Tiền đề Cách mạng Tháng Hai năm 1917 ở Nga
Chính trị > "Mặt trận Đại Công tước"

Bắt đầu từ mùa thu năm 1916, không chỉ các phần tử cấp tiến và Duma Quốc gia tự do mới đứng lên phản đối Nikolai II, mà ngay cả những người thân cận nhất của hoàng đế - các đại công tước, lúc bấy giờ có tới 15 người. Hành động của họ được ghi nhận trong lịch sử như là "cuộc nổi dậy của các đại công tước", tương tự như cuộc nổi loạn của các hoàng thân ở Pháp vào thế kỷ XVII. Yêu cầu chung của các đại công tước là loại bỏ Rasputin và hoàng hậu người Đức khỏi việc quản lý đất nước và thành lập một bộ có trách nhiệm.
Cha của Nikolai II, hoàng đế Alexander III, đã hạn chế quyền lực của các đại công tước đáng kể. Chỉ có con trai và cháu trai của hoàng đế đương nhiệm hoặc đang trị vì mới được mang tước hiệu đại công tước, các hậu duệ xa hơn chỉ được mang tước hiệu hoàng thân của hoàng tộc, điều này có nghĩa là họ nhận được sự hỗ trợ tài chính ít hơn và có địa vị thấp hơn đáng kể. Công việc truyền thống của các đại công tước là phục vụ quân đội, tuy nhiên trước khi chiến tranh bắt đầu, chỉ có một số ít trong số họ nỗ lực trong công việc này, phần lớn họ dành thời gian cho cuộc sống xã hội và cá nhân. Sự thiếu vắng những đại công tước có khả năng thực hiện các hoạt động nhà nước và cai trị chuyên quyền trong hàng ngũ thừa kế gần của Nikolai II, nhiều người trong số họ lại ủng hộ việc thoái vị của ông trong thời điểm quan trọng, trở thành một trong những yếu tố quan trọng dẫn đến sự sụp đổ của chế độ quân chủ.
Em trai của hoàng đế, Mikhail Alexandrovich, từ năm 1912 đã kết hôn sống không đúng quy định và trước khi Chiến tranh Thế giới thứ nhất bắt đầu, ông có mối quan hệ phức tạp với anh trai mình và sống ngoài nước Nga. Trước khi Aleksei Nikolaevich, con trai của hoàng đế được sinh ra, ông đã là người thừa kế ngai vàng trong năm năm, nhưng không bao giờ có tước hiệu "thái tử", vì hoàng đế và hoàng hậu rất hy vọng vào sự ra đời của một người con trai.
Sau Mikhail Alexandrovich trong thứ tự kế vị là đại công tước Kirill Vladimirovich, người cũng có mối quan hệ căng thẳng với Nikolai II do ông kết hôn với Victoria Melita, người đã ly dị với Ernest Louis, Đại Công tước xứ Hesse, anh trai của hoàng hậu Alexandra Feodorovna và hơn nữa, là chị em họ của đại công tước. Các em trai của Kirill là Đại Công tước Boris Vladimirovich và Đại Công tước Andrei Vladimirovich có quan điểm ôn hòa, nhưng trong thời điểm quan trọng, họ đã ủng hộ ông.
Sau anh em của Kirill trong thứ tự kế vị là Pavel Alexandrovich (chú của hoàng đế) và con trai của ông là Dmitry Pavlovich. Giống như anh trai của hoàng đế, Mikhail, Pavel Alexandrovich cũng đã kết hôn không đúng quy định, khiến ông phải sống ngoài nước Nga trong một thời gian dài. Vì vậy, tất cả những người thân cận của Nikolai II, những người có thể thực sự thừa kế ngai vàng, vì nhiều lý do khác nhau, chủ yếu liên quan đến cuộc sống gia đình của họ, đều có mối quan hệ căng thẳng với hoàng đế. Hoàng đế và hoàng hậu, hiểu rõ mức độ nghiêm trọng của bệnh tình của hoàng tử, tin vào sự hồi phục và do đó không xem xét khả năng thừa kế ngai vàng bởi bất kỳ đại công tước nào. Hơn nữa, không một đại công tước nào gần với ngai vàng mong muốn đạt được thành tựu trong chính phủ và không ai nổi bật với quan điểm chính trị hay sự lôi cuốn.
Sự lãnh đạo không chính thức trong "cuộc nổi dậy" được giữ bởi các thành viên của các nhánh hoàng gia nhỏ hơn của nhà Romanov. Người có ảnh hưởng nhất trong số họ, đại công tước Nikolai Nikolaevich, trong thời gian diễn ra các sự kiện đã vận động Nikolai II thoái vị, và người kế vị có khả năng nhất, Mikhail Alexandrovich, từ chối nhận quyền lực. Đại công tước Kirill Vladimirovich ngày 1 tháng 3 chuyển sang phía cách mạng. Hơn nữa, một số đại công tước - Pavel Alexandrovich, Kirill Vladimirovich và Dmitry Konstantinovich - trong cuộc cách mạng đã soạn thảo bản tuyên ngôn riêng về việc thoái vị ("tuyên ngôn của các đại công tước").
Đặc biệt, đại công tước Nikolai Mikhailovich nổi bật với quan điểm cấp tiến của mình, ông đã được những người đương thời đặt biệt danh "Philippe Égalité" vì sự cấp tiến của mình; tương tự như "tên đồng nghiệp" của mình, đại công tước sau đó cũng bị giết trong cuộc khủng bố cách mạng. Ngày 1 tháng 11 năm 1916, Nikolai Mikhailovich gửi cho hoàng đế một lá thư, trong đó ông yêu cầu loại bỏ Rasputin và ảnh hưởng của hoàng hậu và đồng ý với việc thành lập "bộ chịu trách nhiệm". Nikolai II chuyển lá thư này cho hoàng hậu, người yêu cầu loại bỏ Nikolai Mikhailovich khỏi Petrograd.
Ngày 7 tháng 11 năm 1916, đại công tước Nikolai Nikolaevich cũng cố gắng thuyết phục hoàng đế thành lập "bộ có trách nhiệm".
Ngày 11 (24) tháng 11 năm 1916, đại công tước Georgy Mikhailovich cũng gửi một lá thư tương tự đến hoàng đế, nói rằng "người ta nói thẳng rằng, nếu tình hình trong nước Nga tiếp tục như hiện nay, chúng ta sẽ không bao giờ kết thúc chiến tranh một cách thắng lợi, và nếu điều đó không thành công, thì tất cả sẽ kết thúc. Sự căm ghét đối với Shturmer là rất lớn ... Tiếng nói chung là loại bỏ Shturmer và thành lập bộ chịu trách nhiệm để bảo vệ ngài khỏi sự lừa dối của các bộ trưởng khác nhau. Biện pháp này được coi là duy nhất có thể ngăn chặn thảm họa chung".
Như Kulikov đã lưu ý, ngay cả mẹ của hoàng đế, hoàng thái hậu Maria Feodorovna, cũng đứng lên phản đối hoàng đế, vào ngày 28 tháng 10 tại Kiev bà đã yêu cầu trực tiếp việc sa thải Shturmer.
Ngày 2 tháng 12, đại công tước Pavel Alexandrovich, sau khi Nikolai Mikhailovich bị sa thải, đã lãnh đạo "cuộc nổi dậy" và từ Hội đồng gia đình Romanov yêu cầu hoàng đế thành lập hiến pháp.
Vào tháng 11 - tháng 12 năm 1916, giới quý tộc cao cấp bắt đầu thảo luận về việc lật đổ Nikolai II và thay thế ông bằng một trong những đại công tước, có khả năng nhất là Nikolai Nikolaevich. Ngày 17 tháng 12, nhóm âm mưu do hoàng thân Yusupov lãnh đạo đã thành công trong việc giết Rasputin, với sự tham gia của một thành viên trong gia đình hoàng gia, đại công tước Dmitry Pavlovich.
Nhiều người cho rằng Nikolai II sẽ sớm đáp ứng yêu cầu của các đại công tước và thực hiện cải cách chính trị. Tuy nhiên, việc giết Rasputin không mang lại kết quả mong đợi. Rasputin không còn, nhưng quyền lực của hoàng hậu vẫn còn nguyên vẹn, điều này chỉ gây thêm sự phẫn nộ. Hoàng hậu Alexandra Feodorovna liên tục can thiệp vào công việc của chính phủ, hoàng đế vẫn thường xuyên rời khỏi thủ đô, thái tử vẫn bệnh tật và chỉ có sự kiện vô lý và không rõ ràng mới làm suy yếu thêm chế độ quân chủ.