stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Tôm hùm Úc

| Metanephrops australiensis> Tình trạng bảo tồn |
| --- | --- |
 Ít quan tâm  (IUCN 3.1) 
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Crustacea
Lớp (class): Malacostraca
Bộ (ordo): Decapoda
Họ (familia): Nephropidae
Chi (genus): Metanephrops
Loài (species): M. australiensis
Danh pháp hai phần
Metanephrops australiensis (Bruce, 1966) 
Metanephrops australiensis, thường được gọi là tôm hùm Úc hoặc tôm hùm Tây Bắc, là một loài tôm hùm thuộc họ Tôm hùm càng. Nó được tìm thấy ngoài khơi bờ biển phía tây bắc của Western Australia, từ thành phố Eucla, Tây Úc đến Indonesia. Nó sinh sản nhiều ở gần Port Hedland.
Chú thích

↑  R. Wahle, M. Butler, T. Y. Chan, A. Cockcroft & A. MacDiarmid (2011). “Metanephrops australiensis”. Sách Đỏ IUCN các loài bị đe dọa. Phiên bản 2011.2. Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế. Truy cập ngày 1 tháng 1 năm 2012.Quản lý CS1: nhiều tên: danh sách tác giả (liên kết)
↑  Lipke B. Holthuis (1991). “Metanephrops australiensis”. FAO Species Catalogue, Volume 13. Marine Lobsters of the World. FAO Fisheries Synopsis No. 125. Food and Agriculture Organization. tr. 68–69. ISBN 92-5-103027-8.[liên kết hỏng]
Tubbreva

| Tubbreva |
| --- | --- |
Tubbreva exigua
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Mollusca
Lớp (class): Gastropoda
Liên họ (superfamilia): Cingulopsoidea
(không phân hạng): nhánh Caenogastropoda nhánh Hypsogastropoda nhánh Littorinimorpha
Họ (familia): Cingulopsidae
Chi (genus): Tubbreva Ponder, 1965
Tubbreva là một chi ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Cingulopsidae.
Các loài

Các loài trong chi Tubbreva gồm có:
Tubbreva micrometrica (Aradas & Benoit, 1876)
Chú thích

↑  Tubbreva Ponder, 1965. WoRMS (2009). Tubbreva Ponder, 1965. In: Bouchet, P.; Gofas, S.; Rosenberg, G. (2009) World Marine Mollusca database. Truy cập through: Cơ sở dữ liệu sinh vật biển at http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=137790 on 5 tháng 6 năm 2010.
↑  Tubbreva micrometrica (Aradas & Benoit, 1876). World Register of Marine Species, truy cập 5 tháng 6 năm 2010.
Bufo mexicanus

| Bufo mexicanus> Tình trạng bảo tồn |
| --- | --- |
 Sắp bị đe dọa  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Amphibia
Bộ (ordo): Anura
Họ (familia): Bufonidae
Chi (genus): Bufo
Loài (species): B. mexicanus
Danh pháp hai phần
Bufo mexicanus (Brocchi, 1879) 
Danh pháp đồng nghĩa
 Anaxyrus mexicanus
Bufo mexicanus là một loài cóc thuộc họ Bufonidae. Đây là loài đặc hữu của México. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ôn đới và sông ngòi. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất nơi sống.
Tudor Vladimirescu

| Tudor Vladimirescu Tudor din Vladimiri Domnul Tudor |
| --- | --- |
Chân dung Tudor Vladimirescu vẽ bở Theodor Aman (vẽ sau khi Tudor qua đời, được cho là dựa trên mô tả của các Pandurs của ông)
Sinh: (khoảng 1780-Lỗi biểu thức: Dấu phân cách “{” không rõ ràng-{{{day}}})Lỗi biểu thức: Dấu phân cách “{” không rõ ràng , Lỗi biểu thức: Từ “kho” không rõ ràngLỗi biểu thức: Từ “kho” không rõ ràng Vladimiri, Gorj County (in the region of Oltenia)
Mất: 7 tháng 6 năm 1821 (7 tháng 6 năm 1821) Târgovişte
Tudor Vladimirescu (phát âm tiếng Rumani: [ˈtudor vladimiˈresku]; khoảng năm 1780 - 7 tháng 6 [ngày 27 tháng 5] 1821) là một anh hùng cách mạng Rumani, lãnh đạo cuộc nổi dậy Wallachia năm 1821 và của dân quân Pandur. Ông còn được gọi là Tudor din Vladimiri (Tudor của Vladimiri) hoặc - thỉnh thoảng - như Domnul Tudor (Voivode Tudor).
Lý lịch

Tudor sinh ra ở Vladimiri, hạt Gorj (trong vùng Oltenia) trong một gia đình nông dân (mazili); năm sinh của ông thường được đưa ra là năm 1780, nhưng điều này vẫn còn tranh cãi. Ở tuổi 12, ông được gửi đến Craiova, phục vụ cho thiếu niên Ioan Glogoveanu, nơi ông sau này sẽ học ngôn từ, ngữ pháp và tiếng Hy Lạp. Ông trở thành người quản lý khu bất động sản của cậu bé và, vào năm 1806, được đặt tên là vătaf (lãnh đạo của các dân quân địa phương) tại Cloșani.
Đại học Griffith

| --- | --- |
Khẩu hiệu: Know More. Do More.   Be remarkable
Loại hình: Đại học công lập, đại học nghiên cứu
Thành lập: 1971; 53 năm trước (1971)
Công nhận: TEQSA
Liên kết học tập: ACU ASAIHL IRU
Tài trợ: 819 triệu đô la Úc (2013)
Hiệu trưởng danh dự: Henry Smerdon AM
Phó giám đốc: Prof. Carolyn Evans
Giảng viên: 4,000 (FTE)
Sinh viên: 49,595 (2019)
Sinh viên đại học: 36,365 (2019)
Sinh viên sau đại học: 11,291 (2019)
Vị trí: Queensland, Úc
Khuôn viên: Gold Coast   Nathan   Mount Gravatt   South Bank   Logan
Màu:      Đỏ
Liên kết thể thao: UniSport
Website: Website chính thức 
Đại học Griffith là một trường đại học nghiên cứu công lập ở đông nam Queensland, Úc. Griffith chính thức được thành lập vào năm 1971 và mở cửa vào năm 1975.
Trường được đặt theo tên của Samuel Griffith, người đã hai lần là Thủ hiến của Queensland và là chánh án đầu tiên của Tòa án tối cao Úc. Samuel Griffith có vai trò quan trọng trong quá trình liên bang hóa Úc và là tác giả chính của hiến pháp Úc.
Tudora, Botoșani

| Tudora |
| --- | --- |
—  Xã  —
 

 

TudoraVị trí ở România
Quốc gia:  România
Hạt: Botoșani
Thủ phủ: Tudora 
Dân số (2002)
 • Tổng cộng: 5.170 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Mã bưu chính: 717410 
Tudora là một xã thuộc hạt Botoșani, România. Dân số thời điểm năm 2002 là 5170 người.
Chú thích

↑  “Communes of Romania” (bằng tiếng Anh). statoids.com. Truy cập ngày 14 tháng 6 năm 2012.
Enicospilus faciator

| Enicospilus faciator> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Ichneumonidae
Chi (genus): Enicospilus
Loài (species): E. faciator
Danh pháp hai phần
Enicospilus faciator Roman, 1938 
Enicospilus faciator là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2014.
Fuirena leptostachya

| Fuirena leptostachya> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Poales
Họ (familia): Cyperaceae
Chi (genus): Fuirena
Loài (species): F. leptostachya
Danh pháp hai phần
Fuirena leptostachya Oliv. 
Fuirena leptostachya là loài thực vật có hoa trong họ Cói. Loài này được Oliv. mô tả khoa học đầu tiên năm 1875.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Fuirena leptostachya”. Truy cập ngày 11 tháng 6 năm 2013.
Erginköy, Lice

| Ergin |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
ErginVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Diyarbakır
Huyện: Lice
Dân số (2008)
 • Tổng cộng: 126 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Ergin là một xã thuộc huyện Lice, tỉnh Diyarbakır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2008 là 126 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Diyarbakır”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Bản gốc lưu trữ ngày 2 tháng 3 năm 2014. Truy cập ngày 17 tháng 9 năm 2012.
Cebrennus powelli

| Cebrennus powelli> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Sparassidae
Chi (genus): Cebrennus
Loài (species): C. powelli
Danh pháp hai phần
Cebrennus powelli Jean-Louis Fage, 1921 
Cebrennus powelli là một loài nhện trong họ Sparassidae.
Loài này thuộc chi Cebrennus. Cebrennus powelli được Jean-Louis Fage miêu tả năm 1921.
Chú thích

↑  Platnick, Norman I. (2010): The world spider catalog, version 10.5. American Museum of Natural History.
Živanice, Pardubice

| Živanice |
| --- | --- |
—  Làng  —
 

  Hiệu kỳ
Živanice
Quốc gia:  Cộng hòa Séc
Vùng: Pardubický
Huyện: Pardubice
Múi giờ: CET (UTC+1)
 • Mùa hè (DST): CEST (UTC+2)
NUTS 5: CZ0532 576051
Živanice là một làng thuộc huyện Pardubice, vùng Pardubický, Cộng hòa Séc.
Tân Hiệp, Hớn Quản

Đối với các định nghĩa khác, xem Tân Hiệp (định hướng).
Tân Hiệp là một xã thuộc huyện Hớn Quản, tỉnh Bình Phước, Việt Nam.
Xã Tân Hiệp có diện tích 70,52 km², dân số năm 2005 là 6.908 người, mật độ dân số đạt 98 người/km².
Chú thích

↑  60/2005/NĐ-CP
1 2 3  “Mã số đơn vị hành chính Việt Nam”. Bộ Thông tin & Truyền thông. Bản gốc lưu trữ ngày 24 tháng 3 năm 2013. Truy cập ngày 10 tháng 4 năm 2012.
↑  Tổng cục Thống kê
Geranomyia flaviventris

| Geranomyia flaviventris> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Diptera
Họ (familia): Limoniidae
Chi (genus): Geranomyia
Loài (species): G. flaviventris
Danh pháp hai phần
Geranomyia flaviventris Brunetti, 1918 
Geranomyia flaviventris là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Karacaören, Kahta

| Karacaören |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
KaracaörenVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Adıyaman
Huyện: Kahta
Dân số (2011)
 • Tổng cộng: 431 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Karacaören là một xã thuộc huyện Kahta, tỉnh Adıyaman, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 431 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Adıyaman”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Lưu trữ bản gốc ngày 22 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 14 tháng 9 năm 2012.Quản lý CS1: bot: trạng thái URL ban đầu không rõ (liên kết)
Đường sắt Talyllyn

Đường sắt Talyllyn (tiếng Wales: Rheilffordd Talyllyn) là một đường sắt khổ hẹp được bảo tồn tại Wales có chiều dài 7,25 dặm (11,67 km) từ Tywyn Trên bờ biển Mid-Wales đến ga Nant Gwernol gần làng Abergynolwyn. Tuyến đường sắt này được mở vào năm 1865 để vận chuyển đá phiến từ các mỏ đá ở Bryn Eglwys tới Tywyn và là tuyến đường sắt hẹp đầu tiên được Anh Quốc ủy quyền bởi Đạo luật Quốc hội để vận chuyển hành khách bằng bằng đầu máy hơi nước. Mặc dù đầu tư quá thấp, tuyến này vẫn mở, và năm 1951nó trở thành tuyến đường sắt đầu tiên trên thế giới được các tình nguyện viên bảo tồn như một tuyến đường sắt di sản.
Kể từ khi được bảo tồn, tuyến đường sắt này đã hoạt động như một điểm thu hút khách du lịch, được bán đi bán lại qua tay nhiều chủ và được đầu tư mở rộng  độ dài đường ray và bổ sung các toa tàu mới. Năm 1976, mở rộng mở dọc theo đường dây khoáng sản cũ từ Abergynolwyn đến ga mới tại Nant Gwernol. Năm 2001, tổ chức bảo tồn kỷ niệm 50 năm ngày thành lập, và năm 2005 xây dựng lại và mở rộng lại bến tàu Tywyn Wharf, bao gồm một cơ sở rộng mở rộng cho Bảo tàng Đường hầm đường hẹp.
Tuyến đường sắt Skarloey hư cấu, là một phần của The Railway Series của các cuốn sách dành cho trẻ em bởi The Rev. W. Awdry, đã dựa trên tuyến đường sắt Talyllyn. Việc bảo tồn tuyến đường sắt đã truyền cảm hứng cho phim của Ealing Comedy tựa The Titfield Thunderbolt.
Chú thích

↑  Cách viết tên tại địa phương đã thay đổi trong lịch sử của con đường; Ví dụ như Tywyn thường được đánh vần là "Towyn" cho đến năm 1975. Cách diễn đạt tên địa danh hiện đại được sử dụng trong suốt bài viết này.
Gaultheria semi-infera

| Gaultheria semi-infera> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Ericales
Họ (familia): Ericaceae
Chi (genus): Gaultheria
Loài (species): G. semi-infera
Danh pháp hai phần
Gaultheria semi-infera (C.B.Clarke) Airy Shaw, 1941 
Gaultheria semi-infera là một loài thực vật có hoa trong họ Thạch nam. Loài này được (C.B.Clarke) Airy Shaw mô tả khoa học đầu tiên năm 1941.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Gaultheria semi-infera”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Enicospilus exoticus

| Enicospilus exoticus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Ichneumonidae
Chi (genus): Enicospilus
Loài (species): E. exoticus
Danh pháp hai phần
Enicospilus exoticus (Morley, 1912) 
Enicospilus exoticus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2014.
Erigeron jonesii

| Erigeron jonesii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Asterales
Họ (familia): Asteraceae
Chi (genus): Erigeron
Loài (species): E. jonesii
Danh pháp hai phần
Erigeron jonesii Cronquist, 1947 
Erigeron jonesii là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Cronquist mô tả khoa học đầu tiên năm 1947.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Erigeron jonesii”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.
Gagea ulazsaica

| Gagea ulazsaica> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Liliales
Họ (familia): Liliaceae
Chi (genus): Gagea
Loài (species): G. ulazsaica
Danh pháp hai phần
Gagea ulazsaica Levichev, 1991 
Gagea ulazsaica là một loài thực vật có hoa trong họ Liliaceae. Loài này được Levichev miêu tả khoa học đầu tiên năm 1991.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Gagea ulazsaica”. Truy cập ngày 20 tháng 7 năm 2013.
Ergin Keleş

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
 
Thông tin cá nhân
Ngày sinh:  1 tháng 1, 1987 (37 tuổi)
Nơi sinh:  Trabzon, Thổ Nhĩ Kỳ
Chiều cao:  1,84 m (6 ft 1⁄2 in)
Vị trí:  Tiền đạo
Thông tin đội
Đội hiện nay:  Sivasspor
Số áo:  11
Sự nghiệp cầu thủ trẻ
Năm:  Đội
1999–2002:  Trabzonspor
Sự nghiệp cầu thủ chuyên nghiệp*
| Năm |  Đội |  ST |  (BT) |
| 2002–2009 |  Trabzonspor |  26 |  (1) |
| 2005–2006 |  → Akçaabat Sebatspor (mượn) |  15 |  (2) |
| 2006–2007 |  → Sakaryaspor (mượn) |  19 |  (2) |
| 2009–2011 |  Manisaspor |  31 |  (5) |
| 2011–2012 |  Ankaragücü |  14 |  (4) |
| 2012 |  Karabükspor |  6 |  (0) |
| 2012–2013 |  Mersin İdmanyurdu |  11 |  (0) |
| 2013–2013 |  Göztepe |  14 |  (6) |
| 2013–2015 |  Adanaspor |  42 |  (13) |
| 2015 |  Gaziantep BB |  19 |  (3) |
| 2015–2016 |  Adanaspor |  23 |  (10) |
| 2016– |  Sivasspor |  32 |  (5) |
Sự nghiệp đội tuyển quốc gia
| Năm |  Đội |  ST |  (BT) |
| 2002 |  U-16 Thổ Nhĩ Kỳ |  10 |  (6) |
| 2003–2004 |  U-17 Thổ Nhĩ Kỳ |  27 |  (13) |
| 2003–2005 |  U-18 Thổ Nhĩ Kỳ |  9 |  (9) |
| 2004–2006 |  U-19 Thổ Nhĩ Kỳ |  12 |  (2) |
| 2005 |  U-20 Thổ Nhĩ Kỳ |  4 |  (0) |
| 2006–2007 |  U-21 Thổ Nhĩ Kỳ |  6 |  (3) |
 *Số trận ra sân và số bàn thắng ở câu lạc bộ tại giải quốc gia, chính xác tính đến 26 tháng 5 năm 2017
Ergin Keleş (sinh ngày 1 tháng 1 năm 1987) là một cầu thủ bóng đá Thổ Nhĩ Kỳ thi đấu cho Sivasspor.
Sự nghiệp

Keleş bắt đầu sự nghiệp bóng đá với câu lạc bộ địa phương Trabzonspor năm 1999. Câu lạc bộ ở Biển Đen giữ Keleş trong 10 năm, nơi Keleş trải qua hầu hết thời gian thi đấu ở đội trẻ. Anh được cho mượn đến Akçaabat Sebatspor và Sakaryaspor trước khi được chuyển đến Manisaspor. Anh gia nhập MKE Ankaragücü vào tháng 1 năm 2011. Sau đó anh chuyển đến Kardemir Karabükspor ngày 31 tháng 1 năm 2012.
Bor

Bor (bắt nguồn từ từ tiếng Pháp bore /bɔʁ/) là một nguyên tố hóa học trong bảng tuần hoàn nguyên tố có ký hiệu B và số hiệu nguyên tử bằng 5, nguyên tử khối bằng 11.
Thuộc tính

Bo là nguyên tố thiếu hụt điện tử, có quỹ đạo p trống. Các hợp chất của bo thông thường có tính chất như các acid Lewis, sẵn sàng liên kết với các chất giàu điện tử.
Các đặc trưng quang học của nguyên tố này bao gồm khả năng truyền tia hồng ngoại. Ở nhiệt độ phòng Bo là một chất dẫn điện kém nhưng là chất dẫn điện tốt ở nhiệt độ cao.
Bo là nguyên tố có sức chịu kéo giãn cao nhất.
Nitride bo (BN) có thể sử dụng để chế tạo vật liệu có độ cứng như kim cương. Nó có tính chất của một chất cách điện nhưng dẫn nhiệt giống như kim loại. Nguyên tố này cũng có các độ nhớt giống như than chì. Bo cũng giống như cacbon về khả năng của nó tạo ra các liên kết phân tử cộng hóa trị ổn định.
Là một nguyên tố á kim hóa trị +3, bo xuất hiện chủ yếu trong quặng borax. Có hai dạng thù hình của bo; bo vô định hình là chất bột màu nâu, nhưng bo kim loại thì có màu đen. Dạng thù hình kim loại rất cứng (9,3 trong thangon Mohs) và là chất dẫn điện kém ở nhiệt độ phòng. Không tìm thấy bo tự do trong tự nhiên.
Ứng dụng

Hợp chất có giá trị kinh tế nhất của bo là tetraborat decahydrat natri Na2B4O7·10H2O, hay borax, được sử dụng để làm lớp vỏ cách nhiệt cho cáp quang hay chất tẩy trắng perborat natri. Các ứng dụng khác là:
Vì ngọn lửa màu lục đặc biệt của nó, bo vô định hình được sử dụng trong pháo hoa.
Acid boric là hợp chất quan trọng sử dụng trong các sản phẩm may mặc.
Các hợp chất của bo được sử dụng nhiều trong tổng hợp các chất hữu cơ và sản xuất các thủy tinh borosilicat.
Các hợp chất khác được sử dụng như là chất bảo quản gỗ được ưa thích do có độc tính thấp.
Bo10 được sử dụng để hỗ trợ kiểm soát của các lò phản ứng hạt nhân, là lá chắn chống bức xạ và phát hiện neutron.
Các sợi bo là vật liệu nhẹ có độ cứng cao, được sử dụng chủ yếu trong các kết cấu tàu vũ trụ.
Borohydrit natri (NaBH4), là chất khử hóa học thông dụng, được sử dụng (ví dụ) trong khử các aldehyde và keton thành rượu.
Các hợp chất bo được sử dụng như thành phần trong các màng thấm đường, phần tử nhạy cacbonhiđrat và tiếp hợp sinh học. Các ứng dụng sinh học được nghiên cứu bao gồm liệu pháp giữ neutron bằng bo và phân phối thuốc trong cơ thể. Các hợp chất khác của bo có hứa hẹn trong điều trị bệnh viêm khớp, ung thư..
Hydride bo là một chất bị oxy hóa dễ dàng giải phóng ra một lượng đáng kể năng lượng. Vì thế nó được nghiên cứu để sử dụng làm nhiên liệu cho tên lửa.
Lịch sử

Các hợp chất của bo (tiếng Ả Rập buraq từ tiếng Ba Tư burah) đã được biết đến từ hàng nghìn năm trước. Ở Ai Cập cổ đại, việc ướp xác phụ thuộc vào quặng được biết đến như là natron, nó chứa muối borat cũng như một số muối phổ biến khác. Các loại men sứ từ borax đã được sử dụng ở Trung Quốc từ năm 300, các hợp chất của bo được sử dụng trong sản xuất thủy tinh ở La Mã cổ đại.
Nguyên tố này được phân lập năm 1808 bởi Sir Humphry Davy, Joseph Louis Gay-Lussac và Louis Jacques Thénard, với độ tinh khiết khoảng 50%. Những người này không biết chất tạo thành như là một nguyên tố. Năm 1824 Jöns Jakob Berzelius đã xác nhận bo như là một nguyên tố; ông gọi nó là boron, một từ tiếng Latin có nguồn gốc là burah trong tiếng Ba Tư. Bo nguyên chất được sản xuất lần đầu tiên bởi nhà hóa học người Mỹ W. Weintraub năm 1909.
Sự phổ biến

Mỹ và Thổ Nhĩ Kỳ là hai nước sản xuất Bo lớn nhất thế giới. Bo trong tự nhiên tìm thấy ở dạng muối borat, acid boric, colemanit, kernit, ulexit. Acid boric đôi khi tìm thấy trong nước suối có nguồn gốc núi lửa. Ulexit là khoáng chất borat tự nhiên có thuộc tính của cáp quang học.
Nguồn có giá trị kinh tế quan trọng là quặng rasorit (kernit) và tincal (quặng borax), cả hai được tìm thấy ở sa mạc Mojave (California) (với borax là khoáng chất chủ yếu). Thổ Nhĩ Kỳ là nơi mà các khoáng chất borax cũng được tìm thấy nhiều.
Bo tinh khiết không dễ điều chế. Phương pháp sớm nhất được sử dụng là khử oxide bo với các kim loại như magiê hay nhôm. Tuy nhiên sản phẩm thu được hầu như có chứa borua kim loại. Bo nguyên chất có thể được điều chế bằng việc khử các hợp chất của bo với các halôgen dễ bay hơi bằng hiđrô ở nhiệt độ cao.
Năm 1997 bo kết tinh (99% nguyên chất) có giá khoảng USD 5 cho 1 gam và bo vô định hình giá USD 2 cho 1 gam.
Đồng vị

Bo có 2 đồng vị tự nhiên ổn định là 11B (80,1%) và 10B (19,9%). Sự sai khác về khối lượng tạo ra một khoảng rộng của các giá trị δB-11 trong các loại nước tự nhiên, dao động từ -16 đến +59. Có 13 đồng vị đã biết của bo, chu kỳ bán rã ngắn nhất là 7B, nó phân rã bởi bức xạ proton và phóng xạ alpha. Chu kỳ bán rã của nó là 3,26500x10−22 s. Sự phân đoạn đồng vị của bo được kiểm soát bởi các phản ứng trao đổi của các chất B(OH)3 và B(OH)4. Các đồng vị của bo cũng phân đoạn trong sự kết tinh khoáng chất, trong các thay đổi pha của H2O trong hệ thống thủy phân, cũng như trong phong hóa các loại đá bởi nước. Hiệu ứng cuối cùng chuyển đổi các ion B10(OH)4 trong đất sét thành B11(OH)3 có thể là nguyên nhân của lượng lớn B11 trong nước biển, điều này có liên quan tới các lớp vỏ của các đại dương và lục địa.
Cảnh báo

Bo nguyên tố và các borat là không độc vì thế không có yêu cầu đặc biệt nào khi làm việc với chúng. Tuy nhiên, một số hợp chất chứa hydro của bo là độc và có yêu cầu đặc biệt khi tiếp xúc. Natri orthoborat có thể gây hại cho gan.
Tôm hùm ma

| Panulirus penicillatus |
| --- | --- |
Hình chụp ở New South Wales
Tình trạng bảo tồn
 Ít quan tâm  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Crustacea
Lớp (class): Malacostraca
Bộ (ordo): Decapoda
Họ (familia): Palinuridae
Chi (genus): Panulirus
Loài (species): P. penicillatus
Danh pháp hai phần
Panulirus penicillatus (Olivier, 1791)  
Panulirus penicillatus là một loài tôm rồng sống trên rạn đá và san hô cạn ở vùng Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương nhiệt đới. Loài này có một phạm vi rất rộng và Liên minh Quốc tế Bảo tồn Thiên nhiên đã đánh giá tình trạng bảo tồn của loài này là "loài ít quan tâm".
Phân bố

Panulirus penicillatus phân bố ở Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương nhiệt đới và cận nhiệt đới. Phạm vi của phân bố kéo dài từ bờ biển phía đông của châu Phi và Biển Đỏ đến Thái Lan, Nhật Bản, Australia, các quần đảo Thái Bình Dương, quần đảo Galapagos và các đảo ngoài khơi bờ biển của Mexico. Chúng được tìm thấy trong vùng nước nông, thường ở độ sâu hơn 4 mét (13 ft) trên bề mặt đá, trên sườn ngoài của các rạn san hô và rãnh nước, nơi chúng ẩn ở các khe vào ban ngày và nổi lên vào ban đêm.
Chú thích

↑  Cockcroft, A.; MacDiarmid, A.; Butler, M. (2013). “Panulirus penicillatus”. Sách Đỏ IUCN các loài bị đe dọa. Phiên bản 2014.3. Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế. Truy cập ngày 22 tháng 7 năm 2015.Quản lý CS1: nhiều tên: danh sách tác giả (liên kết)
↑  Chan, Tin-Yam (2015). “Panulirus penicillatus (Olivier, 1791)”. Cơ sở dữ liệu sinh vật biển. Truy cập ngày 22 tháng 7 năm 2015.
Meioneta mediocris

| Meioneta mediocris> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Linyphiidae
Chi (genus): Meioneta
Loài (species): M. mediocris
Danh pháp hai phần
Meioneta mediocris Millidge, 1991 
Meioneta mediocris là một loài nhện trong họ Linyphiidae.
Loài này thuộc chi Meioneta. Meioneta mediocris được Alfred Frank Millidge miêu tả năm 1991.
Chú thích

↑  Platnick, Norman I. (2010): The world spider catalog, version 10.5. American Museum of Natural History.
Bryum pyrrhothrix

| Bryum pyrrhothrix> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Bryophyta
Lớp (class): Bryopsida
Bộ (ordo): Bryales
Họ (familia): Bryaceae
Chi (genus): Bryum
Loài (species): B. pyrrhothrix
Danh pháp hai phần
Bryum pyrrhothrix Müll. Hal., 1882 
Bryum pyrrhothrix là một loài rêu trong họ Bryaceae. Loài này được Müll. Hal. mô tả khoa học đầu tiên năm 1882.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Bryum pyrrhothrix”. Truy cập ngày 30 tháng 5 năm 2014.
Cerynea limbobrunnea

| Cerynea limbobrunnea> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Chi (genus): Cerynea
Loài (species): C. limbobrunnea
Danh pháp hai phần
Cerynea limbobrunnea Strand, 1917 
Cerynea limbobrunnea là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).