Giao tiếp
Lịch sử

Lịch sử giao tiếp nghiên cứu về việc các quy trình giao tiếp tiến hóa và tương tác với xã hội, văn hóa và công nghệ như thế nào. Giao tiếp ở người có lịch sử trải qua hàng thiên niên kỷ và cách thức con người giao tiếp đã thay đổi đáng kể theo thời gian. Nhiều thay đổi trong số này bắt nguồn từ sự phát triển những công nghệ giao tiếp mới và có một vài tác động đến cách trao đổi ý tưởng ở con người. Các công nghệ giao tiếp mới thường yêu cầu những kỹ năng mới mà con người phải học để sử dụng một cách hiệu quả.
Ở phạm vi học thuật, lịch sử giao tiếp thường được chia thành nhiều thời kỳ dựa trên hình thái giao tiếp chủ đạo trong thời kỳ đó. Không có sự thống nhất về số lượng thời kỳ và các mốc thời gian phân chia chính xác. Trong số những thời kỳ này thường có thời kỳ nghe, viết và in ấn cùng với giao tiếp đại chúng điện tử và internet. Theo nhà lý thuyết truyền thông Marshall Poe, phương tiện truyền thông đại chúng chi phối mỗi thời kỳ có thể được mô tả theo một vài yếu tố như lượng thông tin có khả năng lưu trữ, thời gian duy trì, thời gian cần thiết để truyền tải thông tin và chi phí sử dụng. Poe nhận định các thời kỳ về sau thường bao gồm việc cải thiện một hoặc một số yếu tố nêu trên so với thời kỳ trước đó.
Ngôn ngữ ra đời cách đây khoảng 40.000 năm theo một số ước lượng khoa học, hoặc thậm chí được cho là đã hiện diện từ xa xưa hơn rất nhiều. Trước khi có ngôn ngữ, giao tiếp ở người giống với giao tiếp ở động vật và diễn ra thông qua càu nhàu, hò hét, cử chỉ và biểu cảm khuôn mặt. Nhờ ngôn ngữ mà con người thuở ban đầu có thể tự tổ chức và lập kế hoạch hiệu quả hơn. Ở những xã hội sớm nhất, ngôn ngữ nói là hình thức giao tiếp chủ yếu. Hầu hết tri thức được truyền đi qua lời nói, thường ở dạng câu chuyện hoặc châm ngôn. Hình thức này không tạo ra tri thức bền vững do nó phụ thuộc vào trí nhớ bất toàn của con người, khiến cho nhiều chi tiết bị thay đổi từ câu chuyện này sang câu chuyện khác và dẫn đến nhiều cách trình bày khác nhau. Xã hội dần dần lớn thêm từ khi con người bắt đầu ổn định cuộc sống và thành lập cộng đồng nông nghiệp, dẫn đến nhu cầu ghi chép ổn định về sở hữu đất đai và giao dịch thương mại ngày càng tăng. Từ nhu cầu này mà chữ viết được phát minh, nhờ đó có thể giải quyết được nhiều vấn đề phát sinh khi sử dụng giọng nói làm phương tiện giao tiếp duy nhất. Chữ viết đạt hiệu quả cao hơn hẳn trong việc lưu giữ tri thức và truyền lại kiến thức qua các thế hệ do không phụ thuộc vào trí nhớ con người. Một vài hình thức tiền-chữ viết nhất định đã được phát triển từ trước khi có chữ viết. Tiền-chữ viết gồm những dấu vết thấy được, tồn tại lâu dài dùng để lưu trữ thông tin, ví dụ như trang trí trên đồ gốm, nút thắt trên dây để lưu vết hàng hóa, hoặc con dấu để đánh dấu quyền sở hữu.
Đa phần giao tiếp bằng chữ viết ban đầu diễn ra qua hình ngữ. Hình ngữ là biểu tượng đồ họa dùng để minh họa trực quan những đối tượng trong thế giới thực nhằm truyền đạt ngữ nghĩa. Việc sử dụng biểu tượng hình ngữ cơ bản tượng trưng cho những thứ như nông sản bắt đầu được thực hiện vào khoảng năm 9000 TCN và là khá phổ biến ở các nền văn hóa cổ đại. Hệ chữ viết phức tạp đầu tiên bao gồm hình ngữ được người Sumer phát triển vào khoảng năm 3500 TCN và được gọi là chữ hình nêm. Hình ngữ ngày nay vẫn còn được sử dụng nhiều, chẳng hạn như biển cấm hút thuốc hay biểu tượng giới tính nam và nữ ở cửa nhà vệ sinh. Một điểm bất lợi đáng kể của hệ chữ viết hình ngữ là chúng cần một lượng lớn biểu tượng để chỉ tất cả các đối tượng mà một người muốn nói đến. Vấn đề đó được giải quyết với sự hiện diện các hệ chữ viết khác. Ví dụ, biểu tượng trong hệ chữ viết theo bảng chữ cái không gắn với đối tượng cụ thể nào mà chỉ ứng với âm thanh dùng trong ngôn ngữ nói. Văn tự ngữ tố và văn tự biểu ý là hai trong các loại hệ chữ viết khác thời kỳ đầu. Một hạn chế của nhiều hình thái chữ viết ban đầu, chẳng hạn như phiến đất sét ghi chữ hình nêm, nằm ở chỗ chúng có tính di động không cao làm văn bản khó có thể vận chuyển từ nơi này sang nơi khác cho việc chia sẻ thông tin. Tình hình đó thay đổi với phát minh giấy cói của người Ai Cập khoảng năm 2500 TCN và chuyển biến tốt hơn nữa nhờ sự xuất hiện giấy da và giấy thường sau đó.
Cho đến những năm 1400 hầu như toàn bộ giao tiếp qua chữ viết đều là bằng viết tay, dẫn đến việc truyền tải thông tin bằng chữ viết trong xã hội bị hạn chế do chi phí cao trong việc sao chép văn bản bằng tay. Sự ra đời và đại chúng hóa của in hàng loạt bởi Johann Gutenberg vào giữa thế kỷ 15 đã tạo nên thay đổi nhanh chóng. In hàng loạt làm tăng nhanh số lượng phương tiện chữ viết lưu hành và cũng làm cho các hình thức tài liệu viết mới như báo in và tờ rơi trở nên phổ biến. Một tác dụng khác là khi khả năng tiếp cận tài liệu viết ngày càng cao thì tỉ lệ biết chữ của người dân cũng cải thiện đáng kể, từ đó hình thành nền tảng của nhiều cuộc cách mạng trong các lĩnh vực như khoa học, chính trị và tôn giáo.
Những khám phá khoa học vào thế kỷ 19 và 20 làm nên nhiều bước ngoặt lớn trong lịch sử giao tiếp. Hai trong số đó là phát minh điện báo và điện thoại, giúp việc truyền tải thông tin từ nơi này đến nơi khác trở nên nhanh hơn và dễ dàng hơn mà không cần đến vận chuyển tài liệu viết. Các hình thức giao tiếp trên ban đầu chỉ thực hiện được thông qua kết nối có dây. Sau này những phương thức truyền tải không dây bằng tín hiệu radio được tìm ra để việc tiếp cận rộng rãi trở nên khả thi, và từ đó radio sớm trở thành một trong những phương thức truyền thông đại chúng chủ đạo. Hàng loạt phát minh trong lĩnh vực nhiếp ảnh cho phép thu lại được hình ảnh trên màn ảnh, kéo theo điện ảnh và truyền hình ra đời. Giao tiếp không dây ngày càng được nhân rộng hơn nữa với sự xuất hiện của vệ tinh, qua đó tín hiệu radio và truyền hình có thể được phát đi đến các đài thu sóng trên khắp mọi nơi để phục vụ cho việc chia sẻ thông tin gần như ngay lập tức trên toàn cầu. Internet là cột mốc quan trọng tiếp theo trong lịch sử giao tiếp. Nhờ internet mà việc trao đổi ý tưởng, cộng tác và tiếp cận thông tin từ khắp nơi trên thế giới trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết thông qua nhiều phương thức như website, email, mạng xã hội và cuộc họp video.
Mô hình truyền thông Lasswell, dựa trên năm câu hỏi ứng với năm thành phần cơ bản
Mô hình truyền thông Shannon–Weaver, tập trung vào cách chuyển đổi một thông điệp sang tín hiệu rồi trở lại thành thông điệp
Mô hình truyền thông Schramm, tập trung vào quy trình mã hóa, giải mã và phản hồi
Bắt tay là một hình thức giao tiếp phi ngôn ngữ.
Kathy Matayoshi và Mazie Hirono đàm thoại tại Nhà Trắng, một ví dụ về giao tiếp liên cá nhân
Bức họa Rêverie (Mơ mộng) năm 1901 của Paul César Helleu mô tả Alice Guérin. Mơ mộng là một hình thái giao tiếp nội tâm.
Sói giao tiếp qua tiếng hú.
Nhiều loài đom đóm, chẳng hạn như Lampyris noctiluca, giao tiếp với ánh sáng để thu hút bạn tình.
Các bước trong giao tiếp ở thực vật
Một con ong mật đậu trên hoa sao nhái. Nhiều loài hoa sử dụng màu sắc sặc sỡ để báo hiệu côn trùng rằng chúng đem đến thức ăn như mật hoa.
Ví dụ về giao tiếp máy tính: modem đóng vai trò là máy phát và vật nhận còn mạng điện thoại công cộng dùng làm hệ thống truyền tin.
Hợp đồng mua bán khắc trên phiến đất sét bằng hệ chữ viết tiền-chữ hình nêm