stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Ốc tai

{{Infobox anatomy
| Óc tai |
| --- | --- |
Mặt cắt ngang của ốc tai
 Posterior canal Superior canal Utricle Horizontalcanal Vestibule Cochlea SacculeCác bộ phận của tai trong, cho thấy ốc tai
Chi tiết
Phát âm: /ˈkɒkliə, ˈkoʊkliə/
Một phần của: Tai trong
Cơ quan: Hệ thính giác
Định danh
Latinh: Cochlea
MeSH: D003051
NeuroLex ID: birnlex_1190
TA: A15.3.03.025
FMA: 60201
Thuật ngữ giải phẫu[Chỉnh sửa cơ sở dữ liệu Wikidata]
Mô hình 3D ốc tai và ống bán khuyên
Ốc tai là một phần của tai trong tham gia vào quá trình nghe. Nó là một khoang hình xoắn ốc trong mê đạo xương, ở người có 2,75 vòng quanh trục của nó, được gọi là modiolus. Một thành phần cốt lõi của ốc tai là cơ quan Corti, cơ quan cảm giác của thính giác, được phân bố dọc theo vách ngăn tách các buồng chứa dịch trong ống xoắn ốc của ốc tai.
Tên gọi ốc tai có nguồn gốc từ tiếng Hi Lạp cổ  κοχλίας (kokhlias) 'xoắn ốc, vỏ ốc'.
Cấu trúc

Ốc tai (số nhiều: cochleae) là một khoang xương xoắn ốc, rỗng, hình nón, trong đó sóng lan truyền từ đáy (gần tai giữa và cửa sổ bầu dục) đến đỉnh (đỉnh hoặc tâm của xoắn ốc). Kênh xoắn ốc của ốc tai là một phần của mê đạo xương của tai trong, dài khoảng 30mm và tạo ra 23⁄4 vòng quanh modiolus. Các cấu trúc ốc tai bao gồm:
Ba ống hoặc khoang:
Ống tiền đình (scala vestibuli): Chứa dịch perilymph, nằm ở phía trên ống ốc tai và tiếp giáp với cửa sổ bầu dục.
Ống nhĩ (scala tympani): Chứa dịch perilymph, nằm ở phía dưới ống ốc tai và kết thúc ở cửa sổ tròn.
Ống ốc tai (scala media): Chứa dịch endolymph, một vùng có nồng độ ion kali cao, nơi các lông mao của tế bào tóc nhô vào.
Helicotrema: Vị trí hợp nhất của ống nhĩ và ống tiền đình, ở đỉnh ốc tai.
Màng Reissner: Màng ngăn cách ống tiền đình với ống ốc tai.
Phiến xoắn xương: Một cấu trúc chính ngăn cách ống ốc tai với ống nhĩ.
Màng đáy: Một cấu trúc chính ngăn cách ống ốc tai với ống nhĩ và xác định các đặc tính truyền sóng cơ học của vách ngăn ốc tai.
Cơ quan Corti: Biểu mô cảm giác, một lớp tế bào trên màng đáy, trong đó các tế bào tóc cảm giác được cung cấp năng lượng bởi sự chênh lệch điện thế giữa dịch perilymph và dịch endolymph.
tế bào tóc: Tế bào cảm giác trong cơ quan Corti, có đỉnh là các cấu trúc giống như lông được gọi là stereocilia.
Dải xoắn ốc: Một dải mô liên kết hỗ trợ ốc tai bên ngoài.
Ốc tai là một phần của tai trong có hình dạng giống như vỏ ốc (cochlea trong tiếng Hy Lạp có nghĩa là ốc sên). Ốc tai nhận âm thanh dưới dạng rung động, gây ra chuyển động của các lông mao. Các lông mao sau đó chuyển đổi những rung động này thành các xung thần kinh được đưa lên não để giải thích. Hai trong số ba phần chất lỏng là các ống dẫn và phần thứ ba là 'Cơ quan Corti' phát hiện các xung áp lực di chuyển dọc theo dây thần kinh thính giác đến não. Hai ống dẫn được gọi là ống tiền đình và ống nhĩ.
Cấu trúc > Cấu trúc vi mô

Các thành của ốc tai rỗng được làm bằng xương, với lớp lót mỏng và tinh tế của mô biểu. Ống xoắn này được chia qua hầu hết chiều dài của nó bởi một vách ngăn màng bên trong. Hai không gian bên ngoài chứa đầy chất lỏng (ống hoặc scalae) được hình thành bởi vách ngăn phân chia này. Ở đỉnh của các ống cuộn xoắn ốc như vỏ ốc, hướng của chất lỏng được đảo ngược, do đó biến đổi ống tiền đình thành ống nhĩ. Khu vực này được gọi là helicotrema. Sự tiếp tục này tại helicotrema cho phép chất lỏng được đẩy vào ống tiền đình bởi cửa sổ bầu dục di chuyển trở lại ra ngoài thông qua chuyển động trong ống nhĩ và sự lệch của cửa sổ tròn; vì chất lỏng gần như không nén được và thành xương cứng nhắc, nên điều cần thiết là thể tích chất lỏng được bảo toàn phải thoát ra ngoài ở đâu đó.
Vách ngăn theo chiều dài chia hầu hết ốc tai thực chất là một ống chứa đầy chất lỏng, 'ống' thứ ba. Cột trung tâm này được gọi là ống ốc tai. Chất lỏng của nó, dịch nội tai, cũng chứa các chất điện giải và protein, nhưng về mặt hóa học thì khá khác với dịch ngoại tai. Trong khi dịch ngoại tai giàu ion natri, dịch nội tai giàu ion kali, tạo ra một điện thế ion, điện.
Các tế bào tóc được sắp xếp thành bốn hàng trong cơ quan Corti dọc theo toàn bộ chiều dài của cuộn ốc tai. Ba hàng bao gồm các tế bào tóc ngoài (OHCs) và một hàng bao gồm các tế bào tóc trong (IHCs). Các tế bào tóc trong cung cấp đầu ra thần kinh chính của ốc tai. Ngược lại, các tế bào tóc ngoài chủ yếu 'nhận' đầu vào thần kinh từ não, điều này ảnh hưởng đến khả năng vận động của chúng như một phần của "bộ khuếch đại trước" cơ học của ốc tai. Đầu vào cho OHC đến từ thể ô liu thông qua bó sợi olivocochlear trung bình.
Ống ốc tai gần như phức tạp như chính tai. Ống ốc tai được giới hạn bởi ba mặt bởi màng đáy, dải xoắn ốc và màng Reissner. Dải xoắn ốc là một lớp mao mạch và tế bào tiết giàu; màng Reissner là một màng mỏng ngăn cách dịch nội tai với dịch ngoại tai; và màng đáy là một màng cứng về mặt cơ học, hỗ trợ cơ quan thụ cảm của thính giác, cơ quan Corti và xác định các đặc tính truyền sóng cơ học của hệ thống ốc tai.
Các loài động vật khác

Ốc tai dạng xoắn là duy nhất đối với động vật có vú. Ở chim và các động vật có xương sống không phải động vật có vú khác, khoang chứa các tế bào cảm giác thính giác đôi khi cũng được gọi là "ốc tai", mặc dù nó không cuộn tròn. Thay vào đó, nó tạo thành một ống có đầu bịt kín, còn được gọi là ống ốc tai. Sự khác biệt này dường như đã phát triển song song với sự khác biệt về phạm vi tần số nghe giữa động vật có vú và động vật có xương sống không phải động vật có vú. Phạm vi tần số cao hơn ở động vật có vú một phần là do cơ chế khuếch đại âm thanh độc đáo của chúng bằng rung động thân tế bào chủ động của các tế bào tóc ngoài. Tuy nhiên, độ phân giải tần số không tốt hơn ở động vật có vú so với hầu hết các loài thằn lằn và chim, nhưng giới hạn tần số trên cao hơn - đôi khi cao hơn nhiều. Hầu hết các loài chim không nghe được ở tần số trên 4–5 kHz, tần số tối đa hiện được biết là ~ 11 kHz ở cú chuồng. Một số loài động vật biển có vú nghe được ở tần số lên đến 200 kHz. Một khoang xoắn dài, thay vì một khoang ngắn và thẳng, cung cấp nhiều không gian hơn cho các quãng tám bổ sung của dải tần nghe, và đã làm cho một số hành vi có nguồn gốc cao liên quan đến thính giác của động vật có vú trở nên khả thi.
Vì việc nghiên cứu ốc tai về cơ bản nên tập trung vào mức độ của các tế bào tóc, nên điều quan trọng là phải lưu ý đến sự khác biệt về giải phẫu và sinh lý giữa các tế bào tóc của các loài khác nhau. Ví dụ, ở chim, thay vì các tế bào tóc ngoài và trong, có các tế bào tóc cao và ngắn. Có một số điểm tương đồng đáng chú ý liên quan đến dữ liệu so sánh này. Đối với một, tế bào tóc cao có chức năng rất giống với tế bào tóc trong, và tế bào tóc ngắn, thiếu sự chi phối của sợi thần kinh thính giác afferent, giống với tế bào tóc ngoài. Tuy nhiên, một điểm khác biệt không thể tránh khỏi là trong khi tất cả các tế bào tóc đều được gắn vào màng tectorial ở chim, thì chỉ có các tế bào tóc ngoài được gắn vào màng tectorial ở động vật có vú.
Chú thích

↑  “cochlea”. Dictionary.com Chưa rút gọn. Random House.
↑  
Anne M. Gilroy; Brian R. MacPherson; Lawrence M. Ross (2008). Atlas of anatomy. Thieme. tr. 536. ISBN 978-1-60406-151-2.
↑  Moore & Dalley (1999). Clinically Oriented Anatomy (ấn bản thứ 4). tr. 974. ISBN 0-683-06141-0.
↑  Vater M, Meng J, Fox RC. Hearing organ evolution and specialization: Early and later mammals. In: GA Manley, AN Popper, RR Fay (Eds). Evolution of the Vertebrate Auditory System, Springer-Verlag, New York 2004, pp 256–288.
Sơ đồ cấu trúc của ốc tai cho thấy cách chất lỏng được đẩy vào ở cửa sổ bầu dục di chuyển, làm lệch vách ngăn ốc tai và phồng lên trở lại ở cửa sổ tròn.
Calamotropha mimosa

| Calamotropha mimosa> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Crambidae
Chi (genus): Calamotropha
Loài (species): C. mimosa
Danh pháp hai phần
Calamotropha mimosa
Calamotropha mimosa là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 19 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Buzz Aldrin

| Buzz Aldrin |
| --- | --- |

Trạng thái: Đã nghỉ hưu
Quốc tịch: Hoa Kỳ
Nghề nghiệp: Phi công chiến đấu cơ
Sự nghiệp chinh phục không gian
Phi hành gia
Cấp bậc: Đại tá, Không lực Hoa Kỳ
Thời gian trong không gian: 12 ngày, 1 giờ và 52 phút
Tuyển chọn: 1963 NASA Group
Sứ mệnh: Gemini 12, Apollo 11
Phù hiệu sứ mệnh:  
 
Buzz Aldrin, ảnh do Neil Armstrong chụp trong chuyến hạ cánh đầu tiên xuống Mặt Trăng ngày 20 tháng 7 năm 1969.
Buzz Aldrin, tên khai sinh Edwin Eugene Aldrin, Jr., sinh ngày 20 tháng 1 năm 1930 tại Glen Ridge, New Jersey là một phi công và phi hành gia Hoa Kỳ, phi công của Module Mặt Trăng trên tàu Apollo 11, chuyến du hành đầu tiên hạ cánh xuống Mặt Trăng. Ông là người thứ hai đặt chân lên Mặt Trăng, chỉ sau phi công chỉ huy Neil Armstrong.
Tiểu sử

Aldrin là con trai của bà Marion (họ khai sinh: Moon) và ông Edwin Eugene Aldrin, Sr., một binh sĩ ở Montclair, New Jersey, nơi ông trở thành một tân sinh của Hội Nam Hướng đạo Mỹ. Buzz từng học tại Trung học Montclair tại Montclair, New Jersey, và tốt nghiệp Học viện Quân sự Hoa Kỳ tại West Point. Biệt danh "Buzz" xuất phát từ thời niên thiếu khi chị ông phát âm nhầm chữ "brother" (anh em) thành "buzzer" khi còn đi chập chững, và sau đó thu gọn thành Buzz. Ông dùng nó thành tên chính thức của mình năm 1988.
Truyền thông

Aldrin là một trong các nhà du hành vũ trụ được nói đến trong phim In the Shadow of the Moon.
[[::Media:A11v 1094228.ogv|Buzz Aldrin steps onto the Moon]] ([[::Image:A11v 1094228.ogv|thông tin]])
Video from the Apollo 11 mission
Trục trặc khi xem? Xem hướng dẫn.
Bộ ba ba màu

Ba màu (tiếng Ba Lan:Trzy kolory) là tên chỉ loạt 3 bộ phim của đạo diễn Krzysztof Kieślowski, một sự hợp tác của Ba Lan - Pháp - Thụy Sĩ. Tên của các bộ phim: Ba màu: Xanh (Trois couleurs: Bleu) (1993) (giành giải Sư tử vàng 1993), Ba màu: Trắng - Trzy kolory: Biały (Trois couleurs: Blanc) (1994) (đạo diễn giành giải Gấu bạc cho đạo diễn xuất sắc nhất), và Ba màu: Đỏ (Trois couleurs: Rouge) (1994) (đề cử giải Cành cọ vàng).
Ba phim nền theo các màu sắc của lá cờ Pháp. Những câu chuyện kể trong phim được dựa trên khẩu hiệu Tự do, Bình đẳng, Bác ái (tiéng Pháp: Liberté, Egalité, Fraternité), có niên đại từ thời điểm của cuộc Cách mạng Pháp. Tiếng Pháp là ngôn ngữ chính trong Xanh, Đỏ, và ngôn ngữ Ba Lan trong Trắng. Ba màu cũng chỉ Paris - Xanh, Warsaw - Trắng, và Đỏ tại Geneva. Phim có sự tham gia của nhà soạn nhạc nổi tiếng Zbigniew Preisner.
Diễn viên chính

Juliette Binoche - Julie
Benoît Régent - Olivier
Florence Pernel - Sandrine
Julie Delpy - Dominique
Zbigniew Zamachowski - Karol
Janusz Gajos - Mikolaj
Jerzy Stuhr - Jurek
Irène Jacob - Valentine
Jean-Louis Trintignant - Joseph
Jean-Pierre Lorit - Auguste
Frederique Feder - Karin
Liên kết

Three Colors: Blue trên Internet Movie Database
Three Colors: White trên Internet Movie Database
Three Colors: Red trên Internet Movie Database
Voted #15 on The Arts and Faith Top 100 Films (2010) Lưu trữ 2010-04-04 tại Wayback Machine
Bản luận của Colin MacCabe
Callispa loxia

| Callispa loxia> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Chrysomelidae
Chi (genus): Callispa
Loài (species): C. loxia
Danh pháp hai phần
Callispa loxia Weise, 1897 
Callispa loxia là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1897.
Chú thích

↑  Chrysomelidae in Synopsis of the described Coleoptera of the World ngày 13 tháng 12 năm 2008
Callispa metroxylonis

| Callispa metroxylonis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Chrysomelidae
Chi (genus): Callispa
Loài (species): C. metroxylonis
Danh pháp hai phần
Callispa metroxylonis Uhmann, 1929 
Callispa metroxylonis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Uhmann miêu tả khoa học năm 1929.
Chú thích

↑  Chrysomelidae in Synopsis of the described Coleoptera of the World ngày 13 tháng 12 năm 2008
Campoplex graphoritae

| Campoplex graphoritae> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Ichneumonidae
Chi (genus): Campoplex
Loài (species): C. graphoritae
Danh pháp hai phần
Campoplex graphoritae (Uchida, 1942) 
Campoplex graphoritae là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2014.
Campoplex gastroides

| Campoplex gastroides> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Ichneumonidae
Chi (genus): Campoplex
Loài (species): C. gastroides
Danh pháp hai phần
Campoplex gastroides Gravenhorst, 1829 
Campoplex gastroides là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2014.
Callispa marshalli

| Callispa marshalli> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Chrysomelidae
Chi (genus): Callispa
Loài (species): C. marshalli
Danh pháp hai phần
Callispa marshalli Spaeth, 1935 
Callispa marshalli là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Spaeth miêu tả khoa học năm 1935.
Chú thích

↑  Chrysomelidae in Synopsis of the described Coleoptera of the World ngày 13 tháng 12 năm 2008
Caledopteryx sarasini

| Caledopteryx sarasini> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Odonata
Họ (familia): Argiolestidae
Chi (genus): Caledopteryx
Loài (species): C. sarasini
Danh pháp hai phần
Caledopteryx sarasini (Ris, 1915) 
Caledopteryx sarasini là loài chuồn chuồn trong họ Argiolestidae. Loài này được Ris mô tả khoa học đầu tiên năm 1915.
Chú thích

↑  “sarasini”. World Odonata List. Bản gốc lưu trữ ngày 28 tháng 7 năm 2013. Truy cập ngày 17 tháng 6 năm 2013.
Bắp chuối đốm đen

| Bắp chuối đốm đen |
| --- | --- |

Tình trạng bảo tồn
 Ít quan tâm  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Aves
Bộ (ordo): Passeriformes
Họ (familia): Nectariniidae
Chi (genus): Arachnothera
Loài (species): A. magna
Danh pháp hai phần
Arachnothera magna (Hodgson, 1837) 
Bắp chuối đốm đen (tên khoa học: Arachnothera magna) là một loài chim trong họ Nectariniidae.
Loài chim này được tìm thấy ở Bangladesh, Bhutan, Campuchia, Trung Quốc, Ấn Độ, Lào, Malaysia, Myanmar, Nepal, Thái Lan, và Việt Nam. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và rừng núi cao nhiệt đới và cận nhiệt đới.
Chú thích

↑  BirdLife International (2012). “Arachnothera magna”. Sách Đỏ IUCN các loài bị đe dọa. Phiên bản 2013.2. Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế. Truy cập ngày 26 tháng 11 năm 2013.
↑  Trần Văn Chánh (2008). “Danh lục các loài chim ở Việt Nam (đăng trên Tạp chí Nghiên cứu và Phát triển số 5(70) (2008))”. Bản gốc lưu trữ ngày 7 tháng 4 năm 2014. Truy cập ngày 27 tháng 5 năm 2013.
↑  Clements, J. F.; Schulenberg, T. S.; Iliff, M. J.; Wood, C. L.; Roberson, D.; Sullivan, B.L. (2012). “The eBird/Clements checklist of birds of the world: Version 6.7”. Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.
Calendula eckerleinii

| Calendula eckerleinii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Asterales
Họ (familia): Asteraceae
Chi (genus): Calendula
Loài (species): C. eckerleinii
Danh pháp hai phần
Calendula eckerleinii Ohle, 1975 
Calendula eckerleinii là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Ohle mô tả khoa học đầu tiên năm 1975.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Calendula eckerleinii”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.
Canthium simile

| Canthium simile> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Gentianales
Họ (familia): Rubiaceae
Chi (genus): Canthium
Loài (species): C. simile
Danh pháp hai phần
Canthium simile Merr. & Chun 
Canthium simile là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được Merr. & Chun mô tả khoa học đầu tiên năm 1934.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Canthium simile”. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2013.
Caperonia stenophylla

| Caperonia stenophylla> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Malpighiales
Họ (familia): Euphorbiaceae
Chi (genus): Caperonia
Loài (species): C. stenophylla
Danh pháp hai phần
Caperonia stenophylla Müll.Arg., 1874 
Caperonia stenophylla là một loài thực vật có hoa trong họ Đại kích. Loài này được Müll.Arg. mô tả khoa học đầu tiên năm 1874.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Caperonia stenophylla”. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2013.
Calodecaryia pauciflora

| Calodecaryia pauciflora> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Sapindales
Họ (familia): Meliaceae
Chi (genus): Calodecaryia
Loài (species): C. pauciflora
Danh pháp hai phần
Calodecaryia pauciflora Leroy, 1960 
Calodecaryia pauciflora là một loài thực vật có hoa trong họ Meliaceae. Loài này được Leroy mô tả khoa học đầu tiên năm 1960.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Calodecaryia pauciflora”. Truy cập ngày 15 tháng 9 năm 2013.
Canthochilum xericum

| Canthochilum xericum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Phân thứ bộ (infraordo): Scarabeiformia
Liên họ (superfamilia): Scarabaeoidea
Họ (familia): Scarabaeidae
Chi (genus): Canthochilum
Loài (species): C. xericum
Danh pháp hai phần
Canthochilum xericum Philips & Ivie, 2008 
Canthochilum xericum là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 6 năm 2014.
↑  Hallan, J. (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Callipseustes convergens

| Callipseustes convergens> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Callipseustes
Loài (species): C. convergens
Danh pháp hai phần
Callipseustes convergens Warren 1907 
Callipseustes convergens là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Xăng

Xăng RON 80 trong lọ mason 720 ml
Một bình đựng xăng thông thường chứa 1,03 galông Mỹ (0,86 gal Anh; 3,9 L).
Xăng hay Ét xăng (tiếng Pháp: essence) là một chất lỏng dễ cháy có nguồn gốc từ dầu mỏ, được sử dụng chủ yếu làm nhiên liệu trong hầu hết các động cơ đốt trong. Nó bao gồm chủ yếu là các hợp chất hữu cơ thu được từ quá trình chưng cất phân đoạn dầu mỏ, được tăng cường với nhiều loại phụ gia.
Đặc tính của hỗn hợp xăng đặc biệt để chống cháy quá sớm (nguyên nhân gây ra hiện tượng kích nổ máy và làm giảm hiệu quả trong động cơ piston) được đo bằng chỉ số octane, được sản xuất theo nhiều cấp độ. Sau khi được sử dụng rộng rãi để tăng chỉ số octane, chì ê-ty-len (dùng chống kích nổ) và các hợp chất chì khác không còn được sử dụng ở hầu hết các lĩnh vực (chúng vẫn được sử dụng trong hàng không và đua xe hơi). Các hóa chất khác thường được thêm vào xăng để cải thiện tính ổn định và hiệu suất của hóa chất, kiểm soát sự ăn mòn và cung cấp hệ thống làm sạch nhiên liệu. Xăng có thể chứa các hóa chất chứa oxy như ethanol, MTBE hoặc ETBE để cải thiện quá trình đốt cháy.
Xăng có thể xâm nhập vào môi trường không có tổ chức, cả dưới dạng lỏng và hơi, do rò rỉ và xử lý trong quá trình sản xuất, vận chuyển và giao hàng (ví dụ: từ bể chứa, từ sự cố tràn, v.v.). Là một ví dụ về các nỗ lực kiểm soát rò rỉ như vậy, nhiều bể chứa dưới lòng đất được yêu cầu phải có các biện pháp rộng rãi để phát hiện và ngăn chặn rò rỉ đó. Xăng chứa benzen và các chất gây ung thư được biết đến khác.
Lịch sử

Các động cơ đốt trong đầu tiên phù hợp để sử dụng trong các ứng dụng vận chuyển, được gọi là động cơ Otto, được phát triển ở Đức trong quý cuối của thế kỷ 19. Nhiên liệu cho những động cơ đầu tiên này là một hydrocarbon tương đối dễ bay hơi thu được từ khí than. Với điểm sôi gần 85 °C (185 °F) (octaneee sôi cao hơn khoảng 40 °C), nó rất phù hợp cho bộ chế hòa khí sớm (thiết bị bay hơi). Sự phát triển của bộ chế hòa khí "vòi phun" cho phép sử dụng nhiên liệu ít bay hơi hơn. Những cải tiến hơn nữa về hiệu suất động cơ đã được thử ở các tỷ số nén cao hơn, nhưng những nỗ lực ban đầu đã bị chặn bởi vụ nổ nhiên liệu sớm, được gọi là kích nổ.
Năm 1891, quá trình lọc dầu Shukhov đã trở thành phương pháp thương mại đầu tiên trên thế giới để phá vỡ các hydrocarbon nặng hơn trong dầu thô để tăng tỷ lệ sản phẩm nhẹ hơn so với chưng cất đơn giản.
Lịch sử > Xăng sinh học E5

Xem thêm: Hỗn hợp nhiên liệu etanol phổ biến
Xăng sinh học sử dụng ethanol như là một loại phụ gia nhiên liệu pha trộn vào xăng thay phụ gia chì. Xăng sinh học là hỗn hợp của xăng A92 pha 5% ethanol.
Từ ngày 1/1/2015, xăng E5 được bán rộng rãi trên toàn Việt Nam.
Tuy nhiên xăng E5 lại không thích hợp cho các xe tay ga, xe mo tô có tỉ số nén cao (các loại xe tay ga và xe hơi mà hãng bắt buộc sử dụng xăng A95 thì không nên sử dụng E5).
Xăng E5 chứa ethanol dễ đốt cháy nhưng lượng tỏa nhiệt thấp hơn các loại xăng thông thường. Xe sử dụng xăng E5 sẽ chạy không vọt, tài xế đạp ga nhiều hơn gây tốn nhiên liệu và sản sinh lượng khí thải lớn hơn. Việc hạn chế khí thải độc của xăng E5 cũng mất đi. Các dòng xe đời cũ sử dụng bộ chế hòa khí nếu dùng xăng E5 có thể gặp khó khăn, đường ống dẫn xăng, ron..., bằng nhựa hoặc cao su khi sử dụng xăng E5 lâu ngày có thể bị bào mòn gây rò rỉ xăng, cháy xe. Sử dụng xăng E5 thì xe máy cũng như xe hơi không nên để bình xăng quá cạn, động cơ sẽ khó nổ.
Các chỉ tiêu chất lượng > Tính chống kích nổ

Có hai hiện tượng cháy có thể xảy ra:
Cháy bình thường
Cháy kích nổ
Chỉ số octan của xăng biểu hiện tính chống kích nổ của xăng. Xăng có trị số octan càng cao thì tính chống kích nổ càng cao. Xăng có trị số octan cao sử dụng cho động cơ có tỉ số nén cao. Nếu sử dụng xăng có trị số octan thấp cho xe có tỉ số nén cao sẽ gây hiện tượng octan háy kích nổ. Nếu sử dụng xăng có trị số octan cao cho xe có tỉ số nén thấp thì xăng sẽ cháy khó cháy, cháy không hết tạo cặn than làm bẩn máy, hao xăng. Chỉ số octan thấp nhất là 92 và cao nhất đang sử dụng là 98.[cần dẫn nguồn]