stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Biểu tình Jordan 2011–2012
Bối cảnh

Kinh tế Jordan tiếp tục vật lộn với một mức thâm hụt kỷ lục 2 tỷ USD trong năm nay. Lạm phát ở Jordan đã. tăng 1,5% lên 6,1% vào tháng 12 năm 2010, và mức thất nghiệp và đói nghèo đã trở thành phổ biến, lần lượt là ước tính khoảng 30% và 25%. Chính phủ cũng bị cáo buộc bần cùng hoá giai cấp công nhân với luật thuế lũy thoái buộc người nghèo phải nộp mức thuế với tỷ lệ cao hơn thu nhập của họ. Quốc hội bị cáo buộc là làm một "con dấu cao su" cho ngành hành pháp.
Ngu Tử Kỳ

Ngu Tử Kỳ (chữ Hán: 虞子期), tướng lãnh nhà Tây Sở, anh trai của Ngu Diệu Dặc. Ông là nhân vật trong các tiểu thuyết kể về chiến tranh Hán Sở.
Hình tượng nhân vật

Các bộ chánh sử như Sử ký, Hán thư, Tư trị thông giám đều không hề nhắc đến Ngu Tử Kỳ. Tài liệu sớm nhất về nhân vật này có thể khảo cứu được là Tây Hán thông tục diễn nghĩa của tác giả đời Minh: Chân Vĩ. Sau đó, Ngu Tử Kỳ được đưa vào Trung Quốc thông tục diễn nghĩa của nhà tiểu thuyết, nhà sử học đời Thanh: Thái Đông Phiên. Từ đây, nhân vật này trở nên rất phổ biến trong mọi loại hình văn hóa dân gian kể về chiến tranh Hán Sở.
Truyện kể rằng Ngu Tử Kỳ có tài chế tạo binh khí, xa gần nức tiếng. Hạng Vũ khởi binh từ Ngô Trung, sau khi đến Hạ Bi thuộc Từ Châu đóng quân, lực lượng phát triển lên đến 6 vạn người, cần một lượng lớn binh khí. Vì thế, Hạng Vũ thường đi lại nhà của ông để tìm mua binh khí. Em gái của Tử Kỳ tài mạo song toàn, Hạng Vũ võ nghệ trùm đời, lâu ngày ái mộ sinh tình, được ông tác hợp, nên duyên vợ chồng. Ở Trung Quốc thông tục diễn nghĩa, Tử Kỳ được liệt vào Ngũ hổ tướng của Hạng Vũ, cùng với Quý Bố, Chung Ly Muội, Long Thư, Anh Bố. Sau khi Hạng Vũ thất bại ở Cai Hạ, Tử Kỳ đi theo chiến đấu cho đến chết.
Oenothera sandiana

| Oenothera sandiana> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Myrtales
Họ (familia): Onagraceae
Chi (genus): Oenothera
Loài (species): O. sandiana
Danh pháp hai phần
Oenothera sandiana Hassk. 
Oenothera sandiana là một loài thực vật có hoa trong họ Anh thảo chiều. Loài này được Hassk. mô tả khoa học đầu tiên năm 1856.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Oenothera sandiana”. Truy cập ngày 27 tháng 8 năm 2013.
Friedrich Wilhelm Volgt

| F>  Wilhelm Volght |
| --- | --- |

Sinh: Friedrich Wilhelm Voight (1849-01-13)13 tháng 1 năm 1849  Tilsit,  Đông Phổ,  Đế quốc Phổ
Mất: 3 tháng 1 năm 1922(1922-01-03) (72 tuổi)  Luxembourg
Quốc tịch:  Weimar
Tên khác: Đại úy Köpecnick
Nghề nghiệp: Thợ giày
Nổi tiếng vì: Giả danh Đại úy Köpecnick và cướp 4 ngàn mác (£625).
Tôn giáo: Công giáo
Phối ngẫu: 1
Con cái: 2
Cha mẹ: 2
Friedrich Wilhelm Volght (13 tháng 01 năm 1849 - 03 tháng 01 năm 1922) là một huyền thoại tội phạm Phổ với biệt danh Đại úy Köpecnick (Đức: Hauptmann von Köpecnick).
Xuất thân

Friedrich Wilhelm Volgt sinh ngày 13 tháng 01 năm 1849 trong một gia đình trung lưu hành nghề đóng giày tại hạt Tilsit. Thuở niên thiếu, Volght đi học ở một trường học hạng ba ngay tại quê nhà. Năm 1863, lúc chưa tròn 14 tuổi, Volght bị tòa án hạt Tilsil phạt tù 14 ngày vì tội trộm cắp nên bị đuổi học, buộc phải ở nhà hành nghề đóng giày với bố. Trong khoảng thời gian từ năm 1864 đến 1891, Volght bị các tòa án ở Tilsil, Posen, Berlin và Gnesen phạt tù 6 lần với 29 năm ở tù vì các tội trộm cắp và giả mạo giấy tờ. Lần sau cùng, vào ngày 12 tháng 12 năm 1891, Volght bị tòa án quận Gnesen phạt tù 15 năm vì tội ăn cắp nghiêm trọng và bị tước đoạt vĩnh viễn quyền công dân.
Tháng 2 năm 1906, Volght ra tù nhưng bị trục xuất khỏi nơi ở cũ là Mecklenburg-Schwerin. Voigt lang thang qua các thành phố Wismar, Marlenburg, Graudenz để tìm nơi trú ngụ và kiếm việc làm nhưng thất bại. Cuối cùng, Voight tới ở nhờ nhà người em gái trên phố Kopftrass, quận Ridox (Berlin) và xin vào làm việc trong xưởng giày Albert Viereck. Ngày 24 tháng 08 năm 1906, cảnh sát trưởng quận Ridox ra cáo thị thông báo cho dân chúng trong quận biết rằng Voigt là "một kẻ nguy hiểm cho sự an toàn và đức hạnh của công chúng" và buộc hãng giày sa thải Volght. Ngày 1/9/1906, Voigt rời khỏi Ridox, nói với mọi người là đi Hamburg kiếm sống nhưng thực tế anh ta đến xin ở trọ trong căn nhà 22, phố Langestrass (cũng ở Berlin), nhưng không khai báo. Chính nơi đây, Volght lên kế hoạch chi tiết cho một "phi vụ động trời" diễn ra sau đó.
Xuất thân > Tiếng tăm

Hoàng đế Phổ bấy giờ do rất ấn tượng với sự táo bạo của Volght nên đã ra một chỉ thị đặc biệt trả tự do cho ông ta trước thời hạn 2 năm, tức là vào năm 1908. Nhờ ân xá, Wilhelm Volght được phóng thích khỏi nhà tù vào ngày 16 tháng 08. Thông tin về việc phóng thích Volght gây nên sự ngạc nhiên trong công chúng và trở thành một sự kiện nóng hổi. Và Wilhelm Volght đã cố gắng lợi dụng phi vụ chấn động này để bắt đầu đoạn đời mới.
Chỉ 4 ngày sau khi được phóng thích, chiều 20/8/1908, Volght xuất hiện tại tiền sảnh viện bảo tàng sáp Unter den Linden (Berlin), ký vào những bưu ảnh in hình ông ta trong bộ trang phục "đại úy" và tường thuật lại những gì đã xảy ra với đám đông hiếu kỳ. Cũng trong ngày hôm ấy, chính quyền đã chỉ thị, từ nay về sau, cấm Volght xuất hiện trước công chúng.
Nhận thấy khó "làm ăn" ở Berlin, 2 hôm sau, Voigt lên đường đi Dresden, rồi Wien (Áo), Budapest (Hungary) với dự định sẽ viết kịch bản và xuất hiện trong những nhà hát ở Vienna và Budapest để diễn (và kể) "phi vụ Köpecnick". Tuy nhiên, Voight đã không thành công. Ông ta chỉ xuất hiện trong một vở kịch ở một rạp hát nhỏ nhân dịp hội chợ Đức, và trong các khách sạn, nhà hàng, để ký vào những tấm bưu ảnh chụp ông ta với cái tên mới: "Đại úy Köpecnick".
Cuối tháng 3/1910, Voigt đến Mỹ qua ngả Canada. Sự xuất hiện của Voigt ở Mỹ đã mang đến cho ông những thành công về cả tiền bạc lẫn tiếng tăm. Rời Mỹ, Voigt sang Canada, Pháp và sau đó là Anh. Ông ta kiếm được nhiều tiền nhờ câu chuyện "Đại úy Köpecnick" và Bảo tàng sáp Madam Tussau ở London đã đúc tượng Voigt bằng sáp để trưng bày. Ông ta còn kiếm bộn tiền nhờ cuốn hồi ký nhan đề Tôi đã trở thành Đại úy Köpecnick như thế nào xuất bản ở Leipzig vào năm 1909. Sau cùng, Friedrich Wilhelm Volght mua một căn nhà ở Luxenbourg, hưu dưỡng và qua đời ở đó vào ngày 3/1/1922. Thi hài Wilhelm Volght được an táng ở nghĩa trủng Notre Dame ở Luxembourg.
Ảnh hưởng

Sau phi vụ "Đại úy Köpecnick", tòa thị chính thành phố này bỗng nhiên được nhiều người lưu tâm. Vì thế, chính quyền thành phố quyết định dành 3 gian phòng liên kề để lập một bảo tàng về câu chuyện động trời này.
Đến thăm tòa thị chính, du khách sẽ được Voigt "đón tiếp" ngay ở cổng chính. Bước lên cầu thang, dãy phòng phía bên phải là nơi ghi dấu phi vụ của Voight. Ở đó người ta trưng bày hiện vật, hình ảnh và tư liệu lịch sử về thành phố Köpecnick, về tòa thị chính và đặc biệt là về Friedrich Wilhelm Voight. Du khách được xem bộ "quân phục đại úy" nổi danh; két sắt với hòm đựng tiền trống rỗng, lệnh truy nã Voight; những hình ảnh chụp Voigt ở bót cảnh sát, ở trong tù và ngay khi được phóng thích; các tờ báo viết về Voigt sau sự kiện ở Köpecnick; các áp-phích của những vở kịch và những bộ phim về "Đại úy Köpecnick"; những hình ảnh và tư liệu về Wilhelm Voigt lúc cuối đời.
Giới văn chương, kịch nghệ và điện ảnh cũng không thể bỏ qua nhân vật Wilhelm Volght. Có ít nhất 4 cuốn sách về Wilhelm Voigt viết bằng tiếng Đức, 2 cuốn khác viết bằng tiếng Anh và 1 cuốn viết bằng tiếng Pháp đã được xuất bản.
Các vở kịch về "Đại úy Köpecnick" hiện diện trên các sàn gỗ ở London, Vienna, Berlin... trong nhiều thập niên. Một bộ phim đen trắng và sau đó là hai bộ phim màu về "Đại úy Köpecnick" đã được các nhà làm phim ở Đức và ở Hollywood dàn dựng.
Kế tiếp những căn phòng dùng làm bảo tàng "Đại úy Köpecnick" là văn phòng của ngài phó thị trưởng và ngài thị trưởng thành phố cùng hàng loạt các phòng ban chức năng, hoạt động như trong những tòa thị chính ở các nơi khác.
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Phỏng vấn: Vì sao quý vị lại lập bảo tàng về một nhân vật bất hảo như Wilhelm Voight? Giải đáp: Voigt là một phần của lịch sử thành phố Köpecnick, dù ông ta là một tay lừa đảo siêu hạng và là tên tù tội thâm niên. Phi vụ của anh ta đã gây một chấn động và giáng đòn mạnh vào tinh thần kỷ luật cứng nhắc đại quân Phổ và thói tuân lệnh mù quáng của binh sĩ lúc đó. Hơn nữa, phi vụ do Voight gây ra đã mang cái tên Köpecnick vượt khỏi biên giới nước Đức, biến nơi đây thành một địa chỉ du lịch rất thú vị. Chúng tôi không chỉ thành lập bảo tàng về phi vụ "Đại úy Köpecnick" mà còn tái hiện sự kiện này trong một lễ hội được tổ chức vào ngày 16/10 hàng năm. Đó là dịp Köpecnick đón tiếp nhiều du khách đến tham quan nhất. | ” |
— Trần Đức Anh Sơn tường thuật
Tham khảop

↑  Blundell, Nigel (1995). “The great pretender who duped a city's mayor”. The World's Greatest Mistakes. New York: Bounty Books. tr. 158. ISBN 0-600-57232-3.
Wilhelm Voigt: Captain von Köpecnick (sniggle.net)
The Captain of Kopecnick (koepenickia.de)
Köpecnicki kapten (nukufilm.ee)
Friedrich Wilhelm Voight tại Find a Grave
El capitán de Köpenick como niño.
Wilhelm Friedrich Volght được chào đón nồng nhiệt tại London.
Hauptmann von Köpecnick kurz nach seiner Haftentlassung im Jahr 1908 beim Besteigen einer Droschke.
Wilhelm Friedrich Volght cuối đời.
Potsdam in Germany. The house Mittelstraße 2 is a listed building.
Berliner Gedenktafel für Wilhelm Volght am Rathaus Köpecnick.
Statue of Volght in Front of the Town Hall Köpecnick.
Lịch sử hành chính Đắk Lắk

Lịch sử hành chính Đắk Lắk có thể xem mốc khởi đầu từ năm 1904 với nghị định của Toàn quyền Đông Dương, tách khỏi Lào, đặt dưới quyền cai trị của Khâm sứ Trung Kỳ. Vào thời điểm hiện tại (2024), về mặt hành chính, Đắk Lắk được chia làm 9 đơn vị hành chính cấp huyện, bao gồm: 1 thành phố trực thuộc tỉnh, 1 thị xã, 13 huyện và 180 đơn vị hành chính cấp xã, bao gồm: 18 phường, 13 thị trấn và 149 xã.
Lịch sử tổ chức hành chính > Thời Pháp thuộc

Từ DAK có những từ tương đồng như Dar, đạ, đà. Các từ này tương ứng với các từ chỉ nơi chốn như Đà Nẵng, Đà Lạt, Đạ Tẻn, Đak Hà....v.v....Từ Dak=Dar = Đạ = Đà có nghĩa như một vùng lãnh thổ xuất hiện trong vùng đất của quốc gia Chăm Pa cổ xưa.
Từ LAK có từ tương đồng LAC. Theo các già làng ở vùng cao nguyên cũng cho rằng từ LAC là phiên âm của từ LẠCH. Theo dân gian thì người Lạch là các nhà buôn và trao đổi hàng hóa gốm xứ ở vùng cao nguyên (thương gia người dân tộc Lạch) trong thời Chăm Pa cổ. Các sử thi như sử thi Đăm Săn cũng nói về người Lạch.
Từ DAKLAK hay DARLAC hoặc ĐẠ LẠCH ý nói như vùng đất hay địa bàn mà người Lạch hay trao đổi hàng hóa tại đây.
Đắk Lắk (còn ghi theo tiếng Pháp là Darlac) được thành lập theo nghị định ngày 22 tháng 11 năm 1904 của Toàn quyền Đông Dương và tách khỏi Lào, đặt dưới quyền cai trị của Khâm sứ Trung Kỳ. Trước đó, vào cuối thế kỷ 19, Darlac thuộc địa phận đại lý hành chính Kontum và bị Pháp nhập vào Lào.
Đến ngày 9 tháng 2 năm 1913 thì tỉnh này trở thành một đại lý hành chính trực thuộc tỉnh Kon Tum được thành lập cùng ngày. Mãi đến ngày 2 tháng 7 năm 1923, tỉnh Đắk Lắk mới được thành lập lại. Lúc mới thành lập, Đắk Lắk chưa chia huyện, tổng mà chỉ có đơn vị làng (còn gọi là buôn hay bon), người Ê Đê có 151 làng, người Bih có 24 làng, người Gia Rai có 11 làng, người Krung có 28 làng, người M'dhur có 120 làng, người M'Nông có 117 làng, người Xiêm có 1 làng. Năm 1931, trong cuộc cải cách hành chính toàn Đông Dương, tỉnh Đắk Lắk được chia làm 5 quận, gồm có Ban Mê Thuột, Buôn Hồ, Đăk Song, Lăk và M'Drắk, dưới có 440 làng.
Lịch sử tổ chức hành chính > Thời kỳ từ 1945 đến nay

Ngày 15 tháng 4 năm 1950, Bảo Đại ban hành Dụ số 6 đặt Cao nguyên Trung phần, trong đó có Đắk Lắk, làm Hoàng triều Cương thổ, có quy chế cai trị riêng.
| Dân số tỉnh Darlac 1967> Quận | Dân số tỉnh Darlac 1967> Dân số |
| --- | --- |
Ban Mê Thuột: 95.664
Buôn Hô: 31.527
Lạc Thiện: 19.456
Phước An: 10.887
Tổng số: 157.534
Nghị định số 356-BNV/HC/NĐ của chính quyền Việt Nam Cộng hòa ngày 2 tháng 7 năm 1958 ấn định tỉnh Đắk Lắk (được ghi là Darlac) có 5 quận, 21 tổng và 77 xã. Trong đó, Quận Ban Mê Thuột có 4 tổng, Quận Lạc Thiện (đổi tên từ quận Lăk) có 7 tổng, Quận M'Đrak có 4 tổng, Quận Đak Song có 2 tổng và Quận Buôn Hồ có 4 tổng.
Ngày 23 tháng 1 năm 1959, Chính quyền Việt Nam Cộng hòa ban hành Nghị định số 24/NV, tách gần như toàn bộ quận Đak Song của tỉnh Darlac, lập ra tỉnh Quảng Đức. Như vậy tỉnh Darlac còn lại 4 quận. Sau đó quận M'Đrak lại bị xé lẻ, một phần nhập vào tỉnh Khánh Hòa. Tháng 12 năm 1960, Chính phủ cách mạng chính thức thành lập tỉnh Quảng Đức dựa trên sự phân chia ranh giới của địch, lấy mật danh là B4.
Ngày 20 tháng 12 năm 1963, lập thêm một quận mới tên là Phước An, quận lỵ đặt tại Phước Trạch, đến ngày 1 tháng 9 năm 1965 chuyển về Thuận Hiếu. Sau này lại bỏ cấp tổng, nên chỉ còn cấp quận (4 quận) và xã.
Các đơn vị hành chính trực thuộc

Tỉnh Đắk Lắk có 15 đơn vị hành chính cấp huyện, gồm 1 thành phố, 1 thị xã và 13 huyện. Trong đó có 180 đơn vị hành chính cấp xã, gồm có 149 xã, 18 phường và 13 thị trấn.
Tronchón

| Tronchón Tronchón Tronchón |
| --- | --- |

 
Tronchón
Quốc gia:  Tây Ban Nha
Vùng: Aragon
Thành lập: 1272 AC
Thủ phủ: Tronchón
Diện tích
 • Đất liền: 57,1 km2 (220 mi2)
Độ cao: 1.096 m (3,596 ft)
Dân số (2007)
 • Tổng cộng: 101 
 • Mật độ: 1,77/km2 (460/mi2)
 • Mùa hè (DST): CEST (GMT +2) (UTC+2)
Mã bưu chính: 44141
Thành phố kết nghĩa: Baler
Ngôn ngữ bản xứ: Tiếng Tây Ban Nha
Tọa độ: 40°37'14.14"N 0°23'53.82"W
Năm mật độ dân số: 2007
Tronchón là một đô thị trong tỉnh Teruel, Aragon, Tây Ban Nha.
Địa lý

Độ cao 1.096 m trên mực nước biển, tọa độ 40°37'14.14"N 0°23'53.82"W. Cách bờ biển Mediterranean 71 km.
Hội đồng Olympic châu Á

| Hội đồng Olympic châu Á |
| --- | --- |

Các nước thành viên được đánh dấu màu xanh
Thành lập: 1982
Loại: Liên đoàn thể thao
Trụ sở chính: Thành phố Kuwait, Kuwait
Thành viên  : 45 Ủy ban Olympic thành viên
Ngôn ngữ chính  : tiếng Anh
Chủ tịch: Sheikh Fahad Al-Sabah
Trang web: http://www.ocasia.org
Hội đồng Olympic châu Á (OCA) là một tổ chức điều hành các hoạt động thể thao tại châu Á, với 45 thành viên thuộc các quốc gia và vùng lãnh thổ. Chủ tịch hiện tại là Hoàng thân Sheikh Fahad Al-Sabah. Quốc gia trở thành thành viên sớm nhất của Hội đồng là Nhật Bản, được Ủy ban Olympic quốc tế (IOC) công nhận năm 1912; và Đông Timor là thành viên mới nhất, gia nhập năm 2003. Trụ sở chính của Hội đồng đặt tại thành phố Kuwait.
Thành viên hiện tại > Cựu thành viên

| Quốc gia | Mã | Ủy ban Olympic quốc gia | Thành lập | Chú thích |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  Israel | ISR | Ủy ban Olympic Israel | 1933/1952 |  |
Israel rút tên thành viên của Hội đồng Olympic châu Á từ năm 1981. Hiện tại, quốc gia này đang là thành viên chính thức của Hội đồng Olympic châu Âu (EOC).
Hoạt động của OCA

ASIAD
AIGs
EAGs
SEA Games
Asian Martial Arts Games
Asian Winter Games
Asian Beach Games
Asian Youth Games
Asian Indoor & Martial Arts Games
FECG
Chú thích

1 2  “OCA to consider calendar changes”. OCA´s official website. ngày 29 tháng 6 năm 2009. Truy cập ngày 29 tháng 6 năm 2009.
Kỳ tích châu Âu

Ước tính GDP bình quân đầu người của các quốc gia châu Âu và châu Á từ năm 1500-1950 với sức mua tương đương theo dollar quốc tế năm 1990 của nhà kinh tế học Angus Maddison, cho thấy sự tăng trưởng vượt bậc của Tây Âu và Nhật Bản đầu thế kỷ 19.
Biểu đồ cột cho thấy số sách châu Âu giữa năm 500 và 1800 được phát hành theo hệ số 100,000, đặc biệt lớn sau cách mạng In ấn năm 1450.
Kỳ tích châu Âu (tiếng Anh: European miracle), hay Đại phân tầng hoặc Đại phân kỳ (tiếng Anh: Great Divergence), là một sự chuyển dịch kinh tế xã hội vào thế kỷ 19, trong đó thế giới phương Tây (ở đây chỉ đề cập đến Tây Âu và các thuộc địa của họ ở Tân Thế giới) thoát khỏi ngưỡng hạn chế tăng trưởng thời tiền hiện đại; soán ngôi các nền kinh tế mạnh bấy giờ như Đế quốc Mogul Ấn Độ, Nhà Thanh Trung Quốc, Đế chế Ottoman và Mạc phủ Tokugawa Nhật Bản; để trở thành những nền kinh tế hàng đầu.
Các học giả đã đề xuất nhiều giả thuyết khác nhau để giải thích hiện tượng này; từ địa lý, văn hóa, thể chế, chủ nghĩa thực dân, tài nguyên đến đơn thuần chỉ là ngẫu nhiên. Vẫn còn có tranh cãi trong giới học giả về danh pháp của sự kiện này, vì khởi điểm của sự phân tầng thường được đề xuất là vào thế kỷ 16, hoặc thậm chí sớm hơn vào thế kỷ 15, khi cuộc cách mạng thương mại đang diễn ra và chủ nghĩa trọng thương cùng chủ nghĩa tư bản bắt đầu phát triển trong thời kỳ Phục hưng và thời đại Khám phá, kéo theo đó là sự trỗi dậy của các đế chế thực dân châu Âu, proto-toàn cầu hóa, cách mạng Khoa học, hay thời đại Khai sáng. Tuy vậy, bước nhảy vọt lớn nhất xảy ra vào cuối thế kỷ 18 và 19 với cuộc cách mạng Công nghiệp và cách mạng Công nghệ. Vì lý do này, "trường phái California" chỉ coi đây là "đại" sự kiện duy nhất.
Những tiến bộ công nghệ trong các lĩnh vực đường sắt, thuyền hơi nước, khai thác mỏ và nông nghiệp được đón nhận nồng hậu hơn ở phương Tây so với phương Đông trong thời kỳ Đại phân tầng. Công nghệ dẫn đến sự gia tăng công nghiệp hóa và sự phức tạp hóa nền kinh tế trong ngành lĩnh vực nghiệp, thương mại, nhiên liệu và tài nguyên, tiếp tục tách biệt phương Đông với phương Tây. Việc sử dụng than đá để thay thế gỗ củi làm nhiên liệu ở Tây Âu vào giữa thế kỷ 19 tạo ra cú thúc đẩy quan trọng trong ngành sản xuất năng lượng hiện đại. Vào thế kỷ 20, sự Đại phân kỳ đạt đến đỉnh điểm trước chiến tranh thế giới thứ nhất và kéo dài cho đến đầu những năm 1970. Sau hai thập kỷ biến động bất thường tới cuối những năm 1980, Đại phân kì nhường đường cho sự Đại hội tụ khi mà các quốc gia Thế giới thứ ba đạt tốc độ tăng trưởng kinh tế cao hơn đáng kể so với hầu hết các quốc gia Thế giới thứ nhất.
Điều kiện ở các lõi tiền-Đại phân tầng

"Tại sao các Thiên chúa quốc, từng rất yếu kém so với các Hồi giáo quốc trong quá khứ lại bắt đầu thống trị nhiều vùng đất thời hiện đại như vậy và có thể đánh bại quân đội Ottoman hùng mạnh một thuở?"..."Bởi lẽ họ có luật lệ và phép tắc dựa theo lý tính."
Ibrahim Muteferrika, Cơ sở lý tính về Chính trị của các Quốc gia (1731)
Không giống như các nền kinh tế công nghiệp hiện đại, các nền kinh tế tiền hiện đại bị hạn chế bởi nhiều yếu tố. Tuy các vùng lõi Âu-Á đã đạt được mức sống tương đối cao vào thế kỷ 18, tình trạng thiếu đất, thoái hóa đất, nạn phá rừng, thiếu thốn nguồn năng lượng đáng tin cậy và các hạn chế sinh thái khác đã kìm hãm sự tăng trưởng thu nhập bình quân đầu người tiền hiện đại. Tốc độ khấu hao vốn nhanh chóng khiến cho phần lớn số lãi dôi ra được dùng để thay thế nguồn vốn đã cạn kiệt, cản trở sự tích lũy tư bản. Nhiên liệu, đất đai, lương thực và các nguồn tài nguyên khác là cần thiết để duy trì tăng trưởng và tích lũy tư bản, cuối cùng dẫn đến chủ nghĩa thực dân. Cách mạng Công nghiệp đã khắc phục được những hạn chế này, cho phép thu nhập bình quân đầu người tăng trưởng nhanh và bền vững lần đầu tiên trong lịch sử nhân loại.
Điều kiện ở các lõi tiền-Đại phân tầng > Tây Âu

Sau khi những cuộc xâm lược của người Viking, người Hồi và người Magyar (Hungary) lắng xuống vào thế kỷ thứ 10, châu Âu bước vào thời kỳ thịnh vượng, dân số tăng nhanh và buôn bán giao thương được hồi sinh gọi là Trung kỳ Trung Cổ. Vào thế kỷ 13, các vùng đất tốt hầu hết đã được định cư và thu nhập từ nông nghiệp bắt đầu giảm còn thương mại tiếp tục được mở rộng, đặc biệt là ở Venice và nhiều thành bang phía bắc nước Ý. Châu Âu trải qua nhiều đợt thảm họa vào thế kỷ 14: nạn đói, chiến tranh, Cái chết đen và bệnh dịch hoành hành dẫn đến sự suy giảm dân số, khiến cho thuế khoán giảm và tiền công tăng, làm suy yếu các mối quan hệ phong kiến ​​và thái ấp vốn là các đặc trưng của châu Âu thời Trung cổ.
Theo một nghiên cứu năm 2014, "có ít 'sự tiểu phân tầng' ở châu Âu trong khoảng thời gian từ năm 1300 đến năm 1800: mức tiền công thực tế ở khu vực Biển Bắc ổn định ít nhiều ở mức đạt được sau Cái chết Đen, và vẫn tương đối cao (trên mức đủ sống) trong suốt đầu thời kỳ cận đại (và vào thế kỷ 19), trong khi tiền công thực tế ở 'vùng ngoại vi' (Đức, Ý và Tây Ban Nha) bắt đầu suy giảm sau thế kỷ 15 và trở về mức sinh hoạt tối thiểu trong giai đoạn 1500–1800. 'Sự tiểu phân tầng' này trong tiền công thực tế phản ánh sự phân tầng tương tự về GDP bình quân đầu người: ở 'vùng ngoại vi' của Châu Âu hầu như không có tăng trưởng bình quân đầu người (hoặc thậm chí là giảm sút) trong khoảng từ 1500 đến 1800, còn ở Hà Lan và Anh thì thu nhập thực tế tiếp tục tăng và chắc hẳn đã gấp đôi trong thời kỳ này."
Trong thời đại Khám phá, các nhà hàng hải chau Âu đã khám phá ra các hải tuyến nối Châu Mỹ và Châu Á. Thương mại do đó được mở rộng và những sáng kiến mới như công ty cổ phần và các thể loại tổ chức tài chính ra đời. Các công nghệ quân sự mới dẫn đến sự tập trung quyền lực vào tay các chính phủ có tài chính phụ thuộc vào thương mại. Nền quân chủ tuyệt đối của Pháp và Tây Ban Nha được củng cố dựa trên nguồn thuế khoán cao và các chế độ độc quyền do nhà nước ban hành, dẫn đến sự suy giảm kinh tế. Trái lại, Cộng hòa Hà Lan bị chi phối bởi nhiều thương gia và Vương quốc Anh bị chi phối bởi phe nghị viện sau một cuộc đấu tranh lâu dài với đỉnh cao là Cách mạng Vinh quang, góp phần tạo nên lợi thế kinh tế ở các nước này. Cuối thế kỷ 16, London và Antwerp phát triển hơn hẳn các thành phố châu Âu khác, được minh họa ở biểu đồ dưới về tiền công thực tế ở một số thành phố châu Âu:
Điều kiện ở các lõi tiền-Đại phân tầng > Trung Quốc

Thời nhà Tống (960–1279), Trung Quốc đã cách mạng hóa nền nông nghiệp, giao thông đường thủy, tài chính, đô thị hóa, khoa học và công nghệ, đưa nền kinh tế Trung Quốc trở thành nền kinh tế tiên tiến nhất thế giới từ khoảng năm 1100. Các tiến bộ trong nền canh tác lúa nước đã mở ra nền kinh tế miền nam bấy lâu nay kém phát triển. Miền bắc Trung Quốc sau này thường bị tàn phá bởi các cuộc xâm lược của Nữ Chân và Mông Cổ, hứng chịu nhiều thiên tai lũ lụt và dịch bệnh. Điều này làm dịch chuyển trung tâm dân số và thủ công nghiệp quanh sông Hoàng Hà xuống phía nam của đất nước, một xu hướng chỉ bị đảo ngược một phần bởi sự tái định cư dân số miền bắc vào thế kỷ 15. Đến năm 1300, Trung Quốc tựu chung đã tụt hậu so với Ý về mức sống và đến năm 1400 thì Anh đã bắt kịp; tuy vậy các khu vực giàu có nhất của Trung Quốc, đặc biệt là đồng bằng sông Dương Tử, có lẽ vẫn ngang bằng với châu Âu cho đến đầu thế kỷ 18.
Từ năm 1368–1911, dưới đời nhà Minh và nhà Thanh, thuế khoán rất thấp, nền kinh tế và dân số tăng trưởng đáng kể, mặc dù không có sự gia tăng nào về năng suất. Các mặt hàng của Trung Quốc như lụa, trà và gốm sứ có nhu cầu lớn ở châu Âu khiến bạc của người Âu tuôn trào vào Trung Quốc, mở rộng cung ứng tiền tệ và tạo điều kiện cho sự phát triển thị trường cạnh tranh và ổn định. Vào cuối thế kỷ 18, mật độ dân số Trung Quốc vượt qua châu Âu. Trung Quốc có nhiều đại đô thị nhưng ít thị trấn hơn so với châu Âu đương thời.