Viên đỏ
Lịch sử

Sau thất bại của Đế quốc Áo-Hung trong Thế chiến thứ nhất, Hiệp ước Saint-Germain-en-Laye đã được ký kết giữa Đế quốc Áo-Hung và Đồng minh trong Thế chiến thứ nhất - phe chiến thắng, quy định việc chia tách hoàn toàn các vùng đất thành phần của Đế quốc thành các quốc gia riêng lẻ. Sự kiểm soát của Áo đối với phần đế chế của mình đã bị thu hẹp, phần lãnh thổ còn lại của Áo hình thành nước Republik Deutschösterreich (Cộng hòa Áo-Đức), chính thức thành lập vào ngày 12 tháng 11 năm 1918. Trong chiến tranh, phe hiện tại của Đức trong Đảng Dân chủ Xã hội bày tỏ sự quan tâm đến ý tưởng về Mitteleuropa do phong trào chủ nghĩa dân tộc toàn Đức ở Áo đề xuất, hy vọng rằng một liên minh (Anschluß) với phần còn lại của Đức có thể giải quyết một vài trong số những vấn đề kinh tế lớn mà nền cộng hòa mới thành lập phải đối mặt.
Trước sự thất vọng của cả Đảng Dân chủ Xã hội và những người theo chủ nghĩa dân tộc toàn Đức, Hiệp ước Saint-Germain-en-Laye rõ ràng cấm bất kỳ liên minh nào trong tương lai (Anschluß) với Cộng hòa Weimar mới thành lập, khiến Áo có rất ít lãnh thổ và khả năng tiếp cận hạn chế với Giỏ bánh mì Hungary đã nuôi sống Vienna trong nhiều thập kỷ. Trong cuộc bầu cử Gemeinderat (Hội đồng thành phố) ngày 4 tháng 5 năm 1919 ở thủ đô, SDAP đã giành được đa số ghế, với chức vụ Thị trưởng Viên thuộc về chính trị gia SDAP Jakob Reumann. Trên toàn quốc, SDAP chỉ giành được 43,4% số ghế (40,8% số phiếu phổ thông) và cần liên minh với Đảng Xã hội Thiên chúa giáo bảo thủ (CSP), một vị trí không thoải mái mà SDAP sẽ không bao giờ có thể hoàn toàn vượt qua được. Trong cuộc bầu cử Geimeinderat ngày 4 tháng 5 năm 1919, lần đầu tiên trong lịch sử Áo, tất cả công dân trưởng thành thuộc cả hai giới đều đi bầu cử. Đảng Dân chủ Xã hội đã thành công trong việc bầu Austromarxist nổi tiếng, và đảng viên SDAP Karl Renner vào chức vụ Staatskanzler lâm thời, nhưng sau cuộc bầu cử quốc gia năm 1920 kết thúc với ứng cử viên CSP Michael Mayr kế nhiệm Renner vào vị trí của ông, SDAP đã không thành công trong việc bầu một nhà lãnh đạo cấp quốc gia nào khác trong thời gian còn lại của nền Đệ Nhất Cộng hòa.
Viên đã trải qua một loạt thay đổi về nhân khẩu học, phần nào đã làm trầm trọng thêm các vấn đề kinh tế của thành phố trong những năm trong và ngay sau chiến tranh. Những người tị nạn từ Galicia thuộc Áo, bao gồm khoảng 25.000 người Do Thái đang tìm cách tránh bạo lực chính trị trong Nội chiến Nga vốn đã lan rộng đến khu vực, đã định cư ở thủ đô.  Khi chiến tranh kết thúc, nhiều cựu quân nhân của Quân đội Hoàng gia-Đế quốc đã đến và ở lại Vienna, trong khi nhiều cựu quan chức chính phủ Hoàng gia-Đế quốc trở về quê hương của họ, tạo ra sự chuyển dịch lớn của các cộng đồng đa sắc tộc cả trong và ngoài Viên trong những năm sau đó. Tầng lớp trung lưu, nhiều người trong số họ đã mua Trái phiếu Chiến tranh mà giờ đây trở nên vô giá trị, đã rơi vào cảnh nghèo đói do siêu lạm phát. Các đường biên giới mới giữa Áo và các khu vực lân cận đã chia cắt Viên khỏi vùng đất vốn được coi là huyết mạch lương thực, cung cấp cho Viên trong nhiều thế kỷ, do đó khiến việc cung cấp thực phẩm trở nên khó khăn. Các căn hộ hiện có đều trong tình trạng quá tải và các bệnh dịch như bệnh lao, cúm Tây Ban Nha và bệnh giang mai hoành hành.  Ở nước Áo mới, Viên được coi là thủ đô quá lớn đối với một quốc gia nhỏ bé và thường được người dân sống ở các vùng khác của đất nước gọi là Wasserkopf (nghĩa đen: đầu to).
Mặt khác, những người lạc quan coi tình hình thảm khốc sau chiến tranh là cơ hội để thực hiện một cuộc chuyển đổi chính trị xã hội to lớn. Những trí thức thực dụng như Hans Kelsen, người soạn thảo hiến pháp cộng hòa, và Karl Bühler thấy có rất nhiều việc phải làm. Đối với họ, đó là thời điểm của sự thức tỉnh, của những chân trời mới và của sự lạc quan.
Nguồn lực thuộc giới trí thức của "Viên đỏ" rất đáng chú ý: Ilona Duczyńska và Karl Polanyi, cũng như một số trí thức xã hội chủ nghĩa khác đã chuyển đến Viên hoặc lưu vong từ nơi khác, ngoài những người bản xứ của thành phố như Sigmund Freud, Alfred Adler, Karl Bühler, Arthur Schnitzler, Karl Kraus, Ludwig Wittgenstein, Adolf Loos, Arnold Schoenberg và nhiều nhà khoa học, nghệ sĩ, nhà xuất bản và kiến trúc sư khác. Trong khi không phải tất cả những người theo chủ nghĩa xã hội đều tham gia vào phe đối lập chính của giới giáo sĩ bảo thủ, một số người lại có thiện cảm với sự phát triển và hiện đại hóa của Viên. Những trí thức có quan điểm bảo thủ, chẳng hạn như những người theo chủ nghĩa dân tộc Công giáo cấp tiến Joseph Eberle [de], Hans Eibl [de], và Johannes Messner [de], cũng sống ở thủ đô do SDAP điều hành trong suốt thời kỳ Đệ nhất Cộng hòa tồn tại.
Karl Polanyi đã viết: "Viên đã đạt được một trong những chiến thắng văn hóa ngoạn mục nhất trong lịch sử phương Tây… một sự phát triển đạo đức và trí tuệ phi thường trong điều kiện của tầng lớp lao động công nghiệp có trình độ cao, được bảo vệ bởi hệ thống Viên, đã chống chọi lại những tác động tiêu cực của sự xáo trộn kinh tế nghiêm trọng và đạt đến một tầm cao chưa từng có trong quần chúng nhân dân ở bất kỳ xã hội công nghiệp nào."
Tuy nhiên, sự cai trị của SDAP tại Viên và ảnh hưởng của nó trên khắp nước Áo đã vấp phải sự phản đối. Bất chấp những nỗ lực tốt nhất từ phía những người theo chủ nghĩa Austromarxism nhằm gây ảnh hưởng lên các tổ chức học thuật và các nhóm trí thức cả trong và ngoài Viên, nhưng ảnh hưởng lớn hơn nhiều của những người theo Công giáo bảo thủ trong các tổ chức này chưa bao giờ bị khuất phục.  Bản thân Giáo hội Công giáo gần như không thể mất đi vai trò là lực lượng tinh thần chính ở Áo; ngay cả trong tầng lớp lao động của Viên, Giáo hội ít nhất bị loại khỏi một số yếu tố trong chính sách của thành phố, nhưng ảnh hưởng lâu dài của Giáo hội thông qua các chương trình xã hội, ngày lễ và các hoạt động thờ phượng tôn giáo đối với tầng lớp lao động vẫn tiếp tục trong suốt thời kỳ SDAP cầm quyền.
John Gunther đã mô tả bối cảnh tổng thể của Viên giữa các cuộc chiến tranh như sau: "Sự mất cân bằng giữa Viên theo chủ nghĩa Marx và vùng nông thôn mang nặng tư tưởng tôn giáo là động cơ (Motiv) thống trị của nền chính trị Áo cho đến khi Hitler nổi lên. Viên đi theo chủ nghĩa xã hội, chống giáo sĩ, và là một đô thị khá giàu có. Các vùng sâu vùng xa còn lại thì nghèo, lạc hậu, bảo thủ, theo Công giáo La Mã và cảm thấy ghen tị với mức sống cao hơn của Vienna."