Yên Thành
Lịch sử > Hình thành

Mùa xuân năm Minh Mệnh thứ 18 (1837) từ huyện Đông Thành tách ra thành 2 huyện: Đông Thành và Yên Thành, theo hướng Đông Tây. Huyện Yên Thành ở về phía Bắc, trị sở đóng tại Yên Lý (gần chợ huyện xã Diễn Yên hiện nay). Huyện Đông Thành đóng ở phía nam, trị sở đóng tại làng Cao Xá, xã Diễn Thành, huyện nào cũng có núi, có đồng bằng và có biển.
Huyện Yên Thành gồm các tổng: Hoàng Trường, Vạn Phần, Thái Trạch, Quan Triều và Cự Lâm do phủ Diễn Châu thống hạt. Năm Minh Mệnh thứ 21 (1840) trích tổng Cự Lâm từ huyện Yên Thành lập huyện mới Nghĩa Đàn.
Năm Tự Đức thứ 4 (1851), bởi chức tri huyện Yên Thành đóng ở Yên Lý mà do tri phủ Diễn Châu kiêm nhiếp cả hai huyện.
Năm Thành Thái thứ 10 (1898) thực dân Pháp và chính quyền nhà Nguyễn nhận thấy chia 2 huyện theo chiều đông tây, thì địa dư từ tây sang đông quá dài, bề ngang lại hẹp nên chia lại hai huyện theo chiều Nam Bắc. Huyện Đông Thành về phía đông, huyện Yên Thành về phía Tây, đều thuộc Phủ Diễn Châu
Huyện Yên Thành gồm các tổng: Quỳ Trạch (tức Thái trạch); Quan Hoá (tức quan triều) Vân Tụ; Quan Trung và lập thêm tổng Vân Hội, lỵ sở Yên Thành chuyển về làng Phụng Luật xã Hợp Thành.
Từ năm 1919, bỏ cấp phủ, đổi huyện Đông Thành, phủ Diễn Châu ngang cấp với huyện Yên Thành.
Từ năm 1898 đến năm 1945 huyện Yên Thành có 5 tổng 136 làng xã; sau cách mạng tháng 8 năm 1945 cắt các làng Xuân Lạc (kẻ Năn), Phượng Kỷ (Trại Lạ) Quỳ Hậu (Kẻ Mưng), Yên Lương, Mỹ Hóa, Trịnh Sơn (Kẻ Rọc) về Anh Sơn. Cắt Trị Nội, Hội Yên về Nghi Lộc. Sau năm 1955 cắt phía bắc Nghĩa Môn, Làng Cận về Quỳnh Lưu. Từ đây, huyện Yên Thành có 29 xã: Nhân Thành, Bắc Thành, Bảo Thành, Công Thành, Đô Thành, Đông Thành, Đức Thành, Hậu Thành, Hoa Thành, Hợp Thành, Khánh Thành, Lăng Thành, Liên Thành, Lý Thành, Mã Thành, Minh Thành, Nam Thành, Phú Thành, Phúc Thành, Quang Thành, Sơn Thành, Tăng Thành, Thịnh Thành, Thọ Thành, Trung Thành, Văn Thành, Viên Thành, Vĩnh Thành, Xuân Thành.
Ngày 21-4-1969, chia xã Vĩnh Thành thành 3 xã: Vĩnh Thành, Nhân Thành, Long Thành; chia xã Công Thành thành 2 xã: Công Thành và Mỹ Thành.
Tháng 2-1976, huyện Yên Thành thuộc tỉnh Nghệ Tĩnh.
Ngày 9-11-1983, chia xã Đức Thành thành hai xã lấy tên là xã Đức Thành và xã Tân Thành.
Ngày 4-4-1986, thành lập thị trấn Yên Thành (thị trấn huyện lỵ huyện Yên Thành) trên cơ sở 40 ha diện tích tự nhiên với 661 nhân khẩu của xã Hoa Thành và 69,15 ha diện tích tự nhiên với 1.089 nhân khẩu của xã Tăng Thành cùng 2.725 nhân khẩu là cán bộ công nhân viên của các cơ quan trong khu vực này.
Ngày 12-8-1991, tỉnh Nghệ An được tái lập, huyện Yên Thành thuộc tỉnh Nghệ An.
Ngày 28-6-1994, chia xã Phú Thành thuộc huyện Yên Thành thành xã Phú Thành và xã Hồng Thành.
Ngày 1-7-1999, chia xã Quang Thành thành 2 xã: Quang Thành và Tây Thành; chia xã Minh Thành thành 2 xã Minh Thành và Đại Thành; chia xã Đồng Thành thành 2 xã: Đồng Thành và Kim Thành.
Ngày 2-4-2007, chia xã Hậu Thành thành 2 xã: Hậu Thành và Hùng Thành.
Ngày 9-2-2009, chia xã Mã Thành thành 2 xã: Mã Thành và Tiến Thành.
Ngày 1-12-2024, hợp nhất thị trấn Yên Thành và xã Hoa Thành thành thị trấn Hoa Thành; hợp nhất 2 xã Khánh Thành và Công Thành thành xã Vân Tụ; hợp nhất 2 xã Hợp Thành và Nhân Thành thành xã Đông Thành; sáp nhập xã Đại Thành trở lại xã Minh Thành; sáp nhập xã Lý Thành vào xã Liên Thành; sáp nhập xã Hồng Thành trở lại xã Phú Thành; sáp nhập xã Hùng Thành trở lại xã Hậu Thành.
Huyện Yên Thành có 1 thị trấn và 31 xã như hiện nay.