Tiếng Nùng
Vị trí trong ngữ chi Tai

André-Georges Haudricourt (1956) xếp Thổ (Tày) và Nùng cùng với Tai Tây Nam vào hai tiểu nhánh trong cùng một nhánh, trong khi Tai Bắc là một nhánh độc lập.
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
 : 
Tai Nguyên Thủy │
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |   |   |   |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  | │ Tai Bắc │ Vũ Minh, Po-ai Tien-chow, Giáy | │ Tai Bắc │ Vũ Minh, Po-ai Tien-chow, Giáy | │ Tai Bắc │ Vũ Minh, Po-ai Tien-chow, Giáy | │ Tai Bắc │ Vũ Minh, Po-ai Tien-chow, Giáy | │ │ │ │ │ | │ │ │ │ │ | │ │ │ │ │ | │ │ │ │ │ |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |   |   |   |   |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | │ Tai Trung tâm │ │ Thổ (Tày) Nùng Longzhou | │ Tai Trung tâm │ │ Thổ (Tày) Nùng Longzhou | │ Tai Trung tâm │ │ Thổ (Tày) Nùng Longzhou | │ Tai Trung tâm │ │ Thổ (Tày) Nùng Longzhou | │ Tai Tây Nam │ │ Thái Lan Lào, Shan Ahom, Lự | │ Tai Tây Nam │ │ Thái Lan Lào, Shan Ahom, Lự | │ Tai Tây Nam │ │ Thái Lan Lào, Shan Ahom, Lự | │ Tai Tây Nam │ │ Thái Lan Lào, Shan Ahom, Lự |  |  |  |  |  |  |
Lý Phương Quế (Li Fang Kuei) (1977) đề xuất hệ thống phân loại gồm ba nhánh độc lập trong đó Thổ (Tày), Nùng được xếp vào nhánh Tai Trung tâm. Hệ thống phân loại này được xem là mô hình chuẩn trong lĩnh vực ngôn ngữ học so sánh các ngôn ngữ Tai.
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
 : 
Tai Nguyên Thủy │
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |   |   |   |   |   |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  | │ Tai Bắc │ │ Vũ Minh, Po-ai Tien-chow, Giáy | │ Tai Bắc │ │ Vũ Minh, Po-ai Tien-chow, Giáy | │ Tai Bắc │ │ Vũ Minh, Po-ai Tien-chow, Giáy | │ Tai Bắc │ │ Vũ Minh, Po-ai Tien-chow, Giáy | │ Tai Trung tâm │ │ Thổ (Tày) Nùng Longzhou | │ Tai Trung tâm │ │ Thổ (Tày) Nùng Longzhou | │ Tai Tây Nam │ │ Thái Lan Lào, Shan Ahom, Lự | │ Tai Tây Nam │ │ Thái Lan Lào, Shan Ahom, Lự | │ Tai Tây Nam │ │ Thái Lan Lào, Shan Ahom, Lự | │ Tai Tây Nam │ │ Thái Lan Lào, Shan Ahom, Lự |  |  |  |  |  |  |  |
Pittayawat Pittayaporn (2009) đưa ra hệ thống phân loại dựa trên sự biến đổi âm vị của các ngôn ngữ Tai. Theo đó các ngôn ngữ có cùng một dạng biến đổi âm vị được xếp vào cùng nhóm. Một ngôn ngữ Tai được xếp vào một tiểu nhóm trong cùng một nhánh phải có cùng kiểu biến đổi âm vị với các ngôn ngữ Tai khác trong nhánh đó. Ví dụ, Thái Lan được xếp vào tiểu nhóm Q vì ngôn ngữ này có các biến đổi âm vị cũng tồn tại ở các ngôn ngữ thuộc nhánh A và các nút E, G, K, O và Q. Trong hệ thống phân loại này Tai Trung tâm không tồn tại vì Pittayaporn cho rằng các tiêu chuẩn mà Lý Phương Quế dùng để phân loại Tai Trung tâm cũng tồn tại ở cả bốn nhánh A, B, C, D.
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
 : 
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | Tai Nguyên Thủy │ | Tai Nguyên Thủy │ | Tai Nguyên Thủy │ |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  | │ A │ │ | │ A │ │ | │ A │ │ | │ A │ │ |  |  | │ B │ Ningming | │ B │ Ningming | │ B │ Ningming |  | │ C │ Chongzuo, Shangshi, Cao Lan | │ C │ Chongzuo, Shangshi, Cao Lan | │ C │ Chongzuo, Shangshi, Cao Lan | │ D │ │ | │ D │ │ |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |   |   |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |   |   |   |  |  |  |  |
|  |  |  |  | │ E │ │ | │ E │ │ | │ E │ │ | │ E │ │ | │ F │ Longzhou, Leiping | │ F │ Longzhou, Leiping |  |  |  |  |  |  | │ I │ Qinzhou | │ I │ Qinzhou | │ I │ Qinzhou | │ I │ Qinzhou | │ J │ │ | │ J │ │ |  |  |  |
|  |  |  |  |  |   |   |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |   |   |   |  |  |
|  |  |  |  | │ G │ │ │ │ │ | │ G │ │ │ │ │ | │ H │ Lungming, Daxin | │ H │ Lungming, Daxin | │ H │ Lungming, Daxin | │ H │ Lungming, Daxin |  |  |  |  |  |  |  |  |  | │ M │ Vũ Minh, Yongnan, Long'an, Fusui | │ M │ Vũ Minh, Yongnan, Long'an, Fusui |  | │ N │ Seak, Po-ai, Giáy, Lingyue, Rong'an, Quibei, Bố Y ..v..v.. | │ N │ Seak, Po-ai, Giáy, Lingyue, Rong'an, Quibei, Bố Y ..v..v.. |  |
|  |  |  |   |   |   |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  | │ K │ │ | │ K │ │ | │ L │ Debao, Jingxi, Nùng Inh, Nùng Guangnan, Nùng Yanshan | │ L │ Debao, Jingxi, Nùng Inh, Nùng Guangnan, Nùng Yanshan | │ L │ Debao, Jingxi, Nùng Inh, Nùng Guangnan, Nùng Yanshan | │ L │ Debao, Jingxi, Nùng Inh, Nùng Guangnan, Nùng Yanshan | │ L │ Debao, Jingxi, Nùng Inh, Nùng Guangnan, Nùng Yanshan | │ L │ Debao, Jingxi, Nùng Inh, Nùng Guangnan, Nùng Yanshan |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |   |   |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| │ O │ │ │ | │ O │ │ │ | │ O │ │ │ | │ O │ │ │ | │ P │ Bảo Yên, Cao Bằng, Wenma | │ P │ Bảo Yên, Cao Bằng, Wenma |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |   |   |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| │ Q │ Thái Lan, Lào, Shan, Thái Đen, Thái Trắng, Làn Nà, Phu Thai, Dehong, Tai Aiton, Tai Phake, Shan Phía Nam, Lự, Nyo, Yoy, Kaloeng, Phuan..v..v.. | │ Q │ Thái Lan, Lào, Shan, Thái Đen, Thái Trắng, Làn Nà, Phu Thai, Dehong, Tai Aiton, Tai Phake, Shan Phía Nam, Lự, Nyo, Yoy, Kaloeng, Phuan..v..v.. | │ R │ Sapa | │ R │ Sapa | │ R │ Sapa | │ R │ Sapa |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |