Đoàn cố vấn quân sự Liên Xô tại Việt Nam
Hoạt động các chuyên gia thuộc Lực lượng Phòng không Liên Xô > Kết quả thực tiễn và đóng góp cho nền khoa học quân sự Liên Xô > Kết quả chung

| Thống kê vũ khí phòng không bắn rơi máy bay Mỹ> Loại | Thống kê vũ khí phòng không bắn rơi máy bay Mỹ> 1965 | Thống kê vũ khí phòng không bắn rơi máy bay Mỹ> % | Thống kê vũ khí phòng không bắn rơi máy bay Mỹ> 1966-67 | Thống kê vũ khí phòng không bắn rơi máy bay Mỹ> % |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| bộ đội tên lửa phòng không | 102 | 12 % | 592 | 34 % |
| pháo phòng không | 739 | 86 % | 1014 | 56 % |
| máy bay chiến đấu | 16 | 2 % | 181 | 10 % |
Đại tá A.S. Malgin, giáo sư tại Học viện Khoa học Quân sự Liên bang Nga và là phó tiến sĩ khoa học quân sự, lưu ý rằng phải mất hơn một năm để tạo ra một hệ thống phòng không trên quy mô quốc gia trong chiến tranh, thực tế không tồn tại ở Việt Nam (các tiểu đoàn phòng không xuất hiện vào tháng 8 năm 1966 và chỉ bao gồm các trung đoàn pháo phòng không, cũng như các tiểu đoàn kỹ thuật vô tuyến điện trực thuộc). Một lần nữa, các chuyên gia quân sự và quốc phòng dân sự Liên Xô đã có những đóng góp quyết định. Theo thông tin của ông, ngay từ năm 1965, 857 phương tiện đường không Hoa Kỳ đã bị bắn rơi tại miền Bắc Việt Nam, và trong hai năm tiếp theo của cuộc chiến (1966-1967), người Mỹ đã mất 1787 phương tiện đường không. Đại tá L.F. Ryazanov, một phó tiến sĩ khoa học quân sự, nói, “Những thành công này của vũ khí phòng không Liên Xô đã buộc người Mỹ phải tăng cường tập đoàn quân không quân của họ lên 3,6 lần vào cuối chiến tranh".
Từ điển Bách khoa quân sự do Viện Lịch sử Quân sự Bộ Quốc phòng Liên bang Nga xuất bản đưa ra con số 4000 máy bay Mỹ bị phòng không Việt Nam Dân chủ Cộng hòa tiêu diệt trong cuộc chiến vào cuối năm 1974. A.V. Okorokov, trưởng nhóm nghiên cứu của Viện Lịch sử Nga thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Nga đã nêu tên tổng số thiệt hại quân Mỹ trong suốt thời kỳ chiến tranh: 8612 máy bay, trong đó có 3720 máy bay và 4892 máy bay trực thăng (theo các số liệu khác, với tổng số máy bay bị phá hủy như nhau - 3744 máy bay và 4868 máy bay trực thăng), hơn nữa trên bầu trời Việt Nam Dân chủ Cộng hòa - 1095 máy bay và 11 máy bay trực thăng. Nhiều thiết bị của Mỹ bị bắn hạ đến nỗi người Việt Nam đã tổ chức triển lãm vũ khí phòng không Liên Xô cho các nhà báo phương Tây. M. Varnenska, người đã nhiều lần xem các cuộc triển lãm như vậy và mô tả ấn tượng của mình về các cuộc triển lãm, kể về các phòng trưng bày kim loại bị mài mòn, bởi vì bà chưa bao giờ thấy nhiều "cỗ máy giết người" bị tiêu diệt như vậy. Trong số máy bay bị SAM phá hủy, 76% là những cải tiến mới nhất vào thời điểm đó (F-111 Aardvark, F-4 Phantom II, A-4 Skyhawk, A-7 Corsair và nhiều loại khác).
| Kết quả của tổ hợp SA-75M "Dvina"   máy bay bị bắn rơi theo loại> Năm.Năm | Kết quả của tổ hợp SA-75M "Dvina"   máy bay bị bắn rơi theo loại> Loại máy bay.F-105 | Kết quả của tổ hợp SA-75M "Dvina"   máy bay bị bắn rơi theo loại> Loại máy bay.F-4 | Kết quả của tổ hợp SA-75M "Dvina"   máy bay bị bắn rơi theo loại> Loại máy bay.A-4 | Kết quả của tổ hợp SA-75M "Dvina"   máy bay bị bắn rơi theo loại> Loại máy bay.A-6 | Kết quả của tổ hợp SA-75M "Dvina"   máy bay bị bắn rơi theo loại> Loại máy bay.F-8 | Kết quả của tổ hợp SA-75M "Dvina"   máy bay bị bắn rơi theo loại> Loại máy bay.RB-66 | Kết quả của tổ hợp SA-75M "Dvina"   máy bay bị bắn rơi theo loại> Loại máy bay.B-52 | Kết quả của tổ hợp SA-75M "Dvina"   máy bay bị bắn rơi theo loại> Loại máy bay.PQM-34A PQM-147J | Kết quả của tổ hợp SA-75M "Dvina"   máy bay bị bắn rơi theo loại> Loại máy bay.Khác | Kết quả của tổ hợp SA-75M "Dvina"   máy bay bị bắn rơi theo loại> Toàn bộ.Toàn bộ |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1965 | 38 | 24 | 8 | 2 | — | — | — | 5 | 7 | 94 |
| 1966 | 93 | 37 | 14 | — | — | 2 | — | 17 | 58 | 221 |
| 1967 | 80 | 101 | 82 | 23 | 9 | — | 3 | 20 | 25 | 344 |
| Tổng | 221 | 162 | 104 | 25 | 9 | 2 | 3 | 42 | 90 | 659 |
А.B. Krasnov đưa ra một con số có phần thấp hơn đối với máy bay Mỹ bị tiêu diệt: 3706 chiếc, trong đó có 1770 chiếc do tên lửa phòng không dẫn đường và 350 chiếc bởi máy bay chiến đấu. Groh và Drenkowski tin rằng điều tốt về hệ thống phòng không do Liên Xô xây dựng ở Việt Nam là Không quân Hoa Kỳ luôn có một mắt xích yếu trong việc lập kế hoạch. Đúng, nó rất kỹ lưỡng, nhưng đồng thời cũng rất dễ đoán và lặp đi lặp lại: trình tự chuyến bay, đường bay, biện pháp đối phó điện tử, thời gian tiến hành các giai đoạn nhất định và mục tiêu của hoạt động đều có thể dễ dàng dự đoán được. Và mặc dù người Mỹ đã sử dụng nhiều cải tiến công nghệ, việc sử dụng chúng cũng có thể đoán trước được, và khả năng dự đoán này luôn nằm trong tay các chuyên gia quân sự Việt Nam và Liên Xô hỗ trợ họ.
Có lẽ yếu tố tiêu cực duy nhất trong việc khái quát hóa và hệ thống hóa kinh nghiệm chiến đấu là tính thiếu kịp thời, dẫn đến một số thiếu sót trong giai đoạn trước khi cử các nhóm chuyên gia mới. Vì vậy, Đại tá R. Kazakov, người đến Việt Nam vào tháng 4 năm 1966, chú ý rằng sau nhiều tháng kinh nghiệm chiến đấu của các chuyên gia tên lửa Liên Xô tại Việt Nam, kinh nghiệm chiến đấu tích lũy của họ đã bị che đậy bởi một bức màn bí mật. Ông chỉ nghe được những thông tin thực tế đầu tiên khi đến Việt Nam, thay vì đã chuẩn bị sẵn sàng để chống lại các chiến thuật đường không của Hoa Kỳ.
Bản tóm tắt kinh nghiệm chiến tranh Việt Nam của Trung tướng A.I. Pushkin, kinh nghiệm của các chuyên gia quân sự Liên Xô tại Việt Nam, theo Trung tướng A.I. Pushkin, xứng đáng được biểu dương cao nhất. Nếu chúng ta nói về kinh nghiệm quân sự, nó vẫn chưa mất tầm quan trọng ngay cả bây giờ.