stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Trương Trọng Thi
Tiểu sử

Trương Trọng Thi sinh năm 1936 tại Chợ Lớn (Sài Gòn). Năm 14 tuổi, ông sang Pháp học, rồi trở thành kỹ sư ở Trường Vô tuyến điện Pháp (tên cũ là École Française de Radioélectricité hay EFR, nay là École des technologies de l'information et du management hay EFRE). Sau một thời gian làm cho Schlumberger, ông thành lập công ty riêng là R2E (viết tắt của Réalisation d'Études Électroniques).
Năm 1973, ông chế tạo ra Micral, một trong những máy tính cá nhân đầu tiên trên thế giới. Một bản mẫu của nó hiện được trưng bày trong Viện bảo tàng máy tính Boston (Mỹ). Chiếc máy này ra đời hơn một năm trước máy Altair của công ty Mỹ MITS Electronics, công ty này cũng cho mình là cha đẻ của PC.
Trong một chuyến sang Hoa Kỳ, ông được biết công ty Intel đã phát triển một bộ vi xử lý có kích thước nhỏ. Khi quay về Pháp ông đã cho ra đời máy tính Micral với bộ vi xử lý Intel 8008, đây không chỉ là một máy tính tay đơn thuần mà là một chiếc máy tính cá nhân hoàn chỉnh có bộ nhớ 256 bytes (có thể mở rộng đến 1K!), bàn phím và màn hình. Micral tiếp tục được phát triển đến năm 1978, năm đó R2E bị tập đoàn Bull mua lại. Tập đoàn này sau đó đã thương mại hóa các phiên bản khác nhau của Micral để phục vụ cho các cơ quan hành chính Pháp và các trạm thu lộ phí. Tuy nhiên, Bull lại không thực hiện ý tưởng của Trương Trọng Thi là phát triển chiếc máy này thành công cụ sử dụng rộng rãi trong mọi gia đình.
Năm 1995, ông thành lập APCT, một công ty chuyên về các phần mềm bảo mật.
Ông được trao Huân chương Bắc Đẩu Bội tinh vào năm 1999.
Công lao của Trương Trọng Thi trong ngành máy tính còn được ghi nhận ở những ý tưởng tiên phong về loại máy vi tính tương thích, về xử lý và lưu trữ dữ liệu, về lưu trữ dữ liệu trên đĩa quang học.
Trương Trọng Thi mất ngày ngày 4 tháng 4 năm 2005 tại Paris sau hơn 2 năm rưỡi nằm viện.
Chú thích

↑  “A Talk with the Father of Computing”. archive.is. Lưu trữ bản gốc ngày 8 tháng 12 năm 2012. Truy cập 6 tháng 10 năm 2015.Quản lý CS1: bot: trạng thái URL ban đầu không rõ (liên kết)
↑  “Computer History Museum”. Truy cập 12 tháng 3 năm 2015.
↑  “André Truong, père du micro-ordinateur, nous a quittés”. Silicon. Bản gốc lưu trữ ngày 22 tháng 9 năm 2011. Truy cập 12 tháng 3 năm 2015.
Chiếc máy tính cá nhân Micral N do André Trương Trọng Thi sang chế
Chi Địa nhãn

| Chi Địa nhãn |
| --- | --- |

Sapria himalayana

Phân loại khoa học 
Giới:: Plantae
nhánh:: Tracheophyta
nhánh:: Angiospermae
nhánh:: Eudicots
nhánh:: Rosids
Bộ:: Malpighiales
Họ:: Rafflesiaceae
Chi:: Sapria Griff., 1844

Species
 Sapria himalayana Griff.  Sapria myanmarensis  Sapria poilanei Gagnep.  Sapria ram Bänziger & B. Hansen
Chi Địa nhãn (danh pháp khoa học: Sapria) là một chi thực vật có hoa trong họ Rafflesiaceae.
Loài

Chi Sapria gồm các loài:
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Sapria”. Truy cập ngày 25 tháng 9 năm 2013.
Dòng La San

Dòng La San (hay Dòng Lasan, Dòng Sư huynh La San; hay còn gọi là Dòng Anh Em Trường Kitô, tiếng Pháp Frères des Ecoles Chretiennes, tiếng Anh Institute of the Brothers of the Christian Schools, tiếng Latin "Fratres Scholarum Christianarum"nên viết tắt là FSC, dịch sát nghĩa là "Dòng Sư huynh các trường Công giáo" nhưng thường gọi là Dòng Sư huynh trường Thiện giáo) là một dòng tu Công giáo Rôma với nhiệm vụ giáo dục là chủ yếu, đặc biệt là giáo dục cho trẻ em nghèo. Hệ thống các trường học thuộc dòng này có chất lượng giáo dục tốt nổi tiếng trên thế giới.
Tên dòng La San được viết từ tên vị sáng lập dòng là thánh Gioan La San (Jean-Baptiste de La Salle). Các tu sĩ dòng La San được gọi là sư huynh, ở Việt Nam nhiều người vẫn gọi các Sư huynh là Frère vì họ tuy khấn dòng nhưng không phải là linh mục. Dòng La San được thành lập năm 1680.
Lịch sử dòng

Dòng La San do thánh Jean-Baptiste de la Salle (tiếng Việt quen gọi là Gioan La San) thành lập.
Ông có ý tưởng lập trường nghĩa thục dạy miễn phí cho trẻ em nghèo nên bèn quy tụ một số bạn đồng ý chí để thành lập những trường như vậy, với tâm nguyện mọi người vừa điều khiển trường, vừa dạy học, vừa sống luôn trong cộng đồng của các em học sinh. Các tu sĩ của dòng La San tuy cũng có khấn dòng, nhưng họ không lãnh nhận Bí tích Truyền chức Thánh nên họ không phải là linh mục. Dòng La San là dòng tu nam đầu tiên của giáo hội Công giáo không có linh mục.
Dòng La San được cho là tổ chức đầu tiên trên thế giới áp dụng những phương pháp sư phạm hiện đại. Thí dụ, ngay từ thời sơ khai, Gioan La San đã có khái niệm đặt lợi ích học sinh lên trên hết, và cấm thầy giáo không phạt học sinh bằng cách đánh đập.
Gioan La San mất vào Thứ sáu Tuần Thánh ngày 7 tháng 4 năm 1719 tại Saint-Yon, Rouen. Sáu năm sau, vào tháng 1 năm 1725, Giáo hoàng Biển Đức XIII đã chính thức công nhận Dòng La San. Ngày 19 tháng 2 năm 1888, Gioan La San được phong chân phước, và được phong hiển thánh vào ngày 24 tháng 5, năm 1900. Năm 1950, Giáo hội Công giáo nhìn nhận Gioan La San là quan thầy các nhà giáo dục Công giáo.
Ngày nay dòng La San có mặt tại hơn 80 quốc gia trên thế giới, kể cả các nước phát triển và các nước đang phát triển. Tông số Sư huynh trên thế giới hiện nay khoảng 4500.
Sư huynh Tổng Quyền đương nhiệm (2014 - 2021) là Sư huynh Robert Schieler.
Một số đại học dòng La San trên thế giới

De La Salle University, Manado, Indonesia
Christian Brothers University, Memphis, Tennessee, Hoa Kỳ
Đại Học De La Salle University-Manila, Manila, Philippines
Đại Học Saint Benilde, Manila, Philippines
Manhattan College, New York, Hoa Kỳ
St. Joseph College, Hong Kong
College of Santa Fe, Santa Fe, New Mexico, Hoa Kỳ
Các Thánh dòng La San

Jean-Baptiste de la Salle (Gioan La San)
Bénilde Romançon
Mutien-Marie Wiaux
Miguel Febres Cordero
Jaime Hilario
Tham khảo và Liên kết ngoài

Trang Web Tỉnh Dòng La San Việt Nam
Trang web Gia đình Lasan Việt Nam
Trang kỷ niệm 150 năm Tỉnh dòng La San Việt Nam Lưu trữ 2014-05-22 tại Wayback Machine
Trang web Lược sử dòng Sư huynh La San ở Việt Nam
Trang web Jean-Baptiste de la Salle (tiếng Việt)
Trang web Nhà Lasan Việt Nam (tiếng Anh)
De La Salle Brothers (tiếng Anh) Lưu trữ 2010-02-03 tại Wayback Machine
Kho lạnh

Kho lạnh là hệ thống có thể điều chỉnh, kiểm soát nhiệt độ và độ ẩm nhằm kéo dài thời gian lưu kho một số mặt hàng nhất định.
Phân loại

Kho lạnh có thể phân thành ba loại chính là kho trữ đông lạnh sâu (từ -30 tới -28 °C đối với thủy sản), kho đông lạnh (từ -20 tới -16 °C đối với sản phẩm thịt) và Kho mát (từ 2 tới 4 °C đối với rau quả và hoa các loại).
Cao Bái

Không nên nhầm với Ngao Bái
| Cao Bái高沛> Thông tin cá nhân |
| --- | --- |
Sinh: thế kỷ 2
Mất: tháng 1, 213
Giới tính: nam
Nghề nghiệp: quân nhân
x • t • 
Cao Bái (chữ Hán: 高沛; bính âm: Gao Pei; ???-212) là một viên chỉ huy quân sự phục vụ dưới trướng của lãnh chúa Lưu Chương thời Tam Quốc trong lịch sử Trung Quốc. Khi Lưu Bị vào Xuyên, Cao Bái cùng Dương Hoài được giao nhiệm vụ án ngữ cửa ải Bồi quan. Dương Hoài cùng với Cao Bái trá hàng và định mưu sát chủ công của quân Thục là Lưu Bị nhưng đã bị thất bại và bị hành quyết tại chỗ.
Trong Tam Quốc diễn nghĩa

Trong Tam quốc diễn nghĩa, Cao Bái xuất hiện tại Hồi 61, và là nhân vật chính trong hồi 62: Giữ Bồi Quan, Dương, Cao nộp mạng/Đánh Lạc Thành, Hoàng, Ngụy tranh công. theo đó, Lưu Chương sai đô đốc ở Bạch Thủy là Cao Bái, Dương Hoài giữ vững cửa ải Bồi Thủy, còn mình thì trở về Thành Đô. Khi Lưu Bị có những động thái khởi sự, Cao Bái, Dương Hoài nghe tin ấy, liền để Cao Bái ở lại, còn Dương Hoài đi theo sứ giả vào Thành Đô, ra mắt Lưu Chương thuật lại chuyện
Sau đó Lưu Chương nghe theo và sai Dương Hoài, Cao Bái giữ vững lấy cửa ải. Quân sư của Thục là Bàng Thống bàn kế rằng nên quay binh về cửa ải Bồi Quan, giả tiếng về Kinh Châu, tướng giữ ải đó là Dương Hoài, Cao Bái, tất ra nghênh tiếp, bắt giết luôn, cướp lấy cửa ải, rồi sẽ tiến binh vào Thành Đô.
Sau đó khi Lưu Bị khi dẫn quân về Bồi Thành, sai người vào báo cho tướng giữ ải Bồi Thủy là Cao Bái, Dương Hoài biết, để ra thành biệt nhau. Hai tướng nghe báo, liền cùng nhau bàn định âm mưu ám sát. Lưu Bị và Bàng Thống trò chuyện về Dương Hoài, Cao Bái thì bỗng dưng một con gió lốc nổi lên làm đổ lá cờ suý. Bàng Thống nhận định đây là điềm báo trước Dương Hoài, Cao Bái có ý muốn hành thích.
Cao Bái, Dương Hoài mỗi người giắt một con dao găm trong mình, dẫn hai trăm quân, khiêng rượu dắt dê, đến thẳng trại quân Lưu Bị, thấy không có phòng bị gì, đã mừng thầm tưởng rằng âm mưu đại thành. Nhưng Lưu Bị dùng kết dụ rồi sai Lưu Phong, Quan Bình dẫn quân vào bắt sống. Hai tướng chực chống cự thì đã bị Lưu Phong, Quan Bình trói lại.
Bàng Thống sai tả hữu khám trong mình hai người, quả nhiên mỗi người có giắt một con dao găm cực sắc. Lưu Bị nghe lời Bàng Thống lập tức sai quân đao phủ chém chết ngay trước trướng sau đó giải thích với những người tùy tùng của họ rằng Dương Hoài, Cao Bái chia rẽ thân tình anh em ta, lại giắt dao sắc định đâm ta, nên phải giết đi.
Danh sách sự kiện lịch sử Nhật Bản

Danh sách các sự kiện trong lịch sử Nhật Bản ghi lại các sự kiện chính trong lịch sử Nhật Bản theo thứ tự thời gian.
Cổ đại > Thời kỳ đồ đá cũ và Thời kỳ Jomon

Xem thêm thông tin: Thời kỳ đồ đá cũ ở Nhật Bản và Thời kỳ Jomon
Khoảng năm 20.000 TCN: Loài người hiện đại bắt đầu định cư tại Nhật Bản.
Khoảng năm 3.500 TCN: Một khu định cư lớn, ổn định được hình thành tại di chỉ Sannai-Maruyama.
Khoảng năm 1.500 TCN: Dao đồng được sử dụng tại di chỉ Misaki-yama ở tỉnh Yamagata.
Khoảng năm 1.000 TCN: Những bức tượng đất sét Dogū có mắt che chắn được chế tạo nhiều tại các di chỉ như Kamegaoka.
Khoảng năm 660 TCN: Theo truyền thuyết, Thiên hoàng đầu tiên là Thần Vũ Thiên hoàng lên ngôi.
Cổ đại > Thời kỳ Yayoi

Xem thêm thông tin: Thời kỳ Yayoi và Các sự kiện chính trong thời kỳ Yayoi
Khoảng năm 1.000 TCN: Trồng lúa nước bắt đầu tại các di chỉ như Nabatake và Itazuke.
Khoảng năm 700 TCN: Tại di chỉ Imagawa ở tỉnh Fukuoka, các mũi tên và cái đục bằng đồng, có thể được tái chế từ kiếm đồng kiểu Liêu Ninh, được chế tạo.
Khoảng năm 300 TCN: Một khu định cư lớn có hào bao quanh được hình thành tại di chỉ Yoshinogari.
Năm 57: Vua nước Oa (Nhật Bản) gửi sứ thần đến nhà Hậu Hán và nhận ấn tín từ Hoàng đế Quang Vũ.
Năm 107: Vua nước Oa, Suishō, gửi sứ thần đến nhà Hậu Hán.
Khoảng năm 180?: Cuộc "đại loạn Oa quốc" xảy ra.
Năm 239: Nữ vương Himiko nước Yamatai gửi sứ thần đến nhà Ngụy và nhận kim ấn và áo tím từ Vua Tào Ngụy.
Cùng thời gian đó, xảy ra xung đột giữa nước Yamatai và nước Kunu.
Năm 266: Iyo (Toyo), người kế nhiệm nước Yamatai, gửi sứ thần đến nhà Tây Tấn.
Cổ đại > Thời kỳ Kofun và Thời kỳ Asuka

Xem thêm thông tin: Thời kỳ Kofun và Thời kỳ Asuka
Giữa thế kỷ 4: Vương triều Yamato đựoc hình thành (giả thuyết).
Năm 369: Vua Geunchogo nước Bách Tế dâng thanh gươm bảy nhánh cho Vua nước Oa (có thể là Thiên hoàng Jingū).
391-404: Vương triều Yamato tiến công bán đảo Triều Tiên (Cuộc chiến Oa-Cao Câu Ly lần thứ nhất).
413 đến cuối thế kỷ 5: Nhiều lần phái sứ thần đến Nam triều Trung Quốc (Vua Oa Ngũ vương).
Năm 443: Động đất Ingyō.
Năm 456: Vụ ám sát thiên hoàng đầu tiên được ghi nhận trong sử liệu (Biến loạn Mayowa-ō).
Năm 463: Gia tộc Kibi nổi loạn.
Năm 464: Cuộc chiến Oa-Cao Câu Ly lần thứ hai.
Năm 479: Cuộc chiến kế vị sau khi Thiên hoàng Yūryaku qua đời (Loạn Hoàng tử Hoshikawa).
Đầu thế kỷ 6: Vương triều Yamato suy yếu do đứt đoạn dòng Nintoku và các cuộc nội chiến.
Năm 512: Bốn quận Già Da (Gaya) được nhượng cho Bách Tế.
Năm 527: Loạn Iwai.
Năm 531: Biến loạn Shinigai.
Năm 534: Loạn Musashi Kokuzō.
Năm 538 (hoặc 552): Thánh vương Bách Tế dâng tặng tượng Phật và kinh điển (Phật giáo và Nho giáo được truyền vào Nhật Bản).
Năm 540: Ōtomo no Kanamura bị thất thế vì vấn đề Già Da (Gaya).
Năm 552: Soga no Iname và Mononobe no Okoshi tranh cãi về việc tôn thờ Phật giáo.
Năm 562: Già Da (Gaya) bị Tân La tiêu diệt.
Năm 587: Soga no Umako đánh bại Mononobe no Moriya trong loạn Teibi.
Năm 592: Thiên hoàng Sushun bị ám sát.
Năm 593-622: Thiên hoàng Suiko, nữ thiên hoàng đầu tiên, lên ngôi; Thái tử Shōtoku bắt đầu nhiếp chính.
Năm 593: Khởi công xây dựng chùa Shitenno-ji.
Năm 603: Thiết lập hệ thống Mười hai bậc quan vị.
Năm 604: Ban hành Hiến pháp 17 điều.
Năm 607: Ono no Imoko được cử đi sứ đến nhà Tùy.
Năm 607: Thành lập chùa Hōryū-ji.
Năm 600: Phái đoàn ngoại giao đầu tiên đến nhà Tùy (theo Tùy thư).
Năm 630: Inugami no Mitasuki được phái đến nhà Đường, khởi đầu sứ đoàn Nhật-Đường.
Năm 645: Hoàng tử Naka Naka no Ōe và Nakatomi no Kamatari tiêu diệt gia tộc Soga (biến cố Ất Tị), khởi đầu cuộc cải cách Đại Hóa.
Năm 646: Ban hành chiếu chỉ cải cách.
Năm 660: Bách Tế bị liên quân Đường và Tân La tiêu diệt; nhiều người Bách Tế di cư đến Nhật Bản.
Năm 663: Trận Bạch Giang.
Năm 668: Cao Câu Ly bị liên quân Đường và Tân La tiêu diệt; người Cao Câu Ly di cư đến Nhật Bản (Thần xã Koma).
Năm 672: Cuộc nổi loạn Nhâm Thân. Dời đô đến Asuka.
Khoảng năm 683: Đúc tiền Phú Bản.
Năm 684: Ban hành hệ thống "Tám họ", xảy ra động đất Hakuhō.
Năm 694: Dời đô đến Fujiwara.
Năm 701: Ban hành Đại Bảo luật lệnh, đổi quốc hiệu từ "Oa" thành "Nhật Bản".
Năm 708: Đúc tiền bạc và tiền đồng (Wadōkaichin).
Cổ đại > Thời kỳ Nara

Xem thêm thông tin: Thời kỳ Nara
Năm 710: Dời đô đến Heijō-kyō (Nara).
Năm 712: Sáng tác Cổ sự ký.
Năm 718: Ban hành bộ luật Yōrō (chính thức thực hiện từ năm 757).
Năm 720: Thành lập tác phẩm Nhật Bản Thư Kỷ.
Từ thời kỳ này, các nhà sư như Gyōki thực hiện nhiều hoạt động xã hội trên khắp cả nước.
Năm 723: Ban hành Luật Tam thế nhất thân.
Năm 727: Phái đoàn đầu tiên của vương quốc Bột Hải đến Nhật Bản.
Năm 729: Chính biến Nagaya-no-ōkimi.
Năm 729: Hoàng hậu Kōmyō được sắc phong làm Hoàng hậu của Thiên hoàng Shōmu.
Năm 740: Biến loạn Fujiwara no Hirotsugu.
Năm 741 (một số tài liệu ghi là 738): Thiên hoàng Shōmu ra sắc lệnh thành lập Quốc phân tự và Quốc phân ni tự (chùa quốc gia) tại các tỉnh.
Năm 743: Ban hành luật Khẩn điền vĩnh niên tư tài.
Năm 744: Ootomo no Surugamaro được lệnh chinh phạt người Emishi (Cuộc chinh phục Ezo).
Năm 752: Lễ khánh thành tượng Phật Đại Nhật ở chùa Tōdai-ji.
Năm 754: Nhà sư người Đường là Giám Chân đến Nhật Bản và truyền bá Luật Tông.
Năm 757: Biến loạn Tachibana no Naramaro.
Khoảng năm 759: Vạn Diệp Tập được hoàn thành.
Năm 764: Biến loạn Fujiwara no Nakamaro.
Năm 765: Dōkyō trở thành Thái chính đại thần thiền sư.
Năm 769: Sự kiện sấm truyền đền Usa Hachiman.
Năm 782: Biến loạn Hikami no Kawatsugu.
Năm 784: Dời đô đến Nagaoka-kyō.
Năm 788: Tối Trừng thành lập chùa Enryaku-ji.
Trung đại > Thời kỳ Kamakura

Xem thêm thông tin: Thời kỳ Kamakura
Năm 1184: Minamoto no Yoritomo thành lập Công Văn Sở (Kōbunsho) và Vấn Chú Sở (Monchūsho) tại Kamakura.
Năm 1185: Yoritomo nhận chỉ dụ từ Thiên hoàng Go-Toba, cho phép bổ nhiệm các chức vụ Shugo (Thủ hộ) và Jitō (Địa đầu) tại các tỉnh.
Năm 1192: Yoritomo được phong chức Chinh di Đại tướng quân.
Năm 1200: Biến loạn Kajiwara Kagetoki.
Năm 1203: Biến loạn Hiki Yoshikazu. Hōjō Tokimasa lần đầu giữ chức Chấp quyền.
Năm 1205: Sự kiện Makishi.
Năm 1212: Kamo no Chōmei hoàn thành tác phẩm "Hōjōki".
Năm 1213: Trận chiến Wada.
Năm 1219: Minamoto no Sanetomo bị Kugyō ám sát, dòng dõi tướng quân Minamoto tuyệt tự.
Năm 1220: Jien hoàn thành tác phẩm "Gukanshō".
Năm 1221: Chiến tranh Jōkyū.
Năm 1224: Sự kiện Igashi.
Năm 1226: Kujō Yoritsune được bổ nhiệm làm Chinh di Đại tướng quân, bắt đầu thời kỳ Shōgun thuộc gia tộc Sesshō.
Năm 1232: Hōjō Yasutoki ban hành "Goseibai Shikimoku".
Năm 1247: Trận chiến Hōji.
Năm 1252: Thân vương Munetaka được bổ nhiệm làm Chinh di Đại tướng quân, khởi đầu thời kỳ Kyūshōgun.
Năm 1260: Theo truyền thuyết, vua Eiso vương quốc Ryūkyū đăng cơ.
Năm 1268: Hōjō Tokimune giữ chức Shikken.
Năm 1272: Biến cố tháng Hai.
Năm 1274: Nguyên Mông xâm lược lần thứ nhất.
Năm 1281: Nguyên Mông xâm lược lần thứ hai.
Năm 1285: Biến cố Shimozuki.
Năm 1286: Cuộc tranh quyền giữa hai dòng hoàng tộc bắt đầu (năm sau, Thiên hoàng Go-Uda thuộc dòng Daikakuji nhường ngôi và Thiên hoàng Fushimi thuộc dòng Jimyōin lên ngôi).
Năm 1290: Sự kiện Asahara.
Năm 1293: Biến loạn Tairazen và trận động đất lớn tại Kamakura.
Năm 1297: Chỉ dụ Tokuseirei được ban hành.
Năm 1305: Biến loạn Kagen.
Năm 1317: Hòa đàm Bunpō.
Năm 1324: Biến loạn Seichū.
Năm 1325: Biến loạn Andōshi.
Năm 1331: Urabe Kenkō hoàn thành tác phẩm "Tsurezuregusa".
Năm 1331-1333: Chiến tranh Genkō.
Năm 1331: Thiên hoàng Go-Daigo dấy binh tại núi Kasagiyama, tỉnh Yamashiro.
Năm 1333:
Ngày 11 tháng 5: Trận Kotesashi.
Ngày 12 tháng 5: Trận Kumegawa.
Ngày 15 tháng 5: Trận Bubaigawara.
Ngày 16 tháng 5: Trận Sekido.
Ngày 22 tháng 5: Trận chiến Tōshōji. Hōjō Takatoki và nhiều người tự sát, đánh dấu sự sụp đổ Mạc phủ Kamakura.
Năm 1331 : Thiên hoàng Kōgon lên ngôi, mở đầu triều đại Bắc triều.
Trung đại > Thời kỳ Muromachi

Xem thêm thông tin: Thời kỳ Muromachi
Trung đại > Thời kỳ Muromachi > Kiến Vũ Tân chính

Năm 1333: Thân vương Moriyoshi được phong Chinh di Đại tướng quân.
Năm 1333: Thành lập các cơ quan quản lý như Ký Lục Sở (Kirokushō), Tạp Tố Quyết Đoạn Sở (Zassoketsudansho), và Võ Giả Sở (Musashisho).
Năm 1334: Chính quyền Kenmu do Thiên hoàng Go-Daigo trực tiếp nắm quyền (thân chính).
Năm 1334: "Nijō Kawara no Rakugaki"  được công bố.
Năm 1335: Biến loạn Nakasendai.
Năm 1336: Biến loạn Kenmu.
Năm 1336: Trận Tatarahama.
Năm 1336: Trận Minatogawa, nơi Kusunoki Masashige hy sinh.
Trung đại > Thời kỳ Muromachi > Thời kỳ Nam Bắc triều > Nam triều

Năm 1336: Thiên hoàng Go-Daigo lui về Yoshino, khởi đầu Nam triều.
Năm 1339: Kitabatake Chikafusa hoàn thành tác phẩm "Jinnō Shōtōki".
Năm 1348: Trận Shijōnawate.
Trung đại > Thời kỳ Muromachi > Thời kỳ Nam Bắc triều > Bắc triều

Năm 1336 : Ashikaga Takauji ra chỉ thị soạn "Kenmu Shikimoku", định hình cơ cấu chính quyền.
Năm 1338: Ashikaga Takauji được bổ nhiệm làm Chinh di Đại tướng quân, thành lập Mạc phủ Muromachi tại Kyoto.
Năm 1349: Thành lập chính quyền Kamakura-fu.
Năm 1350 - 1352: Biến loạn Kannō.
Năm 1352: Trận chiến Musashino.
Năm 1361: Động đất Shōhei.
Năm 1368: Loạn Musashihira Ichikyo và ban hành lệnh Jisha Honjo.
Năm 1378: Ashikaga Yoshimitsu bắt đầu xây dựng tư dinh mới (Hoa ngự sở) gần Muromachi-dori, Kyoto.
Năm 1379: Chính biên Kōryaku.
Năm 1389 - 1390: Biến loạn Toki Yasuyuki.
Năm 1391: Biến loạn Meitoku.
Năm 1392: Thống nhất Nam Bắc triều (Hòa ước Meitoku).
Trung đại > Thời kỳ Muromachi

Năm 1394: Ashikaga Yoshimitsu được phong Thái Chính Đại thần.
Năm 1399: Biến loạn Ōei.
Năm 1400: Trận chiến Daitō.
Năm 1401: Bắt đầu giao thương Nhật - Minh, kéo dài đến năm 1549 .
Năm 1416: Biến loạn Uesugi Zenshū.
Năm 1419: Cuộc xâm lược Ōei.
Năm 1428: Khởi nghĩa Shōchō.
Năm 1429:
Khởi nghĩa Ichikyo tại Harima.
Biến loạn Yamato Eikyō.
Vua Shō Hashi thống nhất Ryūkyū, thành lập Vương quốc Ryūkyū.
Năm 1438 - 1439: Biến loạn Eikyō.
Năm 1440: Chiến tranh Yūki.
Năm 1441:
Biến loạn Kakitsu.
Khởi nghĩa Tokusei Kakitsu.
Năm 1443:
Biến cố Kinketsu.
Hiệp ước Kakitsu.
Năm 1454 - 1483: Biến loạn Kyōtoku (cũng được xem là khởi đầu thời Chiến Quốc ở miền Đông).
Năm 1455: Ashikaga Shigeuji, Kamakura Kubō, chuyển từ Kamakura phủ sang Koga phủ.
Năm 1457:
Trận Koshamain.
Ōta Dōkan xây dựng thành Edo.
Năm 1458: Tại vùng Đông quốc, hai phủ Koga Kubō và Horikoshi Kubō tồn tại song song.
Năm 1466: Chính biến Bunshō.
Trung đại > Thời kỳ Chiến Quốc

Năm 1467 - 1477: Chiến tranh Ōnin, đánh dấu sự khởi đầu của thời kỳ Sengoku.
Năm 1485 - 1493: Khởi nghĩa Ichikyo tại Yamashiro.
Năm 1486: Sesshū Tōyō hoàn thành bức tranh "Sansui Chōkan".
Năm 1487 - 1505: Biến loạn Chōkyō.
Năm 1487 - 1491: Biến loạn Chōkyō-Entoku.
Năm 1488: Khởi nghĩa Ikkō tại Kaga.
Năm 1489: Ashikaga Yoshimasa hoàn thành Ginkaku.
Năm 1493:
Biến cố Meiō, thiết lập chính quyền Hosokawa.
Hōjō Sōun tiêu diệt Horikoshi Kubō.
Năm 1498: Động đất Meiō.
Năm 1507: Biến cố Eishō.
Năm 1510: Người Nhật tại Triều Tiên gây ra biến loạn Sanpo.
Năm 1523: Gia tộc Hosokawa và Ōuchi xung đột gây ra biến loạn Ninh Ba tại nhà Minh.
Năm 1531: Biến loạn Kyōroku.
Năm 1532 - 1535: Biến loạn Tenmon.
Năm 1536: Biến loạn Tenmon Hokke.
Năm 1538: Trận chiến Kōnodai.
Năm 1543 (một số nguồn nói là năm 1542): Người Bồ Đào Nha trôi dạt đến Tanegashima thuộc tỉnh Ōsumi, mang súng hỏa mai vào Nhật Bản.
Năm 1546: Trận Kawagoe.
Năm 1549:
Trận Eguchi, thiết lập chính quyền Miyoshi.
Francisco Xavier, nhà truyền giáo dòng Tên, đến Satsuma, Kagoshima, truyền bá Kitô giáo.
Những năm 1550: Bắt đầu mậu dịch Nanban (với người Bồ Đào Nha).
Năm 1553 - 1564: Trận Kawanakajima.
Năm 1555: Trận Itsukushima.
Năm 1560: Trận Okehazama.
Năm 1564: Trận Inabayama.
Năm 1565: Biến cố Eiroku.
Năm 1568: Oda Nobunaga đưa Ashikaga Yoshiaki vào Kyoto, thiết lập chính quyền Oda.
Năm 1570:
Trận Anegawa.
Trận Nunobeyama.
Năm 1571: Nobunaga tiến hành đốt phá núi Hiei.
Năm 1572: Trận Mikatagahara.
Năm 1573: Trận Makishima. Nobunaga trục xuất Ashikaga Yoshiaki, khiến Mạc phủ Muromachi chính thức sụp đổ.
Cận đại > Thời kỳ Azuchi-Momoyama

Xem thêm thông tin: Thời kỳ Azuchi-Momoyama
Năm 1573: Trận Ichijōdani, trận Odani.
Năm 1575: Trận Nagashino.
Năm 1576: Bắt đầu xây dựng thành Azuchi, trận Tennōji.
Năm 1582:
Chinh phạt Kōshū.
Akechi Mitsuhide gây ra sự kiện Honnōji.
Trận Yamazaki, hội nghị Kiyosu.
Biến loạn Tenshō Jingo.
Phái đoàn Tenshō đến châu Âu (kéo dài đến 1590).
Cuộc điều tra điền địa Taikō.
Năm 1583:
Trận Shizugatake.
Bắt đầu xây dựng thành Osaka.
Hōjō Ujinao tiêu diệt Koga Kubō.
Năm 1584: Trận Komaki và Nagakute.
Năm 1585:
Toyotomi Hideyoshi được bổ nhiệm làm Kanpaku, thiết lập chính quyền Toyotomi. Năm sau ông trở thành Thái Chính Đại Thần và được nhận họ Toyotomi.
Năm 1586: Động đất Tenshō (thành Kaeru bị chôn vùi, thành Nagahama sụp đổ).
Năm 1587: Hideyoshi ban hành lệnh trục xuất người truyền giáo (lệnh cấm Bateren), yêu cầu đuổi các nhà truyền giáo Công giáo.
Năm 1588:
Ashikaga Yoshiaki trả lại danh hiệu Shōgun cho triều đình.
Hideyoshi ban hành lệnh thu gom vũ khí (katana-gari).
Năm 1590:
Chiến dịch Odawara, áp đặt quản lý Utsunomiya và quản lý Ōshū (Hideyoshi thống nhất vùng Đông Quốc và toàn Nhật Bản).
Năm 1591:
Hideyoshi yêu cầu Sen no Rikyū tự sát.
Ban hành lệnh quy định phân cấp thân phận, xác định các giai tầng samurai, nông dân, thợ thủ công, và thương nhân.
Năm 1592: Ban hành lệnh nhân khẩu, tiến hành điều tra hộ khẩu toàn quốc.
Cuộc xâm lược Triều Tiên:
Năm 1592 - 1593: Chiến dịch Bunroku.
Năm 1597 - 1598: Chiến dịch Keichō.
Năm 1596:
Sự kiện tàu San Felipe.
Động đất Keichō tại Fushimi phá hủy thành Fushimi.
Năm 1598: Hideyoshi qua đời tại thành Fushimi (sau này gọi là Momoyama).
Năm 1600: Trận Sekigahara, các thương nhân Anh và Hà Lan như William Adams (người Anh) và Jan Joosten (người Hà Lan) đến Nhật Bản.
Cận đại > Thời kỳ Edo

Xem thêm thông tin: Thời kỳ Edo