stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Tiếng Nhật Trung cổ
Bối cảnh

Trong khi tiếng Nhật cổ vay mượn kiểu chữ Trung Quốc để viết tiếng Nhật, trong thời kỳ Trung cổ đã xuất hiện hai kiểu chữ mới: Hiragana và Katakana. Bước tiến này đã đơn giản hóa việc viết chữ và đem đến một thời kỳ mới cho văn học Nhật Bản như những tác phẩm cổ Chuyện kể Genji, Chuyện kể Người chặt trúc, Chuyện kể Ise và nhiều câu chuyện khác.
Âm vị

Những thay đổi về lớn về âm vị chính là những đặc điểm nổi bật của thời kỳ này:
Sự thay đổi phụ âm bật mũi trở thành phụ âm kêu
Sự thêm vào nguyên âm dài và âm tiết đóng vào kho âm tiết
Đọc lướt một số phụ âm trong những hoàn cảnh nhất định
Thay đổi trong nhịp từ nhịp theo âm tiết thành nhịp theo mora
Tiếng Nhật cổ có 86 âm tiết tách biệt, sang Tiếng Nhật Trung cổ chỉ còn 66.
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| a | i | u | e | o |
| ka | ki | ku | ke | ko |
| ga | gi | gu | ge | go |
| sa | si | su | se | so |
| za | zi | zu | ze | zo |
| ta | ti | tu | te | to |
| da | di | du | de | do |
| na | ni | nu | ne | no |
| ha | hi | hu | he | ho |
| ba | bi | bu | be | bo |
| ma | mi | mu | me | mo |
| ya |   | yu |   | yo |
| ra | ri | ru | re | ro |
| wa | wi |   | we |   |
Sự khác nhau đáng chú ý nhất là sự lược bỏ Jōdai Tokushu Kanazukai (上代特殊仮名遣, "Kiểu Kana đặc biệt cổ"), kiểu chữ phân biệt rõ hai loại -i, -e, và -o. Trong khi giai đoạn bắt đầu lược bỏ này có thể dễ thấy ở cuối thời kỳ Tiếng Nhật cổ, nó đã hoàn toàn biến mất trong tiếng Nhật Trung cổ. Âm vị cuối cùng biến mất là /ko1/ và /ko2/.
Trong thế kỷ thứ X, /e/ và /ye/ nhập thành /e/, còn đến thế kỷ XI /o/ và /wo/ thành /o/.
Ngữ âm học > Nguyên âm

/a/: [a]
/i/: [i]
/u/: [u]
/e/: [je]
/o/: [wo]
Ngữ âm học > Phụ âm > /k, g/

/k, g/: [k, g]
Ngữ âm học > Phụ âm > /s, z/

/s, z/ gồm cả [s, z], [ts, dz], và [ʃ, ʒ]. Nó có thể khác nhau tùy vào nguyên âm theo sau, giống như tiếng Nhật hiện đại.
Ngữ âm học > Phụ âm > /t, d/

/t, d/: [t, d]
Ngữ âm học > Phụ âm > /n/

/n/: [n]
Ngữ âm học > Phụ âm > /h/

/h/ tiếp tục nghe tương tự như [ɸ]. Với một ngoại lệ: Đến thế kỷ thứ XI, Giữa hai nguyên âm /h/ được đọc là [w].
Ngữ âm học > Phụ âm > /m/

/m/: [m]
Ngữ âm học > Phụ âm > /y/

/y/: [j]
Ngữ âm học > Phụ âm > /r/

/r/: [r]
Ngữ âm học > Phụ âm > /w/

/w/: [w]
Ngữ pháp > Động từ

Tiếng Nhật trung cổ thừa hưởng tất cả tám cách chia động từ từ tiếng Nhật cổ và thêm một cách mới: Hạ nhất đoạn (下一段).
Ngữ pháp > Động từ > Chia động từ

| Loại động từ | Thể tự nhiên 未然形 | Dạng phó từ 連用形 | Thể xác định 終止形 | Liên thể hình 連体形 | Dĩ nhiên hình 已然形 | Thể mệnh lệnh 命令形 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Tứ đoạn (四段) | -a | -i | -u | -u | -e | -e |
| Thượng nhất đoạn (上一段) | - | - | -ru | -ru | -re | -(yo) |
| Thượng nhị đoạn (上二段) | -i | -i | -u | -uru | -ure | -i(yo) |
| Hạ nhất đoạn (下一段) | -e | -e | -eru | -eru | -ere | -e(yo) |
| Hạ nhị đoạn (下二段) | -e | -e | -u | -uru | -ure | -e(yo) |
| Bất quy tắc KA (カ変) | -o | -i | -u | -uru | -ure | -o |
| Bất quy tắc SA (サ変) | -e | -i | -u | -uru | -ure | -e(yo) |
| Bất quy tắc NA (ナ変) | -a | -i | -u | -uru | -ure | -e |
| Bất quy tắc RA (ラ変) | -a | -i | -i | -u | -e | -e |
Ngữ pháp > Động từ > Thân phụ âm / Thân nguyên âm

Động từ có gốc kết thúc bằng một phụ âm được gọi là Thân phụ âm. Những thứ này được được phân thành những lớp chia sau: Tứ đoạn, Thượng nhị đoạn, Hạ nhất đoạn, Hạ nhị đoạn, Bất quy tắc SA, Bất quy tắc RA, Bất quy tắc KA, và Bất quy tắc NA.
Động từ có gốc kết thức bằng nguyên âm gọi là Thân nguyên âm. Những thứ này được chia trong loại sai: Thượng nhất đoạn.
Ngữ pháp > Động từ > Động từ bất quy tắc

Có vài động từ chia bất quy tắc
K-irregular: k- "đến"
S-irregular: s- "làm"
N-irregular: sin- "chết", in- "đi, chết"
R-irregular: ar- "có", wor- "có, tồn tại"
Loại chia động từ cho mỗi loại được đặt theo tên Thân phụ âm cuối.
Ngữ pháp > Tính từ

Có hai loại tính từ: tính từ thường và danh tính từ.
Tính từ thường được chia nhỏ làm hai loại: những dạng phó từ kết thúc bằng -ku và những dạng kết thúc bằng -siku. Điều này đã tạo ra hai nhóm chia khác nhau:
| Nhóm tính từ | Vị nhiên hình 未然形 | Liên dụng hình 連用形 | Chung chỉ hình 終止形 | Liên thể hình 連体形 | Dĩ nhiên hình 已然形 | Mệnh lệnh hình 命令形 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| -ku |   | -ku | -si | -ki | -kere |   |
| -ku | -kara | -kari | -si | -karu |   | -kare |
| -siku |   | -siku | -si | -siki | -sikere |   |
| -siku | -sikara | -sikari | -si | -sikaru |   | -sikare |
Dạng -kar- và -sikar- xuất phát từ động từ ar- "có, tồn tại". Chia phó từ (-ku hoặc -siku) đi theo su với ar-.Việc chia này tạo ra sự chia bất quy tắc RA của ar-. Kết quả -ua- đọc lướt thành -a-.
Danh tính từ vẫn giữ nguyên cách chia nar- gốc và thêm tar- mới:
| Loại | Vị nhiên hình 未然形 | Liên dụng hình 連用形 | Chung chỉ hình 終止形 | Liên thể hình 連体形 | Dĩ nhiên hình 已然形 | Mệnh lệnh hình 命令形 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Nar- | -nara | -nari -ni | -nari | -naru | -nare | -nare |
| Tar- | -tara | -tari -to | -tari | -taru | -tare | -tare |
Nar- và tar- tạo thành từ nguyên chung. Dạng nar- là một các rút gọn của hậu tố ni và động từ bất quy tắc RA ar- "thì, là": ni + ar- > nar-. Dạng tar- là sự rút gọn của hậu tố to và động từ bất quy tắc RA ar- "thì, là": to + ar- > tar-. Cả hai xuất phát từ động từ ar-.
Hệ thống chữ viết

Tiếng Nhật Trung cổ được viết bằng ba cách khác nhau. Theo như lưu giữ lại sớm nhất trong Man'yōgana, chữ Trung Quốc được dùng như phiên âm vào thời kỳ Tiếng Nhật cổ. Cách sử dụng này sau đó đã cho ra đời bảng chữ cái hiragana và katakana xuất phát từ sự đơn giản hóa những ký tự Trung Quốc đi.
Pipistrellus aero

| Pipistrellus aero> Tình trạng bảo tồn |
| --- | --- |
 Thiếu dữ liệu  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Mammalia
Bộ (ordo): Chiroptera
Họ (familia): Vespertilionidae
Chi (genus): Pipistrellus
Loài (species): P. aero
Danh pháp hai phần
Pipistrellus aero (Heller, 1912) 
Pipistrellus aero là một loài động vật có vú trong họ Dơi muỗi, bộ Dơi. Loài này được Heller mô tả năm 1912.
Chú thích

↑  Wilson, D. E.; Reeder, D. M. biên tập (2005). “Pipistrellus aero”. Mammal Species of the World . Baltimore: Nhà in Đại học Johns Hopkins, 2 tập (2.142 trang). ISBN 978-0-8018-8221-0. OCLC 62265494.
Bathyergus

| Bathyergus |
| --- | --- |
Thời điểm hóa thạch: Middle Pleistocene to Recent

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Mammalia
Bộ (ordo): Rodentia
Họ (familia): Bathyergidae
Chi (genus): Bathyergus Illiger, 1811
Loài điển hình
Mus maritimus Gmelin, 1788 
Các loài
 Bathyergus janetta  Bathyergus suillus
Danh pháp đồng nghĩa
 Orycterus Cuvier, 1829.
Bathyergus là một chi động vật có vú trong họ Bathyergidae, bộ Gặm nhấm. Chi này được Illiger miêu tả năm 1811. Loài điển hình của chi này là Mus maritimus Gmelin, 1788 (= Mus suillus Schreber, 1782).
Các loài

Chi này gồm các loài:
Chú thích

1 2  Wilson, D. E.; Reeder, D. M. biên tập (2005). “Bathyergus”. Mammal Species of the World . Baltimore: Nhà in Đại học Johns Hopkins, 2 tập (2.142 trang). ISBN 978-0-8018-8221-0. OCLC 62265494.
Calais antinorii

| Calais antinorii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Elateridae
Chi (genus): Calais
Loài (species): C. antinorii
Danh pháp hai phần
Calais antinorii Candèze, 1889 
Calais antinorii là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1889.
Chú thích

↑  Elateridae in Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Aspidium puber

| Aspidium puber> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Pteridophyta
Lớp (class): Polypodiopsida
Bộ (ordo): Polypodiales
Họ (familia): Tectariaceae
Chi (genus): Aspidium
Loài (species): A. puber
Danh pháp hai phần
Aspidium puber Wall., 1828 
Aspidium puber là một loài dương xỉ trong họ Tectariaceae. Loài này được Wall. mô tả khoa học đầu tiên năm 1828.
Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Aspidium puber”. Truy cập ngày 28 tháng 5 năm 2014.
Nghị quyết 2118 của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc

| Nghị quyết 2118 Hội đồng Bảo an LHQ |
| --- | --- |
Ngày:: 27 tháng 9 năm 2013
Mã số:: S/RES/2116

Biểu quyết:: Thuận: 15 Trắng: 0 Chống: 0
Chủ đề:: Hiệp định để loại bỏ vũ khí hóa học của Syria — Nội chiến Syria
Kết quả:: Được thông qua

Thành phần Hội đồng Bảo an 2013:
Thành viên thường trực:
  Trung Quốc  Pháp  Nga  Anh Quốc  Hoa Kỳ
Thành viên không thường trực

Nghị quyết 2118 được Hội đồng bảo an Liên Hợp Quốc nhất trí thông qua vào ngày 27 tháng 9 năm 2013 liên quan đến các thỏa thuận để loại bỏ vũ khí hóa học của Syria.
Nghị quyết này không cho phép bất kỳ biện pháp trừng phạt hoặc can thiệp quân sự vào Syria, nhưng cho phép Hội đồng Bảo an tiến hành một cuộc bỏ phiếu mới nếu chính quyền Tổng thống Syria Bashar al-Assad không tuân thủ kế hoạch giải trừ vũ khí hóa học do Nga đề xuất.
Nó cũng lên án vụ tấn công bằng khí độc ngày 21 tháng 8 năm 2013 ở Damas vì đã vi phạm luật quốc tế.
Nguyễn Quang Bích (định hướng)

Nguyễn Quang Bích có thể đề cập đến:
Hoàng giáp Nguyễn Quang Bích tức Ngô Quang Bích (1832-1890), tuần phủ Hưng Hóa, thủ lĩnh cuộc khởi nghĩa Hưng Hóa trong phong trào Cần Vương chống Pháp cuối thế kỷ 19,
Thiếu tướng Nguyễn Quang Bích, nguyên phó tư lệnh trưởng quân chủng Phòng không Không quân Quân đội Nhân dân Việt Nam.
Tên thật của Thích Thanh Bích
Acylomus mifsudi

| Acylomus mifsudi> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Phalacridae
Chi (genus): Acylomus
Loài (species): A. mifsudi
Danh pháp hai phần
Acylomus mifsudi èvec, 2000 
Acylomus mifsudi là một loài bọ cánh cứng trong họ Phalacridae. Loài này được èvec miêu tả khoa học năm 2000.
Chú thích

↑  Hallan, J.  (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Achillea maura

| Achillea maura> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Asterales
Họ (familia): Asteraceae
Chi (genus): Achillea
Loài (species): A. maura
Danh pháp hai phần
Achillea maura Humbert, 1927 
Achillea maura là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Humbert mô tả khoa học đầu tiên năm 1927.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Achillea maura”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.
Acropora appressa

| Acropora appressa> Tình trạng bảo tồn |
| --- | --- |
 Sắp bị đe dọa  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Cnidaria
Lớp (class): Anthozoa
Bộ (ordo): Scleractinia
Họ (familia): Acroporidae
Chi (genus): Acropora
Loài (species): A. appressa
Danh pháp hai phần
Acropora appressa (Ehrenberg, 1834) 
Acropora appressa là một loài san hô trong họ Acroporidae. Loài này được Ehrenberg mô tả khoa học năm 1834.
Chú thích

↑  “Acropora appressa”. Sách Đỏ IUCN các loài bị đe dọa. Phiên bản 3.1. Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế. 2008. Truy cập ngày 2 tháng 1 năm 2014.
Acylomus nebulosus

| Acylomus nebulosus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Phalacridae
Chi (genus): Acylomus
Loài (species): A. nebulosus
Danh pháp hai phần
Acylomus nebulosus Casey, 1890 
Acylomus nebulosus là một loài bọ cánh cứng trong họ Phalacridae. Loài này được Casey miêu tả khoa học năm 1890.
Chú thích

↑  Hallan, J.  (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Temnocerus japonicus

| Temnocerus japonicus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Rhynchitidae
Chi (genus): Temnocerus
Loài (species): T. japonicus
Danh pháp hai phần
Temnocerus japonicus Morimoto, 1958 
Temnocerus japonicus là một loài bọ cánh cứng trong họ Rhynchitidae. Loài này được Morimoto miêu tả khoa học năm 1958.
Chú thích

↑  Hallan, J.  (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Achillea lingulata

| Achillea lingulata |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Asterales
Họ (familia): Asteraceae
Chi (genus): Achillea
Loài (species): A. lingulata
Danh pháp hai phần
Achillea lingulata Waldst. & Kit., 1799 
Achillea lingulata là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Waldst. & Kit. mô tả khoa học đầu tiên năm 1799.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Achillea lingulata”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.
Acylomus ornatus

| Acylomus ornatus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Phalacridae
Chi (genus): Acylomus
Loài (species): A. ornatus
Danh pháp hai phần
Acylomus ornatus Guillebeau, 1894 
Acylomus ornatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Phalacridae. Loài này được Guillebeau miêu tả khoa học năm 1894.
Chú thích

↑  Hallan, J.  (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Afghanit

| Afghanit |
| --- | --- |
Afghanit
Thể loại: Khoáng vật
Phân loại Strunz: 9.FB.05
Phân loại Dana: 76.2.5.1
Hệ tinh thể: lục phương
Nhận dạng
Màu: lam nhạt, lam sẫm đến không màu
Cát khai: hoàn toàn theo một phương, {1010}
Vết vỡ: vỏ sò
Độ cứng Mohs: 5,5 đến 6
Ánh: thủy tinh
Màu vết vạch: trắng
Tính trong mờ: trong suốt
Mật độ: 2,55 - 2,65
Thuộc tính quang: một trục (+)
Chiết suất: nω=1,523 và nε=1,529
Khúc xạ kép: δ = 0,006
Huỳnh quang: cam sáng
Tham chiếu: 
Afghanit là một khoáng vật của hydrat natri, calci, kali, sulfat, clorit, carbonat nhô silicat có công thức hóa học (Na,Ca,K)8[Al6Si6O24](SO4,Cl2,CO3)3 · 0.5H2O. Afghanit là feldspathoid của nhóm cancrinit và xuất hiện đặc biệt của nhóm sodalit. Afghanit kết tinh theo hệ lục phương, tập hợp dạng khối, và có độ cứng 5,5 đến 6.
Nó được phát hiện năm 1968 trong mỏ Lapis-lazuli, Sar-e-Sang, tỉnh Badakhshan, Afghanistan và được đặt theo tên quốc gia này. Nó cũng được miêu tả ở một số địa phương ở Đức, Ý, Pamir Mountains, Tajikistan, gần hồ Baikal ở Siberia, New York và Newfoundland. Khoáng vật này có mặt ở dạng các mạch nhỏ trong các tinh thể lazurit ở Afghan và trong đá vôi xenolith bị thay thế trong đá bọt ở Pitigliano, Tuscany, Ý.
Achillea leptophylla

| Achillea leptophylla> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Asterales
Họ (familia): Asteraceae
Chi (genus): Achillea
Loài (species): A. leptophylla
Danh pháp hai phần
Achillea leptophylla M.Bieb., 1808 
Achillea leptophylla là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được M.Bieb. mô tả khoa học đầu tiên năm 1808.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Achillea leptophylla”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.
Nardostachys chinensis

| Nardostachys chinensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Asterids
Bộ (ordo): Dipsacales
Họ (familia): Caprifoliaceae
Chi (genus): Nardostachys
Loài (species): N. chinensis
Danh pháp hai phần
Nardostachys chinensis Batalin 
Nardostachys chinensis là một loài thực vật có hoa trong họ Kim ngân. Loài này được Batalin mô tả khoa học đầu tiên năm 1894.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Nardostachys chinensis”. Truy cập ngày 18 tháng 9 năm 2013.[liên kết hỏng]
Agalinis nana

| Agalinis nana> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Asterids
Bộ (ordo): Lamiales
Họ (familia): Orobanchaceae
Chi (genus): Agalinis
Loài (species): A. nana
Danh pháp hai phần
Agalinis nana S.I.Elias & V.C.Souza, 2001 
Agalinis nana là loài thực vật có hoa thuộc họ Cỏ chổi. Loài này được S.I.Elias & V.C.Souza mô tả khoa học đầu tiên năm 2001.
Acianthera adirii

| Acianthera adirii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Chi (genus): Acianthera
Loài (species): A. adirii
Danh pháp hai phần
Acianthera adirii (Brade) Pridgeon & M.W.Chase 
Acianthera adirii là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được (Brade) Pridgeon & M.W.Chase mô tả khoa học đầu tiên năm 2001.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Acianthera adirii”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Sádaba

| Sádaba, Tây Ban Nha |
| --- | --- |

  Hiệu kỳ
Sádaba, Tây Ban Nha
Quốc gia:  Tây Ban Nha
Cộng đồng tự trị: Aragon
Tỉnh: Zaragoza
Đô thị: Sádaba
Thủ phủ: Sádaba 
Diện tích
 • Tổng cộng: 129 km2 (50 mi2)
Dân số (2004)
 • Tổng cộng: 1.845
 • Mật độ: 14,3/km2 (370/mi2)
Múi giờ: CET (UTC+1)
 • Mùa hè (DST): CEST (UTC+2)
Mã bưu chính: 50670 
Thành phố kết nghĩa: Navarrenx 
Sádaba là một đô thị ở tỉnh Zaragoza, Aragon, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 của Viện thống kê Tây Ban Nha (INE), đô thị này có dân số là 1.845 người. Diện tích đô thị này là 129 ki-lô-mét vuông.Đô thị này nằm ở độ cao 454 m trên mực nước biển.
Biến động dân số

Biến động dân số của Sádaba từ năm 1842 đến 2001:
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
Biến động dân số của Sádaba từ năm 1842 đến năm 2001
| 1842 | 1877 | 1887 | 1897 | 1900 | 1910 | 1920 | 1930 | 1940 | 1950 | 1960 | 1970 | 1981 | 1991 |   | 2001 |  |  |
| 1.057 | 1.999 | 1.947 | 1.799 | 1.812 | 1.983 | 2.535 | 2.748 | 2.820 | 2.686 | 2.971 | 2.470 | 2.034 | 1.881 |  | 1.722 |  |  |
Adicella maura

| Adicella maura> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Trichoptera
Họ (familia): Leptoceridae
Chi (genus): Adicella
Loài (species): A. maura
Danh pháp hai phần
Adicella maura L Navas, 1922 
Adicella maura là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập 5 tháng 6 năm 2012.
Acianthera aberrans

| Acianthera aberrans> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Chi (genus): Acianthera
Loài (species): A. aberrans
Danh pháp hai phần
Acianthera aberrans (Luer) Pupulin & Bogarín, 2008 
Acianthera aberrans là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được (Luer) Pupulin & Bogarín mô tả khoa học đầu tiên năm 2008.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Acianthera aberrans”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Aciagrion zambiense

| Aciagrion zambiense> Tình trạng bảo tồn |
| --- | --- |
Thiếu dữ liệu 
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Inescta
Bộ (ordo): Odonata
Phân bộ (subordo): Zygoptera
Họ (familia): Coenagrionidae
Chi (genus): Aciagrion
Loài (species): A. zambiense
Danh pháp hai phần
Aciagrion zambiense Pinhey, 1972 
Aciagrion zambiense là một loài chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.
Loài này được xếp vào nhóm loài thiếu dữ liệu trong sách Đỏ của IUCN năm 2008.
Aciagrion zambiense được Pinhey miêu tả khoa học năm 1972.
Chú thích

↑  (tiếng Anh) World Odonata List; ngày 25 tháng 4 năm 2011 Lưu trữ 2010-08-28 tại Wayback Machine
↑  “Aciagrion zambiense”. Sách Đỏ IUCN các loài bị đe dọa. Phiên bản 2012.2. Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế. 2010. Truy cập ngày 24 tháng 10 năm 2012.
Adicella narendraya

| Adicella narendraya> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Trichoptera
Họ (familia): Leptoceridae
Chi (genus): Adicella
Loài (species): A. narendraya
Danh pháp hai phần
Adicella narendraya F Schmid, 1961 
Adicella narendraya là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập 5 tháng 6 năm 2012.
Adiantum incisum

| Adiantum incisum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Pteridophyta
Lớp (class): Pteridopsida
Bộ (ordo): Pteridales
Họ (familia): Adiantaceae
Chi (genus): Adiantum
Loài (species): A. incisum
Danh pháp hai phần
Adiantum incisum Forssk., 1775 
Adiantum incisum là một loài thực vật có mạch trong họ Adiantaceae. Loài này được Forssk. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1775.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Adiantum incisum”. Truy cập ngày 12 tháng 8 năm 2013.
BRDM

BRDM là một từ viết tắt của thuật ngữ Boyevaya Razvedyvatelnaya Dozornaya Mashina, (tiếng Nga: Боевая Разведывательная Дозорная Машина) có nghĩa là "Xe tuần tra trinh sát bọc thép". BRDM là xe lội nước bánh lốp 4x4 trang bị giáp nhẹ theo tiêu chuẩn ngày nay. Cả hai phiên bản đầu được sản xuất ở Liên Xô và các quốc gia Đông Âu khác. BRDM đều có thể mang tên lửa chống tăng. BRDM-2 còn có phiên bản xe chỉ huy và xe phòng không.
Có ba phiên bản BRDM:
BRDM-1

BRDM-1 xuất hiện lần đầu năm 1959, được sản xuất cho đến năm 1966. Tổng cộng có khoảng 10.000 chiếc được sản xuất; ít nhất còn 600 chiếc đang hoạt động. Các phiên bản đầu không được trang bị vũ khí, chỉ những phiên bản về sau mới được trang bị súng máy.
Xe BRDM-1 còn được trang bị cơ cấu phóng tên lửa chống tăng 2P27, sử dụng tên lửa AT-1 Snapper.
BRDM-2

BRDM-2 dùng để thay thế cho BRDM-1, nó được cải thiện khả năng lội nước và trang bị tốt hơn. BRDM-2 trang bị động cơ xăng. Kíp xe gồm 4 người, lái xe, lái phụ, chỉ huy và xạ thủ. Trang bị cũng giống như xe bọc thép chở quân BTR-60, gồm 1 khẩu súng máy hạng nặng KPV 14,5 mm và một súng máy 7.62 mm. Giáp của BRDM-2 chống được vũ khí bộ binh cầm tay và các mảnh pháo. BRDM-2 được xấu khẩu rộng rãi và được sử dụng ở ít nhất 45 quốc gia.
BRDM-2 đôi khi bị nhầm lẫn với xe trinh sát lội nước D-442 FUG và xe bọc thép chở quân D-944 PSZH của Hungary, động cơ cũng ở phía sau nhưng có hai ống đẩy nước.
Hệ thống tên lửa đất đối không cơ động SA-9 (tên định danh NATO là Gaskin) được đặt trên khung gầm xe BRDM-2 (4 x 4) sửa đổi. Tháp pháo ban đầu được thay thế bằng một tháp pháo mới. Mỗi bên tháp pháo mới có cơ cấu phóng tên lửa SA-9 kiểu hộp. Để giảm chiều cao tổng thể của hệ thống khi xe cơ động, tên lửa thường hạ xuống vào vị trí nằm ngang ở mỗi bên xe.