stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Sông Leng

(Việt Nam)
Sông Leng hay Sông Nước Leng là phụ lưu của sông Tranh, chảy ở huyện Nam Trà My tỉnh Quảng Nam, Việt Nam .
Sông dài 25 km, diện tích lưu vực 189 km², mã sông là "05 02 04".
Sông thuộc Hệ thống sông Vu Gia – Thu Bồn. Tên sông được dùng cho đặt tên xã Trà Leng.
Sông bắt nguồn từ dải núi cao 1804 m 15°12′30″B 107°55′52″Đ﻿ / ﻿15,20843°B 107,930981°Đ﻿ / 15.208430; 107.930981﻿ (Trà Leng Núi) ở tây nam xã Trà Leng, giáp ranh với xã Phước Lộc huyện Phước Sơn và xã Mường Hoong huyện Đăk Glei.
Sông chảy hướng đông rồi đông bắc. Tới trung tâm hành chính xã Trà Leng thì đổi hướng đông và đổ vào sông Tranh.Một đoạn dài sông là ranh giới xã Trà Leng với Trà Dơn. Cửa sông 15°16′20″B 108°05′49″Đ﻿ / ﻿15,272093°B 108,097005°Đ﻿ / 15.272093; 108.097005﻿ (Sông Leng-E) nay là hồ Thủy điện Sông Tranh 2.
Vùng núi Trà Leng hiện còn nhiều nét hoang sơ, và được nói là năm 2008 còn có hổ dữ.
Andrena ponomarevae

| Andrena ponomarevae> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Andrenidae
Phân họ (subfamilia): Andreninae
Chi (genus): Andrena
Loài (species): A. ponomarevae
Danh pháp hai phần
Andrena ponomarevae Osytshnjuk, 1983 
Andrena ponomarevae là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Osytshnjuk mô tả khoa học năm 1983.
Chú thích

↑  (2008) Integrated Taxonomic Information System (ITIS) Bee Checklist 3 oktober 2008
Syzygium attenuatum

| Syzygium attenuatum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Myrtales
Họ (familia): Myrtaceae
Chi (genus): Syzygium
Loài (species): S. attenuatum
Danh pháp hai phần
Syzygium attenuatum (Miq.) Merr. & L.M.Perry, 1939 
Syzygium attenuatum là một loài thực vật có hoa trong Họ Đào kim nương. Loài này được (Miq.) Merr. & L.M.Perry miêu tả khoa học đầu tiên năm 1939.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Syzygium attenuatum”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Synodontis omias

| Synodontis omias |
| --- | --- |

Tình trạng bảo tồn
 Ít quan tâm  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Actinopterygii
Phân lớp (subclass): Neopterygii
Phân thứ lớp (infraclass): Teleostei
Liên bộ (superordo): Ostariophysi
Bộ (ordo): Siluriformes
Họ (familia): Mochokidae
Chi (genus): Synodontis
Loài (species): S. omias
Danh pháp hai phần
Synodontis omias Günther, 1864 
Synodontis omias là tên của một loài cá da trơn bơi lộn ngược và là loài đặc hữu của sông Niger khi chảy qua các quốc gia như Guinea, Mali, Niger và Nigeria. Vào năm 1864, nhà động vật học, ngư học và nhà nghiên cứu cá loài bò sát người Anh gốc Đức Albert Günther đã mô tả loài cá này dựa trên mẫu vật thu thập được ở dòng sông Niger khi nó chảy qua Jebba, Nigeria. Ngoài ra, loài bà con của nó là Synodontis budgetti được xác định là ở thượng nguồn sông Niger, còn lại thì rất ít loài cùng chi với loài cá này được xác định là ở con sông này.
Mô tả

Tương tự như nhiều loài trong chi Synodontis, S. geledensis xương đỉnh đầu của chúng kéo dài ra phía sau đến tia vây đầu tiên của vây lưng thì dừng lại. Hai bên đầu chúng mọc ra hai cái xương hẹp, cứng, nhám, chiều dài thì hơn chiều rộng gấp 1 1⁄2, đỉnh thì nhọn, còn phía sau thì có 2 hoặc ba cái gai. Nhờ bộ phận này mà các nhà nghiên cứu có thể nhận dạng được loài cá này.
Chúng có 3 cặp râu. Một cặp ở hàm trên thì dài, không phân nhánh, có màng hẹp ở nối với cơ thể ở gốc, khi mở rộng thì có chiều dài hơn chiều dài của đầu một chút (chạm vào mặt trước của cái gai ở ngực). Còn hai cặp ở dưới thì có độ dài không bằng nhau. Cặp ngoài cùng thì thì dài hơn cặp trong cùng gấp hai lần và cả hai đều phân nhánh.
Tia vây đầu tiên của vây lưng và vây ngực thì cứng và có đỉnh nhọn. Ở phần lưng thì hơi cong, dài bằng hoặc hơn chiều dài của đầu một chút, phía trước thì mềm hoặc có răng cưa rất ít và phía sau thì nhiều răng cưa hơn. Còn ở phần ngực thì dài như vây lưng và có răng cưa ở 2 bên. Vây hậu môn thì có 5 tia vây không nhánh và 7 đến 8 tia vây phân nhánh. Vây đuôi thì chia ra làm 2 rất rõ ràng, 2 thùy đuôi thì kéo dài ra.
Ở hàm trên thì răng của chúng có hình cái đục, còn ở hàm dưới thì có hình chữ S (hay hình cái móc). Số lượng răng ở hàm dưới thường được dùng để phân biệt các loài, ở Synodontis omias thì hàm dưới có 40 đến 50 cái răng.
Cơ thể của loài cá này có duy nhất một màu nâu.
Chiều dài của chúng khi trưởng thành có thể lên đến 36 cm (14 in). Nhìn chung thì cá thể giống cái thì to hơn giống đực dù cùng lứa tuổi với nhau.
Môi trường sống và tập tính

Trong tự nhiên, loài cá này thường xuất hiện ở lưu vực sông Niger, tuy nhiên khu vực sinh sống của chúng hiện vẫn chưa được xác định rõ ràng.
Hành vi sinh sản của các loài trong chi Synodontis hầu như vẫn chưa rõ, ngoại trừ việc đếm được số lượng trứng từ việc đánh bắt được các cá thể cái. Mùa sinh sản thì có lẽ diễn ra vào mùa lũ từ tháng 7 đến tháng 10, rồi chúng bắt cặp và bơi cùng nhau đến hết mùa sinh sản. Tốc độ phát triển của chúng tăng nhanh vào năm đầu tiên rồi giảm dần theo từng năm.
Żółte

| Żółte |
| --- | --- |
—  Village  —
 

Żółte
Country:  Ba Lan
Voivodeship: West Pomeranian
County: Drawsko
Gmina: Drawsko Pomorskie
Múi giờ: UTC+1, UTC+2 
Mã bưu chính: 78-500 
Żółte [ˈʐuu̯tɛ] (tiếng Đức: Schilde) là một ngôi làng thuộc khu hành chính của Gmina Drawsko Pomorskie, thuộc quận Drawsko, West Pomeranian Voivodeship, ở phía tây bắc Ba Lan. Nó nằm khoảng 6 kilômét (4 mi) về phía bắc của Drawsko Pomorskie và 85 km (53 mi) về phía đông của thủ đô khu vực Szczecin.
Trước năm 1945, khu vực này là một phần của Đức. Đối với lịch sử của khu vực, xem Lịch sử của Pomerania.
Cư dân đáng chú ý

Günther Krappe (1893-1981), đại tướng
Synodontis polyodon

| Synodontis polyodon> Tình trạng bảo tồn |
| --- | --- |
 Ít quan tâm  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Actinopterygii
Phân lớp (subclass): Neopterygii
Phân thứ lớp (infraclass): Teleostei
Liên bộ (superordo): Ostariophysi
Bộ (ordo): Siluriformes
Họ (familia): Mochokidae
Chi (genus): Synodontis
Loài (species): S. polyodon
Danh pháp hai phần
Synodontis polyodon Vaillant, 1895 
Synodontis polyodon là một loài cá da trơn bơi lộn ngược và còn là loài đặc hữu của Gabon. Nó thường xuất hiện ở lưu vực sông Ogowe. Vào năm 1895, nó được nhà động vật học người Pháp Léon Vaillant mô tả dựa trên hình dáng của mẫu vật được phát hiện ở sông Ogooué gần Adouma, Gabon. Tên loài là "polyodon", với từ Hy Lạp poly có nghĩa là "nhiều", còn odon có nghĩa là "răng", cái tên này ám chỉ số lượng răng của loài cá này.
Mô tả

Cơ thể của nó có màu hơi nâu nâu và có những vết đốm màu tối tạo thành 4 hoặc 5 đường ngang.
Tương tự như nhiều loài trong chi Synodontis, loài cá này có gai nhọn (vốn là xương của nó) gắn với phần xương sọ cứng phía trên, và nó còn có thể mở rộng ra khi chúng mở mang. Cái gai này thì có văn, sọc, đường khía, dài và mảnh. Tia vây đầu tiên của vây lưng thì mặt trước nhẵn, còn mặt sau thì có răng cưa. Phần ngạnh ngực thì dài như phần đầu có răng cưa ở cả hai bên, nhất là bên trong. Vây đuôi thì tách ra làm 2 phần rất rõ ràng. Hàm trên có những cái răng hình nón, ngắn, còn hàm dưới thì có 75 cái răng được sắp xếp hành một chuỗi dài.
Synodontis polyodon có một cặp râu ở hàm trên, kéo dài qua phần ngạnh và hai cặp râu ở hàm dưới thì phân nhánh. Chiều dài của loài cá này khi trưởng thành có thể đạt đến 31,4 cm (12,4 in).
Tình trạng bảo tồn của loài cá này theo như Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế là ít được quan tâm.
Trong tự nhiên, chúng sống ở những vùng nước ngọt thuộc khí hậu nhiệt đới, như lưu vực sống Ogowe ờ Gabon là một ví dụ.
Chú thích

1 2  Moelants, T. (2010). “Synodontis polyodon”. The IUCN Red List of Threatened Species. IUCN. 2010: e.T181644A7696151. doi:10.2305/IUCN.UK.2010-3.RLTS.T181644A7696151.en. Truy cập ngày 15 tháng 1 năm 2018.
1 2 3  Ranier Froese và Daniel Pauly (chủ biên). Thông tin Synodontis polyodon trên FishBase. Phiên bản tháng 6 năm 2016.
1 2 3 4 5 6  “Synodontis polyodon Vaillant, 1895”. Planet Catfish. 3 tháng 2 năm 2013. Truy cập ngày 17 tháng 10 năm 2016.
1 2 3 4 5  Boulenger, George Albert (1909). Catalogue of the fresh-water fishes of Africa in the British museum (Natural history). London: British Museum. tr. 436–438.
Trisetum turcicum

| Trisetum turcicum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Poales
Họ (familia): Poaceae
Chi (genus): Trisetum
Loài (species): T. turcicum
Danh pháp hai phần
Trisetum turcicum Chrtek 
Trisetum turcicum là một loài thực vật có hoa trong họ Hòa thảo. Loài này được Chrtek miêu tả khoa học đầu tiên năm 1966.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Trisetum turcicum”. Truy cập ngày 9 tháng 6 năm 2013.
Thymus subcollinus

| Thymus subcollinus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Lamiales
Họ (familia): Lamiaceae
Chi (genus): Thymus
Loài (species): T. subcollinus
Danh pháp hai phần
Thymus subcollinus Klokov, 1973 
Thymus subcollinus là một loài thực vật có hoa trong họ Hoa môi. Loài này được Klokov miêu tả khoa học đầu tiên năm 1973.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Thymus subcollinus”. Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2013.
Tmarus hystrix

| Tmarus hystrix> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Thomisidae
Chi (genus): Tmarus
Loài (species): T. hystrix
Danh pháp hai phần
Tmarus hystrix Caporiacco, 1954 
Tmarus hystrix là một loài nhện trong họ Thomisidae.
Loài này thuộc chi Tmarus. Tmarus hystrix được Lodovico di Caporiacco miêu tả năm 1954.
Chú thích

↑  Platnick, Norman I. (2010): The world spider catalog, version 10.5. American Museum of Natural History.
Sở thú Edinburgh

| Sở thú Edinburgh |
| --- | --- |

Ngày khánh thành: 1913
Vị trí: Edinburgh, Scotland
Tọa độ: 55°56′35″B 3°16′5″T﻿ / ﻿55,94306°B 3,26806°T﻿ / 55.94306; -3.26806
Diện tích đất: 82 mẫu Anh (33 ha)
Số động vật: 1075 (2008)
Số loài: 171
Lượng khách thường niên: 642.677 (2017)
Thành viên: BIAZA,EAZA, WAZA
Triển lãm lớn: Gấu trúc khổng lồ, chim cánh cụt, gấu túi, tinh tinh, gấu chó
Trang web: www.edinburghzoo.org.uk
Sở thú Edinburgh, tên cũ là Công viên Động vật Quốc gia Scotland, là một công viên động vật phi lợi nhuận rộng 82 mẫu Anh (33 ha) tọa lạc ở Corstorphine, ngoại ô Edinburgh, thủ phủ Scotland. 
Vùng đất nằm ở sườn phía nam của Đồi Corstorphine, từ đó nó cung cấp tầm nhìn bao quát thành phố. Được xây dựng vào năm 1913 và thuộc sở hữu của Hiệp hội Động vật học Hoàng gia Scotland, nó nhận được hơn 600.000 du khách mỗi năm, khiến nó trở thành điểm thu hút khách du lịch nổi tiếng thứ hai của Scotland, sau Lâu đài Edinburgh. Cũng như phục vụ khách du lịch và người dân địa phương, vườn thú tham gia vào nhiều hoạt động khoa học, như nuôi nhốt động vật đang bị đe dọa, nghiên cứu hành vi động vật và tham gia tích cực vào chương trình bảo tồn trên toàn thế giới.
Sở thú Edinburgh là vườn thú đầu tiên trên thế giới nuôi và sinh sản chim cánh cụt. Đây cũng là sở thú duy nhất ở Anh có nhà koala và gấu trúc khổng lồ. Vườn thú là thành viên của Hiệp hội Sở thú và Thủy cung Anh và Ireland (BIAZA), Hiệp hội Sở thú và Thủy cung Châu Âu (EAZA), Hiệp hội Sở thú và Thủy cung Thế giới (WAZA) và Hiệp hội các điểm tham quan của du khách Scotland. Nó cũng đã được cấp bởi bốn sao bởi Tổng cục Du lịch Scotland. Vườn bách thú tự hào là một trong những bộ sưu tập cây đa dạng nhất ở Lothians.
Syzygium austrocaledonicum

| Syzygium austrocaledonicum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Myrtales
Họ (familia): Myrtaceae
Chi (genus): Syzygium
Loài (species): S. austrocaledonicum
Danh pháp hai phần
Syzygium austrocaledonicum (Seem.) Guillaumin, 1938 
Syzygium austrocaledonicum là một loài thực vật có hoa trong Họ Đào kim nương. Loài này được (Seem.) Guillaumin miêu tả khoa học đầu tiên năm 1938.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Syzygium austrocaledonicum”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Tiêu Giang

Tiêu Giang (chữ Hán phồn thể: 椒江區, chữ Hán giản thể: 椒江区, âm Hán Việt: Tiêu Giang khu) là một quận thuộc địa cấp thị Thai Châu, tỉnh Chiết Giang, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Tiêu Giang có diện tích 276 km², dân số 470.000 người. Mã số bưu chính là 318000. Chính quyền nhân dân quận đóng ở số 404, đường Thanh Niên, nhai đạo Hải Môn. Về mặt hành chính, quận Tiêu Giang được chia ra 8 nhai đạo, 1 trấn. Tổng cộng có 6 khu cư dân, 275 thôn hành chính.
Nhai đạo biện sự xứ: Hải Môn, Bạch Vân, Gia Chỉ, Hồng Gia, Thảo An, Hạ Trần, Tam Giáp, Tiền Sở.
Trấn: Đại Trần.
| x t Chiết Giang, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa |
| --- | --- | --- |
Lịch sử • Chính trị • Kinh tế
| Hàng Châu | Củng Thự  •  Thượng Thành  •  Hạ Thành  •  Giang Can  •  Tây Hồ  •  Tân Giang  •  Dư Hàng  •  Tiêu Sơn  •  Lâm An  •  Phú Dương  •  Kiến Đức  •  Đồng Lư  •  Thuần An |   Chiết Giang trong Trung Quốc  |
| Ninh Ba | Hải Thự  •  Giang Đông (xóa bỏ)  •  Giang Bắc  •  Bắc Lôn  •  Trấn Hải  •  Ngân Châu  •  Từ Khê  •  Dư Diêu  •  Phụng Hóa  •  Ninh Hải  •  Tượng Sơn |   Chiết Giang trong Trung Quốc  |
| Ôn Châu | Lộc Thành  •  Long Loan  •  Âu Hải  •  Thụy An  •  Nhạc Thanh  •  Vĩnh Gia  •  Văn Thành  •  Bình Dương  •  Thái Thuận  •  Động Đầu  •  Thương Nam |   Chiết Giang trong Trung Quốc  |
| Gia Hưng | Nam Hồ  •  Tú Châu  •  Bình Hồ  •  Hải Ninh  •  Đồng Hương  •  Gia Thiện  •  Hải Diêm |   Chiết Giang trong Trung Quốc  |
| Hồ Châu | Ngô Hưng  •  Nam Tầm  •  Trường Hưng  •  Đức Thanh  •  An Cát |   Chiết Giang trong Trung Quốc  |
| Thiệu Hưng | Việt Thành  •  Chư Kỵ  •  Thượng Ngu  •  Thặng Châu  •  Thiệu Hưng  •  Tân Xương |   Chiết Giang trong Trung Quốc  |
| Kim Hoa | Vụ Thành  •  Kim Đông  •  Lan Khê  •  Vĩnh Khang  •  Nghĩa Ô  •  Đông Dương  •  Vũ Nghĩa  •  Phố Giang  •  Bàn An |   Chiết Giang trong Trung Quốc  |
| Cù Châu | Kha Thành  •  Cù Giang  •  Giang Sơn  •  Thường Sơn  •  Khai Hóa  •  Long Du |   Chiết Giang trong Trung Quốc  |
| Chu San | Định Hải  •  Phổ Đà  •  Đại Sơn  •  Thặng Tứ |   Chiết Giang trong Trung Quốc  |
| Thai Châu | Tiêu Giang  •  Hoàng Nham  •  Lộ Kiều  •  Lâm Hải  •  Ôn Lĩnh  •  Tam Môn  •  Thiên Thai  •  Tiên Cư  •  Ngọc Hoàn |   Chiết Giang trong Trung Quốc  |
| Lệ Thủy | Liên Đô  •  Long Tuyền  •  Tấn Vân  •  Thanh Điền  •  Vân Hòa  •  Toại Xương  •  Tùng Dương  •  Khánh Nguyên  •  Cảnh Ninh |   Chiết Giang trong Trung Quốc  |
Xem thêm: Các đơn vị cấp huyện của Chiết Giang
Trisetum tibeticum

| Trisetum tibeticum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Poales
Họ (familia): Poaceae
Chi (genus): Trisetum
Loài (species): T. tibeticum
Danh pháp hai phần
Trisetum tibeticum P.C.Kuo & Z.L.Wu 
Trisetum tibeticum là một loài thực vật có hoa trong họ Hòa thảo. Loài này được P.C.Kuo & Z.L.Wu miêu tả khoa học đầu tiên năm 1987.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Trisetum tibeticum”. Truy cập ngày 9 tháng 6 năm 2013.
Tiên Vương

| --- | --- |
Chòm sao
Danh sách các sao trong chòm sao Tiên Vương
Viết tắt: Cep
Sở hữu cách: Cephei
Xích kinh: 22 h
Xích vĩ: 70°
Diện tích: 588 độ vuông (27)
Giáp với các chòm sao:  Tiểu Hùng  Thiên Long  Thiên Nga  Hiết Hổ  Tiên Hậu  Lộc Báo 
Nhìn thấy ở vĩ độ giữa +90° và −10°. Nhìn thấy rõ nhất lúc 21:00 (9 giờ tối) vào tháng 11.
Tiên Vương (chữ Hán: 仙王, tiếng Latinh: Cepheus) là một trong 48 chòm sao Ptolemy và cũng là một trong 88 chòm sao hiện đại, mang hình ảnh Tiên Vương.
Chòm sao này có diện tích 588 độ vuông, nằm trên thiên cầu bắc, chiếm vị trí thứ 27 trong danh sách các chòm sao theo diện tích.
Chòm sao Tiên Vương nằm kề các chòm sao Tiểu Hùng, Thiên Long, Thiên Nga, Hiết Hổ, Tiên Hậu, Lộc Báo.
Thiên thể

Các thiên thể đáng quan tâm
Sao biến đổi δ Cephei, một trong các sao biến đổi được biết đến nhiều nhất
Thiên hà xoắn ốc NGC 6446
NGC 6946 hay còn gọi là Thiên hà Pháo hoa.
Andrena platydepressa

| Andrena platydepressa> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Andrenidae
Phân họ (subfamilia): Andreninae
Chi (genus): Andrena
Loài (species): A. platydepressa
Danh pháp hai phần
Andrena platydepressa Tadauchi & Xu, 1995 
Andrena platydepressa là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Tadauchi & Xu mô tả khoa học năm 1995.
Chú thích

↑  (2008) Integrated Taxonomic Information System (ITIS) Bee Checklist 3 oktober 2008
Tiên Vu Tu Lễ

| Tiên Vu Tu Lễ> Thông tin cá nhân |
| --- | --- |
Sinh: không rõ
Mất: 526
Giới tính: nam
Quốc tịch: Bắc Ngụy
x • t • 
Tiên Vu Tu Lễ (giản thể: 鲜于修礼; phồn thể: 鮮于修禮; bính âm: Xiānyú Xiūlǐ, ? - 526), dân tộc Đinh Linh, một trong những thủ lĩnh nghĩa quân ở Hà Bắc trong giai đoạn sau của phong trào Lục Trấn khởi nghĩa phản kháng nhà Bắc Ngụy.
Bối cảnh thời đại

Bài chi tiết: Lục Trấn
Sự nghiệp

Ông vốn là binh sĩ của trấn Hoài Sóc. Mùa thu năm Hiếu Xương thứ 2 (526), Tiên Vũ Tu Lễ hưởng ứng khởi nghĩa Đỗ Lạc Chu, tụ chúng nổi dậy ở thành Tả Nhân, Định Châu , đặt niên hiệu Lỗ Hưng.
Triều đình phái Trưởng Tôn Trĩ và Hà Gian vương Nguyên Sâm trấn áp, bị Tu Lễ đánh bại (cha Vũ Văn Thái là Vũ Văn Quăng cũng chết trong hàng ngũ nghĩa quân ở trận này). Tháng 8 năm sau (527), ông bị bộ hạ Nguyên Hồng Nghiệp sát hại. Sau đó Cát Vinh giết chết Nguyên Hồng Nghiệp, kế tục lãnh đạo khởi nghĩa.
Chú thích

↑  Nay là huyện Đường, Hà Bắc
Đai Hoàng Đạo

"Hoàng Đạo" đổi hướng tới đây. Đối với Hoàng Đạo (định hướng), xem Hoàng Đạo (định hướng).
Trái đất trong quỹ đạo của nó quanh Mặt trời làm cho Mặt trời xuất hiện trên thiên cầu di chuyển dọc theo đường Hoàng Đạo (màu đỏ), nghiêng 23,44 ° so với đường xích đạo thiên thể (màu xanh trắng).
Đai Hoàng Đạo là một khu vực của bầu trời kéo dài khoảng 8° bắc hoặc nam (tính theo hệ tọa độ thiên văn) của Hoàng Đạo, đường đi rõ ràng của Mặt Trời trên khắp thiên cầu trong suốt năm. Các đường đi của Mặt Trăng và các hành tinh khả kiến cũng nằm trong vành đai của đai Hoàng Đạo.
12 biểu tượng cung Hoàng Đạo trên tranh khắc gỗ thế kỷ 16
Trong chiêm tinh học phương Tây, và trước đây là thiên văn học, đai Hoàng Đạo được chia thành mười hai cung hoàng đạo, mỗi cung chiếm 30°Của kinh độ thiên cầu và gần như tương ứng với các chòm sao Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên Bình, Thiên Yết, Nhân Mã, Ma Kết, Bảo Bình và Song Ngư.
Mười hai cung chiêm tinh tạo thành một hệ tọa độ thiên thể, hay cụ thể hơn là một hệ tọa độ chiết trung, lấy Hoàng Đạo làm gốc của vĩ độ và vị trí của Mặt trời tại điểm xích đạo là nguồn gốc của kinh độ.
Lịch sử > Lịch sử ban đầu

Sự phân chia của Hoàng Đạo thành các cung Hoàng Đạo bắt nguồn từ thiên văn học Babylon (" Chaldean ") trong nửa đầu của Thiên niên kỷ 1 TCN. Đai Hoàng Đạo vẽ các ngôi sao trong các danh mục sao Babylon trước đó, chẳng hạn như danh mục MUL.APIN, được biên soạn vào khoảng 1000 năm trước Công nguyên. Một số chòm sao có thể được truy nguyên từ xa hơn, đến các nguồn thời đại đồ đồng (triều đại Babylon đầu tiên), bao gồm Gemini "The Twins", từ MAŠ.TAB.BA.GAL.GAL "The Great Twins" và Cancer "The Crab", từ AL.LUL "The Crayfish", v.v..
Vào khoảng cuối thế kỷ thứ 5 TCN, các nhà thiên văn học Babylon đã chia Hoàng Đạo thành mười hai "cung" bằng nhau, tương tự như mười hai tháng sơ đồ của ba mươi ngày. Mỗi dấu hiệu chứa ba mươi độ kinh độ thiên thể, do đó tạo ra hệ tọa độ thiên thể đầu tiên được biết đến. Theo tính toán của vật lý thiên văn hiện đại, đai Hoàng Đạo được giới thiệu trong khoảng từ năm 409 đến 398 TCN và có lẽ trong vòng vài năm xung quanh 401 TCN Không giống như các nhà thiên văn học hiện đại, mà bắt đầu cung Bạch Dương ở vị trí của Mặt trời ở điểm xuân phân, các nhà thiên văn học Babylon đã cố định đai Hoàng Đạo liên quan đến các ngôi sao, khởi đầu của Cự Giải ở cuối "Ngôi sao sinh đôi" (Pollux) và sự khởi đầu của Bảo Bình tại phía sau "Ngôi sao con dê" (δ Capricorni). Các kiểu phân chia này không tương ứng chính xác với nơi các chòm sao bắt đầu và kết thúc trên bầu trời; điều này sẽ dẫn đến một sự phân chia bất thường. Mặt Trời trên thực tế đã đi qua ít nhất 13, chứ không phải 12 chòm sao Babylon. Để phù hợp với số tháng trong một năm, các nhà thiết kế của hệ thống đã bỏ qua chòm sao lớn Ophiuchus (Xà Phu). Bao gồm các số liệu nhỏ hơn, các nhà thiên văn học đã đếm tới 21 chòm sao Hoàng Đạo đủ điều kiện. Những thay đổi trong hướng quay của trục Trái Đất (hay hiện tượng tuế sai) cũng có nghĩa là thời gian trong năm của Mặt trời ở một chòm sao nhất định đã thay đổi kể từ thời Babylon.
Trong nhật ký thiên văn học Babylon, một vị trí hành tinh thường được trao cho riêng một cung Hoàng Đạo, ít thường xuyên hơn ở các mức độ cụ thể trong một cung. Khi độ kinh độ được đưa ra, chúng được biểu thị bằng tham chiếu đến 30°Của dấu hiệu Hoàng Đạo, nghĩa là không có tham chiếu đến vòng quay thiên cầu 360° liên tục. Trong các lịch thiên văn, các vị trí của các hiện tượng thiên văn quan trọng được tính theo các phân số hệ số 60 của một mức độ (tương đương với phút và giây của đo góc). Đối với các lịch hàng ngày, các vị trí hàng ngày của một hành tinh không quan trọng bằng ngày có ý nghĩa chiêm tinh khi hành tinh này chuyển từ một cung Hoàng Đạo sang một cung Hoàng Đạo tiếp theo.
Lịch sử > Thiên văn học / chiêm tinh học Do Thái

Kiến thức về đai Hoàng Đạo Babylon cũng được phản ánh trong Kinh thánh tiếng Do Thái; EW Bullinger giải thích các sinh vật xuất hiện trong cuốn sách của Ezekiel là cung giữa của bốn phần tư đai Hoàng Đạo, với Sư tử là Leo, Bull là Kim Ngưu, Người đàn ông đại diện cho Bảo Bình và Đại bàng đại diện cho Bọ Cạp. Một số tác giả đã liên kết mười hai bộ lạc Israel với mười hai dấu hiệu và/hoặc lịch Do Thái âm lịch có 12 tháng âm lịch trong một năm âm lịch. Martin và những người khác đã lập luận rằng sự sắp xếp của các bộ lạc xung quanh Đền tạm (được báo cáo trong Sách số) tương ứng với thứ tự của Hoàng đạo, với Judah, Reuben, Ephraim và Dan đại diện cho các dấu hiệu giữa của Leo, Aquarius, Taurus, và Scorpio tương ứng. Những kết nối như vậy đã được Thomas Mann, người trong tiểu thuyết Joseph và His Brothers đưa ra những đặc điểm của một cung thuộc đai Hoàng Đạo cho mỗi bộ lạc trong sự tái hiện của ông về Phước lành của Jacob.
Lịch sử > Thời Hy Lạp cổ đại

Cách phân chia của Babylon du nhập vào chiêm tinh học Hy Lạp vào thế kỷ 4 TCN. Chiêm tinh số mệnh xuất hiện lần đầu tại Ai Cập thuộc Hy Lạp. Cung Hoàng Đạo Dendera (khoảng năm 50 TCN) là mô tả sớm nhất về 12 cung Hoàng Đạo.
Đóng vai trò quan trọng trong chiêm tinh học số mệnh của phương Tây là nhà thiên văn học kiêm chiêm tinh học Claudius Ptolemaeus với tác phẩm Tetrabiblos được xem là nền tảng của chiêm tinh học phương Tây.