Tống Cao Tông
Làm hoàng đế > Chiến sự thập niên 1130

Năm 1131 đổi niên hiệu là Thiệu Hưng năm thứ nhất. Cao Tông cùng trăm quan bày hương án bái vọng hai đế ở phía bắc. Lúc này ông đang ở tại Việt châu.. Lúc này nhiều nơi có nạn giặc cướp, Cao Tông lệnh Lã Di Hạo là Giang Đông an phủ chế trí sứ, đem quân đánh dẹp Lý Thành là thế lực mạnh nhất, nhưng bị thua, Dương châu mất vào tay Lý Thành. Trong khi đó thì Vương Ngạn phá được Tang Trọng, Nhạc Phi dẹp được Thích Phương. Sau đó Mã Tiến dưới quyền Lý Thành dẫn quân đánh Quân châu và Giang châu. Trương Tuấn được cử làm Giang Hoài chiêu thảo sứ, Nhạc Phi là phó đem quân tiêu diệt. Nhạc Phi nhanh chóng chiếm lại Quân châu rồi đánh thẳng vào căn cứ của Lý Thành, cuối cùng Thành bỏ sang đầu hàng Lưu Dự.
Về phía quân Kim, Ngột Truật đã tiếp tục đánh lấy và vây hãm nhiều câu ở Hà Nam. Các tướng Trương Tuấn, Lưu Tử Vũ cùng Vương Thứ ở Hà Nam, Ngô Giới ở Thiểm Tây cùng nhau đánh địch. Ngột Truật sau khi phá được sáu lộ Quan Lũng lại đánh tiếp các châu ở Thiểm và Hòa thượng Nguyên. Ngô Giới đóng quân ở Hòa thượng Nguyên, cùng em là Ngô Lâm ra sức chống địch. Quân sĩ hăng hái xông trận, phá tan quân của Ngột Truật, Ngột Truật bí thế vừa chạy vừa rút kiếm cắt bỏ bộ râu để dễ thoát thân. Sau đó Ngột Truật giao toàn bộ các châu quân đã chiếm cho Lưu Dự, từ đó Ngụy Tề nắm giữ cả Trung Nguyên.
Tháng 7 ÂL năm đó Phạm Tông Doãn bị bãi, tướng vị bỏ trống. Đến tháng 8 ÂL phong Tần Cối làm hữu tướng. Nhưng đến tháng sau, Lã Di Hạo cũng được phong làm tể tướng, ngang hàng với Cối, khiến Cối không thể cầm quyền một mình. Cối muốn đoạt quyền hành, nên lập kế đẩy Lã Di Hạo ra chỗ khác. Cối nói với Cao Tông
Vì thế Cao Tông cho Tần Cối lo việc đối nội, Lã Di Hạo lo việc bên ngoài, dời đến Trấn Giang. Năm 1132, Lã Di Hạo trở về Lâm An, tìm cách đuổi Tần Cối đi, có Chu Thắng Phi trợ giúp. Cấp sứ trung Hồ An Quốc nói Thắng Phi không có khả năng nhưng Thắng Phi lại được làm Lễ tuyền quan sứ kiêm Thị độc. Rồi An Quốc xin trí sĩ, Tần Cối thỉnh cầu giữ lại nhưng Cao Tông không đáp. Di Hạo lại cất nhắc Hoàng Quy Niên cùng Lưu Phỉ để tìm cách loại bỏ Tần Cối. Hoàng Quy Niên lại hặc tội chủ hòa của Cối làm cản trở đại kế khôi phục quốc gia, nên ông bị giáng làm Quan Văn Điện học sĩ, Đề cử Giang châu Thái Bình quân.
Năm Thiệu Hưng thứ hai (1132), tướng cướp đã quy hàng là Tang Trọng dâng thư xin hợp tác với chư tướng mà khôi phục Trung Nguyên. Bấy giờ Cao Tông đã khởi hành về lại Lâm An. Lã Di Hạo cũng lên tiếng chấp nhận việc này. Cao Tông nghe theo, phong Tang Trọng làm Tiết chế quân mã để khôi phục các châu đang bị Lưu Dự chiếm giữ. Lúc này Lưu Dự dời đô về Biện Kinh. Tuy nhiên sau đó Tang Trọng bị Tri phủ Dĩnh châu Hoắc Minh nghi ngờ và giết chết. Bộ tướng là Lý Hoành đuổi được Hoắc Minh vào Dĩnh châu. Sau đó Hoành đem quân từ Thạch Dương tiến đánh Lưu Dự, phá Nhữ châu, đánh Dĩnh Thuận quân và phủ Dĩnh Xương. Dự viết thư cầu cứu người Kim. Ngột Truật lại được lệnh đem quân cứu Lưu Dự. Ngô Giới ở đất Thục nghe tin, đem quân đến Hà Trì và gửi thư cho Quan Sư Cổ, thu phục các châu Hi, Củng. Tướng Kim là Triệu Li Hát đem quân đánh bại Ngô Giới, quân Tống phải rút lui. Nhân đó quân Kim chiếm được Dương châu. Ngô Giới lui về Tây huyện, Lưu Tử Vũ rút về Tam Tuyền. Triệu Li Hát lại đem quân đánh tiếp, làm cả Tứ Xuyên chấn động. Lưu Tử Vũ dùng kế mới đẩy lui được người Kim. Sau đó Lưu Tử Vũ cùng Ngô Giới lại liên tục nhân đêm tối đột kịch Triệu Li Hát khiến Li Hát không dám nấn ná lâu, rồi phải lui. Vương Ngạn thu phục lại ba châu Kim, Quân và Phòng, chiếm lại ưu thế tại đất Thục. Tại triều đình, Chu Thắng Phi có tang mẹ nên xin nghỉ, đến giữa năm 1133 được phục chức hữu tướng.
Đầu năm 1133, Cao Tông ở Lâm An. Lúc này các cánh quân của Lý Hoành đã tấn công vào Đồng Quan, liên tục đánh bại quân Ngụy Tề. Lúc này tại Trung Nguyên, Lý Hoành trù tính khôi phục, đã tấn công vào Dĩnh Xương. Lưu Dự lại sai sứ sang Kim cầu cứu Niêm Một Hát. Tuy nhiên bên phía Lý Hoành, quân lính tuy uy dũng nhưng thiếu kỉ luật, ham mê tửu sắc, để cho người Kim nắm được điểm yếu. Tướng Ngụy Tề Lý Thành dẫn 20.000 quân công đánh Quắc châu, tướng giữ thành Tạ Cao tự tử, quân triều đình phải lui về Tương Dương. Ngụy Tề sau đó phản công, Tương Dương thất thủ, Ngụy Tề giành lại ưu thế trên chiến trường.
Đến cuối năm đó, Ngột Truật lại đánh vào Hòa thượng Nguyên, dùng kế đi đường vòng, bất ngờ trong đêm tối trời mưa tuyết mà tấn công. Quân Tống không chống nổi, bị đánh tan tác, Hòa thượng Nguyên bị mất. Đến năm sau (1134), tháng 3, Ngột Truật đánh tiếp Tiên Nhân Quan. Ngô Giới cùng Ngô Lâm đem quân chống trả, đánh tan quân Kim một trận lớn ở đây, Ngột Truật lui về Phượng Tường. Giới được phong làm Xuyên Thiểm tuyên phủ phó sứ, Ngô Lâm làm Định Quốc quân thừa tuyên sứ. Sau đó Ngô Giới còn thu phục lại được các châu Phụng, Tần và Lũng. Tại triều đình, Cao Tông phong cho Triệu Đỉnh làm Tham tri chính sự, dần cất nhắc lên chức tể tướng.
Kim Thái Tông sai Ngột Truật, Ngoa Lý Đóa và Thát Lại điều 50000 quân cứu viện Lưu Dự. Tin tức truyền đến Lâm An, Cao Tông kinh hoàng, phong Triệu Đỉnh là Đô Đốc Xuyên Thiểm để chống giặc, nhưng sau lại đổi làm Thượng thư hữu bộc xạ, kiểm Tri khu mật viện sự. Sau đó ông sai Hàn Thế Trung lui về Trấn Giang phòng thủ và sai Ngụy Lương Thần cầu cứu người Kim. Thế Trung nhận mệnh nhưng không làm theo, ra quân tiến đánh Dương châu, thắng một trận lớn buộc Ngột Truật phải lui quân. Cao Tông vui mừng, hạ chiếu thưởng ngựa quý và gấm vóc cho Thế Trung và gia phong quan tước cho các tướng dưới quyền là Giải Nguyên và Thành Mân. Sai đó ông lại nghe Theo ý của Triệu Đỉnh, quyết định thân chinh đánh địch, trở về Lâm An. Cuối năm đó, Cao Tông sợ giặc Kim tấn công nên lại lui về Bình Giang, sang năm 1135 mới trở lại Lâm An. Ngày 4 tháng 6 năm 1135,, Thượng hoàng băng hà ở nước Kim, hưởng thọ được 53 tuổi. Trước đó cuối năm 1134 Kim và Ngụy Tề hợp quân tấn công Lư châu. Nhạc Phi đem quân đến cứu, quân Kim chuồn thẳng.
Sau khi về Lâm An, Cao Tông cho xây thái miếu, triệu đình thần bàn việc đánh giặc. Lại lệnh cho Hàn Thế Trung đóng giữ Trấn Giang, Lưu Quang Thế ở Thái Bình, Trương Tuấn giữ Kiến Khang. Triệu Đỉnh, Trương Tuấn làm Tả hữu bộc xạ, Đồng bình chương sự, kiêm Ti tri khu mật viện sứ (tể tướng). Lúc đó ở Kim, An Ban bối lặc nối ngôi, là Kim Hi Tông. Triều đình nhà Tống cho rằng vua mới lên ngôi chắc muốn nghị hòa, nên sai sứ thăm hỏi.
Trong lúc này Ngụy Tề đã liên kết với lũ cướp Dương Ma ở Động Đình Hồ để hắn hợp quân cùng Lý Thành từ Giang Tây đánh xuống miền Triết Giang. Nhạc Phi được tin, tấu lên Cao Tông xin lấy lại sáu quận ở Tương Dương, dẹp Lý Thành, bình Dương Ma rồi thẳng tới khôi phục Trung Nguyên. Nhạc Phi được phong làm Kinh Nam chế trí sứ, đến tháng 6 cùng năm, Nhạc Phi dẹp xong Dương Ma chiếm lại được Đường châu, Đặng châu, Tín Dương quân, Ngưu Cao khôi phục Tùy châu, bình định Tương Dương. Cao Tông mừng rỡ nói
Năm 1137, Trương Tuấn cử Vương Đức làm Hoài Tây đô thống, Lịch Quỳnh là phó Lã Chỉ là tham mưu, thống lĩnh quân lính ở Hoài Tây. Nhưng giữa Đức, Quỳnh lại có tranh chấp, Quỳnh bỏ sang đầu hàng Lưu Dự. Trương Tuấn bèn nhận tội, xin từ chức. Cao Tông bèn dùng Triệu Đỉnh làm Thượng thư tả bộc xạ kiêm Khu mật sứ. Tần Cối oán Trương Tuấn không tiến cử mình, bèn xúi ngôn quan hặc tội Trương Tuấn khiến Tuấn bị đưa đến Vĩnh Châu.
Cao Tông nhớ đến mẹ của mình là Vi thái hậu còn ở nước Kim, nên muốn đón về, bèn sai Vương Luân đi sứ nước Kim để cầu xin Thát Lại cho đưa hài cốt của Thượng hoàng, thái hậu cùng Vi thái hậu về nước thì ông sẽ nhường luôn đất Hà Nam. Trương Tuấn nghe tin hết sức can ngăn nhưng Cao Tông không nghe. Trước đó Tần Cối đã bị bãi chức, đến nay Triệu Đỉnh lại xin Cao Tông bổ nhiệm trở lại. Tần Cối được phong làm Thượng thư hữu bộc xạ, cùng với Triệu Đỉnh nắm giữ tướng vị. Cuối năm 1137, phía Kim nghi ngờ Lưu Dự có ý chống lại mình, nên phế bỏ Lưu Dự, trực tiếp làm chủ Trung Nguyên. Nhạc Phi và Hàn Thế Trung dâng thư phản đối hòa nghị, nhưng Cao Tông lúc này bị Tần Cối gièm pha nên luôn muốn chủ hòa. Bấy giờ Thát Lại đã đồng ý trả lại hài cốt thượng hoàng, thái hậu, trả lại đất Hà Nam.
Năm 1138, Cao Tông từ Kiến Khang lại về Lâm An, sau đó ông phong cho Tần Cối là Thượng thư Hữu bộc xạ kiêm Tri Khu viện sứ, nắm giữ tướng vị, từ đó lại càng quyết tâm nghị hòa. Năm 1139, Kim sứ là Trương Thông Cổ, Tiêu Triết theo Vương Luân về nam, làm lễ nhận quốc thư nghị hòa. Cao Tông sai Sĩ Niệu và Trương Đảo đến Củng Lạc (đã bị Kim chiếm) thăm nom lăng tẩm các đời tiên đế, thì thấy người Kim đã phá hoại sơn lăng không còn gì. Trương Đảo về nước tâu lên Cao Tông, lời lẽ đầy thống hận. Tần Cối ghét lắm, bèn giáng Trương Đảo làm Tri phủ Thành Đô. Có 20 người liên danh phản đối hòa nghị. Lại có Hồ Thuyên dâng sớ xin chém ba tên gian tặc là Vương Luân, Tần Cối, Tôn Cận. Tần Cối hận thù, bèn đày Thuyên ra Chiêu châu. Vương Thứ sáu lần dâng sớ phản đối cũng bị đày ra Đàm châu. Lý Cương ở Phúc châu, Trương Tuấn ở Vĩnh châu, Nhạc Phi ở Ngạc châu cũng tán đồng ý kiến trên nhưng chẳng ăn thua. Dù vậy thì nhà Tống vẫn có thể làm thủ được đất Hà Nam, trong đó có Biện Kinh được vài tháng trước khi quân Kim nam hạ lần nữa. Còn Triệu Đỉnh do việc lập tự của Cao Tông mà bị bãi chức từ trước.
Ít lâu sau Ngô Giới được phong là Tứ Xuyên tuyên phủ sứ rồi mất ở đất Thục. Lý Cương cũng qua đời tại Phúc châu. Cả hai đều được truy tặng quan tước.