stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Đội tuyển bóng đá quốc gia Brunei
Đội hình > Triệu tập gần đây

| Vt | Cầu thủ | Ngày sinh (tuổi) | Số trận | Bt | Câu lạc bộ | Lần cuối triệu tập |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| TM | Wardun Yussof | 14 tháng 9, 1981 (43 tuổi) | 23 | 0 |  DPMM FC | v.  Malaysia, 27 May 2022 |

| HV | Martin Haddy Khallidden | 21 tháng 4, 1998 (26 tuổi) | 0 | 0 |  MS ABDB | 2022 AFF Championship qualification |
| HV | Afi Aminuddin | 9 tháng 10, 1991 (33 tuổi) | 15 | 0 |  Kasuka FC | v.  Lào, 27 September 2022 |
| HV | Hazwan Hamzah | 9 tháng 9, 1991 (33 tuổi) | 8 | 0 |  DPMM FC | v.  Lào, 27 September 2022 |
| HV | Nazhan Zulkifle | 17 tháng 1, 2001 (23 tuổi) | 2 | 0 |  Kasuka FC | v.  Lào, 27 September 2022 |
| HV | Hanif Farhan Azman | 2 tháng 11, 2000 (24 tuổi) | 0 | 0 |  DPMM FC | v.  Lào, 27 September 2022 |
| HV | Amirul Hakeem Kasim | 18 tháng 3, 1990 (34 tuổi) | 2 | 0 |  Indera SC | v.  Malaysia, 27 May 2022 |
| HV | Abdul Wadud Ramli | 18 tháng 3, 1999 (25 tuổi) | 0 | 0 |  MS PPDB | v.  Malaysia, 27 May 2022 |
| HV | Helmi Zambin | 30 tháng 3, 1987 (37 tuổi) | 17 | 1 |  DPMM FC | v.  Lào, 27 March 2022 |
| HV | Maziri Maidin | 7 tháng 7, 1991 (33 tuổi) | 0 | 0 |  Kasuka FC | v.  Lào, 27 March 2022PRE |

| TV | Nur Asyraffahmi Norsamri | 4 tháng 5, 2000 (24 tuổi) | 7 | 0 |  DPMM FC | 2022 AFF Championship qualification |
| TV | Abdul Khair Basri | 5 tháng 1, 1996 (28 tuổi) | 3 | 0 |  Indera SC | 2022 AFF Championship qualification |
| TV | Maududi Hilmi Kasmi | 5 tháng 2, 1989 (35 tuổi) | 14 | 0 |  Kasuka FC | v.  Lào, 27 September 2022 |
| TV | Eddy Shahrol Omar | 4 tháng 10, 2003 (21 tuổi) | 1 | 0 |  Kasuka FC | v.  Lào, 27 September 2022 |
| TV | Asnawi Syazni Abdul Aziz | 16 tháng 6, 1996 (28 tuổi) | 4 | 0 |  Kasuka FC | v.  Malaysia, 27 May 2022 |
| TV | Abdul Hariz Herman | 24 tháng 9, 2000 (24 tuổi) | 2 | 0 |  MS ABDB | v.  Malaysia, 27 May 2022 |

| TĐ | Hanif Aiman Adanan | 4 tháng 3, 2000 (24 tuổi) | 0 | 0 |  Kasuka FC | 2022 AFF Championship qualification |
| TĐ | Abdul Azim Abdul Rasid | 24 tháng 4, 1996 (28 tuổi) | 0 | 0 |  MS PPDB | v.  Lào, 27 March 2022PRE |
Chú thích

↑  “Bảng xếp hạng FIFA/Coca-Cola thế giới”. FIFA. ngày 4 tháng 4 năm 2024. Truy cập ngày 4 tháng 4 năm 2024.
↑  Elo rankings change compared to one year ago. “World Football Elo Ratings”. eloratings.net. 30 tháng 11 năm 2022. Truy cập 30 tháng 11 năm 2022.
Đại dịch COVID-19 tại Liên bang Micronesia

| Đại dịch COVID-19 tại Liên bang Micronesia |
| --- | --- |
Dịch bệnh: COVID-19
Chủng virus: SARS-CoV-2
Vị trí: Liên bang Micronesia
Ngày đầu: 8 tháng 1 năm 2021 (3 năm, 10 tháng, 2 tuần và 3 ngày ago)
Nguồn gốc: Vũ Hán, Hồ Bắc, Trung Quốc
Trường hợp xác nhận: 31.765 
Tử vong: 65 
Tỷ lệ tử vong: 0.2%
Vắc-xin: Không xác định (tổng lượt tiêm chủng) Không xác định (tiêm chủng đủ) Không xác định (số liều đã phân bổ)
Đại dịch COVID-19 tại Liên bang Micronesia là một phần của đại dịch toàn cầu đang diễn ra do virus corona 2019 (COVID-19) gây ra bởi virus corona gây hội chứng hô hấp cấp tính nặng 2 (SARS-CoV-2). Ngay cả khi vi rút được nghi ngờ là đã xâm nhập vào Liên bang Micronesia vào ngày 8 tháng 1 năm 2021, quốc gia này không có COVID-19 lây lan ngoài cộng đồng kể từ tháng 2 năm 2021.
Bối cảnh

Vào ngày 12 tháng 1 năm 2020, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) xác nhận rằng coronavirus mới là nguyên nhân gây ra bệnh đường hô hấp ở một nhóm người ở thành phố Vũ Hán, tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc và đã được báo cáo cho WHO vào ngày 31 tháng 12 năm 2019.
Tỷ lệ ca tử vong đối với COVID-19 thấp hơn nhiều so với đại dịch SARS năm 2003, nhưng tốc độ truyền bệnh cao hơn đáng kể cùng với tổng số người chết cũng đáng kể.
Dòng thời gian > Tháng 2 năm 2020

Đến ngày 3 tháng 2 năm 2020, David W. Panuelo, Chủ tịch Liên bang Micronesia, đã ký một tuyên bố cấm công dân Micronesia đến Trung Quốc và các quốc gia bị ảnh hưởng khác.
Dòng thời gian > Tháng 3 năm 2020

Đến ngày 5 tháng 3 năm 2020, Micronesia đã ban hành lệnh cấm du lịch nghiêm ngặt, cấm bất kỳ ai đã đến Trung Quốc kể từ tháng 1 năm 2020 hoặc đã ở bất kỳ quốc gia bị ảnh hưởng nào khác trong 14 ngày qua vào Micronesia. As of 18 March, all schools in the country have also been closed.
Dòng thời gian > Tháng 1 năm 2021

Vào ngày 8 tháng 1 năm 2021, Micronesia báo cáo trường hợp đầu tiên của mình, đó là một thành viên phi hành đoàn trên tàu MV Chief Mailo gần Pohnpei, trong tình trạng bị cô lập.
Đến cuối tháng, trường hợp này âm tính sau các xét nghiệm kháng thể và kháng nguyên nhiều lần. Cá nhân người bệnh cũng lo ngại đã mắc COVID-19 trong quá khứ, có thể trước tháng 10 năm 2020 và không có triệu chứng tại thời điểm xét nghiệm.
Tính đến ngày 31 tháng 10 năm 2023, Liên bang Micronesia ghi nhận 26,547 trường hợp mắc COVID-19 và 65 trường hợp tử vong.
Carex viridimarginata

| Carex viridimarginata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Poales
Họ (familia): Cyperaceae
Chi (genus): Carex
Loài (species): C. viridimarginata
Danh pháp hai phần
Carex viridimarginata Kük., 1930 
Carex viridimarginata là một loài thực vật có hoa trong họ Cói. Loài này được Kük. mô tả khoa học đầu tiên năm 1930.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Carex viridimarginata”. Truy cập ngày 11 tháng 6 năm 2013.
Didymochlaena polycarpa

| Didymochlaena polycarpa> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Pteridophyta
Lớp (class): Polypodiopsida
Bộ (ordo): Polypodiales
Họ (familia): Hypodematiaceae
Chi (genus): Didymochlaena
Loài (species): D. polycarpa
Danh pháp hai phần
Didymochlaena polycarpa Baker, 1867 
Didymochlaena polycarpa là một loài dương xỉ trong họ Hypodematiaceae. Loài này được Baker mô tả khoa học đầu tiên năm 1867.
Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Didymochlaena polycarpa”. Truy cập ngày 28 tháng 5 năm 2014.
Thymus maroccanus

| Thymus maroccanus |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Lamiales
Họ (familia): Lamiaceae
Chi (genus): Thymus
Loài (species): T. maroccanus
Danh pháp hai phần
Thymus maroccanus Ball, 1875 
Thymus maroccanus là một loài thực vật có hoa trong họ Hoa môi. Loài này được Ball miêu tả khoa học đầu tiên năm 1875.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Thymus maroccanus”. Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2013.
Shorea leprosula

| Shorea leprosula |
| --- | --- |

Tình trạng bảo tồn
 Nguy cấp  (IUCN 2.3)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Malvales
Họ (familia): Dipterocarpaceae
Chi (genus): Shorea
Loài (species): S. leprosula
Danh pháp hai phần
Shorea leprosula Miq. 
Shorea leprosula (tiếng Anh thường gọi là Light Red Meranti hoặc Meranti) là một loài thực vật thuộc họ Dipterocarpaceae. Loài này có ở Indonesia, Malaysia, Singapore, và Thái Lan.
Procalpurnus semistriatus

| Procalpurnus semistriatus |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Mollusca
Lớp (class): Gastropoda
Liên họ (superfamilia): Cypraeoidea
(không phân hạng): nhánh Caenogastropoda nhánh Hypsogastropoda nhánh Littorinimorpha
Họ (familia): Ovulidae
Phân họ (subfamilia): Prionovolvinae
Chi (genus): Procalpurnus
Loài (species): P. semistriatus
Danh pháp hai phần
Procalpurnus semistriatus (Pease, 1862) 
Danh pháp đồng nghĩa
  Danh sách  Amphiperas semistriata Pease, 1862  Calpurnus lacteus semistriatus Schilder, 1941  Ovula adamsi Weinkauff, 1881  Primovula concinna Schilder, 1932  Procalpurnus adamsii (Reeve, 1865)  
Procalpurnus semistriatus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Ovulidae.
Chú thích

1 2  Procalpurnus semistriatus (Pease, 1862). WoRMS (2009). Procalpurnus semistriatus (Pease, 1862). Truy cập qua Cơ sở dữ liệu sinh vật biển at http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=430517 on 5 tháng 6 năm 2010.
Stenomacrus inferior

| Stenomacrus inferior> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Ichneumonidae
Chi (genus): Stenomacrus
Loài (species): S. inferior
Danh pháp hai phần
Stenomacrus inferior Aubert, 1981 
Stenomacrus inferior là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2014.
Carex subsacculata

| Carex subsacculata> Tình trạng bảo tồn |
| --- | --- |
 Sắp nguy cấp  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học 
Giới:: Plantae
nhánh:: Tracheophyta
nhánh:: Angiospermae
nhánh:: Monocots
nhánh:: Commelinids
Bộ:: Poales
Họ:: Cyperaceae
Chi:: Carex
Loài:: C. subsacculata
Danh pháp hai phần
Carex subsacculata (G.A.Wheeler & Goetgh.)

Các đồng nghĩa
 Uncinia subsacculata G.A.Wheeler & Goetgh.
Carex subsacculata là một loài thực vật thuộc họ họ Cói. Đây là loài đặc hữu của Ecuador. Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.
Chú thích

↑  Pitman, N. (2004). “Uncinia subsacculata”. Sách đỏ IUCN về các loài bị đe dọa. 2004: e.T45155A10983787. doi:10.2305/IUCN.UK.2004.RLTS.T45155A10983787.en. Truy cập ngày 17 tháng 11 năm 2021.
Tethionea cheesmanae

| Tethionea cheesmanae> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Tethionea
Loài (species): T. cheesmanae
Danh pháp hai phần
Tethionea cheesmanae Gressitt, 1955 
Tethionea cheesmanae là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Once Upon a Time in the West

Once Upon a Time in the West (Tiếng Ý: C'era una volta il West), Miền Tây ngày ấy, là một bộ phim Viễn Tây Ý do Sergio Leone làm đạo diễn.
Nội dung

Bộ phim thể hiện câu chuyện về một xung đột xảy ra tại Flagstone, một thị trấn không có thật tại miền Tây nước Mỹ ngày xưa. Cuộc xung đột xảy ra chủ yếu giữa việc tranh giành một khu đất để xây dựng đường sắt và khát vọng tiêu diệt một tên sát thủ máu lạnh. Bô phim xoay quanh cậu chuyện về mảnh đất tên Sweetwater ở một sa mạc cạnh thị trấn Flagstone, nơi có chứa một nguồn nước ngọt dồi dào. Chủ của mảnh đất này là Brett McBain (thủ vai bởi Frank Wolff), ông ta đã nhìn thấy trước được tương lai, và tin chắc rằng sẽ có một tuyến đường sắt ngang qua đây và ông ta sẽ trở nên giàu có khi cung cấp nước ngọt cho tuyến đường này. Sau này, có một tên trùm tên là Morton (thủ vai bởi Gabriele Ferzetti) thấy được điều này nên nảy sinh ý định cướp đi mảnh đất này của ông. Tên trùm cho sát thủ của hắn là Frank (thủ vai bởi Henry Fonda) đến đe doạ Brett McBain để buộc ông ta giao đất, nhưng tên sát thủ này không đến đe doạ mà lại giết Brett McBain và những đứa con của ông.Sau đó tạo hiện trường giả để vu khống cho Cheyenne (thủ vai bởi Jason Robards). Trong khoảng thời gian đó có một cô gái điếm (thủ vai bởi Claudia Cardinale) từ New Orleans đến Flagstone, cô ta tự xưng là vợ sắp cướp của Brett McBain, vì vậy cô ta phải có quyền sở hữu mảnh đất.
Bộ phim mở màn bằng cảnh đáu súng của một sát thủ vô danh (thủ vai bởi Charles Bronson), người lúc nào cũng mang theo bên mình một cây harmonica. Sau này Cheyenne gọi anh ta với tên Harmonica. Trong cảnh đầu phim, Harmonica giết 3 sát thủ do Frank gửi tới. Về sau Harmonica tiết lộ với Cheyenne những tên sát thủ này đã cố cải trang thành người của Cheyenne nhằm vu khống ông ta. Sau đó Cheyenne đến Sweetwater ngay sau khi có người tìm cách tấn công vợ của McBain. Sau đó Harmonica thuyết phục vợ của McBain xây một ga xe lửa tại mảnh đất này, đây cũng là mong muốn của McBain vì ông ta đã đặt mua sẵn gỗ vật liệu để xây dựng ga, nếu không thì cô ấy sẽ mất mảnh đất theo như thoả thuận trong bản hợp đồng.
Vai diễn

Claudia Cardinale trong vai Jill McBain
Henry Fonda trong vai Frank
Jason Robards trong vai Manuel "Cheyenne" Gutiérrez
Charles Bronson trong vai "Harmonica"
Gabriele Ferzetti trong vai Mr. Morton
Paolo Stoppa trong vai Sam, the Coachman
Marco Zuanelli trong vai Wobbles
Keenan Wynn trong vai cảnh sát trưởng thị trấn Flagstone
Frank Wolff trong vai Brett McBain
Lionel Stander trong vai chủ quán rượu
Woody Strode trong vai Stony, tay súng số 1
Jack Elam trong vai Snaky, tay súng số 2
Al Mulock trong vai Knuckles, tay súng số 3
Enzo Santaniello trong vai Timmy McBain
Simonetta Santaniello trong vai Maureen McBain
Stefano Imparato trong vai Patrick McBain
Joseph Bradley trong vai nguười canh gát trạm xe
Claudio Mancini trong vai anh của "Harmonica"
Dino Mele trong vai "Harmonica" lúc trẻ
Michael Harvey trong vai sát thủ của Frank
Benito Stefanelli trong sát thủ của Frank
Aldo Sambrell trong vai sát thủ của Cheyenne
Carex samoensis

| Carex samoensis |
| --- | --- |

Phân loại khoa học 
Giới:: Plantae
nhánh:: Tracheophyta
nhánh:: Angiospermae
nhánh:: Monocots
nhánh:: Commelinids
Bộ:: Poales
Họ:: Cyperaceae
Chi:: Carex
Loài:: C. samoensis
Danh pháp hai phần
Carex samoensis Boeckeler

Các đồng nghĩa
 Carex savaiiensis Kük.
Carex samoensis là một loài thực vật có hoa trong họ Cói. Loài này được Kük. mô tả khoa học đầu tiên năm 1935.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Carex savaiiensis”. Truy cập ngày 11 tháng 6 năm 2013.
Onthophagus bateke

| Onthophagus bateke> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Phân thứ bộ (infraordo): Scarabeiformia
Liên họ (superfamilia): Scarabaeoidea
Họ (familia): Scarabaeidae
Chi (genus): Onthophagus
Loài (species): O. bateke
Danh pháp hai phần
Onthophagus bateke Walter & Cambefort, 1977 
Onthophagus bateke là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 6 năm 2014.
↑  Hallan, J. (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Atiqur Rahman Meshu

| Thông tin cá nhân |
| --- | --- | --- | --- |
Tên đầy đủ:  Atiqur Rahman Meshu
Ngày sinh:  26 tháng 8, 1988 (36 tuổi)
Nơi sinh:  Kishoreganj, Bangladesh
Chiều cao:  1,77 m (5 ft 9+1⁄2 in)
Vị trí:  Hậu vệ
Thông tin đội
Đội hiện nay:  Brothers Union
Sự nghiệp đội tuyển quốc gia‡
| Năm |  Đội |  ST |  (BT) |
| 2007– |  Bangladesh |  31 |  (2) |
 ‡ Số trận ra sân và số bàn thắng ở đội tuyển quốc gia, chính xác tính đến 23:30, 8 tháng 9 năm 2015 (UTC)
Atiqur Rahman Meshu (tiếng Bengal: আতিকুর রহমান মিশু; sinh ngày 26 tháng 8 năm 1988 ) là một cầu thủ bóng đá người Bangladesh thi đấu ở vị trí hậu vệ cho Brothers Union và Đội tuyển bóng đá quốc gia Bangladesh. Anh có thể thi đấu ở vị trí trung vệ hoặc hậu vệ phải. Tại Cúp Challenge AFC 2010, pha đánh đầu của anh chứng kiến Tajikistan đối mặt với thất bại đầu tiên trong lịch sử với Bangladesh.
Bồng nga truật

Đối với các định nghĩa khác, xem Lưỡi cọp (định hướng).
| Boesenbergia rotunda |
| --- | --- |
Hình minh họa trong sách Indian Medicinal Plants and Drugs với danh pháp ghi là Kaempferia Pandurata.
Tình trạng bảo tồn
 Ít quan tâm  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
(không phân hạng): Commelinids
Bộ (ordo): Zingiberales
Họ (familia): Zingiberaceae
Chi (genus): Boesenbergia
Loài (species): B. rotunda
Danh pháp hai phần
Boesenbergia rotunda (L.) Mansf., 1958 
Danh pháp đồng nghĩa
  Danh sách  Boesenbergia cochinchinensis (Gagnep.) Loes., 1930   Boesenbergia pandurata (Roxb.) Schltr., 1913   Curcuma rotunda L., 1753   Gastrochilus panduratus (Roxb.) Ridl., 1899   Gastrochilus rotundus (L.) Alston, 1931   Kaempferia cochinchinensis Gagnep., 1907   Kaempferia ovata Roscoe, 1807   Kaempferia pandurata Roxb., 1810  
Bồng nga truật, cam địa la, lưỡi cọp, ngải bún hay củ ngải (danh pháp khoa học: Boesenbergia rotunda) là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Carl Linnaeus mô tả khoa học đầu tiên năm 1753 dưới danh pháp Curcuma rotunda. Năm 1958, Rudolf Mansfeld chuyển nó sang chi Boesenbergia.
Phân bố

Loài này phân bố rộng trong khu vực như miền nam tỉnh Vân Nam (Tây Song Bản Nạp), Đông Dương, Java, Malaysia, Sumatra, quần đảo Andaman; du nhập vào Ấn Độ lục địa và Sri Lanka. Môi trường sống là rừng rậm, ở cao độ 300-1.000 m. Được gieo trồng rộng khắp trong khu vực Đông Dương.
Mô tả

Địa thực vật cao tới 50 cm. Thân rễ màu vàng tươi, hình trứng-hình cầu, mùi thơm nồng; rễ mập. Lá 3 hoặc 4; bẹ lá màu đỏ; lưỡi bẹ 2 khe, khoảng 5 mm; cuống lá 7–16 cm, có rãnh; phiến lá màu xanh lục ở cả hai mặt, hình trứng-thuôn dài hoặc hình elip-hình mác, 25-50 × 7–12 cm, nhẵn nhụi ngoại trừ phần gân giữa có ít lông ở mặt xa trục, gốc lá thuôn tròn đến hình nêm, đỉnh nhọn đột ngột. Cụm hoa tận cùng trên các thân giả, xuất hiện từ trong các bẹ lá ở đỉnh, gần như không cuống, 3–7 cm; lá bắc hình mác, 4–5 cm. Hoa thơm. Đài hoa 1,5–2 cm, đỉnh có 2 khe. Tràng hoa màu hồng; ống tràng 4,5-5,5 cm; các thùy thuôn dài, 1,5–2 cm. Các nhị lép ở bên màu hồng nhạt, hình trứng ngược, khoảng 1,5 cm. Môi dưới màu trắng hoặc hồng với sọc tía, dài 2,5-3,5 cm, lõm, mép hơi nhăn, đỉnh nguyên. Chỉ nhị ngắn; phần phụ liên kết đảo ngược, 2 khe, 1–3 mm. Ra hoa tháng 7-8. Nhiễm sắc thể 2n = 36.
Sử dụng

Loài này được sử dụng phổ biến ở Đông Nam Á như một nguyên liệu thực phẩm, một vị thuốc dân gian để điều trị một số bệnh như loét áp-tơ, khô miệng, đau bụng, khí hư và bệnh lỵ.
Theo Phạm Hoàng Hộ, tại Việt Nam nó được sử dụng làm thuốc chữa đau bụng, đau mắt và mắt cườm.
Lưu ý

Trong tiếng Trung thì Boesenbergia rotunda được gọi là "ao thần khương" (凹唇姜). Tên gọi "nga truật" (莪朮) hay "bồng nga truật" (蓬莪朮) là để chỉ Curcuma phaeocaulis, loài mà trước đây (và ngay cả cho tới gần đây) trong các tài liệu Trung văn thường bị định danh nhầm thành Curcuma zedoaria, nhưng C. zedoaria dường như không có ở Trung Quốc.
Chú thích

1 2 3 4  Contu, S. (2013). “Boesenbergia rotunda”. Sách đỏ IUCN về các loài bị đe dọa. 2013: e.T44392164A44540996. doi:10.2305/IUCN.UK.2013-2.RLTS.T44392164A44540996.en. Truy cập ngày 21 tháng 12 năm 2021.
↑  “The Plant List: A Working List of All Plant Species”. Truy cập ngày 25 tháng 1 năm 2014.
↑  “Bồng nga truật”. Bản gốc lưu trữ ngày 12 tháng 3 năm 2017. Truy cập ngày 12 tháng 5 năm 2022.
1 2  Phạm Hoàng Hộ, 1999. Cây cỏ Việt Nam. Quyển III, mục từ 9536, trang 458. Nhà xuất bản Trẻ.
↑  Nguyễn Tiến Bân, Nguyễn Quốc Bình, Vũ Văn Cẩn, Lê Mộng Chân, Nguyễn Ngọc Chính, Vũ Văn Dũng, Nguyễn Văn Dư, Trần Đình Đại, Nguyễn Kim Đào, Nguyễn Thị Đỏ, Nguyễn Hữu Hiến, Nguyễn Đình Hưng, Dương Đức Huyến, Nguyễn Đăng Khôi, Nguyễn Khắc Khôi, Trần Kim Liên, Vũ Xuân Phương, Hoàng Thị Sản, Nguyễn Văn Tập, Nguyễn Nghĩa Thìn; Tên cây rừng Việt Nam; Nhà xuất bản Nông nghiệp - 2000; Trang 211.
↑  Nghiên cứu thành phần các hoạt chất có tác động hỗ trợ điều trị ung thư đường tiêu hóa từ của ngải bún (Boesenbergia pandurata) ở An Giang Lưu trữ 2020-09-28 tại Wayback Machine trên website của Cục Thông tin Khoa học và Công nghệ Quốc gia.
↑  Carl Linnaeus, 1753. Curcuma rotunda. Species Plantarum 1: 2.
↑  The Plant List (2010). “Boesenbergia rotunda”. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2013.
1 2 3 4 5  Boesenbergia rotunda trong Flora of China. Tra cứu ngày 01-12-2020.
↑  Boesenbergia rotunda trong Plants of the World Online. Tra cứu ngày 01-12-2020.
↑  Boesenbergia rotunda trong China Plant Names.
↑  “莪朮”. Bản gốc lưu trữ ngày 10 tháng 12 năm 2022. Truy cập ngày 10 tháng 12 năm 2022.
↑  莪朮
Thác trượt Tà Pứa

(Việt Nam)
Thác trượt Tà Pứa là thác nước trên suối Tà Pứa ở xã Đức Phú huyện Tánh Linh tỉnh Bình Thuận, Việt Nam.
Thác trượt Tà Pứa và đèo Tà Pứa 11°17′53″B 107°39′25″Đ﻿ / ﻿11,298119°B 107,657075°Đ﻿ / 11.298119; 107.657075﻿ (Đèo Tà Pứa) là các điểm du lịch hấp dẫn hợp thành "tour Tà Pứa" ở Bình Thuận.
Vị trí

Thác Tà Pứa ở trên suối Tà Pứa trong vùng đất Thôn 5 xã Đức Phú huyện Tánh Linh.
Suối Tà Pứa bắt nguồn từ vùng núi xã Nghị Đức, 11°17′09″B 107°42′06″Đ﻿ / ﻿11,285741°B 107,70153°Đ﻿ / 11.285741; 107.701530﻿ (suối Tà Pứa B) chảy hướng tây rồi tây bắc.
Sang xã Đức Phú suối đổi hướng bắc và có thác ở đó.
Tới xã Đạ Ploa huyện Đạ Huoai tỉnh Lâm Đồng thì suối có tên là Đa Sê Pô, đổ vào dòng Đa Huoai trong hệ thống sông Đồng Nai. 11°21′52″B 107°39′23″Đ﻿ / ﻿11,36433°B 107,656365°Đ﻿ / 11.364330; 107.656365﻿ (Đa Sê Pô E)
Đường tỉnh 713 mở qua vùng này, nối Tánh Linh với huyện Đạ Huoai có đoạn theo lũng suối Tà Pứa. Theo đường này vượt qua đèo Tà Pứa thì có đường vào thác, dài cỡ 1 km.
Xayabury

|  Xayabuli ໄຊຍະບູລີ |
| --- | --- |
—  Tỉnh  —
 
Ngôi làng trên sông Mê Công
 
 Bản đồ tỉnh Sainyabuli
 Vị trí tỉnh Sainyabuli trên bản đồ
 Xayabuli
Quốc gia:  Lào
Tỉnh lị: Xayabury
Diện tích
 • Tổng cộng: 16,389 km2 (6,328 mi2)
Dân số (Điều tra năm 2015)
 • Tổng cộng: 381,376
 • Mật độ: 23/km2 (60/mi2)
Múi giờ: UTC+7
Mã điện thoại: 074
Mã ISO 3166: LA-XA
Xayabury (tiếng Lào: ໄຊຍະບູລີ, đọc là Xay-nhạ-bu-ly) là một tỉnh của Lào, nằm ở phía tây bắc của đất nước. Tỉnh Xayabury có diện tích 16.389 km2. Tỉnh có các tỉnh Bokeo và Oudomxai phía bắc, Luang Prabang và Viêng Chăn về phía đông, và (từ phía nam theo chiều kim đồng hồ) là các tỉnh của Thái Lan gồm các tỉnh Loei, Phitsanulok, Uttaradit, Nan và Phayao.
Xayabury là tỉnh duy nhất của Lào hoàn toàn về phía tây của sông Mê Công. (Tỉnh Champasak cũng có một số quận nằm phía tây sông Mê Công, bao gồm các huyện Mounlapamok, Soukama và Phontong). Tỉnh này khá dốc với dãy Luang Prabang chạy theo hướng bắc-nam và tạo đường biên giới tự nhiên với cao nguyên Thái Lan. Thị xã Xayabury là thủ phủ của tỉnh. Xayabury có số lượng voi lớn nhất ở Lào.
Tỉnh này giàu gỗ, than nâu, và được coi là vựa lúa của miền bắc Lào, vì hầu hết các tỉnh phía Bắc khác là miền núi không phù hợp với trồng lúa nước. Các loại cây trồng quan trọng khác bao gồm ngô, cam, bông, đậu phộng, vừng, mía và rau như dưa chuột, bắp cải, và đậu.
Lịch sử

Năm 1904, Thái Lan bị buộc phải nhượng địa khu của tỉnh cho thuộc địa Pháp Đông Dương. Năm 1941, nó được Thái Lan lấy lại và gọi tên là tỉnh Lan Chang, nhưng rồi lại bị trả về tình trạng thuộc địa thời kỳ trước chiến tranh vào năm 1946. Khu vực này được coi là điểm nóng về tình trạng quân đội tham gia vào việc buôn bán gỗ bất hợp pháp.
Do Xayabury bị sông Mê Công cô lập với các tỉnh của Lào cùng nơi có các bản người Hmong sinh sống, cuộc đấu tranh trong Chiến tranh Lạnh của người Hmong đã không  làm ảnh hưởng đến Xayabury. Hầu hết các làng người Hmong ở Xayabury không có bất kỳ cuộc đấu tranh nào. Houaysouy là một làng Hmong ở Xayabury. Nó không có cuộc nổi dậy nào trong Chiến tranh Lạnh, và Vang Pao không tuyển mộ bất cứ người nào từ bản này. Sau chiến tranh, Anne Fadiman, tác giả của cuốn sách The Spirit Catches You and You Fall Down, nói rằng làng này đã "rơi vào tình trạng cận chiến chính trị cùng với phần còn lại của đất nước". Vào năm 1979, khoảng 400 thành viên của Lee, Vang, Xiong và Yang đã tìm cách trốn thoát khỏi làng. Gia đình của Lia Lee, nhân vật trong cuốn The Spirit Catches You and You Fall Down, xuất thân từ bản Houaysouy.