Bệnh Whitmore
Chẩn đoán

Nuôi cấy vi khuẩn là cách chẩn đoán xác định bệnh melioidosis. B. pseudomallei không bao giờ là một phần của hệ thực vật trong con người. Do đó, bất kỳ sự tăng trưởng của vi khuẩn trong người đều nên được chẩn đoán là melioidosis. Máu người là mẫu vật quan trọng nhất để nuôi cấy vì vi khuẩn thường được tìm thấy trong máu. Các mẫu khác như họng, gạc trực tràng, mủ từ áp xe và đờm cũng có thể được sử dụng để nuôi cấy. Cấy máu có thể phát hiện dương tính trong 50 đến 60% trường hợp. Đối với những người bị nghi ngờ mắc bệnh melioidosis nhưng với nuôi cấy âm tính ban đầu, nên nuôi cấy lặp lại vì vi khuẩn có thể trở nên bùng phát sau đó. B. pseudomallei có thể được nuôi cấy trên môi trường thạch máu cừu, thạch MacConkey, môi trường Ashdown (chứa gentamicin),  hoặc nước Ashdown (chứa colistin). Các tấm thạch ủ bệnh melioidosis nên được ủ ở 37 °C (98,6 °F) trong không khí  và được kiểm tra hàng ngày liên tục trong bốn ngày. Trên đĩa thạch, B. pseudomallei tạo thành dạng kem, không tan máu, khuẩn lạc sau 2 ngày ủ. Sau 4 ngày ủ, khuẩn lạc xuất hiện khô và nhăn.  Các khuẩn lạc của B. pseudomallei được trồng trên môi trường Francis (phiên bản khác của môi trường Ashdown với nồng độ gentamicin tăng lên 8 mg/L) có màu vàng. Đối với các phòng thí nghiệm nằm ngoài khu vực ổ bệnh, có thể sử dụng agkholderia cepacia hoặc thạch chọn lọc Pseudomonas nếu không có môi trường Ashdown.  Điều quan trọng là phải phân biệt được sự phát triển của các loại vi khuẩn như Pseudomonas hoặc Bacillus spp. Bên cạnh đó, các xét nghiệm bổ sung khác có thể giúp xác định B pseudomallei trong nuôi cấy là chỉ số hồ sơ phân tích 20NE hoặc 20E kit sinh hóa. Đây là hệ thống sàng lọc để nhanh chóng xác định những người có khả năng nhiễm melioidosis cao. Hệ thống sàng lọc chứa thông tin về Nhuộm Gram, xét nghiệm oxyase, đặc điểm tăng trưởng điển hình và khả năng kháng một số loại kháng sinh của vi khuẩn.  Các phương pháp phân tử như đầu dò 16S rDNA và phản ứng chuỗi polymerase (PCR) cũng có thể được sử dụng để phát hiện B. pseudomallei trong nuôi cấy, nhưng chỉ có sẵn trong các phòng thí nghiệm nghiên cứu và tham khảo.
Các nghiên cứu tổng quát về máu cho thấy số lượng bạch cầu thấp (chỉ ra nhiễm trùng), men gan tăng, nồng độ bilirubin tăng (chỉ ra rối loạn chức năng gan) và tăng nồng độ urê và creatinine (chỉ ra rối loạn chức năng thận). Mức glucose trong máu thấp và nhiễm toan biểu hiện tiên lượng kém hơn ở những người bị nhiễm melioidosis.  Tuy nhiên, các xét nghiệm khác như protein phản ứng C (CRP) và nồng độ procalcitonin không đáng tin cậy trong việc dự đoán mức độ nghiêm trọng của nhiễm trùng melioidosis.
Bằng kính hiển vi, B. pseudomallei có dạng hình que gram âm, với một vết lưỡng cực có hình dạng tương tự như một chốt an toàn. Tuy nhiên, nhận dạng bằng kính hiển vi ánh sáng không đặc hiệu cũng không đủ độ nhạy. Tuy nhiên, kính hiển vi miễn dịch huỳnh quang tiếp cận 100% độ đặc hiệu nhưng chỉ đạt được độ nhạy dưới 50% trong việc phát hiện vi khuẩn từ mẫu vật lâm sàng. Một xét nghiệm miễn dịch dòng chảy bên đã được thử nghiệm nhưng không được đánh giá cao.
Xét nghiệm huyết thanh học như gián tiếp ngưng kết hồng cầu đã được sử dụng để phát hiện kháng thể chống lại B. pseudomallei. Tuy nhiên, xét nghiệm này có độ nhạy và độ đặc hiệu kém vì những người ở lại phía bắc Australia có tỷ lệ mắc bệnh melioidosis tương đương khi so sánh với Thái Lan nhưng có tỷ lệ huyết thanh thấp hơn 5%. Trong khi đó, những người ở lại Thái Lan có hiệu giá kháng thể cao. Do đó, Úc sử dụng điểm giới hạn kháng thể thấp ở 1:40 (nồng độ tối thiểu của một phần huyết thanh cần 40 phần chất pha loãng để tạo ra kết quả dương tính), trong khi ở Thái Lan, hiệu giá kháng thể cắt ở mức cao là 1:160 (một phần huyết thanh cần 160 phần chất pha loãng). Thái Lan cũng sử dụng xét nghiệm kháng thể miễn dịch huỳnh quang trực tiếp (IFAT) và ngưng kết latex. Trong IFAT, cả kháng nguyên B. pseudomallei và B. thailandensis đều có thể được sử dụng để định lượng lượng kháng thể được tạo ra để chống lại vi khuẩn. Do đó, các kết quả phải được giải thích một cách thận trọng vì có thể có phản ứng dương tính giả nếu trước đó có ai đó tiếp xúc với B. thailandensis không gây bệnh. Phản ứng ngưng kết latex rất có ích trong việc sàng lọc các khuẩn lạc B. pseudomallei bị nghi ngờ.  Một bộ ELISA thương mại cho bệnh melioidosis dường như hoạt động tốt  nhưng chưa có xét nghiệm ELISA nào được xác nhận lâm sàng như một công cụ chẩn đoán.
Không thể chẩn đoán melioidosis trên các nghiên cứu hình ảnh  (như tia X, siêu âm và CT scan),  nhưng có thể sử dụng hình ảnh thường xuyên để đánh giá mức độ lây lan của bệnh. Hình ảnh chụp ổ bụng bằng CT scan hoặc siêu âm được khuyến cáo sử dụng thường xuyên, vì áp xe có thể không rõ ràng trên lâm sàng và có thể cùng tồn tại với bệnh ở nơi khác. Chính quyền Úc đề nghị hình ảnh tuyến tiền liệt đặc biệt do tỷ lệ áp xe tuyến tiền liệt cao ở bệnh nhân phía bắc Australia. X-quang ngực cũng cần sử dụng thường xuyên cùng với các nghiên cứu khác như được chỉ định lâm sàng. Sự xuất hiện áp xe tổ ong trong gan được coi là đặc trưng, nhưng không phải là chẩn đoán.