stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Pancho Villa
Lịch sử

Pancho Villa là chỉ huy của División del Norte (Sư đoàn miền Bắc) thuộc Quân đội Lập hiến, ông là một quân đoàn (caudillo) thuộc bang Chihuahua miền bắc Mexico. Với diện tích và tài nguyên khoáng sản của khu vực, nó cung cấp cho ông nguồn tài nguyên phong phú. Villa cũng là tổng đốc lâm thời của Chihuahua vào năm 1913 và 1914. Villa có thể được ghi nhận với những chiến thắng quân sự quyết định dẫn đến việc lật đổ Victoriano Huerta từ chức vụ tổng thống vào tháng 7 năm 1914. Villa sau đó đã chiến đấu với lãnh tụ tối cao của mình trong liên minh chống Huerta, "First Chief" Của các nhà lập pháp Venustiano Carranza. Villa liên kết với cuộc cách mạng Emiliano Zapata, người vẫn chiến đấu trong vùng Morelos. Hai vị tướng cách mạng đã viếng thăm Mexico City ngay sau khi lực lượng Carranza rút lui khỏi nó. Sau đó, División del Norte bất khuất của Villa đã lôi kéo các lực lượng quân đội của Carranza dưới sự chỉ huy của tướng Carrancista Álvaro Obregón và bị đánh bại trong trận Celaya năm 1915. Villa đã bị đánh bại bởi Carranza, ngày 1 tháng 11 năm 1915, tại Trận đấu thứ hai của Agua Prieta ngày 1 tháng 11 năm 1915, sau đó quân đội của Villa sụp đổ như một lực lượng quân sự quan trọng.
Sau đó Villa đã chỉ huy một cuộc đột kích và chạy trốn chống lại thị trấn biên giới Hoa Kỳ - Mỹ trong Trận Columbus 9 tháng 3 năm 1916 và sau đó bỏ chạy vì sợ Mỹ trả đũa. Chính phủ Hoa Kỳ đã đưa Tổng tư lệnh quân đội Hoa Kỳ John J. Pershing tới nắm bắt Villa, người tiếp tục chạy trốn khỏi cuộc xâm lược kéo dài chín tháng vào lãnh thổ chủ quyền Mexico (Pancho Villa Expedition) kết thúc khi Hoa Kỳ bước vào Thế chiến I và Pershing được triệu hồi.
Vào năm 1920, Villa đã ký kết thỏa thuận với chính quyền Mexico, sau vụ lật đổ và chết của Carranza, để nghỉ hưu từ chiến sự và được đưa tới một khu nghỉ mát gần Parral, Chihuahua, và ông đã biến thành "thuộc địa quân sự" cho những người lính cũ của mình. Năm 1923, khi cuộc bầu cử tổng thống tiếp cận, ông lại tham gia vào chính trường Mexico. Ngay sau đó ông bị ám sát, rất có thể theo lệnh của Obregón.
Di sản

Trong cuộc đời, Villa đã giúp hình ảnh của chính mình như một anh hùng cách mạng được biết đến trên toàn thế giới, đóng vai chính trong phim Hollywood và phỏng vấn các nhà báo nước ngoài, đặc biệt là John Reed.
Sau cái chết của ông, ông bị loại khỏi pho thăng của các anh hùng cách mạng cho đến khi các tướng Sonoran Obregón và Calles, người mà ông đã chiến đấu trong Cách mạng, đã đi khỏi giai đoạn chính trị. Sự loại trừ của Villa đối với bài tường thuật chính thức của cuộc cách mạng có thể đã góp phần cho việc ông được hoan nghênh rộng rãi. Ông đã được cử hành trong cuộc Cách mạng và từ lâu sau đó bằng hành lang, phim về cuộc đời của ông, và tiểu thuyết của các nhà văn nổi tiếng. Năm 1976, xác chết của ông được chôn cất tại Monument to the Revolution ở thành phố Mexico trong một buổi lễ công cộng khổng lồ mà không có sự tham dự của góa phụ là Luz Corral.
Clutia govaertsii

| Clutia govaertsii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Malpighiales
Họ (familia): Peraceae
Chi (genus): Clutia
Loài (species): C. govaertsii
Danh pháp hai phần
Clutia govaertsii Radcl.-Sm., 1997 
Clutia govaertsii là một loài thực vật có hoa trong họ Peraceae. Loài này được Radcl.-Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1997.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Clutia govaertsii”. Truy cập ngày 15 tháng 9 năm 2013.
Turritella willetti

| Turritella willetti> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Mollusca
Lớp (class): Gastropoda
Liên họ (superfamilia): Cerithioidea
(không phân hạng): nhánh Caenogastropoda nhánh Sorbeoconcha
Họ (familia): Turritellidae
Phân họ (subfamilia): Turritellinae
Chi (genus): Turritella
Loài (species): T. willetti
Danh pháp hai phần
Turritella willetti J. H. McLean, 1970 
Turritella willetti là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Turritellidae.
Chú thích

↑  McLean, 1970, Veliger 12:312. World Register of Marine Species, accessed ngày 17 tháng 5 năm 2010.
↑  Turritella willetti McLean, 1970. World Register of Marine Species, truy cập 17 tháng 5 năm 2010.
Nearcha pyrosema

| Nearcha pyrosema> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Nearcha
Loài (species): N. pyrosema
Danh pháp hai phần
Nearcha pyrosema Lower, 1903 
Nearcha pyrosema là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 17 tháng 6 năm 2014.
Mangora mamiraua

| Mangora mamiraua> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Araneidae
Chi (genus): Mangora
Loài (species): M. mamiraua
Danh pháp hai phần
Mangora mamiraua Levi, 2007 
Mangora mamiraua là một loài nhện trong họ Araneidae.
Loài này thuộc chi Mangora. Mangora mamiraua được Herbert Walter Levi miêu tả năm 2007.
Chú thích

↑  Platnick, Norman I. (2010): The world spider catalog, version 10.5. American Museum of Natural History.
Pentheochaetes argentinus

| Pentheochaetes argentinus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Pentheochaetes
Loài (species): P. argentinus
Danh pháp hai phần
Pentheochaetes argentinus Mendes, 1937 
Pentheochaetes argentinus là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Stachys hydrophila

| Stachys hydrophila> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Lamiales
Họ (familia): Lamiaceae
Chi (genus): Stachys
Loài (species): S. hydrophila
Danh pháp hai phần
Stachys hydrophila Boiss., 1853 
Stachys hydrophila là một loài thực vật có hoa trong họ Hoa môi. Loài này được Boiss. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1853.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Stachys hydrophila”. Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2013.
Mangora mapia

| Mangora mapia> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Araneidae
Chi (genus): Mangora
Loài (species): M. mapia
Danh pháp hai phần
Mangora mapia Levi, 2007 
Mangora mapia là một loài nhện trong họ Araneidae.
Loài này thuộc chi Mangora. Mangora mapia được Herbert Walter Levi miêu tả năm 2007.
Chú thích

↑  Platnick, Norman I. (2010): The world spider catalog, version 10.5. American Museum of Natural History.
Coccothrinax crinita

| Coccothrinax crinita |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
(không phân hạng): Commelinids
Bộ (ordo): Arecales
Họ (familia): Arecaceae
Chi (genus): Coccothrinax
Loài (species): C. crinita
Danh pháp hai phần
Coccothrinax crinita (Griseb. & H.Wendl. ex C.H.Wright) Becc. 
Coccothrinax crinita là loài thực vật có hoa thuộc họ Arecaceae. Loài này được (Griseb. & H.Wendl. ex C.H.Wright) Becc. mô tả khoa học đầu tiên năm 1908.
Nearcha nullata

| Nearcha nullata |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Phân họ (subfamilia): Oenochrominae
Chi (genus): Nearcha
Loài (species): N. nullata
Danh pháp hai phần
Nearcha nullata Guénée, 1857 
Nearcha nullata là một loài bướm đêm thuộc họ Geometridae. It is mainly được tìm thấy ở Úc, more specifically đông nam quarter, bao gồm Tasmania.
Sải cánh dài khoảng 30 mm.
Ấu trùng ăn Dillwynia parvifolia.
Chú thích

↑  Don Herbison-Evans & Stella Crossley & Cathy Young (ngày 16 tháng 5 năm 2005). “Nearcha nullata”. staff.it.uts.edu.au. Lưu trữ bản gốc ngày 1 tháng 8 năm 2008. Truy cập ngày 4 tháng 12 năm 2008.
Stachys iberica

| Stachys iberica> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Lamiales
Họ (familia): Lamiaceae
Chi (genus): Stachys
Loài (species): S. iberica
Danh pháp hai phần
Stachys iberica M.Bieb., 1808 
Stachys iberica là một loài thực vật có hoa trong họ Hoa môi. Loài này được M.Bieb. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1808.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Stachys iberica”. Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2013.
Leptodeuterocopus duchicela

| Leptodeuterocopus duchicela> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Phân bộ (subordo): Ditrysia
Liên họ (superfamilia): Pterophoroidea
Họ (familia): Pterophoridae
Chi (genus): Leptodeuterocopus
Loài (species): L. duchicela
Danh pháp hai phần
Leptodeuterocopus duchicela Gielis, 2006 
Leptodeuterocopus duchicela là một loài bướm đêm thuộc họ Pterophoridae. Loài này có ở Ecuador.
Sải cánh dài 14–15 mm. Con trưởng thành bay vào tháng 1.
Pentheochlora uniformis

| Pentheochlora uniformis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Pentheochlora
Loài (species): P. uniformis
Danh pháp hai phần
Pentheochlora uniformis Hampson, 1895 
Pentheochlora uniformis là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 17 tháng 6 năm 2014.
Mường Lựm

Mường Lựm là một xã thuộc huyện Yên Châu, tỉnh Sơn La, Việt Nam.
Xã có diện tích 50,87 km², dân số năm 1999 là 2011 người, mật độ dân số đạt 40 người/km².
Chú thích

1 2 3  “Mã số đơn vị hành chính Việt Nam”. Bộ Thông tin & Truyền thông. Bản gốc lưu trữ ngày 24 tháng 3 năm 2013. Truy cập ngày 10 tháng 4 năm 2012.
↑  Tổng cục Thống kê
Trịnh Xuyên

| Trịnh Xuyên> Chức vụ.Giám đốc Công an tỉnh Thanh Hóa |
| --- | --- |
Nhiệm kỳ: Tháng 10 năm 2010 – tháng 07 năm 2018
Tiền nhiệm: Đồng Đại Lộc
Kế nhiệm: Nguyễn Hải Trung
Vị trí: Tỉnh Thanh Hóa
 
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa 13 tỉnh Thanh Hóa
Nhiệm kỳ: tháng 5 năm 2011 – tháng 5 năm 2016
Vị trí:  Việt Nam
 
Bí thư Đảng ủy Công an Tỉnh Thanh Hóa
Nhiệm kỳ: tháng 10 năm 2010 – tháng 7 năm 2018
Tiền nhiệm: Đồng Đại Lộc
Kế nhiệm: Nguyễn Hải Trung
 
Ủy viên UBND Tỉnh, Ủy viên Ban thường vụ Tỉnh ủy Thanh Hóa
Nhiệm kỳ: tháng 10 năm 2010 – tháng 7 năm 2018
Tiền nhiệm: Đồng Đại Lộc
Kế nhiệm: Nguyễn Hải Trung
 
Thông tin cá nhân
Sinh: 7 tháng 12, 1959 (64 tuổi) xã Định Tân, huyện Yên Định, tỉnh Thanh Hóa
Đảng chính trị:  Đảng Cộng sản Việt Nam
Phục vụ trong quân đội
Phục vụ: Công an nhân dân Việt Nam
Cấp bậc: Thiếu tướng
Trịnh Xuyên (sinh ngày 7 tháng 12 năm 1959) là một Thiếu tướng Công an nhân dân Việt Nam và chính trị gia người Việt Nam. Ông nguyên là Uỷ viên ban Thường vụ Tỉnh ủy, Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Công an tỉnh Thanh Hóa. Ông từng là đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa 13, thuộc đoàn đại biểu Thanh Hoá.
Thân thế sự nghiệp

Trịnh Xuyên quê quán ở xã Định Tân, huyện Yên Định, tỉnh Thanh Hóa.
Ông tốt nghiệp Tiến sĩ Luật học ngành Điều tra tội phạm xâm phạm trật tự an toàn xã hội và có bằng cử nhân chính trị.
Từ ngày 01 tháng 07 năm 2018, thiếu tướng Trịnh Xuyên đang nghỉ chế độ, chờ hưu.
Chiều 21/8/2018, tại Công an Thanh Hóa, Bộ Công an công bố quyết định bổ nhiệm tân Giám đốc Công an tỉnh Thanh Hóa thay thiếu tướng Trịnh Xuyên.
Thiếu tướng Nguyễn Hải Trung, nguyên Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Chính trị (Bộ Công an) được điều động làm Giám đốc Công an Tỉnh Thanh Hóa.
Phong tặng > Quân hàm

Đại tá (2010), Thiếu tướng (2012).
Manettia meridensis

| Manettia meridensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Gentianales
Họ (familia): Rubiaceae
Chi (genus): Manettia
Loài (species): M. meridensis
Danh pháp hai phần
Manettia meridensis K.Schum. 
Manettia meridensis là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được K.Schum. mô tả khoa học đầu tiên năm 1889.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Manettia meridensis”. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2013.
Nearcha oxyptera

| Nearcha oxyptera> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Nearcha
Loài (species): N. oxyptera
Danh pháp hai phần
Nearcha oxyptera Lower, 1903 
Nearcha oxyptera là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 17 tháng 6 năm 2014.
Leptodeuterocopus gratus

| Leptodeuterocopus gratus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Phân bộ (subordo): Ditrysia
Liên họ (superfamilia): Pterophoroidea
Họ (familia): Pterophoridae
Chi (genus): Leptodeuterocopus
Loài (species): L. gratus
Danh pháp hai phần
Leptodeuterocopus gratus (Meyrick, 1921) 
Danh pháp đồng nghĩa
 Deuterocopus gratus Meyrick, 1921 
Leptodeuterocopus gratus là một loài bướm đêm thuộc họ Pterophoridae. Loài này có ở Peru.
Sải cánh dài khoảng 12 mm. Con trưởng thành bay vào tháng 3.
Staurastrum elongatum

| Staurastrum elongatum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Charophyta
Lớp (class): Zygnematophyceae
Bộ (ordo): Zygnematales
Họ (familia): Desmidiaceae
Chi (genus): Staurastrum
Loài (species): S. elongatum
Danh pháp hai phần
Staurastrum elongatum Barker 
Staurastrum elongatum là một loài Song tinh tảo trong họ Desmidiaceae, thuộc chi Staurastrum.
Chú thích

↑  Staurastrum elongatum (TSN 7491) tại Hệ thống Thông tin Phân loại Tích hợp (ITIS).
Tu Tắc

| Tu Tắc> Thông tin cá nhân |
| --- | --- |
Mất: 268
Giới tính: nam
Quốc tịch: Đông Ngô
x • t • 
Tu Tắc (giản thể: 修则; phồn thể: 修則; bính âm: Xiu Ze; ? – 268) là tướng lĩnh Đông Ngô thời Tam Quốc trong lịch sử Trung Quốc.
Cuộc đời

Tu Tắc là người quận Lâm Xuyên, Dương Châu, hậu duệ của Tả kỵ Hiệu úy Tu Bỉnh (脩炳) thời Hán. Tu Tắc nhiều thế hệ sống ở Giao–Quảng, từng nhận chức Thứ sử Giao Châu nhà Ngô.
Năm 263, Lã Hưng nổi dậy ở quận Giao Chỉ, sau đó đầu hàng Ngụy Tấn và mở đường cho quân Tấn vào Giao Châu. Đến năm 268, Thái thú Giao Chỉ nhà Tấn là Dương Tắc đánh hạ hai quận Cửu Chân, Nhật Nam thuộc Giao Châu, uy hiếp Quảng Châu.
Năm 268, Ngô Mạt đế Tôn Hạo phong Lưu Tuấn làm Thứ sử Giao Châu, Tu Tắc làm Tiền bộ đốc, cùng tướng quân Cố Dung tấn công Giao Chỉ. Quân Ngô nhiều lần tiến công mà không thu hoạch được gì. Dương Tắc liền phái Mao Cảnh, Đổng Nguyên tiến công nơi đóng quân của quân Ngô tại Hợp Phố. Hai quân giao chiến tại Cổ Thành, quân Ngô đại bại, Mao Cảnh chém Tu Tắc tại trận.
Năm 271, tướng Ngô là Đào Hoàng đánh bại quân Tấn tái chiếm Giao châu; con trai của Tu Tắc là Tu Doãn hành hình Mao Cảnh trả thù cho cha.
Gia đình

Tu Tắc có ít nhất hai con trai là Tu Doãn và Tu Trạm:
Tu Doãn (修允), quan đến Thái thú Hợp Phố, Quế Lâm, từng tham gia đánh chiếm Giao Châu, trả thù cho cha.
Tu Trạm (修湛), quan đến Thái thú Giao Chỉ. Năm 322, Thứ sử Giao Châu Đào Hàm chết, Vương Đôn phái Vương Cơ làm Thứ sử. Thái thú Tân Xương Lương Thạc đánh đuổi Vương Cơ, tôn Tu Trạm tạm nắm quyền Thứ sử Giao Châu. Vương Đôn lại phái Vương Lượng làm Thứ sử, cũng hạ lệnh: "Lương Thạc, Tu Trạm đều là quốc tặc, khanh đến, phải chém đi". Khi Lượng đến Giao Chỉ, Trạm dời đến Cửu Chân. Thứ sử Quảng Châu Đào Khản cho người mời Tu Trạm đến yết kiến Vương Lượng. Lượng đuổi hết người ra khỏi phòng, chỉ lưu lại Lương Thạc và Tu Trạm, sau đó giết Trạm ngay trước mặt Thạc. Lương Thạc giận dữ bỏ đi, kéo quân đến bao vây Long Biên, bắt giữ rồi chặt tay Vương Lượng, để mất máu đến chết.
Trong văn hóa

Tu Tắc không xuất hiện trong tiểu thuyết Tam quốc diễn nghĩa của La Quán Trung.
Chú thích

↑  Trần Mộng Lôi, Khâm định cổ kim đồ thư tập thành, Minh luân hối biên, Thị tộc điển, Quyển 355.
↑  Lê Tắc, An Nam chí lược, quyển 7.
1 2 3 4  Trần Thọ, Bùi Tùng Chi chú, Tam quốc chí, Ngô thư, quyển 3, Tam tự chủ truyện.
↑  Trần Thọ, Bùi Tùng Chi chú, Tam quốc chí, Ngô thư, quyển 10, Trình Hoàng Hàn Tưởng Chu Trần Đổng Cam Lăng Từ Phan Đinh truyện.
1 2 3  Phòng Huyền Linh, Tấn thư, quyển 57, La Hiến Đằng Tu Mã Long Hồ Phấn Đào Hoàng Ngô Ngạn Trương Quang Triệu Dụ truyện.
↑  Thường Cừ, Hoa Dương quốc chí, quyển 11, Hậu hiền chí.
↑  Tục Hậu Hán thư, quyển 25, Ngô tái kỷ (2).
↑  Quốc sử quán, Khâm định Việt sử Thông giám cương mục, Tiền biên, quyển 3.
↑  Phòng Huyền Linh, Tấn thư, quyển 89, Trung nghĩa truyện.
Peperomia buxifolia

| Peperomia buxifolia> Tình trạng bảo tồn |
| --- | --- |
 Thiếu dữ liệu  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Magnoliids
Bộ (ordo): Piperales
Họ (familia): Piperaceae
Chi (genus): Peperomia
Loài (species): P. buxifolia
Danh pháp hai phần
Peperomia buxifolia Sodiro 
Peperomia buxifolia là một loài thực vật thuộc họ Piperaceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador.
Tạ An

| Tạ An謝安 |
| --- | --- |

Tên chữ: An Thạch
Thụy hiệu: Văn Tĩnh
Thông tin cá nhân
Sinh: 
Ngày sinh: 320
Nơi sinh: Thái Khang
 
Mất: 
Thụy hiệu: Văn Tĩnh
Ngày mất: 22 tháng 8, 385
Nơi mất: Kiến Khang
 
Giới tính: nam
Gia quyến: 
Thân phụ: Tạ Bầu
Anh chị em: Tạ Dịch, Tạ Vạn, Xie Shi, Tạ Cư, Tạ Thiết
Hậu duệ: Tạ Diễm, Tạ Dao
 
Chức quan: Lại bộ Thượng thư, Tể tướng
Gia tộc: họ Tạ quận Trần
Nghề nghiệp: chính trị gia
Quốc tịch: nhà Tấn
x • t • 
Tượng Tạ An
Tạ An (chữ Hán: 謝安, 320 - 385), tên tự là An Thạch (安石), nguyên quán ở huyện Lịch Dương, Trần quận, là nhà chính trị, quân sự lớn và đại thần dưới thời Đông Tấn trong lịch sử Trung Quốc.
Ngay từ thời trẻ, Tạ An đã tỏ ra là người thông minh, nhân trí, được nhiều người đánh giá cao. Khi trưởng thành, ông từ chối chức quan nhỏ được nhận, về ẩn cư ở Đông Sơn vui thú điền viên. Mãi đến năm 360, khi tuổi gần 40, Tạ An mới tái xuất, trở lại triều đình làm quan, giữ chức Tư mã dưới quyền thái úy Hoàn Ôn. Về sau, ông được Thừa tướng-Cối Kê vương Tư Mã Dục tiến cử lên chức thái thú Ngô Hưng, không bao lâu sau lại được thăng lên làm Thị trung rồi Lại bộ thượng thư kiêm lĩnh Trung Hộ quân. Khi Tấn Giản Văn Đế lâm bệnh nặng, muốn truyền ngôi cho Hoàn Ôn, nhưng cuối cùng bỏ di chiếu đi. Ngay sau khi Giản Văn Đế qua đời, Hoàn Ôn lập tức đưa quân muốn tiêu diệt ông và Vương Thản Chi, nhưng Tạ An không ngần ngại ra thành áp chế Hoàn Ôn, khiến Hoàn Ôn không dám làm gì. Sau đó, ông tiếp tục trợ giúp đắc lực cho vua mới nối ngôi là Tấn Hiếu Vũ Đế, được thăng lên làm Thượng thư bộc xạ, Hậu tướng quân rồi Dương châu thứ sử kiêm Trung thư giám, Lục thượng thư sự, đô đốc các châu quận, Thái bảo, Vệ tướng quân, nắm được nhiều quyền lực lớn trong triều. Trong những năm đầu thời Hiếu Vũ Đế, Tạ An và nhiều thành viên trong gia tộc tích cực lo việc phòng thủ trước sự xâm lược của nước Tiền Tần ở phía bắc, kết quả giành được thắng lợi vang dội trong trận Phì Thủy vào năm 378, giải quyết được mối đe dọa từ phương bắc. Từ đó quyền lực của họ Tạ lấn át được cả triều đình, khiến tông thất nhà Tấn lo lắng. Đến năm 384, nhân Tiền Tần rối loạn, Tạ An đưa quân bắc phạt hòng thu phục lại miền bắc, lấy lại hai châu Lương, Ích, khiến ranh giới Nam-Bắc dời đến Hoàng Hà, mở rộng đáng kể lãnh thổ của nhà Tấn. Sau chiến công này, Tạ An chủ động từ bỏ quyền lực để tránh sự nghi ngờ của triều đình, đến ngày 22 tháng 8 năm 385, ông lâm bệnh và mất ở Kiến Khang, hưởng thọ 66 tuổi, được triều đình ban tặng chức vị Thái phó, tước vị Lư Lăng quận công, thụy là Văn Tĩnh và được an táng với lễ nghi long trọng.
Ngoài những đóng góp trên lĩnh vực chính trị, Tạ An cũng để lại cho hậu thế nhiều áng văn hay như Lan Đình thi và nhiều câu danh ngôn nổi tiếng. Ông được sử sách đánh giá là một vị quan chính trực, tuy nắm nhiều quyền lớn nhưng không hề tỏ ra kết bè kết phái lũng đoạn triều chính như nhiều tướng lĩnh, quan lại đương thời, thường lấy đại cục làm trọng, nhiều lần điều hòa quan hệ giữ các phe cánh, góp phần làm ổn định nhà Tấn. Khi công thành danh tựu, ông không tham luyến quyền vị, chủ động rút lui kịp thời, nên được hậu thế trọng vọng và đánh giá cao.
Thiếu niên thông tuệ

Tạ An xuất thân trong một gia đình vọng tộc ở Trần quận là họ Tạ, nhiều đời giữ chức vụ quan trọng trong triều đình nhà Tấn, được hiển vinh và giàu có, được nhân gian xưng tụng là Tạ gia lan ngọc chân môn hộ. Phụ thân ông là Tạ Bầu làm quan đến chức Thái thường khanh, chức vụ lớn trong triều đình. Bản thân Tạ An từ nhỏ đã là người thông tuệ, tài cao, có tính tình trầm mẫn, thích đọc sách, được nhiều người đánh giá cao, trong đó có danh nhân ở Tiếu quận là Hoàn Di khen ông là phong thần tú triệt. Đến năm mười ba tuổi thì thanh danh của ông đã trở nên rất nổi tiếng, vang xa đến tận quận Liêu Đông.
Ẩn cư Đông Sơn

Về sau, Tạ An được nhận chức Trữ tác lang trong phủ Tư đồ, nhưng chỉ được một thời gian thì ông cáo bệnh, từ chức và ẩn cư ở vùng Đông Sơn. Trong thời gian này, ông kết thân với nhiều danh sĩ như Vương Hi Chi, Hứa Tuân (ngươi quận Cao Dương),... thường lai vãng, du ngoạn hay thưởng thức âm nhạc ở nhiều nơi trong quận Cối Kê. Một lần ông cùng Tôn Xước vượt biển du ngoạn thì gặp bão to làm mọi người hoảng sợ không yên, duy chỉ có Tạ An vẫn không tỏ vẻ gì mà còn khuyên mọi người bình tĩnh, hoảng sợ không có ích gì. Cuối cùng giông tố tan đi, mọi người trong thuyền đều an toàn.
Cũng trong những năm tháng ẩn cư, Tạ An nổi tiếng với việc giáo dục con em của mình về nhiều lĩnh vực. Trong những người thân của ông, có cháu gái Tạ Đạo Uẩn là người giỏi, được ông rất yêu quý. Nghe thanh danh của ông, nhiều đại thần nắm quyền trong triều như Dương châu thứ sử Dữu Băng phái người đến quận mời ông ra làm quan, nhưng chỉ tháng sau ông từ chức ra về. Tiếp đến, ông không chịu nhận chức Lại bộ lang của Lại bộ thượng thư Phạm Uông tiến cử... Nhiều lần triều đình triệu Tạ An về kinh nhưng ông không đến, ẩn cư ở phía đông nam nhiều năm. Ông cũng thường đến núi Lâm An, ở trong nhà đá, có người bảo ông giống như Bá Di đời nhà Thương. Một lần nữa, đại thần Chu Nhân muốn dùng Tạ An ra giúp mình, nhưng ông cũng không nhận. Việc làm của ông được nhiều người xem trọng. Tể tướng nhà Tấn là Cối Kê vương Tư Mã Dục cũng cho rằng Tạ An có ưu điểm hơn người.