stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Thế Lữ
Hoạt động sân khấu trước 1946 > Bước khởi đầu

Thế Lữ làm quen với sân khấu kịch nói từ năm 1923, khi lần đầu tiên được xem vở Tây Nam đắc bằng của Nguyễn Đình Kao, vở kịch nói chuyển thể từ tuồng cổ. Đến năm 1928, khi đang học năm thứ 3 Thành chung, nhân dịp Hội Trí tri (Hải Phòng) tổ chức quyên tiền xây dựng sân bóng, Thế Lữ đã đóng vai lão Quý trong vở Lọ vàng - do Mai Phương phóng tác từ Cái nồi (La marmite) của Plautus - dưới sự hướng dẫn của Hoàng Ngọc Phách và được Vi Huyền Đắc, Nguyễn Hữu Kim hết lời khen ngợi. Ở Hà Nội, ông được xem một số buổi diễn của ban kịch Pháp "Les comédiens français", hay nhóm kịch của Claude Bourain. Đến năm 1932, ông bắt đầu tham gia phê bình, góp ý cho một số vở diễn, đồng thời viết một vở bằng tiếng Pháp mang tên Le cauchemar d'un étudiant (Cơn ác mộng của một sinh viên – đã được Năm Châu chuyển thể thành cải lương). Ông còn tìm đọc nhiều sách báo viết về nghệ thuật sân khấu bằng tiếng Pháp. Thế Lữ say mê sân khấu kịch Pháp, muốn lấy đây làm đích để vươn lên cho sân khấu Việt Nam.
Những năm đầu gia nhập Tự Lực văn đoàn, Thế Lữ vẫn quan tâm đến nghệ thuật kịch nói. Năm 1935, ông cùng với Lan Sơn, Lê Đại Thanh thành lập một nhóm kịch ở Hải Phòng, đương thời được gọi là nhóm kịch Thế Lữ, chủ yếu diễn các vở của Vi Huyền Đắc. Thời kỳ này, dù sáng tác kịch nói Việt Nam đã ra đời hơn chục năm (từ năm 1921 với Chén thuốc độc của Vũ Đình Long), thì hoạt động biểu diễn kịch nói lúc này vẫn còn mang tính nghiệp dư, các buổi diễn được tổ chức đều phải dựa vào cớ "vì việc nghĩa", diễn kịch để làm từ thiện, và cũng vì thế mà chất lượng nghệ thuật không được cả người diễn lẫn khán giả chú trọng. Thế Lữ chủ trương chống lối diễn kịch trên, ông kêu gọi trên báo Ngày nay số 116:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Cần phải có những tác phẩm mới khác nữa của những kịch sĩ mới, những bài học có giá trị để làm mất hẳn cái đội "kịch sĩ ô hợp", chưa hiểu thế nào là nghệ thuật mà đã đi tìm vinh hạnh trên kịch đài... Đó là những con người "nhất thời chế biến", họ lại không chịu học hỏi suy xét và coi sự luyện tập, sự diễn đạt rẻ rúng như một trò chơi...  ...Sân khấu phải là một mỹ đài để cho người nghệ sĩ thi thố tài hoa. Những tài tử phải là những con cưng của toàn thể khán giả. Đi xem kịch không phải như trước chỉ để nghe vở mà còn xem cả nghệ thuật của người sắm vai. | ” |
Hoạt động sân khấu trước 1946 > Đoàn kịch Anh Vũ

Sau khi ban kịch Thế Lữ giải tán, vợ chồng Thế Lữ về ở trại Doi thuộc làng Sét. Những bạn bè cộng tác cũ vẫn có mặt ở trại, với hy vọng được quay trở lại sân khấu. Thời gian này, Thế Lữ viết vở kịch thơ năm hồi Dương Quý Phi, dựa trên vở kịch nói Trường hận (Éternels regrets) của Vi Huyền Đắc. Cuối năm 1943, Võ Đức Diên, một kiến trúc sư giàu có, tìm đến gặp Thế Lữ, muốn lập ban kịch và mời Thế Lữ tham gia. Hai bên đồng ý thỏa thuận: Võ Đức Diên mua lại ban kịch Thế Lữ, chịu trách nhiệm về phần kinh tế, đồng thời mời các cộng tác viên của ban kịch Thế Lữ cũ, cho Thế Lữ nắm quyền chỉ đạo hoàn toàn về nghệ thuật. Ban kịch mới, xây dựng trên cơ sở của ban Thế Lữ, lấy tên là Đoàn kịch Anh Vũ.
Rời trại Doi, Thế Lữ - Song Kim lên ở ngôi nhà ở bãi Nghĩa Dũng, là trụ sở mới của đoàn kịch. Bên cạnh các thành viên cũ, đoàn kịch có thêm sự tham gia của Đỗ Nhuận, Bùi Công Kỳ, các thành viên ít tuổi của ban cải lương Đồng Ấu Tây Phi như Thọ Sơn, Giáng Hương, Thúy Ái, Thúy Nga, Thái An..., đặc biệt là ba nghệ sĩ cải lương nổi tiếng: vợ chồng Sỹ Tiến - Khánh Hợi cùng nghệ sĩ Vân Trung. Được Thế Lữ thuyết phục, các nghệ sĩ cải lương cuối cùng cũng sáp nhập vào đoàn kịch, tham gia cả những vai kịch nói. Kịch thơ Dương Quý Phi mở đầu mùa kịch, chia làm hai vở Trầm Hương Đình và Mã Ngôi Pha, có sự tham gia của Sỹ Tiến trong vai An Lộc Sơn, Thu Hà trong vai Dương Quý Phi được khán giả yêu thích. Thế Lữ đóng vai Đường Minh Hoàng, với diễn xuất khiến người xem thấy "rung động trong lòng, tiếc nuối mối tình dang dở và thương nhân vật phải ôm hận nghìn đời".
Thời gian đoàn kịch ở Hà Nội, các đêm ra mắt vở mới luôn được tổ chức ở Nhà hát lớn, sau đó đem về diễn cố định tại rạp Hiệp Thành. Đến đầu năm 1945, sau khi Nhật đảo chính Pháp, hoạt động sân khấu ở Hà Nội trở nên khó khăn. Để tránh sự chú ý của quân Nhật, Thế Lữ và Đoàn Anh Vũ quyết định đi lưu diễn ở các tỉnh. Hành trình dự định của đoàn là từ Hà Nội đi dọc Quốc lộ 1, vào Sài Gòn, sang Campuchia rồi mới trở ra Bắc. Trong thời gian lưu diễn từ Nam Định tới Thanh Hóa, đoàn kịch cùng sáng tác chung một vở, lấy tên là Đời nghệ sĩ, kể về những nghệ sĩ sân khấu lang thang chịu sự ngược đãi của các chủ gánh hát, bỏ đi lập nên một đoàn riêng, phục vụ cho những ý tưởng nghệ thuật cao đẹp. Những diễn viên của Anh Vũ thể hiện những vai giống như chính mình ngoài đời, đặc biệt có sự tham gia diễn xuất của cả các nhạc sĩ Đỗ Nhuận, Bùi Công Kỳ và Nguyễn Xuân Khoát.
Hoạt động sân khấu trước 1946 > Đoàn kịch Anh Vũ > Cách mạng tháng Tám

Ngày 19 tháng 8 năm 1945, Cách mạng tháng 8 nổ ra khi đoàn đang diễn tại thị xã Thanh Hóa. Ngay hôm đấy, các nghệ sĩ dàn dựng một chương trình đặc biệt đón chào sự kiện trọng đại này. Vở Đời nghệ sĩ được bổ sung thêm cảnh cuối: những nghệ sĩ lang thang vui sướng đón chào cách mạng. Đoàn còn dựng gấp màn hoạt cảnh Những trang oanh liệt, phác họa lại lịch sử Việt Nam với những anh hùng dân tộc, kết thúc là hình ảnh lá cờ đỏ sao vàng cùng bài hát Tiến quân ca.
Trước khi từ Thanh Hóa vào Vinh, đoàn Anh Vũ dựng vở kịch lịch sử có nội dung chống Pháp, Đề Thám của Lưu Quang Thuận. Đến Vinh, Thế Lữ lại viết và dựng các vở kịch ngắn theo yêu cầu của thành phố nhân dịp Tuần lễ vàng, bao gồm: Phan Đình Phùng tiếp sứ, Ông đồ Giáp - Bagin, Người loong toong trong sở mật thám, mở đầu cho hàng chục vở kịch ứng biến ông viết trên đường lưu diễn về sau. Những kịch bản "sáng tác kịp thời" này được dàn dựng và biểu diễn trong thời gian ngắn, phục vụ theo yêu cầu của từng địa phương. Đáng chú ý có vở Người mù, được Thế Lữ viết ở Huế, với nhân vật chính là một ông lão mù do chính ông đóng, một vai diễn mà Thế Lữ đã mong ước từ lâu. Vở Cụ đạo, sư ông, được viết theo gợi ý của Thanh Tịnh, được diễn nhiều lần bởi đoàn Anh Vũ và trong cả những năm kháng chiến ở Việt Bắc sau này. Tới Quy Nhơn, đoàn kịch phải quay ngược trở lại do tình hình chiến sự miền Nam, không thể đi tiếp hành trình như đã định. Tại đây, đoàn đã gặp gỡ các nghệ nhân tuồng Nguyễn Nho Túy, Ngô Thị Liễu và Minh Đức, cùng tổ chức nên một đêm diễn đặc biệt, kết hợp giữa nghệ thuật kịch nói và tuồng.
Quay trở ra Bắc, đoàn kịch dừng lại diễn ở những địa điểm đã đi qua. Nhiều thành viên rời bỏ đoàn trên đường đi, một số thành viên xây dựng gia đình, một số tham gia đoàn quân Nam tiến chống Pháp. Đoàn kịch Anh Vũ dần tự giải tán. Tháng 4 năm 1946, Thế Lữ – Song Kim về đến Hà Nội.
Tham gia kháng chiến > Trước khi chiến tranh bùng nổ

Trở về ngôi nhà cũ ở bãi Nghĩa Dũng, Hà Nội sau chuyến lưu diễn, gia đình Thế Lữ lại rơi vào cảnh khó khăn túng bấn. Lúc này tình hình chính trị, đảng phái đang rất phức tạp; đôi khi một số thành viên Quốc dân Đảng như Trọng Lang Trần Tán Cửu thường đến nhà chơi, chuyển lời mời gặp của Nguyễn Tường Tam đến Thế Lữ. Mặc dù như đã từng nói với Song Kim "Suốt đời anh chỉ sống cho văn chương, nghệ thuật mà thôi. Anh không làm chính trị", nhưng sau Cách mạng tháng 8, Thế Lữ thể hiện thái độ ủng hộ Việt Minh và Chính phủ Hồ Chí Minh. Ông từ chối gặp mặt Nguyễn Tường Tam, cũng như không viết bài cho báo Việt Nam của Quốc dân Đảng.
Khi Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất họp (24 tháng 11 năm 1946), Thế Lữ đã viết bản báo cáo Sân khấu Việt Nam và kế hoạch xây dựng nền tân kịch để đọc trước hội nghị. Trong bản báo cáo này, ông nêu lên sự quan trọng, cần thiết của việc xây dựng nền tân kịch (kịch nói), đồng thời đề ra một kế hoạch tương đối tỉ mỉ, chu đáo về tất cả các mặt diễn viên, tổ chức, sáng tác, nghiên cứu và tuyên truyền nghệ thuật kịch nói. Thế Lữ viết:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Nền tân kịch nước ta, cũng như mọi ngành văn hóa khác, cần phải mau tiến tới độ phong thịnh. Phải cùng với mọi công cuộc kiến thiết khác là một đài tạ nguy nga.  ...Nghề diễn kịch cũng phải được yêu chuộng như thế. Muốn cho công chúng ham mê thì điều cần thiết nhất không riêng ở vở kịch phải dẫn dắt cho khéo mà còn ở, mà nhất là ở kỹ thuật biểu diễn của các tài tử... Tân kịch phải có những nghệ sĩ thuần thục về kỹ thuật, nghĩa là đã có đủ phương cách vận dụng tài năng, sai khiến giọng điệu của mình để làm rung động mọi người, để gây những mỹ cảm hoàn toàn cho công chúng, trong một cuộc tập hợp và cảm thông của tri thức đáng yêu quý, đáng ham mê mà ta gọi là diễn kịch... | ” |
Cuối năm 1946, tình hình căng thẳng giữa Việt Minh và quân Pháp lên cao, nhiều người dân tản cư trước cuộc chiến tranh sắp xảy ra. Được lời mời của một người bạn trong ban kịch là Nghiêm Hà Ngữ, Thế Lữ - Song Kim quyết định tản cư về Hòa Xá, Hà Đông..Vợ chồng ông khởi hành ngày 10 tháng 12, dù lúc đó vẫn hy vọng tản cư ít lâu rồi quay trở lại. Tối ngày 19 tháng 12, Chủ tịch Hồ Chí Minh kêu gọi toàn quốc kháng chiến, Thế Lữ - lúc đó đang ở Hòa Xá - nói với Song Kim: "Chúng ta không về Hà Nội nữa! Chúng ta đi kháng chiến". "Nhưng chúng ta sẽ làm gì được cho kháng chiến?", Song Kim hỏi. Thế Lữ trả lời: "Làm kịch! Phải! Làm kịch kháng chiến!".
Sau khi bắt liên lạc với Bùi Huy Phồn ở Vân Đình, Thế Lữ được biết về việc triệu tập các văn nghệ sĩ lên chiến khu Việt Bắc. Sau Tết Nguyên đán, đầu năm 1947, Song Kim và Thế Lữ lên đường từ Hòa Xá sang Phú Thọ, khởi đầu những tháng năm tham gia kháng chiến của hai người.
Sau 1954

Sau hiệp định Genève, hòa bình lập lại, Thế Lữ cùng các văn nghệ sĩ kháng chiến trở về Hà Nội. Ông tiếp tục hoạt động sân khấu, tham gia Đoàn Kịch nói Trung ương, tiền thân của Nhà hát Kịch Việt Nam. Thế Lữ dàn dựng lại toàn bộ vở Những người ở lại trên sân khấu Hà Nội, có sự tham gia của các diễn viên như Trúc Quỳnh, Mạnh Linh, Nguyễn Ninh, Hoàng Uẩn... Năm 1955, ông là Trưởng ban Nghiên cứu Nghệ thuật Sân khấu Việt Nam. Thế Lữ còn là chỉ đạo nghệ thuật của Đoàn Ca múa Nhân dân Trung ương đi biểu diễn tại các nước Liên Xô, Ba Lan, Trung Quốc.
Năm 1957, Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam thành lập. Ông là Chủ tịch đầu tiên của hội và giữ cương vị này cho đến năm 1977. Ông cũng là hội viên sáng lập Hội Nhà văn Việt Nam, Phó Chủ tịch Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật Việt Nam khóa II. Năm 1962, tại Đại hội Văn nghệ toàn quốc lần III, Thế Lữ tiếp tục được bầu làm Ủy viên thường vụ Ban Chấp hành. Ông là Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa II (1960–1964). Trong hồ sơ Văn phòng Quốc hội ghi Thế Lữ lúc đó là "Tổng đạo diễn thành phố Hà Nội".
Năm 1958, Luba, vở kịch dài Xô viết đầu tiên được dàn dựng tại Việt Nam, do đạo diễn Liên Xô Vasiliev chỉ đạo, quy tụ đông đảo hơn trăm nghệ sĩ, diễn viên, đạo diễn tham gia. Thế Lữ tham gia hội đồng đạo diễn, đồng thời tham gia đóng vai giáo sư Goronov Staev, một vai diễn ngắn trong vở kịch.
Từ thập niên 1960 trở đi, bên cạnh công tác tổ chức ở Hội Sân khấu, Thế Lữ ít tham gia biểu diễn trực tiếp mà thiên về lĩnh vực dịch thuật. Ông là dịch giả của nhiều kịch bản và tư liệu sân khấu. Ông còn được xem là một người thầy, một cố vấn giàu kinh nghiệm, luôn động viên và giúp đỡ những nghệ sĩ sân khấu đàn em.
Thế Lữ nghỉ hưu năm 1977. Năm 1979, ông vào Thành phố Hồ Chí Minh sống với người vợ đầu và các con sau nhiều năm xa cách. Ngày 22 tháng 9 năm 1983, Thế Lữ được nhà nước Việt Nam tặng thưởng Huân chương Độc lập hạng Ba. Năm 1984, ông được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ nhân dân đợt I.
Thế Lữ qua đời do tuổi già vào ngày 3 tháng 6 năm 1989 tại Thành phố Hồ Chí Minh, hưởng thọ 81 tuổi.
Gia đình

Thế Lữ lập gia đình khi mới 17 tuổi với người vợ đầu tên thật Nguyễn Thị Khương, hơn ông hai tuổi. Hai vợ chồng đã có bốn người con, ba trai một gái, đặt tên lần lượt là: Nghi, Tâm, Học, Tùng. Năm 1954, vợ và ba người con sau đã di cư vào miền Nam và sau này mãi đến năm 1979 gia đình Thế Lữ mới đoàn tụ. Người con cả tên Nguyễn Đình Nghi (1928 – 2001), từng tham gia kháng chiến cùng cha, được cha trực tiếp truyền nghề sân khấu. Nguyễn Đình Nghi ở lại miền Bắc, về sau trở thành một đạo diễn sân khấu nổi tiếng và được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ nhân dân vào năm 1988. Con dâu cả của Thế Lữ, vợ của Nguyễn Đình Nghi – Nghệ sĩ ưu tú Mỹ Dung cũng là một diễn viên kịch nói của Nhà hát Kịch Việt Nam.
Người vợ thứ hai của Thế Lữ, Song Kim (1913 – 2008), tên thật là Phạm Thị Nghĩa, kết hôn với ông vào cuối năm 1938. Bà say mê sân khấu từ bé, tình cờ làm quen với Thế Lữ và được ông mời đóng vai đầu tiên trong vở Gái không chồng (Đoàn Phú Tứ). Trở thành người bạn đời của Thế Lữ, bà đã gắn bó với ông trong nhiều thập niên sau đó. Sự nghiệp của Song Kim cũng gắn với hoạt động sân khấu của Thế Lữ, được Thế Lữ dìu dắt, bà đã đóng nhiều vai trong các vở kịch do Thế Lữ đạo diễn. Song Kim là một trong những diễn viên tiêu biểu của sân khấu kịch nói Việt Nam thời kỳ đầu, và cùng với Thế Lữ được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ nhân dân ngay trong đợt đầu tiên. Theo Nguyễn Khoa Điềm, những đồng nghiệp của Song Kim - Thế Lữ đã gọi hai vợ chồng bà là "hai thỏi vàng hiếm hoi, quý giá".
Tác phẩm và phong cách nghệ thuật

Là một nghệ sĩ đa tài, Thế Lữ hoạt động rộng rãi trên nhiều lĩnh vực nghệ thuật, từ thơ, văn xuôi nghệ thuật (kinh dị, trinh thám, lãng mạn) cho đến báo chí, phê bình, dịch thuật và sân khấu. Trong tất cả các lĩnh vực, Thế Lữ đòi hỏi sự nghiêm túc, phong cách làm việc khoa học, cặn kẽ, tỷ mỷ, luôn muốn tìm ra sự hoàn mỹ. Đó là biểu hiện cho khát vọng của Thế Lữ: luôn săn đuổi và phụng thờ cái Đẹp đến suốt đời, như ông từng nêu tuyên ngôn trong bài thơ Cây đàn muôn điệu:
Vinh danh

Sau khi qua đời, Thế Lữ tiếp tục được ghi nhận như một nghệ sĩ tiên phong, đặc biệt có công lớn trong việc mở đầu phong trào Thơ mới và là "người đầu tiên đưa hoạt động nghệ thuật biểu diễn kịch nói ở nước ta trở thành chuyên nghiệp và có công xây dựng nó trở thành một nghệ thuật sân khấu hoàn chỉnh". Trong lời truy điệu dành cho Thế Lữ, Tổng Thư ký Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam Dương Ngọc Đức phát biểu:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Thế Lữ là một trong những người đầu tiên đã đưa kịch nói lên sân khấu Việt Nam. Ông cũng là nhà đạo diễn số một, đầu tiên ở nước ta, là người đưa kịch nói từ trình độ nghiệp dư lên chuyên nghiệp... Xét về phương diện này, Thế Lữ xứng đáng được gọi là Người sáng lập ra nền kịch nói Việt Nam. | ” |
Ông đã được dựng tượng đặt ở chính giữa Nhà truyền thống của Nhà hát Kịch Việt Nam, có tiền thân là Đoàn Kịch nói Trung ương do ông sáng lập. Năm 2000, Thế Lữ được Nhà nước Việt Nam truy tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật trong lĩnh vực sân khấu cho hai tác phẩm Cụ đạo, sự ông và Đề Thám, hai vở kịch được ông sáng tác và biểu diễn trong những năm kháng chiến.
Thế Lữ đã được đặt tên cho một số đường phố ở Đà Nẵng, Hải Phòng, Huế và Thành phố Hồ Chí Minh:
Đường Thế Lữ, xã Tân Nhựt, huyện Bình Chánh, Thành phố Hồ Chí Minh.
Đường Thế Lữ, phường Mân Thái và An Hải Bắc, quận Sơn Trà, thành phố Đà Nẵng.
Đường Thế Lữ, phường Thượng Lý, quận Hồng Bàng, thành phố Hải Phòng.
Đường Thế Lữ, phường Thuận Lộc, quận Phú Xuân, thành phố Huế.
Đường Thế Lữ, phường Đông Thọ, thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa.
Đường Thế Lữ, phường Biên Giang, quận Hà Đông, thành phố Hà Nội.
Đường Thế Lữ, phường Tân Hòa, thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk.
Đường Thế Lữ, phường Điện Ngọc, thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam.
Đường Thế Lữ, phường 9, thành phố Cà Mau, tỉnh Cà Mau.
Đường Thế Lữ, phường Quyết Thắng, thành phố Kon Tum, tỉnh Kon Tum.
Danh mục tác phẩm

| --- | --- |
 Thơ Mấy vần thơ (1935), 47 bài thơ.  Mấy vần thơ, tập mới (1941).  Nhớ rừng(1934) (in trọng tập mấy vần thơ). Kịch Dương Quý Phi (1942), gồm hai vở: Trầm hương đình.  Mã Ngôi Pha.  Người mù (1946).  Cụ đạo sư ông (1946).  Đoàn biệt động (1947).  Đề Thám (1948).  Đợi chờ (1949).  Tin chiến thắng Nghĩa Lộ (1952). Thế Lữ cũng là dịch giả nhiều vở kịch của Shakespeare, Goethe, Schiller...  :  TruyệnVàng và máu (1934). Bên đường thiên lôi (1936). Lê Phong phóng viên (1937). Mai Hương và Lê Phong (1937). Đòn hẹn (1937). Gói thuốc lá (1940). Gió trăng ngàn (1941). Trại Bồ Tùng Linh (1941). Thoa (truyện ngắn, 1942). Truyện tình của anh Mai (truyện vừa, 1953). Tay đại bợm (truyện ngắn, 1953). Ba hồi kinh dị (truyện ngắn, 1968). Lời bài hátXuân và tuổi trẻ (1946) phổ lời cho nhạc bởi La Hối.  
| x t sDanh sách tác phẩm của Thế Lữ |
| --- | --- | --- |
| Thơ | Ác mộng • Ý thơ • Đời thái bình • Đàn nguyệt • Đêm mưa gió • Bâng khuâng • Bên sông đưa khách • Bóng mây chiều • Bông hoa rừng • Cây đàn muôn điệu • Chiều • Chiều bâng khuâng • Con người vơ vẩn • Giục hồn thơ • Giây phút chạnh lòng • Hồ xuân và thiếu nữ • Hái hoa • Hoa thuỷ tiên • Khúc ca hoài xuân • Khúc hát bên sông • Lời mỉa mai • Lời than thở của nàng Mỹ thuật • Lời tuyệt vọng • Lựa tiếng đàn • Ma túy • Mấy vần ngây thơ • Mộng anh • Mưa hoa • Nàng thơ lạnh • Ngày xưa còn nhỏ • Người phóng đãng • Nhan sắc • Nhớ rừng • Sáng • Tan vỡ • Tình hoài • Thay lời tựa • Thức giấc • Tiếng gọi bên sông • Tiếng sáo thiên thai • Tiếng trúc tuyệt vời • Tôi muốn đi • Tối • Trả lời • Trưa • Trước cảnh cao rộng • Trụy lạc • Tự trào • Vẻ đẹp thoáng qua • Ý thơ • Yêu |   |
| Kịch | Cụ đạo sư ông • Dương Quý Phi • Đề Thám • Đoàn biệt động • Đợi chờ • Người mù • Tin chiến thắng Nghĩa Lộ • Tiếng sấm Tây Nguyên • Tục lụy |   |
| Truyện | Bên đường thiên lôi • Cái đầu lâu • Câu chuyện trên tàu thủy • Chim đèo • Con châu chấu tre • Đêm trăng • Đòn hẹn • Gió trăng ngàn • Gói thuốc lá • Hai lần chết • Lê Phong phóng viên • Ma xuống thang gác • Mai Hương và Lê Phong • Mau trí khôn • Một chuyện ngoại tình • Một người hiếm có • Một người say rượu • Ông phán nghiện • Tay đại bợm • Thoa • Trại Bồ Tùng Linh • Truyện tình của anh Mai • Vàng và máu • Vì tình |   |
| Bài hát | Xuân và tuổi trẻ •  Tiếng sáo thiên thai (nhạc Phạm Duy) |   |
Gia đình: Song Kim (vợ) * Nguyễn Đình Nghi (con)
Guiné thuộc Bồ Đào Nha

Guiné thuộc Bồ Đào Nha (tiếng Bồ Đào Nha: Guiné) được gọi là Tỉnh hải ngoại Guiné từ năm 1951, là thuộc địa của Tây Phi thuộc Bồ Đào Nha từ cuối thế kỷ 15 cho đến ngày 10 tháng 9 năm 1974, khi nó giành được độc lập như Guiné-Bissau.
Lịch sử

Chính phủ Trung ương Bồ Đào Nha đã ban hành một tuyên bố chủ quyền đối với khu vực vào năm 1446. Năm 1450, nhà thám hiểm Nuno Tristão đi thuyền dọc theo bờ biển Tây Phi, và từ đó bắt đầu buôn bán vàng và nô lệ, sau thế kỷ 17, các cường quốc châu Âu như Pháp, Anh và Thụy Điển cũng đến đây và buôn bán nô lệ khá phổ biến trong một thời gian.
Chính xác có bao nhiêu người bản địa bị bán làm nô lệ vào thời điểm đó là không có sẵn. Ước tính có khoảng 10 triệu người, khoảng 37% trong số đó được bán cho Brasil ở Nam Mỹ. Thị trấn Cacheu là thị trường buôn bán nô lệ lớn nhất vào thời điểm đó. 1765 để thiết lập một thủ đô mới peso.
Vào đầu thế kỷ XIX, chế độ nô lệ bị bãi bỏ và buôn bán nô lệ bị cấm hoàn toàn. Chỉ có một vài giao dịch bất hợp pháp vẫn tồn tại.
Sau bốn thế kỷ thống trị trong khu vực, Bồ Đào Nha bắt đầu có các đối thủ cạnh tranh, phần nội địa dần bị chia rẽ bởi các thực dân châu Âu khác. Ví dụ, các căn cứ thương mại chính của lưu vực sông Casamance và Tây Phi thuộc Pháp chồng chéo với nhau. Ngoài ra, Anh cũng đang cố gắng chiếm đảo Borama. Ba đảng đã ở bên lề Thế chiến I, và sau phiên hòa giải của Tổng thống Mỹ Ulysses S. Grant, họ quyết định thuộc về Bồ Đào Nha.
Guinea trước đây thuộc Bồ Đào Nha thuộc quyền quản lý của Cape Verde, và một thuộc địa riêng biệt được thành lập vào năm 1879.
Năm 1951, Bồ Đào Nha đã sửa đổi luật pháp liên quan để thay đổi nơi này thành lãnh thổ hải ngoại. Năm 1956, Amílcar Lopes Cabral thành lập Đảng châu Phi độc lập Guinea-Cape Verde (PAIGC), phát động phong trào xây dựng quốc gia độc lập và phát triển ổn định. Chính phủ Trung ương Bồ Đào Nha đã phá vỡ nó vào năm 1961 và đảng này đã ra tuyên bố độc lập, đặt tên là Cộng hòa Guiné-Bissau.
Sau cuộc Cách mạng hoa cẩm chướng, các lực lượng phát xít ở miền trung Bồ Đào Nha sụp đổ và chính phủ lâm thời mới thành lập bắt đầu đàm phán với PAIGC. Cuối cùng, vào ngày 10 tháng 9 năm 1974, Guiné-Bissau được công nhận độc lập. Anh trai của Amílcar Lopes Cabral trở thành tổng thống đầu tiên. Chính thức chấm dứt quy tắc 500 năm của họ.
Ấn chương của  'Công ty Guinea'  tham gia buôn bán nô lệ
Trường Đại học Việt Nhật, Đại học Quốc gia Hà Nội

| Đại học Quốc gia Hà Nội Trường Đại học Việt Nhật |
| --- | --- |
VNU Vietnam Japan University

Địa chỉ

Cơ sở Mỹ Đình: Khối C, tòa nhà Việt Úc, đường Lưu Hữu Phước, phường Cầu Diễn, quận Nam Từ Liêm   Cơ sở Hòa Lạc: Khu QGHN04-Hòa Lạc, khu đô thị Trường Đại học Quốc gia Hà Nội, Hà Nội,  Việt Nam
Thông tin
Tên khác: 日越大学 (tiếng Nhật)
Loại: Đại học công lập
Thành lập: 9 tháng 9 năm 2016; 8 năm trước (2016-09-09)
Mã trường: QHJ
Hiệu trưởng: Furuta Motoo
Website: vju.ac.vn

Thông tin khác
Viết tắt: VNU-VJU
Thành viên của: Đại học Quốc gia Hà Nội
Tổ chức và quản lý
Hiệu trưởng danh dự: Tô Huy Rứa
Phó hiệu trưởng: Nguyễn Hoàng Oanh
 
Trường Đại học Việt Nhật (Nhật: 日越大学 (Nhật Việt đại học), Hepburn: Nichi-Etsu Daigaku?, tiếng Anh: VNU Vietnam Japan University - VNU-VJU) là một trường đại học thành viên của Đại học Quốc gia Hà Nội, được thành lập theo Quyết định 1186/QĐ-TTg ngày 21/7/2014 của Thủ tướng Chính phủ, ra đời dựa trên ý tưởng của lãnh đạo cấp cao của hai nước Việt Nam và Nhật Bản, phát triển theo mô hình đại học nghiên cứu, tập trung vào hai lĩnh vực công nghệ kỹ thuật tiên tiến và khoa học liên ngành.
Thế mạnh của Trường là mạng lưới đối tác đại học Nhật Bản như Đại học Tokyo, Đại học Osaka, Đại học Tsukuba, Đại học Quốc lập Yokohama, Đại học Waseda, Đại học Ritsumeikan, Đại học Ibaraki.
Hiệu trưởng hiện nay là Giáo sư - Tiến sĩ Furuta Motoo (古田 元夫 (Cổ-Điền Nguyên-Phu), Furuta Motoo?), nguyên Phó Giám đốc thường trực Đại học Tokyo. Đây là trường duy nhất thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội có Hiệu trưởng là người nước ngoài.
Thành lập và hoạt động

Ngày 9 tháng 9 năm 2016, Trường Đại học Việt Nhật tổ chức lễ khai trường và khai giảng các chương trình đào tạo đầu tiên, chính thức vận hành các hoạt động đào tạo và nghiên cứu với 6 chương trình thạc sĩ gồm: Công nghệ Nano, Kỹ thuật môi trường, Kỹ thuật hạ tầng, Chính sách công, Khu vực học và Quản trị kinh doanh. Năm 2018, trường tiếp tục khai giảng chương trình thạc sĩ thứ 7: Biến đổi khí hậu và Phát triển. Từ năm 2019, chương trình thứ 8 mang tên Lãnh đạo toàn cầu (Global leadership) tuyển sinh khóa đầu tiên.
Ngoài đội ngũ giảng viên cơ hữu của Trường Đại học Việt Nhật và của Đại học Quốc gia Hà Nội, 50% giảng viên của Trường đến từ các trường Đại học đối tác "danh giá" hàng đầu Nhật Bản như Đại học Tokyo, Đại học Osaka, Đại học Tsukuba, Đại học Quốc lập Yokohama,...
Trường đặt mục tiêu đến năm 2024 sẽ có tổng quy mô khoảng 2000 người học.
Cơ cấu tổ chức > 1. Khoa Khoa học xã hội liên ngành

Khoa Khoa học xã hội liên ngành gồm có các chương trình: Thạc sĩ Quản trị Kinh doanh, Thạc sĩ Khu vực học, Thạc sĩ Chính sách công, Thạc sĩ Lãnh đạo toàn cầu, Cử nhân Nhật Bản học.
Cơ cấu tổ chức > 1. Khoa Khoa học xã hội liên ngành > Sứ mệnh

- Cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cao và các sản phẩm nghiên cứu, chuyển giao tri thức trong các lĩnh vực khoa học xã  hội liên ngành nói riêng và khoa học liên ngành nói chung phục vụ sự phát triển bền vững.
- Thúc đẩy khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo trong các lĩnh vực xã  hội liên ngành nói riêng và khoa học liên ngành nói chung.
- Xúc tiến chuyển giao tri thức giữa Việt Nam và Nhật Bản.
Cơ cấu tổ chức > 1. Khoa Khoa học xã hội liên ngành > Tầm nhìn đến năm 2030

- Trở thành đơn vị đào tạo và nghiên cứu có uy tín hàng đầu ở Châu Á trong các khoa học xã hội liên ngành, đặc biệt các lĩnh vực Việt Nam và Nhật Bản có thế mạnh, tiềm năng hợp tác.
- Đóng góp vào tầm nhìn 2030 của Trường ĐH Việt Nhật: Trở thành trường đại học nghiên cứu có uy tín hàng đầu ở Châu Á trong lĩnh vực khoa học liên ngành; Đạt vị trí hàng đầu Châu Á trong lĩnh vực nghiên cứu Khoa học bền vững.
Cơ cấu tổ chức > 1. Khoa Khoa học xã hội liên ngành > Triết lý

- Giáo dục khai phóng; học tập và nghiên cứu để thúc đẩy sự phát triển bền vững.