Công quốc Bayern
Lịch sử > Nhà Wittelsbach

Từ năm 1180 đến năm 1918, nhà Wittelsbach là gia tộc cai trị Bayern với tư cách là công tước, sau đó là tuyển hầu tước và vua. Khi Sứ quân Bá tước Otto VI. Wittelsbach trở thành Otto I, Công tước Bayern vào năm 1180, ngân khố của nhà Wittelsbach khá thấp. Trong những năm tiếp theo, ngân khố đã tăng lên đáng kể nhờ mua bán, kết hôn và thừa kế. Đất mới thu được không còn được cho làm thái ấp nữa mà do những người hầu quản lý. Ngoài ra, các gia tộc quyền lực như các bá tước nhà Andech đã chết trong thời kỳ này. Con trai của Otto là Ludwig I nhà Wittelsbach được phong tước Sứ quân Bá tước sông Rhine năm 1214.
Nhà Wittelsbach không có sự ưu tiên con trưởng kế vị như nhiều chính quyền đương thời nên vào năm 1255, đã có sự phân chia lãnh thổ thành Thượng Bayern là lãnh địa sứ quân và Nordgau (trung tâm ở Munich) và Hạ Bayern (ở Landshut và Burghausen). Ngày nay vẫn có sự phân biệt giữa vùng Thượng và Hạ Bayern (xem Regierungsbezirke).
Bất chấp sự phân chia dù mới chỉ thống nhất trong một khoảng thời gian ngắn ngủi, Bayern đã đạt được đỉnh cao quyền lực mới với Ludwig IV, Hoàng đế La Mã Thần thánh, người trở thành hoàng đế đầu tiên của nhà Wittelsbach vào năm 1328. Các khu vực mới giành được gồm Brandenburg (1323), Tyrol (1342) và các tỉnh Hà Lan như Holland, Zeeland và Friesland và Hainaut (1345). Các tỉnh này đã bị mất dưới thời những người kế vị của ông. Năm 1369, Tyrol được sáp nhập thông qua Hiệp ước Schärding với nhà Habsburg. Những kỵ sĩ người Luxembourg tiếp nối vào năm 1373 và các tỉnh của Hà Lan rơi vào tay Công quốc Bourgogne vào năm 1436. Trong Hiệp ước Pavia năm 1329, Hoàng đế Ludwig đã phân chia quyền sở hữu trong một vùng lãnh địa sứ quân với lãnh địa sứ quân sông Rhine gọi là Thượng Pfalz sau này. Do đó, tước hiệu Tuyển hầu tước của lãnh địa sứ quân từ đó trở đi cũng không còn. Sự công nhận quyền thống trị của Công tước Bayern vào năm 1275 cũng bị giới hạn, Salzburg thuộc Bayern cuối cùng cũng tách ra khi Tổng giám mục Salzburg ban hành luật pháp quốc gia riêng vào năm 1328. Salzburg trở thành một quốc gia gần như độc lập trong Đế chế La Mã Thần thánh.
Trong thế kỷ 14 và 15, 2 vùng thượng và hạ Bayern nhiều lần được chia nhỏ. Bốn Nữ tước tồn tại sau sự phân chia năm 1392: Bayern-Straubing, Bayern-Landshut, Bayern-Ingolstadt và Bayern-Munich. Các công tước này thường gây chiến với nhau. Công tước Albrecht IV của Bayern-Munich thống nhất Bayern vào năm 1503 thông qua chiến tranh và chế độ con trưởng thừa kế. Tuy nhiên, các trụ sở ban đầu của Bayern là Kufstein, Kitzbühel và Rattenberg ở Tirol đã bị mất vào năm 1504.
Bất chấp sắc lệnh năm 1506, con trai cả của Albrecht IV là Wilhelm IV buộc phải chia sẻ quyền lực cho anh trai Ludwig X vào năm 1516, một thỏa thuận kéo dài cho đến khi Ludwig qua đời vào năm 1545. Wilhelm tuân theo chính sách đối đầu với nhà Habsburg truyền thống của nhà Wittelsbach cho đến năm 1534, ông thực hiện một hiệp ước tại Linz với Ferdinand I, vua của Vương quốc Bohemia (Hungary và Bohemia). Mối liên kết này được củng cố vào năm 1546 khi hoàng đế Karl V nhận được sự giúp đỡ của Wilhelm IV trong cuộc chiến tranh giành liên minh Schmalkalden khi hứa với Wilhelm IV sẽ để ông kế vị ngai vàng Bohemia, và chức tuyển hầu tước của sứ quân bá tước sông Rhine được hưởng. Wilhelm cũng đã làm được nhiều điều quan trọng trong việc bảo đảm Bayern là một quốc gia Công giáo. Các học thuyết cải cách đã đạt được tiến bộ đáng kể trong công quốc khi công tước giành được nhiều quyền đối với các giám mục và tu viện từ giáo hoàng. Sau đó, ông áp dụng các biện pháp để đàn áp những người cải cách, nhiều người trong số họ đã bị trục xuất; trong khi các tu sĩ Dòng Tên, những người mà ông mời vào công quốc năm 1541, đã thành lập Trường Cao đẳng Dòng Tên Ingolstadt làm trụ sở chính của họ ở Đức. Wilhelm, người đã qua đời vào tháng 3 năm 1550 và được kế vị bởi con trai của ông là Albrecht V, người đã kết hôn với con gái của Ferdinand I. Đầu triều đại của mình, Albrecht đã nhượng bộ một số nhà cải cách vốn vẫn còn nhiều quyền lực ở Bayern; khoảng năm 1563, ông thay đổi thái độ, ủng hộ các sắc lệnh của Công đồng Trentô và thúc đẩy Phong trào Phản Cải cách. Khi giáo dục chuyển giao bằng cấp vào tay các tu sĩ Dòng Tên, sự phát triển của đạo Tin lành đã thực sự bị kiểm soát ở Bayern.
Công tước kế vị, Wilhelm V, con trai của Albrecht, đã nhận được một nền giáo dục Dòng Tên và thể hiện sự gắn bó sâu sắc với các giáo lý Dòng Tên. Ông đảm bảo chức Tổng giám mục Köln cho em trai mình là Ernst von Bayern vào năm 1583 và chức vụ này vẫn nằm trong tay nhà Wittelsbach trong gần 200 năm. Năm 1597, ông thoái vị để ủng hộ con trai mình là Maximilian I.
Lúc mới đăng ngôi, Maximilian I nhận thấy công quốc ngập đầu trong nợ nần và đầy rẫy rối loạn. Mười năm cai trị mạnh mẽ của ông đã tạo ra một sự thay đổi đáng kể. Hệ thống tài chính và tư pháp được tổ chức lại, một lớp công chức và dân quân quốc gia được thành lập, một số quận nhỏ được đặt dưới quyền cai trị của công tước. Kết quả là sự thống nhất và trật tự trong công quốc giúp Maximilian đóng một vai trò quan trọng trong Chiến tranh Ba mươi năm; trong những năm trước đó, ông đã rất thành công khi giành được Thượng Pfalz và chức tuyển hầu tước đã được hưởng từ năm 1356 do là nhánh lớn của gia tộc Wittelsbach. Tuyển hầu quốc Bayern sau này bao gồm hầu hết các vùng Thượng Bayern, Hạ Bayern và Thượng Pfalz ngày nay.
Bayern khoảng 788
Bayern năm 976, với các huyện biên giới Áo, Kärnten và Verona
Gia huy của nhà Welf
Gia huy của các bá tước Bogen, sau này là Nhà Wittelsbach
Lãnh thổ Bayern sau phân chia vào năm 1392
Biểu ngữ Quảng trường Bayern ở Wappenbuch des St. Galler Abtes Ulrich Rösch, thế kỷ 15
Gia huy của Nhà Wittelsbach sau này