stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Chamaecyparis formosensis
Chú thích

1 2 3  Zhang, D.; Christian, T. (2013). “Chamaecyparis formosensis”. Sách đỏ IUCN về các loài bị đe dọa. 2013: e.T32333A2815341. doi:10.2305/IUCN.UK.2013-1.RLTS.T32333A2815341.en. Truy cập ngày 28 tháng 12 năm 2021.
1 2 3  Farjon, A. (2005). Monograph of Cupressaceae and Sciadopitys. Kew: Royal Botanic Gardens. ISBN 1-84246-068-4.
↑  Flora of China: Chamaecyparis formosensis
Thelypteris supina

| Thelypteris supina> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Pteridophyta
Lớp (class): Polypodiopsida
Bộ (ordo): Polypodiales
(không phân hạng): Eupolypods II
Họ (familia): Thelypteridaceae
Chi (genus): Thelypteris
Loài (species): T. supina
Danh pháp hai phần
Thelypteris supina (Sod.) A. R. Sm. 
Thelypteris supina là một loài thực vật có mạch trong họ Thelypteridaceae. Loài này được (Sodiro) A.R. Sm. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1983.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Thelypteris supina”. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2013.
Thaumatoblaps marikovskiji

| Thaumatoblaps marikovskiji> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Tenebrionidae
Chi (genus): Thaumatoblaps
Loài (species): T. marikovskiji
Danh pháp hai phần
Thaumatoblaps marikovskiji Kaszab & Medvedev, 1984 
Thaumatoblaps marikovskiji là một loài bọ cánh cứng trong họ Tenebrionidae. Loài này được Kaszab & Medvedev miêu tả khoa học đầu tiên năm 1984.
Chú thích

↑  Hallan, J.  (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Theridion hartmeyeri

| Theridion hartmeyeri> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Theridiidae
Chi (genus): Theridion
Loài (species): T. hartmeyeri
Danh pháp hai phần
Theridion hartmeyeri Simon, 1908 
Theridion hartmeyeri là một loài nhện trong họ Theridiidae.
Loài này thuộc chi Theridion. Theridion hartmeyeri được Eugène Simon miêu tả năm 1908.
Chú thích

↑  Platnick, Norman I. (2010): The world spider catalog, version 10.5. American Museum of Natural History.
Thestor vansoni

| Thestor vansoni> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Lycaenidae
Phân họ (subfamilia): Miletinae
Chi (genus): Thestor
Loài (species): T. vansoni
Danh pháp hai phần
Thestor vansoni Pennington, 1962 
Van Son’s Skolly (Thestor vansoni) là một loài bướm ngày thuộc họ Bướm xanh. Nó được tìm thấy ở Nam Phi, nơi nó được tìm thấy ở Nama Karoo just below the peaks of the Gydoberg, the Skurweberg và the Cederberg in the West Cape.
Sải cánh dài 24–29 mm đối với con đực và 27–34 mm đối với con cái. Con trưởng thành bay từ the tháng 9 đến tháng 11, nhiều nhất vào tháng 10. Có một lứa một năm.
Chú thích

↑  Thestor, Site of Markku Savela
↑  Woodhall, S. Field Guide to Butterflies of South Africa, Cape Town: Struik Publishers, 2005.
Thelypteris supraspinigera

| Thelypteris supraspinigera> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Pteridophyta
Lớp (class): Polypodiopsida
Bộ (ordo): Polypodiales
Họ (familia): Thelypteridaceae
Chi (genus): Thelypteris
Loài (species): T. supraspinigera
Danh pháp hai phần
Thelypteris supraspinigera C.F.Reed, 1968 
Thelypteris supraspinigera là một loài dương xỉ trong họ Thelypteridaceae. Loài này được C.F.Reed mô tả khoa học đầu tiên năm 1968.
Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Thelypteris supraspinigera”. Truy cập ngày 28 tháng 5 năm 2014.
Thaumatococcus daniellii

| Thaumatococcus daniellii |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
(không phân hạng): Commelinids
Bộ (ordo): Zingiberales
Họ (familia): Marantaceae
Chi (genus): Thaumatococcus Benth.
Loài (species): T. daniellii
Danh pháp hai phần
Thaumatococcus daniellii (Benn.) Benth. & Hook. f., 1883 
Các loài
 Thaumatococcus daniellii (Benn.) Benth.
Danh pháp đồng nghĩa
 Donax danielii (Benn.) Roberty  Monostiche daniellii (Benn.) Horan.  Phrynium daniellii Benn. 
Thaumatococcus daniellii là một loài thực vật có hoa trong họ Marantaceae. Loài này được (Benn.) Benth. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1883.
Chú thích

↑  “World Checklist of Selected Plant Families”.
↑  The Plant List (2010). “Thaumatococcus daniellii”. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2013.
Thần Đức vương

| Park Gyeong-hwi박경휘 |
| --- | --- |
Tân La Thần Đức vương
Thụy hiệu: Thần Đức vương

Quốc vương Tân La
Nhiệm kỳ 912–917
Tiền nhiệm: Kim Yo
Kế nhiệm: Park Seung-yeong
 
Thông tin cá nhân
Sinh: thế kỷ 9
Mất: 
Thụy hiệu: Thần Đức vương
Ngày mất: 917
 
Giới tính: nam
Gia quyến: 
Thân phụ: Park Ye-gyeom
Thân mẫu: Thái hậu Jeonghwa
Phối ngẫu: Vương hậu Uiseong
Hậu duệ: Cảnh Minh Vương, Cảnh Ai Vương
 
x • t • 
| --- | --- |
Thần Đức vương
Hangul: 신덕왕
Hanja: 神德王
Romaja quốc ngữ: Sindeok wang
McCune–Reischauer: Sindŏk wang
Hán-Việt: Thần Đức Vương
Thần Đức Vương (mất 917, trị vì 912–917) là quốc vương thứ 53 của Tân La. Ông xuất thân từ gia tộc Phác (Pak), và là con trai của đại a xan Phác Duệ Khiêm (Pak Ye-gyeom). Ông được chọn làm người kế vị vua Hiếu Cung Vương vào năm 912 do vị vua này không có con, bởi ông là hậu duệ của A Đạt La ni sư kim (mất 184, người cuối cùng của gia tộc Phác nắm giữ ngai vàng Tân La) và là phò mã của Hiến Khang Vương. Ông có tên húy là Phác Cảnh Huy (朴景暉, 박경휘, Bak Gyeong-hwi).
Bản đồ vương quốc Bột Hải (màu tím) của vua Đại Nhân Soạn, Thái Phong (màu cam) của vua Cung Duệ, Hậu Bách Tế (màu xanh lá) của vua Chân Huyên và Tân La (màu xanh dương) của vua Thần Đức Vương năm 915.
Trị vì trong thời đại Hậu Tam Quốc, Thần Đức Vương phải đối mặt với các cuộc tấn công liên tục từ các vương quốc Thái Phong và Hậu Bách Tế ở phía tây từ năm 912 đến năm 917.
Sau khi qua đời vào năm 917, Thần Đức Vương được chôn gần thành Juk ở kinh đô Gyeongju. Con trai cả của Thần Đức Vương và Nghĩa Thành (Uiseong) vương hậu họ Kim là Phác Thăng Anh (朴昇英, 박승영, Bak Seung-yeong) lên nối ngôi vua Tân La, tức là vua Tân La Cảnh Minh Vương.
Thị trấn của Liên minh Hanseatic tại Visby

| Di sản thế giới UNESCO |
| --- | --- |

Vị trí: Visby, Gotland, Gotland, Thụy Điển
Tiêu chuẩn: Văn hóa: (iv), (v)
Tham khảo: 968
Công nhận: 1995 (Kỳ họp 19)
Tọa độ: 57°38′30″B 18°17′45″Đ﻿ / ﻿57,641667°B 18,295833°Đ﻿ / 57.641667; 18.295833
Vị trí của Thị trấn của Liên minh Hanseatic tại Visby tại Thụy Điển
Thị trấn của Liên minh Hanseatic tại Visby là thị trấn liên minh Hanseatic ngày nay nằm ở thành phố Visby, Thụy Điển. Được công nhận là Di sản thế giới vào năm 1995, nó bao gồm thành lũy và thị trấn lịch sử nằm sau những bức tường thành, bao gồm cả Nhà thờ chính tòa Visby. Visby đại diện cho một thành phố tường thành thời Trung cổ ở Bắc Âu như là một ví dụ về thành phố cảnh quan cùng với các tòa nhà cổ kính.
Theridion amatitlan

| Theridion amatitlan> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Theridiidae
Chi (genus): Theridion
Loài (species): T. amatitlan
Danh pháp hai phần
Theridion amatitlan Levi, 1963 
Theridion amatitlan là một loài nhện trong họ Theridiidae.
Loài này thuộc chi Theridion. Theridion amatitlan được Herbert Walter Levi miêu tả năm 1963.
Chú thích

↑  Platnick, Norman I. (2010): The world spider catalog, version 10.5. American Museum of Natural History.
Theridion anson

| Theridion anson> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Theridiidae
Chi (genus): Theridion
Loài (species): T. anson
Danh pháp hai phần
Theridion anson Levi, 1967 
Theridion anson là một loài nhện trong họ Theridiidae.
Loài này thuộc chi Theridion. Theridion anson được Herbert Walter Levi miêu tả năm 1967.
Chú thích

↑  Platnick, Norman I. (2010): The world spider catalog, version 10.5. American Museum of Natural History.
Thủy điện Bắc Bình

(Việt Nam)
Thủy điện Bắc Bình là công trình thủy điện xây dựng trên dòng sông Ma Đế (suối Matin) thuộc địa phận hai xã Phan Sơn và Phan Lâm, huyện Bắc Bình, tỉnh Bình Thuận, Việt Nam .
Thủy điện Bắc Bình có công suất lắp đặt 33 MW, hoàn thành tháng 9/2009 .
Thủy điện Bắc Bình hoạt động dựa trên tận dụng lượng nước xả ra từ nhà máy điện của thủy điện Đại Ninh và chênh lệch độ cao tự nhiên của khu vực suối Matin ở thượng nguồn sông Luỹ .
Nhà máy phát điện xả nước ra sông Ta Mai (sông Đa Ka Chu).
Thunbergia cycnium

| Thunbergia cycnium> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Lamiales
Họ (familia): Acanthaceae
Chi (genus): Thunbergia
Loài (species): T. cycnium
Danh pháp hai phần
Thunbergia cycnium S. Moore 
Thunbergia cycnium là một loài thực vật có hoa trong họ Ô rô. Loài này được S.Moore miêu tả khoa học đầu tiên năm 1880.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Thunbergia cycnium”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.
Castillon-en-Auge

| --- | --- |
 Castillon-en-Auge
Castillon-en-Auge
Vị trí trong vùng Lower Normandy Castillon-en-Auge 
Hành chính
Quốc gia:  Pháp
Vùng: Normandie
Tỉnh: Calvados
Quận: Lisieux
Tổng: Mézidon-Canon
Liên xã: Communauté de communes de la Vallée d'Auge
Xã (thị) trưởng: Gérard Vacquerel (2008-2014)
Thống kê
Độ cao: [chuyển đổi: số không hợp lệ] (bình quân [chuyển đổi: số không hợp lệ])
Diện tích đất1: 7,23 km2 (2,79 dặm vuông Anh)
INSEE/Mã bưu chính: 14141/ 14140

Castillon-en-Auge là một xã ở tỉnh Calvados, thuộc vùng Normandie ở tây bắc nước Pháp.
Dân số

| Năm | 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Dân số | 155 | 119 | 120 | 101 | 101 | 130 |
From the year 1962 on: No double counting—residents of multiple communes (e.g. students and military personnel) are counted only once.
Thunbergia convolvulifolia

| Thunbergia convolvulifolia> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Lamiales
Họ (familia): Acanthaceae
Chi (genus): Thunbergia
Loài (species): T. convolvulifolia
Danh pháp hai phần
Thunbergia convolvulifolia Baker 
Thunbergia convolvulifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Ô rô. Loài này được Baker mô tả khoa học đầu tiên năm 1885.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Thunbergia convolvulifolia”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.
Chimarra bidentata

| Chimarra bidentata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Trichoptera
Họ (familia): Philopotamidae
Chi (genus): Chimarra
Loài (species): C. bidentata
Danh pháp hai phần
Chimarra bidentata Blahnik, 1998 
Chimarra bidentata là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.
Thrixspermum conigerum

| Thrixspermum conigerum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Chi (genus): Thrixspermum
Loài (species): T. conigerum
Danh pháp hai phần
Thrixspermum conigerum J.J.Sm. 
Thrixspermum conigerum là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được J.J.Sm. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1921.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Thrixspermum conigerum”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Prinzapolka

| Prinzapolka |
| --- | --- |
—  Khu tự quản  —
 
PrinzapolkaVị trí của Prinzapolka ở Nicaragua
Quốc gia:  Nicaragua
Tỉnh: Región Autónoma del Atlántico Norte
Thủ phủ: Alamikamba 
Diện tích
 • Tổng cộng: 2,710 mi2 (7.020 km2)
Dân số (2005)
 • Tổng cộng: 16.105
Múi giờ: UTC-6 
72100 
Prinzapolka là một khu tự quản thuộc tỉnh Región Autónoma del Atlántico Norte, Nicaragua. Khu tự quản Prinzapolka có diện tích 7020 ki lô mét vuông. Đến thời điểm năm 2005, huyện Prinzapolka có dân số 16105 người.
Dryopteris × tauschii

| Dryopteris × tauschii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Pteridophyta
Lớp (class): Polypodiopsida
Bộ (ordo): Polypodiales
Họ (familia): Dryopteridaceae
Chi (genus): Dryopteris
Loài (species): D. tauschii
Danh pháp hai phần
Dryopteris × tauschii Domin, 1936 
Dryopteris × tauschii là một loài dương xỉ trong họ Dryopteridaceae. Loài này được Domin mô tả khoa học đầu tiên năm 1936.
Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Dryopteris × tauschii”. Truy cập ngày 28 tháng 5 năm 2014.
Apastovsky (huyện)

| Apastovsky District ? район (tiếng Nga) |
| --- | --- |

Bậc hành chính (thời điểm tháng 12 năm 2010)
Quốc gia: Nga
Chủ thể liên bang: Vùng Stavropol
Trung tâm hành chính: selo  Apastovo
Loại đô thị (đến tháng 12 năm 2010)
Hợp nhất về mặt đô thị thành: Huyện tự quản Apastovsky
- dân đô thị: 0
Số liệu thống kê
Diện tích: 1.114 km2 (430 dặm vuông Anh)[cần dẫn nguồn]
Dân số (Thống kê 2002): 22.800 người
Múi giờ: MSK (UTC+03:00)
Huyện Apastovsky (tiếng Nga: ? райо́н) là một huyện hành chính tự quản (raion), của Vùng Stavropol, Nga. Huyện có diện tích 1114 kilômét vuông. Trung tâm của huyện đóng ở Apastovo.
Thủy điện Nậm Xây Luông

(Việt Nam)
Thủy điện Nậm Xây Luông là nhóm thủy điện xây dựng trên dòng Nậm Xây Luông  tại vùng đất xã Nậm Xây, huyện Văn Bàn tỉnh Lào Cai, Việt Nam.
Năm 2020 Thủy điện Nậm Xây Luông có 2 bậc hoạt đồng.
Thủy điện Nậm Xây Luông có công suất lắp máy 15 MW với 2 tổ máy, khởi công năm 2015, hoàn thành tháng 1/2017 .
Thủy điện Nậm Xây Luông 3 có công suất lắp máy 12 MW với 2 tổ máy, sản lượng điện hàng năm 41,29 triệu KWh, khởi công năm 2017, hoàn thành năm 2019. 21°59′24″B 104°04′20″Đ﻿ / ﻿21,98992°B 104,07226°Đ﻿ / 21.98992; 104.07226﻿ (Thủy điện Nậm Xây Luông 3)
Nậm Xây Luông

Nậm Xây Luông là dòng suối phụ lưu của dòng sông Minh Lương - ngòi Nhù, một phụ lưu cấp 1 của sông Hồng.
Nậm Xây Luông bắt nguồn từ các suối ở đông nam xã Nậm Xây, thuộc dãy Hoàng Liên Sơn. Nậm Xây Luông chảy theo hướng tây bắc đến xã Minh Lương, Văn Bàn thì đổ vào sông Minh Lương.
Trên Nậm Xây Luông dự kiến xây dựng các thủy điện Nậm Xây Luông 3, 4, 5.
Anarmodia perfulvalis

| Anarmodia perfulvalis |
| --- | --- |

Phân loại khoa học 
Vực:: Eukaryota
Giới:: Animalia
Ngành:: Arthropoda
Lớp:: Insecta
Bộ:: Lepidoptera
Họ:: Crambidae
Chi:: Anarmodia
Loài:: A. perfulvalis
Danh pháp hai phần
Anarmodia perfulvalis Dognin, 1903

Anarmodia perfulvalis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 19 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Thục An Tịnh Chu

Thục An Tịnh Chu (zh. 淑安净周 shūān jìngzhōu, 1597-1648), còn có hiệu là An Kiết Tịnh Chu, Tử Mai Tịnh Chu, là Thiền sư Trung Quốc cuối đời Minh đầu đời Thanh, thuộc đời pháp thứ 29 của Tông Tào Động. Sư là môn đệ đắc pháp của Thiền sư Thụy Bạch Minh Tuyết và có pháp tử là các Thiền sư Bạch Sư Thuần (zh. 白獅純), Nhất Cú Trí Giáo.
Cơ duyên và hành trạng

Sư họ Dương, quê ở Diêm Quan, thành phố Hải Ninh (tỉnh Giang Tô). Lúc còn nhỏ, sư thấy trong thôn có người mất bèn giác ngộ lý sinh tử vô thường, tự than rằng: "Một hơi thở ra không thở vào nữa, biết nương vào đâu mới có thể an thân lập mệnh?" Từ đó sư bắt đầu khởi ý chí tu hành và cạo đầu xuất gia, sau sư theo Thiền sư Thụy Bạch Minh Tuyết tu học, chuyên hành pháp tham thoại đầu. Một hôm sư đọc kinh Lăng Nghiêm đến câu: "Đức Phật nhắc A-nan: 'Đây chẳng phải là tâm ngươi!'", bèn khởi nghi tình tha thiết.
Ngày nọ, sư cùng đại chúng kiết chế, đả thiền thất (nhập thất) để tham cứu thoại đầu, quyết tâm liễu ngộ sinh tử. Qua 21 ngày tham cứu trong Thiền đường thì sư đại ngộ và được Thiền sư Thụy Bạch Minh Tuyết ấn khả. Sau đó, Thiền sư Thụy Bạch đến trụ trì ở Biện Sơn, sư cũng đi theo làm thị giả để hầu cận thầy.
Sau, sư đến chùa An Cát (tỉnh Hồ Châu) và bắt đầu giáo hóa đồ chúng. Sư tính tình chan hòa điềm đạm, đối đãi rộng lượng với mọi người, luôn đề cao nguyên tắc và nghiêm trì giới luật. Sư thường khai thị Thiền ngữ cho đồ chúng và truyền dạy pháp môn tham thoại đầu.
Vào năm Thuận Trị thứ 5, một hôm, sư gọi chúng đến nói kệ thị tịch rồi an nhiên ngồi kiết già mà tịch. Sư thọ 52 tuổi, tăng lạp 38 năm. Chúng môn đệ thương nhớ lập tháp trang nghiêm để thờ xá lợi của sư tại núi Kỳ Đường (Hồ Châu).
Phương diện quân Tây Bắc

|  Phương diện quân Tây Bắc  |
| --- | --- |
Bắn vào kẻ thù. Thượng sĩ K.F. Fominykh và Trung sĩ Z.R. Khizmatulin (từ trái sang phải). Phương diện quân Tây Bắc. Ngày 10 tháng 10 năm 1942
Hoạt động: 7 tháng 1-13 tháng 3, 1940 22 tháng 6, 1941 - 20 tháng 11, 1943
Quốc gia:  Liên Xô
Phục vụ: Hồng quân Liên Xô
Chức năng: Tổ chức tác chiến chiến lược
Quy mô: Phương diện quân
Tham chiến: Trận Leningrad
Các tư lệnh
Chỉ huy nổi tiếng: Semyon Timoshenko Ivan Koniev
Bài này viết về tổ chức phương diện quân của Hồng quân Liên Xô trong Thế chiến thứ hai. Đối với các tổ chức quân sự khác, xem Phương diện quân Tây Bắc (định hướng).
Phương diện quân Tây Bắc (tiếng Nga: Северо-Западный фронт) là một tổ chức tác chiến chiến lược của Hồng quân Liên Xô trong giai đoạn đầu của Thế chiến thứ hai. Hướng tác chiến chủ yếu của phương diên quân ở phía Tây Bắc Liên Xô trong cả Chiến tranh Xô-Phần và Thế chiến thứ hai.
Lịch sử > Hình thành

Ngày 30 tháng 11 năm 1939, Chiến tranh mùa đông nổ ra trên toàn tuyến biên giới Liên Xô - Phần Lan. Sau những thắng lợi ban đầu, Hồng quân bị cầm chân và phải chịu những thiệt hại nặng nề trước Phòng tuyến Mannerheim. Nguyên soái Kliment Voroshilov, Tổng chỉ huy Hồng quân trong chiến dịch Phần Lan bị cách chức. Ngày 7 tháng 1 năm 1940, theo đề nghị của Tổng tham mưu trưởng, Tư lệnh Tập đoàn quân bậc 1 Boris Shaposhnikov, Phương diện quân Tây Bắc được thành lập trên cơ sở Quân khu Leningrad, ban đầu gồm các tập đoàn quân 7 và 13, để chuẩn bị công phá Phòng tuyến Mannerheim. Tư lệnh Tập đoàn quân bậc 1 Semyon Timoshenko được bổ nhiệm làm Tư lệnh Phương diện quân Tây Bắc. Trên thực tế, Timoshenko được trao quyền Tổng chỉ huy lực lượng Hồng quân với 6 tập đoàn quân tấn công Phần Lan, (gồm các tập đoàn quân 7, 13, 8, 9, 14 và 15).
Phương diện quân Tây Bắc bị giải thể ngày 13 tháng 3 năm 1940, ngay sau khi Chiến tranh mùa đông kết thúc. Cả Shaposhnikov và Timoshenko đều được thăng quân hàm Nguyên soái Liên Xô chỉ 2 tháng sau đó.
Lịch sử > Trong Thế chiến thứ hai

Phương diện quân Tây Bắc lại được thành lập vào ngày 22 tháng 6 năm 1941, ngày đầu tiên trong Chiến tranh Xô-Đức theo chỉ lệnh của Dân ủy quốc phòng dựa trên các lực lượng của Quân khu Đặc biệt Baltic. Biên chế phương diện quân gồm các tập đoàn quân 8, 11 và 27, cũng như Quân đoàn đổ bộ đường không 5, sở chỉ huy của Quân đoàn bộ binh 65 cùng các đơn vị phòng không, không quân, công binh, hậu cần khác. Sau đó, phương diện quân được bổ sung thêm các tập đoàn quân xung kích 1, 3, 4; các tập đoàn quân 22, 27, 34, 48, 53, 68, tập đoàn quân xe tăng 1, tập đoàn quân không quân 6, các cụm tác chiến đặc biệt, cụm tập đoàn quân Novgorod của trung tướng M.S.Hozina.
Trong các cuộc phòng thủ vào mùa hè và mùa thu năm 1941, các đơn vị của phương diện quân đã bị đánh bật ra khỏi vùng Baltic và phải rút lui vào khu vực hồ Ilmen và Demyansk, tại đây họ được tổ chức lại để ngăn bước tiến của quân Đức. Trong các cuộc phản công của Hồng quân vào đầu năm 1942, phương diện quân tham gia tấn công mặt nam cụm quân Demyansk, phối hợp với Phương diện quân Kalinin tấn công mặt bắc của cụm Rzhev-Vyazma của quân Đức. 22 tháng 1 năm 1942, các đơn vị ở cánh trái phương diện quân Tây Bắc chuyển cho phương diện quân Kalinin. Đến cuối tháng 2 năm 1942, khi quân Đức ở Demyansk bị chia cắt, các đơn vị của phương diện quân tiến tới sông Lovat, tiêu diệt bàn đạp của quân Đức ở hữu ngạn sông Lovat. Nhưng cuối cùng phương diện quân Tây Bắc sau các trận đánh kéo dài đã không thể tiêu diệt cụm quân Đức bị bao vây ở Demyansk.
Phương diện quân giải thể vào ngày 20 tháng 11 năm 1943, dưới chỉ thị của Bộ tổng Tư lệnh tối cao Liên Xô (STAVKA) ra ngày 15 tháng 11 năm 1943. Bộ chỉ huy phương diện quân rút vào làm lực lượng dựa bị của STAVKA, còn các đơn vị được tổ chức lại thành Phương diện quân Pribaltic 1.
Các chiến dịch lớn đã tham gia

Phương diện quân Tây Bắc tham gia các chiến dịch sau:
Các chiến dịch lớn đã tham gia > Chiến dịch chiến lược

Phòng thủ chiến lược Leningrad năm 1941
Phòng thủ chiến lược Baltic năm 1941
Tấn công chiến lược Tikhvin năm 1941
Các chiến dịch lớn đã tham gia > Chiến dịch của phương diện quân

Chiến dịch tấn công Demyansk 1942
Chiến dịch phòng thủ Demyansk 1941
Chiến dịch phòng thủ khu vực Soltsy, Porkhov, Novorzhev 1941
Chiến dịch phòng thủ khu vực Roos, Hill 1941
Chiến dịch phòng thủ hướng Siauliai 1941
Chiến dịch tấn công Little Vishersky 1941
Chiến dịch phòng thủ Cross-border 1941
Chiến dịch tấn công Old Russian 1943
Chiến dịch tấn công Toropets-Kholmskaya
Lãnh đạo phương diện quân > Tư lệnh

| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |


| STT | Ảnh | Họ tên | Thời gian sống | Thời gian  tại nhiệm | Cấp bậc tại nhiệm | Ghi chú |
| 1 |  | S.K. Timoshenko | 1895 - 1970 | tháng 1, 1940 - tháng 3, 1940  |  Tư lệnh Tập đoàn quân bậc 1 (1938) | Nguyên soái Liên Xô (1940). Tổng thanh tra Bộ Quốc phòng. |

| 2 |  | F.I. Kuznetsov | 1898 - 1961 | tháng 6, 1941 - tháng 7, 1941  |  Thượng tướng (1941) | Tư lệnh Quân khu Ural. |
| 3 |  | P.P. Sobennikov | 1894 - 1960 | tháng 7, 1941 - tháng 8, 1941  |  Thiếu tướng (1940) | Bị giáng cấp xuống Đại tá (1942). Trung tướng (1944). |
| 4 |  | P.A. Kurochkin | 1900 - 1989 | tháng 8, 1941 - tháng 10, 1942  |  Trung tướng (1940) | Đại tướng (1945). Anh hùng Liên Xô. |
| 5 |  | S.K. Timoshenko | 1895 - 1970 | tháng 10, 1942 - tháng 3, 1943  |  Nguyên soái Liên Xô (1940) | Tổng thanh tra Bộ Quốc phòng. |
| 6 |  | I.S. Konev | 1897 - 1973 | tháng 3, 1943 - tháng 6, 1943  |  Thượng tướng (1941) | Nguyên soái Liên Xô (1944). Tổng thanh tra Bộ Quốc phòng. |
| 7 |  | P.A. Kurochkin | 1900 - 1989 | tháng 6, 1943 - tháng 11, 1943  |  Trung tướng (1940)  Thượng tướng (1943) | Đại tướng (1945). Anh hùng Liên Xô. |
Lãnh đạo phương diện quân > Ủy viên Hội đồng quân sự

| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |


| STT | Ảnh | Họ tên | Thời gian sống | Thời gian  tại nhiệm | Cấp bậc tại nhiệm | Ghi chú |
| 1 |  | A.A. Zhdanov | 1896 - 1948 | tháng 1, 1940 - tháng 3, 1940  |  | Bí thư thứ hai Ban chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Liên Xô |

| 2 | Tập tin:13 riga-dibrova.jpg | P.A. Dibrova | 1901 - 1971 | tháng 6, 1941 - tháng 7, 1941 |  Chính ủy Quân đoàn (1940) | Thiếu tướng (1943). |
| 3 | Tập tin:13 riga-dibrova.jpg | V.N. Bogatkin | 1903 - 1956 | tháng 7, 1941 - tháng 4, 1943 |  Chính ủy Quân đoàn (1940)  Trung tướng (1942) | Cục trưởng Cục Chính trị Bộ Tổng tham mưu. |
| 4 |  | F.E. Bokov | 1903 - 1984 | tháng 4, 1943 - tháng 11, 1943 |  Trung tướng (1943) |  |