stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Bộ Cá vây tay

| Bộ Cá vây tay |
| --- | --- |
Thời điểm hóa thạch: Kỷ Devon - gần đây
Cá vây tay Tây Ấn Độ Dương-Latimeria chalumnae
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Sarcopterygii
Phân lớp (subclass): Actinistia
Phân thứ lớp (infraclass): Coelacanthimorpha
Bộ (ordo): Coelacanthiformes Berg, 1937
Các họ
 Xem văn bản.
Bộ Cá vây tay (danh pháp khoa học: Coelacanthiformes, nghĩa là 'gai rỗng' trong tiếng Hy Lạp cổ với coelia (κοιλιά) nghĩa là rỗng và acathos (άκανθος) nghĩa là gai) là tên gọi phổ biến trong tiếng Việt của một bộ cá bao gồm các loài cá có quai hàm cổ nhất còn sống đến ngày nay đã được biết đến. Cá vây tay có quan hệ họ hàng gần gũi với cá có phổi, được cho là đã tuyệt chủng vào cuối kỷ Phấn trắng cho đến tận năm 1938, khi người ta tìm thấy các cá thể còn sống ngoài khơi ven biển phía đông của Nam Phi, ngoài cửa sông Chalumna. Kể từ đó, chúng đã được tìm thấy ở Comoros, Sulawesi (Indonesia), Kenya, Tanzania, Mozambique, Madagascar và Vườn đất ẩm St. Lucia Lớn của Nam Phi.
Các đặc trưng sinh học

Cá vây tay là cá vây thùy với các vây ức và vây hậu môn mọc trên các cuống nhiều thịt được các xương hỗ trợ và vây đuôi chia thành ba thùy, thùy giữa là sự kéo dài của dây sống. Cá vây tay có vây dạng cosmoid đã biến đổi, nó mỏng hơn vảy dạng cosmoid thực sự, là dạng vảy chỉ tìm thấy ở một số loài cá đã tuyệt chủng. Cá vây tay cũng có một cơ quan cảm nhận điện từ đặc biệt gọi là cơ quan ở mõm ở phía trước của hộp sọ, có lẽ để giúp chúng phát hiện con mồi.
Những con cá vây tay đầu tiên xuất hiện trong các mẫu hóa thạch thuộc giai đoạn giữa kỷ Devon, vào khoảng 410 triệu năm trước.. Các loài cá vây tay tiền sử sống trong nhiều môi trường nước vào cuối Đại Cổ Sinh và thời kỳ Đại Trung Sinh.
Khối lượng trung bình của cá vây tay khoảng 80 kg (176 pao) và chúng có thể dài tới 2 m (6,5 ft). Các nhà khoa học tin rằng cá vây tay có thể sống tới 60 năm. Cá vây tay thường sống ở độ sâu khoảng 700m (2.296,5 ft) dưới mực nước biển.
Nó là loài động vật còn sống duy nhất được biết là có khớp nối trong sọ có tác dụng, nó gần như tách rời hoàn toàn các nửa trước và sau của hộp sọ từ bên trong. Chỗ uốn cong ở khớp nối này có lẽ trợ giúp cá trong việc tiêu thụ những con mồi lớn. Cá vây tay cũng là loài cá nhớt; các vảy của chúng tiết ra chất nhầy và cơ thể của chúng liên tục ứa ra chất dầu. Chất dầu này là một chất nhuận tràng và gần như không thể ăn thịt chúng được, trừ khi được phơi khô và ướp muối. Vảy của chúng rất thô và được người dân khu vực Comoros dùng làm giấy nhám.
Mắt cá vây tay rất nhạy cảm và có tapetum lucidum (lớp chất phản quang như ở mắt mèo). Cá vây tay gần như không thể bị bắt trong thời gian ban ngày hay những đêm có trăng tròn, do độ nhạy cảm cao của mắt chúng.
Cá vây tay là những kẻ săn mồi cơ hội, chúng săn bắt các loài mực nang, mực ống, lươn dẽ giun, cá mập nhỏ và các khác được tìm thấy ở môi trường sinh sống của chúng cạnh các vách đá ngầm và dốc núi lửa ngầm. Cá vây tay còn được biết với kiểu bơi đầu cắm xuống, giật lùi và ngửa bụng để định vị con mồi của chúng có lẽ là để tận dụng tuyến trên mõm của chúng. Các nhà khoa học cho rằng một trong các lý do để chúng thành công như vậy là do chúng có thể giảm mạnh quá trình trao đổi chất vào bất kỳ lúc nào, chìm xuống các độ sâu mà chúng ít sinh sống hơn và giảm tối đa nhu cầu các chất dinh dưỡng theo kiểu ngủ đông.
Các mẫu hóa thạch

Mặc dầu hiện nay chỉ có hai loài còn tồn tại, nhưng như một nhóm tổng thể thì cá vây tay đã từng rất thành công với nhiều chi và loài, để lại nhiều mẫu hóa thạch từ kỷ Devon tới khi kết thúc kỷ Phấn trắng, từ thời điểm đó chúng dường như đã hứng chịu sự tuyệt chủng gần như hoàn toàn, và vượt qua thời điểm đó mà không có mẫu hóa thạch nào còn được biết đến. Thông thường người ta cho rằng cá vây tay đã không bị thay đổi gì trong nhiều triệu năm, nhưng trên thực tế thì các loài còn sống và thậm chí cả nguyên chi là không được tìm thấy trong các mẫu hóa thạch. Tuy nhiên, một số loài tuyệt chủng, cụ thể là các loài trong các hóa thạch cuối cùng mà người ta đã biết, chi Macropoma thuộc kỷ Phấn trắng, rất giống với các loài còn sống. Lý do có thể nhất cho lỗ hổng này có lẽ là các đơn vị phân loại này đã bị tuyệt chủng ở những vùng nước nông. Các hóa thạch thuộc vùng nước sâu ít khi được tìm thấy đến mức các nhà cổ sinh vật học có thể phục hồi được chúng, làm cho các đơn vị phân loại thuộc những vùng nước sâu nhất biến mất khỏi các mẫu hóa thạch. Tuy nhiên, trạng thái này vẫn còn đang được các nhà khoa học điều tra.
Hình thái học bộ xương

Xem hình ảnh chụp cắt lớp máy tính (CT) 3D của bộ xương cá vây tay, bao gồm cả các hình ảnh về khớp nối trong hộp sọ, tại Digimorph.org.
Sinh sản

Cá vây tay đẻ ra con thay vì đẻ trứng. Hành vi sinh sản của chúng vẫn chưa được hiểu rõ, nhưng người ta tin rằng chúng không đạt đến độ trưởng thành về mặt sinh dục cho đến khi chúng trên 20 năm tuổi. Thời gian mang thai là 13 tháng, mỗi lần sinh từ 5 đến 25 cá con, chúng có khả năng tự sinh sống ngay sau khi sinh ra.
Phát hiện > Đầu tiên tại Nam Phi

Chứng cứ đầu tiên mà các nhà khoa học phương Tây có được về các loài cá vây tay hiện đại, còn sống là khi Marjorie Courtenay-Latimer, người phụ trách của viện bảo tàng tại Đông London, Nam Phi, phát hiện ra một mẫu vật trong khi kiểm tra các mẫu cá biển bất thường tại địa phương bắt được năm 1938. Bà đã xem xét mẻ cá của thuyền đánh cá chuyên đánh bắt cá mập gần sông Chalumna và nhìn thấy bộ vây cá màu xanh kỳ dị trong mẻ cá. Bà đã lôi con cá đó ra khỏi đống cá và đưa nó tới viện bảo tàng nhằm tìm xem nó là loại cá nào. Thất bại trong việc tìm nó trong bất kỳ cuốn sách nào bà có, bà đã cố gắng liên lạc với bạn của mình, giáo sư James Leonard Brierley Smith (1897-1968), nhưng ông đang đi vắng. Không thể bảo quản con cá này, bà đã gửi nó tới người nhồi bông thú. Khi Smith trở về, ông ngay lập tức nhận ra nó là cá vây tay, khi đó chỉ được biết đến từ các mẫu hóa thạch. Loài này được đặt tên khoa học là Latimeria chalumnae để ghi công bà Marjorie Courtenay-Latimer và vùng nước mà nó được tìm thấy. Con cá này được nói đến như là "hóa thạch sống".
Phát hiện > Comoros

Một công cuộc tìm kiếm trên toàn thế giới đã được đề ra để tìm kiếm thêm cá vây tay, với phần thưởng là 100 bảng Anh (một số tiền rất đáng kể cho một người đánh cá Nam Phi bình thường vào thời gian đó). Mười bốn năm sau, chúng đã được tìm thấy ở gần Comoros, đầu tiên chỉ là một mẫu vật duy nhất, nhưng sau đó hóa ra là loài cá này không hề xa lạ đối với kiến thức của người địa phương: những người dân Comoros, tại cảng Mutsamudu trên đảo Anjouan, đã bối rối là có người nào đó muốn trả một số tiền lớn cho những con cá mà người dân địa phương gọi là gombessa hay mame, một loại cá kém chất lượng (gần như không ăn được) mà thỉnh thoảng những ngư dân của họ vẫn vô tình đánh bắt được.
Hiện nay họ đã có ý thức về tầm quan trọng của loài đang nguy cấp này và có chương trình để thả những con cá vây tay ngẫu nhiên đánh bắt được về biển cả, vì thế chúng có thể có cơ hội sống sót.
Mẫu vật thứ hai, do ngư dân Comoros là Ahmed Hussain tìm thấy năm 1952, ban đầu được miêu tả như một loài khác, Malania anjounae (theo tên của Daniel François Malan, thủ tướng Nam Phi thời kỳ đó, người đã phái cả máy bay Dakota của SAAF để mang mẫu vật về), nhưng sau đó người ta phát hiện ra rằng việc thiếu vây lưng thứ nhất, là điều mà người ta tin rằng nó khác với loài Latimeria, đã là do thương tích của mẫu vật khi nó còn non. Trớ trêu thay, Malan lại là một nhà sáng tạo luận trung thành; khi nhìn thấy tổ tiên (được cho là như vậy) của mọi loài động vật trên đất liền đã được đặt theo tên ông, phản ứng của ông là giật mình, "Tại sao nó lại xấu xí như vậy! Đây có phải là chỗ chúng ta từ đó mà ra?"
Smith đã viết các miêu tả của ông về cá vây tay trong cuốn sách Old Fourlegs ((Động vật) Bốn chân cổ), lần đầu tiên phát hành năm 1956. Cuốn sách của ông Sea Fishes of the Indian Ocean (Cá biển của Ấn Độ Dương), được minh họa và đồng tác giả với vợ ông, bà Margaret, vẫn còn là tham khảo ngư học tiêu chuẩn trong khu vực.
Phát hiện > Loài thứ hai tại Indonesia

Năm 1997, Arnaz và Mark Erdmann đi hưởng tuần trăng mật tại Indonesia và nhìn thấy một con cá lạ khi đi chợ tại Manado Tua, trên đảo Sulawesi. Arnaz nhận ra nó là gombessa, mặc dù nó có màu nâu chứ không phải màu xanh lam. Vợ chồng Erdmann đã không nhận ra đây là một loài mới cho đến tận khi một chuyên gia để ý đến các hình ảnh họ đã chụp và đưa lên Internet. Thử nghiệm DNA phát hiện ra rằng loài này, được người dân Indonesia gọi là rajah laut ("Vua biển cả"), không có quan hệ họ hàng gì với quần thể ở Comoros. Nó được đặt tên khoa học là Latimeria menadoensis. Nghiên cứu phân tử gần đây ước tính thời gian rẽ ra giữa hai loài cá vây tay này là khoảng 40–30 Ma.
Phát hiện > Khu vực bảo hộ biển St. Lucia tại Nam Phi

Tại Nam Phi, công việc nghiên cứu tìm kiếm vẫn duy trì trong nhiều năm. Một thợ lặn 46 tuổi là Riaan Bouwer, đã thiệt mạng khi thám hiểm cá vây tay tháng 6 năm 1998.
Ngày 28 tháng 10 năm 2000, gần biên giới phía nam của Mozambique, tại vịnh Sodwana trong khu vực bảo hộ biển St. Lucia, ba thợ lặn nước sâu — Pieter Venter, Peter Timm và Etienne le Roux — đã lặn tới độ sâu 104 m và bất ngờ nhận ra một con cá vây tay.
Gọi mình là "SA Coelacanth Expedition 2000" (Đoàn thám hiểm cá vây tay Nam Phi 2000), nhóm này đã quay trở lại, lần này cùng với thiết bị chụp ảnh và một vài thành viên bổ sung thêm. Vào ngày 27 tháng 11, sau lần lặn ban đầu không thành công của ngày hôm trước, bốn thành viên của nhóm — Pieter Venter, Gilbert Gunn, Christo Serfontein và Dennis Harding — đã tìm thấy ba con cá vây tay. Con lớn nhất dài khoảng 1,5 đến 1,8 m; hai con còn lại khoảng 1 đến 1,2 m. Những con cá này bơi với đầu cắm xuống và dường như tìm kiếm thức ăn từ các gờ đá ngầm của hang động lớn. Nhóm này đã trở lên bờ thành công với cảnh video và các bức ảnh cá vây tay.
Tuy nhiên, trong cuộc lặn này, Serfontein bất ngờ bị bất tỉnh, và Dennis Harding 34 tuổi đã nổi lên mặt nước cùng ông trong trạng thái không được kiểm soát. Harding kêu đau cổ và đã chết do tắc mạch máu não khi ở trên thuyền. Serfontein đã phục hồi sau khi được đưa xuống nước để điều trị chứng giảm áp suất (DCS).
Trong giai đoạn các tháng Ba-Tư năm 2002, tàu lặn Jago và đội lặn Fricke đã lặn tới độ sâu của vịnh Sodwana và quan sát được 15 con cá vây tay, trong đó có một con đang mang thai. Các mẫu mô đã được thu thập bằng cách phóng phi tiêu lấy mẫu.
Phân loại

Coelacanthimorpha (phân lớp Cá vây tay) là tên gọi đôi khi được sử dụng để định danh nhóm Sarcopterygii có chứa bộ Cá vây tay (Coelacanthiformes). Dưới đây là phân loại của các họ và chi cá vây tay mà người ta đã biết, lấy theo Long (1995), Cloutier & Ahlberg (1996) và Clement (2005):
Lớp Sarcopterygii
Phân lớp Coelacanthinimorpha
? Lochmocercus †
? Shoshonia †
Họ Miguashaiidae †
Gavinia
Miguashaia
Họ Diplocercidae †
Dictyonosteus
Diplocercides
? Euporosteus †
? Chagrinia †
Họ Hadronectoridae †
Allenypterus
Hadronector
Polyosteorhynchus
Họ Rhabdodermatidae †
Caridosuctor
Dumfregia
Rhabdoderma
Synaptolus
Spermatodus †
Sassenia †
Họ Laugiidae †
Coccoderma
Laugia
Trachymetopon
Bộ Coelacanthiformes
Họ Coelacanthidae †
Axelia
Wimania
Ticinepomis
Coelacanthus
Họ Whiteiidae †
Piveteauia
Whiteia
Latimerioidei
Granbergia
Libys
Macropomoides
Megacoelacanthus
Họ Mawsoniidae †
Alcoveria
Diplurus
Chinlea
Axelrodichthys
Mawsonia
Họ Latimeriidae
Undina †
Holophagus †
Macropoma †
Wenzia †
Latimeria
L. menadoensis (cá vây tay Indonesia)
L. chalumnae (cá vây tay Tây Ấn Độ Dương hay cá vây tay Comoros)
Latimeria chalumnae.
Cá vây tay tại Viện bảo tàng lịch sử tự nhiên thuộc Đại học Oxford.
Hình ảnh chụp cắt lớp máy tính của bộ xương cá vây tay.
Mẫu cá vây tay tại Viện bảo tàng lịch sử tự nhiên của Anh tại London
Lintneria separatus

| Lintneria separatus |
| --- | --- |
Lintneria separatus ♂
Lintneria separatus ♂  △
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Sphingidae
Chi (genus): Lintneria
Loài (species): L. separatus
Danh pháp hai phần
Lintneria separatus Neumoegen, 1885 
Danh pháp đồng nghĩa
 Sphinx separatus Neumoegen, 1885  Sphinx separatus melaena Rothschild & Jordan, 1916 
Lintneria separatus là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Nó được tìm thấy ở Colorado phía nam through New Mexico và Arizona to Veracruz và Hidalgo in México.
Sải cánh dài 110–125 mm. Cánh trước màu xám đậm với các tuyến xám nhẹ. Hindwing is black with a brownish gray border và 2 white bands. Dường như có một lứa vào cuối tháng 6 đến đầu tháng 8.
Ấu trùng đã được ghi nhận ăn loài Salvia greggii.
Chú thích

↑  “CATE Creating a Taxonomic eScience - Sphingidae”. Cate-sphingidae.org. Bản gốc lưu trữ ngày 29 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 1 tháng 11 năm 2011.
↑  “Silkmoths”. Bản gốc lưu trữ ngày 9 tháng 5 năm 2015. Truy cập ngày 2 tháng 3 năm 2011.
Sphaerocionium bulnesianum

| Sphaerocionium bulnesianum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Pteridophyta
Lớp (class): Polypodiopsida
Bộ (ordo): Hymenophyllales
Họ (familia): Hymenophyllaceae
Chi (genus): Sphaerocionium
Loài (species): S. bulnesianum
Danh pháp hai phần
Sphaerocionium bulnesianum Schaffn., Fee, 1857 
Sphaerocionium bulnesianum là một loài dương xỉ trong họ Hymenophyllaceae. Loài này được Schaffn., Fee mô tả khoa học đầu tiên năm 1857.
Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Sphaerocionium bulnesianum”. Truy cập ngày 28 tháng 5 năm 2014.
Cà phê muối

Ly cà phê muối ở quận Tân Phú thuộc thành phố Hồ Chí Minh
Cà phê muối là một món thức uống từ các nguyên liệu chính là cà phê, sữa (sữa đặc, sữa tươi lên men) và muối ăn tinh. Cà phê muối có nguồn gốc xuất xứ từ Huế và là thức uống đặc sản của xứ Huế, đây là món đồ uống rất riêng, mang hương vị đặc trưng của mảnh đất cố đô Huế. Thức uống này ra đời cách đây hơn 10 năm song đến nay vẫn giữ được sức hút mạnh mẽ đối với nhiều thế hệ người dân địa phương và du khách thập phương. Tuy chưa nổi tiếng như cà phê trứng Hà Nội hay cà phê sữa đá Sài Gòn nhưng món cà phê muối có vị mặn, béo của vùng cố đô Huế này lôi cuốn, theo thời gian, thức uống này đã có mặt và tạo thành “cơn sốt” ở khắp mọi miền đất nước.
Món thức uống này đã trở nên phổ biến ở Việt Nam, từ những đô thị lớn là Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh (riêng tại một tiệm cà phê muối trên đường Bình Long, phường Bình Hưng Hòa A, quận Bình Tân thì khách hàng đến mua cà phê bất kể khung giờ nào trong ngày) cho đến những vùng như Quảng Nam cũng có một xu hướng cà phê len lỏi vào từng quán xá, vỉa hè phố thị Tam Kỳ. Sức hút của món thức uống này rất lớn, có những cửa hàng bán cà phê muối ở thủ đô Hà Nội đã thu hút rất đông thực khách tới xếp hàng chờ mua và thưởng thức, hoặc có cửa hàng bán hơn 1.000 ly cà phê muối mỗi ngày ở thành phố Hồ Chí Minh hay chuỗi Cà phê muối chú Long là thương hiệu đang thịnh hành với giới trẻ cho thấy sức cuốn hút rất lớn của món thức uống này.
Hương vị

Cà phê muối được pha theo cách truyền thống bằng dụng cụ phin nên không chỉ giữ nguyên được hương vị mà còn tạo cơ hội để thực khách kiên nhẫn trước khi thưởng thức đặc sản cố đô. Thực khách khi gọi cà phê muối sẽ được phục vụ một ly/cốc với lớp sữa đặc bên dưới, thêm sữa lên men và muối. Trên cùng là phin cà phê. Cà phê khi chảy nhỏ giọt xuống sẽ hòa tan vào các nguyên liệu phía dưới, khiến màu sắc ly nước từ từ thay đổi khá thú vị, khi chờ cà phê chảy hết, chừng 3-4 phút thì thực khách chỉ cần khuấy đều là có thể thưởng thức. Món cà phê này mang hương vị mới lạ khi kết hợp chút béo nhẹ, chút mằn mặn của muối và kem trong ly cà phê truyền thống, vị cà phê hiện đại mang đến cảm xúc cho người thưởng thức, đầu tiên là vị mặn, đến một chút vị béo và cuối cùng là vị đắng. Tùy từng công thức mà lượng muối được cho vào một ly cà phê cũng khác nhau, dao động từ 2-5g muối
Món này khá lạ miệng nên những người chưa quen sẽ cảm thấy cà phê muối hơi khó uống, lạ miệng vì sự hòa trộn lẫn lộn giữa các vị mặn, ngọt và đắng nhưng khi nhấp nhẹ môi, vị đầu tiên chạm vào đầu lưỡi là vị mặn, sau đó mới có một tầng ngọt thơm lan tỏa khắp khoang miệng. Ly cà phê chia thành 3 phần rõ rệt gồm dưới cùng là sữa đặc, ở giữa cà phê, phía trên phủ một lớp giống như kem sánh mịn và đá để riêng. Khi uống, dùng muỗng khuấy đều cho 3 tầng quyện vào nhau, sau đó tùy thuộc sở thích mỗi người mà cho ít hay nhiều nước đá. Ly cà phê dù để lâu vẫn không bị nhạt vị, mà còn đậm đà. Vị mặn của muối tưởng chừng không ăn nhập gì trong ly cà phê nhưng thực chất lại càng làm nổi bật hương vị nồng nàn, tiết chế vị đắng gắt của cà phê và tôn lên vị ngọt thơm của sữa. Những nguyên liệu tưởng chừng không liên quan nhưng khi kết hợp lại tạo nên thức uống thơm ngon, đậm đà vì muối có vai trò trung hòa, làm bật lên vị ngọt của sữa và tiết chế vị đắng của cà phê rang xay.
Cơ chế

Các chuyên gia tin rằng muối có khả năng làm giảm vị đắng trong khi thực sự tăng hương vị của cà phê. Nhiều người thường cho thêm đường hoặc sữa vào cà phê để giảm vị đắng của nó, điều này không những làm át mất hương vị của thức uống mà còn bổ sung thêm nhiều chất béo vào cơ thể, tuy vậy, khi thêm chút muối vào ly cà phê là một mẹo hay giúp giảm vị đắng đồng thời làm bật các hương vị khác của nó. Muối ăn thường được sử dụng để loại bỏ vị đắng khỏi nhiều loại thực phẩm, muối phản ứng tốt để che giấu vị đắng nên uống một ly cà phê có vị ngọt nhẹ và quá đắng, hãy thêm một chút muối, nó sẽ khiến cho ly cà phê của chúng ta ngọt và ít đắng hơn, khi uống cà phê thêm một chút muối, cả vị đắng và mặn cùng được kích hoạt đồng thời dẫn đến vị mặn sẽ ngăn chặn não bộ phát hiện vị đắng, đồng thời kích thích những vị giác khác như vị ngọt đè lên, ở nồng độ cao hơn, muối sẽ kích hoạt các thụ thể đắng, ở Việt Nam, cà phê mặn thường được kết hợp với sữa đặc để tạo ra một thức uống có vị hơi caramen.
Nguy cơ

Bài chi tiết: Tác dụng của cà phê đối với sức khỏe
Có ý kiến tỏ ra lo ngại nếu uống loại cà phê muối này sẽ vô tình nạp thêm muối vào cơ thể tạo ra gánh nặng với tim, thận, huyết áp vì người Việt đang tiêu thụ lượng muối gấp gần 2 lần so với khuyến cáo của WHO (Tổ chức Y tế thế giới) nên nếu uống thêm cà phê cho muối nữa sẽ khiến lượng muối tiêu thụ vào cơ thể lớn hơn. Việc ăn nhiều muối không mang lại lợi ích cho sức khoẻ mà tăng nguy cơ bệnh tật do đó khuyến cáo không nên uống quá nhiều cà phê muối, tránh việc dung nạp thêm muối vào cơ thể. Nếu mỗi ly cà phê cho 1/2 muỗng cà phê (2,5g muối) thì mỗi ngày chỉ nên uống một ly. Còn những công thức cho cả một muỗng cà phê muối (5g muối) vào thì không nên uống dù chỉ một ly. Bởi lẽ, chỉ uống một ly cà phê này đã thừa lượng muối cần trong một ngày, chưa kể lượng muối từ các bữa ăn, gia vị, uống cà phê muối có lượng muối nhiều hơn mức tiêu thụ muối được khuyến cáo mỗi ngày, người uống sẽ thừa muối, dễ có nguy cơ mắc bệnh tim mạch, cao huyết áp, ung thư dạ dày. Đối với những người mắc bệnh tim mạch, cao huyết áp, có bệnh gan, thận thì không nên uống cà phê muối.
Chú thích

↑  Xuất hiện cafe muối giá rẻ khó tin, người Hà Nội đội nắng xếp hàng chờ mua
↑  Những địa chỉ cà phê muối ngon ở Huế
↑  Cà phê muối đặc sản Huế đổ bộ Hà Nội, chủ quán mỏi tay bán hơn 1.000 cốc mỗi ngày
↑  Món cà phê 'mặn mòi' vị lạ ở Huế: Khách uống lần 1 nghi ngờ, lần 2 mê mẩn
↑  Món cà phê 'mặn mòi' vị lạ ở Huế: Khách uống lần 1 nghi ngờ, lần 2 mê mẩn
↑  Cơn sốt cà phê muối - Báo Bà Rịa Vũng Tàu
↑  Cà phê muối uống nhiều dễ phát bệnh
↑  Phố đậm vị cà phê
↑  Cà phê muối đặc sản Huế đổ bộ Hà Nội, chủ quán mỏi tay bán hơn 1.000 cốc mỗi ngày
↑  Xuất hiện cafe muối giá rẻ khó tin, người Hà Nội đội nắng xếp hàng chờ mua
↑  Tiệm cà phê muối bán 1.000 ly mỗi ngày
↑  Xe cà phê 'khởi nghiệp' của U.60 nườm nượp khách ở TP.HCM
↑  Cà phê muối của ông chú U60 gây sốt giới trẻ ở TPHCM
↑  Món cà phê 'mặn mòi' vị lạ ở Huế: Khách uống lần 1 nghi ngờ, lần 2 mê mẩn
↑  Bỏ túi địa chỉ những tiệm cà phê muối gây sốt cộng đồng ẩm thực
↑  Phố đậm vị cà phê
↑  Cà phê muối uống nhiều dễ phát bệnh
↑  Cơn sốt cà phê muối - Báo Bà Rịa Vũng Tàu
↑  Xuất hiện cafe muối giá rẻ khó tin, người Hà Nội đội nắng xếp hàng chờ mua
↑  Món cà phê 'mặn mòi' vị lạ ở Huế: Khách uống lần 1 nghi ngờ, lần 2 mê mẩn
↑  Ngày mới với tin tức sức khỏe: Bạn đã thử thêm chút muối vào cà phê?
↑  Tại sao chúng ta nên thêm một chút muối vào ly cà phê?
↑  Uống cà phê muối có hại cho sức khỏe không?
↑  Cà phê muối uống nhiều dễ phát bệnh
| --- | --- |
: Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về Cà phê muối.
Bolbitis nicotianifolia

| Bolbitis nicotianifolia> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Pteridophyta
Lớp (class): Polypodiopsida
Bộ (ordo): Polypodiales
(không phân hạng): Eupolypods I
Họ (familia): Lomariopsidaceae
Chi (genus): Bolbitis
Loài (species): B. nicotianifolia
Danh pháp hai phần
Bolbitis nicotianifolia (Sw.) Alston, 1932 
Bolbitis nicotianifolia là một loài thực vật có mạch trong họ Lomariopsidaceae. Loài này được (Sw.) Alston mô tả khoa học đầu tiên năm 1932.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Bolbitis nicotianifolia”. Truy cập ngày 16 tháng 8 năm 2013.
Acrocercops clinogramma

| Acrocercops clinogramma |
| --- | --- |

Phân loại khoa học 
Vực:: Eukaryota
Giới:: Animalia
Ngành:: Arthropoda
Lớp:: Insecta
Bộ:: Lepidoptera
Họ:: Gracillariidae
Chi:: Acrocercops
Loài:: A. clinogramma
Danh pháp hai phần
Acrocercops clinogramma Meyrick, 1930 

Acrocercops clinogramma là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae, được ghi nhận tại Việt Nam. Loài này được Edward Meyrick mô tả năm 1930.
Glycosmis sumatrana

| Glycosmis sumatrana> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Sapindales
Họ (familia): Rutaceae
Chi (genus): Glycosmis
Loài (species): G. sumatrana
Danh pháp hai phần
Glycosmis sumatrana Ridl., 1923 
Glycosmis sumatrana là một loài thực vật có hoa trong họ Cửu lý hương. Loài này được Ridl. mô tả khoa học đầu tiên năm 1923.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Glycosmis sumatrana”. Truy cập ngày 12 tháng 6 năm 2013.
Glycosmis superba

| Glycosmis superba> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Sapindales
Họ (familia): Rutaceae
Chi (genus): Glycosmis
Loài (species): G. superba
Danh pháp hai phần
Glycosmis superba B.C.Stone, 1978 
Glycosmis superba là một loài thực vật có hoa trong họ Cửu lý hương. Loài này được B.C.Stone mô tả khoa học đầu tiên năm 1978.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Glycosmis superba”. Truy cập ngày 12 tháng 6 năm 2013.
Bolbitis nodiflora

| Bolbitis nodiflora> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Pteridophyta
Lớp (class): Polypodiopsida
Bộ (ordo): Polypodiales
Họ (familia): Dryopteridaceae
Chi (genus): Bolbitis
Loài (species): B. nodiflora
Danh pháp hai phần
Bolbitis nodiflora (Bory) Fraser-Jenkins 
Bolbitis nodiflora là một loài dương xỉ trong họ Dryopteridaceae. Loài này được Fraser-Jenk. mô tả khoa học đầu tiên năm 1997.
Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Bolbitis nodiflora”. Truy cập ngày 28 tháng 5 năm 2014.
Bích Chiêu

| Bích Chiêu |
| --- | --- |

Thông tin cá nhân
Sinh: 
Tên khai sinh: Lữ Thị Bích Chiêu
Ngày sinh: 6 tháng 2 năm 1941
Nơi sinh: Bảo Lộc, Lâm Đồng, Liên bang Đông Dương
 
Mất: 
Ngày mất: 27 tháng 1 năm 2022(2022-01-27) (80 tuổi)
Nơi mất: Orléans, Pháp
Nguyên nhân: Đột quỵ
 
Quốc tịch:  Pháp
Nghề nghiệp: Ca sĩ
Gia đình: 
Bố mẹ: Lữ Liên
 

Sự nghiệp âm nhạc
Năm hoạt động: 1954–2022
Dòng nhạc: Nhạc tiền chiến Tình khúc 1954–1975 Jazz Nhạc hải ngoại
Hợp tác với: Bạch Yến
Ca khúc: Nỗi lòng
 
 
x • t • 
Bích Chiêu (sinh ngày 6 tháng 2 năm 1941 – mất ngày 27 tháng 1 năm 2022) là một nữ ca sĩ trước năm 1975, nổi tiếng với ca khúc Nỗi lòng của nhạc sĩ Nguyễn Văn Khánh.