stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Ném bom đưa đón

Ném bom đưa đón là một chiến thuật ném bom với cách thức máy bay ném bom bay từ căn cứ đến ném bom vào vị trí mục tiêu đầu tiên và tiếp tục bay đến một địa điểm khác, ở địa điểm đó chiếc máy bay sẽ được tiếp nhiên liệu và được trang bị lại. Máy bay sau đó có thể ném bom vào vị trí mục tiêu thứ hai trên chặng đường trở về căn cứ của ban đầu. Một số ví dụ về các hoạt động đã sử dụng chiến thuật này là:
Chiến dịch Bellicose, tháng 6 năm 1943: Nhiệm vụ ném bom đưa đón đầu tiên trong Thế chiến II, do Không quân Hoàng gia Anh (RAF) thực hiện. Vào đêm 20/21 tháng 6, các máy bay ném bom RAF đã rời khỏi căn cứ của họ ở Vương quốc Anh và ném bom Friedrichshafen, hạ cánh ở Algérie, nơi đó họ được tiếp nhiên liệu và tái trang bị. Trong lượt bay về, họ đã ném bom căn cứ hải quân của Ý tại La Spezia.
Nhiệm vụ Schweinfurt–Regensburg, 17 tháng 8 năm 1943: Phi đội Cánh ném bom số 4 của Không lực 8 sử dụng B-17 được trang bị "Thùng dầu Tokyo" cho tầm bay xa hơn, họ tấn công các nhà máy sản xuất Messerschmitt Bf 109 ở Regensburg và sau đó bay vào căn cứ ở Bône, Berteaux và Telergma (Algérie). Hầu hết các máy bay bị hư hại đều bị mắc kẹt ở lại do các cơ sở sửa chữa kém ở Algeria và một số máy bay trong số chúng không bao giờ được đưa trở lại phục vụ. Tám ngày sau, vào ngày 24 tháng 8, trên đường trở về căn cứ của họ ở Vương quốc Anh, những chiếc B-17 còn sống sót đã ném bom các mục tiêu ở Bordeaux.
Hoạt động Frantic, từ tháng 6 đến tháng 9 năm 1944: Đây là một loạt các cuộc không kích được tiến hành bởi Không lực Mỹ, máy bay ném bom có căn cứ tại Anh hoặc Địa Trung Hải, sau chuyến ném bom sẽ hạ cánh tại căn cứ được xây dựng bởi những người Mỹ ở Ukraine thuộc Liên bang Xô viết. Đây là một chiến dịch quân sự, nó thực hiện 18 cuộc tấn công mạnh mẽ vào các mục tiêu chiến lược quan trọng ở Đức.
Cầu hàng không Warsaw, tháng 8 đến tháng 9 năm 1944: Trong Khởi nghĩa Warszawa các căn cứ không quân Frantic được sử dụng cho một cuộc thả dù hỗ trợ quân Ba Lan chiến đấu trong thành phố. Vào ngày 17 tháng 9 năm 1944, 70 chiếc B-17 và 57 chiếc P-51 đã bay mà không có bom, bay từ Ý và hạ cánh an toàn tại Vương quốc Anh. Vào ngày 18 tháng 9, 107 trong số 110 chiếc B-17 đã thả 1.248 container tiếp tế cho lực lượng Ba Lan tại Warsaw và bay tới Liên Xô, mất một chiếc B-17 cùng với 7 chiếc bị hư hại. Ngày hôm sau, 100 chiếc B-17 và 61 chiếc P-51 rời Liên Xô và ném bom sân bãi đầm lầy tại Szolnok ở Hungary khi họ trở về căn cứ ở Ý.
Chiến dịch Paravane, tháng 9 năm 1944: có một biến thể về khái niệm này. Vào ngày 11 tháng 9 năm 1944 Phi đội số 9 RAF và Phi đội số 617 RAF bay từ căn cứ của họ ở Scotland đến một căn cứ tạm thời tại Yagodnik, gần Archangel ở Liên Xô. Từ đó, vào ngày 15 tháng 9, họ ném bom tàu chiến Tirpitz của Đức trong một vịnh hẹp Na Uy và tiếp tục quay trở lại Scotland.
Trong khi ném bom đưa đón mang lại một số lợi thế, cho phép các mục tiêu ở xa bị tấn công và làm phức tạp các thỏa thuận phòng thủ của phe Trục, nó đặt ra một số khó khăn thực tế, nhất là mối quan hệ khó xử giữa Đồng minh phương Tây và Liên Xô. Các hoạt động được kết thúc vào tháng 9 năm 1944 sau một thời gian ba tháng và không lặp lại.
Phim cổ trang

Bấm máy ghi hình một bộ phim cổ trang có cảnh quay tại phim trường Hoành Điếm, Trung Quốc
Phim cổ trang (giản thể: 古装剧 / 古装片; phồn thể: 古裝劇 / 古裝片; Hán-Việt: cổ trang kịch / cổ trang phiến; tiếng Anh: costume drama, period drama, hoặc period piece) là một thể loại phim chi tiết hóa các phục trang, bối cảnh và đạo cụ sao cho đặc trưng nhất để hợp với bầu không khí của giai đoạn trước khi chế độ phong kiến sụp đổ. Những bộ phim mô tả cuộc sống con người hậu phong kiến hoặc những mâu thuẫn mang yếu tố liên kết với lịch sử cũng thuộc thể loại phim lịch sử nhưng tuyệt nhiên không phải phim cổ trang. Thể loại này còn được gọi là phim thời xưa đối với những bộ phim lấy bối cảnh trong phạm vi là thế kỷ 20, bao gồm cả các bộ phim Dân quốc của khối Hoa ngữ.
Theo quốc gia > Trung Quốc

Có nhiều dòng phim cổ trang tại Trung Quốc, gồm có: phim lịch sử (hoặc dã sử), phim võ hiệp (hay kiếm hiệp), phim thần thoại, phim Dân quốc, phim xuyên không, phim cung đấu và các bộ phim chuyển thể từ các tác phẩm văn học. Ngoài ra còn có những bộ phim giả tưởng lấy đề tài về các nhân vật và sự kiện lịch sử.
Phim lịch sử (tiếng Trung: 历史剧; Hán-Việt: lịch sử kịch) tập trung vào các nhân vật và sự kiện lịch sử có thật. Biên kịch theo sát dòng chảy các sự kiện lịch sử làm bố cục cho sự tiến triển của toàn bộ câu chuyện. Các bộ phim chính kịch như Khang Hy Đại Đế và Hán Vũ Đại Đế là những ví dụ tiêu biểu cho dòng phim này.
Phim lịch sử cổ trang (tiếng Trung: 古装故事剧; Hán-Việt: cổ trang cố sự kịch) chỉ đến dòng phim giả tưởng lấy chủ đề về các nhân vật và sự kiện lịch sử. Cốt truyện và các nhân vật trong phim có thể không bám sát sự thật lịch sử. Những bộ phim như Bản lĩnh Kỷ Hiểu Lam, Tể tướng Lưu Gù và The Prime Minister được xếp vào thể loại này.
Phim kiếm hiệp hay võ hiệp (tiếng Trung: 武侠片; Hán-Việt: võ hiệp phiến), nổi bật với các bộ phim do Trương Kỷ Trung sản xuất là Anh hùng xạ điêu, Thần điêu đại hiệp, Lộc Đỉnh ký và Ỷ Thiên Đồ Long Ký...
Phim cung đấu (tiếng Trung: 宫廷古装剧; Hán-Việt: cung đình cổ trang kịch hoặc tiếng Trung: 宮鬥劇／宫斗剧; Hán-Việt: cung đấu kịch) quay lại cuộc sống tao nhã của các thành viên hoàng tộc thời kỳ phong kiến ở Trung Quốc. Dòng phim này kể về sự tranh đoạt quyền lực và các tình tiết lãng mạn trong hậu cung, với các ví dụ nổi bật là Cung toả tâm ngọc, Mỹ nhân tâm kế, Hậu cung Chân Hoàn truyện, Võ Mỵ Nương truyền kỳ và Như Ý truyện.
Phim gia đấu (tiếng Trung: 家斗剧; Hán-Việt: gia đấu kịch) hay phim trạch đấu (tiếng Trung: 宅斗剧; Hán-Việt: trạch đấu kịch) là thể loại phim xoay quanh các mối quan hệ, mâu thuẫn trong một gia đình, dòng họ.
Theo quốc gia > Hồng Kông

Chủ đề trong phim cổ trang Hồng Kông bao trùm từ phim võ hiệp (hay kiếm hiệp), phim hài, phim lịch sử (hoặc dã sử), phim Dân quốc, phim cung đấu và đôi khi là phim chuyển thể từ văn học. Bối cảnh trong các bộ phim này trải dài từ nhà Thương tới nhà Thanh cho đến thời điểm nhà nước Trung Hoa Dân Quốc được thành lập.
Hầu hết các bộ phim cổ trang Hồng Kông đều bị giới phê bình nghệ thuật chỉ trích vì không dựa trên sự thật lịch sử, không sát sử cả về phục trang và bối cảnh. Ngoài ra, cốt truyện của các bộ phim chuyển thể từ văn học còn có thể bị sai lệch nghiêm trọng so với nguyên tác. Một vài bộ phim vô cùng thành công trong những năm gần đây tất cả đều do hãng TVB sản xuất. Những ví dụ tiêu biểu có thể kể đến: Thâm cung nội chiến, Cung Tâm Kế và Vạn Phụng Chi Vương.
Theo quốc gia > Đài Loan

Nhiều bộ phim cổ trang Đài Loan thuộc hàng kinh điển, tuy ra đời cách đây hàng chục năm nhưng vẫn thu hút người xem mỗi lần được phát lại. Các ví dụ tiêu biểu có thể kể đến như: Nhất đại nữ hoàng Võ Tắc Thiên (1985), Tuyết Sơn Phi Hồ (1991), Tân Bạch nương tử truyền kỳ (1992), Bao Thanh Thiên (1993-1994), Người tình của Tần Thủy Hoàng (1995), Ỷ Thiên Đồ Long ký (1994), Tiểu Lý Phi Đao (多情剑客无情剑, 1999), Tân Lương Sơn Bá – Chúc Anh Đài (2000), Ô Long Thiên tử (2001), Thời niên thiếu của Trương Tam Phong (2001), Phong Vân (2002), Thần Cơ Diệu Toán Lưu Bá Ôn (2006-2008)...
Theo quốc gia > Hàn Quốc

Bài chi tiết: Sử kịch
Theo quốc gia > Nhật Bản

Bài chi tiết: Jidaigeki
Theo quốc gia > Việt Nam

Bài chi tiết: Phim cổ trang Việt Nam
Xem thêm: Danh sách phim cổ trang Việt Nam
Hollandale, Wisconsin

| Hollandale, Wisconsin |
| --- | --- |
—  Làng  —
 

 
 Vị trí trong Quận Iowa, Wisconsin
Hollandale, Wisconsin
Quốc gia: Hoa Kỳ
Tiểu bang: Wisconsin
Quận: Iowa
Thành lập: 1910
Dân số (2006)
 • Tổng cộng: 283
Múi giờ: CST (UTC-6)
 • Mùa hè (DST): CDT (UTC-5)
Hollandale là một làng thuộc quận Iowa, tiểu bang Wisconsin, Hoa Kỳ. Năm 2006, dân số của làng này là 283 người.
Chú thích

↑  “US Census ngày 1 tháng 7 năm 2009 est”.
↑  “All Incorporated Places: 2000 to 2009”.
1 2  “Population and Housing Occupancy Status: 2010 - State -- Place 2010 Census Redistricting Data (Public Law 94-171) Summary File”. Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ. Truy cập ngày 15 tháng 7 năm 2012.
Giải quần vợt Wimbledon 1954 - Đôi nam

Bài chi tiết: Giải quần vợt Wimbledon 1954
Lew Hoad và Ken Rosewall là đương kim vô địch, tuy nhiên thất bại ở bán kết trước Vic Seixas và Tony Trabert.
Rex Hartwig và Mervyn Rose đánh bại Seixas và Trabert trong trận chung kết, 6–4, 6–4, 3–6, 6–4 để giành chức vô địch Đôi nam tại Giải quần vợt Wimbledon 1954.
Hạt giống

Nhấn vào số hạt giống của một vận động viên để tới phần kết quả của họ.
Kết quả > Từ viết tắt

| --- | --- |
 Q = Vòng loại  WC = Đặc cách  LL = Thua cuộc may mắn  Alt = Thay thế  SE = Miễn đặc biệt  :  PR = Bảo toàn thứ hạng  w/o = Thắng nhờ đối thủ rút lui trước trận đấu  r = Bỏ cuộc giữa trận đấu  d = Bị xử thua  SR = Xếp hạng đặc biệt
Olfersia decorata

| Olfersia decorata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Pteridophyta
Lớp (class): Polypodiopsida
Bộ (ordo): Polypodiales
Họ (familia): Dryopteridaceae
Chi (genus): Olfersia
Loài (species): O. decorata
Danh pháp hai phần
Olfersia decorata C.Presl, 1836 
Olfersia decorata là một loài dương xỉ trong họ Dryopteridaceae. Loài này được C.Presl mô tả khoa học đầu tiên năm 1836.
Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Olfersia decorata”. Truy cập ngày 28 tháng 5 năm 2014.
Ethminolia hemprichii

| Ethminolia hemprichii |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Mollusca
Lớp (class): Gastropoda
(không phân hạng): clade Vetigastropoda
Liên họ (superfamilia): Trochoidea
Họ (familia): Trochidae
Chi (genus): Ethminolia
Loài (species): E. hemprichii
Danh pháp hai phần
Ethminolia hemprichii Issel, 1869 
Ethminolia hemprichii là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Trochidae, họ ốc đụn.
Chú thích

↑  Ethminolia hemprichi Issel, 1869. World Register of Marine Species, truy cập 1 tháng 5 năm 2010.
Oligoaeschna uemurai

| Oligoaeschna uemurai> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Odonata
Họ (familia): Aeshnidae
Chi (genus): Oligoaeschna
Loài (species): O. uemurai
Danh pháp hai phần
Oligoaeschna uemurai Asahina, 1990 
Oligoaeschna uemurai là loài chuồn chuồn trong họ Aeshnidae. Loài này được Asahina mô tả khoa học đầu tiên năm 1990.
Chú thích

↑  “uemurai”. World Odonata List. Bản gốc lưu trữ ngày 28 tháng 8 năm 2010. Truy cập ngày 17 tháng 6 năm 2013.
Opisthotropis cheni

| Opisthotropis cheni> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Reptilia
Bộ (ordo): Squamata
Phân bộ (subordo): Serpentes
Phân thứ bộ (infraordo): Alethinophidia
Họ (familia): Colubridae
Chi (genus): Opisthotropis
Loài (species): O. cheni
Danh pháp hai phần
Opisthotropis cheni (Zhao, 1999) 
Opisthotropis cheni là một loài rắn trong họ Rắn nước. Loài này được Zhao miêu tả khoa học đầu tiên năm 1999.
Chú thích

↑  “Opisthotropis cheni”. The Reptile Database. Truy cập ngày 29 tháng 5 năm 2013.
Fernandocrambus arcus

| Fernandocrambus arcus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Crambidae
Chi (genus): Fernandocrambus
Loài (species): F. arcus
Danh pháp hai phần
Fernandocrambus arcus
Fernandocrambus arcus là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 19 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Pera decipiens

| Pera decipiens> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Malpighiales
Họ (familia): Peraceae
Chi (genus): Pera
Loài (species): P. decipiens
Danh pháp hai phần
Pera decipiens (Müll.Arg.) Müll.Arg., 1866 
Pera decipiens là một loài thực vật có hoa trong họ Peraceae. Loài này được (Müll.Arg.) Müll.Arg. mô tả khoa học đầu tiên năm 1866.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Pera decipiens”. Truy cập ngày 15 tháng 9 năm 2013.
Rubus sparsiflorus

| Rubus sparsiflorus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Rosales
Họ (familia): Rosaceae
Chi (genus): Rubus
Loài (species): R. sparsiflorus
Danh pháp hai phần
Rubus sparsiflorus J.F. Macbr., 1930 
Rubus sparsiflorus là loài thực vật có hoa trong họ Hoa hồng. Loài này được J.F. Macbr. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1930.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Rubus sparsiflorus”. Truy cập ngày 11 tháng 6 năm 2013.[liên kết hỏng]
Peperomia subsericata

| Peperomia subsericata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Magnoliidae
Bộ (ordo): Piperales
Họ (familia): Piperaceae
Chi (genus): Peperomia
Loài (species): P. subsericata
Danh pháp hai phần
Peperomia subsericata Trel., 1936 
Peperomia subsericata là một loài thực vật có hoa trong họ Hồ tiêu. Loài này được Trel. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1936.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Peperomia subsericata”. Truy cập ngày 9 tháng 6 năm 2013.
Grewia conocarpoides

| Grewia conocarpoides> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Malvales
Họ (familia): Malvaceae
Chi (genus): Grewia
Loài (species): G. conocarpoides
Danh pháp hai phần
Grewia conocarpoides Burret, 1910 
Grewia conocarpoides là một loài thực vật có hoa trong họ Cẩm quỳ. Loài này được Burret mô tả khoa học đầu tiên năm 1910.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Grewia conocarpoides”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.
Hydroglyphus aethiopicus

| Hydroglyphus aethiopicus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Dytiscidae
Chi (genus): Hydroglyphus
Loài (species): H. aethiopicus
Danh pháp hai phần
Hydroglyphus aethiopicus Régimbart, 1907 
Hydroglyphus aethiopicus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Régimbart miêu tả khoa học năm 1907.
Chú thích

↑  Hallan, J.  (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Eucereon meridionalis

| Eucereon meridionalis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Chi (genus): Eucereon
Loài (species): E. meridionalis
Danh pháp hai phần
Eucereon meridionalis
Eucereon meridionalis là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Eryngium marginatum

| Eryngium marginatum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Apiales
Họ (familia): Apiaceae
Chi (genus): Eryngium
Loài (species): E. marginatum
Danh pháp hai phần
Eryngium marginatum Pohl ex Urb. 
Eryngium marginatum là một loài thực vật có hoa trong họ Hoa tán. Loài này được Pohl ex Urb. mô tả khoa học đầu tiên năm 1879.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Eryngium marginatum”. Truy cập ngày 10 tháng 6 năm 2013.
Eucereon maternum

| Eucereon maternum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Chi (genus): Eucereon
Loài (species): E. maternum
Danh pháp hai phần
Eucereon maternum
Eucereon maternum là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Eristalis latifrons

| Eristalis latifrons> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Diptera
Phân bộ (subordo): Brachycera
Họ (familia): Syrphidae
Chi (genus): Eristalis
Loài (species): E. latifrons
Danh pháp hai phần
Eristalis latifrons Loew, 1866 
Eristalis latifrons là một loài ruồi trong họ Ruồi giả ong (Syrphidae). Loài này được Loew mô tả khoa học đầu tiên năm 1866. Eristalis latifrons phân bố ở miền Tân bắc
Chú thích

↑  “Classification of Syrphidae”. Bản gốc lưu trữ ngày 24 tháng 1 năm 2015. Truy cập ngày 7 tháng 1 năm 2013.
↑  “Family Syrphidae”. Bản gốc lưu trữ ngày 3 tháng 3 năm 2016. Truy cập ngày 7 tháng 1 năm 2013.
Eristalis picea

| Eristalis picea |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Diptera
Phân bộ (subordo): Brachycera
Họ (familia): Syrphidae
Chi (genus): Eristalis
Loài (species): E. picea
Danh pháp hai phần
Eristalis picea Fallén, 1817 
Eristalis picea là một loài ruồi trong họ Ruồi giả ong (Syrphidae). Loài này được Fallén mô tả khoa học đầu tiên năm 1817. Eristalis picea phân bố ở vùng Cổ Bắc giới (Đan Mạch)
Chú thích

↑  “Classification of Syrphidae”. Bản gốc lưu trữ ngày 24 tháng 1 năm 2015. Truy cập ngày 7 tháng 1 năm 2013.
↑  “Family Syrphidae”. Bản gốc lưu trữ ngày 3 tháng 3 năm 2016. Truy cập ngày 7 tháng 1 năm 2013.
Phí Mục (Bắc Ngụy)

| Phí Mục > Thông tin cá nhân |
| --- | --- |
Sinh: 477
Mất: 529
Giới tính: nam
Nghề nghiệp: quân nhân
Quốc tịch: Bắc Ngụy
x • t • 
Phí Mục (chữ Hán: 費穆, 477 – 529), tự Lãng Hưng, người quận Đại , tướng lãnh cuối đời nhà Bắc Ngụy. Ông có công tham gia trấn áp các lực lượng nổi dậy cuối đời Bắc Ngụy, nhưng cũng là kẻ xúi giục quyền thần Nhĩ Chu Vinh gây ra sự kiện Hà Âm thảm khốc.
Thân thế

Ông cụ của Mục là Phí Úc, ban đầu ở dưới trướng của Ninh đông tướng quân Ta Tuấn nước Hạ. Cuối niên hiệu Thái Thường (416 – 423) thời Bắc Ngụy Minh Nguyên đế, Ta Tuấn đưa quân về hàng, được bái làm Long tương tướng quân, ban tước Kiền Vi công. Về sau Ta Tuấn được thăng làm Chinh nam tướng quân, Quảng A trấn đại tướng, dời tước là Hạ Bi công; Úc cũng được xét công huân quy phụ, ban tước Ngũ đẳng Nam, trừ chức Yến Quận thái thú, sau khi mất được tặng chức U Châu thứ sử.
Ông nội của Mục là Phí Vu, từ nhỏ đã có tiết tháo, trưởng thành được làm Nội tam lang . Thái Vũ đế tiến đánh nhà Lưu Tống, Vu theo xa giá đến Trường Giang, nhờ siêng năng hầu hạ mà được trừ chức Ninh viễn tướng quân, ban tước Tùng Dương nam. Sau đó Vu được thăng làm Thương cổ bộ nhị tào lệnh , trừ chức Bình nam tướng quân, Hoài Châu thứ sử.
Cha của Mục là Phí Vạn, được tập tước. Đầu niên hiệu Thái Hòa (477 – 499) thời Hiếu Văn đế, Vạn được trừ chức Bình nam tướng quân, Lương Quốc trấn tướng. Về sau Hiếu Văn đế nam chinh, Vạn theo xa giá vượt sông Hoài, tử trận; được tặng Trấn đông tướng quân, Ký Châu thứ sử.
Sự nghiệp > Khởi nghiệp

Mục tính cương liệt, có khí khái; đọc nhiều sách vở, ưa chuộng công danh. Đầu thời Tuyên Vũ đế, Mục được kế thừa nam tước; sau đó ông được trừ chức Hạ Châu biệt giá, rồi được gia hiệu Ninh viễn tướng quân, chuyển làm Kính Châu Bình tây phủ trưởng sử. Khi ấy thứ sử Hoàng Phủ Tập là cậu của Linh thái hậu, cậy thân phận ngoại thích, làm nhiều việc phi pháp. Mục nghiêm mặt can gián, khiến Tập kiêng dè. Sau đó Mục được chuyển làm An Định thái thú, vẫn làm trưởng sử. Mục được về triều, bái làm Tả quân tướng quân, chuyển làm Hà Âm lệnh, nổi tiếng nghiêm minh.
Sự nghiệp > Trấn áp Nhu Nhiên

Bấy giờ thủ lĩnh người Nhu Nhiên là Úc Cửu Lư Bà La Môn từ Lương Châu về hàng, bộ chúng của ông ta cướp bóc vùng biên, có chiếu cho Mục lãnh mệnh đi tuyên úy, khiến họ đều nạp khoản xin quy phụ. Năm sau người Nhu Nhiên lại phản kháng, vào cướp Lương Châu; Mục được trừ chức Phụ quốc tướng quân, Giả chinh lỗ tướng quân, kiêm Thượng thư tả thừa, Tây Bắc đạo hành đài, vẫn làm biệt tướng, đi đánh dẹp. Mục đến Lương Châu, người Nhu Nhiên chạy trốn; ông thuyết phục bộ hạ rằng kẻ địch sợ oai bỏ trốn, đợi quan quân rút lui thì quay lại cướp bóc, như thế sẽ khiến mọi người vất vả không thôi, ai cũng cho là phải. Mục chọn lựa tinh kỵ, mai phục ở hang núi, sai những quan quân gầy yếu ra ngoài dẫn dụ kẻ địch. Kỵ binh do thám của người Nhu Nhiên trông thấy, tin là quan quân yếu ớt, ít lâu sau kéo đến. Phục binh của Mục đuổi đánh, đại phá kẻ địch, chém tướng địch là bọn Úc Quyết Ô Nhĩ, Sĩ Cân Thập Đại, bắt được tù binh, gia súc rất nhiều.
Sự nghiệp > Trấn áp khởi nghĩa

Đến khi Lục trấn khởi nghĩa, triều đình giáng chiếu cho Mục làm biệt tướng, thuộc quyền đô đốc Lý Sùng, tham gia bắc phạt. Đô đốc Thôi Xiêm thua trận, Sùng sắp lui quân, hội họp chư tướng, hỏi ai có thể trấn thủ Sóc Châu – vốn là cửa ngõ của Bạch Đạo , mọi người đều tiến cử Mục; vì thế Sùng xin lấy ông làm Sóc Châu thứ sử, vẫn giữ hiệu tướng quân cũ, sau đó đổi làm Vân Châu thứ sử. Mục vời gọi dân chúng ly tán, rất được lòng người; nhưng châu trấn ở phía bắc lần lượt thất thủ, chỉ còn Mục giữ mỗi một tòa thành, bốn mặt kháng địch. Mãi về sau viện quân không đến, đường sá tắc nghẽn, nhu yếu cạn kiệt; Mục thấy thế cùng, bèn bỏ thành chạy về nam, nương nhờ Nhĩ Chu Vinh ở Tú Dung. Sau đó Mục về kinh nhận tội, có chiếu tha cho ông.
Giữa niên hiệu Hiếu Xương thời Hiếu Minh đế, 2 vùng Giáng, Thục nổi dậy, triều đình lấy Mục làm đô đốc, sai đánh dẹp. Mục được bái làm Tiền tướng quân, Tán kỵ thường thị, lại thăng Bình nam tướng quân, Quang lộc đại phu. Thủ lĩnh Lý Hồng khởi nghĩa ở Dương Thành, liên kết với quốc chủ nước Cừu Trì (trên danh nghĩa) là Dương Văn Đức, triều đình giáng chiếu cho Mục kiêm hiệu Vũ vệ tướng quân, soái quân đánh dẹp; ông phá địch ở phía nam Quan khẩu, được thăng làm Kim tử quang lộc đại phu, chánh hiệu Vũ vệ tướng quân.
Sự nghiệp > Xúi giục Nhĩ Chu Vinh

Nhĩ Chu Vinh tiến về Lạc Dương, Linh thái hậu trưng Mục, lệnh cho ông đóng đồn ở Tiểu Bình. Đến khi Vinh đưa Hiếu Trang đế lên ngôi, quan quân tan rã, Mục bèn rời bỏ quân đội ra hàng đầu tiên. Vinh vốn quen biết Mục, gặp ông thì cả mừng. Mục ngầm nói với Vinh rằng: "Binh mã của ngài không đến 1 vạn, nay rong ruổi đến Lạc, trước mặt không có ai ngăn trở, chính là nhờ nâng đỡ chúa thượng, nên thuận với lòng dân. Nhưng không có cái oai của chiến thắng, khiến có kẻ chẳng chịu khuất phục. Nay bọn ấy dựa vào kinh sư lắm người, trăm quan nhiều của, một khi biết được hư thực của ngài, ắt sanh lòng khinh mạn. Nếu không thi hành một hành động trừng phạt lớn, rồi thay thế bọn ấy bởi những người thân tín, ngày sau ngài trở về phương bắc, sợ rằng chưa vượt qua Thái Hành thì nội loạn đã phát tác rồi." Vinh cho là phải, vì thế mới gây ra sự kiện Hà Âm. Thiên hạ nghe được việc này, chẳng ai không nghiến răng căm hận. Vinh tiến vào Lạc Dương, Mục được thăng làm Trung quân tướng quân, Lại bộ thượng thư, Lỗ huyện khai quốc hầu, thực ấp 800 hộ, còn lãnh chức Hạ Châu đại trung chánh.