stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Thu Phương
Đời tư > Tranh cãi

"Khi tôi quyết định đi Mỹ, tôi không nghĩ mình là ca sĩ đang mang tiếng hát của mình đi đâu, tôi chỉ nghĩ mình là một người mẹ, đang muốn hướng tới một cuộc sống tốt hơn cho cá nhân mình chứ không nghĩ đến điều gì, ảnh hưởng, hệ lụy tới bất kỳ ai. Nhưng cuối cùng, nó không đơn giản như mình nghĩ và tôi phải vượt qua điều ấy bằng cái giá rất đau đớn."
~ Thu Phương, trả lời phỏng vấn với Phụ Nữ, 2016
Năm 2001, Thu Phương lần đầu biểu diễn tại Mỹ. Tháng 2 năm 2003, cô quay trở lại làm thủ tục để định cư. Sau đó, Thu Phương và Huy MC giảm dần các hoạt động nghệ thuật và họ hủy hợp đồng với Nhà hát Tuổi trẻ, dẫn tới công văn cấm Huy MC xuất cảnh và Nhà hát quyết định thôi việc cho hai người vào đầu năm 2004. Vụ việc dẫn khiến Thu Phương, Huy MC và Bằng Kiều bị Cục Nghệ thuật biểu diễn yêu cầu dừng các hoạt động nghệ thuật, thu hồi các sản phẩm băng đĩa nhạc, trực tiếp làm các đơn vị kinh doanh âm nhạc lo ngại.
Trong thời gian Thu Phương định cư tại Mỹ, báo chí có ghi lại những phát ngôn, hình ảnh chính trị nhạy cảm của cô. Việt Báo dùng cụm từ "tiếng hát xổ lồng" để nói về trường hợp của Phương. Tháng 11 năm 2004, Bộ Văn hóa và Thể thao gửi công văn kiến nghị cấm sử dụng các sản phẩm âm nhạc của Thu Phương, Huy MC và Bằng Kiều tới mọi đơn vị trên toàn quốc. Người thân, khán giả và đồng nghiệp đều bày tỏ sự nuối tiếc khi Phương ra đi và những việc làm của cô. Phỏng vấn với đài RFA, nữ ca sĩ cho biết cô không muốn nhắc về biến cố này và để cho mọi thứ lắng xuống, cảm giác của cô là "buồn và mất mát".
Ban đầu, sự xuất hiện của Thu Phương tại hải ngoại cũng không suôn sẻ. BBC cho biết trong lúc truyền thông trong nước lên án Thu Phương, phía truyền thông tại hải ngoại cũng ủng hộ quan điểm chống nghệ sĩ trong nước ra nước ngoài biểu diễn, đặc biệt là ngay trên các sân khấu tại đây. Lý do tẩy chay ban đầu cũng là do bầu show và các nghệ sĩ hải ngoại không chấp nhận cô biểu diễn các ca khúc về Hà Nội. Ngoài ra, việc cô tư vấn cho Dũng Taylor mời ca sĩ Việt Nam sang Mỹ để biểu diễn theo diện trình diễn nghệ thuật chính thức, gây mất lòng giới nghệ sĩ Việt kiều, trong đó có cả vợ chồng Bằng Kiều – Trizzie Phương Trinh. Tuy nhiên, sau này mối quan hệ giữa họ dần được cải thiện.
Do hai con của Thu Phương vẫn ở Việt Nam, cô buộc phải liên lạc để người thân đưa hai con sang Thái Lan để được gặp. Sau khi biểu diễn cho một số chương trình của lãnh sự quán Việt Nam tại San Francisco, Thu Phương được phép trở về Việt Nam thăm người thân. Ngày 3 tháng 1 năm 2008, cô lần đầu được cấp phép để biểu diễn tại Việt Nam trên chương trình Duyên Dáng Việt Nam số thứ 19. Tiếp tục vào ngày 8 tháng 1, nữ ca sĩ đã có buổi trả lời phỏng vấn trên VnExpress: "Tất nhiên sẽ có những hệ lụy từ quyết định của tôi. Thời gian gần 5 năm đủ xa để tôi hiểu tận cùng ý nghĩa của nỗi nhớ và cảm thấy mình như đủ lớn để 'mong được bé lại'".
Năm 2009, Thu Phương từng bị tố biểu diễn trong chương trình Trở về... khi chưa được cấp phép tại Việt Nam.
Thu Phương còn từng vướng vào lùm xùm với các thí sinh trong giai đoạn làm huấn luyện viên trong chương trình truyền hình Giọng hát Việt mùa 3 (2015). Vụ việc được cho là 'chiêu trò' của thí sinh nhằm gây sự chú ý.
Đời tư > Các hoạt động xã hội

Là một người tích cực tham gia các hoạt động xã hội, năm 2014, Thu Phương cùng Clarence Dũng Taylor làm từ thiện tại chùa Bồ Đề, Long Biên và sau đó họ đã kêu gọi ủng hộ từ các tổ chức, cá nhân từ hải ngoại. Năm 2015, ca sĩ đã về thăm Hải Phòng và có hoạt động từ thiện tại Mái ấm Thiện Giao tại Đồ Sơn. Năm 2016, Thu Phương trở thành đại sứ của quỹ Hiểu về trái tim (bản thân cô cũng mắc bệnh tim bẩm sinh). Tại đây cô đã có nhiều hoạt động quyên góp, gây quỹ cho các bệnh nhân. Đặc biệt, Thu Phương góp mặt trong video âm nhạc "We Are the Family" (2021) và biểu diễn trực tuyến trong chương trình Sing for Life, Sing for Love – Hát để sẻ chia nhằm gây quỹ giúp đỡ các hoàn cảnh khó khăn vượt qua Đại dịch COVID-19.
Đời tư > Tài sản

Thu Phương cùng gia đình có bất động sản tại Irvine, California rộng 700 m2 và họ sở hữu siêu xe cùng nhiều bộ trang phục đến từ các nhà mốt nổi tiếng. Tại Việt Nam, họ có một căn chung cư.
Cô thường mặc các trang phục của các thương hiệu Roberto Cavalli, Alexander McQueen, Emilio Pucci, Salvatore Ferragamo và các thương hiệu thời trang thiết kế của Việt Nam.
Giải thưởng và thành tựu

Bài chi tiết: Danh sách giải thưởng và thành tựu của Thu Phương
Danh sách đĩa nhạc

Bài chi tiết: Danh sách đĩa nhạc của Thu Phương và Danh sách bài hát thu âm bởi Thu Phương
Album phòng thu
Thà làm hạt mưa bay (1998)
Một đời mây gió (1999)
Chào em, chào xinh tươi (2000)
Như chưa bắt đầu (2002)
Đêm nằm mơ phố (2004)
Như một lời chia tay (2005)
Thời gian ơi (2005)
Em ra đi mùa thu (2006)
Điều cuối cùng đợi chờ (2007)
Câu chuyện tình tôi (2008)
Hà Nội & tôi (2012)
Biển, nỗi nhớ và... em (2013)
Phía nào đến chân trời (2014)
Hội Trăng (2016)
25 năm Thu Phương hát Việt Anh (2022)
Chương trình truyền hình

| Năm | Chương trình | Vai trò | Kênh | Nguồn |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2012 | V-Star | Ban giám khảo | VietFaceTV |  |
| 2013 | V-Star | Ban giám khảo | VietFaceTV |  |
| 2014 | V-Star | Ban giám khảo | VietFaceTV |  |
| 2015 | The Voice - Giọng hát Việt (mùa 3) | Ban giám khảo | VTV3 |  |
| 2017 | Ca sĩ giấu mặt | Ca sĩ | THVL1 |  |
| 2017 | Tình Bolero hoan ca | Ca sĩ | THVL1 |  |
| 2018 | The Voice - Giọng hát Việt (mùa 5) | Ban giám khảo | VTV3 |  |
| 2019 | Trời sinh một cặp (mùa 3) | Ban giám khảo | VTV3 |  |
| 2020 | Và tôi vẫn hát (mùa 1) | Ban giám khảo | HTV7 |  |
| 2020 | Và tôi vẫn hát (mùa 2) | Ban giám khảo | HTV7 |  |
| 2022 | Big Song Big Deal - Bài hát hay nhất (mùa 3) | Ban giám khảo | VTV3 |  |
| 2022 | Rock Việt | Ca sĩ | VTV3 |  |
| 2023 | Chị đẹp đạp gió rẽ sóng (mùa 1) | Ca sĩ | VTV3 |  |
| 2024 | Chị đẹp đạp gió rẽ sóng (mùa 2) | Ca sĩ | VTV3 |  |
Buổi biểu diễn

Không gian âm nhạc số 5: Lá khởi vàng chưa nhỉ? (2011)
Mùa thu của Phương (2013–2016)
Live in Concert: Giữ lại hạnh phúc (2016)
Live Concert Mùa thu của Phương: 25 năm Thu Phương hát Việt Anh (2022)
Reocín

| Reocín Reocín |
| --- | --- |

  Hiệu kỳ
 Vị trí của Reocín

Quốc gia:  Tây Ban Nha
Vùng
Tỉnh:  Cantabria
Quận (comarca): Saja-Nansa
Thủ phủ: Puente San Miguel
Chính quyền
 • Thị trưởng: Germán Fernández González (PSC-PSOE)
Diện tích
 • Đất liền: 32,09 km2 (1,239 mi2)
Độ cao: 79 m (259 ft)
Dân số (INE 2009)
 • Tổng cộng: 8,196
 • Mật độ: 0,26/km2 (70/mi2)
Múi giờ: UTC+1
 • Mùa hè (DST): CEST (UTC+2)
Tọa độ: 43°21′40″B 4°5′11″T﻿ / ﻿43,36111°B 4,08639°T﻿ / 43.36111; -4.08639{{#coordinates:}}: một trang không thể chứa nhiều hơn một thẻ chính
Website: Ayuntamiento de Reocín
Reocín tỉnh và cộng đồng tự trị Cantabria, phía bắc Tây Ban Nha. Đô thị Reocín có diện tích là 32,09 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 8196 người với mật độ 0,26 người/km². Đô thị này có cự ly km so với Santander.
Ér hóa

Hiện tượng âm vị học trong Quan ThoạiBản mẫu:SHORTDESC:Hiện tượng âm vị học trong Quan Thoại
Ér hoá (giản thể: 儿化; phồn thể: 兒化; bính âm: érhuà [ɚ˧˥xwä˥˩]), còn gọi là sự r hoá chung âm của âm tiết, là một hiện tượng âm vị học mà trong đó, từ góc độ của người bản ngữ, âm "ér" (注音, chú âm：ㄦ, xuất hiện trong: 耳, 尔, 儿, chuyển tự IPA là [ɚ]) được thêm vào các âm tiết. Hiện tượng này xuất hiện rộng rãi trong dạng nói của tiếng Quan thoại.
Đây là hiện tượng phổ biến các dạng tiếng Trung miền Bắc Trung Quốc, nhất là trong phương ngữ Bắc Kinh, đóng vai trò hậu tố giảm nhẹ cho danh từ, dù trong vài phương ngữ nó còn đóng vai trò ngữ pháp khác nữa. "Ér hoá" cũng xuất hiện ở mức độ nào đó trong Phổ Thông thoại nói trong môi trường giáo dục và thi cử, như trong 哪儿 nǎr ("ở đâu"), 一点儿 yìdiǎnr ("một chút"), 好玩儿 hǎowánr ("thú vị"). Dạng nói thông tục trong nhiều phương ngôn miền Bắc sử dụng ér hoá ở mức độ lớn hơn so với Hán ngữ tiêu chuẩn. Các phương ngữ Quan thoại Tây Nam (chẳng hạn ở Trùng Khánh hay Thành Đô) cũng có ér hoá. Trái lại, người nói các dạng tiếng Trung phi Quan thoại ở Nam Trung Quốc hay gặp khó khăn khi phát âm âm "r" cuối từ này và thường tránh từ có ér hoá khi nói Phổ Thông thoại; ví dụ, ba từ có ér hoá ở trên có thể được thay bằng ba từ đồng nghĩa 哪里 nǎlǐ, 一点 yìdiǎn, 好玩 hǎowán. Thêm nữa, ér hoá đang dần mất đi trong dạng Quan thoại nói ở Đài Loan.
Chỉ có một vài từ trong Phổ Thông thoại, như 二 èr ("hai") hay 耳 ěr ("tai"), có nguyên âm r hoá mà không phải là kết quả của ér hoá. Mọi từ có "nguyên âm r" không thông qua ér hoá như vậy đều không có phụ âm đầu, và thường được phát âm là [ɚ] trong phương ngữ Bắc Kinh. Trong mấy thấp niên gần đây, nguyên âm trong "ér " đã được hạ thấp trong nhiều phương ngôn, làm cho âm tiết này nghe gần như "ar" (tức [äʵ]).
Quy tắc trong Phổ Thông thoại

Bản dưới đây cho thấy vần âm tiết được ảnh hưởng thế nào khi trải qua ér hoá:
|  |  | Vần>  | Vần> ㄚ a | Vần> ㄜ o | Vần> ㄛ e | Vần> ㄝ ê | Vần> ㄞ ai | Vần> ㄟ ei | Vần> ㄠ ao | Vần> ㄡ ou | Vần> ㄢ an | Vần> ㄣ en | Vần> ㄤ ang | Vần> ㄥ eng |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Âm giữa |  | [ɚ] (ㄭ)ㄦ 1  -ir | [ɐʵ] ㄚㄦ ar -ar | [ɔʵ] ㄛㄦ or -or | [ɤʵ] ㄜㄦ e'r -er |  | [ɐʵ] ㄞㄦ air -air | [ɚ̯] ㄟㄦ eir -eir | [au̯˞] ㄠㄦ aor -aor | [ou̯˞] ㄡㄦ our -our | [ɐʵ] ㄢㄦ anr -anr | [ɚ̯] ㄣㄦ enr -enr | [ɑ̃ʵ] ㄤㄦ angr -angr | [ɤ̃ʵ] ㄥㄦ engr -engr |
| Âm giữa | ㄧ i | [jɚ] ㄧㄦ yir -ir | [jɐʵ] ㄧㄚㄦ yar -iar |  |  | [jɛʵ] ㄧㄝㄦ yer -ier |  |  | [jau̯ʵ] ㄧㄠㄦ yaor -iaor | [jou̯ʵ] ㄧㄡㄦ your -iur | [jɐʵ] ㄧㄢㄦ yanr -ianr | [jɚ] ㄧㄣㄦ yinr -inr | [jɑ̃ʵ] ㄧㄤㄦ yangr -iangr | [jɤ̃ʵ] ㄧㄥㄦ yingr -ingr |
| Âm giữa | ㄨ u | [u˞] ㄨㄦ wur -ur | [wɐʵ] ㄨㄚㄦ war -uar | [wɔʵ] ㄨㄛㄦ wor -uor |  |  | [wɐʵ] ㄨㄞㄦ wair -uair | [wɚ̯] ㄨㄟㄦ weir -uir |  |  | [wɐʵ] ㄨㄢㄦ wanr -uanr | [wɚ̯] ㄨㄣㄦ wenr -unr | [wɑ̃ʵ] ㄨㄤㄦ wangr -uangr | [wɤ̃ʵ], [ʊ̃˞] ㄨㄥㄦ wengr -ongr |
| Âm giữa | ㄩ ü | [ɥɚ] ㄩㄦ yur -ür |  |  |  | [ɥœʵ] ㄩㄝㄦ yuer -üer |  |  |  |  | [ɥɐʵ] ㄩㄢㄦ yuanr -üanr | [ɥɚ] ㄩㄣㄦ yunr -ünr |  | [jʊ̃ʵ] ㄩㄥㄦ yongr -iongr |
Quy tắc trong Phổ Thông thoại > Ví dụ

一瓶 (yìpíng) → 一瓶儿 (yìpíngr), phát âm [i˥˩pʰjɤ̃ʵ˧˥] ("một bình", "một chai")
公园 (gōngyuán) → 公园儿 (gōngyuánr), phát âm [kʊŋ˥ɥɐʵ˧˥] ("công viên")
小孩 (xiǎohái) → 小孩儿 (xiǎoháir), phát âm [ɕjau̯˨˩xɐʵ˧˥] ("trẻ em", "đứa bé")
事 (shì) → 事儿 (shìr), phát âm [ʂɚ˥˩] ("chuyện", "sự", "việc")
Krzysztof Kamil Baczyński
Baczyński trong văn hóa Ba Lan

Bộ phim năm 1984 The Fourth Day (Dzień czwarty) kể câu chuyện về bốn ngày cuối đời của anh.
Năm 1965, ca sĩ người Ba Lan Ewa Demarchot hát những bài thơ của Baczyński trên LP"Wiersze wojenne"
1990 Jacek Kaczmarski: Kosmopolak -"Barykada (Śmierć Baczyńskiego)",
1991 Grzegorz Turnau: Naprawdę nie dzieje się nic,
Lao Che 2005: Powstanie Warszawskie -"Godzina W"
2007 Zbigniew Hołdys: - Pocałunek
2012 Tadek (FIRMA) - Elegia o chłopcu polskim
Bộ phim"Baczyński"năm 2013
Tác phẩm đã xuất bản

White Magic and Others.
Casas de Ves

| Casas de Ves Casas de Ves |
| --- | --- |

 
 Vị trí của Casas de Ves

Quốc gia:  Tây Ban Nha
Vùng
Tỉnh:  Albacete
Quận (comarca): La Manchuela
Thủ phủ: Casas de Ves
Diện tích
 • Đất liền: 125,09 km2 (4,830 mi2)
Độ cao: 714 m (2,343 ft)
 • Mật độ: 0/km2 (0/mi2)
Múi giờ: UTC+1
 • Mùa hè (DST): CEST (UTC+2)
Mã bưu chính: 02212
Tọa độ: 39°14′46″B 1°19′14″T﻿ / ﻿39,24611°B 1,32056°T﻿ / 39.24611; -1.32056{{#coordinates:}}: một trang không thể chứa nhiều hơn một thẻ chính
Tên gọi dân cư: casasdevesano -a
Website: 
Casas de Ves là một đô thị ở tỉnh Albacete nằm ở cộng đồng tự trị Castile-La Mancha của Tây Ban Nha. Đô thị Vilagrassa có diện tích là 125,09 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 787 người với mật độ người/km². Đô thị Vilagrassa có cự ly 64 km so với tỉnh lỵ Albacete.
Tresviso

| Tresviso Tresviso |
| --- | --- |

 
 Vị trí của Tresviso

Quốc gia:  Tây Ban Nha
Vùng
Tỉnh:  Cantabria
Quận (comarca): Liébana
Thủ phủ: Tresviso
Chính quyền
 • Thị trưởng: Francisco Javier Campo Campo (PSC-PSOE)
Diện tích
 • Đất liền: 16,23 km2 (627 mi2)
Độ cao: 907 m (2,976 ft)
 • Mật độ: 0/km2 (0/mi2)
Múi giờ: UTC+1
 • Mùa hè (DST): CEST (UTC+2)
Tọa độ: 43°15′30″B 4°40′0″T﻿ / ﻿43,25833°B 4,66667°T﻿ / 43.25833; -4.66667{{#coordinates:}}: một trang không thể chứa nhiều hơn một thẻ chính
Tên gọi dân cư: tresvisano, a
Website: Ayuntamiento de Tresviso
Tresviso tỉnh và cộng đồng tự trị Cantabria, phía bắc Tây Ban Nha. Đô thị Tresviso có diện tích là 16,23 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 78 người với mật độ 4,81 người/km². Đô thị này có cự ly km so với Santander.
La Recueja

| La Recueja La Recueja |
| --- | --- |

 
 Vị trí của La Recueja

Quốc gia:  Tây Ban Nha
Vùng
Tỉnh:  Albacete
Quận (comarca): La Manchuela
Diện tích
 • Đất liền: 29,74 km2 (1,148 mi2)
 • Mật độ: 0/km2 (0/mi2)
Múi giờ: UTC+1
 • Mùa hè (DST): CEST (UTC+2)
Mã bưu chính: 02249
Tọa độ: 39°10′31″B 1°29′27″T﻿ / ﻿39,17528°B 1,49083°T﻿ / 39.17528; -1.49083{{#coordinates:}}: một trang không thể chứa nhiều hơn một thẻ chính
Thánh bảo trợ: San Mateo
La Recueja là một đô thị ở tỉnh Albacete nằm ở cộng đồng tự trị Castile-La Mancha của Tây Ban Nha. Đô thị Vilagrassa có diện tích là 29,74 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 309 người với mật độ 10,39 người/km². Đô thị Vilagrassa có cự ly 53 km so với tỉnh lỵ Albacete.
Howard Carter

| Howard Carter |
| --- | --- |
Howard Carter
Sinh: (1874-05-09)9 tháng 5 năm 1874 Kensington, Luân đôn
Mất: 2 tháng 3 năm 1939(1939-03-02) (64 tuổi) Kensington, Luân đôn
Tư cách công dân: Người Anh
Nổi tiếng vì: Phát hiện ra lăng mộ của Tutankhamun (KV62)
Sự nghiệp khoa học
Ngành: Khảo cổ học và nhà nghiên cứu về Ai Cập
 
Howard Carter (9 tháng 5 năm 1874 – 2 tháng 3 năm 1939) là một nhà khảo cổ học và nhà Ai Cập học người Anh, là người chủ chốt trong việc khám phá lăng mộ của Pharaon Vương triều thứ Mười Tám của Ai Cập Tutankhamun vào tháng 11 năm 1922.
Bắt đầu sự nghiệp

Howard Carter được sinh ra tại London, Anh. Ông là con trai của Samuel Carter, một nghệ sĩ, người đã đào tạo ông theo bước chân của mình và mẹ ông là Martha Joyce (Sands) Carter.
Năm 1891, ở tuổi 17, ông là một nghệ sĩ trẻ tài năng và được gửi sang Ai Cập do Quỹ thăm dò Ai Cập để hỗ trợ Percy Newberry trong việc khai quật và ghi chép về các ngôi mộ thời kỳ Trung Cổ của Ai Cập tại Beni Hasan. Ngay cả lúc đó còn trẻ, ông đã có sáng tạo trong việc cải thiện các phương pháp sao chép những hình trang trí của các ngôi mộ. Năm 1892, ông làm việc dưới sự giám hộ của Flinders Petrie cho một công trình tại Amarna, thủ đô được thành lập bởi pharaoh Akhenaten. Từ 1894 đến 1899, ông đã làm việc với Édouard Naville tại Deir el-Bahari, nơi ông ghi lại các phù điêu trên tường trong đền thờ của Hatshepsut.
Năm 1899, Carter được bổ nhiệm làm Trưởng Điều tra viên thứ nhất của Cục Cổ vật Ai Cập (EAS). Ông giám sát một số các cuộc khai quật tại Thebes (bây giờ được gọi là Luxor) trước khi được chuyển giao trong năm 1904 sang Thanh tra vùng Hạ Ai Cập. Carter đã từ chức vào năm 1905 sau cuộc điều tra về một cuộc ẩu đả giữa bảo vệ lăng mộ của Ai Cập và một nhóm khách du lịch Pháp, mà trong đó ông đứng về phía nhân viên Ai Cập (được gọi là vụ Saqqara).
Cái chết

Carter chết vì bệnh ung thư ở tuổi 65 vào ngày 2 tháng 3 năm 1939 tại Luân Đôn. Cái chết tự nhiên của Carter xảy ra rất lâu sau khi ông khai quật mộ của Tutankhamun cho thấy lời nguyền của pharaon chưa chắc đã đúng.
Ngôi mộ của Howard Carter ở nghĩa trang Putney Vale, Luân Đôn, năm 2015
Tòa án Tối cao Vương quốc Anh

| Tòa án Tối cao Vương quốc Anh |
| --- | --- |
Tòa thị chính Middlesex tại Luân Đôn, trụ sở Tòa án Tối cao.
Thành lập: 1 tháng 10 năm 2009
Vị trí: Tòa thị chính Middlesex, Quảng trường Quốc hội, Luân Đôn, Anh
Tọa độ: 51°30′01″B 0°07′41″T﻿ / ﻿51,5004°B 0,1281°T﻿ / 51.5004; -0.1281
Phương pháp bổ nhiệm thẩm phán: Quốc vương bổ nhiệm theo đề nghị của Thủ tướng, sau khi Đại Chưởng ấn chấp nhận đề cử
Ủy quyền bởi: Khoản 1 Điều 23 Luật Cải cách hiến pháp 2005
Số lượng thẩm phán: 12
Trang mạng: supremecourt.uk 
Chủ tịch
Đương nhiệm: The Lord Reed of Allermuir
Từ: 13 tháng 1 năm 2020
Nhiệm kỳ thẩm phán kết thúc: 7 tháng 9 năm 2031
Phó Chủ tịch
Đương nhiệm: Lord Hodge
Từ ngày: 27 tháng 1 năm 2020
Nhiệm kỳ thẩm phán kết thúc: 19 tháng 5 năm 2028
Tòa án Tối cao Vương quốc Anh (Supreme Court of the United Kingdom, viết tắt là UKSC) là cơ quan xét xử cao nhất tại Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland, có thẩm quyền giải quyết những vụ án hình sự, dân sự bắt nguồn Anh, Wales và Bắc Ireland. Là tòa án chung thẩm của Anh Quốc, Tòa án Tối cao giải quyết những vụ việc quan trọng của cả nước.
Tòa án Tối cao thông thường làm việc tại Tòa thị chính Middlesex tại Westminster, ngoài ra cũng từng làm việc tại Tòa thị chính Edinburgh tại Edinburgh, trụ sở các tòa án Bắc Ireland tại Belfast, trụ sở Nghị viện Wales tại Cardiff và Trung tâm tư pháp dân sự tại Manchester.
Hệ thống chính trị Anh theo chủ quyền nghị viện và có hiến pháp bất thành văn, cho nên Tòa án Tối cao bị giới hạn quyền giám sát hiến pháp so với tòa án tối cao, tòa án hiến pháp của những nước khác như Hoa Kỳ, Canada và Úc. Tòa án Tối cao không thể hủy bỏ luật của Quốc hội nhưng có quyền hủy bỏ văn bản của chính phủ như bất kỳ tòa án nào tại Anh.
Theo Luật Nhân quyền 1998, Tòa án Tối cao và một vài tòa án khác có quyền tuyên bố luật của Quốc hội, văn bản của chính phủ là không phù hợp với Công ước châu Âu về Nhân quyền. Tuy nhiên, Quốc hội và chính phủ không phải chấp nhận tuyên bố của Tòa án Tối cao và văn bản tiếp tục có hiệu lực. Trường hợp chấp nhận tuyên bố của Tòa án Tối cao thì chính phủ có quyền sửa đổi, bổ sung văn bản hoặc yêu cầu Quốc hội sửa đổi, bổ sung văn bản cho phù hợp với Công ước châu Âu về Nhân quyền.
Tòa án Tối cao được thành lập vào ngày 1 tháng 10 năm 2009 theo Luật Cải cách hiến pháp 2005 và là một cơ quan ngoài nội các thuộc Chính phủ Anh. Tòa án Tối cao gồm tối đa 12 thẩm phán nhưng Quốc hội có quyền tăng số lượng thẩm phán.
Tòa án Tối cao tiếp quản những nhiệm vụ, quyền hạn tư pháp của Ủy ban Phúc thẩm Thượng viện và thẩm quyền giải quyết những vấn đề về phân quyền của Ủy ban Tư pháp Cơ mật viện.
Lịch sử > Thành lập

Tháng 7 năm 2003, Cục Hiến pháp có văn bản tư vấn đề nghị thành lập một Tòa án Tối cao của cả nước. Cục Hiến pháp lập luận rằng tuy thể chế thẩm phán Thượng viện không bị dư luận chỉ trích và không có dấu hiệu thiên lệch trong xét xử nhưng những chức năng tư pháp của Ủy ban Phúc thẩm Thượng viện nên được tách biệt rõ ràng với những chức năng lập pháp của Thượng viện. Văn bản tư vấn đưa ra bốn điểm:
Liệu sự độc lập với chính phủ và Quốc hội có đủ rõ ràng hay không để đảm bảo độc lập tư pháp.
Các thẩm phán Thượng viện phải khách quan và độc lập cho nên bị hạn chế trong công tác tại Thượng viện, làm giảm giá trị của chức vụ thẩm phán Thượng viện đối với các thẩm phán và Thượng viện.
Công chúng đôi khi không hiểu rằng những quyết định tư pháp của "Thượng viện" thật ra là của Ủy ban Phúc thẩm và những thượng nghị sĩ không phải là thẩm phán không hề tham gia xét xử. Công chúng đôi khi không thấy rõ rằng các thẩm phán Thượng viện không tham gia những vấn đề chính trị về những đạo luật mà các thẩm phán có thể phải xem xét. Nguyên Chủ tịch Tòa án Tối cao Nick Phillips nói rằng việc thành lập Tòa án Tối cao sẽ xác định sự tam quyền phân lập giữa tòa án, Quốc hội và chính phủ.
Thượng viện bị giới hạn về không gian cho nên một tòa án tối cao riêng biệt sẽ làm đỡ chật Cung điện Westminster.
Lập luận chính của phe phản đối thành lập Tòa án Tối cao là thể chế thẩm phán Thượng viện có hiệu quả cao mà chi phí thấp. Phe cải cách phản bác rằng việc pha trộn quyền tư pháp, lập pháp và hành pháp có thể trái với Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền, cụ thể là vi phạm quyền được xét xử công bằng, bởi vì những thẩm phán Thượng viện có quan hệ với Thượng viện và Đại Chưởng ấn, nguyên là chủ tịch Thượng viện.
David Neuberger, về sau là chủ tịch Tòa án Tối cao, bày tỏ lo ngại rằng Tòa án Tối cao sẽ tập quyền nhiều hơn cả Ủy ban Phúc thẩm Thượng viện, nói rằng có nguy cơ "thẩm phán Tòa án Tối cao sẽ tự cho mình nhiều quyền lực hơn hiện tại" nhưng khả năng việc này xảy ra là thấp.
Cải cách thành lập Tòa án Tối cao gây tranh cãi trong dư luận và được thảo luận, tranh luận rộng rãi tại Quốc hội. Năm 2004, Thượng viện thành lập một ủy ban đặc biệt để thẩm tra những lập luận ủng hộ, phản đối thành lập Tòa án Tối cao. Chính phủ Anh ước tính chi phí thành lập Tòa án Tối cao là 56,9 triệu bảng Anh.
Lịch sử > Những quyết định quan trọng

Vụ việc đầu tiên được Tòa án Tối cao xét xử là HM Treasury v Ahmed, liên quan đến "tam quyền phân lập", cụ thể là phạm vi mà Quốc hội ủy quyền cho chính phủ ban hành lệnh hạn chế quyền cơ bản theo Luật Liên Hợp Quốc 1946.
Một trong những vụ việc quan trọng nhất được đưa ra Tòa án Tối cao là việc Thủ tướng Anh Boris Johnson đình chỉ Quốc hội vào năm 2019 nhằm ngăn chặn thảo luận, tranh luận về việc Anh rời khỏi Liên minh châu Âu. Tòa án Tối cao phán quyết rằng đề nghị của Johnson là bất hợp pháp nhằm "chống lại hoặc ngăn chặn vai trò hiến định của Quốc hội là giám sát Chính phủ" và hủy bỏ lệnh đình chỉ Quốc hội. Vụ việc là một trong hai vụ việc duy nhất được 11 thẩm phán xét xử (số lượng thẩm phán cao nhất được phép tham gia hội đồng xét xử).
Năm 2022, Tòa án Tối cao nhất trí phán quyết rằng Nghị viện Scotland không có quyền tổ chức một cuộc trưng cầu ý dân thứ hai về độc lập vì vấn đề độc lập thuộc thẩm quyền của chính phủ trung ương theo Luật Scotland 1998. Lãnh đạo Đảng Dân tộc Scotland Nicola Sturgeon nói rằng quyết định là "một điều khó có thể chấp nhận được đối với bất kỳ ai ủng hộ độc lập" nhưng nhắc lại rằng đảng của bà sẽ nỗ lực "tìm một con đường dân chủ, hợp pháp khác để nhân dân Scotland bày tỏ nguyện vọng của mình".
Hội đồng xét xử và phiên họp

Một hội đồng xét xử của Tòa án Tối cao thông thường gồm năm thẩm phán. Đối với những vụ việc "có tầm quan trọng cao về hiến pháp" hoặc "được dư luận đặc biệt quan tâm"; những vụ việc liên quan đến Công ước châu Âu về Nhân quyền; những vụ việc liên quan đến xung đột giữa Thượng viện, Ủy ban Tư pháp Cơ mật viện hoặc Tòa án Tối cao; và những vụ việc mà Tòa án Tối cao "phải hoặc có thể quyết định" phá tiền lệ thì hơn năm thẩm phán có thể tham gia xét xử. Chủ tịch Tòa án Tối cao quyết định thành phần hội đồng xét xử.
Nhằm tránh trường hợp biểu quyết hòa, hội đồng xét xử bao gồm một số lượng thẩm phán lẻ, cho nên số lượng thẩm phán cao nhất trong một hội đồng xét xử bất kỳ là 11 thẩm phán. Cho đến nay, chỉ có hai vụ việc được đưa ra 11 thẩm phán xét xử: R (Miller) v Secretary of State for Exiting the European Union và R (Miller) v The Prime Minister and Cherry v Advocate General for Scotland.
Thẩm phán Tòa án Tối cao không mặc trang phục xét xử tại phiên họp. Từ tháng 11 năm 2011, chủ tịch Tòa án Tối cao Nick Phillips cho phép luật sư không phải mặc trang phục, lễ phục tại phiên họp.
Bộ máy giúp việc

Tòa án Tối cao có một bộ máy giúp việc riêng biệt với những tòa án khác của Anh, giám đốc bộ máy giúp việc do chủ tịch Tòa án Tối cao bổ nhiệm.
Những "tòa án tối cao" khác tại Anh Quốc

Scotland có tòa án hình sự tối cao, tòa án dân sự tối cao riêng biệt và một cơ quan chuyên trách về trẻ em, quỹ ủy thác, quỹ tín gửi, ba cơ quan này cấu thành Viện Tư pháp Scotland.
Trước ngày 1 tháng 10 năm 2009, có hai tòa án khác được gọi là "tòa án tối cao", là Tòa án Tối cao Anh và Wales và Tòa án Tối cao Bắc Ireland. Cả hai tòa án đều gồm một tòa phúc thẩm, một tòa cấp cao và một tòa hoàng thất. Sau khi Luật Cải cách hiến pháp 2005 có hiệu lực, Tòa án Tối cao Anh và Wales được đổi tên thành Tòa án cấp cao Anh và Wales, Tòa án Tối cao Bắc Ireland được đổi tên thành Tòa án cấp cao Bắc Ireland.
Ủy ban Tư pháp Cơ mật viện có thẩm quyền đối với một vài vấn đề. Quốc vương có quyền yêu cầu Ủy ban Tư pháp Cơ mật viện tư vấn về một vấn đề bất kỳ nhưng quyền hạn này không phải là quyền tư pháp.
Những nhiệm vụ, quyền hạn tư pháp của Thượng viện Anh đều đã bị bãi bỏ, ngoại trừ quyền đàn hặc, luận tội nhưng thủ tục này chưa được tiến hành trong 200 năm.