Luyện tập một bên
Lệch cơ

Lệch cơ (Muscle imbalance) hay mất cân bằng cơ là sự mất đối xứng về mặt cơ bắp khi so trên trục cơ thể, điều này khiến cơ thể không được đối xứng bên to bên nhỏ, bên thấp, bên cao, bên hóp, bên nhô. Lệch cơ trong tập luyện thể hình là tình trạng mất cân đối về sức mạnh, kích thước hoặc phát triển của các nhóm cơ trong cơ thể thường xảy ra khi một bên cơ bắp hoặc một nhóm cơ được phát triển mạnh hơn so với bên còn lại. Có nhiều nguyên nhân từ thói quen tập luyện không cân đối trong việc tập đều trên hai bên cơ thể, cách thức thực hiện bài tập không đúng, sự ưa thích sử dụng một bên cơ thể nhiều hơn bên còn lại trong các hoạt động hàng ngày như sử dụng tay thuận nhiều hơn tay không thuận (do cử động bên tay thuận thoải mái hơn, dễ dàng hơn, tốc độ xử lý nhanh hơn bên kia nhất là khi phải phản xạ đột ngột trong tích tắc, động tác tinh chỉnh, đúng ý và điêu luyện hơn), sự chuyển động không cân đối của vai như động tác chuyển động vai một bên cao hơn bên kia có thể tạo ra sự mất cân đối và ảnh hưởng đến cơ bắp. Bị lệch cơ trong quá trình tập luyện do tập lệch tạ, nâng tạ tay cao tay thấp, tay trước tay sau. Khác biệt về chiều dài của các cánh tay như một cánh tay ngắn hơn cánh tay kia có thể tạo ra sự không đều khi tập luyện dẫn đến sự lệch cơ. Phần cơ bên tay thuận to hơn là bình thường vì sử dụng tay đó nhiều hơn, nhóm cơ đó khỏe hơn nên phát triển tốt hơn phía đối diện. Thậm chí phía tay phải thuận nhưng ngực trái to hơn là điều bình thường, chẵng hạn khi đẩy tạ, tay thuận mạnh hơn thì nó dùng lực ở cánh tay nhiều hơn làm cho cơ ngực dùng lực ít lại và ngược lại tay bên kia yếu hơn thì nó dùng lực từ cơ ngực nhiều hơn, lâu dần sẽ gây ra hiện tượng ngực bên to bên nhỏ.
Việc cơ bắp lệch có thể dẫn đến mất cân đối trong cơ thể, tạo ra sự không đồng đều giữa hai bên, gây ra tình trạng bên nhỏ, bên thấp hoặc bên cao so với bên còn lại. Đồng loại hình lệch cơ chủ yếu bao gồm hai dạng:
Lệch cơ đối kháng: Đây là dạng phổ biến nhất, trong đó các bộ phận cơ bắp ở hai bên cơ thể không cân đối. Ví dụ như tay trái có thể lớn hơn tay phải, đùi trái lớn hơn đùi phải, hay ngực trái phát triển nhiều hơn ngực phải.
Lệch các nhóm cơ: Loại lệch này tập trung vào sự không cân đối giữa các nhóm cơ trong cùng khu vực cơ thể. Ví dụ, có thể là sự mất cân đối giữa cơ trước và cơ sau, như cơ ngực phát triển hơn so với cơ lưng, dẫn đến tình trạng lưng bị gù hoặc sự không đồng đều giữa cơ bắp ở phần thân trên và phần thân dưới.
Nhiều môn thể thao yêu cầu người tham gia thực hiện các hành động bằng một chi, chẵng hạn một cầu thủ bóng đá có thể đá bóng khi đứng trên một chân, và một vận động viên quần vợt có thể đánh bóng bằng cách vung vợt bằng một tay. Việc tăng cường sức mạnh cho các chi theo cách lệch bên có thể giúp người chơi thực hiện các hành động này hiệu quả hơn so với khi các chi được rèn luyện theo cách đều bên. Điều này là do động tác lệch bên giống với hoạt động thể thao hơn và dựa trên nguyên tắc đặc thù, các lợi ích thu được từ nó có thể giúp tập trung sức và phân bố lực nhiều hơn, chính xác hơn, chuẩn hơn khi chơi thể thao Điều đáng chú ý là chạy bộ được coi là một hoạt động lệch bên vì nó liên quan đến việc sử dụng luân phiên giữa việc sử dụng chân đơn lẻ. Đi bộ đôi khi cũng được coi là một hoạt động lệch bên vì lý do này mặc dù nó liên quan đến yếu tố thăng bằng. Những thay đổi hướng đột ngột trong khi chơi thể thao cũng thường được thực hiện theo lệch trọng tâm (thường sẽ theo hướng của bên thuận), chuyển và phân bố trọng tâm không đều.
Một số người có thể bị mất cân bằng cơ giữa các bên khác nhau của cơ thể, bao gồm cả các chi, nghĩa là một bên mạnh hơn bên kia quá mức. Điều này thường có nghĩa là hiệu suất bị cản trở và nguy cơ chấn thương tăng lên. Sự mất cân bằng như vậy có thể là kết quả của các yếu tố lối sống, chẳng hạn như ngồi trước máy tính bằng chuột hoặc do luyện tập không cân bằng hoặc vì những lý do khác. Sự mất cân bằng này có thể không được giải quyết bằng cách luyện tập đều bên vì nó có thể tiếp tục trong quá trình tập luyện. Tuy nhiên, với việc luyện tập một bên, người đó chắc chắn thực hiện cùng một lượng công việc với cả hai bên cơ thể và do đó có thể có nghĩa là sự mất cân bằng cơ được giải quyết. Tình trạng cơ bắp lệch cũng có nhiều nguyên nhân gây ra, chủ yếu bắt nguồn từ thói quen tập luyện và cách sinh hoạt hàng ngày, các công việc văn phòng, hay học sinh, sinh viên phải ngồi học, làm việc rất nhiều nhưng lại chủ quan và không quan tâm đến tư thế ngồi khi làm việc. Phải ngồi làm việc liên tục nhiều giờ liền khiến cho các cơ hoạt động quá mức, cột sống phải chịu áp lực nâng đỡ hơn khi đứng. Tư thế ngồi sai sẽ ảnh hưởng đến vấn đề về cột sống, cơ xương khớp và cuộc sống hàng ngày. Lệch cơ cũng có thể xuất phát từ vị trí cơ thể tự nhiên như xương sườn hai bên không đều có thể phát triển do thói quen nằm ngủ nghiêng trong thời gian dài, hoặc tình trạng lệch cơ đến từ sự không đều trong cấu trúc đầu gắn với cơ ngực và xương ức hai bên cũng có thể tạo ra sự không cân đối trong cơ bắp.