Jefferson Airplane
Lịch sử > 1965-1966: thành lập và bắt đầu sự nghiệp.

Năm 1962, chàng trai Marty Balin 20 tuổi thu âm 2 đĩa đơn đầu tiên cho hãng Challenge Records, tuy nhiên cả hai đều thất bại. Sau đó Balin tham gia vào một nhóm nhạc folk tên The Town Criers từ năm 1963 đến 1964. Sau khi Beatles mở đầu cho sự bành trướng của âm nhạc Anh quốc vào Hoa Kỳ năm 1964, Balin được truyền cảm hứng từ sự kết hợp giữa nhạc folk và rock mà The Byrds và Simon & Garfunkel đã làm rất tốt, và anh quyết định thành lập một nhóm nhạc vào năm 1965 theo đuổi phong cách này. Với sự đầu tư từ vài người bạn, Balin mua một nhà hàng pizza cũ trên phố Fillmore và tái cơ cấu thành một câu lạc bộ âm nhạc tên The Matrix, bắt đầu hành trình tìm kiếm thành viên cho ban nhạc của mình.
Balin gặp nhạc sĩ nhạc folk Paul Kantner tại The Drinking Gourd, một câu lạc bộ khác tại thị trấn. Kartner, một người San Francisco bản địa, bắt đầu biểu diễn nhạc folk tại Bay Area đầu những năm 1960 cùng những người anh em của mình bao gồm Jerry Garcia, David Crosby và Janis Joplin. Kantner cũng đã gia nhập một số ban nhạc folk như The Kingston Trio và The Weaver. Anh đã có một thời gian ngắn chuyển tới Los Angeles, California vào năm 1964 để tham gia vào một nhóm hát đôi cùng với David Freiberg, người sau này cũng trở thành thành viên của Airplane/Starship.
Balin cùng Kantner sau đó tuyển mộ những thành viên khác tại The Matrix. Sau khi chứng kiến màn trình diễn của Signe Toly Anderson tại Drinking Gourd, Balin đã mời cô tham gia nhóm với tư cách giọng hát chính cùng anh. Anderson gia nhập Airplane trong một năm, đóng góp vào album đầu tiên của họ sau đó cô sinh đứa con đầu tiên vào tháng 10 năm 1966 và rời nhóm.
Kantner tiếp tục mời một người bạn cũ, tay guitar blues Jorma Kaukonen tham gia ban nhạc. Là người gốc Washington, D.C., Kaukonen đã chuyển đến California vào đầu thập niên 60 và gặp Kantner khi đang học tại Đại học Santa Clara năm 1962. Tuy được mời tham gia ban nhạc nhưng Kaukonen khá miễn cưỡng do anh vừa giành chiến thắng nhờ màn trình diễn guitar, một phần trong hệ thống âm thanh thuộc thử nghiệm acid của nhà văn Ken Kesey. Tay trống Jerry Peloquin và tay bass acoustic Bob Harvey là những người cuối cùng gia nhập ban nhạc trong giai đoạn đầu.
Tên gọi của nhóm nhạc vẫn còn gây nhiều tranh cãi. Jefferson Airplane là một từ lóng chỉ việc sử dụng giấy cuốn chặt marijuana (một loại cỏ) thành từng điếu và hút đến mức ngắn nhất có thể mà không để lửa chạm vào tay. Công chúng luôn cho rằng đây là nguồn gốc cái tên của nhóm nhạc, nhưng một thành viên thuộc Airplane Jorma Kaukonen phủ nhận và tuyên bố rằng Jefferson Airplane được đưa ra bời Steve Talbot, một người bạn của anh, như một sự nhái lại tên Blind Lemon Jefferson (một nhạc sĩ kiêm guitar đến từ Texas). Một tạp chí phát hành năm 2007 đã trích dẫn lời Kaukonen:
"Tôi có một người bạn tại (Talbot) và tại Berkeley anh ấy đã nhắc đến một cái tên hài hước", Kaukonen giải thích. "Cái tên ấy chính là Blind Thomas Jefferson Airplane (người tiên phong cho dòng nhạc blues). Khi mọi thành viên tìm kiếm một cái tên phù hợp cho nhóm nhạc và không ai nghĩ ra cái tên hay ho nào, tôi đã nói "Mọi người có muốn một cái tên khùng khùng không? Tôi đang có một cái đây."
Airplane có màn biểu diễn công khai ngày đầu tiên tại đêm khai trương The Matrix ngày 13 tháng 8 năm 1965. Âm nhạc ngày hôm đó đi từ cội rễ nhạc folk, phác họa những ảnh hưởng từ The Beatles, The Byrds và The Lovin’ Spoonful, cho đến những âm thanh điện tử đang phát triển thần tốc.
Chỉ vài tuần sau khi thành lập, Jerry Peloquin rời nhóm vì không chịu nổi những thành viên sử dụng ma túy. Mặc dù không phải là một tay trống, ca sĩ kiêm tay guitar Skip Spence (người sáng lập Moby Grape) đã được mời thay thế Peloquin. Tháng 10 năm 1965, sau khi các thành viên khác quyết định rằng Bob Harvey không đủ khả năng, anh đã bị thay thế bởi tay guitar-bass Jack Casady, một người bạn của Kaukonen từ Washington D. C. Casady có màn trình diễn đầu tiên với Airplane tại buổi hòa nhạc dành cho sinh viên tại Berkeley, California, chỉ 2 tuần sau khi anh tới San Francisco.
Khả năng trình diễn của nhóm ngày một tiến bộ và họ nhanh chóng nhận được sự cổ vũ cuồng nhiệt tại San Francisco và những khu vực xung quanh, một phần nhờ bài đánh giá từ phóng viên âm nhạc Ralph J. Gleason - một cựu chiến binh giờ đang là nhà phê bình nhạc Jazz cho tờ San Francisco Chronicle. Sau khi chứng kiến màn trình diễn của Airplane tại The Matrix cuối năm 1965, ông đã tuyên bố họ là "một trong những ban nhạc xuất sắc nhất từ trước tới nay". Sự ưu ái từ Gleason đã nâng cao danh tiếng của Airplane đáng kể, và chỉ trong 3 tháng người quản lý của họ Matthew Katz đã nhận được lời đề nghị từ các công ty thu âm, mặc dù lúc đó phạm vi hoạt động của họ chưa vượt quá Bay Area.
Hai buổi hòa nhạc đáng nhớ của Airplane được tổ chức vào cuối năm 1965. Buổi đầu tiên là màn khiêu vũ hơi hướng lịch sử tại Longshoremen’s Hall, San Francisco ngày 16 tháng 10 năm 1965. Đây cũng là một trong những "chuyện đang diễn ra" tại Bay Area, nơi Gleason lần đầu tiên chứng kiến họ. Tại buổi hòa nhạc này, họ nhận được sự hỗ trợ từ nhóm nhạc folk rock địa phương tên The Great Society với ca sĩ chính là Grace Slick, và cũng tại đây Kantner gặp Slick lần đầu tiên. Vài tuần sau, ngày 6 tháng 11, Airplane tiếp tục thực hiện một buổi hòa nhạc thương mại tại San Francisco Mime Troupe như một động thái đầu tiên của doanh nhân Bill Graham, người sau này trở thành quản lý của nhóm.
Tháng 11 năm 1965, Jefferson Airplane ký hợp đồng ghi âm với RCA Victor với khoản tạm ứng trị giá 25000$. Trước đó, nhóm đã thực hiện một bản ghi âm thử cho Columbia Records ca khúc "The Other Side of This Life" khi Bob Harvey chưa bị loại, những bản ghi âm đó ngay lập tức bị bỏ rơi bởi chính hãng này. Ngày 10, tháng 12, năm 1965, Airplane trình diễn show quảng bá đầu tiên với Bill Graham tại The Fillmore Auditorium, với sự hỗ trợ của The Great Society và một số nhóm nhạc khác. The Airplane cũng xuất hiện trong một số show quảng bá Family Dog của Chet Helms và Avalon Ballroom.
Đĩa đơn đầu tiên của nhóm là một ca khúc viết bởi Balin "It’s No Secret", mặt sau là ca khúc "Runnin’ Round The World", nhạc phẩm đã dẫn đến mâu thuẫn đầu tiên của Airplane với RCA do phần ca từ nhạy cảm "The night I’ve spent with you have been fantastic trips". Sau khi LP đầu tiên hoàn thiện vào tháng 3 năm 1966, Skip Spence rời nhóm và ngay lặp tức được thay thế bởi Spencer Dryden, anh đã có màn biểu diễn đầu tiên với Airplane tại Berkeley Folk Festival ngày 4 tháng 7, năm 1966. Trước đó Dryden đã hoạt động ở Los Angeles cùng một ban nhạc tên Ashes (sau chuyển thành The Peanut Butter Conspiracy).
Người quản lý đầu tiên Matthew Katz đã bị sa thải vào tháng 8, kéo theo một vụ tranh chấp dân sự đến tận năm 1987. Một người bạn và người cùng phòng của Balin, Bill Thompson đã được chọn làm người quản lý tạm thời. Đó chính là Thompson, nhân viên cũ của Chronicle, một người bạn và cũng là một người hỗ trợ trung thành của Airplane. Anh đã thuyết phục Gleason và John Wasserman đến và theo dõi nhóm nhạc tại Longshoreman’s Hall. Với sự giúp đỡ từ Gleason, Thompson đã có thể đăng ký một suất trình diễn cho Airplane tại Berkeley Folk Festival và Monterey Jazz Festival.
Album đầu tiên của nhóm Jefferson Airplane Takes Off được phát hành vào tháng 9 năm 1966. Những ca khúc nhạc folk được sử dụng trong album bao gồm "Tobacco Road" của John D. Loudermilk và "Let’s Get Together" của Dino Valente. Ngoài ra còn một số bản ballad "It’s No Secret" và "Come Up The Years". Mặc dù sự thật là ban nhạc còn chưa biểu diễn bên ngoài Bay Area và chưa xuất hiện trên truyền hình, album vẫn thu hút được sự chú ý đáng kể tại Hoa Kỳ và có số lượng tiêu thụ tốt đủ để giành được đĩa vàng. RCA ban đầu chỉ in 15000 bản, nhưng riêng tại San Francisco đã có tới 10000 bản được tiêu thụ và họ đã phải tái bản album. Trong phiên bản in sau, RCA đã loại ca khúc "Runnin’ Round This World" như một sự phản đối từ "trip" xuất hiện trong ca từ ca khúc này.
Với lý do tương tự, RCA cũng thay đổi phiên bản khác cho 2 ca khúc: "Let Me In", thay đổi câu "you shut your door, you know where" thành "you shut your door, now it ain’t fair", và "don’t tell me you want money" thành "don’t tell me it ain’t funny". "Run Around" cũng được sửa lại, thay đổi câu "flowers thay sway as you lay under me" thành "flowers that sway as you stay here by me". Phiên bản gốc với "Runnin’ Round The World" chưa bị xóa cũng như phiên bản chưa kiểm duyệt của "Let Me In" và "Run Around" hiện tại đáng giá hàng ngàn đôla với những nhà sưu tầm.