Elf
Các văn tự thời Trung Cổ > Văn tự Bắc Âu cổ > Văn tự thần thoại

Bằng chứng cho niềm tin về elf ở vùng Scandinavia thời Trung Cổ bên ngoài Iceland rất thưa thớt, nhưng bằng chứng ngay tại Iceland lại rất phong phú một cách lạ thường. Trong một thời gian dài, quan điểm về elf trong thần thoại Bắc Âu cổ được định nghĩa qua tác phẩm văn xuôi Snorra Edda của Snorri Sturluson đề cập đến svartálfar, dökkálfar và ljósálfar ('elf đen', 'elf bóng tối' và 'elf ánh sáng'). Tuy nhiên, những từ này chỉ được chứng thực trong Snorra Edda và các văn bản dựa vào tác phẩm. Hiện tại, người ta đều đồng ý rằng chúng phản ánh truyền thuyết của người lùn, ác quỷ và thiên thần. Điều này phần nào đó cho thấy sự "ngoại giáo hóa" của Snorri đối với vũ trụ học Kitô giáo mà ông học từ Elucidarius, một sách tóm tắt phổ biến về tư tưởng Kitô giáo.
Các học giả về thần thoại Bắc Âu cổ hiện nay đều tập trung vào những tham chiếu đến elf trong thơ Bắc Âu cổ, đặc biệt là Saemundar Edda. Nhân vật duy nhất được xác định rõ là elf trong thơ Edda cổ điển (nếu có thể) là Völundr, nhân vật chủ đạo của bài thơ Völundarkviða. Tuy nhiên, elf lại hay được nhắc đến trong cụm từ lặp lại âm đầu Æsir ok Álfar ('Æsir và đàn elf') và các biến thể của cụm. Đây rõ ràng là một công thức thơ tồn tại trong một thời gian dài, chứng tỏ elf có mối liên hệ bền chặt với các vị thần được gọi là, hoặc thậm chí đưa ra giả thuyết rằng elf với Æsir là một và giống nhau. Việc ghép cặp này được đặt song song trong bài thơ Wið færstice viết bằng tiếng Anh cổ và trong hệ thống tên cá nhân của nhóm ngôn ngữ German. Hơn nữa, trong thơ skald, từ elf được dùng như từ chỉ các vị thần.
Bài thơ skald Austrfaravísur do Sigvatr Þórðarson sáng tác trong khoảng năm 1020 đề cập đến một álfablót ('lễ thờ cúng 'elf') ở Edskogen, nơi ngày nay là miền nam Thụy Điển. Elf dường như không có bất kỳ sự phân biệt rạch ròi nào giữa con người và thần thánh. Tương tự như Æsir, vào thời ấy, elf có lẽ được coi là có hình dáng như con người và tồn tại đối địch với người khổng lồ (Jötunn). Nhiều nhà bình luận đã (hoặc thay vào đó) lập luận về sự trùng lặp khái niệm giữa elf và người lùn trong thần thoại Bắc Âu cổ, điều này cũng phù hợp với phương hướng chung trong các bằng chứng thời Trung Cổ của Đức.
Có những hàm ý rằng thần Freyr có liên hệ với elf. Nói một cách chi tiết thì Álfheimr (nghĩa đen là 'thế giới của elf') là vùng đất mà Freyr nhận được trong bài thơ Grímnismál. Snorri Sturluson xác định Freyr là một trong những Vanir. Tuy nhiên, thuật ngữ Vanir lại hiếm xuất hiện trong thơ Edda, và rất hiếm gặp trong thơ skald, nó cũng thường không được cho là hiện diện trong ngữ tộc German. Do mối liên hệ giữa Freyr và elf, người ta từ lâu đã hoài nghi rằng álfar và Vanir ít nhiều là những từ khác nhau để chỉ cùng một nhóm sinh vật. Tuy nhiên, điều này không được chấp nhận một cách thống nhất. Một từ ẩn dụ trong thơ ca cổ (kenning) chỉ mặt trời là álfröðull (nghĩa đen là 'đĩa elf') mang nét nghĩa không chắc chắn, nhưng gợi ý về mối liên hệ giữa elf và mặt trời.
Mặc dù các từ liên quan mang nét nghĩa hơi không chắc chắn, nhưng có vẻ Völundr được mô tả khá rõ ràng là một trong những elf trong bài thơ Völundarkviða. Vì hành động nổi bật nhất của ông trong bài thơ là cưỡng hiếp Böðvildr, được biết là bài thơ đã đề cập elf là mối đe đọa tình dục đối với các thiếu nữ. Ý tưởng tương tự cũng có trong hai bài thơ Edda hậu cổ điển chịu ảnh hưởng từ dòng văn học lãng mạn hiệp sĩ và Breton lai là Kötludraumur và Gullkársljóð. Ý tưởng này cũng xuất hiện trong các truyền thuyết về sau của vùng Scandinavia và sau này nữa, vì vậy hai bài thơ có thể là nguồn chứng thực ban đầu cho truyền thuyết. Elf cũng xuất hiện trong một vài câu thần chú, bao gồm cả bùa chú rune Bergen trong các bản khắc ở Bryggen.