stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Nguyễn Xí
Qua đời

Năm 1465, Nguyễn Xí qua đời ở tuổi 69 và được truy phong làm Thái sư, thụy là Nghĩa Vũ. Hai năm sau, vào năm 1467, vua Lê Thánh Tông cho dựng đền thờ Nguyễn Xí theo chế độ quốc tạo, quốc tế, đồng thời lệnh Trạng nguyên Nguyễn Trực viết văn bia phong thần với danh hiệu: "Thượng đẳng phúc thần, Hiển uy chính nghị anh kiệt Trung trinh đại vương."
Đến năm Hồng Đức thứ 15 (1484), Nguyễn Xí được truy tặng tước hiệu Cương Quốc công. Cùng năm, vua Lê Thánh Tông ban sắc phong thần với danh hiệu "Thượng đẳng phúc thần, Hiển uy chính nghị anh kiệt trung trinh Đại vương" và cho dựng đền thờ ông tại xã Nghi Hợp, huyện Nghi Lộc, tỉnh Nghệ An. Năm 1485, Lê Thánh Tông tiếp tục truy phong cho cha của Nguyễn Xí, Nguyễn Hội, tước Thái bảo Đình Quận công, và anh trai ông, Nguyễn Biện, tước Phiêu kỵ Thượng tướng quân, Thái phó.
Theo Đại Việt thông sử của Lê Quý Đôn, Nguyễn Xí có 16 con trai và 8 con gái. Các hậu duệ của ông tiếp tục giữ vai trò quan trọng, phò tá nhà Lê trung hưng.
Tưởng niệm

Ngày 30 tháng Giêng âm lịch hàng năm, tại Đền thờ Nguyễn Xí ở xã Nghi Hợp, huyện Nghi Lộc, tỉnh Nghệ An, diễn ra lễ hội truyền thống mang tên "Lễ Hội Mừng Công" hoặc "Lễ Hội Đền Thái Sư Cương Quốc Công Nguyễn Xí". Đây là một ngôi đền cổ có giá trị kiến trúc lớn, được xây dựng cách đây hơn 546 năm và được công nhận là di sản cấp quốc gia. Lễ hội kéo dài từ ngày 28 đến ngày 30 tháng Giêng âm lịch, với sự tham gia của lãnh đạo tỉnh Nghệ An, đông đảo người dân địa phương, con cháu dòng họ Nguyễn, cùng du khách trong và ngoài nước.
Vào thời Nguyễn, Nguyễn Xí được các vua triều Nguyễn truy phong danh hiệu "Hiển uy Chính nghị Anh kiệt Trung trinh Đại vương" và được tổ chức tế lễ hàng năm tại Miếu Lịch đại đế vương. Ngày 31 tháng 12 năm 2020, Đền thờ Nguyễn Xí được Thủ tướng Chính phủ và Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là Khu di tích lịch sử văn hóa Quốc gia đặc biệt. Cùng với đó, khu lưu niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh ở xã Kim Liên, huyện Nam Đàn, Nghệ An, cũng được công nhận danh hiệu này. Ngoài ra, tên Nguyễn Xí còn được đặt cho nhiều con đường và tuyến phố trên khắp Việt Nam.
Chú thích

↑  “Đền Nguyễn Xí khai hội”.
↑  Lê Quý Đôn, sách đã dẫn, tr 179
↑  Đại Việt sử ký toàn thư, Nhà xuất bản khóa học xã hội Hà Nội, 1993, bản điện tử, trang 405
↑  Đại Việt thông sử, Nhà xuất bản văn hóa thông tin, 1976, trang 150, 151 Dịch giả Ngô Thế Long
↑  Lê Quý Đôn, sách đã dẫn, tr. 180.
↑  Lê Quý Đôn, sách đã dẫn, tr. 181.
↑  Lịch triều hiến chương loại chí, Phan Huy Chú, Nhà xuất bản Giáo dục, 2006.
↑  Lê Quý Đôn, sách đã dẫn, tr. 185.
Đền thờ Nguyễn Xí
Đền thờ Nguyễn Xí
Sauli Niinistö

| Sauli Niinistö |
| --- | --- |


Tổng thống thứ 12 của Phần Lan
Nhiệm kỳ 1 tháng 3 năm 2012 – 1 tháng 3 năm 2024 12 năm, 0 ngày
Thủ tướng: Jyrki Katainen Alexander Stubb Juha Sipilä Sanna Marin Petteri Orpo
Tiền nhiệm: Tarja Halonen
Kế nhiệm: Alexander Stubb
Chủ tịch Quốc hội
Nhiệm kỳ 24 tháng 4 năm 2007 – 27 tháng 4 năm 2011 4 năm, 3 ngày
Tiền nhiệm: Timo Kalli
Kế nhiệm: Ben Zyskowicz
Bộ trưởng Tài chính
Nhiệm kỳ 2 tháng 2 năm 1996 – 16 tháng 4 năm 2003 7 năm, 73 ngày
Thủ tướng: Paavo Lipponen
Tiền nhiệm: Iiro Viinanen
Kế nhiệm: Antti Kalliomäki
Phó Thủ tướng Phần Lan
Nhiệm kỳ 13 tháng 4năm 1995 – 30 tháng 8 năm 2001 6 năm, 139 ngày
Thủ tướng: Paavo Lipponen
Tiền nhiệm: Pertti Salolainen
Kế nhiệm: Ville Itälä
Bộ trưởng Tư pháp
Nhiệm kỳ 13 tháng 4 năm 1995 – 1 tháng 2 năm 1996 294 ngày
Thủ tướng: Paavo Lipponen
Tiền nhiệm: Anneli Jäätteenmäki
Kế nhiệm: Kari Häkämies
 
Thông tin cá nhân
Sinh: Sauli Väinämö Niinistö 24 tháng 8, 1948 (76 tuổi) Salo, Phần Lan
Đảng chính trị: Đảng Liên hiệp Dân tộc
Phối ngẫu: Marja-Leena Niinistö (1974–1995)   Jenni Haukio (2009–nay)
Quan hệ: Ville Niinistö (cháu)
Cư trú: Mäntyniemi
Alma mater: Đại học Turku
Website: Official website
Phục vụ trong quân đội
Thuộc:  Phần Lan
Phục vụ: Lục quân Dự bị Phần Lan
Cấp bậc:  Đại uý
Sauli Väinämö Niinistö (phát âm tiếng Phần Lan: [ˈsɑu̯li 'væi̯næmœ 'niːnistœ], sinh năm 24 tháng 8 năm 1948). Là 1 chính trị gia Phần Lan của các Đảng Liên minh Dân tộc. Ông là tổng thống của Phần Lan từ ngày 1 tháng 3 năm 2012 đến ngày 1 tháng 3 năm 2024, trở thành tổng thống đầu tiên của Đảng Liên minh quốc gia kể từ khi Juho Kusti Paasikivi, người đã rời văn phòng vào năm 1956.
Là một luật sư, Niinistö làm Bộ trưởng Bộ Tài chính 1996-2003 và ứng cử viên Đảng Liên minh các quốc gia trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2006. Ông từng làm Chủ tịch của Quốc hội Phần Lan từ 2007 đến 2011 và đã được Chủ tịch danh dự đảng Nhân dân châu Âu (EPP) kể từ năm 2002. Ông cũng là Chủ tịch Liên đoàn bóng đá Phần Lan. 
Niinistö là ứng cử viên Đảng Liên minh Quốc gia trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2012. Với 37,0% phiếu bầu, ông đã giành chiến thắng trong vòng đầu tiên của cuộc bầu cử và phải đối mặt với Pekka Haavisto của Liên đoàn Xanh trong vòng hai quyết định. Ông đã chiến thắng trong vòng bầu cử thứ hai với khoảng 62,6% so với 37,4% phiếu bầu của Haavisto
Lê Thị Phất Ngân

Lê Thị Phất Ngân (chữ Hán: 黎氏佛銀) hay Lập Giáo hoàng hậu là một trong những Hoàng hậu đầu tiên của triều đại nhà Lý trong lịch sử Việt Nam. Bà là người có thân phận cao quý với xuất thân là công chúa con vua Lê Đại Hành và Đại Thắng Minh Hoàng hậu, rồi được làm hoàng hậu của vua Lý Thái Tổ và trở thành mẫu hậu của vua Lý Thái Tông. Các anh em trai của bà là Đinh Toàn, Lê Long Việt và Lê Long Đĩnh đều từng làm vua của Đại Cồ Việt. Cuộc đời của bà được biết đến nhiều hơn qua các thần tích, thần phả ở các di tích như: Cố đô Hoa Lư (Ninh Bình); đền Lăng (Hà Nam), đền Bạch Mã (Yên Thành, Nghệ An)...
Thân thế

Bà sinh thời là Phất Ngân công chúa (佛銀公主), sinh tại kinh đô Hoa Lư (Ninh Bình), là con gái của Hoàng đế Lê Đại Hành và Đại Thắng Minh Hoàng hậu Dương Vân Nga. Bà là chị em cùng cha khác mẹ với 2 vua Lê Trung Tông và Lê Ngọa Triều và là em cùng mẹ khác cha với vua Đinh Phế Đế. Căn cứ vào năm Dương Vân Nga lập Lê Hoàn  làm vua (981) và năm sinh của Lý Thái Tông (1000) có thể dự đoán Lê Thị Phất Ngân sinh khoảng sau năm 98một vài năm.
Cũng như những hoàng hậu khác thời phong kiến, trong chính sử, Lê Thị Phất Ngân chỉ được nhắc đến gián tiếp với vài nét chấm phá như Đại Việt sử ký toàn thư, chép về Lý Thái Tổ có đoạn viết:
Tiếp tục, Quyển II, Kỷ nhà Lý, mục Lý Thái Tông đoạn mở đầu viết:
Khi Thái Tổ Hoàng đế lên ngôi, bà được phong làm Lập Giáo Hoàng hậu (立教皇后), quy chế xe kiệu, áo mũ vượt hơn các hoàng hậu khác.
Khi Thái Tông Hoàng đế lên ngôi, bà được tôn làm Linh Hiển Hoàng thái hậu (靈顯皇太后).
Cuộc đời

Theo "Ngọc phả các vua triều Lê" tìm thấy ở các di tích thuộc xã Liêm Cần, Thanh Liêm, Hà Nam thì:
Cũng theo thần tích các chùa Duyên Ninh, chùa Nhất Trụ ở Cố đô Hoa Lư, sau khi nhà Lý dời đô về Thăng Long, nhà Tiền Lê mất ngôi, Hoàng hậu Lê Thị Phất Ngân thường xuyên lui về đô cũ để cùng hậu thuẫn người con trai Lý Long Bồ mới hơn 10 tuổi trấn thủ vùng đất này (được phong Vương tháng 6 năm 1013). Tại Hoa Lư, Hoàng hậu giúp dân tu bổ, xây dựng nhiều ngôi chùa để tu hành và trông coi lăng mộ vua cha Lê Đại Hành.
Tại chùa Duyên Ninh, bà tác hợp cho nhiều đôi lứa nên duyên để rồi chùa Duyên Ninh trở thành ngôi chùa cầu duyên ở Cố đô Hoa Lư.
Tôn vinh

Tại đền Vua Lê Đại Hành thuộc khu di tích quốc gia đặc biệt Cố đô Hoa Lư ở Trường Yên huyện Hoa Lư (Ninh Bình), bên trái hậu cung có ban thờ công chúa Phất Ngân, vì quan niệm con gái "xuất giá tòng phu" nên dân gian không đúc tượng như Lê Đại Hành, Dương Vân Nga và Lê Long Đĩnh ở chính cung mà chỉ có bài vị thờ công chúa; các nhà nghiên cứu cho rằng việc phối thờ cùng vua cha Lê Đại Hành và mẹ Dương Vân Nga trong khi rất nhiều Hoàng tử và Công chúa khác không được thờ trong đền này cho thấy công chúa Phất Ngân phải có công tích, đức hạnh nổi tiếng mới được nhân dân đánh giá, tôn vinh như vậy.
Theo lịch sử để lại, đền Bạch Mã ở Yên Thành, Nghệ An có từ gần 1000 năm nay, do chính Uy Minh Vương Lý Nhật Quang dựng nên để thờ vọng vua cha Lý Thái Tổ, thờ mẹ là Hoàng hậu Lê Thị Phất Ngân, thờ bà ngoại là Thái hậu Dương Vân Nga, Vua anh là Lý Thái Tông và các anh hùng, nghĩa sỹ nhà Lý. Hiện tại, trong đền còn lưu giữ nhiều hiện vật có giá trị văn hóa, là nơi gửi gắm tâm linh của người dân địa phương. Năm 2011, ngôi đền đã được đầu tư nâng cấp tu bổ lại, phía trước có cổng tam quan, khu vực sân có tắc môn, lư hương, bậc tam cấp. Phía trong gồm: 3 gian tiền tế có Ban thờ Phật, 2 gian hậu cung là nơi thờ Lý Thái Tổ và Lê Thị Phất Ngân.
Tại Di tích đền Đô trên quê hương nhà Lý ở Bắc Ninh, Hoàng thái hậu Lê Thị Phất Ngân được thờ vị trí trung tâm trong điện Mẫu thờ 7 mẫu hậu của các Vua từ Lý Thái Tông đến Lý Huệ Tông.
Ở vùng lân cận khu vực động Hoa Lư thuộc ranh giới 2 huyện Nho Quan và Gia Viễn (Ninh Bình) có rất nhiều di tích thờ Vua Đinh Tiên Hoàng và Thái hậu Dương Vân Nga phối thờ Lý Thái Tổ cùng Hoàng hậu Lê Thị Phất Ngân như đình Ngọc Nhị, đình Ngọc Ba, đình Trai, chùa Hưng Quốc. Theo giai thoại, trước khi dời đô về Thăng Long, Lý Thái Tổ đã đến những nơi này như để xin ý kiến các bậc tiền nhân.
Gia quyến

Cha: Vua Lê Đại Hành.
Mẹ: Thái hậu Dương Vân Nga, được các Vua nhà Lý phong là Bảo Quang Hoàng thái hậu.
Chồng: Vua Lý Thái Tổ.
Các anh em:
Vua Đinh Phế Đế (cùng mẹ Dương Vân Nga, khác cha là Đinh Tiên Hoàng).
Vua Lê Long Việt (cùng cha Lê Đại Hành, khác mẹ là Chi hậu Diệu nữ).
Vua Lê Long Đĩnh (cùng cha Lê Đại Hành, khác mẹ là Chi hậu Diệu nữ).
Các con:
Vua Lý Thái Tông.
Hoàng tử Lý Nhật Quang.
Hoàng tử Lý Long Bồ.
Chú thích

1 2  Đại Việt sử ký toàn thư, Quyển II, Kỷ Nhà Lý
↑  Bí ẩn người vợ được Lý Công Uẩn đối đãi đặc biệt
↑  NGỌC PHẢ CÁC VUA TRIỀU LÊ Lưu trữ 2013-10-19 tại Wayback Machine, Trần Bá Chí, đăng trên Báo Hán Nôm của VIỆN NGHIÊN CỨU HÁN NÔM - VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM, năm 2010.
↑  “4 đền, chùa cầu duyên linh thiêng nổi tiếng”. Bản gốc lưu trữ ngày 15 tháng 1 năm 2019. Truy cập ngày 9 tháng 5 năm 2021.
↑  Khánh thành công trình tôn tạo Đền Bạch Mã[liên kết hỏng], Thái Dương, Đài Phát Thanh Truyền hình Nghệ An, 15/01/2012.
↑  Khánh thành công trình tôn tạo Đền Bạch Mã Lưu trữ 2014-11-29 tại Wayback Machine, CỔNG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ HUYỆN YÊN THÀNH, 16/01/2012 09:18 AM.
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
Lê Thị Phất Ngân Nhà Lý
Tước hiệu
| Tiền nhiệm Minh Đức thái hậu | Hoàng hậu Việt Nam 1010–1028 | Kế nhiệm Kim Thiên hoàng hậu |
| x t sHoàng hậu nhà Lý |
| --- | --- |
Lý Thái Tổ: Lập Giáo hoàng hậu  •  Lập Nguyên hoàng hậu  •  Tá Quốc hoàng hậu  •  Đệ tứ hoàng hậu  •  Đệ ngũ hoàng hậu  •  Đệ lục hoàng hậu  •  Đệ thất hoàng hậu  •  Đệ bát hoàng hậu  •  Đệ cửu hoàng hậu
Lý Thái Tông: Kim Thiên hoàng hậu  •  Thiên Cảm hoàng hậu  •  Vương hoàng hậu  •  Đinh hoàng hậu  •  Đệ ngũ hoàng hậu  •  Đệ lục hoàng hậu  •  Đệ thất hoàng hậu  •  Đệ bát hoàng hậu
Lý Thánh Tông: Thượng Dương hoàng hậu
Lý Nhân Tông: Lan Anh hoàng hậu  •  Chấn Bảo hoàng hậu  •  Khâm Thiên hoàng hậu
Lý Thần Tông: Lệ Thiên hoàng hậu  •  Linh Chiếu hoàng hậu
Lý Anh Tông: Chiêu Linh hoàng hậu  •  Linh Đạo hoàng hậu
Lý Cao Tông: An Toàn hoàng hậu
Lý Huệ Tông: Thuận Trinh hoàng hậu#
Chú thích:# bị phế khi còn sống hay bị tước tư cách hoàng hậu vào các đời sau; in nghiêng truy phong hoặc là thái hậu.
Ban thờ Công chúa Phất Ngân tại đền Vua Lê Đại Hành.
Chi Ké đầu ngựa

| Chi Ké đầu ngựa |
| --- | --- |
Ké đầu ngựa thông thường Xanthium strumarium
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Asterales
Họ (familia): Asteraceae
Chi (genus): Xanthium L., 1753
Các loài
 Xem bài.
Chi Ké đầu ngựa (danh pháp khoa học: Xanthium) là một chi thực vật có hoa trong họ Cúc (Asteraceae) Chi này là bản địa ở Bắc Trung Mỹ, châu Á, châu Âu.
Mô tả

Chi Ké đầu ngựa gồm những thực vật thân thảo một năm, dáng thô, có thể cao tới 20–47 inch (51–119 cm). Lá mọc cách hoặc mọc vòng, có hai dạng hình mác hoặc hình trứng, hình thận, mép lá có nhiều thùy và có răng cưa sâu. Một số loài như ké đầu ngựa gai X. spinosum có rất nhiều gai, mỗi nách lá đều có một gai màu vàng nhạt mang ba thùy nhọn.
Cây có hoa đơn tính: hoa đực nằm ở những nhánh ngắn tại đầu cành, mang nhiều lá bắc xếp thành 1-3 hàng, tràng hoa có mang 5 thùy hình răng, mọc thành cụm hình cầu, đế hoa hình bán cầu có nhiều vảy; hoa cái hình trứng mọc thành cụm tại nách lá, không có tràng, lá bắc dính liền vào nhau ôm trọn lấy hoa. Hạt phấn có kích thước 26-28 micrômét, dạng hình phỏng cầu dẹt ở hai đầu, có hình phác nhìn từ cực dạng tam giác, phân thành 3-4 thùy, lục giác hay ngũ giác, và có 3-4 đường xoi dọc. Gai ngoài hạt phấn gần như bị tiêu biến, chỉ còn là những mấu nhọn hay tù dài không quá 0,6 micrômét.
Ké đầu ngựa là cây ngày ngắn, chỉ ra hoa vào lúc ngày ngắn-đêm dài vào cuối mùa hè và mùa thu, thường là từ tháng Bảy đến tháng Mười ở Bắc bán cầu. Tuy nhiên chúng vẫn có thể ra hoa quanh năm ở vùng nhiệt đới trong điều kiện độ dài thời gian ngày-đêm được giữ ở mức ổn định.
Ké đầu ngựa cho quả hình cầu, mang nhiều gai. Quả ké là quả gai được bao bọc bởi một cái vỏ hình thành từ lá bắc. Các gai này giúp cho quả dễ dàng mắc vào những động vật đi ngang qua và sẽ được các động vật ấy phát tán đi rất xa, có khi hàng dặm. Khi chín, quả sẽ chuyển sang màu vàng, chính vì vậy chi này mang tên khoa học là Xanthium, bắt nguồn từ chữ Hy Lạp xanthos có nghĩa là màu vàng.
Các loài

Số lượng loài của chi Ké đầu ngựa không thống nhất. Trong quá khứ từng có hơn 20 loài ké đầu ngựa đã được nhận diện. Hiện tại The Plant List công nhận 12 loài thuộc chi Ké đầu ngựa như sau:
Xanthium ambrosioides Hook. & Arn.
Xanthium argenteum Widder
Xanthium cavanillesii Shouw
Xanthium cloessplateaum D.Z.Ma
Xanthium echinatum Murray - Ké đầu ngựa thối
Xanthium inaequilaterum DC.	- Ké đầu ngựa gốc lệch
Xanthium italicum Moretti
Xanthium mongolicum Kitag.
Xanthium orientale L.
Xanthium sibiricum Patrin ex Widder - Ké đầu ngựa Sibir
Xanthium spinosum L. - Ké đầu ngựa gai, ké đầu ngựa ráp hay ké đầu ngựa Bathurst (phân bố ở Nam và Trung Mỹ)
Xanthium strumarium L. - Ké đầu ngựa thông thường (loài bản địa ở Bắc Mỹ, du nhập vào nhiều nước khác)
Công dụng

Theo một số nghiên cứu, một hoạt chất trong ké đầu ngựa có tác dụng kiềm chế quá trình tạo anion superoxit của bạch cầu trung tính bị kích thích bởi N-formyl-methionin-leucine-phenylalanin với chỉ số IC50 là 1,72 µg/mL.
Gai và hạt của quả ké chứa nhiều chất carboxyatractylosit (CAT), trước đây gọi là xanthostrumarin, đây là chất có vai trò chủ chốt trong các tác dụng phụ của ké đầu ngựa. CAT được cho là chất ức chế sinh trưởng trên ké đầu ngựa và nhiều thực vật khác, nó có vai trò ngăn chặn việc nảy mầm và sinh trưởng của thực vật. Phần lớn chất này tập trung trong gai của quả ké, tuy nhiên khi quả được sơ chế để làm thuốc thì gai thường bị đốt bỏ, điều đó làm giảm hàm lượng của CAT trong thành phẩm.
Ké đầu ngựa cũng được dùng để làm thuốc nhuộm màu vàng, từ đó sinh ra tên khoa học là Xanthium, bắt nguồn từ chữ Hy Lạp xanthos nghĩa là "màu vàng". Dầu ép từ hạt ké đầu ngựa có thể được dùng làm thực phẩm.
Trong Đông y ké đầu ngựa thông thường X. strumarium được gọi là "thương nhĩ tử" (苍耳子, cang er zi), ngoài ra thương nhĩ tử cũng có thể là các loài ké đầu ngựa khác như X. inequilaterum hay X. sibiricum. Thành phần làm thuốc là quả già khô, có thể dùng dạng sao chín, phơi khô, tán bột hay tẩm rượu. Ké đầu ngựa có vị ngọt nhạt, cay đắng, tính ấm, hơi độc, tác dụng phát tán, tán phong, trừ thấp, hoá nhiệt, thông mũi, giảm đau, chủ trị nhức đầu do phong hàn, mắt quáng gà, tắc mũi và các bệnh về mũi-xoang. Tuy nhiên không dùng ké đầu ngựa trong trường hợp huyết hư, ứ huyết, kiêng kỵ với thịt lợn, và dùng quá liều sẽ gây độc, nôn, đau bụng, tiêu chảy. Chất độc của ké đầu ngựa gây hại đến gan và sẽ gây tử vong ngay tức khắc nếu dùng với liều lượng bằng 0,75% khối lượng cơ thể.
Tác hại

Ké đầu ngựa thông thường (Xanthium strumarium) là loài bản địa ở Bắc Mỹ. Hạt của nó từng là thức ăn của loài vẹt đuôi dài Carolina đã tuyệt chủng - trước nay chưa ai biết loài vật nào khác chịu được chất độc của hạt ké đầu ngựa. Nay nó trở thành loài xâm hại trên khắp thế giới, xâm lấn vào các thửa ruộng đất nông nghiệp và có thể gây ngộ độc cho gia súc vì chứa các chất độc glycosit, như ngựa; bò nhà; cừu. Một số vật nuôi sẽ không đụng đến loài cây này nếu như trong khu vực có sẵn các nguồn thức ăn khác, nhưng các loài ăn tạp hơn, như lợn sẽ ăn ké đầu ngựa để rồi ngộ độc, ốm mà chết. Cây con và hạt là phần có độc tính cao nhất của ké đầu ngựa. Triệu chứng ngộ độc thường diễn ra trong vòng vài giờ, bao gồm việc đi đứng loạng choạng, người yếu ớt, ủ rũ, trẹo xoắn cơ cổ, mạch gấp và yếu, khó thở, và cuối cùng là tử vong.
Hình ảnh

X. strumarium
X. italicum
X. spinosum
X. albidum
Chú thích

Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về .
↑  The Plant List (2010). “Xanthium”. Truy cập ngày 25 tháng 9 năm 2013.
↑  Cocklebur. Thermo Scientific
↑  Cocklebur Lưu trữ 2013-11-05 tại Wayback Machine. Oxford Dictionary.
1 2  Siberian cocklebur[liên kết hỏng]. Natural Standard.
1 2 3  Genus Xanthium. PlantNet.
↑  Glenn Keator. California Plant Families: West of the Sierran Crest and Deserts, tr. 36
↑  Xanthium Lưu trữ 2013-11-05 tại Wayback Machine. Go Botany
↑  Xanthium strumarium. Biodiversity India
↑  Spiny cocklebur - Xanthium spinosum Lưu trữ 2013-11-05 tại Wayback Machine. Invasive Species South Africa
1 2  Cockleburr (Xanthium). PollenLibrary.com
↑  Sự duy trì của trạng thái cảm ứng quang kỳ[liên kết hỏng]
↑  An Effect of Gibberellic Acid on the Flowering of Xanthium, a Short Day Plant.
↑  Participation of Long-Day Inhibition in Flowering of Xanthium strumarium L.
↑  Flowering of Xanthium under Long-Day Conditions
↑  “Invasive Species: Xanthium strumarium, Common Cocklebur”. Bản gốc lưu trữ ngày 10 tháng 6 năm 2015. Truy cập ngày 3 tháng 11 năm 2013.
1 2 3 4  “Ké đầu ngựa”. Bản gốc lưu trữ ngày 10 tháng 6 năm 2015. Truy cập ngày 15 tháng 5 năm 2022.
↑  Xanthium Fruit (cang er zi) Acupuncture Today.
↑  Index of Species Information Xanthium strumarium Cục Lâm nghiệp Hoa Kỳ.
↑  Xanthium in The Plant List
↑  Lee, C. L. (2008). “(-)-Xanthienopyran, a new inhibitor of superoxide anion generation by activated neutrophils, and further constituents of the seeds of Xanthium strumarium”. Planta medica. 74 (10): 1276–9. doi:10.1055/s-2008-1081295. PMID 18622908.
↑  Cutler H. G. và R. J. Cole. (1983). Carboxyatractyloside: A compound from Xanthium strumarium and Atractylis gummifera with plant growth inhibiting properties. J. Nat. Prod. 46(5):609-613, doi:10.1021/np50029a003.
1 2  Thương Nhĩ Tử (Fructus Xanthii) 苍耳子
1 2 3  Thương nhĩ tử Lưu trữ 2013-03-13 tại Wayback Machine. Viện CNTT, thư viện Y học Trung ương.
↑  English, J. (2010). “Natural Allergy Relief”. Nutrition Review. 4 (2). Bản gốc lưu trữ ngày 2 tháng 2 năm 2012. Truy cập ngày 3 tháng 1 năm 2012.
↑  Thương nhĩ tử tán: Một bài thuốc quý. Nông nghiệp Việt Nam]
↑  BS. Nguyễn Đức Lê. Những kiêng kỵ khi uống thuốc đông y. Sức khỏe Đời Sống.
↑  Scott E. Cotton. [Minimizing Livestock Plant Poisoning On Western Nebraska Rangelands]. NebGuide, Đại học Nebraska Lincoln, tháng 7 năm 2009
↑  B. P. Stuart, R. J. Cole, H. S. Gosser (1981). Cocklebur (Xanthium strumarium, L. var. stnrmarium) Intoxication in Swine: Review and Redefinition of the Toxic Principle, doi: 10.1177/030098588101800310.
↑  Xanthium Strumarium. Native Plant Database, Lady Bird Johnson Wildflower Center.
1 2  Invasive Species: Xanthium strumarium, Common Cocklebur Lưu trữ 2015-06-10 tại Wayback Machine. Extension - America's Research-based Learning Network.
↑  Niles Eldreedge, Life on Earth, tr.214
↑  Thagard Colvin. The Extinct Carolina Parakeet Lưu trữ 2013-12-18 tại Wayback Machine. Outdoor Alabama.
↑  Xanthium strumarium. Invasive Species Compendium.
↑  Lisa M. Axton, Beverly R. Durgan. Plants poisonous to livestock[liên kết hỏng]. Đại học Minnesota.
Giáo hội Phật giáo Việt Nam

| Giáo hội Phật giáo Việt Nam Vietnam Buddhist Sangha chữ Nôm: 教會佛教越南 |
| --- | --- |

Lãnh tụ: Đức Phật Thích Ca Mâu Ni
Pháp Chủ Hội đồng Chứng minh: Hòa thượng Thích Trí Quảng
Chủ tịch Hội đồng Trị sự: Hòa thượng Thích Thiện Nhơn
Thành lập: 7 tháng 11 năm 1981
Trụ sở chính:  Văn phòng I: Chùa Quán Sứ, Hà Nội  Văn phòng II: Thiền viện Quảng Đức, Thành phố Hồ Chí Minh 
Tổ chức thanh niên: Gia đình Phật tử Việt Nam
Thành viên  (1981): Mặt trận Tổ quốc Việt Nam
Ý thức hệ: Phật giáo
Thuộc tổ chức quốc gia:  Việt Nam
Màu sắc chính thức:     
Khẩu hiệu: Đạo pháp - Dân tộc - Chủ nghĩa xã hội
Quốc hội: 4 / 499
Đạo kỳ

Website: Website chính thức
Quốc gia:  Việt Nam
Trụ sở Giáo hội Phật giáo Việt Nam tại chùa Quán Sứ, Hà Nội
Giáo hội Phật giáo Việt Nam là tổ chức Phật giáo toàn quốc của Việt Nam, là đại diện Tăng, Ni, Phật tử Việt Nam trong và ngoài nước, là thành viên các tổ chức Phật giáo Quốc tế mà Giáo hội tham gia và là thành viên của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. Giáo hội được thành lập sau Hội nghị thống nhất Phật giáo Việt Nam tổ chức tại chùa Quán Sứ, Hà Nội, được triệu tập bởi Ban Vận động Thống nhất Phật giáo Việt Nam vào ngày 7 tháng 11 năm 1981 nhằm thống nhất tất cả sinh hoạt Phật giáo của tăng ni, phật tử Việt Nam. Đệ Tứ Pháp chủ - Đức Pháp chủ hiện nay, là Đại lão Hòa thượng Thích Trí Quảng. Ngoài Văn phòng Trung ương Giáo hội đặt tại Chùa Quán Sứ thì Văn phòng Thường trực của Giáo hội tại Thành phố Hồ Chí Minh đặt tại Thiền viện Quảng Đức.
Phương châm của Giáo hội là: Đạo pháp - Dân tộc - Chủ nghĩa xã hội trên cơ sở kính ngưỡng, phụng hành Giáo pháp, Giới luật Phật chế và tuân thủ Pháp luật nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam.
Tên gọi

Theo Hiến chương của Giáo hội, danh xưng của giáo hội là Giáo hội Phật giáo Việt Nam, viết tắt là GHPGVN, tên tiếng Anh là "Vietnam Buddhist Sangha", viết tắt là "VBS".
Đạo ca, Đạo kỳ và Đạo hiệu

Đạo ca Giáo hội Phật giáo Việt Nam là ca khúc "Phật giáo Việt Nam" của nhạc sĩ Lê Cao Phan.
Đạo kỳ Giáo hội Phật giáo Việt Nam là cờ Phật giáo 5 màu, được chia thành 6 ô dọc. 5 ô đầu có các màu theo thứ tự: xanh, vàng, đỏ, trắng, vàng cam; ô thứ 6 chia thành 5 ô ngang, có 5 màu theo thứ tự: xanh, vàng, đỏ, trắng, vàng cam, biểu trưng cho 5 pháp: Tín, Tấn, Niệm, Định, Tuệ.
Đạo hiệu của Giáo hội Phật giáo Việt Nam hình tròn, nền xanh lá cây đậm, ở giữa vòng trong có hoa sen màu trắng tám cánh, phía trong có gương sen 08 hạt màu trắng, biểu trưng cho Bát Chánh đạo; vòng ngoài có vòng chữ Giáo hội Phật giáo Việt Nam màu trắng.
Lịch sử hình thành > Các Hội Phật giáo Cứu quốc (1945-1958)

Năm 1941 Mặt trận Việt Minh ra đời. Nhiều tu sĩ và tăng sĩ Phật giáo đã gia nhập. Lúc này Việt Nam chưa có tổ chức Phật giáo thống nhất.
Sau khi Việt Nam Dân chủ Cộng hòa được thành lập vào ngày 2 tháng 9 năm 1945, nhiều tăng sĩ Phật giáo ủng hộ chính phủ và đi theo kháng chiến. Trong thời kỳ Chiến tranh Đông Dương chống Pháp, nhiều Hội Phật giáo Cứu quốc được thành lập trên khắp Việt Nam.
Thời kỳ này các vị hòa thượng và tu sĩ Phật giáo theo kháng chiến có thể kể đến: Thích Tịnh Khiết, Thích Minh Nguyệt. Thích Tâm An, Thích Thanh Chân, Thích Trí Thủ, Thích Mật Thể, Thích Thế Long, Thích Thiện Minh, Thích Trí Quang, Thích Trí Độ, Thích Thanh Tứ, Minh Tịnh...
Lịch sử hình thành > Tổng hội Phật giáo Việt Nam (5/1951-1964)

Từ ngày 6 đến ngày 9  tháng 5 năm 1951,  dưới nỗ lực của thượng tọa Tố Liên, tổ chức Phật giáo thống nhất đầu tiên của Việt Nam được thành lập tại chùa Từ Đàm (Huế) do hòa thượng Thích Tịnh Khiết làm Hội chủ.
Lịch sử hình thành > Giáo hội Tăng già Toàn quốc (9/1952-1964)

Thành lập ngày 07/09/1951 có trụ sở tại chùa Quán Sứ (Hà Nội), Hòa thượng Tuệ Tạng (Thích Tâm Thi) (1889 - 1959) là Thượng thủ đầu tiên.
Lịch sử hình thành > Hội Phật giáo Thống nhất Việt Nam (1958-1981)

Được thành lập ở miền Bắc thuộc Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, do sư cụ Thích Trí Độ làm Hội trưởng (1958 - 1979), sau khi ngài viên tịch thì Phó Hội trưởng là Hòa thượng Thích Đức Nhuận thay.