stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Phiên tòa Nürnberg
Thi hành bản án

Các án tử được thực hiện ngày 16 tháng 10 năm 1946 bằng treo cổ sử dụng phương thức thả tiêu chuẩn thay vì thả dài. Quân đội Mỹ bác bỏ thông tin cho rằng chiều dài thả rơi quá ngắn khiến các bị cáo chết từ từ do siết cổ thay vì chết ngay lập tức do gãy cổ, nhưng vẫn có bằng chứng cho thấy một số kẻ bị kết tội chết từ từ trong đau đớn, vùng vẫy trong khoảng 14 đến 28 phút trước khi cuối cùng ngạt thở mà chết. Người hành hình là John C. Woods. Buổi xử tử diễn ra tại phòng tập gym của tòa nhà (bị phá hủy năm 1983).
Mặc dù tin đồn từ lâu rằng các thi thể được đem đến Dachau và hỏa táng, thực chất quân Đồng Minh đã thiêu chúng ở một lò hỏa táng tại Munich, và tro cốt được rải khắp sông Isar. Quan tòa người Pháp đề nghị rằng những tù nhân quân sự (Göring, Keitel và Jodl) bị xử bắn, theo tiêu chuẩn của các tòa án quân sự, nhưng Biddle và các thẩm phán Liên Xô phản đối, cho rằng các sĩ quan quân đội đã vi phạm đạo đức quân đội và không đáng để được chết bằng xử bắn, hình thức xử tử được coi là nhân đạo hơn.[cần dẫn nguồn] Những tên tội phạm nhận án tù được chuyển đến nhà tù Spandau năm 1947.
Trong số 12 bị cáo nhận án tử, hai người không bị treo cổ: Martin Bormann bị kết án khi vắng mặt (quân Đồng Minh không biết ông đã chết trong lúc chạy trốn khỏi Berlin vào tháng 5 năm 1945), và Hermann Göring tự sát vào đêm trước buổi hành quyết. 10 bị cáo còn lại đều bị treo cổ chết.
Nguyên tắc Nürnberg

Định nghĩa của các tội danh được xếp vào tội ác chiến tranh được mô tả bởi bộ nguyên tắc Nürnberg, một tập hợp các văn bản hướng dẫn được tạo ra từ kết quả của tòa án. Các thí nghiệm y khoa thực hiển bởi các bác sĩ Đức bị truy tố trong phiên tòa Bác sĩ dẫn đến sự ra đời của Bộ quy tắc Nürnberg để kiểm soát các thử nghiệm tương lai liên quan đến con người, một bộ nguyên tắc nhân đạo cho thí nghiệm với con người.
Trong số các tổ chức bị tố cáo có những tổ chức sau không bị kết tội:
Reichsregierung [de]
Bộ Tổng tham mưu và Bộ Tư lệnh không phải là một nhóm hay tổ chức định nghĩa bởi điều 9 của Hiến chương Luân Đôn. 14 thành viên của Bộ Tư lệnh bị xét xử tại phiên tòa Tư lệnh dưới danh Tội phạm, phiên tòa thứ 12 của Các phiên tòa Nürnberg tiếp theo
Sturmabteilung
Các phiên tòa phụ và liên quan

Quan chức Hoa Kỳ thực hiện các phiên tòa Nürnberg tiếp theo trong vùng chiếm đóng của Mỹ.
Các phiên tòa khác diễn ra sau phiên tòa Nürnberg đầu tiên bao gồm:
Phiên tòa Belsen
Phiên tòa Auschwitz
Phiên tòa Belzec, diễn ra trước Tòa án quận 1 Munich vào giữa những năm 1960, gồm tám thành viên SS của trại hành quyết Belzec
Phiên tòa Chełmno về nhân viên trại hành quyết Chełmno, diễn ra ở Ba Lan và Đức. Các bản án được đưa ra cách nhau gần hai mươi năm.
Phiên tòa Dachau
Phiên tòa Frankfurt Auschwitz
Phiên tòa Majdanek, phiên tòa về tội ác chiến tranh của Đức Quốc Xã dài nhất trong lịch sử, kéo dài hơn 30 năm
Phiên tòa trại Mauthausen-Gusen
Phiên tòa Hamburg Ravensbrück
Phiên tòa Sobibór diễn ra tại Hagen, Đức, năm 1965, xét xử các thành viên SS của trại hành quyết Sobibor
Phiên tòa Treblinka tại Düsseldorf, Đức
Vai trò của Mỹ

Tuy thẩm phán Anh Geoffrey Lawrence là người được chọn làm Chánh án, quan tòa nổi bật nhất có lẽ là vị thẩm phán người Mỹ, Francis Biddle. Trước đó, Biddle từng làm Bộ trưởng Tư pháp Hoa Kỳ nhưng được Truman yêu cầu từ chức đầu năm 1945.
Một số người cho rằng Truman đã chọn Biddle làm thẩm phán Mỹ chính cho phiên tòa nhằm xin lỗi cho việc yêu cầu ông từ chức. Trớ trêu thay, Biddle trong lúc còn là Bộ trưởng được đã phản đối ý định xét xử các lãnh đạo Đức Quốc Xã về những tội ác gây ra trước chiến tranh và đã gửi đi một bản ghi nhớ về vấn đề này ngày 5 tháng 1 năm 1945. Bản ghi nhớ cũng nói rõ ý kiến của Biddle rằng thay vì kế hoạch ban đầu xét xử toàn bộ tổ chức, cần phải có nhiều phiên tòa hơn dành cho từng bị cáo cụ thể.
Biddle sớm đổi ý, và chấp thuận kế hoạch đã chỉnh sửa vào ngày 21 tháng 1 năm 1945, có lẽ vì hạn chế trong thời gian do phiên tòa sẽ là một trong những vấn đề chính tại hội nghị Yalta. Tại phiên tòa, tòa án Nürnberg quy định rằng bất kì thành viên nào của tổ chức bị kết tội ác chiến tranh, ví dụ như SS hay Gestapo, và tham gia sau năm 1939 sẽ được coi là tội phạm chiến tranh. Biddle thuyết phục được các thẩm phán khác miễn trừ những ai được chọn hoặc không biết về những tội ác mà các tổ chức này gây ra.
Công tố viên Robert H. Jackson không chỉ đóng một vai trò quan trọng trong phiên tòa, mà cũng trong việc hình thành Tòa án Quân sự Quốc tế. Ông dẫn đầu phái đoàn Mỹ đến Luân Đôn vào mùa hè năm 1945, ủng hộ kế hoạch xét xử lãnh đạo Đức Quốc Xã như là âm mưu tội phạm. Theo Airey Neave, Jackson cũng là người đằng sau quyết định bao gồm tất cả thành viên của bất kỳ tổ chức nào trong sáu tổ chức tội phạm có trong bản cáo trạng, tuy nhiên bị IMT bác bỏ vì điều này chưa từng có tiền lệ ngay cả trong luật quốc tế hay luật pháp của bất kỳ nước Đồng Minh nào. Jackson cũng cố gắng xét xử Alfried Krupp thay vì cha ông, Gustav, và thậm chí đề nghị Alfried tự nguyện được xét xử thay cho cha mình. Cả hai kiến nghị đều bị bác bỏ bởi IMT, cụ thể là Lawrence và Biddle, và một số nguồn tin cho rằng điều này khiến Jackson không được Biddle coi trọng.
Thomas Dodd là công tố viên cho Hoa Kỳ. Một lượng lớn bằng chứng được sử dụng để chứng minh các cáo trạng, đặc biệt với những ghi chép đầy đủ các hành động của Đức Quốc Xã vẫn được lưu giữ. Các công tố viên có những hồ sơ được ký bởi Đảng viên Quốc Xã cho mọi thứ, từ văn phòng phẩm cho đến hơi Zyklon B, được dùng để giết tù nhân của các trại hành quyết. Thomas Dodd chiếu một loạt các bức hình cho tòa án sau khi đọc qua các văn bản về tội ác của những bị cáo trong chiến tranh. Các bức hình được thu thập ghi những tù nhân được giải phóng khỏi trại tập trung.
Henry F. Gerecke [de], một mục sư Luther, và Sixtus O'Connor, một linh mục Công giáo, được đưa đến để trông coi các bị cáo. Hình ảnh của tòa án được chụp bởi một nhóm các nhiếp ảnh gia ảnh tĩnh của Lục quân Mỹ, dưới sự chỉ đạo của nhiếp ảnh gia chính Ray D'Addario.
Di sản

Tòa án được ca ngợi vì đã xác định rõ "tội ác vi phạm luật pháp quốc tế được thực hiện bởi con người, không phải bởi các thực thể trừu tượng, và chỉ khi trừng phạt những cá nhân thực hiện các tội ác đó thì luật pháp quốc tế mới được thực thi." Sự hình thành của Tòa án Quân sự Quốc tế mở đường cho các phiên tòa xét xử những quan chức Quốc Xã thấp hơn và các bác sĩ Quốc Xã, những người đã thực hiện thí nghiệm trên cơ thể tù nhân trại tập trung. Đồng thời đó cũng là hình mẫu cho Tòa án Quân sự Quốc tế vùng Viễn Đông xét xử các quan chức Nhật Bản vì tội ác chống lại hòa bình và loài người. Nó cũng làm mẫu cho Phiên tòa Eichmann và các tòa án ngày nay ở Den Haag, cho việc xét xử những tội ác diễn ra trong cuộc chiến tranh Nam Tư, và tại Arusha, cho việc xét xử những người chịu trách nhiệm cho cuộc thảm sát ở Rwanda.
Tòa án Nürnberg có ảnh hưởng lớn đến sự phát triển của luật hình sự quốc tế. Quyết định của Tòa án Nürnberg là hình mẫu cho:
Công ước của Liên Hợp Quốc về Trừng phạt và Ngăn ngừa Tội ác Diệt chủng, 1948.
Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền, 1948.
Nguyên tắc Nürnberg, 1950.
Công ước Genève về luật chiến tranh, 1949, và các nghị định bổ sung, 1977.
Ủy ban Pháp luật Quốc tế, theo yêu cầu của Đại Hội đồng Liên Hợp Quốc, xuất bản báo cáo Các nguyên tắc của Pháp luật Quốc tế được công nhận trong Hiến chương của Tòa án Nürnberg và trong Phán quyết của Toà án (Niên giám của Ủy ban Pháp luật Quốc tế, 1950, quyển II).
Ảnh hưởng của tòa án còn có thể thấy trong các kiến nghị về một tòa án hình sự quốc tế thường trực, và dự thảo của các bộ luật hình sự quốc tế, sau được chuẩn bị bởi Ủy ban Pháp luật Quốc tế.
Du khách hiện có thể tham quan phòng xét xử 600 những ngày không diễn ra phiên tòa. Một triển lãm thường xuyên đã được dành riêng cho các phiên tòa.
Di sản > Sự thành lập một Tòa án Hình sự Quốc tế thường trực

Tòa án Nürnberg tạo điều kiện cho phong trào cho sự thành lập của một tòa án hình sự quốc tế thường trực, cuối cùng dẫn đến Đạo luật của Tòa án Quân sự Quốc tế được chấp thuận hơn năm mươi năm sau. Phong trào này bắt nguồn từ những mâu thuẫn trong phương thức xét xử giữa hệ thống tòa án Đức và hệ thống tòa án Mỹ. Những tội ác và âm mưu chiến tranh chưa từng có trong hệ thống luật châu Âu lục địa. Do đó, phía nước Đức cảm thấy không công bằng khi kết tội các bị cáo vì âm mưu phạm tội, trong khi các thẩm phán từ những nước dùng thông luật thì đã quen với việc đó.
Đây [IMT] là tòa án hình sự quốc tế đầu tiên thành công, và từ đó đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển luật pháp hình sự quốc tế và các tổ chức quốc tế.
Chỉ trích > Hình thức

Hầu hết phiên tòa, nếu không nói là toàn bộ, đều dựa trên những văn bản, hiệp ước, tuyên bố, báo chí,... của chính quyền. Trừ những bị cáo, có rất ít lời khai của các nạn nhân. Sự thiếu sót này có lẽ đã khiến cho chính sách diệt chủng của Đức Quốc Xã, còn gọi là giải pháp cuối cùng, không được phát hiện sớm hơn. Đồng thời định nghĩa của tội ác chống lại loài người không bao gồm những tội ác trước 1939 và sau ngày 8 tháng 5 năm 1945. Joseph Kessel cho rằng: "Các hình vẽ, văn bản, giấy tờ chứng thực khá là dài dòng".
Chỉ trích > Xu hướng báo chí

Cuối phiên tòa, hai khuynh hướng xuất hiện rõ ràng trên báo chí quốc tế, trong khi đó báo chí Đức, dưới sự kiểm soát của phe Đồng Minh, không cho phép chỉ trích mạnh mẽ nào.
Một mặt, báo chí Liên Xô, cũng như các nước cộng sản khác và cánh tả Pháp phản đối ba trường hợp tha bổng. Với một số nhà báo, đó là "sự phục hồi của chủ nghĩa tư bản và quân sự Đức".
Ngược lại, ở Mỹ và Anh, truyền thông thương tiếc cho sự hà khắc của phán quyết. Thượng nghị sĩ Robert Taft nói về "sự vi phạm công lý"; bình luận viên quân sự người Anh Fuller so sánh những viên chức Đức với người Do Thái. Taft cũng có so sánh tương tự, nói rằng "tìm sự khác nhau [giữ số phận của người Do Thái và những viên tướng].
Chỉ trích > Công lý của kẻ chiến thắng

Rồi bạn sẽ thấy. Vài năm nữa các luật sư trên toàn thế giới sẽ lên án phiên tòa này. Bạn không thể có một phiên tòa không luật pháp.
—Joachim von Ribbentrop
Ngày 20 tháng 11 năm 1945
Những người chỉ trích tòa án Nürnberg cho rằng các tội danh chống lại bị cáo chỉ được xem là "tội ác" sau khi chúng đã được thực hiện nên phiên tòa không hợp lệ và khiến đây là một hình thức của "công lý của kẻ chiến thắng".
Giáo sư Michael Biddiss cho rằng, "Tòa án Nürnberg tiếp tục ám ảnh chúng ta. ... Câu hỏi đặt ra về điểm mạnh và điểm yếu của chính quá trình tố tụng."
Một số người cho rằng Phát xít và những đồng phạm cần được xét xử bởi những nước trung lập trong chiến tranh, thậm chí là bởi các tòa án Đức chống phát xít. Giáo sư Ludwig Erhard, thủ tướng Tây Đức từ 1963 đến 1966, chỉ trích rằng:
Đáng tiếc là tại Nürnberg, luật pháp chỉ được sử dụng bởi những kẻ thắng trận. Lời hứa sử dụng luật lệ chung, không phải của những kẻ chiến thắng sẽ đáng tin hơn nếu thanh kiếm công lý được cầm bởi những nước trung lập. Đúng là có rất ít nước trung lập trong cuộc chiến này, nhưng vẫn có Thụy Sĩ, Thụy Điển, Bồ Đào Nha, những nước mà cả chuyên gia luật pháp quốc tế và các thẩm phán đều biết.
Goalpara

| Goalpara |
| --- | --- |

Goalpara
Quốc gia:  Ấn Độ
Bang: Assam
Độ cao: 35 m (115 ft)
Dân số (2001)
 • Tổng cộng: 48,911
Múi giờ: UTC+05:30
Mã điện thoại: 3663
Goalpara là một thành phố và là nơi đặt ban đô thị (municipal board) của quận Goalpara thuộc bang Assam, Ấn Độ.
Địa lý

Goalpara có vị trí 26°10′B 90°37′Đ﻿ / ﻿26,17°B 90,62°Đ﻿ / 26.17; 90.62 Nó có độ cao trung bình là 35 mét (114 feet).
Nhân khẩu

Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Goalpara có dân số 48.911 người. Phái nam chiếm 52% tổng số dân và phái nữ chiếm 48%. Goalpara có tỷ lệ 69% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 73%, và tỷ lệ cho phái nữ là 64%. Tại Goalpara, 12% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.
Gobranawapara

| Gobranawapara |
| --- | --- |
Gobranawapara
Quốc gia:  Ấn Độ
Bang: Chhattisgarh
Dân số (2001)
 • Tổng cộng: 25,604
Múi giờ: UTC+05:30
Gobranawapara là một thành phố và khu đô thị của quận Raipur thuộc bang Chhattisgarh, Ấn Độ.
Nhân khẩu

Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Gobranawapara có dân số 25.604 người. Phái nam chiếm 50% tổng số dân và phái nữ chiếm 50%. Gobranawapara có tỷ lệ 66% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 75%, và tỷ lệ cho phái nữ là 56%. Tại Gobranawapara, 15% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.
Noreña

| Noreña Noreña Noreña |
| --- | --- |

  Hiệu kỳ Ấn chương
 Vị trí của Noreña

Quốc gia:  Tây Ban Nha
Vùng: Asturias
Thủ phủ: Noreña
Chính quyền
 • Thị trưởng: César Movilla (PSOE)
Diện tích
 • Đất liền: 5,29 km2 (2,04 mi2)
Độ cao: 522 m (1,713 ft)
Dân số (2007)
 • Tổng cộng: 5,013
 • Mật độ: 947,63/km2 (2,454,4/mi2)
Múi giờ: UTC+1
 • Mùa hè (DST): CEST (UTC+2)
Mã bưu chính: 33180, 33189, 33519
Ngôn ngữ bản xứ: Tiếng Asturian
Năm mật độ dân số: 2007
Website: http://www.aytonorena.es/
Noreña là một đô thị trong cộng đồng tự trị của Công quốc Asturias, Tây Ban Nha.
Giáo khu

Ceyes
Noreña
Santamarina
Siero

| Siero Siero Siero |
| --- | --- |

  Hiệu kỳ Ấn chương
 Vị trí của Siero

Quốc gia:  Tây Ban Nha
Vùng: Asturias
Thủ phủ: La Pola Siero
Chính quyền
 • Thị trưởng: Juan José Corrales (PSOE)
Diện tích
 • Đất liền: 211,60 km2 (81,70 mi2)
Độ cao: 0 m (0 ft)
Dân số (2007)
 • Tổng cộng: 50,230
 • Mật độ: 233,34/km2 (604,3/mi2)
Múi giờ: UTC+1
 • Mùa hè (DST): CEST (UTC+2)
Mã bưu chính: 33510
Ngôn ngữ bản xứ: Tiếng Asturian
Năm mật độ dân số: 2007
Website: http://www.ayto-siero.es/
Siero là một đô thị trong cộng đồng tự trị của Công quốc Asturias, Tây Ban Nha.
Đồng vị của lithi

Trong tự nhiên lithi (3Li) bao gồm hai đồng vị bền, lithi-6 và lithi-7, với đồng vị sau phổ biến hơn hẳn: chiếm khoảng 92.5% số nguyên tử. Cả hai đồng vị tự nhiên này có năng lượng kết nối hạt nhân thấp bất ngờ tính theo mỗi nucleon (~5.3 MeV) khi so sánh với các nguyên tố nhẹ hơn và nặng hơn liền kề, heli (~7.1 MeV) và berylli (~6.5 MeV). Đồng vị phóng xạ bền nhất của lithi là lithi-8, với chu kỳ bán rã chỉ có 838 milli giây. Lithi-9 có chu kỳ bán rã 178 milli giây, và lithi-11 có chu kỳ bán rã khoảng 1.1 milli giây. Tất cả các đồng vị còn lại của lithium có thời gian bán rã ngắn hơn 10 nano giây. Các đồng vị được biết đến có tuổi thọ ngắn nhất của lithi là lithi-4, bán rã bằng cách phát xạ proton với chu kỳ bán rã khoảng 91×10−23 giây, mặc dù thời gian bán rã của lithium-3 vẫn chưa được xác định, và có thể sẽ ngắn hơn nhiều, giống như heli-2 (diproton) bị phân hủy proton chỉ trong 10−9 giây.
Lithi-7 and lithi-6 là hai trong số nuclid nguyên thủy được tạo ra trong Vụ Nổ Lớn, với lithi-7 chiếm 10−9 trong tổng số nuclid và lithi-6 chiếm khoảng 10−13. Một tỷ lệ nhỏ lithi-6 được sản xuất do phản ứng hạt nhân ở một số ngôi sao.Các đồng vị của lithi tách biệt phần nào trong nhiều quá trình địa chất học, bao gồm sự hình thành khoáng vật (sự kết tủa hóa học và trao đổi ion). Ion lithi thay thế magie hoặc sắt ở một số vị trí bát diện trong đất sét, và lithi-6 đôi khi được ưa thích hơn lithi-7. Điều này dẫn đến việc làm giàu lithi-7 trong các quá trình địa chất.
Lithi-6 là một đồng vị quan trọng trong vật lý hạt nhân vì nếu dùng neutron bắn phá nó thì sẽ tạo ra triti.
Danh sách các đồng vị

| Biểu tượng đồng vị | Z(Proton)> năng lượng kích thích | N(Neutron)> năng lượng kích thích | khối lượng đồng vị (u)> năng lượng kích thích | chu kỳ bán rã | phương thức bán rã | Sản phẩm phân rã | spin hạt nhân | thành phần đồng vị đại diện (tỷ lệ mol) | khoảng biến thiên tự nhiên (tỷ lệ mol) |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 4 Li  | 3 | 1 | 402719(23) | 91(9)×10−24 s [603 MeV] | p | 3He |  |  |  |
| 5 Li  | 3 | 2 | 501254(5) | 370(30)×10−24 s [~15 MeV] | p | 4He | 3/2− |  |  |
| 6 Li  | 3 | 3 | 6015122795(16) | Ổn định | Ổn định | Ổn định | 1+ | [00759(4)] | 007714–007225 |
| 7 Li  | 3 | 4 | 701600455(8) | Ổn định | Ổn định | Ổn định | 3/2− | [09241(4)] | 092275–092786 |
| 8 Li  | 3 | 5 | 802248736(10) | 8403(9) ms | β− | 8 Be  | 2+ |  |  |
| 9 Li  | 3 | 6 | 90267895(21) | 1783(4) ms | β−, n (50.8%) | 8 Be  | 3/2− |  |  |
| 9 Li  | 3 | 6 | 90267895(21) | 1783(4) ms | β− (49.2%) | 9 Be  | 3/2− |  |  |
| 10 Li  | 3 | 7 | 10035481(16) | 20(5)×10−21 s [12(3) MeV] | n | 9 Li  | (1−,2−) |  |  |
| 10m1 Li  | 200(40) keV | 200(40) keV | 200(40) keV | 37(15)×10−21 s |  |  | 1+ |  |  |
| 10m2 Li  | 480(40) keV | 480(40) keV | 480(40) keV | 135(24)×10−21 s |  |  | 2+ |  |  |
| 11 Li  | 3 | 8 | 11043798(21) | 875(14) ms | β−, n (84.9%) | 10Be | 3/2− |  |  |
| 11 Li  | 3 | 8 | 11043798(21) | 875(14) ms | β− (8.07%) | 11 Be  | 3/2− |  |  |
| 11 Li  | 3 | 8 | 11043798(21) | 875(14) ms | β−, 2n (4.1%) | 9 Be  | 3/2− |  |  |
| 11 Li  | 3 | 8 | 11043798(21) | 875(14) ms | β−, 3n (1.9%) | 8 Be  | 3/2− |  |  |
| 11 Li  | 3 | 8 | 11043798(21) | 875(14) ms | β−, α (1.0%) | 7 He , 4 He  | 3/2− |  |  |
| 11 Li  | 3 | 8 | 11043798(21) | 875(14) ms | β−, fission (.014%) | 8 Li , 3H | 3/2− |  |  |
| 11 Li  | 3 | 8 | 11043798(21) | 875(14) ms | β−, fission (.013%) | 9 Li , 2H | 3/2− |  |  |
| 12 Li  | 3 | 9 | 1205378(107)# | <10 ns | n | 11 Li  |  |  |  |
↑  Bold for stable isotopes
↑  One of the few stable odd-odd nuclei
↑  Produced in Big Bang nucleosynthesis and by cosmic ray spallation
↑  Immediately decays into two 4He atoms for a net reaction of 8Li → 24He + e−
↑  Immediately decays into two 4He atoms for a net reaction of 9Li → 24He + 1n + e−
↑  Has 2 halo neutrons
↑  Immediately decays into two 4He atoms for a net reaction of 11Li → 24He + 31n + e−
Danh sách các đồng vị > Chú thích

Độ chính xác của sự phong phú của đồng vị lithi và khối lượng nguyên tử bị giới hạn bởi các biến thể. Các khoảng biến thiên đã cho nên áp dụng cho bất kỳ vật liệu bình thường trên Trái đất.
Các mẫu vật đặc biệt của lithi từ địa chất được biết đến, trong đó thành phần đồng vị nằm ngoài phạm vi được báo cáo. Độ không chắc chắn trong khối lượng nguyên tử có thể vượt quá giá trị cho các mẫu đó.
Các mẫu lithium sẵn có trên thị trường có thể đã được phân loại không đồng nhất hoặc vô ý của các đồng vị. Có thể tìm thấy sự sai lệch đáng kể so với khối lượng nguyên tử cho trước và thành phần đồng vị.
Trong lithi đã cạn kiệt 6Li, độ phổ biến tương đối của lithium-6 có thể được giảm xuống còn 20% giá trị bình thường của nó, cho phép khối lượng nguyên tử đo được từ 6,94 Da đến 7,00 Da.
Các giá trị được đánh dấu bằng # không hoàn toàn từ dữ liệu thử nghiệm, nhưng chúng được ước lượng một phần hoặc toàn bộ từ các xu hướng chung. Các giá trị của spin với đối số gán yếu được kèm theo trong dấu ngoặc đơn.
Sự không chắc chắn được đưa ra trong ngoặc đơn sau các chữ số cuối tương ứng. Giá trị không chắc chắn cho thấy một độ lệch chuẩn, ngoại trừ thành phần đồng vị và khối lượng nguyên tử tiêu chuẩn từ IUPAC, sử dụng sự không chắc chắn mở rộng.
Đồng vị bất thường lithi-11 có hiệu ứng nuclear halo của hai neutron liên kết yếu, điều này giải thích sự khác biệt quan trọng trong bán kính hạt nhân của nó.
Khối lượng các đồng vị do IUPAP Commission on Symbols, Units, Nomenclature, Atomic Masses and Fundamental Constants (SUNAMCO) cung cấp.
Mức độ phong phú của đồng vị do IUPAC Commission on Isotopic Abundances and Atomic Weights (CIAAW) cung cấp
Sách tham khảo

Khối lượng đồng vị trích dẫn từ:
G. Audi; A. H. Wapstra; C. Thibault; J. Blachot; O. Bersillon (2003). “The NUBASE evaluation of nuclear and decay properties” (PDF). Nuclear Physics A. 729: 3–128. Bibcode:2003NuPhA.729....3A. doi:10.1016/j.nuclphysa.2003.11.001. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 23 tháng 9 năm 2008.
Thành phần đồng vị và khối lượng chuẩn nguyên tử được trích dẫn từ:
J. R. de Laeter; J. K. Böhlke; P. De Bièvre; H. Hidaka; H. S. Peiser; K. J. R. Rosman; P. D. P. Taylor (2003). “Atomic weights of the elements. Review 2000 (IUPAC Technical Report)”. Pure and Applied Chemistry. 75 (6): 683–800. doi:10.1351/pac200375060683.
M. E. Wieser (2006). “Atomic weights of the elements 2005 (IUPAC Technical Report)”. Pure and Applied Chemistry. 78 (11): 2051–2066. doi:10.1351/pac200678112051. Tóm lược dễ hiểu.
Chu kỳ bán rã, spin và các dữ liệu đồng phân được trích dẫn từ:
G. Audi; A. H. Wapstra; C. Thibault; J. Blachot; O. Bersillon (2003). “The NUBASE evaluation of nuclear and decay properties” (PDF). Nuclear Physics A. 729: 3–128. Bibcode:2003NuPhA.729....3A. doi:10.1016/j.nuclphysa.2003.11.001. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 23 tháng 9 năm 2008.
National Nuclear Data Center. “NuDat 2.1 database”. Brookhaven National Laboratory. Truy cập ngày 23 tháng 2 năm 2017.
N. E. Holden (2004). “Table of the Isotopes”.  Trong D. R. Lide (biên tập). CRC Handbook of Chemistry and Physics (ấn bản thứ 85). CRC Press. Section 11. ISBN 978-0-8493-0485-9.
Đập Tam Hiệp

Đối với các định nghĩa khác, xem Tam Hiệp (định hướng).
| Đập Tam Hiệp 三峡大坝 |
| --- | --- |
Đập năm 2009
Vị trí ở Hồ Bắc
Quốc gia:  Trung Quốc
Vị trí: Tỷ Quy, Nghi Xương, Hồ Bắc
Tọa độ: 30°49′22″B 111°00′13″Đ﻿ / ﻿30,82278°B 111,00361°Đ﻿ / 30.82278; 111.00361
Mục đích: Điện năng, kiểm soát lũ
Tình trạng: Vận hành
Khởi công: 14 tháng 12 năm 1994
Khánh thành: 2003
Chi phí xây dựng: 203 tỉ NDT (31,765 tỉ USD)
Chủ sở hữu: Điện lực Trường Giang Trung Quốc
Đập và đập tràn
Loại đập: Đập trọng lực
Ngăn: Trường Giang
Chiều cao: 181 m (594 ft)
Chiều dài: 2.335 m (7.661 ft)
Chiều rộng (đỉnh): 40 m (131 ft)
Chiều rộng (đáy): 115 m (377 ft)
Dung tích đập tràn: 116.000 m3/s (4.100.000 cu ft/s)
Hồ chứa
Tạo thành: Hồ chứa nước Tam Hiệp
Tổng dung tích: 39,3 km3 (31.900.000 acre⋅ft)
Diện tích lưu vực: 1.000.000 km2 (390.000 dặm vuông Anh)
Diện tích bề mặt: 1.084 km2 (419 dặm vuông Anh)
Chiều dài tối đa: 600 km (370 mi)
Độ cao bình thường: 175 m (574 ft)
Trạm năng lượng
Ngày chạy thử: 2003–2012
Loại: Thông thường
Đầu thủy lực: 80,6 m (264 ft) Tối đa: 113 m (371 ft)
Tua bin: 32 × 700 MW 2 × 50 MW Tua-bin Francis
Công suất lắp đặt: 22,500 MW
Hệ số công suất: 45%
Phát điện hàng năm: 87 TWh (310 PJ) (2015)
Đập Tam Hiệp, phía thượng lưu có mức nước cao, 26 tháng 7 năm 2004
Đập Tam Hiệp (tiếng Trung: 三峡大壩; Hán-Việt: Tam Hiệp đại bá; bính âm: Chángjiāng Sānxiá Dàbà) là đập thủy điện nằm chặn ngang sông Trường Giang (sông dài thứ ba trên thế giới) tại Tam Đẩu Bình, Nghi Xương, tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc. Công trình được khởi công xây dựng vào năm 1994. Đập Tam Hiệp hiện là đập thủy điện lớn nhất thế giới. Hồ chứa nước của nó đã bắt đầu chứa nước vào ngày 1 tháng 6 năm 2003, chiếm toàn bộ khu vực Tam Hiệp, vị trí đập nằm giữa thành phố Nghi Xương (tỉnh Hồ Bắc) và Phù Lăng (thành phố Trùng Khánh).
Trừ âu thuyền, dự án này cơ bản đã hoàn thành và vận hành đầy đủ các chức năng vào ngày 4 tháng 7 năm 2012, khi các tuốc-bin chính cuối cùng bắt đầu hoạt động. Mỗi tuốc-bin có công suất 700 MW. Thân đập được hoàn thành năm 2006. Ngoài 32 tua-bin chính còn có 2 máy phát điện nhỏ hơn (mỗi máy 50 MW) phục vụ cho nhà máy, tổng công suất phát điện của đập là 22.500 MW.
Giống như nhiều đập nước đang xây dựng khác trên thế giới, dự án này cũng gây ra nhiều ý kiến trái chiều trong và ngoài Trung Quốc. Các đề xuất ủng hộ dựa vào các lợi ích kinh tế từ việc kiểm soát ngập lụt do sông Trường Giang gây ra (vốn đã khiến hàng triệu người thiệt mạng chỉ riêng trong thế kỷ 20) và năng lượng từ thủy điện. Các ý kiến phản đối chủ yếu tập trung vào chi phí cho 1,9 triệu người phải di cư, sự mất đi nhiều địa điểm có giá trị khảo cổ học và văn hóa, cũng như các tác động đến môi trường.
Các thông số chính

Được làm từ bê tông và thép, đập có chiều dài 2.355 mét và đỉnh đập cao 185 mét trên mực nước biển. Công trình đã sử dụng 27,2 triệu mét khối bê tông (chủ yếu cho thành đập), 463.000 tấn thép (đủ xây 63 tháp Eiffel),  đào 102,6 triệu mét khối đất. Thành đập cao 181 mét so với nền đá.
Mực nước đập cao tối đa 175 mét trên mực nước biển, cao hơn mực nước sông ở hạ nguồn 110 mét, vùng hồ chứa có chiều dài trung bình khoảng 660 kilômét và rộng 1,12 kilômét. Vùng hồ chứa có thể tích 39,3 km3 và tổng diện tích bề mặt nước 1045 km2. Khi hoàn thành, tổng diện tích đất bị ngập nước của hồ là 632 km2, so với 1350 km2 diện tích bị ngập của Đập Itaipu.