stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Vân Sơn (nghệ sĩ hài)
Thân thế và sự nghiệp

Anh tên thật là Dương Thanh Sơn, sinh ngày 5 tháng 10 năm 1961 tại Sài Gòn, trong một gia đình rất có duyên với các bộ môn Nghệ thuật Sân khấu và Điện ảnh Việt Nam. Anh ruột của nghệ sỹ Vân Sơn là nghệ sĩ Nguyễn Dương, cùng chị dâu là nghệ sĩ Thu Tuyết, ngoài ra anh còn có cậu ruột là nghệ sĩ Nguyễn Chánh Tín, cùng 2 người em họ là diễn viên Johnny Trí Nguyễn và đạo diễn Charlie Nguyễn.
Cuối năm 1988, anh vượt biên khỏi Việt Nam bằng đường biển. Sau 9 ngày lênh đênh trên biển cả, anh tị nạn ở Pulau Bidong, Malaysia, sau đó là Philippines, mãi đến tháng 4 năm 1990 mới đến được Hoa Kỳ.[cần dẫn nguồn]
Thời gian đầu trong làng văn nghệ hải ngoại, anh được biết với vai trò hoạt náo viên trong các chương trình tiệc cưới, hội họp, phòng trà ca nhạc vào dịp cuối tuần. Anh cùng với nghệ sĩ Quang Minh từng làm công việc lồng tiếng cho phim Hồng Kông. Năm 1990, anh kết hợp với Bảo Liêm, trở thành đôi danh hài ăn khách nhất trong cộng đồng người Việt tại tiểu bang California, Hoa Kỳ trong thập niên 90.
Năm 1994, anh thành lập Trung tâm Vân Sơn, vừa biểu diễn vừa đào tạo nhiều ca sĩ, danh hài nổi tiếng trong giới văn nghệ Việt Nam ở hải ngoại. Bảo Liêm có hợp tác với Trung tâm Vân Sơn ở cuốn đầu tiên với chủ đề Tiếng cười Cali và sau đó Bảo Liêm đã ngừng hợp tác với anh. Trong thời gian đó, họ đường ai nấy phát triển trên con đường nghệ thuật riêng của mình.
Năm 1996, anh hợp tác với danh hài Hoài Linh để thay thế Bảo Liêm. Anh cũng từng có phối hợp ăn ý với Hoài Linh, không kém gì với Bảo Liêm trước đó.
Năm 1999, sau khi Hoài Linh trở về Việt Nam, Bảo Liêm được mời trở lại hợp tác với Trung tâm Vân Sơn bắt đầu từ cuốn số 12. Cặp đôi Vân Sơn-Bảo Liêm đã cùng xuất hiện trong 30 cuốn do Trung tâm Vân Sơn sản xuất. Năm 2008, Bảo Liêm đã ngừng hợp tác lần nữa sau khi phát hành cuốn số 41.
Năm 2010, Vân Sơn hợp tác với danh hài Bảo Chung.
Những năm gần đây Vân Sơn về nước hoạt động, tham gia các gameshow truyền hình.
Anh cũng từng diễn chung với các danh hài khác như Hoài Linh và Chí Tài, nhưng người bạn diễn ăn ý nhất với anh vẫn là Bảo Liêm. Họ đã tạo nên cặp đôi tấu hài đình đám tại hải ngoại, cũng không kém gì với cặp đôi Hoài Linh và Chí Tài.
Đời tư

Năm 1990, Vân Sơn lập gia đình với vợ tên Thụy, có hai người con trai.
Các tiết mục biểu diễn trên sân khấu ngoài Trung tâm Vân Sơn > Trung tâm Biển

| STT | Tiết mục | Thể hiện với | Chương trình | Năm |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | Romeo và Juliet Tân Thời | Bảo Liêm | 5 Vua Hề Cali Hội Ngộ | 1993 |
Các tiết mục biểu diễn trên sân khấu ngoài Trung tâm Vân Sơn > Trung tâm Trường Thanh

| STT | Tiết mục | Thể hiện với | Chương trình | Năm |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | Kịch vui | Bảo Liêm | Trường Thanh 1 | 1993 |
Các tiết mục biểu diễn trên sân khấu ngoài Trung tâm Vân Sơn > Trung tâm Mây

| STT | Tiết mục | Thể hiện với | Chương trình | Năm |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | Tấu hài Liên khúc chiều mưa | Bảo Liêm | Hollywood Night 7 | 1993 |
| 2 | Hài kịch | Hoài Linh | Hollywood Night 14 | 1996 |
Các tiết mục biểu diễn trên sân khấu ngoài Trung tâm Vân Sơn > Trung tâm Asia

| STT | Tiết mục | Thể hiện với | Chương trình | Năm |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | Tấu hài | Bảo Liêm | Asia 2 | 1993 |
| 2 | Tấu hài | Bảo Liêm | Asia 3 | 1993 |
| 3 | Tấu hài | Bảo Liêm | Asia 4 | 1994 |
| 4 | Tấu hài | Bảo Liêm | Asia 5 | 1994 |
Các tiết mục biểu diễn trên sân khấu ngoài Trung tâm Vân Sơn > Trung tâm Ca Dao

| STT | Tiết mục | Thể hiện với | Chương trình | Năm |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | Đánh ghen | Hoài Linh, Hồng Đào, Minh Phượng | Con Yêu | 1995 |
Các tiết mục biểu diễn trên sân khấu ngoài Trung tâm Vân Sơn > Trung tâm Diễm Xưa

| STT | Tiết mục | Thể hiện với | Chương trình | Năm |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | Mời Anh Về Thăm Quê Em | Giáng Ngọc | 20 Năm Chiếc Áo Dài Viễn Xứ | 1995 |
Các tiết mục biểu diễn trên sân khấu ngoài Trung tâm Vân Sơn > Trung tâm Thúy Nga

| STT | Tiết mục | Thể hiện với | Chương trình | Năm |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | Tấu hài | Hoài Linh | Paris By Night 35 | 1996 |
Các tiết mục biểu diễn trên sân khấu ngoài Trung tâm Vân Sơn > Trung tâm Tình

| STT | Tiết mục | Thể hiện với | Chương trình | Năm |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | Chiều Đồng Quê | Yến Mai | Quê Hương Tình Yêu Và Tuổi Trẻ 1 | 1997 |
| 2 | Kém Trí Nhớ | Hoài Linh | Quê Hương Tình Yêu Và Tuổi Trẻ 1 | 1997 |
Chú thích

↑  Danh hài Vân Sơn: Vợ tôi ghen với cả đàn ông, 24h.com.
↑  Danh hài Vân Sơn: Tôi không thích thi thố và so đo với Hoài Linh Lưu trữ 2017-02-02 tại Wayback Machine, Thể thao văn hóa.
↑  “Danh tính người vợ chung sống gần 30 năm ít lộ diện của danh hài Vân Sơn”. Báo điện tử của Báo Gia đình và Xã hội. 25 tháng 2 năm 2019. Truy cập 30 tháng 12 năm 2019.
Cryptocarya caesia

| Cryptocarya caesia> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Magnoliidae
Bộ (ordo): Laurales
Họ (familia): Lauraceae
Chi (genus): Cryptocarya
Loài (species): C. caesia
Danh pháp hai phần
Cryptocarya caesia Blume, 1851 
Cryptocarya caesia là loài thực vật có hoa trong họ Nguyệt quế. Loài này được Blume miêu tả khoa học đầu tiên năm 1851.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Cryptocarya caesia”. Truy cập ngày 14 tháng 6 năm 2013.
Câu lạc bộ bóng đá Phù Đổng Ninh Bình

Câu lạc bộ Bóng đá Phù Đổng Ninh Bình (hay ngắn gọn là Phù Đổng Ninh Bình) là một câu lạc bộ bóng đá chuyên nghiệp thành lập vào năm 2015 có trụ sở tại Ninh Bình, Việt Nam. Câu lạc bộ hiện đang thi đấu tại Giải bóng đá hạng Nhất quốc gia, giải đấu cao thứ hai trong hệ thống bóng đá Việt Nam.
Lịch sử

Phù Đổng FC được thành lập ngày 4 tháng 10 năm 2015 với 4 thành viên sáng lập, với tôn chỉ hoạt động là "xây dựng một đội bóng minh bạch, trong sạch và chuyên nghiệp". Đội bóng hoạt động theo mô hình câu lạc bộ bóng đá cộng đồng của Nhật Bản, tức là đội bóng không thuộc về ông bầu nào, mỗi hội viên, người hâm mộ chính là thành viên của đội bóng.
Khởi đầu từ sân chơi thấp nhất trong hệ thống thi đấu của Liên đoàn bóng đá Việt Nam, chỉ sau hai mùa giải, Phù Đổng đã gặt hái được kết quả như mong đợi: Vô địch giải hạng Ba và thăng hạng hạng Nhì mùa giải 2017.
Trước mùa giải 2017, Phù Đổng FC đã chiêu mộ được cựu trung vệ đội tuyển quốc gia Vũ Như Thành về làm đội trưởng, và thuyết phục được tiền vệ Cao Sỹ Cường tiếp tục thi đấu. Đồng thời, đội bóng cũng công bố thông tin về nhà tài trợ chính mới, công ty Mitsubishi Motors Việt Nam, với mức tài trợ lớn. Không đơn thuần là quảng bá thương hiệu, Mitsubishi Motors Việt Nam mong muốn góp phần hỗ trợ ươm mầm cho tài năng thể thao của Việt Nam cũng như thắt chặt mối quan hệ hợp tác Việt Nam–Nhật Bản.
Sau khi vượt qua Bà Rịa - Vũng Tàu trong trận chung kết Giải bóng đá hạng Nhì Quốc gia 2018 trên sân vận động Phú Yên, Phù Đổng FC đã chính thức giành tấm vé thăng hạng Nhất mùa giải 2019. Tại đây, Phù Đổng FC đặt mục tiêu trụ hạng và có cơ hội thì phấn đấu thăng hạng. Trong năm thứ ba liên tiếp Mitsubishi Motors là nhà bảo trợ chính của câu lạc bộ, số lượng hội viên lên đến 5.000 người. Tuy nhiên, đội bóng thi đấu không tốt. Sau 7 vòng đấu đầu tiên, đội bóng không thắng được trận nào, với 1 trận hòa và 6 trận thua liên tiếp. Huấn luyện viên Lê Đức Tuấn đã từ chức, và ông Nguyễn Trung Kiên được bổ nhiệm thay thế. Kết thúc mùa giải, đội xếp cuối bảng và phải xuống hạng Nhì.
Đội bóng đặt mục tiêu trở lại Giải hạng Nhất vào mùa giải 2021, và tiếp tục nhận được bảo trợ của Mitsubishi Motors Việt Nam trong năm thứ tư liên tiếp. Vào ngày 13 tháng 11 năm 2020, câu lạc bộ đánh bại Gia Định với tỷ số 3–2 để chính thức đồng vô địch hạng Nhì 2020, đồng thời giành vé lên chơi LS V.League 2 2021.
Với mong muốn gắn bó lâu dài với mảnh đất Cố Đô, CLB Phù Đổng đã gửi công văn tới UBND tỉnh Ninh Bình để có thể tiếp tục phát triển bóng đá tại nơi đây, góp một phần công sức cho nền bóng đá Ninh Bình nói riêng và bóng đá Việt Nam nói chung. Trong thời gian tới, CLB Phù Đổng Ninh Bình sẽ tiến hành hoàn tất các thủ tục để đăng ký đổi tên với Liên đoàn Bóng đá Việt Nam (VFF) và Công ty Cổ phần Bóng đá Chuyên nghiệp Việt Nam (VPF).
Trước năm 2014, Ninh Bình cũng có 1 đội bóng chơi ở V.League với tên gọi Câu lạc bộ bóng đá Xi măng The Vissai Ninh Bình do bầu Trường đầu tư. Dù vậy, đội bóng này sau đó đã ngưng hoạt động. Sau gần 10 năm kể từ The Vissai Ninh Bình giải thể, địa phương này mới có lại một đội bóng. Chuẩn bị cho mùa giải tới, Phù Đổng Ninh Bình đăng ký 28 cầu thủ. Mục tiêu của đội bóng này ở giải hạng Nhất 2023/24 là nằm trong Top 3 chung cuộc.
Sân vận động

Sân vận động Ninh Bình nằm trên địa bàn phường Tân Thành của thành phố Ninh Bình, tỉnh Ninh Bình. Sân nằm cách Hà Nội 92 km, và kề ngay sát Quốc lộ 1. Năm 2003, do sân là một trong những sân vận động tại Việt Nam được chọn là sân dự bị cho SEA Games 22 nên sân đã được tu sửa, hệ thống đèn chiếu sáng được nâng cấp. Toàn bộ sân có trên 25.000 chỗ ngồi, khán đài A của sân có 2 tầng với kết cấu mái che bằng thép.
Biểu trưng

Biểu trưng của câu lạc bộ Phù Đổng khắc họa hình ảnh Phù Đổng Thiên Vương (chữ Hán: 扶董天王) cầm cây tre cưỡi ngựa sắt phun lửa cùng với trái bóng tròn; bên dưới là dòng chữ tiếng Anh Sports is Life (thể thao là cuộc sống).
2015–2023
2023 đến nay
Đội hình hiện tại

Ghi chú: Quốc kỳ chỉ đội tuyển quốc gia được xác định rõ trong điều lệ tư cách FIFA. Các cầu thủ có thể giữ hơn một quốc tịch ngoài FIFA.
Đội hình hiện tại > Không nằm trong danh sách thi đấu

Ghi chú: Quốc kỳ chỉ đội tuyển quốc gia được xác định rõ trong điều lệ tư cách FIFA. Các cầu thủ có thể giữ hơn một quốc tịch ngoài FIFA.
Cầu thủ tiêu biểu

Nguyễn Hoàng Đức
Đặng Văn Lâm
Nguyễn Quốc Việt
Đinh Thanh Bình
Quan chức đội bóng hiện tại

| Chức vụ | Tên |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Giám đốc kỹ thuật |  Lê Phước Tứ |  |  |  |
| Huấn luyện viên trưởng |  Nguyễn Việt Thắng |  |  |  |
| Trợ lý huấn luyện viên |  Hồ Hoàng Tiến  Trương Đình Luật |  |  |  |
| Quản lý nhóm |  Nguyễn Quốc Trạng |  |  |  |
| Huấn luyện viên thủ môn |  Đinh Xuân Việt |  Evgeniy Taykevich | Huấn luyện viên thể hình |  Nikita Udovenko |
Huấn luyện viên thủ môn: 
| Bác sĩ |  Trần Công Định |  |  |  |
| Chuyên gia vật lý trị liệu |  Nguyễn Văn Khánh |  |  |  |
| Quản lý bộ dụng cụ |  Nguyễn Thế Anh |  |  |  |
Thành tích và danh hiệu > Thành tích bóng đá trong nước

| Thành tích của Phù Đổng tại các giải bóng đá quốc gia từ khi được thành lập> Năm.Năm | Thành tích của Phù Đổng tại các giải bóng đá quốc gia từ khi được thành lập> Hạng đấu.I | Thành tích của Phù Đổng tại các giải bóng đá quốc gia từ khi được thành lập> Hạng đấu.II | Thành tích của Phù Đổng tại các giải bóng đá quốc gia từ khi được thành lập> Hạng đấu.III | Thành tích của Phù Đổng tại các giải bóng đá quốc gia từ khi được thành lập> Hạng đấu.IV | Thành tích của Phù Đổng tại các giải bóng đá quốc gia từ khi được thành lập> Thành tích.Thành tích | Thành tích của Phù Đổng tại các giải bóng đá quốc gia từ khi được thành lập>  St . St  | Thành tích của Phù Đổng tại các giải bóng đá quốc gia từ khi được thành lập>  T . T  | Thành tích của Phù Đổng tại các giải bóng đá quốc gia từ khi được thành lập>  H . H  | Thành tích của Phù Đổng tại các giải bóng đá quốc gia từ khi được thành lập>  B . B  | Thành tích của Phù Đổng tại các giải bóng đá quốc gia từ khi được thành lập>  Bt . Bt  | Thành tích của Phù Đổng tại các giải bóng đá quốc gia từ khi được thành lập>  Bb . Bb  | Thành tích của Phù Đổng tại các giải bóng đá quốc gia từ khi được thành lập> Điểm.Điểm |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2015 |  |  |  |  | Thứ 5 (Vòng loại Bảng A) | 5 | 1 | 2 | 2 | 2 | 4 | 5 |
| 2016 |  |  |  |  | Vô địch (thăng hạng) | 3 | 2 | 1 | 0 | 6 | 1 | 7 |
| 2017 |  |  |  |  | Thứ 5 (Vòng loại Bảng A) | 14 | 4 | 4 | 6 | 19 | 21 | 16 |
| 2018 |  |  |  |  | Đồng Vô địch (thăng hạng) | 12 | 8 | 3 | 1 | 26 | 6 | 27 |
| 2019 |  |  |  |  | Thứ 12 (Xuống hạng) | 22 | 5 | 4 | 13 | 22 | 36 | 19 |
| 2020 |  |  |  |  | Thứ 1 (Vòng loại Bảng A) | 5 | 3 | 1 | 1 | 8 | 7 | 10 |
| 2021 |  |  |  |  | Thứ 4 | 6 | 3 | 2 | 1 | 5 | 1 | 11 |
| 2022 |  |  |  |  | Thứ 11  | 22 | 5 | 3 | 14 | 21 | 44 | 18 |
| 2023 |  |  |  |  | Thứ 7 | 18 | 4 | 7 | 7 | 16 | 21 | 19 |
| 2023/24 |  |  |  |  | Thứ 5 | 20 | 7 | 7 | 6 | 17 | 20 | 28 |
| 2024/25 |  |  |  |  | ' |  |  |  |  |  |  | ' |
Thành tích và danh hiệu > Giải đấu AFC > AFC Champions League Elite

2015 - 2023–24 - Không giành quyền tham dự vì chưa được dự V. League 1
Thành tích và danh hiệu > Giải đấu AFC > AFC Champions League Two

2015 - 2023–24 - Không giành quyền tham dự vì chưa được dự V. League 1
2024–25 - Chưa xác định
Thành tích và danh hiệu > Danh hiệu chính thức > Đội 1

Vô địch (1): 2016
Vô địch (2): 2018, 2020
Nhà sản xuất và tài trợ áo đấu

| Giai đoạn | Nhà sản xuất áo đấu | Nhà tài trợ in trên áo đấu |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 2015-2016 |  UGETHER | VGroup | không có |
| 2017-2019 |  UGETHER | Mitsubishi Motors | không có |
| 2020-2021 |  Li-Ning | Mitsubishi Motors | không có |
| 2022 |  Kamito | Mitsubishi Motors | Bamboo Airways |
| 2023 |  Kamito | XUAN NAM VIET | không có |
| 2023-2024 |  Mitre | PHUANTHINH | không có |
| 2023-2024 |  Mitre | PHUANTHINH | LPBank |
| 2024-nay |  Vloop | LPBank | không có |
Khán đài B sân vận động Tràng An
Grenadier

Grenadier (/ˌɡrɛnəˈdɪər/, phát âm tiếng Pháp: [ɡʁə.na.dje]), hoặc Granatier, là một nhánh của binh chủng bộ binh các nước Châu Âu từ thế kỉ 17 đến 19. Trong tài liệu tiếng Việt, thuật ngữ này thường được dịch là lính ném lựu đạn hoặc lính phóng lựu. Trong thời kỳ phổ biến của nó, thuật ngữ này gợi đến khái niệm những người lính to cao và dũng cảm nhất trong quân đội, giữ vai trò ném lựu đạn công phá vào các vị trí phòng thủ của đối phương. Ngày nay trong ngôn ngữ phương Tây, từ Grenadier thường được dùng để chỉ những người lính thuộc lực lượng tinh nhuệ, bởi xét theo nguồn gốc thì đây là những chiến sĩ được tuyển chọn kỹ càng về sức khoẻ và chiều cao cũng như lòng dũng cảm.
Grenadier của Old Guard c.1812 bởi Édouard Detaille
Từ nguyên Grenadier vốn xuất phát từ "grenade" (lựu đạn), ban đầu là những người lính được đào tạo chuyên dụng để ném lựu đạn và đôi khi tham gia tấn công. Lúc đó, những Grenadiers được tuyển chọn từ những người cao nhất và dũng cảm nhất trong quân đội. Đến thế kỷ 18, những người lính Grenadiers này không còn phù hợp với chiến thuật nữa, nhưng tên gọi Grenadiers vẫn còn được dùng để chỉ những người được đào tạo kĩ nhất về sức mạnh và kỹ thuật để dẫn đầu những cuộc xung phong qua các chiến trường. Grenadiers nhiều khi cũng chỉ huy những cuộc tấn công vào công sự của đối phương trong các cuộc bao vây, mặc dù vị trí này đã có sẵn những binh sĩ xung kích như cảm tử quân (forlorn hopes), công binh chiến đấu (sappers) hoặc lính xung kích (pionner).
Cá biệt, tại một số quốc gia như Pháp còn có quân đoàn "kỵ binh ném lựu đạn của quân đoàn hoàng gia" (Grenadiers à Cheval de la Garde Impériale) và Argentina với quân đoàn Regiment of Mounted Grenadiers, hay Đế quốc Anh với lực lượng Horse Grenadier Guards (Quân đoàn Kỵ Binh Lựu Đạn Hoàng Gia). Cũng như những người lính bộ binh, những kỵ binh cũng được lựa chọn dựa trên sức khỏe và thể hình của cả người và ngựa (thường sẽ đến từ lực lượng kị binh hạng nặng).
Ngày này, tên gọi này còn dùng để chỉ những người lính được trang bị súng phóng lựu.
Nguồn gốc

‎Khái niệm ném lựu đạn có thể quay trở lại ‎‎nhà Minh ,‎‎khi những người lính Trung Quốc trên ‎‎Vạn Lý Trường Thành‎‎ được cho là đang sử dụng vũ khí này ‎‎(Thunder Crash Bomb).‎‎ Các tài liệu tham khảo sớm nhất về những người lính ném lựu đạn trong quân đội phương Tây đến từ Áo và Tây Ban Nha. Các tài liệu tham khảo cũng xuất hiện ở Anh trong ‎‎cuộc nội chiến Anh.‎‎ Tuy nhiên, đó là dưới triều đại của Louis XIV, các đại đội của binh sĩ phục vụ như grenadiers lần đầu tiên được đưa vào quân đội Pháp. ‎‎ Theo René Chartrand, Trung tá ‎‎Jean Martinet‎‎ đã thành lập một lực lượng lính ném lựu đạn ở ‎‎Régiment du Roi‎‎ vào năm 1667. ‎
‎Bộ binh của các tỉnh Thống nhất Hà Lan, bị ảnh hưởng bởi những kẻ xâm lược Pháp của họ, đã nhận quản lý grenadiers vào năm 1672. Đến năm 1678, sáu người đàn ông trong mỗi đại đội được huấn luyện để ném lựu đạn cầm tay, được phát triển bởi nghệ sĩ pháo hoa bậc thầy người Hà Lan Johan van Haren.
Vào tháng 5 năm 1677, Quân đội Anh ra lệnh cho hai binh sĩ của mỗi Trung đoàn Vệ binh phải được huấn luyện như grenadiers; vào tháng 4 năm 1678, người ta ra lệnh bổ sung một đại đội grenadiers vào tám trung đoàn cao cấp của quân đội. ‎‎ Vào ngày 29 tháng 6 năm đó, nhà văn ‎‎John Evelyn‎‎ đã nhìn thấy họ khoan tại một trại ở Hounslow, gần London:
‎Bây giờ được đưa vào phục vụ một loại người lính mới gọi là Grenadiers, những người khéo léo trong việc ném tay grenadoes, mỗi người có một túi đầy; họ có mũ lông với vương miện đối phó như ‎‎Janizaries,‎‎khiến họ trông rất dữ tợn, và một số có mũ trùm đầu dài treo phía sau, như chúng ta hình dung ‎‎những kẻ ngốc‎‎. Quần áo của họ cũng được piebald, vàng và đỏ.
Nguồn gốc > ‎Lựu đạn

‎Những quả lựu đạn đầu tiên là những quả cầu sắt nhỏ chứa đầy ‎‎thuốc súng‎‎ hợp nhất với chiều dài của dây cháy chậm, gần bằng kích thước của một quả ‎‎bóng tennis‎‎. Grenadiers phải đủ cao và đủ mạnh để ném những vật nặng này đủ xa để không làm hại bản thân hoặc đồng đội của họ, và đủ kỷ luật để đứng ở vị trí hàng đầu trong cuộc chiến, thắp ngòi nổ và ném vào thời điểm thích hợp để giảm thiểu khả năng ném lựu đạn của kẻ thù trở lại. Có thể hiểu được, những yêu cầu như vậy đã dẫn đến grenadiers được coi là một lực lượng chiến đấu ưu tú.‎
Trang phục và trang bị

Những chiếc mũ rộng với vành rộng đặc trưng của bộ binh vào cuối thế kỷ 17 đã bị loại bỏ trong một số đội quân bị loại bỏ và thay thế bằng mũ. Điều này ban đầu là để cho phép grenadier để treo súng hỏa mai của mình trên lưng của mình một cách dễ dàng hơn trong khi ném lựu đạn ‎‎ (ban đầu, chỉ có những đội quân này được cung cấp slings). Có ý kiến cho rằng một chiếc mũ không vành cũng cho phép grenadier dễ dàng hơn trong việc ném lựu đạn quá tay.  ‎‎ Tuy nhiên Preben Kannik, cựu Giám tuyển của Bảo tàng Quân đội Đan Mạch, chắc chắn nói rằng lựu đạn đã được ném dưới nách và đó là việc ném súng đòi hỏi những chiếc mũ đặc biệt điển hình của grenadiers đầu tiên.
‎Đến năm 1700, grenadiers trong quân đội Anh và các quân đội khác đã thông qua một chiếc mũ trong hình dạng của chiếc mũ‎‎ của một giám mục, thường được trang trí với phù hiệu trung đoàn trong vải thêu. Ngoài lựu đạn, chúng còn được trang bị ‎‎súng hỏa mai‎‎ ‎‎‎‎. Gắn liền với thắt lưng vai là một 'trường hợp phù hợp' bằng đồng thau chứa đay cháy chậm được sử dụng để đốt cháy cầu chì lựu đạn, một tính năng được giữ lại trong đồng phục grenadier sau này.‎
Thế kỉ 17

Thế kỷ 17, lính ném lựu đạn được tổ chức thành các đơn vị. Họ có nhiệm vụ ném lựu đạn vào thành lũy đối phương. Được tuyển chọn vào các đơn vị này thường là những người cao lớn và dũng cảm.
Thế kỉ 18 và 19

Thời kì này các đơn vị lính ném lựu đạn không còn thực sự cần thiết nữa, nhưng các đơn vị lính ném lựu vẫn tồn tại. Tuy không còn làm nhiệm vụ ném lựu đạn, nhưng nhờ sức khỏe và chiều cao họ trở thành tiền thân của bộ đội xung kích trên chiến trường.
Thuật ngữ "lính phóng lựu" đã được sử dụng làm danh xưng một đơn vị xung kích tinh nhuệ thế kỷ 18-19, tiêu biểu như Trung đoàn Phóng lựu Potsdam của Phổ, Trung đoàn Phóng lựu Sardegna tại Ý, Trung đoàn Bộ binh Phóng lựu (Foot Grenadiers), Trung đoàn Biệt kích Phóng lựu (Fusilier-Grenadiers), Trung đoàn Khinh binh Phóng lựu (Tirailleur-Grenadiers) và Trung đoàn Thiết kỵ Cận vệ Đế chế (Grenadiers à Cheval de la Garde Impériale), Trung đoàn Cận vệ Đế chế của Nga hoàng, Trung đoàn Cận vệ và Trung đoàn Phóng lựu 101 Anh. Trung đoàn Phóng lựu 101 là lực lượng trực thuộc quân đội Ấn Độ thuộc Anh, và được xem là trung đoàn "phóng lựu" cổ nhát trong đế quốc Anh. Vào năm 1747 các đại đội phóng lựu thuộc một số trung đoàn Pháp bị giải thể đã được trộn lại thành Trung đoàn Phóng lựu Pháp (Grenadiers de France).
Trong cách mạng Mỹ năm 1775-1783, quân khởi nghĩa 13 thuộc địa Bắc Mỹ cũng thành lập một số đơn vị "phóng lựu" tham gia chiến đấu.
Tại Mexico Antonio López de Santa Anna đã dùng từ "phóng lựu" để đặt danh hiệu cho Trung đoàn Cận vệ Nguyên thủ tối cao vào ngày 7 tháng 12 năm 1841. Đơn vị này tồn tại đến năm 1847.
Lính ném lựu đạn thế kỷ 17 .Khái niệm ném lựu đạn đã xuất hiện vào châu Âu vào giữa thế kỷ 17.
Mũ lính phóng lựu Phổ thế kỷ 18.
Tết Dương lịch

Bài này viết về dịp lễ trong năm. Đối với định nghĩa khác, xem Tết Dương lịch (định hướng). Đối với chính ngày đó không liên quan đến ngày lễ, xem 1 tháng 1.
"Chúc mừng năm mới" đổi hướng tới đây. Đối với bài hát của ban nhạc ABBA, xem Happy New Year (bài hát).
| Tết Dương lịch |
| --- | --- |
Pháo hoa bắn tại Thành phố México lúc nửa đêm vào ngày Tết Dương lịch năm 2013
Tên gọi khác: Tết Tây, Tết Quốc Tế
Cử hành bởi: Những người dùng lịch Gregorius
Kiểu: Quốc tế
Ý nghĩa: Ngày đầu tiên trong năm theo lịch Gregorius
Ngày: 1 tháng 1
Hoạt động: Thực hiện quyết định đầu năm, dịch vụ nhà thờ, diễu hành, sự kiện thể thao, pháo hoa
Liên quan đến: Giao thừa, Mùa Giáng sinh, Tết Nguyên Đán
Tần suất: Hằng năm
Tết Dương lịch, hay Tết Tây, Tết Quốc Tế (tiếng Anh: New Year's Day, New Year's hoặc New Year) là một ngày lễ diễn ra vào ngày 1 tháng 1 hằng năm, ngày đầu tiên trong năm theo lịch Gregorius cũng như lịch Julius, là dịp lễ quan trọng trong năm của nhiều dân tộc và nền văn hóa trên thế giới.
Vào thời kỳ tiền cơ đốc giáo theo lịch Julius, ngày này được dành tặng cho Janus, một vị thần của cửa vào và sự khởi đầu, tên vị thần này cũng được đặt tên cho tháng 1 (January). Là một ngày trong lịch Gregorius của người Cơ đốc giáo, ngày Tết Dương lịch đánh dấu theo nghi thức trong Lễ cắt bao quy đầu của Giêsu, cũng được tiến hành trong giáo hội Luther và giáo hội Alica.
Pháo hoa tại Luân Đôn vào ngày Tết Dương lịch được bắn lúc nửa đêm.
Cụng ly chúc mừng năm mới dương lịch
Ngày nay, khi hầu hết các quốc gia sử dụng lịch Gregorius cũng như lịch De facto, Tết Dương lịch có thể coi là ngày lễ chung lớn nhất, thường có pháo hoa bắn vào lúc nửa đêm khi năm mới bắt đầu theo múi giờ. Những truyền thống của ngày Tết Dương lịch trên toàn cầu bao gồm quyết định đầu năm, diễu hành, dịch vụ nhà thờ và đi lễ tại nhà thờ hoặc gọi điện cho bạn bè và gia đình, tổ chức tiệc mừng.