stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Hệ thống chính trị

Chế độ chính trị được hiểu là nội dung phương thức tổ chức và hoạt động của hệ thống chính trị trong một quốc gia mà trung tâm là nhà nước. Chế độ chính trị được cấu thành bởi sự kết hợp các yếu tố: chính trị, kinh tế - xã hội, tư tưởng văn hóa, pháp luật. Chế độ chính trị được hiểu rõ nét nhất trong mô hình tổ chức nhà nước; trong hiến pháp của mỗi nhà nước quy định về nguồn gốc và tính chất của quyền lực, sự phân bố và tổ chức các cơ quan quyền lực và mối quan hệ giữa các cơ quan quyền lực, về những quan hệ của nhà nước với công dân, các đảng phái chính trị, các tổ chức xã hội, giữa các giai cấp và tầng lớp xã hội, giữa các dân tộc trong nước và thế giới.
Chế độ chính trị là một bộ phận của chế độ xã hội, là một trong những yếu tố cấu thành của chế độ xã hội và chế độ chính trị thực chất là chế độ thực hiện quyền lực nhà nước.
Tiến sĩ Nguyễn Đình Lộc cho rằng chế độ chính trị là hệ thống các nguyên tắc, phương thức, biện pháp, thủ đoạn thực hiện quyền lực nhà nước, và theo ông, có hai loại chế độ chính trị là dân chủ và phản dân chủ với những cấp độ khác nhau.
Thực chất, đi tìm hiểu chế độ chính trị là tìm hiểu nó dưới tư cách một chế định trong ngành luật hiến pháp. Chế độ chính trị là một bộ phận quan trọng, nền tảng của chế độ xã hội và chi phối các vấn đề khác trong xã hội. Trong chế định chế độ chính trị thường quy định các vấn đề sau: quyền dân tộc cơ bản; bản chất giai cấp của nhà nước; các nguyên tắc tổ chức bộ máy nhà nước; chế độ bầu cử; vai trò của các bộ phận trong hệ thống chính trị; chính sách đối ngoại...
Chú thích

↑  Từ điển Bách khoa Việt Nam, Tập 1, Hà Nội 1995, trang 432
↑  Giáo trình Luật Nhà nước Việt Nam, Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội, Hà Nội 1994, trang 104
↑  Danh mục từ đưa ra hội thảo về Từ điển pháp luật tại Trường Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh, năm 2005
Commoris enoplognatha

| Commoris enoplognatha> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Salticidae
Chi (genus): Commoris
Loài (species): C. enoplognatha
Danh pháp hai phần
Commoris enoplognatha Simon, 1902 
Commoris enoplognatha là một loài nhện trong họ Salticidae.
Loài này thuộc chi Commoris. Commoris enoplognatha được Eugène Simon miêu tả năm 1902.
Chú thích

↑  Platnick, N. I. (2012) The world spider catalog, version 12.5. American Museum of Natural History. DOI: 10.5531/db.iz.0001.
Pimpla sparsa

| Pimpla sparsa> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Ichneumonidae
Chi (genus): Pimpla
Loài (species): P. sparsa
Danh pháp hai phần
Pimpla sparsa (Porter, 1970) 
Pimpla sparsa là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2014.
Struthanthus cassythoides

| Struthanthus cassythoides> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Santalales
Họ (familia): Loranthaceae
Chi (genus): Struthanthus
Loài (species): S. cassythoides
Danh pháp hai phần
Struthanthus cassythoides Millsp. ex Standley 
Struthanthus cassythoides là một loài thực vật có hoa trong họ Loranthaceae. Loài này được Millsp. ex Standl. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1930.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Struthanthus cassythoides”. Truy cập ngày 25 tháng 8 năm 2013.[liên kết hỏng]
Sullana

| Sullana |
| --- | --- |

  Hiệu kỳ
Tên hiệu: La perla del Chira (Hòn ngọc Chira)
Sullana
Quốc gia:  Peru
Vùng: Piura
Tỉnh: Sullana
Thành lập: 8 tháng 7 năm 1783
Chính quyền
 • Thị trưởng: Edward Power Saldaña Sánchez
Diện tích
 • Tổng cộng: 488,01 km2 (188,42 mi2)
Độ cao: 65 m (213 ft)
Dân số 
 • Ước tính (2015): 201.302
Múi giờ: PET (UTC-5)
 • Mùa hè (DST): PET (UTC-5)
Thành phố kết nghĩa: Vitoria, Arlon, La Habana 
Sullana là thủ phủ tỉnh Sullana, ở vùng đồng bằng duyên hải tây bắc Peru.
Vị trí

Sullana có toạ độ 04°53' vĩ nam, 80°41' kinh tây, cách Piura (thủ phủ vùng) 38 km về phía bắc.
Khí hậu

Vùng này có khí hậu xavan nhiệt đới, nhiệt độ trung bình 27 °C. Nhiệt độ tối thiểu 16 °C, tối đa 38 °C (có lúc vượt ngưỡng 42 °C nếu xảy ra El Niño).
Nhờ vào sông Chira, vùng quanh Sullana rất màu mỡ, với cây cối nhiệt đới xum xuê. Sullana vừa là một trung tâm buôn bán quan trọng, vừa là vựa bông lớn của Peru (cùng với tỉnh San Martín và Tumbes).
Dân cư

Dù hoạt động di cư đến Sullana có sôi động, "pueblos jóvenes" (khu dân cư xập xệ) vẫn chưa nhiều hay nổi bật như ở Piura. Dân số Sullana là 112.770 người vào nằm 1981, 147.361 người vào năm 1993, 162.500 người vào năm 2005.
Lịch sử

Vùng thung lũng Chira lâu nay là một vùng trồng trọt quan trọng. Trước khi người Tây Ban Nha đến, người Tallán, người Moche, người Chimú, rồi người Inca đã có mặt nơi đây. Người Tây Ban Nha chọn vùng này làm nơi dựng nên San Miguel de Tangarara, thành phố đầu tiên của họ trong khu vực này của Nam Mỹ, vào ngày 15 tháng 7, 1532. Người Tây Ban Nha dẹp bỏ hệ thống làm nông truyền thống địa phương, áp đặt Repartimiento và Encomienda.
Sullana được lập ra vào cuối thế kỷ XVIII (ngày 8 tháng 7 năm 1783), bởi Giám mục Baltazar Jaime Martínez de Compañon y Bufanda, với cái tên "El Principe" (Hoàng tử).
Vận tải

Sullana có tuyến xe buýt nối lên phía bắc, nối với Piura về phía nam, nối đến Ayabaca trong nội địa, nối tới La Tina cạnh biên giới với Ecuador.
Tuyến Tren de la Costa chạy ngang thành phố đang được lên dự án.
Mirador de Sullana là một điểm đến trong thành phố
Nguồn tham khảo

↑  Perú: Población estimada al 30 de junio y tasa de crecimiento de las ciudades capitales, por departamento, 2011 y 2015. Perú: Estimaciones y proyecciones de población total por sexo de las principales ciudades, 2012-2015 (Bản báo cáo). Instituto Nacional de Estadística e Informática. tháng 3 năm 2012. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2015.
↑  Regional Tourism Office of Piura, ciudad de Sullana Lưu trữ 2010-11-20 tại Wayback Machine.(tiếng Tây Ban Nha) Consulted on ngày 8 tháng 7 năm 2009.
↑  sullanaonline.com biên tập (ngày 27 tháng 6 năm 2010). “General data”. Bản gốc lưu trữ ngày 24 tháng 9 năm 2015.
Phoebe subalbaria

| Phoebe subalbaria> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Phoebe
Loài (species): P. subalbaria
Danh pháp hai phần
Phoebe subalbaria Belon, 1896 
Phoebe subalbaria là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Phylidorea gracilistyla

| Phylidorea gracilistyla> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Diptera
Họ (familia): Limoniidae
Chi (genus): Phylidorea
Danh pháp hai phần
Phylidorea gracilistyla Savchenko, 1973 
Phylidorea gracilistyla là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.
Ali Riley

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
 Ali Riley năm 2019
Thông tin cá nhân
Tên đầy đủ:  Alexandra Lowe Riley
Ngày sinh:  30 tháng 10, 1987 (36 tuổi)
Nơi sinh:  Los Angeles, California, Hoa Kỳ
Chiều cao:  1,64 m
Vị trí:  Hậu vệ
Thông tin đội
Đội hiện nay:  Angel City
Số áo:  5
Sự nghiệp cầu thủ trẻ
Năm:  Đội
1998–2004:  Westside Breakers
2004–2006:  Real So Cal
Sự nghiệp cầu thủ đại học
| Năm |  Đội |  ST |  (BT) |
| 2006–2009 |  Stanford Cardinal |  83 |  (7) |
Sự nghiệp cầu thủ chuyên nghiệp*
| Năm |  Đội |  ST |  (BT) |
| 2009 |  Pali Blues |  7 |  (0) |
| 2010 |  FC Gold Pride |  23 |  (0) |
| 2011 |  Western New York Flash |  15 |  (0) |
| 2012–2018 |  Rosengård |  132 |  (4) |
| 2018–2019 |  Chelsea |  9 |  (0) |
| 2019–2020 |  Bayern Munich |  3 |  (0) |
| 2020–2021 |  Orlando Pride |  20 |  (0) |
| 2020 |  → Rosengård (cho mượn) |  17 |  (1) |
| 2022– |  Angel City |  33 |  (2) |
Sự nghiệp đội tuyển quốc gia‡
| Năm |  Đội |  ST |  (BT) |
| 2006 |  U-20 New Zealand |  11 |  (5) |
| 2007– |  New Zealand |  155 |  (2) |
 *Số trận ra sân và số bàn thắng ở câu lạc bộ tại giải quốc gia, chính xác tính đến 23 tháng 7 năm 2023 ‡ Số trận ra sân và số bàn thắng ở đội tuyển quốc gia, chính xác tính đến 20 tháng 7 năm 2023
Alexandra Lowe Riley (sinh ngày 30 tháng 10 năm 1987) là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người New Zealand sinh ra ở Mỹ, thi đấu ở vị trí hậu vệ cho Angel City tại National Women's Soccer League (NWSL), và đội tuyển bóng đá nữ New Zealand.
Thôi chanh trắng

| Tetradium ruticarpum |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Sapindales
Họ (familia): Rutaceae
Chi (genus): Tetradium
Loài (species): T. ruticarpum
Danh pháp hai phần
Tetradium ruticarpum (A. Juss.) T.G. Hartley, 1981 
Danh pháp đồng nghĩa
 Ampacus ruticarpa (A.Juss.) Kuntze  Cyclocarpus japonicus Jungh.  Euodia bodinieri Dode  Euodia compacta Hand.-Mazz.  Euodia compacta var. meionocarpa Hand.-Mazz.  Euodia hirsutifolia Hayata  Euodia officinalis Dode  Euodia rugosa Rehder & E.H. Wilson  Euodia ruticarpa (A. Juss.) Benth.  Evodia baberi Rehder & E.H.Wilson  Evodia bodinieri Dode  Evodia compacta Hand.-Mazz.  Evodia compacta var. meionocarpa Hand.-Mazz.  Evodia hirsutifolia Hayata  Evodia officinalis Dode  Evodia rugosa Rehder & E.H.Wilson  Evodia ruticarpa (A.Juss.) Hook.f. & Thomson  Evodia ruticarpa var. bodinieri (Dode) C.C.Huang  Evodia ruticarpa f. meionocarpa (Hand.-Mazz.) C.C.Huang  Evodia ruticarpa var. officinalis (Dode) C.C.Huang 
Thôi chanh trắng hay còn gọi chân hương, hảo, thù dù, ngô vu, xà lạp (danh pháp khoa học: Tetradium ruticarpum) là một loài thực vật có hoa trong họ Cửu lý hương. Loài này được (A. Juss.) T.G. Hartley miêu tả khoa học đầu tiên năm 1981.
Cây nhỡ cao 4-5cm hay cây gỗ rụng lá. Lá dạng màng, hình mắt chim - nhọn, gân hình tim ở gốc, có khi có góc dạng thuỳ ở đầu hoặc xoan - ngọn ngắn, gốc cụt, thường không cân đối, có khi có lông sét mềm, có khi có điểm tuyến hay gần như nhẵn, rất thay đổi về kích thước và hình dạng, dài 10-20cm. Hoa thành xim lưỡng phân, ở nách lá, với 8-12 hoa có cuống dài bằng hoặc vượt quá cuống lá. Quả hạch dạng bầu dục, hay gần hình cầu, màu nâu đen, ít nạc, có thể dài tới 30mm; hạch có 2 hạt mà 1 cái thường tiêu biến.
Ra hoa tháng 5-8.
Chú thích

1 2  The Plant List (2013). “Tetradium ruticarpum”. Truy cập ngày 16 tháng 9 năm 2017.
↑  Nguyễn Tiến Bân, Nguyễn Quốc Bình, Vũ Văn Cẩn, Lê Mộng Chân, Nguyễn Ngọc Chính, Vũ Văn Dũng, Nguyễn Văn Dư, Trần Đình Đại, Nguyễn Kim Đào, Nguyễn Thị Đỏ, Nguyễn Hữu Hiến, Nguyễn Đình Hưng, Dương Đức Huyến, Nguyễn Đăng Khôi, Nguyễn Khắc Khôi, Trần Kim Liên, Vũ Xuân Phương, Hoàng Thị Sản, Nguyễn Văn Tập, Nguyễn Nghĩa Thìn; Tên cây rừng Việt Nam; Nhà xuất bản Nông nghiệp - 2000; Trang 141.
1 2  Phạm Hoàng Hộ; Cây cỏ Việt Nam - tập 2; Nhà xuất bản Trẻ - 1999; Trang 410.
Alistra opina

| Alistra opina |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Hahniidae
Chi (genus): Alistra
Loài (species): A. opina
Danh pháp hai phần
Alistra opina R.R.Forster, 1970 
Alistra opina là một loài nhện trong họ Hahniidae.
Loài này thuộc chi Alistra. Alistra opina được Raymond Robert Forster miêu tả năm 1970.
Chú thích

↑  Platnick, Norman I. (2010): The world spider catalog, version 10.5. American Museum of Natural History.
Struthanthus aequatoris

| Struthanthus aequatoris> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Santalales
Họ (familia): Loranthaceae
Chi (genus): Struthanthus
Loài (species): S. aequatoris
Danh pháp hai phần
Struthanthus aequatoris Kuijt, 1986 
Struthanthus aequatoris là một loài thực vật có hoa trong họ Loranthaceae. Loài này được Kuijt miêu tả khoa học đầu tiên năm 1986.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Struthanthus aequatoris”. Truy cập ngày 25 tháng 8 năm 2013.
Thư viện tư nhân

Một thư viện tư nhân trong tư gia
Một thư viện tư nhân dành riêng cho việc khảo cứu phục vụ công việc nghiên cứu
Thư viện tư nhân (Private library) là thư viện riêng thuộc sở hữu tư nhân (sở hữu cá nhân) và thường dành cho một số ít người hoặc thậm chí một người sử dụng, những thư viện này có thể không được mở cửa cho công chúng. Một số người sẽ bán thư viện riêng của họ (thường là bộ sưu tầm sách đồ sộ) cho các tổ chức như Thư viện Quốc hội, hoặc như thường lệ, để lại di sản thừa kế của họ sau khi chết. Trong một số trường hợp ít thường xuyên hơn khi một thư viện tư nhân được duy trì nguyên vẹn rất lâu sau khi chủ sở hữu qua đời. Các thư viện đầu tiên thuộc về các đền thờ hoặc cơ quan cai trị, giống như kho lưu trữ (thư khố) hiện đại và thường chỉ dành cho giới quý tộc, học giả hoặc nhà thần học. Ví dụ về các thư viện tư nhân được biết đến sớm nhất bao gồm một thư viện được tìm thấy ở Ugarit (có niên đại khoảng 1200 năm trước Công nguyên) và thư viện Ashurbanipal ở Nineveh (gần Mosul hiện đại thuộc Iraq) có niên đại từ thế kỷ thứ 7 trước Công nguyên. Vùng Lưỡng Hà (Mesopotamia) là nơi có rất nhiều thư viện tư nhân, nhiều thư viện có bộ sưu tập sách phong phú lên tới hơn 400 tấm bảng.
Mặc dù các thư viện tư nhân ở Ai Cập cổ đại không phổ biến nhưng chúng vẫn tồn tại ở một mức độ nào đó. Một trong những vấn đề trong việc xác định các thư viện riêng tiềm năng là thường rất khó phân biệt giữa thư viện cá nhân và thư viện gắn liền với một ngôi đền thờ tự. Tuy nhiên, nhiều thư viện cá nhân vẫn tồn tại theo thời gian và có lẽ còn nhiều hơn những gì người ta vẫn tưởng. Một số ngôi mộ tư nhân đã phơi bày rất nhiều văn bản có nội dung mang tính chất học thuật. Ngoài ra, nhiều cụm cuộn giấy cói đã được khai quật cùng với các thỏa thuận về nơi ở, xác nhận rằng một số loại thư viện đã từng tồn tại ở đó. Thời nay, thư viện tư nhân trong tay các cá nhân ngày càng nhiều hơn với sự ra đời của sách bìa mềm. Một số tổ chức phi lợi nhuận duy trì thư viện đặc biệt, thường được cung cấp cho thủ thư và các nhà nghiên cứu. Các Công ty luật và bệnh viện thường duy trì thư viện pháp luật, tủ sách pháp luật hoặc thư viện y học để dành cho nhân viên sử dụng. Ngoài ra, nhiều tập đoàn duy trì các thư viện chuyên về các bộ sưu tập liên quan đến nghiên cứu cụ thể về các lĩnh vực mà tổ chức đó quan tâm. Các cơ sở khoa học trong các học viện và ngành công nghiệp cũng có thư viện để hỗ trợ các nhà khoa học và các nhà nghiên cứu, những thư viện này có thể không được mở cửa cho công chúng.
Chú thích

1 2  Staff, Reference (11 tháng 7 năm 2018). “There's a Library for That: Special Libraries”. walawlibrary (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 30 tháng 10 năm 2022.
↑  Simo Parpola (tháng 1 năm 1983). “Assyrian Library Records” (PDF). Journal of Near Eastern Studies. University of Chicago Press. 42 (1): 1–29. doi:10.1086/372983. JSTOR 544744. S2CID 162337066. Truy cập ngày 29 tháng 3 năm 2013.
1 2  Webb, Kerry (2013). “"The House of Books": Libraries and Archives in Ancient Egypt”. Libri. 63 (1): 21–32. doi:10.1515/libri-2013-0002. ISSN 1865-8423. S2CID 145066638.
↑  SBIRES (21 tháng 7 năm 2016). “Special Libraries”. Education & Careers (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 30 tháng 10 năm 2022.
Hệ thống xã hội

Trong xã hội học, một hệ thống xã hội là mạng lưới các mối quan hệ khuôn mẫu tạo thành một tổng thể thống nhất tồn tại giữa các cá nhân, nhóm và tổ chức. Đó là cấu trúc chính thức của vai trò và trạng thái có thể hình thành trong một nhóm nhỏ, ổn định.  Một cá nhân có thể thuộc nhiều hệ thống xã hội cùng một lúc; ví dụ về các hệ thống xã hội bao gồm các đơn vị gia đình hạt nhân, cộng đồng, thành phố, quốc gia, trường đại học, tập đoàn kinh tế và ngành công nghiệp. Tổ chức và định nghĩa của các nhóm trong một hệ thống xã hội phụ thuộc vào các thuộc tính chung khác nhau như vị trí, tình trạng kinh tế xã hội, chủng tộc, tôn giáo, chức năng xã hội hoặc các đặc điểm khác biệt.
Các nhà lý thuyết xã hội đáng chú ý

Việc nghiên cứu về các hệ thống xã hội là không thể thiếu trong các lĩnh vực xã hội học và chính sách công. Các hệ thống xã hội đã được nghiên cứu kể từ khi xã hội học xuất hiện.
Các nhà lý thuyết xã hội đáng chú ý > Talcott Parsons

Talcott Parsons là người đầu tiên xây dựng một lý thuyết có hệ thống về các hệ thống xã hội, mà ông đã thực hiện như một phần của mô hình AGIL của mình. Ông định nghĩa một hệ thống xã hội chỉ là một phân khúc (hay "hệ thống con") của cái mà ông gọi là lý thuyết hành động. Parsons tổ chức các hệ thống xã hội theo các đơn vị hành động, trong đó một hành động được thực hiện bởi một cá nhân là một đơn vị. Ông định nghĩa một hệ thống xã hội là một mạng lưới tương tác giữa các tác nhân.  Theo Parsons, các hệ thống xã hội dựa trên một hệ thống ngôn ngữ và văn hóa phải tồn tại trong một xã hội để nó đủ điều kiện trở thành một hệ thống xã hội.  Công trình của Parsons đặt nền móng cho phần còn lại của nghiên cứu lý thuyết hệ thống xã hội và châm ngòi cho cuộc tranh luận về những hệ thống xã hội nào nên được xây dựng xung quanh, chẳng hạn như hành động, giao tiếp hoặc các mối quan hệ khác.
Các nhà lý thuyết xã hội đáng chú ý > Niklas Luhmann

Niklas Luhmann là một nhà xã hội học và nhà lý thuyết hệ thống xã hội nổi tiếng, người đã đặt nền móng cho tư tưởng hệ thống xã hội hiện đại. Ông dựa trên định nghĩa của mình về một "hệ thống xã hội" trên mạng lưới giao tiếp rộng rãi giữa con người và định nghĩa xã hội là một hệ thống "tự trị", nghĩa là một hệ thống tự tham chiếu và tự lực khác biệt với môi trường của nó. Luhmann coi các hệ thống xã hội thuộc ba loại: hệ thống xã hội, tổ chức và hệ thống tương tác. Luhmann coi các hệ thống xã hội, như tôn giáo, luật pháp, nghệ thuật, giáo dục, khoa học, v.v., là những hệ thống khép kín bao gồm các lĩnh vực tương tác khác nhau. Các tổ chức được định nghĩa là một mạng lưới các quyết định tự tái sản xuất; định nghĩa của ông là khó áp dụng trong việc tìm kiếm một ví dụ trong thế giới thực.  Cuối cùng, hệ thống tương tác là hệ thống tự tái tạo trên cơ sở giao tiếp thay vì ra quyết định.
Các nhà lý thuyết xã hội đáng chú ý > Jay Wright Forrester

Jay Wright Forrester thành lập lĩnh vực động lực học hệ thống, liên quan đến việc mô phỏng các tương tác trong các hệ thống động. Trong công việc của mình trên các hệ thống xã hội, ông thảo luận về các khả năng của động lực hệ thống xã hội, hoặc mô hình hóa các hệ thống xã hội sử dụng máy tính với mục đích kiểm tra các tác động có thể có của việc thông qua các chính sách hoặc luật mới. Trong bài viết của mình, ông đã nhận ra những khó khăn trong việc sản xuất một hệ thống mô hình máy tính đáng tin cậy, nhưng lập luận rằng một mô hình không hoàn hảo tốt hơn không có và chỉ đơn giản là thực hiện chính sách mới.
Forrester lập luận rằng các chính sách công không thành công nhằm mục đích điều trị các triệu chứng hơn là nguyên nhân của các vấn đề xã hội và họ thường tập trung vào các nỗ lực hơn là kết quả. Điều này xảy ra bởi vì hiểu biết không đầy đủ hoặc sự hiểu lầm về nguyên nhân của một vấn đề từ phía các nhà hoạch định chính sách, điều này thường dẫn đến các chính sách không hiệu quả hoặc bất lợi làm nặng thêm các vấn đề mà họ đã thực hiện để sửa chữa hoặc gây ra các vấn đề khác. Một vấn đề khác của Forrester lưu ý là một số chính sách có thể hoạt động tốt trong dài hạn có thể làm trầm trọng thêm một vấn đề trong ngắn hạn. Một chính sách thành công theo Forrester phải nhắm mục tiêu các điểm đòn bẩy chính xác, trong trường hợp này là khía cạnh của vấn đề xã hội, nếu được sửa đổi, sẽ tạo ra hiệu ứng đủ lớn để khắc phục vấn đề.
Anarmodia inscriptalis

| Anarmodia inscriptalis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Crambidae
Chi (genus): Anarmodia
Loài (species): A. inscriptalis
Danh pháp hai phần
Anarmodia inscriptalis
Anarmodia inscriptalis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 19 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Thỏ hoang ở Úc

Một con thỏ ở Tasmania, Úc
Thỏ hoang ở Úc phản ánh tình trạng phát triển quá mức kiểm soát của loài thỏ châu Âu (Oryctolagus cuniculus) được du nhập vào Úc từ thế kỷ XIX, từ một loài du nhập thông thường chúng đã sinh sôi nảy nở với tốc độ chóng mặt, trở thành một loài xâm lấn và gây ảnh hưởng rất lớn đến nước Úc. Giống thỏ được mang tới Úc vào những năm 1850. Một vài con thỏ thoát ra ngoài môi trường và sinh sôi nhanh chóng, hiện nay, ước tính quần thể thỏ hoang tại Úc có số lượng từ 150 triệu đến 200 triệu con. Thỏ là một trong những loài gây hại chính ở Úc.
Lịch sử

Ban đầu từ mục đích làm phong phú hệ sinh thái của Úc, Thomas Austin đã đem đến đây 24 con thỏ,nước Úc nguyên thủy không có thỏ. Nhưng đây chính là sai lầm đem đến thảm hoạ cho nước Úc, hậu quả của ngày hôm nay bắt nguồn chỉ từ một sai lầm nhỏ trong quá khứ cách đây hơn 150 năm. Trở về năm 1859, Lúc đó Úc vẫn chỉ là xứ sở còn hoang sơ cùng những sinh vật đáng sợ lắm độc nhiều chân và cả không có chân, nơi mà loài động vật có vú được yêu thích nhất là con chuột túi thì số thỏ này có vẻ như chính là điểm sáng dễ thương cuối cùng cho quốc gia này vì người ta không có nhiều sự lựa chọn cho thú vui săn bắn.
Thomas Austin, một người Anh di cư tới Úc đã quyết định mang đến 24 con thỏ thả vào thiên nhiên để "có cái mà săn cho vui". Tại Úc không có nhiều loài động vật ăn thịt là thiên địch của thỏ, thế nên loài gặm nhấm này cứ thảnh thơi mà sống và sinh sôi nảy nở. Lâu dần vấn nạn thức ăn thừa thãi, thiên thời địa lợi nhân hoà đã dẫn đến vấn đề bùng nổ dân số thỏ. Không lao động, không trốn chạy, không nghĩ ngợi, chỉ đẻ rồi đẻ năm này qua tháng nọ, cuối cùng chỉ sau 70 năm ở Úc đã có tới rất nhiều con thỏ. Hiện nay ở Úc có khoảng 200 triệu con thỏ tung tăng nhảy nhót mỗi ngày.
Loài gây hại

Tuy nhiên, đằng sau đám động vật lắm lông, lũn chũn một đống thịt cùng khuôn mặt đáng yêu đó lại là vấn đề đau đầu của Úc.
Nước này đã phải bỏ ra hàng trăm triệu USD để "đàn áp sự dễ thương" vì sự dễ thương của chúng đã phá hoại mùa màng. Các nhà nghiên cứu Úc từ lâu đã đau đầu trước đại dịch thỏ đang tàn phá môi trường và hoa màu ở nước này. Nhiều thỏ như thế không phải là niềm hạnh phúc, bởi vì thỏ thích ăn rau.
Đam mê quá lớn đối với rau củ đã đưa chúng vào vườn, vào đồng, vào ruộng của nông dân, thi nhau tàn phá, ăn no ễnh bụng rồi lại tiếp tục phởn phơ đẻ. Chúng có thể ăn rất nhiều loài cây, sinh sản nhanh chóng trong khi không có nhiều loài thú ăn thịt tiêu diệt chúng. Hàng tỉ con thỏ này phá tan những đồng cỏ để chăn nuôi gia súc và cạnh tranh với loài bản địa bằng cách đào hang, chiếm chỗ của nhiều loài. Tuy nhiên, chúng cũng đào hang rất nhiều nên thường gây ra xói mòn đất.
Giải pháp

Người Úc đã phải bỏ bao nhiêu mồ hôi công sức để giảm thiểu bớt số thỏ trên lãnh thổ quốc gia. Cho đến tận bây giờ, cứ mỗi năm Úc lại mất đến 100 triệu USD để đối phó với loài thú gặm nhấm mang vẻ ngoài đáng yêu. Do trên lục địa có rất ít loài thú ăn thịt kiềm chế sự sinh sôi của thỏ, nên con người đành đảm nhiệm vị trí của chúng.