stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Mahatma Gandhi
Bị ám sát

Ngày 30 tháng 1 năm 1948, trên đường đến một nơi thờ tụng, Gandhi bị bắn chết bởi Nathuram Godse tại tòa nhà Birla ở New Delhi. Godse là một môn đồ Ấn giáo cực đoan được người đương thời cho là có mối quan hệ với cánh cực hữu của các tổ chức Ấn Độ giáo như Hindu Mahasabha. Tổ chức này cho Gandhi là người chịu trách nhiệm cho việc chính quyền suy nhược vì đã khăng khăng bắt buộc nộp một khoản tiền cho Pakistan. Godse và người cùng âm mưu là Narayan Apte sau bị đưa ra tòa kết án, và bị xử tử ngày 15 tháng 11 năm 1949. Vinayak Damodar Savarkar, chủ tịch của Hindu Mahasabha, một nhà cách mạng và môn đồ Ấn giáo cực đoan bị tố cáo là người nắm đầu dây của mưu đồ này, nhưng sau được giải tội vì thiếu bằng chứng.
Tương truyền câu nói trước khi chết của Gandhi là "Ô kìa Rama!" (Hey Rama!) và nó được xem là câu tôn kính hướng đến thần Rama, là một dấu hiệu gợi cảm tâm linh Gandhi cũng như lý tưởng đạt sự thống nhất với hòa bình vĩnh hằng của ông. Câu này được khắc vào đài tưởng niệm của ông tại New Delhi. Có người nghi vấn về tính có thật của câu này nhưng một số người đã chứng kiến và xác nhận ông đã nói như thế. Một vài nguồn ghi lại những lời cuối của ông là "He Ram, He Ram" hoặc "Rama, Rama", và nó cũng tường thuật rằng ông lăn xuống đất, chắp hai tay trước ngực ở tư thế chào.
Nguyên tắc: Chấp trì chân lý

Như đã nói trong phần dẫn nhập, nguyên tắc chính của Gandhi là Satyāgraha, "Chấp trì chân lý" và người thực hiện việc này được gọi là một Satyāgrahī. Trong nhiều bài viết, Gandhi định nghĩa Chấp trì chân lý như sau (Collected Works of Mahatma Gandhi [CWMG], Vol. 16, p. 9-10):
Theo Gandhi thì nguyên tắc Chấp trì chân lý nên đi xa hơn, ảnh hưởng nhiều hơn những dạng kháng cự xưa nay như Kháng cự thụ động, bất phục tòng của công chúng và bất hợp tác. Chấp trì chân lý bao gồm cả ba dạng này, nhưng lại tiến xa hơn (Harijan, 21.07.1940):
Lúc đầu, Gandhi xem Chấp trì chân lý như là kháng cự thụ động, nhưng sau ông từ khước cách dùng này, bởi vì đối với ông, "thụ động" chỉ đến một trạng thái thừa nhận định mệnh, một cách thầm nhận những gì bất công và như vậy, nó hạ thấp năng lực nằm trong từ "kháng cự". Theo Gandhi, kháng cự đòi hỏi một tư thái anh hùng và năng nỗ hơn là trạng thái thụ động hoặc khoan nhượng.
Câu hỏi được đặt ra ở đây là đặc điểm nào đưa Chấp trì chân lý lên cao hơn ba dạng kia? Ba thành phần chính của nguyên tắc Chấp trì chân lý sẽ làm sáng tỏ sự việc, đó là Chân lý (sa. satya), Bất hại (sa. ahiṃsā) và Khổ hạnh (sa. tapas)
Nguyên tắc: Chấp trì chân lý > Chân lý

Gandhi phân biệt hai loại chân lý, chân lý tương đối và chân lý tuyệt đối. Trong trường hợp Chấp trì chân lý thì chân lý tương đối đóng vai trò chính. Trong phần dẫn nhập của Tự truyện, Gandhi ghi như sau:
Trong nguyên tắc Chấp trì chân lý, chân lý tương đối - mang khái niệm thực dụng để tìm chân lý - quan trọng hơn các khái niệm về Thượng đế, Brahman hoặc chân lý tuyệt đối. Trong khi khái niệm chân lý tuyệt đối của Gandhi bị ảnh hưởng về mặt siêu hình thì mặt khác, khái niệm chân lý tương đối, như cơ sở của chấp trì chân lý, lại rất khoa học và chính xác. Chỉ qua sự áp dụng và thực nghiệm ta mới biết được lập trường nào đứng gần chân lý tuyệt đối hơn.
Nhưng, để không bị tấm màn vô minh và huyễn giác mê hoặc, người ta phải giữ những giới luật nhất định. Chúng được hàm dung trong hai thành phần khác của Chấp trì chân lý, là Bất hại và Khổ hạnh.
Nguyên tắc: Chấp trì chân lý > Bất hại

Bất hại cũng được hiểu là Bất bạo động. Theo Gandhi, chỉ một con đường dẫn đến chân lý, và con đường này mang tên Bất hại. Theo ông, chỉ nguyên tắc bất hại mới hòa hợp với quy luật vũ trụ là Dharma. Nguyên tắc bất hại toàn hảo đòi hỏi một niềm tin vào tính nhất thể của sự sống.
Theo nguyên tắc Chấp trì chân lý, sinh mệnh của toàn thể được đặt cao hơn sinh mệnh của cá nhân và như vậy, nó đòi hỏi một tấm lòng vị tha và vô uý. Để đạt được đẳng cấp này, người ta phải tu luyện thân tâm, cụ thể là thực hiện các phép tu khổ hạnh.
Nguyên tắc: Chấp trì chân lý > Khổ hạnh

Tapas - được dịch là Khổ hạnh ở đây - có nguyên nghĩa theo Ấn Độ giáo là "sự nóng", một "ngọn lửa" có thể đốt cháy các nghiệp trước đây. Thuật ngữ này sau được dùng để chỉ sự hành hạ thể xác, tuyệt dục, lãnh đạm đối với các cảm nhận khổ lạc,... Tuy nhiên, dạng Khổ hạnh Gandhi đề cao không phải là dạng ẩn lánh vào rừng mà là dạng hết lòng phục vụ những người xung quanh, trong xã hội (CWMG, Vol. 73, S. 43-44).
Năng lực của một tâm thức chấp nhận khổ đau với chủ ý có khả năng dung hòa bạo lực. Giữ chặt chân lý mình cho là đúng có thể gây khổ đau nhiều dạng, ví như mất mát của cải, mang thương tích, thậm chí tử vong. Nhưng Gandhi lại đòi hỏi ở những người đi theo mình một sự kham khổ tuyệt đối vì ông quan niệm rằng, mức độ khổ đau chính là thước đo chiều sâu tình thương của người chấp trì chân lý dành cho đối thủ cũng như của tính chất nghiêm trọng của niềm tin của ông ấy (CWMG, Vol. 17, trang 374).
Nguyên tắc: Chấp trì chân lý > Ăn chay

Mặc dù có thử ăn thịt lúc còn nhỏ nhưng Gandhi sau này trở thành một người ăn chay tuyệt đối. Ông viết sách về chủ đề này trong thời gian du học tại Luân Đôn, sau khi gặp người tranh đấu cho việc ăn chay là Henry Stephens Salt ở những cuộc hội họp của Hội người ăn chay. Nguyên tắc ăn chay có truyền thống lâu đời trong các tôn giáo Ấn Độ như Ấn Độ giáo, Kì-na giáo và Phật giáo, và trong tiểu bang của Gandhi, Gujarat, phần lớn môn đồ Ấn giáo đều ăn chay. Ông thử nhiều cách ăn và kết luận rằng, ăn chay đủ cung cấp chất dinh dưỡng tối thiểu cho thân thể. Tuy nhiên, cách ăn của ông cũng linh hoạt và ông cũng không ngần ngại khi ăn trứng như bài viết "chìa khoá sức khoẻ" (Key to Health) năm 1948 cho thấy. Ông thường nhịn ăn lâu ngày, dùng nhịn ăn như một vũ khí chính trị. Ông từ chối không ăn cho đến chết hoặc cho đến khi những yêu cầu của ông được thực hiện.
Nguyên tắc: Chấp trì chân lý > Sống tuyệt dục

Gandhi sống tuyệt dục từ năm 36 tuổi. Quyết định này của ông bị ảnh hưởng mạnh bởi khái niệm Phạm hạnh (sa. brahmacarya) trong các tôn giáo Ấn Độ, tức là sự thanh tịnh của tâm linh và hành động, có mối liên hệ trực tiếp với việc tu khổ hạnh (sa. tapas) được nhắc bên trên. Tuy vậy, Gandhi không tin đây là một việc mỗi người nên làm. Trong Tự truyện, ông có nhắc lại cuộc phấn đấu chống lại sự thôi thúc tính dục và những cuộc ghen tuông vì bà Kasturba. Ông cho rằng, sống tuyệt dục là trách nhiệm riêng của ông để có thể phát triển lòng từ bi thay vì đam mê nhục dục.
Nguyên tắc: Chấp trì chân lý > Im lặng

Gandhi giữ giới không nói một ngày trong tuần. Ông tin là không nói sẽ mang đến sự an tĩnh nội tâm. Giới không nói bắt nguồn từ truyền thống Ấn giáo, mouna "tịnh khẩu" và śānti "tịch tĩnh". Trong những ngày này, ông trao đổi với những người xung quanh bằng cách viết trên giấy. Từ năm 37 tuổi, hơn ba năm liền ông không đọc báo vì cho rằng, trạng thái huyên náo của sự kiện thế giới làm tâm ông hỗn loạn hơn là hỗn loạn nội tâm sẵn có.
Nguyên tắc: Chấp trì chân lý > Y phục

Trở về Ấn Độ sau khi làm luật sư thành công tại Nam Phi, ông từ khước mặc y phục phương Tây - cách ăn mặc được ông liên tưởng đến phú quý và thành công. Ông ăn mặc để người nghèo nhất Ấn Độ cũng có thể chấp nhận. Gandhi khuyến khích việc mặc y phục tự dệt (khadi). Ông và môn đệ dệt vải từ sợi chỉ tự se và khuyến khích người khác cũng làm như thế. Mặc dù công nhân Ấn Độ thường ngồi không vì thất nghiệp, họ vẫn mua quần áo sản xuất bởi người Anh. Gandhi cho rằng, nếu người Ấn tự sản xuất vải, họ sẽ gây một chấn động kinh tế cho các tổ chức Anh tại Ấn Độ. Qua sự việc này, biểu tượng bánh xe se chỉ sau này được đưa vào lá cờ của Quốc dân Đại hội Ấn Độ.
Nguyên tắc: Chấp trì chân lý > Tôn giáo

Mặc dù sinh ra trong một gia đình Ấn Độ giáo, Gandhi vẫn giữ thái độ phê phán phần lớn các tôn giáo, bao gồm cả Ấn Độ giáo. Trong Tự truyện, ông ghi như sau:
Và ông cũng nói thêm:
Nhưng Gandhi phê phán tính đạo đức giả trong tôn giáo có tổ chức hơn là những nguyên tắc cơ bản của chúng. Ông nói như sau về Ấn Độ giáo:
Quan niệm Jihad của Hồi giáo cũng có thể được hiểu là một cuộc đấu tranh bất bạo động hoặc Chấp trì chân lý như Gandhi đã áp dụng. Ông nói như sau về Hồi giáo:
Sau này, khi được hỏi có phải là môn đồ Ấn giáo hay không, ông ứng đáp:
Gandhi tin rằng, tinh hoa của mỗi tôn giáo là chân lý và tình thương. Ông bị ảnh hưởng lớn bởi giáo lý bất kháng cự (nonresistance) và "đưa má thứ hai" ra (khi bị đánh một bên má) của Thiên chúa giáo, và ông có lần nói là nếu Thiên chúa giáo được áp dụng như trong Bài giảng trên núi thì ông là một tín đồ Thiên chúa giáo.
Nguyên tắc: Chấp trì chân lý > Niềm tin

Mặc dù rất kính trọng nhau nhưng Gandhi và Rabindranath Tagore tranh luận dai dẳng nhiều lần và các cuộc tranh luận này là những ví dụ tiêu biểu cho những quan điểm triết học dị biệt giữa hai danh nhân Ấn Độ vĩ đại nhất thời đó. Ngày 15 tháng 1 năm 1934, một cơn động đất xảy ra tại Bihar, gây tử vong và thiệt hại lớn. Gandhi tin chắc rằng sự việc xảy ra vì tội lỗi của những môn đồ Ấn giáo thuộc giai cấp cao, vì họ không cho những kẻ ti tiện vào đền thờ. Tagore phản đối cực lực lập trường của Gandhi, cho rằng, một cơn động đất chỉ có thể xảy ra trên cơ sở năng lực thiên nhiên, không phải vì lý do đạo đức cho dù việc kì thị người vô giai cấp đáng chê trách như thế nào đi nữa.
Tưởng niệm

Gandhi không được giải Nobel bao giờ mặc dù được đề cử năm lần từ 1937 đến 1948. Vài thập niên sau, Hội đồng giải Nobel công bố sự ân hận đã bỏ lỡ thời cơ và họ cũng thừa nhận là những ý kiến bị phân chia bởi tư tưởng dân tộc đã ngăn cản việc trao giải cho Gandhi. Khi Đạt-lại Lạt-ma thứ 14 nhận giải năm 1989, chủ tịch hội cũng đã nói là "đây cũng là một phần cống phẩm để tưởng niệm Gandhi". Viện bảo tàng điện tử của hiệp hội giải Nobel có một bài về mục này .
Tạp chí Time gọi Gandhi là người thứ hai sau Albert Einstein trong mục "Nhân vật thế kỉ" và có một bài viết với những chủ mục viết tường tận của Dalai Lama, Lech Wałęsa, Martin Luther King, Jr. và Nelson Mandela với tên "Những người con của Gandhi" (Children of Gandhi), với mục đích nhận thức ảnh hưởng của Gandhi đến những người lãnh đạo tương lai.
Chính quyền Ấn Độ trao giải Hòa bình Gandhi cho những người phục vụ xã hội, những người lãnh đạo trên thế giới và lãnh đạo công dân xuất sắc. Nelson Mandela, người dẫn đầu cuộc đấu tranh chống kì thị chủng tộc và phân li quốc gia là người ngoài Ấn Độ nổi danh được trao giải này.
Năm 1996, chính phủ Ấn Độ phát hành một loạt tiền giấy có hình Gandhi bao gồm những tờ 5, 10, 20, 50, 100, 500 và 1000 rupee.
Tưởng niệm > Hình tượng trong nghệ thuật

Cách trình bày cuộc đời Gandhi nổi tiếng nhất có lẽ là bộ phim Gandhi (1982), được đạo diễn bởi Richard Attenborough và diễn viên Ben Kingsley (chính ông là người nửa phần Gujarati) trong vai chính, đoạt giải Oscar cho phim hay nhất. Tuy nhiên, bộ phim sau này bị chỉ trích bởi các học giả hậu thực dân. Họ luận cứ là bộ phim miêu tả Gandhi như một người dùng một tay đưa Ấn Độ đến sự độc lập và bỏ qua những nhân vật quan trọng khác (của cả hai nhóm, tinh duệ và cấp dưới) trong cuộc kháng chiến chống thực dân. Bộ phim The Making of the Mahatma, với Shyam Benegal đạo diễn và Rajat Kapur trong vai chính là một phim nói về 21 năm hoạt động của Gandhi tại Nam Phi.
Philip Glass soạn ca kịch Satyagraha nói về sự nghiệp của Gandhi.
Có nhiều tượng Gandhi nổi tiếng tại Anh, đáng lưu ý nhất là tượng ở Tavistock Gardens, Luân Đôn, gần Đại học College London, nơi ông đã học luật.
Tại Hoa Kỳ, người ta có thể chiêm ngưỡng tượng Gandhi bên ngoài Ferry Building tại San Francisco, tại Hermann Park, Houston Garden Center ở Houston, tại Union Square Park ở Thành phố New York, tại Martin Luther King, Jr. National Historic Site ở Atlanta, bên ngoài Thảo cầm viên Honolulu ở Kapiolani Park, Hawaii, ở Village of Skokie (một vùng bên ngoài Chicago, Illinois), và gần tòa đại sừ Ấn Độ ở khu phố Dupont Circle của Washington, DC.
Thành phố Pietermaritzburg, Nam Phi, nơi Gandhi bị tống ra khỏi toa xe năm 1893, giờ đây có một bức tượng tưởng niệm hình tượng người đấu tranh giành độc lập Ấn Độ, được dựng lên 100 năm sau khi sự kiện xảy ra.
Cũng có những hình tượng Gandhi ở các thành phố khác như Moskva, Paris, Amsterdam, Barcelona, Lisbon, Canberra, San Fernando, Trinidad và Tobago. Chính phủ Ấn Độ tặng tượng Gandhi cho thành phố Winnipeg, tỉnh Manitoba, Canada, để tỏ lòng ủng hộ viện bảo tàng dân quyền tương lai được lập ở đây (Canadian Museum for Human Rights).
Cũng có một bức tượng bán thân to lớn của Gandhi trước thư viện của Đại học Laurentian ở Sudbury, Ontario. Tại St. Louis, một bức tượng bán thân của Gandhi đứng trước International Institute.
Phê bình

Nhiều nhà sử học và chú giải đã phê bình Gandhi vì cái nhìn của ông về Adolf Hitler và Chủ nghĩa Đức Quốc Xã, bao gồm những lời trần thuật là người Do Thái có thể đạt được tình thương của Thượng đế nếu họ sẵn lòng đi đến cái chết như những cảm tử chết vì nghĩa.. Penn và Teller, trong một đoạn của chương trình "Bullshit!" ("Holier than Thou"), đã tấn công Gandhi một phần về tính đạo đức giả qua những lập trường tiền hậu bất nhất trí trong khi thực hiện bất bạo lực, thái độ không thích hợp về phía phụ nữ và những lời nói có bản chất kì thị chủng tộc. Gandhi nói trước công chúng tại Mumbai, 26 tháng 9 năm 1896 (Collected Works, quyển II, trang 74) về người châu Phi như sau:
Tagore nhận xét về ông như sau:
Ông ngừng lại ở ngưỡng cửa các căn nhà tồi tàn của hằng ngàn người cùng khốn, y phục của ông y hệt y phục của họ. Ông nói với họ bằng ngôn ngữ của họ. Đó mới thực là một chân lý sinh động chứ không phải chỉ là những lời suông trong sách vở. Vì vậy mà tiếng tôn xưng Mahatma (Thánh) mà dân Ấn tặng ông đã thành tên thực của ông. Ai là người cảm thấy như ông rằng tất cả mọi người Ấn chính là da thịt của mình, máu mủ của mình? Khi tình thương tới gõ cửa Ấn Độ thì cửa đã mở toang chờ sẵn rồi... Nghe tiếng gọi của Gandhi, Ấn Độ xông ngay tới một cảnh vinh quang cao quý mới, như hồi xưa, rất xa xăm, khi Phật Tổ tuyên bố đạo từ bi, thương yêu cả mọi sinh vật.
Thư mục tham khảo

M. Blume: Satyagraha. Wahrheit und Gewaltfreiheit, Yoga und Widerstand bei Gandhi. Gladenbach 1987.
J. Bondurant: Conquest of Violence, Princeton 1958.
M. Chatterjee: Gandhi's Religious Thought, Luân Đôn 1983.
Elst, K. (2001). Gandhi and Godse: A review and a critique. New Delhi: Voice of India.
Gandhi: Hind Swaraj in Iyer: Writings (Bd. I, S. 199-264).
Gandhi: Multimedia, E-book. CD-ROM Version. New Delhi: Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting, 1999. (The Collected Works of Mahatma Gandhi).
Harijan. A journal of applied Gandhiism, New York 1933-54.
J.L. Garfield: The Satya in Satyagraha Lưu trữ 2012-10-08 tại Wayback Machine.
R.N. Iyer: The Moral and Political Thought of Mahatma Gandhi, New York 1973.
J.T.F. Jordens: Gandhi's Religion. A Homespun Shawl, Basingstoke 1998.
B. Parekh: Gandhi's Political Philosophy, Delhi 1995.
U. Prell: Ziviler Ungehorsam, Berlin 1984.
G. Richards: The Philosophy of Gandhi, Luân Đôn 1982.
R.J. Terchek: Gandhi, New Delhi 2001.
Young India, Ahmedabad 1919-32.
Gandhi: A Photo biography by Peter Rühe ISBN 0714892793
The Essential Gandhi: An Anthology of His Writings on His Life, Work, and Ideas by Louis Fischer ISBN 1400030501
Gandhi: A Life by Yogesh Chadha ISBN 0471350621
Gandhi (1982), phim của Richard Attenborough.
Gandhi and India: A Century in Focus by Sofri, Gianni (1995) ISBN 1900624125
The Kingdom of God is Within You by Leo Tolstoy (1894) ISBN 0803294042
An Autobiography, or the Story of My Experiments with Truth M.K. Gandhi (1929).
Patel: A Life by Rajmohan Gandhi.
Exploring Jo'burg with Gandhi Lưu trữ 2016-10-01 tại Wayback Machine, Lucille Davie.
Chú thích

↑  Chaudhury, Nilova (15 June 2007). “October 2 is global non-violence day”. hindustantimes.com. Hindustan Times. Bản gốc lưu trữ ngày 30 tháng 9 năm 2007. Truy cập ngày 15 tháng 6 năm 2007. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong: |date= (trợ giúp)
↑  “General Assembly adopts texts on day of non-violence,...”. un.org. United Nations. 15 June 2007. Bản gốc lưu trữ ngày 28 tháng 6 năm 2007. Truy cập ngày 1 tháng 7 năm 2007. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong: |date= (trợ giúp)
↑  Todd & Marty (2012), tr. 8. The name Gandhi means "grocer", although Mohandas's father and grandfather were politicians not grocers.
↑  Miller (2002), tr. 9.
1 2  Mohanty (2011).
↑  Gandhi, (1940). Chapter "Preparation for England" Lưu trữ 2012-07-02 tại Wayback Machine.
↑  Gandhi, Rajmohan (2006), tr. 20–21.
1 2 3  Brown, (1991).
↑  Tendulkar (1951).
↑  (1969). "The Journal of Modern African Studies".
↑  Fischer, (2002).
↑  Gandhi, (1940). "Chapter "More Hardships" Lưu trữ 2012-07-02 tại Wayback Machine".
↑  Parekh, (2001).
↑  R. Gandhi, Patel: A Life, p. 82.
↑  R. Gandhi, Patel: A Life, p. 89.
↑  R. Gandhi, Patel: A Life, p. 105.
↑  R. Gandhi, Patel: A Life, p. 131.
↑  R. Gandhi, Patel: A Life, pp. 230–32.
↑  R. Gandhi, Patel: A Life, pp. 277–81.
↑  R. Gandhi, Patel: A Life, p. 309.
↑  R. Gandhi, Patel: A Life, p. 318.
↑  Vinay Lal. ‘Hey Ram’: The Politics of Gandhi’s Last Words Lưu trữ 2004-06-04 tại Wayback Machine. Humanscape 8, no. 1 (tháng 1 năm 2001): pp. 34–38.
↑  “Mahatma Gandhi, the Missing Laureate”. Lưu trữ bản gốc ngày 3 tháng 8 năm 2004. Truy cập ngày 23 tháng 11 năm 2005.
↑  “MCC ATTENDS UNVEILING OF GANDHI STATUE”. Bản gốc lưu trữ ngày 14 tháng 12 năm 2005. Truy cập ngày 23 tháng 11 năm 2005.
↑  “Đại học Laurentian”. Bản gốc lưu trữ ngày 10 tháng 3 năm 2005. Truy cập ngày 23 tháng 11 năm 2005.
↑  International Institute[liên kết hỏng]
↑  Richard Grenier, The Gandhi Nobody Knows Lưu trữ 2008-05-16 tại Wayback Machine
 David Lewis Schaefer, What Did Gandhi Do Lưu trữ 2008-10-22 tại Wayback Machine
↑  Lịch sử văn minh Ấn Độ, Will Durant, Người dịch: Nguyễn Hiến Lê, Chương IX, mục VI. MAHATMA GANDHI.
Gandhi, bên trái, năm 13 tuổi
Gandhi khi còn là sinh viên ở Luân Đôn.
Gandhi tại Cộng hòa Nam Phi năm 1895
Gandhi và vợ, Kasturba, năm 1902
Gandhi năm 1918
Mahatma Gandhi (phải) đang đứng cạnh Muhammad Ali Jinnah (trái).
Gandhi trong cuộc hành trình Chấp trì chân lý Muối năm 1930
Xu bạc: 10 rupees với mặt trước là chân dung của Mahatma Gandhi, đúc năm 1969
Gandhi cùng vợ tới thăm Rabindranath Tagore tại Shantiniketan năm 1940.
Gandhi tại New Delhi năm 1946
Mã Alt

Trong các máy tính cá nhân sử dụng hệ điều hành Windows của Microsoft hay MS-DOS, những ký tự đặc biệt thích hợp với cách trình bày bàn phím kiểu QWERTY hiện nay có thể được gõ bằng cách kết hợp phím Alt và các phím số. Kỹ thuật này được gọi là mã Alt. Ví dụ:
* à = ALT + 133
* é = ALT + 130
* í = ALT + 161
* ó = ALT + 162
* á = ALT + 160
* ú = ALT + 163
* ü = ALT + 129
* ¡ = ALT + 173
* ¿ = ALT + 168
* ñ = ALT + 164
* Ñ = ALT + 165
* Á = ALT + 0193
* É = ALT + 0201
* Í = ALT + 0205
* Ó = ALT + 0211
* Ú = ALT + 0218
* Ü = ALT + 0220
* © = ALT + 0169
* ® = ALT + 0174
* ™ = ALT + 0153
v.v...
Các liên kết giữa phím số và phím chữ dựa vào các mã mặc định trước. Ở hệ điều hành Windows, việc thêm số 0 đứng đầu các số thường sử dụng mã ANSI hơn là mã OEM. Ở các hệ thống sử dụng trong Hoa Kỳ, bảng mã ANSI là mã Windows-1252 và bảng mã OEM là bảng mã 437. Hầu hết các hệ thống ở Tây Âu thì bảng mã OEM được dùng là bảng mã 850.
Nếu phím Num Lock không được kích hoạt, việc sử dụng mã Alt có thể gây nên các kết quả không mong muốn ở một số ứng dụng (ví dụ như Alt + 4 có tác dụng như Alt + [mũi tên trái] làm trình duyệt Web quay về trang vừa mới xem). Vì vậy, việc kích hoạt phím Num Lock là cần thiết cho việc sử dụng mã Alt.
Trên các mẫu laptop màn hình nhỏ gọn hiện nay, phím Num Lock bị lược bỏ đi, hầu như chỉ tìm được phím này trên số ít các mẫu laptop màn hình lớn với bàn phím Full-size. Một số người tìm cách gõ kí tự bằng phím Alt bằng bàn phím ảo trên máy tính Windows, nhưng số ký tự gõ được còn hạn chế nhiều.
Ximena Morla Lynch

| Ximena Morla Lynch |
| --- | --- |
Morla Lynch (vị trí thứ hai từ bên phải) cùng mẹ và anh chị em, 1904
Sinh: 1891 Paris, Pháp
Mất: 1987 (95–96 tuổi) Santiago, Chile
Tên khác: Ximena Morla de Subercaseaux
Nghề nghiệp: Nhà văn, họa sĩ
Phối ngẫu: Juan Eduardo Subercaseaux
Cha mẹ: Carlos Morla Vicuña [es] (cha) Luisa Lynch (mẹ)
Người thân:  Carlos [es] (anh)  Carmen (chị) 
Ximena Morla Lynch (1891-1987 ), còn được biết với tên Ximena Morla de Subercaseaux, là nhà văn chuyên viết về nữ quyền và họa sĩ người Chile.  Mẹ bà là nhà văn Luisa Lynch và cha bà là chính trị gia phe bảo thủ tên là Carlos Morla Vicuña. Bà có năm anh chị em, trong đó có Carlos Morla Lynch [es] là nhà ngoại giao; Carmen là nhà văn.  Cháu gái của bà là tiểu thuyết gia Elizabeth Subercaseaux.
Sự nghiệp

Nhiều tác phẩm văn học của bà được cho là chưa được công bố hoặc in rải rác trên các tờ báo và tạp chí.  Bà là một trong những người tiên phong hồi đầu thế kỷ 20, đó là những người tìm cách đại chúng hóa tư duy nữ quyền và đấu tranh cho quyền của phụ nữ.
Tác phẩm của bà được nhiều tác giả nhận xét là "nữ quyền kiểu nhà quý tộc", cùng với các nhà văn khác như Elvira Santa Cruz Ossa, Blanca Santa Cruz Ossa, Inés Echeverría Bello, María Mercedes Vial, Teresa Wilms Montt, María Luisa Fernánd, và Mariana Cox Méndez.
Đâu thế kỉ XX,  bà cùng với chị gái của mình tổ chức các buổi thuyết thông linh luận. Những buổi diễn thuyết này đã truyền cảm hứng cho nhiều vở kịch và tiểu thuyết.
Là họa sĩ, bà đã vẽ chân dung sơn dầu trên chất liệu vải bạt.  Bà "tạo ra các tác phẩm giàu trí tưởng tượng theo phong cách bản địa".
Triển lãm tranh > Cá nhân

1977: Đô thị Zapallar tại Zapallar, Chile
Triển lãm tranh > Nhóm

1915: Exposición Anual de Bellas Artes, Salón Oficial, Santiago
1927: Exposición de Bellas Artes, Salón Oficial, Santiago
1936: Exposición Nacional de Artes Plásticas de Valparaíso
1963: Salón Oficial de Artes Plásticas, Santiago
1975: La Mujer en el Arte, Museo Nacional de Bellas artes, Santiago