Dòng xoáy (tiểu thuyết)
Nội dung > Tập I

Khương là một giáo viên vừa từ chiến trường trở về, được điều đi dạy học tại Trường Sư phạm Mẫu giáo ở tỉnh. Tại đây anh gặp Trần Thị Lý - một cô gái năng nổ làm tiếp phẩm cho trường - và đem lòng yêu cô. Khương đã từ chối lời tỏ tình của đồng nghiệp Bình trong trường để tiến tới làm quen với Lý. Tuy nhiên khi đi sâu vào tìm hiểu, anh lại bất ngờ về quá khứ của Lý khi có những lời đồn đại cho rằng cô là kẻ lăng nhăng bị chồng bỏ, hay bị kỷ luật nên mới phải bỏ việc giáo viên xuống làm tiếp phẩm. Cùng với hiệu trưởng Loan, Khương đã giúp minh oan cho Lý trước những tin đồn thất thiệt, ủng hộ cô trở lại giảng đường tiếp tục dạy học và được đánh giá cao. Khi mối quan hệ giữa hai người trở nên gần gũi, Lý quyết định kể cho anh nghe toàn bộ câu chuyện đời mình trước khi chuyển về trường mẫu giáo.
Hóa ra, Lý từng là một chiến sĩ thông tin liên lạc dưới chiến trường đạn bom. Cô từng khai man tuổi để được gọi đi chiến đấu cho tổ quốc. Do bị thương nặng trong một lần cố nối lại đường dây tổng đài bị đánh phá ác liệt, Lý phải lui về tập trung ôn văn hóa và rồi đỗ vào khoa Toán trường Đại học sư phạm Hà Nội. Thời gian này cô đã nảy sinh tình cảm với Hoàn - một cán bộ ngoại giao trẻ - và cả hai dự định tổ chức kết hôn ngay khi Lý tốt nghiệp. Bất ngờ vào ngày đám cưới, một người phụ nữ đã đem con đến tận trước mặt Lý để "đòi cha" cho con trai mình. Khi biết được bản tính bội bạc của đối phương, cô quyết dứt áo ra đi bất chấp sự cầu xin từ Hoàn.
Sau khi ly hôn với người chồng đầu tiên, Lý chuyển công tác từ Hà Nội về làm giáo viên trường cấp II Phạm Hồng Sơn ở thành phố tỉnh lẻ. Từ những ngày đầu nhận việc, Lý đã vấp phải nhiều điều tiếng không hay từ các đồng nghiệp khác vì tính tình thẳng thắn và cương trực của mình. Hiệu phó Phòng - một kẻ lăng nhăng từng qua lại với nhiều giáo viên dưới quyền - đã nhiều lần có ý định chiếm đoạt thể xác Lý nhưng bị cô cự tuyệt một cách bạo liệt. Tức thẹn vì cho rằng Lý "không biết điều", Phòng móc nối với hiệu trưởng Đông, thư ký Công đoàn Trung và Viết thành "Bộ tứ" lợi ích nhóm trong trường tìm mọi cách trù dập cô. Đầu tiên họ tổ chức dự giờ lớp Lý dạy, moi móc từng dấu chấm phẩy để hạ thấp năng lực cô trước các giáo viên khác. Khi Lý phản ánh về trường hợp khó khăn của Nga - một giáo viên có chồng đi lính, phải một mình nuôi con nhỏ - và lên tiếng tố cáo chuyện lãnh đạo ăn xén tiền trợ cấp cán bộ học sinh trong trường, họ bày trò gài học sinh Phạm Minh Sơn tố cáo Lý bạo hành để đem cô ra họp kỷ luật trước hội đồng, gán cho hàng loạt tội khác nhau từ chống đối nội quy nhà trường đến quan hệ nam nữ bất chính, giảng dạy sai phương pháp,...
Nga vì bị "Bộ tứ" dồn ép quá mức đã trở nên hóa điên, phải vào viện tâm thần và không thể trở lại dạy học. Ngoài Lý, cũng có những giáo viên như Thái, Kiên, Sửu,... bảy tỏ sự bất mãn trước lối làm việc quan liêu và những thủ đoạn biển thủ trắng trợn của công bởi ban lãnh đạo trường. Thái và Kiên vì lên tiếng đấu tranh với tiêu cực mà bị cử vào B đi chiến tranh. Vì Lý lên tiếng đấu tranh mạnh và trực diện nhất nên cô bị ép phải dừng dạy học và bị đuổi khỏi trường. Hàng tháng trời sau đó, Lý lên gặp từ tổ chức phòng giáo dục Vam đến trưởng phòng Giáo dục Nguyễn Nam Hân, phó phòng Giáo dục Tống Xuân Nhưng, chánh thư ký Công đoàn Toàn "lác",... để giải quyết việc chuyển công tác nhưng không thành. Họ thậm chí âm mưu kéo dài thời gian xử lý hòng hãm hại Lý, khiến cô thất nghiệp, không lương, mất chỗ ở.
Trong tình cảnh khốn cùng, cô chuyển sang ở nhờ nhà Nga chăm sóc các cháu thay cho bạn, đồng thời làm bốc vác ngoài cảng biển để kiếm tiền sống qua ngày. Lý tiếp tục gửi đơn khiếu nại hiệu trưởng trường Phạm Minh Sơn đến hàng loạt cơ quan thành phố, tỉnh tới Trung ương nhưng họ "đá" qua lại trách nhiệm cho nhau, không chịu giúp cô. Cuối cùng, Lý bị đuổi về làm cấp dưỡng cho một trường mẫu giáo ở tỉnh mà không có lý do rõ ràng.
Sau khi biết được hoàn cảnh của Lý, Khương thầm mến phục và muốn tìm cách giúp cô thoát khỏi những tên từng hãm hại mình. Trong khi đó, Lý lại buồn giận vì nghĩ Khương xa lánh, kì thị cô. Thời điểm mọi chuyện trở nên sáng tỏ, Lý đã thổ lộ tình cảm giấu kiến của mình với Khương. Lý cũng bất ngờ khi anh cho cô biết rằng đã về lại trường cũ điều tra và biết chuyện "bộ tứ" kia bị bắt cùng những tên sâu nhọt ở phòng giáo dục thành phố. Hiệu trưởng Đông bị cho về hưu và tất cả sắp bị đem ra xét xử vì tội bán bằng lẫn tham ô của công. Học trò Minh Sơn khi xưa đã viết thư riêng xin lỗi Lý và bày tỏ ăn năn về chuyện đã làm.