stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Batocera inconspicua
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Diệp Thế Vinh

| Diệp Thế Vinh> Thông tin cá nhân |
| --- | --- |
Sinh: 
Nơi sinh: Bình Định
 
Giới tính: nam
Quốc tịch:  Việt Nam
Nghề nghiệp: Đạo diễn hình ảnh
Đào tạo: Trường Quốc học Quy Nhơn

Sự nghiệp điện ảnh
Studio: HKFilm
 
 
Website
Diệp Thế Vinh trên Facebook, Instagram, và IMDb
x • t • 
Diệp Thế Vinh là đạo diễn hình ảnh người Việt Nam, ông từng giành giải Quay phim xuất sắc tại Giải Cánh diều 2021 với bộ phim Bố già.
Tiểu sử

Sau khi tốt nghiệp, Diệp Thế Vinh nghỉ ngơi 1 năm rồi gia nhập công ty HKFilm của đạo diễn, nhà sản xuất Trinh Hoan.
Tính đến năm 2024, Diệp Thế Vinh đã tham gia đạo diễn hình ảnh cho 7 bộ phim điện ảnh có doanh thư trên 100 tỉ đồng. Bộ phim điện ảnh thứ 11 trong sự nghiệp của Nguyễn Quang Dũng, Yêu nhầm bạn thân sản xuất năm 2025 với Diệp Thế Vinh là đồng đạo diễn, đánh dấu lần hợp tác thứ 10 của hai người.
Sự nghiệp

| Năm | Tựa đề | Đạo diễn | Vai trò | Chú thích |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2009 | Nụ hôn thần chết | Nguyễn Quang Dũng | Phụ quay |  |
| 2010 | Giải cứu thần chết | Nguyễn Quang Dũng | Phụ quay |  |
| 2013 | Mỹ nhân kế | Nguyễn Quang Dũng | Phụ quay |  |
| 2013 | Bay vào cõi mộng | Nguyễn Phương Điền | Đạo diễn hình ảnh (quay phim chính) |  |
| 2015 | Em là bà nội của anh | Phan Gia Nhật Linh | Đạo diễn hình ảnh (quay phim chính) |  |
| 2015 | Siêu nhân X | Nguyễn Quang Dũng | Đạo diễn hình ảnh (quay phim chính) | với Trinh Hoan |
| 2016 | Tấm Cám: Chuyện chưa kể | Ngô Thanh Vân | Đạo diễn hình ảnh (quay phim chính) |  |
| 2016 | Nắng | Đồng Đăng Giao | Đạo diễn hình ảnh (quay phim chính) |  |
| 2017 | Dạ cổ hoài lang | Nguyễn Quang Dũng | Đạo diễn hình ảnh (quay phim chính) |  |
| 2017 | The Manicurist | Andy Nguyen | Đạo diễn hình ảnh (quay phim chính) | Phim ngắn |
| 2017 |  | Trần Hàm | Đạo diễn hình ảnh (quay phim chính) |  |
| 2017 | Cô gái đến từ hôm qua | Phan Gia Nhật Linh | Đạo diễn hình ảnh (quay phim chính) |  |
| 2017 | Em chưa mười tám | Lê Thanh Sơn | Đạo diễn hình ảnh (quay phim chính) |  |
| 2018 | Yêu em bất chấp | Văn Công Viễn | Đạo diễn hình ảnh (quay phim chính) |  |
| 2018 | Tháng năm rực rỡ | Nguyễn Quang Dũng | Đạo diễn hình ảnh (quay phim chính) |  |
| 2018 | Cỏ bốn lá | Jun Phạm | Đạo diễn hình ảnh (quay phim chính) | MV |
| 2019 | Nắng 2 | Đồng Đăng Giao | Đạo diễn hình ảnh (quay phim chính) |  |
| 2020 | Tiệc trăng máu | Nguyễn Quang Dũng | Đạo diễn hình ảnh (quay phim chính) |  |
| 2021 | Bố già | Trấn Thành | Đạo diễn hình ảnh (quay phim chính) |  |
| 2021 | Trạng Tí phiêu lưu ký | Phan Gia Nhật Linh | Đạo diễn hình ảnh (quay phim chính) |  |
| 2022 | Three (Quá sớm để chết) | Phan Minh | Đạo diễn hình ảnh (quay phim chính) |  |
| 2023 | Đất rừng phương Nam | Nguyễn Quang Dũng | Đạo diễn hình ảnh (quay phim chính) |  |
| 2024 | Mai | Trấn Thành | Đạo diễn hình ảnh (quay phim chính) |  |
| 2025 | Yêu nhầm bạn thân | Nguyễn Quang Dũng | Đồng đạo diễn |  |
Giải thưởng

| Năm | Giải thưởng | Hạng mục Phim điện ảnh | Tác phẩm | Kết quả | Chú thích |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2021 | Ngôi Sao Xanh | Sáng tạo xuất sắc | Trạng Tí phiêu lưu ký | Đoạt giải |  |
| 2021 | Giải Cánh diều 2020 | Quay phim xuất sắc | Bố già | Đoạt giải |  |
Ardisia ebolowensis

| Ardisia ebolowensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Asterids
Bộ (ordo): Ericales
Họ (familia): Primulaceae
Chi (genus): Ardisia
Loài (species): A. ebolowensis
Danh pháp hai phần
Ardisia ebolowensis Taton, 1979 
Ardisia ebolowensis là một loài thực vật có hoa trong họ Anh thảo. Loài này được Taton mô tả khoa học đầu tiên năm 1979.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Ardisia ebolowensis”. Truy cập ngày 25 tháng 8 năm 2013.
Hymenostyliella calcarea

| Hymenostyliella calcarea> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Bryophyta
Lớp (class): Bryopsida
Bộ (ordo): Pottiales
Họ (familia): Pottiaceae
Chi (genus): Hymenostyliella
Loài (species): H. calcarea
Danh pháp hai phần
Hymenostyliella calcarea (Dixon) Z. Iwats., 1976 
Hymenostyliella calcarea là một loài Rêu trong họ Pottiaceae. Loài này được (Dixon) Z. Iwats. mô tả khoa học đầu tiên năm 1976.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Hymenostyliella calcarea”. Truy cập ngày 19 tháng 8 năm 2013.
Florence Pugh

| Florence Pugh |
| --- | --- |
Pugh vào năm 2024
Sinh: 3 tháng 1, 1996 (29 tuổi) Oxford, Anh
Nghề nghiệp: Diễn viên
Năm hoạt động: 2014–nay
Chiều cao: 1,62 m (5 ft 4 in)
Cân nặng: 57 kg (126 lb)
Người thân: Toby Sebastian (anh trai)
Florence Pugh (/pjuː/ PEW; sinh ngày 3 tháng 1 năm 1996) là một nữ diễn viên người Anh. Sinh ra ở Oxford, cô đã bắt đầu diễn xuất vào năm 2014 trong bộ phim truyền hình The Falling. Pugh đã được công nhận vào năm 2016 với vai chính cô dâu trẻ bạo lực trong bộ phim truyền hình độc lập Lady Macbeth, giành được Giải thưởng Phim độc lập của Anh. Sau khi tham gia các bộ phim năm 2018 King Lear và Outlaw King, cô đã nhận được nhiều lời khen ngợi cho vai chính trong miniseries 2018 The Little Drummer Girl. Pugh được đề cử cho Giải thưởng Ngôi sao đang lên BAFTA cùng năm đó.
Bước đột phá quốc tế của Pugh đến vào năm 2019 với vai diễn đô vật chuyên nghiệp Paige trong bộ phim thể thao tiểu sử Fighting with My Family, một phụ nữ Mỹ chán nản trong phim kinh dị Midsommar và Amy March trong bộ phim Little Women. Cuối cùng, cô đã nhận được đề cử cho Giải thưởng Viện hàn lâm và Giải thưởng BAFTA. Cô đã được trao giải Trophée Chopard tại Liên hoan phim Cannes 2019.
Năm 2021, cô đóng vai chính Yelena Belova / Black Widow trong bộ phim siêu anh hùng Black Widow của Vũ trụ Điện ảnh Marvel và miniseries Hawkeye trên Disney+. Sang những năm tiếp theo, cô tham gia lồng tiếng nhân vật Goldilocks trong Mèo đi hia: Điều ước cuối cùng (2022), đồng thời còn tham gia diễn xuất trong một số tác phẩm khác gồm The Wonder (2022), Em yêu đừng sợ (2022), Oppenheimer (2023) và Dune: Hành tinh cát – Phần 2 (2024).
Thời thơ ấu

Florence Pugh sinh năm 1996 ở Oxford. Cha cô, Clinton Pugh, là một chủ nhà hàng, còn mẹ cô, Deborah, là một vũ công kiêm giáo viên dạy nhảy. Gia đình Pugh có 4 anh chị em, anh trai cô là nhạc sĩ - diễn viên Toby Sebastian, chị gái cô là diễn viên Arabella Gibbins và em gái út là Rafaela "Raffie" Pugh từng tham gia diễn xuất.
Khi còn nhỏ, cô mắc chứng mềm khí phế quản (một bệnh về khí quản gây ra các vấn đề hô hấp) nên thường xuyên phải nhập viện. Gia đình cô chuyển đến Manilva ở Tây Ban Nha khi Pugh ba tuổi, hy vọng rằng thời tiết ấm áp sẽ cải thiện sức khỏe của cô. Họ sống ở đó cho đến năm cô sáu tuổi thì chuyển về Oxford.
Cô từng học tại hai trường: Trường Wychwood và Trường St Edward, Oxford. Song, cô không thích cách hai trường không ủng hộ tham vọng diễn xuất của mình.
Sự nghiệp > Các vai diễn ban đầu (2014–2018)

Trong khi vẫn còn đang học trung học, Pugh lần đầu tham gia diễn xuất chuyên nghiệp trong bộ phim truyền hình The Falling năm 2014, vào vai một thiếu niên trưởng thành, cùng với Maisie Williams. Tara Brady của Thời báo Ailen coi Pugh là "đáng chú ý", trong khi Oliver Lyttelton của IndieWire gọi cô là "nổi bật". Cùng năm, nữ diễn viên được đề cử giải Diễn viên mới xuất sắc nhất của Anh tại Liên hoan phim BFI London cũng như Diễn viên trẻ người Anh / Ireland của năm do Hội phê bình phim London bầu chọn. Năm sau, cô được chọn vào vai một ca sĩ kiêm nhạc sĩ trong tập phim hài-kịch chiếu thử Studio City, đóng cùng Eric McCormack trong vai cha của nhân vật. Tập phim không được chọn để sản xuất thành loạt phim. Pugh sau đó mô tả trải nghiệm tiêu cực của mình khi thực hiện Studio City do áp lực phải thay đổi ngoại hình.
Năm 2016, Pugh đóng vai chính trong bộ phim truyền hình độc lập Lady Macbeth, một bộ phim dựa trên tiểu thuyết Lady Macbeth of the Mtsensk District của Nikolai Leskov, và xuất hiện trong loạt đầu tiên của loạt phim trinh thám ITV Marcella. Trong Lady Macbeth, cô đóng vai Katherine, một cô dâu tuổi teen phải sống trong một cuộc hôn nhân không hạnh phúc và trở nên bạo lực. Pugh cho rằng cô bị vai diễn thu hút là do yêu thích các nhân vật có động cơ "khó hiểu hoặc ít nhất là thú vị". Vai diễn này đã mang lại cho nữ diễn viên nhiều lời ca ngợi. Cô cũng ghi nhận quá trình sản xuất đã giúp cô lấy lại niềm đam mê điện ảnh sau khi nản lòng vì Studio City. Khi đánh giá bộ phim cho Variety, Guy Lodge đã khen ngợi cách cô thể hiện "quá trình chuyển đổi phức tạp, nội tại" của nhân vật. Cô đã giành được Giải BIFA cho Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất trong một bộ phim độc lập của Anh cho vai diễn này.
Vào năm 2018, Pugh đã giành được một đề cử cho Giải thưởng Ngôi sao đang lên BAFTA tại Giải thưởng Điện ảnh Viện Hàn lâm Anh lần thứ 71. Sau đó, cô đóng vai Cordelia, con gái Vua Lear do Anthony Hopkins thủ vai trong bộ phim truyền hình King Lear của Richard Eyre và xuất hiện trong phim ngắn Leading Lady Parts để ủng hộ phong trào Time's Up. Cuối năm đó, Pugh đóng vai Elizabeth de Burgh trong bộ phim lịch sử của Netflix Outlaw King, đóng cùng Chris Pine trong vai Robert the Bruce. Charles Bramesco của The Guardian nhận thấy cô ấy "xuất sắc mặc cho vai diễn bạc bẽo". Sau đó, cô đóng vai chính trong một miniseries sáu phần chuyển thể từ tiểu thuyết điệp viên The Little Drummer Girl của John le Carré, trong đó cô thủ vai một nữ diễn viên bị cuốn vào một âm mưu gián điệp vào những năm 1970. Màn trình diễn của cô đã nhận được nhiều lời khen ngợi. Trong khi có nhiều ý kiến trái chiều về loạt phim, Richard Lawson của Vanity Fair đã ghi nhận Pugh là "xuất sắc từ đầu đến cuối" và nói thêm rằng cô ấy "khéo léo kết hợp sự mộc mạc với tinh tế, sự khôn ngoan với ngây thơ."
Sự nghiệp > Đột phá và sự công nhận (2019–nay)

Pugh đóng vai chính trong ba bộ phim lớn trong năm 2019, trong đó cô được công nhận là đã có một bước đột phá quốc tế.  Lần đầu tiên cô đóng vai đô vật chuyên nghiệp Paige trong Fighting with My Family, một bộ phim hài kịch kể về sự nghiệp của Paige. Bộ phim được công chiếu tại Liên hoan phim Sundance 2019 với những đánh giá tích cực. Geoffrey Macnab của The Independent cho rằng nữ diễn viên "hoàn toàn thuyết phục trong vai đô vật", nói thêm rằng cô đã thể hiện "sự thách thức, vẻ quyến rũ lôi thôi và sự hài hước tự ti giống như ngoài đời [...] Paige." Pugh sau đó tham gia bộ phim kinh dị có tiêu đề Midsommar của Ari Aster, kể về một cặp vợ chồng người Mỹ, do cô và Jack Reynor thủ vai, người đi du lịch đến Thụy Điển và gặp phải một giáo phái. Các nhà phê bình khen ngợi vai diễn Dani Ardor hoang tàn của Pugh, trong khi David Edelstein của Vulture mô tả nó là "sống động đáng kinh ngạc".
Trong bộ phim cuối cùng ra mắt trong năm, Pugh đóng vai chính trong Little Women, một bộ phim truyền hình cổ trang chuyển thể từ tiểu thuyết cùng tên của Louisa May Alcott do Greta Gerwig đạo diễn. Cô đóng vai Amy March, một nghệ sĩ hay thay đổi, bắt đầu từ 12 tuổi đến tuổi trưởng thành và nói rằng nhân vật đang ở trong một "điểm ngọt ngào của việc không biết làm thế nào để đối phó với cảm xúc của mình". Bộ phim nhận được sự hoan nghênh của giới phê bình và thu về 209 triệu đô la. Trong bài đánh giá của mình, David Rooney của The Hollywood Reporter ca ngợi "sự duyên dáng, hài hước và ý chí phát triển gần như không thể nhận thấy thành sự khôn ngoan" mà Pugh đã quản lý "những mâu thuẫn khó khăn" của phần này. Pugh đã nhận được đề cử cho Giải Oscar cho Nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất và Giải BAFTA cho Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất trong một vai phụ cho màn trình diễn của cô ấy.
Pugh đóng vai nữ điệp viên Yelena Belova trong bộ phim siêu anh hùng Black Widow của Vũ trụ Điện ảnh Marvel. Cô mô tả bộ phim là về "những cô gái bị đánh cắp từ khắp nơi trên thế giới". Được phát hành vào tháng 7 năm 2021, bộ phim đã thu được những đánh giá tích cực từ các nhà phê bình, những người đã làm nổi bật màn trình diễn đặc biệt của nữ diễn viên. Cô đóng lại vai diễn trong loạt phim siêu anh hùng Hawkeye trên Disney+ vào cuối năm.
Năm 2022, Pugh đóng vai chính trong bộ phim kinh dị Don't Worry Darling, lấy bối cảnh ở California vào những năm 1950 và do Olivia Wilde đạo diễn, và The Wonder, chuyển thể từ tiểu thuyết cùng tên của Emma Donoghue. Don't Worry Darling đã công chiếu tại Liên hoan phim quốc tế Venice lần thứ 79, nơi đây các nhà phê bình đã được nổi bật cho màn biểu diễn của Pugh trong phim.
Sự nghiệp > Dự án sắp tới

Cô sẽ đóng vai công chúa Irulan trong Dune: Phần hai đồng thời giám đốc sản xuất và đóng vai Cathy Ames trong sê-ri giới hạn chuyển thể từ tiểu thuyết East of Eden của John Steinbeck. Cô dự kiến ​​sẽ lồng tiếng vai Goldilocks trong phim hoạt hình Mèo đi hia: Điều ước cuối cùng đồng thời sản xuất và đóng vai chính trong bộ phim A Good Person. Pugh gắn bó với việc xuất hiện trong bộ phim khoa học viễn tưởng Dolly cũng như bộ phim chuyển thể từ tiểu thuyết Người hầu gái của Nita Prose. Cô đóng vai Jean Tatlock trong bộ phim tiểu sử Oppenheimer do Christopher Nolan viết kịch bản và đạo diễn. Cô sẽ đảm nhiệm vai Yelena Belova trong phim Thunderbolts (2024).
Hình ảnh công chúng và cuộc sống cá nhân

Pugh được đưa vào hạng mục giải trí trong danh sách 30 Under 30 hàng năm của tạp chí Forbes, công nhận 30 người có ảnh hưởng nhất ở châu Âu dưới 30 tuổi, vào năm 2019. Time xếp cô vào hạng mục nghệ sĩ trong danh sách 100 Next, trong đó nêu bật những ngôi sao đang lên và những nhà lãnh đạo mới nổi trong các lĩnh vực của họ, vào năm 2021.
Pugh hẹn hò với nam diễn viên Zach Braff từ tháng 4 năm 2019. Anh ấy đã chỉ đạo cô ấy trong bộ phim ngắn năm 2019 của anh ấy In the Time it Takes to Get There. Họ sống cùng nhau ở Los Angeles.
Từ năm 2013 đến năm 2016, Pugh đã trình diễn các bài hát cover dưới tên Flossie Rose trên YouTube. Năm 2020, cô tham gia loạt phim Hành động vì nguyên nhân để đọc trực tiếp vở kịch This Is Our Youth của Kenneth Lonergan để giúp gây quỹ cho Entertainment Industry Foundation, một tổ chức phi lợi nhuận, trong đại dịch COVID-19. Pugh được giới thiệu trong bài hát "Midnight" của anh trai cô, phát hành vào ngày 15 tháng 5 năm 2021.
Danh sách phim > Phim

Ghi chú
| --- | --- |
: Phim chưa ra mắt
| Năm | Tựa đề | Vai | Chú thích |
| --- | --- | --- | --- |
| 2014 | The Falling | Abbie Mortimer |  |
| 2015 | Paradise Lost? | Eve | Phim ngắn |
| 2016 | Lady Macbeth | Katherine Lester |  |
| 2018 | The Commuter | Gwen |  |
| 2018 | Outlaw King | Elizabeth de Burgh |  |
| 2018 | Malevolent | Angela Sayers |  |
| 2018 | Leading Lady Parts | Chính cô | Phim ngắn |
| 2019 | Fighting with My Family | Saraya "Paige" Knight |  |
| 2019 | In the Time it Takes to Get There | Lucille | Phim ngắn |
| 2019 | Midsommar | Dani Ardor |  |
| 2019 | Những người phụ nữ bé nhỏ | Amy March |  |
| 2020 | Father of the Bride Part 3(ish) | Megan Banks | Phim ngắn |
| 2021 | Góa phụ đen | Yelena Belova / Black Widow |  |
| 2022 | The Wonder | Lib Wright |  |
| 2022 | Em yêu đừng sợ | Alice Chambers |  |
| 2022 | Mèo đi hia: Điều ước cuối cùng | Goldilocks | Lồng tiếng |
| 2023 | A Good Person | Allison |  |
| 2023 | Oppenheimer | Jean Tatlock |  |
| 2023 | Thiếu niên và chim diệc | Kiriko | Lồng tiếng, bản tiếng Anh |
| 2024 | Dune: Hành tinh cát – Phần hai | Công chúa Irulan |  |
| 2024 | Thunderbolts  | Yelena Belova / Black Widow |  |
Danh sách phim > Truyền hình

| Năm | Tựa đề | Vai | Chú thích |
| --- | --- | --- | --- |
| 2015 | Studio City | Cat | Unaired TV pilot |
| 2016 | Marcella | Cara Thomas | 3 tập |
| 2018 | King Lear | Cordelia | Phim truyền hình |
| 2018 | The Little Drummer Girl | Charmian "Charlie" Ross | Miniseries |
| 2020 | Acting for a Cause | Jessica Goldman | Tập: "This is Our Youth" |
| 2021 | Hawkeye | Yelena Belova / Black Widow | 3 tập |
| 2022 | Running Wild with Bear Grylls | Chính cô | Tập: "Florence Pugh" |
Giải thưởng

Pugh đã được đề cử cho Giải thưởng Viện Hàn lâm cũng như hai Giải thưởng BAFTA. Cô đã giành được một đề cử Giải Oscar cho Nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất và một đề cử Giải BAFTA cho Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất trong một vai phụ, cả hai cho vai diễn của cô trong Little Women, cũng như một đề cử Giải thưởng Ngôi sao đang lên của BAFTA. Diễn xuất của cô trong Lady Macbeth đã mang về cho cô giải thưởng Phim độc lập của Anh. Cô được đề cử Giải thưởng Gotham ở hạng mục Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất cho vai diễn trong Midsommar. Tại Liên hoan phim Cannes 2019, Pugh đã được trao giải Trophée Chopard, giải thưởng do một ban giám khảo gồm các chuyên gia trao cho các diễn viên trẻ để công nhận và khuyến khích sự nghiệp của họ.
Pugh tại Liên hoan phim BFI London 2014.
Pugh tại San Diego Comic-Con 2019.
Onthophagus quadrituber

| Onthophagus quadrituber> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Phân thứ bộ (infraordo): Scarabeiformia
Liên họ (superfamilia): Scarabaeoidea
Họ (familia): Scarabaeidae
Chi (genus): Onthophagus
Loài (species): O. quadrituber
Danh pháp hai phần
Onthophagus quadrituber D'Orbigny, 1908 
Onthophagus quadrituber là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 6 năm 2014.
↑  Hallan, J. (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Bán đảo Krym

"Krym" đổi hướng tới đây. Đối với Krym (định hướng), xem Krym (định hướng).
|  Bán đảo Krym  |
| --- | --- |
    Trên: Bản đồ bán đảo Krym  Dưới: Quốc kỳ Krym

Địa lý
Vị trí: Nga
Tọa độ: 45°18′B 34°24′Đ﻿ / ﻿45,3°B 34,4°Đ﻿ / 45.3; 34.4
Diện tích: 27.000 km2 (10.400 mi2)
Độ cao tương đối lớn nhất: 1.545 m (5.069 ft)
Đỉnh cao nhất: Roman-Kosh
Hành chính
 
Tình trạng: Quốc tế công nhận là lãnh thổ Ukraina bị Nga chiếm đóng
Nhân khẩu học
Tên gọi dân cư: người Krym
Dân số:  2.416.856
Mật độ: 84,6 /km2 (219,1 /sq mi)
Bản đồ vệ tinh bán đảo Krym tháng 5 năm 2015
Krym là một bán đảo tại Đông Âu, trên bờ biển phía bắc biển Đen, bị bao quanh hầu như hoàn toàn bởi biển Đen và biển Azov. Eo đất Perekop nối bán đảo với tỉnh Kherson tại đại lục Ukraina. Về phía đông, cầu Krym hoàn thành năm 2018 vượt eo biển Kerch giúp liên kết bán đảo với vùng Krasnodar tại Nga. Mũi đất Arabat nằm về phía đông bắc, là một dải đất hẹp tách biệt đầm phá Syvash khỏi biển Azov. Thành phố lớn nhất bán đảo là Sevastopol. Khu vực có dân số là 2,4 triệu người, do Nga chiếm đóng kể từ năm 2014.
Bán đảo mang tên là Tauric cho đến thời cận đại, trong lịch sử nó nằm tại biên giới giữa thế giới cổ điển và thảo nguyên. Người Hy Lạp thuộc địa hóa phần rìa phía nam bán đảo, sau đó khu vực này được sáp nhập vào các đế quốc La Mã và Byzantine và các nhà nước kế tục trong khi duy trì tính Hy Lạp về mặt văn hóa. Một số thành thị trở thành thuộc địa mậu dịch của Genova, cho đến khi bị Đế quốc Ottoman chinh phục. Trong suốt thời kỳ này vùng nội địa bán đảo qua tay các dân tộc du mục thảo nguyên. Vào thế kỷ 14, vùng này là bộ phận của Hãn quốc Kim Trướng; sau đó là Hãn quốc Krym. Đến thế kỷ 15, Hãn quốc Krym trở thành nước phụ thuộc của Đế quốc Ottoman. Các vùng đất do Nga và Ba Lan-Litva kiểm soát thường là mục tiêu trong các vụ đột kích bắt nô lệ trong thời kỳ này. Năm 1783, Đế quốc Nga sáp nhập Krym sau một cuộc chiến với Ottoman. Vị trí chiến lược của Krym dẫn đến Chiến tranh Krym năm 1854 và nhiều chế độ đoản mệnh sau Cách mạng Nga năm 1917. Khi người Bolshevik chiếm được Krym, bán đảo trở thành một cộng hòa xô viết tự trị bên trong nước Nga Xô viết. Trong Thế chiến II, Krym bị hạ thành một tỉnh. Năm 1944, người Tatar Krym bị thanh lọc sắc tộc và trục xuất theo lệnh của Joseph Stalin. Liên Xô chuyển giao Krym cho Ukraina nhân dịp kỷ niệm 300 năm Hiệp định Pereyaslav năm 1954.
Sau khi Ukraina độc lập vào năm 1991, chính phủ trung ương và Cộng hòa Krym xung đột, khu vực do vậy được cấp nhiều quyền tự trị hơn. Hạm đội của Liên Xô tại Krym cũng bị tranh chấp, nhưng một hiệp định năm 1997 cho phép Nga tiếp tục đặt hạm đội của họ tại Sevastopol. Năm 2014, bán đảo bị Nga chiếm đóng và sáp nhập sau sự kiện Trưng cầu dân ý Krym 2014, nhưng hầu hết các quốc gia công nhận Krym là lãnh thổ Ukraina.
Tên gọi

Tên gọi cổ đại của Krym là Tauris hoặc Taurica, bắt nguồn từ tiếng Hy Lạp Ταυρική (Taurikḗ), theo tên các cư dân Scythia-Cimmeria của bán đảo là người Tauri. Ngày nay, tên gọi Tatar Krym của bán đảo là Qırım, tên tiếng Nga là Крым (Krym), và tên tiếng Ukraina là Крим (Krym).
Strabo (Geography vii 4.3, xi. 2.5), Polybius, (Histories 4.39.4), và Ptolemy (Geographia. II, v 9.5) đề cập đến eo biển Kerch theo nhiều cách khác nhau như Κιμμερικὸς Βόσπορος (Kimmerikos Bosporos), phần cực đông của nó là Κιμμέριον Ἄκρον (Kimmerion Akron, tên La Mã: Promontorium Cimmerium), cũng như đến thành phố Cimmerium và từ đó là tên gọi Vương quốc Bosporus Cimmeria (Κιμμερικοῦ Βοσπόρου).
Thành phố Staryi Krym ('Krym cổ'), giữ vị thế là thủ phủ tỉnh Krym của Hãn quốc Kim Trướng. Từ năm 1315 đến 1329, nhà văn Ả Rập Abū al-Fidā thuật lại một cuộc đấu tranh chính trị vào năm 1300–1301, kết quả là chặt đầu đối thủ và thủ cấp được đưa "đến Krym", dường như ám chỉ đến bán đảo, mặc dù một số nguồn thì cho rằng tên của thủ phủ đã được mở rộng ra toàn bộ bán đảo vào một thời điểm nào đó trong thời kỳ tôn chủ của Ottoman (1441–1783).
Từ Qırım bắt nguồn từ thuật ngữ Turk qirum ("hào, rãnh"), từ qori- ("che chở, bảo vệ").
Các đề xuất khác không được ủng hộ hoặc mâu thuẫn với các nguồn, dường như dựa trên sự giống nhau về âm, bao gồm:
Tên gọi của người Cimmeria, mặc dù giả thuyết nguồn gốc này không còn được cho là hợp lệ.
Một nguồn gốc từ tiếng Hy Lạp Cremnoi (phát âm tiếng Hy Lạp Koiné hậu cổ điển Crimni, nghĩa là "các vách đá", một cảng trên hồ Maeotis (biển Azov) được Herodotus trích dẫn trong The Histories 4.20.1 và 4.110.2). Tuy nhiên, Herodotus xác định cảng không phải ở Krym, mà là bờ biển phía tây của biển Azov. Không có bằng chứng xác định rằng tên gọi này từng được sử dụng cho bán đảo.
Thuật ngữ Turk (như trong tiếng Thổ Nhĩ Kỳ: Kırım) có liên hệ với tên tiếng Mông Cổ kerm "tường", nhưng các nguồn chỉ ra rằng tên tiếng Mông Cổ của bán đảo Krym là Qaram không tương thích về mặt ngữ âm với kerm/kerem và do đó bắt nguồn từ một thuật ngữ có nguồn gốc khác.
Cách viết "Crimea" là dạng tiếng Ý, tức là la Crimea, kể từ ít nhất là thế kỷ 17 và "bán đảo Crimea" trở thành tên hiện đại vào thế kỷ 18, dần thay thế tên cổ điển bán đảo Tauric trong tiến trình thế kỷ 19. Trong tiếng Anh kể từ thời cận đại, Hãn quốc Krym được đề cập với tên Crim Tartary.
Việc lược bỏ mạo từ xác định trong tiếng Anh ("Crimea" thay vì "the Crimea") đã trở nên phổ biến trong thế kỷ 20. Tên cổ điển được sử dụng vào năm 1802 trong tên của tỉnh Taurida của Nga. Tên gọi được thay thế bằng Krym (tiếng Ukraina: Крим; tiếng Nga: Крым) trong thời Liên Xô, nhưng Taurida vẫn được một số tổ chức sử dụng như Đại học Quốc gia Taurida, câu lạc bộ bóng đá Tavriya Simferopol, xa lộ liên bang Tavrida.
Lịch sử

Bài chi tiết: Lịch sử Krym