stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Gerd Müller
Cuộc đời và sự nghiệp > Cuộc chiến với rượu

Nhưng khác với nhiều cầu thủ gạo cội khác chọn nước Mỹ làm nơi kết thúc sự nghiệp vẻ vang của mình, đây lại không phải là bến đỗ bình yên đối với Gerd Muller. Chơi ba mùa bóng cho Fort Lauderdale Strikers, Muller ghi được 38 bàn thắng trong 75 trận thi đấu cho đội bóng này, kết quả hết sức ấn tượng đối với một cầu thủ đã vượt ngưỡng 35 tuổi. Đến năm 1982 thì Muller chính thức treo giày và mở một quán bar ở ngay Florida để sinh sống.
Rượu đã từng phá hỏng cuộc đời và sự nghiệp của không ít cầu thủ kiệt xuất trong bóng đá thế giới như Garrincha, George Best và với Gerd Muller cũng không phải là ngoại lệ. Nếu như trên sân cỏ, những hậu vệ dữ dằn nhất cũng không cản nổi Muller thì ngoài đời, ông lại vấp ngã chỉ bởi những điều tưởng chừng như nhỏ nhặt. Muller thường dìm nỗi buồn của mình trong rượu và đến lượt nó, lại biến đổi Muller thành một con người hoàn toàn khác. Cô con gái yêu của Muller đã nhiều lần không nhận ra nổi người cha của mình nữa khi Muller cứ cố gắng nói chuyện với con sau khi đã say mèm. "Tôi đã tự phá hủy cuộc đời của mình", sau này có lần Muller tự thú như thế.
Rồi điều gì phải đến đã đến, vợ ông đệ đơn ly dị. Cuộc ly dị tốn kém theo luật pháp Mỹ cùng những thất bát trong chuyện làm ăn đã tước đi của Muller những đồng tiền cuối cùng. Không gia đình, không tiền bạc, cuộc đời của Muller có nguy cơ rơi vào tấn thảm kịch như nhiều người nghiện rượu khác. Nhưng rất may là số phận đã không quá nghiệt ngã với huyền thoại một thời của bóng đá Đức. Những người đồng đội cũ đã không quên ông. Franz Beckenbauer có lần đã nói: "Bóng đá Đức sẽ không thể có được chức vô địch châu Âu năm 1972 cũng như vô địch thế giới năm 1974 nếu không có Muller. Chúng ta không thể để cho một người bạn của chúng ta như Muller phải chịu cảnh hẩm hiu như vậy". Thế là có cả một chiến dịch do những người bạn cũ của Muller ở Câu lạc bộ Bayern Munich, đứng đầu là Uli Hoeness, khi đó đã là một thành viên trong ban lãnh đạo của câu lạc bộ, phát động để giúp đỡ Muller. Thoạt đầu, họ quyên góp tiền để có thể trả lệ phí cho Muller điều trị tại một trung tâm cai nghiện rượu. Rồi sau đó, quan trọng hơn, là tìm cho anh một công việc. Mà không có gì thích hợp hơn cho Muller là được hít thở không khí của bóng đá, điều sẽ giúp ông xa lánh được sự quyến rũ của ma men. Bởi vậy, năm 1992, Câu lạc bộ Bayern Munich đã ký hợp đồng với Muller, thoạt đầu là với nhiệm vụ tìm kiếm những tài năng trẻ cho câu lạc bộ. Tiếp theo, Muller chịu trách nhiệm huấn luyện các tiền đạo trẻ, một công việc mà chắc chắn là ông có nhiều kinh nghiệm để truyền thụ, cũng như huấn luyện các thủ môn của đội bóng để vô hiệu hóa những tiền đạo như Muller. Sau đó, Muller trở thành huấn luyện viên đội bóng nghiệp dư của Câu lạc bộ Bayern Munich.
Cuộc đời và sự nghiệp > Sức khoẻ suy yếu và qua đời

Muller gặp các vấn đề sức khỏe sau khi nghỉ hưu vào năm 2014. Ông mắc bệnh Alzheimer từ giai đoạn này. Năm 2017, Muller mất trí nhớ ở mức nghiêm trọng và phải vào viện dưỡng lão tại Đức. Ông trút hơi thở cuối cùng tại nhà riêng ở München vào sáng sớm chủ nhật ngày 15 tháng 8 năm 2021, hưởng thọ 75 tuổi.
Thành tích > Cùng Bayern München

Cúp bóng đá liên lục địa: 1976
Cúp C1 châu Âu: 1974, 1975, 1976
Cúp C2 châu Âu: 1967
Bundesliga: 1969, 1972, 1973, 1974
Cúp bóng đá Đức: 1966, 1967, 1969, 1971
Thành tích > Cùng Đội tuyển Đức

FIFA World Cup: 1974
UEFA EURO: 1972
Thành tích > Thành tích cá nhân

Quả bóng vàng châu Âu: 1970
Cầu thủ xuất sắc nhất năm của Đức: 1967, 1969
Cầu thủ xuất sắc nhất trong 40 năm thành lập Bundesliga(1963–2003)
Chiếc giày vàng châu Âu: 1970, 1972
Vua phá lưới Bundesliga: 1967, 1969, 1970, 1972, 1973, 1974, 1978
Vua phá lưới World Cup: 1970
Vua phá lưới EURO: 1972
Vua phá lưới Cúp C1 châu Âu: 1973, 1974, 1975, 1977
Chân sút vĩ đại nhất mọi thời đại của bóng đá thế giới(trao giải trong năm 2000)
Có tên trong danh sách FIFA 100
Chú thích

↑  “Gerd Müller” (bằng tiếng Đức). fussballdaten.de. Truy cập ngày 17 tháng 12 năm 2008.
Andreas Weimann

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
 Weimann thi đấu cho đội tuyển Áo năm 2014
Thông tin cá nhân
Tên đầy đủ:  Andreas Weimann
Ngày sinh:  5 tháng 8, 1991 (33 tuổi)
Nơi sinh:  Vienna, Áo
Chiều cao:  1,79m
Vị trí:  Tiền đạo, tiền vệ tấn công
Thông tin đội
Đội hiện nay:  Bristol City
Số áo:  14
Sự nghiệp cầu thủ trẻ
Năm:  Đội
1998–2005:  Stadlau
2005–2007:  Rapid Wien
2007–2010:  Aston Villa
Sự nghiệp cầu thủ chuyên nghiệp*
| Năm |  Đội |  ST |  (BT) |
| 2010–2015 |  Aston Villa |  113 |  (17) |
| 2011 |  → Watford (cho mượn) |  18 |  (4) |
| 2011 |  → Watford (cho mượn) |  3 |  (0) |
| 2015–2018 |  Derby County |  81 |  (9) |
| 2017 |  → Wolverhampton Wanderers (cho mượn) |  19 |  (2) |
| 2018– |  Bristol City |  204 |  (50) |
Sự nghiệp đội tuyển quốc gia‡
| Năm |  Đội |  ST |  (BT) |
| 2006–2008 |  U-17 Áo |  6 |  (5) |
| 2007–2009 |  U-19 Áo |  8 |  (3) |
| 2011 |  U-20 Áo |  3 |  (0) |
| 2009–2012 |  U-21 Áo |  10 |  (6) |
| 2012– |  Áo |  23 |  (2) |
 *Số trận ra sân và số bàn thắng ở câu lạc bộ tại giải quốc gia, chính xác tính đến 22:49, 31 tháng 12 năm 2023 (UTC) ‡ Số trận ra sân và số bàn thắng ở đội tuyển quốc gia, chính xác tính đến 22:57, 26 tháng 3 năm 2024 (UTC)
Andreas Weimann (phát âm tiếng Đức: [vaɪman]; sinh ngày 5 tháng 8 năm 1991) là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Áo thi đấu ở vị trí tiền đạo hoặc tiền vệ cho câu lạc bộ Bristol City tại Championship và đội tuyển quốc gia Áo.
Thống kê sự nghiệp > Câu lạc bộ

| Club | Season | League> Division | League> Apps | League> Goals | FA Cup> Apps | FA Cup> Goals | League Cup> Apps | League Cup> Goals | Other> Apps | Other> Goals | Total> Apps | Total> Goals |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Aston Villa | 2010–11 | Premier League | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1 | 0 | 2 | 0 |
| Aston Villa | 2011–12 | Premier League | 14 | 2 | 0 | 0 | 1 | 0 | — | — | 15 | 2 |
| Aston Villa | 2012–13 | Premier League | 30 | 7 | 2 | 1 | 6 | 4 | — | — | 38 | 12 |
| Aston Villa | 2013–14 | Premier League | 37 | 5 | 1 | 0 | 1 | 1 | — | — | 39 | 6 |
| Aston Villa | 2014–15 | Premier League | 31 | 3 | 3 | 1 | 1 | 0 | — | — | 35 | 4 |
| Aston Villa | Total | Total | 113 | 17 | 6 | 2 | 9 | 5 | 1 | 0 | 129 | 24 |
| Watford (loan) | 2010–11 | Championship | 18 | 4 | 1 | 0 | — | — | — | — | 19 | 4 |
| Watford (loan) | 2011–12 | Championship | 3 | 0 | — | — | — | — | — | — | 3 | 0 |
| Watford (loan) | Total | Total | 21 | 4 | 1 | 0 | — | — | — | — | 22 | 4 |
| Derby County | 2015–16 | Championship | 30 | 4 | 1 | 0 | 1 | 0 | 1 | 0 | 33 | 4 |
| Derby County | 2016–17 | Championship | 11 | 0 | 0 | 0 | 1 | 0 | — | — | 12 | 0 |
| Derby County | 2017–18 | Championship | 40 | 5 | 1 | 0 | 0 | 0 | 2 | 0 | 43 | 5 |
| Derby County | Total | Total | 81 | 9 | 2 | 0 | 2 | 0 | 3 | 0 | 88 | 9 |
| Derby County U23 | 2016–17 | Championship | — | — | — | — | — | — | 2 | 2 | 2 | 2 |
| Wolverhampton Wanderers (loan) | 2016–17 | Championship | 19 | 2 | 2 | 1 | — | — | — | — | 21 | 3 |
| Bristol City | 2018–19 | Championship | 44 | 10 | 1 | 0 | 1 | 0 | — | — | 46 | 10 |
| Bristol City | 2019–20 | Championship | 45 | 9 | 2 | 0 | 0 | 0 | — | — | 47 | 9 |
| Bristol City | 2020–21 | Championship | 7 | 2 | 0 | 0 | 1 | 0 | — | — | 8 | 2 |
| Bristol City | 2021–22 | Championship | 46 | 22 | 1 | 0 | 0 | 0 | — | — | 47 | 22 |
| Bristol City | 2022–23 | Championship | 43 | 6 | 2 | 0 | 2 | 1 | — | — | 47 | 7 |
| Bristol City | 2023–24 | Championship | 20 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | — | — | 20 | 1 |
| Bristol City | Total | Total | 205 | 50 | 6 | 0 | 4 | 1 | — | — | 215 | 51 |
| West Bromwich Albion (loan) | 2023–24 | Championship | 8 | 2 | — | — | — | — | — | — | 8 | 2 |
| Career total | Career total | Career total | 446 | 83 | 17 | 3 | 15 | 6 | 6 | 2 | 482 | 93 |
↑  Appearance in UEFA Europa League
1 2  Appearance(s) in Championship play-offs
↑  Appearances in EFL Trophy
Thống kê sự nghiệp > Quốc tế

| Đội tuyển quốc gia | Năm | Trận | Bàn |
| --- | --- | --- | --- |
| Áo | 2012 | 2 | 0 |
| Áo | 2013 | 8 | 0 |
| Áo | 2014 | 3 | 0 |
| Áo | 2015 | 1 | 0 |
| Áo | 2022 | 7 | 1 |
| Áo | 2024 | 2 | 1 |
| Tổng cộng | Tổng cộng | 23 | 2 |
| # | Ngày | Địa điểm | Đối thủ | Bàn thắng | Kết quả | Giải đấu |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1. | 10 tháng 6 năm 2022 | Ernst-Happel-Stadion, Vienna, Áo |  Pháp | 1–0 | 1–1 | UEFA Nations League 2022–23 |
| 2. | 23 tháng 3 năm 2024 | Tehelné pole, Bratislava, Slovakia |  Slovakia | 2–0 | 2–0 | Giao hữu |
Danh hiệu

Cá nhân
Cầu thủ xuất sắc nhất năm của Bristol City: 2021–22
Horie Kei

Đây là một tên người Nhật; trong tiếng Nhật họ và tên được viết theo thứ tự Á Đông (họ trước tên sau) họ là .
| Horie Kei |
| --- | --- |
[[Hình:Diễn viên Horie Kei tại sự kiện của Vietnam Toy Show|250px]]
Tên khai sinh: Horie Kei
Sinh: 4 tháng 10, 1978 (46 tuổi) Tokyo, Nhật Bản
Nghề nghiệp: Diễn viên, đạo diễn, nhà sản xuất, biên tập viên
Năm hoạt động: 1997 đến nay
Horie Kei (堀江 慶, Horie Kei?, Quật Giang Khánh) (sinh ngày 4 tháng 10 năm 1978 ở Tokyo, Nhật Bản) là một diễn viên Nhật Bản, nhà văn, nhà sản xuất phim và đạo diễn.
CPU

Intel 80486DX2 CPU
Mặt đáy của bộ xử lý Intel 80486DX2, với các chân cắm.
CPU viết tắt của chữ Central Processing Unit (tiếng Anh), tạm dịch là Bộ xử lý trung tâm, là mạch điện tử thực hiện các câu lệnh của chương trình máy tính bằng cách thực hiện các phép tính số học, logic, so sánh và các hoạt động nhập/xuất dữ liệu (Input/Output) cơ bản từ mã lệnh được định sẵn trong một máy tính. Thuật ngữ này đã được sử dụng trong ngành công nghiệp máy tính kể từ đầu những năm 1960. Theo truyền thống, thuật ngữ "CPU" chỉ một bộ xử lý, cụ thể là bộ phận xử lý và điều khiển (Control Unit) của nó, phân biệt với những yếu tố cốt lõi khác của một máy tính nằm bên ngoài như bộ nhớ và mạch điều khiển xuất/nhập dữ liệu.
Hình thức, thiết kế và thực hiện của CPU đã thay đổi theo tiến trình lịch sử, nhưng hoạt động cơ bản của nó vẫn còn gần như không thay đổi. Thành phần chủ yếu của CPU bao gồm các bộ phận số học logic (ALU) thực hiện phép tính số học và logic, các thanh ghi lưu các tham số để ALU tính toán và lưu trữ các kết quả trả về, và một bộ phận kiểm soát với nhiệm vụ nạp mã lệnh từ bộ nhớ và "thực hiện" chúng bằng cách chỉ đạo các hoạt động phối hợp của ALU, các thanh ghi và các thành phần khác.
Hầu hết các CPU hiện đại đều là các vi xử lý và được chứa trên vi mạch (IC) đơn. Một vi mạch có chứa một CPU cũng có thể chứa bộ nhớ, giao diện cho các thiết bị ngoại vi, và các thành phần khác của một máy tính; việc các thiết bị tích hợp như vậy được gọi theo nhiều cách khác nhau: vi điều khiển hoặc hệ thống trên một vi mạch (SoC). Một số máy tính sử dụng một CPU đa nhân là một con chip duy nhất có chứa hai hoặc nhiều CPU được gọi là "lõi"; Trong bối cảnh đó, các chip đơn đôi khi được gọi là"khe cắm"- socket. Mảng vi xử lý và bộ xử lý vector có nhiều bộ xử lý hoạt động song song, không có bộ xử lý nào được coi là trung tâm.
Một CPU năm 1971 chỉ có 2.300 bóng bán dẫn (transistor) thì đến năm 2016 đã có tới 7,2 tỉ bóng bán dẫn với 22 nhân nhờ quá trình sản xuất 14 nm (dòng 22-nhân Xeon Broadwell-E5). Hiện nay, công nghệ sản xuất 7 nm và 5 nm đã cho ra đời nhũng CPU mạnh mẽ hơn, tiết kiệm năng lượng hơn. Có thể kể đến AMD Threadripper 3990x với 64 nhân và 128 luồng xử lí.
Lịch sử > Các CPU dùng transistors

Sự phức tạp thiết kế của CPU tăng lên khi hàng loạt công nghệ khác nhau tạo thuận lợi cho việc xây dựng các thiết bị điện tử nhỏ hơn và đáng tin cậy hơn. Những cải tiến đầu tiên như vậy đi kèm với sự ra đời của transistor. CPU bán dẫn trong suốt những năm 1950 và 1960 không còn phải được xây dựng bằng các phần tử chuyển mạch cồng kềnh, không đáng tin cậy và mong manh như đèn điện tử chân không và rơle. Với cải tiến này nhiều CPU phức tạp và đáng tin cậy được xây dựng trên một hoặc một số mạch in chứa các thành phần riêng biệt.
Năm 1964, IBM giới thiệu kiến trúc máy tính System/360, được sử dụng trong một loạt các máy tính có khả năng chạy các chương trình tương tự với tốc độ và hiệu suất khác nhau. Điều này có ý nghĩa tại thời điểm đó khi hầu hết các máy tính điện tử là không tương thích với nhau, ngay cả những máy tính có chung nhà sản xuất. Để tạo điều kiện cho cải tiến này, IBM sử dụng các khái niệm về một vi chương trình (thường được gọi là"vi mã"), vi mã này vẫn được sử dụng rộng rãi trong các CPU hiện đại. Kiến trúc System/360 trở nên phổ biến đến mức nó thống trị thị trường máy tính mainframe trong hàng thập kỷ và để lại một di sản vẫn được tiếp tục với các máy tính hiện đại zSeries của IBM. Năm 1965, Digital Equipment Corporation (DEC) 
giới thiệu một máy tính có ảnh hưởng nhằm vào thị trường khoa học và nghiên cứu, PDP-8.
Máy tính mạch bán dẫn có một số lợi thế khác biệt so với những máy tính trước đó. Bên cạnh độ tin cậy tăng lên và tiêu thụ điện năng giảm đi, bóng bán dẫn cũng cho phép CPU hoạt động với tốc độ cao hơn nhiều vì thời gian chuyển đổi ngắn hơn của một bóng bán dẫn so với một đèn điện tử hoặc rơle. Nhờ độ tin cậy tăng lên cũng như việc tăng đáng kể tốc độ của các thành phần chuyển mạch (với các bóng bán dẫn được dùng gần như hoàn toàn trong thời gian này), tốc độ xung nhịp CPU tăng lên tới hàng chục megahertz trong giai đoạn này. Ngoài ra, trong khi CPU dùng bóng bán dẫn rời rạc và vi mạch CPU được sử dụng rộng rãi, các thiết kế mới có hiệu suất cao như các xử lý vectơ SIMD (Single Instruction Multiple Data) bắt đầu xuất hiện. 
Những thiết kế thử nghiệm đầu tiên này sau đó đã dẫn đến thời đại của các siêu máy tính chuyên ngành như các máy được Cray Inc và Fujitsu Ltd sản xuất.
Lịch sử > Các CPU tích hợp quy mô nhỏ

Trong thời gian này, một phương pháp sản xuất nhiều transistor kết nối với nhau trong một không gian nhỏ gọn đã được phát triển. Các mạch tích hợp (IC) cho phép một số lượng lớn các bóng bán dẫn được sản xuất trên một chip bán dẫn. Lúc đầu chỉ mạch kỹ thuật số rất cơ bản không chuyên đầu tiên như cổng NOR được thu nhỏ vào vi mạch. CPU dựa trên những khối vi mạch thường được gọi là thiết bị"tích hợp quy mô nhỏ"(SSI). Vi mạch SSI, chẳng hạn như những vi mạch được dùng trong các máy tính hướng dẫn tàu Apollo, thường chứa lên đến một vài nghìn transistor. Để xây dựng toàn bộ một CPU trên vi mạch SSI cần hàng ngàn chip, nhưng vẫn tiêu thụ ít không gian và điện năng hơn nhiều so với thiết kế bằng bóng bán dẫn trước đó.
System/370 của IBM, phiên bản kế tục System/360, sử dụng vi mạch SSI thay vì dùng module bán dẫn rời rạc của Solid Logic Technology. Máy tính PDP-8/I and KI10 PDP-10 của DEC cũng chuyển từ các bóng bán dẫn riêng lẻ được PDP-8 và PDP-10 sử dụng và chuyển qua dùng vi mạch SSI, và dòng máy PDP-11 cực kỳ phổ biến của họ ban đầu được xây dựng với vi mạch SSI nhưng cuối cùng đã được thay thế bằng các vi mạch LSI khi nó ra đời.
Lịch sử > Các CPU tích hợp quy mô lớn

Lee Boysel xuất bản các bài báo có ảnh hưởng, trong đó có một"tuyên ngôn"năm 1967, trong đó mô tả làm thế nào để xây dựng máy tính tương đương với một máy tính mainframe 32-bit từ một số lượng tương đối nhỏ các mạch tích hợp quy mô lớn (LSI). Vào thời điểm đó, cách duy nhất để xây dựng chip LSI, một con chip với một trăm hoặc nhiều cổng, bằng cách xây dựng chúng sử dụng một quá trình MOS (chẳng hạn PMOS logic, NMOS logic, hoặc CMOS logic). Tuy nhiên, một số công ty tiếp tục xây dựng các bộ xử lý dùng chip lưỡng cực vì các bán dẫn lưỡng cực nhanh hơn nhiều so với các chip MOS; chẳng hạn, Datapoint 
tạo các bộ vi xử lý bằng chip TTL cho đến đầu những năm 1980.
Các nhà sản xuất máy tính tốc độ cao muốn chúng chạy nhanh chóng, vì vậy trong những năm 1970 họ xây dựng các CPU từ các vi mạch tích hợp quy mô nhỏ (SSI) và quy mô trung bình (MSI) bao gồm các cổng TTL của vi mạch họ 7400. Vào thời điểm đó, vi mạch MOS quá chậm đến nỗi chúng chỉ được coi là hữu ích trong một vài ứng dụng thích hợp với yêu cầu công suất thấp.
Khi công nghệ vi điện tử phát triển mạnh, nó gia tăng số lượng bóng bán dẫn được đặt trên một IC, giảm số lượng IC riêng cần thiết để tạo ra một CPU hoàn chỉnh. Các vi mạch MSI và LSI tăng lượng transistor lên đến hàng trăm, và sau đó hàng ngàn. Đến năm 1968, số lượng IC cần thiết để xây dựng một CPU hoàn chỉnh đã được giảm xuống còn 24 IC của tám loại khác nhau, với mỗi IC chứa khoảng 1000 MOSFET. Tương phản hoàn toàn với các vi mạch SSI và MSI của nó, vi mạch LSI đầu tiên của PDP-11 chứa một CPU bao gồm chỉ có bốn mạch tích hợp LSI.
Lịch sử > Các bộ vi xử lý

Bài chi tiết: Vi xử lý
Đế của một bộ vi xử lí Intel 80486DX2 (Kích thước thật: 12x6.75 mm)
Bộ vi xử lí Intel Core i5 ở trên bo mạch chủ của máy tính xách tay VAIO E (ở bên phải, dưới ống tản nhiệt)
Trong những năm 1970, những phát minh cơ bản của Federico Faggin (IC MOS cổng silicon với cổng tự liên kết cùng với các phương pháp thiết kế logic ngẫu nhiên mới của ông) đã thay đổi việc thiết kế và sản xuất CPU mãi mãi. Kể từ sự ra đời của bộ vi xử lý thương mại đầu tiên (Intel 4004) vào năm 1970, và bộ vi xử lý lần đầu tiên được sử dụng rộng rãi (Intel 8080) năm 1974, mô hình này của CPU đã gần như hoàn toàn vượt qua tất cả các bộ phận xử lý trung tâm khác. Các nhà sản xuất máy tính lớn và máy tính mini thời kỳ này tung ra các chương trình phát triển vi mạch độc quyền để nâng cấp kiến trúc máy tính cũ của họ, và cuối cùng tạo ra bộ vi xử lý tương thích với tập lệnh cũ của các phần cứng và phần mềm cũ. Kết hợp với sự ra đời và cuối cùng thành công khắp nơi của máy tính cá nhân, thuật ngữ CPU bây giờ được áp dụng gần như độc quyền
cho các bộ vi xử lý. Một số CPU (gọi là lõi) có thể được kết hợp trong một chip xử lý duy nhất.
Các thế hệ trước của CPU cũng được sản xuất như các linh kiện điện tử và vô số vi mạch (IC) trên một hay nhiều mạch in. Bộ vi xử lý là các CPU được sản xuất trên một số lượng rất nhỏ các IC; thường chỉ là một. Tổng thể kích thước CPU nhỏ hơn, là một kết quả của việc sản xuất trên cùng một khuôn, khiến thời gian chuyển đổi nhanh hơn vì các yếu tố vật lý như giảm điện dung ký sinh tại cổng. Điều này đã cho phép các bộ vi xử lý đồng bộ có tốc độ xung nhịp từ hàng chục megahertz đến vài gigahertz. Ngoài ra, vì khả năng để xây dựng transistor cực nhỏ trên một vi mạch đã tăng lên, sự phức tạp và số lượng bóng bán dẫn trong một CPU duy nhất đã tăng lên nhiều lần. Xu hướng được kiểm chứng rộng rãi này được đặt tên là Định luật Moore, mà đã được chứng minh qua thực tế là một yếu tố dự báo khá chính xác về sự phát triển của CPU (và các IC phức tạp khác).
Trong khi mức độ phức tạp, quy mô, xây dựng, và dạng tổng quát của CPU đã thay đổi rất nhiều kể từ năm 1950, đáng chú ý là các thiết kế cơ bản và chức năng của nó đã không thay đổi chút nào. Hầu như tất cả các CPU phổ biến hiện nay có thể được mô tả rất chính xác như các máy lưu trữ chương trình theo kiểu von Neumann. Khi định luật Moore nói trên vẫn tiếp tục đúng, mối quan tâm phát sinh về các giới hạn của công nghệ bóng bán dẫn mạch tích hợp. Thu nhỏ tối đa các cửa điện tử đang gây ra những ảnh hưởng của hiện tượng như electromigration và rò rỉ dưới ngưỡng đã nhiều hơn đáng kể. Những mối quan tâm mới là một trong nhiều yếu tố khiến các nhà nghiên cứu tập trung tìm hiểu các phương pháp mới của máy tính như máy tính lượng tử, cũng như để mở rộng việc sử dụng tính toán song song 
và các phương pháp khác nhằm mở rộng tính hữu ích của các mô hình von Neumann cổ điển.
Hoạt động

Các hoạt động cơ bản của hầu hết các CPU, không phụ thuộc hình thức vật lý, là thực hiện một chuỗi các tập lệnh được lưu trữ, gọi là chương trình. Các mã lệnh chờ thực hiện này được lưu giữ trong một số loại bộ nhớ máy tính. Gần như tất cả các CPU có các bước: lấy thông tin, giải mã và thực hiện lệnh khi hoạt động, và được gọi chung là chu kỳ lệnh.
Sau khi thực hiện một lệnh, toàn bộ quá trình lặp đi lặp lại, với sự chu kỳ lệnh tiếp theo thường lấy các lệnh tiếp theo trong chuỗi vì giá trị tăng lên trong thanh ghi con trỏ lệnh. Nếu một lệnh nhảy được thực hiện, con trỏ lệnh sẽ được sửa đổi để chứa địa chỉ của lệnh đã thay đổi và thực hiện chương trình tiếp tục như bình thường. Trong các CPU phức tạp hơn, nhiều lệnh có thể được tải xuống, giải mã, và thực hiện đồng thời. Phần này mô tả những gì thường được gọi là"đường ống RISC cổ điển", vốn khá phổ biến trong các CPU đơn giản được sử dụng trong nhiều thiết bị điện tử (thường được gọi là vi điều khiển). Nó chủ yếu bỏ qua vai trò quan trọng của CPU cache, và do đó bỏ qua các giai đoạn tiếp cận của các đường ống.
Một số lệnh thao tác truy cập chương trình chứ không phải tạo ra dữ liệu kết quả trực tiếp; lệnh như vậy thường được gọi là"lệnh nhảy"và cho phép chương trình chạy lặp vòng, thực hiện chương trình có điều kiện (thông qua việc sử dụng một bước nhảy có điều kiện), và khả năng viết các chương trình con. 
Trong một số bộ vi xử lý, một số lệnh khác thay đổi trạng thái của các bit trong một thanh ghi"cờ". Những cờ này có thể được sử dụng để thay đổi cách ứng xử của chương trình, vì chúng thường chỉ ra kết quả của các toán tử khác nhau. Ví dụ, trong bộ vi xử lý khi một lệnh"so sánh"đánh giá hai giá trị, chúng xóa bit trong những thanh ghi cờ để chỉ ra số nào lớn hơn số nào, hoặc hai số được so sánh là bằng nhau; một trong những cờ này sau đó có thể được một lệnh nhảy sử dụng để xác định rẽ nhánh tùy theo kết quả so sánh trên.
Thành phần > Khối điều khiển (CU - Control Unit)

Đây là một bộ phận của CPU có chức năng điều hướng mọi hoạt động của bộ xử lí trung tâm. Nó có nhiệm vụ điều khiển các khối khác( Khối quản lí bộ nhớ, khối tính toán logic( ALU), và các thiết bị đầu vào và đầu ra phản ứng lại với các mệnh lệnh được gửi đến CPU. Nó có thể điều khiển các khối khác nhờ tính toán thời gian và gửi đi các tín hiệu điều khiển. Hầu hết các tài nguyên của máy tính được quản lí bởi CU. Luồng dữ liệu giữa CPU và các thiết bị khác trong máy tính luôn được CU điều hướng và giữ ổn định.
Thành phần > Khối tính toán (ALU-Arithmetic Logic Unit)

Có chức năng thực hiện các phép toán số học và logic
rồi sau đó trả lại kết quả vào các thanh ghi (hoặc bộ nhớ).
Thành phần > Các thanh ghi (Registers)

Là các bộ nhớ nằm ngay bên trong CPU có dung lượng lưu trữ nhỏ nhưng có tốc độ truy cập cao. Chúng được dùng để lưu trữ tạm thời các toán hạng, kết quả tính toán, địa chỉ các ô nhớ hoặc thông tin điều khiển.
Thành phần > Opcode

Phần bộ nhớ chứa mã máy của CPU (không bắt buộc) để có thể thực thi các lệnh trong file thực thi.
Thành phần > Phần điều khiển

Thực hiện việc điều khiển các khối và điều khiển tần số xung nhịp.
Mạch xung nhịp đồng hồ hệ thống dùng để đồng bộ các thao tác xử lý trong và ngoài CPU theo các khoảng thời gian không đổi. Khoảng thời gian chờ giữa hai xung gọi là chu kỳ xung nhịp. Tốc độ đo số chu kì mà CPU thực hiện mỗi giây gọi là tốc độ xung nhịp – tốc độ đồng hồ tính bằng triệu đơn vị mỗi giây (MHz). Phần này là không cần thiết cho một cpu nhưng hầu hết có trong kiến trúc cisc.