USS Oriskany (CV-34)

Về những tàu chiến Hoa Kỳ khác mang cùng tên, xin xem USS Oriskany.
| --- | --- |
Tàu sân bay USS Oriskany (CVA-34) ngoài khơi San Francisco, California, ngày 27 tháng 4 năm 1959, sau khi được trang bị sàn đáp chéo góc và mũi tàu kín chống bão
Lịch sử
Hoa Kỳ
Đặt tên theo:  trận Oriskany
Đặt hàng:  7 tháng 8 năm 1942
Xưởng đóng tàu:  Xưởng đóng tàu New York
Đặt lườn:  1 tháng 5 năm 1944
Hạ thủy:  13 tháng 10 năm 1945
Người đỡ đầu:  bà Clarence Cannon
Nhập biên chế:  25 tháng 9 năm 1950
Tái biên chế:  7 tháng 3 năm 1959
Xuất biên chế:  2 tháng 1 năm 1957
Ngừng hoạt động:  30 tháng 9 năm 1975
Xếp lớp lại:   CVA: 1 tháng 10 năm 1952;  CV: 30 tháng 6 năm 1976 
Xóa đăng bạ:  25 tháng 7 năm 1989
Biệt danh:  Mighty O, O-boat, Toasted O
Danh hiệu và phong tặng:  7 Ngôi sao Chiến đấu
Số phận:  Bị đánh chìm có chủ đích tạo dãi san hô nhân tạo ngày 17 tháng 5 năm 2006
Đặc điểm khái quát
Lớp tàu:  Lớp tàu sân bay Essex
Trọng tải choán nước:   Khi hoàn tất: 28.200 tấn (tiêu chuẩn);  40.600 tấn (đầy tải);  Sau cải biến SCB-125: 30.800 tấn (tiêu chuẩn);  41.200 tấn (đầy tải) 
Chiều dài:   Khi hoàn tất: 250 m (819 ft 1 in) (mực nước);  274 m (898 ft 1 in) (chung);  Sau cải biến SCB-125: 251 m (824 ft 6 in) (mực nước);  270 m (890 ft) (chung) 
Sườn ngang:   Khi hoàn tất: 30,9 m (101 ft 5 in) (mực nước);  46,3 m (151 ft 11 in) (chung);  Sau cải biến SCB-125: 31 m (101 ft) (mực nước);  60 m (196 ft) (chung) 
Mớn nước:   Khi hoàn tất: 9,0 m (29 ft 8 in) (tiêu chuẩn);  10,4 m (34 ft 2 in) (đầy tải);  Sau cải biến SCB-125: 9,2 m (30 ft 1 in) 
Động cơ đẩy:   4 × Turbine hơi nước Westinghouse;  8 nồi hơi, áp suất 3.900 kPa (565 psi) ở nhiệt độ 450 °C (850 °F);  4 trục;  công suất 150.000 mã lực (110 MW) 
Tốc độ:  61 km/h (33 knot)
Tầm xa:   37.000 km ở tốc độ 28 km/h  (20.000 hải lý ở tốc độ 15 knot) 
Vũ khí:   Khi hoàn tất: 8 × pháo 130 mm (5 inch) 38 caliber nòng đơn;  14 × pháo 76 mm (3 inch) 50 caliber nòng kép;  Sau cải biến SCB-125: 7 × pháo 130 mm (5 inch) 38 caliber nòng đơn;  4 × pháo 76 mm (3 inch) 50 caliber nòng kép 
Bọc giáp:   đai giáp 60 đến 100 mm (2,5 đến 4 inch);  sàn đáp và sàn bảo vệ 40 mm (1,5 inch);  vách ngăn 100 mm (4 inch);  40 mm (1,5 inch) bên cạnh và trên nóc tháp chỉ huy;  60 mm (2,5 inch) bên trên bánh lái; 
Máy bay mang theo:  50 máy bay (CVS)/70 máy bay (CVA)
Hệ thống phóng máy bay:   1 × thang nâng cạnh sàn đáp;  2 × thang nâng giữa;  2 × máy phóng thủy lực H8 
USS Oriskany (CV/CVA-34) – có tên lóng là Mighty O, The O-boat và Toasted O - là một trong số 24 tàu sân bay thuộc lớp Essex của Hải quân Hoa Kỳ được hoàn tất trong hoặc ngay sau Thế Chiến II. Đây là chiếc tàu chiến thứ ba của Hải quân Mỹ mang cái tên này, được đặt theo một trận đánh trong cuộc Chiến tranh giành độc lập Hoa Kỳ. Lịch sử của Oriskany khác biệt đáng kể so với các tàu chị em cùng lớp với nó. Nguyên được thiết kế như một tàu sân bay lớp Essex "thân dài" (mà một số tác giả xem là một lớp riêng biệt dưới tên gọi lớp Ticonderoga), việc chế tạo nó bị hoãn lại vào năm 1947. Cuối cùng nó cũng được đưa ra hoạt động vào năm 1950 sau khi được cải biến theo một thiết kế nâng cấp có tên gọi SCB-27, và trở thành khuôn mẫu cho việc hiện đại hóa 14 chiếc tàu sân bay cùng lớp khác.
Nó hoạt động chủ yếu tại Thái Bình Dương đến tận những năm 1970, được tặng thưởng hai Ngôi sao Chiến trận trong Chiến tranh Triều Tiên, và thêm mười ngôi sao nữa trong cuộc Chiến tranh Việt Nam. Vào năm 1966, một trong những đám cháy trên tàu tồi tệ nhất sau Thế Chiến II đã bùng phát trên chiếc Oriskany khi một pháo sáng magnesium tình cờ bị kích nổ, khiến 44 người bị thiệt mạng.
Cuộc đời sau khi kết thúc phục vụ của Oriskany cũng khác biệt một cách thú vị. Được cho ngừng hoạt động vào năm 1976, thoạt tiên nó được bán để tháo dỡ vào năm 1995, nhưng được sở hữu lại vào năm 1997. Đến năm 2004 người ta quyết định đánh chìm nó như một dải san hô nhân tạo ngoài khơi bờ biển Florida trong vịnh Mexico. Sau khi xem xét những vấn đề môi trường và các sửa chữa nhằm loại bỏ các chất độc hại, nó được cẩn thận cho đánh chìm vào tháng 5 năm 2006, ở một tư thế cân bằng và tại một độ sâu mà những người bơi lặn có thể tham quan. Oriskany trở thành dải san hô nhân tạo lớn nhất thế giới.