stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Hội chứng đà điểu
Trong kinh doanh

Nhà đầu tư đà điểu xuất hiện nhiều nhất trong thị trường gấu khi những thông tin xấu xuất hiện dồn dập nhất, có những doanh nghiệp thậm chí là phớt lờ, ví dụ như khi cơ quan chức năng đang điều tra hoạt động của một doanh nghiệp tức đã có một thông tin có ảnh hưởng rất lớn tới giá cổ phiếu của công ty. Giầu đầu xuống cát và hi vọng ai đó (chính phủ) sẽ giải cứu, sau đó đổ lỗi nếu họ thất bại. Nó giống như việc con đà điểu vội vàng rúc đầu xuống cát khi thấy nguy hiểm. Như ở Việt Nam thì Hội nhập kinh tế quốc tế là một tiến trình tất yếu, khách quan để tồn tại và phát triển, nếu không chấp nhận hội nhập kinh tế chỉ là cách như đà điểu vùi đầu vào cát để tránh nguy hiểm, rủi ro, cầu may để tồn tại.
Hội chứng con đà điểu hay là thói quen viện cớ mà không viện cớ chính là bước đầu tiên nếu muốn sửa sai. Không hứng thú, làm rồi cũng không được, không hiểu. Gặp chuyện là tìm lý do thoái thác, đây là điểm yếu của một người. Người dũng cảm mới ngày càng tiến bộ, người hay đùn đẩy mãi mãi chỉ có thể dậm chân tại chỗ, đây là điểm khác biệt giữa người thành công là đối mặt với vấn đề, đi tìm nguyên nhân từ bên ngoài hay tìm nguyên nhân từ chính bản thân mình.
Có một câu chuyện như sau: Có người hỏi bác nông dân: "Bác trồng lúa mì chưa?", bán nông dân trả lời: "Chưa, tôi sợ trời mưa". Người đó tiếp tục hỏi: "Vậy bác trồng bông chưa?", bác nông dân đáp: "Cũng chưa, tôi sợ sâu bọ ăn bông", người đó lại hỏi tiếp: "Vậy rốt cuộc là bác trồng cái gì?", bác nông dân đáp: "Tôi chẳng trồng cái gì, như vậy là an toàn nhất." Tâm lý học xã hội lý giải rằng, con người luôn muốn hợp lý hóa hành vi của mình, họ tìm mọi lời giải thích cho sự đùn đẩy trách nhiệm của bản thân để có thể bảo vệ được tự tôn hoặc ít nhất cũng an ủi đỡ khiến mình phải suy nghĩ nhiều, đây là một cơ chế bảo vệ tâm lý.
Truoc đây, các ngân hàng Thụy Sĩ được phép bảo mật thông tin về các khách hàng gửi tiền nhưng từ khi diễn ra cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2009, các quốc gia như Mỹ và châu Âu đồng loạt điều tra các hành vi gian lận thuế của những công dân cất giấu tiền tại nước ngoài lên đến hàng ngàn tỷ đô la. Họ làm áp lực buộc Thụy Sĩ từ bỏ chính sách bảo mật tiếp tay cho các hành vi trốn thuế. Các nhà chính trị và giới ngân hàng Thụy Sĩ thì cố giấu đầu trong cát trước thực trạng khủng khoảng này viện cớ mọi việc đều tốt không có gì phải thay đổi. Họ đề nghị kế hoạch Rubik với hi vọng cứu vớt sự bảo mật nhưng Ủy ban Châu Âu đã đánh chìm kế hoạch này.
Trong đời sống

Từ xa xưa, dân gian truyền miệng rằng đà điểu khi gặp hiểm nguy luôn chui đầu vào cát. Và cách nghĩ này trở thành hình ảnh ẩn dụ ám chỉ những người không muốn chấp nhận sự thật, giống như trẻ em thường bịt tai lại và thét: "Con không muốn nghe!". Hội chứng đà điểu nhiều khi lại là chiến lược chính trên trường chính trị quốc nội và quốc tế, các nhà chính trị, đảng phái, nhà báo đối lập nhau, phê phán, phản biện nhau về cái mà họ gọi là đường lối chính trị của con đà điểu theo nghĩa có vấn đề nhưng cứ tưởng đã che đậy được, bằng cách phớ lờ, trì hoãn (rúc đầu xuống lỗ), yên trí sự việc sẽ tự giải quyết theo kiểu tự nó đến, tự nó sẽ qua.
Trước đây, người ta chỉ trích chiến lược đà điểu của Tổng thống Hoa Kỳ Obama đối với chương trình phát triển vũ khí hạch nhân của Iran, cảnh báo thế giới thái độ đà điểu đối với hàng hóa của Trung Quốc lan tràn cho thấy sự khoanh tay thúc thủ của Chính quyền. Cố tổng thống của Venezuela Hugo Chávez trong bài phát biểu của mình đã nêu: "Tôi không phải là kẻ thù của Obama, nhưng không thể không thấy chủ nghĩa đế quốc ở Washington. Những kẻ không thấy hoặc không muốn thấy điều đó hẳn nhiên là đà điểu châu Phi". Samuel Beckett từng nói: "Một kẻ ngu có thể giả mù nhắm mắt lại không muốn thấy nhưng ai biết con đà điểu đó thấy gì trong cát" (nguyên văn "Any fool can turn a blind eye but who knows what the ostrich sees in the sand").
Chú thích

↑  Nông nghiệp Việt Nam rất cần một "nhạc trưởng" để hội nhập
1 2  Giải mã bí ẩn trong thế giới động vật
↑  Hugo Chavez - một đời bão táp
1 2  Giải mã bí ẩn thói quen vùi đầu xuống cát vô cùng kỳ lạ của đà điểu
Đà điểu rúc đầu xuống cát
Một con đà điểu đang ấp trứng, nhìn từ xa trông như nó đang rúc đầu xuống cát
Đà điểu là động vật to lớn, chạy nhanh, cặp giò chắc khỏe, chúng không cần thiết phải rúc đầu xuống cát để trốn tránh nguy hiểm
Poikilacanthus harleyi

| Poikilacanthus harleyi> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Lamiales
Họ (familia): Acanthaceae
Chi (genus): Poikilacanthus
Loài (species): P. harleyi
Danh pháp hai phần
Poikilacanthus harleyi D.C. Wasshausen 
Poikilacanthus harleyi là một loài thực vật có hoa trong họ Ô rô. Loài này được Wassh. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1993.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Poikilacanthus harleyi”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.
Platostoma becquerelii

| Platostoma becquerelii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Lamiales
Họ (familia): Lamiaceae
Chi (genus): Platostoma
Loài (species): P. becquerelii
Danh pháp hai phần
Platostoma becquerelii Suddee & A.J.Paton, 2005 
Platostoma becquerelii là một loài thực vật có hoa trong họ Hoa môi. Loài này được Suddee & A.J.Paton mô tả khoa học đầu tiên năm 2005.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Platostoma becquerelii”. Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2013.
Plinia rogersiana

| Plinia rogersiana> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Myrtales
Họ (familia): Myrtaceae
Chi (genus): Plinia
Loài (species): P. rogersiana
Danh pháp hai phần
Plinia rogersiana Mattos, 1995 
Plinia rogersiana là một loài thực vật có hoa trong Họ Đào kim nương. Loài này được Mattos miêu tả khoa học đầu tiên năm 1995.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Plinia rogersiana”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Plinia punctata

| Plinia punctata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Myrtales
Họ (familia): Myrtaceae
Chi (genus): Plinia
Loài (species): P. punctata
Danh pháp hai phần
Plinia punctata Urb., 1923 
Plinia punctata là một loài thực vật có hoa trong Họ Đào kim nương. Loài này được Urb. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1923.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Plinia punctata”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Plinia povedae

| Plinia povedae> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Myrtales
Họ (familia): Myrtaceae
Chi (genus): Plinia
Loài (species): P. povedae
Danh pháp hai phần
Plinia povedae P.E.Sánchez, 1986 
Plinia povedae là một loài thực vật có hoa trong Họ Đào kim nương. Loài này được P.E.Sánchez miêu tả khoa học đầu tiên năm 1986.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Plinia povedae”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Plinia rubrinervis

| Plinia rubrinervis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Myrtales
Họ (familia): Myrtaceae
Chi (genus): Plinia
Loài (species): P. rubrinervis
Danh pháp hai phần
Plinia rubrinervis Urb., 1928 
Plinia rubrinervis là một loài thực vật có hoa trong Họ Đào kim nương. Loài này được Urb. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1928.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Plinia rubrinervis”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Nguyễn Thành Nam (Phú Thọ)

Bài này viết về Đại biểu Quốc hội Nguyễn Thành Nam. Đối với nhân vật khác, xem Nguyễn Thành Nam.
| Nguyễn Thành Nam> Chức vụ.Phó Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội Phú Thọ |
| --- | --- |
Nhiệm kỳ: 23 tháng 7 năm 2021 – nay 3 năm, 56 ngày
Chủ tịch: Bùi Minh Châu
Kế nhiệm: đương nhiệm
 
 Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XV
Nhiệm kỳ: 20 tháng 7 năm 2021 – nay 3 năm, 59 ngày
Chủ tịch Quốc hội: Vương Đình Huệ

Đại diện: Phú Thọ
Tỉ lệ: 80,75%
 
 
Thông tin cá nhân
Quốc tịch:  Việt Nam
Sinh: 13 tháng 8, 1966 (58 tuổi) Tiên Cát, Việt Trì, Phú Thọ
Nghề nghiệp: Cán bộ, công chức
Dân tộc: Kinh
Tôn giáo: Không
Đảng chính trị:  Đảng Cộng sản Việt Nam
Học vấn: Cử nhân Hành chính; Luật; Lý luận chính trị Kỹ sư Nông nghiệp Thạc sĩ Quản lý kinh tế
Alma mater: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh
Tặng thưởng:  Huân chương Lao động hạng Ba
Nguyễn Thành Nam (sinh ngày 13 tháng 8 năm 1966) là Đại biểu Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Ông hiện là Tỉnh ủy viên, Phó Trưởng Đoàn Đại biểu Quốc hội chuyên trách tỉnh Phủ Thọ, Đại biểu Quốc hội khóa XV từ Phú Thọ. Ông từng là Ủy viên Ban Chấp hành Liên minh Hợp tác xã Việt Nam, Bí thư Đảng đoàn, Chủ tịch Liên minh Hợp tác xã tỉnh Phú Thọ.
Nguyễn Thành Nam là đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam, học vị Cử nhân Hành chính, Cử nhân Luật, Cử nhân Lý luận chính trị, Kỹ sư Kinh tế nông nghiệp, Thạc sĩ Quản lý kinh tế. Ông có sự nghiệp đều công tác ở quê nhà Phú Thọ.
Xuất thân và giáo dục

Nguyễn Thành Nam sinh ngày 13 tháng 8 năm 1966 tại phường Tiên Cát, thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ. Ông lớn lên và tốt nghiệp trường Trung học phổ thông Việt Trì, hệ 10/10, thi đỗ và học Đại học Nông nghiệp I, nay là Học viện Nông nghiệp Việt Nam, tốt nghiệp Kỹ sư Kinh tế nông nghiệp. Ông học thêm Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội, có hai bằng đại học nữa là Cử nhân Hành chính và Cử nhân Luật, học cao học và nhận bằng Thạc sĩ Quản lý kinh tế. Ông được kết nạp Đảng Cộng sản Việt Nam vào ngày 9 tháng 11 năm 1987, trở thành đảng viên chính thức sau đó 1 năm, từng theo học các khóa chính trị ở Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh và tốt nghiệp Cử nhân lý luận chính trị.
Sự nghiệp

Tháng 1 năm 1986, Nguyễn Thành Nam bắt đầu công tác tại phường Tiên Cát, thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ, là Kế toán Hợp tác xã Nông nghiệp. Giai đoạn này ông cũng tham gia công tác Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, là Phó Bí thư Đoàn phường. Tháng 1 năm 1989, ông được bầu làm Bí thư Đoàn phường, rồi Ủy ban Ban Chấp hành Đảng bộ phường, Đại biểu Hội đồng nhân dân phường, Trưởng Ban Thư ký Hội đồng nhân dân phường Tiên Cát. Sau đó 4 năm, vào tháng 4 năm 1993, ông được điều lên công tác ở Thành đoàn Việt Trì, tỉnh Vĩnh Phú – nay là Phú Thọ, giữ chức Phó Bí thư Thành đoàn, Chủ tịch Hội Đồng đội, sau đó thăng chức Bí thư Thành đoàn, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh đoàn, được bầu làm Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố Việt Trì. Tháng 10 năm 1997, ông được bổ nhiệm làm Phó Bí thư thường trực Tỉnh đoàn Phú Thọ, Chủ tịch Hội Đồng đội, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Tỉnh đoàn. Sang tháng 11 năm 2002, ông tới công tác tại Trường Chính trị tỉnh Phú Thọ, là Đảng ủy viên, Phó Hiệu trưởng, Chủ tịch Công đoàn trường. Đến tháng 5 năm 2009, ông được điều về huyện Đoan Hùng, là Phó Bí thư phụ trách cơ sở Đảng, rồi Phó Bí thư thường trực, Đại biểu Hội đồng nhân dân huyện Đoan Hùng.
Tháng 5 năm 2012, Nguyễn Thành Nam nhậm chức Phó Chủ tịch thường trực Liên minh Hợp tác xã tỉnh Phú Thọ, rồi được bầu làm Chủ tịch, Bí thư Chi bộ, Ủy viên Ban Chấp hành Liên minh Hợp tác xã Việt Nam. Tháng 11 năm 2020, tại Đại hội Đảng bộ tỉnh Phú Thọ lần thứ XIX, nhiệm kỳ 2020–2025, ông được bầu vào Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh. Sang năm 2021, ông được Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh giới thiệu tham gia ứng cử đại biểu Quốc hội từ Phú Thọ, thuộc đơn vị bầu cử số 2 gồm thị xã Phú Thọ, huyện Phù Ninh, Lâm Thao, Đoan Hùng, rồi trúng cử Đại biểu Quốc hội khóa XV với tỷ lệ 80,75%. Ngày 23 tháng 7 năm 2021, ông được phê chuẩn làm Phó Trưởng Đoàn chuyên trách Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Phú Thọ.
Khen thưởng

Huân chương Lao động hạng Ba, 2015;
Chú thích

↑  “Tóm tắt tiểu sử người ứng cử Đại biểu Quốc hội khóa XV tỉnh Phú Thọ”. Phú Thọ. ngày 21 tháng 5 năm 2021. Lưu trữ bản gốc ngày 9 tháng 8 năm 2022. Truy cập ngày 2 tháng 3 năm 2023.
↑  “Hồ sơ Nguyễn Thành Nam”. Vietnamnet. ngày 10 tháng 6 năm 2021. Lưu trữ bản gốc ngày 2 tháng 3 năm 2023. Truy cập ngày 2 tháng 3 năm 2023.
↑  “Đại biểu Nguyễn Thành Nam”. Bầu cử Quốc hội. ngày 10 tháng 6 năm 2021. Lưu trữ bản gốc ngày 13 tháng 2 năm 2023. Truy cập ngày 2 tháng 3 năm 2023.
↑  “Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Phú Thọ lần thứ XIX, nhiệm kỳ 2020 - 2025: Thông qua Nghị quyết và bế mạc Đại hội”. Phú Thọ. ngày 28 tháng 10 năm 2020. Lưu trữ bản gốc ngày 2 tháng 3 năm 2023. Truy cập ngày 2 tháng 3 năm 2023.
↑  Hương Giang (ngày 11 tháng 6 năm 2021). “7 đại biểu Quốc hội khóa XV, nhiệm kỳ 2021 - 2026 tỉnh Phú Thọ”. Phú Thọ. Lưu trữ bản gốc ngày 9 tháng 8 năm 2022. Truy cập ngày 2 tháng 3 năm 2023.
↑  Hương Giang (ngày 10 tháng 6 năm 2021). “Bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XV và đại biểu HĐND các cấp, nhiệm kỳ 2021 - 2026: Thành công từ sự chỉ đạo quyết liệt, linh hoạt, sáng tạo”. Phú Thọ. Lưu trữ bản gốc ngày 9 tháng 8 năm 2022. Truy cập ngày 2 tháng 3 năm 2023.
↑  Ngọc Phúc (ngày 9 tháng 6 năm 2021). “Phú Thọ tổng kết công tác bầu cử”. Báo Pháp luật. Lưu trữ bản gốc ngày 26 tháng 5 năm 2022. Truy cập ngày 2 tháng 3 năm 2023.
↑  Hương Giang (ngày 9 tháng 6 năm 2021). “Tổng kết công tác bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XV và đại biểu HĐND các cấp, nhiệm kỳ 2021 - 2026”. Phú Thọ. Lưu trữ bản gốc ngày 9 tháng 8 năm 2022. Truy cập ngày 2 tháng 3 năm 2023.
↑  “Bí thư Tỉnh ủy Bùi Minh Châu tiếp tục giữ chức Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh”. Liên minh Hợp tác xã Phú Thọ. ngày 28 tháng 7 năm 2021. Lưu trữ bản gốc ngày 2 tháng 3 năm 2023. Truy cập ngày 2 tháng 3 năm 2023.
Lerzy

| --- | --- |
 Lerzy
Lerzy

Hành chính
Quốc gia:  Pháp
Vùng: Hauts-de-France
Tỉnh: Aisne
Quận: Vervins
Tổng: La Capelle
Liên xã: Thiérache du Centre
Xã (thị) trưởng: Jérôme Langhendries (2001-2008)
Thống kê
Độ cao: 140–219 m (459–719 ft) (bình quân 152 m (499 ft)[chuyển đổi: tùy chọn không hợp lệ])
Diện tích đất1: 11,54 km2 (4,46 dặm vuông Anh)
INSEE/Mã bưu chính: 02418/ 02260

Lerzy  là một xã ở tỉnh Aisne, vùng Hauts-de-France thuộc miền bắc nước Pháp.
Nakatsugaru (huyện)

Huyện in Tōhoku, Nhật BảnBản mẫu:SHORTDESC:Huyện in Tōhoku, Nhật Bản
| Nakatsugaru 中津軽郡 |
| --- | --- |
Huyện
Vị trí huyện Nakatsugaru trên bản đồ tỉnh Aomori
NakatsugaruVị trí huyện Nakatsugaru trên bản đồ Nhật Bản
Tọa độ: 40°30′54″B 140°15′18″Đ﻿ / ﻿40,515°B 140,255°Đ﻿ / 40.51500; 140.25500
Quốc gia:  Nhật Bản
Vùng: Tōhoku
Tỉnh: Aomori
Diện tích
 • Tổng cộng: 246 km2 (95 mi2)
Dân số (1 tháng 10, 2020)
 • Tổng cộng: 1,265
 • Mật độ: 5,1/km2 (13/mi2)
Nakatsugaru (中津軽郡, Nakatsugaru-gun?) là huyện thuộc tỉnh Aomori, Nhật Bản. Tính đến ngày 1 tháng 10 năm 2020, dân số ước tính của huyện là 1.265 và mật độ dân số là 5,1 người/km2. Tổng diện tích thị trấn là 246 km2.
Poneridia lugens

| Poneridia lugens> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Chrysomelidae
Chi (genus): Poneridia
Loài (species): P. lugens
Danh pháp hai phần
Poneridia lugens Blackburn, 1896 
Poneridia lugens là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Blackburn miêu tả khoa học năm 1896.
Chú thích

↑  Chrysomelidae in Synopsis of the described Coleoptera of the World ngày 13 tháng 12 năm 2008
Nassella pungens

| Nassella pungens> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Poales
Họ (familia): Poaceae
Chi (genus): Nassella
Loài (species): N. pungens
Danh pháp hai phần
Nassella pungens É.Desv. 
Nassella pungens là một loài thực vật có hoa trong họ Hòa thảo. Loài này được É.Desv. mô tả khoa học đầu tiên năm 1853.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Nassella pungens”. Truy cập ngày 6 tháng 6 năm 2013.
Polypodium iridifolium

| Polypodium iridifolium> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Pteridophyta
Lớp (class): Polypodiopsida
Bộ (ordo): Polypodiales
Họ (familia): Polypodiaceae
Chi (genus): Polypodium
Loài (species): P. iridifolium
Danh pháp hai phần
Polypodium iridifolium Diels, 1899 
Polypodium iridifolium là một loài dương xỉ trong họ Polypodiaceae. Loài này được Diels mô tả khoa học đầu tiên năm 1899.
Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Polypodium iridifolium”. Truy cập ngày 28 tháng 5 năm 2014.
Nassella trichotoma

| Nassella trichotoma |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Poales
Họ (familia): Poaceae
Chi (genus): Nassella
Loài (species): N. trichotoma
Danh pháp hai phần
Nassella trichotoma (Nees) Hack. & Arechav. 
Nassella trichotoma là một loài thực vật có hoa trong họ Hòa thảo. Loài này được (Nees) Hack. & Arechav. mô tả khoa học đầu tiên năm 1896.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Nassella trichotoma”. Truy cập ngày 6 tháng 6 năm 2013.
Mô hình tối ưu

Mô hình tối ưu (Optimality model) là thuật ngữ chỉ về một công cụ được sử dụng để giả thuyết, đánh giá chi phí và lợi ích của các đặc điểm, tính trạng, kiểu hình và dáng vẻ khác nhau của sinh vật (bao gồm cả hành vi) trong thế giới tự nhiên. Đánh giá này cho phép các nhà nghiên cứu đưa ra dự đoán về hành vi tối ưu của sinh vật hoặc các khía cạnh khác trong kiểu hình của nó. Mô hình hóa tối ưu là khía cạnh mô hình hóa của lý thuyết tối ưu hóa. Nó cho phép tính toán và hình dung các chi phí và lợi ích ảnh hưởng đến kết quả của một quyết định (ví dụ: việc tối ưu hóa kiếm ăn), và góp phần vào sự hiểu biết về sự thích ứng. Cách tiếp cận dựa trên các mô hình tối ưu trong sinh học đôi khi được gọi là lý thuyết tối ưu.
Hành vi tối ưu được định nghĩa là hành động tối đa hóa sự khác biệt giữa chi phí và lợi ích của quyết định đó. Ba biến số chính được sử dụng trong các mô hình hành vi tối ưu: sự quyết định, tiền tệ và ràng buộc (hiểu trong bối cảnh này). Quyết định liên quan đến việc cân nhắc về chi phí và lợi ích của các hành động của động vật. Tiền tệ trong bối cảnh này được định nghĩa là biến số nhằm mục đích tối đa hóa (ví dụ: lương thực trên một đơn vị chi tiêu năng lượng, nghĩa là lượng thức ăn kiếm được so với công sức bỏ ra). Nó là yếu tố thúc đẩy một hành động và thường liên quan đến thức ăn hoặc các mặt hàng khác cần thiết cho sự tồn tại của sinh vật.
Ràng buộc đề cập đến những giới hạn được đặt ra đối với hành vi, chẳng hạn như thời gian và năng lượng được sử dụng để thực hiện hành vi đó, hoặc có thể là những hạn chế vốn có đối với khả năng giác quan của chúng. Những hạn chế này có thể là do đặc điểm của môi trường sống hoặc sinh lý của động vật và có thể hạn chế hiệu quả kiếm ăn của chúng. Các mô hình tối ưu được sử dụng để dự đoán hành vi tối ưu (ví dụ: thời gian dành cho việc kiếm ăn). Để đưa ra dự đoán về hành vi tối ưu, đồ thị chi phí-lợi ích được sử dụng để hình dung mô hình tối ưu. Tính tối ưu xảy ra ở điểm mà sự khác biệt giữa lợi ích và chi phí để có được tiền tệ thông qua một hành vi cụ thể là tối đa.
Cấu trúc

Để xây dựng một mô hình tối ưu, hành vi trước tiên phải được xác định rõ ràng. Sau đó, các mô tả về chi phí và lợi ích thay đổi như thế nào theo cách thức thực hiện hành vi phải đạt được, ví dụ về lợi ích và chi phí bao gồm các biện pháp sinh tồn trực tiếp như con cái được tạo ra, sự thay đổi về tuổi thọ, thời gian đã sử dụng hoặc đạt được, hoặc năng lượng đã tiêu và đạt được. Mỗi khi một sinh vật thể hiện một hành vi nào đó, nó phải cân nhắc giữa chi phí và lợi ích để đưa ra quyết định.
Hiểu rõ hơn về mối quan hệ giữa các giá trị trong một mô hình dẫn đến những dự đoán tốt hơn về hành vi của sinh vật. Để xác định thời gian tối ưu dành cho một hành vi, người ta có thể lập một biểu đồ cho thấy lợi ích và chi phí thay đổi như thế nào theo hành vi. Tối ưu được định nghĩa là điểm mà sự khác biệt giữa lợi ích và chi phí cho một hành vi được tối đa hóa, có thể được thực hiện bằng cách vẽ đồ thị lợi ích và chi phí trên trục y và thước đo hành vi trên trục x. Một loại tiền tệ cũng phải được xác định. Một bài kiểm tra các dự đoán được tạo ra bởi mô hình tối ưu có thể được thực hiện để xác định loại tiền tệ mà sinh vật tối đa hóa tại bất kỳ thời điểm nào.
Phê bình

Một số hạn chế cố hữu của các mô hình tối ưu đã dẫn đến những lời chỉ trích về tính hữu ích của chúng, bao gồm: (a) tính tối ưu trong hành vi của sinh vật thực sự không thể được kiểm tra, không có các thực chứng cụ thể mà chỉ là lý thuyết; (b) sinh vật không thích nghi để tối ưu hóa mà là do chọn lọc tự nhiên do đó lý thuyết tối ưu hóa là tư duy kinh tế của con người áp đặt lên hành vi của con vật. Các mô hình tối ưu có thể không dự đoán hoặc có thể không đủ trong việc giải thích hành vi của sinh vật. Ví dụ, ngay cả khi chọn đơn vị tiền tệ "tốt nhất", các sinh vật có thể sẽ không hoàn toàn phù hợp với mô hình tối ưu được tạo ra, nhưng điều đó không nhất thiết có nghĩa là sinh vật đang hành động không tối ưu.
Ngoài ra, các mô hình tối ưu giả định rằng các đặc tính ở mức tối ưu; tuy nhiên, có một số lý do tại sao không phải lúc nào cũng có thể đưa ra giả định này. Nhiều đặc điểm hành vi có thể chỉ tiếp cận với sự tối cưu, và có thể có những lời giải thích không được giải thích trong mô hình tối ưu cho sự phát triển của một số đặc điểm nhất định. Khả năng của chọn lọc tự nhiên để tối ưu hóa hành vi phụ thuộc vào tốc độ mà chọn lọc có thể làm thay đổi cấu trúc di truyền, điều này bị ảnh hưởng bởi lượng phương sai cộng tính có tại thời điểm chọn lọc, dòng gen, tốc độ thay đổi môi trường và các tác động ngẫu nhiên như trôi dạt di truyền. Sự tối đa hóa đòi hỏi cả sự ổn định về mặt di truyền và môi trường, nhưng các quần thể thực có kiểu hình không liên tục và biến động về tỷ lệ hoàn vốn.
Các yếu tố di truyền có thể hạn chế việc đạt được sự tối ưu bao gồm sự đột biến và liên kết di truyền. Các đột biến có thể đẩy quần thể ra xa mức tối ưu. Ngoài ra, các alen có lợi và bất lợi đôi khi ở cùng nhau do liên kết di truyền, vốn dĩ ngăn cản trạng thái "tối ưu". Tình huống này minh họa quan điểm rộng hơn của các gen là tương tác với nhau, trái ngược với việc tạo ra kết quả tổng hợp của các đặc điểm phát sinh độc lập. Các yếu tố môi trường bao gồm các phản ứng được phân loại đối với môi trường, tính không đồng nhất của môi trường và độ trễ tiến hóa.
Tất cả các cá thể đều khác nhau và thể hiện các phản ứng khác nhau đối với môi trường, và tất cả các môi trường đều không đồng nhất với nhau do đó sẽ tác động đến các tham so. Những khác biệt này làm cho việc xác định một trạng thái "tối ưu" chính xác cho bất kỳ cá thể cụ thể nào trong bất kỳ môi trường cụ thể nào trở nên khó khăn. Tương tự như vậy, nếu một môi trường hoặc vi môi trường biến động nhanh chóng, các sinh vật không thể đáp ứng với sự chọn lọc đủ nhanh để thể hiện dạng tối ưu, thích nghi tốt của loài chúng. Một số chiến lược thay thế hoặc bổ sung để mô tả và phân tích hành vi của sinh vật bao gồm các phương pháp so sánh phát sinh loài và di truyền định lượng.
Polypodium involutum

| Polypodium involutum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Pteridophyta
Lớp (class): Polypodiopsida
Bộ (ordo): Polypodiales
Họ (familia): Polypodiaceae
Chi (genus): Polypodium
Loài (species): P. involutum
Danh pháp hai phần
Polypodium involutum Desv., 1811 
Polypodium involutum là một loài dương xỉ trong họ Polypodiaceae. Loài này được Desv. mô tả khoa học đầu tiên năm 1811.
Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Polypodium involutum”. Truy cập ngày 28 tháng 5 năm 2014.
Luteti

Đối với các định nghĩa khác, xem Lutetia (định hướng).
Luteti là một nguyên tố hóa học có ký hiệu Lu và số nguyên tử 71. Nó nằm trong lớp d của bảng tuần hoàn chứ không thuộc lớp f, nhưng IUPAC xếp nó vào nhóm Lanthan. Nó là một trong các nguyên tố đã được xếp vào nhóm nguyên tố đất hiếm. Một trong các đồng vị phóng xạ của nó (176Lu) được dùng trong công nghệ hạt nhân để các định tuổi của các thiên thạch. Luteti luôn cộng sinh với nguyên tố ytri và đôi khi được dùng trong các hợp kim và chất xúc tác trong các phản ứng hóa học khác nhau.