stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Neoprene

Miếng bịt cổ, bịt cổ tay, khóa thông hơi bằng tay, máy bơm hơi, phéc mơ tuya và vải của một bộ đồ lặn bằng cao su neoprene. Chất liệu mềm ở cổ và cổ tay được làm từ cao su neoprene để tạo độ đàn hồi.
Cấu trúc hóa học của đơn vị lặp lại của polychloroprene
Neoprene (tên khác là polychloroprene) là một họ cao su tổng hợp được sản xuất bằng cách trùng hợp chloroprene. Neoprene thể hiện tính ổn định hóa học tốt và duy trì tính linh hoạt trong một phạm vi nhiệt độ rộng. Neoprene được bán dưới dạng cao su rắn hoặc ở dạng mủ và được sử dụng trong nhiều ứng dụng khác nhau, chẳng hạn như vỏ máy tính xách tay, nẹp chỉnh hình (cổ tay, đầu gối, v.v.), vật liệu cách điện, màng đàn hồi dạng lỏng và dạng tấm hoặc nhấp nháy, và cua roa ô tô.
Sản xuất

Neoprene được sản xuất bằng cách trùng hợp gốc tự do của chloroprene. Trong sản xuất thương mại, polyme này được điều chế bằng phản ứng trùng hợp nhũ tương gốc tự do. Quá trình trùng hợp được bắt đầu bằng cách sử dụng kali persulfat. Các nucleophile đa chức năng, các oxit kim loại (ví dụ: oxit kẽm) và thiourea được sử dụng để liên kết chéo các sợi polyme riêng lẻ.
Lịch sử

Neoprene được phát minh bởi các nhà khoa học làm việc tại DuPont vào ngày 17 tháng 4 năm 1930, sau khi Tiến sĩ Elmer K. Bolton của DuPont tham dự một bài giảng của Cha Julius Arthur Nieuwland, một giáo sư hóa học tại Đại học Notre Dame. Nghiên cứu của Nieuwland tập trung vào hóa học acetylen và trong quá trình làm việc của mình, ông đã sản xuất ra divinyl acetylen, một loại thạch có thể biến thành một hợp chất đàn hồi tương tự như cao su khi cho qua lưu huỳnh dichloride. Sau khi DuPont mua bản quyền bằng sáng chế từ trường đại học, Wallace Carothers của DuPont đã tiếp quản việc phát triển thương mại khám phá của Nieuwland với sự cộng tác của chính Nieuwland và các nhà hóa học của DuPont là Arnold Collins, Ira Williams và James Kirby. Collins tập trung vào monovinyl acetylen và cho phép nó phản ứng với khí hydro chloride, tạo thành cloropren.
DuPont lần đầu tiên tiếp thị hợp chất này vào năm 1931 với tên thương mại là DuPrene, nhưng khả năng thương mại của nó bị hạn chế bởi quy trình sản xuất ban đầu, khiến sản phẩm có mùi hôi. Một quy trình mới đã được phát triển, loại bỏ các sản phẩm phụ gây mùi và giảm một nửa chi phí sản xuất, và công ty bắt đầu bán nguyên liệu này cho các nhà sản xuất thành phẩm. Để ngăn các nhà sản xuất kém chất lượng làm tổn hại đến danh tiếng của sản phẩm, nhãn hiệu DuPrene đã bị hạn chế chỉ áp dụng cho vật liệu do DuPont bán. Vì bản thân công ty không sản xuất bất kỳ sản phẩm cuối nào có chứa DuPrene, nên nhãn hiệu này đã bị bỏ đi vào năm 1937 và được thay thế bằng một tên chung, neoprene, nhằm "biểu thị rằng đây là một thành phần, chứ không phải là một sản phẩm tiêu dùng hoàn chỉnh". DuPont sau đó đã làm việc rộng rãi để tạo ra nhu cầu cho sản phẩm của mình, thực hiện một chiến lược tiếp thị bao gồm xuất bản tạp chí kỹ thuật của riêng mình, trong đó công bố rộng rãi công dụng của neoprene cũng như quảng cáo các sản phẩm dựa trên neoprene của các công ty khác. Đến năm 1939, doanh số bán neoprene đã tạo ra lợi nhuận hơn 300.000 đô la cho công ty (tương đương $6.311.483 năm 2022).
Omphalocarpum pedicellatum

| Omphalocarpum pedicellatum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Asterids
Bộ (ordo): Ericales
Họ (familia): Sapotaceae
Chi (genus): Omphalocarpum
Loài (species): O. pedicellatum
Danh pháp hai phần
Omphalocarpum pedicellatum De Wild., 1919 
Omphalocarpum pedicellatum là một loài thực vật có hoa trong họ Hồng xiêm. Loài này được De Wild. mô tả khoa học đầu tiên năm 1919.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Omphalocarpum pedicellatum”. Truy cập ngày 24 tháng 8 năm 2013.
9932 Kopylov

9932 Kopylov là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó quay quanh Mặt Trời mỗi 4.08 năm.
Được phát hiện ngày 23 tháng 8 năm 1985 bởi Nikolai Chernykh working ở Đài vật lý thiên văn Crimean, tên chỉ định của nó là "1985 QP5". It was later renamed "Kopylov" after Ivan Mikheevich Kopylov, the director thuộc Special Astrophysical Observatory from 1966 until 1985.
Leptobatopsis cardinalis

| Leptobatopsis cardinalis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Ichneumonidae
Chi (genus): Leptobatopsis
Loài (species): L. cardinalis
Danh pháp hai phần
Leptobatopsis cardinalis Chandra & Gupta, 1977 
Leptobatopsis cardinalis là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2014.
Carpesium gigas

| Carpesium gigas> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Asterales
Họ (familia): Asteraceae
Chi (genus): Carpesium
Loài (species): C. gigas
Danh pháp hai phần
Carpesium gigas H.Lév. & Vaniot, 1909 
Carpesium gigas là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được H.Lév. & Vaniot mô tả khoa học đầu tiên năm 1909.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Carpesium gigas”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.
Neuroleon punctatus

| Neuroleon punctatus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Neuroptera
Họ (familia): Myrmeleontidae
Phân họ (subfamilia): Myrmeleontinae
Tông (tribus): Nemoleontini
Phân tông (subtribus): Neuroleontina
Chi (genus): Neuroleon
Loài (species): N. punctatus
Danh pháp hai phần
Neuroleon punctatus Navás, 1911 
Neuroleon punctatus là một loài côn trùng trong họ Myrmeleontidae thuộc bộ Neuroptera. Loài này được Navás miêu tả năm 1911.
Chú thích

↑  Oswald, J. D. (2007). Neuropterida Species of the World. Version 2.0.
Athyrium cuspidatum

| Athyrium cuspidatum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Pteridophyta
Lớp (class): Polypodiopsida
Bộ (ordo): Polypodiales
(không phân hạng): Eupolypods II
Họ (familia): Woodsiaceae
Chi (genus): Athyrium
Loài (species): A. cuspidatum
Danh pháp hai phần
Athyrium cuspidatum (Bedd.) M.Kato, 1977 
Athyrium cuspidatum là một loài thực vật có mạch trong họ Woodsiaceae. Loài này được (Bedd.) M. Kato miêu tả khoa học đầu tiên năm 1977.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Athyrium cuspidatum”. Truy cập ngày 13 tháng 8 năm 2013.
27 tháng 3

Ngày 27 tháng 3 là ngày thứ 86 trong mỗi năm thường (ngày thứ 87 trong mỗi năm nhuận). Còn 279 ngày nữa trong năm.
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
<< Tháng 3 năm 2024 >>
| CN | T2 | T3 | T4 | T5 | T6 | T7 |
|   |   |   |   |   | 1 | 2 |
| 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 |
| 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 |
| 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 |
| 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |
31:
Sự kiện

913 – Cấm binh của Hậu Lương tiến hành binh biến, Hoàng đế Chu Hữu Khuê quyết định tự sát, Chu Hữu Trinh sau đó được tôn làm người kế vị.
1883 – Trong Chiến tranh Pháp-Đại Nam, quân Pháp chiếm được thành Nam Định từ quân Nguyễn-Cờ Đen.
1884 – Cuộc điện thoại đường dài đầu tiên được gọi từ Boston đến New York.
1919 – tại Mátxcơva, Lênin đã chủ trì Đại hội thành lập Quốc tế Cộng sản (Quốc tế 3) có sự tham dự của đại diện 30 Đảng cộng sản và các tổ chức cánh tả trên thế giới với khẩu hiệu: "Vô sản tất cả các nước và các dân tộc bị áp bức, liên hiệp lại".
1920 – tại Đại hội Tua của Đảng xã hội Pháp, đồng chí Nguyễn Ái Quốc cùng một số đảng viên khác đã tán thành gia nhập Quốc tế 3 và Người trở thành một trong những người sáng lập Đảng Cộng sản Pháp.
1935 – 13 đại biểu đại diện cho 600 đảng viên thuộc các Đảng bộ trong nước và các tổ chức Đảng ở nước ngoài đã tiến hành Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ nhất của Đảng Cộng sản Đông Dương diễn ra từ ngày 27/3/1935 đến 31/3/1935
1946 – Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 38 thiết lập Nha Thanh niên và Thể dục trong Bộ Quốc gia giáo dục. Các báo Cứu Quốc, Việt Nam khỏe và nhiều tờ báo khác đăng lời “Hồ Chủ tịch hô hào đồng bào tập thể dục: Sức khoẻ và thể dục”.
1964
Chủ tịch Hồ Chí Minh triệu tập Hội nghị chính trị đặc biệt tại Hội trường Ba Đình. Đây là một hội nghị Diên Hồng của thời đại mới. Người đã báo cáo với Hội nghị những thành tích to lớn của nhân dân ta trong mười nǎm qua, về tình hình hiện tại và nhiệm vụ trước mắt.
Động đất Thứ sáu Tuần Thánh với cường độ 9,2 độ Richter, xảy ra tại Alaska, khiến 125 người thiệt mạng.
1977 – Hai chiếc máy bay Boeing 747 của hãng hàng không Néerlandaise KLM và Pan-American, đụng nhau trên đường bay, 583 người thiệt mạng.
1993 – Giang Trạch Dân được bổ nhiệm làm Chủ tịch Trung Quốc.
1994 – Nguyên mẫu chiến đấu cơ Typhoon, do hãng liên doanh Eurofighter GmbH thiết kế và chế tạo, bay vòng quanh bang Bayern của Đức trong chuyến bay thử nghiệm đầu tiên.
2010 – Barnaby Hands thành lập Senya, một vi quốc gia không được công nhận ở Anh Quốc
Mất

1191 – Giáo hoàng Clement III (s. 1130)
1378 – Giáo hoàng Gregory XI (s. khoảng năm 1336)
1635 – Robert Naunton, chính khách người Anh (s. 1563)
1757 – Johann Stamitz, nhà soạn nhạc người Séc (s. 1717)
1770 – Giovanni Battista Tiepolo, nghệ sĩ người Ý (s. 1696)
1809 – Joseph-Marie Vien, họa sĩ người Pháp (s. 1716)
1836 – James Fannin, nhà cánh mạng Texas (s. 1804)
1843 – Karl Salomo Zachariae von Lingenthal, luật gia người Đức (s. 1769)
1850 – Wilhelm Beer, nhà thiên văn người Đức (s. 1797)
1864 – Jacques Ampère, học giả người Pháp (s. 1800)
1865 – Petrus Hoffman Peerlkamp, học giả người Đức (s. 1786)
1873 – Amedée Simon Dominique Thierry, nhà báo, sử gia người Pháp (s. 1797)
1875 – Edgar Quinet, sử gia người Pháp (s. 1803)
1878 – Sir George Gilbert Scott, kiến trúc sư người Anh (s. 1811)
1889 – John Bright, chính khách người Anh (s. 1811)
1897 – Andreas Anagnostakis, thầy thuốc người Hy Lạp (s. 1826)
1918 – Henry Adams, sử gia người Mỹ (s. 1838)
1923 – Sir James Dewar, nhà hóa học người Scotland (s. 1842)
1924 – Walter Parratt, nhà soạn nhạc người Anh (s. 1841)
1926 – Georges Vézina, vận động viên khúc côn cầu trên băng người Canada (s. 1887)
1927 – Start, vận động viên bóng chày người Mỹ (s. 1842)
1931 – Arnold Bennett, tiểu thuyết gia người Anh (s. 1867)
1940 – Michael Joseph Savage, thủ tướng New Zealand (s. 1872)
1967 – Jaroslav Heyrovský, nhà hóa học, giải thưởng Nobel người Séc (s. 1890)
1968 – Yuri Gagarin, nhà du hành vũ trụ người Liên Xô, là người bay vào quỹ đạo Trái Đất đầu tiên (s. 1934)
1972
Sharkey Bonano, nhạc sĩ người Mỹ (s. 1904)
M. C. Escher, nghệ sĩ người Đức (s. 1898)
1977
A. P. Hamann, chính khách người Mỹ
Diana Hyland, nữ diễn viên người Mỹ (s. 1936)
Jacob Louis Veldhuyzen van Zanten, phi công và huấn luyện viên bay người Hà Lan (s. 1927)
1981 – Mao Dun, nhà văn người Trung Quốc (s. 1895)
1988 – Renato Salvatori, diễn viên người Ý (s. 1934)
1989
May Allison, nữ diễn viên người Mỹ (s. 1890)
Jack Starrett, diễn viên, đạo diễn phim người Mỹ (s. 1936)
1991
Ralph Bates, diễn viên người Anh (s. 1940)
Aldo Ray, diễn viên người Mỹ (s. 1926)
1993
Clifford Jordan, nhạc công saxophon, người chỉ huy dàn nhạc nhỏ người Mỹ (s. 1931)
Paul László, chuyên viên trang trí nội thất, kiến trúc sư người Hungary (s. 1900)
1998
David McClelland, nhà tâm lý học người Mỹ (s. 1917)
Ferry Porsche, nhà sản xuất ô tô người Áo (s. 1909)
2000 – Ian Dury, nhạc sĩ người Anh (s. 1942)
2002
Milton Berle, diễn viên, diễn viên hài người Mỹ (s. 1908)
Dudley Moore, diễn viên người Anh (s. 1935)
Billy Wilder, người đạo diễn người Mỹ (s. 1906)
2003
Daniel Ceccaldi, diễn viên người Pháp (s. 1927)
Paul Zindel, nhà văn người Mỹ (s. 1936)
2004 – Adán Sánchez, ca sĩ người México (s. 1984)
2005 – Bob Casey, bóng chày người đọc bản giới thiệu tin tức người Mỹ (s. 1925)
2006
Ian Hamilton Finlay, nhà thơ, nhà văn, nghệ sĩ, Gardener người Scotland (s. 1925)
Stanisław Lem, nhà văn người Ba Lan (s. 1921)
2007 – Paul Lauterbur, nhà hóa học, giải thưởng Nobel người Mỹ (s. 1929)
2008 – George Pruteanu, nhà phê bình văn học, chính khách người România (s. 1947)
2011 – Nguyễn Đức Quang, nhạc sĩ chính của phong trào Du ca ở Miền Nam Việt Nam (s. 1944)
Ngày lễ và ngày kỷ niệm

1946: Ngày thể thao Việt Nam
Ngày Quốc tế sân khấu
2005, 2016: Lễ Phục sinh
| --- | --- |
: Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về 27 tháng 3.
Oisy, Nièvre

| --- | --- |
 Oisy
Oisy
Vị trí trong vùng Burgundy Oisy 
Hành chính
Quốc gia:  Pháp
Vùng: Bourgogne-Franche-Comté
Tỉnh: Nièvre
Quận: Clamecy
Tổng: Clamecy
Liên xã: Vaux d'Yonne
Xã (thị) trưởng: Jack Dutarte (2001-2008)
Thống kê
Độ cao: 157–286 m (515–938 ft)
Diện tích đất1: 17,50 km2 (6,76 dặm vuông Anh)
Nhân khẩu1: 343  
 - Mật độ: 20/km2 (52/sq mi)
INSEE/Mã bưu chính: 58198/ 58500

2 Dân số không tính hai lần: cư dân của nhiều xã (ví dụ, các sinh viên và quân nhân) chỉ tính một lần.
Oisy là một xã của tỉnh Nièvre, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền trung nước Pháp.
Dân số

Theo điều tra dân số 1999 có dân số là 343. Vào ngày 1-1-2005, xấp xỉ là 298.
Pandanus celebicus

| Pandanus celebicus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Pandanales
Họ (familia): Pandanaceae
Chi (genus): Pandanus
Loài (species): P. celebicus
Danh pháp hai phần
Pandanus celebicus Warb., 1900 
Pandanus celebicus là một loài thực vật có hoa trong họ Dứa dại. Loài này được Warb. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1900.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Pandanus celebicus”. Truy cập ngày 8 tháng 6 năm 2013.
Neuroleon roscidus

| Neuroleon roscidus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Neuroptera
Họ (familia): Myrmeleontidae
Phân họ (subfamilia): Myrmeleontinae
Tông (tribus): Nemoleontini
Phân tông (subtribus): Neuroleontina
Chi (genus): Neuroleon
Loài (species): N. roscidus
Danh pháp hai phần
Neuroleon roscidus Navás, 1937 
Neuroleon roscidus là một loài côn trùng trong họ Myrmeleontidae thuộc bộ Neuroptera. Loài này được Navás miêu tả năm 1937.
Chú thích

↑  Oswald, J. D. (2007). Neuropterida Species of the World. Version 2.0.
Centropogon asclepiadeus

| Centropogon asclepiadeus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Asterales
Họ (familia): Campanulaceae
Chi (genus): Centropogon
Loài (species): C. asclepiadeus
Danh pháp hai phần
Centropogon asclepiadeus (Willd. ex Schult.) E.Wimm., 1926 
Centropogon asclepiadeus là loài thực vật có hoa trong họ Hoa chuông. Loài này được (Willd. ex Schult.) E.Wimm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1926.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Centropogon asclepiadeus”. Truy cập ngày 18 tháng 6 năm 2013.
Catocala dula

| Catocala dula |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Hexapoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Liên họ (superfamilia): Noctuoidea
(không phân hạng): Macrolepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Phân họ (subfamilia): Catocalinae
Chi (genus): Catocala
Loài (species): C. dula
Danh pháp hai phần
Catocala dula Bremer, 1861 
Catocala dula là một loài bướm đêm thuộc họ Erebidae. Nó được tìm thấy ở Nga, Nhật Bản, Hàn Quốc và Trung Quốc.
Sải cánh dài khoảng 65 mm.
Phụ loài

Catocala dula carminea
Catocala dula dula
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 15 tháng 6 năm 2014.
Ohilimia scutellata

| Ohilimia scutellata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Salticidae
Chi (genus): Ohilimia
Loài (species): O. scutellata
Danh pháp hai phần
Ohilimia scutellata (Kritscher, 1959) 
 
Ohilimia scutellata là một loài nhện trong họ Salticidae.
Loài này thuộc chi Ohilimia. Ohilimia scutellata được Kritscher miêu tả năm 1959.
Chú thích

↑  Platnick, N. I. (2012) The world spider catalog, version 12.5. American Museum of Natural History. DOI: 10.5531/db.iz.0001.
Castilleja chlorosceptron

| Castilleja chlorosceptron> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Asterids
Bộ (ordo): Lamiales
Họ (familia): Orobanchaceae
Chi (genus): Castilleja
Loài (species): C. chlorosceptron
Danh pháp hai phần
Castilleja chlorosceptron G.L.Nesom, 1992 
Castilleja chlorosceptron là loài thực vật có hoa thuộc họ Cỏ chổi. Loài này được G.L.Nesom mô tả khoa học đầu tiên năm 1992.
Olesicampe lophyri

| Olesicampe lophyri> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Ichneumonidae
Chi (genus): Olesicampe
Loài (species): O. lophyri
Danh pháp hai phần
Olesicampe lophyri (Riley, 1877) 
Olesicampe lophyri là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2014.
Leptobatopsis lepida

| Leptobatopsis lepida> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Ichneumonidae
Chi (genus): Leptobatopsis
Loài (species): L. lepida
Danh pháp hai phần
Leptobatopsis lepida (Cameron, 1908) 
Leptobatopsis lepida là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2014.
Caulokaempferia sirirugsae

| Caulokaempferia sirirugsae> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
(không phân hạng): Commelinids
Bộ (ordo): Zingiberales
Họ (familia): Zingiberaceae
Chi (genus): Caulokaempferia
Loài (species): C. sirirugsae
Danh pháp hai phần
Caulokaempferia sirirugsae Ngamr., 2009 
Caulokaempferia sirirugsae là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Ngamr. mô tả khoa học đầu tiên năm 2009.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Caulokaempferia sirirugsae”. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2013.
Mã hoàng hậu (Minh Thái Tổ)

Đối với các định nghĩa khác, xem Mã hoàng hậu và Hiếu Từ Cao hoàng hậu.
Hiếu Từ Cao Hoàng hậu Mã thị (chữ Hán: 孝慈高皇后馬氏, 18 tháng 7 năm 1332 – 23 tháng 9 năm 1382), thường gọi Minh Thái Tổ Mã Hoàng hậu (明太祖馬皇后) để phân biệt với vị Hoàng hậu cùng thụy hiệu đời Thanh. Là Hoàng hậu đầu tiên của triều đại nhà Minh, Mã thị cũng là vị Hoàng hậu duy nhất của triều đại Minh Thái Tổ Chu Nguyên Chương - Hoàng đế khai quốc của triều đại này.
Sách sử không hề ghi rõ tên thật của bà, trong những tác phẩm tiểu thuyết như Đại Minh anh liệt (大明英烈) thì bà tên Mã Ngọc Hoàn (馬玉环), dã sử địa phương gọi là Mã Tú Anh (馬秀英). Trong dân gian, bà được gọi là Đại Cước hoàng hậu (大腳皇后) nên còn gọi là Mã Đại Cước (马大脚) vì tương truyền bà có bàn chân rất to ("Cước" nghĩa là bàn chân).
Thân thế

Hiếu Từ Cao hoàng hậu họ Mã (馬氏), người ở Túc Châu, phủ Quy Đức (归德府; nay là khu vực thành phố Túc Châu, tỉnh An Huy). Sử ký không chép rõ tên cha mẹ bà, Minh sử ghi đại khái là Mã công (馬公) và Trịnh ẩu (鄭媼). Mẹ của Mã thị là Trịnh ẩu mất sớm, cha bà là Mã công vốn có quan hệ tốt với Quách Tử Hưng, nên sau khi Mã công chết, Mã thị được sống trong phủ Quách Tử Hưng, nhận Tử Hưng làm cha nuôi. Theo Minh Sử diễn nghĩa của Thái Đông Phiên thời nhà Thanh, Mã thị được Quách Tử Hưng dạy chữ viết và phép tính, còn vợ là Trương thị dạy về nữ công. Tương truyền Mã thị rất thông minh, học đều rất nhanh chóng.
Khoảng năm Chí Chính thứ 12 triều Nguyên (1352), đất nước bắt đầu loạn lạc, Quách Tử Hưng gầy dựng thế lực riêng ở Hào Châu. Lúc ấy Chu Nguyên Chương còn hàn vi, đến trước nhà họ Quách mà xin vào làm thủ hạ cho Quách Tử Hưng, sau Hưng muốn thu phục Chu Nguyên Chương nên gả Mã thị cho Nguyên Chương, kết tóc làm phu thê. Chu Nguyên Chương và Mã thị rất ân ái, hoạn nạn luôn có nhau. Cũng do tâm tư tỉ mỉ cùng rất giỏi viết chữ nghĩa mà bà được giao cậy văn thư quan trọng của Chu Nguyên Chương. Khi ấy Chu Nguyên Chương thu 3 người cháu, một là Chu Văn Chính, cháu bên chị Lý Văn Trung và còn có Mộc Anh. Mã thị đối với 3 người con này đều tỉ mỉ cẩn thận.
Dù đã thu nhận Chu Nguyên Chương, nhưng Quách Tử Hưng vốn là người đa nghi, dễ nghe lời dèm, cũng từng nhiều lần ngờ vực Chu Nguyên Chương. Mã thị biết được, bà thường tự mình khuyên giải, giúp Chu Nguyên Chương giảng hòa với cha nuôi. Khi Chu Nguyên Chương tính tự mình gầy dựng đại nghiệp, Mã thị cũng ở phía sau giúp đỡ gia đình tướng sĩ, tự tay may áo cho quân sĩ khi cấp bách. Gặp phải Trần Hữu Lượng khiêu chiến, bà khuyên Nguyên Chương không nên lạm sát khi toàn thắng, để thu phục nhân tâm. Đối với việc Chu Nguyên Chương toàn thắng lên ngôi, không thể không kể công của bà.
Qua đời

Năm Hồng Vũ thứ 15 (1382), tháng 8, Mã Hoàng hậu đột nhiên nhiễm bệnh. Quần thần thỉnh cầu nên lập đàn cầu nguyện hiến tế, lấy Thái Y viện lương y chẩn trị. Hoàng hậu nhất quyết can, nói: ["Sống chết là vận mệnh an bài, cầu nguyện hiến tế có chỗ lợi gì đâu! Huống hồ Y sinh làm sao tài thánh mà đem người sống mãi trường thọ, nếu như uống thuốc không thể thấy hiệu quả, chỉ sợ sẽ chỉ bởi vì ta mà giáng tội các vị Y sinh sao?"]. Lúc bà hấp hối, Chu Nguyên Chương ở bên bà không rời, hỏi bà còn điều gì trăn trối, bà nói: ["Hy vọng bệ hạ có thể cầu lấy người hiền năng, nghe ý kiến của người khác, từ đầu đến cuối, nghiêm túc đối đãi, con cháu đều có thể đủ hiền năng. Như vậy đại thần cùng bá tánh đều có thể ngưỡng vọng"].
Thế rồi vào ngày Bính Tuất tháng ấy (tức ngày 23 tháng 9 dương lịch), Hoàng hậu Mã thị băng thệ, thọ 51 tuổi. Thái Tổ Chu Nguyên Chương rất cảm khái đau buồn, và ông quyết định không lập ai khác làm Hoàng hậu nữa. Sau khi Mã hoàng hậu mất, Lý Thục phi rồi Quách Ninh phi lần lượt có quyền "Nhiếp lục cung sự", song không ai còn đủ tư cách khiến Chu Nguyên Chương chọn lập làm Hoàng hậu nữa. Sau khi Mã Hoàng hậu mất, trong cung thị nữ, cung nhân đều cảm thương tiếc nuối, nhiều lời hát được sáng tác để tưởng niệm Mã hoàng hậu vì tấm lòng hiền từ của bà. Trong đó có câu: ["Ngã hậu thánh từ, hóa hành gia bang. Phủ ngã dục ngã, hoài đức nan vong. Hoài đức nan vong, ư vạn tư niên. Bí bỉ hạ tuyền, du du thương thiên"; 我后聖慈，化行家邦。撫我育我，懷德難忘。懷德難忘，於萬斯年。毖彼下泉，悠悠蒼天].
Theo thể chế, Hoàng hậu băng thệ đều phải có thụy hiệu để đời sau gọi, và Chu Nguyên Chương cho truy thụy của bà là Hiếu Từ Hoàng hậu (孝慈皇后). Sau khi Minh Thái Tổ băng hà, có Đế thụy là [Cao], Mã thị được dâng thêm thụy hiệu nữa, bà được đổi gọi thành ["Hiếu Từ Cao Hoàng hậu"] hoặc ["Cao Hoàng hậu"]. Trải qua các đời Hoàng đế nhà Minh, thụy hiệu của bà toàn xưng thành Hiếu Từ Trinh Hóa Triết Thuận Nhân Huy Thành Thiên Dục Thánh Chí Đức Cao Hoàng hậu (孝慈貞化哲順仁徽成天育聖至德高皇后).