stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Nay Luett

| Nay Luett |
| --- | --- |


Tổng trưởng Bộ Phát triển Sắc tộc  Việt Nam Cộng hòa
Nhiệm kỳ 16 tháng 6 năm 1971 – 30 tháng 4 năm 1975
Tổng thống: Nguyễn Văn Thiệu (1971–1975) Trần Văn Hương  (1975) Dương Văn Minh (1975)
Thủ tướng: Trần Thiện Khiêm (1971–4/1975) Nguyễn Bá Cẩn (4/1975) Vũ Văn Mẫu (4/1975)
Tiền nhiệm: Paul Nưr
Kế nhiệm: Chức vụ bãi bỏ
 
Thông tin cá nhân
Sinh: (1935-05-03)3 tháng 5, 1935 Pleiku, Trung Kỳ Liên bang Đông Dương
Mất: 1983 Gia Lai, Kon Tum, Việt Nam
Quốc tịch:  Việt Nam Cộng hòa
Đảng chính trị: BAJARAKA
Nghề nghiệp: Chính khách, quan chức
Tôn giáo: Công giáo
Sắc tộc: Người Gia Rai
Chữ ký: 
Nay Luett (3 tháng 5 năm 1935 – 1983), là quan chức, chính khách và nhà lãnh đạo người Thượng dân tộc Gia Rai, từng giữ chức Tổng trưởng Bộ Phát triển Sắc tộc Việt Nam Cộng hòa. Sau biến cố 30 tháng 4 năm 1975, ông bị chính quyền cộng sản bắt giam trong điều kiện khắc nghiệt trong suốt 9 năm rồi mới được trả tự do và qua đời tại tư gia ngay sau đó.
Tiểu sử > Thân thế và học vấn

Nay Luett chào đời trong một gia đình nghèo khó tại buôn Bon Ma Hing, tỉnh Pleiku, Liên bang Đông Dương ngày 3 tháng 5 năm 1935. Hồi còn nhỏ, ông đã thể hiện trí thông minh đáng kinh ngạc và thu hút sự chú ý của Nay Moul, thủ lĩnh bộ tộc Gia Rai. Nay Moul bèn tới nhà thuyết phục cha mẹ Nay Luett đưa ông sang ở tại ngôi nhà rông trong biệt điện của mình để tiện cho việc ăn học lâu dài.
Nhờ vậy mà Nay Luett mới được theo học trường dạy tiếng Pháp-Bana ở Kon Tum và Trường Trung học Sabati ở Buôn Ma Thuột. Nay Moul cũng sắp xếp cho con gái mình kết hôn với Nay Luett. Năm 1958, ông tốt nghiệp Trường Trung học Yersin Đà Lạt.
Tiểu sử > Sự nghiệp chính trị

Nay Luett là một trong những thủ lĩnh của tổ chức người Thượng BAJARAKA. Từ ngày 15 tháng 9 năm 1958 đến tháng 9 năm 1962, ông bị chính quyền Ngô Đình Diệm giam giữ vì biểu tình đấu tranh đòi quyền lợi thay mặt người dân của mình.
Năm 1962, Nay Luett vừa ra tù thì đi làm phiên dịch viên cho lực lượng biệt kích thuộc Trung tâm Huấn luyện Hòa Cầm. Năm 1963, ông là người phụ trách một doanh trại biệt kích gần Khâm Đức, tỉnh Quảng Tín, và còn nắm quyền chỉ huy 430 lính Biệt động quân tấn công mật khu Thạch Bích của du kích cộng sản, tịch thu được một số lượng lớn vũ khí. Sau cuộc đảo chính cuối năm 1963, ông quay trở lại sống đời nông dân bình thường.
Từ năm 1964 đến năm 1966, Nay Luett chuyển sang làm chuyên gia cho Nha Đặc trách Thượng vụ mà về sau đổi thành Thượng Vụ cuộc. Từ năm 1966 đến năm 1967, ông là chuyên viên Phủ Đặc ủy Thượng vụ. Từ năm 1967 đến năm 1969, ông giữ chức Cục trưởng Cục Tái thiết Nông thôn Thượng vụ Bộ Phát triển Sắc tộc. Từ năm 1970 đến năm 1971, ông được đào tạo làm thư ký cấp cao. Từ năm 1969 đến năm 1970, ông lên làm Trưởng ban Phát triển Sắc tộc tỉnh Phú Bổn.
Ngày 16 tháng 6 năm 1971, ông được Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu bổ nhiệm làm Tổng trưởng Bộ Phát triển Sắc tộc thứ hai thay thế vị tiền nhiệm Paul Nưr.
Ngày 4 tháng 4 năm 1975, sau khi các thành phố Huế, Đà Nẵng, Quy Nhơn và Nha Trang rơi vào tay quân đội Bắc Việt, Nay Luett cùng với giới lãnh đạo người Thượng khác đã gặp gỡ các quan chức của Đại sứ quán Mỹ tại Sài Gòn. Ông đưa ra lời đề nghị người Mỹ nên đưa các nhà lãnh đạo người Thượng và gia đình của họ vào kế hoạch sơ tán khẩn cấp. Đêm hôm trước lúc Sài Gòn thất thủ ngày 28 tháng 4, giới lãnh đạo người Thượng đều đến tập trung tại nhà Nay Luett để chờ di tản nhưng chẳng có chiếc xe di tản nào đến đón họ cả.
Tiểu sử > Sau năm 1975

Tháng 6 năm 1975, Bộ Phát triển Sắc tộc bị bãi bỏ. Nay Luett, giống như những nhà lãnh đạo người Thượng khác, đều bị chế độ mới bắt giữ sau khi trở về quê hương và phải chịu cảnh giam cầm trong những điều kiện khắc nghiệt. Năm 1983, sau thời gian ở tù suốt 9 năm, ông được phóng thích ra khỏi trại giam rồi chưa đầy 2 tháng sau chết tại nhà.
Đời tư

Nay Luett theo đạo Công giáo, đã kết hôn và có 7 người con (trong đó có 2 người con nuôi).
Vinh danh > Huân chương

Hành Chánh Bội Tinh Đệ Nhất Hạng
Chương Mỹ Bội Tinh Đệ Nhị Hạng
Tâm Lý Chiến Bội Tinh Đệ Nhất Hạng
Dân Tộc Phát Triển Bội Tinh Đệ Nhất Hạng
Lao Động Bội Tinh Đệ Nhị Hạng
Cảnh Sát Danh Dự Bội Tinh Đệ Nhất Hạng
Vinh danh > Biểu chương

Giấy khen Sự vụ Cao Miên
Chú thích

↑  Địa danh, nằm ở phía nam của ngôi nhà, còn gọi là Bon Me Hing.
↑  Thời Việt Nam Cộng hòa thuộc huyện Phú Túc, tỉnh Phú Bổn, nay là một phần của huyện Krông Pa, tỉnh Gia Lai.
↑  Nay là Trường Cao đẳng Sư phạm Đà Lạt thuộc thành phố Đà Lạt tỉnh Lâm Đồng.
↑  Tuy tên gọi chính thức là Tổng trưởng nhưng một số nguồn tài liệu vẫn ghi là Bộ trưởng.
In sắp chữ

Dụng cụ in sắp chữ
Nghệ nhân in sắp chữ đang thao tác
In sắp chữ (Letterpress printing) là một kỹ thuật in nổi để tạo ra nhiều bản sao bằng cách in dập trực tiếp nhiều lần một bề mặt nổi có thoa mực lên các tờ giấy riêng lẻ hoặc một cuộn giấy liên tục. Người thợ in sẽ soạn thảo và xếp đặt các loại chữ di động ngay ngắn vào khuôn của máy in, bôi mực thoa đều vào đó và ép giấy vào để chuyển mực từ loại chữ, tạo ra ấn tượng trên giấy, cách in hàng loạt này gọi là rập khuôn. Trong thực tế, in sắp chữ cũng bao gồm kỹ thuật khắc gỗ có thể được sử dụng cùng với loại chữ kim loại, loại chữ gỗ trong một thao tác duy nhất; kiểu chữ in khuôn mẫu; và kiểu chữ điện tử của loại chữ và khối chữ. Với một số đơn vị in sắp chữ, cũng có thể ghép chữ di động với loại chữ đúc bằng sắp chữ kim loại nóng. Kiểu in sắp chữ là hình thức in dập văn bản thông thường từ khi được Johannes Gutenberg phát minh vào giữa thế kỷ XV đến thế kỷ XIX, và vẫn được sử dụng rộng rãi cho sách và các mục đích sử dụng khác cho đến nửa sau của thế kỷ XX.
Sự phát triển của kiểu in offset vào đầu thế kỷ XX đã dần thay thế vai trò của cách in sắp chữ trong việc in sách và báo. Gần đây hơn, in sắp chữ đã chứng kiến ​​sự hồi sinh dưới hình thức thủ công tạo ra các bản in sắc nét và lâu phai. Johannes Gutenberg được ghi nhận là người phát triển kiểu in ấn theo trường phái phương Tây, vào khoảng năm 1440, công nghệ in chữ di động hiện đại từ các chữ cái đúc riêng lẻ, có thể tái sử dụng được đặt cùng nhau trong một khuôn mẫu hoặc khung ấn loát. Ông Gutenberg cũng phát minh ra máy in gỗ, trong đó bề mặt chữ được phết mực bằng quả bóng mực phủ da và giấy được đặt cẩn thận lên đó trên bằng tay, sau đó trượt dưới một bề mặt có đệm và tạo áp lực từ trên xuống bằng một con vít có ren lớn. Đó là máy in tay của Gutenberg đã được sử dụng để in 180 bản Kinh thánh. Với 1.282 trang, ông và đội ngũ 20 người của mình mất gần 3 năm để hoàn thành Kinh thánh Gutenberg vẫn còn nguyên vẹn cho đến ngày nay. Hình thức in ấn này dần thay thế các bản thảo chép tay của người chép sách và thợ minh họa để trở thành hình thức in ấn phổ biến nhất.
Chú thích

↑  Letterpress Printing. Encyclopædia Britannica. 2014. Lưu trữ bản gốc ngày 25 tháng 1 năm 2022. Truy cập ngày 17 tháng 4 năm 2015.
↑  Stewart, Alexander A. (1912). The Printer's Dictionary of Technical Terms. Boston, Mass.: North End Union School of Printing. tr. vi–ix.
↑  Kafka, Francis (1972). Linoleum Block Printing. Courier Corporation. tr. 71. ISBN 9780486203089. Lưu trữ bản gốc ngày 5 tháng 1 năm 2022. Truy cập ngày 1 tháng 11 năm 2020.
↑  “Over 600 Years of Printing History”. beautyofletterpress.com. Lưu trữ bản gốc ngày 17 tháng 4 năm 2015. Truy cập ngày 17 tháng 4 năm 2015.
↑  Eisenstein, Elizabeth (2012). The Printing Revolution in Early Modern Europe (ấn bản thứ 2). Cambridge University Press. ISBN 978-1107632752.
Mandsaur

| Mandsaur |
| --- | --- |

Mandsaur
Quốc gia:  Ấn Độ
Bang: Madhya Pradesh
Độ cao: 428 m (1,404 ft)
Dân số (2001)
 • Tổng cộng: 116,483
Múi giờ: UTC+05:30
Mã điện thoại: 7422
Mandsaur là một thành phố và khu đô thị của quận Mandsaur thuộc bang Madhya Pradesh, Ấn Độ.
Địa lý

Mandsaur có vị trí 24°04′B 75°04′Đ﻿ / ﻿24,07°B 75,07°Đ﻿ / 24.07; 75.07 Nó có độ cao trung bình là 428 mét (1404 feet).
Nhân khẩu

Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Mandsaur có dân số 116.483 người. Phái nam chiếm 52% tổng số dân và phái nữ chiếm 48%. Mandsaur có tỷ lệ 71% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 78%, và tỷ lệ cho phái nữ là 64%. Tại Mandsaur, 13% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.
Crevalcore

| Crevalcore |
| --- | --- |

  Hiệu kỳ

Crevalcore
Quốc gia:  Ý
Thủ phủ: Crevalcore
Độ cao: 20 m (70 ft)
 • Mật độ: 118/km2 (310/mi2)
Múi giờ: UTC+1, UTC+2
Mã bưu chính: 40014
Mã điện thoại: 051
Mã ISTAT: 037024
Mã hành chính: D166
Danh xưng: crevalcoresi
Thánh bổn mạng: San Silvestro
Ngày lễ: 31 tháng 12
Website: http://www.comune.crevalcore.bo.it/
Crevalcore là một đô thị thuộc tỉnh Bologna trong vùng Emilia-Romagna nước Ý. Đô thị này có diện tích 102 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2005 là 12.827 người.
Đô thị này có làng trực thuộc: Caselle, Bolognina, Sammartini, Palata Pepoli, Galeazza, Bevilacqua.
Đô thị này giáp các đô thị sau: Camposanto, Cento, Finale Emilia, Nonantola, Ravarino, San Giovanni in Persiceto, Sant'Agata Bolognese.
Biến động dân số

| x t sEmilia-Romagna · Comuni của tỉnh Bologna |
| --- | --- |
 Alto Reno Terme  Anzola dell'Emilia  Argelato  Baricella  Bentivoglio  Bologna  Borgo Tossignano  Budrio  Calderara di Reno  Camugnano  Casalecchio di Reno  Casalfiumanese  Castel Guelfo di Bologna  Castel Maggiore  Castel San Pietro Terme  Castel d'Aiano  Castel del Rio  Castel di Casio  Castello d'Argile  Castenaso  Castiglione dei Pepoli  Crevalcore  Dozza  Fontanelice  Gaggio Montano  Galliera  Granarolo dell'Emilia  Grizzana Morandi  Imola  Lizzano in Belvedere  Loiano  Malalbergo  Marzabotto  Medicina  Minerbio  Molinella  Monghidoro  Monte San Pietro  Monterenzio  Monzuno  Mordano  Ozzano dell'Emilia  Pianoro  Pieve di Cento  Sala Bolognese  San Benedetto Val di Sambro  San Giorgio di Piano  San Giovanni in Persiceto  San Lazzaro di Savena  San Pietro in Casale  Sant'Agata Bolognese  Sasso Marconi  Valsamoggia  Vergato  Zola Predosa
Lockheed F-117 Nighthawk

| F-117 Nighthawk |
| --- | --- |

F-117 đang bay trên dãy núi ở Nevada năm 2002
Kiểu: Máy bay cường kích tàng hình
Quốc gia chế tạo: Hoa Kỳ
Hãng sản xuất: Tập đoàn Lockheed
Chuyến bay đầu tiên: 18 tháng 6 năm 1981
Bắt đầu được trang bị vào lúc: tháng 10 năm 1983
Ngừng hoạt động: 22 tháng 4 năm 2008
Trang bị cho: Không quân Hoa Kỳ
Số lượng sản xuất: 64 (5 chiếc YF-117A, 59 chiếc F-117A)
Giá thành:  42.6 triệu USD (chi phí sản xuất, không bao gồm chi phí cho vũ khí, thời giá 1983)  111.2 triệu USD (đã điều chỉnh theo lạm phát, thời giá 1997) 
Phát triển từ: Lockheed Have Blue
| F-117 |
| --- | --- |

Mô tả
Nhiệm vụ: Máy bay chiến đấu/ném bom tàng hình
Phi hành đoàn, ng.: 1
Được giới thiệu: 
Chuyến bay đầu tiên: 18 tháng 6 năm 1981
Hãng sản xuất máy bay: Tập đoàn lockheed
Kích thước
Chiều dài: 20.08 m
Sải cánh: 13.20 m
Chiều cao: 3.78 m
Diện tích cánh: 73 m²
Khối lượng
Rỗng: 13.380 kg
Đầy tải: 23.814 kg
Cất cánh tối đa: kg
Сài đặt lực
Động cơ: 2 x General Electric F404/F414*F404-F1D2
Sức kéo: 48.0 kN
Đặc tính
Vận tốc tối đa: 1.130 km/h
Bán kính chiến đấu: 860 km
Độ dài chuyến bay: 10.000 km
Độ cao thực tế: m
Khả năng tăng tốc: m/min
Vũ trang
Đại bác: 
Số lượng đầu gắn tên lửa (khoang chứa bom): 2
Khối lượng bom, tên lửa: 2.300 kg
Tên lửa, bom: Bom: BLU-109 bomb*BLU-109 phá hầm ngầm, GBU-10 Paveway II dẫn đường laser, GBU-27 dẫn đường laser   Tên lửa: AGM-65 Maverick không đối đất, AGM-88 HARM không đối đất
Lockheed F-117A Chim ưng đêm, tên hiệu "Hạt huyền", là chiếc máy bay có thể sử dụng đầu tiên trên thế giới được thiết kế hoàn toàn theo công nghệ tàng hình. Không lực Hoa Kỳ là lực lượng duy nhất sử dụng loại máy bay này, nó là hậu duệ trực tiếp của chương trình mẫu tàng hình Have Blue.
F-117A đã được nhiều người biết tới trong cuộc Chiến tranh Vùng Vịnh. Tháng 10 năm 2006, Không quân Hoa Kỳ dự định cho F-117 về hưu sau vài năm nữa, và ngừng đào tạo phi công lái loại máy bay này. Hiện nay, Không quân Hoa Kỳ đã ngừng sử dụng F-117, một phần vì việc đưa vào sử dụng loại F-22 Raptor hiện đại hơn, một phần khác vì tính năng tàng hình của F-117 không đáp ứng kỳ vọng khi đã có 2 chiếc bị phòng không Nam Tư tiêu diệt bằng loại tên lửa SAM-3 cũ kỹ ra đời từ thập niên 1960.
Tên hiệu

Ký hiệu "F-" của loại máy bay này không được giải thích chính thức; tuy nhiên, dường như nó sử dụng dãy định danh máy bay chiến đấu của Không lực Hoa Kỳ trước năm 1962 như F-111. Các máy bay hiện đại khác cũng được sử dụng số hiệu cũ trước năm 1962 (như B-52, C-130, và một số loại máy bay khác ít nổi tiếng hơn), nhưng chiếc F-117 dường như là loại máy bay duy nhất thời kỳ sau này không sử dụng hệ thống mới. Đa số máy bay hiện đại của quân đội Hoa Kỳ sử dụng hệ thống định danh thời sau 1962 theo mô hình có thể dự đoán (ở chừng mực nào đó) như "F-" luôn để chỉ máy bay chiến đấu trên không, "B-" thường là máy bay ném bom, và "A-" thường là máy bay tấn công mặt đất. Những ví dụ như vậy gồm F-15 Eagle, Pháo đài bay B-52 và A-6 Intruder. Tương tự, bởi Máy bay tàng hình thực tế chủ yếu đóng vai trò tấn công mặt đất, nên việc nó giữ ký hiệu định danh "F-" cũng là một trong số nhiều lý do. Không quân Hoa Kỳ luôn chú trọng tới máy bay chiến đấu hơn máy bay tấn công mặt đất, và những máy bay này thỉnh thoảng còn bị bêu xấu là "máy hất đất." Các quan chức có thể cảm thấy dễ chịu hơn khi gắng giành được sự ủng hộ chính trị và quân sự cho một loại máy bay mới nếu nó được mang danh "máy bay chiến đấu" chứ không phải máy bay ném bom hay tấn công. Hay, ký hiệu "F-" cũng có thể là một phần nỗ lực nhằm giữ bí mật cho chiếc Nighthawk (chương trình được giữ kín tới tận cuối thập kỷ 1980). Việc định danh không chính xác cũng có thể để giữ Nighthawk không vi phạm vào các hiệp ước hay làm các nước khác tức giận. Trong thời gian phát triển, thuật ngữ 'LT' (Logistics Trainer) Huấn luyện Hậu cần thường được sử dụng.
Tương tự, một tài liệu truyền hình gần đây đã dẫn lời một thành viên chính trong đội phát triển F-117A cho rằng những phi công lái chiếc máy bay chiến đấu có chóp hình chữ V này cảm thấy việc điều khiển nó tương đồng với loại máy bay F- hơn, so với loại B- và A-. Cũng có một sự khác biệt giữa phi công máy bay chiến đấu và máy bay ném bom, đặc biệt thời còn Sở chỉ huy Không quân Chiến lược (1945-1991), và khi đã lái một loại thì phi công hiếm khi có thể đổi được sang loại kia.
Không lực Hoa Kỳ cho rằng F-117A có thể mang tên lửa không đối không, tạo cho nó khả năng chiến đấu trên không ngoài chức năng chính là tấn công mặt đất. Trong khi về mặt kỹ thuật, điều này có thể là đúng thì chiếc máy bay cũng chưa từng chứng tỏ khả năng chiến đấu trên không. Có lẽ nó là loại máy bay kém về cận chiến, nhưng cũng chưa hề có đánh giá của chuyên gia về các khả năng khác của nó.
Có một số ước đoán về các khả năng của nó. Có tin cho rằng nó không thể quay đầu ở mức gia tốc lớn hơn 5 g, dù thông tin đó được bảo mật. Nó thiếu radar để dẫn đường cho các tên lửa tầm xa, và không mang tên lửa tầm gần để tự vệ. Các quan chức Không lực Hoa Kỳ từng dự định trang bị tên lửa không đối không AIM-9 Sidewinder cho chiếc F-117 — các phi công thậm chí còn được huấn luyện để bắn chúng — nhưng không có bằng chứng cho thấy loại tên lửa AIM-9 từng được lắp đặt trên những chiếc F-117. Khả năng tàng hình của F-117 khiến các máy bay khác khó phát hiện và định vị bằng radar dẫn đường tên lửa.
Thiết kế và hoạt động

Kích cỡ tương đương F-15C Eagle, một chỗ ngồi, chiếc F-117A sử dụng hai động cơ tuốc bin cánh quạt General Electric F404 không có bộ phận đốt lần hai, và hệ thống điều khiển bay phức tạp. Nó có thể được tái nạp nhiên liệu trên không. Để làm giảm chi phí phát triển, hệ thống điện tử, hệ thống điều khiển bay và nhiều phần khác được lấy từ chiếc F-16 Fighting Falcon, F/A-18 Hornet và F-15E Strike Eagle sang (vì thế những bộ phận này có thể được coi là thiết bị dự trữ nhằm bảo mật dự án).
Những tính năng bị giảm sút cho kỹ thuật tàng hình là động cơ mất 30% công suất, tỷ lệ bề mặt thấp, và phải có hình dáng góc lớn nhằm giảm diện tích phản hồi radar.
F-117A được trang bị hệ thống hoa tiêu tinh vi và các hệ thống tấn công được tích hợp vào trong một bộ hệ thống điện tử số. Nó không mang radar, để làm giảm phát xạ diện tích phản hồi radar. Nó hoa tiêu chủ yếu bằng GPS và hoa tiêu quán tính độ chính xác cao. Nhiệm vụ được điều phối bởi một hệ thống kế hoạch tự động có thể tự động thực hiện mọi khâu của nhiệm vụ tấn công, gồm cả khai hỏa vũ khí. Mục tiêu được một hệ thống hình ảnh nhiệt hồng ngoại phát hiện, chỉ định cho một thiết bị laser tìm tầm và chỉ thị cho những quả bom dẫn đường laser.
Các khoang vũ khí riêng biệt bên trong F-117A có thể mang 2.300 kg vũ khí. Các vũ khí thường được trang bị là một cặp GBU-10, GBU-12, hay bom dẫn đường laser GBU-27, hai bom phá hầm ngầm BLU-109, hai Wind- Corrected Munition Dispensers (WCMD), hay hai Vũ khí điều khiển chung (JDAMs), một quả GPS/INS guided stand-off. Trên lý thuyết nó có thể mang hầu hết các loại vũ khí có trong kho của Quân đội Hoa Kỳ, gồm cả bom hạt nhân B61. Một số loại bom không thể được trang bị, bởi nó quá lớn để lắp vừa khoang trong, hay không tương thích với hệ thống chở của F-117.
Lịch sử

Năm 1964, nhà toán học người Nga Pyotr Ya. Ufimtsev công bố bài viết "Phương pháp Sóng Cạnh trong Lý thuyết Vật lý về Tán Xạ" trong tạp chí của Viện Kỹ thuật Radio Moscow, trong đó ông trình bày sức mạnh của sóng radar phản hồi tỉ lệ với cấu hình góc cạnh của một vật thể chứ không phải là kích thước. Ufimtsev đã nối tiếp công trình lý thuyết của nhà vật lý Đức Arnold Sommerfeld. Ufimtsev chứng minh rằng ông có thể tính toán thiết diện radar của bề mặt cánh và dọc theo cạnh của nó. Kết luận hiển nhiên là ngay cả một máy bay lớn cũng dễ dàng "biến mất" trước radar bằng cách tận dụng nguyên lý này. Tuy nhiên, thiết kế máy bay kiểu này làm cho nó mất ổn định khí động học, và tình trạng của khoa học tính toán đầu những năm 60 không thể cung cấp kiểu máy tính có thể tạo ra thiết kế cho phép những chiếc như F-117, F-22 Raptor hay B-2 Spirit bay được. Dù sao, vào những năm 70, khi một nhà phân tích của Lockheed xem xét các tài liệu nước ngoài và tìm thấy công trình của Ufimtsev thì máy tính và phần mềm đã tiến bộ đáng kể, và đặt ra sự phát triển của một loại máy bay tàng hình.
Quyết định sản xuất F-117A được đưa ra năm 1973, và một hợp đồng đã được trao cho Lockheed Advanced Development Projects, thường được gọi là "Skunk Works," tại Burbank, California. Chương trình do Ben Rich chỉ đạo. Ngày 18 tháng 6 năm 1981, chuyến bay đầu tiên của mẫu YF-117A, số sêri 79-0780, được thực hiện tại Hồ Groom, bang Nevada, chỉ 31 tháng sau quyết định phát triển toàn diện. Chiếc F-117A được giao lần đầu năm 1982, khả năng hoạt động được hoàn thiện tháng 10 năm 1983, và chuyến giao hàng cuối cùng vào mùa hè năm 1990. Không quân phủ nhận sự tồn tại của loại máy bay này cho tới tận năm 1988, sau đó vào tháng 4 năm 1990 một chiếc đã được trưng bày trước công chúng tại Căn cứ Không quân Nellis, Nevada, thu hút hàng chục nghìn người tham quan.
Số lượng hiện có là 54 chiếc; 36 chiếc sẵn sàng chiến đấu, số còn lại cho huấn luyện,....
Trong những năm đầu của chương trình, từ 1984 tới giữa năm 1992, phi đội F-117A đặt tại Tonopah Test Range, Nevada và nó thuộc quyền quản lý của Nhóm Chiến lược 4450. Nhóm 4450 được sáp nhập vào Phi đội Chiến đấu Chiến lược 37 năm 1989. Năm 1992, toàn bộ phi đội được chuyển giao cho Căn cứ Không quân Holloman, New Mexico, nơi nó thuộc quyền quản lý của Phi đội Chiến đấu 49. Việc di chuyển khiến những chuyến bay của Key Air không còn cần thiết nữa, trước đó Key Air đã chở 22.000 hành khách trên 300 chuyến bay từ Nellis tới Tonopah mỗi tháng.
Khi Không quân tuyên bố, "Streamlined management by Aeronautical Systems Center, Wright-Patterson AFB, Ohio, phối hợp kỹ thuật tàng hình vào các chương trình phát triển và sản xuất để đẩy nhanh tốc độ phát triển máy bay... Chương trình F-117A đã chứng tỏ rằng một máy bay tàng hình có thể được thiết kế để có độ tin cậy và khả năng bảo dưỡng tốt." Thống kê bảo dưỡng máy bay tương tự các loại máy bay chiến thuật khác có độ phức tạp tương tự. Hỗ trợ hậu cần do Sacramento Air Logistics Center, McClellan AFB, California đảm nhiệm, F-117A được giữ bảo mật kỹ thuật thông qua một hệ thống kế hoạch cải thiện vũ khí tại USAF Plant 42 ở Palmdale, California.
Lịch sử chiến đấu

F-117 đã được sử dụng nhiều lần trong chiến tranh. Phi vụ đầu tiên của nó diễn ra trong cuộc chiến Panama - Hoa Kỳ năm 1989. Trong lần đó hai chiếc F-117A Nighthawk đã ném hai quả bom xuống sân bay Rio Hato. Sau này trong Chiến tranh Vùng Vịnh, nó đã thực hiện tốt nhiệm vụ ném những quả bom thông minh xuống các mục tiêu quân sự Iraq. Từ đó nó đã được sử dụng tại Chiến tranh Kosovo năm 1999, Chiến dịch Tự do Bền vững và trong cuộc xâm lược Iraq năm 2003.
Tản mạn

Một buổi quảng cáo hàng của hãng Sprint trong thập kỷ 1990 đã trưng bày một bức hình F-117 lớn, khi ấy thường bị gọi sai là Candice Bergen, người dẫn chương trình đã gọi đó là chiếc B-2.
Tên hiệu:
Trước khi được đặt tên chính thức, các kỹ sư và phi công thử nghiệm thường gọi loại máy bay gồ ghề, ban ngày phải cất giấu để tránh các vệ tinh trinh sát Xô viết là "Cockroaches", cái tên này thỉnh thoảng vẫn được sử dụng.
Tên chính thức của nó là "Night Hawk", dù thỉnh thoảng chữ "Nighthawk" cũng được dùng.
Một tên hiệu khác thỉnh thoảng được dùng là "Wobblin Goblin" vì loại máy bay này bị cho là kém ổn định ở tốc độ thấp, dù các phi công F-117 cho điều này là không chính xác.
Vì hình dạng của mình, vốn đặt ưu tiên tính năng tàng hình hơn tính năng khí động học, mô hình đầu tiên của mẫu sẽ trở thành chiếc F-117 sau này được gọi là "The Hopeless Diamond"..
Những khu vực xung quanh Căn cứ Không quân Holloman đơn giản gọi loại máy bay này là "Stealths" (Sing. "Stealth").
Trong cuộc ném bom năm 1999 vào Serbia, sau khi một chiếc F-117 bị quân đội Serbia bắn rơi, một nhóm nhạc Serbia Indexovo radio pozorište đã sáng tác một bài hát trào phúng "El kondor pada" về những phi công của nó.
Trong Thập kỷ 1980, Jane's Information Group đã gọi nhầm F-117 là F-19, và sử dụng ảnh minh họa tưởng tượng trong cuốn All the World's Aircraft. Cả bên tạo mô hình Testors và Monogram đều đưa ra những mô hình "F-19 Tàng hình" lý thuyết; không bên nào quan tâm tới sự giống nhau của nó với F-117.
Bên sử dụng

Hoa Kỳ
Không lực Hoa Kỳ
Nội dung liên quan

Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về .
Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về .
Nội dung liên quan > Máy bay liên quan

Lockheed Have Blue
Sea Shadow
Nội dung liên quan > Máy bay tương tự

BAE Replica
MBB Lampyridae
Northrop Grumman B-2 Spirit
| x t sĐịnh danh máy bay tiêm kích 3 quân chủng sau 1962 |
| --- | --- |
 F-1C  F-1E  F-2  F-3  F-4  F-5  F-6  F-7  F-8  F-9  F-10  F-11  YF-12  F-131  F-14  F-15/E  F-16  YF-17  F/A-18/E/F  F-191  F-20  F-21  F-22  YF-23  F-24 to F-341  F-35 
1 Không sử dụng Xem thêm: "F-19"  •  YF-22  •  F-117  •  Danh sách trước 1962
| x t sDanh sách các nội dung liên quan đến hàng không |
| --- | --- |
Tổng thể: Thời gian biểu hàng không ·  Máy bay ·  Hãng chế tạo máy bay ·  Động cơ máy bay ·  Hãng chế tạo động cơ máy bay ·  Sân bay ·  Hãng hàng không  ·  Kỹ thuật hàng không
Quân sự: Không quân ·  Vũ khí máy bay ·  Tên lửa ·  Máy bay không người lái (UAV) ·  Máy bay thử nghiệm
Kỷ lục: Kỷ lục tốc độ bay ·  Kỷ lục quãng đường bay ·  Kỷ lục bay cao ·  Kỷ lục thời gian bay ·  Máy bay sản xuất với số lượng lớn
F-117 hạ cánh
Vòm kính buồng lái chiếc F-117 bị bắn hạ ngày 27 tháng 3 năm 1999, gần làng Budjanovci, Serbia/Yugoslavia.(Bảo tàng hàng không Belgrade)
Chiếc máy bay Lockheed F-117A Nighthawk được sơn ngụy trang màu xám mới.
Agelaioides badius

| Agelaioides badius |
| --- | --- |

Tình trạng bảo tồn
 Ít quan tâm  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Aves
Bộ (ordo): Passeriformes
Họ (familia): Icteridae
Chi (genus): Agelaioides
Loài (species): A. badius
Danh pháp hai phần
Agelaioides badius (Vieillot, 1819) 
 
Danh pháp đồng nghĩa
 Molothrus badius (Vieillot, 1819)
Agelaioides badius là một loài chim trong họ Icteridae.