stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Châu Sơn, Sông Công
Lịch sử

Địa bàn phường Châu Sơn trước đây vốn là phường Lương Châu và xã Vinh Sơn thuộc thành phố Sông Công.
Trước năm 1975, địa bàn phường Lương Châu là xã Thành Công thuộc huyện Đồng Hỷ.
Năm 1976, địa bàn phường Lương Châu là xóm Bá Xuyên thuộc xã Bá Xuyên, huyện Đồng Hỷ.
Ngày 11 tháng 4 năm 1985, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định số 113-HĐBT về việc thành lập phường Lương Châu trên cơ sở tách một phần diện tích và dân số của xã Bá Xuyên.
Ngày 10 tháng 4 năm 1999, Chính phủ ban hành Nghị định số 18/1999/NĐ-CP về việc thành lập xã Vinh Sơn trên cơ sở điều chỉnh 410 ha diện tích tự nhiên và 904 nhân khẩu của xã Bá Xuyên (gồm xóm Sơn Tía); 382 ha diện tích tự nhiên và 1.119 nhân khẩu của xã Cải Đan (gồm 2 xóm: Đồng Cam, Thu Quang).
Xã Vinh Sơn có 792 ha diện tích tự nhiên và 2.023 nhân khẩu.
Trước khi sáp nhập, phường Lương Châu có diện tích 2,37 km², dân số là 2.904 người, mật độ dân số đạt 1.225 người/km². Xã Vinh Sơn có diện tích 8,29 km², dân số là 2.724 người, mật độ dân số đạt 329 người/km².
Ngày 21 tháng 11 năm 2019, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết 814/NQ-UBTVQH14 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã thuộc tỉnh Thái Nguyên (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2020) về việc thành lập phường Châu Sơn trên cơ sở nhập toàn bộ 2,37 km² diện tích tự nhiên, 2.904 người của phường Lương Châu và toàn bộ 8,29 km² diện tích tự nhiên, 2.724 người của xã Vinh Sơn.
Sau khi thành lập, phường Châu Sơn có 10,66 km² diện tích tự nhiên và dân số 5.628 người.
Chú thích

1 2  “Nghị quyết số 814/NQ-UBTVQH14 năm 2019 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã thuộc tỉnh Thái Nguyên”. Thư viện Pháp luật. 21 tháng 11 năm 2019.
1 2 3  “Tờ trình số 22/TTr-UBND về việc thông qua Đề án đề nghị công nhận thành phố Sông Công, tỉnh Thái Nguyên là đô thị loại II” (PDF). Cổng thông tin Đoàn đại biểu Quốc hội và Hội đồng nhân dân tỉnh Thái Nguyên. 20 tháng 3 năm 2023. tr. 27, 28. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 19 tháng 1 năm 2024. Truy cập ngày 19 tháng 1 năm 2024.
↑  Tổng cục Thống kê
↑  “Quyết định số 113-HĐBT năm 1985 về việc thành lập thị xã Sông Công thuộc tỉnh Bắc Thái”. Thư viện Pháp luật. 11 tháng 4 năm 1985.
↑  “Từ điển Thái Nguyên”. Trang thông tin điện tử Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Thái Nguyên.
↑  “Nghị định số 18/1999/NĐ-CP về việc điều chỉnh địa giới hành chính và thành lập các xã, phường thuộc các huyện Đại Từ, Phổ Yên và thị xã Sông Công, tỉnh Thái Nguyên”. Thư viện Pháp luật. 10 tháng 4 năm 1999.
↑  Ban chấp hành Đảng bộ xã Bá Xuyên (12 tháng 5 năm 2015). “Lịch sử Đảng bộ xã Bá Xuyên (1948 – 2015)”. Cổng thông tin điện tử Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên. tr. 11. Bản gốc lưu trữ ngày 21 tháng 1 năm 2024. Truy cập ngày 21 tháng 1 năm 2024.
Zingiber corallinum

| Zingiber corallinum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
(không phân hạng): Commelinids
Bộ (ordo): Zingiberales
Họ (familia): Zingiberaceae
Phân họ (subfamilia): Zingiberoideae
Tông (tribus): Zingibereae
Chi (genus): Zingiber
Loài (species): Z. corallinum
Danh pháp hai phần
Zingiber corallinum Hance, 1880 
Zingiber corallinum là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Henry Fletcher Hance miêu tả khoa học đầu tiên năm 1880. Tên gọi trong tiếng Trung là 珊瑚姜 (san hô khương), nghĩa là gừng san hô.
Mẫu định danh

Lectotype Hancock W. 20747; thu thập tháng 12 năm 1878 ở tọa độ 19°9′9″B 109°43′27″Đ﻿ / ﻿19,1525°B 109,72417°Đ﻿ / 19.15250; 109.72417, tại đảo Hải Nam, Trung Quốc. Mẫu này được lưu giữ tại Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Anh ở London (BM).
Phân bố

Loài này có tại Trung Quốc (Hải Nam, Quảng Tây, Quảng Đông), Lào, Thái Lan. Môi trường sống là rừng rậm.
Phân loại

Schumann (1904) xếp nó vào tổ Lampugium (= Zingiber). Nó là một thành viên của nhóm Z. montanum; bao gồm Z. corallinum, Z. griffithii, Z. idae, Z. montanum, Z. neesanum, Z. purpureum, Z. tenuiscapus.
Mô tả

Thân giả ~1 m. Lá không cuống; bẹ lá thưa lông hoặc nhẵn nhụi; lưỡi bẹ 2-4 mm; phiến lá thuôn dài-hình mác hoặc hình mác, 20-30 × 4-6 cm, mặt gần trục nhẵn nhụi, mặt xa trục thưa lông hoặc nhẵn nhụi. Cụm hoa mọc ra từ thân rễ, thuôn dài 15-30 cm; cuống cụm hoa 15-20 cm, bẹ hình vảy 4-5 cm; lá bắc màu đỏ, hình trứng, dài 3-4 cm, đỉnh nhọn. Đài hoa 1,5-1,8 cm, chẻ tới giữa. Ống tràng hoa ~2,5 cm; các thùy với sọc tía, thuôn dài, ~1,5 cm, đỉnh nhọn, thùy giữa lớn hơn các thùy bên. Thùy giữa của cánh môi hình trứng ngược, ~1,5 cm; các thùy bên ~8 mm, đỉnh nhọn. Bao phấn không cuống, ~1 cm; phần phụ liên kết giống mỏ, cong, ~5 mm. Bầu nhụy 2-2,5 mm, như lụa. Hạt màu đen, bóng. Ra hoa tháng 5-8, tạo quả tháng 8-10. 2n = 22.
Mu Mu Aung (2016) mô tả loài mới Zingiber neomontanum ở Myanmar và cho rằng nó khác với Z. corallinum, nhưng tới nay vẫn chưa được công nhận.
Mô tả loài này như sau: Cây thảo thân rễ sống lâu năm, cao tới 2 m. Thân rễ vỏ màu nâu ánh trắng, ruột màu trắng kem, mùi thơm nhẹ. Thân lá thẳng đứng, màu xanh lục, nhẵn nhụi hơi có lông tơ ở gần đỉnh bẹ. Lá 10–12 cặp, sắp xếp thưa dọc theo các lóng dài, màu xanh lục; phiến lá thẳng tới hình mác, dài 45–50 cm, rộng 4–4,5 cm, đỉnh nhọn thon, đáy hình nêm hẹp, mép hơi gợn sóng, mặt gần trục nhẵn nhụi, mặt xa trục thưa lông tơ; lưỡi bẹ 2 thùy, dài 2 mm, dạng màng như thủy tinh, rậm lông tơ, đỉnh cụt; cuống lá rất ngắn, có lông tơ, gối khác biệt. Cụm hoa thường 1, mọc từ thân rễ; cuống cụm hoa từ thân rễ, thẳng đứng, dài ~20 cm, lá bắc bẹ màu xanh lục, thuôn dài tới hình trứng hẹp, dài 5–6 cm, rộng 1 cm, đỉnh thuôn tròn, rậm lông tơ; cành hoa bông thóc hình thoi, dài 18–28 cm, rộng ~5 cm, đỉnh tù hơi thon búp măng. Lá bắc hình trứng, dài ~4,5 cm, rộng 2–2,5 cm, màu đỏ tươi, đỉnh từ nhọn đến nhọn thon, rậm lông tơ áp ép, lông lụa rất mịn về phía đáy. Lá bắc con thuôn dài, dài 3 cm, màu trắng, rậm lông tơ áp ép ở mặt ngoài, mặt trong nhẵn nhụi, đỉnh khía răng cưa. Hoa dài ~8,3 cm, thò ra từ lá bắc; đài hoa hình ống, dài ~2,2 cm, màu trắng, dạng màng, nhẵn nhụi, đỉnh 3 răng; ống hoa hình trụ đến hình phễu ở đỉnh, màu trắng kem, dài 4,5 cm, nhẵn nhụi; thùy tràng hoa 3, màu kem đến vàng nhạt, nhẵn nhụi; thùy tràng lưng hình trứng, dạng thuyền, cuốn trong, dài 3 cm, rộng 1,5 cm; các thùy tràng bên thẳng-hình mác, dài 2,6 cm, rộng 9 mm; cánh môi 3 thùy, màu trắng đến kem hoặc vàng nhạt; thùy giũa hình trứng ngược, dài ~3,4 cm, rộng 1,5 cm, đỉnh có khe hở, mép nhăn; các nhị lép bên hình trứng đến hình trứng ngược với đỉnh thuôn tròn, dài ~1,5 cm, rộng 8 mm. Nhị dài ~2,4 cm; chỉ nhị không cuống; bao phấn màu trắng, có đốm đen dày đặc trên cả mào lẫn phần phụ (chỉ nhìn thấy ở vật liệu ngâm cồn); mào bao phấn dài ~1,1 cm, cong mạnh; mô vỏ bao phấn dài 1,3 cm với phần phụ liên kết. Bầu nhụy màu trắng, gần hình elipxoit, rậm lông tơ, 3 ngăn với nhiều noãn đính trụ; vòi nhụy dài, hình chỉ; đầu nhụy màu trắng, có lông rung; tuyến trên bầu 2, thẳng, dài ~7 mm, màu trắng. Quả nang không rõ.
Chú thích

Tư liệu liên quan tới Zingiber corallinum tại Wikimedia Commons
Dữ liệu liên quan tới Zingiber corallinum tại Wikispecies
Vườn thực vật hoàng gia Kew; Đại học Harvard; Australian Plant Name Index (biên tập). “Zingiber corallinum”. International Plant Names Index. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2013.
1 2 3  Hance H. F., 1880. Spicilegia Florae Sinensis: Diagnoses of new, and habitats of rare or hitherto unrecorded Chinese plants: Zingiber corallinum. Journal of Botany, British and Foreign 18: 301.
↑  The Plant List (2010). “Zingiber corallinum”. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2013.
1 2 3 4  Zingiber corallinum trong e-flora. Tra cứu ngày 16-5-2021.
1 2  Zingiber corallinum trong Zingiberaceae Resource Centre. Tra cứu ngày 16-5-2021.
1 2  Schumann K. M., 1904. IV. 46. Zingiberaceae: Zingiber corallinum trong Engler A., 1904. Das Pflanzenreich Heft 20: 180.
↑  Zingiber corallinum trong Plants of the World Online. Tra cứu ngày 16-5-2021.
↑  Mu Mu Aung, 2016. Taxonomic study of the genus Zingiber Mill. (Zingiberaceae) in Myanmar. Luận án tiến sĩ, Đại học Kochi. Xem trang 24-25.
↑  Lin Bai, Bruce Roger Maslin, Pramote Triboun, Nianhe Xia, Jana Leong-Škorničková, 2019. Unravelling the identity and nomenclatural history of Zingiber montanum, and establishing Z. purpureum as the correct name for Cassumunar ginger. Taxon 68(6): 1334-1349, doi:10.1002/tax.12160.
1 2  Mu Mu Aung, 2016. Taxonomic study of the genus Zingiber Mill. (Zingiberaceae) in Myanmar. Luận án tiến sĩ, Đại học Kochi. Xem trang 43-45.
| --- | --- |
Thẻ nhận dạng đơn vị phân loại:  Wikidata: Q15245996  BOLD: 439814  EoL: 986805  FNA: 200028448  FoC: 200028448  GBIF: 2757079  IPNI: 798333-1  NCBI: 110735  Plant List: kew-273253  POWO: urn:lsid:ipni.org:names:798333-1  Tropicos: 34500541  WCSP: 273253
Zimirina

| Zimirina> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Gnaphosidae
Chi (genus): Zimirina Dalmas, 1919
Zimirina là một chi nhện trong họ Gnaphosidae.
Chú thích

↑  Norman I. Platnick. “The World Spider Catalog, Version 13.5”. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2013.
Abacetus refleximargo

| Abacetus refleximargo |
| --- | --- |

Phân loại khoa học 
Vực:: Eukaryota
Giới:: Animalia
Ngành:: Arthropoda
Lớp:: Insecta
Bộ:: Coleoptera
Họ:: Carabidae
Chi:: Abacetus
Loài:: A. refleximargo
Danh pháp hai phần
Abacetus refleximargo Straneo, 1949

Abacetus refleximargo là một loài bọ chân chạy thuộc phân họ Pterostichinae. Loài này được Straneo mô tả lần đầu năm 1949.
Chế độ phụ quyền dị tính

Chế độ phụ quyền dị tính (từ chế độ phụ quyền + dị tính luyến ái) là một hệ thống xã hội-chính trị mà trong đó giới tính nam và những người dị tính có quyền lực hơn các giới tính và xu hướng tình dục khác.
Từ góc nhìn của phong trào nữ quyền, từ "chế độ phụ quyền" chỉ ra người cha là người nắm giữ quyền lực trong một hệ thống gia đình, và vì vậy đồng nghĩa đến sự phụ thuộc của phụ nữ đến quyền lực của đàn ông. Cùng với sự xuất hiện của lý thuyết queer vào những năm 1980 và những năm 1990 cùng các câu hỏi được đặt ra xoay quanh hệ thống bình thường hoá dị tính luyến ái và hệ thống nhị phân giới tính, sự thống trị này không chỉ được miêu tả thông qua giới tính, mà còn thông qua xu hướng tình dục.
Água Doce do Maranhão

| Água Doce do Maranhão |
| --- | --- |
—  Đô thị  —
 
 

Água Doce do MaranhãoVị trí ở Brasil
Quốc gia:  Brasil
Bang: Maranhão
Vùng thuộc bang: Leste Maranhense
Tiểu vùng: Baixo Parnaíba Maranhense
Diện tích
 • Tổng cộng: 442,963 km2 (171,029 mi2)
Dân số (2007)
 • Tổng cộng: 10.791
 • Mật độ: 24,36/km2 (63,1/mi2)
Múi giờ: BRT (UTC-3)
Mã điện thoại: 98 
Água Doce do Maranhão là một đô thị thuộc bang Maranhão, Brasil. Đô thị này có diện tích 442,963 km², dân số năm 2007 là 10791 người, mật độ 24,36 người/km².
Novelsis timia

| Novelsis timia> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Dermestidae
Chi (genus): Novelsis
Loài (species): N. timia
Danh pháp hai phần
Novelsis timia Beal, 1954 
Novelsis timia là một loài bọ cánh cứng trong họ Dermestidae. Loài này được Beal miêu tả khoa học năm 1954.
Chú thích

↑  Hallan, J.  (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Lejeunea reflexistipula

| Lejeunea reflexistipula> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Marchantiophyta
Lớp (class): Jungermanniopsida
Bộ (ordo): Jungermanniales
Họ (familia): Lejeuneaceae
Chi (genus): Lejeunea
Loài (species): L. reflexistipula
Danh pháp hai phần
Lejeunea reflexistipula (Lehm. & Lindenb.) Spruce, 1884 
Lejeunea reflexistipula là một loài Rêu trong họ Lejeuneaceae. Loài này được (Lehm. & Lindenb.) Spruce mô tả khoa học đầu tiên năm 1884.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Lejeunea reflexistipula”. Truy cập ngày 1 tháng 6 năm 2014.
Obuasi

| Obuasi |
| --- | --- |
—  Thị trấn  —
 

  Ấn chương
Tên hiệu: Sikakrom, Thị trấn Vàng
Khẩu hiệu: Thống nhất trong phát triển
ObuasiVị trí của Obuasi tại Ghana
Quốc gia:  Ghana
Vùng:  Ashanti
Độ cao: 331 ft (101 m)
Dân số (2012)
 • Tổng cộng: 175.043
Múi giờ: Giờ chuẩn Greenwich
 • Mùa hè (DST): GMT (UTC)
Thành phố kết nghĩa: Riverside 
Obuasi là một thị trấn khai thác mỏ thuộc vùng Ashanti, Ghana, cách Kumasi 59,4 km về phía tây nam. Theo thống kê năm 2012, dân số thị trấn là 175.043 người.
Khí hậu

Obuasi có khí hậu xavan (phân loại khí hậu Köppen Aw).
| Dữ liệu khí hậu của Obuasi> Tháng | Dữ liệu khí hậu của Obuasi> 1 | Dữ liệu khí hậu của Obuasi> 2 | Dữ liệu khí hậu của Obuasi> 3 | Dữ liệu khí hậu của Obuasi> 4 | Dữ liệu khí hậu của Obuasi> 5 | Dữ liệu khí hậu của Obuasi> 6 | Dữ liệu khí hậu của Obuasi> 7 | Dữ liệu khí hậu của Obuasi> 8 | Dữ liệu khí hậu của Obuasi> 9 | Dữ liệu khí hậu của Obuasi> 10 | Dữ liệu khí hậu của Obuasi> 11 | Dữ liệu khí hậu của Obuasi> 12 | Dữ liệu khí hậu của Obuasi> Năm |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Trung bình ngày tối đa °C (°F) | 32 (89) | 31 (87) | 31 (87) | 31 (87) | 32 (89) | 29 (84) | 27 (80) | 27 (80) | 26 (79) | 30 (86) | 32 (89) | 32 (89) | 30 (86) |
| Tối thiểu trung bình ngày °C (°F) | 24 (75) | 24 (76) | 24 (76) | 25 (77) | 25 (77) | 24 (75) | 23 (73) | 22 (71) | 21 (70) | 24 (75) | 24 (76) | 24 (76) | 24 (75) |
| Lượng mưa trung bình mm (inches) | 25 (1.0) | 25 (1.0) | 76 (3.0) | 130 (5.0) | 200 (8.0) | 230 (9.0) | 100 (4.0) | 25 (1.0) | 76 (3.0) | 150 (6.0) | 130 (5.0) | 100 (4.0) | 1.267 (50) |
Nguồn: Myweather2.com
Người nổi tiếng

Sam E. Jonah, doanh nhân khai thác mỏ
John Mensah, cầu thủ bóng đá
Thành phố kết nghĩa

Obuasi kết nghĩa với:
Riverside, Hoa Kỳ (từ năm 2008)
Cassephyra triangulifera

| Cassephyra triangulifera> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Cassephyra
Loài (species): C. triangulifera
Danh pháp hai phần
Cassephyra triangulifera Warren 1898 
Cassephyra triangulifera là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Abacetus rhodesianus

| Abacetus rhodesianus |
| --- | --- |

Phân loại khoa học 
Vực:: Eukaryota
Giới:: Animalia
Ngành:: Arthropoda
Lớp:: Insecta
Bộ:: Coleoptera
Họ:: Carabidae
Chi:: Abacetus
Loài:: A. rhodesianus
Danh pháp hai phần
Abacetus rhodesianus Straneo, 1951

Abacetus rhodesianus là một loài bọ chân chạy thuộc phân họ Pterostichinae. Loài này được Straneo mô tả lần đầu năm 1951.
Tiếng Taíno

Tiếng Taíno là một ngôn ngữ Arawak nói bởi người Taíno miền Caribe. Vào thời điểm tiếp xúc với người Tây Ban Nha, đây là ngôn ngữ chính khắp Caribe. Tiếng Taíno "cổ điển" (tiếng Taíno "lõi") từng là bản ngữ của cư dân quần đảo Leeward, Puerto Rico, Quần đảo Turks và Caicos, hầu hết Hispaniola, mon men đến Cuba. Tiếng Taíno Ciboney về cơ bản không được lưu giữ, nhưng tài liệu thực dân gợi lên rằng nó là phương ngữ Taíno, nó ở mé tây Hispaniola, Bahamas, Jamaica, và hầu hết Cuba.
Tới thế kỷ XV, tiếng Taíno đã thế chỗ nhiều ngôn ngữ bản địa khác, trừ cực tây Cuba và nơi này nơi khác tại Hispaniola. Do văn hóa Taíno suy sụp với nền cai trị thực dân Tây Ban Nha, nó bị tiếng Tây Ban Nha thế chỗ. Nó (về cơ bản) biến mất chỉ sau 100 năm tiếp xúc với người châu Âu nhưng có lẽ còn sót lại trong một vài ngóc ngách hẻo lánh rải rác trên Caribe đến tận thế kỷ XIX. Vì là ngôn ngữ bản địa đầu tiên mà người châu Âu tiếp xúc lúc mới đến châu Mỹ, tiếng Taíno cho các ngôn ngữ châu Âu nhiều từ mượn.
Phương ngữ

Granberry & Vescelius (2004) phân biệt hai phương ngữ, một trên Hispaniola và về phía đông, một cũng trên Hispaniola về phía tây.
Tiếng Taíno cổ điển (Đông), nói trong vùng văn hóa Taíno cổ điển và Taíno đông. Vùng này gồm quần đảo Leeward phía bắc Guadeloupe, Puerto Rico, Hispaniola, và Turks & Caicos. Tiếng Taíno cổ điển mon men đến miền đông Cuba vào thời điểm người Tây Ban Nha đến, có lẽ là do người từ Hispaniola chạy trốn người Tây Ban Nha.
Tiếng Taíno Ciboney (Tây), nói ở vùng văn hóa Ciboney và Lucayan. Những vùng này nằm ở Cuba, Jamaica, tây Hispaniola, và Bahamas.
Columbo nói rằng từ Bahama đến Cuba, Boriquen đến Jamaica, người dân nói một ngôn ngữ gồm nhiều phương ngữ nhưng đều thông hiểu nhau hết.
Ngữ âm học

Tiếng Taíno không phải ngôn ngữ viết. Những âm vị dưới đây phục dựng là tài liệu của người Tây Ban Nha:
|  |  | Môi | Âm chân răng | Vòm | Ngạc mềm | Thanh hầu |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Tắc | vô thanh | p | t |  | k |  |
| Tắc | hữu thanh | b | d |  |  |  |
| Xát | Xát |  | s |  |  | h |
| Mũi | Mũi | m | n |  |  |  |
| Tiếp cận | Tiếp cận | w | l | j |  |  |
Cũng có âm vỗ [ɾ], đóng vai trò tha âm của /d/.
|  | Trước | Giữa | Sau |
| --- | --- | --- | --- |
| Đóng | i |  |  |
| Vừa | e ɛ |  | o |
| Mở |  | a |  |
Sự phân biệt giữa /ɛ/ và /e/ được gợi lên từ phân biệt e và ei/ey trong ghi chép của người Tây Ban Nha, như trong ceiba "cây bông gòn". [u] thường có thể đổi chỗ cho /o/ và có lẽ chỉ là một tha âm.
Phụ âm cuối duy nhất trong âm tiết hay từ là /s/.
Tài liệu

Payne D.L., "A classification of Maipuran (Arawakan) languages based on shared lexical retentions", in: Derbyshire D.C., Pullum G.K. (eds.), Handbook of Amazonian Languages, vol. 3, Berlin, 1991.
Derbyshire D.C., "Arawakan languages", in: Bright, William (ed.), International Encyclopedia of Linguistics, vol. 1, New York, 1992.
Chú thích

1 2  Alexandra Aikhenvald (2012) Languages of the Amazon, Oxford University Press
↑  Nordhoff, Sebastian; Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin biên tập (2013). “Taíno”. Glottolog. Leipzig: Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology.
↑  Reyes, David (2004). “The Origin and Survival of the Taíno Language” (PDF). Issues in Caribbean Amerindian Studies. 5 (2). Truy cập ngày 19 tháng 2 năm 2017.
↑  Constantine Samuel Rafinesque (1836), “The Haytian or Taino language”, The American Nations, 1, tr. 215–253
↑  Granberry, Julian & Vescelius, Gary. Languagues of the Pre-Columbian Antilles. The University of Alabama Press 2004. p. 92.
Thái Văn Minh

| Thái Văn Minh |
| --- | --- |

Chức vụ
Cục trưởng Cục Quân huấn, Quân đội nhân dân Việt Nam
Nhiệm kỳ: 17 tháng 2 năm 2020 – nay
Tiền nhiệm: Vũ Văn Sỹ
Kế nhiệm: đương nhiệm
 
Tư lệnh Quân đoàn 3, Quân đội nhân dân Việt Nam
Nhiệm kỳ: 2 tháng 7 năm 2018 – 17 tháng 2 năm 2020
Tiền nhiệm: Vũ Văn Sỹ
Kế nhiệm: Nguyễn Anh Tuấn
 
Phó Tư lệnh kiêm Tham mưu trưởng Quân đoàn 3, Quân đội nhân dân Việt Nam
Nhiệm kỳ:  – 2 tháng 7 năm 2018
Tiền nhiệm: Trần Quốc Thái
Kế nhiệm: Nguyễn Anh Tuấn
 
Thông tin cá nhân
Phục vụ trong quân đội
Phục vụ: Quân đội nhân dân Việt Nam
Cấp bậc:   Thiếu tướng
Chỉ huy: Cục Quân huấn, Quân đội nhân dân Việt Nam
Thái Văn Minh là Trung tướng Quân đội nhân dân Việt Nam. Ông hiện giữ chức vụ Cục trưởng Cục Quân huấn, Bộ Tổng tham mưu Quân đội nhân dân Việt Nam.
Tiểu sử

Trước năm 2012, ông là Phó Sư đoàn trưởng kiêm Tham mưu trưởng Sư đoàn 10, Quân đoàn 3.
Năm 2012, ông được bổ nhiệm làm Sư đoàn trưởng Sư đoàn 10, Quân đoàn 3.
Năm 2015, ông được bổ nhiệm làm Phó Tư lệnh Quân đoàn 3.
Tháng 2 năm 2018, ông chuyển sang làm Phó Tư lệnh kiêm Tham mưu trưởng Quân đoàn 3.
Ngày 2 tháng 7 năm 2018, dưới sự chủ trì của Thượng tướng Nguyễn Trọng Nghĩa, Ủy viên Trung ương Đảng, Ủy viên Quân ủy Trung ương, Phó Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam, Thường vụ Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Quân đoàn 3, tổ chức hội nghị bàn giao Tư lệnh Quân đoàn. Đại tá Thái Văn Minh, Phó Tư lệnh kiêm Tham mưu trưởng Quân đoàn 3, được Bộ trưởng Bộ Quốc phòng quyết định điều động và bổ nhiệm giữ chức vụ Tư lệnh Quân đoàn 3, Quân đội nhân dân Việt Nam.
Ngày 17 tháng 2 năm 2020, dưới sự chủ trì của Trung tướng Nguyễn Văn Nghĩa, Phó Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam, Thường vụ Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Quân đoàn 3 vừa tổ chức Hội nghị bàn giao chức trách, nhiệm vụ Tư lệnh Quân đoàn 3. Thực hiện các quyết định của cấp có thẩm quyền về công tác cán bộ, Thiếu tướng Thái Văn Minh, Tư lệnh Quân đoàn 3 được Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng điều động và bổ nhiệm giữ chức vụ Cục trưởng Cục Quân huấn, Bộ Tổng tham mưu Quân đội nhân dân Việt Nam.
Cyclotomima lunulata

| Cyclotomima lunulata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Endomychidae
Chi (genus): Cyclotomima
Loài (species): C. lunulata
Danh pháp hai phần
Cyclotomima lunulata Pic, 1928 
Cyclotomima lunulata là một loài bọ cánh cứng trong họ Endomychidae. Loài này được Pic mô tả khoa học năm 1928.
Chú thích

↑  Hallan, J.  (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Zimirina hirsuta

| Zimirina hirsuta> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Gnaphosidae
Chi (genus): Zimirina
Loài (species): Z. hirsuta
Danh pháp hai phần
Zimirina hirsuta Mordecai Cubitt Cooke, 1964 
Zimirina hirsuta là một loài nhện trong họ Gnaphosidae.
Loài này thuộc chi Zimirina. Zimirina hirsuta được Mordecai Cubitt Cooke miêu tả năm 1964.
Chú thích

↑  Platnick, Norman I. (2010): The world spider catalog, version 10.5. American Museum of Natural History.
Chrysodium nicotianifolium

| Chrysodium nicotianifolium> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Pteridophyta
Lớp (class): Polypodiopsida
Bộ (ordo): Polypodiales
Họ (familia): Pteridaceae
Chi (genus): Chrysodium
Loài (species): C. nicotianifolium
Danh pháp hai phần
Chrysodium nicotianifolium Mett., 1856 
Chrysodium nicotianifolium là một loài dương xỉ trong họ Pteridaceae. Loài này được Mett. mô tả khoa học đầu tiên năm 1856.
Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Chrysodium nicotianifolium”. Truy cập ngày 28 tháng 5 năm 2014.
Cyclotorna

| Cyclotorna> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Liên họ (superfamilia): Zygaenoidea
Họ (familia): Cyclotornidae
Chi (genus): Cyclotorna Meyrick, 1907
Các loài
 Cyclotorna diplocentra Turner, 1913  Cyclotorna egena Meyrick, 1912  Cyclotorna ementita Meyrick, 1921  Cyclotorna experta Meyrick, 1912  Cyclotorna monocentra Meyrick, 1907 
Cyclotorna là đơn chi bướm đêm của họ Cyclotornidae, chỉ bao gồm 5 loài. Các loài trong họ này là đặc hữu của Úc. Họ này có quan hệ gần gũi với Epipyropidae, ấu trùng là ngoại ký sinh trùng, chúng sống ký sinh trên leafhopper, đôi khi là các côn trùng kích thước lớn.
Lejeunea raddiana

| Lejeunea raddiana> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Marchantiophyta
Lớp (class): Jungermanniopsida
Bộ (ordo): Jungermanniales
Họ (familia): Lejeuneaceae
Chi (genus): Lejeunea
Loài (species): L. raddiana
Danh pháp hai phần
Lejeunea raddiana Lindenb., 1845 
Lejeunea raddiana là một loài Rêu trong họ Lejeuneaceae. Loài này được Lindenb. mô tả khoa học đầu tiên năm 1845.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Lejeunea raddiana”. Truy cập ngày 1 tháng 6 năm 2014.
Ceratina mariannensis

| Ceratina mariannensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Apidae
Phân họ (subfamilia): Xylocopinae
Tông (tribus): Ceratinini
Chi (genus): Ceratina
Loài (species): C. mariannensis
Danh pháp hai phần
Ceratina mariannensis Yasumatsu, 1939 
Ceratina mariannensis là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Yasumatsu mô tả khoa học năm 1939.
Chú thích

↑  (2008) Integrated Taxonomic Information System (ITIS) Bee Checklist 3 oktober 2008