stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Trận Bắc Ninh (1884)
Bắc Ninh > Thành Bắc Ninh

Trấn lỵ của trấn Bắc Ninh trước kia ở xã Đáp Cầu thuộc huyện Võ Giàng. Tháng 2 năm Giáp Tý (1804), vua Gia Long cho dời trấn lỵ cũ đến xã Lỗi Đình thuộc huyện Tiên Du.
Lúc đầu, thành Bắc Ninh chỉ được đắp bằng đất, cho tới năm Minh Mạng thứ 6 (1825), thành được xây lại bằng đá ong và cuối cùng xây lại bằng gạch vào thời Thiệu Trị (1841). Thành xây tại chỗ giáp giới của 3 xã thuộc 3 huyện là Đỗ Xá (huyện Võ Giàng), Khúc Toại (huyện Yên Phong) và Lỗi Đình (huyện Tiên Du).
Thành Bắc Ninh được xây dựng theo đồ án "hình sáu cạnh". Theo hệ đo lường cổ Việt Nam, thì thành chu vi 532 trượng 3 thước 2 tấc. Tường gạch cao 9 thước. Xung quanh có hào rộng 4 trượng sâu 5 thước. Thành có 4 cửa mỗi cửa đều có cầu đi qua hào. Ở sáu góc thành đều có pháo đài nhô ra ngoài, theo kiểu dáng điển hình Vauban. Đây rõ ràng là một thành lớn sau thành Hà Nội, chứng tỏ sự quan tâm nhiều của triều Nguyễn đối với tầm quan trọng mọi mặt của đất Bắc Ninh.
Thành Bắc Ninh có tọa độ là 21010'59" N và 106003'34" E .
Bắc Ninh > Lực lượng đôi bên

Thành Bắc Ninh là một căn cứ tập trung khá đông quân đội Việt và quân đội Thanh. Tổng chỉ huy quân Thanh là Từ Diên Húc (徐延旭), tổng đốc Quảng Tây. Do già yếu nên Từ Diên Húc đóng ở Lạng Sơn, giao quyền chỉ huy quân Thanh cho các thuộc tướng của mình là Hoàng Quế Lan (黃桂蘭) và Triệu Ốc (趙沃). Hai tướng Hoàng và Triệu là các tướng dày dặn kinh nghiệm của các đạo quân An Huy và Hồ Nam, nhưng lại kình địch và không phối hợp với nhau. Tổng số quân Thanh lên đến 20.000 quân, nửa đóng dọc đường cái quan về hướng tây nam thành Bắc Ninh. Nửa còn lại đóng ở phía đông trên bình nguyên Trung Sơn và Đáp Cầu, phòng ngự hướng nam và nhìn ra bến sông đi Thái Nguyên và Lạng Sơn tại Phú Cẩm và Đáp Cầu.
Trước thất bại vừa rồi trong trận thành Sơn Tây, Tổng đốc Bắc Ninh là Trương Quang Đản nao núng, nên ông cho rút quân ra khỏi thành về đóng ở huyện Tiên Du. Cho nên lúc bấy giờ ở ngoại vi thành chỉ có tướng nhà Thanh là Triệu Ốc trấn giữ, ở trong thành chỉ có Bố chính Nguyễn Tu, Án sát Nguyễn Ngọc Trân cùng 10.000 quân Thanh do Thống lĩnh Hoàng Quế Lan chỉ huy.
Phía quân Pháp có cả thảy 16.300 quân, 55 khẩu đại bác và 6 tàu chiến. Đặc biệt, là lần này có thêm một công cụ mới để điều tra quan sát trận địa đó là chiếc khí cầu. Lực lượng quân viễn chinh Pháp tập trung cho trận này là lực lượng lớn nhất kể từ trước tới nay trong chiến dịch Bắc Kỳ. Sau khi để lại một lực lượng đồn trú, tướng Millot giao cho mỗi lữ đoàn trưởng của mình hai trung đoàn, mỗi trung đoàn gồm ba tiểu đoàn bộ binh. Theo nguyên tắc, ông không được thành lập các tiểu đoàn hỗn hợp lính hải quân đánh bộ, lính Bắc Phi và lính nội địa Pháp, nên ông phải thành lập một trung đoàn lính hải quân đánh bộ, hai trung đoàn Bắc Phi, và một trung đoàn Pháp. Một trung đoàn lính Bắc Phi gồm ba tiểu đoàn lính bộ binh người Algeria, trong khi trung đoàn kia gồm các đơn vị lính người Âu thuộc quân Lê Dương và bộ binh nhẹ châu Phi. Bốn trung đoàn này được chỉ huy bởi các trung tá Lieutenant-Colonels Bertaux-Levillain, Belin, Duchesne và Defoy. Ngoài ra mỗi lữ đoàn còn có một tiểu đoàn lính thủy vũ trang (fusiliers-marins), được chỉ huy bởi các thuyền trưởng Laguerre và de Beaumont.
Diễn biến > Trước trận đánh

Ngày 16 tháng 12 năm 1883, quân Pháp đánh chiếm được thành Sơn Tây. Hai ngày sau (18 tháng 12) ở Paris, nghị viện Pháp đã phấn khởi gửi thêm 7.000 quân, cấp 17 triệu quan và còn cho vay thêm 3 triệu nữa, để hoàn thành gấp công cuộc thống trị và bảo hộ ở Việt Nam.
Giữa năm 1882 quân đội Mãn Thanh cũng tràn đến Bắc Ninh để tranh giành ảnh hưởng và lãnh thổ. Đứng trước tình hình ấy triều đình Huế chủ trương "Nước ta ở giữa hai nước lớn. Đối với nước Thanh thì nước ta là kẻ phiên phục ngàn năm, theo nghĩa không thể nào đoạn tuyệt. Mà đối với Pháp lại là nước xa lửa gần, thế buộc không thể dừng được, chi bằng cứ đứng trung lập, đợi hai bên hành động thôi". Do thái độ đó của nhà Nguyễn, Pháp ngày càng lấn tới trong âm mưu chiếm Bắc Ninh.
Giữa Pháp và Trung Hoa xảy ra việc điều đình, nên mặc dù vẫn gửi viện binh, nhưng chính phủ Pháp đã chỉ thị cho Tổng tư lệnh ở Bắc Kỳ là chỉ được đánh chiếm thêm Bắc Ninh và Hưng Hóa mà thôi, vì nếu đánh lên nữa sẽ đụng độ với quân Thanh, không có lợi cho việc nghị hòa trên.
Để phòng xa sự quá tận tâm và hăng hái của tướng Courbet, ngày 16 tháng Giêng năm Giáp Thân (1884), chính phủ Pháp cử Thống tướng Charles Millot sang thay, còn Thiếu tướng Courbet được thăng lên Trung tướng, lo coi quản hải quân để phòng giữ mặt biển. Cùng đi theo tướng Charles Millot là hai thiếu tướng Louis Brière de l'Isle và François de Négrier và ba sĩ quan cấp tá.
Ngày 12 tháng 2 năm 1884, tất cả viện binh từ quân cảng Toulon (Pháp) đã tới Bắc Kỳ. 
Nắm được hướng phòng thủ của quân đội triều đình và quân Mãn Thanh "... chủ yếu trên 
con đường từ Hà Nội đi Bắc Ninh chạy qua gần phủ Từ Sơn", Trung tướng Millot đã huy động một lực lượng 16.300 quân phiên chế thành hai lữ đoàn cơ động, những đơn vị đồn trú và trợ chiến. Một lữ đoàn ở bên hữu ngạn sông Hồng thì đóng ở Hà Nội, do thiếu tướng Brière de l'Isle chỉ huy; một lữ đoàn ở bên tả ngạn sông Hồng, thì đóng ở Hải Dương, do thiếu tướng De Négrier cai quản. Millot đã quyết định kế hoạch đánh chiếm Bắc Ninh như sau: Lữ đoàn I xuất phát từ Hà Nội, dựa vào hệ thống đồn lũy do Courbet xây dựng từ tháng 11 năm 1883; Lữ đoàn II xuất phát từ Hải Dương, nơi sẽ được Hải Phòng tiếp tế dễ dàng trong vòng 8 giờ bằng pháo hạm và thuyền.
Ngày 20 tháng 2 năm 1884, Pháp cho quân đánh lấy Phả Lại, nơi mà sông Cầu, sông Đuống và sông Lục Nam hội tụ nhau. Thấy phía Đông của mình bị uy hiếp, quân Thanh ở Bắc Ninh cố ra sức phản công liên tiếp trong hai tuần, nhưng vẫn không lấy lại được vị trí xung yếu này. Nhằm thực hiện triệt để chủ trương mà Courbet đã vạch ra "đánh chiếm Phả Lại chỉ là giai đoạn mở đầu cho các cuộc hành quân rộng lớn sau này", tướng Négrier đã dùng pháo thuyền thám thính sông Đuống, sông Thương tới ngã ba Phượng Nhỡn, sông Cầu tới sát chân núi Nham Biền.
Đầu tháng 3 năm 1884, sau khi giao việc phòng giữ và cai trị các tỉnh thành đã chiếm được cho đoàn khâm sai do Đoàn Văn Hội cầm đầu, tướng Charles Millot lại tiếp tục cuộc đánh chiếm, và mục tiêu lần này là thành Bắc Ninh. Phương án tác chiến đã được Millot duyệt y là: giải quyết hoàn toàn hệ thống bố phòng ở núi Và, núi Dạm và núi Rùa; phá vỡ tuyến phòng thủ Châu Cầu, Yên Định và Đạo Chân.
Diễn biến > Thiệt hại

Kết thúc trận đánh chiếm, theo Thomazi (1934) thì con số thiệt hại của đôi bên như sau:
Bên quân Thanh: 100 chết và 400 bị thương.
Bên quân Pháp: 9 chết và 39 bị thương.
Nhưng theo Trần Trọng Kim, thì quân Pháp có tám người chết và 40 bị thương. Phạm Văn Sơn, trong Việt sử tân biên, ghi tương tự, nhưng còn cho biết thêm là trên đường tháo chạy về Thái Nguyên (vì Pháp đã cho chặn đường về Lạng Sơn), quân Thanh đã bỏ lại nhiều súng ống, đạn dược và hàng trăm khẩu đại bác.
Bàn luận

Thành Bắc Ninh nằm ở giữa cánh đồng, chung quanh có một số đồi núi không cao không thấp. Ở những nơi ấy đều có đồn canh phòng, nhưng được trang bị rất sơ sài.
GS. Trần Văn Giàu kể có lần, tướng Lưu Vĩnh Phúc đến thành Bắc Ninh, thấy tướng Hoàng Quế Lan"ngày đêm vui chơi như cảnh thái bình...không để ý gì cả", thì khuyên nên lo việc phòng thủ ở các cao điểm, nhưng ông tướng này sau đó vẫn cứ lơ là.
Còn tướng Sầm Dục Anh, từ Vân Nam được lệnh kéo quân xuống Hưng Hóa, để hỗ trợ tướng Hoàng Quế Lan giữ thành Bắc Ninh. Nhưng khi thành bị quân Pháp tấn công, Sầm Dục Anh vẫn nằm yên không đến cứu. GS. Giàu nhận xét: Các ông tướng nhà Thanh không kém các ông tướng của triều đình Huế về cái tật "địa phương chủ nghĩa".
Tham khảo chính

Trần Văn Giàu, Tổng tập (phần I), Nhà xuất bản Quân đội Nhân dân, Hà Nội, 2006 (tr. 380)
Phạm Văn Sơn, Việt sử tân biên, quyển 5, tập thượng, Sài Gòn, 1962 (tr. 422-423)
Nhiều người soạn, Lịch sử 11 (nâng cao), Nhà xuất bản Giáo dục, 2007 (tr. 238).
Hoàng Văn Lân & Ngô Thị Chính, Lịch sử Việt Nam (1858-cuối XIX), Nhà xuất bản Giáo dục 1979 (tr. 54-55)
Đỗ Văn Ninh, Thành cổ Việt Nam, Nhà xuất bản KHXH, 1983 (tr. 181-183)
Các-tơ-rông, Những kỷ niệm về sự chiếm đóng xứ Bắc Kỳ. Thư quán quân sự Bô-doăng và công ty, 1888. Bản dịch của Thư viện Hà Bắc.
Lịch sử Hà Bắc, tập I. Hội đồng lịch sử tỉnh Hà Bắc, 1986 (tr 169-170)
Chú thích

↑  Thành xây 6 cạnh nhưng chỉ mở có 4 cửa, bởi ảnh hưởng thuyết phong thủy.
↑  Lung Chang, Yueh-nan yu Chung-fa chan-cheng [越南與中法戰爭, Vietnam and the Sino-French War] (Taipei, 1993), tr. 207–08
↑  Ghi theo GS. Giàu. Việt sử tân biên ghi tên là Châu Phú. Không biết đây là hai người hay chỉ là một.
↑  Ghi theo Trần Văn Giàu. Sách Lịch sử Việt Nam (1858-cuối XIX) ghi 22.000. Cùng đề tài, ở Wiki tiếng Anh ghi 10.000 lính Trung Quốc và 3.000 lính Cờ Đen. Nhưng theo sử Việt đã dẫn, quân Cờ Đen của Lưu Vĩnh Phúc không tham gia trận này.
↑  Ghi theo Phạm văn Sơn. Trần Văn Giàu ghi 6.000, còn sách Lịch sử Việt Nam (1858-cuối XIX) ghi 6.500 quân.
↑  Đại Nam thực lục chính biên. Sử quan triều Nguyễn.
↑  Những kỷ niệm về sự chiếm đóng xứ Bắc Kỳ, R. Các-tơ-rông
↑  Xuân Hòa nằm trong huyện Quế Võ
↑  Vùng núi Trung Sơn bảo vệ ngoại vi Bắc Ninh
↑  Làng Cung Kiện thuộc xã Nhân Hòa, huyện Quế Võ
↑  Thomazi, Histoire militaire, pp. 77–78
↑  Núi Lãm Sơn có chùa Dạm thuộc xã Nam Sơn, huyện Quế Võ
↑  Núi Con Rùa nằm ở phía Nam chùa Dạm
↑  Lược kể theo Tổng tập (tập I), Lịch sử Việt Nam (1858-cuối XIX) và bản đồ trận đánh (xem ảnh).
↑  Thomazi, A., La conquête de l'Indochine (Paris, 1934)
↑  Không làm tròn nhiệm vụ ở Bắc Kỳ, tướng Hoàng Quế Lan bị triều đình nhà Thanh xử uống thuốc độc chết (ghi chú của GS. Giàu).
Bên trong thành cổ Bắc Ninh, nơi có cột cờ và kho gạo của thành.
Quân Thanh phòng ngự trên đường cái quan phía tây nam thành Bắc Ninh. Tướng Millot tránh quân Thanh ở hướng này và đánh vào Bắc Ninh từ hướng đông nam
Sơ đồ quân Pháp tiến đánh thành Bắc Ninh.
Tranh vẽ cảnh quân Pháp và quân Thanh giao chiến ở thành Bắc Ninh.
Súng ống của quân Thanh bị quân Pháp tịch thu.
Tỉnh lỵ Bắc Ninh sau ngày thất thủ.
Ischyrolepis curvibracteata

| Ischyrolepis curvibracteata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
(không phân hạng): Commelinids
Bộ (ordo): Poales
Họ (familia): Restionaceae
Chi (genus): Ischyrolepis
Loài (species): I. curvibracteata
Danh pháp hai phần
Ischyrolepis curvibracteata Esterh., 1985 
Ischyrolepis curvibracteata là một loài thực vật có hoa trong họ Restionaceae. Loài này được Esterh. mô tả khoa học đầu tiên năm 1985.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Ischyrolepis curvibracteata”. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2013.
I-181 (tàu ngầm Nhật)

| --- | --- |
Tàu ngầm chị em I-176, một chiếc lớp Kaidai VII tiêu biểu
Lịch sử
Đế quốc Nhật Bản
Tên gọi:  Tàu ngầm số 159
Xưởng đóng tàu:  Xưởng vũ khí Hải quân Kure, Kure
Đặt lườn:  11 tháng 11, 1941
Đổi tên:  I-81
Hạ thủy:  2 tháng 5, 1942
Đổi tên:  I-181,  20 tháng 5, 1942
Hoàn thành:  24 tháng 5, 1943
Số phận:   Mất tích sau ngày 13 tháng 1, 1944  Có thể bị xuồng phóng lôi PT boat đánh chìm tại New Guinea, 21 tháng 1, 1944 
Xóa đăng bạ:  30 tháng 4, 1944
Đặc điểm khái quát
Lớp tàu:  tàu ngầm lớp Kaidai (Kiểu VII)
Trọng tải choán nước:   1.833 tấn Anh (1.862 t) (nổi)  2.606 tấn Anh (2.648 t) (ngầm) 
Chiều dài:  105,5 m (346 ft 2 in)
Sườn ngang:  8,25 m (27 ft 1 in)
Mớn nước:  4,6 m (15 ft 1 in)
Công suất lắp đặt:   8.000 mã lực phanh (5.966 kW) (diesel)  1.800 hp (1.342 kW) (điện) 
Động cơ đẩy:   2 × động cơ diesel Kampon Mk.1A Model 8 hai thì  2 x động cơ điện  2 x trục chân vịt 
Tốc độ:   23,1 hải lý trên giờ (42,8 km/h; 26,6 mph) (nổi)   8 kn (15 km/h; 9,2 mph) (ngầm)  
Tầm xa:   8.000 nmi (15.000 km) ở tốc độ 16 kn (30 km/h; 18 mph) (nổi)   50 nmi (93 km) ở tốc độ 5 kn (9,3 km/h; 5,8 mph) (ngầm)  
Độ sâu thử nghiệm:  80 m (260 ft)
Thủy thủ đoàn tối đa:  86 sĩ quan và thủy thủ
Vũ khí:   6 × ống phóng ngư lôi 533 mm (21 in) (6 trước mũi)  12 × ngư lôi 533 mm (21 in) Kiểu 89  1 x 12 cm (4,7 in)  2 x pháo phòng không 25 mm (0,98 in) Kiểu 96 (1 × 2) 
I-181 (nguyên là Tàu ngầm số 159 và I-81) là một tàu ngầm tuần dương  Lớp Kaidai thuộc phân lớp Kaidai VII, nhập biên chế cùng Hải quân Đế quốc Nhật Bản vào năm 1943. Nó đã hoạt động trong Chiến tranh Thế giới thứ hai, thực hiện hai chuyến tuần tra tại các vùng biển Australia, quần đảo Solomon cũng như tại khu vực Papua New Guinea, cho đến khi bị các xuồng phóng lôi PT boat Hoa Kỳ đánh chìm tại Papua New Guinea vào ngày 21 tháng 1, 1944.
Thiết kế và chế tạo > Thiết kế

Bài chi tiết: Kaidai (lớp tàu ngầm)
Phân lớp tàu ngầm Kaidai VII là phiên bản tàu ngầm tấn công tầm trung được phát triển dựa trên phân lớp Kaidai VI. Chúng có trọng lượng choán nước 1.862 tấn (1.833 tấn Anh) khi nổi và 2.648 tấn (2.606 tấn Anh) khi lặn, lườn tàu có chiều dài 105,5 m (346 ft 2 in), mạn tàu rộng 8,25 m (27 ft 1 in) và mớn nước sâu 4,6 m (15 ft 1 in). Con tàu có thể lặn sâu 80 m (262 ft) và có một thủy thủ đoàn đầy đủ bao gồm 86 sĩ quan và thủy thủ.
Chiếc tàu ngầm trang bị hai động cơ diesel Kampon Mk.1A Model 8 hai thì công suất 4.000 mã lực phanh (2.983 kW), mỗi chiếc vận hành một trục chân vịt. Khi lặn, mỗi trục được vận hành bởi một động cơ điện 900 mã lực (671 kW).Con tàu có thể đạt tốc độ tối đa 23 hải lý trên giờ (43 km/h; 26 mph) khi nổi và 8 hải lý trên giờ (15 km/h; 9,2 mph) khi lặn. Khi Kaidai VII di chuyển trên mặt nước nó đạt tầm xa hoạt động 8.000 hải lý (15.000 km; 9.200 mi) ở tốc độ 16 hải lý trên giờ (30 km/h; 18 mph), và có thể lặn xa 50 nmi (93 km; 58 mi) ở tốc độ 5 hải lý trên giờ (9,3 km/h; 5,8 mph).
Lớp Kaidai VII có sáu ống phóng ngư lôi 53,3 cm (21,0 in), tất cả đều được bố trí trước mũi, và mang tổng cộng 12 ngư lôi. Vũ khi trên boong tàu thoạt tiên dự định bao gồm hai khẩu pháo phòng không 25 mm (1,0 in) Kiểu 96 nòng đôi, nhưng sau đó một hải pháo 12 cm (4,7 in) chống hạm thay chỗ cho một khẩu đội 25mm.
Thiết kế và chế tạo > Chế tạo

Được đặt hàng trong khuôn khổ Chương trình Vũ trang Hải quân Bổ sung thứ tư năm 1939, nhưng nó chỉ được đặt lườn như Tàu ngầm số 159 tại Xưởng vũ khí Hải quân Kure ở Kure, Hiroshima vào ngày 11 tháng 11, 1941. Sau đó con tàu được đổi tên thành I-81 trước khi được hạ thủy vào ngày 2 tháng 5, 1942, và phối thuộc cùng Quân khu Hải quân Kure, rồi lại được đổi tên thành I-181 vào ngày 20 tháng 5, 1942. Nó hoàn tất và nhập biên chế cùng Hải quân Đế quốc Nhật Bản vào ngày 24 tháng 5, 1943.
Lịch sử hoạt động > 1943

Vào lúc nhập biên chế, I-181 được phối thuộc cùng Quân khu Hải quân Sasebo. Nó được điều về Hải đội Tàu ngầm 11, trực thuộc Đệ Nhất hạm đội, một bộ phận của Hạm đội Liên hợp, vào ngày 24 tháng 5, 1943. Đến ngày 20 tháng 8, nó được điều về Đội tàu ngầm 22 thuộc Hải đội Tàu ngầm 3, trực thuộc Đệ Lục hạm đội, một bộ phận của Hạm đội Liên hợp. Nó rời Kure vào ngày 25 tháng 8 để hướng sang căn cứ Truk thuộc quần đảo Caroline, đến nơi vào ngày 1 tháng 9.
Lịch sử hoạt động > 1943 > Chuyến tuần tra thứ nhất

I-181 khởi hành từ Truk vào ngày 7 tháng 9 cho chuyến tuần tra đầu tiên tại khu vực Espiritu Santo thuộc quần đảo New Hebrides. Trong thời gian đó Hải đội Tàu ngầm 3 được giải thể vào ngày 15 tháng 9, và Đội tàu ngầm 22 được điều động trực thuộc Đệ Lục hạm đội. I-181 chuyển đến khu vực quần đảo Solomon để tuần tra khu vực ngoài khơi mũi Esperance ở cực Tây Bắc đảo Guadalcanal. Không tìm thấy tàu bè đối phương, đến ngày 30 tháng 9, nó được lệnh chuyển sang tuần tra eo biển Torres giữa Papua New Guinea và lục địa Australia, đến nơi vào ngày 2 tháng 10. Nó đã hai lần tấn công một đoàn tàu vận tải Đồng Minh vào ngày 14 tháng 10, nhưng không có kết quả. Nó kết thúc chuyến tuần tra và quay trở về Truk vào ngày 20 tháng 10.
Lịch sử hoạt động > 1943 > Chuyến tuần tra thứ hai

I-181 khởi hành từ Truk cho chuyến tuần tra thứ hai từ ngày 11 tháng 11, hoạt động tại khu vực đảo Bougainville thuộc quần đảo Solomon. Lúc đang trên đường đi, vào ngày 12 tháng 11, nó được điều về Đệ Bát hạm đội, một bộ phận của Hạm đội Khu vực Đông Nam. Trận chiến mũi St. George nổ ra giữa các tàu khu trục Nhật Bản và Hoa Kỳ ở địa điểm 50 nmi (93 km) về phía Đông đảo New Ireland vào ngày 25 tháng 11. Khi trận chiến kết thúc vào ngày hôm sau, I-181 đã và cứu vớt 21 người sống sót từ tàu khu trục Yūgiri, vốn đã bị các chiếc USS Charles Ausburne, USS Claxton và USS Dyson đánh chìm. Tàu ngầm chị em I-177 đã cứu vớt thêm 278 người khác từ Yūgiri. I-181 kết thúc chuyến tuần tra và quay về căn cứ Rabaul trên đảo New Britain thuộc quần đảo Bismarck vào ngày 29 tháng 11.
Lịch sử hoạt động > 1943 > Chiến dịch New Guinea

Từ Rabaul, I-181 bắt đầu thực hiện các chuyến đi tiếp liệu hỗ trợ cho lực lượng Nhật Bản đồn trú dọc bờ biển phía Bắc Papua New Guinea, trong khuôn khổ Chiến dịch New Guinea. Nó rời Rabaul vào ngày 7 tháng 12 cho chuyến đi tiếp liệu đầu tiên đến Sio, New Guinea cùng 44 tấn tiếp liệu, chủ yếu là đạn dược. Khi đi đến Sio vào ngày 9 tháng 12, nó bị máy bay Đồng Minh tấn công với 15 quả mìn sâu được thả xuống; I-181 đã lặn khẩn cấp và né tránh được. Nó chất dỡ hàng tiếp liệu và quay trở về Rabaul vào ngày 11 tháng 12.
Trong chuyến đi tiếp liệu thứ hai bắt đầu từ ngày 14 tháng 12, I-181 đi đến Buka hai ngày sau đó, chất dỡ hàng hóa và lên đường ngay trong ngày cho chuyến quay trở về, về đến Rabaul vào ngày 18 tháng 12. Chiếc tàu ngầm lại khởi hành vào ngày 21 tháng 12 cho chuyến đi tiếp liệu thứ ba, nhưng tại Buka vào ngày hôm sau, nó không thể chất dỡ hàng, và buộc phải quay trở về Rabaul vào ngày 24 tháng 12.
Lịch sử hoạt động > 1944

I-181 khởi hành từ Rabaul vào ngày 28 tháng 12 cho chuyến đi tiếp liệu thứ tư đến Sio. Sau khi chất dỡ hàng tiếp liệu, nó được lệnh tuần tra vùng biển phía Bắc đảo Choiseul thuộc quần đảo Solomon để đánh chặn một lực lượng đặc nhiệm Hoa Kỳ. Không tìm thấy tàu bè đối phương, trên đường quay trở lại Rabaul, nó trồi lên mặt nước tại eo biển St. George's vào ngày 3 tháng 1, 1944, và đã cứu vớt phi công Ace Gregory "Pappy" Boyington thuộc Thủy quân Lục chiến Hoa Kỳ, vốn bị bắn rơi tám giờ trước đó trong một đợt không kích xuống Rabaul. I-181 về đến Rabaul hai giờ sau đó. Sau Thế Chiến II, Boyington kể lại ông được đối xử tốt nhất như một tù binh chiến tranh là trong giai đoạn bên trên chiếc I-181.
Vào ngày 6 tháng 1, 1944, I-181 bắt đầu chuyến đi tiếp vận thứ năm. Nó chất dỡ hàng tiếp liệu tại Buka vào ngày hôm sau rồi lên đường quay trở lại Rabaul, đến nơi vào ngày 9 tháng 1. Với tư lệnh Đội tàu ngầm 22 cùng ban tham mưu trên tàu, I-181 lại khởi hành từ Rabaul vào ngày 13 tháng 1 cho chuyến đi tiếp vận thứ sáu, cùng với tàu ngầm Ro-104 hướng sang Gali, New Guinea. Sau đó I-181 hoàn toàn mất tích.
Lịch sử hoạt động > 1944 > Bị mất

Hoàn cảnh I-181 bị mất vẫn chưa được xác định chắc chắn. Lực lượng Nhật Bản trú đóng tại Gali báo cáo nghe thấy một trận chiến tại eo biển Vitiaz ngoài khơi Gali vào chiều tối ngày 16 tháng 1, khi I-181 đối đầu với tàu khu trục và xuồng phóng lôi PT boat Hoa Kỳ, khiến I-181 trúng mìn sâu và đắm với tổn thất nhân mạng toàn bộ. Một tấm ảnh được công bố rộng rãi, cho rằng xác tàu đắm của I-181 mắc cạn tại bờ biển Kelanoa Harbour, New Guinea; nhưng thực ra trong bức ảnh chỉ là một thùng tiếp liệu được kéo đi, bị các xuồng PT boat phá hủy trước đó vào ngày 24 tháng 12, 1943. Một số nguồn cho rằng I-181 bị máy bay hải quân Hoa Kỳ đánh chìm tại eo biển St. George's giữa New Ireland và New Britain vào ngày 16 tháng 1.
Lúc 23 giờ 00 ngày 18 tháng 1, xuồng PT boat PT-143 phát hiện một mục tiêu qua radar dọc bờ biển phía Nam New Britain, ở khoảng cách 27 nmi (50 km). Sau khi rút ngắn khoảng cách còn trong bối cảnh tầm nhìn kém, nó nhận định mục tiêu là một tàu ngầm lớp I-61. Bị phát hiện, chiếc tàu ngầm lặn xuống né tránh, và PT-143 thả hai quả mìn sâu tấn công, nghe thấy một vụ nổ thứ ba nhưng không thấy chứng cứ đã gây hư hại cho mục tiêu.  Nó tiếp tục tìm kiếm trong phạm vi 5 nmi (9,3 km) quanh vị trí ban đầu cho đến 03 giờ 00 ngày 19 tháng 1.
Lúc 03 giờ 01 phút ngày 19 tháng 1, đang khi tuần tra cách bờ biển New Guinea 3 nmi (5,6 km), các xuồng PT boat PT-329, PT-362 và PT-364 phát hiện mục tiêu qua radar nên tiếp cận để trinh sát, nhìn thấy một tàu ngầm lớn với sàn phẳng và không có hải pháo trên sàn tàu. Khi các xuồng PT boat tiếp cận đến khoảng cách 4.500 yd (4,1 km), mục tiêu lặn xuống ẩn nấp. Các xuồng PT boat lại phát hiện mục tiêu qua radar lúc 06 giờ 06 phút, và mục tiêu lại lặn xuống ở khoảng cách 2,75 nmi (5,09 km). PT-364 thả một quả mìn sâu cách 4 hải lý (7,4 km; 4,6 mi) về phía Bắc và một quả nữa cách 3 hải lý (5,6 km; 3,5 mi) về phía Bắc nhằm tìm cách hướng chiếc tàu ngầm về phía PT-329 và PT-364 đang chờ đợi sẵn, nhưng họ sau đó mất dấu mục tiêu.
Vào ngày 1 tháng 3, 1944, Hải quân Đế quốc Nhật Bản công bố I-181 bị mất, với tổn thất nhân mạng toàn bộ 89 người trên tàu, tại khu vực Tây Nam New Guinea. Tên nó được cho rút khỏi danh sách đăng bạ hải quân vào ngày 30 tháng 4, 1944.
Psychotria niveobarbata

| Psychotria niveobarbata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Gentianales
Họ (familia): Rubiaceae
Chi (genus): Psychotria
Loài (species): P. niveobarbata
Danh pháp hai phần
Psychotria niveobarbata (Müll.Arg.) Britton 
Psychotria niveobarbata là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được (Müll.Arg.) Britton miêu tả khoa học đầu tiên năm 1891.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Psychotria niveobarbata”. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2013.
Lưu Ngu

| Lưu Ngu> Thông tin cá nhân |
| --- | --- |
Sinh: 
Ngày sinh: thế kỷ 2
Nơi sinh: Đàm Thành
 
Mất: 
Ngày mất: 193
Nơi mất: Thiên Tân
Nguyên nhân mất: xử trảm
 
Giới tính: nam
Gia quyến: 
Hậu duệ: Liu He
 
Gia tộc: nhà Lưu
Nghề nghiệp: chính khách
Quốc tịch: Đông Hán
x • t • 
Lưu Ngu (chữ Hán: 劉虞; ?-193) là tông thất, tướng nhà Đông Hán trong lịch sử Trung Quốc. Ông tham gia cuộc chiến quân phiệt đầu thời Tam Quốc và cuối cùng thất bại.
Trấn trị U châu

Lưu Ngu có tên tự là Bá An, người đất Đàm quận Đông Hải. Là tông thất nhà Hán, Lưu Ngu được phong làm Thứ sử U châu.
Sau khi khởi nghĩa Khăn Vàng bị dẹp (184), Lưu Ngu kiến nghị Hán Linh Đế đặt chức châu mục cai quản các châu để tăng cường khống chế các địa phương. Ý kiến của ông được Hán Linh Đế chấp thuận. Vì Lưu Ngu có nhiều ân nghĩa với người dân phía bắc nên triều đình bổ nhiệm ông làm Châu mục U châu.
Khi đến trấn trị, Lưu Ngu thi hành nhiều việc nhân đức, giảm đồn trú khiến U châu được yên ổn.
Năm 187, thủ lĩnh Ô Hoàn là Khâu Lực Cư nổi dậy chống nhà Hán, liên hợp với Trương Thuần ở Ngư Dương tấn công Kế Trung. Trương Thuần dựng Trương Cử làm hoàng đế còn tự mình xưng là An Hán vương.
Trương Thuần lại cùng Khâu Lực Cư mang quân đánh Ngư Dương, Hà Gian, Bột Hải và tiến vào quận Bình Nguyên. Lưu Ngu bèn sai tướng Liêu Đông là Công Tôn Toản mang quân truy kích Trương Thuần. Tháng 11 năm 188, hai bên giao chiến ở Thạch Môn. Trương Thuần và Trương Cử đại bại, phải bỏ cả vợ con tháo chạy ra biên ải.
Công Tôn Toản trở về, được triều đình phong làm Hàng lỗ hiệu úy, Đô đình hầu, kiêm chức Trưởng sử ở thuộc quốc Liêu Đông. Ít lâu sau Trương Thuần bị thủ hạ giết chết, mang đầu tới chỗ Lưu Ngu, vì vậy Lưu Ngu được phong làm Đại tư mã, Công Tôn Toản được phong làm Tô hầu, Phấn uy tướng quân.
Năm 189, ông được phong làm Thái úy, tước Dung Khưu hầu khi vẫn trấn trị U châu.
Tháng 4 năm 189, Hán Linh Đế mất, Hán Thiếu Đế lên thay. Trong triều xảy ra loạn lạc. Đổng Trác mang quân vào kinh thành, phế rồi giết Thiếu Đế, lập Hán Hiến Đế lên ngôi. Lưu Ngu được Đổng Trác vỗ về bằng cách phong làm Đại tư mã. Ông đẩy mạnh khuyến khích sản xuất nông nghiệp, mở chợ để trao đổi hàng hóa với người Hung Nô, lưu thông sắt và muối. U châu năm nào cũng được mùa. Nhân dân Thanh châu và Từ châu chạy loạn đều tới U châu xin nương tựa hơn 1 triệu người. Lưu Ngu dung nạp và tạo chỗ ở cho họ, cuộc sống yên ổn đầy đủ khiến họ vui vẻ không muốn về quê cũ.
Bản thân Lưu Ngu làm U châu mục nhưng tiêu dùng giản dị tiết kiệm, thường mặc áo vá, đi giày cỏ, ăn không có thịt.