stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Jan III Sobieski
Thời trai trẻ

Jan Sobieski chào đời năm 1629 tại Olesko, Ukraina (một phần của vùng Ruthenia), là hậu duệ nổi tiêng của dòng họ Sobieski danh tiếng từ lâu đời của Khối thịnh vượng chung. Cha của ông, Jakub Sobieski, là Voivode của Ruthenia và Castellan của Kraków. Mẹ ông, bà Zofia Teofillia Daniłowicz là cháu gái của Hetman Stanisław Żółkiewski. Thời niên thiếu, Jan sống cùng với gia đình tại Żółkiew. Jan Sobieski tốt nghiệp ở Cao đẳng Nowodworski ở Krakow năm 1643, sau đó tốt nghiệp Đại học Jagiellonian năm 1646.
Sau khi tốt nghiệp đại học, Jan cùng anh trai là Marek Sobieski rời đất nước đi du lịch. Hai anh em nhà Sobieski đến thăm Leipzig, Antwerp, Paris, London, Leiden và The Hague; gặp mốt số quan chức như Louis II de Bourbon, Charles II của Anh và William II - hoàng thân xứ Orange, và học tiếng Pháp, tiếng Đức, Italia và tiếng Latinh
Cả hai anh em trở về nước năm 1648. Khi ấy, đất nước bị khủng hoảng do việc vua Władysław IV Vasa vừa qua đời và nổi loạn của Khmelnytsky đang diễn ra; hai anh em nhà Sobieski quyết định tham gia quân đội. Cả hai đều tham gia chiến đấu trong cuộc bao vây Zamość. Nhờ có tài năng về quân sự, hai anh em được cất nhắc làm chỉ huy của quân Cossack (hussars Ba Lan). Trong khi chiến sự diễn ra, một sự kiện bất ngờ làm thay đổi vận mệnh của Jan Sobieski: cha là Jakub giao chiến trong trận Zboriv, anh trai là Marek chết trong trận Batih với quân Tatars năm 1652; Jan ngay lập tức được nhà vua phong làm đại tá và chỉ huy quân đội đánh trận Berestechko. Nhằm tránh các cuộc giao tranh với quân Tatars, vua Jan II Casimir cử Jan Sobieski là một trong những phái viên trong phái bộ ngoại giao của Mikołaj Bieganowski tới Đế quốc Ottoman. Ở đế quốc Ottoman, Sobieski học ngôn ngữ Tatar và ngôn ngữ Thổ Nhĩ Kỳ và nghiên cứu truyền thống và chiến thuật quân sự của Ottoman. Nhờ học được các chiến thuật quân sự của Ottoman mà Sobieski vận dụng thành công trong trận chiến Okhmativ năm 1655.
Sau khi bắt đầu cuộc xâm lược Ba Lan của Thụy Điển, Jan Sobieski gia nhập Trung đoàn Ba Lan do Krzysztof Opaliński, Palatine của Poznań lãnh đạo tại Ujście, và thề trung thành với vua Karl X Gustav của Thụy Điển. Tuy nhiên, vào khoảng cuối tháng 3 năm 1656, ông đã từ bỏ phe Krzysztof Opaliński, trở về bên cạnh vua Ba Lan Jan II Kazimierz Waza, chiến đấu dưới sự chỉ huy của hetmans Stefan Czarniecki và Jerzy Sebastian Lubomirski
Quốc vương Ba Lan

Mặc dù lên ngôi ở một nước đông dân nhất châu Âu, Sobieski trở thành một vị vua của một quốc gia bị tàn phá do nửa thế kỷ chiến tranh liên tục. Kho bạc nhà nước gần như trống rỗng và triều đình bị rối loạn do mâu thuẫn phe phái liên tục diễn ra.
Jan III Sobieski có một số kế hoạch dài hạn, bao gồm việc thiết lập triều đại của chính mình trong Khối thịnh vượng chung, lấy lại các lãnh thổ bị mất, và tăng cường phục hưng đất nước thông qua các cải cách khác nhau. Một trong những tham vọng của ông là hợp nhất Kitô giáo châu Âu trong một cuộc thập tự chinh để đưa người Thổ Nhĩ Kỳ ra khỏi châu Âu. Nhưng tham vọng này nhanh chóng bị cản trở bởi âm mưu xâm lược Khối thịnh vượng chung của vua Karl X của Thụy Điển. Vua Louis XIV của Pháp hứa sẽ hòa giải một thỏa thuận ngừng bắn giữa Ottoman và Ba Lan để Sobieski có thể tập trung sự chú ý của ông vào Phổ, nhưng dự tính hòa giải của vua Pháp bị thất bại do âm mưu xâm lược ngày càng rõ của Thụy Điển ở biên giới phía nam hơn cuộc đe dọa biên giới phía nam của Sultan Mehmed IV của Ottoman.
Quốc vương Ba Lan > Chiến tranh Khối thịnh vượng chung - Đế quốc Ottoman

Vào mùa thu năm 1674, Jan III Sobieski bắt đầu cuộc chiến chống lại quân Ottoman và đã chiếm lại một số thành phố và pháo đài bao gồm Bratslav, Mogilev và Bar, nơi đã tái lập một đường biên giới để bảo vệ biên giới phía nam của Ba Lan ở Ukraine. Năm 1675, Sobieski đánh bại một cuộc tấn công của Thổ Nhĩ Kỳ và Tatar nhằm vào Lviv. Năm 1676, Tatars bắt đầu phản công và vượt qua Dneper, nhưng không thể chiếm lại thị trấn chiến lược của Żórawno, và một hiệp ước hòa bình (Hiệp ước Żurawno) đã được ký ngay sau đó. Mặc dù Kamieniec Podolski và phần lớn Podolia vẫn là một phần của Đế chế Ottoman, Ba Lan đã giành được sự trở lại của các thị trấn Bila Tserkva và Pavoloch.
Hiệp ước với người Ottoman bắt đầu một giai đoạn hòa bình cần thiết cho việc tái thiết đất nước và tăng cường quyền lực của hoàng gia. Sobieski bắt đầu cải cách quân đội Ba Lan. Quân đội đã được tổ chức lại thành các trung đoàn, bộ binh. Jan II Sobieski loại bỏ giáo mác và dùng hỏa pháo (battle-axes) để thay thế, củng cố kỵ binh thành một lực lượng tinh nhuệ và thiện chiến. Sobieski cũng tăng đáng kể số lượng pháo và giới thiệu các chiến thuật pháo binh mới.
Quốc vương Ba Lan > Chiến tranh với Prussia (Phổ)

Sobieski muốn chinh phục Phổ với quân đội Thụy Điển và hỗ trợ của Pháp. Jan III Sobieski đánh Phổ với mục đích lấy lại quyền kiểm soát của tỉnh tự trị này là vì lợi ích tốt nhất của Khối thịnh vượng chung, và Sobieski cũng hy vọng nó sẽ trở thành một phần của triều đình Khối thịnh vượng chung của ông. Để dọn đường cho việc chinh phục Phổ, Sobieski quyết định hội đàm với Sultan Ottoman ở Jaworów (1675), nhưng không được kết quả nào. Về phía Sultan, quân Ottoman tổ chức các cuộc tấn công về phía Phổ, nhưng bị đánh bật ra hết vì tuyển hầu nước Phổ là Friedrich Wilhelm I xứ Brandenburg đã liên minh và nhờ Quốc vương Pháp hỗ trợ chống giặc ngoại xâm. Ngược lại, Sobieski vẫn nuôi hi vọng đánh chiếm Phổ, nhưng cũng bất thành bởi âm mưu của bọn quý tộc trong nước muốn truất ngôi ông để đưa Quận công Pháp là Charles của Lorraine thay thế.
Hiệp ước Pháp-Phổ năm 1678 đã làm Sobieski đã mất đồng minh lớn của mình cho chiến dịch dự định của ông chống lại Phổ. Để giải quyết Hiệp ước 1678, Jan III Sobieski cắt đứt quan hệ với Pháp và trục xuất đại sứ Pháp về nước tại Hội nghị của Sejm năm 1683. Cùng lúc đó, Sobieski quan hệ tốt với phe ủng hộ Habsburg và bắt đầu bị lôi cuốn vào một liên minh với Áo. Việc này của ông không làm thay đổi thái độ của phe đối lập, nhưng cũng phần nào làm suy yếu phe này khi một số thành viên của phe đối lập ra ủng hộ nhà vua do việc Sobieski trao chức vụ hetman cho lãnh tụ của phe đối lập là Stanisław Jan Jabłonowski.
Quốc vương Ba Lan > Liên minh với Đế quốc La Mã Thần thánh

Ý thức rằng Ba Lan thiếu đồng minh và mạo hiểm trong các cuộc chiến tranh chống lại hầu hết các nước láng giềng, Sobieski tìm kiếm liên minh với Hoàng đế Leopold I của Thánh chế La Mã. Cả hai bên hứa sẽ viện trợ lẫn nhau nếu thủ đô của họ bị đe dọa. Liên minh này được đại diện hoàng gia ký vào ngày 31 tháng 3 năm 1683, và được Hoàng đế và Quốc hội Ba Lan phê chuẩn trong vòng vài tuần sau đó. Mặc dù nhằm trực tiếp chống lại quân Ottoman và gián tiếp chống lại Pháp, nó có lợi thế là giành được sự ủng hộ nội bộ cho việc bảo vệ biên giới phía Nam Ba Lan. Đây là một khởi đầu của những gì sẽ trở thành một đại diện trung thành của Công giáo, được Giáo hoàng Innôcentê XI cử đi dẹp "dị giáo" để bảo vệ các quốc gia Công giáo.
Trong khi đó, vào mùa xuân năm 1683, gián điệp hoàng gia phát hiện ra các hoạt động ngấm ngầm của Thổ Nhĩ Kỳ cho một chiến dịch quân sự chống lại Khối thịnh vượng chung. Sobieski sợ rằng mục tiêu có thể là các thành phố Ba Lan của Lwów và Kraków. Để chống lại các mối đe dọa, Sobieski bắt đầu củng cố các thành phố và yêu cầu cho quân đội của đồng minh giúp đỡ. Nhận được yêu cầu của vua Ba Lan, Hoàng đế La Mã thần thánh phái quân của tuyển hầu Bavaria và Saxon tham gia chiến đấu dưới quyền của chỉ huy Charles của Lorraine
Trận thành Vienna (1683) > Hoàn cảnh

Trận đánh Vienna được xem là trận đánh thành công của liên minh Khối thịnh vượng chung - Đế quốc La Mã thần thánh chống lại sự xâm nhập của Đế quốc Ottoman vào châu Âu. Chúng ta còn nhớ các đế quốc của người Hồi giáo nhiều lần xâm nhập vào châu Âu, và cũng bị chặn đứng nhiều lần. Trận đầu tiên là Trận Tours của Tể tướng người Frank là Charles Martel (732), lần đầu tiên đánh bại quân Hồi xâm lược. Trận thành Vienna năm 1683 là trận đánh lớn đánh bại tham vọng xâm lược của người Hồi giáo vào châu Âu, tạo tiền đề cho Trận Lepanto tiêu diệt hoàn toàn sự xâm nhập của Đế quốc Ottoman để chiếm Địa Trung Hải và chiếm đóng châu Âu.
Trước trận đánh, hai bên đều có tính toán chiến lược kỹ càng. Về phía Sultan, việc chiếm được thành phố Vienna từ lâu đã là khát vọng chiến lược của Đế chế Ottoman, bởi sự kiểm soát chặt chẽ của nó đối với các tuyến thương mại Danubian (Biển Đen đến Tây Âu) phía nam châu Âu và các tuyến đường thương mại (Địa Trung Hải đến Đức). Để tìm hậu thuẫn cho mình, Sultan đã cung cấp hỗ trợ quân sự cho người Hungary và những người không phải Công giáo ở các vùng bị chiếm đóng của Habsburg ở Hungary. Sultan Mehmed IV đưa Imre Thökölý là Vua của "Thượng Hungary" (phần phía đông của Slovakia ngày nay và các bộ phận về phía đông bắc Hungary, mà trước đó ông đã thực hiện bằng vũ lực từ đế chế Habsburgs), cùng lời hứa Imre Thökölý sẽ làm vua thành Vienna nếu Ottoman đánh thắng.
Qua đời

Vua Jan III Sobieski qua đời tại Wilanów, Ba Lan ngày 17 tháng 6 năm 1696. Vợ ông, Maria Kasimira, qua đời năm 1716 ở Blois, Pháp về được an táng ở Ba Lan. Họ được chôn cất ở Nhà thờ Wawel, Kraków, Ba Lan.
Vua Jan III Sobieski được kế vị bởi August II, người đã lên ngôi với sự ủng hộ của người Nga. Với cái chết của vua August II năm 1733, cuộc Chiến tranh Kế vị Ba Lan bùng nổ.
Sách đọc thêm

Tatham, John Sobieski, (Oxford, 1881)
Dupont, Mémoires pour servir à l'histoire de Sobieski, (Warsaw, 1885)
Salvandy, Histoire de Pologne avant et sous le roi Jean Sobieski, (two volumes, new edition, Paris, 1855)
Coyer, Histoire de Jean Sobieski, (Amsterdam, 1761 and 1783)
Waliszewski, Acta, (three volumes, Cracow, 1684)
Rieder, Johann III., König von Polen, (Vienna, 1883)
Chełmecki, König J. Sobieski und die Befreiung Wiens, (Vienna, 1883)
Du Hamel de Breuil, Sobieski et sa politique de 1674 à 1683, (Paris, 1894)
Tranh chân dung Jan Sobieski trên lưng ngựa, khoảng những năm 1670
Jan III Sobieski, người chiến thắng trận Khotyn (1673).
Cờ hiệu Hoàng gia Ba Lan dưới thời trị vì của Jan III Sobieski.
Đồng Duat của Ba Lan tại Gdańsk, đúc khoảng năm 1677
Chân dung Jan III Sobieski mặc áo da báo, khoảng năm 1680.
Tranh chân dung của Sobieski trong trang phục của người La Mã cổ, khoảng sau năm 1680.
Người chiến thắng Jan III Sobieski tại trận Viên (1683), tranh chân dung cưỡi ngựa của Jerzy Siemiginowski-Eleuter.
Sobieski gửi thư chiến thắng tới Giáo hoàng sau trận Viên. Họa phẩm của Jan Matejko, hiện đang lưu trữ tại Bảo tàng Vatican.
Phần quách lưu giữ trái tim Jan III Sobieski tại Nhà thờ Capuchin, Warszawa.
Oát Nhĩ Đóa

Oát Nhĩ Đóa (chữ Hán: 斡耳朵; tiếng Mông Cổ: ᠥᠷᠳᠥ; Chuyển tự Latinh: orda，ordu，ordon，horde), còn được gọi là Oát Lỗ Đóa (斡鲁朵), Oát Lý Đóa (斡里朵), Oát Nhi Đóa (斡兒朵), Oa Lý Đà (窩里陀) hoặc Oát Nhĩ Đóa (斡爾朵), theo hệ ngôn ngữ Đột Quyết, Khiết Đan và Mông Cổ tức ám chỉ đến cung điện du mục và hệ thống quản lý gia quyến riêng của các Khả hãn, tức Khả đôn và hậu cung.
Khái quát

Từ nguyên Oát Nhĩ Đóa đến từ từ [Ordu], theo ngữ hệ Turk là nói đến lều trại, cung điện, một quần thể nơi các vị thủ lĩnh du mục thể hiện quyền uy của mình, Hán ngữ gọi là Cung trướng (宮帳). Theo tập tục du mục, những vị thủ lĩnh tối cao cùng vợ con của họ đều có những cung trướng riêng của mình, đây không chỉ nói đến một túp lều trại, mà còn bao gồm người hầu, nô lệ và lính gác riêng, mặc sức cho mỗi cá nhân hoặc nhóm cá nhân quản lý.
Triều đại nhà Liêu liết lập Oát Nhĩ Đóa như một hệ thống bảo an lưu động dành riêng cho Hoàng đế, hễ khi Hoàng đế ra ngoài cũng là nguyên một hệ thống này đi theo bảo vệ, khi Hoàng đế ở lại hoàng cung hoặc dừng chân ở đâu thì họ tự động thiết đặt bảo vệ tại nơi đó. Sau khi Hoàng đế nhà Liêu nào qua đời, Oát Nhĩ Đóa của họ có nhiệm vụ vĩnh viễn trấn giữ lăng tẩm cho chủ nhân.
Liêu sử ghi lại các Oát Nhĩ Đóa trứ danh:
Toán Oát Lỗ Đóa (算斡鲁朵), lại gọi Hoằng Nghĩa cung (弘義宮), thuộc về Liêu Thái Tổ;
Bồ Tốc Oát Lỗ Đóa (蒲速斡鲁朵), lại gọi Trường Ninh cung (長寧宮), thuộc về Liêu Thái Tổ hoàng hậu Thuật Luật Bình;
Quốc A Liễn Oát Lỗ Đóa (國阿輦斡魯朵), lại gọi Vĩnh Hưng cung (永興宮), thuộc về Liêu Thái Tông;
Gia Lỗ Oát Lỗ Đóa (耶鲁斡鲁朵), lại gọi Tích Khánh cung (積慶宮), thuộc về Liêu Thế Tông;
Đoạt Lý Bổn Oát Lỗ Đóa (奪裏本斡魯朵), lại gọi Diên Xương cung (延昌宮), thuộc về Liêu Mục Tông;
Giam Mẫu Oát Lỗ Đóa (鑑母斡魯朵), lại gọi Chương Mẫn cung (彰愍宮), thuộc về Liêu Cảnh Tông;
Cô Ổn Oát Lỗ Đóa (孤穩斡魯朵), lại gọi Sùng Đức cung (崇德宮), thuộc về Liêu Cảnh Tông hoàng hậu Tiêu Xước;
Nữ Cổ Oát Lỗ Đóa (女古斡魯朵), lại gọi Hưng Thánh cung (興聖宮), thuộc về Liêu Thánh Tông;
Oa Đốc Oát Lỗ Đóa (窩篤斡魯朵), lại gọi Diên Khánh cung (延慶宮), thuộc về Liêu Hưng Tông;
A Tư Oát Lỗ Đóa (阿思斡魯朵), lại gọi Thái Hòa cung (太和宮), thuộc về Liêu Đạo Tông;
A Lỗ Oát Lỗ Đóa (阿鲁斡鲁朵), lại gọi Vĩnh Xương cung (永昌宮), thuộc về Liêu Thiên Tộ Đế;
Xích Thật Đắc Bổn Oát Lỗ Đóa (赤寔得本斡魯朵), lại gọi Đôn Mục cung (敦睦宮), thuộc về em trai Liêu Thánh Tông là Gia Luật Long Khánh;
Chế độ này của nhà Liêu, còn gọi Cung phân (宮分) hay Cung vệ (宮衛), về cơ bản lấy Chính hộ (正戶; tức hộ người Khiết Đan), Phiền Hán chuyển hộ (蕃漢轉戶; hộ người Hán và dân tộc khác) cùng Xuất kỵ quân (出騎軍) làm cơ sở. Những hộ này theo lệ phải cung ứng thuế ruộng, lao dịch, ngoài ra cứ mỗi 4 nam đinh thì sẽ có một người đi lính, tức lính kỵ binh. Theo Liêu sử tổng kết phần Quan vệ chí (營衛志) thì tổng Kỵ binh triệu tập qua 12 Oát Lỗ Đóa đã hơn 100.000 đơn vị. Những hộ dân trực thuộc Oát Lỗ Đóa được gọi là Cung tịch (宮籍), vĩnh viễn không thể thoát ly, đến như đại công thần Hàn Đức Nhượng, mãi cho đến khi Thừa Thiên Hoàng thái hậu Tiêu Xước đặc mệnh cho thoát ly Cung tịch, mới có thể đưa về Hoành trướng (橫帳) theo thân phận mới, một thành viên trong hoàng thất Gia Luật thị của triều đình.
Về tổng quan, chế độ Oát Lỗ Đóa, được gọi thành "Cung", cùng chế độ "Trướng" đã hình thành chế độ toàn diện được gọi là Cung trướng giúp nhà Liêu quản lý cả một đế chế rộng lớn. Cung biểu thị Oát Lỗ Đóa, Trướng là nói đến các loại bộ tộc thân thích với hoàng thất Gia Luật thị, bao gồm Dao Liễn thị Cửu trướng (遙輦氏九帳), Hoành trướng Tam phụ phòng (橫帳三父房) và Quốc cữu Ngũ phòng (國舅五房).
Chế độ Nguyên Mông

Khi Mông Cổ hưng thịnh dưới thời Thành Cát Tư Hãn, ông cũng đem đất đai và thuộc nhân, nô lệ đều chia ra làm bốn cái Oát Nhĩ Đóa, phân biệt do 4 vị Khả đôn (văn bản gọi Hoàng hậu) có địa vị cao là Bột Nhi Thiếp, Hốt Lan, Dã Toại và Dã Toại Can làm thủ lĩnh. Sau khi Thành Cát Tư Hãn qua đời, đại bộ phận Oát Nhĩ Đóa do con trai và Hậu phi lần lượt kế thừa, như Đệ nhất Oát Nhĩ Đóa là do Đà Lôi - con trai của Thành Cát Tư Hãn và Đại Khả đôn Bột Nhi Thiếp kế thừa.
Sau khi nhà Nguyên thành lập, Đại Đô trở thành cung điện đất bằng mà không còn là lều trại, nhưng Oát Nhĩ Đóa vẫn tồn tại như một chế độ gốc gác bản sắc. Nguyên Thế Tổ Hốt Tất Liệt noi theo cụ tổ Thành Cát Tư Hãn, thiết kế cho mình bốn cái Oát Nhĩ Đóa và cũng do các bà vợ Thiếp Cổ Luân và Sát Tất làm chủ. Các loại Oát Nhĩ Đóa này theo chế độ mới đều có phong ấp của riêng, cũng vẫn lại có thuộc nhân và thu nhập hoàn toàn độc lập. Nguyên triều vừa thành lập, Hốt Tất Liệt vì quản lý bốn cái Oát Nhĩ Đóa của Thành Cát Tư Hãn mà thiết lập Tổng quản phủ (總管府) quản lý đất đai và thuộc hộ dân cư, lại cho mệnh Hoàng tôn Cam Ma Lạt (甘麻剌) và con cháu thụ tước Tấn vương, trực tiếp quản lý bốn cái Oát Nhĩ Đóa của Thành Cát Tư Hãn. Cả bốn cái Oát Nhĩ Đóa này tại Phúc Lý (腹里; nay là Nội Mông Cổ, Hà Bắc, Sơn Tây và Sơn Đông), nơi có 90.000 hộ, tiến hành thiết lập hệ thống trưng thu một loại thuế khi ấy, cứ 5 hộ cho ra một đơn vị Ti (nghĩa là lụa), được gọi là Ngũ hộ ti (五戶絲). Đồng thời cũng ở tại Cống Châu lộ (赣州路; nay là khu vực Giang Tây), nơi có mấy vạn hộ, triều đình Nguyên thiếp lập trưng thu tiền thuế của toàn hộ dân, được gọi là Giang Nam hộ sao (江南戶鈔). Mỗi năm, triều đình còn tài trợ ngân lượng, lụa là, được gọi là Tuế tứ (歲賜). Có thể nói chế độ Oát Nhĩ Đóa này thu vào một lượng lớn tài sản riêng cho người sở hữu, mà quan trọng rằng Oát Nhĩ Đóa của Hoàng đế sau khi qua đời vẫn tiếp tục được duy trì như một cách tôn trọng tiền nhân. Ba mức chuẩn cấp "Ngũ hộ ti", "Giang Nam hộ sao" và "Tuế tứ" này không chỉ áp dụng cho các Oát Nhĩ Đóa mà còn là ba mức cơ sở thu thực ấp của các thành viên hoàng thất triều Nguyên, những nhân vật cụ thể như Hoàng tử, Công chúa hay Hoàng hậu cũng dựa vào cả ba mức, hoặc hai hoặc một để có thực ấp chi tiêu riêng.
Bản thân các vị Hoàng đế nhà Nguyên theo truyền thống cũng tự thiết đặt riêng cho mình hệ thống Oát Nhĩ Đóa, ngoại trừ Hốt Tất Liệt có hẳn bốn cái, thì các Hoàng đế về sau mỗi người chỉ có một cái Oát Nhĩ Đóa, sau khi Hoàng đế qua đời thì Oát Nhĩ Đóa này do Hậu phi quản lý, hoặc có chuyên chức quan viên hay cơ quan chuyên biệt quản lý, và các Oát Nhĩ Đóa này mỗi năm đều dựa vào Ngũ hộ ti, Giang Nam thuế và Tuế tứ như cũ mà thu vào. Ví dụ, Oát Nhĩ Đóa của Nguyên Thế Tổ và Nguyên Minh Tông lần lượt do hai vị Hoàng hậu góa phụ là Tốc Ca Đáp Tư và Thoát Hốt Tư chưởng quản, còn như Oát Nhĩ Đóa của Nguyên Vũ Tông là do Trường Khánh tự (長慶寺) quản lý.
Oberonia sulcata

| Oberonia sulcata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Chi (genus): Oberonia
Loài (species): O. sulcata
Danh pháp hai phần
Oberonia sulcata J.Joseph & Sud.Chowdhury 
Oberonia sulcata là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được J.Joseph & Sud.Chowdhury mô tả khoa học đầu tiên năm 1966.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Oberonia sulcata”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Microlepia stenoloba

| Microlepia stenoloba> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Pteridophyta
Lớp (class): Polypodiopsida
Bộ (ordo): Polypodiales
Họ (familia): Dennstaedtiaceae
Chi (genus): Microlepia
Loài (species): M. stenoloba
Danh pháp hai phần
Microlepia stenoloba Prantl, 1892 
Microlepia stenoloba là một loài dương xỉ trong họ Dennstaedtiaceae. Loài này được Prantl mô tả khoa học đầu tiên năm 1892.
Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Microlepia stenoloba”. Truy cập ngày 28 tháng 5 năm 2014.
Microbriza

| Microbriza> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
(không phân hạng): Commelinids
Bộ (ordo): Poales
Họ (familia): Poaceae
Chi (genus): Microbriza
Microbriza là một chi thực vật có hoa trong họ Hòa thảo (Poaceae).
Loài

Chi Microbriza gồm các loài:
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Microbriza”. Truy cập ngày 26 tháng 9 năm 2013.[liên kết hỏng]
Madzharovo

| Madzharovo |
| --- | --- |
—  Thị trấn  —
 

  Hiệu kỳ

MadzharovoLocation in Bungaria
Quốc gia:  Bulgaria
Tỉnh: Haskovo
Dân số (tháng 12 năm 2011)
 • Tổng cộng: 644 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Mã bưu chính: 6480 
Madzharovo là một thị trấn thuộc tỉnh Haskovo, Bungaria. Dân số thời điểm năm 2011 là 644 người.
Dân số

Dân số trong giai đoạn 2004-2011 được ghi nhận như sau:
| Năm | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Dân số | 663 | 648 | 637 | 617 | 596 | 590 | 613 | 644 |
From the year 1962 on: No double counting—residents of multiple communes (e.g. students and military personnel) are counted only once.
7480 Norwan

| Khám phá |
| --- | --- |
Khám phá bởi: C. S. Shoemaker
Nơi khám phá: Palomar
Ngày phát hiện: 1 tháng 8 năm 1994
Tên định danh
Tên định danh: 7480
Tên định danh thay thế: 1994 PC
Đặc trưng quỹ đạo
Kỷ nguyên 14 tháng 5 năm 2008
Cận điểm quỹ đạo: 1.071050294562237
Viễn điểm quỹ đạo: 2.064354786218888
Độ lệch tâm: .3168026031932017
Chu kỳ quỹ đạo: 716.9583383216328
Độ bất thường trung bình: 325.6810356080213
Độ nghiêng quỹ đạo: 9.454516892995549
Kinh độ điểm mọc: 124.4510442228014
Góc cận điểm: 256.7164052799676
Đặc trưng vật lý
Cấp sao tuyệt đối (H): 17.2
 
7480 Norwan (1994 PC) là một thiện thạch Amor được phát hiện vào ngày 1 tháng 08 năm 1994 bởi C. S. Shoemaker tại trạm thiên văn Palomar.
Link ngoài

JPL Small-Body Database Browser ngày 7480 Norwan
| x t Định vị tiểu hành tinh |
| --- | --- |
 (7479) 1994 EC1  7480 Norwan  7481 San Marcello
Mesapamea ochracea

| Mesapamea ochracea> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Noctuidae
Chi (genus): Mesapamea
Loài (species): M. ochracea
Danh pháp hai phần
Mesapamea ochracea Turner, 1932 
Mesapamea ochracea là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Oberonia thisbe

| Oberonia thisbe> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Chi (genus): Oberonia
Loài (species): O. thisbe
Danh pháp hai phần
Oberonia thisbe Rchb.f. 
Oberonia thisbe là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Rchb.f. mô tả khoa học đầu tiên năm 1855.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Oberonia thisbe”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
8578 Shojikato

| Khám phá |
| --- | --- |
Khám phá bởi: T. Kobayashi
Nơi khám phá: Oizumi
Ngày phát hiện: 19 tháng 11 năm 1996
Tên định danh
Tên định danh: 8578
Tên định danh thay thế: 1996 WZ
Đặc trưng quỹ đạo
Kỷ nguyên 14 tháng 5 năm 2008
Cận điểm quỹ đạo: 2.7102073
Viễn điểm quỹ đạo: 3.2928695
Độ lệch tâm: 0.0970606
Chu kỳ quỹ đạo: 1899.3905489
Độ bất thường trung bình: 121.22244
Độ nghiêng quỹ đạo: 11.01830
Kinh độ điểm mọc: 56.57085
Góc cận điểm: 325.77953
Đặc trưng vật lý
Cấp sao tuyệt đối (H): 12.2
 
8578 Shojikato (1996 WZ) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 19 tháng 11 năm 1996 bởi T. Kobayashi ở Oizumi.
Martinton, Illinois

| Martinton |
| --- | --- |
—  Làng  —
Martinton, Illinois
 

 
 =
 Vị trí bang Illinois, Hoa Kỳ
Martinton
Quốc gia: Hoa Kỳ
Tiểu bang: Illinois
Quận: Quận Iroquois
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 381
Múi giờ: CST (UTC-6)
 • Mùa hè (DST): CDT (UTC-5)
Mã bưu chính: 60951 
Martinton là một làng thuộc quận Iroquois, tiểu bang Illinois, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của làng này là 381 người.
Dân số

Dân số qua các năm:
Năm 2000: 375 người.
Năm 2010: 381 người.
Abraxas ribesata

| Abraxas ribesata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Abraxas
Loài (species): A. ribesata
Danh pháp hai phần
Abraxas ribesata Staudinger 1892 
Abraxas ribesata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Mandeure

| --- | --- |
 Mandeure

Panoramic view

Hành chính
Quốc gia:  Pháp
Vùng: Bourgogne-Franche-Comté
Tỉnh: Doubs
Quận: Montbéliard
Tổng: Valentigney
Liên xã: Pays de Montbéliard
Xã (thị) trưởng: Joseph Tyrode
Thống kê
Độ cao: 324–581 m (1.063–1.906 ft)
Diện tích đất1: 15,13 km2 (5,84 dặm vuông Anh)
Nhân khẩu1: 5.142  
 - Mật độ: 340/km2 (880/sq mi)
INSEE/Mã bưu chính: 25367/ 25350

2 Dân số không tính hai lần: cư dân của nhiều xã (ví dụ, các sinh viên và quân nhân) chỉ tính một lần.
Mandeure là một xã trong vùng hành chính Franche-Comté, thuộc tỉnh Doubs, quận Montbéliard, tổng Valentigney. Tọa độ địa lý của xã là 47° 26' vĩ độ bắc, 06° 48' kinh độ đông. Mandeure nằm trên độ cao trung bình là 330 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 324 mét và điểm cao nhất là 581 mét. Xã có diện tích 15,1 km², dân số vào thời điểm 1999 là 5142 người; mật độ dân số là 339 người/km².