stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Notting Hill (phim)
Diễn viên

Julia Roberts trong vai Anna Scott, một nữ minh tinh Hollywood. Cô gặp William khi tạt vào mua tại hiệu sách của anh. Roberts là lựa chọn "duy nhất" cho vai này mặc dù cả Roger Michell và Duncan Kenworthy đều không kỳ vọng cô nhận đóng. Người đại diện của Roberts bảo với cô rằng "đây là kịch bản hài hước lãng mạn hay nhất mà cô từng đọc". Roberts chia sẻ mình "quyết định sẽ phải đóng phim này bằng được" sau khi đọc xong kịch bản.
Hugh Grant trong vai William Thacker, người chủ hiệu sách chuyên về đề tài du lịch vừa li dị vợ. Lý do chọn Grant là dễ hiểu, khi Grant và Richard Curtis có mối quan hệ "kịch bản/diễn viên rất ăn ý". Michell cho rằng "Hugh đóng phim của Richard đạt hơn bất kỳ ai khác và Richard viết kịch bản cho Hugh cũng hay hơn bất kỳ ai".
Emma Chambers trong vai Honey Thacker, em gái William và là người hâm mộ Anna Scott. Vào cuối phim, cô kết hôn cùng Spike.
Hugh Bonneville trong vai Bernie, một tay môi giới chứng khoán thất bại và bạn của William. Ông không nhận ra Anna Scott khi gặp cô và vô tình hỏi Anna kiếm được bao nhiêu cho bộ phim cuối cùng.
Rhys Ifans trong vai Spike, một người lập dị ở chung nhà với William và luôn mơ trở thành nghệ sĩ. Sau này, anh kết hôn cùng Honey và trở thành em rể William. William miêu tả anh ta là "người ngu đần nhất thế giới và nhân lên hai lần".
Tim McInnerny trong vai Max, người bạn thân nhất của William. William thường ở lại nhà Max, trong khi Max và Bella tổ chức tiệc sinh nhật của Honey tại nhà mình.
Gina McKee trong vai Bella, một luật sư bị liệt hai chi và đã kết hôn cùng Max. Cô là một trong hai người phụ nữ mà Will từng yêu.
James Dreyfus trong vai Martin, gã trợ lý vô dụng của William tại hiệu sách.
Việc tuyển vai những người bạn của Will: Bonneville, McInnerny, McKee, Chambers và Ifans giống như "lắp ráp một gia đình". Michell mô tả rằng: "Khi bạn tuyển vai một nhóm bạn, bạn phải xem xét sự cân bằng giữa chất lượng, loại hình và sự đa cảm. Chúng như những miếng ghép cần được ráp lại hoàn thiện và tôi nghĩ chúng tôi có một vài người ăn ý một cách thực tế."
Richard McCabe trong vai Tony, một chủ hiệu ăn thất bại. Cả nhóm thường tụ tập ở quan ăn của Tony.
Alec Baldwin trong vai bạn trai Anna nhưng không được ghi nhận.
Sanjeev Bhaskar trong vai nhà phê bình phim to mồm và ác ý, người nhắc tới Meg Ryan trong When Harry Met Sally (1989) là diễn viên đạt cực khoái mỗi khi được mời đi uống cà phê trong quán ăn mà Anna và William hẹn gặp.
Mischa Barton trong vai diễn viên nhí mà William phải giả vờ phỏng vấn cho tạp chí Chó và Ngựa.
Emily Mortimer trong vai "Cô gái hoàn hảo", một người mà William có thể hẹn hò để kết hôn.
Sản xuất > Âm nhạc

Âm nhạc trong phim được sáng tác bởi Trevor Jones. Một vài ca khúc bổ sung là những sáng tác bởi các nghệ sĩ khác, như phiên bản Elvis Costello trình bày lại ca khúc "She" của Charles Aznavour hay bản phối lại ca khúc "You've Got A Way" của Shania Twain. Phiên bản bản trình bày lại "When You Say Nothing at All" của Ronan Keating trích từ bộ phim đạt ngôi quán quân UK Singles Chart. Ban đầu, phiên bản gốc của "She" do Charles Aznavour trình bày được sử dụng trong phim, nhưng do không có kết quả khả quan từ các cuộc thử nghiệm với khán giả Mỹ, Richard Curtis đã đề nghị Costello thu âm ca khúc này.
| Danh sách bài hát> STT | Danh sách bài hát> Nhan đề | Danh sách bài hát> Sáng tác | Danh sách bài hát> Nghệ sĩ | Danh sách bài hát> Thời lượng |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1. | "No Matter What" | Jim Steinman, Andrew Lloyd Webber | Boyzone | 4:33 |
| 2. | "You've Got a Way" | Robert John "Mutt" Lange, Shania Twain | Shania Twain | 3:21 |
| 3. | "I Do (Cherish You)" | Dan Hill, Keith Stegall | 98° | 3:45 |
| 4. | "She" | Charles Aznavour, Herbert Kretzmer | Elvis Costello | 3:06 |
| 5. | "Ain't No Sunshine" | Bill Withers | Bill Withers | 2:03 |
| 6. | "How Can You Mend a Broken Heart?" | Barry Gibb, Robin Gibb | Al Green | 6:24 |
| 7. | "Gimme Some Lovin'" | Spencer Davis, Muff Winwood, Steve Winwood | The Spencer Davis Group | 2:57 |
| 8. | "When You Say Nothing at All" | Paul Overstreet, Don Schlitz | Ronan Keating | 4:14 |
| 9. | "Ain't No Sunshine" | Bill Withers | Lighthouse Family | 2:03 |
| 10. | "From the Heart" | Diane Warren | Another Level | 4:51 |
| 11. | "Everything About You" | Steve Poltz | Steve Poltz | 3:55 |
| 12. | "Will and Anna" |   | Trevor Jones | 3:35 |
| 13. | "Notting Hill" |   | Trevor Jones | 4:45 |
| Tổng thời lượng: | Tổng thời lượng: | Tổng thời lượng: | Tổng thời lượng: | 49:32 |
Phát hành

Bộ phim có buổi ra mắt tại Odeon, Leicester Square vào ngày 27 tháng 4 năm 1999. Hãng Universal Pictures phát hành phim rộng rãi vào ngày 28 tháng 5 năm 1999. Notting Hill từng là bộ phim đạt doanh thu cao nhất của Anh, thu về 116.089.678 đô-la Mỹ ở khu vực nội địa và tổng cộng 363.889.678 đô-la Mỹ trên toàn thế giới. Trong tuần đầu phát hành tại Hoa Kỳ, phim đạt doanh thu 27.700.000 đô-la Mỹ, phá vỡ kỷ lục mở màn lớn nhất đối với một bộ phim hài hước lãng mạn của Đám cưới của bạn tôi (1997), cũng do chính Roberts diễn xuất. Một tháng sau khi phát hành, phim lại để mất danh hiệu này vào tay Cô dâu bỏ trốn, lần nữa do Roberts đóng vai chính. Notting Hill thu về thêm 15.000.000 đô-la Mỹ trong tuần lễ kế tiếp. Đây là bộ phim có doanh thu cao thứ 16 vào năm 1999 và xếp thứ 251 trong danh sách phim ăn khách nhất mọi thời đại, tính đến tháng 9 năm 2015.
Phát hành > Đánh giá chuyên môn

Notting Hill nhận được những phản hồi tích cực từ các nhà phê bình điện ảnh. Phim đạt "Chứng nhận tươi" với 85% đánh giá tích cực trên trang mạng tổng hợp đánh giá Rotten Tomatoes, dựa trên 98 bài bình luận mẫu và đạt số điểm trung bình 7.1. trên 10. Tại Metacritic, một trang chuyên cho điểm số trung bình dựa trên 100 đánh giá hàng đầu từ các nhà phê bình chính thống, bộ phim nhận được số điểm 66 dựa trên 33 bài đánh giá, xếp hạng "nhìn chung là ý kiến tán thành", là phim có đánh giá cao thứ 70 trong năm 1999. Dù vậy, phim chỉ đạt điểm B- theo cuộc khảo sát khán giả của trang mạng CinemaScore.
Derek Elle từ Variety gọi bộ phim "tài tình và e lệ" và so sánh một cách tiêu cực trước Bốn đám cưới và một đám ma. Bob Graham của San Francisco Chronicle khen ngợi cách mà phim đề cập đến bức tranh về "con dao hai lưỡi khi là người nổi tiếng" và đề cao dàn diễn viên. Trong bài đánh giá về bản DVD, John J. Puccio gọi bộ phim là "một câu chuyện cổ tích và Richard Curtis biết công chúng yêu thích một câu chuyện cổ tích đến nhường nào", đồng thời xem đây một bộ phim "ngọt ngào". Desson Howe của tờ Washington Post cho một đánh giá tích cực, đặc biệt ca ngợi diễn xuất của Rhys Ifans trong vai Spike. Roger Ebert khen ngợi "nét tươi sáng, hội thoại dí dỏm và thông minh, cùng sự dễ mến của nhân vật của Roberts và Grant". Paul Clinton của CNN cho rằng Notting Hill "nổi bật như một câu chuyện khôi hài và cảm động về tình yêu chống lại mọi thứ".
Janet Maslin từ The New York Times cho rằng bộ phim mang nét "lôi cuốn hào nhoáng" và đánh giá cao việc "không cưỡng ép dàn diễn viên phụ khôi hài thành những kẻ phiền nhiễu thường thấy trong thể loại hài kịch tình huống". Trong một bài đánh giá A- trên tờ Entertainment Weekly, Lisa Schwarzbaum cho rằng Notting Hill "tin tưởng một thế giới lý tưởng, nơi ngay cả đặc ân cũng được phép hưởng hạnh phúc". Trang BBC News chỉ trích tính thương mại mà các nhà phân phối phim thực hiện nhằm phục vụ cho khán giả Hoa Kỳ, với "cảm giác dàn dựng, mang đến sự lôi cuốn nhưng ở khía cạnh ngọt ngào đến mức phi thực tế về cuộc sống ở Luân Đôn và nước Anh lạ thường" của phim.
Notting Hill từng xuất hiện trong "Top 100 bộ phim xuất sắc nhất mọi thời đại" theo Viện Phim Anh.
Phát hành > Giải thưởng

Tại Liên hoan phim Viện Hàn lâm Nghệ thuật Điện ảnh và Truyền hình Anh quốc năm 2000, Notting Hill giành giải thưởng cho "Phim phổ biến nhất", trong khi được đề cử giải The Alexander Korda cho "Phim Anh Quốc nổi bật" và Rhys Ifans được đề cử cho "Diễn viên nam phụ xuất sắc nhất". Sau khi giành giải British Comedy Awards 1999 cho "Phim hài xuất sắc nhất", phim tiếp tục giành giải Brit cho "Nhạc phim hay nhất" tại buổi lễ diễn ra ở Earl's Court, Luân Đôn. Trong mùa giải Empire năm 2000, phim đoạt 3 giải cho "Phim hay nhất", "Đạo diễn xuất sắc nhất" cho Roger Michell và "Nam diễn viên xuất sắc nhất" cho Hugh Grant. Phim giành thêm 3 đề cử nữa tại giải Quả cầu vàng lần thứ 57 cho "Phim ca nhạc hoặc phim hài hay nhất", "Nam diễn viên phim ca nhạc hoặc phim hài xuất sắc nhất" cho Hugh Grant và "Nữ diễn viên phim ca nhạc hoặc phim hài xuất sắc nhất" cho Julia Roberts.
Oedignatha uncata

| Oedignatha uncata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Corinnidae
Chi (genus): Oedignatha
Loài (species): O. uncata
Danh pháp hai phần
Oedignatha uncata Reimoser, 1934 
Oedignatha uncata là một loài nhện trong họ Corinnidae.
Loài này thuộc chi Oedignatha. Oedignatha uncata được Eduard Reimoser miêu tả năm 1934.
Chú thích

↑  Platnick, Norman I. (2010): The world spider catalog, version 10.5. American Museum of Natural History.
Nematogenys inermis

| Nematogenys inermis |
| --- | --- |

Tình trạng bảo tồn
 Thiếu dữ liệu  (IUCN 2.3)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Actinopterygii
Bộ (ordo): Siluriformes
Liên họ (superfamilia): Loricarioidea
Họ (familia): Nematogenyidae C. H. Eigenmann, 1927
Chi (genus): Nematogenys Girard, 1855
Loài (species): N. inermis
Danh pháp hai phần
Nematogenys inermis Guichenot, 1848 
Danh pháp đồng nghĩa
 Trichomycterus inermis Guichenot, 1848  Nematogenys nigricans Philippi, 1866  Nematogenys pallidus Philippi, 1866 
Nematogenys inermis là một loài cá da trơn núi, loài duy nhất còn tồn tại của Nematogenyiidae. Loài này là loài đặc hữu của Chile, nơi Loài này có ở miền trung Chile. Loài này phát triển đến chiều dài 40,7 cm (16,0 in).
Cơ thể trần (không có vảy) và kéo dài. Có ba cặp râu: râu cằm, râu hàm trên, và râu mũi. Không có vây mỡ. Nắp mang thiếu gai.
Nematogenyidae và Trichomycteridae là nhóm chị em cùng nhau tạo thành một nhánh là chị em với các họ Callichthyidae, Scoloplacidae, Astroblepidae, và Loricariidae.
Một loài đã tuyệt chủng, Nematogenys cuivi, đã được mô tả trong chi này.
Chú thích

↑  World Conservation Monitoring Centre (1996). “Nematogenys inermis”. Sách Đỏ IUCN các loài bị đe dọa. Phiên bản 2006. Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế. Truy cập ngày 15 tháng 6 năm 2007.
1 2  Nelson, Joseph, S. (2006). Fishes of the World. John Wiley & Sons, Inc. ISBN 0-471-25031-7.
↑  Ranier Froese và Daniel Pauly (chủ biên). Thông tin Nematogenys inermis trên FishBase. Phiên bản tháng 6 năm 2011.
↑  Rui Diogo; Chardon, Michel; Vandewalle, Pierre (tháng 1 năm 2006). “On the osteology and myology of the cephalic region and pectoral girdle of Nematogenys inermis (Ghichenot, 1848), with comments on the autapomorphies and phylogenetic relationships of the Nematogenyidae (Teleostei: Siluriformes)” (PDF). Belg. J. Zool. 136 (1): 15–24. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 19 tháng 10 năm 2013. Truy cập ngày 19 tháng 10 năm 2013.Quản lý CS1: sử dụng tham số tác giả (liên kết)
Scytodidae

| Scytodidae |
| --- | --- |
Scytodes thoracica
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Liên họ (superfamilia): Scytodoidea
Họ (familia): Scytodidae Blackwall, 1864
Tính đa dạng 
[[List of Scytodidae species|5 genera, 169 speciesBản mẫu:Check]]
 
Chi
 xem bài
Co đực
Scytodes.fusca.female
Scytodidae là một họ nhện. Họ này có hơn 150 loài phân bố trên toàn thế giới.
Các chi

Dictis L. Koch, 1872
Scyloxes Dunin, 1992
Scytodes Latreille, 1804
Soeuria Saaristo, 1997
Stedocys Ono, 1995
Lancaster, Texas

| Lancaster, Texas |
| --- | --- |
—  Thành phố  —
 

 
Vị trí trong Quận Dallas, Texas Vị trí trong Quận Dallas, Texas
 Vị trí quận Dallas trong tiểu bang Texas ở Hoa Kỷ
Lancaster, Texas
Quốc gia: Hoa Kỳ
Tiểu bang: Texas
Quận: Quận Dallas
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 36.361
Múi giờ: CST (UTC-6)
 • Mùa hè (DST): CDT (UTC-5)
Mã bưu chính: 75134, 75146 
Mã điện thoại: 972 
Lancaster là một thành phố thuộc quận Dallas, tiểu bang Texas, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 36361 người.
Dân số

Dân số năm 2000: 25894 người.
Dân số năm 2010: 36361 người.
Smržice

| Smržice |
| --- | --- |
—  Làng  —
 

  Hiệu kỳ Huy hiệu
Smržice
Quốc gia:  Cộng hòa Séc
Vùng: Olomoucký
Huyện: Prostějov
Diện tích
 • Tổng cộng: 12,55 km2 (485 mi2)
Độ cao: 224 m (735 ft)
Dân số (2012)
 • Tổng cộng: 1.679
 • Mật độ: 1,3/km2 (3,5/mi2)
Múi giờ: CET (UTC+1)
 • Mùa hè (DST): CEST (UTC+2)
NUTS 5: CZ0713 590029
Smržice là một làng thuộc huyện Prostějov, vùng Olomoucký, Cộng hòa Séc.
Sicyos acariaeanthus

| Sicyos acariaeanthus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Cucurbitales
Họ (familia): Cucurbitaceae
Chi (genus): Sicyos
Danh pháp hai phần
Sicyos acariaeanthus Harms, 1923 
Sicyos acariaeanthus là một loài thực vật có hoa trong họ Cucurbitaceae. Loài này được Harms miêu tả khoa học đầu tiên năm 1923.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Sicyos acarieanthus”. Truy cập ngày 13 tháng 9 năm 2013.
(8495)

(8495) 1990 QV1 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henry E. Holt ở Đài thiên văn Palomar ở Quận San Diego, California, ngày 22 tháng 8 năm 1990.
Adiantum cordatum

| Adiantum cordatum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Pteridophyta
Lớp (class): Pteridopsida
Bộ (ordo): Pteridales
Họ (familia): Adiantaceae
Chi (genus): Adiantum
Loài (species): A. cordatum
Danh pháp hai phần
Adiantum cordatum Maxon, 1931 
Adiantum cordatum là một loài thực vật có mạch trong họ Adiantaceae. Loài này được Maxon miêu tả khoa học đầu tiên năm 1931.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Adiantum cordatum”. Truy cập ngày 12 tháng 8 năm 2013.
Lancaster, Wisconsin

| Lancaster, Wisconsin |
| --- | --- |
—  Thành phố  —
 

 
 Vị trí trong Quận Grant, Wisconsin
Lancaster, Wisconsin
Quốc gia: Hoa Kỳ
tiểu bang: Wisconsin
Quận: Grant
Thành lập: 1878
Dân số (2000)
 • Tổng cộng: 4.070
Múi giờ: CST (UTC-6)
 • Mùa hè (DST): CDT (UTC-5)
Mã bưu chính: 53813 
Mã điện thoại: 608 
Lancaster là một thành phố thuộc quận Grant, tiểu bang Wisconsin, Hoa Kỳ. Năm 2000, dân số của thành phố này là 4070 người.
Chú thích

↑  “US Census ngày 1 tháng 7 năm 2009 est”.
↑  “All Incorporated Places: 2000 to 2009”.
1 2  “Population and Housing Occupancy Status: 2010 - State -- Place 2010 Census Redistricting Data (Public Law 94-171) Summary File”. Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ. Truy cập ngày 15 tháng 7 năm 2012.
Sicyos ampelophyllus

| Sicyos ampelophyllus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Cucurbitales
Họ (familia): Cucurbitaceae
Chi (genus): Sicyos
Loài (species): S. ampelophyllus
Danh pháp hai phần
Sicyos ampelophyllus Wooton & Standl., 1909 
Sicyos ampelophyllus là một loài thực vật có hoa trong họ Cucurbitaceae. Loài này được Wooton & Standl. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1909.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Sicyos ampelophyllus”. Truy cập ngày 13 tháng 9 năm 2013.
Rousettus spinalatus

| Rousettus spinalatus> Tình trạng bảo tồn |
| --- | --- |
 Sắp nguy cấp  (IUCN 2.3)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Mammalia
Bộ (ordo): Chiroptera
Họ (familia): Pteropodidae
Chi (genus): Rousettus
Loài (species): R. spinalatus
Danh pháp hai phần
Rousettus spinalatus (Bergmans & Hill, 1980) 
 
Rousettus spinalatus là một loài động vật có vú trong họ Dơi quạ, bộ Dơi. Loài này được Bergmans & Hill mô tả năm 1980.
Chú thích

↑  Bergmans & Hill, 1980. Bulletin of the British Museum (Nat. Hist.) Zool., 38: 95.
↑  Iucnredlist.org
Silene fedtschenkoana

| Silene fedtschenkoana> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Caryophyllales
Họ (familia): Caryophyllaceae
Chi (genus): Silene
Loài (species): S. fedtschenkoana
Danh pháp hai phần
Silene fedtschenkoana Preobr., 
Silene fedtschenkoana là loài thực vật có hoa thuộc họ Cẩm chướng. Loài này được Preobr. miêu tả khoa học đầu tiên.
La Voivre, Vosges

| --- | --- |
 La Voivre
La Voivre
Vị trí trong vùng Lorraine La Voivre 
Hành chính
Quốc gia:  Pháp
Vùng: Grand Est
Tỉnh: Vosges
Quận: Saint-Dié-des-Vosges
Tổng: Saint-Dié-des-Vosges-Ouest
Liên xã: Cộng đồng các xãs Hauts Champs
Xã (thị) trưởng: Jean-Claude Pleche (2008 - 2014)
Thống kê
Độ cao: 300–380 m (980–1.250 ft) (bình quân 360 m (1.180 ft)[chuyển đổi: tùy chọn không hợp lệ])
Diện tích đất1: 5,86 km2 (2,26 dặm vuông Anh)
INSEE/Mã bưu chính: 88519/ 88470

La Voivre là một xã ở tỉnh Vosges, vùng Grand Est, Pháp. Xã này có diện tích 5,86 kilômét vuông dân số năm 1999 là 627 người. La Voivre nằm ở khu vực có độ cao trung bình 360 m trên mực nước biển.
Biến động dân số

| Năm | 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Dân số | 440 | 466 | 580 | 668 | 662 | 627 |
From the year 1962 on: No double counting—residents of multiple communes (e.g. students and military personnel) are counted only once.
Hành chính

| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
Danh sách các xã trưởng
| Giai đoạn | Giai đoạn | Tên | Đảng | Tư cách |
| 2008 | 2014 | Jean-Claude Pleche |  |  |
| 1990 | 2008 | Yvette Grandidier |  | Giáo sư kinh tế |
|  | 1990 | Serge Laurent |  |  |
Tất cả các dữ liệu trước đây không rõ.
Adiri

| Adiri ادري |
| --- | --- |

AdiriLocation in Libya
Tọa độ: 27°30′0″B 13°16′0″Đ﻿ / ﻿27,5°B 13,26667°Đ﻿ / 27.50000; 13.26667 
Quốc gia:  Libya
Quận: Wadi Al Shatii
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 4,611
Múi giờ: UTC + 2
Adiri (tiếng Ả Rập: ادري‎ Adrī) là đô thị thủ phủ của quận Wadi Al Shatii tại Libya. Đô thị có dân số là 4.611 người (năm 2010).
Bao báp

| --- | --- |
Cây bao báp ở châu Phi
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Malvales
Họ (familia): Malvaceae s.l hay Bombacaceae
Phân họ (subfamilia): Bombacoideae
Chi (genus): Adansonia
Các loài
 Xem văn bản.
Bao báp (bắt nguồn từ tiếng Pháp baobab (/ˈbaʊbæb/ hoặc /ˈbeɪoʊbæb/)) là một chi của 8 loài cây thân gỗ có kích thước từ vừa đến lớn, trước đây được coi là thuộc họ Gạo (Bombacaceae), hiện nay được coi là thuộc phân họ Gạo (Bombacoideae), có nguồn gốc từ châu Phi (Madagascar với 6 loài, thảo nguyên nhiệt đới Đông Phi với 1 loài và Úc với 1 loài).
Vào đầu thế kỷ 21, bao báp ở miền nam châu Phi bắt đầu chết nhanh chóng từ một nguyên nhân chưa được xác định. Các nhà khoa học tin rằng không thể có khả năng bệnh hoặc sâu bệnh có thể giết chết nhiều cây rất nhanh như vậy, trong khi một số người ước tính rằng bao báp chết là kết quả của sự mất nước từ sự nóng lên toàn cầu.
Đặc điểm mô tả

Các loài cây này có chiều cao 5-25 mét (ngoại lệ tới 30 mét), đường kính gốc cây 7-11 mét (hay chu vi gốc cây là 22-35 mét, ngoại lệ có cây lên tới 50 m). Chúng được chú ý vì có khả năng lưu trữ nước bên trong thân cây to phình ra, với dung tích lưu trữ tới 120.000 lít nước để đảm bảo tồn tại trong các điều kiện khô cằn cao cụ thể trong từng khu vực. Tất cả chúng đều có thể có mặt trong các khu vực khô hạn theo mùa. Là các loại cây sớm rụng lá, chúng rụng lá trong mùa khô.
Một số cây được coi là đã sống hàng ngàn năm, tuy nhiên do gỗ của chúng có các vòng tăng trưởng hàng năm không rõ ràng lại rỗng bên trong nên trước đây không thể kiểm chứng được điều này. Ngày nay nhờ phương pháp carbon phóng xạ, người ta có thể xác định rằng phần lớn trong số này chỉ được vài trăm tuổi, và cây già nhất thì được 2.000 tuổi. Khí nhà kính, biến đổi khí hậu và sự nóng lên toàn cầu dường như là yếu tố làm giảm tuổi thọ bao báp.
Các loài

Adansonia digitata - Bao báp châu Phi (khu vực đông bắc, trung và miền nam châu Phi)
Adansonia grandidieri - Bao báp Grandidier (Việt Nam)
Adansonia gregorii (đồng nghĩa A. gibbosa) - Bao báp Úc (tây bắc Úc)
Adansonia madagascariensis - Bao báp Madagasca (Madagascar)
Adansonia perrieri - Bao báp Perrier (Madagascar)
Adansonia rubrostipa (đồng nghĩa A. fony) - Bao báp Fony (Madagascar)
Adansonia suarezensis - Bao báp Suarez (Madagascar)
Adansonia za - Bao báp Za (Madagascar)
Tên gọi Adansonia được đặt để thể hiện lòng kính trọng đối với Michel Adanson, một nhà tự nhiên học và nhà thám hiểm người Pháp, do ông là người đã miêu tả A. digitata.
Công dụng > Lá

Được dùng ăn như một loại rau sống (leaf vegetable) hoặc dạng bột khô trong khu vực phân bổ tại châu Phi đại lục, bao gồm Malawi, Zimbabwe và Sahel. Tại Nigeria, người dân địa phương gọi lá của nó là kuka và dùng nó để nấu món súp kuka. Bao báp Úc (tiếng Anh: boab) được thổ dân dùng làm nguồn cung cấp nước và thực phẩm còn lá được dùng làm thuốc.
Công dụng > Quả

Có vỏ mềm và có kích thước bằng một quả dừa, nặng khoảng 1,5 kg (3,3 lb), nhưng không phải là hình cầu (globular). Quả tươi được cho là có vị như sorbet. Nó có vị chua, chua, vị cam quýt. Nó là một nguồn tốt của vitamin C, kali, carbohydrate, và phosphor. Bột quả sấy khô của Adansonia digitata, bột bao báp, chứa khoảng 12% nước và mức độ khiêm tốn của các chất dinh dưỡng khác nhau, bao gồm carbohydrate, riboflavin, calci, magnesi, kali, sắt và phytosterol, với hàm lượng protein và chất béo thấp. Hàm lượng vitamin C, được mô tả là biến trong các mẫu khác nhau, nằm trong khoảng từ 74 đến 163 miligam (1,14 đến 2,52 gr) trên 100 gram bột khô. Cùi thịt khô của quả, sau khi tách khỏi các hạt và sợi, được ăn ngay hoặc trộn lẫn với cháo yến mạch hay sữa.
Ở Angola, quả khô thường được đun sôi và nước dùng được sử dụng cho nước trái cây hoặc làm cơ sở cho một loại kem được gọi là gelado de múcua.
Ở Zimbabwe, quả được sử dụng trong các chế phẩm thực phẩm truyền thống bao gồm "ăn trái cây tươi hoặc nghiền nát bột giấy để khuấy thành cháo (porridge) và đồ uống".
Ở liên minh châu Âu, trước khi được phê duyệt thương mại, bột trái cây bao báp không có sẵn để sử dụng như một thành phần thực phẩm, theo luật năm 1997 quy định rằng các loại thực phẩm không được tiêu thụ phổ biến ở EU sẽ phải được chính thức phê duyệt trước. Trong năm 2008, bột trái cây khô được bảo quản ở EU như một thành phần thực phẩm an toàn, và sau đó trong năm được cấp trạng thái GRAS (generally recognized as safe, thường được công nhận là an toàn) tại Hoa Kỳ.
Công dụng > Hạt

Được dùng chủ yếu như chất làm đặc cho các món súp, nhưng cũng có thể được lên men thành gia vị hay nướng để ăn trực tiếp hoặc giã nhỏ để chiết dầu thực vật. Bột quả và hạt của A. grandidieri và A. za được ăn sống.
Công dụng > Thân cây

Còn là nguồn cung cấp sợi, thuốc nhuộm và dùng làm củi. Tại Tanzania, bột giấy khô của A. digitata được thêm vào cây mía để hỗ trợ quá trình lên men (fermentation) trong sản xuất bia (brewing, beermaking).
Một cây bao báp lớn, rỗng thân ở miền nam Derby, tây Úc đã được sử dụng trong thập niên 1890 như là nơi giam giữ các tù nhân là thổ dân trên đường đưa họ tới Derby để tử hình. Cây bao báp này hiện vẫn còn và hiện nay nó là nơi thu hút khách du lịch.
Công dụng > Khác

Một số loài bao báp là nguồn chất xơ (fiber), thuốc nhuộm (dye) và nhiên liệu (fuel). Thổ dân Úc đã sử dụng các loài bản địa A. gregorii cho nhiều sản phẩm: làm dây thừng từ các sợi rễ (root fibers), tô vẽ và chạm khắc phần bên ngoài các loại quả và đeo chúng như là đồ thủ công trang trí (decorative crafts).
Khía cạnh văn hóa

Bao báp là cây quốc gia của Madagascar.
Trong chuyện Hoàng tử Bé của Antoine de Saint-Exupéry, Hoàng tử Bé đã rất lo lắng là các cây bao báp (được miêu tả như là "các cây to như những con bò") có thể mọc trên tiểu hành tinh rất nhỏ của mình, chiếm hết toàn bộ không gian và thậm chí tách nó ra thành nhiều mảnh.
Rafiki, nhân vật trong The Lion King (Vua Sư tử), làm nhà của mình trên cây bao báp.