stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Giải vô địch bóng đá nữ thế giới 2015
Vòng bảng > Thứ tự các đội xếp thứ ba

| VT | Bg | Đội | ST | T | H | B | BT | BB | HS | Đ | Giành quyền tham dự |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | F |  Colombia | 3 | 1 | 1 | 1 | 4 | 3 | +1 | 4 | Vòng đấu loại trực tiếp |
| 2 | A |  Hà Lan | 3 | 1 | 1 | 1 | 2 | 2 | 0 | 4 | Vòng đấu loại trực tiếp |
| 3 | C |  Thụy Sĩ | 3 | 1 | 0 | 2 | 11 | 4 | +7 | 3 | Vòng đấu loại trực tiếp |
| 4 | D |  Thụy Điển | 3 | 0 | 3 | 0 | 4 | 4 | 0 | 3 | Vòng đấu loại trực tiếp |
| 5 | B |  Thái Lan | 3 | 1 | 0 | 2 | 3 | 10 | −7 | 3 |  |
| 6 | E |  Costa Rica | 3 | 0 | 2 | 1 | 3 | 4 | −1 | 2 |  |
Nguồn: FIFA
Quy tắc xếp hạng: 1) Điểm; 2) Hiệu số; 3) Tỷ số bàn thắng; 4) Bốc thăm.
Vòng đấu loại trực tiếp

Bài chi tiết: Giải vô địch bóng đá nữ thế giới 2015 (vòng đấu loại trực tiếp)
Vòng đấu loại trực tiếp hay vòng knock-out gồm 16 đội vượt qua vòng bảng. Có bốn vòng đấu nhỏ và sau mỗi vòng đấu một nửa số đội sẽ đi tiếp vào vòng sau theo thứ tự: vòng 16 đội, tứ kết, bán kết, và chung kết. Ngoài tra còn có trận đấu xác định đội đứng thứ ba và thứ tư. Đối với mỗi trận ở vòng knock-out, mỗi trận hòa sau 90 phút sẽ được tiếp tục bằng 30 phút hiệp phụ; nếu tỉ số vẫn bất phân thắng bại, loạt luân lưu 11m sẽ được sử dụng để xác định đội thắng. Các cầu thủ chỉ phải nhận duy nhất một thẻ vàng sẽ được xóa thẻ sau vòng tứ kết, đảm bảo không có cầu thủ nào vắng mặt trong trận chung kết vì thẻ vàng ở bán kết.
Các đội hạng ba giành quyền vào vòng loại trực tiếp sẽ thi đấu với một trong số các đội nhất bảng A, B, C và D dựa theo một bảng biểu ở Mục 28 trong điều lệ của giải.
Các cặp đấu dựa trên bốn đội đi tiếp
| Đội thứ ba thuộc các bảng: | Canada (1A) gặp: | Đức (1B) gặp: | Nhật Bản (1C) gặp: | Hoa Kỳ (1D) gặp: |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| A B C D | 3C | 3D | 3A | 3B |
| A B C E | 3C | 3A | 3B | 3E |
| A B C F | 3C | 3A | 3B | 3F |
| A B D E | 3D | 3A | 3B | 3E |
| A B D F | 3D | 3A | 3B | 3F |
| A B E F | 3E | 3A | 3B | 3F |
| A C D E | 3C | 3D | 3A | 3E |
| A C D F | 3C | 3D | 3A | 3F |
| A C E F | 3C | 3A | 3F | 3E |
| A D E F | 3D | 3A | 3F | 3E |
| B C D E | 3C | 3D | 3B | 3E |
| B C D F | 3C | 3D | 3B | 3F |
| B C E F | 3E | 3C | 3B | 3F |
| B D E F | 3E | 3D | 3B | 3F |
| C D E F | 3C | 3D | 3F | 3E |
Vòng đấu loại trực tiếp > Vòng 16 đội

20 tháng 6 năm 2015
16:00 (UTC-4)
| Đức  | 4–1 |  Thụy Điển |
| --- | --- | --- |
| Mittag  24' Šašić  36' (ph.đ.), 78' Marozsán  88' | Chi tiết | Sembrant  82' |
Khán giả: 22.486
Trọng tài: Ri Hyang-Ok (CHDCND Triều Tiên)
20 tháng 6 năm 2015
17:30 (UTC−6)
| Trung Quốc  | 1–0 |  Cameroon |
| --- | --- | --- |
| Vương San San  12' | Chi tiết |  |
Khán giả: 15.958
Trọng tài: Bibiana Steinhaus (Đức)
21 tháng 6 năm 2015
14:00 (UTC-3)
| Brasil  | 0–1 |  Úc |
| --- | --- | --- |
|  | Chi tiết | Simon  80' |
Khán giả: 12.054
Trọng tài: Teodora Albon (România)
21 tháng 6 năm 2015
16:00 (UTC-4)
| Pháp  | 3–0 |  Hàn Quốc |
| --- | --- | --- |
| Delie  4', 48' Thomis  8' | Chi tiết |  |
Khán giả: 15.518
Trọng tài: Salomé di Iorio (Argentina)
21 tháng 6 năm 2015
16:30 (UTC-7)
| Canada  | 1–0 |  Thụy Sĩ |
| --- | --- | --- |
| Bélanger  52' | Chi tiết |  |
Khán giả: 53.855
Trọng tài: Anna-Marie Keighley (New Zealand)
22 tháng 6 năm 2015
17:00 (UTC-4)
| Na Uy  | 1–2 |  Anh |
| --- | --- | --- |
| Gulbrandsen  54' | Chi tiết | Houghton  61' Bronze  76' |
Khán giả: 19.829
Trọng tài: Esther Staubli (Thụy Sĩ)
22 tháng 6 năm 2015
18:00 (UTC−6)
| Hoa Kỳ  | 2–0 |  Colombia |
| --- | --- | --- |
| Morgan  53' Lloyd  66' (ph.đ.) | Chi tiết |  |
Khán giả: 19.412
Trọng tài: Stéphanie Frappart (Pháp)
23 tháng 6 năm 2015
19:00 (UTC-7)
| Nhật Bản  | 2–1 |  Hà Lan |
| --- | --- | --- |
| Ariyoshi  10' Sakaguchi  78' | Chi tiết | van der Ven  90+2' |
Khán giả: 28.717
Trọng tài: Lucila Venegas (México)
Vòng đấu loại trực tiếp > Tứ kết

26 tháng 6 năm 2015
16:00 (UTC-4)
| Đức  | 1–1 (s> h.p.) |  Pháp |
| --- | --- | --- |
| Šašić  84' (ph.đ.) | Chi tiết | Nécib  64' |
Loạt sút luân lưu
| Behringer  Laudehr  Peter  Marozsán  Šašić  | 5–4 |  Thiney  Abily  Nécib  Renard  Lavogez |
Khán giả: 24.859
Trọng tài: Carol Chenard (Canada)
26 tháng 6 năm 2015
19:30 (UTC-4)
| Trung Quốc  | 0–1 |  Hoa Kỳ |
| --- | --- | --- |
|  | Chi tiết | Lloyd  51' |
Khán giả: 24.141
Trọng tài: Carina Vitulano (Ý)
27 tháng 6 năm 2015
14:00 (UTC−6)
| Úc  | 0–1 |  Nhật Bản |
| --- | --- | --- |
|  | Chi tiết | Iwabuchi  87' |
Khán giả: 19.814
Trọng tài: Kateryna Monzul (Ukraina)
27 tháng 6 năm 2015
16:30 (UTC-7)
| Anh  | 2–1 |  Canada |
| --- | --- | --- |
| Taylor  11' Bronze  14' | Chi tiết | Sinclair  42' |
Khán giả: 54.027
Trọng tài: Claudia Umpierrez (Uruguay)
Vòng đấu loại trực tiếp > Bán kết

30 tháng 6 năm 2015
19:00 (UTC-4)
| Hoa Kỳ  | 2–0 |  Đức |
| --- | --- | --- |
| Lloyd  69' (ph.đ.) O'Hara  84' | Chi tiết |  |
Khán giả: 51.176
Trọng tài: Teodora Albon (România)
1 tháng 7 năm 2015
17:00 (UTC−6)
| Nhật Bản  | 2–1 |  Anh |
| --- | --- | --- |
| Miyama  33' (ph.đ.) Bassett  90+2' (l.n.) | Chi tiết | Williams  40' (ph.đ.) |
Khán giả: 31.467
Trọng tài: Anna-Marie Keighley (New Zealand)
Vòng đấu loại trực tiếp > Tranh hạng ba

4 tháng 7 năm 2015
14:00 (UTC−6)
| Đức  | 0–1 (s> h.p.) |  Anh |
| --- | --- | --- |
|  | Chi tiết | Williams  108' (ph.đ.) |
Khán giả: 21.483
Trọng tài: Ri Hyang-Ok (CHDCND Triều Tiên)
Vòng đấu loại trực tiếp > Chung kết

Bài chi tiết: Chung kết Giải vô địch bóng đá nữ thế giới 2015
5 tháng 7 năm 2015
16:00 (UTC−7)
| Hoa Kỳ  | 5–2 |  Nhật Bản |
| --- | --- | --- |
| Lloyd  3', 5', 16' Holiday  14' Heath  54' | Chi tiết | Ōgimi  27' Johnston  52' (l.n.) |
Khán giả: 53.341
Trọng tài: Kateryna Monzul (Ukraina)
Danh sách cầu thủ ghi bàn

Xem thêm thông tin: Thống kê Giải vô địch bóng đá nữ thế giới 2015
Célia Šašić
Carli Lloyd
Anja Mittag
Fara Williams
Gaëlle Enganamouit
Ada Hegerberg
Marie-Laure Delie
Eugénie Le Sommer
Ramona Bachmann
Fabienne Humm
Kyah Simon
Lucy Bronze
Karen Carney
Ange N'Guessan
Madeleine Ngono Mani
Gabrielle Onguéné
Christine Sinclair
Lady Andrade
Sara Däbritz
Lena Petermann
Kirsten van de Ven
Megan Rapinoe
Solveig Gulbrandsen
Isabell Herlovsen
Miyama Aya
Ōgimi Yūki
Orathai Srimanee
Linda Sembrant
Vương Lệ Tư
Vương San San
Lisa De Vanna
Steph Houghton
Fran Kirby
Jodie Taylor
Josée Nahi
Andressa Alves
Formiga
Marta
Raquel
Christine Manie
Ajara Nchout
Josée Bélanger
Ashley Lawrence
Daniela Montoya
Catalina Usme
Melissa Herrera
Raquel Rodríguez
Karla Villalobos
Melanie Behringer
Simone Laudehr
Melanie Leupolz
Dzsenifer Marozsán
Alexandra Popp
Angie Ponce
Lieke Martens
Cho So-Hyun
Jeon Ga-Eul
Ji So-Yun
Kim Soo-Yun
Tobin Heath
Lauren Holiday
Alex Morgan
Kelley O'Hara
Christen Press
Abby Wambach
Fabiola Ibarra
Verónica Pérez
Maren Mjelde
Trine Rønning
Rebekah Stott
Hannah Wilkinson
Ariyoshi Saori
Iwabuchi Mana
Sakaguchi Mizuho
Sameshima Aya
Sugasawa Yuika
Ngozi Okobi
Francisca Ordega
Asisat Oshoala
Amandine Henry
Louisa Nécib
Élodie Thomis
Verónica Boquete
Victoria Losada
Thanatta Chawong
Nilla Fischer
Sofia Jakobsson
Eseosa Aigbogun
Ana-Maria Crnogorčević
Martina Moser
Laura Bassett (trập gặp Nhật Bản)
Julie Johnston (trập gặp Nhật Bản)
Jennifer Ruiz (trận gặp Pháp)
Desire Oparanozie (trận gặp Thụy Điển)
Angie Ponce (2 lần trong trận gặp Thụy Sĩ)
Tin nguồn: FIFA.com
Giải thưởng

Xem thêm: Các giải thưởng của Giải vô địch bóng đá nữ thế giới
Các giải thưởng sau được trao sau khi giải kết thúc.
1 2  Šašić và Lloyd có cùng số bàn thắng và số đường kiến tạo thành bàn (6 bàn, 1 kiến tạo). Šašić giành giải nhờ thi đấu với số phút ít hơn.
Giải thưởng > Đội hình toàn sao

Đội hình toàn sao (All-Star Team) được Nhóm phân tích kĩ thuật của FIFA bình chọn bao gồm các tên tuổi sau:
| Thủ môn | Hậu vệ | Tiền vệ | Tiền đạo |
| --- | --- | --- | --- |
|   Karen Bardsley    Nadine Angerer    Hope Solo |   Kadeisha Buchanan    Lucy Bronze    Steph Houghton    Wendie Renard    Ariyoshi Saori    Julie Johnston    Meghan Klingenberg |   Elise Kellond-Knight    Amandine Henry    Eugénie Le Sommer    Miyama Aya    Sakaguchi Mizuho    Utsugi Rumi    Carli Lloyd    Megan Rapinoe |   Lisa De Vanna    Élodie Thomis    Anja Mittag    Célia Šašić    Ramona Bachmann   |
Giải thưởng > Đội hình trong mơ

Đội hình trong mơ (Dream Team) được người dùng của fifa.com bầu chọn gồm các cầu thủ và huấn luyện viên sau:
| Thủ môn | Hậu vệ | Tiền vệ | Tiền đạo | Huấn luyện viên |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|   Hope Solo |   Kadeisha Buchanan    Wendie Renard    Julie Johnston    Ali Krieger   |   Miyama Aya    Carli Lloyd    Megan Rapinoe |   Anja Mittag    Célia Šašić    Alex Morgan |   Silvia Neid |
Tiền thưởng

Tổng số tiền thưởng được FIFA dành cho giải là 15 triệu USD, bằng 2,6% tổng tiền thưởng của Giải bóng đá vô địch thế giới 2014 (576 triệu đôla). Ngoài ra, mỗi đội trong số 24 đội tham dự sẽ được nhận 200.000 USD chi phí chuẩn bị trước giải đấu.
Đội vô địch Hoa Kỳ nhận 2 triệu đôla, bằng 5,7% số tiền đội tuyển Đức nhờ vô địch World Cup 2014 (35 triệu đôla). Tiền thưởng được phân bổ như sau:
100.000 USD – Cho mỗi đội bị loại tại vòng bảng (16 đội)
200.000 USD – Cho mỗi đội bị loại tại vòng vòng 16 đội (8 đội)
400.000 USD – Cho mỗi đội bị loại tại vòng tú kết (4 đội)
700.000 USD – Cho mỗi đội thua trận tại vòng bán kết (2 đội)
1,4 triệu USD – Đội á quân
2 triệu USD – Đội vô địch
Bảng xếp hạng đội giải đấu

Theo quy ước thống kê trong bóng đá, các trận đấu phải quyết định bằng hiệp phụ được tính là thắng thua rõ ràng, trong khi các trận đấu quyết định bằng luân lưu 11m được tính là hòa.
| VT | Đội | ST | T | H | B | BT | BB | HS | Đ | Kết quả chung cuộc |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 |  Hoa Kỳ | 7 | 6 | 1 | 0 | 14 | 3 | +11 | 19 | Vô địch |
| 2 |  Nhật Bản | 7 | 6 | 0 | 1 | 11 | 8 | +3 | 18 | Á quân |
| 3 |  Anh | 7 | 5 | 0 | 2 | 10 | 7 | +3 | 15 | Hạng ba |
| 4 |  Đức | 7 | 3 | 2 | 2 | 20 | 6 | +14 | 11 | Hạng tư |

| 5 |  Pháp | 5 | 3 | 1 | 1 | 10 | 3 | +7 | 10 | Bị loại ở tứ kết |
| 6 |  Canada (H) | 5 | 2 | 2 | 1 | 4 | 3 | +1 | 8 | Bị loại ở tứ kết |
| 7 |  Úc | 5 | 2 | 1 | 2 | 5 | 5 | 0 | 7 | Bị loại ở tứ kết |
| 8 |  Trung Quốc | 5 | 2 | 1 | 2 | 4 | 4 | 0 | 7 | Bị loại ở tứ kết |

| 9 |  Brasil | 4 | 3 | 0 | 1 | 4 | 1 | +3 | 9 | Bị loại ở vòng 16 đội |
| 10 |  Na Uy | 4 | 2 | 1 | 1 | 9 | 4 | +5 | 7 | Bị loại ở vòng 16 đội |
| 11 |  Cameroon | 4 | 2 | 0 | 2 | 9 | 4 | +5 | 6 | Bị loại ở vòng 16 đội |
| 12 |  Hà Lan | 4 | 1 | 1 | 2 | 3 | 4 | −1 | 4 | Bị loại ở vòng 16 đội |
| 13 |  Colombia | 4 | 1 | 1 | 2 | 4 | 5 | −1 | 4 | Bị loại ở vòng 16 đội |
| 14 |  Hàn Quốc | 4 | 1 | 1 | 2 | 4 | 8 | −4 | 4 | Bị loại ở vòng 16 đội |
| 15 |  Thụy Sĩ | 4 | 1 | 0 | 3 | 11 | 5 | +6 | 3 | Bị loại ở vòng 16 đội |
| 16 |  Thụy Điển | 4 | 0 | 3 | 1 | 5 | 8 | −3 | 3 | Bị loại ở vòng 16 đội |

| 17 |  Thái Lan | 3 | 1 | 0 | 2 | 3 | 10 | −7 | 3 | Bị loại ở vòng bảng |
| 18 |  Costa Rica | 3 | 0 | 2 | 1 | 3 | 4 | −1 | 2 | Bị loại ở vòng bảng |
| 19 |  New Zealand | 3 | 0 | 2 | 1 | 2 | 3 | −1 | 2 | Bị loại ở vòng bảng |
| 20 |  Tây Ban Nha | 3 | 0 | 1 | 2 | 2 | 4 | −2 | 1 | Bị loại ở vòng bảng |
| 21 |  Nigeria | 3 | 0 | 1 | 2 | 3 | 6 | −3 | 1 | Bị loại ở vòng bảng |
| 22 |  México | 3 | 0 | 1 | 2 | 2 | 8 | −6 | 1 | Bị loại ở vòng bảng |
| 23 |  Bờ Biển Ngà | 3 | 0 | 0 | 3 | 3 | 16 | −13 | 0 | Bị loại ở vòng bảng |
| 24 |  Ecuador | 3 | 0 | 0 | 3 | 1 | 17 | −16 | 0 | Bị loại ở vòng bảng |
Nguồn: FIFA
 Chủ nhà
Vòng loại Thế vận hội Mùa hè 2016

Giống như vòng loại Olympic trước, UEFA sử dụng World Cup để chọn lựa các đội tuyển châu Âu thi đấu ở môn bóng đá nữ Thê vận hội. châu Âu có ba suất tại giải đấu ở Brasil và các suất này sẽ gọi tên những đội bóng tiến xa nhất tại World Cup 2015 trừ Anh. Hai suất đầu thuộc về Pháp và Đức, các đội lần lượt lọt vào tới tứ kết và bán kết. Có bốn đội cùng dừng chân ở vòng 16 đội: Hà Lan, Na Uy, Thụy Điển và Thụy Sĩ. Tuy nhiên các tiêu chí xếp hạng của FIFA không được sử dụng; thay vào đó một giải đấu play-off được tổ chức vào tháng 3 năm 2016 nhằm xác định đội thứ ba góp mặt tại Thế vận hội với đội giành chiến thắng là Thụy Điển.
Mặc dù Anh là đội châu Âu có thành tích tốt nhất tại World Cup, họ không đủ điều kiện dự Thế vận hội. Hiệp hội Bóng đá Anh (FA) trực thuộc Hiệp hội Olympic Anh Quốc vào ngày 2 tháng 3 năm 2015 bày tỏ mong muốn đội Vương quốc Liên hiệp Anh thi đấu nếu Anh nhận được suất của mình. Tuy nhiên do phản đối của các liên đoàn bóng đá của Scotland, Wales và Bắc Ireland, cũng như động thái của FIFA cho biết họ sẽ không cho phép đội tuyển Vương quốc Liên hiệp Anh tham gia trừ khi cả bốn quốc gia Home Nations đồng ý, FA thông báo ngày 30 tháng 3 năm 2015 rằng họ rút lui trong việc tìm kiếm cơ hội để đội tuyển bóng đá Vương quốc Liên hiệp Anh dự giải. Trường hợp tương tự từng xảy ra tại Thế vận hội 2008, khi Anh cũng nằm trong top ba đội đứng đầu của UEFA ở Giải vô địch bóng đá nữ thế giới 2007. Mặc dù vậy đội tuyển bóng đá nữ Anh Quốc từng có tham dự giải đấu năm 2012 với tư cách chủ nhà.
Philoponella raffrayi

| Philoponella raffrayi> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Uloboridae
Chi (genus): Philoponella
Loài (species): P. raffrayi
Danh pháp hai phần
Philoponella raffrayi Simon, 1891 
Philoponella raffrayi là một loài nhện trong họ Uloboridae.
Loài này thuộc chi Philoponella. Philoponella raffrayi được Eugène Simon miêu tả năm 1891.
Chú thích

↑  Platnick, Norman I. (2010): The world spider catalog, version 10.5. American Museum of Natural History.
Larry Shaw

ㅤㅤㅤㅤㅤㅤ
Lawrence N. Shaw là một nhà vật lý, giám tuyển, nghệ sĩ và người sáng lập của Pi Day. Larry Shaw làm việc tại bảo tàng khoa học San Francisco The Exploratorium trong 33 năm, thực hiện mọi chức năng cho bảo tàng. Ông là thành viên chủ chốt của cộng đồng nghệ thuật và công nghệ tại Khu vực Vịnh San Francisco.
Cuộc sống thời thơ ấu và cá nhân

Lawrence N. Shaw sinh ra tại Washington, D.C., vào ngày 12 tháng 8 năm 1939, là con của Wilfred L. Shaw và Ida W. Shaw. Cha của Larry làm việc cho Bộ Nông nghiệp. Gia đình chuyển đến Vùng Vịnh San Francisco ở California khi ông mới chỉ là một đứa trẻ một tuổi rưỡi. Larry Shaw tốt nghiệp Trường trung học Pleasant Hill và nhận bằng Cử nhân Nghệ thuật chuyên ngành vật lý từ Cao đẳng Reed ở Portland, Oregon vào năm 1961.
Tại Reed, ông đã gặp người vợ tương lai của mình, Catherine Adams. Họ kết hôn năm 1963 và có hai cô con gái, hiện là Tiến sĩ Tara Shaw chuyên ngành y học thể thao, và Tiến sĩ Sara Shaw, bác sĩ thú y. Larry và Catherine đã kỷ niệm ngày cưới của họ 54 lần vào "trăng tròn tháng 6" và sẽ tổ chức "lễ cưới lại" sau mỗi bảy năm, bởi vì "cơ thể gần như trở nên mới sau mỗi bảy năm".
Cảnh quan thiên nhiên

Cảnh quan thiên nhiên là cảnh quan nguyên thủy tồn tại trước khi nó bị tác động bởi văn hóa con người. Cảnh quan thiên nhiên và cảnh quan văn hóa là những bộ phận riêng biệt của cảnh quan. Tuy nhiên, trong thế kỷ XXI cảnh quan hoàn toàn không bị tác động bởi hoạt động của con người không còn tồn tại nữa, để tham chiếu đôi khi giờ đây được thực hiện ở mức độ tự nhiên trong cảnh quan.
Trong Silent Spring (1962) Rachel Carson mô tả một vỉa hè bên đường như: "Dọc hai bên đường, nguyệt quế, cây kim ngân hoa và cây bàng, những cây dương xỉ và hoa dại tuyệt vời làm mãn nhãn du khách trong suốt nhiều năm" và nó trông như thế nào sau khi sử dụng thuốc diệt cỏ: "Các lề đường, từng rất hấp dẫn, giờ đã được lót bằng những thảm thực vật héo úa và héo úa như thể bị lửa quét qua". Mặc dù cảnh quan trước khi phun sơn đã bị suy thoái về mặt sinh học và có thể chứa các loài ngoại lai, nhưng khái niệm về những gì có thể tạo thành cảnh quan tự nhiên vẫn còn được suy ra từ bối cảnh.
Cụm từ "cảnh quan thiên nhiên" lần đầu tiên được sử dụng liên quan đến vẽ tranh phong cảnh và làm vườn cảnh, để đối chiếu phong cách trang trọng với phong cách tự nhiên hơn, gần gũi với thiên nhiên hơn. Alexander von Humboldt (1769 - 1859) đã tiếp tục khái niệm hóa điều này thành ý tưởng về cảnh quan thiên nhiên tách biệt với cảnh quan văn hóa. Sau đó, vào năm 1908, nhà địa lý Otto Schlüter đã phát triển các thuật ngữ cảnh quan nguyên thủy (Urlandschaft) và cảnh quan văn hóa đối lập của nó (Kulturlandschaft) với nỗ lực cung cấp cho khoa học địa lý một chủ đề khác với các ngành khoa học khác. Việc sử dụng sớm cụm từ "cảnh quan thiên nhiên" của một nhà địa lý học có thể được tìm thấy trong bài báo "The Morphology of Landscape" (Hình thái học của cảnh quan) (1925) của Carl O. Sauer.
Nguồn gốc của thuật ngữ

Khái niệm cảnh quan thiên nhiên lần đầu tiên được phát triển liên quan đến hội họa phong cảnh, mặc dù bản thân thuật ngữ thực tế lần đầu tiên được sử dụng liên quan đến phong cảnh làm vườn. Trong cả hai trường hợp, nó được sử dụng để đối lập phong cách trang trọng với phong cách tự nhiên hơn, gần gũi với tự nhiên hơn. Chunglin Kwa gợi ý, "một người ở thế kỷ XVII hoặc đầu thế kỷ XVIII có thể trải nghiệm phong cảnh thiên nhiên 'giống như trên một bức tranh', và do đó, dù có hay không sử dụng từ này, hãy chỉ định nó như một phong cảnh."  Về việc làm vườn cảnh, John Aikin, đã nhận xét vào năm 1794: "Dù thế nào đi nữa, có sự mới lạ trong khung cảnh đặc biệt của một khu vườn nhân tạo, nó sẽ sớm cạn kiệt, trong khi sự đa dạng vô hạn của cảnh quan tự nhiên lại mang đến một nguồn hình thức mới ". Viết vào năm 1844, nhà làm vườn cảnh quan nổi tiếng người Mỹ Andrew Jackson Downing đã nhận xét: "những con kênh thẳng, những mảnh nước tròn hoặc thuôn dài, và tất cả các dạng thông thường của chế độ hình học... rõ ràng sẽ đối lập dữ dội với toàn bộ tính cách và biểu hiện của tự nhiên phong cảnh ”.
Trong chuyến du lịch rộng lớn của mình ở Nam Mỹ, Alexander von Humboldt trở thành người đầu tiên hình thành khái niệm về cảnh quan thiên nhiên tách biệt với cảnh quan văn hóa, mặc dù thực tế ông không sử dụng những thuật ngữ này. Andrew Jackson Downing đã biết đến và đồng cảm với những ý tưởng của Humboldt, do đó đã ảnh hưởng đến phong cách làm vườn của người Mỹ.
Sau đó, nhà địa lý học Otto Schlüter, vào năm 1908, lập luận rằng bằng cách xác định địa lý như một Landschaftskunde (khoa học cảnh quan) sẽ mang lại cho địa lý một vấn đề logic mà không ngành nào khác chia sẻ. Ông định nghĩa hai dạng cảnh quan: Urlandschaft (cảnh quan nguyên thủy) hoặc cảnh quan tồn tại trước những thay đổi lớn do con người gây ra và Kulturlandschaft (cảnh quan văn hóa) là cảnh quan do văn hóa con người tạo ra. Schlüter cho rằng nhiệm vụ chính của địa lý là theo dõi những thay đổi của hai cảnh quan này.
Thuật ngữ cảnh quan tự nhiên đôi khi được sử dụng như một từ đồng nghĩa với vùng hoang dã, nhưng đối với các nhà địa lý, cảnh quan thiên nhiên là một thuật ngữ khoa học đề cập đến các khía cạnh sinh học, địa chất, khí hậu và các khía cạnh khác của cảnh quan, không phải các giá trị văn hóa được ngụ ý bởi từ hoang dã.
Nguồn gốc của thuật ngữ > Tự nhiên và bảo tồn

Các vấn đề rất phức tạp bởi thực tế là các từ tự nhiên và tự nhiên có nhiều hơn một nghĩa. Một mặt có nghĩa từ điển chính cho tự nhiên: "Các hiện tượng của thế giới vật chất gọi chung, bao gồm thực vật, động vật, cảnh quan, và các đặc điểm và sản phẩm khác của Trái Đất, trái ngược với con người hoặc các sáng tạo của con người." Mặt khác, nhận thức ngày càng tăng, đặc biệt là từ thời Charles Darwin, về mối quan hệ sinh học giữa nhân văn với thiên nhiên.
Thuyết nhị nguyên của định nghĩa đầu tiên có nguồn gốc là một "khái niệm cổ xưa", bởi vì những người đầu tiên xem "tự nhiên, hay thế giới phi con người […] như một thần thánh khác, giống như thần thánh trong sự tách biệt với con người."  Ở phương Tây, huyền thoại về sự sụp đổ của Cơ đốc giáo, đó là việc trục xuất loài người khỏi Vườn Địa đàng, nơi tất cả tạo vật chung sống hòa thuận, vào một thế giới không hoàn hảo, đã có ảnh hưởng lớn. Thuyết nhị nguyên Descartes, từ thế kỷ XVII trở đi, càng củng cố thêm tư duy nhị nguyên này về tự nhiên. Với thuyết nhị nguyên này đánh giá giá trị về tính ưu việt của cái tự nhiên so với cái nhân tạo. Tuy nhiên, khoa học hiện đại đang hướng tới một cái nhìn toàn diện về tự nhiên.
Nguồn gốc của thuật ngữ > Tự nhiên và bảo tồn > Châu Âu

Cảnh quan của châu Âu đã thay đổi đáng kể bởi con người và ngay cả trong một khu vực, như Dãy núi Cairngorm của Scotland, với mật độ dân số thấp, chỉ có "những đỉnh cao của Dãy núi Cairngorm, hoàn toàn bao gồm các yếu tố tự nhiên. Những đỉnh cao này tất nhiên chỉ là một phần của Cairngorms, và không còn chó sói, gấu, lợn rừng hoặc linh miêu trong vùng hoang dã của Scotland. Thông Scots ở dạng rừng Caledonian cũng bao phủ nhiều hơn nữa phong cảnh Scotland hơn ngày nay.
Công viên Quốc gia Thụy Sĩ, tuy nhiên, đại diện cho một cảnh quan tự nhiên hơn. Nó được thành lập vào năm 1914, và là một trong những công viên quốc gia sớm nhất ở châu Âu. Du khách không được phép rời khỏi đường ô tô, hoặc các lối đi qua công viên, đốt lửa hoặc cắm trại. Tòa nhà duy nhất trong công viên là Chamanna Cluozza, túp lều trên núi. Nó cũng bị cấm làm phiền động vật hoặc thực vật hoặc mang về nhà bất cứ thứ gì tìm thấy trong công viên. Chó không được phép. Do những quy định nghiêm ngặt này, Vườn Quốc gia Thụy Sĩ là công viên duy nhất trên dãy núi Alps đã được IUCN phân loại là khu bảo tồn thiên nhiên nghiêm ngặt, mức độ bảo vệ cao nhất.
Lịch sử cảnh quan thiên nhiên

Không có nơi nào trên Trái Đất không bị ảnh hưởng bởi con người và văn hóa của họ. Con người là một phần của đa dạng sinh học, nhưng hoạt động của con người ảnh hưởng đến đa dạng sinh học, và điều này làm thay đổi cảnh quan tự nhiên. Nhân loại đã thay đổi cảnh quan đến mức ít nơi trên Trái Đất vẫn còn nguyên sơ, nhưng một khi không bị ảnh hưởng của con người, cảnh quan có thể trở lại trạng thái tự nhiên hoặc gần tự nhiên.
Sông băng ở biên giới giữa Alaska, Mỹ và Canada: Kluane-Wrangell-St. Hệ thống công viên Vịnh Elias-Glacier-Tatshenshini-Alsek
Ngay cả vùng hoang dã Yukon và Alaska xa xôi, Kluane-Wrangell-St hai quốc gia. Hệ thống công viên Elias-Glacier Bay-Tatshenshini-Alsek bao gồm các công viên Kluane, Wrangell-St Elias, Vịnh Glacier và Tatshenshini-Alsek, một Di sản Thế giới được UNESCO công nhận, không bị ảnh hưởng bởi con người, vì Vườn Quốc gia Kluane nằm trong lãnh thổ truyền thống của các quốc gia thứ nhất Champagne và Aishihik và quốc gia thứ nhất Kluane, những người có lịch sử lâu đời sống ở khu vực này. Thông qua các Thỏa thuận cuối cùng tương ứng với Chính phủ Canada, họ đã đưa ra thành luật các quyền thu hoạch của họ trong khu vực này.
Ví dụ về các lực lượng văn hóa

Các lực lượng văn hóa cố ý hay vô ý đều có ảnh hưởng đến cảnh quan.Cảnh quan văn hóa là địa điểm hoặc hiện vật do con người tạo ra và duy trì. Ví dụ về sự xâm nhập văn hóa vào cảnh quan là: hàng rào, đường xá, bãi đậu xe, hố cát, tòa nhà, đường mòn đi bộ đường dài, quản lý thực vật, bao gồm cả việc đưa các loài xâm lấn, khai thác hoặc loại bỏ thực vật, quản lý động vật, khai thác, săn bắn, tự nhiên cảnh quan, nông nghiệp và lâm nghiệp, ô nhiễm. Các khu vực có thể bị nhầm lẫn với cảnh quan tự nhiên bao gồm công viên công cộng, trang trại, vườn cây ăn quả, hồ và hồ chứa nhân tạo, rừng được quản lý, sân gôn, đường mòn trung tâm thiên nhiên, vườn.
Jaromír Hanzlík

Jaromír Hanzlík năm 2019
Jaromír Hanzlík (sinh ngày 16 tháng 2 năm 1948 tại Český Těšín) là một diễn viên hoạt động trong lĩnh vực sân khấu, điện ảnh và truyền hình Tiệp Khắc (trước đây) - nay là Cộng hòa Séc.