stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Chính phủ Bắc Dương
Chính trị > Tự do ngôn luận

Thời kỳ Chính phủ Bắc Dương tuy có tồn tại sự kiện hạn chế báo chí, song hoàn cảnh dư luận so với thời Chính phủ Quốc Dân và chính phủ cộng sản sau này thì tương đối rộng rãi. Năm Dân Quốc thứ 1, toàn quốc ước tính có 500 báo, có lượng lớn cơ quan độc lập, như "Quốc Dân tân báo", "Ngữ ty", "Thần báo", Thanh Hoa chu khan", "Tân thanh niên", "Kinh báo", "Thế giới nhật báo", "Hiện đại bình luận". Mao Trạch Đông tại Hồ Nam sáng lập "Tương Giang bình luận", chủ biên "Tân Hồ Nam", Chu Ân Lai tại Thiên Tân lần lượt sáng lập "Thiên Tân học sinh liên hiệp hội báo" và "Giác ngộ". Sau khi Tống Giáo Nhân bị sát hại vào năm 1913, sức thâm nhập của giới tin tức khiến Chính phủ Bắc Dương hết sức bất mãn. Do đó, Viên Thế Khải tiến hành cấm chỉ và chỉnh đốn ngành báo toàn quốc, đến cuối năm 1913 toàn quốc chỉ còn 139 báo tiếp tục xuất bản. Sau khi Viên Thế Khải từ trần, báo chí dân gian tăng từ 500 vào năm 1916 lên hơn 1000 vào năm 1920. Năm 1926, đài phát thanh đầu tiên của Trung Quốc được kiến lập tại Cáp Nhĩ Tân, sau đó các đài phát thanh nhà nước và tư nhân bắt đầu xuất hiện với số lượng lớn. Không gian tự do của quốc dân được mở rộng, tạo điều kiện để giới tinh anh xã hội và quảng đại quần chúng tích cực tham dự sự kiện công cộng.
Chính trị > Tự do lập hội

Trung Quốc thời kỳ Chính phủ Bắc Dương được hưởng quyền tự do lập hội khá đầy đủ so với trước đây, thời kỳ đầu Chính phủ Bắc Dương chỉ tính số đảng hội mà Bộ Dân chính có hồ sơ là 85. Năm 1918, Mao Trạch Đông, Thái Hòa Sâm và những người khác tại Trường Sa tổ chức Tân dân học hội, năm 1919 Chu Ân Lai, Trương Nhược Danh và những người khác tại Thiên Tân tổ chức Giác ngộ xã, đó là một trong số nhiều đoàn thể xã hội đương thời. Thương nhân cũng phổ biến tự phát tổ chức thành thương hội, thường phát điện tín chỉ trích hành vi của Chính phủ Bắc Dương. Dân chúng Trung Quốc sẵn sàng bày tỏ hơn trước, biểu đạt ý kiến của mình với Chính phủ Bắc Dương. Thời kỳ Chính phủ Bắc Dương trở thành thời kỳ dân chủ cao độ trong lịch sử vài nghìn năm tại Trung Quốc.
Chính trị > Tự trị địa phương

Tháng 11 năm 1920, Chính phủ Bắc Dương tuyên bố trù bị tự trị địa phương, sau đó ban bố một loạt điều khoản tự trị địa phương. Quy định quan viên chính phủ địa phương không do chính phủ trung ương bổ nhiệm, mà do công dân bản địa trực tiếp bầu ra, đồng thời phân chia tài chính và công việc giữa trung ương và địa phương. Từ năm 1920 đến năm 1925, các địa phương Trung Quốc căn cứ chế độ liên bang của Hoa Kỳ, khởi đầu phong trào liên tỉnh tự trị, giới tinh anh phát biểu nhiều trên báo chí về chế độ liên bang, hô hào liên tỉnh tự trị. Tỉnh Hồ Nam tổ chức công dân đầu phiếu thông qua hiến pháp, là hiến pháp cấp tỉnh đầu tiên được thi hành tại Trung Quốc. Năm 1922, Đảng Cộng sản Trung Quốc tuyên bố họ có mục tiêu lập nước Cộng hòa Liên bang Trung Hoa. Tháng 10 năm 1923, ban bố "Hiến pháp Trung Hoa Dân Quốc", đây là một bộ hiến pháp liên bang, song do Tào Côn hối lộ nên hiến pháp này chịu phản đối. Năm 1926, Quốc Dân đảng Bắc phạt, hiến pháp các tỉnh và nghị hội các tỉnh sau đó hủy bỏ
| Danh xưng | Phái hệ | Thời gian hoạt động | Căn cứ địa | Nhân vật đại biểu | Cường quốc hỗ trợ |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Hoản hệ | Bắc Dương phái | 1916-1925 | An Huy, Chiết Giang, Sơn Đông | Đoàn Kỳ Thụy, Nghê Tự Xung, Từ Thụ Tranh, Đoàn Chi Quý, Lư Vĩnh Tường | Nhật Bản |
| Trực hệ | Bắc Dương phái | 1917-1926 | Trực Lệ, Hoa Bắc, Hoa Đông | Phùng Quốc Chương, Tào Côn, Ngô Bội Phu, Tề Tiếp Nguyên, Tôn Truyền Phương | Hoa Kỳ, Anh Quốc |
| Phụng hệ | Bắc Dương phái | 1916-1928 | Phụng Thiên, Hắc Long Giang, Cát Lâm | Trương Tác Lâm, Trương Học Lương, Trương Tông Xương | Nhật Bản |
| Tây Bắc quân | Bắc Dương phái | 1921-1930 | Thiểm Tây | Phùng Ngọc Tường, Hàn Phúc Củ, Tống Triết Nguyên, Dương Hổ Thành | Liên Xô |
| Xuyên quân | Bắc Dương phái | 1919-1938 | Tứ Xuyên | Lưu Tương, Lưu Văn Huy, Đặng Tích Hầu, Dương Sâm |  |
| Kiềm quân | Bắc Dương phái | 1920-1926 | Quý Châu | Viên Tổ Minh, Vương Gia Liệt, Chu Tây Thành, Lưu Hiển Thế, Bành Hán Chương |  |
| Tấn hệ | Bắc Dương phái  Quốc Dân đảng | 1911-1949 | Sơn Tây | Diêm Tích Sơn | Nhật Bản |
| Cựu Quế hệ | không | 1916-1925 | Quảng Tây | Lục Vinh Đình, Thẩm Hùng Anh |  |
| Điền hệ | Quốc Dân đảng | 1916-1927 | Vân Nam | Đường Kế Nghiêu, Long Vân, Lư Hán | Pháp |
| Tương hệ | Quốc Dân đảng] | 1916-1937 | Hồ Nam | Triệu Hằng Dịch, Đường Sinh Trí, Hà Kiện |  |
| Việt hệ | Quốc Dân đảng | 1920-1925 | Quảng Đông | Trần Quýnh Minh, Long Tế Quang, Trần Minh Xu, Tương Phát Khuê, Trần Tế Đường, Dư Hãn Mưu | Liên Xô |
| Mã gia quân | không | 1872-1949 | Cam Túc, Ninh Hạ, Thanh Hải | Mã An Lương, Mã Đình Hiền, Mã Hồng Quỳ, Mã Hồng Tân, Mã Bộ Thanh, Mã Bộ Phương | không |
| Tân Quế hệ | Quốc Dân đảng | 1922-1953 | Quảng Tây | Lý Tông Nhân, Bạch Sùng Hy, Hoàng Thiệu Hoành |  |
Kinh tế

Thời kỳ Chính phủ Bắc Dương là thời kỳ hoàng kim trong quá trình phát triển tư bản dân tộc Trung Quốc. Theo nghiên cứu của nhà kinh tế học Hứa Địch Tân, từ năm 1912 đến năm 1920, theo tính toán GDP, mỗi năm kinh tế tăng trưởng đạt 16,5%, tính theo sản lượng ròng thì mỗi năm tăng trưởng 13,4%. Phát triển tư bản quan liêu từ năm 1912 bắt đầu suy giảm, tư bản ngoại quốc từ sau năm 1914 bị ngăn trở, duy có tư bản dân tộc duy trì tốc độ tăng trưởng, tính toàn bộ thời kỳ Chính phủ Bắc Dương tốc độ phát triển đạt 13,8%. Năm 1915, tại San Francisco cử hành "Triển lãm Quốc tế Panama-Thái Bình Dương", sản phẩm triển lãm của Trung Hoa Dân Quốc đạt 1218 huy chương các loại, đứng đầu các quốc gia tham dự, qua đó có thể thấy thành tựu công nghiệp phi phàm của Chính phủ Bắc Dương.
Chính phủ Bắc Dương đưa Trung Quốc bước vào quỹ đạo phát triển kinh tế cao tốc, khi Chiến tranh thế giới thứ nhất bùng phát, các cường quốc phương Tây không rảnh để chú ý về phương Đông, song cũng nguyên nhân chủ yếu là Chính phủ Bắc Dương đã kiến lập kinh tế thị trường. Viên Thế Khải đề xuất cho Trương Kiểm cùng một nhóm doanh nhân có kinh nghiệm phong phú quản lý kinh tế Trung Quốc, đồng thời thực hiện cân bằng tài chính, kinh tế được phát triển nhanh chóng. Sau này, Thập niên hoàng kim của Chính phủ Quốc dân, trên thực tế là được lợi trực tiếp từ kinh tế thị trường mà Chính phủ Bắc Dương kiến lập.
Xã hội

Chính phủ Bắc Dương chú trọng kiến thiết văn hóa truyền thống Trung Quốc, quốc ca và quốc huy thời kỳ này thể hiện đầy đủ văn hóa truyền thống Trung Quốc. Ngoài ra, Viên Thế Khải từng ban bố một loạt luật định tôn sùng luân thường, tôn sùng Nho học, thiết lập tiết xuân có ảnh hưởng đến nay. Thời kỳ Chính phủ Bắc Dương, không khí dân chủ cung cấp bảo hộ tự do tư tưởng, xúc tiến mạnh phát sinh và phát triển phong trào tân văn hóa. Trong Phong trào tân văn hóa, các loại trào lưu tư tưởng và chủ nghĩa phổ biến tại Trung Quốc, văn hóa tư tưởng xuất hiện đa nguyên hóa. Dưới hai ngọn cờ dân chủ và khoa học, các trào lưu tư tưởng tự do truyền bá, mọi người tranh luận các loại học thuyết, xúc tiến mạnh giải phóng cá tính của người Trung Quốc, cũng như tiến bộ của sự nghiệp khoa học văn hóa. Các nhà văn hóa lớn của Trung Quốc thời kỳ cận hiện đại phải kể đến như Thái Nguyên Bồi, Trần Độc Tú, Hồ Quát, Tiền Mục, Lỗ Tấn hay Chu Tác Nhân, hầu như các ngành khoa học xã hội và nhân văn hiện nay tại Trung Quốc đều đặt nền móng từ thời kỳ Chính phủ Bắc Dương.
Năm 1922, tổng trưởng ngoại giao của Chính phủ Bắc Dương là Vương Chính Đình được mời làm ủy viên Ủy ban Olympic Quốc tế. Trong Thế vận hội Mùa hè năm 1924 tổ chức tại Paris, Pháp, do Chính phủ Bắc Dương thiếu kinh phí nên không thể cử toàn bộ tuyển thủ tham dự, chỉ cử Vi Vinh Lạc và ba vận động viên quần vợt khác sang Pháp tham gia thi đấu, kinh phí do Hoa kiều tại Mỹ tài trợ. Đoàn đại biểu Trung Quốc tham dự lễ khai mạc Thế vận hội, song sau đó lại rút khỏi thi đấu chính thức. Tuy nhiên, họ vận là những người Trung Quốc đầu tiên xuất hiện trên đấu trường Thế vận hội.
Viên Thế Khải
Truyền thông phương Tây

VOA
BBC
Truyền thông phương Tây (Western media) là phương tiện truyền thông đại chúng của thế giới phương Tây. Trong Chiến tranh Lạnh, truyền thông phương Tây đối lập với truyền thông Liên Xô. Phương tiện truyền thông phương Tây đã dần dần mở rộng sang các nước đang phát triển (thường là các nước không thuộc khối phương Tây) trên khắp thế giới. Tổ chức Phóng viên không biên giới của phương Tây đã đưa ra Chỉ số tự do báo chí trong đó chấm điểm cao nhất cho các quốc gia phương Tây trong năm 2018 như Na Uy, Thụy Điển, Hà Lan, Phần Lan, Thụy Sĩ, Jamaica, Bỉ, New Zealand, Đan Mạch và Costa Rica. Vào năm 2014, UNESCO cũng đã báo cáo cho rằng "quyền tự do xuất bản ở 27 quốc gia thuộc khu vực Tây Âu và Bắc Mỹ vẫn được duy trì thường xuyên".
Nguồn gốc của các phương tiện truyền thông phương Tây có thể bắt nguồn từ cuối thế kỷ XV, khi báo in bắt đầu hoạt động trên khắp Tây Âu. Sự xuất hiện của tin tức truyền thông vào thế kỷ XVII phải được coi là có mối liên hệ chặt chẽ với sự lan rộng của báo in, từ đó hình thành nên định nghĩa của xuất bản báo chí. Ở Anh, lĩnh vực báo chí phát triển trong thời kỳ biến động chính trị thách thức sự cai trị tuyệt đối của chế độ quân chủ Anh. Năm 1641, báo chí lần đầu tiên được phép xuất bản tin tức trong nước. Bất chấp sự kiểm soát chặt chẽ của giới tinh hoa chính trị đối với báo in nhằm hạn chế sự mở rộng của báo chí, ngành in ấn vẫn tiếp tục phát triển. Vào cuối thế kỷ XVIII, chỉ riêng ở Anh đã có hơn 10 triệu tờ báo được phân phát hàng năm.
Tác động

Bosah Ebo viết rằng: "trong Chiến tranh Lạnh, Hoa Kỳ và Liên Xô đã tiến hành một chính sách ngoại giao truyền thông mạnh mẽ nhằm tạo ra hình ảnh của nhau trên bình diện quốc tế". Đài Tiếng nói Hoa Kỳ và Đài Châu Âu Tự do được Hoa Kỳ thành lập để đối lập với các phương tiện truyền thông do khối cộng sản toàn trị ở Khối phía Đông.  Học giả James Schwoch viết: "Chương trình và sự phát triển truyền hình lấy cảm hứng từ phương Tây trong Chiến tranh Lạnh ở Đức và Châu Âu bắt đầu không hẳn là trường hợp của luồng thông tin tự do không bị cản trở từ Tây sang Đông, mà là một đối trọng mạnh mẽ ngăn cản, hoặc ngăn cản, Dòng chảy đầu tiên của bối cảnh truyền hình châu Âu có nguồn gốc từ Liên Xô".
Trong Chiến tranh Lạnh, các phương tiện truyền thông phương Tây dần dần được chấp nhận như một nguồn tin tức đáng tin cậy. Ở Mỹ là sự thịnh hành của luồng truyền thông dòng chính. Ở Đông Đức trước đây, các cuộc khảo sát tử phương Tây cho thấy hơn 91% người di cư từ phía Đông Đức sang nhận thấy các phương tiện truyền thông phương Tây đáng tin cậy hơn các phương tiện truyền thông ở Đông Đức. Biên tập viên Tariq Ali của New Left Review khẳng định rằng "khái niệm về báo chí tự do trên các phương tiện truyền thông phương Tây trong thế kỷ XX đã phát triển như một sự đối lập với mô hình độc quyền của Nhà nước của Liên Xô trước đây với mục đích thể hiện sự vượt trội của mình bằng cách đáp ứng sự đa dạng của các tiếng nói. Xét về những gì nó đăng tải và những gì nó thể hiện, các phương tiện truyền thông phương Tây đã đạt đến tột đỉnh trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh".
Mức độ đưa tin về nhân quyền toàn cầu đã tăng lên trên các phương tiện truyền thông của Global North từ năm 1985 đến năm 2000. Phân tích hồi quy về báo cáo nhân quyền của các tạp chí tin tức The Economist và Newsweek nhận thấy rằng "hai nguồn truyền thông này đưa tin về các hành vi vi phạm nhân quyền thường xuyên hơn khi chúng xảy ra ở các quốc gia có mức độ đàn áp nhà nước, phát triển kinh tế, dân số và sự chú ý của Tổ chức Ân xá Quốc tế cao hơn. Ngoài ra còn có một số bằng chứng cho thấy sự cởi mở về chính trị, số người chết vì chiến tranh và xã hội dân sự ảnh hưởng đến việc đưa tin, mặc dù những tác động này không mạnh mẽ". Năm 2008, một phân tích thực nghiệm về tác động của việc "réo tên và bôi nhọ" các chính phủ được cho là có vi phạm nhân quyền (từ các cơ quan truyền thông cũng như chính phủ và tổ chức phi chính phủ) cho thấy rằng "các chính phủ nhìn nhận việc chú ý đến các hành vi vi phạm thường áp dụng các biện pháp bảo vệ tốt hơn cho các quyền chính trị sau đó, nhưng chúng hiếm khi ngăn chặn hoặc có vẻ làm giảm bớt các hành động khủng bố". Nghiên cứu của phương Tây cũng cho thấy rằng: "Ở một số nơi, dư luận toàn cầu kéo theo nhiều đàn áp hơn trong thời gian ngắn, làm trầm trọng thêm sự bất an của các nhà lãnh đạo và thúc đẩy họ sử dụng hành vi có tính khủng bố, đặc biệt là khi các nhóm đối lập có vũ trang hoặc các cuộc bầu cử đe dọa quyền lực và sự độc quyền, độc tài của họ".
Chú thích

↑  Chadha, K.; Kavoori, A. (1 tháng 7 năm 2000). “Media imperialism revisited: some findings from the Asian case”. Media, Culture & Society. 22 (4): 415–432. doi:10.1177/016344300022004003. S2CID 154757214.
↑  “2018 World Press Freedom Index”. Reporters Without Borders.
↑  “World Trends in Freedom of Expression and Media Development: Regional Overview of Western Europe and North America” (PDF). United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization (UNESCO) Communication and Information Sector. 2014. tr. 7.
↑  Weber, Johannes (2006), “Strassburg, 1605: The Origins of the Newspaper in Europe”, German History, 24 (3): 387–412 (387), doi:10.1191/0266355406gh380oa: At the same time, then as the printing press in the physical technological sense was invented, 'the press' in the extended sense of the word also entered the historical stage. The phenomenon of publishing was now born.
1 2  Hardy, Jonathan (2008). Western media systems. London: Routledge. tr. 27–28. ISBN 978-0203869048.
↑  Bosah Ebo, "Media Diplomacy and Foreign Policy: Toward a Theoretical Framework" in News Media and Foreign Relations: A Multifaceted Perspective (ed. Abbas Malek: Greenwood, 1997), pp. 48.
↑  Melissa Feinberg (11 tháng 12 năm 2017). “Cold War propaganda: the truth belonged to no one country”. Aeon.
↑  Schwoch, James (2009). Global TV: New Media and the Cold War, 1946-69. University of Illinois Press. tr. 41. ISBN 9780252075698.
↑  H. J. Bretz; R. Weber; G. Gmel; B. Schmitz (1999).  Rainer K. Silbereisen; Alexander von Eye (biên tập). Growing up in times of social change. Berlin [u.a.]: de Gruyter. tr. 2015–06. ISBN 978-3110165005.
↑  “Without free flow of information, there can be no serious democracy”. The Hindu. 10 tháng 7 năm 2013. Truy cập ngày 12 tháng 12 năm 2013.
↑  Howard Ramos; James Ron; Oskar N. T. Thoms (tháng 7 năm 2007). “Shaping the Northern Media's Human Rights Coverage, 1986–2000” (PDF). Journal of Peace Research (4). Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 16 tháng 1 năm 2024. Truy cập ngày 25 tháng 1 năm 2024.
↑  Hafner-Burton, Emilie M. (tháng 10 năm 2008). “Sticks and Stones: Naming and Shaming the Human Rights Enforcement Problem”. International Organization (bằng tiếng Anh). 62 (4): 689–716. CiteSeerX 10.1.1.668.3134. doi:10.1017/S0020818308080247. ISSN 1531-5088. S2CID 154303864.
Göhrde

| Göhrde   |
| --- | --- |

 

Göhrde  
Quốc gia: Đức
Bang: Niedersachsen
Huyện: Lüchow-Dannenberg
Liên xã: Elbtalaue
Phân chia hành chính: 12 Ortsteile
Chính quyền
 • Thị trưởng: Dietmar Harlfinger (FDP)
Diện tích
 • Tổng cộng: 40,71 km2 (1,572 mi2)
Độ cao: 77 m (253 ft)
Dân số (2006-12-31)
 • Tổng cộng: 675
 • Mật độ: 0,17/km2 (0,43/mi2)
Múi giờ: UTC+1, UTC+2
 • Mùa hè (DST): CEST (UTC+02:00)
Mã bưu chính: 29473
Mã vùng: 05862
Biển số xe: DAN
Göhrde là một đô thị thuộc huyện Lüchow-Dannenberg, bang Niedersachsen, Đức. Đô thị này có diện tích 40,71 kilômét vuông.
Đô thị này được đặt tên theo rừng bang Göhrde, diện tích khoảng 75 km2. 
Khu vực này là nơi đã diễn ra trận Göhrde ngày 16 tháng 9 năm 1813 trong chiến tranh liên minh thứ 6, trong đó các lực lượng liên minh dưới sự lãnh đạo của Wallmoden đã đánh bại các lực lượng Pháp do Pecheux chỉ huy.
| x t sXã và đô thị ở huyện Lüchow-Dannenberg |
| --- | --- | --- |
| Bergen | Clenze | Damnatz | Dannenberg | Gartow | Göhrde | Gorleben | Gusborn | Hitzacker | Höhbeck | Jameln | Karwitz | Küsten | Langendorf | Lemgow | Lübbow | Lüchow | Luckau | Neu Darchau | Prezelle | Schnackenburg | Schnega | Trebel | Waddeweitz | Woltersdorf | Wustrow | Zernien | Bergen | Clenze | Damnatz | Dannenberg | Gartow | Göhrde | Gorleben | Gusborn | Hitzacker | Höhbeck | Jameln | Karwitz | Küsten | Langendorf | Lemgow | Lübbow | Lüchow | Luckau | Neu Darchau | Prezelle | Schnackenburg | Schnega | Trebel | Waddeweitz | Woltersdorf | Wustrow | Zernien |  |
Liên Nghĩa (xã)

Đối với các định nghĩa khác, xem Liên Nghĩa.
Liên Nghĩa là một xã thuộc huyện Văn Giang, tỉnh Hưng Yên, Việt Nam.
Địa lý

Xã Liên Nghĩa nằm ở phía nam huyện Văn Giang, thuộc tả ngạn sông Hồng, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp xã Tân Tiến
Phía tây giáp thành phố Hà Nội và xã Thắng Lợi
Phía nam giáp huyện Khoái Châu và xã Mễ Sở
Phía bắc giáp thị trấn Văn Giang và xã Long Hưng.
Xã Liên Nghĩa có diện tích 6,16 km², dân số năm 2019 là 10.751 người, mật độ dân số đạt 1.745 người/km².
Xã được chia làm 6 thôn: Đan Kim, Phi Liệt, AB và CD Quán Trạch, Bá Khê, Vĩnh Tuy.
Lịch sử

Trước đây, Liên Nghĩa là một xã thuộc huyện Châu Giang cũ.
Ngày 24 tháng 7 năm 1999, Chính phủ ban hành Nghị định 60/1999/NĐ-CP về việc chia huyện Châu Giang thành 2 huyện Khoái Châu và Văn Giang. Xã Liên Nghĩa trực thuộc huyện Văn Giang.
Văn hóa > Đình Phi Liệt

Đình làng Phi Liệt là di tích lịch sử văn hóa tiêu biểu trên địa bàn xã Liên Nghĩa, nằm tách biệt với khu dân cư của thôn Phi Liệt. Đình thờ tướng quân Lã Đường, vị thủ lĩnh tài ba thời 12 sứ quân thế kỷ X. Ông là người đã chiêu tập thanh niên trai tráng địa phương, tạo lập căn cứ quân sự và cai quản vùng đất này trong suốt hơn 20 năm. Sau ông bị lực lượng Hoa Lư đánh dẹp trong quá trình thống nhất 12 sứ quân lập ra nhà nước Đại Cồ Việt. Sau khi ông mất, Vua Đinh Tiên Hoàng đã cho phép dân làng lập đền thờ và tôn là Thạch Lã tướng quân.
Gần làng Phi Liệt là làng Phù Liệt thuộc xã Thắng Lợi, nơi thờ 5 vị đại vương có công phù giúp Đinh Bộ Lĩnh dẹp sứ quân Lã Đường. Vua Đinh Tiên Hoàng đã cho đổi tên làng Gềnh thành làng Phù Liệt với ý nghĩa là làng phù quốc giúp vua và chiến đấu oanh liệt với kẻ thù. Có lẽ vì thế mà làng ủng hộ sứ quân Lã Đường đã được gọi là làng Phi Liệt.
Giao thông

Xã Liên Nghĩa có tỉnh lộ 195, tỉnh lộ 199B, tỉnh lộ 205 chạy qua.
Chú thích

1 2 3  Niên giám thống kê năm 2019 các huyện, thị xã, thành phố thuộc tỉnh Hưng Yên. “Dân số đến 31 tháng 12 năm 2019 - tỉnh Hưng Yên”. Truy cập ngày 15 tháng 6 năm 2020.Quản lý CS1: nhiều tên: danh sách tác giả (liên kết)
↑  Tổng cục Thống kê
↑  “Nghị định 60/1999/NĐ-CP về việc điều chỉnh địa giới hành chính và chia các huyện Mỹ Văn và Châu Giang để tái lập các huyện: Mỹ Hào, Văn Lâm, Yên Mỹ, Khoái Châu và Văn Giang, tỉnh Hưng Yên”. Thư viện pháp luật. 24 tháng 7 năm 1999.
Nhất Hưu Tông Thuần

| ikkyū sōjun 一休宗純 |
| --- | --- |

Hoạt động tôn giáo
Tôn giáo: Phật giáo
Trường phái: Đại thừa
Tông phái: Thiền tông
Lưu phái: Lâm Tế tông
Thông tin cá nhân
Sinh: 
Ngày sinh: 1 tháng 1, Meitoku 5 (1 tháng 2, 1394)
Nơi sinh: Kyoto, Nhật Bản
 
Mất: 
Ngày mất: 21 tháng 11, Bunmei 13 (12 tháng 12, 1481)
Nơi mất: Kyōtanabe, Kyoto, Nhật Bản
Nguyên nhân: sốt rét
 
Giới tính: nam
Thân quyến: 
Thân phụ: Thiên hoàng Go-Komatsu
 
Nghề nghiệp: tì-kheo, nhà thơ, thư pháp gia
Quốc gia: Nhật Bản
Quốc tịch: Mạc phủ Ashikaga
 Cổng thông tin Phật giáo
x • t • 
Nhất Hưu Tông Thuần (chữ Hán: 一休宗純, ja. ikkyū sōjun, 1394–1481) là một vị Thiền sư Nhật Bản thuộc tông Lâm Tế (ja. rinzai-shū), hệ phái Đại đức tự (ja. daitokuji-ha). Sư là một trong những Thiền sư danh tiếng nhất của Thiền tông Nhật Bản. Với phong điệu của một "Cuồng Thánh", Sư đả phá những phong cách tệ mạt trong những thiền viện lớn mà Sư cho rằng đang trên đường tàn lụi. Cách sống và giáo hoá của Sư vượt trên tất cả những tục lệ và vì vậy có rất nhiều tích nói về Sư, phần đúng, phần huyền hoặc.
Tiểu sử

Ikkyu ra đời vào lúc bình minh của ngày đầu của năm 1394. Mặc dù có lời đồn rằng Ikkyu là con trai của vị hoàng đế trẻ Go-Komatsu (1377–1433), vào lúc chào đời cậu bé được ghi vào sổ bộ thường dân. Mẹ của Ikkyu, một phụ nữ chờ việc trong cung đình và được Go-Komatsu yêu chuộng, đã bị sa thải bất công ra khỏi cung điện vì guồng máy của vị hoàng hậu ghen tuông và tay chân bà này. Do vậy, hoàn cảnh ra đời của Ikkyu thì khiêm tốn, mặc dù bản tiểu sử sớm nhất của sư viết rằng ngay cả khi sơ sinh, sư “mang dấu hiệu của một con rồng và dấu ấn của một phượng hoàng.”
Vào lúc 5 tuổi, Ikkyu được gửi vào làm chú tiểu tại Ankoku-ji (An Quốc), một ngôi chùa Thiền Tông ở Kyoto. Nơi đây, sư được bảo đảm có nền học vấn tốt, cũng như được bảo vệ trước các viên chức triều đình lắm mưu và các tướng quân đa nghi. Điều này quan trọng trong thời trung cổ Nhật Bản, vì ngay cả đứa con hoang của vị hoàng đế – với hoàn cảnh đúng thời và với những người ủng hộ có quyền lực – vẫn có thể ra giành ngôi vua. Tại chùa Ankoku-ji, Ikkyu được học kinh điển Phật giáo và các sách giáo khoa tại Trung Hoa và Nhật Bản. Là một học trò sáng dạ mà thiên tài của mình được mọi người công nhận, Ikkyu cũng là một cậu bé quá quắt và nhanh trí.
Gia thế và cơ duyên

Tương truyền Sư là con của một cung phi, bị Nhật hoàng hất hủi khi mang thai Sư. Lên năm tuổi, Sư được mẹ gửi vào một ngôi chùa gần nhà. Năm lên mười ba, Sư đến Kiến Nhân tự (ja. kennin-ji) nhưng chỉ khoảng bốn năm sau đó, Sư rời chùa này vì không hài lòng với phong cách sinh hoạt quá phàm tục của những vị tăng tại đây. Sư đến tham học với Khiêm Ông (ja. gen'ō) – một vị tăng độc cư tu tập – và cũng có chút sở đắc nơi đây nhưng không bao lâu, Khiêm Ông tịch và Sư lại phải lên đường cầu đạo.
Chỉ một năm sau, Sư tìm được vị chân sư của mình là Hoa Tẩu Tông Đàm (zh. 華叟宗曇, ja. kesō sōdon, 1352-1428), vị trụ trì của Đại đức tự. Hoa Tẩu không ở tại chùa Đại đức mà lại ngụ tại một am gần đó để tránh sự náo nhiệt, phong cách quá nhập thế của một Thiền viện thời đó. Sư lưu lại đây chín năm và kiên nhẫn chịu đựng phương pháp tu tập rốt ráo của Hoa Tẩu. Nhân khi tham công án thứ 15 của tập Vô môn quan – với tên Động Sơn (Thủ Sơ) ba hèo (Động Sơn tam đốn) – Sư có ngộ nhập. Không bao lâu sau, trong khi toạ thiền trên một chiếc thuyền, Sư nhân nghe một con quạ kêu to bỗng nhiên ngộ đạo. Sư bèn trình Hoa Tẩu và được vị này ấn khả. Sư không nhận ấn chứng này và có thuyết bảo rằng Sư xé bỏ bản ấn chứng này ngay sau khi nhận. Sư tự tin rằng kinh nghiệm giác ngộ của ai chỉ có người ấy biết và không ai có thẩm quyền quyết định được cái thật hoặc giả của kinh nghiệm giác ngộ của Sư. Với những hành động này, Sư đảo ngược truyền thống ấn chứng của Thiền tông và chính Sư cũng không ấn chứng cho ai trong cả cuộc đời hoằng hoá của mình. Mặc dù vậy, Sư ở lại hầu cho đến lúc Hoa Tẩu viên tịch (1428).