Herbert Giles
Cuộc đời và sự nghiệp

Herbert Allen Giles là con trai thứ tư của giáo sĩ Anh giáo John Allen Giles (1808–1884). Sau khi theo học Trường Charterhouse, Herbert trở thành nhà ngoại giao Anh tới triều nhà Thanh ở Trung Quốc, phục vụ từ năm 1867 đến 1892. Ông cũng mất vài năm (1885–1888) sống ở Thành Santo Domingo ở Đạm Thủy, bắc Đài Loan. Cháu chắt của Giles là Giles Pickford chia sẻ trong một biểu phát biểu ở lễ khai trương Bảo tàng Fort San Domingo vào ngày 8 tháng 12 năm 2005 rằng cụ cố của ông - Herbert A Giles là lãnh sự của Nữ vương Anh ở Đạm Thủy, Thành San Domingo từ 1885 đến 1891. Trước thời điểm ấy, vào năm 1869, Giles trú ở Cao Hùng. Ông kết hôn với Catherine Maria (Kate) Fenn vào năm 1870 và cho ra đời các con gồm Bertram, Valentine, Lancelot, Edith, Mable và Lionel Giles.
Năm 1897, Herbert Giles trở thành giáo sư tiếng Trung được bổ nhiệm ở Đại học Cambridge, kế nhiệm Thomas Wade. Ở thời điểm ông được bổ nhiệm, bấy giờ không có giáo sư Hán học nào khác công tác ở Cambridge. Vì thế Giles dành phần lớn thời gian đọc các tài liệu Hán ngữ cổ mà Wade tặng lại trước đó, rồi xuất bản ấn phẩm mà ông chọn dịch từ cách đọc chiết trung trong văn học Hoa ngữ. Giles đã xuất bản hơn 60 cuốn sách, bài giảng, bài luận ngắn, bài đăng tạp chí, bài phê bình sách và bài báo. Trong phần lớn đời mình, ông hoàn thành cuốn Từ điển tiếng Anh-Trung sau khi mất 15 năm biên soạn và tác phẩm trở thành tư liệu tham khảo chuẩn trong nhiều năm. Giles cũng xuất bản cuốn sử đầu tiên về văn hóa và nghệ thuật Trung Quốc để làm tài liệu tham khảo. Các bản dịch của ông vẫn có chỗ đứng theo thời gian và nay nằm trong số những bản dịch tốt nhất. Giles không ngại gây tranh cãi và thẳng thắn trong nhiều chủ đề. Trích lời cháu chắt của ông: "Hầu hết những kẻ thù của ông là tác giả những tác phẩm mà ông phê phán. Những người đó gồm E H Parker (nhà Hán học tại Đại học Manchester); Sir Walter Hillier (nhà Hán học từ Luân Đôn) và Sir Thomas Wade - Sứ giả đến Trung Quốc (các giai đoạn 1870-76 và 1880-82) tức cấp trên của Giles tại Lãnh sự quán. Sau đó Wade được bổ nhiệm làm Giáo sư tiếng Trung ở Đại học Cambridge (1888-95). Giles kế nhiệm ông ấy giữ vị trí này vào năm 1897." Giles cũng thẳng thắn nêu quan điểm về công việc của các nhà truyền giáo Cơ đốc và thương nhân Anh vì có quá đông người di cư Trung Quốc trên tàu của Anh. Như Charles Aylmer viết trong cuốn hồi ký về H. A. Giles: "Dù nổi tiếng là người cư xử thô lỗ, ông ấy nói chuyện với bất cứ ai trên phố, từ Phó hiệu trưởng đến người quét phố, nên được người quen nhớ đến là một người có sức hút tuyệt vời. " Giles chắp bút viết một vài tác phẩm cùng con trai là Tiến sĩ Lionel Giles - cũng làm một chuyên gia nghiên cứu Trung Quốc và được bổ nhiệm làm Phó giám đốc phụ trách bảo thảo và sách in ấn phương Đông ở Bảo tàng Anh.
Những tác phẩm của ông sau này gồm một cuốn sử về Nghệ thuật báo ảnh Trung Quốc vào năm 1905 và bài giảng Hibbert về Nho giáo - được Williams and Norgate phát hành vào năm 1915. Ông dành tặng ấn bản thứ ba của cuốn Liêu trai chí dị (1916) cho bảy đứa cháu của mình, nhưng đến cuối đời chỉ còn thân quen với một người con còn sống. Không chỉ là một tín đồ của thuyết bất khả tri, ông còn là thành viên nhiệt thành của Hội Tam Điểm. Ông chưa bao giờ làm thành viên của một phân hiệu nào ở Đại học Cambridge, bất chấp là giáo sư đại học trong 35 năm. Tiến sĩ Giles đã kết hôn hai lần. Người vợ đầu của ông là Bà Catherine Maria Fenn, còn người vợ thứ là Bà Elise Williamina Edersheim (mất năm 1921). Khi bà mất, Giles viết: "Trong suốt 38 năm ấy, chẳng có chữ nào từ ngòi bút của tôi mà bà không kiểm tra và phê duyệt trước khi xuất bản cả". Bản thân Elise là một tác giả, tác phẩm nổi tiếng nhất của bà là Truyện Bờ biển Trung Quốc do bà sáng tác lúc ở Đạm Thủy (1885-1888) và được bà xuất bản dưới bút danh Lise Boehm. Ngày 4 tháng 7 năm 1922, Hiệp hội Hoàng gia châu Á trao Huân chương vàng ba năm một lần cho Giles. Người bạn L. C. Hopkins được cho đã nói: "Nếu ông ấy được yêu cầu trình bày một câu về dấu ấn và công lao đặc biệt trong cuộc đời liên tục lao động của Giáo sư Giles, ông sẽ nói vượt trên toàn bộ các học giả sinh thời khác, ông đã nhân văn hóa các nghiên cứu về Trung Quốc. Bằng những tác phẩm của mình, ông đã làm cho độc giả [phương Tây] biết nhiều hơn về Trung Quốc - những thứ vật chất và thiết yếu – ông đã truyền bá về trí tuệ, năng lực và thành tựu của người Trung Quốc một cách tốt hơn và chân thực hơn bất kỳ học giả nào khác." Cuối cùng Giles nghỉ hưu vào năm 1932 rồi mất ở Cambridge vào ngày 13 tháng 12 năm 1935, thọ 89 tuổi.