stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Vĩnh Bảo (phường)
Lịch sử

Ngày 11 tháng 2 năm 2003, Chính phủ Việt Nam ban hành Nghị định số 10/2003/NĐ-CP về việc thành lập phường Vĩnh Bảo trên cơ sở 77,38 ha diện tích tự nhiên và 17.789 nhân khẩu của phường Vĩnh Lạc.
Ngày 26 tháng 7 năm 2005, Chính phủ ban hành Nghị định số 97/2005/NĐ-CP về việc thành lập thành phố Rạch Giá thuộc tỉnh Kiên Giang và phường Vĩnh Bảo trực thuộc thành phố Rạch Giá.
Ngày 24 tháng 10 năm 2024, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1247/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Kiên Giang giai đoạn 2023 – 2025 (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 12 năm 2024). Theo đó, sáp nhập toàn bộ 1,18 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số là 15.990 người của phường Vĩnh Bảo vào phường Vĩnh Thanh Vân.
Chú thích

1 2  “Nghị định 10/2003/NĐ-CP về việc điều chỉnh địa giới hành chính thành lập xã, phường, thị trấn thuộc các huyện Vĩnh Thuận, Kiên Lương, Phú Quốc, Hòn Đất và thị xã Rạch Giá, tỉnh Kiên Giang”. Thư viện pháp luật. 11 tháng 2 năm 2003.
1 2 3 4 5  “Nghị quyết số 1247/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Kiên Giang giai đoạn 2023 – 2025”. Cổng thông tin điện tử Quốc hội Việt Nam. 24 tháng 10 năm 2024. Lưu trữ bản gốc ngày 2 tháng 11 năm 2024. Truy cập ngày 2 tháng 11 năm 2024.
↑  Tổng cục Thống kê
↑  “Dự thảo Đề án sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã giai đoạn 2023 – 2025 của tỉnh Kiên Giang” (PDF). Cổng thông tin điện tử tỉnh Kiên Giang. 2024. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 2 tháng 5 năm 2024. Truy cập ngày 2 tháng 5 năm 2024.
↑  “Dự thảo Đề án sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã giai đoạn 2023 – 2025 của tỉnh Kiên Giang” (PDF). Trang thông tin điện tử thành phố Rạch Giá, tỉnh Kiên Giang. 2024. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 9 tháng 5 năm 2024. Truy cập ngày 9 tháng 5 năm 2024.
↑  “Danh mục Ấp, khu phố (Danh mục thống kê + DM HÀNH CHÍNH KIÊN GIANG)”. Cục thống kê tỉnh Kiên Giang. 28 tháng 7 năm 2014. Bản gốc lưu trữ ngày 27 tháng 6 năm 2022. Truy cập ngày 25 tháng 10 năm 2021.
↑  “Nghị định 97/2005/NĐ-CP về việc thành lập thành phố Rạch Giá thuộc tỉnh Kiên Giang; điều chỉnh địa giới hành chính, thành lập xã thuộc các huyện Gò Quao, An Minh, Châu Thành, Kiên Hải và Giồng Riềng, tỉnh Kiên Giang”. Thư viện pháp luật. 26 tháng 7 năm 2005. Truy cập 16 tháng 8 năm 2015.
Một góc khu TT Vincom Rạch Giá
Khách sạn Sealight nhìn từ KDL Bãi Dương
Phùng Vân Sơn

Phùng Vân Sơn (?–1852?) là Nam vương của Thái Bình Thiên Quốc, một cuộc khởi nghĩa vì bất mãn để chống lại triều đình nhà Thanh trong lịch sử Trung Quốc. Ông là vị lãnh tụ đứng thứ 2 trong Thái Bình Thiên Quốc lúc quốc gia này mới chỉ tồn tại dưới danh nghĩa giáo phái Thượng đế sau Hồng Tú Toàn. Ông đã cùng các đồng sự là Hồng Tú Toàn, Dương Tú Thanh, Thạch Đạt Khai và Tiêu Triều Quý dấy binh nổi dậy ở Kim Điền – Quảng Tây năm 1847–1848 trong bối cảnh 2 tỉnh Quảng Đông và Quảng Tây (Lưỡng Quảng) đang bị nạn đói. Khi Thái Bình Thiên Quốc được thành lập năm 1851 ông được phong là Tiền Đạo Phó Quân sư Nam vương.
Trong quá trình tiến quân ra Hồ Nam, Phùng Vân Sơn và Thái Bình quân gặp mai phục của tướng Thanh là Giang Trung Nguyên ở bên ngoài Toàn Châu, là một nơi địa thế hiểm trở. Ông đã trúng đại pháo của quân Thanh trong lúc yểm trợ cho quân Thái Bình rút lui và thương nặng, sau đó được đưa về doanh trại. Tuy đã được chạy chữa rất khẩn cấp nhưng vì ông mất quá nhiều máu nên tử trận. Trận chiến đẫm máu này  cũng mở ra chiến dịch Soa Y Độ nổi danh trong lịch sử hình thành Thái Bình Thiên Quốc. Cái chết của ông là một mất mát lớn cho Thái Bình Thiên Quốc. Ông có tài quân sự, giỏi mưu tính song lại qua đời sớm cũng có hệ quả tới việc Thái Bình Thiên Quốc sụp đổ sau này, vì các vị vương còn lại đã tranh giành quyền lực mà tàn sát lẫn nhau. Nam vương được chính tay Thiên vương Hồng Tú Toàn hỏa táng trên bè rồi thả trôi sông dưới sự thương tiếc của toàn thể tướng sĩ ba quân.
Myrcia neodimorpha

| Myrcia neodimorpha |
| --- | --- |

Phân loại khoa học 
Giới:: Plantae
nhánh:: Tracheophyta
nhánh:: Angiospermae
nhánh:: Eudicots
nhánh:: Rosids
Bộ:: Myrtales
Họ:: Myrtaceae
Chi:: Myrcia
Loài:: M. neodimorpha
Danh pháp hai phần
Myrcia neodimorpha E.Lucas & C.E.Wilson

Các đồng nghĩa
 Marlierea dimorpha O.Berg, 1859
Myrcia neodimorpha là một loài thực vật có hoa trong Họ Đào kim nương. Loài này được O.Berg mô tả khoa học đầu tiên năm 1859.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Marlierea dimorpha”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Hợp chất hữu cơ

Hình 1 : Methan (CH4) - Một trong những hợp chất hữu cơ đơn giản nhất
Các hợp chất hữu cơ (hay organic compound), là một lớp lớn của các hợp chất hóa học mà các phân tử của chúng có chứa carbon (h.1) . Các hợp chất hữu cơ có thể có nguồn gốc từ tự nhiên hoặc do các phản ứng nhân tạo.
Sự phân chia giữa hợp chất hữu cơ và hợp chất vô cơ mang tính tùy ý có nguyên nhân lịch sử; tuy nhiên, nói chung thì các hợp chất hữu cơ được định nghĩa như là các hợp chất có liên kết C—H (tuy vậy, dù acid oxalic không có liên kết C—H trong phân tử nhưng nó vẫn là một hợp chất hữu cơ) và các hợp chất vô cơ là những hợp chất còn lại. Vì thế acid carbonic được coi là hợp chất vô cơ, trong khi acid formic là hợp chất hữu cơ, mặc dù đôi khi người ta vẫn gọi nó là “acid carbonous" và anhydride của nó, carbon monoxide, là một chất vô cơ.
Hợp chất hữu cơ còn được định nghĩa theo nhiều tài liệu hóa học tiếng Việt (bao gồm sách giáo khoa) là các hợp chất của carbon (trừ các oxide của carbon, muối carbonat, cyanide, carbide, carbonyl kim loại,…).
Tên gọi "hữu cơ" là một tên gọi lịch sử, có lẽ có từ thế kỷ 19, khi người ta tin rằng các hợp chất hữu cơ chỉ có thể tổng hợp trong cơ thể sinh vật thông qua cái gọi là vis vitalis - "lực sống". Thuyết cho rằng các hợp chất hữu cơ về cơ bản là khác biệt với các "hợp chất vô cơ", nghĩa là không được tổng hợp thông qua "lực sống", đã bị bác bỏ do sự tổng hợp urê (NH2)2C=O, một hợp chất hữu cơ, từ kali cyanide và nhôm sulfat bởi Friedrich Wöhler.
Phần lớn các hợp chất hữu cơ tinh khiết được sản xuất nhân tạo; tuy nhiên, thuật ngữ "hữu cơ" cũng được sử dụng để miêu tả các sản phẩm được sản xuất mà không có các hóa chất nhân tạo (xem sản xuất hữu cơ).
Cần phân biệt hợp chất hữu cơ với vật chất hữu cơ (tên tiếng Anh: organic matter).
Phân loại hợp chất hữu cơ

Dựa vào thành phần các nguyên tố, hợp chất hữu cơ được phân thành 2 loại:
Hydrocarbon là những hợp chất mà phân tử chỉ gồm 2 nguyên tố C và H.
Dẫn xuất của hydrocarbon là những hợp chất mà phân tử có các nguyên tố khác ngoài C và H.
Dựa theo mạch carbon của phân tử, hợp chất hữu cơ được phân thành:
Hợp chất có mạch vòng (h.2) .
Hợp chất không có mạch vòng gồm mạch thẳng và mạch nhánh (h.2) .
Dựa vào các nhóm chức có trong phân tử, các hợp chất là dẫn xuất của hydrocarbon được phân thành 3 loại:
Hợp chất hữu cơ đơn chức là hợp chất chỉ có 1 nhóm chức (h.3) .
Hợp chất hữu cơ đa chức là hợp chất có nhiều nhóm chức nhưng cùng 1 loại nhóm chức (h.4) .
Hợp chất hữu cơ tạp chức là hợp chất có nhiều loại nhóm chức khác nhau (h.5) .
Nhận biết các nhóm chức bằng phổ hồng ngoại (IR). Một số nhóm chức tiêu biểu được nêu trong Hình 6.
Công thức phân tử hợp chất hữu cơ

Công thức phân tử biểu thị số lượng nguyên tử của mỗi nguyên tố trong phân tử.
Công thức phân tử hợp chất hữu cơ có thể được thiết lập dựa trên tỷ lệ phần trăm khối lượng của các nguyên tố hoặc theo khối lượng sản phẩm của phản ứng cháy hoặc thông qua công thức đơn giản nhất (là công thức biểu thị tỷ lệ tối giản về số nguyên tử của các nguyên tố).
Cấu trúc phân tử hợp chất hữu cơ > Thuyết cấu tạo hoá học

Thuyết cấu tạo hóa học kèm theo khái niệm về cấu tạo hóa học được đưa ra bởi A. M. Butlerov (người Nga) vào năm 1861:
Trong phân tử hợp chất hữu cơ, các nguyên tử liên kết với nhau theo đúng hóa trị và theo trật tự nhất định. Thứ tự liên kết đó gọi là cấu tạo hóa học. Sự thay đổi thứ tự liên kết đó, tức là thay đổi cấu tạo hóa học, sẽ tạo ra hợp chất khác.
Trong phân tử hợp chất hữu cơ, carbon có hóa trị IV. Nguyên tử carbon không những có thể liên kết với nguyên tử của các nguyên tố khác mà còn có thể liên kết với nhau tạo thành mạch carbon.
Tính chất của các chất phụ thuộc vào thành phần phân tử và cấu tạo hóa học.
Cấu trúc phân tử hợp chất hữu cơ > Công thức cấu tạo

Công thức cấu tạo biểu diễn thứ tự và cách thức liên kết của các nguyên tử trong phân tử.
Công thức cấu tạo có thể được viết theo 3 cách: cách viết khai triển (công thức cấu tạo đầy đủ - viết tất cả các nguyên tử và các liên kết giữa chúng), cách viết thu gọn (công thức cấu tạo thu gọn - viết gộp nguyên tử C và các nguyên tử khác liên kết với nó thành từng nhóm) và cách viết thu gọn nhất (công thức khung phân tử - chỉ viết các liên kết và nhóm chức, đầu mút của các liên kết chính là các nhóm CHx với x đảm bảo hóa trị IV của nguyên tử C).
VD: Ethanol
Công thức cấu tạo đầy đủ: Hình 8.
Công thức cấu tạo thu gọn:  {\ce {CH3-CH2-OH}}
Công thức khung phân tử: Hình 9.
Cấu trúc phân tử hợp chất hữu cơ > Đồng đẳng

Những hợp chất có thành phần phân tử hơn kém nhau 1 hay nhiều nhóm CH2 nhưng có tính chất hóa học tương tự nhau được gọi là đồng đẳng.
Dãy đồng đẳng là dãy gồm các chất đồng đẳng (h.11) .
Sở dĩ các chất trong cùng dãy đồng đẳng có tính chất hóa học tương tự nhau là do chúng có cấu tạo hóa học tương tự nhau.
Cấu trúc phân tử hợp chất hữu cơ > Đồng phân

Những hợp chất có cùng công thức phân tử được gọi là đồng phân.
VD :
Với công thức phân tử là  {\ce {C4H10}} có 2 hợp chất :
Butan có công thức cấu tạo là  {\ce {CH3-[CH2]2-CH3}}
Isobutan có công thức cấu tạo là  {\ce {CH3-CH(CH3)-CH3}}
Với công thức phân tử là  {\ce {C2H6O}} có 2 chất :
Ethanol có công thức cấu tạo là  {\ce {CH3-CH2-OH}}
Dimethyl ether có công thức cấu tạo là  {\ce {CH3-O-CH3}}
Cấu trúc phân tử hợp chất hữu cơ > Đồng phân > Đồng phân cấu tạo

Đồng phân cấu tạo là những hợp chất có cùng công thức phân tử nhưng cấu tạo hóa học khác nhau.
Phân loại:
Đồng phân nhóm chức là những đồng phân khác nhau về bản chất nhóm chức.
Đồng phân mạch carbon là những đồng phân khác nhau về sự phân nhánh của mạch carbon.
Đồng phân vị trí nhóm chức là những đồng phân khác nhau về vị trí của các nhóm chức.
Đồng phân vị trí liên kết bội là những đồng phân khác nhau về vị trí của các liên kết đôi hoặc liên kết ba.
Cấu trúc phân tử hợp chất hữu cơ > Đồng phân > Đồng phân lập thể

Đồng phân lập thể là những đồng phân có cùng công thức cấu tạo nhưng khác nhau về cấu trúc không gian của phân tử, cụ thể là sự phân bố các nguyên tử trong không gian.
Cấu trúc phân tử hợp chất hữu cơ > Liên kết hóa học

Trong phân tử hợp chất hữu cơ, các nguyên tử liên kết với nhau theo liên kết cộng hóa trị:
Liên kết đơn là liên kết do 1 cặp eletron dùng chung tạo nên. Liên kết đơn luôn là liên kết σ.
Liên kết đôi là liên kết do 2 cặp electron dùng chung tạo nên. Liên kết đôi gồm 1 liên kết σ và 1 liên kết π.
Liên kết ba là liên kết do 3 cặp electron dùng chung tạo nên. Liên kết ba gồm 1 liên kết σ và 2 liên kết π.
Hình 2 (từ trái sang phải) : Các phân tử có: Mạch vòng không nhánh - benzen, mạch hở phân nhánh - 3-methyl-1-pentyn và mạch thẳng - hexan.
Hình 3 : Acid acetic là hợp chất hữu cơ đơn chức (1 nhóm   {\ce {-COOH}})
Hình 5 : Glucose (mạch hở) là hợp chất hữu cơ tạp chức (1 nhóm  {\ce {-CHO}} và 5 nhóm  {\ce {-OH}})
Hình 4 : Glycerol là hợp chất hữu cơ đa chức (3 nhóm  {\ce {-OH}})
Hình 6 : Một số nhóm chức cơ bản (trích SGK Hóa học 11 Chân trời sáng tạo)
Hình 7 : Tín hiệu phổ hồng ngoại của một số nhóm chức cơ bản (trích SGK Hóa học 11 Chân trời sáng tạo)
Hình 8: Công thức cấu tạo đầy đủ của ethanol
Hình 9: Công thức khung phân tử của ethanol
Hình 11 : 3 chất đầu tiên của dãy đồng đẳng alkane
Harry Ayres

Đối với vận động viên leo núi người New Zealand, xem Harry Ayres (vận động viên leo núi).
| Thông tin cá nhân |
| --- | --- | --- | --- |
Tên đầy đủ:  Harold Ayres
Ngày sinh:  (1920-03-10)10 tháng 3 năm 1920
Nơi sinh:  Redcar, Anh
Ngày mất:  (2002-03-05)5 tháng 3 năm 2002
Nơi mất:  Grays, Essex
Sự nghiệp cầu thủ chuyên nghiệp*
| Năm |  Đội |  ST |  (BT) |
|  |  Fulham |   |   |
|  |  Gillingham |   |   |
 *Số trận ra sân và số bàn thắng ở câu lạc bộ tại giải quốc gia
Harold "Harry" Ayres (sinh ra ở Redcar, 10 tháng 3 năm 1920, mất ngày 5 tháng 3 năm 2002) là một cầu thủ bóng đá người Anh.  Các câu lạc bộ đã thi đấu bao gồm Fulham, và Gillingham,  và có tổng cộng hơn 130 lần ra sân tại Football League.
Nam Bình (định hướng)

Nam Bình có thể là:
Việt Nam

Phường Nam Bình, thành phố Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình
Xã Nam Bình, huyện Đắk Song, tỉnh Đắk Nông
Xã Nam Bình, huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình.
Trung Quốc

Nước Nam Bình thời Ngũ đại thập quốc
Địa cấp thị Nam Bình, tỉnh Phúc Kiến.
Vũ Quốc Thúc

Chân dung Vũ Quốc Thúc
Vũ Quốc Thúc (1920 – 2021) là giáo sư, nhà kinh tế học và chính khách Việt Nam Cộng hòa. Ông được xem là người góp phần quan trọng trong việc đào tạo môn kinh tế học tại trường Đại học Luật khoa và Trường Hành chính Quốc gia Việt Nam Cộng hòa, đồng tác giả của "Kế hoạch Lilienthal – Vũ Quốc Thúc" - Kế hoạch phát triển kinh tế miền Nam Việt Nam 10 năm sau chiến tranh của Mỹ và Việt Nam cộng hòa. Ông cũng từng có thời gian giữ chức Thống đốc Ngân hàng Quốc gia Việt Nam (1955–1956).
Thân thế và sự nghiệp

Ông sinh ngày 5 tháng 8 năm 1920 tại Nam Định, Bắc Kỳ, Liên bang Đông Dương. Ông từng theo học Trường Cao đẳng Luật học (École Supérieure de Droit) tại Hà Nội và tốt nghiệp tại đây năm 1942.
Ông là bào đệ của GS Vũ Quốc Thông, nguyên Viện trưởng Học viện Quốc gia Hành chánh ở Sài Gòn (1955–1964).
Vũ Quốc Thúc có một thời kỳ tham gia trong chính quyền Quốc gia Việt Nam và sau đó là Việt Nam Cộng hòa từng giữ nhiều chức vụ quan trọng trong các chánh phủ Quốc gia từ thập niên 50 đến 1975, như là Bộ trưởng Giáo dục thời Chính phủ Bửu Lộc (1953–1954), Thống Đốc Ngân hàng Quốc gia, Cố vấn cho Tổng thống Ngô Đình Diệm, Khoa trưởng Đại học Luật khoa Sài Gòn, Quốc vụ khanh Đặc trách Tái thiết Hậu chiến thời Đệ Nhị Cộng hòa khi Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu chấp chính đến cuối năm 1971, và là đồng tác giả của các phúc trình nổi tiếng như Phúc Trình Staley – Vũ Quốc Thúc (1961), Phúc Trình Lilienthal – Vũ Quốc Thúc (1968) về kế hoạch tái thiết kinh tế hậu chiến tại Miền Nam.
Nhờ sự can thiệp mạnh mẽ của Thủ tướng Pháp Raymond Barre là người bạn cùng dự thi văn bằng Thạc sĩ khóa năm 1950 với ông, nên giáo sư Thúc đã được qua định cư tại Pháp năm 1978, ngụ tại Nanterre, và được bổ nhiệm làm giáo sư dậy môn kinh tế tại Đại học Paris, (Đại học Paris Nanterre), Paris-X.  kể từ năm 1978 cho đến ngày nghỉ hưu vào năm 1988.
Ngày 12 tháng 4 năm 2012, ông làm lễ rửa tội, cải đạo Công giáo, với tên thánh Gioan Phaolô.
Ông qua đời tại Paris, Pháp ngày 22 tháng 11 năm 2021.
Kế hoạch Lilienthal – Vũ Quốc Thúc

Từ năm 1965, chiến tranh cục bộ đã đặt ra yêu cầu nghiên cứu một kế hoạch cho thời kỳ mà cả phía Mỹ và Việt Nam cộng hòa đều nghĩ là chiến tranh sẽ kết thúc với sự chiến thắng của quân đội Mỹ. Vũ Quốc Thúc là trưởng phái đoàn phía Việt Nam trong cuộc soạn thảo ra bản Kế hoạch Kinh tế hậu chiến. Vào thời đó, đó là công trình kinh tế học nổi tiếng nhất của ông, cả ở miền Nam lẫn ở Mỹ.
Thời kì sau Đệ Nhất Cộng hòa Việt Nam sụp đổ cho tới khi Mỹ trực tiếp tham chiến (1963–1965) là giai đoạn xáo trộn, gần như không có chính phủ, không có chủ trương đường lối rõ ràng. Các chính phủ thay đổi liên tiếp… Tướng Maxwell D. Taylor làm Tổng chỉ huy quân đội kiêm Đại sứ Mỹ tại Việt Nam Cộng hòa ông này rất lưu ý tới việc phát triển kinh tế của miền Nam, coi đó là một điều kiện tối quan trọng đảm bảo cho chiến thắng về quân sự. Chính phủ Mỹ đã cử một chuyên gia kinh tế là David E. Lilienthal (bạn thân của tổng thống Mỹ lúc đó) sang phối hợp với chính phủ Việt Nam cộng hòa để khởi thảo Kế hoạch kinh tế hậu chiến Vũ Quốc Thúc là đồng tác giả. Đến khoảng năm 1969 thì công trình này ra đời. Nhưng nó chưa được thực thi thì tình hình đã mau chóng biến đổi hoàn toàn khác với những dữ liệu trong bản kế hoạch.
Theo GS Vũ Quốc Thúc, nội dung của Kế hoạch kinh tế hậu chiến là đẩy mạnh khai hoang và làm thủy lợi kết hợp với điện khí hóa ở đồng bằng sông Cửu Long. Mục đích cuối cùng của kế hoạch này không phải là kinh tế, mà là chính trị: theo Lilienthal, đụng đến vùng đồng bằng này là đụng đến Mặt trận giải phóng. Vì những lợi ích kinh tế, có thể là cả nông dân và chính quyền vùng giải phóng sẽ sẵn sàng tham gia vào kế hoạch này. Sự dính líu đó có thể làm suy yếu mối quan hệ giữa Miền Bắc với chính phủ Mặt trận Giải phóng miền Nam Việt Nam. Nhưng kế hoạch này chưa được thực thi thì đã bùng nổ cuộc Tổng công kích Tết Mậu Thân. Mặt khác, vì kế hoạch này chỉ tính đến miền Nam, không tính đến Campuchia là thượng nguồn của sông Mê Kông, nên bị Campuchia phản đối. Nội công ngoại kích, kế hoạch Lilienthal-Vũ Quốc Thúc bị thất bại. Song kế hoạch này đã được Bộ Ngoại thương của Việt Nam Dân chủ Cộng hòa in làm sách tham khảo với tên gọi "Kế hoạch phát triển kinh tế miền Nam Việt Nam 10 năm sau chiến tranh của Mỹ-nguỵ" xuất bản tại Hà Nội năm 1971 (375 trang). Và sau này được Đặng Phong tham khảo trong việc đề ra chiến lược phát triển kinh tế cho Việt Nam.
Câu nói

Trong một buổi nói chuyện vào năm 1975, ông thổ lộ là mình bất lực do sự khống chế của Mỹ:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Tôi đã có nhiều lần có ý định dành một ít ngoại tệ cho quốc gia để sử dụng vào lúc hữu sự. Nhưng điều này không thể giấu được con mắt của người Mỹ, nhập bao nhiêu, xuất bao nhiêu, bán những gì họ đều nắm và quyết định. Khi họ thấy quỹ ngoại tệ đầy lên một chút thì việc nhập khẩu xăng dầu họ bắt phải trả bằng ngoại tệ sở hữu, không viện trợ nữa, do đó có để giành cũng vô ích, vì cuối cùng để giành lại phải chi tiêu, viện trợ bị cắt giảm. Chính cách xử sự đó của người Mỹ đã đẩy các nhà quản lý ở miền Nam Việt Nam vào xu hướng ỷ lại. Tự lực tự cường không nổi, vì nếu tự lực tự cường thì viện trợ Mỹ cắt giảm, có khi thiệt hại hơn là không tự lực, tự cường | ” |
Tác phẩm

Kinh tế công xã Việt Nam', viết bằng tiếng Pháp (L’économie communaliste du Vietnam. Ed.Presse Universitaire, Hanoi, 1951). Đây là tác phẩm đầu tiên của người Việt Nam nghiên cứu một cách có hệ thống về kinh tế xã thôn.
Thời đại của tôi (hồi ký) gồm 2 cuốn, Cuốn I dài 400 trang với phụ đề “Nhìn Lại 100 Năm Lịch Sử” viết về những nét chính yếu trong sinh hoạt chính trị xã hội của Việt nam trong thế kỷ XX. Cuốn II dài 700 trang với phụ đề “Đời Tôi Trải Qua Các Thời Biến” viết chi tiết về cuộc đời của tác giả. Có thể coi cuốn II này mới là phần chính của bộ Hồi ký.
Lilienthal, D.E. & Vu, Quoc Thuc. The Postwar Development of the Republic of Vietnam: Policies and Programs. New York: Praeger, 1970.
Dồi

Một đĩa dồi đã được cắt thành miếng với rau thơm.
Dồi nướng sundae của Hàn Quốc
Dồi là một món ăn được làm từ lòng lợn, lòng chó hoặc thân động vật có dạng hình ống, được nhồi đầy hỗn hợp gồm tiết và các loại rau gia vị, các loại gia vị như muối, tiêu, mỳ chính, nước mắm, tỏi và lạc, đậu xanh. Sau khi nhồi đầy chặt thì được hấp cách thủy hoặc nướng.
Nguồn gốc > Bán đảo Triều Tiên

Dồi lợn nướng sundae bắt đầu có từ triều đại Cao Ly (918-1392), khi thịt lợn nổi bật trên bán đảo Triều Tiên, đã được sử dụng trong các món ăn. Công thức nấu sundae được tìm thấy trong các sách dạy nấu ăn thế kỷ 19 bao gồm Gyuhap chongseo và Siuijeonseo.
Sundae truyền thống có thành phần từ ruột bò hay lợn nhồi với tiết (huyết), thịt băm nhỏ, gạo nếp và các loại rau, là một thực phẩm đam mê lạc thú tiêu thụ trong những dịp đặc biệt, lễ hội và họp mặt gia đình lớn. Sau Chiến tranh Triều Tiên, khi thịt khan hiếm trong thời kỳ đói nghèo sau chiến tranh, nangmyeon đã thay thế thịt nướng ở Hàn Quốc. Sundae đã trở thành một món ăn nhẹ đường phố rẻ tiền được bán ở bunsikjip (quán ăn nhanh), pojangmacha (quầy hàng đường phố) và các chợ truyền thống.
Nguồn gốc > Châu Phi

Ở Kenya, mutura là một món ăn truyền thống của người dân miền trung Kenya, mặc dù ngày nay rất phổ biến. Nó được làm bằng thịt, máu và gia vị, tất cả được bọc trong ruột hoặc dạ dày của động vật. Ở Kenya, chất độn bao gồm thịt dê hoặc thịt bò bằm tươi, mỡ và hành tím.
Thịt dê, bò hoặc cừu bị giết mổ sẽ được lấy máu để nhồi thịt, mặc dù ngày nay nhiều loại mutura, đặc biệt là các loại thương mại bán trên đường phố, không chứa máu. Thịt để làm nhân có thể là bất kỳ phần thịt nào, nhưng giống như bất kỳ loại xúc xích nào khác, các vết cắt chính thường không được sử dụng để nhồi. Thay vào đó, những vết cắt cứng hơn, gọn gàng hơn - ví dụ như cổ - được cắt bớt xương. Vỏ bọc để nhồi là túi dạ dày và ruột lớn hơn. Chúng được xả nhiều lần bằng nước để làm sạch chúng.
Thịt để nhồi được thái nhỏ hoặc băm nhuyễn, và phần mỡ bắt buộc thường được cắt bỏ từ các phần khác. Thịt được chiên sơ qua, trộn với hành tím thái nhỏ, muối và ớt tươi tùy ý. Các món ăn bổ sung khác bao gồm rau mùi tươi xắt nhỏ (dhania hoặc ngò), tỏi, hạt tiêu và thậm chí cả thịt bò kho. Sau đó, hỗn hợp này được trộn đều với máu tươi của con vật, và nhồi vào dạ dày và ruột, với các lỗ hở được khâu hoặc buộc lại bằng dây.
Món dồi này được luộc trong một nồi lớn (thường là các bộ phận khác của động vật không được rang và dùng để nấu súp) trong 30-45 phút và rang trên than cho đến khi có màu nâu. Sau khi cắt lát, nó được phục vụ với kachumbari - một món salad hành tây bao gồm cà chua, hành tím và rau mùi tươi, một chút ớt và vắt chanh. Tinh bột đi kèm là ugali.
Cách làm

Dồi sử dụng ruột động vật, thân động vật dạng ống, cổ của những loại thủy cầm được làm thật sạch. Nguyên liệu nhồi vào bên trong thường được xay, băm nhuyễn, phối trộn rất nhiều loại gia vị, các loại rau thơm tùy theo vỏ ngoài của dồi là động vật gì, sau đó nhồi chặt vào, thắt từng khúc bằng dây nếu đoạn dồi quá dài. Đem hấp cách thủy hoặc luộc và thỉnh thoảng dùng que nhọn xăm lỗ cho chảy bớt nước bên trong ra, không làm cho thành phẩm bị nứt vỡ. Một số loại dồi sau khi hấp chín được nướng để tăng hương vị, đồng thời làm hình thức sản phẩm hấp dẫn hơn.