stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Người Salar
Văn hóa

Người Salar có tinh thần thị tộc khá đặc biệt. Họ theo chế độ phụ hệ và ngoại hôn; các thành viên trong thị tộc chỉ được kết hôn với các thành viên của thị tộc khác. Người Salar hiện là một dân tộc buôn bán, đi sâu vào nhiều ngành kinh doanh và các ngành công nghiệp. Trang phục điển hình của người Salar rất giống với những người Hồi giáo khác trong vùng. Những người đàn ông thường để râu và mặc áo sơ mi trắng đội mũ Tubeteika màu trắng hoặc đen. Các phụ nữ trẻ độc thân thường mặc trang phục như của người Hán với màu sắc tươi sáng. Các phụ nữ có chồng sử dụng mạng che mặt truyền thống màu trắng hoặc đen. Mã và Hán là hai họ phổ biến nhất của người Salar. Mã là họ thay thế cho từ Muhammad. Bốn thị tộc hạ Salar nhận họ Hán và sống ở phía tây Tuần Hóa.
Ngôn ngữ

Tiếng Salar có hai nhóm phương ngữ lớn. Sự khác nhau giữa hai phương ngữ này là do một nhánh chịu ảnh hưởng của tiếng Hán và tiếng Tạng và một nhánh chịu ảnh hưởng của tiếng Uyghur và tiếng Kazakh. Cuối thập kỷ 1990, ước tính trong số 89.000 người Salar, khoảng 60.000 nói được tiếng Salar. Ngoài tiếng Hán, nhiều người Salar có thể nói tiếng Tạng. Tiếng Salar được ghi nhận là có sự tương đồng với tiếng Turkmen.
Tài liệu

Lipman, Jonathan Neaman (1998). Familiar strangers: a history of Muslims in Northwest China. Hong Kong University Press. ISBN 9622094686.
Tenišev, E.R: Stroj salarskogo âzyka (The structure of the Salar language). Moscow, Nauka 1976).
Lin Lianyun (林莲云): 汉撒拉、撒拉汉词汇 (Chinese-Salar Salar-Chinese lexicon. Chengdu, People's Press of Tứ Xuyên. 1992.
Ilyushin Il-62

| Ilyushin Il-62 |
| --- | --- |
Interavia Ilyushin Il-62M
Kiểu: Máy bay chở khách
Hãng sản xuất: Ilyushin
Chuyến bay đầu tiên: Tháng 9 năm 1963
Được giới thiệu: Il-62 – tháng 3 năm 1967  Il-62M - 1974
Tình trạng: Đang hoạt động
Khách hàng chính: Rossija
Được chế tạo: 1963-1995
Số lượng sản xuất: 292 (5 nguyên mẫu; 94 Il-62; 193 Il-62M)
Ilyushin Il-62 (tiếng Nga: Илью́шин Ил-62; tên hiệu NATO: Classic) là một máy bay chở khách và chở hàng được trang bị bốn động cơ phản lực tầm xa của Liên Xô. Được Ilyushin thiết kế năm 1960, nó cất cánh lần đầu tiên năm 1963 và đi vào phục vụ trong Aeroflot ngày 15 tháng 9 năm 1967 với một chuyến bay khai trương từ Moskva tới Montreal, Canada. Chiếc Il-62 là máy bay chở khách 4 động cơ phản lực tầm xa đầu tiên của Liên Xô và cũng là một trong những chiếc máy bay chở khách tầm xa đầu tiên được nhiều quốc gia khác đưa vào sử dụng. Nó cũng là chiếc máy bay được điều áp đầu tiên của Nga có phần thân không theo hình dạng tròn thông thường (3.8 x 4.1m rộng x cao) và các cửa dành cho hành khách đã được nghiên cứu tích hợp, và là chiếc máy bay phản lực đầu tiên của Nga có kiểu bố trí hàng ghế sáu (chiếc máy bay phản lực cánh quạt Tu-114 trước đó cũng có kiểu bố trí này) và các đèn hoa tiêu theo tiêu chuẩn quốc tế.
Liên Xô/Nga là quốc gia sử dụng loại máy bay này nhiều nhất, với hơn 80 chiếc đã được xuất khẩu cùng nhiều chiếc khác đang được các hãng hàng không thuộc các quốc gia trong vùng ảnh hưởng của Nga và phương Tây thuê. Il-62M trở thành phiên bản có tuổi thọ dài nhất trong dòng máy bay Il-62, với một số chiếc đã hoạt động đến ba thập kỷ. Phiên bản đặc biệt chở VIP (salon) và các phiên bản chuyển đổi khác cũng được chế tạo. Các dòng tiếp sau của ll-62 gồm chiếc Il-86 và Il-96 thân rộng được chế tạo với số lượng nhỏ hơn Il-62 và không được xuất khẩu rộng rãi.
Phát triển > Những chiếc Il-62 chuyển đổi đặc biệt

Nhiều sửa đổi đặc biệt đã được thực hiện với loại Il-62 cơ bản, những sửa đổi lớn là với các phiên bản Il-62 và Il-62M chở VIP cho các lãnh đạo nhà nước sử dụng, và máy bay chỉ huy trên không Il-62M (chỉ có một chiếc) do chính phủ Nga sử dụng (Gordon et al, 2004). Dù Il-62 đã được đưa ra giới thiệu ở thời Khrushchev, mãi tới thời Brezhnev Ilyushin mới được yêu cầu phát triển các phiên bản chở VIP cho các lãnh đạo Nga sử dụng từ đó cho tới tận những năm cầm quyền của Putin (trong thời gian đó cả Il-62 và Il-96 đều được sử dụng). Các phiên bản chở VIP được trang bị các phòng hội họp và nơi nghỉ ngơi, các phòng cho đoàn tuỳ tùng, và các nhân viên phục vụ cũng như vệ sĩ, trong khi hệ thống viễn thông trên máy bay cho phép liên lạc với Moscow và các thành phố khác từ bất kỳ nơi nào trên thế giới. Những chiếc kiểu này cũng đã được chuyển giao cho các quốc gia khác gồm Tiệp Khắc, Bắc Triều Tiên, Sudan và Ukraina.
Chiếc Il-62M (RA-86570) chỉ huy trên không duy nhất được cung cấp cho cơ quan phản ứng khẩn cấp EMERCOM để thực hiện việc di tản cho các công dân Nga từ các quốc gia khác và hoạt động như một cơ quan chỉ huy trên không cho các hoạt động đó và các tình huống khẩn cấp (Gordon et al, 2004). Nó hoạt động cùng với một phi đội Il-76, Il-76TD máy bay chữa cháy, AN-72 và các trực thăng đã hoạt động tại khoảng 60 quốc gia và đã cứu được 50.000 sinh mạng từ khi cơ quan này được thành lập năm 1994. Ngoài những thay đổi nội thất cơ bản, RA-86570 được trang bị các động cơ giảm thanh và hệ thống điện tử Honeywell có khả năng liên lạc toàn cầu qua vệ tinh, và một hệ thống Inmarsat. Chiếc máy bay này đã được sử dụng như cơ quan chỉ huy trên không trong chiến dịch chữa cháy rừng tại Viễn Đông, khi đương đầu với vụ tấn công khủng bố của người Chechen tại Kaspiysk khi một toà chung cư bị đánh bom, và để đưa Thứ trưởng Ngoại giao Nga tới Sharjah năm 1997 và đưa phi đội một chiếc Il-76 chở hàng đã thoát khỏi các binh lính Taliban tại Afghanistan.
Bên sử dụng > Quân sự

Chiếc máy bay này đã được sử dụng quân sự trong không quân Đông Đức (DDR [GDR]) và sau này là nước Đức thống nhất (một Il-62MK và hai Il-62M) nó được cho là đã được lực lượng không quân nhiều nước, cụ thể là Cuba, Gambia, Gruzia, Libya, Bắc Triều Tiên, Nga và Ukraina, sử dụng. Nó cũng từng được dùng như máy bay phản ứng nhanh (Nga), và như máy bay chuyên chở VIP hay lãnh đạo nhà nước ở nhiều quốc gia, gồm cả Ukraina, Sudan, Nga (tám chiếc) và Tiệp Khắc, chính phủ nước này dùng một chiếc Il-62 (OK-BYV) và ba chiếc Il-62M trong khoảng thời gian 1974 và 1996.
Luftwaffe - Bên sử dụng trước kia.
Không quân Nga
Không quân Liên xô - Bên sử dụng trước kia.
Máy bay trưng bày

Il-62 là chiếc máy bay phản lực chở khách tầm xa đầu tiên được đưa vào sử dụng ở nhiều quốc gia, và một số chiếc đã được cho nghỉ hưu đã được chuyển cho các bảo tàng và các mục đích sử dụng khác tại một số quốc gia như Cộng hoà Séc, Đức, Áo, Cuba và Trung Quốc (Thiel, 2001). Phiên bản nổi tiếng nhất là chiếc Il-62 "DDR-SEG" thuộc hãng hàng không Interflug của Đông Đức cũ. Ngày 23 tháng 10 năm 1989, DDR-SEG đã cho nó hạ cánh trên một đường băng cỏ ngắn 900m trên một quả đồi tại Stölln/Rhinow trong một cuộc hạ cánh nổi tiếng nhưng khá nguy hiểm và gây bụi bặm. Các xe cứu hoả và các đội cứu thương đã được triển khai đề phòng trước nhưng không cần dùng tới. Chiếc máy bay được dùng để kỷ niệm vị trí vụ đâm máy bay chết người của Otto Lilienthal (1848–1896) tại đồi Gollenberg. Tên hiệu "Lady Agnes" được đặt theo tên vợ của Lilienthal, hiện nó là một bảo tàng với thân được chia thành một khoang cho bộ sưu tập Lilienthal và một phòng đăng ký kết hôn cho công chúng.
Tiêu chuẩn kỹ thuật (Il-62M)

Phi đội: 5; 3 tới 5 (một cơ trưởng, một sĩ quan hạng nhất, và kỹ sư bay, cộng với có thể một hoa tiêu và một sĩ quan radio trên những tuyến bay xa trên biển và/hay các dịch vụ chở VIP) cộng với bốn tới tám nhân viên trong khoang
Sức chở: 168-186 hành khách
Chiều dài: 53.12 m (174 ft 3 in)
Sải cánh: 43.20 m (141 ft 9 in)
Chiều cao: 12.35 m (40 ft 6 in)
Diện tích cánh: 279.5 m² (282.2 m² với các thành phần phụ và phần mở rộng của gờ trước) (3,009 ft² (3038 ft²))
Trọng lượng rỗng: 67,500 kg (149,000 lb)
Chất tải tối đa: 23,000 kg (50,715 lb)
Trọng lượng khô tối đa: 97,500 kg (215,000 lb)
Trọng lượng cất cánh tối đa: 165,000 kg (364,000 lb)
Dung tích bình nhiêu liệu tối đa: 105,300 l
Động cơ (phản lực): Soloviev D-30KU
Kiểu phản lực: turbin cánh quạt
Số lượng động cơ: 4
Công suất: 108 kN (24,300 lbf)
Tốc độ tối đa: 900 km/h (486 kn, 560 mph)
Tầm hoạt động: 9,200 km; 10,000-10,300 km với đầy đủ nhiên liệu trong điều kiện giả thiết có gió
Trần bay: 13,000 m (5.3 m/s)
Tốc độ lên: 1,000 ft/phút
Chất tải cánh: 349 kg/m² (71.4 lb/ft²)
Lực đẩy/trọng lượng: 0.267
Ilyushin Il-62 RA-86467 của Rossiya (Công ty Vận tải Nhà nước Nga) tại Sân bay Munich
Aeroflot Il-62M thời kỳ Liên Xô
Il-62M của Luftwaffe, Cộng hòa dân chủ Đức
Il-62 Interflug "Lady Agnes" tại Gollenberg
Mẫu Il-62 của Aeroflot được trưng bày tại Sân bay quốc tế Sheremetyevo
Il-62M
Nguyễn Khắc Định

| Nguyễn Khắc Định |
| --- | --- |
Nguyễn Khắc Định, tháng 9 năm 2024
Chức vụ
 Phó Chủ tịch Quốc hội (Phụ trách Pháp luật)
Nhiệm kỳ: 1 tháng 4 năm 2021 – nay 3 năm, 242 ngày
Chủ tịch Quốc hội:  Vương Đình Huệ (31/3/2021-2/5/2024 )  Trần Thanh Mẫn (20/52024-nay) 
Tiền nhiệm: Uông Chu Lưu
Kế nhiệm: đương nhiệm
 
Bí thư Tỉnh ủy Khánh Hòa
Nhiệm kỳ: 19 tháng 10 năm 2019 – 23 tháng 4 năm 2021 1 năm, 186 ngày
Phó Bí thư: Nguyễn Khắc Toàn (thường trực) Nguyễn Tấn Tuân Hà Quốc Trị
Tiền nhiệm: Lê Thanh Quang
Kế nhiệm: Nguyễn Hải Ninh
 
Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội
Nhiệm kỳ: 22 tháng 7 năm 2016 – 22 tháng 11 năm 2019 3 năm, 123 ngày
Tiền nhiệm: Phan Trung Lý
Kế nhiệm: Hoàng Thanh Tùng
 
Ủy viên Trung ương Đảng khóa XII, XIII
Nhiệm kỳ: 2016 – nay
Tổng Bí thư: Nguyễn Phú Trọng
 
Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ (Điều hành từ 2/2016)
Nhiệm kỳ: 12 tháng 9 năm 2011 – 22 tháng 7 năm 2016 4 năm, 314 ngày
 
Trợ lí Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng
Nhiệm kỳ: 11/2008 – 11/2011
 
Phó Trưởng ban Ban Chỉ đạo Quốc gia phòng chống dịch COVID-19
Nhiệm kỳ: 25 tháng 8 năm 2021 – nay 3 năm, 96 ngày
Trưởng Ban: Phạm Minh Chính
Tiền nhiệm: Thứ trưởng Bộ Y tế
Kế nhiệm: đương nhiệm
Vị trí:  Việt Nam
Chức vụ thành lập phục vụ công tác phòng, chống dịch Covid-19 tại Việt Nam
 
Thông tin cá nhân
Sinh: 3 tháng 1, 1964 (60 tuổi) xã Hòa Bình, huyện Vũ Thư, tỉnh Thái Bình, Việt Nam Dân chủ Cộng hòa
Nghề nghiệp: chính trị gia
Dân tộc: Kinh
Tôn giáo: Không
Đảng chính trị:  Đảng Cộng sản Việt Nam
Học vấn: Tiến sĩ Luật
Nguyễn Khắc Định (sinh ngày 3 tháng 1 năm 1964) là một chính trị gia người Việt Nam. Ông hiện là Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII, Phó Bí thư Đảng đoàn Quốc hội, Phó Chủ tịch Quốc hội Việt Nam , Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XV nhiệm kì 2021-2026, thuộc đoàn đại biểu quốc hội tỉnh Thái Bình, Phó Trưởng ban chỉ đạo Quốc gia phòng, chống dịch COVID-19.
Xuất thân

Ông sinh ngày 3 tháng 1 năm 1964 tại xã Hòa Bình, huyện Vũ Thư, tỉnh Thái Bình, cư trú ở Nhà 47, tập thể Cục Cảnh sát hình sự, Trung Kính, phường Yên Hòa, quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội.
Giáo dục

Giáo dục phổ thông: 10/10
Cử nhân Luật học
Tiến sĩ Luật học
Cao cấp lí luận chính trị
Sự nghiệp > Văn phòng Chính phủ, Quốc hội

Ông gia nhập Đảng Cộng sản Việt Nam vào ngày 20 tháng 5 năm 1987.
Ông có thời gian công tác lâu năm tại Văn phòng Chính phủ, giữ chức Vụ trưởng Vụ Thư ký - Biên tập, Văn phòng Chính phủ.
Từ tháng 11 năm 2008, ông được Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng bổ nhiệm làm Trợ lý Thủ tướng Chính phủ.
Từ tháng 11 năm 2011, ông được bổ nhiệm làm Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ tại Quyết định số 1569/QĐ-TTg ngày 12 tháng 9 năm 2011.
Tháng 3 năm 2014, ông nằm trong danh sách 44 cán bộ được điều động, luân chuyển làm cán bộ tại các địa phương, ông được Bộ Chính trị điều động tham gia Ban Chấp hành Đảng bộ Thành phố Hồ Chí Minh, giữ chức Phó Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh nhưng không thành công cho nên ông ở lại tiếp tục làm Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ.
Ngày 26 tháng 1 năm 2016, tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ 12 của Đảng Cộng sản Việt Nam, ông được bầu làm ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa 12 nhiệm kì 2016-2021.
Ngày 5 tháng 2 năm 2016, ông được phân công điều hành Văn phòng Chính phủ, thay ông Nguyễn Văn Nên được điều động giữ chức Bí thư Trung ương Đảng, Chánh Văn phòng Trung ương Đảng.
Ngày 22 tháng 5 năm 2016, ông trúng cử đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa 14 nhiệm kì 2016-2021, thuộc đoàn đại biểu quốc hội tỉnh Khánh Hòa.
Ngày 22 tháng 7 năm 2016, ông được bầu giữ chức Ủy viên Đảng đoàn Quốc hội, Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội khóa XIV, thay ông Phan Trung Lý
Sự nghiệp > Bí thư Tỉnh ủy Khánh Hòa

Ngày 19 tháng 10 năm 2019, được Bộ Chính trị phân công làm Bí thư Tỉnh ủy Khánh Hòa.
Ngày 22 tháng 11 năm 2019, ông được 456 đại biểu Quốc hội bỏ phiếu đồng ý miễn nhiệm chức vụ Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội khóa XIV (tổng số đại biểu Quốc hội tại thời điểm bỏ phiếu là 483).
Ngày 14 tháng 10 năm 2020, Đại hội Đảng bộ tỉnh Khánh Hòa lần thứ XVIII (nhiệm kỳ 2020-2025) công bố ông tiếp tục được bầu làm Bí thư Tỉnh ủy nhiệm kỳ mới.
Ngày 30 tháng 1 năm 2021, tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng, ông được bầu là Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khoá XIII, nhiệm kỳ 2021-2026.
Sự nghiệp > Phó Chủ tịch Quốc hội

Ngày 1 tháng 4 năm 2021, tại kỳ họp thứ 11 Quốc hội khóa XIV, Quốc hội đã thông qua nghị quyết về việc bầu ông giữ chức Phó Chủ tịch Quốc hội.
Ngày 23 tháng 5 năm 2021, ông trúng cử đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa 15 nhiệm kì 2021-2026, thuộc đoàn đại biểu quốc hội tỉnh Thái Bình.
Ngày 20 tháng 7 năm 2021, tại kỳ họp thứ nhất của Quốc hội khóa XV, Quốc hội đã thông qua nghị quyết về việc bầu ông giữ chức Phó Chủ tịch Quốc hội.
Ngày 25 tháng 8 năm 2021, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính ký Quyết định số 1438/QĐ-TTg, bổ nhiệm ông Nguyễn Khắc Định làm Phó Trưởng ban chỉ đạo Quốc gia phòng, chống dịch COVID-19.
Ngày 04 tháng 7 năm 2024, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã ký nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về phân công nhiệm vụ đối với Chủ tịch, các Phó chủ tịch Quốc hội khóa XV. Chủ tịch Quốc hội phân công Phó Bí thư Đảng đoàn Quốc hội, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định thay mặt điều hành công việc khi Chủ tịch Quốc hội vắng mặt. Theo dõi, chỉ đạo công tác của Ủy ban Pháp luật, Ủy ban Tư pháp, Ủy ban Đối ngoại, Văn phòng Quốc hội và Viện Nghiên cứu lập pháp.
Đại biểu Quốc hội > Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa 14

Ngày 22 tháng 5 năm 2016, ông trúng cử đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa 14 nhiệm kì 2016-2021, thuộc đoàn đại biểu quốc hội tỉnh Khánh Hòa.
Đại biểu Quốc hội > Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa 15

Ngày 23 tháng 5 năm 2021, ông trúng cử đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa 15 nhiệm kì 2021-2026, thuộc đoàn đại biểu quốc hội tỉnh Thái Bình.
Trần Tấn Mới

| Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Trần Tấn Mới |
| --- | --- |
Sinh: 1920 Duy Xuyên, Quảng Nam
Mất: 1990 (69–70 tuổi)
Quốc tịch:  Việt Nam
Thuộc:  Quân đội nhân dân Việt Nam
Năm tại ngũ: 1945 – ?
Cấp bậc:   Thượng úy
Đơn vị:  Quân đội nhân dân Việt Nam  Tổng cục Tình báo
Tham chiến: Chiến tranh Đông Dương Chiến tranh Việt Nam Chiến dịch Hồ Chí Minh
Tặng thưởng:  Huân chương Chiến công hạng Nhất   Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân 
Trần Tấn Mới (1920 – 1990) là một Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân, sĩ quan quân đội nhân dân Việt Nam hàm Thượng úy của lực lượng Tình báo Quốc phòng. Ông từng là đội trưởng Đội giao thông đường biển 128, cán bộ thuộc Cục Nghiên cứu Bộ Tổng Tham mưu.
Tiểu sử

Trần Tấn Mới sinh năm 1920 tại xã Duy Phước, huyện Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam. Tháng 10 năm 1945, ông tham gia Vệ quốc đoàn, làm nhiệm vụ chuyên chở vũ khí, tài liệu cho Liên khu 5, đến năm 1949 thì bị thương nên phải xuất ngũ. Về quê, ông vẫn tích cực tham gia hoạt động du kích. Năm 1954, ông được cấp ủy địa phương giao nhiệm vụ chở cán bộ theo đường biển từ Hội An vào cảng Quy Nhơn để từ đây tập kết ra Bắc. Đầu năm 1956, khi tổ chức bị quân địch phát hiện, Thị ủy Hội An quyết định cử ông dùng thuyền chở cán bộ vượt tuyến ra miền Bắc.
Vào thập niên 1950, ngành tình báo quyết định tổ chức lực lượng giao thông thủy gồm nhiều tổ thuyền, đến năm 1956, 2 tổ thuyền đầu tiên được thành lập lấy tên là Thống Nhất và Trung Hòa. Đây cũng là thời gian Đội thuyền 128 được thành lập. Từ những năm 1965 đến 1973, Trần Tấn Mới cùng đội đã làm nhiệm vụ đưa đón cán bộ ra, vào hoạt động tại vùng địch và thu thập tin tức, giấy tờ, tài liệu. Ông đã 35 lần đưa cán bộ vào hoạt động trong vùng địch an toàn. Trần Tấn Mới đã được tặng thưởng Huân chương Chiến công hạng Nhất và 3 lần được tặng danh hiệu Chiến sĩ Quyết thắng, 7 bằng khen và giấy khen. Ngày 31 tháng 12 năm 1973, Trần Tấn Mới được Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân. Trước đó, vào ngày 25 tháng 8 năm 1970, Đội giao thông tình báo trên biển 128 cũng đã được phong tặng danh hiệu này.
Khen thưởng

Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân (1973).
Huân chương Chiến công hạng Nhất.
Chú thích

↑  Vũ Sáng (18 tháng 11 năm 2010). “Ông Hưng ở "Đội thủy văn"”. Nguyệt san Sự kiện và Nhân chứng - Báo Quân đội nhân dân. Lưu trữ bản gốc ngày 28 tháng 7 năm 2024. Truy cập ngày 6 tháng 11 năm 2024.
↑  Báo Quân đội nhân dân (12 tháng 4 năm 2015). “Thuyền trưởng Trần Tấn Mới, "cá kình Biển Đông"”. Báo Bình Phước. Lưu trữ bản gốc ngày 6 tháng 11 năm 2024. Truy cập ngày 6 tháng 11 năm 2024.
↑  Thanh Xuân, Nguyễn Hương (12 tháng 4 năm 2014). “Thuyền trưởng Trần Tấn Mới, "cá kình Biển Đông"”. Báo Quân đội nhân dân. Lưu trữ bản gốc ngày 28 tháng 7 năm 2024. Truy cập ngày 28 tháng 7 năm 2024.
↑  Hoàng Trường Giang (4 tháng 12 năm 2015). “Những người tiên phong thầm lặng”. Báo Quân đội nhân dân. Truy cập ngày 6 tháng 11 năm 2024.
↑  Nguyễn Trung Thành - V.Hà (23 tháng 12 năm 2015). “Bí mật ít biết về một đội thuyền tình báo anh hùng”. Báo Pháp luật Việt Nam. Lưu trữ bản gốc ngày 6 tháng 11 năm 2024. Truy cập ngày 6 tháng 11 năm 2024.
↑  Hà Phương (29 tháng 9 năm 2011). “Đội thuyền 128 – Đường dây tình báo trên biển”. Báo Quân đội nhân dân. Truy cập ngày 6 tháng 11 năm 2024.
↑  Hà Phương (4 tháng 12 năm 2015). “Huyền thoại đường Hồ Chí Minh trên biển - 6”. Trang tin điện tử Ban Quản lý Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh. Lưu trữ bản gốc ngày 6 tháng 11 năm 2024. Truy cập ngày 6 tháng 11 năm 2024.
Ngựa vằn Selous

| Ngựa vằn Selous> Tình trạng bảo tồn |
| --- | --- |
 Cực kỳ nguy cấp  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Mammalia
Bộ (ordo): Perissodactyla
Họ (familia): Equidae
Chi (genus): Equus
Phân chi (subgenus): Hippotigris
Loài (species): E. quagga
Phân loài (subspecies): E. q. selousi
Danh pháp ba phần
Equus quagga selousi Pocock, 1897 
Ngựa vằn Selous (Danh pháp khoa học: Equus quagga selousi) là một phân loài của loài ngựa vằn đồng bằng phân bố trải rộng trên vùng đông nam châu Phi. Nó được tìm thấy chủ yếu ở Mozambique, nhưng ngày nay nó đang bị đe dọa nghiêm trọng. Chúng đôi khi bị nhầm lẫn với ngựa vằn Damaraland (Equus quagga burchellii) nhưng chúng hoàn toàn khác nhau, khi đôi chân của chúng có sọc cho móng.
Đặc điểm chung

Chúng là phân loài chuyên sống thành bầy ở thảo nguyên đồng bằng châu Phi, chúng được biết đến nhiều nhất qua những sọc đen-trắng không thể lẫn vào đâu được. Bộ lông sọc đặc trưng mang lại cho ngựa vằn một số lợi ích nhất định. Ví dụ như với những hoa văn sọc trên người, chúng trở nên khác lạ đối với những loài động vật khác đồng thời cũng giúp chúng dễ xác định lẫn nhau và khi ở trong một đàn lớn, những cái sọc này sẽ khiến kẻ thù gặp khó khăn trong việc cách ly một con ngựa riêng lẻ ra để tấn công.
Giống như tất cả các con ngựa vằn, chúng có sọc đen đậm, dày và trắng, và không có chuyện có hai cá thể nhìn chính xác như nhau. Chúng cũng có những họng đen hoặc tối. Bộ lông của một con non con khi sinh là nâu và trắng. Tất cả đều có sọc dọc trên các bộ phận trước của cơ thể, mà có xu hướng hướng về ngang trên thân sau. Bằng chứng phôi thai đã chỉ ra rằng màu nền của ngựa vằn là đen và trắng là một sự bổ sung. Đã có những đột biến khác nhau của bộ lông thú của ngựa vằn, từ chủ yếu là màu trắng để chủ yếu là màu đen những con ngựa vằn bạch tạng hiếm đã được ghi nhận.
Đặc điểm chung > Đặc trưng

Các phân loài có dải màu đen và trắng sạch mà không có các sọc màu nâu bóng của phân loài ngựa vằn Chapman. Tổng thể được mở rộng xuống hai cánh và trên toàn bộ cơ thể ngoại trừ khuôn mặt và cổ. Nửa trên được bao phủ với các sọc ngang, chủ yếu là bị mờ, mà không vòng quanh chân. Bụng chỉ là một phần sọc. Khối lượng trung bình của chúng là 300 kg (660 lb), và chiều cao trung bình đến vai là 59 inches. Những kích thước theo dõi đo được là 121 mm (4,8 in) x 89 mm (3,5 in).
Đặc điểm chung > Chế độ ăn

Không giống như nhiều loài động vật móng guốc lớn khác ở châu Phi, các phân loài của ngựa vằn đồng bằng ưa thích (nhưng không nhất thiết cần có) cỏ ngắn để gặm. Kết quả là, phạm vi phân bổ của chúng rộng hơn so với nhiều loài khác, thậm chí cả trong các khu vực đồng rừng, và thông thường chúng là loài ăn cỏ đầu tiên xuất hiện ở các khu vực mới có cỏ mọc. Chỉ sau khi chúng đã gặm và dẫm nát các loài cỏ dài thì linh dương đầu bò và linh dương gazen mới đến.
Tuy nhiên, để bảo vệ mình khỏi các kẻ thù thì ngựa vằn đồng bằng nghỉ ngơi qua đêm ở các khu vực trống trải có thể quan sát tốt về đêm. Chúng ăn nhiều loại cỏ khác nhau, ưa thích nhất là cỏ non và tươi khi có thể, nhưng chúng cũng ăn cả lá và cành non. Một ước tính, chế độ ăn của ngựa vằn được ước tính là 92% cỏ, 5% các loại thảo mộc, và 3% cây bụi.
Không giống như nhiều động vật móng guốc lớn của châu Phi, ngựa vằn đồng bằng không yêu cầu (nhưng vẫn thích) cỏ ngắn để gặm cỏ. Nó ăn một loạt các loại cỏ khác nhau, thích thú và cũng bứt lá và chồi theo thời gian. Kết quả là, nó có chế độ ăn dao động rộng rãi hơn so với nhiều loài khác, ngay cả khi vào rừng, và nó thường là các loài ăn cỏ đầu tiên xuất hiện trong một khu vực có thảm thực vật.
Các phân loài này có một dạ dày đơn giản và sử dụng quá trình lên men ruột sau, cho phép chúng tiêu hóa và hấp thụ một lượng lớn thức ăn gia súc trong một khoảng thời gian 24 giờ. Như vậy, chúng ít chọn lọc trong tìm kiếm thức ăn, nhưng chúng mất nhiều thời gian ăn. Ngựa vằn là một loài động vật đấy tiên phong và chuẩn bị đường cho vật ăn cỏ chuyên biệt hơn những loài mà phụ thuộc vào các loại cỏ ngắn hơn và bổ dưỡng hơn.