Trưởng lão bộ
Phân chia thành các bộ phái nhỏ

Sự bất đồng về giới luật tiếp tục là nguyên nhân của các sự chia rẽ tiếp theo đó ở cả Trưởng lão bộ (Sthaviravāda) và Đại chúng bộ (Mahāsāṃghika). Trưởng lão bộ sau đó phân chia thành các bộ phái nhỏ hơn, tuy nhiên số lượng, tên gọi và hệ truyền thừa của các bộ phái về sau ghi nhận không thống nhất. Khái quát sự khác biệt này theo hai nhánh Nam tông và Bắc tông như sau:
| Bảng đối chiếu phân tách bộ phái> Truyền thống Nam tông | Bảng đối chiếu phân tách bộ phái> Truyền thống Bắc tông |
| --- | --- |


Trưởng lão bộ  (Sthaviravāda）
 Phân biệt thuyết bộ（Vibhajjavāda） Thượng tọa bộ（Theravāda）  Hóa Địa bộ（Mahīśāsaka） Pháp Tạng bộ（Dharmaguptaka）  Nhất thiết hữu bộ（Sarvāstivāda） Ẩm Quang bộ（Kāśyapīya） Thuyết chuyển bộ（Sankrantika） Thuyết kinh bộ（Sautrāntika)  Độc Tử bộ（Vatsīputrīya） Pháp thượng bộ（Dharmottarīya）  Hiền trụ bộ（Bhadrayānīya）  Mật Lâm Sơn bộ（Sannāgarika）  Chính lượng bộ（Saṃmitīya）:  Tuyết Sơn bộ（Haimavata）  Nhất thiết hữu bộ（Sarvāstivāda） Độc Tử bộ（Vatsīputrīya） Pháp thượng bộ（Dharmottarīya）  Hiền trụ bộ（Bhadrayānīya）  Chính lượng bộ（Saṃmitīya）  Mật Lâm Sơn bộ（Sannāgarika）  Hóa Địa bộ（Mahīśāsaka） Pháp Tạng bộ（Dharmaguptaka）  Ẩm Quang bộ（Kāśyapīya）  Kinh lượng bộ（Sautrāntika）
Theo các nhà nghiên cứu hiện đại, căn cứ vào việc khảo cứu đối chiếu giữa các tài liệu Trưởng lão bộ và Đại chúng bộ, sự phân chia bộ phái của Trưởng lão bộ có thể giản hóa.
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 | 32 | 33 | 34 | 35 | 36 | 37 | 38 | 39 | 40 | 41 | 42 | 43 | 44 | 45 | 46 | 47 | 48 | 49 | 50 | 51 | 52 | 53 | 54 | 55 | 56 | 57 | 58 | 59 | 60 | 61 | 62 | 63 | 64 | 65 | 66 | 67 | 68 | 69 | 70 | 71 | 72 | 73 | 74 | 75 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   | Trưởng lão bộ (Sthaviravāda) | Trưởng lão bộ (Sthaviravāda) | Trưởng lão bộ (Sthaviravāda) | Trưởng lão bộ (Sthaviravāda) | Trưởng lão bộ (Sthaviravāda) | Trưởng lão bộ (Sthaviravāda) |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   | Trưởng lão bộ (Sthaviravāda) | Trưởng lão bộ (Sthaviravāda) | Trưởng lão bộ (Sthaviravāda) | Trưởng lão bộ (Sthaviravāda) | Trưởng lão bộ (Sthaviravāda) | Trưởng lão bộ (Sthaviravāda) |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   | Trưởng lão bộ (Sthaviravāda) | Trưởng lão bộ (Sthaviravāda) | Trưởng lão bộ (Sthaviravāda) | Trưởng lão bộ (Sthaviravāda) | Trưởng lão bộ (Sthaviravāda) | Trưởng lão bộ (Sthaviravāda) |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   | Phân biệt thuyết bộ (Vibhajyavāda) | Phân biệt thuyết bộ (Vibhajyavāda) | Phân biệt thuyết bộ (Vibhajyavāda) | Phân biệt thuyết bộ (Vibhajyavāda) | Phân biệt thuyết bộ (Vibhajyavāda) | Phân biệt thuyết bộ (Vibhajyavāda) |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   | Trưởng lão bộ (Sthaviravāda) | Trưởng lão bộ (Sthaviravāda) | Trưởng lão bộ (Sthaviravāda) | Trưởng lão bộ (Sthaviravāda) | Trưởng lão bộ (Sthaviravāda) | Trưởng lão bộ (Sthaviravāda) |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   | Phân biệt thuyết bộ (Vibhajyavāda) | Phân biệt thuyết bộ (Vibhajyavāda) | Phân biệt thuyết bộ (Vibhajyavāda) | Phân biệt thuyết bộ (Vibhajyavāda) | Phân biệt thuyết bộ (Vibhajyavāda) | Phân biệt thuyết bộ (Vibhajyavāda) |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |  |  |  |  |  |  |  |  |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |  |  |  |  |  |  |  |  |
| Tuyết Sơn bộ (Haimavata) | Tuyết Sơn bộ (Haimavata) | Tuyết Sơn bộ (Haimavata) | Tuyết Sơn bộ (Haimavata) | Tuyết Sơn bộ (Haimavata) | Tuyết Sơn bộ (Haimavata) |   |   | Nhất thiết hữu bộ (Sarvāstivāda) | Nhất thiết hữu bộ (Sarvāstivāda) | Nhất thiết hữu bộ (Sarvāstivāda) | Nhất thiết hữu bộ (Sarvāstivāda) | Nhất thiết hữu bộ (Sarvāstivāda) | Nhất thiết hữu bộ (Sarvāstivāda) |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   | Độc Tử bộ (Vatsīputrīya) | Độc Tử bộ (Vatsīputrīya) | Độc Tử bộ (Vatsīputrīya) | Độc Tử bộ (Vatsīputrīya) | Độc Tử bộ (Vatsīputrīya) | Độc Tử bộ (Vatsīputrīya) |   |   | Hóa Địa bộ (Mahīśāsaka) | Hóa Địa bộ (Mahīśāsaka) | Hóa Địa bộ (Mahīśāsaka) | Hóa Địa bộ (Mahīśāsaka) | Hóa Địa bộ (Mahīśāsaka) | Hóa Địa bộ (Mahīśāsaka) |   |   | Pháp Tạng bộ (Dharmaguptaka) | Pháp Tạng bộ (Dharmaguptaka) | Pháp Tạng bộ (Dharmaguptaka) | Pháp Tạng bộ (Dharmaguptaka) | Pháp Tạng bộ (Dharmaguptaka) | Pháp Tạng bộ (Dharmaguptaka) |   |   | Đồng Diệp bộ (Tāmraśāṭīya) | Đồng Diệp bộ (Tāmraśāṭīya) | Đồng Diệp bộ (Tāmraśāṭīya) | Đồng Diệp bộ (Tāmraśāṭīya) | Đồng Diệp bộ (Tāmraśāṭīya) | Đồng Diệp bộ (Tāmraśāṭīya) |   |   | Ẩm Quang bộ (Kāśyapīya) | Ẩm Quang bộ (Kāśyapīya) | Ẩm Quang bộ (Kāśyapīya) | Ẩm Quang bộ (Kāśyapīya) | Ẩm Quang bộ (Kāśyapīya) | Ẩm Quang bộ (Kāśyapīya) |  |  |  |  |  |  |
| Tuyết Sơn bộ (Haimavata) | Tuyết Sơn bộ (Haimavata) | Tuyết Sơn bộ (Haimavata) | Tuyết Sơn bộ (Haimavata) | Tuyết Sơn bộ (Haimavata) | Tuyết Sơn bộ (Haimavata) |   |   | Nhất thiết hữu bộ (Sarvāstivāda) | Nhất thiết hữu bộ (Sarvāstivāda) | Nhất thiết hữu bộ (Sarvāstivāda) | Nhất thiết hữu bộ (Sarvāstivāda) | Nhất thiết hữu bộ (Sarvāstivāda) | Nhất thiết hữu bộ (Sarvāstivāda) |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   | Độc Tử bộ (Vatsīputrīya) | Độc Tử bộ (Vatsīputrīya) | Độc Tử bộ (Vatsīputrīya) | Độc Tử bộ (Vatsīputrīya) | Độc Tử bộ (Vatsīputrīya) | Độc Tử bộ (Vatsīputrīya) |   |   | Hóa Địa bộ (Mahīśāsaka) | Hóa Địa bộ (Mahīśāsaka) | Hóa Địa bộ (Mahīśāsaka) | Hóa Địa bộ (Mahīśāsaka) | Hóa Địa bộ (Mahīśāsaka) | Hóa Địa bộ (Mahīśāsaka) |   |   | Pháp Tạng bộ (Dharmaguptaka) | Pháp Tạng bộ (Dharmaguptaka) | Pháp Tạng bộ (Dharmaguptaka) | Pháp Tạng bộ (Dharmaguptaka) | Pháp Tạng bộ (Dharmaguptaka) | Pháp Tạng bộ (Dharmaguptaka) |   |   | Đồng Diệp bộ (Tāmraśāṭīya) | Đồng Diệp bộ (Tāmraśāṭīya) | Đồng Diệp bộ (Tāmraśāṭīya) | Đồng Diệp bộ (Tāmraśāṭīya) | Đồng Diệp bộ (Tāmraśāṭīya) | Đồng Diệp bộ (Tāmraśāṭīya) |   |   | Ẩm Quang bộ (Kāśyapīya) | Ẩm Quang bộ (Kāśyapīya) | Ẩm Quang bộ (Kāśyapīya) | Ẩm Quang bộ (Kāśyapīya) | Ẩm Quang bộ (Kāśyapīya) | Ẩm Quang bộ (Kāśyapīya) |  |  |  |  |  |  |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |  |  |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |  |  |
|   |   |   |   | Kinh lượng bộ (Sautrāntika) | Kinh lượng bộ (Sautrāntika) | Kinh lượng bộ (Sautrāntika) | Kinh lượng bộ (Sautrāntika) | Kinh lượng bộ (Sautrāntika) | Kinh lượng bộ (Sautrāntika) |   |   | Căn bản Nhất thiết hữu bộ (Mūlasarvāstivāda) | Căn bản Nhất thiết hữu bộ (Mūlasarvāstivāda) | Căn bản Nhất thiết hữu bộ (Mūlasarvāstivāda) | Căn bản Nhất thiết hữu bộ (Mūlasarvāstivāda) | Căn bản Nhất thiết hữu bộ (Mūlasarvāstivāda) | Căn bản Nhất thiết hữu bộ (Mūlasarvāstivāda) |   |   | Pháp thượng bộ (Dharmottarīya) | Pháp thượng bộ (Dharmottarīya) | Pháp thượng bộ (Dharmottarīya) | Pháp thượng bộ (Dharmottarīya) | Pháp thượng bộ (Dharmottarīya) | Pháp thượng bộ (Dharmottarīya) |   |   | Hiền trụ bộ (Bhadrayānīya) | Hiền trụ bộ (Bhadrayānīya) | Hiền trụ bộ (Bhadrayānīya) | Hiền trụ bộ (Bhadrayānīya) | Hiền trụ bộ (Bhadrayānīya) | Hiền trụ bộ (Bhadrayānīya) |   |   | Chính lượng bộ (Saṃmitīya) | Chính lượng bộ (Saṃmitīya) | Chính lượng bộ (Saṃmitīya) | Chính lượng bộ (Saṃmitīya) | Chính lượng bộ (Saṃmitīya) | Chính lượng bộ (Saṃmitīya) |   |   | Mật Lâm Sơn bộ (Sannāgarika) | Mật Lâm Sơn bộ (Sannāgarika) | Mật Lâm Sơn bộ (Sannāgarika) | Mật Lâm Sơn bộ (Sannāgarika) | Mật Lâm Sơn bộ (Sannāgarika) | Mật Lâm Sơn bộ (Sannāgarika) |   |   | Đại tự phái (Mahāvihāra) | Đại tự phái (Mahāvihāra) | Đại tự phái (Mahāvihāra) | Đại tự phái (Mahāvihāra) | Đại tự phái (Mahāvihāra) | Đại tự phái (Mahāvihāra) |   |   | Vô Úy Sơn phái (Abhayagiri) | Vô Úy Sơn phái (Abhayagiri) | Vô Úy Sơn phái (Abhayagiri) | Vô Úy Sơn phái (Abhayagiri) | Vô Úy Sơn phái (Abhayagiri) | Vô Úy Sơn phái (Abhayagiri) |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|   |   |   |   | Kinh lượng bộ (Sautrāntika) | Kinh lượng bộ (Sautrāntika) | Kinh lượng bộ (Sautrāntika) | Kinh lượng bộ (Sautrāntika) | Kinh lượng bộ (Sautrāntika) | Kinh lượng bộ (Sautrāntika) |   |   | Căn bản Nhất thiết hữu bộ (Mūlasarvāstivāda) | Căn bản Nhất thiết hữu bộ (Mūlasarvāstivāda) | Căn bản Nhất thiết hữu bộ (Mūlasarvāstivāda) | Căn bản Nhất thiết hữu bộ (Mūlasarvāstivāda) | Căn bản Nhất thiết hữu bộ (Mūlasarvāstivāda) | Căn bản Nhất thiết hữu bộ (Mūlasarvāstivāda) |   |   | Pháp thượng bộ (Dharmottarīya) | Pháp thượng bộ (Dharmottarīya) | Pháp thượng bộ (Dharmottarīya) | Pháp thượng bộ (Dharmottarīya) | Pháp thượng bộ (Dharmottarīya) | Pháp thượng bộ (Dharmottarīya) |   |   | Hiền trụ bộ (Bhadrayānīya) | Hiền trụ bộ (Bhadrayānīya) | Hiền trụ bộ (Bhadrayānīya) | Hiền trụ bộ (Bhadrayānīya) | Hiền trụ bộ (Bhadrayānīya) | Hiền trụ bộ (Bhadrayānīya) |   |   | Chính lượng bộ (Saṃmitīya) | Chính lượng bộ (Saṃmitīya) | Chính lượng bộ (Saṃmitīya) | Chính lượng bộ (Saṃmitīya) | Chính lượng bộ (Saṃmitīya) | Chính lượng bộ (Saṃmitīya) |   |   | Mật Lâm Sơn bộ (Sannāgarika) | Mật Lâm Sơn bộ (Sannāgarika) | Mật Lâm Sơn bộ (Sannāgarika) | Mật Lâm Sơn bộ (Sannāgarika) | Mật Lâm Sơn bộ (Sannāgarika) | Mật Lâm Sơn bộ (Sannāgarika) |   |   | Đại tự phái (Mahāvihāra) | Đại tự phái (Mahāvihāra) | Đại tự phái (Mahāvihāra) | Đại tự phái (Mahāvihāra) | Đại tự phái (Mahāvihāra) | Đại tự phái (Mahāvihāra) |   |   | Vô Úy Sơn phái (Abhayagiri) | Vô Úy Sơn phái (Abhayagiri) | Vô Úy Sơn phái (Abhayagiri) | Vô Úy Sơn phái (Abhayagiri) | Vô Úy Sơn phái (Abhayagiri) | Vô Úy Sơn phái (Abhayagiri) |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   | Thượng tọa bộ (Theravāda) | Thượng tọa bộ (Theravāda) | Thượng tọa bộ (Theravāda) | Thượng tọa bộ (Theravāda) | Thượng tọa bộ (Theravāda) | Thượng tọa bộ (Theravāda) |   |   | Kỳ viên phái (Jetavana) | Kỳ viên phái (Jetavana) | Kỳ viên phái (Jetavana) | Kỳ viên phái (Jetavana) | Kỳ viên phái (Jetavana) | Kỳ viên phái (Jetavana) |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   | Thượng tọa bộ (Theravāda) | Thượng tọa bộ (Theravāda) | Thượng tọa bộ (Theravāda) | Thượng tọa bộ (Theravāda) | Thượng tọa bộ (Theravāda) | Thượng tọa bộ (Theravāda) |   |   | Kỳ viên phái (Jetavana) | Kỳ viên phái (Jetavana) | Kỳ viên phái (Jetavana) | Kỳ viên phái (Jetavana) | Kỳ viên phái (Jetavana) | Kỳ viên phái (Jetavana) |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |