stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
The Eclipse

| The Eclipse คาธ |
| --- | --- |

Thể loại: Lãng mạn Boy's Love Bí ẩn
Dựa trên: Tiểu thuyết คาธ của Prapt
Đạo diễn: Tanwarin Sukkhapisit
Diễn viên: Kanaphan Puitrakul Thanawat Rattanakitpaisan
Nhạc dạo: คลาด (OVER THE MOON) (Khlat) - Thanawat Rattanakitpaisan
Nhạc kết: คลาด (OVER THE MOON) (Khlat) - Thanawat Rattanakitpaisan
Quốc gia: Thái Lan
Ngôn ngữ: Tiếng Thái
Số tập: 12
Sản xuất
Thời lượng: 40 - 45 phút/tập
Đơn vị sản xuất: GMMTV All This Entertainment
Trình chiếu
Kênh trình chiếu: GMM 25 Viu
Phát sóng: 12 tháng 8 năm 2022 (2022-08-12) – 28 tháng 10 năm 2022 (2022-10-28)
Thông tin khác
Chương trình liên quan: Our Skyy 2
The Eclipse (tiếng Thái: คาธ; RTGS: Khat; tạm dịch: Nhật thực) là một bộ phim truyền hình Thái Lan phát sóng năm 2022 với sự tham gia của Kanaphan Puitrakul (First) và Thanawat Rattanakitpaisan (Khaotung). Bộ phim được chuyển thể từ bộ tiểu thuyết cùng tên của tác giả Prapt.
Bộ phim được đạo diễn bởi Tanwarin Sukkhapisit và sản xuất bởi GMMTV cùng với All This Entertainment. Đây là một trong 22 dự án phim truyền hình trong năm 2022 được GMMTV giới thiệu trong sự kiện "GMMTV 2022 Borderless" vào ngày 1 tháng 12 năm 2021. Bộ phim được phát sóng vào lúc 20:30 (ICT), thứ Sáu trên GMM 25 và phát lại vào 22:30 (ICT) cùng ngày trên nền tảng trực tuyến Viu, bắt đầu từ ngày 12 tháng 8 năm 2022. Bộ phim kết thúc vào ngày 28 tháng 10 năm 2022.
Nội dung

Suppalo, một trong những ngôi trường dành cho nam sinh nổi tiếng nhất cả nước và cũng là ngôi trường có nhiều nội quy nghiêm ngặt. Nhưng cũng có một câu chuyện thần bí về một lời nguyền trừng phạt những học sinh không chấp hành nội quy của trường. Và điều huyền bí này sẽ càng tăng lên khi nhật thực đến gần.
Khi trường học có nội quy sẽ luôn có một nhóm học sinh không muốn tuân theo các quy tắc. Những thành viên của "Băng đảng thế giới không quên" đến với nhau vì họ có cùng tư tưởng không muốn tuân theo các quy tắc chung của trường. Do đó đã đi ra biểu tình để đòi hỏi quyền lợi và sự công bằng, điều này khiến chủ tịch thanh tra  hội học sinh xuất sắc, người hoàn hảo đến từng ngón tay, chẳng hạn như Akk (Kanaphan Puitrakul) và những người bạn thân cũng là thanh tra học sinh Kanlong (Trai Nimtawat) và Wasuwat (Chayapol Jutamas) phải liên tục ngăn cản nhóm học sinh này.
Nhưng có một cậu bé mới Ayan (Thanawat Rattanakitpaisan), một cậu bé với vẻ ngoài đáng ngờ có những hành động kỳ lạ giống như có một bí mật nào đó được chuyển đến từ trường Parot, đang cố gắng thách thức các quy tắc của trường học, khiến Akk để mắt đến. Lý do Ayan chuyển đến trường này là để tìm ra kẻ đã khiến Dika (Patarapon To-oun), chú của anh ta tự tử. Và bằng chứng duy nhất ở đó là một cuốn sổ cũ đã nói với anh ấy rằng nguyên nhân là do ai đó trong trường này.
Và khi Ayan nhận ra rằng mình đang bị theo dõi bởi Akk, anh ta cảm thấy bất chấp và muốn bắt nạt người kia. Cho đến khi cả hai trở thành đối thủ của nhau theo mặc định, nhưng sau khi gần gũi và dành nhiều thời gian cho nhau , Akk bắt đầu cảm thấy xấu hổ và trái tim anh chạy đua với Ayan cho đến khi anh phải liên tục từ chối chính mình, rằng anh ấy không cảm thấy gì về đứa trẻ mới này, và có một trận đánh ghen với Thuaphu (Thanawin Teeraphosukarn), một chàng trai ưu tú của trường dường như đặc biệt gần với Ayan, nhưng nhịp tim này lại xuất hiện những nghi ngờ khi Akk nhận thấy Ayan đó có một cuốn sổ cũ không cho ai đụng vào. Akk đã cố gắng tìm cách lấy cuốn sổ đó để biết tại sao Ayan lại chuyển đến trường này và báo cáo thầy Chandok (Vacharakiat Boonphakdee), người đã yêu cầu anh theo dõi hành vi của Ayan . Mặc dù tất cả các giáo viên trong trường này đều không hài lòng với hành vi của những đứa trẻ trong trường đã đi chệch hướng, nhưng vẫn có cô giáo Sani (Phatchatorn Thanawat) Giáo viên trưởng giúp học sinh từ xa bởi vì họ không có đủ quyền lực trong trường Suppalo.
Diễn viên > Diễn viên chính

Kanaphan Puitrakul (First) vai Akk
Thanawat Rattanakitpaisan (Khaotung) vai Ayan
Diễn viên > Diễn viên phụ

Thanawin Teeraphosukarn (Louis) vai Thuaphu
Trai Nimtawat (Neo) vai Kanlong
Chayapol Jutamas (AJ) vai Wasuwat
Pawin Kulkaranyawich vai Namo
Phatchatorn Thanawat (Ployphach) vai Sani
Inthira Charoenpura (Sine) vai Waree
Chavitpong Pusomjitsakul (Pak) vai Jamnan
Vitsarut Suwinijjit (Tee) vai Jamnong
Natthanon Petkaew (Petch) vai Jamnian
Vacharakiat Boonphakdee (Yai) vai Chadok
Amata Piyavanich (Jum) vai mẹ của Ayan
Patarapon To-oun (Ron) vai Dika (chú của Ayan)
Sawanee Utoomma (Iang) vai Hiệu trưởng
Diễn viên > Khách mời

Burapa Khuruwityophat (Golf) vai học sinh (Tập 1)
Tanwarin Sukkhapisit (Golf) vai Golf (nhân viên quán cà phê) (Tập 4, 5, 12)
Thanaboon Kiatniran (Aou) vai Mes (Tập 5, 6, 10)
Nonthakorn Chatchue (Rossi) vai học sinh (Tập 5, 7)
Gandhi Wasuwitchayagit vai bố dượng của Thuaphu (Tập 5, 6, 8)
Nirodha Ruencharoen (Earth) vai Earth (MC giới thiệu sách) (Tập 7)
Prapt vai tác giả giới thiệu sách (Tập 7)
Duangjai Hiransri vai mẹ của Akk (Tập 7, 8, 12)
Apirak Chaipanha (Yokee) vai thanh tra (Tập 11, 12)
Nhạc phim

| Tên bài hát | Thể hiện | Ref>  |
| --- | --- | --- |
| คลาด (OVER THE MOON) (Khlat) | Thanawat Rattanakitpaisan (Khaotung) |  |
Đón nhận > Rating truyền hình Thái Lan

Trong bảng dưới đây, màu xanh biểu thị rating thấp nhất và màu đỏ biểu thị rating cao nhất.
| Tập | Khung giờ (UTC+07:00) | Ngày phát sóng | Tỷ lệ rating trung bình | Ref>  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | Thứ Sáu, 20:30 | 12 tháng 8 năm 2022 | 0.051% |  |
| 2 | Thứ Sáu, 20:30 | 19 tháng 8 năm 2022 | 0.040% |  |
| 3 | Thứ Sáu, 20:30 | 26 tháng 8 năm 2022 |  |  |
| 4 | Thứ Sáu, 20:30 | 2 tháng 9 năm 2022 |  |  |
| 5 | Thứ Sáu, 20:30 | 9 tháng 9 năm 2022 |  |  |
| 6 | Thứ Sáu, 20:30 | 16 tháng 9 năm 2022 |  |  |
| 7 | Thứ Sáu, 20:30 | 23 tháng 9 năm 2022 |  |  |
| 8 | Thứ Sáu, 20:30 | 30 tháng 9 năm 2022 |  |  |
| 9 | Thứ Sáu, 20:30 | 7 tháng 10 năm 2022 |  |  |
| 10 | Thứ Sáu, 20:30 | 14 tháng 10 năm 2022 |  |  |
| 11 | Thứ Sáu, 20:30 | 21 tháng 10 năm 2022 |  |  |
| 12 | Thứ Sáu, 20:30 | 28 tháng 10 năm 2022 |  |  |
| Trung bình | Trung bình | Trung bình | –  | –  |
Giải thưởng và đề cử

| Năm | Giải thưởng | Hạng mục | Nhân vật/Tác phẩm được đề cử | Kết quả | Ref>  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2023 | 8th Golden Ginnaree Public Honor Awards | Best Screenwriter | The Eclipse | Đoạt giải |  |
| 2023 | 8th Golden Ginnaree Public Honor Awards | Best Director | Tanwarin Sukkhapisit (Golf) | Đoạt giải |  |
Đại não

| Đại não |
| --- | --- |
 Thùy trán Thùy thái dương Thùy đỉnh Thùy chẩm Các thùy của vỏ đại não.
Biểu đồ mô tả các phân khu chính của não động vật có xương sống còn phôi thai.
Chi tiết
Phát âm: /ˈsɛrɪbrəm/, /sɪˈriːbrəm/
Động mạch: anterior cerebral, middle cerebral, posterior cerebral
Tĩnh mạch: cerebral veins
Định danh
Latinh: Cerebrum
MeSH: D054022
NeuroLex ID: birnlex_1042
TA: A14.1.03.008  A14.1.09.001
TH: TH {{{2}}}.html HH3.11.03.6.00001  .{{{2}}}.{{{3}}}
TE: Bản mẫu:TerminologiaEmbryologica
FMA: 62000
Thuật ngữ giải phẫu thần kinh[Chỉnh sửa cơ sở dữ liệu Wikidata]
Đại não là một phần não có kích thước lớn, chứa vỏ đại não (của hai bán cầu đại não), cũng như vài cấu trúc dưới vỏ não khác, bao gồm hồi hải mã, hạch nền và hành khứu giác. Trong não người, đại não là vùng ở trên cùng của hệ thần kinh trung ương. Não trước là cấu trúc phôi mà từ đó đại não phát triển trước khi sinh. Ở động vật có vú, đoan não lưng, tức áo não, phát triển thành vỏ đại não, và đoan não bụng, tức hạ áo não, trở thành hạch nền. Đại não cũng được chia thành bán cầu đại não trái và phải gần như đối xứng.
Với sự trợ giúp của tiểu não, đại não điều khiển tất cả hoạt động thuộc ý chí của cơ thể.
Cấu tạo

Đại não là phần lớn nhất của não. Tùy vào vị trí của loài vật nó nằm hoặc là đằng trước hoặc là bên trên thân não. Ở con người, đại não là phần lớn nhất và phát triển nhất trong số năm khu chính của não.
Đại não cấu tạo từ hai bán cầu đại não (tạo thành từ chất trắng có chức năng dẫn truyền) và vỏ của chúng (tạo thành từ chất xám). Các cấu trúc dưới vỏ của nó bao gồm hồi hải mã, hạch nền và hành khứu giác. Đại não bao gồm hai bán cầu đại não hình chữ C, tách biệt khỏi nhau bằng một rãnh sâu gọi là rãnh dọc.
Hình ảnh

Cerebrum. Lateral face. Deep dissection.
Cerebrum. Medial face. Deep dissection.
Đại não người (màu đỏ)
Thiệu Hóa

Thiệu Hóa là một huyện thuộc tỉnh Thanh Hóa, Việt Nam.
Địa lý

Huyện Thiệu Hóa có vị trí địa lý:
Phía đông giáp huyện Hoằng Hóa (ranh giới tự nhiên là sông Mã) và thành phố Thanh Hóa
Phía tây giáp huyện Triệu Sơn và huyện Thọ Xuân
Phía nam giáp thành phố Thanh Hóa
Phía bắc giáp huyện Yên Định.
Huyện Thiệu Hóa có diện tích tự nhiên 159,92 km², quy mô dân số năm 2022 là 185.845 người, mật độ dân số đạt 1.162 người/km². Dân số năm 2019 là 160.732 người, mật độ dân số đạt 1.005 người/km².
Sông Chu chảy qua địa bàn huyện, chia huyện làm hai phần phía bắc và phía nam sông. Đây là địa phương có tuyến Đường cao tốc Mai Sơn – Quốc lộ 45 đi qua.
Hành chính

Huyện Thiệu Hóa có 24 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm 2 thị trấn Thiệu Hóa (huyện lỵ), Hậu Hiền và 22 xã: Tân Châu, Thiệu Chính, Thiệu Công, Thiệu Duy, Thiệu Giang, Thiệu Giao, Thiệu Hòa, Thiệu Hợp, Thiệu Long, Thiệu Lý, Thiệu Ngọc, Thiệu Nguyên, Thiệu Phúc, Thiệu Quang, Thiệu Thành, Thiệu Thịnh, Thiệu Tiến, Thiệu Toán, Thiệu Trung, Thiệu Vận, Thiệu Viên, Thiệu Vũ.
Lịch sử

Thiệu Hóa ngày nay được kiến tạo từ hai vùng đất thuộc huyện Quân Ninh và huyện Tư Phố trong quận Cửu Chân. Dấu tích thành Tư Phố – trị sở của quận và lỵ sở của huyện, điểm hội tụ, đầu mối giao thông thủy - bộ của cả khu vực hiện vẫn còn tại làng Giàng (Dương Xá – Thiệu Dương).
Sang thời Lý – Trần, các huyện trên đổi tên là Lương Giang và Cửu Chân. Đến thời Lê, các tên gọi Thụy Nguyên và Đông Sơn lần lượt được sử dụng.
Sở dĩ Quân Ninh được gọi là Lương Giang vì có sông Lương (tên khác nữa là sông Lường), tên gọi cũ của sông Chu. Đến thế kỷ XV, vào đầu thời Lê Thuận Thiên (năm 1428), do là nơi phát tích của nhà Lê nên triều đình đem đất này đặt làm Tây Kinh và đổi tên huyện là Thụy Ứng. Khi Lê Thánh Tông định bản đồ, đưa huyện lỵ vào phủ Thiệu Thiên, lấy lại tên cũ là Lương Giang. Đời Đoan Khánh đổi tên thành huyện Thụy Nguyên.
Thời Nguyễn, dưới triều Gia Long, huyện lỵ dời về Mật Vật. Dưới thời Minh Mạng, huyện lỵ đóng ở Kiến Trung (nay thuộc thị trấn Thiệu Hóa). Năm 1815, phủ Thiệu Thiên đổi tên thành phủ Thiệu Hóa, huyện Thụy Nguyên thuộc phủ Thiệu Hóa.
Sau Cách mạng Tháng Tám, bỏ phủ Thiệu Hóa, huyện Thụy Nguyên được đổi thành huyện Thiệu Hóa.
Ngày 5 tháng 7 năm 1977, Hội đồng Chính phủ ban hành Quyết định số 177-CP. Theo đó:
Giải thể huyện Thiệu Hóa
Sáp nhập 15 xã ở tả ngạn sông Chu với huyện Yên Định để thành lập huyện Thiệu Yên
Sáp nhập 16 xã còn lại ở hữu ngạn sông Chu với huyện Đông Sơn để thành lập huyện Đông Thiệu (tuy nhiên đến năm 1982 lại đổi về tên cũ là Đông Sơn).
Ngày 18 tháng 11 năm 1996, huyện Thiệu Hóa được tái lập theo Nghị định số 72-CP của Chính phủ.
Sau khi tái lập, huyện có 31 xã: Thiệu Châu, Thiệu Chính, Thiệu Công, Thiệu Đô, Thiệu Dương, Thiệu Duy, Thiệu Giang, Thiệu Giao, Thiệu Hòa, Thiệu Hợp, Thiệu Hưng, Thiệu Khánh, Thiệu Long, Thiệu Lý, Thiệu Minh, Thiệu Ngọc, Thiệu Nguyên, Thiệu Phú, Thiệu Phúc, Thiệu Quang, Thiệu Tâm, Thiệu Tân, Thiệu Thành, Thiệu Thịnh, Thiệu Tiến, Thiệu Toán, Thiệu Trung, Thiệu Vân, Thiệu Vận, Thiệu Viên, Thiệu Vũ.
Ngày 13 tháng 11 năm 2000, thành lập thị trấn Vạn Hà (thị trấn huyện lỵ huyện Thiệu Hóa) trên cơ sở toàn bộ diện tích và dân số xã Thiệu Hưng.
Ngày 29 tháng 2 năm 2012, chuyển 3 xã: Thiệu Dương, Thiệu Khánh và Thiệu Vân về thành phố Thanh Hóa quản lý.
Ngày 16 tháng 10 năm 2019, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 786/NQ-UBTVQH14 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã thuộc tỉnh Thanh Hóa (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 12 năm 2019). Theo đó:
Sáp nhập hai xã Thiệu Minh và Thiệu Tâm thành xã Minh Tâm
Sáp nhập hai xã Thiệu Tân và Thiệu Châu thành xã Tân Châu
Sáp nhập xã Thiệu Đô và thị trấn Vạn Hà thành thị trấn Thiệu Hóa.
Ngày 13 tháng 12 năm 2023, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 939/NQ-UBTVQH15 (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 2 năm 2024) về việc:
Sáp nhập xã Thiệu Phú vào thị trấn Thiệu Hóa
Chuyển xã Minh Tâm thành thị trấn Hậu Hiền.
Huyện Thiệu Hóa có 2 thị trấn và 22 xã như hiện nay.
Chú thích

1 2  “Nghị định 72-CP năm 1996 về việc điều chỉnh địa giới hành chính các huyện Quan Hóa, Như Xuân, Đông Sơn, Thiệu Yên thuộc tỉnh Thanh Hóa”. Thư viện Pháp luật. 18 tháng 11 năm 1996. Truy cập ngày 11 tháng 1 năm 2023.
1 2 3 4  UBND tỉnh Thanh Hóa (22 tháng 1 năm 2024). “Phương án số 25/PA-UBND tổng thể sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã giai đoạn 2023 – 2025 của tỉnh Thanh Hóa” (PDF). Lưu trữ (PDF) bản gốc ngày 24 tháng 1 năm 2024. Truy cập ngày 24 tháng 1 năm 2023.
↑  Tổng cục Thống kê
↑  Tổng cục Thống kê (Việt Nam) (20 tháng 4 năm 2020). “Kết quả toàn bộ Tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2019” (PDF). Nhà xuất bản Thống kê. Lưu trữ (PDF) bản gốc ngày 16 tháng 8 năm 2022. Truy cập ngày 29 tháng 8 năm 2022.
1 2  “Nghị quyết số 939/NQ-UBTVQH15 về việc nhập xã Thiệu Phú vào thị trấn Thiệu Hóa và thành lập thị trấn Hậu Hiền thuộc huyện Thiệu Hóa, tỉnh Thanh Hóa”. 13 tháng 12 năm 2023. Lưu trữ bản gốc ngày 23 tháng 12 năm 2023. Truy cập ngày 23 tháng 12 năm 2023.
↑  “Quyết định số 177-CP năm 1977 về việc hợp nhất và điều chỉnh địa giới một số huyện thuộc tỉnh Thanh Hóa”. Thư viện Pháp luật. 5 tháng 7 năm 1977. Truy cập ngày 11 tháng 1 năm 2023.
↑  “Quyết định số 149-HĐBT năm 1982 về việc phân vạch địa giới một số huyện và đổi tên huyện Đông Thiệu thuộc tỉnh Thanh Hoá”. Thư viện Pháp luật. 30 tháng 8 năm 1982. Truy cập ngày 11 tháng 1 năm 2023.
↑  “Nghị định số 63/2000/NĐ-CP về việc thành lập thị trấn huyện lỵ huyện Thiệu Hoá, tỉnh Thanh Hóa”. Thư viện Pháp luật. 30 tháng 10 năm 2000. Truy cập ngày 11 tháng 1 năm 2023.
↑  “Nghị quyết số 05/NQ-CP năm 2012 điều chỉnh địa giới hành chính huyện Hoằng Hóa, Thiệu Hóa, Đông Sơn và Quảng Xương để mở rộng địa giới hành chính thành phố Thanh Hóa và thành lập phường thuộc thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa”. Thư viện Pháp luật. 29 tháng 2 năm 2012. Truy cập ngày 11 tháng 1 năm 2023.
↑  “Nghị quyết số 786/NQ-UBTVQH14 năm 2019 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã thuộc tỉnh Thanh Hóa”. Thư viện Pháp luật. 16 tháng 10 năm 2019.
1 2  Dân số của xã Thiệu Phú (cũ) và thị trấn Hậu Hiền được tính vào dân số thành thị.
Vũ khí hủy diệt hàng loạt

Vũ khí hủy diệt hàng loạt (tiếng Anh: weapon of mass destruction, gọi tắt là WMD) là loại vũ khí có khả năng gây cho đối phương tổn thất rất lớn về sinh lực, phương tiện kỹ thuật, cơ sở kinh tế, quốc phòng, môi trường sinh thái, có tác động mạnh đến tâm lý-tinh thần. Nhìn chung đó là thuật ngữ để chỉ các vũ khí hạt nhân, vũ khí sinh học, vũ khí hóa học và phóng xạ. Thuật ngữ này nảy sinh từ năm 1937 khi báo chí đề cập đến vụ ném bom thảm sát tại Guernica, Tây Ban Nha. Sau Vụ ném bom nguyên tử xuống Hiroshima và Nagasaki tại Nhật Bản, cũng như những diễn tiến suốt thời kỳ Chiến tranh Lạnh, nó ngày càng được dùng phổ biến để chỉ những thứ vũ khí phi quy ước. Đồng nghĩa với thuật ngữ WMD, người ta còn sử dụng các thuật ngữ như "Vũ khí nguyên tử, sinh học và hóa học" (ABC), "Vũ khí hạt nhân, sinh học và hóa học" (NBC) và "Vũ khí hóa học, sinh học, phóng xạ và hạt nhân" (CBRN) mặc dù trong số này vũ khí hạt nhân vẫn được coi là có tiềm năng lớn nhất trong hủy diệt hàng loạt. Lối nói này được sử dụng rộng rãi trong mối liên quan tới chiến tranh Iraq năm 2003 do Mỹ đứng đầu.
Có thể nói vũ khí hạt nhân cũng như vũ khí phóng xạ là hệ quả trực tiếp của cuộc Cách mạng khoa học-kỹ thuật, cái đã giúp loài người chinh phục được nguồn năng lượng lớn chưa từng có. Vì thế chúng được xếp vào thế hệ vũ khí thứ 5, tức là còn hiện đại hơn những vũ khí tự động (liên thanh) ra đời cuối thế kỷ XIX.
Nhìn chung các vũ khí hủy diệt hàng loạt đều mang đặc tính hủy diệt lớn không lựa chọn. Do tác động hủy diệt không lựa chọn nên chính mối lo sợ vũ khí WMD đã có tác động định hình các chính sách và các hoạt động chính trị, thúc đẩy các phong trào xã hội. Thái độ ủng hộ hoạt động phát triển, hoặc ngược lại, kiểm soát vũ khí WMD là khác biệt nhau trên bình diện quốc gia cũng như quốc tế. Song nhìn chung người ta chưa hiểu rõ bản chất của những mối đe dọa này, một phần bởi vì thuật ngữ bị chính giới và giới truyền thông trên thế giới sử dụng một cách không chính xác.
Phòng chống vũ khí hủy diệt hàng loạt là 1 nội dung được chú ý trong lĩnh vực quân sự hiện nay khi mà trình độ khoa học-công nghệ về vũ khí đã đạt đến trình độ cao.
Lịch sử sử dụng thuật ngữ "Vũ khí hủy diệt hàng loạt" > Nguồn gốc

Trên tờ TIME (thời báo) số ra ngày 28/12/1937 lần đầu tiên thuật ngữ "vũ khí hủy diệt hàng loạt" được đưa ra trong các bài báo nói về vụ ném bom tại Guernica của không quân Đức:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Hiện nay ai có thể không e ngại rằng cuộc chiến tranh khác một khi đã xảy ra thì liệu sẽ được tiến hành với tất cả những vũ khí mới có sức hủy diệt hàng loạt hay không? | ” |
Điều này nói về vụ ném bom san phẳng Guernica mà trong đó tới 70% thị trấn bị thiêu hủy. Lúc đó vũ khí hạt nhân chưa hề tồn tại, song vũ khí sinh học đã được nghiên cứu, còn vũ khí hóa học đã được sử dụng rỗng rãi. Năm 1946, ngay sau các vụ Hiroshima và Nagasaki, Liên Hợp Quốc đã đưa ra nghị quyết đầu tiên về vấn đề này. Đó là nghị quyết thành lập Ủy ban Năng lượng nguyên tử (tiền thân của Cơ quan Năng lượng nguyên tử Quốc tế IAEA) và dùng các từ ngữ: "...vũ khí nguyên tử và mọi vũ khí khác có thể gây hủy diệt hàng loạt".
Từ đó, thuật ngữ "vũ khí WMD" được sử dụng rộng rãi trong cộng đồng kiểm soát vũ khí. Các thuật ngữ bộ 3 vũ khí nguyên tử, sinh học và hóa học (ABC) và sau đó là bộ 3 vũ khí hạt nhân, sinh học và hóa học (NBC) dần dần được đưa ra. Công ước về vũ khí sinh học và độc tố năm 1972 đã dứt khoát đưa các vũ khí sinh học và vũ khí hóa học vào hàng vũ khí WMD: "Tin chắc tầm quan trọng và tính cấp bách của việc loại trừ khỏi kho vũ khí của các quốc gia, thông qua những biện pháp hữu hiệu, những vũ khí hủy diệt hàng loạt nguy hiểm như những vũ khí sử dụng các tác nhân hóa học và vi trùng".
Lịch sử sử dụng thuật ngữ "Vũ khí hủy diệt hàng loạt" > Thời Chiến tranh lạnh

Thuật ngữ WMD đã bị sử dụng lệch lạc từ đầu Chiến tranh Lạnh (chủ yếu để chỉ vũ khí hạt nhân) cho đến tận năm 1990. Sau đó, trong Chiến tranh Vùng Vịnh 1991, nó đã được chính giới và giới truyền thông đại chúng cải tử hoàn sinh và sử dụng phổ biến, mặc dù có hơi hướng khá lỗi thời. Nó được sử dụng suốt những năm 90 khi đề cập tới yêu cầu tiếp tục trừng phạt và ngăn chặn Iraq bằng quân sự. Thuật ngữ vũ khí WMD, gộp vũ khí thuộc những phạm trù rất khác nhau thành 1 nắm (vũ khí hóa học và vũ khí sinh học khác hẳn vũ khí hạt nhân) về cơ bản là 1 cách dùng từ mang tính chính trị chứ không phải là quân sự, và có thể nhất trí rằng việc sử dụng thuật ngữ WMD trong giai đoạn 1990-2003 rõ ràng là nhằm vào các mục đích chính trị. Cách dùng từ này đạt đến đỉnh cao với cuộc khủng hoảng giải trừ vũ khí Iraq năm 2002 về sự tồn tại của vũ khí hủy diệt hàng loạt tại Iraq, cái đã trở thành lý lẽ chính của Mỹ trong cuộc chiến tranh Iraq 2003. Do sử dụng quá nhiều, hội phương ngữ Hoa Kỳ đã bầu chọn WMD là từ của năm vào năm 2002. Và trong năm 2003, đại học bang Lake Superior đã bổ sung thuật ngữ WMD vào danh mục các thuật ngữ bị tẩy chay do "sử dụng sai, lạm dụng và nói chung là vô dụng".
Các loại vũ khí hủy diệt hàng loạt > Vũ khí hạt nhân (tiếng Anh: nuclear weapon)

Bài chi tiết: Vũ khí hạt nhân
Vũ khí hạt nhân là loại vũ khí mà năng lượng của nó do các phản ứng phân hạch hoặc/và nhiệt hạch gây ra. 1 vũ khí hạt nhân nhỏ nhất cũng có sức công phá lớn hơn bất kỳ vũ khí thông thường nào. Loại vũ khí này có sức công phá tương đương với 10 triệu tấn thuốc nổ có thể phá hủy hoàn toàn 1 thành phố. Trong lịch sử chiến tranh có 2 quả bom hạt nhân được dùng trong Chiến tranh thế giới thứ hai: quả bom thứ nhất được ném xuống Hiroshima (Nhật Bản) vào ngày 6/8/1945 có tên là Little Boy và được làm từ urani; quả sau có tên là Fat Man và được ném xuống Nagasaki, cũng ở Nhật Bản 3 ngày sau đó, được làm từ plutoni gây ra hậu quả hủy diệt vô cùng lớn.
Các loại vũ khí hủy diệt hàng loạt > Vũ khí hóa học (tiếng Anh: chemical weapon)

Bài chi tiết: Vũ khí hóa học
Vũ khí hóa học là loại vũ khí sử dụng hóa chất (thường là chất độc quân sự) gây tổn thương, nguy hại trực tiếp cho người, động vật và cây cỏ. Vũ khí hóa học là một trong những loại vũ khí hủy diệt lớn gây chết người hàng loạt. Vũ khí hóa học dựa trên đặc điểm độc tính cao và gây tác dụng nhanh của chất độc quân sự để gây tổn thất lớn cho đối phương.
Các loại vũ khí hủy diệt hàng loạt > Vũ khí sinh học (tiếng Anh: biological weapon)

Bài chi tiết: Vũ khí sinh học
Vũ khí sinh học là loại vũ khí hủy diệt lớn dựa vào đặc tính gây bệnh hay truyền bệnh của các vi sinh vật như vi trùng, vi khuẩn; hoặc các độc tố do một số vi trùng tiết ra để giết hại hàng loạt.
Các loại vũ khí hủy diệt hàng loạt > Vũ khí phóng xạ (tiếng Anh: radioative weapon)

Bài chi tiết: Vũ khí phóng xạ
Các loại vũ khí hủy diệt hàng loạt > Vũ khí xung điện từ (tiếng Anh: electromagnetic pulse weapon)

Bài chi tiết: Vũ khí xung điện từ
Vũ khí xung điện từ là loại vũ khí hủy diệt, phóng xung điện từ ngắn đôi khi còn được gọi là nhiễu điện từ quá độ do con người chủ động tạo ra. Tùy thuộc vào nguồn phát mà nó có thể như là 1 bức xạ điện hoặc từ trường. Ảnh hưởng của vũ khí xung điện từ lên các thiết bị điện tử sẽ gây rối loạn và tổn hại, nếu ở mức năng lượng cao (như sét đánh) thậm chí có thể làm hư hại các công trình kiến trúc.
Các loại vũ khí hủy diệt hàng loạt > Vũ khí trọng lực (tiếng Anh: Gravity weapon)

Vũ khí trọng lực là loại vũ khí hủy diệt có thể phát ra các sóng hấp dẫn, nếu được đặt ở trong quỹ đạo gần Trái Đất.
Chú thích

↑  Guercia là một thị trấn tại Basque. Vụ ném bom Guercia diễn ra ngày 26 tháng 4 năm 1937 trong cuộc nội chiến Tây Ban Nha, do phi đoàn Đức Quốc xã Condor Legion thực hiện. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử xuất hiện một vụ ném bom vào khu vực dân cư với mục đích rõ ràng là hủy diệt toàn bộ. Theo ước tính của chính quyền Basque thì có ít nhất 1.650 người tử vong trong đó phần lớn là người già, phụ nữ và trẻ em.
↑  "Archbishop's Appeal," Times (London), 28 tháng 12 1937, trang 9.
↑
↑  “Bản sao đã lưu trữ”. Bản gốc lưu trữ ngày 28 tháng 9 năm 2007. Truy cập ngày 4 tháng 9 năm 2007.
Quả bom nguyên tử Fat Man được Mỹ ném xuống Nagasaki ngày 9/8/1945 giết chết hơn 74.000 người dân vô tội.
Scylla

Đối với các định nghĩa khác, xem Scylla (định hướng).
Thủy quái Scylla (Đất nung, 460 - 450 TCN, tìm thấy tại Aegina)
Trong thần thoại Hy Lạp, Scylla (/ˈsɪlə/; tiếng Hy Lạp: Σκύλλα) là một nữ thủy quái sống ở eo biển Messina giữa Ý và Sicilia. Scylla ở bên bờ nước Ý, đối diện với Charybdis ở Sicilia. Eo biển này khá hẹp, hẹp đến nỗi nếu các thủy thủ tránh Charybdis ở bờ bên này thì sẽ phải gặp Scylla ở bờ bên kia.
Thành ngữ trong tiếng Anh "Between Scylla and Charybdis" (tạm dịch: giữa Scylla và Charybdis) tương tự câu tránh vỏ dưa gặp vỏ dừa trong tiếng Việt, mang ý nghĩa buộc phải lựa chọn giữa hai tình huống nguy hiểm ngang nhau.
Nguồn gốc

Scylla xuất hiện lần đầu tiên trong tác phẩm Odyssey của nhà thơ Homer. Các nhà thơ Homer, Ovidius, Servius, Apollodorus đều cho rằng, nữ thần Crataeis là mẹ của Scylla. Cả Homer cũng như Ovid đều không nhắc đến cha của Scylla, nhưng Apollodorus cho rằng cha của nàng là Triton hoặc Phorcys, hay bất kỳ vị thần nào liên quan đến biển. Hesiod lại cho rằng, Apollo và Hecate là cha mẹ của Scylla, trong khi Acusilaus thì cho rằng Scylla là con của Hecate và Phorkys. Để giải quyết những mâu thuẫn này, Apollonius của Rhodes đã gán Crataeis là tên gọi khác của Hecate, và cùng với Phorcys là cha mẹ của Scylla. Stesichorus gọi mẹ của Scylla với cái tên là Lamia, là con gái của Poseidon. Còn theo Hyginus, Scylla là con của Typhon và Echidna.