9M14 Malyutka
Phát triển

Cuối những năm 1950, trên thế giới đã có một số loại tên lửa chống tăng thế hệ đầu tiên như Entac của Pháp và Cobra của Thụy Sĩ. Liên Xô khi đó cũng đã có mẫu tên lửa 3M6 Shmel (AT-1 Snapper), nhưng nó khá cồng kềnh, phải gắn trên xe cơ giới chứ bộ binh không thể mang vác được. Yêu cầu của quân đội Liên Xô đặt ra là phải chế tạo một loại tên lửa chống tăng đủ nhỏ gọn để bộ binh có thể mang vác được, trong khi tầm bắn vẫn phải đảm bảo đủ xa và sức xuyên phá đủ mạnh.
Sự ra đời của loại tên lửa này được bắt đầu từ tháng 7 năm 1961, với sự trợ giúp của chính phủ trong dự án cho hai đội thiết kế: Tula và Kolomna. Các yêu cầu được đặt ra gồm:
Có thể đặt lên xe hay mang trên người
Có tầm bắn khoảng 3000 mét
Có thể xuyên được lớp vỏ thép dày 200 mm tại góc chạm nghiêng 60°
Có khối lượng lớn nhất là 10 kg.
Cuối cùng, mẫu thử được phát triển bởi Phòng thiết kế máy Kolomna đã được chọn, đây cũng là phòng thiết kế đã chế tạo ra tổ hợp chống tăng 3M6 Shmel.
Thời gian phát triển của "Malyutka" từ khi bắt đầu dự án chính thức đến khi được đưa vào sử dụng - chưa đầy 2 năm - có lẽ là ngắn nhất so với bất kỳ hệ thống tên lửa dẫn đường nào trong lịch sử. Việc thử nghiệm 60 tên lửa diễn ra vào tháng 11 năm 1961, và sau đó hệ thống tự hành được thử nghiệm vào tháng 8 năm 1962. Hệ thống này đã hoàn thiện vào năm 1963 và nó được đưa vào trang bị vào tháng 9 năm 1963, bắt đầu sản xuất hàng loạt cùng năm. Hệ thống phóng cơ động 9K11 (AT-3 gắn trên xe thiết giáp BTR) được triển khai như một vũ khí cấp tiểu đoàn, trong trung đội chống tăng của tiểu đoàn súng trường cơ giới. Có bốn đội chống tăng 9K11 trong trung đội chống tăng, đi cùng với một đội bộ binh được trang bị 3 khẩu súng không giật SPG-9.
Vào thời điểm được giới thiệu, "Malyutka" không chỉ là loại ATGM có năng lực nhất của quân đội Liên Xô mà còn là thiết kế tân tiến bậc nhất thế giới. Với tầm bắn tối đa 3.000 mét, Malyutka đạt tầm bắn vượt trội đối với một tên lửa có kích thước nhỏ gọn như nó, đặc biệt là theo tiêu chuẩn vào năm 1963. Ngoài ra, "Malyutka" thực sự độc đáo ở chỗ nó thực sự đáp ứng các yêu cầu về khả năng mang vác linh hoạt của bộ binh (chỉ nặng hơn 10 kg), đây là điều mà không có hệ thống tên lửa chống tăng nào khác trên thế giới đáp ứng được ở thời điểm năm 1963 (ví dụ như quân đội Mỹ phải tới năm 1972 mới có tên lửa chống tăng mà bộ binh có thể mang vác là BGM-71 TOW).
Sau thành công vào năm 1963, công việc hiện đại hóa bắt đầu ngay lập tức, dẫn đến sự ra đời của tên lửa 9M14M "Malyutka-M" và được Quân đội Liên Xô sử dụng vào năm 1966. Tên lửa hiện đại hóa này có đầu đạn hiệu dụng 9N110M. Hệ thống chống tăng 9P122 "Malyutka-M" gắn trên xe thiết giáp BRDM-2 được đưa vào trang bị vào năm 1968. "Malyutka-M" đã được xuất khẩu hàng loạt tới các nước thuộc Khối Warszawa và các quốc gia khác, đặc biệt là Ai Cập và Syria, những nước đã mua lượng lớn bệ phóng và tên lửa trong quá trình tái vũ trang để chuẩn bị cho cuộc chiến tranh Ả Rập-Israel năm 1973.
Năm 1969, A9M14P "Malyutka-P" được đưa vào hoạt động. Đó là tên lửa 9M14M được điều chỉnh cho phù hợp với hệ thống dẫn đường SACLOS mới. Không có thay đổi thiết kế triệt để, chỉ một bộ đầu dò mới được thay vào tên lửa cũ.
Việc sản xuất chỉ kết thúc vào năm 1984 ở Liên Xô. Vào những năm 1990, KBM đưa ra một đề xuất hiện đại hóa các tên lửa "Malyutka" hiện có thành "Malyutka-2", với đầu đạn được thay bằng loại mới để nâng cao sức xuyên phá, và động cơ nhiên liệu rắn được tân trang lại với một nhiên liệu mới cho lực đẩy lớn hơn để bù đắp cho đầu đạn nặng hơn. Tùy chọn hiện đại hóa này chỉ nhằm vào khách hàng xuất khẩu, vì quân đội Nga đã không còn sử dụng loại tên lửa này nữa.
Hoạt động sản xuất có hoặc không có giấy phép vẫn tiếp tục ở nước ngoài trong hàng chục năm sau, đáng chú ý nhất là ở Trung Quốc và Serbia. Người Trung Quốc đã cố gắng thu được một vài tên lửa 9M14 vào đầu những năm 1970 và sao chép vào năm 1973 để tạo ra một bản sao được gọi là HJ-73. Tuy nhiên, việc triển khai hàng loạt tên lửa này tại Trung Quốc chỉ bắt đầu vào năm 1979 do những hạn chế về công nghệ của ngành vũ khí Trung Quốc vào thời điểm đó. Cho đến năm 2020, HJ-73 (phiên bản cải tiến) vẫn được quân đội Trung Quốc sử dụng.