Biểu tình của sinh viên Nhật Bản 1968–1969
Nguồn gốc của phong trào

Việc Đồng minh chiếm đóng Nhật Bản từ cuối Chiến tranh thế giới thứ hai đến năm 1952 đã mang lại những thay đổi đáng kể cho nền chính trị Nhật Bản. Các nhà chức trách khu chiếm đóng bãi bỏ Đạo luật Duy trì Trị an, một điều luật ban hành trước chiến tranh nhắm vào và bắt giữ thành viên các nhóm cánh tả. Các tù nhân cánh tả bị giam giữ theo đạo luật trên đã được trả tự do. Đảng Cộng sản Nhật Bản (JCP) và Đảng Xã hội Nhật Bản (JSP) được hợp pháp hóa, trở nên có ảnh hưởng đáng kể trong chính trường Nhật Bản. JCP tập trung vào việc thu hút các đối tượng học sinh, sinh viên, dẫn đến sự liên hệ sinh viên với các phong trào cánh tả. Chính quyền chiếm đóng ban hành Hiến pháp thời hậu chiến, trao cho các tổ chức chính trị quyền tồn tại và người lao động có quyền tổ chức. Bởi vậy, Hiến pháp mới kể từ khi được tạo ra đã được các nhóm cánh tả ở Nhật Bản ủng hộ, và sinh viên cho rằng họ có nhiệm vụ phải bảo vệ hiến pháp và tự vệ trước những hành động của Chính phủ mà họ coi là vi hiến.
Chính quyền chiếm đóng tái cấu trúc hệ thống giáo dục Nhật Bản bằng cách hủy bỏ Sắc lệnh Hoàng gia về Giáo dục, phân cấp quản lý hệ thống giáo dục và đưa vào hệ thống trường học 6-3-3-4 dựa trên hệ thống ở Mỹ (6 năm tiểu học, 3 năm trung học cơ sở, 3 năm trung học phổ thông, 4 năm đại học), áp dụng giáo dục bắt buộc 9 năm. Việc học trung học phổ thông vẫn còn hiếm và cạnh tranh. Luật thành lập trường học quốc gia năm 1949 mở rộng hệ thống giáo dục đại học, dẫn đến việc các cơ sở giáo dục đại học địa phương được hợp nhất thành các trường đại học quốc gia, đảm bảo sự tồn tại của các trường đại học do nhà nước hỗ trợ ở mọi tỉnh. Việc chuẩn hóa này đã dẫn đến việc ngày càng có nhiều học sinh chọn học trung học phổ thông, thúc đẩy Bộ Giáo dục thành lập thêm nhiều trường phổ thông tư thục. Số học sinh tốt nghiệp trung học phổ thông đã tăng lên 90% vào những năm 1960, gây áp lực lên các cơ sở giáo dục đại học và các cơ sở giáo dục trung học phải mở rộng.
Thiện cảm đối với cánh tả gia tăng trong giới sinh viên đã dẫn đến việc thành lập Zengakuren, một tổ chức sinh viên xã hội chủ nghĩa vào năm 1948. Zengakuren được thành lập sau cuộc biểu tình năm 1947–48 phản đối việc tăng học phí đại học của sinh viên đại học trên toàn quốc. Vào những năm 1950, phong trào Cánh tả mới từ Zengakuren và những người không liên kết với JCP đã nổi lên trong phong trào sinh viên. Ví dụ, một số thủ lĩnh sinh viên của Zengakuren đã tách khỏi JCP để thành lập Kyōsandō, một nhóm theo chủ nghĩa Lenin còn được biết đến với tên gọi là "The Bund", lấy theo tên của Bund der Kommunisten, một đảng chính trị quốc tế được thành lập bởi Karl Marx, Friedrich Engels và Karl Schapper vào năm 1847 tại London. Một số nhóm theo lý thuyết của Lev Davidovich Trotsky đã cùng nhau thành lập Kakukyōdō, và một số nhà lãnh đạo Zengakuren ít cấp tiến hơn trong Kyōsandō đã thành lập Shagakudō (Shakai Gakusei Dōmei). Các phe phái này giành quyền kiểm soát Zengakuren từ JCP cho Cánh tả mới.
Năm 1960, một liên minh rộng lớn của các nhóm cánh tả bao gồm JCP, JSP, Zengakuren và liên đoàn thương mại Sōhyō đại diện cho các công đoàn Nhật Bản đã tiến hành các cuộc biểu tình lớn chống lại việc gia hạn Hiệp ước Hợp tác và An ninh lẫn nhau giữa Hoa Kỳ và Nhật Bản. Đối với Zengakuren, Anpo đánh dấu một sự đổi mới và củng cố chương trình chính trị và sự lu mờ của Cánh tả Cũ so với Cánh tả mới. Trong các cuộc biểu tình Anpo năm 1960, đã có sự chia rẽ giữa hai trí thức cánh tả hàng đầu - Maruyama Masao và Yoshimoto Takaaki. Maruyama coi cuộc biểu tình là một ví dụ về việc thực hiện khái niệm shutaisei (tính chủ thể), hay nói cách khác là ý tưởng về quyền tự trị của xã hội khỏi nhà nước và bản thân, và như một ngọn hải đăng sáng chói cho các lý tưởng dân chủ. Yoshimoto thì coi cuộc biểu tình là một phản ứng chống lại sự tha hóa của tư bản, không phải là một hành động bảo vệ nền dân chủ. Yoshimoto đã cáo buộc Maruyama và những người ủng hộ là giả tạo, đạo đức giả và đi ngược lại shutaisei bằng cách tự lừa dối mình tin rằng họ chống lại chiến tranh và là sứ giả của nền dân chủ đại chúng. Cánh tả mới, đặc biệt là The Bund, tiếp thu ý tưởng của Yoshimoto và sự phê phán của ông đối với Maruyama và chủ nghĩa tiến bộ Nhật Bản. Zengakuren đã tấn công JCP, những người theo chủ nghĩa tiến bộ và bất cứ tổ chức nào mà họ coi là đe dọa shutaisei bằng cách phá hủy quyền tự chủ của bản thân và thay thế nó bằng tiên phong. Điều này đánh dấu sự chuyển hướng của Cánh tả mới Nhật Bản chống lại chủ nghĩa tiến bộ cũng như chủ nghĩa Stalin.
Vào cuối những năm 1960, số lượng sinh viên đại học và các trường đại học đạt mức cao nhất, với 52 trường đại học ở Tokyo là nơi trú ẩn an toàn cho những người Cánh tả mới. Việc thiếu kiểm duyệt xuất bản sau chiến tranh, việc in các văn bản của chủ nghĩa Mác với giá cả phải chăng, cùng với nhiều thời gian rảnh rỗi ở trường đại học đã đã dẫn đến việc nhiều sinh viên trở nên cấp tiến. Thế hệ sinh ra trong Thế hệ bùng nổ trẻ sơ sinh sau chiến tranh đã đến tuổi vào đại học. Các trường đại học đã đáp ứng sự thay đổi này bằng cách mở rộng diện tích. Căng thẳng gia tăng, và phong trào sinh viên hầu như không hoạt động kể từ khi các cuộc biểu tình ở Anpo. Tình hình trong các trường đại học ngày càng trở nên bất ổn, tạo tiền đề cho các cuộc biểu tình năm 1968.