stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Việt Nam
Nhân khẩu > Ngôn ngữ

Ngôn ngữ quốc gia của Việt Nam là tiếng Việt, một ngôn ngữ thanh điệu thuộc ngữ hệ Nam Á và là tiếng mẹ đẻ của người Việt. Hiến pháp không quy định chữ viết quốc gia hay văn tự chính thức. Văn ngôn với chữ Hán ghi âm Hán-Việt được dùng trong các văn bản hành chính trước thế kỷ 20. Chữ Nôm dựa trên chất liệu chữ Hán để ghi âm thuần Việt hình thành từ khoảng thế kỷ 7 tới thế kỷ 13, kết hợp với chữ Hán thành bộ chữ viết phổ thông cho tiếng Việt trước khi Việt Nam bị Thực dân Pháp xâm lược. Các tác phẩm thời kỳ trung đại của Việt Nam đều được ghi bằng chữ Hán và chữ Nôm, tiêu biểu có Bình Ngô Đại Cáo của Nguyễn Trãi viết bằng chữ Hán hay Truyện Kiều của Nguyễn Du sáng tác bằng chữ Nôm. Chữ Quốc ngữ là chữ Latinh được các nhà truyền giáo Dòng Tên như Francisco de Pina và Alexandre de Rhodes phát triển vào thế kỷ 17 dựa trên bảng chữ cái của tiếng Bồ Đào Nha, sau này được phổ biến thông qua các quy định bảo hộ cùng tiếng Pháp của chính quyền thuộc địa thời Pháp thuộc. Các nhóm sắc tộc thiểu số ở Việt Nam nói một số ngôn ngữ ví dụ như tiếng Tày, tiếng Nùng, tiếng Mường, tiếng H'Mông, tiếng Chăm, và tiếng Khmer. Các hệ ngôn ngữ ở Việt Nam bao gồm Nam Á, Kra-Dai, Hán-Tạng, H'Mông-Miền và Nam Đảo. Một số ngôn ngữ ký hiệu Việt Nam cũng được hình thành tại các thành phố lớn.
Việt Nam tuy là thành viên của Cộng đồng Pháp ngữ, nhưng tiếng Pháp từ vị thế ngôn ngữ chính thức của chế độ thuộc địa đã suy yếu nhanh chóng và nhường chỗ cho tiếng Anh làm ngoại ngữ chính. Với mối quan hệ với các nước phương Tây đã thay đổi và những cải cách trong quản trị về kinh tế và giáo dục, tiếng Anh có thể sử dụng như ngôn ngữ thứ hai và việc học tiếng Anh giờ đây bắt buộc tại hầu hết các trường học bên cạnh hoặc thay thế cho tiếng Pháp. Tiếng Nga, tiếng Đức được giảng dạy trong một số ít trường trung học phổ thông. Tiếng Nhật, tiếng Trung và tiếng Hàn cũng trở nên thông dụng hơn khi mối quan hệ giữa Việt Nam với các quốc gia Đông Á được tăng cường.
Nhân khẩu > Tôn giáo

Bài chi tiết: Tôn giáo tại Việt Nam và Tự do tôn giáo ở Việt Nam
Tôn giáo tại Việt Nam (2019)
Không tôn giáo, có thể tín ngưỡng dân gian (86.32%)
Công giáo (6.10%)
Tin Lành (1.00%)
Phật giáo (4.79%)
Hòa Hảo (1.02%)
Cao Đài (0.58%)
Khác (0.19%)
Việt Nam là quốc gia đa tôn giáo và tín ngưỡng. Đa số người Việt Nam không thuộc tổ chức tôn giáo nào nhưng đồng thời nhiều người trong số họ thực hành tín ngưỡng dân gian. Phật giáo du nhập vào cùng với Nho giáo và Đạo giáo (gọi chung là tam giáo) có ảnh hưởng tới văn hóa Việt Nam. Phật giáo Việt Nam đa số thuộc Đại thừa và từng có vị thế như quốc giáo thời Nhà Lý và Nhà Trần. Nho giáo đạt vị trí độc tôn dưới thời Lê sơ và Nguyễn sơ. Một số tư tưởng Nho giáo cho tới nay vẫn giữ vai trò nhất định trong trật tự xã hội Việt Nam.Công giáo truyền vào từ thế kỷ 16; nền tảng của Công giáo Việt Nam được thiết lập vững chắc vào thế kỷ 17 bởi các thừa sai Dòng Tên Bồ Đào Nha và Ý. Tin Lành truyền giảng tại Việt Nam từ đầu thế kỷ 20 bởi Hội Truyền giáo Phúc âm Liên hiệp. Ấn Độ giáo và sau này Hồi giáo truyền vào Chăm Pa. Bên cạnh các tôn giáo thế giới, Việt Nam còn có một số tôn giáo nội sinh như đạo Cao Đài và đạo Hòa Hảo.
Nhân khẩu > Tội phạm

Bài chi tiết: Tội phạm có tổ chức tại Việt Nam
Việt Nam có tỷ lệ tội phạm ở mức thấp hơn một số quốc gia phát triển. Năm Cam, Khánh Trắng là một số ví dụ về băng nhóm tội phạm có tổ chức.
Việt Nam là địa điểm có các đầu dây mại dâm, ma túy. Việt Nam chịu ảnh hưởng từ những địa danh buôn bán ma túy như Tam giác vàng và Trăng lưỡi liềm vàng. Theo một số quan chức nhận xét thì các hoạt động buôn bán ma túy càng ngày càng tinh vi và phức tạp. Việt Nam tham gia các hội nghị quốc tế bàn thảo vấn đề trên như "Hội nghị quốc tế phòng, chống ma túy, khu vực nhóm công tác Viễn Đông" do mình chủ trì với sự hợp tác của 19 nước lân cận. Năm 2012, cả nước có ước tính khoảng 170 nghìn người nghiện ma túy. Theo sự phát triển của kinh tế – xã hội, tội phạm có xu hướng tăng. Các vấn đề liên quan đến cá độ trong hoạt động thể thao rơi phần nhiều ở bóng đá. một loại hình tội phạm khác đó là tham nhũng với một số vụ án như PMU 18, Vinashin, Việt Á, chuyến bay giải cứu. Việt Nam hiện vẫn duy trì án tử hình.
Nhân khẩu > Giáo dục

Bài chi tiết: Giáo dục Việt Nam
Tỷ lệ ngân sách nhà nước dành cho giáo dục tăng từ 10,89% năm 2005 lên đến 12,05% năm 2010 và 16,85% năm 2012.
Ở Việt Nam có 5 cấp học: tiểu học, trung học cơ sở, trung học phổ thông, đại học và sau đại học. Các trường đại học chủ yếu tập trung ở Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh. Theo kết quả đánh giá học sinh quốc tế (PISA) của Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD) công bố năm 2013, điểm trung bình môn Khoa học của học sinh Việt Nam ở độ tuổi 15 năm 2012 đứng thứ 8 thế giới. Có ý kiến cho rằng kết quả này không phản ánh đúng chất lượng giáo dục Việt Nam vì các trường phổ thông theo chỉ thị của Bộ Giáo dục và Đào tạo đã chuẩn bị khá kỹ lưỡng cho kỳ thi PISA từ trước.
Với bậc đại học, Việt Nam có tổng 376 trường cao đẳng, đại học trên cả nước trong đó Bộ Giáo dục trực tiếp quản lý 54 trường. 3 cơ sở đại học lớn nhất quốc gia gồm Đại học Quốc gia Hà Nội, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Đại học Bách khoa Hà Nội. Năm 1988, Bộ Đại học ra Quyết định cho phép thành lập Trung tâm Đại học dân lập Thăng Long, trường đại học dân lập đầu tiên tại Việt Nam và đến năm 2017, toàn Việt Nam có 84 trường dân lập, tư thục. Tổng số sinh viên bậc đại học đến năm học 2016–2017 là 1.767.879 người.
Nhân khẩu > Y tế

Bài chi tiết: Ngành dược Việt Nam
Về cơ sở hạ tầng, tính đến năm 2010, toàn Việt Nam có 1.030 bệnh viện, 44 khu điều dưỡng phục hồi chức năng, 622 phòng khám đa khoa khu vực; với khoảng 246.300 giường bệnh. Bên cạnh các cơ sở y tế nhà nước đã bắt đầu hình thành một hệ thống y tế tư nhân bao gồm 19.895 cơ sở hành nghề y, 14.048 cơ sở hành nghề dược, 7.015 cơ sở hành nghề y học cổ truyền, 5 bệnh viện tư có vốn đầu tư nước ngoài đã góp phần giảm quá tải ở các bệnh viện nhà nước. Mạng lưới y tế cơ sở của Việt Nam đã có 80% số thôn bản có nhân viên y tế hoạt động, 100% số xã có trạm y tế trong đó gần 2/3 xã đạt chuẩn quốc gia.
Về nhân lực trong ngành, Việt Nam hiện có hệ thống các trường đại học y, dược phân bổ trên cả nước. Mỗi năm có hàng nghìn bác sĩ và dược sĩ đại học tốt nghiệp ra trường. Ngoài ra còn có hệ thống các trường đào tạo kỹ thuật viên trung học y, dược, nha tại các địa phương. Số lượng cán bộ nhân viên ngành y tế đã có 250.000 người trong đó có 47.000 người có trình độ đại học các loại.
Một số tổ chức quốc tế tài trợ vốn ODA và một số Tổ chức phi chính phủ (NGO) đã hỗ trợ cho Ngành Y tế của Việt Nam, tính đến năm 2010, Bộ Y tế Việt Nam đang quản lý 62 dự án ODA và trên 100 dự án NGO với tổng kinh phí hơn một tỷ USD, các dự án phân bố ở các vùng miền. Y tế Việt Nam có tham nhũng ở một số cấp độ, có thể tìm thấy trong cả 3 lĩnh vực quản lý nhà nước, dịch vụ tại cơ sở y tế và quản lý bảo hiểm y tế.
Thống kê năm 2016, người Việt có tuổi thọ trung bình 75,6 tuổi, đứng thứ 2 khu vực Đông Nam Á, chỉ sau Singapore.
Văn hóa

Bài chi tiết: Văn hóa Việt Nam
Việt Nam có nền văn hóa đa dạng: từ vùng đồng bằng sông Hồng và vùng Thanh–Nghệ với văn hóa làng xã và văn minh lúa nước đến những sắc thái văn hóa các dân tộc miền núi tại Tây Bắc và Đông Bắc, đến nền văn hóa Chăm Pa  của người Chăm tại Nam Trung Bộ, các bộ tộc Tây Nguyên, cùng vùng đất mới Nam Bộ kết hợp với văn hóa các sắc tộc Hoa, Khmer.
Về khía cạnh truyền thống, văn hóa chủ lưu của người Việt được coi là thuộc vùng văn hóa Á Đông (cùng với Trung Quốc, Triều Tiên và Nhật Bản). Với lịch sử hàng nghìn năm, từ văn hóa bản địa thời Hồng Bàng đến những ảnh hưởng của Trung Quốc và Đông Nam Á đến những ảnh hưởng của Pháp thế kỷ 19, phương Tây trong thế kỷ 20 và toàn cầu hóa từ thế kỷ 21, Việt Nam đã có những thay đổi về văn hóa theo các thời kỳ lịch sử.
54 dân tộc có những phong tục, những lễ hội mang ý nghĩa sinh hoạt cộng đồng, tín ngưỡng, sự khoan dung trong tư tưởng tôn giáo, tính cặn kẽ và ẩn dụ trong ngôn ngữ của văn học, nghệ thuật.
Văn hóa > Âm nhạc

Bài chi tiết: Âm nhạc Việt Nam
Âm nhạc truyền thống khác nhau giữa các vùng miền của Việt Nam. Âm nhạc cổ điển ở miền Bắc là hình thức âm nhạc lâu đời nhất Việt Nam. Trong lịch sử, Việt Nam có thể chịu ảnh hưởng bởi truyền thống âm nhạc Trung Quốc, Triều Tiên, Mông Cổ và Nhật Bản. Nhã nhạc là hình thức ca nhạc cung đình. Ca trù là một loại hình diễn xướng âm nhạc giàu chất liệu thi ca. Chèo, tuồng, cải lương là hình thức sân khấu ca nhạc cổ. Xẩm là một loại nhạc dân gian. Quan họ có ở Bắc Ninh và Bắc Giang. Chầu văn là hình thức ca nhạc hầu đồng. Nhạc dân tộc cải biên là một hình thức của âm nhạc dân gian Việt Nam xuất hiện từ những năm 1950. UNESCO công nhận nhã nhạc Huế, ca trù, quan họ, hát xoan, đờn ca tài tử Nam Bộ, ví giặm Nghệ Tĩnh, bài chòi, cồng chiêng Tây Nguyên, hát then là những di sản văn hóa phi vật thể. Các nhạc cụ truyền thống có thể kể đến đàn bầu, đàn gáo, đàn nguyệt, đàn đá, trống, phách...
Thế kỷ 20 xuất hiện các thể loại tân nhạc Việt Nam. Thời Chiến tranh Việt Nam, miền Bắc (Việt Nam Dân chủ Cộng hòa) phổ biến nhạc đỏ, trong khi nhạc vàng phát triển tại miền Nam (Việt Nam Cộng hòa). Âm nhạc hiện đại có tên gọi V-pop là thể loại ca nhạc tiếng Việt rất phổ biến trên các phương tiện truyền thông ngày nay, với các ca sĩ như Đàm Vĩnh Hưng, Đông Nhi, Sơn Tùng M-TP, Min, Mỹ Tâm hay các diva như Thanh Lam, Hồng Nhung, Trần Thu Hà và Mỹ Linh.
Văn hóa > Trang phục

Bài chi tiết: Trang phục Việt Nam
Áo dài là trang phục truyền thống phổ biến ở Việt Nam, thường được nữ giới mặc trong những dịp như đám cưới và lễ hội. Áo dài trắng là đồng phục bắt buộc cho nữ sinh trung học ở một số trường trung học phổ thông tại Việt Nam, ít nhất là phải mặc trong tiết Chào cờ. một số ví dụ khác về trang phục tại Việt Nam bao gồm áo giao lĩnh, áo tứ thân, áo ngũ cốc, yếm, áo bà ba, áo gấm, áo Nhật Bình... Mũ nón bao gồm nón lá và nón quai thao. Các trang phục của người dân tộc thiểu số cũng có thể sử dụng.
Văn hóa > Ẩm thực

Bài chi tiết: Ẩm thực Việt Nam
Ẩm thực Việt Nam có sự kết hợp của 5 yếu tố cơ bản: cay, chua, đắng, mặn và ngọt. Nước mắm, nước tương... là một trong những nguyên liệu tạo hương liệu trong món ăn.
Phong cách nấu ăn trong ẩm thực Việt Nam có thể có các nguyên liệu tươi hơn, dùng dầu ít hơn và phụ thuộc hơn vào rau thơm, rau quả.
Một đặc điểm để phân biệt ẩm thực Việt Nam với các nước khác là ẩm thực Việt Nam chú trọng ăn ngon, đôi khi không đặt mục tiêu hàng đầu là ăn bổ. Bởi vậy trong hệ thống có thể có ít hơn những món cầu kỳ, hầm nhừ, ninh kỹ như trong ẩm thực Trung Quốc cũng như không thiên về bày biện có tính thẩm mỹ cao như trong ẩm thực Nhật Bản mà thiên về phối trộn gia vị hoặc sử dụng những nguyên liệu dai, giòn (ví dụ như chân cánh gà, phủ tạng động vật, trứng vịt lộn...).
Văn hóa > Thể thao

Xem thêm: Thể thao tại Việt Nam, Việt Nam tại Thế vận hội, và Việt Nam tại Đại hội Thể thao châu Á
Các môn thể thao truyền thống Việt Nam có đấu vật, võ thuật, đá cầu, cờ tướng... Ở một số khu vực tập trung người dân tộc thiểu số có bắn nỏ, đẩy gậy. Một số môn thể thao hiện đại có sự phổ biến như bóng đá, bóng bàn, bóng rổ, bóng chuyền, cầu lông, billiards, cờ vua.... Bóng đá là môn thể thao được người Việt Nam quan tâm, chơi và theo dõi nhiều nhất.
Tại các kỳ Olympic mùa hè, Quốc gia Việt Nam và Việt Nam Cộng hòa tham gia từ năm 1952 đến năm 1972 nhưng không có huy chương, còn Việt Nam Dân chủ Cộng hòa không tham gia lần nào. Sau khi thống nhất vào năm 1975, Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam bắt đầu tham gia từ năm 1980, có huy chương đầu tiên là huy chương bạc vào năm 2000 bởi võ sĩ Taekwondo Trần Hiếu Ngân, và giành được huy chương vàng đầu tiên vào năm 2016 của Hoàng Xuân Vinh trong môn bắn súng. Ở Olympic người khuyết tật, Việt Nam tham gia từ năm 2000 và cũng có huy chương vàng đầu tiên do lực sĩ Lê Văn Công ở môn cử tạ đạt được vào năm 2016. Do là nước nhiệt đới, Việt Nam không phát triển các môn thể thao mùa đông (như trượt băng), cũng như chưa từng tham gia Olympic mùa đông.
Văn hóa > Ngày lễ

Bài chi tiết: Các ngày lễ ở Việt Nam
| Ngày tháng | Số ngày | Tên |
| --- | --- | --- |
| 1 tháng 1 | 1 | Tết Dương Lịch |
| 30 tháng 12 (29 tháng 12 nếu tháng thiếu) đến 4 tháng 1 (âm lịch) | 5-15 | Tết Nguyên Đán |
| 10 tháng 3 (âm lịch) | 1 | Ngày Giỗ Tổ Hùng Vương |
| 30 tháng 4 | 1 | Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước |
| 1 tháng 5 | 1 | Ngày Quốc tế Lao động |
| 2 tháng 9 | 2 | Ngày Quốc khánh |
Thal, Graz-Umgebung

| --- | --- |
Thal
Huy hiệu: Vị trí
Coat of arms of Thal: 
Hành chính
Quốc gia:  Áo
Bang: Steiermark
Huyện: Graz-Umgebung

Thị trưởng: Peter Schickhofer (SPÖ)
Dữ liệu thống kê cơ bản
Diện tích: 18,57 km² (7,2 mi²)

Độ cao: 440 m  (1444 ft)
Dân số: 2.212  (2005)
 - Mật độ: 119 /km² (309 /sq mi)



Thông tin khác
Múi giờ: CET/CEST (UTC+1/+2)
Biển số xe: GU
Mã bưu chính: 8051, 8052, 8151
Mã vùng: 0316
Website: www.thal.steiermark.at
Location of Thal within Graz-Umgebung district
Map 
Thal (phát âm tiếng Đức: [ˈtaːl]) là một đô thị thuộc huyện Graz-Umgebung bang Steiermark, nước Áo. Đô thị Thal, Graz-Umgebung có diện tích 18,57 km², dân số thời điểm cuối năm 2008 là 440 người.Đây cũng chính là quê hương của Arnold Schwarzenegger .
Dân số

| Biến động dân số> Year | Biến động dân số> Dân số |
| --- | --- |
1869: 854
1880: 825
1890: 895
1900: 860
1910: 813
1923: 928
1934: 874
1939: 863
1951: 1.132
1961: 1.248
1971: 1.402
1981: 1.639
1991: 1.925
2001: 2.138
Sân vận động Bollaert-Delelis

| --- | --- |

vi
Tên cũ: Sân vận động Félix-Bollaert (1933–2012)
Vị trí: Lens, Pháp
Tọa độ: 50°25′58″B 2°48′54″Đ﻿ / ﻿50,43278°B 2,815°Đ﻿ / 50.43278; 2.81500
Sức chứa: 38.058 (sau khi cải tạo)
Công trình xây dựng
Khánh thành: 18 tháng 6 năm 1933
Sửa chữa lại: 2014–2015
Bên thuê sân
RC Lens
Sân vận động Bollaert-Delelis (tiếng Pháp: Stade Bollaert-Delelis; phát âm tiếng Pháp: [stad bɔlaʁt dələlis]) là một sân vận động bóng đá ở Lens, Pháp. Sân được xây dựng vào năm 1933. Đây là sân nhà của RC Lens. Sân vận động có sức chứa 38.058 chỗ ngồi - nhiều hơn dân số thành phố Lens khoảng 7.000 người. Ban đầu, sân vận động này được đặt theo tên của Félix Bollaert, giám đốc của Compagnie des Mines de Lens, người luôn cố gắng thúc đẩy sự phát triển của các câu lạc bộ thể thao trong thành phố Lens. Công việc xây dựng được bắt đầu vào năm 1931, nhưng Bollaert đã qua đời ngay trước khi sân vận động được khánh thành. Sân được đổi tên thành Sân vận động Bollaert-Delelis vào năm 2012, sau khi André Delelis, cựu Thị trưởng Lens và cựu Bộ trưởng Bộ Thương mại dưới thời Tổng thống François Mitterrand, qua đời.
Các trận đấu thể thao lớn > Giải vô địch bóng đá châu Âu 1984

| Ngày | Đội #1 | Kết quả | Đội #2 | Vòng |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 13 tháng 6 năm 1984 |  Bỉ | 2–0 |  Nam Tư | Bảng A |
| 17 tháng 6 năm 1984 |  Tây Đức | 2–1 |  România | Bảng B |
Các trận đấu thể thao lớn > Giải vô địch bóng đá thế giới 1998

Sân vận động là một trong những địa điểm tổ chức Giải vô địch bóng đá thế giới 1998, và đã tổ chức các trận đấu sau:
| Ngày | Đội #1 | Kết quả | Đội #2 | Vòng |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 12 tháng 6 năm 1998 |  Ả Rập Xê Út | 0–1 |  Đan Mạch | Bảng C |
| 14 tháng 6 năm 1998 |  Jamaica | 1–3 |  Croatia | Bảng H |
| 21 tháng 6 năm 1998 |  Đức | 2–2 |  Nam Tư | Bảng F |
| 24 tháng 6 năm 1998 |  Tây Ban Nha | 6–1 |  Bulgaria | Bảng D |
| 26 tháng 6 năm 1998 |  Colombia | 0–2 |  Anh | Bảng G |
| 28 tháng 6 năm 1998 |  Pháp | 1–0 |  Paraguay | Vòng 16 đội |
Các trận đấu thể thao lớn > Giải vô địch bóng bầu dục thế giới 1999

| Ngày | Đội #1 | Kết quả | Đội #2 | Vòng |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 20 tháng 10 năm 1999 |  Ireland | 24–28 |  Argentina | Vòng play-off |
Các trận đấu thể thao lớn > Giải vô địch bóng bầu dục thế giới 2007

| Ngày | Đội #1 | Kết quả | Đội #2 | Vòng |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 8 tháng 9 năm 2007 |  Anh | 28–10 |  Hoa Kỳ | Bảng A |
| 22 tháng 9 năm 2007 |  Nam Phi | 30–25 |  Tonga | Bảng A |
| 26 tháng 9 năm 2007 |  Gruzia | 30–0 |  Namibia | Bảng D |
Các trận đấu thể thao lớn > Giải vô địch bóng đá châu Âu 2016

Vào tháng 5 năm 2011, sân vận động đã được lựa chọn để tổ chức Giải vô địch bóng đá châu Âu 2016. Sân đã đóng cửa trong mùa giải 2014-15 để cải tạo cho Euro 2016. Sân vận động này được tổ chức 4 trận đấu tại Euro 2016, bao gồm 3 trận đấu ở vòng bảng và 1 trận ở vòng 16 đội.
| Ngày | Thời gian (CEST) | Đội #1 | Kết quả | Đội #2 | Vòng | Khán giả |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 11 tháng 6 năm 2016 | 15:00 |  Albania | 0 - 1 |  Thụy Sĩ | Bảng A | 33.805 |
| 16 tháng 6 năm 2016 | 15:00 |  Anh | 2 - 1 |  Wales | Bảng B | 34.033 |
| 21 tháng 6 năm 2016 | 21:00 |  Cộng hòa Séc | 0 - 2 |  Thổ Nhĩ Kỳ | Bảng D | 32.836 |
| 25 tháng 6 năm 2016 | 21:00 |  Croatia | 0 - 1 |  Bồ Đào Nha | Vòng 16 đội | 33.523 |
Tiếng Qashqai

| Tiếng Qashqai |
| --- | --- |
قاشقای ديلى, Kaşqay dili
Sử dụng tại: Iran
Khu vực: Fars, Isfahan, Bushehr, Chaharmahal và Bakhtiari, Kohgiluyeh và Boyer-Ahmad, Khuzestan
Tổng số người nói: 949.000
Dân tộc: Qashqai
Phân loại: TurkOghuzOghuz NamTiếng Qashqai
Hệ chữ viết: chữ Ba Tư
Mã ngôn ngữ
ISO 639-3: qxq
Glottolog: qash1240
Linguasphere: bộ phận của 44-AAB-a
Bài viết này có chứa ký tự ngữ âm IPA. Nếu không thích hợp hỗ trợ dựng hình, bạn có thể sẽ nhìn thấy dấu chấm hỏi, hộp, hoặc ký hiệu khác thay vì kí tự Unicode. Để biết hướng dẫn giới thiệu về các ký hiệu IPA, xem Trợ giúp:IPA.
Tiếng Qashqai (قاشقای ديلى, cũng viết là Qashqay, Kashkai, Kashkay, Qašqā'ī và Qashqa'i) là một ngôn ngữ Oghuz nói bởi người Qashqai, một nhóm dân tộc sống chủ yếu ở tỉnh Fars, miền nam Iran. Encyclopædia Iranica coi tiếng Qashqai là một nhóm phương ngữ thứ ba độc lập trong nhóm ngôn ngữ Turk tây nam. Nó được biết đến với cái tên Turki. Ước tính số lượng người nói Qashqai không thống nhất. Ethnologue đưa ra con số 949.000 vào năm 2015.
Tiếng Qashqai có mối quan hệ chặt chẽ với tiếng Azerbaijan, còn được gọi là tiếng Azer. Tuy nhiên, một số phương ngũ Qashqai, cụ thể là phương ngữ được nói trong bộ lạc Sheshbeyli có chung đặc điểm với tiếng Thổ Nhĩ Kỳ. Tuy nhiên, trong ý nghĩa chính trị xã hội, tiếng Qashqai được coi là một ngôn ngữ riêng rẽ đúng nghĩa.
Giống như các ngôn ngữ Turk được nói ở Iran khác, chẳng hạn như tiếng Azerbaijan, tiếng Qashqai sử dụng một phiên bản sửa đổi của chữ Ba Tư-Ả Rập.
Hình thái

Các hậu tố tương tự như tiếng Azerbaijan.
Édouard Hentsch

Édouard Hentsch
Edouard Hentsch (10/7/1829, Sécheron - 10/10/1892, Paris) là một chủ nhà băng người Thụy Sĩ.
Tiểu sử

Xuất thân từ gia đình của chủ nhà băng nổi tiếng, cháu của chủ nhà băng Henri Hentsch; Edouard Hentsch được gia đình gửi đến London (Anh) để học tập về kinh doanh và ngân hàng. Là hội viên của nhà băng Hentsch, ông leo lên chức Giám đốc ngân hàng Comptoir national d'escompte de Paris.
Năm 1863 - 1864, ông thành lập liên tiếp hai ngân hàng tại Paris: ngân hàng Bank of Credit and Deposit of the Netherlands (1863) và ngân hàng Société Générale (1864). Ông trở thành cổ đông đắc lực của chủ nhà băng Pháp là Alfred André trong việc quản lý Evian Mineral Water Company. Năm 1872, ông tiến hành hợp nhất ngân hàng Credit and Deposits du Pays-Bas với ngân hàng Paris - Netherlands trở thành ngân hàng chung:  Banque de Paris and the Netherlands, do ông là Giám đốc đầu tiên.
Ông trở thành Giám đốc đầu tiên của Ngân hàng Đông Dương từ năm 1875 đến năm 1889
Noi theo Copper Crash, ông tiếp tục cống hiến về lĩnh vực quản trị và giám đốc chuỗi ngân hàng cho đến khi mất.
Epimecis marcida

| Epimecis marcida> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Epimecis
Loài (species): E. marcida
Danh pháp hai phần
Epimecis marcida Warren 1906 
Epimecis marcida là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Namangan

| Namangan Namangan / Наманган |
| --- | --- |

NamanganVị trí ở Uzbekistan
Tọa độ: 41°38′B 71°58′Đ﻿ / ﻿41,633°B 71,967°Đ﻿ / 41.633; 71.967 
Quốc gia:  Uzbekistan
Tỉnh: Tỉnh Namangan
Độ cao: 476 m (1,562 ft)
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 441,3
Múi giờ: UTC+5
Namangan (phát âm tiếng Uzbek: [næmæŋɡæn]; tiếng Nga: Наманган) là một thành phố ở miền đông Uzbekistan. Đây là trung tâm hành chính, kinh tế và văn hóa của tỉnh Namangan. Về mặt hành chính, đây là một thành phố cấp huyện. Namangan nằm ở rìa phía bắc của Thung lũng Fergana, cách biên giới Kyrgyzstan chưa đầy 30 km, và có sân bay Namangan.
Namangan là một trung tâm thương mại và thủ công quan trọng ở Thung lũng Fergana kể từ thế kỷ 17. Nhiều nhà máy được xây dựng trong thành phố từ thời Xô Viết. Trong Thế chiến thứ hai, sản xuất công nghiệp ở Namangan tăng gấp 5 lần so với giai đoạn 1926–1927. Hiện tại, Namangan chủ yếu là trung tâm công nghiệp nhẹ, chuyên về chế biến thực phẩm. Dân số được ghi nhận chính thức của thành phố là 657.000 người vào năm 2022. Người Uzbek là nhóm dân tộc lớn nhất.
Khí hậu

Namangan có khí hậu bán khô lạnh (phân loại khí hậu Köppen: BSk) với mùa đông lạnh và mùa hè nóng. Nhiệt độ trung bình tháng 7 là 26,3 °C (79,3 °F). Nhiệt độ thấp nhất tháng 1 −2,3 °C (27,9 °F).
| Dữ liệu khí hậu của Namangan> Tháng | Dữ liệu khí hậu của Namangan> 1 | Dữ liệu khí hậu của Namangan> 2 | Dữ liệu khí hậu của Namangan> 3 | Dữ liệu khí hậu của Namangan> 4 | Dữ liệu khí hậu của Namangan> 5 | Dữ liệu khí hậu của Namangan> 6 | Dữ liệu khí hậu của Namangan> 7 | Dữ liệu khí hậu của Namangan> 8 | Dữ liệu khí hậu của Namangan> 9 | Dữ liệu khí hậu của Namangan> 10 | Dữ liệu khí hậu của Namangan> 11 | Dữ liệu khí hậu của Namangan> 12 | Dữ liệu khí hậu của Namangan> Năm |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Trung bình ngày tối đa °F | 39 | 43 | 54 | 68 | 77 | 88 | 91 | 90 | 79 | 68 | 55 | 45 | 66 |
| Tối thiểu trung bình ngày °F | 25 | 28 | 37 | 48 | 55 | 66 | 70 | 66 | 57 | 46 | 37 | 30 | 47 |
| Lượng Giáng thủy trung bình inches | 1.1 | 1.2 | 1.3 | 1.2 | 4.3 | 0.4 | 0.2 | 0.2 | 0.2 | 1.0 | 0.9 | 1.1 | 13.1 |
| Trung bình ngày tối đa °C | 4 | 6 | 12 | 20 | 25 | 31 | 33 | 32 | 26 | 20 | 13 | 7 | 19 |
| Trung bình ngày tối thiểu °C | −4 | −2 | 3 | 9 | 13 | 19 | 21 | 19 | 14 | 8 | 3 | −1 | 9 |
| Lượng Giáng thủy trung bình mm | 27 | 30 | 34 | 31 | 108 | 11 | 5 | 5 | 5 | 25 | 24 | 28 | 333 |
| Số ngày mưa trung bình | 8 | 8 | 8 | 6 | 9 | 2 | 2 | 1 | 1 | 5 | 6 | 6 | 62 |
Nguồn: https://www.weather-atlas.com/en/uzbekistan/namangan-climate
Nhân khẩu

Với dân số 644.800 người (2021), Namangan là thành phố có dân số lớn thứ hai ở Uzbekistan. Từ năm 2016 đến 2017, dân số đã tăng gần 100.000 người, một phần do sự thay đổi ranh giới giữa thành phố và các huyện lân cận. Người Uzbek và người Tajik là những nhóm dân tộc lớn nhất.
| Năm | Số dân | ±% năm |
| --- | --- | --- |
| 1897 | 62.000 | —     |
| 1926 | 74.000 | +0.61% |
| 1939 | 77.000 | +0.31% |
| 1959 | 123.000 | +2.37% |
| 1973 | 194.000 | +3.31% |
| 1986 | 283.000 | +2.95% |
| 2003 | 395.800 | +1.99% |
| 2011 | 453.500 | +1.72% |
| 2014 | 475.700 | +1.61% |
| 2016 | 493.300 | +1.83% |
| 2017 | 590.200 | +19.64% |
| 2018 | 600.200 | +1.69% |
| 2021 | 644.800 | +2.42% |
Nguồn:
Thành phố kết nghĩa

Seongnam, Hàn Quốc
Thượng Hải, Trung Quốc
Praha, Cộng hòa Séc