Solon
Các cải cách của Solon > Sau các cải cách của Solon

Sau khi hoàn thành việc cải cách, Solon từ bỏ quyền lực tuyệt đối đang có và rời khỏi đất nước. Theo Herodotus thành bang này buộc phải giữ nguyên các cải cách của Solon trong 10 năm, trong khi theo Plutarch và tác giả của Hiến pháp người Athens (được cho là Aristotle) thì họ buộc phải làm thế trong 100 năm. Một học giả hiện đại cho rằng khoảng thời gian mà Herodotus ghi lại có lẽ đúng hơn về mặt lịch sử do trùng với 10 năm Solon đã rời đất nước. Trong bốn năm đầu khi Solon rời đi, những vết rạn nứt cũ trong xã hội đã xuất hiện, với những rắc rối mới. Có một số vấn đề trong các thủ tục mới của chính phủ, các quan chức được bầu đôi khi không chịu từ chức, và đôi khi những chức vụ quan trọng bị bỏ trống. Người ta còn nói rằng có một số người đã trách cứ Solon vì những chuyện này. Cuối cùng thì một người họ hàng của Solon, Peisistratos, dùng vũ lực để chấm dứt hiện tượng chia bè kết phái, và bất chấp hiến pháp mà trở thành một bạo chúa. Theo Plutarch, Solon nói rằng người Athens đã ngu dốt và hèn nhát khi để chuyện đó xảy ra.
Hiện nay ta chỉ biết đến các vần thơ của Solon dưới dạng những câu trích dẫn rời rạc mà các tác giả cổ đại, như Plutarch và Demosthenes, dùng để minh họa cho lý luận của họ. Có thể một số câu đã bị gán nhầm cho ông và một số học giả đã phát hiện ra việc các tác giả sau này tự ý viết thêm vào. Ông cũng là công dân đầu tiên của Athens nhắc đến nữ thần Athena (fr. 4.1–4).
Thơ của Solon thường được coi là không nổi bật. Người ta đôi khi nói thơ của ông có vẻ 'tự cao' và 'vênh váo' và ông từng làm một bài vãn ca hàm chứa lời khuyên đạo đức cho một nhà thơ giỏi hơn ông, Mimnermus. Hầu hết những câu thơ còn lại đến ngày nay đều thể hiện rằng ông viết thơ khi đang là một nhà hoạt động chính trị, quyết tâm củng cố quyền lực và quyền lãnh đạo của cá nhân ông, được nhà nghiên cứu chủ nghĩa cổ điển người Đức là Wilamowitz cho là một "bài diễn thuyết có vần" (Eine Volksrede in Versen). Tuy nhiên theo Plutarch, Solon ban đầu chỉ viết thơ cho vui, và bàn luận về niềm vui này theo lối thông thường thay vì theo lối triết học. Phong cách viết bi thảm của Solon được cho là lấy cảm hứng từ Tyrtaeus. Ông cũng viết thơ trào phúng và thơ trochaic, theo một học giả hiện đại, hai kiểu thơ này sống động và thẳng thắn hơn vãn ca của ông và có lẽ đã mở đường cho phong cách kịch trào phúng của Athens sau này.
Thơ Solon quan trọng vì tính lịch sử chứ không phải tính nghệ thuật, là suy nghĩ riêng về các cải cách và thái độ của ông. Tuy nhiên, thơ không phải là thể loại lý tưởng để lưu lại dữ kiện lịch sử, và những câu thơ còn lại đến hiện nay cho ta rất ít thông tin. Theo thơ Solon, thì những cải cách của ông là nhằm mục đích hòa giải chính trị cho Athens, trong một khoảng thời gian mà người dân thành phố bắt đầu chia bè kết phái do những khác biệt xã hội và kinh tế:
| --- | --- |
πολλοὶ γὰρ πλουτεῦσι κακοί, ἀγαθοὶ δὲ πένονται:  ἀλλ' ἡμεῖς αὐτοῖς οὐ διαμειψόμεθα  τῆς ἀρετῆς τὸν πλοῦτον: ἐπεὶ τὸ μὲν ἔμπεδον αἰεί,  χρήματα δ' ἀνθρώπων ἄλλοτε ἄλλος ἔχει.: Có người xấu thì giàu, có người tốt lại nghèo;  Ta sẽ không đánh đổi đạo đức lấy tiền tài:  Đạo đức là thứ không gì lấy đi được,  Nhưng tiền tài thì đổi chủ suốt ngày.

Bản dịch bởi nhà thơ người Anh John Dryden, lời thơ của Solon định ra cái gọi là 'sự cao thượng về đạo đức' để giải hòa hoặc tảng lờ đi sự khác biệt giữa người giàu và người nghèo. Thơ ông ám chỉ ông định dùng quyền lực lập pháp tuyệt đối của mình để hòa giải cho các phe phái khác nhau trong nước:
| --- | --- |
ἔστην δ' ἀμφιβαλὼν κρατερὸν σάκος ἀμφοτέροισι:  νικᾶν δ' οὐκ εἴασ' οὐδετέρους ἀδίκως.: Trước cả hai bên, tôi giơ cao tấm khiên quyền lực  Không để ai đụng đến quyền lợi của đối phương.

Nỗ lực của ông rõ ràng đã bị hiểu nhầm:
| --- | --- |
χαῦνα μὲν τότ' ἐφράσαντο, νῦν δέ μοι χολούμενοι  λοξὸν ὀφθαλμοῖς ὁρῶσι πάντες ὥστε δήϊον.: Trước đây họ khoe khoang với tôi; mắt nhìn tránh chỗ khác  Giờ họ ngờ vực nhìn tôi; không còn bạn mà đã thành thù.

Solon nói nhiều về 'chủ nghĩa dân tộc' của Athens, cụ thể là trong cuộc xung đột với Megara, vùng đất hàng xóm và cũng là đối thủ trong vùng vịnh Saronic. Plutarch thể hiện sự ngưỡng mộ với khúc vãn ca mà Solon viết cho người Athens để động viên quân lính chiến lại hòn đảo Salamis mà Megara kiểm soát. Cũng về bài thơ đó, Diogenes Laërtius nói rằng nó đã khích lệ tinh thần dân tộc của người Athens mạnh hơn bất cứ câu thơ nào mà Solon từng viết:
Ta cùng đi đến Salamis để chiến đấu vì hòn đảo

Ta quyết tâm đi, và rửa sạch mối nhục này!
Một đoạn khác thì miêu tả về bánh mì và bánh ngọt đủ loại:
Họ nhậu nhẹt và một số người ăn mật ong cùng bánh vừng (itria), số khác thì bánh mì, còn lại là gouroi trộn với đậu lăng. Tại nơi đó, không thiếu loại bánh nào, với đủ thứ nhân bánh, làm từ mọi thứ gì mọc lên từ đất đen cho con người, tất cả đều được bày ra vô cùng hào phóng.
Vùng đất trù phú với đủ loại bánh mà Solon miêu tả vẫn chưa rõ là đâu. Một số học giả suy diễn rằng đó có thể là Ba Tư dựa trên lời bình của Herodotus rằng bánh ngọt là phần quan trọng nhất của bữa ăn, có thể là một thành bang Hy Lạp, hoặc thậm chí là một tưởng tượng về 'thiên đường'. Dù Athenaeus không thể nhận dạng được bánh hours từ thơ của Solon, ông miêu tả rằng đó là một loại bánh plakous ám chỉ rằng loại bánh này 'phẳng'. Các loại bánh tương tự cũng được miêu tả bởi Philoxenus đảo Cythera.