stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Vườn quốc gia Xuân Liên
Hệ thực vật

Bốn kiểu rừng chính ở Xuân Liên là rừng lá kim hỗn giao và rừng lá rộng thường xanh trên núi thấp chiếm khoảng 18% tổng diện tích khu bảo tồn, ở các đai cao trên 800 m, với các loài cây gỗ lá rộng của họ Dẻ, họ Long não và họ Dầu (Dipterocarpaceae), ngoài ra một số loài hạt trần như thông nàng (Podocarpus imbricatus), sa mu (Cunninghamia konishii) và pơ mu (Fokienia hodginsii) cũng xuất hiện rải rác trên các đai cao trên 1000m trong kiểu rừng này. Kiểu rừng chính thứ hai là rừng thường xanh trên đất thấp xuất hiện ở độ cao dưới 800 m. Kiểu rừng này đã bị chặt phá và suy thoái nghiêm trọng và chỉ chiếm 3% tổng diện tích tự nhiên của vùng. Các kiểu rừng thứ sinh có rừng hỗn giao tre nứa, cây gỗ và rừng thường xanh phục hồi, cả hai đều là dạng thảm thực vật thứ sinh phát triển từ rừng sau khai thác hoặc sau nương rẫy. Các kiểu thảm thực vật còn lại là rừng tre nứa thuần loại, trảng cỏ và trảng cây bụi (Lê Trọng Trải et al. 1999).
Theo thống kê sơ bộ, vườn quốc gia hiện có hơn 6.000 ha rừng nguyên sinh, 572 loài thực vật, trong đó có 156 cây thuốc quý, hơn 40 loài cây ăn quả, hơn 300 loài cây lấy gỗ, 23 loài cây lấy nhựa và dầu như trầm gió, bời lời, quế và hàng trăm cây thuốc quý, cây đan lát, hàng chục họ lan. Đặc biệt, ở đây còn có loài cọ Bắc Sơn quanh năm tốt tươi, tán lá mọc chụm ở ngọn, dáng to cao, tạo nên vẻ đẹp uy nghi, hùng vĩ...
Trong số 560 loài thực vật ghi nhận được tại Xuân Liên năm 1998, có 4 loài là các loài đặc hữu Việt Nam là cây vù hương (Cinnamomum balansae), Cọ mai nháp lá nhỏ (Colona poilanei), loài Croton boniana và cây lá nến không gai (Macaranga balansae).
Hệ động vật

Tính đa dạng động vật của khu vực này còn tương đối cao so với các khu bảo vệ khác ở miền Bắc và miền Trung Việt Nam. Tổng số có 38 loài thú được ghi nhận, mười trong số đó là các loài bị đe dọa trên toàn cầu. Các loài thú được ghi nhận có tầm quan trọng đặc biệt đối với công tác bảo tồn bao bồm bò tót, voọc xám, vượn đen má trắng và mang Roosevelt (Muntiacus rooseveltorum). Đây là ghi nhận đầu tiên về mang Roosevelt kể từ khi loài này được phát hiện tại Lào 69 năm trước, đây cũng là ghi nhận đầu tiên của loài này ở Việt Nam. Tổng số có 134 loài chim được ghi nhận trong quá trình điều tra trong đó có một loài phân bố hẹp là khướu mỏ dài(Lê Trọng Trải et al. 1999).
Theo thống kê sơ bộ, khu bảo tồn có 136 loài chim thuộc 11 bộ 29 họ điển hình, một số loài có số lượng lớn như gà rừng, hồng hoàng; 53 loài bò sát và lưỡng cư, 143 loài bướm...
Di tích, danh lam thắng cảnh

Cùng nằm trong Vườn quốc gia Xuân Liên có đền thờ Cầm Bá Thước, người lãnh đạo phong trào Cần vương ở phía Tây Thanh Hóa. Đền thờ nằm ở ngã ba Cửa Đạt bên hữu ngạn sông Chu, thuộc xã Xuân Mỹ trước đây. Cách công trình Thủy lợi, Thủy điện Cửa Đạt hơn 1 km về phía Đông là đền Cô, đây là đền trình trước khi du khách vào lễ, thăm viếng đền Cầm Bá Thước và đền Bà Chúa Thượng Ngàn.
Hoa hậu Hoàn vũ 2023

Đối với lần tổ chức thứ 71 của cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ vào ngày 14 tháng 1 năm 2023, xem Hoa hậu Hoàn vũ 2022.
| Hoa hậu Hoàn vũ 2023 |
| --- | --- |
Hoa hậu Hoàn vũ 2023
Ngày: 18 tháng 11 năm 2023
Dẫn chương trình: Jeannie Mai Maria Menounos Olivia Culpo Catriona Gray Zuri Hall
Địa điểm: Đấu trường José Adolfo Pineda, San Salvador, El Salvador
Truyền hình: Quốc tế: The Roku Channel TelemundoĐịa phương: Canal 2
Tham gia: 84
Số xếp hạng: 20
Lần đầu tham gia: Pakistan
Bỏ cuộc: Armenia Belize Bhutan Trung Quốc Ghana Haiti Kyrgyzstan Seychelles Thổ Nhĩ Kỳ Uruguay
Trở lại: Đan Mạch Ai Cập Guyana Hungary Ireland Kazakhstan Latvia Mông Cổ Na Uy Zimbabwe
Người chiến thắng: Sheynnis Palacios  Nicaragua
Thân thiện: Athenea Pérez  Tây Ban Nha
Quốc phục đẹp nhất: Michelle Dee  Philippines
← 20222024 →
Hoa hậu Hoàn vũ 2023 là cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ lần thứ 72 được tổ chức vào ngày 18 tháng 11 năm 2023 tại Đấu trường José Adolfo Pineda, San Salvador, El Salvador. Hoa hậu Hoàn vũ 2022 R'Bonney Gabriel đến từ Hoa Kỳ đã trao lại vương miện cho người kế nhiệm Sheynnis Palacios đến từ Nicaragua, Sheynnis đã trở thành người Nicaragua đầu tiên đăng quang Hoa hậu Hoàn vũ.
Các thí sinh đến từ 84 quốc gia và vùng lãnh thổ đã tranh tài trong ấn bản lần này. Chương trình được dẫn bởi Jeannie Mai và Hoa hậu Hoàn vũ 2012 Olivia Culpo năm thứ hai liên tiếp, cùng với Maria Menounos. Hoa hậu Hoàn vũ 2018 Catriona Gray và Zuri Hall cũng năm thứ hai liên tiếp làm phóng viên hậu trường. John Legend là ca sĩ khách mời trong ấn bản này.
Thông tin cuộc thi > Địa điểm tổ chức

Ngày 14 tháng 1 năm 2023, tổ chức cuộc thi đã thông báo phiên bản lần thứ 72 sẽ được tổ chức ở El Salvador. Đây cũng là lần đầu tiên cuộc thi diễn ra tại một quốc gia Mỹ Latin kể từ năm 2011.
Vào ngày 14 tháng 1 năm 2023, trong cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ 2022, Tổng thống El Salvador Nayib Bukele thông báo rằng cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ lần thứ 72 sẽ được tổ chức tại El Salvador vào cuối năm 2023, sau khi tổ chức cuộc thi lần cuối vào năm 1975. Sau đó, vào ngày 27 tháng 7 năm 2023, Tổ chức Hoa hậu Hoàn vũ thông báo cuộc thi sẽ diễn ra vào ngày 18 tháng 11 năm 2023.
Sự lựa chọn El Salvador đã vấp phải sự chỉ trích do đất nước này vẫn đang trong tình trạng khẩn cấp trong bối cảnh cuộc đàn áp các băng đảng tại El Salvador. Các cuộc biểu tình đã được tổ chức tại thủ đô San Salvador sau khi chính phủ công bố phân bổ công quỹ để tổ chức cuộc thi trong bối cảnh khủng hoảng kinh tế. Hơn nữa, những người phản đối việc tổ chức đã chế nhạo việc tổ chức như một cách để "đánh lạc hướng của công chúng khỏi sự vi phạm nhân quyền trong cuộc trấn áp các băng đảng của Tổng thống Bukele và các cách mà ông ấy đã thực hiện để hạn chế bị chỉ trích".
Để quảng bá cuộc thi, ban tổ chức đã cung cấp gói du lịch "Hello Universe".
Thông tin cuộc thi > Lựa chọn thí sinh

Các thí sinh từ 84 quốc gia và vùng lãnh thổ đã được chọn để cạnh tranh trong cuộc thi. Một trong những đại biểu này đã được bổ nhiệm vào vị trí này sau khi là á quân của cuộc thi quốc gia của họ hoặc được chọn thông qua quá trình casting. Trong số đó có Rikkie Kollé của Hà Lan và Marina Machete của Bồ Đào Nha, sẽ là người chuyển giới thứ hai và thứ ba tham dự Hoa hậu Hoàn vũ.
Phiên bản này sẽ đánh dấu sự ra mắt của Pakistan; và sự trở lại Đan Mạch, Ai Cập, Guyana, Hungary, Ireland, Kazakhstan, Latvia, Mông Cổ, Na Uy và Zimbabwe. Zimbabwe lần cuối tham gia vào năm 2001; Latvia lần cuối tham gia vào  2006; Guyana lần cuối tham gia vào năm 2017; Ai Cập và Mông Cổ lần cuối tham gia vào năm 2019; trong khi đó những nước còn lại tham gia vào năm 2021.
Từ phiên bản này trở đi, Tổ chức Hoa hậu Hoàn vũ cho phép phụ nữ đã kết hôn và có con làm thí sinh.
Kết quả > Thứ hạng

| Kết quả | Thí sinh |
| --- | --- |
Hoa hậu Hoàn vũ 2023:   Nicaragua –  Sheynnis Palacios
Á hậu 1:   Thái Lan – Anntonia Porsild
Á hậu 2:   Úc – Moraya Wilson
Top 5:   Colombia – Camila Avella   Puerto Rico – Karla Guilfú
Top 10:   El Salvador – Isabella García-Manzo   Perú – Camila Escribens   Philippines – Michelle Dee §   Tây Ban Nha – Athenea Pérez   Venezuela – Diana Silva
Top 20:   Cameroon – Ndoun Issie Princesse   Chile – Celeste Viel   Ấn Độ – Shweta Sharda   Jamaica – Jordanne Lauren Levy   Namibia – Jameela Uiras     Nepal – Jane Garrett   Pakistan – Erica Robin   Bồ Đào Nha – Marina Machete   Nam Phi – Bryoni Natalie Govender  
§: Thí sinh được vào thẳng Top 20 do bình chọn từ khán giả.
Kết quả > Thứ tự gọi tên

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
|  Top 20  Nicaragua   Tây Ban Nha   Puerto Rico   Namibia   Venezuela   Ấn Độ   Thái Lan   Chile   Jamaica   Hoa Kỳ     Nepal   Peru   Cameroon   Colombia   Pakistan   Úc   Philippines   Bồ Đào Nha   Nam Phi   El Salvador   |  Top 10  Puerto Rico   Thái Lan   Perú   Colombia   Nicaragua   Philippines   El Salvador   Venezuela   Úc   Tây Ban Nha   |  Top 5  Úc   Puerto Rico   Nicaragua   Thái Lan   Colombia   |  Top 3  Thái Lan   Úc   Nicaragua   |
Kết quả > Giải thưởng đặc biệt

| Giải thưởng | Thí sinh |
| --- | --- |
Trang phục dân tộc đẹp nhất:   Philippines – Michelle Dee
Lễ hội Carnival:   Philippines – Michelle Dee
Hoa hậu Thân thiện:   Tây Ban Nha – Athenea Pérez
Kết quả > Voice For Change

| Kết quả | Thí sinh |
| --- | --- |
Chiến thắng:   Angola – Ana Coimbra   Philippines – Michelle Dee   Puerto Rico – Karla Guilfú
Top 10:   Brazil – Maria Brechane   Chile – Celeste Viel   Liban – Maya Aboul Hosn   Singapore – Priyanka Annuncia   Nam Phi – Bryoni Natalie Govender   Ukraine – Angelina Usanova   Zimbabwe – Brooke Bruk-Jackson
Chương trình > Hội đồng giám khảo

Halima Aden – Người mẫu người Mỹ gốc Somalia.
Mario Bautista – Ca sĩ người Mexico (với tư cách giám khảo vòng chung kết).
Giselle Blondet – Nữ diễn viên và truyền hình người Puerto Rico.
Janelle Commissiong – Hoa hậu Hoàn vũ 1977 đến từ Trinidad và Tobago.
Nadia Ferreira – Người mẫu người Paraguay, Hoa hậu Hoàn vũ Paraguay 2021 và là Á hậu 1 Hoa hậu Hoàn vũ 2021 (với tư cách giám khảo vòng chung kết).
Avani Gregg – Nhân vật truyền thông xã hội người Mỹ (với tư cách giám khảo vòng chung kết).
Carson Kressleyt – Diễn viên, nhà thiết kế và nhân vật truyền hình người Mỹ (với tư cách giám khảo vòng chung kết).
Eleanor Mariano – Bác sĩ người Mỹ gốc Philippines.
Iris Mittenaere – Hoa hậu Hoàn vũ 2016 đến từ Pháp.
Sweta Patel – Phó chủ tịch tiếp thị tăng trưởng và bán hàng tại Roku (với tư cách giám khảo vòng chung kết).
Denise White – Nữ doanh nhân người Mỹ và là Hoa hậu Oregon Hoa Kỳ 1994.
Chú ý > Lần đầu tham gia

Pakistan
Chú ý > Trở lại

Lần cuối tham gia vào năm 2001:
Zimbabwe
Lần cuối tham gia vào năm 2006:
Latvia
Lần cuối tham gia vào năm 2017:
Guyana
Lần cuối tham gia vào năm 2019:
Ai Cập
Mông Cổ
Lần cuối tham gia vào năm 2021:
Đan Mạch
Hungary
Ireland
Kazakhstan
Na Uy
Chú ý > Bỏ cuộc

Armenia,  Bhutan,  Haiti,  Thổ Nhĩ Kỳ,  Uruguay: Không có cuộc thi cấp quốc gia hoặc đại diện được chỉ định
Belize – Giám đốc quốc gia thông báo từ năm nay sẽ ngừng cử đại diện đến cuộc thi.
Ghana – Giám đốc quốc gia cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ Ghana đã trả lại giấy phép cho tổ chức Hoa hậu Hoàn vũ.
Seychelles – Giám đốc quốc gia cuộc thi ở Seychelles thông báo đã từ chức và ngưng gia hạn bản quyền.
Chú ý > Chỉ định

Pháp – Diane Leyre được chỉ định là "Hoa hậu Hoàn vũ Pháp 2023". Cô là Hoa hậu Pháp 2022. Leyre đã được trao vương miện Hoa hậu Pháp 2022 và dự kiến ​​sẽ thi đấu tại Hoa hậu Hoàn vũ 2022, nhưng do không đủ thời gian chuẩn bị cho cuộc thi. Cô được thay thế bởi Á hậu 1 Hoa hậu Pháp 2022 Floriane Bascou.
Kazakhstan – Tomiris Zair được chỉ định là "Hoa hậu Hoàn vũ Kazakhstan 2023". Cô là Á hậu 1 Hoa hậu Kazakhstan 2022.
Latvia – Kate Alexeeva được chỉ định làm đại diện tại cuộc thi năm nay. Cô đăng quang "Hoa hậu Hoàn vũ Latvia 2022" và theo kế hoạch sẽ tham dự ấn bản năm ngoái nhưng đã phải rút lui sau đó vì có kết quả dương tính với Covid-19.
Liban – Maya Aboul Hosn được chỉ định là "Hoa hậu Hoàn vũ Liban 2023" vì cuộc thi Hoa hậu Liban 2023 bị hủy. Cô là Á hậu 1 Hoa hậu Liban 2022.
Chú ý > Không tham gia

Trung Quốc – Jia Qi đã đến quá muộn để tham gia do nhiều lý do. Tuy nhiên cô vẫn được ban tổ chức cuộc thi chào đón như thí sinh chính thức và được trao tham dự buổi chung kết trong vai trò khán giả. Cô cũng xác nhận rằng cô sẽ tham gia vào năm 2024.
Kyrgyzstan – Akylai Kalberdieva được chỉ định đại diện cho Kyrgyzstan sau khi Diami Almazbekova, đại diện ban đầu của Kyrgyzstan, quyết định rút lui khỏi cuộc thi vì thiếu sự chuẩn bị và Maya Turdalieva, đại diện thay thế Almazbekova, rút lui nhưng lý do không được tiết lộ và Turdalieva cũng xác nhận rằng cô sẽ tham gia vào năm 2024. Tuy nhiên, Kalberdieva cũng quyết định rút lui vì lý do không được tiết lộ, dẫn đến việc Kyrgyzstan rút lui khỏi cuộc thi.
Chú ý > Thay thế

Mông Cổ – Namuunzul Batmagnai được chỉ định làm "Hoa hậu Hoàn vũ Mông Cổ 2023" vì Hoa hậu Hoàn vũ Mông Cổ 2023, Nominzul Zandangiin không thể tham dự được cuộc thi năm nay và Zandangiin cũng xác nhận rằng cô sẽ tham gia vào năm 2024. Cô là Á hậu 2 Hoa hậu Hoàn vũ Mông Cổ 2023.
Việt Nam – Lê Thảo Nhi là Á hậu 1 của cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam 2022, theo dự kiến ban đầu sẽ tham gia ấn bản năm nay nhưng điều đó không diễn ra do Công ty Cổ phần Hoàn vũ Sài Gòn (Unicorp) đã mất nhượng quyền thương mại Hoa hậu Hoàn vũ kể từ tháng 2 năm 2023. Việc chuyển nhượng bản quyền được thực hiện giữa Tổ chức Hoa hậu Hoàn vũ (MUO) với bà Nguyễn Thị Thúy Nga và cô Trần Ngọc Lan Khuê, đại diện của Công ty Cổ phần Thương mại Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam (Elite). Sau quá trình đàm phán hợp tác giữa Elite và Unicorp để chỉ định Thảo Nhi dự thi thất bại, Elite đã ra quyết định tổ chức cuộc thi mới với tên gọi Miss Universe Vietnam chọn đại diện tham gia cuộc thi, Bùi Quỳnh Hoa giành chiến thắng trong ấn bản này và chính thức trở thành đại diện mới. Lưu ý là cuộc thi này không liên quan gì đến Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam.
Các quốc gia và lãnh thổ tham gia Hoa hậu Hoàn vũ 2023 và kết quả.
Danh sách thị trấn thuộc tỉnh Thanh Hóa

Danh sách này là một phần của Danh sách thị trấn tại Việt Nam.
Ngọc Lặc
Lam Sơn
Sao Vàng
Cành Nàng
Phong Sơn
Hà Trung
Hà Long
Hà Lĩnh
Hậu Lộc
Bút Sơn
Lang Chánh
Mường Lát
Nga Sơn
Bến Sung
Yên Cát
Nông Cống
Hồi Xuân
Sơn Lư
Tân Phong
Kim Tân
Vân Du
Thiệu Hóa
Hậu Hiền
Thọ Xuân
Thường Xuân
Triệu Sơn
Nưa
Vĩnh Lộc
Quán Lào
Quý Lộc
Thống Nhất
Yên Lâm
Đô thị loại IV
Đô thị loại V
Tính đến ngày 1 tháng 1 năm 2025, tỉnh Thanh Hóa có 547 đơn vị hành chính cấp xã, trong đó có 32 thị trấn.  Tổng diện tích tự nhiên của 32 thị trấn chiếm xấp xỉ 7,35% toàn tỉnh Thanh Hóa. Tổng dân số của 32 thị trấn là 416.224 người vào năm 2022, chiếm 9,55% dân số toàn tỉnh. Các thị trấn chia thành 425 tổ chức tự quản, bao gồm 111 tổ dân phố, 259 khu phố, 36 tiểu khu và 19 thôn. Tất cả các huyện trong tỉnh đều có thị trấn; phần lớn mỗi huyện chỉ có 1 thị trấn duy nhất đóng vai trò huyện lỵ, 6 huyện có nhiều thị trấn là: Yên Định (4 thị trấn), Hà Trung, Thọ Xuân (mỗi huyện có 3 thị trấn), Thạch Thành, Thiệu Hóa, Triệu Sơn (mỗi huyện có 2 thị trấn). Đa số các thị trấn là đô thị loại V.
Đầu thập niên 1950, do tình hình chiến tranh khiến thị xã Thanh Hóa phải giải tán, dân cư di tản và tụ họp thành các thị trấn đặc biệt Cầu Bố, thị trấn đặc biệt Thanh Hóa trước khi khôi phục thị xã. Từ năm 1963 đến năm 1982, tồn tại các thị trấn Sầm Sơn, Bỉm Sơn đặt dưới sự quản lý trực tiếp của tỉnh; sau đó giải thể để hình thành các thị xã có tên tương ứng. Giai đoạn 1966–1969 là khoảng thời gian thành lập các thị trấn nông trường; tính đến năm 2009 thì đã giải thể tất cả các thị trấn nông trường để thành lập đơn vị hành chính mới hoặc sắp xếp dân cư, đất đai về các địa phương lân cận. Phần lớn các thị trấn huyện lỵ được thành lập vào cuối thập niên 1980 và đầu thập niên 1990. Trong đợt sắp xếp, sáp nhập đơn vị hành chính tại Việt Nam 2019–2021, hầu hết các thị trấn mở rộng địa giới hành chính, một số thị trấn huyện lỵ có tên gọi mới được hình thành.
Các thị trấn không còn tồn tại

Danh sách dưới đây liệt kê các thị trấn không còn tồn tại từng thuộc tỉnh Thanh Hóa; danh sách có đề cập đến các thị trấn đặc biệt, thị trấn nông trường. Thứ tự sắp xếp các đơn vị theo thời điểm giải thể từ cũ nhất đến mới đây nhất.
| Tên | Trực thuộc | Năm thành lập | Giải thể> Năm | Giải thể> Lý do |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Thị trấn đặc biệt Cầu Bố | Tỉnh Thanh Hóa | 1950 | 1951 | Sơ tán do chiến tranh. |
| Thị trấn đặc biệt Thanh Hóa | Tỉnh Thanh Hóa | 1952 | 1954 | Khôi phục thị xã Thanh Hóa. |
| Thị trấn Sầm Sơn | Huyện Quảng Xương | 1957 | 1963 | Thành lập thị trấn Sầm Sơn trực thuộc tỉnh Thanh Hóa. |
| Thị trấn Sầm Sơn | Tỉnh Thanh Hóa Huyện Quảng Xương | 1963 | 1982 | Thành lập các tiểu khu Bắc Sơn, Trường Sơn thuộc thị xã Sầm Sơn. |
| Thị trấn Bỉm Sơn | Tỉnh Thanh Hóa | 1977 | 1982 | Thành lập các tiểu khu I, II, III thuộc thị xã Bỉm Sơn. |
| Thị trấn nông trường Hà Trung | Huyện Hà Trung Huyện Trung Sơn Thị xã Bỉm Sơn | 1967 | 1991 | Thành lập phường Bắc Sơn thuộc thị xã Bỉm Sơn. |
| Thị trấn Thiệu Yên | Huyện Thiệu Yên | 1989 | 1996 | Đổi tên thành thị trấn Quán Lào thuộc huyện Yên Định. |
| Thị trấn nông trường Sao Vàng | Huyện Thọ Xuân | 1967 | 1999 | Thành lập thị trấn Sao Vàng. |
| Thị trấn nông trường Phúc Do | Huyện Cẩm Thủy | 1967 | 2004 | Thành lập xã Phúc Do. |
| Thị trấn nông trường Yên Mỹ | Huyện Nông Cống | 1967 | 2004 | Thành lập xã Yên Mỹ. |
| Thị trấn nông trường Thạch Thành | Huyện Thạch Thành Huyện Vĩnh Thạch | 1967 | 2004 | Thành lập xã Thạch Tân thuộc huyện Thạch Thành. |
| Thị trấn nông trường Lam Sơn | Huyện Ngọc Lặc Huyện Lương Ngọc | 1967 | 2004 | Thành lập xã Lam Sơn thuộc huyện Ngọc Lặc. |
| Thị trấn nông trường Vân Du | Huyện Thạch Thành Huyện Vĩnh Thạch | 1968 | 2004 | Thành lập thị trấn Vân Du thuộc huyện Thạch Thành. |
| Thị trấn nông trường Sông Âm | Huyện Ngọc Lặc Huyện Lương Ngọc | 1968 | 2004 | Chuyển dân cư về các xã thuộc 2 huyện Ngọc Lặc, Thọ Xuân. |
| Thị trấn nông trường Bãi Trành | Huyện Như Xuân | 1969 | 2004 | Thành lập các xã Bãi Trành, Xuân Hòa. |
| Thị trấn nông trường Thống Nhất | Huyện Ngọc Lặc Huyện Lương Ngọc Huyện Thiệu Yên Huyện Yên Định | 1966 | 2009 | Thành lập thị trấn Thống Nhất thuộc huyện Yên Định. |
| Thị trấn Tào Xuyên | Huyện Hoằng Hóa | 2003 | 2012 | Thành lập phường Tào Xuyên thuộc thành phố Thanh Hóa. |
| Thị trấn Nhồi | Huyện Đông Sơn | 2006 | 2012 | Thành lập phường An Hoạch thuộc thành phố Thanh Hóa. |
| Thị trấn Quan Hóa | Huyện Quan Hóa | 1987 | 2019 | Thành lập thị trấn Hồi Xuân. |
| Thị trấn Cẩm Thủy | Huyện Cẩm Thủy | 1989 | 2019 | Thành lập thị trấn Phong Sơn. |
| Thị trấn Quảng Xương | Huyện Quảng Xương | 1991 | 2019 | Thành lập thị trấn Tân Phong. |
| Thị trấn Vạn Hà | Huyện Thiệu Hóa | 2000 | 2019 | Thành lập thị trấn Thiệu Hóa. |
| Thị trấn Quan Sơn | Huyện Quan Sơn | 2003 | 2019 | Thành lập thị trấn Sơn Lư. |
| Thị trấn Tĩnh Gia | Huyện Tĩnh Gia | 1984 | 2020 | Thành lập phường Hải Hòa thuộc thị xã Nghi Sơn. |
| Thị trấn Rừng Thông | Huyện Đông Sơn | 1992 | 2025 | Thành lập phường Rừng Thông thuộc thành phố Thanh Hóa. |
Siêu tân tinh loại Ia

Minh họa phần trung tâm của tinh vân hành tinh Henize 2-428 trong Thiên Ưng gồm hai sao lùn trắng có khối lượng nhỏ hơn Mặt Trời
Siêu tân tinh loại Ia là một trong các loại siêu tân tinh xảy ra từ vụ bùng nổ của sao lùn trắng. Sao lùn trắng là tàn dư của một ngôi sao ở cuối đời của nó và không còn phản ứng tổng hợp hạt nhân ở trong nhân ngôi sao nữa. Mặc dù vậy, các sao lùn trắng với thành phần cacbon-oxy có khả năng tạo ra phản ứng tổng hợp hạt nhân và giải phóng một lượng năng lượng lớn nếu nhiệt độ bên trong ngôi sao đủ cao.
Mô hình lý thuyết cho thấy các sao lùn trắng với tốc độ tự quay thấp có giới hạn khối lượng trên nhỏ hơn giới hạn Chandrasekhar và bằng khoảng 1,38 lần khối lượng Mặt Trời. Khối lượng tới hạn này được duy trì bởi áp suất thoái hóa electron. Vượt qua khối lượng tới hạn này, sao lùn trắng sẽ bị co sụp. Một giả thuyết chung được đưa ra là nếu một sao lùn trắng dần dần bồi tụ khối lượng từ một sao đồng hành, thì lõi của nó sẽ đạt đến nhiệt độ đủ lớn để xảy ra phản ứng tổng hợp cacbon khi đến một giới hạn nào đó. Nếu sao lùn trắng sáp nhập với một ngôi sao khác (một sự kiện rất hiếm), ngay lập tức khối lượng của nó sẽ vượt khối lượng tới hạn và bắt đầu suy sụp, nhiệt độ trong lõi tăng lên và kích hoạt các phản ứng tổng hợp hạt nhân. Chỉ trong vài giây của phản ứng tổng hợp hạt nhân, một lượng lớn vật chất trong sao lùn trắng sẽ tham gia vào phản ứng sinh nhiệt không kiểm soát được, và năng lượng giải phóng ra vào khoảng (1–2×1044 J) nhấn chìm nó trong vụ nổ siêu tân tinh.
Loại siêu tân tinh này luôn tạo ra độ sáng lúc cực đại một giá trị không đổi do khối lượng vật chất mà sao lùn trắng nhận được từ sự bồi tụ là đều đặn và tiến sát tới giá trị khối lượng tới hạn thì xảy ra vụ nổ. Sự ổn định của giá trị cường độ độ sáng cho phép những vụ nổ siêu tân tinh loại Ia được dùng làm những ngọn nến chuẩn để đo khoảng cách tới các thiên hà chủ bởi vì cấp sao biểu kiến của siêu tân tinh phụ thuộc cơ bản vào khoảng cách của chúng tới Trái Đất.
Quan sát

Không giống như những loại siêu tân tinh khác, siêu tân tinh loại Ia thường diễn ra trong mọi kiểu thiên hà, bao gồm thiên hà elip. Và chúng ít xuất hiện trong các vùng đang sản sinh sao. Khi sao lùn trắng được hình thành cuối giai đoạn của chu kỳ tiến hóa của một ngôi sao trong dãy chính, thì những hệ sao đôi như thế đã dịch chuyển ra xa khỏi vùng nơi chúng được hình thành lên (các đám mây phân tử). Do vậy một hệ sao đôi có quỹ đạo nhỏ có thể mất hàng triệu năm để diễn ra quá trình truyền vật chất (và có khả năng tạo ra hiện tượng sao mới) trước khi đạt tới điều kiện cho phép xảy ra vụ nổ siêu tân tinh loại Ia.
Một vấn đề khó trong thiên văn học đó là xác định được loại sao (progenitors) trước khi xảy ra vụ nổ siêu tân tinh. Quan sát được trực tiếp loại sao tiền thân này sẽ là chứng cứ thuyết phục ủng hộ một trong các mô hình về nguồn gốc siêu tân tinh. Cho đến năm 2006, quá trình tìm kiếm sao tiền thân này đã diễn ra được hơn 1 thế kỷ. Mặc dù sao tiền thân cho siêu tân tinh loại Ia vẫn chưa được quan sát thấy trực tiếp, nhưng các nhà thiên văn học đã tập trung quan sát siêu tân tinh SN 2011fe chỉ vài tiếng sau khi nó xảy ra và họ đã thu được những thông tin giá trị. Kết hợp với dữ liệu quan sát trước đó từ kính thiên văn không gian Hubble các nhà thiên văn thấy, tại vị trí xảy ra siêu tân tinh họ đã không quan sát được một ngôi sao khổng lồ đỏ hay sao hellium nào, và do vậy có thể ngoại trừ trường hợp sao khổng lồ đỏ là sao đồng hành trong siêu tân tinh Ia; sao đồng hành trong siêu tân tinh SN 2011fe có thể là sao trong dãy chính hoặc sao dưới khổng lồ. Thành phần plasma bay ra từ vụ nổ có chứa cacbon và oxy càng củng cố thêm sao tiền thân của siêu tân tinh này là sao lùn trắng chứa các nguyên tố này.
Quan sát > Biểu đồ cường độ sáng

Siêu tân tinh loại Ia có đường cong cường độ sáng rất đặc trưng khi vẽ biểu đồ biểu diễn độ sáng là một hàm theo thời gian sau vụ nổ. Gần thời điểm độ sáng đạt cực đại, các nhà thiên văn thực hiện phân tích phổ của vụ nổ thì họ thu được các đường đặc trưng cho các nguyên tố khối lượng trung bình từ oxy tới calci; đây là những thành phần chính trong lớp bên ngoài của ngôi sao. Hàng tháng sau vụ nổ, khi lớp bên ngoài đã mở rộng đạt đến độ trong suốt cho phép bức xạ điện từ truyền qua được, phổ thu được sẽ chủ yếu là của các bức xạ phát ra bởi vật liệu gần lõi của ngôi sao, gồm các nguyên tố nặng được tổng hợp trong quá trình xảy ra vụ nổ; đa phần là các đồng vị gần với khối lượng của sắt. Sự phân rã phóng xạ của nikel-56 thành coban-56 và đến sắt-56 tạo ra các photon năng lượng cao và chiếm phần lớn năng lượng được giải phóng ở thời điểm sau của vụ nổ.
Sự bằng nhau trong độ sáng tuyệt đối của hầu như mọi vụ nổ siêu tân tinh loại Ia đã được các nhà thiên văn sử dụng như là một ngọn nến chuẩn thứ hai trong thiên văn học liên thiên hà. Nguyên nhân của sự đồng đều trong đường cong cường độ sáng của siêu tân tinh loại Ia vẫn còn là một câu hỏi mở. Năm 1998, các quan sát trên những siêu tân tinh loại Ia ở xa đã cho một kết quả bất ngờ đó là sự giãn nở của Vũ trụ đang tăng tốc.
Phổ của siêu tân tinh loại Ia, SN1998aq, một ngày sau khi ánh sáng đạt cực đại trong dải B
Tàn tích siêu tân tinh Ia G299
IK Pegasi B bùng nổ thành siêu tân tinh loại Ia
Biểu đồ cường độ sáng (so sánh với Mặt Trời, L0) theo thời gian cho thấy đặc trưng của đường cong cường độ sáng của siêu tân tinh loại Ia (SNIa). Độ sáng đạt cực đại thường do sự phân rã của Nikel (Ni), trong khi giai đoạn sau thường là do sự phân rã của Coban (Co).
Phạm Thận Duật

Chân dung Phạm Thận Duật
Phạm Thận Duật (范慎遹, 1825–1885) là một đại thần triều Nguyễn. Ông là người cùng với Tôn Thất Phan thay mặt triều đìnn nhà Nguyễn  ký vào bản Hòa ước Giáp Thân 1884 (Hòa ước Patenotre). Ông cũng là một nhà sử học nổi tiếng, từng giữ chức vụ Phó tổng tài Quốc sử quán kiêm quản Quốc tử giám, là người duyệt cuối cùng bản Quốc sử Khâm định Việt sử thông giám cương mục, từng là thầy dạy học cho hai hoàng thân là vua Dục Đức và Đồng Khánh sau này.