stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Đuông dừa
Tác hại

Ấu trùng có hàm rất khoẻ, ăn mạnh và có thể ăn cả phần nhu mô lẫn phần sợi già của cây dừa. Khi mới nở ấu trùng đục, bào vào phía trong thân cây hoặc vào bó lá ngọn. Khi tấn công vào bó lá ngọn thì chúng cắn phá củ hủ, làm cho củ hủ bị hư thối, dẫn đến hư đỉnh sinh trưởng, các lá ngọn héo vàng và đổ ngã xuống, cây chỉ còn những lá già xanh, rồi các lá già cũng từ từ rụng đi. Khi phát hiện thì đã muộn, cây dừa đã chết bởi đám sâu béo mũm mĩm đang bò bên trong đã đục rỗng ruột thân cây.
Quan sát kỹ sẽ thấy có nhiều kén của sâu ở các bẹ lá ngọn thân. Nếu bị tấn công trên thân, cây vẫn còn sống, nhưng cho năng suất giảm. Trong trường hợp này trên thân thấy có nhiều lỗ đục nhỏ, đường kính khoảng 1-2 phân, có xác bã rơi ra ở mỗi lỗ đục và ít nhựa màu nâu rỉ ra, chảy dọc theo thân, có thể ngửi thấy mùi khai bốc ra từ các lỗ đục này do các mô bên trong bị lên men. Trường hợp nặng cây có thể bị gẫy ngang do thân cây đã bị rỗng.
Với những cây dừa bị đuông tấn công, phần ngọn sẽ chết, lá dừa khô héo. Áp tai vào thân dừa, bạn có thể nghe thấy tiềng xào xạo là do các ấu trùng đang ăn tạp bên trong. Đuông có thể gây hại cho cây dừa quanh năm, nhưng thường tập trung nhiều vào mùa mưa từ tháng 7 đến tháng 10.
Ẩm thực

Bài chi tiết: Ăn côn trùng
Bài chi tiết: Đuông
Ấu trùng được coi là một món ăn trong nhiều khu vực ở nhiều nước Đông Nam Á với nhiều phiên bản biến tấu khác nhau. Chúng được coi là một đặc sản ở Malaysia, Thái Lan và ở miền đông Indonesia gần Maluku, và Papua New Guinea. Vị của đuông được mô tả như kem sống, không giống như thịt xông khói hoặc thịt khi nấu chín. Chúng thường được chuẩn bị với bột cao lương. Tại New Guinea, sâu cao lương được rang để dành kỷ niệm dịp đặc biệt.
Chúng được ăn sống hoặc rang, và được coi là một bữa ăn giàu chất dinh dưỡng đặc biệt nhất trong số các dân tộc thiểu số như người Dayak, người Asmat, người Korowai, các dân tộc miền nam New Guinea cũng giữ ấu trùng này như một nguồn thực phẩm. Khi ăn sống thì phải ngắt đầu chúng ra vì chúng có thể cắn vào lưỡi. Ở Việt Nam, những ấu trùng này thường được ăn sống với nước mắm. Các phương pháp khác bao gồm nấu nướng và hấp, được ăn kèm với gạo nếp và rau sống hoặc nấu với cháo.
Việt Nam

Đuông dừa, đuông chà là hiện đang là đặc sản được ưa chuộng ở các thành phố lớn. Trước đây nông dân thường bắt chúng cho gà ăn. Nhiều người sau đó ăn thử ấu trùng và thấy khá ngon. Quanh năm do ấu trùng chỉ ăn cổ hũ dừa nên thịt chúng có vị thơm của dừa kết hợp với vị ngậy của ấu trùng đã biến chúng thành một món ăn giàu chất dinh dưỡng và khó kiếm.
Do không đáp ứng được như cầu tiêu thụ, nhiều gia đình quyết định nuôi thử tại gia, và nhiều người trong số đó đã thành công. Tuy nhiên việc nuôi đuông tại nhà bị cấm (chẳng hạn như tại Chỉ thị số 01/2015/CT-UBND của do Tỉnh Bến Tre ban hành) do có thể phát tán ra môi trường tự nhiên phá hoại các vườn dừa.
Trung bình một kg đuông dừa có giá khoảng 400 ngàn đồng, có những thời điểm hiếm hàng, giá đội lên 700 - 800 ngàn nhưng vẫn không đáp ứng được nhu cầu thưởng thức món đặc sản đậm chất miền Tây này.
Chú thích

↑  Rhynchophorus ferrugineus Lưu trữ 2010-07-14 tại Wayback Machine at European and Mediterranean Plant Protection Organization (EPPO)
↑  Nguyễn Thị Nguyệt (ngày 31 tháng 10 năm 2013). “Cảnh báo mối hiểm họa của việc nuôi đuông dừa”. Chi cục Bảo vệ thực vật. Lưu trữ bản gốc ngày 3 tháng 2 năm 2017. Truy cập ngày 21 tháng 10 năm 2018.
↑  Nguyễn Thị Thu Cúc, Nguyễn Xuân Niệm, Đặng Tiến Dũng, Nguyễn Trọng Nhâm. “Thành phần loài bọ đuôi kìm (dermaptera) hiện diện phổ biến trên cây dừa vùng Đồng bằng sông Cửu Long và các đặc điểm hình thái” (PDF). Tạp chí Nghiên cứu Khoa học. Trường Đại học Cần Thơ. 2005 (4): 95–101.Quản lý CS1: nhiều tên: danh sách tác giả (liên kết)
↑  “Đuông Dừa - Rhynchophorus Ferruginenus”. ngày 18 tháng 2 năm 2017. Bản gốc lưu trữ ngày 21 tháng 10 năm 2018. Truy cập ngày 21 tháng 10 năm 2018.
↑  Chỉ thị về việc "Nghiêm cấm nhân, nuôi, phát tán đuông dừa trên địa bàn tỉnh Bến Tre"
↑  Đuông dừa là gì và vì sao bị cấm
Đuông dừa ở Papua New Guinea
Pseudochirops archeri

| Pseudochirops archeri |
| --- | --- |

Tình trạng bảo tồn
 Ít quan tâm  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Mammalia
Bộ (ordo): Diprotodontia
Họ (familia): Pseudocheiridae
Chi (genus): Pseudochirops
Loài (species): P. archeri
Danh pháp hai phần
Pseudochirops archeri (Collett, 1884) 
 
Danh pháp đồng nghĩa
 Phalangista archeri
Pseudochirops archeri là một loài động vật có vú trong họ Pseudocheiridae, bộ Hai răng cửa. Loài này được Collett mô tả năm 1884.
Chú thích

↑  Burnett, S. & Winter, J. (2008). Pseudochirops archeri. 2008 Sách đỏ IUCN. Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế 2008. Truy cập ngày 28 tháng 12 năm 2008. Database entry includes justification for why this species is of least concern
1 2  Wilson, D. E.; Reeder, D. M. biên tập (2005). “Pseudochirops archeri”. Mammal Species of the World . Baltimore: Nhà in Đại học Johns Hopkins, 2 tập (2.142 trang). ISBN 978-0-8018-8221-0. OCLC 62265494.
Mudalahippe, Holenarsipur

| Mudalahippe |
| --- | --- |
—  Làng  —
 
Quốc gia:  Ấn Độ
Bang: Karnataka
Huyện: Hassan
Thành phố/thị trấn: Holenarsipur
Múi giờ: IST (UTC+5:30)
Mudalahippe là một làng thuộc tehsil Holenarsipur, huyện Hassan, bang Karnataka, Ấn Độ.
Pseudochironitis stuhlmanni

| Pseudochironitis stuhlmanni> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Phân thứ bộ (infraordo): Scarabeiformia
Liên họ (superfamilia): Scarabaeoidea
Họ (familia): Scarabaeidae
Chi (genus): Pseudochironitis
Loài (species): P. stuhlmanni
Danh pháp hai phần
Pseudochironitis stuhlmanni Kolbe, 1897 
Pseudochironitis stuhlmanni là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 6 năm 2014.
↑  Hallan, J. (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Sylvisorex ollula

| Sylvisorex ollula> Tình trạng bảo tồn |
| --- | --- |
 Ít quan tâm  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Mammalia
Bộ (ordo): Soricomorpha
Họ (familia): Soricidae
Chi (genus): Sylvisorex
Loài (species): S. ollula
Danh pháp hai phần
Sylvisorex ollula (Thomas, 1913) 
 
Sylvisorex ollula là một loài động vật có vú trong họ Chuột chù, bộ Soricomorpha. Loài này được Thomas mô tả năm 1913.
Chú thích

1 2  Wilson, D. E.; Reeder, D. M. biên tập (2005). “Sylvisorex ollula”. Mammal Species of the World . Baltimore: Nhà in Đại học Johns Hopkins, 2 tập (2.142 trang). ISBN 978-0-8018-8221-0. OCLC 62265494.
Pseudochirops cupreus

| Pseudochirops cupreus> Tình trạng bảo tồn |
| --- | --- |
 Ít quan tâm  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Mammalia
Bộ (ordo): Diprotodontia
Họ (familia): Pseudocheiridae
Chi (genus): Pseudochirops
Loài (species): P. cupreus
Danh pháp hai phần
Pseudochirops cupreus (Thomas, 1897) 
 
Pseudochirops cupreus là một loài động vật có vú trong họ Pseudocheiridae, bộ Hai răng cửa. Loài này được Thomas mô tả năm 1897.
Chú thích

↑  Helgen, K., Dickman, C. & Salas, L. (2008). Pseudochirops cupreus. 2008 Sách đỏ IUCN. Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế 2008. Truy cập ngày 28 tháng 12 năm 2008. Database entry includes justification for why this species is of least concern
1 2  Wilson, D. E.; Reeder, D. M. biên tập (2005). “Pseudochirops cupreus”. Mammal Species of the World . Baltimore: Nhà in Đại học Johns Hopkins, 2 tập (2.142 trang). ISBN 978-0-8018-8221-0. OCLC 62265494.
Międzywodzie

| Międzywodzie |
| --- | --- |
—  Village  —
 
Międzywodzie
Międzywodzie
Country:  Ba Lan
Voivodeship: West Pomeranian
County: Kamień
Gmina: Dziwnów
Độ cao: 0−10 m (−30 ft)
Dân số : 681 (2.014)
Múi giờ: UTC+1, UTC+2 
Mã bưu chính: 72-415 
Międzywodzie [mjɛnd͡zɨˈvɔd͡ʑɛ] (tiếng Đức: Heidebrink) là một ngôi làng thuộc khu hành chính của Gmina Dziwnów, thuộc quận Kamień, West Pomeranian Voivodeship, ở phía tây bắc Ba Lan. Nó nằm khoảng 4 kilômét (2 mi) về phía tây của Dziwnów,  phía tây bắc Kamie Kam Pomorski và 66 km (41 mi) phía bắc thủ đô khu vực Szczecin.
Đối với lịch sử của khu vực, xem Lịch sử của Pomerania.
Làng có dân số 681 (2014).
Hình ảnh

Đường Rybacka
Nhà thờ Công giáo
Một phần của đường Voivodeship số. 102. Giao cắt với đường Westerplatte.
Xã North Bryant, Quận Edmunds, Nam Dakota

| Xã North Bryant North Bryant Township |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
 Vị trí quận Edmunds trong tiểu bang Nam Dakota ở Hoa Kỷ
Xã North Bryant
Quốc gia: Hoa Kỳ
Tiểu bang: South Dakota
Quận: Quận Edmunds
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 48
Múi giờ: CST (UTC-6)
 • Mùa hè (DST): CDT (UTC-5)
Xã North Bryant (tiếng Anh: North Bryant Township) là một xã thuộc quận Edmunds, tiểu bang Nam Dakota, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 48 người.
Yayvantepe, Ergani

| Yayvantepe |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
YayvantepeVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Diyarbakır
Huyện: Ergani
Dân số (2008)
 • Tổng cộng: 160 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Yayvantepe là một xã thuộc huyện Ergani, tỉnh Diyarbakır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2008 là 160 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Diyarbakır”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Bản gốc lưu trữ ngày 2 tháng 3 năm 2014. Truy cập ngày 17 tháng 9 năm 2012.
Đuôi đỏ đầu xám

| Đuôi đỏ đầu xám |
| --- | --- |

Chim trống (hình trên) ở vườn quốc gia Doi Inthanon, Thái Lan và chim mái (hình dưới) gần Kullu, Ấn Độ
Tình trạng bảo tồn
 Ít quan tâm  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Aves
Bộ (ordo): Passeriformes
Họ (familia): Muscicapidae
Chi (genus): Phoenicurus
Danh pháp hai phần
Phoenicurus fuliginosus Vigors, 1831 
Danh pháp đồng nghĩa
 Rhyacornis fuliginosus
Phoenicurus fuliginosus là một loài chim trong họ Muscicapidae. Loài này phân bố ở Đông Nam Á, và Trung Quốc. Con trống có màu xanh nhạt, con mái có màu xám. Chúng sống gần các sông và suối chảy nhanh.
Miêu tả

Loài này có chiều dài 14 xentimét (5,5 in), trọng lượng trung bình 22g đối với con trống và 18,8g đối với con mái. Cont trống có màu xanh dương nhạt phần đuôi có màu gỉ đỏ. Con mái có màu xám nhạt và đặc trưng bởi mông trắng.
Phân loại học

Loài này có 2 phân loài được công nhận – Rhyacornis fuliginosa fuliginosa và Rhyacornis fuliginosa affinis. Phân loài Rhyacornis fuliginosa fuliginosa được Nicholas Aylward Vigors miêu tả năm 1831, phân loài còn lại được William Robert Ogilvie-Grant miêu tả năm 1906 và được tìm thấy ở Đài Loan.
Môi trường sống

Loài này được tìm thấy ở Afghanistan, Bhutan, Trung Quốc, Ấn Độ, Lào, Myanmar, Nepal, Pakistan, Đài Loan, Thái Lan, và Việt Nam. Môi trường sống của chúng là các suối, nullah và sông với các tảng đá ven bờ, cũng như thảm cỏ gần bờ sông. Các suối có nhiều côn trùng như mayflies cũng có mặt chúng.
Chúng đặc biệt được tìm thấy ở những nơi có độ cao lớn, như Himalaya ở độ cao 2.000 mét (6.600 ft) đến 4.100 mét (13.500 ft). Tuy nhiên, chúng có khuynh hướng sống ở độ cao thấp hơn trong mùa đông.
Loài này được xếp vào nhóm ít quan tâm theo sách đỏ IUCN, vì quần thể vẫn ổn định trong vòng 10 năm qua. Kích thước dải phân bố của chúng hơn 5.100.000 kilômét vuông (2.000.000 dặm vuông Anh).
Hành vi

Loài này bảo vệ lãnh thổ của chúng rất dữ và sẽ đối đầu cực mạnh đối với bất kỳ loài nào xâm phạm lãnh thổ của chúng. Để bắt ruồi ở sông, nó bay thẳng đứng co đến khi ở độ cao ít nhất 20 foot (6,1 m) trên mặt nước, trước khi thả xuống theo đường xoắn ốc tại cùng vị trí.
Chú thích

↑  BirdLife International (2012). “Rhyacornis fuliginosa”. Sách Đỏ IUCN các loài bị đe dọa. Phiên bản 2013.2. Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế. Truy cập ngày 7 tháng 12 năm 2013.
↑  Clements, J. F.; Schulenberg, T. S.; Iliff, M. J.; Wood, C. L.; Roberson, D.; Sullivan, B.L. (2012). “The eBird/Clements checklist of birds of the world: Version 6.7”. Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.
1 2  Bezruchka, Stephen; Lyons, Alonzo (2011). Trekking Nepal: A Traveler's Guide. The Mountaineers Books. tr. 291. Truy cập ngày 3 tháng 12 năm 2013.
↑  Dunning, John B., Jr. (ngày 5 tháng 12 năm 2007). CRC Handbook of Avian Body Masses, Second Edition. CRC Press. tr. 397. Truy cập ngày 3 tháng 12 năm 2013.
1 2  Lawrence, Walter Roper (1895). The Valley of Kashmir. Asian Educational Services. tr. 150. Truy cập ngày 3 tháng 12 năm 2013.
1 2 3  Herklots, Geoffrey Alton Craig (1936). The Hong Kong Naturalist, Volumes 7–8. Newspaper Enterprise Limited. tr. 150. Truy cập ngày 3 tháng 12 năm 2013.
↑  “Plumbeous Water-redstart (Rhyacornis fuliginosa)”. Handbook of the Birds of the World. Internet Bird Collection. 2003. Truy cập ngày 3 tháng 12 năm 2012.
1 2 3 4 5  Sibley, Charles Gald (1990). Distribution and Taxonomy of Birds of the World. Yale University Press. tr. 538. Truy cập ngày 3 tháng 12 năm 2013.
↑  MacKinnon, John Ramsay (ngày 8 tháng 6 năm 2000). A Field Guide to the Birds of China. Oxford University Press. Truy cập ngày 3 tháng 12 năm 2013.
1 2  Ward, Francis Kingdon (1990). Himalayan Enchantment: An Anthology. Serindia Publications, Inc. tr. 173. Truy cập ngày 3 tháng 12 năm 2013.
↑  Dudgeon, David; Corlett, Richard (ngày 1 tháng 7 năm 1994). Hills and Streams: An Ecology of Hong Kong. Hong Kong University Press. tr. 140. Truy cập ngày 3 tháng 12 năm 2013.
↑  Manel, Stéphanie; Dias, Jean-Marie; Ormerod, Steve J. (ngày 17 tháng 8 năm 1999). “Comparing discriminant analysis, neural networks and logistic regression for predicting species distributions: a case study with a Himalayan river bird”. Ecological Modelling. 120 (2–3): 337–347. Truy cập ngày 3 tháng 12 năm 2013. (cần đăng ký tài khoản)
↑  Negi, Sharad Singh (ngày 1 tháng 1 năm 1992). Himalayan Wildlife, Habitat and Conservation. Indus Publishing. tr. 108. Truy cập ngày 3 tháng 12 năm 2013.
↑  “Plumbeous Water-redstart (Rhyacornis fuliginosa)”. BirdLife International. 2013. Bản gốc lưu trữ ngày 24 tháng 9 năm 2015. Truy cập ngày 3 tháng 12 năm 2012.
↑  Brazil, Mark (ngày 14 tháng 1 năm 2009). Birds of East Asia. A&C Black. tr. 422. Truy cập ngày 3 tháng 12 năm 2013.
con trống đang hót
Zonitodema ruficeps

| Zonitodema ruficeps> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Meloidae
Chi (genus): Zonitodema
Loài (species): Z. ruficeps
Danh pháp hai phần
Zonitodema ruficeps Péringuey, 1888 
Zonitodema ruficeps là một loài bọ cánh cứng trong họ Meloidae. Loài này được Péringuey miêu tả khoa học năm 1888.
Chú thích

↑  Meloidae in Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Tenebroides obtusus

| Tenebroides obtusus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Trogossitidae
Chi (genus): Tenebroides
Loài (species): T. obtusus
Danh pháp hai phần
Tenebroides obtusus Horn, 1862 
Tenebroides obtusus là một loài bọ cánh cứng trong họ Trogossitidae. Loài này được Horn miêu tả khoa học năm 1862.
Chú thích

↑  Hallan, J.  (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Neolimonia velasteguii

| Neolimonia velasteguii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Diptera
Họ (familia): Limoniidae
Chi (genus): Neolimonia
Loài (species): N. velasteguii
Danh pháp hai phần
Neolimonia velasteguii Alexander, 1938 
Neolimonia velasteguii là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.
Zodarion

| Zodarion |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Zodariidae
Chi (genus): Zodarion Walckenaer, 1826
Tính đa dạng 
116 species
 Walckenaer, 1826 
Các loài
 Xem trong bài.
Zodarion là một chi nhện trong họ Zodariidae.
Chú thích

↑  Walckenaer, C.A.. In Faune française ou histoire naturelle générale et particulière des animaux qui se trouvent en France, constamment ou passagèrement, à la surface du sol, dans les eaux qui le baignent et dans le littoral des mers qui le bornent par Viellot, Desmarrey, Ducrotoy, Audinet, Lepelletier et Walckenaer. Paris, livr. 11-12: 1-96.
↑  Platnick, Norman I. (2010):The world spider catalog, version 10.5. American Museum of Natural History
1 2 3 4  Roberts, Michael J.. 1998. Spinnengids; Tirion
↑  Canestrini, G.. 1868. Nuove aracnidi italiani. Annuar. Soc. nat. Modena. 3: 190-206
Sylvisorex oriundus

| Sylvisorex oriundus> Tình trạng bảo tồn |
| --- | --- |
 Thiếu dữ liệu  (IUCN 3.1) 
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Mammalia
Bộ (ordo): Soricomorpha
Họ (familia): Soricidae
Chi (genus): Sylvisorex
Loài (species): S. oriundus
Danh pháp hai phần
Sylvisorex oriundus (Hollister, 1916) 
 
Sylvisorex oriundus là một loài động vật có vú trong họ Chuột chù, bộ Soricomorpha. Loài này được Hollister mô tả năm 1916.
Chú thích

↑  Hutterer, R. 2004. "Sylvisorex oriundus".[liên kết hỏng] 2006 IUCN Red List of Threatened Species. Downloaded on ngày 30 tháng 7 năm 2007.
1 2  Wilson, D. E.; Reeder, D. M. biên tập (2005). “Sylvisorex oriundus”. Mammal Species of the World . Baltimore: Nhà in Đại học Johns Hopkins, 2 tập (2.142 trang). ISBN 978-0-8018-8221-0. OCLC 62265494.
Địa chất Sao Hỏa

Bản đồ địa chất của Sao Hoả
Hình ảnh Sao Hoả được chụp bởi Kính viễn vọng không gian Hubble
Địa chất của Sao Hỏa là nghiên cứu bề mặt, lớp vỏ, và lõi bên trong hành tinh Sao Hỏa. Nó nhấn mạnh các thành phần, cấu trúc, lịch sử, và các quá trình vật lý hình hành tinh. Nó hoàn toàn tương tự như các lĩnh vực địa chất trên Trái Đất. Trong khoa học hành tinh, thuật ngữ địa chất được sử dụng trong nghĩa rộng của nó có nghĩa là các nghiên cứu của các phần cứng rắn của các hành tinh và Mặt Trăng. Thuật ngữ này kết hợp các khía cạnh của địa vật lý, địa hóa học, khoáng vật, đo đạc và bản đồ. Một từ mới, areology "Sao Hỏa học", từ tiếng Hy Lạp Ares (Mars), đôi khi xuất hiện như một từ đồng nghĩa với địa chất của Sao Hỏa trong các phương tiện truyền thông phổ biến và các công trình khoa học viễn tưởng (ví dụ, bộ ba Sao Hỏa của Kim Stanley Robinson), nhưng hiếm khi được sử dụng bởi các nhà địa chất và các nhà khoa học nghiên cứu hành tinh.
Hầu hết các kiến thức hiện tại của chúng ta về địa chất trên Sao Hỏa xuất phát từ việc nghiên cứu địa hình và các tính năng suy luận (địa hình) nhìn thấy trong hình ảnh được chụp bởi các vệ tinh nhân tạo. Sao Hỏa có một số đặc điểm bề mặt khác biệt, ở quy mô lớn cho biết các quá trình địa chất đã hoạt động trên hành tinh này theo thời gian. Phần này chỉ ra một số khu vực địa chất học lớn hơn của Sao Hỏa. Cùng với nhau, các khu vực này chỉ ra các hoạt động địa chất chủ yếu liên quan đến các hoạt động núi lửa, kiến tạo địa tầng, nước đóng băng, và tác động lên hình thành hành tinh trên quy mô toàn cầu.
Hệ thống núi lửa Tharsis Montes và Elysium

Trải dài ranh giới phân đôi ở phía bán cầu tây Sao Hỏa là một hệ thống lớn núi lửa kiến tạo được gọi là Tharsis Montes và Tharsis đang to dần lên. Cấu trúc cao bao la trải rộng với đường kính lên đến hàng nghìn cây số và chiếm khoảng 25% bề mặt của hành tinh. Có độ cao trung bình 7–10 km, Tharsis có cao độ cao nhất trên các hành tinh trong Hệ Mặt Trời. Ba ngọn núi lửa khổng lồ gồm: Ascraeus Mons, Pavonis Mons và Arsia Mons (được gọi chung là Tharsis Montes), nằm liên tục theo hướng Đông Bắc - Tây Nam dọc theo đỉnh đang cao lên. Alba Mons rộng lớn (trước đây được gọi là Alba Patera) chiếm phần phía bắc của khu vực. Núi lửa dạng khiên lớn Olympus Mons nằm cách xa khối nhô chính, ở rìa phía tây của hệ thống. Sức nặng lớn của khối núi Tharsis đã tạo một áp lực lớn trên thạch quyển của hành tinh. Kết quả là hình thành các hình thành các đứt gã phát triển rộng (địa hào và thung lũng tách giãn) tỏa ra ngoài từ trung tâm Tharsis, kéo dài nửa vòng cầu hành tinh. Một trung tâm núi lửa nhỏ hơn nằm vài ngàn cây số về phía tây Tharsis là Elysium. Núi lửa Elysium phức tạp có đường kính khoảng 2.000 km và bao gồm ba núi lửa chính, Elysium Mons, Hecates Tholus và Albor Tholus. Nhóm núi lửa Elysium được cho là có sự khác biệt hơn Tharsis Montes, trong đó phát triển cổ của nó có liên quan đến cả dung nham và pyroclastics.
Phlomis oppositiflora

| Phlomis oppositiflora> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Lamiales
Họ (familia): Lamiaceae
Chi (genus): Phlomis
Loài (species): P. oppositiflora
Danh pháp hai phần
Phlomis oppositiflora Boiss. & Hausskn., 1879 
Phlomis oppositiflora là một loài thực vật có hoa trong họ Hoa môi. Loài này được Boiss. & Hausskn. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1879.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Phlomis oppositiflora”. Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2013.
Prestonia bahiensis

| Prestonia bahiensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Gentianales
Họ (familia): Apocynaceae
Chi (genus): Prestonia
Loài (species): P. bahiensis
Danh pháp hai phần
Prestonia bahiensis Müll.Arg., 1860 
Prestonia bahiensis là một loài thực vật có hoa trong họ La bố ma. Loài này được Müll.Arg. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1860.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Prestonia bahiensis”. Truy cập ngày 10 tháng 6 năm 2013.
Đĩa bán dẫn

Một đĩa bán dẫn đã được khắc
Đĩa bán dẫn được làm từ silic có độ tinh khiết cao, là vật liệu xuất phát trong quy trình sản xuất thiết bị bán dẫn cũng như thiết bị MEMS (micro electro-mechanical system). Đĩa bán dẫn thông thường có các đường kính 300 mm (12 inch), 200 mm (8 inch), 150 mm (6 inch).
Tuy có độ tinh khiết cao, đĩa bán dẫn vẫn được pha tạp chất để dẫn điện theo hai loại: loại p dẫn điện bằng lỗ trống, loại n dẫn điện nhờ điện tử.
Teplohirsk

| Teplohirsk Теплогірськ |
| --- | --- |

 Hiệu kỳ của Teplohirsk Hiệu kỳHuy hiệu của Teplohirsk Huy hiệu
Teplohirsk
Quốc gia:  Ukraine
Tỉnh (oblast): Luhansk
Raion: Đô thị
Dân số (2001)
 • Tổng cộng: 13.053
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Trang web: http://www.Teplohirsk-adm.gov.ua/
Teplohirsk (tiếng Ukraina: Теплогірськ) là một thành phố của Ukraina. Thành phố này thuộc tỉnh Luhansk. Thành phố này có diện tích ? km2, dân số theo điều tra dân số năm 2001 là 13053 người.
Taşoluk, Pınarbaşı

| Taşoluk |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
TaşolukVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Kayseri
Huyện: Pınarbaşı
Dân số (2008)
 • Tổng cộng: 48 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Taşoluk là một xã thuộc huyện Pınarbaşı, tỉnh Kayseri, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2008 là 48 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Kayseri”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Truy cập ngày 17 tháng 9 năm 2012.[liên kết hỏng]
Xã North Cadron, Quận Cleburne, Arkansas

| Xã North Cadron North Cadron Township |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
 Vị trí trong Quận Cleburne, Arkansas
 Vị trí quận Cleburne trong tiểu bang Arkansas ở Hoa Kỷ
Xã North Cadron
Quốc gia: Hoa Kỳ
Tiểu bang: Arkansas
Quận: Quận Cleburne
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 693
Múi giờ: CST (UTC-5)
 • Mùa hè (DST): CDT (UTC-4)
Xã North Cadron (tiếng Anh: North Cadron Township) là một xã thuộc quận Cleburne, tiểu bang Arkansas, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 693 người.
Chú thích

↑  “2010 Census Gazetteer Files”. Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ. Truy cập ngày 13 tháng 10 năm 2012.