Người tị nạn Bhutan
Sự kiện lịch sử > Cuộc Tổng điều tra dân số đầu tiên của Bhutan (1988)

Vấn đề được đưa ra khi chính phủ Bhutan phát hiện ra trong cuộc tổng điều tra lần đầu tiên mức độ dân số của Lhotsampa. Lhotsampa của người Nepal sống ở miền nam Bhutan kể từ cuối thế kỷ XIX và đầu thế kỷ XX đã buộc phải rời khỏi Bhutan sau khi quốc gia này tiến hành cuộc tổng điều tra lần đầu tiên vào năm 1988. Tuy nhiên chính phủ đã thất bại trong việc đào tạo các quan chức điều tra dân số và điều này đã dẫn cho một số căng thẳng trong công chúng. Vị trí trong các loại điều tra dân số từ "Chính phủ Bhutan" đến "Người không phải là công dân: Di cư và Người định cư bất hợp pháp" thường là tùy tiện, và có thể thay đổi tùy tiện. Trong một số trường hợp, các thành viên của cùng một gia đình đã và đang được xếp vào các nhóm khác nhau; một số Bhutan chính thức thừa nhận đã bị bắt buộc phải chạy trốn cùng với các thành viên trong gia đình mà chính phủ coi là những người nhập cư bất hợp pháp. Những người khác ở Lhotshampa coi việc bảo vệ quyền công dân của họ là do các quan chức chính phủ ngăn cản lấy được tài liệu thích hợp, mất tài sản của họ.
Chính phủ cũng đã cố gắng thực thi việc trang phục và mã ngôn ngữ driglam namzha của người Bhutan cùng một lúc để có thể thu hút được dân số Lhotshampa vào xã hội Ngalop. Chính phủ đã giải thích các chương trình nhận dạng văn hoá của mình như một biện pháp phòng vệ trước các vấn đề chính trị đầu tiên kể từ khi nhà Wangchuck được thành lập vào năm 1907 và là mối đe dọa lớn nhất đối với sự sống còn của quốc gia kể từ thế kỷ thứ mười bẩy. Mối quan tâm chính của nó là để tránh lặp lại các sự kiện xảy ra vào năm 1975 khi chế độ quân chủ ở Sikkim bị đa số người Nepal chiếm quyền kiểm soát và Sikkim bị rơi vào tay Ấn Độ. Trong một nỗ lực để giải quyết xung đột giữa các dân tộc, Druk Gyalpo đã thường xuyên đến thăm các quận phía Nam gặp rắc rối, và ông ra lệnh cho hàng trăm "người phản động" bị bắt. Ông cũng bày tỏ lo ngại rằng dòng người Nepal lớn có thể dẫn đến nhu cầu của họ về một quốc gia riêng trong vòng 10 đến 20 năm tới, theo cách tương tự như đã xảy ra trong chế độ quân chủ độc lập một thời của Sikkim vào những năm 1970.
Tuy nhiên, các biện pháp này kết hợp để xa lánh thậm chí công dân bona fide Nepali gốc. Một số người Nepal đã bắt đầu phản đối việc phân biệt đối xử, yêu cầu được miễn các nghị định của chính phủ nhằm tăng cường bản sắc dân tộc của Bhutan. Phản ứng với các nghị định của hoàng gia ở các cộng đồng đa số ở Nepal đã nổi lên như là cuộc xung đột sắc tộc chống lại người không phải là Lhotshampa. Phản ứng cũng đã hình thành như phong trào phản đối ở Nepal và Ấn Độ trong số những người Nepal đã rời Bhutan. Druk Gyalpo bị cáo buộc là "đàn áp văn hoá" và chính phủ của ông bị các nhà lãnh đạo phản động chống lại vì vi phạm nhân quyền, bao gồm tra tấn tù nhân; bắt giữ và giam cầm tùy tiện; từ chối tiến trình hợp pháp; và hạn chế quyền tự do ngôn luận và báo chí, tổ chức và hội họp hòa bình, và quyền của người lao động. Các cuộc biểu tình chống chính quyền chống tham nhũng liên quan đến hơn 20.000 người tham dự, bao gồm một số từ một phong trào đã thành công trong việc ép buộc Ấn Độ chấp nhận tự trị địa phương cho người Nepal ở Tây Bengal, vượt biên từ Tây Bengal và Assam sang sáu huyện trên khắp Bhutan. Khi cuộc điều tra dân số chấm dứt, biên giới phía Nam của Bhutan đã trở thành một phần chiến tranh trong nhiều năm.
Hỗ trợ các hoạt động chống chính phủ là các nhóm chính trị Nepal và những người ủng hộ Nepal và Ấn Độ. Từ 2000 đến 12.000 người Nepal được báo cáo là đã trốn khỏi Bhutan vào cuối những năm 1980, và theo một báo cáo năm 1991, thậm chí các quan chức cấp cao của chính phủ Bhutan gốc Nepal đã từ chức vị trí của họ và chuyển tới Nepal. Khoảng năm triệu người Nepal sống ở các khu định cư ở Ấn Độ dọc theo biên giới Bhutan vào năm 1990. Nepal không nhất thiết phải chào đón ở Ấn Độ, nơi những cuộc xung đột sắc tộc đã âm mưu đẩy họ trở lại biên giới Bhutan không được che chở. Đảng Nhân dân Bhutan hoạt động trong cộng đồng Nepal lớn ở miền bắc Ấn Độ. Nhóm thứ hai, Diễn đàn nhân dân Bhutan về Nhân quyền, được thành lập năm 1998 tại Nepal bởi Tek Nath Rizal, một Lhotshampa và cựu quan chức đáng tin cậy của Hội đồng Tư vấn Hoàng gia, đã hành động như một trưởng liên lạc giữa chính phủ và Lhotshampa ở miền Nam, cũng như cựu thành viên của Quốc hội Bhutan. Liên đoàn Sinh viên Bhutan và Nhóm Trợ giúp Bhutan-Nepal cũng tham gia vào hoạt động chính trị.
Tháng 11/1989, Tek Nath Rizal bị cảnh sát Bhutan bắt cóc ở miền đông Nepal và trở lại Thimphu, nơi ông bị bắt giam vì tội âm mưu và phản bội. Ông cũng bị cáo buộc kích động các cuộc bạo loạn sắc tộc ở miền nam Bhutan. Rizal bị kết án tù chung thân năm 1993.