Alpha Centauri

| --- | --- |
 α Centauri AB là ngôi sao sáng bên trái, với Cận Tinh được khoanh đỏ. Ngôi sao sáng bên phải là β Centauri
Dữ liệu quan sát  Kỷ nguyên J2000.0      Xuân phân J2000.0
Chòm sao: Bán Nhân Mã

Alpha Centauri A
Xích kinh: 14h 39m 36.4951s
Xích vĩ: −60° 50′ 02.308″
Cấp sao biểu kiến (V): −0,01
Alpha Centauri B
Xích kinh: 14h 39m 35.0803s
Xích vĩ: −60° 50′ 13.761″
Cấp sao biểu kiến (V): +1,33
Các đặc trưng

Kiểu quang phổ: G2V / K1V
Chỉ mục màu U-B: +0,23 / +0,63
Chỉ mục màu B-V: +0,69 / +0,90

Trắc lượng học thiên thể

Vận tốc xuyên tâm (Rv): −21,6 km/s
Chuyển động riêng (μ):  RA: −3.678,19 mas/năm   Dec.: 481,84 mas/năm 
Thị sai (π): 747.23 ± 1.17 mas
Khoảng cách: 4.365 ± 0.007 ly  (1.338 ± 0.002 pc)
Cấp sao tuyệt đối (MV): 4,38 / 5,71

Chi tiết
Alpha Centauri A
Khối lượng: 1,100 M☉
Bán kính: 1,227 R☉
Độ sáng: 1,519 L☉
Hấp dẫn bề mặt (log g): 4,30 cgs
Nhiệt độ: 5.790 K
Độ kim loại: 151% Mặt Trời
Tự quay: 22 ngày
Tuổi: 4,85×109 năm
Alpha Centauri B
Khối lượng: 0,907 M☉
Bán kính: 0,865 R☉
Độ sáng: 0,500 L☉
Hấp dẫn bề mặt (log g): 4,37 cgs
Nhiệt độ: 5.260 K
Độ kim loại: 160% Mặt Trời
Tự quay: 41 ngày
Tuổi: 4,85×109 năm
Các đặc điểm quỹ đạo
Sao phụ: Alpha Centauri AB
Chu kỳ (P): 79,91 năm
Bán trục lớn (a): 17,57″
Độ lệch tâm (e): 0,5179
Độ nghiêng (i): 79,205°
Kinh độ mọc (Ω): 204,85°
Kỷ nguyên điểm cận tinh (T): 1875,66
Acgumen cận tinh (ω) (thứ cấp): 231,65°
Tên gọi khác
 Rigil Kentaurus, Rigil Kent, Toliman, Bungula, FK5 538, CP(D)−60°5483, GC 19728, CCDM J14396-6050  α Cen A α¹ Centauri, GJ 559 A, HR 5459, HD 128620, GCTP 3309.00, LHS 50, SAO 252838, HIP 71683 α Cen B α² Centauri, GJ 559 B, HR 5460, HD 128621, LHS 51, HIP 71681 α Cen C (＝ Proxima Cen)  LHS 49, HIP 70890 
Cơ sở dữ liệu tham chiếu
SIMBAD: dữ liệu
ARICNS: dữ liệu
Alpha Centauri (α Centauri / α Cen), còn được biết đến với tên gọi Nam Môn Nhị là một hệ gồm 3 ngôi sao nằm ở chòm sao phương Nam Bán Nhân Mã. Ba ngôi sao đó là Rigil Kentaurus (tên khoa học là Alpha Centauri A), Toliman (Alpha Centauri B) và Proxima Centauri (Alpha Centauri C, tên tiếng Việt là Cận Tinh). Hệ sao nói chung và Proxima Centauri nói riêng chính là ngôi sao nằm gần Mặt trời nhất, với khoảng cách 4,2 năm ánh sáng.
Alpha Centauri A và B là những ngôi sao giống Mặt trời (lớp G và K), và chúng hợp thành ngôi sao nhị phân Alpha Centauri AB. Nhìn bằng mắt thường từ Trái đất, chúng giống như một ngôi sao duy nhất có cấp sao biểu kiến là -0,27, giúp chúng trở thành ngôi sao sáng nhất trong chòm sao Bán Nhân Mã và là ngôi sao sáng thứ ba trên bầu trời đêm, chỉ sau Sao Thiên lang và Sao Lão nhân.
Alpha Centauri A có khối lượng gấp 1,1 lần và độ sáng gấp 1,519 lần Mặt trời, trong khi Alpha Centauri B nhỏ hơn và mát hơn, bằng 0,90 lần khối lượng và 0,445 lần độ sáng của Mặt trời. Cặp sao quay xung quanh một khối tâm chung, có chu kỳ quỹ đạo là 79,91 năm. Quỹ đạo hình elip của chúng có sự lệch tâm, do đó khoảng cách giữa A và B thay đổi từ 35,6 AU, tức là bằng khoảng cách giữa Sao Diêm Vương và Mặt trời, đến 11,2 AU, tức là bằng khoảng cách giữa Sao Thổ và Mặt trời.
Alpha Centauri A có thể có một hành tinh có kích thước Hải vương tinh nằm trong vùng có thể ở được của ngôi sao, cho dù các nhà khoa học vẫn chưa chắc chắn bản chất của nó là một hành tinh và có thể là một sản phẩm của cơ chế khám phá. Đối với Alpha Centauri B thì các nhà khoa học vẫn chưa phát hiện nó có hành tinh nào, vào năm 2012 có một thiên thể được cho là hành tinh của ngôi sao này nhưng sau đó đã bị bác bỏ.
Trong khi đó Alpha Centauri C, hay Proxima Centauri là một sao lùn đỏ và mờ (lớp M) nên không thể quan sát bằng mắt thường. Tuy nhiên nó là ngôi sao gần Mặt trời nhất ở khoảng cách 4,24 năm ánh sáng (1,30 pc), gần hơn một chút so với Alpha Centauri AB. Khoảng cách giữa Proxima Centauri và Alpha Centauri AB là khoảng 13.000 AU (0,21 ly), tương đương với khoảng 430 lần bán kính quỹ đạo của sao Hải Vương.
Proxima Centauri được xác nhận có 2 hành tinh. Hành tinh đầu tiên là Proxima Centauri b là một ngoại hành tinh cỡ Trái Đất nằm trong vùng có thể ở được của ngôi sao, được phát hiện vào năm 2016. Hành tinh thứ hai được phát hiện vào năm 2022 là Proxima Centauri d, được cho là một tiểu trái đất, nó có quỹ đạo rất gần ngôi sao chủ. Hiện đang có tranh cãi về một hành tinh thứ ba Proxima Centuri c được phát hiện vào năm 2019.