Sự biến Thổ Mộc bảo
Diễn biến > Quân Minh phản công

Tình hình ngoài mặt trận ngày càng bất lợi cho quân Minh. Tại Tuyên Phủ, quân Ngõa Lạt bao vây nhiều ngày, khiến quân Minh bị cắt đứt nguồn nước. Ngày 3 tháng 8, Tổng đốc Đại Đồng Tống Anh, Phò mã Đô úy Cảnh Nguyên, Tổng binh Chu Miện và Tả Tham Tướng Thạch Hanh mỗi người dẫn 1 vạn quân đến phòng thủ tại Dương Hòa Khẩu và ngay lập tức đụng độ với quân Ngõa Lạt tại đây. Do sự can thiệp từ Thái giám Quách Kính, kế hoạch phòng thủ bị phá vỡ, quân Minh thất bại thảm hại. Tống Anh và Chu Miện tử trận, toàn quân bị tiêu diệt. Thạch Hanh thoát thân trở về Đại Đồng, còn Quách Kính phải trốn trong bụi cỏ để tránh bị giết.
Quân Ngõa Lạt tiếp tục đà thắng lợi, liên tiếp chiếm đóng các pháo đài vùng biên giới phía bắc. Nhiều báo cáo thất bại từ tiền tuyến liên tục được gửi về triều đình. Trước tình hình đó, Minh Anh Tông ban chiếu lệnh khẩn cấp tập hợp quân đội, chỉ trong hai ngày đã xuất binh tiến đánh Dã Tiên, bất chấp việc chưa nắm rõ vị trí chủ lực của quân Ngõa Lạt. Ông bổ nhiệm em trai là Thành vương Chu Kỳ Ngọc giữ vai trò giám sát triều chính tại kinh sư trong thời gian ông thân chinh. Chu Kỳ Ngọc được giao phó trách nhiệm cùng bốn đại diện từ các nhóm quyền lực lớn trong triều đình. Các đại diện này gồm Phò mã Tiêu Kính, con rể của Minh Nhân Tông, đại diện cho hoàng tộc; Kim Oánh, đứng đầu Tư lễ giám, thay thế Vương Chấn quản lý các công việc trong cung; Thượng thư bộ Lại Vương Trực, phụ trách chính sự và Đại học sĩ Cao Cốc. Triều đình quyết định tạm hoãn mọi công việc quan trọng chờ đến khi hoàng đế trở về.
Ngày 4 tháng 8 năm 1449, Minh Anh Tông khởi hành từ Bắc Kinh, hướng về Cư Dung quan. Mục tiêu của chiến dịch là tiến hành một cuộc hành quân nhanh chóng qua Tuyên Phủ và đến Đại Đồng, sau đó tiến sâu vào thảo nguyên và trở về Bắc Kinh bằng con đường phía nam. Tuyến đường này được chọn nhằm tránh gây thiệt hại lớn cho khu vực dọc theo đường Bắc Kinh–Tuyên Phủ–Đại Đồng, do quân đội sẽ đi qua hai lần. Hành trình trở về được dự kiến qua Úy Châu và Tử Kinh quan. Ngay từ đầu, trong hàng ngũ quân Minh đã xảy ra tình trạng cướp bóc lẫn nhau, gây ra sự hỗn loạn lớn. Thêm vào đó, mưa lớn kéo dài khiến quân sĩ mệt mỏi và tinh thần sa sút. Phải sau bảy ngày, ngày 11 tháng 8, họ mới đến được Tuyên Phủ. Trên đường đi, nhiều quan lại đã khuyên Anh Tông ngừng hành quân, cả ở Cư Dung quan và Tuyên Phủ, nhưng Vương Chấn vẫn kiên quyết tiếp tục. Sang tới ngày 12 tháng 8, một số quan lại đã manh nha ý định ám sát Vương Chấn nhằm cứu vãn tình thế và đưa hoàng đế hồi kinh, nhưng cuối cùng họ lại thiếu can đảm để biến kế hoạch này thành hiện thực.
Ngày 16 tháng 8, đoàn quân đến chiến trường tại Dương Hòa, nơi họ nhìn thấy thi thể của các binh sĩ trong trận chiến trước, khiến tinh thần quân lính suy sụp. Hai ngày sau, ngày 18 tháng 8, Minh Anh Tông đến Đại Đồng. Trên đường, số binh sĩ chết vì đói nhiều hơn so với giao tranh với quân Ngõa Lạt. Lúc bấy giờ, Dã Tiên đã rút quân về phía Bắc để chờ thời cơ. Vương Chấn ban đầu muốn phát lệnh bắc tiến, nhưng nhận được báo cáo từ các chỉ huy địa phương rằng việc tiếp tục chiến dịch vào thảo nguyên sẽ rất nguy hiểm. Nhận thấy tình hình không khả quan, Vương Chấn tuyên bố chiến dịch đã "thành công" mỹ mãn và ra lệnh rút quân vào ngày 20 tháng 8. Ban đầu, Vương Chấn dự định đi theo đường Tử Kinh quan, con đường ngắn nhất để nhanh chóng trở về kinh sư. Tuy nhiên, đây cũng là đường qua Úy Châu – quê nhà của Vương Chấn. Sau khi đi được 40 dặm, Vương Chấn thay đổi ý định vì lo sợ rằng đoàn quân đông tới 50 vạn người sẽ làm hư hại mùa màng ở quê nhà. Ông quyết định đổi hướng hành quân, chọn con đường cũ từ Tuyên Phủ trở về, kéo dài thời gian và gây hoang mang trong hàng ngũ binh sĩ.