Lâu đài bay của pháp sư Howl (phim)
Các chủ đề > Tuổi già và lòng trắc ẩn

Miyazaki cho rằng một khía cạnh hấp dẫn trong Lâu đài bay của pháp sư Howl đó là tuổi già được tái hiện một cách khá tích cực. Bị bùa phép của mụ phù thủy biến thành bà già thậm chí giúp Sophie cảm thấy dễ dàng nói ra suy nghĩ của mình hơn. Theo Miyazaki, không giống như trong Lâu đài bay của pháp sư Howl, các cụ bà ít khi được thống trị màn ảnh, điều khiến ý tưởng trong bộ phim của ông có phần mạo hiểm. Elizabeth Parsons nhận định tác phẩm đã phá bỏ định kiến "tuổi già chỉ toàn mang lại những điểm kém thu hút", khi Sophie già nua do trúng bùa phép nhưng lại có thể giải cứu hai chàng trai tuấn tú (cuối cùng đều đem lòng yêu cô) và vô tình giúp vương quốc của cô kết thúc chiến tranh. Những việc Sophie làm thường là các công việc của người bà, chẳng hạn như đối xử tốt và săn sóc những người xung quanh, hoặc thường xuyên tham gia làm công việc nhà; dù vậy, chúng được miêu tả như là những việc làm mạnh mẽ và lớn lao. Sophie là một trong những nữ chính mạnh mẽ trong các tác phẩm của Miyazaki. Theo Parsons, điều này cũng mang lại yếu tố nữ quyền cho bộ phim. Ngoài ra, dù Sophie tự nhận là người giúp việc để hợp lý hoá sự có mặt của mình trong toà lâu đài, nhưng sau đó những công việc nhà trong phim vẫn được phân chia công bằng, qua đó càng củng cố thêm cho yếu tố nữ quyền của tác phẩm.
Năm 2013, Miyazaki chia sẻ rằng Lâu đài bay của pháp sư Howl là tác phẩm yêu thích của ông trong số những đứa con tinh thần của mình. Ông giải thích: "Tôi muốn truyền đi thông điệp rằng cuộc đời là đáng sống, và tôi nghĩ điều đó chưa từng thay đổi." Trong phim, Sophie đã vượt qua mọi khó khăn khi học cách đặt hạnh phúc của những người mà cô yêu thương lên trên lợi ích của bản thân, một phẩm chất mà Miyazaki gọi là sự tận tâm. Một số nhân vật chính trong các tác phẩm của Miyazaki như Ashitaka và San trong Mononoke Hime hay Sheeta và Pazu trong Laputa: Lâu đài trên không (1986) đã tìm được cách sống sót khi nhận ra bài học tương tự. Cavallaro cho rằng Miyazaki đã giảng giải bài học đạo lý này xuyên suốt bộ phim nhằm diễn tả khả năng động lòng trắc ẩn của con người, chẳng hạn như khi Đầu củ cải che ô cho Sophie lúc trời đổ mưa. Howl từ một nhân vật ích kỷ và chỉ chăm lo cho ngoại hình của mình cũng đã học cách đặt người khác lên trước bản thân. Khi Quý bà Suliman biến Phù thủy Vùng hoang địa trở lại hình dạng thật của mụ là một bà lão già nua, Sophie đã cho mụ phù thủy một chỗ ở và chăm sóc cho mụ dù chính bà ta đã ếm lời nguyền lên cô, qua đó ý niệm về lòng nhân ái càng được thể hiện rõ hơn. Mụ phù thủy sau đó suýt nữa đã giết chết Howl vì hành động ích kỷ của mình, nhưng tới cuối lại góp công cứu toà lâu đài. Parsons viết: "Trên cán cân công bằng của Miyazaki, các cụ bà có thể vừa mạnh mẽ vừa mềm yếu, vừa tích cực mà cũng vừa tiêu cực, biết yêu thương nhưng cũng tỏ ra ích kỷ, bị chỉ trích nhưng cũng được yêu quý; nói tóm lại, họ không dễ để phân loại hay đưa vào khuôn mẫu, đồng thời cũng không thể bị coi là những kẻ gian tà hư cấu dù mang hình dạng của một phù thủy xấu xa." Các nhân vật này cũng được trao nhiều không gian trong phim với tư cách là người chủ động định đoạt số phận của mình, một điều ít thấy trong các bộ phim phương Tây.