Tể tướng
Tại Trung Quốc > Tên gọi qua các triều đại

Chức vụ tể tướng trong các triều đại phong kiến tại Trung Quốc không thống nhất về tên gọi. Bảng dưới đây liệt kê tên gọi qua các thời kỳ.
| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |

| Triều đại | Tể tướng | Nội dung | Nội dung |
| Thương | Thái tể, Trủng tể, A Hành |  |  |
| Tây Chu | Thái tể, Trủng tể, Tiểu tể |  |  |
| Đông Chu | Thái tể, Trủng tể, Chấp chính quan, Thiếu tể |  |  |
| Xuân Thu | Tề: Thượng Khanh→Tả tướng, Tả tướng Tấn：Chính Khanh Tần：Tả thứ trưởng, Hữu thứ trưởng Sở：Lệnh doãn Việt：Đại phu Tống：Tả tướng, hữu tướng |  |  |
| Chiến quốc | Tướng Tần：Đại lương tạo→Tướng quốc→Tả thừa tướng, Hữu thừa tướng Sở：Lệnh doãn |  |  |
| Tần Tây Hán | Thừa tướng/Tướng quốc Thái úy Ngự sử đại phu | Thừa tướng/Tướng quốc—phụ tá Hoàng đế, nằm quyền chính, thống lĩnh bách quan Thái úy—đứng đầu quân sự Ngự sử đại phu—đứng đầu ngự sử (Giám sát quan) | Tam công |
| Đông Hán | Tư đồ Thái úy Tư không | Thừa tướng tức Tư đồ, chức Ngự sử đại phu đổi tên là Tư không quyền lực thực sự chuyển sang cho Thượng thư，Tam công trở thành chức quan danh dự | Tam công |
Đông Hán: ↓
| Đông Hán | Thượng thư | Thư ký cá nhân Hoàng đế | Thư ký cá nhân Hoàng đế |
| Tam Quốc | Tào Ngụy： Tư không Tư đồ Thái úy ↓ Thượng thư lệnh Thượng thư bộc xạ |  |  |
| Tam Quốc | Thục Hán： Thừa tướng ↓ Đại tướng quân, Lục thượng thư sự Đại tư mã, Lục thượng thư sự ↓ Thượng thư lệnh |  |  |
| Tam Quốc | Đông Ngô： Thừa tướng ↓ Tả thừa tướng Hữu thừa tướng |  |  |
| Tây Tấn | Thừa tướng | Phục lại Tam công | Phục lại Tam công |
Tây Tấn: ↓
| Tây Tấn | Lục thượng thư sự | Thượng thư là chức vụ tối cao | Thượng thư là chức vụ tối cao |
Tây Tấn: ↓
| Tây Tấn | Thượng thư lệnh, Thượng thư bộc xạ Chức dưới Thị trung Trung thư lệnh | Trước đây là Thượng thư Thư ký trưởng Hoàng đế | Trước đây là Thượng thư Thư ký trưởng Hoàng đế |
| Đông Tấn | Lục Thượng thư sự  Trung thư giám Trung thư lệnh ↓ Trung thư Thị lang  Thị trung |  |  |
| Tùy | Thượng thư lệnh Nạp ngôn Nội sử lệnh | Tránh húy Tùy Thái tổ Dương Trung, Thị trung đổi thành Nạp ngôn, Trung thư lệnh đổi thành Nội sử lệnh | Tam tỉnh Trưởng quan |
| Đường | Thượng thư lệnh/Thượng thư tả, hữu bộc xạ Thị trung Trung thư lệnh | Trưởng quan Thượng thư tỉnh Trưởng quan Môn hạ tỉnh Trưởng quan Trung thư tỉnh | Tam tỉnh Trưởng quan |
Đường: ↓
| Đường | Thượng thư tả, hữu bộc xạ Thị trung Trung thư lệnh Hoặc là quan gia Tri chính sự Tham tri chính sự Tham dự triều chính Chuyên điển cơ mật Đồng trung thư môn hạ tam phẩm Cấp cho Trung thư môn hạ thêm Tiến chỉ bình chương sự Đồng trung thư hạ bình chương sự gọi chung là Tể tướng | Do Đường Thái Tông bổ nhiệm Thượng thư lệnh，sau đó không bổ nhiệm nữa, đổi thành Thượng thư tả, hữu bộc xạ là trưởng quan Thượng thư tỉnh Sau Trinh Quán, Thượng thư tả, hữu bộc xạ không còn là tỉnh “Đồng trung thư môn hạ tam phẩm”，không còn thực sự là Tể tướng | Do Đường Thái Tông bổ nhiệm Thượng thư lệnh，sau đó không bổ nhiệm nữa, đổi thành Thượng thư tả, hữu bộc xạ là trưởng quan Thượng thư tỉnh Sau Trinh Quán, Thượng thư tả, hữu bộc xạ không còn là tỉnh “Đồng trung thư môn hạ tam phẩm”，không còn thực sự là Tể tướng |
Đường: ↓
| Đường | Đồng trung thư môn hạ bình chương thư | Sau giữa đời nhà Đường, thêm Môn hạ thị lang, Trung thư thị lang, Lục bộ Thượng thư hoặc thị lang là quan gia “Đồng trung thư môn hạ bình chương thư” giữ chức Tể tướng Nguyên Thượng thư tả, Hữu bộc xạ，Trung thư lệnh，thị trung trở thành quan gia công thần nguyên lão hoặc quan gia tiết độ sứ Tiết độ sứ kiêm đồng bình chương sự giả không phải là tể tướng | Sau giữa đời nhà Đường, thêm Môn hạ thị lang, Trung thư thị lang, Lục bộ Thượng thư hoặc thị lang là quan gia “Đồng trung thư môn hạ bình chương thư” giữ chức Tể tướng Nguyên Thượng thư tả, Hữu bộc xạ，Trung thư lệnh，thị trung trở thành quan gia công thần nguyên lão hoặc quan gia tiết độ sứ Tiết độ sứ kiêm đồng bình chương sự giả không phải là tể tướng |
| Ngũ Đại Thập Quốc | Hậu Lương/Hậu Đường/Hậu Tấn/Hậu Hán/Hậu Chu： Đồng trung thư môn hạ bình chương sự Tham tri chính sự Đẳng xưng vị | Hầu hết trong số các triều đại này theo chế độ nhà Đường, Tể tướng dưới dạng "bản quan + Đồng trung thư môn hạ bình chương sự" Ngoài ra còn mở rộng cho Diên Tư khố sứ (Đường Vũ Tông thiết lập, Hậu lương nối tiếp), Thái Thanh cung sứ (thiết lập cuối đời Đường, đứng đầu mang chức Thủ tướng, Hậu Đường khôi phục lại), Hoằng văn quán Đại học sĩ, Giám tu Quốc sử đến Tập Hiền Đại học sĩ được gọi là Khu biệt Thủ tướng, Thứ tướng và các Tể tướng khác | Hầu hết trong số các triều đại này theo chế độ nhà Đường, Tể tướng dưới dạng "bản quan + Đồng trung thư môn hạ bình chương sự" Ngoài ra còn mở rộng cho Diên Tư khố sứ (Đường Vũ Tông thiết lập, Hậu lương nối tiếp), Thái Thanh cung sứ (thiết lập cuối đời Đường, đứng đầu mang chức Thủ tướng, Hậu Đường khôi phục lại), Hoằng văn quán Đại học sĩ, Giám tu Quốc sử đến Tập Hiền Đại học sĩ được gọi là Khu biệt Thủ tướng, Thứ tướng và các Tể tướng khác |
| Ngũ Đại Thập Quốc | Ngô/Nam Đường： Đồng trung thư môn hạ bình chương sự Tham tri chính sự Đẳng xưng vị | Như trên  Từ Ôn, Lý Từ trước sau là đại thừa tướng, Đô đốc nắm giữ các vị trí chính trị, quân sự. Cuối triều Đường, Chu Ôn tự xưng Tướng quốc Tổng bách quỹ | Như trên  Từ Ôn, Lý Từ trước sau là đại thừa tướng, Đô đốc nắm giữ các vị trí chính trị, quân sự. Cuối triều Đường, Chu Ôn tự xưng Tướng quốc Tổng bách quỹ |
| Ngũ Đại Thập Quốc | Tiền Thục/Hậu Thục： Đồng trung thư môn hạ bình chương sự Tham tri chính sự Đẳng xưng vị |  |  |
| Ngũ Đại Thập Quốc | Nam Hán： Đồng trung thư môn hạ bình chương sự Tham tri chính sự Đẳng xưng vị |  |  |
| Bắc Tống | Đồng trung thư môn hạ bình chương sự Tham tri chính sự | Thiết lập 2 hoặc 3 tể tướng thời kỳ 2 tể tướng gồm có Lĩnh chiêu văn quán Đại học sĩ kiêm Giám tu Quốc sử, Tập hiền điện Đại học sĩ Thời tam tướng gồm Chiêu văn quán Đại họ sĩ tương đương với Hoằng văn quán Đại học sĩ đời Đường, Giám tu Quốc sử, và Tập hiền điện Đại học sĩ Phó tướng là Tham tri chính sự | Thiết lập 2 hoặc 3 tể tướng thời kỳ 2 tể tướng gồm có Lĩnh chiêu văn quán Đại học sĩ kiêm Giám tu Quốc sử, Tập hiền điện Đại học sĩ Thời tam tướng gồm Chiêu văn quán Đại họ sĩ tương đương với Hoằng văn quán Đại học sĩ đời Đường, Giám tu Quốc sử, và Tập hiền điện Đại học sĩ Phó tướng là Tham tri chính sự |
Bắc Tống: ↓
| Bắc Tống | Thượng thư tả bộc xạ kiêm môn hạ thị lang Thượng thư hữu bộc xạ kiêm trung thư thị lang Môn hạ thị lang Trung thư thị lang Thượng thư tả thừa Thượng thư hữu thừa | Thay đổi thời Thần Tông xóa bỏ một số chức vụ và chế độ chính phủ thời Ngũ Đại và Đường, thiết lập tam tỉnh và lục bộ Đứng đầu là Thượng thư tả bộc xạ kiêm môn hạ thị lang, đến Thượng thư hữu bộc xạ kiêm trung thư thị lang Phó tướng là Môn hạ thị lang, Trung thư thị lang đến Thượng thư tả, hữu thừa | Thay đổi thời Thần Tông xóa bỏ một số chức vụ và chế độ chính phủ thời Ngũ Đại và Đường, thiết lập tam tỉnh và lục bộ Đứng đầu là Thượng thư tả bộc xạ kiêm môn hạ thị lang, đến Thượng thư hữu bộc xạ kiêm trung thư thị lang Phó tướng là Môn hạ thị lang, Trung thư thị lang đến Thượng thư tả, hữu thừa |
Bắc Tống: ↓
| Bắc Tống | Thái tể kiêm môn hạ thị lang Thiếu tể kiêm trung thư thị lang | Thời kỳ Huy Tông gian thần Thái Kinh thiết lập Thái sư kiêm Thái tể tổng lĩnh tam tỉnh, được gọi “Công tướng” Thái tể, Thiếu tể đổi tên từ Thượng thư tả bộc xạ, Thượng thư hữu bộc xạ | Thời kỳ Huy Tông gian thần Thái Kinh thiết lập Thái sư kiêm Thái tể tổng lĩnh tam tỉnh, được gọi “Công tướng” Thái tể, Thiếu tể đổi tên từ Thượng thư tả bộc xạ, Thượng thư hữu bộc xạ |
Bắc Tống: ↓
| Bắc Tống | Thượng thư tả bộc xạ kiêm môn hạ thị lang Thượng thư hữu bộc xạ kiêm trung thư thị lang | Tống Khâm Tông lên ngôi, khôi phục lại các chức danh cũ | Tống Khâm Tông lên ngôi, khôi phục lại các chức danh cũ |
| Nam Tống | Thượng thư tả bộc xạ đồng trung thư môn hạ bình chương sự Thượng thư hữu bộc xạ đồng trung thư môn hạ bình chương sự | Thời kỳ Kiếm Viêm ba tỉnh hợp thành một, bãi bỏ Trung thư, môn hạ thị lang đến Thượng thư thừa, chức tể tướng khôi phục là "Đồng bình chương sự" "Tham tri chính sự" | Thời kỳ Kiếm Viêm ba tỉnh hợp thành một, bãi bỏ Trung thư, môn hạ thị lang đến Thượng thư thừa, chức tể tướng khôi phục là "Đồng bình chương sự" "Tham tri chính sự" |
Nam Tống: ↓
| Nam Tống | Tả thừa tướng  Hữu thừa tướng | Hàn Thác Trụ thiết lập chức "Bình chương quân quốc sự" đứng đầu triều đình, trên thừa tướng "Bình chương quân quốc sự" còn phong cho các công thần phụ lão, người có quyền lực thực sự Giả Tự Đạo, đứng trên thừa tướng Tả, hữu thừa tướng thời Càn Đạo đổi thành tả, hữu bộc xạ  | Hàn Thác Trụ thiết lập chức "Bình chương quân quốc sự" đứng đầu triều đình, trên thừa tướng "Bình chương quân quốc sự" còn phong cho các công thần phụ lão, người có quyền lực thực sự Giả Tự Đạo, đứng trên thừa tướng Tả, hữu thừa tướng thời Càn Đạo đổi thành tả, hữu bộc xạ  |
| Liêu | Bắc tể tướng phủ: Bắc phủ tả tể tướng  Bắc phủ hữu tể tướng Tổng tri quân quốc sự Tri quốc sự  Nam tể tướng phủ: Nam phủ tả tể tướng  Nam phủ hữu tể tướng Tổng tri quân quốc sự Tri quốc sự  Trung thư lệnh Trung thư tỉnh đại tể tướng Trung thư tỉnh hữu thừa tướng  Thượng thư lệnh  Thượng thư tỉnh tả bộc xạ Thượng thư tỉnh hữu bộc xạ |  |  |
| Kim | Thượng thư lệnh  Tả thừa tướng  Hữu thừa tướng Bình chương chính sự |  |  |
| Nguyên | Trung thư lệnh Trung thư tỉnh tả thừa tướng Trung thư tỉnh hữu thừa tướng | Bãi bỏ Thượng thư tỉnh, chỉ còn Trung thư tỉnh, chiếu theo phong tục Mông Cổ, nam hữu nữ tả, nam tôn nữ ti, hữu thừa tướng cao hơn tả thừa tướng | Bãi bỏ Thượng thư tỉnh, chỉ còn Trung thư tỉnh, chiếu theo phong tục Mông Cổ, nam hữu nữ tả, nam tôn nữ ti, hữu thừa tướng cao hơn tả thừa tướng |
| Minh | Trung thư tỉnh tả thừa tướng  Trung thư tỉnh hữu thừa tướng | Do thừa tướng Hồ Duy Dung chuyên quyền nên Minh Thái Tổ phế bỏ, không tái thiết lập tể tướng | Do thừa tướng Hồ Duy Dung chuyên quyền nên Minh Thái Tổ phế bỏ, không tái thiết lập tể tướng |
Minh: ↓
| Minh | Trung cực điện đại học sĩ (trước là Hoa hạp điện) Kiến cực điện đại học sĩ (trước là Cẩn thân điện) Văn hoa điện đại học sĩ Võ anh điện đại học sĩ Văn uyên các đại học sĩ Đông các đại học sĩ thêm Nhập các dự cơ vụ, Tham dự cơ vụ, Nhập các biện sự | Trước đây là thư ký cố vấn Hoàng đế, sau quyền lực được mở rộng, đại học sĩ còn được gọi “Thủ phụ” | Trước đây là thư ký cố vấn Hoàng đế, sau quyền lực được mở rộng, đại học sĩ còn được gọi “Thủ phụ” |
| Thanh | Trung hòa điện đại học sĩ (bỏ năm thứ nhất Càn Long) Bảo hòa điện đại học sĩ Văn hoa điện đại học sĩ Võ anh điện đại học sĩ Văn uyên các đại học sĩ Đông các đại học sĩ Thể nhân các đại học sĩ (thiết lập thời kỳ Càn Long) Hiệp biện đại học sĩ | Sau thời Ung Chính, điện các đại học sĩ mang hàm Chính nhất phẩm, đứng đầu ban văn, đứng sau Tam công, còn được gọi "Trung đường" Hiệp biện đại học sĩ hàm Tòng nhất phẩm. | Sau thời Ung Chính, điện các đại học sĩ mang hàm Chính nhất phẩm, đứng đầu ban văn, đứng sau Tam công, còn được gọi "Trung đường" Hiệp biện đại học sĩ hàm Tòng nhất phẩm. |
Thanh: ↓
| Thanh | Quân cơ đại thần | Sau thời Ung Chính, lấy Đại học sĩ, lục bộ Thượng thư, thị lang hoặc Thân vương kiêm nhiệm Quân cơ đại thần, trong Quân cơ xứ với mục đính xử lý các vấn đề cơ yếu quốc gia Sau khi thành lập Quân cơ xứ, Nội các vẫn liên hệ với các cơ quan chính phủ nói chung trong và ngoài nước, trong thực tế, nó chỉ chịu trách nhiệm xử lý các vấn đề chung. Do đó, các đại học sĩ triều Thanh không đồng thời là Quân cơ đại thần, và họ không được coi là "tể tướng đích thực" vào thời điểm đó. | Sau thời Ung Chính, lấy Đại học sĩ, lục bộ Thượng thư, thị lang hoặc Thân vương kiêm nhiệm Quân cơ đại thần, trong Quân cơ xứ với mục đính xử lý các vấn đề cơ yếu quốc gia Sau khi thành lập Quân cơ xứ, Nội các vẫn liên hệ với các cơ quan chính phủ nói chung trong và ngoài nước, trong thực tế, nó chỉ chịu trách nhiệm xử lý các vấn đề chung. Do đó, các đại học sĩ triều Thanh không đồng thời là Quân cơ đại thần, và họ không được coi là "tể tướng đích thực" vào thời điểm đó. |
Thanh: ↓
| Thanh | Nội các tổng lý đại thần | Tuyên Thống thứ 3 dựa theo Hiến pháp Nhật Bản, chuẩn bị Hiến pháp bãi bỏ Nội các, quân cơ xứ. | Tuyên Thống thứ 3 dựa theo Hiến pháp Nhật Bản, chuẩn bị Hiến pháp bãi bỏ Nội các, quân cơ xứ. |