stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
The Amazing Race
Cuộc đua kì thú Việt Nam

Bài chi tiết: The Amazing Race Vietnam: Cuộc đua kỳ thú
The Amazing Race được phát sóng tại Việt Nam do Công ty Văn Thành Long thực hiện, phát trên kênh HTV7, đài truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh vào mỗi tối thứ 2 hàng tuần với tên gọi Cuộc đua kì thú. Bản quyền được nhà tài trợ Tiger Beer & công ty Văn Thành Long cung cấp. Và sau này, kể từ 2012 chương trình được sản xuất bởi BHD và phát sóng trên kênh VTV3. Chương trình được chịu trách nhiệm sản xuất, đạo diễn và dẫn bởi Dustin Nguyễn.
Cuộc đua kỳ thú đã trải qua sáu mùa thi với chiến thắng của đội Baggio - Thành Phúc (mùa 1 - 2012), đội Thu Hiền - Diệp Lâm Anh (mùa 2 - 2013 ), đội Hương Giang - Criss Lai (mùa 3 - 2014), đội Ngọc Anh - Nhật Anh (mùa 4 - 2015), đội Tiến Đạt - Lincoln (mùa 5  - 2016 -  All Stars) và đội H'Hen Niê - Lệ Hằng (mùa 6 - 2019 ).
Dustin & Kandice - bạn cùng phòng tại cuộc thi Miss America 2006 (mùa 11) ở Guam.



Kandice đang thực hiện Vượt rào trong chặng 3 (Mông Cổ - Việt Nam) tại Hà Nội, The Amazing Race 10. Thử thách yêu cầu một thành viên của mỗi đội phải bán được 80 ngàn Việt Nam đồng tiền hoa.

Nhảy cóc trong chặng 7 (Croatia - Ý) của The Amazing Race 12 yêu cầu đội thi xăm chữ FF.



Hazard

Phil Keoghan cùng một người bản xứ chào đón Ryan & Chuck tại trạm dừng đầu tiên trong The Amazing Race 7 tại Cuzco, Peru
Biển báo Speed Bump xuất hiện trước hộp đựng các mật thư. Đội về chót trong chặng an toàn trước sẽ phải thực hiện thử thách Speed Bump trong chặng kế tiếp có thể tiếp tục đua.
Vyxsin & Kynt thực hiện Speed Bump sau khi bị "đánh dấu loại" tại Mumbai, Ấn Độ trong The Amazing Race 12
Phil chúc mừng Rachel & TK tại Vạch kết thúc, Alaska, Hoa Kỳ. Họ là đội vô địch của The Amazing Race 12.
Phil và các đội bị loại chào đón 3 đội chung kết hoàn thành cuộc đua ở Vạch kết thúc tại Portland, Oregon, Hoa Kỳ trong The Amazing Race 13
Chùa Hàm Long

Bài này viết về một ngôi chùa ở thành phố Bắc Ninh, miền Bắc Việt Nam. Đối với các định nghĩa cùng tên khác, xem Hàm Long (định hướng).
| Chùa Hàm Long: 寺含龍 Long Hạm tự: 龍頷寺 |
| --- | --- |
Cổng chùa Hàm Long năm 2019

Tên tự: Long Hạm
Vị trí
Toạ độ: 21°08′43,6″B 106°06′18,7″Đ﻿ / ﻿21,13333°B 106,1°Đ﻿ / 21.13333; 106.10000
Núi: Lãm Sơn
Quốc gia:  Việt Nam
Địa chỉ: Khu phố Thái Bảo, phường Nam Sơn, thành phố Bắc Ninh, tỉnh Bắc Ninh
Thông tin
Tôn giáo: Phật giáo
Tông phái: Thiền phái Trúc Lâm
Khởi lập: 1158
Người sáng lập: Nguyễn Minh Không
Quản lý: Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Bắc Ninh  (Tỉnh giáo Bắc Ninh)
Trụ trì: Thích Thanh Dũng
 Cổng thông tin Phật giáo
x t 
Chùa Hàm Long
Chùa Hàm Long ở tỉnh Bắc Ninh, miền Bắc Việt Nam.
Chùa Hàm Long (chữ Hán: 寺含龍) hay Long Hạm tự (chữ Hán: 龍頷寺) là một ngôi chùa cổ tại khu phố Thái Bảo, phường Nam Sơn, thành phố Bắc Ninh, tỉnh Bắc Ninh, chùa nằm cách trung tâm thành phố Bắc Ninh khoảng 7 km về phía Đông Nam. Chùa được xây dựng từ thế kỷ XII thời nhà Lý. Nhà chùa là một chốn Tổ Phật giáo từ thời Phục hưng, thuộc chi phái Liên Tông, phái Thiền tông Trúc Lâm. Hiện nay, trụ trì của nhà chùa là Đại lão Hòa thượng Thích Thanh Dũng (thế danh Nghiêm Văn Dũng), ông cũng đang là Phó Pháp chủ kiêm Chánh Thư ký Hội đồng Chứng minh của Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Phó Trưởng ban Trị sự kiêm Trưởng ban Pháp chế GHPGVN tỉnh Bắc Ninh.
Lịch sử > Thời phong kiến

Theo một số bảng giới thiệu tại chùa hiện nay thì chùa được khởi lập năm 1158 bởi Lý Quốc sư Nguyễn Minh Không dưới triều vua Lý Anh Tông. Thời phong kiến chùa nằm ở xã Lãm Sơn Dương, tổng Lãm Sơn Nam, huyện Quế Dương, phủ Từ Sơn, trấn Kinh Bắc. Chùa được xây dựng sau chùa Dạm ở xã Lãm Sơn Trung gần đó khoảng hơn nửa thế kỷ và sau chùa Phật Tích ở Tiên Du khoảng một thế kỷ. Tuy nhiên, xét về quy mô và diện tích lúc đó thì chùa không được to lớn như chùa Dạm và chùa Phật Tích.
Chùa nằm trên một khu đất có hình thể như 6 hiền sĩ hội tụ, thế tứ linh (long, ly, quy, phụng). Phía Đông Nam và Tây Nam là hình thể của phượng châu, quy bái. Phía Tây Bắc là quy phục uy nghi một dải Thần Long rủ đầu xuống ngôi chùa, vì thế nên mới gọi tên chùa là Hàm Long. Nhưng thời Lý - Trần, chùa Hàm Long chưa có quy mô kiến trúc lớn.
Đến đầu thế kỷ XVIII thời Lê trung hưng, xuất hiện vị Trịnh Hòa thượng là con trai của Tấn Quang vương Trịnh Bính đến tu hành tại chùa, ngài có thế danh là Trịnh Thập, pháp danh là Như Trừng tự Lân Giác hiệu là Cứu Sinh, ngài là đệ tử của Thiền sư Chân Nguyên ở núi Yên Tử. Vốn dĩ ngài là em trai của chúa Trịnh Cương và là phò mã của Thái thượng hoàng Lê Hy Tông. Tuy thân sống trong lầu son gác tía, mà tâm hằng gởi gắm trong cửa Thiền. Sau đó ngài xin triều đình cho thoát tục xuất gia, chuyển tư dinh ở huyện Thọ Xương thành chùa Liên Tông để tu hành (tức là chùa Liên Phái hiện nay). Sau đó ngài cũng đến tu hành tại chùa Hàm Long, trong giai đoạn này chùa được trùng tu xây dựng quy mô lớn với nhiều công trình: tiền đường, tam bảo, tổ đường (nhà tổ), nhà tăng, vườn tháp,... Sinh thời, ngài sáng lập ra chi phái Liên Tông thuộc phái Thiền Trúc Lâm. Trước khi viên tịch, ngài chỉ định Thiền sư Tính Ngạn làm trụ trì chùa Hàm Long. Sau khi niết bàn (viên tịch) thì Thiền sư Như Trừng Lân Giác là vị Tổ sư thứ nhất trong số 18 vị tổ sư của chi phái Liên Tông được thờ tại chùa.
Tháng 2 năm 1928 (niên hiệu Bảo Đại năm thứ 2), chùa được trùng tu với công sức đóng góp của tăng ni, phật tử đến từ 21 tỉnh trong cả nước. Điều này được ghi lại trong văn bia "Trùng tu Long Hạm tự bi" dựng vào ngày tốt tháng trọng xuân (仲春) tức tháng 2 năm Mậu Thìn.
Lịch sử > Thời hiện đại

Năm 1951, quần thể kiến trúc của chùa đã chịu tổn thất lớn do thực hiện chủ trương tiêu thổ kháng chiến của chính quyền Việt Minh. Vào giai đoạn này, khi phá chùa Dạm, tượng Nguyên phi Ỷ Lan và tượng vua Lý Nhân Tông được gửi vào chùa Hàm Long để bảo quản.
Ngày 18 tháng 1 năm 1988, chùa được công nhận là Di tích Lịch sử - Văn hóa cấp quốc gia theo Quyết định số 28-VH/QĐ của Bộ Văn hóa do Thứ trưởng Nông Quốc Chấn ký phê duyệt. Chùa được công nhận cùng đợt với một số di tích khác trên địa bàn thành phố như Văn miếu Bắc Ninh, đền thờ danh y Nguyễn Phúc Xuyên hay Lăng mộ Quận công Bùi Nguyễn Thái,... Sáu năm sau, chùa được trao bằng công nhận di tích do Bộ trưởng Trần Hoàn ký.
Mãi đến thập niên 1990, dưới thời trụ trì mới Thích Thanh Dũng, chùa mới được trùng tu đáng kể:
Năm 1995, ông cho trùng tu tổ đường.
Năm 1997, trùng tu thượng điện, tiền đường, xây lại 4 cây tháp trước cổng, 16 gian nhà khách và nhiều công trình khác.
Cuối năm 2000, UBND tỉnh Bắc Ninh ra Quyết định thành lập Trường Trung cấp Phật học tỉnh Bắc Ninh, trường đặt trụ sở ở trong khuôn viên chùa Hàm Long. Hiện nay, Thượng tọa Thích Thanh Trung đang là Hiệu trưởng của ngôi trường này.
Năm 2007, xã Nam Sơn cùng với một số xã khác của huyện Quế Võ được cắt về thành phố Bắc Ninh nên chùa chuyển về thuộc địa phận của thành phố Bắc Ninh và giữ nguyên đến hiện nay.
Ngày 20 tháng 3 năm 2014 (tức 20/02 năm Giáp Ngọ), Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Bắc Ninh kết hợp với Tổ đình Hàm Long tổ chức Lễ Động thổ khởi công xây dựng công trình phụ trợ cho nhà chùa gồm Tam quan nội, hồ cảnh quan, chòi nghỉ, bãi đỗ xe,... với kinh phí khoảng 40 tỷ đồng.
Hàng năm, vào ngày 15 tháng 2 âm lịch, nhà chùa đều tổ chức lễ hội cho đông đảo phật tử và nhân dân tham gia.
Kiến trúc

Hiện nay, chùa còn lưu giữ được một số tượng Phật cổ và 14 tháp mộ cổ từ thời Trần, Hậu Lê, Nguyễn. Trong đó có bốn pho tượng bằng đồng đặc sắc về cả thủ pháp nghệ thuật và kỹ thuật đúc đồng: tượng đức Phật Thích Ca cao 2,10 m; tượng A-nan và Ca-diếp cao 1,86 m (2 người trong số Thập đại đệ tử nổi tiếng của đức Phật); tượng Hoàng hậu Maya cao 1,58 m (mẹ của đức Phật). Các pho tượng đều được đúc đồng tại địa phương, mang thần thái rất ung dung tự tại, khiến cho mọi du khách đều cảm thấy nhẹ nhàng, thanh thản mỗi khi thăm viếng cảnh chùa.
Ngoài ra, một số cặp câu đối còn lưu giữ tại chùa có thể phản ánh tâm thức Phật giáo của người dân vùng Bắc Ninh và phần nào hiểu được hành trình lịch sử mà chùa đã trải qua. Có thể kể đến một số cặp sau:
Ở nhà tiền đường, trên hai cột xây gạch:
保嶺奇觀龍鳳龜麟鍾秀氣 

含談曆史東西南北說名藍
Phiên âm:
Bảo lĩnh kỳ quan long, phượng, quy, lân chung tú khí. 

Hàm đàm lịch sử đông, tây, nam, bắc thuyết danh lam.
Tạm dịch:
Núi quý kỳ quan Long, Phượng, Quy, Lân làm nên tú khí. 

Bàn trong lịch sử Đông, Tây, Nam, Bắc nổi tiếng danh lam.
Tại hai cột đồng trụ phía trước Ly trần viện:
阮國师修真伊然佛迹 
 
鄭覺祖救劫自在神孚
Phiên âm:
Nguyễn Quốc sư tu chân y nhiên Phật Tích. 

Trịnh Giác tổ cứu kiếp tự tại Thần Phù.
Tạm dịch:
Nguyễn Minh Không Quốc sư tu hành vẫn còn dấu xưa trên chùa Phật Tích. 

Trịnh Hòa thượng Giác tổ cứu đời còn lưu bóng dáng cửa Thần Phù.
Tại Hậu cung của Ly trần viện:
始開山於龍頷柱持鍾遇孔路國师之心法界當春而神接並域 

初化盈於蓮派之禪中受戒珠安子之宗封繼措下於佛迹名篮 

(男子冬; 孝靈九年造, 本邑茂材撰)
Phiên âm:
Thủy khai sơn ư Long Hạm trụ trì chung ngộ Khổng Lộ quốc sư chi tâm pháp giới đương xuân nhi thần tiếp tịnh vực.

Sơ hóa doanh ư Liên Phái chi thiền trung thụ giới, Châu An Tử chi tông phong kế thố ư Phật Tích danh lam.

(Giáp Tý đông, Hiếu Linh cửu niên tạo; bản ấp Mậu Tài soạn).
Nhốt trùng

Một điều khá đặc biệt là chùa Hàm Long được coi như một trung tâm nhốt "trùng" lớn nhất cả nước. Tương truyền, từ ngày xưa, các vị chư tăng ở đây đã có những phương pháp trấn "trùng" rất huyền bí mà hiệu quả. Người ta lưu truyền về một nơi "nhốt trùng" an toàn nhất là chùa Hàm Long.
Sở dĩ chùa Hàm Long được dân gian cho là nơi có khả năng "nhốt trùng" vì dưới thời Tổ Như Trừng, ngài thấy chúng sinh quá lo sợ vì những cái chết liên tục trong gia đình, dòng họ mà nay ta gọi là "trùng tang", ngài đã phát tâm viết bộ kinh Thập nguyện cứu sinh để tụng trì và bộ ván in khắc phù giải, giúp cho những vong hồn được siêu linh. Năm 1737, sau khi viên tịch, di sản của ngài được để lại trong 2 ngọn tháp: tháp xây gạch chứa xá lợi của ngài, còn tháp bằng đá gọi là tháp tổ Như Trừng Lân Giác (Cứu Sinh) chứa công phu tu tập cả đời của ngài.
Quy hoạch

Ngày 10 tháng 6 năm 2016, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Văn Phong ký phê duyệt Quyết định số 659/QĐ-UBND về việc Phê duyệt Quy hoạch tổng thể bảo quản, tu bổ, phục hồi Cụm di tích Chùa Dạm - Chùa Hàm Long. Căn cứ theo Quyết định đó, khu vực chùa Hàm Long được chia thành 2 phân khu bảo vệ:
Khu vực bảo vệ 1 rộng 0,98 ha được xác định là toàn bộ khuôn viên chùa hiện nay và khu vườn tháp cổ thời phong kiến. Với tinh thần là sẽ được giữ nguyên trạng và tu bổ, sửa chữa nhũng hư hỏng, xuống cấp nhưng phải tuyệt đối tuân thủ nguyên tắc bảo tồn di tích. Một số hạng mục cần tu bổ như: Tam quan, nhà trai, hành lang nối giữa nhà Tổ với đền thờ Nguyên phi Ỷ Lan và nhà Tam bảo,...
Khu vực bảo vệ 2 rộng 1,61 ha là khu vực tiếp giáp, phía trước chùa được quy hoạch xây dựng mới để phát huy giá trị di tích gồm: tam quan nội, tam quan ngoại, bãi đỗ xe, hồ cảnh quan,... và hệ thống đường giao thông tiếp cận.
Hình ảnh

Hồ cảnh quan chùa Hàm Long 2019
Bằng công nhận Di tích của Bộ Văn hóa - Thông tin cấp năm 1994
Tháp mộ cao nhất tại khu vườn tháp của nhà chùa
Nhà Tam quan mới được xây dựng
Nhà thủy tạ mới được xây dựng
Khu vườn tháp phía trước cổng chùa
Tân Khánh Đông

Tân Khánh Đông là một xã thuộc thành phố Sa Đéc, tỉnh Đồng Tháp, Việt Nam.
Địa lý

Xã Tân Khánh Đông nằm ở phía bắc thành phố Sa Đéc, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp huyện Cao Lãnh qua sông Tiền
Phía tây giáp huyện Lai Vung
Phía nam giáp phường Tân Quy Đông
Phía bắc giáp các huyện Lấp Vò và Cao Lãnh.
Xã có diện tích 21,88 km², dân số năm 1999 là 14.837 người, mật độ dân số là 678 người/km².
Hành chính

Xã Tân Khánh Đông được chia thành 7 ấp: Đông Huề, Đông Quới, Đông Khánh, Đông Giang, Khánh Nhơn, Khánh Nghĩa, Khánh Hòa.
Lịch sử

Dưới thời Việt Nam Cộng hòa, địa bàn xã Tân Khánh Đông hiện nay là hai xã Tân Đông và Tân Khánh thuộc quận Đức Thịnh (Châu Thành), tỉnh Sa Đéc.
Sau năm 1975, hai xã Tân Đông và Tân Khánh hợp nhất thành xã Tân Khánh Đông thuộc huyện Lấp Vò.
Ngày 5 tháng 1 năm 1981, huyện Lấp Vò được đổi tên thành huyện Thạnh Hưng, xã Tân Khánh Đông thuộc huyện Thạnh Hưng.
Ngày 27 tháng 6 năm 1989, huyện Thạnh Hưng được chia thành hai huyện Thạnh Hưng và Lai Vung, riêng xã Tân Khánh Đông được sáp nhập vào thị xã Sa Đéc.
Chú thích

↑  Tổng cục Thống kê
↑  “Mã số đơn vị hành chính Việt Nam”. Bộ Thông tin & Truyền thông. Bản gốc lưu trữ ngày 24 tháng 3 năm 2013. Truy cập ngày 10 tháng 4 năm 2012.
↑  “Quyết định 4-CP năm 1981 về việc chia huyện Cao Lãnh thành hai huyện: huyện Cao Lãnh và huyện Tháp Mười và đổi tên huyện Lấp Vò thành huyện Thạnh Hưng thuộc tỉnh Đồng Tháp”.
Tạt lon

Trẻ em chơi tạt lon tại sân nhà
Tạt lon hay chọi lon, lia lon, ném lon, ném ống bơ là tên gọi của một trò chơi dân gian ở Việt Nam. Đây là một trò chơi phổ biến với trẻ em vùng nông thôn, với phương tiện chính là một chiếc lon đã qua sử dụng.
Mô tả

Để bắt đầu trò chơi, cần chuẩn bị một chiếc lon từ hộp sữa đã qua sử dụng, lon nước ngọt hoặc lon bia. Sau đó vẽ một vòng tròn hoặc ô hình vuông trên mặt đất rồi đặt chiếc lon vào trong đó. Cạnh nơi đặt lon kẻ một vạch ngang làm ranh giới và cách ranh giới vài mét, kẻ tiếp một vạch mốc để người chơi đứng sau vạch mốc đó dùng dép ném ngã chiếc lon.
Trước khi chơi, các thành viên tham gia chọn ra một người làm nhiệm vụ giữ lon. Có thể thực hiện bằng cách tất cả người chơi đứng ở vạch ranh giới và ném dép về phía vạch mốc, dép của ai gần vạch mốc hoặc nằm trên vạch mốc thì được ném trước, còn dép của người nào xa vạch nhất thì phải đứng trông lon. Một cách khác là chơi oẳn tù tì, người nào thua phải đứng trông lon cho những người chơi khác ném.
Bắt đầu trò chơi, tất cả những người tham gia đứng dưới vạch mốc và lần lượt ném dép sao cho chiếc lon văng ra khỏi ô để lon càng xa càng tốt, khiến người trông lon mất thời gian nhặt chiếc lon về đặt ở vị trí cũ. Trong thời gian đó, các thành viên đã ném dép phải nhặt lại chiếc dép của mình quay về vạch mốc, sao cho không bị người trông lon bắt được. Ai bị bắt khi đang cầm dép mà chưa về được vạch thì phải ra trông lon.
Ảnh hưởng

Tạt lon là một trong những trò chơi phổ biến và gắn liền với tuổi thơ của trẻ em vùng nông thôn Việt Nam. Đây cũng là phương tiện xả stress của nhiều phụ nữ miền Tây sau một ngày vất vả mưu sinh. Trò chơi cũng xuất hiện trong một số chương trình truyền hình.
Năm lớp 6, giáo sư Ngô Bảo Châu từng bị bắt làm kiểm điểm vì chơi tạt lon trong giờ học.
Chú thích

1 2  Hoàng Lê (4 tháng 5 năm 2015). “Ký ức trò chơi dân gian của tuổi thơ quê”. Báo Dân Việt. Lưu trữ bản gốc ngày 20 tháng 1 năm 2021. Truy cập ngày 27 tháng 6 năm 2022.
↑  Thiên Anh (19 tháng 4 năm 2018). “Những trò chơi thời hoàng kim của thế hệ 8X, 9X”. Báo An Giang. Lưu trữ bản gốc ngày 1 tháng 5 năm 2018. Truy cập ngày 27 tháng 6 năm 2022.
↑  Huy Hoàng (20 tháng 5 năm 2022). “Nhiều hoạt động Hè thú vị dành cho trẻ em khu Nam TP.HCM”. VOV Giao Thông. Lưu trữ bản gốc ngày 27 tháng 6 năm 2022. Truy cập ngày 27 tháng 6 năm 2022.
1 2 3 4 5  Ngọc Linh (4 tháng 3 năm 2011). “Ném ống bơ”. Báo Nam Định. Lưu trữ bản gốc ngày 1 tháng 8 năm 2020. Truy cập ngày 27 tháng 6 năm 2022.
1 2  Cúc Tần (17 tháng 12 năm 2017). “Trò chơi tạt lon một thời để nhớ”. Báo Dân Việt. Lưu trữ bản gốc ngày 27 tháng 6 năm 2022. Truy cập ngày 27 tháng 6 năm 2022.
↑  Đinh Mai (20 tháng 4 năm 2018). “Những trò chơi dân gian "cả một trời thương nhớ" của 8x, 9x đời đầu”. Thiếu niên Tiền phong & Nhi đồng. Lưu trữ bản gốc ngày 27 tháng 6 năm 2022. Truy cập ngày 27 tháng 6 năm 2022.
1 2  Hoàng Thu Trang (7 tháng 11 năm 2018). “Lạc về miền ký ức tuổi thơ tôi”. Lao động Thủ đô. Lưu trữ bản gốc ngày 16 tháng 2 năm 2020. Truy cập ngày 27 tháng 6 năm 2022.
↑  “5 trò chơi "bất tử" trong ký ức tuổi thơ người Việt Nam”. Báo Dân Việt. 11 tháng 5 năm 2018. Lưu trữ bản gốc ngày 27 tháng 6 năm 2022. Truy cập ngày 27 tháng 6 năm 2022.
↑  Huy Phong (24 tháng 9 năm 2017). “Thú chơi tạt lon xả stress của nhóm phụ nữ miền Tây”. Ngôi sao. Lưu trữ bản gốc ngày 27 tháng 6 năm 2022. Truy cập ngày 27 tháng 6 năm 2022.
↑  Phi Long (27 tháng 6 năm 2022). “Hùng Thuận giúp bà con Long An trong Cùng nhau hái lộc”. Báo điện tử Pháp Luật Thành Phố Hồ Chí Minh. Lưu trữ bản gốc ngày 27 tháng 6 năm 2022. Truy cập ngày 27 tháng 6 năm 2022.
↑  Tuệ Nhi (1 tháng 2 năm 2020). “NSND Hồng Vân, Thoại Miêu toát mồ hôi hột chơi tạt lon, rượt bắt”. Tuổi Trẻ Cười. Lưu trữ bản gốc ngày 17 tháng 4 năm 2021. Truy cập ngày 27 tháng 6 năm 2022.
↑  Nhà báo Dương Xuân Nam (11 tháng 2 năm 2016). “GS Ngô Bảo Châu và chuyện một gia đình "danh gia vọng tộc"”. Báo điện tử Dân Trí. Lưu trữ bản gốc ngày 27 tháng 6 năm 2022. Truy cập ngày 27 tháng 6 năm 2022.
Chích bụi Nhật Bản

| Horornis diphone |
| --- | --- |
Chích bụi Nhật Bản hót
Tình trạng bảo tồn
 Ít quan tâm  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Aves
Bộ (ordo): Passeriformes
Họ (familia): Cettiidae
Chi (genus): Horornis
Loài (species): H. diphone
Danh pháp hai phần
Horornis diphone (Kittlitz, 1830) 
Danh pháp đồng nghĩa
 Cettia diphone 
Chim chích bụi Nhật Bản (tên khoa học Horornis diphone) (tiếng Nhật: ウグイス Uguisu) là một loài chim châu Á thuộc bộ Sẻ, họ Chích bụi (Cettiidae), thường nghe thấy tiếng hơn thấy mặt. Ở Nhật Bản có thể nghe tiếng hót đặc trưng của loài này từ đầu mùa xuân.
Mô tả

Chim chích bụi Nhật Bản có màu nâu xám (phía trên màu nâu ôliu, ngả xám khi xuống thân dưới) và sống khép kín. Lông mày màu xanh xám, khoé mỏ cong lên trông như đang cười. Chiều dài vào khoảng 15.5 centimét. Thường được nhìn thấy vào xuân khi cây phủ lá. Vào đông, tiếng kêu của chúng ở tần số thấp. Ban ngày, chúng ẩn mình kĩ trong tán lá cây..
Phân bố và cư trú

Chích bụi Nhật Bản sinh sống quanh năm ở khắp Nhật Bản (trừ Hokkaido) và phía bắc Philippines. Vào hè, có thể thấy chúng ở Hokkaido, Manchuria, Hàn Quốc và miền trung Trung Quốc. Vào đông thì thấy chúng ở phía nam Trung Quốc và Đài Loan.
Mùa hè, chúng tìm nơi cư trú trải dài từ đồi thấp đến núi cao, nhất là những bụi tre dày và thông đen. Mùa đông, chúng trú ẩn ở độ cao thấp.
Trong văn hoá

Hình ảnh chích bụi Nhật Bản là một trong những hình ảnh quen thuộc trong thi ca Nhật Bản và xuất hiện trong những tập thơ nổi tiếng nhất như Vạn diệp tập hay Kokin Wakashū. Trong haiku và renga, uguisu là quý ngữ (kigo) báo hiệu chớm xuân. Bên cạnh đó, hình ảnh loài chim này còn gắn liền với hoa mơ ume; cả hai xuất hiện cùng nhau trên những thẻ bài hoa hanafuda, hay hình ảnh kẹo trắng và nâu trong món kẹo ngọt Uguisu-boru cũng tượng tương cho hình ảnh trên. Tuy nhiên, phải đến khi vào xuân đã lâu và hoa mơ đã tàn thì mới nghe tiếng chim hót đặc trưng. Trong haiku, chích bụi lúc có tiếng hót đó là sasako, còn tiếng hót đó được gọi là sasanaki.
Vì tiếng hót quá hay của horornis diphone, chúng từng có tên tiếng Anh là Sơn ca Nhật Bản (Japanese Nightingale) dù cho con horornis diphone không hót về đêm như sơn ca châu Âu. Tên Japanese nightingale đã không còn được sử dụng.
Trong tiếng Nhật, uguisu-jō (jō=nữ) là phát thanh viên ở một trận bóng chày, hay là một phụ nữ đeo microphone quảng bá cho một sản phẩm nào đó bên ngoài cửa hàng. Họ còn được tuyển dụng để thông báo công chúng trước khi bầu cử cho các chính trị gia.
Trong kiến trúc Nhật, có một loại sàn tên là uguisubari. Loại sàn này phát ra tiếng kẽo kẹt nhỏ nghe như tiếng hót trầm của chích bụi Nhật, và được dùng để cảnh báo người đi ngủ rằng ninja đang lại gần. Uguisubari được sử dụng ở đền Eikan-dō, lâu đài Nijō hay đền Chion-in ở Kyoto.
Chất thải rắn của loài chim này có chứa một enzyme mà từ lâu đã được sử dụng trong các sản phẩm làm trắng da hay loại bỏ nếp nhăn. Có lúc nó được bán ra bên ngoài với tên bột uguisu. Chất thải này còn được dùng để loại bỏ vết bẩn trên kimono.
Hình ảnh

Pi pi pi... kekyo kekyo Hooo- hoke'kyo Hoohokekyo. Chim non chưa hót thành thục, nhưng sẽ dần làm được nhờ bắt chước các con khác trong khu vực.
Hooo- hokekyo, hooo- hokekyo. Hai con chích bụi Nhật đang hót.
Hoohokekyo
Hoohokekyo
Hoohokekyo
Chú thích

↑  Clements, J. F.; Schulenberg, T. S.; Iliff, M. J.; Wood, C. L.; Roberson, D.; Sullivan, B.L. (2012). “The eBird/Clements checklist of birds of the world: Version 6.7”. Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.
↑  Wild Bird Society of Japan (1990).  Koichiro Takano, Jane Washburn Robinson (biên tập). A Field Guide to the Birds of Japan. Joseph A. Massey, Shogo Matsui, Tsutomu Suzuki, Elizabeth P. Swift, Akira Hibi, Noritaka Ichida, Yozo Tsukamoto, Koichiro Sonobe . Tokyo and New York: Kodansha International, LTD. tr. 254. ISBN 0-87011-746-7.

Chích bụi Nhật đực hót Hooo- hokekyo
Horornis diphone cantans
Wulfila sublestus

| Wulfila sublestus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Anyphaenidae
Chi (genus): Wulfila
Loài (species): W. sublestus
Danh pháp hai phần
Wulfila sublestus Chickering, 1940 
Wulfila sublestus là một loài nhện trong họ Anyphaenidae.
Loài này thuộc chi Wulfila. Wulfila sublestus được Arthur Merton Chickering miêu tả năm 1940.
Chú thích

↑  Platnick, Norman I. (2010): The world spider catalog, version 10.5. American Museum of Natural History.
Coelotes mohrii

| Coelotes mohrii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Amaurobiidae
Chi (genus): Coelotes
Loài (species): C. mohrii
Danh pháp hai phần
Coelotes mohrii Nishikawa, 2009 
Coelotes mohrii là một loài nhện trong họ Amaurobiidae.
Loài này thuộc chi Coelotes. Coelotes mohrii được miêu tả năm 2009 bởi Nishikawa.
Chú thích

↑  Platnick, Norman I. (2010): The world spider catalog, version 10.5. American Museum of Natural History.
Çiriş, Erdemli

| Çiriş |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
ÇirişVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Mersin
Huyện: Erdemli
Dân số (2011)
 • Tổng cộng: 858 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Çiriş là một xã thuộc huyện Erdemli, tỉnh Mersin, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 858 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Mersin”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Lưu trữ bản gốc ngày 14 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 12 tháng 9 năm 2012.Quản lý CS1: bot: trạng thái URL ban đầu không rõ (liên kết)
Helichrysum felinum

| Helichrysum felinum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Asterales
Họ (familia): Asteraceae
Chi (genus): Helichrysum
Loài (species): H. felinum
Danh pháp hai phần
Helichrysum felinum Less., 
Helichrysum felinum là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Less. mô tả khoa học đầu tiên.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Helichrysum felinum”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.
Unsere Besten

Unsere Besten (Người ưu tú nhất của chúng ta) là một chương trình bầu chọn do đài truyền hình ZDF của Đức tổ chức năm 2003 để tìm ra 200 người Đức được coi là vĩ đại nhất trong lịch sử. Chương trình này được thực hiện mô phỏng theo chương trình 100 Greatest Britons của đài BBC.
Agama gracilimembris

| Agama gracilimembris |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Sauropsida
Bộ (ordo): Squamata
Phân bộ (subordo): Lacertilia
Họ (familia): Agamidae
Chi (genus): Agama
Loài (species): A. gracilimembris
Danh pháp hai phần
Agama gracilimembris Chabanaud, 1918 
Agama gracilimembris là một loài thằn lằn trong họ Agamidae. Loài này được Chabanaud mô tả khoa học đầu tiên năm 1918.
Chú thích

↑  “Agama gracilimembris”. The Reptile Database. Truy cập ngày 31 tháng 5 năm 2013.
Thrinchostoma atrum

| Thrinchostoma atrum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Halictidae
Phân họ (subfamilia): Halictinae
Tông (tribus): Halictini
Chi (genus): Thrinchostoma
Loài (species): T. atrum
Danh pháp hai phần
Thrinchostoma atrum Benoist, 1962 
Thrinchostoma atrum là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Benoist mô tả khoa học năm 1962.