Đảo Phục Sinh
Văn hoá > Công trình đá > Tượng Moai

Những bức tượng đá lớn, hay moai, khiến đảo Phục Sinh nổi tiếng, chúng được chạm khắc vào khoảng năm 1100–1680 (ngày xác định niên đại bằng carbon phóng xạ đã được điều chỉnh). Tổng cộng có 887 bức tượng đá nguyên khối đã được kiểm kê trên đảo và trong các bộ sưu tập bảo tàng. Mặc dù thường được xác định là "đầu đảo Phục Sinh", các bức tượng đều có thân mình, hầu hết đều kết thúc ở đầu đùi; một số ít là những tượng hoàn chỉnh quỳ trên đầu gối và đặt tay lên bụng. Một số moai thẳng đứng đã bị đất vùi lấp đến tận cổ.
Gần như tất cả (95%) moai đều được chạm khắc từ tro núi lửa đã đông cứng hay gọi là tuff, có đặc điểm là dễ dàng gia công, được tìm thấy tại một địa điểm duy nhất bên cạnh ngọn núi lửa đã tắt Rano Raraku. Những người dân bản địa trên đảo chạm khắc chúng chỉ bằng những chiếc đục tay bằng đá, chủ yếu là đá bazan toki có khắp nơi trong mỏ đá. Những chiếc đục đá được mài sắc bằng cách làm sứt mẻ một cạnh mới khi bị cùn. Trong khi quá trình điêu khắc đang diễn ra, đá núi lửa được tạt nước để làm mềm. Nhiều đội làm việc trên các bức tượng khác nhau cùng một lúc, nhưng một moai duy nhất phải mất một đội gồm năm hoặc sáu người trong khoảng một năm để hoàn thành. Mỗi bức tượng tượng trưng cho thủ lĩnh đã khuất của một dòng dõi.[cần dẫn nguồn]
Chỉ có một phần tư số bức tượng là được dựng. Gần một nửa vẫn ở lại mỏ đá tại Rano Raraku, số còn lại nằm ở nơi khác, có lẽ đang trên đường đến địa điểm đã định. Moai lớn nhất được đặt trên bệ được gọi là "Paro". Nó nặng 82 tấn (90 tấn Mỹ) và dài 9,89 m (32 ft 5 in). Một số bức tượng khác có trọng lượng tương tự đã được vận chuyển đến ahu ở bờ biển phía bắc và phía nam.
Các phương tiện khả thi để di chuyển các bức tượng bao gồm việc sử dụng miro manga erua, một chiếc xe trượt hình chữ Y có các mảnh chéo, được kéo bằng dây thừng làm từ vỏ cứng của cây hau và buộc quanh cổ bức tượng. Cần khoảng 180 đến 250 người để kéo, tùy thuộc vào kích thước của moai. Trong số các nhà nghiên cứu khác về việc di chuyển và dựng tượng moai có Vince Lee, ông đã diễn lại một kịch bản di chuyển moai. Khoảng 50 bức tượng đã được dựng lại ở thời hiện đại. Một trong những chiếc đầu tiên là trên Ahu Ature Huke ở bãi biển Anakena năm 1956. Nó được dựng bằng phương pháp truyền thống trong một chuyến thám hiểm Heyerdahl.
Một phương pháp khác có thể đã được sử dụng để vận chuyển moai là gắn dây thừng vào bức tượng và đu đưa nó, kéo nó về phía trước khi nó bị đu đưa.  Điều này sẽ phù hợp với truyền thuyết về việc Mo'ai 'đi bộ' đến địa điểm cuối cùng của họ. Việc này có thể chỉ mất 15 người để tiến hành, được hỗ trợ từ các bằng chứng sau:
Đầu của các moai trong mỏ đá nghiêng về phía trước, trong khi những cái được chuyển đến vị trí cuối cùng thì không. Điều này sẽ giúp tạo một trọng tâm tốt hơn cho việc vận chuyển.
Những bức tượng được tìm thấy dọc theo các tuyến đường vận chuyển có chân đế rộng hơn những bức tượng được lắp đặt trên ahu; điều này sẽ tạo điều kiện cho việc vận chuyển ổn định hơn. Các nghiên cứu đã chỉ ra những vết nứt dọc theo chân tượng trong quá trình vận chuyển; những điều này có thể phát sinh từ việc đu đưa bức tượng qua lại và tạo áp lực lớn lên các cạnh. Những bức tượng được tìm thấy được gắn trên ahu không có đế rộng, và những mảnh đá được tìm thấy tại địa điểm cho thấy chúng đã được sửa đổi thêm tại vị trí.
Người ta tìm thấy những bức tượng bị bỏ lại và rơi gần những con đường cũ (thường xuyên hơn dự kiến nếu tình cờ) úp mặt khi lên dốc và nằm ngửa khi đi hạ dốc. Một số được ghi lại là đứng thẳng dọc theo những con đường cũ, chẳng hạn như bởi một nhóm trong chuyến hành trình của Thuyền trưởng Cook đang nghỉ dưới bóng của một bức tượng đứng.  Điều này phù hợp với kiểu vận chuyển thẳng đứng.
Có tranh luận về tác động của quá trình xây dựng tượng đài đối với môi trường. Một số người tin rằng quá trình tạo ra các moai gây ra nạn phá rừng trên diện rộng và cuối cùng là cuộc nội chiến vì nguồn tài nguyên khan hiếm.
Năm 2011, một bức tượng moai lớn được khai quật từ lòng đất. Trong cùng một chương trình khai quật, một số moai lớn hơn được phát hiện có các hình khắc đá phức tạp ở lưng, được tiết lộ khi khai quật sâu phần thân.
Moai
Tukuturi, một moai quỳ có râu lạ thường
Tất cả 15 tượng moai đứng tại Ahu Tongariki, được khai quật và phục hồi vào những năm 1990
Ahu Akivi, một trong số ít ahu trong nội địa, có moai duy nhất hướng ra biển