stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Nikolai II của Nga
Tiểu sử

Nikolai Aleksandrovich Romanov là con của Nga hoàng Aleksandr III và Dagmar của Đan Mạch (được biết đến với cái tên Nga là Mariya Fyodorovna). Ông bà nội của ông là Nga hoàng Aleksandr II và hoàng hậu Maria Alexandrovna của Nga, tức là Công nữ Marie xứ Hessen. Ông bà ngoại của ông là vua Christian IX của Đan Mạch và Luise của Hessen-Kassel. Năm 1881, ông được phong làm Tsesarevich, tức Hoàng thái tử.
Những bức thư của Nikolai II sau khi vua Aleksandr III mất năm 1894 cho thấy ông vẫn lưu luyến vua cha. Thuở bé, ông thường ghen tỵ với sức khỏe của Aleksandr III, chẳng hạn như khi vua cha nâng được một tảng đá nặng 60 pao bằng một tay. Ông và mẹ rất yêu thương nhau, thường viết thư gửi cho nhau. Nikolai II có ba người em trai (Aleksander [1869-1870], Georgi [1871-1899], Mikhail [1878-1918]) và hai người em gái.
Do người em con chú của Aleksandr III, Đại vương công Nikolai Nikolayevich, cũng có tên là Nikolai, vị Đại vương công này được Hoàng gia gọi là "Nicholasha" để tránh nhầm lẫn với Nga hoàng tương lai. Thông qua mẹ ông, Nikolai II là cháu của một số vua chúa, trong số đó có George I của Hy Lạp, Frederick VIII của Đan Mạch, Hoàng hậu Alexandra của Anh và Vương phi Thyra xứ Hanover.
Nga hoàng Nikolai II, cùng với Hoàng đế Đức Wilhelm II, vua Anh George V đều là cháu của nữ hoàng Anh Victoria. Nikolai II, Hoàng hậu Nga Alexandra và Hoàng đế Đức Wilhelm II đều là anh em họ của vua Anh George V. Mẹ của Nikolai, Dagmar của Đan Mạch, là em gái của Alexandra của Đan Mạch, vợ của Edward VII của Anh và là mẹ của George V. Vợ Nikolai II là con gái của Vương nữ Alice - con gái của Nữ vương Anh Victoria, vì vậy bà cháu gọi vua Edward VII bằng bác (bên họ mẹ) và là em họ của Hoàng đế Wilhelm II; và cùng là hậu duệ trực tiếp của Nữ hoàng Victoria. Wilhelm II là con của Hoàng đế Đức Friedrich III và Vương nữ Vicky - con gái cả của Nữ vương Victoria. Wilhelm II - anh họ của Hoàng hậu Nga Alexandra - và Nikolai II đều là con cháu của vua nước Phổ Friedrich Wilhelm III.
Hoàng thái tử nước Nga

Năm 13 tháng 3 năm 1881, ông trở thành Hoàng thái tử (Tsesarevich) còn cha ông thì trở thành Nga hoàng Aleksandr III, sau khi ông nội Nikolai là Nga hoàng Aleksandr II bị tổ chức "Dân ý" ám sát. Ông và nhiều hoàng thân khác đã chứng kiến được sự kiện này khi đang ở Cung điện Mùa Đông tại kinh thành Sankt-Peterburg. Vì lý do an toàn, Nga hoàng Aleksandr III và Hoàng gia thường sống ở Cung điện Gatchina phía ngoài Sankt-Peterburg, chứ không phải là Cung điện Mùa Đông.
Một cuộc hành trình với những mục đích mang tính giáo dục là một phần quan trọng của việc dạy cho các hoàng thân Nga làm quen với hoạt động nhà nước. Năm 1890, Nga hoàng Aleksandr III tuyên bố thiết lập tuyến đường sắt xuyên Siberia. Thái tử Nikolai đã tham gia lễ khai mạc tuyến đường sắt trên Siberia, và từ nơi này, nhà vua hạ lệnh cho ông thực hiện chuyến hành trình khắp thế giới - mà người ta gọi là "Cuộc hành trình về phía Đông của Nikolai II". Năm đó ông đã 22 tuổi, mới hoàn thành khóa học tại Học viện sĩ quan cận vệ đã, và cũng đã hoàn tất chương trình đào tạo nhân văn của Đại học tổng hợp quốc gia. Bấy giờ, nước Nga đã làm chủ của một đội Hải quân hùng hậu. Vì thế, với chuyến du hành này Nikolai học được về công việc ngoại giao cũng như với sóng nước trên biển. Ông cùng đoàn tàu đã hành trình dọc bờ Đại Tây Dương qua Địa Trung Hải và Ấn Độ, tới nhiều hải cảng có tên tuổi ở Hy Lạp, Ấn Độ, Xiêm La,... Công tước Esper Ukhtomsky - người được Thái tử rất tin cậy - là người tư vấn cho Thái tử thực hiện chuyến Đông du trong những năm 1890 - 1891. Đến ngày 28 tháng 3 năm 1891 Thái tử nước Nga đến cửa sông Đồng Nai, sau đó cập bến cảng Sài Gòn. Ngay trên bến cảng, Toàn quyền Đông Dương khi đó là Jules Georges Piquet cùng quan quân triều Nguyễn và Pháp đã tổ chức đón tiếp. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử một chính khách người Nga đến thăm Việt Nam - bấy giờ còn nằm dưới ách đô hộ của đế quốc Pháp. Đến Nhật Bản, ông bị một người Nhật mưu sát hụt tại Otsu.
Trị vì > Đăng quang

Tháng 5 năm 1896, sau khi vua cha Aleksandr III qua đời, Thái tử Nikolai lên nối ngôi, nhưng thực tế ông chính thức nắm quyền vào ngày 1 tháng 11 năm 1894, hai năm trước khi diễn ra lễ đăng quang. Giống như các vua đời trước, ông được xem là "đệ nhất tín đồ của Chính Thống giáo nước Nga". Ông đã làm lễ đăng quang tại Đại giáo đường Upensky, trong điện Kremlin. Khi đó, cho dù triều đình Nga đóng đô tại Sankt-Peterburg và Hoàng gia Nga ngụ tại Cung điện Mùa Đông, các Nga hoàng vẫn tổ chức lễ đăng quang tại Đại giáo đường Upensky (Cái chết của Đức Mẹ Đồng Trinh) ở Moskva, dưới sự chỉ đạo của Thượng phụ là Sergius I (1893 - 1898). Điều này thể hiện sự sùng kính Chính Thống giáo Đông phương đã lưu truyền qua các thế hệ Hoàng gia Nga.
Lễ đăng quang của Nicholai II và Alix của Hessen và Rhein (lấy tên Nga Aleksandra Fyodorovna) là được diễn ra vào ngày 26 tháng 5 năm 1896 (lịch cũ: 14 tháng 5). Buổi lễ được bắt đầu vào mười giờ sáng, với Nicholai, mẹ của ông và vợ ông ngồi trên ngai vàng được đặt trên bục cao, nằm ở giữa thánh đường. Nikolai ngồi trên ngai vàng của Vua Mikhail Feodorovich, Dagmar ngồi trên ngai vàng của Vua Alexy Mikhailovich Tishayshy, còn Alix thì ngồi trên ngai vàng của Đại Thân vương Ivan III của Nga.
Bốn ngày sau, một bữa tiệc được tổ chức cho người dân tại Khodynka. Tại khu vực này có một quảng trường, nhiều rạp chiếu phim, quà tặng và hai mươi quán rượu được xây để phục vụ cho buổi lễ. Vào buổi chiều tối ngày 29, những người dân nghe tin đồn về "quà tặng" đã đến. Do số lượng người quá đông, lực lượng cảnh sát đã không thể kiểm soát được tình hình. Kết quả, 1 389 người tử vong do bị giẫm đạp, khoảng 1 300 người bị thương. Tuy nhiên, "quà tặng" cho mỗi người chỉ là một mẩu bánh mì nhỏ, một miếng xúc xích, bánh quy cây, bánh mì gừng và một chiếc ly làm kỉ niệm.
Trị vì > Trở ngại khi làm Sa hoàng

Mặc dù đã được đào tạo và học tập một cách kĩ lưỡng, Nicholai II vẫn chưa đủ sẵn sàng để làm Sa hoàng. Ông nói: "Ta vẫn chưa sẵn sàng làm Sa hoàng. Ta chẳng biết gì về việc cai trị" . Quả thật, đất nước dưới triều ông trở nên hỗn loạn khi ông liên tục đưa đất nước vào các cuộc chiến tranh đế quốc, làm cho sản xuất bị đình trệ, nông nghiệp sa sút và lạc hậu. Đặc biệt, ông không thể dập tắt được cuộc nổi loạn cách mạng vào đầu thế kỉ XX . Ngoài ra, việc để cho Rasputin lộng hành trong triều đình cũng làm cho Nhà Romanov suy yếu.
Trị vì > Tư tưởng cách mạng

Thời bấy giờ có nhà văn nổi tiếng Lev Nikolayevich Tolstoy (1828 - 1910) là người đã truyền bá tư tưởng cách mạng cho nhân dân Nga, đặc biệt là tầng lớp học sinh, thông qua thơ văn. Nhờ có nhà văn này mà trong đầu người Nga đã có tư tưởng cách mạng. Thấy vậy, Giáo hội Nga tố cáo Lev Nikolayevich Tolstoy tội tuyên truyền sai lệch và khai trừ nhà văn. Vài ba vạn học sinh thành phố Sankt-Peterburg tỏ ra bất bình, gây náo loạn vào năm 1901. Họ kiện lên Nga hoàng Nikolai II, cho rằng nhà văn L. N. Tolstoy bị oan. Nikolai II không đồng ý với họ, và truyền lệnh bắt họ phải im lặng. Ngày 17 tháng 3 năm 1901, học sinh Sankt-Peterburg bèn nổi dậy, cờ xí của họ toàn mang màu đỏ, ám chỉ rằng cách mạng không thể không đổ máu. Họ còn công bố một bản Tuyên ngôn rất dài, tố cáo Nikolai II và quyết định phải vùng dậy, lật đổ Hoàng gia và giành lấy quyền tự do. Cùng ngày, xảy ra xô xát giữa quân triều đình và các học sinh. Quân triều đình áp đảo các học sinh về trang bị và quân số. Vì vậy, quân triều đình đã dập tắt được cuộc loạn của học sinh. Hai bên đều thiệt hại nặng nề, tổ chức "Chữ thập đỏ" phái người đến giúp binh lính triều đình, chẳng khác nào kết quả của một cuộc chiến giữa hai đại đế quốc.
Tuy thất bại, các lực lượng học sinh đã tập hợp lại, toan đấu tranh với triều đình thêm một lần nữa. Học sinh trú ẩn ở nhiều nơi, việc bắt và hành hình tất cả các học sinh là điều khó đối với triều đình Nikolai II, vì vậy Nga hoàng khó có thể mà dùng vũ lực để ổn định tình hình. Sau đó, học sinh còn gửi thư đe dọa đến các Bộ trưởng của vua Nikolai II. Nga hoàng đành phải chủ trì một cuộc họp trong cung, cho phép Tolstoy được phục hồi vai vế trong Giáo hội, và cũng hạ lệnh cho học sinh được miễn làm lính đồng thời thực hiện cải cách về chế độ trường đại học. Sự kiện này đã khiến cho lực lượng học sinh chấm dứt hoạt động. Thủ đô Sankt-Peterburg kết thúc cuộc náo loạn sau một tuần lễ.
Trị vì > Chiến tranh và Cách mạng

Triều đại ông chứng kiến một thời kì sóng gió trong lịch sử Nga. Trong cuộc Chiến tranh Nga-Nhật (1904 - 1905), đế quốc Nga bại trận và mất nhiều đất. Triều đình Nga tỏ ra bất lực, không có khả năng trị vì như trước nữa. Các phong trào Cách mạng liên tiếp nổ ra, tiêu biểu là Cách mạng Nga 1905.
Để xoa dịu bất mãn, ngày 6 tháng 8 năm 1905, Nikolai II công bố "Tuyên ngôn và đạo luật về việc thành lập Đuma Quốc gia". Tầng lớp quý tộc, tư sản, trí thức và một số người đại diện nông dân giàu có chiếm đa số trong Đuma Quốc gia. Sau 12 năm hoạt động, Đuma Quốc gia Nga giải thể khi Cách mạng Tháng Hai 1917 bùng nổ.
Năm 1914, Nikolai II tuyên chiến với Đức, đẩy nhân dân Nga vào cuộc Chiến tranh thế giới thứ nhất và khiến cho nước Nga rơi vào tình trạng bi thảm. Nền kinh tế Nga vốn lạc hậu nên không chịu được cường độ cao của cuộc chiến tranh. Lệnh tổng động viên 10 triệu người tham gia nhập ngũ đã làm cho sản xuất nông nghiệp thiếu nhân lực nghiêm trọng nên ngày càng suy thoái. Từ năm 1916 đến năm 1917 sản lượng lương thực giảm 20%. Nạn mất mùa, đói kém xảy ra khắp nơi. Sản xuất công nghiệp cũng đình đốn trong chiến tranh nên nạn thất nghiệp tăng nhanh. Nền tài chính nước Nga lâm vào tình trạng khủng hoảng. Từ tháng 8 năm 1914 đến tháng 3 năm 1917, triều đình Nga hoàng đã chi vào cuộc chiến 29,6 tỷ rúp Nga — cao gấp 3 lần tổng thu quốc khố.
Trước tình hình đó, trên toàn nước Nga đã xảy ra 1.416 cuộc bãi công và 294 cuộc nổi loạn của nông dân. Do thương vong nặng nề, chỉ huy kém và trang bị thiếu thốn, các binh sĩ cũng bất mãn với chế độ Nga hoàng. Ngoài mặt trận, quân đội Nga đào ngũ hàng loạt và tổ chức nổi loạn như vụ nổi loạn của các lính thủy trên chiến hạm vào tháng 10 năm 1916. Các dân tộc cũng nổi dậy. Tháng 7 năm 1916 tại Kazakhstan, nông dân đã đứng lên khởi nghĩa, thiêu huỷ danh sách trưng binh và đập phá các cơ quan nhà nước. Đến thời điểm này, triều đình Nga hoàng đã không còn khả năng thống trị nữa và nước Nga tiến sát tới một cuộc cách mạng.
Năm 1917, Nikolai II thoái vị sau cuộc Cách mạng Tháng Hai. Cuộc cách mạng tư sản này đã đánh đổ chế độ phong kiến lâu đời của nước Nga.
Trị vì > Xử tử

Chi tiết: Vụ hành quyết hoàng gia Romanov
Đêm ngày 16 rạng sáng ngày 17 tháng 7 năm 1918, Nikolai II, Hoàng hậu, các công chúa và hoàng tử, quan Thái y, 1 đầy tớ của Nga hoàng, nữ tỳ của Hoàng hậu cùng với đầu bếp của Hoàng gia bị Hội đồng tỉnh Ural xử bắn trong một căn phòng. Trong phong trào cách mạng năm 1918, các "Xô viết" (tiếng Nga nghĩa là "Hội đồng", không phải để chỉ Nhà nước Liên Xô vốn chưa ra đời vào thời điểm đó) mới được thành lập trên khắp nước Nga, đa số có thành phần hỗn tạp gồm nhiều đảng phái và hoạt động theo kiểu tự điều hành, độc đoán. Quyết định xử bắn gia đình Sa hoàng là do Hội đồng tỉnh Ural tự ý đưa ra, Lenin chỉ biết về vụ việc đó sau vài ngày, ông tỏ ra rất buồn vì đã không ngăn chặn được quyết định thiếu cân nhắc này. Năm 2000, Nikolai II cùng toàn bộ gia quyến được Giáo hội Chính Thống giáo Nga phong thánh. Năm 2008, theo tuyên bố của Tòa án Tối cao Nga, Nga hoàng Nikolai II và gia đình "đã bị giết một cách bất hợp pháp".
Quan hệ với Phật giáo

Nga hoàng Nikolai II là một tín đồ ngoan đạo của Chính Thống giáo Đông phương, thậm chí được Giáo hội Chính Thống giáo Nga tôn thánh sau khi bị sát hại. Tuy nhiên, theo Minh Thạnh, ông là "một nhân vật mà chúng ta không thể không nhắc đến khi tìm hiểu về Phật giáo Nga", "xứng đáng ghi nhận như là một vị vua có phần đóng góp cho sự phát triển của mình cho sự phát triển của Phật giáo". Thật vậy, dưới triều đại ông, đạo Phật trên toàn nước Nga đạt được bước phát triển quan trọng.
Là một Nga hoàng cầm quyền chuyên chính của đế quốc Nga, ông kế thừa quan điểm về một nước Nga có lãnh thổ ở cả châu Á lẫn châu Âu, một đất nước đa sắc tộc, đa tôn giáo. Với quan điểm này, dĩ nhiên là ông tôn trọng đạo Phật - được xem là "tôn giáo tượng trưng cho nền văn hóa phương Đông".
Dưới triều vua Aleksandr III, Vương công Esper Ukhtomsky là người được Nikolai rất tin tưởng. Esper Ukhtomsky - vốn am hiểu và ủng hộ sự phát triển của đạo Phật - đã đến xứ Buryat, một vùng đất theo Phật giáo nằm trong đế quốc Nga.
Năm 1905, ông đã phong chức Đại sứ Nga ở Bắc Kinh cho Pokotilov - một nhà phương Đông học, cũng là bạn và người có cùng quan điểm với Vương công Ukhtomsky.
Tang lễ

Sau khi xét nghiệm ADN năm 1998, hài cốt của ông và gia đình được an táng tại nhà thờ St. Peter and Paul Cathedral, Saint Petersburg, vào ngày 17 tháng 7 năm 1998. Buổi lễ có sự tham dự của tổng thống Nga lúc đó là Boris Yeltsin. Ngoài ra còn có sự tham dự của Hoàng gia Anh và hơn 20 đại sứ tại Nga cùng với nhiều người khác.
Di sản

Năm 2008, kênh truyền hình Rossia cùng với Viện Lịch sử Nga thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Nga và Quỹ ý kiến xã hội đã tổ chức của cuộc thăm dò dư luận xã hội mang tên "Tên của nước Nga - Sự lựa chọn lịch sử năm 2008". Tính đến ngày 14 tháng 7 năm đó, trên website cuộc cuộc tham dò này, nhân vật lịch sử đứng đầu trong số những người được nhân dân Nga xem là tiêu biểu cho nước Nga là Iosif Vissarionovich Stalin - một nhà lãnh đạo Liên bang Xô viết. Những nhân vật lịch sử được nhiều người bình chọn nhất sau Stalin là Nga hoàng Nikolai II và nhà lãnh đạo Vladimir Ilyich Lenin.
Con cái

Sau đây là những người con của Nga hoàng Nikolai II và Hoàng hậu Alexandra:
| Chân dung | Tên | Sinh | Mất | Chú thích |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  | Nữ Đại vương công Olga Nikolayevna của Nga | 15 tháng 11 [lịch cũ 3 tháng 11] năm 1895 | 17 tháng 7 năm 1918 | bị xử bắn cùng nhau ở Yekaterinburg |
|  | Nữ Đại vương công Tatyana Nikolayevna của Nga | 10 tháng 6 [lịch cũ 29 tháng 5] năm 1897 | 17 tháng 7 năm 1918 | bị xử bắn cùng nhau ở Yekaterinburg |
|  | Nữ Đại vương công Mariya Nikolayevna của Nga | 26 tháng 6 [lịch cũ 14 tháng 6] năm 1899 | 17 tháng 7 năm 1918 | bị xử bắn cùng nhau ở Yekaterinburg |
|  | Nữ Đại vương công Anastasiya Nikolayevna của Nga | 18 tháng 6 [lịch cũ 5 tháng 6] năm 1901 | 17 tháng 7 năm 1918 | bị xử bắn cùng nhau ở Yekaterinburg |
|  | Thái tử Aleksey Nikolayevich | 12 tháng 8 [lịch cũ 30 tháng 7] năm 1904 | 17 tháng 7 năm 1918 | bị xử bắn cùng nhau ở Yekaterinburg |
Mãn Châu Quốc

Mãn Châu Quốc (tiếng Trung: 滿洲國; bính âm: Mǎnzhōuguó; 
tiếng Nhật: 満州国, đã Latinh hoá: Manshū-koku) hay từ năm 1934 trở đi là Đại Mãn Châu Đế quốc (tiếng Trung: 大滿洲帝國; bính âm: Dà Mǎnzhōu Dìguó; 
tiếng Nhật: 大满州帝国, đã Latinh hoá: Dai Manshū Teikoku) là chính phủ bù nhìn do Đế quốc Nhật Bản lập nên ở Mãn Châu, do các quan chức nhà Thanh cũ tạo ra với sự giúp đỡ của Đế quốc Nhật Bản vào năm 1932. Nó được thành lập như một nước Cộng hòa vào năm 1932 và trở thành một chế độ quân chủ lập hiến vào năm 1934 khi Phổ Nghi lên ngôi hoàng đế và đổi tên quốc gia mới thành "Đại Mãn Châu Đế quốc". Quốc gia này do Đế quốc Nhật thành lập và điều hành, cùng với Phổ Nghi, hoàng đế cuối cùng của nhà Thanh, nhiếp chính và là hoàng đế trên danh nghĩa. Chính quyền Mãn Châu Quốc bị hủy bỏ vào năm 1945 sau sự thất bại của Đế quốc Nhật vào cuối Chiến tranh thế giới thứ hai. Tuy có tên như vậy, người Mãn chỉ là một phần thiểu số ở Mãn Châu Quốc, còn nhóm dân tộc đa số là người Hán. Ngoài ra còn có người Triều Tiên, Nhật, Mông Cổ và những nhóm thiểu số khác. Khu vực Mông Cổ ở phía tây Mãn Châu Quốc có chế độ cai trị hơi khác do truyền thống của người Mông Cổ ở đó.
Nhiều nhà sử học xem Mãn Châu Quốc là chính phủ bù nhìn hay thuộc địa của Đế quốc Nhật Bản vì sự hiện diện số đông của quân đội Nhật và sự quản lý chặt chẽ về quản lý chính quyền, cộng với sự tàn bạo trong thời chiến của Nhật đối với người dân địa phương ở Mãn Châu Quốc. Giới sử học giáo khoa chính thống của Trung Quốc và Đài Loan nhắc đến quốc gia này với tên "Ngụy Mãn Châu Quốc" hoặc "ngụy Mãn" để nhấn mạnh tính chất bù nhìn phục vụ cho chủ nghĩa ly khai và mưu đồ tách riêng, chia cắt lâu dài quốc gia của quân xâm lược Nhật.
Tên gọi

Manchukuo "Mãn Châu Quốc" là một biến thể của chuyển tự Wade-Giles Man-chou-kuo từ phát âm tiếng Quan thoại Mǎnzhōuguó tên gốc tiếng Nhật, Manshūkoku (満州国). Trong tiếng Nhật, tên gọi này để chỉ nhà nước Mãn Châu, vùng của người Mãn. Các ngôn ngữ châu Âu cũng sử dụng các thuật ngữ tương đương: Manciukuò trong tiếng Ý và Mandschukuo hoặc Mandsbookich trong tiếng Đức. Trong tiếng Trung Quốc ngày nay, tên của Mãn Châu Quốc vẫn thường được đặt sau từ Ngụy (伪) để nhấn mạnh tính phi pháp của nó.
Tên chính thức của đất nước đã được đổi thành "Đế chế Mãn Châu" (đôi khi được gọi là "Manchutikuo"), sau khi Phổ Nghi thành lập với tư cách là Hoàng đế Khang Đức vào năm 1934. Trong tiếng Trung và tiếng Nhật, tên là Dà Mǎnzhōu dìguó và Dai Manshū teikoku. Dà/Dai 大 ("lớn", "đại") đã được thêm vào sau mô hình của tên chính thức Đại nhà Minh và Thanh.
Chính trị

Những nhà sử học nói chung đều xem Mãn Châu Quốc là quốc gia bù nhìn hay thuộc địa của Đế quốc Nhật Bản vì sự hiện diện số đông của quân đội Nhật và sự quản lý chặt chẽ về quản lý chính quyền, cộng với sự tàn bạo trong thời chiến của Nhật đối với người dân địa phương ở Mãn Châu Quốc. Những sử gia người Trung Quốc thường nhắc đến quốc gia này với tên 'Ngụy Mãn Châu Quốc' để nhấn mạnh sự thiếu hợp pháp của nó. Nhật Bản cũng mở rộng hệ thống công nghiệp và giao thông ở Mãn Châu Quốc để biến nó thành căn cứ chiến tranh cho những chiến dịch quân sự chống lại Trung Quốc. Ngoài ra, một số sử gia xem Mãn Châu Quốc là một nỗ lực thất bại trong việc xây dựng một quốc gia Nhật Bản hình mẫu ở châu Á do áp lực chiến tranh.
Chính trị > Quốc trưởng

| Hoàng đế của Mãn Châu Quốc |
| --- | --- |

Tiêu chuẩn Hoàng đế

Kāngdé
 
Chi tiết
Tước hiệu: Hoàng đế
Quân chủ đầu tiên: Phổ Nghi
Quân chủ cuối cùng: Phổ Nghi
Thành lập: 1 tháng 3 năm 1934
Bãi bỏ: 15 tháng 8 năm 1945
Dinh thự: Cung điện Hoàng gia
| Tên đầy đủ | Tại vị | Niên hiệu (年號) và phạm vi năm tương ứng |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
Tất cả các từ in đậm.
| Ái Tân Giác La Phổ Nghi 愛新覺羅溥儀 Àixīnjuéluó Pǔyì | 9 tháng 3 năm 1932 – 15 tháng 8 năm 1945 | Đại Đồng (大同 Dàtóng) 1932–1934 Khang Đức (康德 Kāngdé) 1934–1945 |  |  |
Chính trị > Thủ tướng

| No>  | Hình ảnh | Tên (Sinh–Mất) | Nhiệm kỳ | Nhiệm kỳ | Đảng phái |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 |  | Trịnh Hiếu Tư (1860–1938) | 9 tháng 3 năm 1932 | 21 tháng 5 năm 1935 | Hiệp hội Concordia |
| 2 |  | Trương Cảnh Huệ (1871–1959) | 21 tháng 5 năm 1935 | 15 tháng 8 năm 1945 | Hiệp hội Concordia |
Phân cấp hành chính

Trong thời gian tồn tại ngắn ngủi của nó, Mãn Châu Quốc được chia thành 5 (vào năm 1932) và 19 (vào năm 1941) tỉnh, một Khu đặc biệt Bắc Mẫn (tiếng Nhật: 北満特別区) và hai Thành phố đặc biệt là Tân Kinh (tiếng Nhật: 新京特別市) và Cáp Nhĩ Tân (tiếng Nhật: 哈爾浜特別市). Mỗi tỉnh được chia thành bốn (Tỉnh Hưng An) và 24 (Phụng Thiên) địa khu. Bắc Mẫn tồn tại chưa đầy 3 năm (1 tháng 7 năm 1933 - 1 tháng 1 năm 1936) và Cáp Nhĩ Tân sau đó nhập vào tỉnh Tân Giang. Long Giang cũng là một tỉnh trước năm 1932, sau đó chia thành Hắc Hà, Long Giang và Tam Giang vào năm 1934. Tỉnh An Đông và Cẩm Châu được tách ra từ Phụng Thiên trong khi Tân Giang và Giang Đảo được tách ra từ Cát Lâm trong cùng năm đó.
Nhân khẩu

Vào năm 1908, dân số trong khu vực là 15.834.000, tăng lên 30.000.000 vào năm 1931 và 43.000.000 đối với toàn bộ Mãn Châu Quốc. Cán cân dân số được duy trì là 123 nam trên 100 nữ và tổng số dân vào năm 1941 là 50.000.000.
Vào đầu năm 1934, tổng dân số Mãn Châu Quốc ước tính chừng 30.880.000, mỗi gia đình khoảng 6,1 người, và 122 nam trên 100 nữ. Những con số này bao gồm 29.510.000 người Hán, 590.760 người Nhật, 680.000 người Triều tiên, và 98.431 các sắc dân khác (Nga, Mông Cổ,...). Khoảng 80% dân số sống bằng nông nghiệp. Những thống kê khác chỉ ra rằng ở Mãn Châu Quốc dân số là 18.000.000.
Từ nguồn của Nhật có những con số sau: vào năm 1940 tổng dân số Mãn Châu Quốc của các tỉnh Long Giang, Nhiệt Hà, Cát Lâm, Phụng Thiên (Liêu Ninh) và Hưng An là 43.233.954; hoặc một con số của Bộ Nội vụ là 31.008.600. Một con số khác vào thời kỳ này tính rằng tổng dân số là 36.933.000.
Cũng trong thời kỳ này Liên Xô đang xây dựng Tỉnh tự trị Do Thái của Siberia qua biên giới Mãn Châu Quốc-Liên Xô, một số quan chức người Nhật xây dựng Kế hoạc Fugu để thu hút người tị nạn Do Thái sang Mãn Châu Quốc như một phần của nỗ lực thuộc địa hóa của họ.
Tiền bạc cho những khu định cư này được trông mong sẽ đến từ những người Do Thái giàu có, nhưng chính quyền Đức thích Giải pháp cuối cùng hơn. Dù trong trường hợp này, cuộc xâm lược Liên Xô của Đức đã khiến cho việc chuyển giao dân số trở nên bất khả thi, vì phe Trục không quản lý được những đường biển cần thiết.
Nhân khẩu > Dân số các thành phố chính

Dinh Khẩu (119.000 hay 180.871 vào năm 1940)
Thẩm Dương (339.000 hay 1.135.801 vào năm 1940)
Tân Kinh hay Trường Xuân (126.000 hay 544.202 vào năm 1940)
Cáp Nhĩ Tân (405.000 hay 661.948 vào năm 1940)
Đại Liên (400.000 hay 555.562 vào năm 1939)
Đan Đông (92.000 hay 315.242 vào năm 1940)
Cát Lâm (119.000 hay 173.624 vào năm 1940)
Tề Tề Cáp Nhĩ (75.000 vào năm 1940)
Nhân khẩu > Dân số người Nhật

Vào năm 1931-1932, có 100.000 nông dân người Nhật; những nguồn khác cho rằng có 590.760 dân cư có quốc tịch Nhật Bản. Những con số khác tại Mãn Châu Quốc lại ghi có 240.000, sau đó răng lên 837.000. Ở Tân Kinh, số người Nhật chiếm 25% số dân. Chính phủ Nhật đã có thảo kế hoạch chính thức di cư 5 triệu người Nhật đến Mãn Châu Quốc trong thời gian từ 1936 đến 1956. Giữa năm 1938 và 1942 một nhóm 200.000 nông dân trẻ đã đến Mãn Châu Quốc; sau đó thêm 20.000 gia đình đến vào năm 1936. Khi Nhật Bản mất quyền kiểm soát tại biển và vùng trời Hoàng Hải, việc di cư bị dừng lại.
Khi Hồng Quân xâm chiếm Mãn Châu Quốc, họ đã bắt được khoảng 850.000 dân định cư người Nhật. Ngoại trừ một số quan chức và quân lính, những người này được hồi hương vào năm 1946-1947. Nhiều trẻ mồ côi người Nhật ở Trung Quốc bị bỏ lại vì sự nhầm lẫn của chính quyền Nhật Bản khi đó và đã được các gia đình Trung Quốc nhận nuôi. Một số trong số đó đã bị dán mác người Nhật trong Cách mạng văn hóa, và vào những năm 1980 Nhật Bản bắt đầu tổ chức một chương trình hồi hương cho họ.
Kinh tế

Mãn Châu Quốc đã trải qua sự phát triển kinh tế nhanh chóng và những tiến bộ trong hệ thống an sinh xã hội. Hệ thống công nghiệp của quốc gia này là một trong những nơi tiến bộ nhất khiến nó trở thành một trong những trung tâm công nghiệp của khu vực. Sản xuất thép của Mãn Châu Quốc qua mặt Nhật Bản vào cuối thập niên 1930. Nhiều thành phố của Mãn Châu đã được hiện đại hóa trong thời kỳ Mãn Châu Quốc.
Xem thêm:
Ngân hàng Trung ương Mãn Châu
Nguyên Mãn Châu Quốc
Manshukoku Hikoki Seizo KK
Manshukoku Koku KK
Showa Steel Works
Lao động nô lệ và hố chôn tập thể

Theo một nghiên cứu chung giữa các sử gia Zhifen Ju, Mitsuyochi Himeta, Toru Kubo và Mark Peattie, hơn 10 triệu người Trung Quốc đã được quân đội thời kỳ Chiêu Hòa huy động cho công việc nô lệ ở Mãn Châu Quốc dưới sự giám sát của Ban phát triển Đông Á.
Những nô lệ lao động người Trung Quốc thường nhiễm bệnh do công việc lao động nặng nhọc cường độ cao. Một vài công nhân sức khỏe quá yếu bị đẩy thẳng xuống những hố chôn tập thể để tránh phí tổn y tế và thảm họa mỏ than nghiêm trọng nhất thế giới Mỏ than hồ Bản Khê đã xảy ra ở Mãn Châu Quốc.
Thử nghiệm vũ khí vi khuẩn

Vũ khí vi khuẩn đã được thử nghiệm trên người bởi đơn vị 731 khét tiếng đặt gần Cáp Nhĩ Tân ở Beinyinhe từ năm 1932 đến 1936 và tại Bình Phòng cho đến năm 1945. Những nạn nhân, đa số là người Trung Quốc, Nga và Triều Tiên, bị buộc giải phẫu sống, đôi khi còn không gây tê.[cần dẫn nguồn]
Giao thông

Mãn Châu Quốc đã xây dựng được một hệ thống tàu lửa lớn và thuận tiện, ngày nay vẫn còn hoạt động tốt.[cần dẫn nguồn]
Quân sự

Quân đội Đế quốc Mãn Châu Quốc
Lực lượng phòng vệ Đế quốc Mãn Châu Quốc
Hải lực Đế quốc Mãn Châu Quốc
Không lực Mãn Châu Quốc
Danh sách các vũ khí của quân lực Đế quốc Mãn Châu Quốc