stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Yên Lang

Đối với các định nghĩa khác, xem Nguyễn Ngọc Thanh (định hướng).
Đừng nhầm lẫn với Yên Lãng.
| Yên Lang |
| --- | --- |
Sinh: Nguyễn Ngọc Thanh 1940 Cầu Kè, Bạc Liêu
Mất: 5 tháng 6 năm 2017 (76–77 tuổi)
Tên khác: Huyền Thanh Huyền
Nghề nghiệp: soạn giả cải lương, nhà thơ
Con cái: Lam Tuyền
Người thân: Kiều Oanh (vợ) Nguyên Thảo (em)
Yên Lang (1940 – 5 tháng 6 năm 2017) tên thật là Nguyễn Ngọc Thanh, là soạn giả cải lương người Việt Nam đã sáng tác hơn 30 tuồng cải lương nổi tiếng. Ông còn dùng bút danh Huyền Thanh Huyền khi viết cho một số tờ báo trước năm 1975. Theo một cuốn sách của Nhà xuất bản Văn hóa Thông tin và Liên hiệp Các hội Văn hóa nghệ thuật Bạc Liêu, ông được đánh giá là một trong 80 người tiêu biểu nhất trong lĩnh vực hoạt động nghệ thuật ở Bạc Liêu.
Yên Lang sinh tại Bạc Liêu, đã đến Sài Gòn và được một số người khuyến khích sáng tác cải lương dù ông đã từng là người làm thơ trong làng văn nghệ Sài Gòn và đã sáng tác thơ văn cho một số tờ báo. Từ những năm 1960 ông bắt đầu nổi tiếng vì những vở cải lương của mình và đã là soạn giả của một số đoàn cải lương như Song Kiều, Kim Chung..., có nhiều nghệ sĩ được cho là đã nổi tiếng vì những vở tuồng do ông viết. Các vở cải lương của ông thường thuộc thể loại kiếm hiệp như Đêm lạnh chùa hoang, Máu nhuộm sân chùa, Mùa thu trên Bạch Mã Sơn... và ngoài ra ông còn sáng tác nhiều bản vọng cổ và tân cổ giao duyên.
Ông từng bị cải tạo và đã chuyển sang định cư tại Hoa Kỳ vào năm 1995. Một số người thân của Yên Lang như Nguyên Thảo, Kiều Oanh và Lam Tuyền đều có đóng góp cho cải lương.
Sự nghiệp > Đầu đời

Nguyễn Ngọc Thanh sinh năm 1940 tại Giồng Me, Cầu Kè, Bạc Liêu, nay thuộc Phường 2, thành phố Bạc Liêu, Bạc Liêu, Việt Nam. Năm 1955, ông rời quê lên Sài Gòn. Khi đang học tại Trường Trung học Tân Thịnh ở Sài Gòn, ông đã gặp nhà thơ Hoài Ngọc và ký giả Phong Vân, những người được cho là đã khuyến khích ông dấn thân vào công việc sáng tác cải lương sau này, dù ông từng rất đam mê thơ văn và từng mong muốn trở thành một nhà thơ. Theo báo điện tử tỉnh Bạc Liêu thì ông từng tham gia làng văn nghệ Sài Gòn với tư cách là một người làm thơ. Với bút danh Huyền Thanh Huyền, Yên Lang đã từng viết văn, làm thơ cho tuần báo Tầm Nguyên và báo Nhân Loại.
Theo một số nguồn, khi học trung học, Yên Lang đã sáng tác vở kịch nói Đường lên ải Bắc trong niên học đầu tiên, khiến ông được chọn làm học sinh giỏi và đã được tham dự trại hè Đà Lạt cùng với hai học sinh khác.
Sự nghiệp > Sáng tác cải lương

Năm 1960, vở tuồng đầu tiên của ông viết chung với soạn giả Nguyễn Liêu mang tên Nắng chiều lên cổ tháp ra đời và được dàn dựng bởi đoàn Song Kiều. Vở thứ hai của ông là vở Bếp lửa chiều ly biệt do đoàn Bạch Vân dàn dựng, cũng viết chung với Nguyễn Liêu. Vở thứ ba của ông là vở Đường về quê ngoại do ông tự sáng tác, được đoàn Song Kiều biểu diễn, đã gây ra tiếng vang lớn. Yên Lang cho rằng ông đã bắt đầu sự nghiệp từ năm 1960.
Năm 1963, khi bị tuồng cải lương Đường về quê ngoại cuốn hút, ông bầu Long của đoàn Kim Chung đã chú ý đến Yên Lang và đã hẹn gặp ông tại văn phòng Kim Chung ở Sài Gòn để bàn việc cộng tác khi hai đoàn hát đang cùng diễn tại Tuy Hòa, Phú Yên, đoàn Kim Chung hát ở rạp Diên Hồng và đoàn Song Kiều, tức đoàn Yên Lang đang làm việc, lúc đó hát ở rạp Nhạn Tháp. Tháng 6 năm 1963 đoàn Song Kiều về hát tại rạp Biên Hùng, Biên Hòa, Yên Lang trở về Sài Gòn thăm cô mình và đã đến văn phòng Kim Chung để gặp ông bầu Long, tại đây Yên Lang được ông bầu thuyết phục và đã đồng ý làm soạn giả thường trực của đoàn. Chỉ sau đó vài tháng thì đoàn Song Kiều tan rã. Tuồng Đường về quê ngoại được ông đổi thành Manh áo quê nghèo sau khi làm soạn giả thường trực cho đoàn cải lương Kim Chung, và vở tuồng này đã được khán giả yêu cầu đoàn Kim Chung diễn lại nhiều lần. Đây cũng là kịch bản cải lương đầu tiên của ông được diễn trên sân khấu Kim Chung và đã được trình diễn liên tục trong một tháng tại rạp Olympic ở đường Hồng Thập Tự, Sài Gòn. Yên Lang đã là soạn giả thường trực cho đoàn Kim Chung từ năm 1963 đến cuối tháng 4 năm 1975.
Năm 1963 ông bắt đầu nổi tiếng với những tuồng cải lương thuộc thể loại "kiếm hiệp kỳ tình", là thể loại rất được yêu thích tại Việt Nam trong những năm 1960, 1970. Ông từng là soạn giả của các đoàn Song Kiều, Bạch Vân, Việt Nam Minh Vương, Kim Chung, Dạ Lý Hương, Việt Nam, Du Sĩ Ca Quốc Trầm... và lâu nhất là với đoàn Kim Chung. Nhiều nghệ sĩ cải lương đã nổi tiếng vì những vở tuồng của ông.
Ngoài sáng tác, ông còn đào tạo cho nhiều người khác, như Nguyên Thảo (tác giả của Kiếp nào có yêu nhau, em ông) và Lam Tuyền (đã chuyển thể Lá sầu riêng, con trai ông). Theo báo điện tử Bạc Liêu, Yên Lang còn là một nhà thơ.
Về sau ông vẫn còn sáng tác, thường là các bài ca cổ về Bạc Liêu, theo RFA (2013) thì Yên Lang không còn viết tuồng.
Sự nghiệp > Đề nghị nâng tiền bản quyền

Trong những năm 1960 tại miền Nam, do ảnh hưởng từ nhiều mặt như chính trị, kinh tế,... các đoàn hát trở nên ế ẩm, khiến một số đoàn cải lương phải tự giải thể, gây ảnh hưởng đến các nghệ sĩ và soạn giả, tiền bản quyền thu nhập của các soạn giả cũng giảm mạnh, đương thời, theo thông lệ soạn giả thường chỉ nhận tiền bản quyền khoảng 5% doanh thu của mỗi suất hát cho 50 suất hát đầu, từ suất hát thứ 51 trở đi chỉ còn lại 4%. Yên Lang đã vận động một số soạn giả họp mặt để bàn về vấn đề này cạnh rạp Quốc Thanh, gồm có các soạn giả như Mộc Linh, Hà Triều, Hoa Phượng, Tuấn Khanh, Hoàng Khâm, Ngọc Điệp, Loan Thảo, Yên Ba cùng hai ký giả kịch trường là Hoài Ngọc và Phong Vân, đã nhất trí yêu cầu nâng tiền bản quyền lên 6% doanh thu của mỗi suất hát và không giới hạn thời gian hay số lượng suất hát, nhiều cuộc họp khác với một số nghệ sĩ tại trụ sở Hội Nghệ sĩ Ái hữu Tương tế ở Sài Gòn cũng được tổ chức và kéo dài gần một năm rồi mới chấm dứt. Đề nghị nâng tiền bản quyền thành công và từ đó trở đi mỗi soạn giả được hưởng 6% doanh thu của mỗi xuất hát.
Sự nghiệp > Tại Hoa Kỳ

Vốn là sĩ quan trong ngành Cảnh sát Quốc gia Việt Nam Cộng hòa, sau khi chiến tranh Việt Nam kết thúc vào năm 1975, Yên Lang đã bị đưa đi cải tạo trong 6 năm, năm 1995 cả gia đình ông đến định cư ở Hoa Kỳ diện HO, theo báo Thanh Niên thì ông phải xuất ngoại "vì manh áo chén cơm". Ban đầu ông định cư ở Atlanta, Georgia, sau lại chuyển về San Diego, California. Khi được Tường Dũ, Tô Kiều Phương, Nhật Hồng... khuyến khích, ông cùng với vợ đã chuyển về sống tại Sài Gòn Nhỏ.
Theo RFA tiếng Việt, Hội Cổ nhạc miền Nam Việt Nam hải ngoại năm 2004 đã mời Yên Lang và vợ ông, Kiều Oanh tham gia làm ban giám khảo. Kiều Oanh đã chấm thi sơ khảo ở San Jose còn Yên Lang thì chấm chung kết ở San Diego. Tại hải ngoại, ông được đánh giá là "viên ngọc quý của ngành cổ nhạc cải lương" và là "một trong những soạn giả nổi tiếng nhất, đóng góp nhiều nhất cho nền cổ nhạc hải ngoại".
Do ruột bị biến chứng và suy thận, Yên Lang đã qua đời tại Bệnh viện Garden Grove (California) vào lúc 8 giờ 55 phút ngày 5 tháng 6 năm 2017, sau một thời gian hôn mê sâu. Việc ông qua đời đã được nhiều tờ báo đăng tải. Tang lễ của ông được tổ chức vào ngày 16 (có nguồn cho là ngày 14) tháng 6 năm 2017 tại nhà quàn Peek Funeral Home, khu Bolsa, thành phố Wesminster, California rồi hỏa táng.
Gia đình

Yên Lang còn có em là Nguyên Thảo, cũng là một soạn giả cải lương, theo một vài nguồn thì Yên Lang đã viết chung với Nguyên Thảo một số vở cải lương như Tâm sự loài chim biển, Thằng điên vùng Bến Hạ...
Ông kết hôn với Kiều Oanh, là đào chánh và là con gái của ông bầu đoàn Song Kiều là Năm Thành và bà Chín Điệp trong thời gian làm soạn giả cho đoàn Song Kiều. Đám cưới của hai ông bà được tổ chức tại rạp Chung Bá, nay là rạp Cao Văn Lầu, rước dâu rồi về nhà tại Giồng Me, Cầu Kè, Bạc Liêu. Theo một nguồn thì nghệ sĩ Kiều Oanh, tên thật là Trần Thị Kiều Oanh, là con ruột của ông bầu gánh Chấn Hưng, nhưng từ khi còn nhỏ bà đã được ông bầu đoàn Song Kiều nhận làm con nuôi, khiến Yên Lang trở thành rể của hai ông bầu của hai gánh hát nổi tiếng đương thời.
Theo một số nguồn, ông và Kiều Oanh có ba con trai và một con gái, một trong số đó là Lam Tuyền, cũng là một soạn giả. Lam Tuyền là con trai thứ ba của Yên Lang và là soạn giả thường trực của Nhà hát Trần Hữu Trang. Theo báo Thanh Niên, Lam Tuyền thường viết tuồng tâm lý xã hội hơn là thể loại kiếm hiệp. Yên Lang còn có con dâu là nghệ sĩ Giang Bích Phượng.
Tác phẩm

Các tuồng cải lương do ông sáng tác được đánh giá là có cốt truyện "hấp dẫn", bố cục gọn gàng và hợp lý. Các kịch bản của ông thường dùng những từ ngữ bình dân và dễ hiểu, không cầu kỳ, dễ hát và dễ thuộc. Đa số các kịch bản của Yên Lang đều thuộc thể loại kiếm hiệp, hương xa.
Ông đã sáng tác nhiều kịch bản cải lương nổi tiếng như:
Bão biển
Bão cát
Băng Tuyền nữ chúa
Bẻ kiếm bên trời (viết chung với Thiên Lý)
Bếp lửa chiều ly biệt
Cuối mùa lá rụng
Đêm lạnh chùa hoang
Đường về quê ngoại, sau là Manh áo quê nghèo
Hỏa Sơn thần nữ
Khi rừng thu thay lá (sau năm 1975)
Khi trời lạnh sương khuya
Kỷ niệm thời con gái (sau năm 1975)
Máu nhuộm sân chùa hay Pháo hồng tiễn bước em đi
Một chuyện tình buồn (sau năm 1975)
Mùa thu trên Bạch Mã Sơn
Nắng chiều lên cổ tháp (1960)
Nắng thu về ngõ trúc
Người phu khiêng kiệu cưới
Ngựa hoang về núi
Nhất kiếm bá vương
Quán khuya sầu viễn khách (viết chung với Hồng Điệp)
Tâm sự loài chim biển hay Áo Vũ Cơ Hàn (viết chung với Nguyên Thảo)
Tây Thi
Thằng điên vùng Bến Hạ (viết chung với Nguyên Thảo)
Thủ lĩnh Cốc Sơn
Tình bằng hữu
Tình hận trên băng hồ
Theo báo điện tử Cần Thơ, tuồng cải lương Đêm lạnh chùa hoang do ông sáng tác được tái bản đến lần thứ tư mà vẫn bán chạy.
Theo một vài nguồn, ông còn sáng tác hơn 100 bài vọng cổ lẫn tân cổ giao duyên, với hơn 70 bài vọng cổ, như:
Bạc Liêu quê mẹ
Chiều lên bản Thượng
Chuyến đi về sáng
Con đò tuổi thơ
Con thuyền không bến
Cô gái miền Trung
Đám cưới trên đường quê"
Hương cau quê ngoại
Hương nhãn Bạc Liêu
Lẻ bóng
Ngàn dặm nước non
Nỗi buồn hoa phượng
Quang Trung áo vải cờ đào
Quán nước quê nghèo
Quán nửa khuya
Thầy cũ trường xưa
Tình nghệ sĩ
Trăng phương Nam
Vợ chồng quê
Ngoài ra ông còn là tác giả của một số bài thơ như:
Vĩnh biệt Thu An
Mơ về Phú Quý
Đón mùa xuân mới
Câu nói

| --- | --- |
: Wikiquote có sưu tập danh ngôn về:  Yên Lang 
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Tôi thấy cuộc đời mình mắc nợ tấm màn nhung sân khấu, nên mỗi lần đặt bút viết là được công chúng đón nhận. Ai từng thiếu nợ đều khổ, còn với tôi cứ mong mình mắc nợ hoài để còn được... trả nợ. | ” |
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Mỗi nhân vật trong kịch bản của tôi đều có những tâm tư, tình cảm mà bản thân tôi gửi gắm vào. Yêu ghét, giận hờn, buồn vui, chung thủy đều là cung bậc tình cảm mà sự trải nghiệm trong đời cho tôi trưởng thành hơn để viết, để chiêm nghiệm và để nhìn lại chính mình. | ” |
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Nếu không có bản vọng cổ thì sân khấu cải lương không thể lớn mạnh như hôm nay. | ” |
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Soạn giả là những người trong bóng tối, hầu hết nhiều khán giả cải lương, chỉ biết nghệ sĩ, chứ không biết đến soạn giả. Thậm chí có những khán giả thuộc tên tuồng, hay thuộc cả lời ca trong Đêm lạnh chùa hoang, Tâm sự loài chim biển... nhưng Yên Lang là ai, thì họ không biết. [...] Bởi cải lương là tim, là xương, là máu của tôi. Cuộc đời tôi, gia đình tôi, các con của tôi trước đây đều được nuôi sống nhờ đồng tiền của cải lương. Nhờ khán giả yêu mến cải lương mà gia đình tôi ngày xưa sống cũng tương đối khá. | ” |
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Chưa đầy 100 năm, mà cải lương đã bị èo ọt lắm rồi. | ” |
Đánh giá

| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Yên Lang là một trong những người Bạc Liêu đã từng được khán giả khắp nơi ái mộ không chỉ bằng ngòi bút trữ tình, sâu lắng, mà còn là một bậc thầy chuyên sáng tác kịch bản màu sắc kiếm hiệp kỳ tình, đưa thể loại này lên đỉnh cao, và đã từng tạo cơ hội vàng cho nhiều nghệ sĩ trở nên nổi tiếng. Kịch bản của Yên Lang đa phần quen thuộc, gần như phản ảnh một nét văn hóa của người Sài Gòn những năm 1960 – 1970, đó là yêu thích chuyện tình lâm ly nhưng giàu nghị lực. | ” |
— 
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Công chúng thích tuồng của soạn giả Yên Lang vì mỗi câu ca đều chất chứa những ẩn tình sâu sắc, nhờ thế mà thấm vào tim người nghe. Nghệ sĩ chúng tôi khi ca như thấy mình được sống trong vai diễn. | ” |
— 
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Mỗi lời ca, câu thoại trong kịch bản của Yên Lang đến hôm nay đã mấy mươi năm mà khán giả đều thuộc. Vì ông viết bằng cảm xúc chân thật, từ nỗi niềm của chính mỗi người Nam Bộ nên nghe qua một lần là đã thuộc. | ” |
— 
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Mỗi nhân vật của anh đều có chiều sâu, thấm đẫm tinh thần nhân văn. | ” |
— 
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Như một kiếp tằm rút ruột nhả tơ, soạn giả Trọng Nguyễn và Yên Lang đã hiến dâng trọn vẹn cuộc đời của mình cho nghệ thuật, góp phần rất lớn cho lĩnh vực văn hóa nghệ thuật của Bạc Liêu và góp phần bảo tồn, phát triển nghệ thuật đờn ca tài tử và sân khấu cải lương Nam Bộ. Tên tuổi của hai nghệ sĩ còn mãi với thời gian. | ” |
— 
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Tôi mang ơn anh như một người thầy hướng dẫn tận tình. | ” |
— 
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Nếu nói ngành cải lương hải ngoại vẫn sống đến ngày nay thì kể đến một phần rất lớn sự đóng góp của anh Yên Lang. | ” |
— 
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Ông là người rất uy tín. | ” |
—
Vinh danh

Tối ngày 3 tháng 11 năm 2012, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Bạc Liêu và Đài Phát thanh – Truyền hình Bạc Liêu đã tổ chức một chương trình nghệ thuật tôn vinh ông.
Ngày 2 tháng 3 năm 2013, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Bạc Liêu cùng Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Lê Thị Ái Nam, lãnh đạo một số ban ngành và một số văn nghệ sĩ tiêu biểu của tỉnh Bạc Liêu đã tổ chức một buổi gặp gỡ và giao lưu với soạn giả Yên Lang khi ông từ Hoa Kỳ về Bạc Liêu tại một nhà khách ở tỉnh này.
7 giờ 30 tối thứ Sáu ngày 28 tháng 6 năm 2013 tại nhà hàng Ly's Garden thuộc thành phố San Diego, California, Hương Sĩ Nhân đã thực hiện chương trình live show Đại Nhạc hội Hương Sĩ Nhân 13 để vinh danh Yên Lang, có khoảng 1 giờ gồm vài tác phẩm của ông và trích đoạn cải lương Máu nhuộm sân chùa, với một số bản vọng cổ của ông cùng nhiều tiết mục khác như tân nhạc, hài kịch.
Vào tối ngày 24 tháng 4 năm 2014, đêm nghệ thuật tôn vinh và giới thiệu các tác phẩm của hai soạn giả Yên Lang và Trọng Nguyễn đã được tổ chức tại Bạc Liêu vào lúc 20 giờ ở Nhà Thi đấu đa năng của tỉnh.
Một số sách về cải lương, có vở Đêm lạnh chùa hoang của soạn giả Yên Lang.
David Phillip Vetter

| David Vetter |
| --- | --- |

Sinh: David Phillip Vetter (1971-09-21)21 tháng 9, 1971 Houston, Texas, Hoa Kỳ
Mất: 22 tháng 2, 1984(1984-02-22) (12 tuổi) Dobbin, Texas, Hoa Kỳ
Nguyên nhân mất: chứng suy giảm miễn dịch kết hợp nặng
Nơi an nghỉ: Conroe, Texas, Hoa Kỳ
David Phillip Vetter (21 tháng 9 năm 1971 – 22 tháng 2 năm 1984) là cậu bé người Mỹ nổi tiếng vì mắc chứng suy giảm miễn dịch kết hợp nặng (SCID), một bệnh di truyền khiến hệ miễn dịch suy yếu trầm trọng. Trẻ sinh ra bị SCID cực kỳ dễ bị nhiễm trùng và việc tiếp xúc với những mầm bệnh mà bình thường vô hại có thể dẫn đến tử vong. Truyền thông gọi Vetter là "David, cậu bé bong bóng", đề cập đến hệ thống ngăn chặn phức tạp được sử dụng như một phần liệu pháp chữa trị. Họ của Vetter không được tiết lộ đến công chúng cho tới 10 năm sau khi Vetter qua đời để bảo vệ sự riêng tư của gia đình cậu.
Trong những năm đầu đời Vetter hầu như sống tại Bệnh viện Trẻ em Texas ở Houston. Khi dần lớn lên cậu ngày càng có nhiều thời gian sống tại nhà cùng cha mẹ và chị gái Katherine ở Dobbin. Vetter qua đời năm 1984 ở tuổi 12.
Gia đình và sinh ra

| --- | --- |
 The Boy in the Bubble, Retro Report, 12:25, Retro Report
Cha mẹ Vetter lần lượt là David Joseph Vetter, Jr. và Carol Ann Vetter. Con trai đầu của họ, David Joseph Vetter III, sinh ra cũng bị SCID và qua đời lúc 7 tháng tuổi. Các bác sĩ khuyên bảo cha mẹ Vetter rằng bất kỳ đứa con trai nào họ thụ thai trong tương lai đều sẽ có 50% khả năng thừa hưởng căn bệnh. Thời điểm đó cách chữa duy nhất cho trẻ mắc SCID bẩm sinh là cách ly trong môi trường vô trùng cho tới khi có thể thực hiện thành công cấy ghép tủy xương. Nhà Vetter vốn đã có một con gái vẫn quyết định sinh thêm một người con nữa. Đứa con thứ ba của họ, David Phillip Vetter, ra đời ngày 21 tháng 9 năm 1971.
Khi Vetter sinh ra người ta đã chuẩn bị một chiếc giường kén được khử trùng đặc biệt. Cậu được đưa vào môi trường không mầm bệnh ngay lập tức sau khi rời khỏi tử cung người mẹ và sẽ ở đó trong hầu hết cuộc đời. Vetter được rửa tội bằng nước thánh vô trùng khi đã vào trong bong bóng. Các kế hoạch ban đầu hướng đến cấy ghép tủy tiến tới bị trì hoãn do người ta xác định người hiến triển vọng là chị gái Katherine của Vetter không phù hợp.
Cuộc sống trong bong bóng

Không khí, nước, thực phẩm, tã lót, và quần áo đều được khử khuẩn trước khi đưa vào phòng vô trùng. Các vật dụng trong phòng được nhúng khí etylen oxit trong bốn tiếng tại nhiệt độ 60˚C (140˚F) rồi sục khí từ một đến bảy ngày.
Sau khi đã ở trong phòng vô trùng, người khác chỉ có thể chạm vào Vetter qua đôi găng bằng chất dẻo đặc biệt gắn với vách phòng. Căn phòng được bơm khí bằng máy nén phát tiếng ồn lớn khiến việc giao tiếp trở nên rất khó khăn. Cha mẹ Vetter cùng đội ngũ y tế trong đó có bác sĩ John Montgomery cố gắng mang đến cho cậu một cuộc sống bình thường nhất có thể, bao gồm giáo dục chính quy, một chiếc tivi và không gian đồ chơi bên trong phòng vô trùng. Khoảng ba năm sau ngày sinh của Vetter nhóm điều trị thiết kế thêm một phòng vô trùng nữa tại nhà cha mẹ cậu ở Conroe, Texas cùng một buồng vận chuyển để Vetter có thể về nhà trong hai đến ba tuần. Thời gian ở nhà Vetter chơi đùa với chị gái và những người bạn. Một người bạn sắp xếp một buổi chiếu đặc biệt của Return of the Jedi tại rạp địa phương sao cho Vetter có thể xem phim trong buồng vận chuyển.
Năm lên bốn tuổi Vetter phát hiện có thể chọc lỗ vào bong bóng bằng một bơm tiêm cánh bướm bị để lại trong phòng do sơ suất. Khi ấy nhóm điều trị đã giải thích cho Vetter mầm bệnh là gì và chúng tác động đến tình trạng của cậu thế nào. Khi ngày một lớn thêm Vetter nhận thức được thế giới bên ngoài căn phòng và biểu hiện muốn tham gia vào những cái mà cậu nhìn thấy phía ngoài cửa sổ bệnh viện hay trên tivi.
Vào năm 1977 các nhà nghiên cứu từ NASA vận dụng kinh nghiệm của họ trong chế tạo bộ đồ vũ trụ để tạo ra một bộ đồ đặc biệt sẽ cho phép Vetter ra khỏi bong bóng và đi bộ ở thế giới bên ngoài. Bộ đồ này kết nối với bong bóng thông qua một ống vải dài 8 ft (2,5 m). Mặc dù cồng kềnh nhưng nó giúp Vetter trải nghiệm bên ngoài mà không lo nguy cơ lây nhiễm. Ban đầu Vetter không thích mặc bộ đồ và về sau tuy có trở nên dễ chịu hơn nhưng cũng chỉ dùng nó bảy lần. Cơ thể Vetter lớn lên không còn vừa với bộ đồ và cậu không bao giờ sử dụng bộ thay thế mà NASA cung cấp.
Qua đời

Chi phí điều trị cho Vetter lên tới khoảng 1,3 triệu đô la nhưng nghiên cứu khoa học không tìm được phép chữa thực sự nào và cũng không có người hiến phù hợp. Vetter về sau nhận ghép tủy từ người chị Katherine. Mặc dù cơ thể Vetter không từ chối tủy ghép nhưng cậu trở nên ốm yếu do tăng bạch cầu đơn nhân bởi nhiễm trùng vài tháng sau. Vetter qua đời ngày 22 tháng 2 năm 1984 vì u lympho Burkitt ở tuổi 12. Công tác khám nghiệm tử thi tiết lộ tủy xương của Katherine chứa lượng nhỏ virus Epstein–Barr bất hoạt đã không được phát hiện trong kiểm tra tiền cấy ghép.
Vetter được mai táng tại Công viên Tưởng niệm Conroe, quận Montgomery, Texas, vào ngày 25 tháng 2 năm 1984.
Hậu quả

Cha mẹ của Vetter sau đó đã ly hôn. Cha ông trở thành thị trưởng của Shenandoah, Texas. Mẹ anh kết hôn với Kent Demaret, một phóng viên tạp chí đã viết về con trai bà. Nhà tâm lý học của Vetter, Mary Murphy, đã viết một cuốn sách về trường hợp của Vetter sẽ được xuất bản vào năm 1995; tuy nhiên, xuất bản ban đầu của nó đã bị chặn bởi cha mẹ của ông và Đại học Y khoa Baylor. Cuốn sách được xuất bản vào năm 2019 với tựa đề Bùng nổ bong bóng: Cuộc sống bị tra tấn và cái chết không đúng lúc của David Vetter.
Vetter trong bong bóng bảo vệ
Lý thuyết mầm bệnh

Hình ảnh kính hiển vi điện tử quét của Vibrio cholerae. Đây là vi khuẩn gây bệnh tả.
Lý thuyết mầm bệnh là lý thuyết khoa học hiện đang được chấp nhận cho nhiều bệnh. Nó nói rằng các vi sinh vật được gọi là mầm bệnh hoặc "vi trùng" có thể dẫn đến bệnh. Những sinh vật nhỏ này, quá nhỏ để nhìn mà không phóng đại, xâm chiếm con người, các động vật khác và các vật chủ sống khác. Sự tăng trưởng và sinh sản của chúng trong vật chủ có thể gây bệnh. " Vi trùng " có thể không chỉ là vi khuẩn mà còn là bất kỳ loại vi sinh vật hoặc thậm chí là mầm bệnh không sống có thể gây bệnh, chẳng hạn như protist, nấm, virus, prion hoặc viroid. Bệnh gây ra bởi mầm bệnh được gọi là bệnh truyền nhiễm. Ngay cả khi mầm bệnh là nguyên nhân chính gây bệnh, các yếu tố môi trường và di truyền thường ảnh hưởng đến mức độ nghiêm trọng của bệnh và liệu cá thể vật chủ tiềm năng có bị nhiễm bệnh khi tiếp xúc với mầm bệnh hay không.
Lý thuyết mầm bệnh được Girolamo Fracastoro đề xuất vào năm 1546, và được Marcus von Plenciz mở rộng vào năm 1762. Tuy nhiên, những quan điểm như vậy được coi thường và lý thuyết chướng khí của Galen vẫn chiếm ưu thế trong các nhà khoa học và bác sĩ. Bản chất của học thuyết này đã ngăn họ hiểu được các bệnh thực sự tiến triển như thế nào, với những hậu quả có thể dự đoán được. Đến đầu thế kỷ XIX, việc tiêm phòng bệnh đậu mùa là phổ biến ở châu Âu, mặc dù các bác sĩ không biết làm thế nào nó hoạt động hoặc làm thế nào để mở rộng nguyên tắc này sang các bệnh khác.
Các phương pháp điều trị tương tự đã phổ biến ở Ấn Độ từ ngay trước năm 1000 sau Công nguyên.  Một giai đoạn chuyển tiếp bắt đầu vào cuối những năm 1850 với thành tựu của Louis Pasteur. Công việc này sau đó đã được Robert Koch mở rộng vào những năm 1880. Virus được phát hiện vào những năm 1890. Đến cuối những năm 1880, lý thuyết về khí độc đã phải vật lộn để cạnh tranh với lý thuyết mầm bệnh. Cuối cùng, một "kỷ nguyên vàng" của vi khuẩn học đã xảy ra, trong thời gian đó, lý thuyết nhanh chóng dẫn đến việc xác định các sinh vật mà đã gây ra nhiều bệnh.
Chú thích

↑  In a 1767 report to the College of Physicians in London, John Zephaniah Holwell mentions the practice of Smallpox vaccinations by Ayurvedic doctors and their explanations of the cause of the disease.
Saint-Seine-l'Abbaye

| --- | --- |
 Saint-Seine-l'Abbaye
Saint-Seine-l'Abbaye
Vị trí trong vùng Burgundy Saint-Seine-l'Abbaye 
Hành chính
Quốc gia:  Pháp
Vùng: Bourgogne-Franche-Comté
Tỉnh: Côte-d'Or
Quận: Dijon
Tổng: Saint-Seine-l'Abbaye
Xã (thị) trưởng: Christian Myon (2001–2008)
Thống kê
Độ cao: 429–570 m (1.407–1.870 ft)
Diện tích đất1: 3,84 km2 (1,48 dặm vuông Anh)
Nhân khẩu1: 355  
 - Mật độ: 92/km2 (240/sq mi)
INSEE/Mã bưu chính: 21573/ 21440

2 Dân số không tính hai lần: cư dân của nhiều xã (ví dụ, các sinh viên và quân nhân) chỉ tính một lần.
Saint-Seine-l'Abbaye  là một xã ở tỉnh Côte-d'Or trong vùng Bourgogne, phía đông nước Pháp. Khu vực này có độ cao trung bình 429 mét trên mực nước biển.
Carlia pectoralis

| Carlia pectoralis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Reptilia
Bộ (ordo): Squamata
Phân bộ (subordo): Lacertilia
Họ (familia): Scincidae
Chi (genus): Carlia
Loài (species): C. pectoralis
Danh pháp hai phần
Carlia pectoralis (De Vis, 1885) 
Carlia pectoralis là một loài thằn lằn trong họ Scincidae. Loài này được De Vis mô tả khoa học đầu tiên năm 1885.
Chú thích

↑  “Carlia pectoralis”. The Reptile Database. Truy cập ngày 31 tháng 5 năm 2013.
Tháng tư

Tháng tư là tháng thứ tư theo lịch Gregorius, có 30 ngày.
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
<< Tháng 4 năm 2024 >>
| CN | T2 | T3 | T4 | T5 | T6 | T7 |
|   | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 |
| 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 |
| 28 | 29 | 30 |  |  |  |  |