Phân cấp hành chính Việt Nam
Lịch sử > Thời kỳ 1954 - 1975 > Miền Bắc Việt Nam

Trong thành phố trực thuộc trung ương, thời kỳ 1954-1958 có các cấp hành chính quận (ở cả nội thành và ngoại thành), dưới quận có khu phố (ở nội thành) và xã (ở ngoại thành, ngoài ra có phố là cấp không thông dụng, như phố Gia Lâm ở Hà Nội). Năm 1958, nội thành bỏ quận, thay bằng khu, dưới khu là khối dân phố, ngoại thành có quận (từ năm 1961 đổi là huyện) và xã. Năm 1974, đổi tên gọi khối dân phố thành cấp tiểu khu.
Nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa năm 1954 có 34 đơn vị hành chính:
Bắc Bộ có 26 tỉnh, 2 thành phố trực thuộc trung ương và 1 đặc khu:
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1. TP. Hà Nội 2. TP. Hải Phòng 3. Bắc Giang 4. Bắc Cạn 5. Bắc Ninh  | 6. Cao Bằng 7. Hà Đông 8. Hà Giang 9. Hà Nam 10. Hải Dương  | 11. Hải Ninh 12. Hòa Bình 13. Hưng Yên 14. Kiến An 15. Lai Châu  | 16. Lạng Sơn 17. Lào Cai 18. Nam Định 19. Ninh Bình 20. Phú Thọ  | 21. Quảng Yên 22. Sơn La 23. Sơn Tây 24. Thái Bình 25. Thái Nguyên  | 26 Tuyên Quang 27. Vĩnh Phúc 28. Yên Bái 29. Đặc khu Hồng Gai  |
Bắc Trung Bộ có 4 tỉnh và 1 đặc khu:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| 30. Thanh Hóa 31. Nghệ An  | 32. Hà Tĩnh 33. Quảng Bình  | 34. Đặc khu Vĩnh Linh (vốn thuộc tỉnh Quảng Trị)  |
Năm 1955: Tỉnh Quảng Yên và đặc khu Hòn Gai hợp nhất thành khu Hồng Quảng; bỏ 2 tỉnh Lai Châu, Sơn La để lập Khu tự trị Thái Mèo. Miền Bắc có 29 tỉnh thành.
Theo Hiến pháp năm 1959, Việt Nam Dân chủ Cộng hòa phân cấp hành chính như sau:
Nước chia thành tỉnh, khu tự trị, thành phố trực thuộc trung ương.
Tỉnh chia thành huyện, thành phố, thị xã.
Huyện chia thành xã, thị trấn.
Các đơn vị hành chính trong khu vực tự trị do luật định (chương VII, Điều 78).
Như vậy ở thời kỳ này cấp Bộ đã không còn, nhưng lại xuất hiện các khu tự trị. Miền Bắc Việt Nam có 2 khu tự trị, được thành lập từ năm 1955-1956: Khu tự trị Tây Bắc (ban đầu gọi là Khu tự trị Thái Mèo) và Khu tự trị Việt Bắc. Khu tự trị Tây Bắc lúc đầu chỉ có các cấp châu (tương đương huyện) và xã, bỏ cấp tỉnh, nhưng đến năm 1963 đã lập lại các tỉnh. 2 khu tự trị này tồn tại đến tháng 12/1975.
Năm 1961, Quốc hội quyết định mở rộng địa giới Hà Nội, sáp nhập thêm một số xã của Hà Đông, Bắc Ninh, Vĩnh Phúc và Hưng Yên.
Năm 1962, 2 tỉnh Bắc Giang, Bắc Ninh hợp nhất thành tỉnh Hà Bắc, tỉnh Kiến An nhập vào thành phố Hải Phòng; tái lập 2 tỉnh Lai Châu, Sơn La từ Khu tự trị Thái Mèo và thành lập tỉnh Nghĩa Lộ thuộc khu tự trị Tây Bắc. Miền Bắc có 30 tỉnh thành.
Năm 1963, tỉnh Hải Ninh và khu Hồng Quảng hợp nhất thành tỉnh Quảng Ninh. Miền Bắc có 30 tỉnh thành.
Năm 1965, 2 tỉnh Bắc Cạn, Thái Nguyên hợp nhất thành tỉnh Bắc Thái; 2 tỉnh Hà Nam, Nam Định hợp nhất thành tỉnh Nam Hà, 2 tỉnh Hà Đông và Sơn Tây hợp nhất thành tỉnh Hà Tây. Miền Bắc có 27 tỉnh thành.
Năm 1968, 2 tỉnh Hưng Yên, Hải Dương hợp nhất thành tỉnh Hải Hưng; 2 tỉnh Phú Thọ, Vĩnh Phúc hợp nhất thành tỉnh Vĩnh Phú. Miền Bắc có 25 tỉnh thành.
Đến năm 1975, Việt Nam Dân chủ Cộng hòa có 2 thành phố trực thuộc trung ương và 23 tỉnh:
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1. Tp Hà Nội 2. Tp Hải Phòng 3. Bắc Thái 4. Cao Bằng 5. Hà Giang  | 6. Hà Tây 7. Hải Hưng 8. Hà Bắc 9. Hòa Bình 10. Lào Cai  | 11. Lạng Sơn 12. Nam Hà 13. Nghệ An 14. Hà Tĩnh 15. Ninh Bình  | 16. Quảng Bình 17. Quảng Ninh 18. Lai Châu 19. Sơn La 20. Nghĩa Lộ  | 21. Yên Bái 22. Thái Bình 23. Thanh Hóa 24. Tuyên Quang 25. Vĩnh Phú  |