stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Junonia

| Chi Bướm hoa |
| --- | --- |
Junonia rhadama
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Nymphalidae
Phân họ (subfamilia): Nymphalinae
Tông (tribus): Junoniini
Chi (genus): Junonia Hübner, 1819
Loài điển hình
Junonia evarete Cramer, 1779 
Danh pháp đồng nghĩa
 Alcyoneis Hübner, 1819  Aresta Billberg, 1820  Kamilla Collins & Larsen, 1991 
Junonia hay chi Bướm hoa là một chi bướm trong họ Nymphalidae, được Jacob Hübner mô tả vào năm 1819. Chi này phân bố rộng khắp thế giới trừ châu Âu và Nam Cực.
Mô tả

Chi có kích thước từ trung bình đến lớn (40–110 mm), phần thân to và nhiều lông, chân đặc trưng họ Nymphalidae với chân trước bị thoái hóa. Râu hình chùy, nhìn chung khá ngắn.[cần dẫn nguồn] Chi này có 2 loại trạng thái: mùa mưa và mùa khô. Mùa mưa các góc cánh tròn và đều đặn, đốm trên cánh rõ rệt và màu cánh tươi sáng hơn; múa khô các đốm mắt bị tiêu giảm, các góc cánh kéo dài ra và cánh ngả sang màu lá khô, điều này giúp chúng dễ dàng ngụy trang để tránh bị ăn thịt.
Cây chủ

Junonia có rất nhiều cây chủ. Ấu trùng ăn nhiều loại thực vật thuộc các họ như Labiatae, Acanthaceae, Amaranthaceae, Scrophulariaceae, Onagraceae, Leguminosae, Balsaminaceae, Gramineae, Melastomataceae, Plantaginaceae, Aucubaceae và Compositae.
Các loài

Junonia adulatrix (Fruhstorfer, 1903) — Sumba.
Junonia africana (Richelmann, 1913) — Cameroon.
Junonia almana (Linnaeus, 1758) — Nam Á và Đông Nam Á.
Junonia ansorgei (Rothschild, 1899) — Cameroon và Ethiopia.
Junonia artaxia (Hewitson, 1864) — Đông và Nam Phi.
Junonia atlites (Linnaeus, 1763) — Nam Á và Đông Nam Á.
Junonia chorimene (Guérin-Méneville, 1844) — Châu Phi.
Junonia coenia (Hübner, 1822) — Nam và đông Hoa Kỳ, México.
Junonia cytora (Doubleday, 1847) — Tây Phi.
Junonia cymodoce (Cramer, 1777) — Tây Phi.
Junonia divaricata (C. & R. Felder, 1867) — Nam Mỹ.
Junonia erigone (Cramer, 1775) — Indonesia.
Junonia evarete (Cramer, 1779) — Nam Mỹ.
Junonia genoveva (Cramer, 1780) — Nam Mỹ.
Junonia goudoti (Boisduval, 1833) — Madagascar, Comoros.
Junonia gregorii (Butler, 1896)— Đông Phi.
Junonia grisea (Austin & Emmel, 1998) — Tây và nam Hoa Kỳ, đông bắc México.
Junonia hadrope (Doubleday, 1847) — Ghana.
Junonia hedonia (Linnaeus, 1764) — Malaysia và Úc.
Junonia hierta (Fabricius, 1798) — Châu Phi, Ả Rập, Nam Á và Đông Nam Á.
Junonia intermedia (C. & R. Felder, 1867) — Indonesia.
Junonia iphita (Cramer, 1779) — Nam Á và Đông Nam Á.
Junonia lemonias (Linnaeus, 1758) — Nam Á và Đông Nam Á.
Junonia litoralis (Brévignon, 2009) — Nam Mỹ.
Junonia natalica (C. & R. Felder, 1860) — Đông Phi và Nam Phi.
Junonia neildi (Brévignon, 2004) — Antilles, Florida, Texas, México.
Junonia nigrosuffusa (Barnes & McDunnough, 1916) — Tây và nam Hoa Kỳ, México.
Junonia oenone (Linnaeus, 1758) — Châu Phi, Ả Rập.
Junonia orithya (Linnaeus, 1758) — Châu Phi, Ả Rập, Nam Á và Đông Nam Á, Úc.
Junonia pacoma (Grishin, 2020) — México.
Junonia rhadama (Boisduval, 1833) — Madagascar, Comoros, Mascarenes, Seychelles.
Junonia schmiedeli (Fiedler, 1920) — Trung Phi.
Junonia sophia (Fabricius, 1793) — Châu Phi nhiệt đới.
Junonia stemosa (Grishin, 2020) — Texas.
Junonia stygia (Aurivillius, 1894) — Châu Phi nhiệt đới.
Junonia terea (Drury, 1773) — Châu Phi nhiệt đới.
Junonia timorensis (Wallace, 1869) — Timor và các đảo lân cận.
Junonia touhilimasa (Vuillot, 1892) — Nam và trung Châu Phi.
Junonia vestina (C. & R. Felder, 1867) — Nam Mỹ.
Junonia villida (Fabricius, 1787) — Châu Đại Dương.
Junonia wahlbergi (Brévignon, 2008) — Nam Mỹ.
Junonia westermanni Westwood, 1870 — Trung Phi.
Junonia zonalis C. & R. Felder,  1867 — Antilles, Florida.
Hình ảnh

Junonia atlites
Junonia almana
Junonia orithya
Junonia lemonias
Junonia coenia
Junonia rhadama
Junonia artaxia
Chú thích

↑  Hübner, Jacob; Hübner, Jacob (1816). Verzeichniss bekannter Schmettlinge. Augsburg: bey dem Verfasser zu Finden.
↑  Mạnh., Bùi Hữu (2007). Nhận diện bằng hình ảnh một số loài bướm Việt Nam. [publisher not identified]. OCLC 827231100.
| --- | --- |
Thẻ nhận dạng đơn vị phân loại:  Wikidata: Q967079  Wikispecies: Junonia  ADW: Junonia  AFD: Junonia  BioLib: 318228  BOLD: 7086  BugGuide: 330  ButMoth: 15057.0  Fossilworks: 285183  GBIF: 1901885  iNaturalist: 48506  ITIS: 777609  LepIndex: 157216  NBN: NHMSYS0000516405  NCBI: 39707  NZOR: bddd923e-79c3-4061-8251-420fbdd94af3  WoRMS: 516337
Tigrioides transversa

| Tigrioides transversa> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Chi (genus): Tigrioides
Loài (species): T. transversa
Danh pháp hai phần
Tigrioides transversa
Tigrioides transversa là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Carex geminata

| Carex geminata |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Poales
Họ (familia): Cyperaceae
Chi (genus): Carex
Loài (species): C. geminata
Danh pháp hai phần
Carex geminata Schkuhr, 1801 
Carex geminata là một loài thực vật có hoa trong họ Cói. Loài này được Schkuhr mô tả khoa học đầu tiên năm 1801.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Carex geminata”. Truy cập ngày 11 tháng 6 năm 2013.
Trương Văn Đán

| Trương Văn Đán |
| --- | --- |
张文旦
Trương Văn Đán năm 2013

Tham mưu trưởng Hải quân Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc
Nhiệm kỳ Tháng 1, 2018 – nay
Tiền nhiệm: Khâu Diên Bằng
Kế nhiệm: đương nhiệm
Tư lệnh Hải quân Chiến khu Bắc bộ Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc
Nhiệm kỳ Tháng 1, 2017 – Tháng 1, 2018
Tiền nhiệm: Viên Dự Bách
Kế nhiệm: Lý Ngọc Kiệt
 
Thông tin cá nhân
Sinh: 1958 (65–66 tuổi) Phú Dương, Chiết Giang
Đảng chính trị: Đảng Cộng sản Trung Quốc
Phục vụ trong quân đội
Thuộc:  Trung Quốc
Phục vụ:  Hải quân Trung Quốc
Cấp bậc:  Phó đô đốc
Trương Văn Đán (tiếng Trung: 张文旦; sinh năm 1958) là Phó đô đốc Hải quân Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc, đương kim Tham mưu trưởng Hải quân Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc.
Tiểu sử

Trương Văn Đán sinh năm 1958 người Phú Dương, tỉnh Chiết Giang. Ông tốt nghiệp Trung học phổ thông Phú Dương, tỉnh Chiết Giang. Trương Văn Đán từng đảm nhiệm chức vụ Chủ nhiệm Trung tâm Huấn luyện tàu chiến thuộc Hạm đội Nam Hải; Chi đội trưởng Chi đội ca nô cao tốc 26, Hải quân Trung Quốc và Phó Tham mưu trưởng Hạm đội Nam Hải. Tháng 7 năm 2010, Trương Văn Đán được phong quân hàm Chuẩn đô đốc.
Tháng 3 năm 2014, Trương Văn Đán được bổ nhiệm giữ chức Tham mưu trưởng Hạm đội Nam Hải. Tháng 3 năm 2015, nhậm chức Phó Tư lệnh Hạm đội Nam Hải.
Tháng 12 năm 2016, Trương được bổ nhiệm làm Phó Tham mưu trưởng Chiến khu Nam bộ Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc. Tháng 1 năm 2017, Trương Văn Đán được bổ nhiệm giữ chức vụ Tư lệnh Hải quân Chiến khu Bắc bộ Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc.
Ngày 6 tháng 9 năm 2017, Trương Văn Đán được bầu chọn là một trong 303 đại biểu quân sự tham dự Đại hội Đảng Cộng sản Trung Quốc lần thứ XIX. Tháng 1 năm 2018, ông được bổ nhiệm giữ chức vụ Tham mưu trưởng Hải quân Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc, kế nhiệm Phó Đô đốc Khâu Diên Bằng. Tháng 7 cùng năm, được thăng hàm Phó đô đốc.
Festival Hoa Đà Lạt

Biểu tượng của Festival Hoa Đà Lạt
Đối với các định nghĩa khác, xem Lễ hội hoa.
Festival Hoa Đà Lạt là một sự kiện lễ hội được tổ chức tại thành phố Đà Lạt, Lâm Đồng, Việt Nam và một số địa phương khác trong tỉnh Lâm Đồng vào tháng 12 - tháng mà Đà Lạt có thời tiết đẹp nhất trong năm. Festival Hoa là dịp để thành phố trưng bày, triển lãm các loại rau, hoa, cây cảnh của địa phương cũng như từ nhiều vùng miền trong cả nước và một số quốc gia khác nhằm mục đích thu hút khách du lịch đến tham quan, nghỉ dưỡng tại Đà Lạt, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế cho thành phố. Festival Hoa còn là một hoạt động tôn vinh giá trị của hoa và nghề trồng hoa, nhằm kêu gọi đầu tư vào ngành trồng hoa Đà Lạt, cũng như quảng bá hình ảnh, vẻ đẹp của thành phố, văn hóa và con người Đà Lạt. Đây là một sự kiện mang tầm cỡ quốc gia và quốc tế.
Truyền hình trực tiếp

Lễ Khai mạc sự kiện này do ê kíp của Trung tâm Truyền hình Việt Nam tại TP. Hồ Chí Minh (VTV9) thực hiện, được truyền hình trực tiếp trên sóng VTV2 (2005) và sóng VTV1 (2007 đến nay), được tiếp sóng trực tiếp trên sóng của Đài Phát thanh - Truyền hình Lâm Đồng (LTV).
Lễ Bế mạc do ê kíp của Đài Phát thanh - Truyền hình Lâm Đồng (LTV) thực hiện, được truyền hình trực tiếp trên sóng của Đài Phát thanh - Truyền hình Lâm Đồng (LTV).
Dòng thời gian > Lần I - 2005

Festival Hoa Đà Lạt 2005 diễn ra từ ngày 10/12/2005 đến ngày 18/12/2005 (9 ngày).
Chủ đề: Đà Lạt - Điểm hẹn muôn sắc hoa.
Đây là Festival Hoa đầu tiên của thành phố, tiếp nối sau thành công của Lễ hội Sắc hoa Đà Lạt 2004. Thành phố đón gần 80 nghìn du khách.
Dòng thời gian > Lần II - 2007

Festival Hoa Đà Lạt 2007 diễn ra từ ngày 15/12/2007 đến ngày 22/12/2007(8 ngày).
Chủ đề: Hoa Đà Lạt - Tôi yêu bạn.
Dòng thời gian > Lần III - 2010

Festival Hoa Đà Lạt 2010 diễn ra từ ngày 01/01/2010 đến ngày 04/01/2010 (4 ngày).
Chủ đề: Đà Lạt - Thành phố ngàn hoa.
Sự kiện này đã được Chính phủ đưa vào một trong loạt những sự kiện tiêu biểu của Quốc gia nhằm chào mừng Kỷ niệm 1000 năm Thăng Long - Hà Nội.
Dòng thời gian > Lần IV - 2012

Bài chi tiết: Festival Hoa Đà Lạt 2012
Festival Hoa Đà Lạt 2012 diễn ra từ ngày 31/12/2011 đến ngày 03/01/2012(4 ngày).
Chủ đề: Đà Lạt - Thành phố Festival Hoa.
Sau 4 ngày lễ hội, Festival đã thu hút hơn 300 nghìn du khách trong và ngoài nước đến tham dự.
Dòng thời gian > Lần V - 2013

Festival Hoa Đà Lạt 2013 diễn ra từ ngày 28/12/2013 đến ngày 02/01/2014 (6 ngày).
Chủ đề: Tây Nguyên - Âm vang tiếng gọi đại ngàn.
Festival Hoa Đà Lạt 2013 là một trong chuỗi những sự kiện văn hóa quan trọng của thành phố, các sự kiện mang tầm quốc gia và quốc tế diễn ra tại Tây Nguyên và thành phố Đà Lạt, Lâm Đồng trong năm 2013 và 2014: Kỷ niệm 120 năm Đà Lạt hình thành và phát triển, Tuần lễ văn hóa du lịch Lâm Đồng 2013, Công bố Năm du lịch quốc gia Tây Nguyên - Đà Lạt 2014, Festival Di sản UNESCO Việt Nam - ASEAN lần thứ nhất tại Đà Lạt - Lâm Đồng 2013.
Dòng thời gian > Lần VI - 2015

Festival Hoa Đà Lạt 2015 diễn ra từ ngày 29/12/2015 đến ngày 02/01/2016 (5 ngày).
Chủ đề: Đà Lạt - Muôn màu sắc hoa.
Dòng thời gian > Lần VII - 2017

Festival Đà Lạt lần thứ VII năm 2017 với chủ đề “Hoa Đà Lạt - Kết tinh kỳ diệu từ đất lành” diễn ra từ ngày 22 tháng 12 đến 27 tháng 12 năm 2017.
Festival hoa Đà Lạt năm 2017 có 15 chương trình chính và 14 chương trình hưởng ứng, như: Đêm hội rượu vang Đà Lạt; không gian hoa; trưng bày triển lãm hoa, cây cảnh quốc tế; phiên chợ rau, hoa; đêm hội tơ - trà… Lễ khai mạc diễn ra lúc 20h ngày 23-12 tại quảng trường Lâm Viên, Thành phố Đà Lạt.
Festival hoa Đà Lạt năm 2017 diễn ra trong 5 ngày. Đặc biệt, trong khuôn khổ của Festival hoa lần này có hai nội dung được bán vé là Tuần lễ thời trang áo dài - lụa, và chương trình nghệ thuật thời trang duyên dáng Việt Nam.
Dòng thời gian > Lần VIII - 2019

Festival Đà Lạt lần thứ VIII với chủ đề "Đà Lạt và Hoa" diễn ra từ ngày 20 đến 24 tháng 12 năm 2019 gồm lễ khai mạc và chương trình nghệ thuật bế mạc tổ chức tại Quảng trường Lâm Viên; không gian hoa ở khu vực hồ Xuân Hương, một số tuyến phố trung tâm và 5 làng hoa của Đà Lạt; thử nghiệm tuyến đường chiếu sáng nghệ thuật; chương trình giao lưu văn hóa nghệ thuật Việt Nam – Hàn Quốc; trưng bày, triển lãm hoa, cây cảnh quốc tế 2019; hội chợ triển lãm thương mại quốc gia; lễ khai mạc Tuần văn hóa trà và tơ lụa Bảo Lộc. Không chỉ riêng tại festival, thành phố ngập tràn sắc hoa sẽ kéo dài đến hết Tết âm lịch. Bên cạnh đó là sự xuất hiện đặc biệt của Hoa hậu Thế giới 2013 – Megan Young. Cô sẽ tham gia vào một số hoạt động của lễ hội cùng với Đại sứ Festival Hoa Đà Lạt 2019 – Lương Thùy Linh (Hoa hậu Thế giới Việt Nam 2019, top 12 Hoa hậu Thế giới 2019). Ngoài ra trong đêm khai mạc và bế mạc còn có sự xuất hiện của các ca sỹ Tóc Tiên, Cẩm Ly, Hồ Trung Dũng,... và nhiều Hoa hậu, Á hậu như Đỗ Mỹ Linh, Nguyễn Hà Kiều Loan, Nguyễn Tường San, Nguyễn Lâm Diễm Trang, Người đẹp Nhân ái Nguyễn Thúc Thùy Tiên,...
Dòng thời gian > Lần IX - 2022

Bài chi tiết: Festival Hoa Đà Lạt 2022
Festival Hoa Đà Lạt 2022 diễn ra từ ngày 1/11/2022 đến ngày 31/12/2022. Sự kiện được tổ chức trong 2 tháng, với chủ đề “Đà Lạt – Thành phố bốn mùa hoa”.
Không gian hoa bên hồ Xuân Hương, Festival năm 2010.
Đêm khai mạc Festival Hoa Đà Lạt 2012.
Logo Festival Hoa Đà Lạt 2017
Ong vò vẽ

| Ong vò vẽ |
| --- | --- |

Vespa affinis

Phân loại khoa học 
Vực:: Eukaryota
Giới:: Animalia
Ngành:: Arthropoda
Lớp:: Insecta
Bộ:: Hymenoptera
Họ:: Vespidae
Chi:: Vespa
Loài:: V. affinis
Danh pháp hai phần
Vespa affinis Linnaeus, 1764

Các đồng nghĩa
 Apis affinis Linnaeus,1764
Vespa affinis là một loài ong bắp cày phổ biến ở châu Á các vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới, nó được biết đến thông dụng với tên gọi ong vò vẽ.
Đặc điểm

Ong vò vẽ là một loài ong bắp cày có kích thước từ nhỏ đến trung bình, với ong chúa dài tới 30 mm, ong đực 26 mm và ong thợ trung bình từ 22 đến 25 mm.
Phân bố

Loài ong vò vẽ phổ biến khắp châu Á nhiệt đới và cận nhiệt đới. Nó được tìm thấy ở Sri Lanka, Hồng Kông, Đài Loan, Myanmar, Thái Lan, Lào, Việt Nam, Sumatra, Philippines (Palawan) và Malaysia.
Hành vi

Vespa affinis kiếm ăn gần mặt đất ở những khu vực cỏ, rừng và đất hoang. Nó có một chế độ ăn uống đa dạng, kết hợp cả carbohydrate như nhựa cây, mật hoa, trái cây và nước bọt của ấu trùng và thức ăn giàu protein như carrion, ong bắp cày (Polistinae) và ong mật (Apidae)). Chế độ ăn uống của nó chủ yếu bao gồm thức ăn lỏng như mật hoa từ hoa. Nó cũng ăn ong và lấy thịt từ côn trùng mới chết. Ở Singapore, nó săn những con ruồi bị thu hút bởi xác sống.
Tổ của những con Vespa affinis được xây dựng trên cây cao hoặc có thể ở các vị trí thấp hơn như trong bụi cây, mái nhà. Tổ được xây dựng trên cây cao thường dài. Ở các vùng nhiệt đới, tổ có hình quả lê hoặc hình giọt nước, nhưng ở vùng cận nhiệt đới, tổ có hình bầu dục với đỉnh tròn. Các tổ nhỏ có hình quả bóng với một lối vào bên cạnh trong khi các tổ lớn hơn dài theo chiều dọc và có thể có nhiều lối vào. Các tổ có một lớp vỏ mỏng với nhiều lớp hình tròn xếp chồng lên nhau. Nó có thể đạt hơn 60 cm chiều dài ở các vùng nhiệt đới.
Ong vò vẽ nổi tiếng vì hành vi hung hãn và vết chích mạnh mẽ, có khả năng gây sốc phản vệ đe dọa tính mạng.
Vòng đời

Ở Hồng Kông cận nhiệt đới, ong chúa tỉnh dậy sau giấc ngủ đông vào tháng 4 thường chết vào cuối tháng 11 hoặc tháng 12. Ở các khu vực nhiệt đới, nó vẫn tồn tại quanh năm. Ở các khu vực nhiệt đới, ong vò vẽ được biết đến với sự xuất hiện của nhiều ong chúa và xây dựng bầy đàn, nơi một số ong chúa hoặc nhiều ong chúa với một bầy thợ từ tổ cũ bắt đầu một tổ mới cùng nhau.
Hình ảnh Tawon Vespa.
Một tổ ong vò vẽ ở Bangalore
Tigrioides puncticollis

| Tigrioides puncticollis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Chi (genus): Tigrioides
Loài (species): T. puncticollis
Danh pháp hai phần
Tigrioides puncticollis
Tigrioides puncticollis là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Tầng Homer

| Hệ/ Kỷ | Thống/ Thế | Bậc/ Kỳ | Tuổi  (Ma) | Tuổi  (Ma) |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Devon | Sớm | Lochkov |  trẻ hơn |  trẻ hơn |
| Silur | Pridoli | không xác định  tầng động vật nào | 419.2 | 423.0 |
| Silur | Ludlow | Ludford | 423.0 | 425.6 |
| Silur | Ludlow | Gorsty | 425.6 | 427.4 |
| Silur | Wenlock | Homer | 427.4 | 430.5 |
| Silur | Wenlock | Sheinwood | 430.5 | 433.4 |
| Silur | Llandovery | Telych | 433.4 | 438.5 |
| Silur | Llandovery | Aeron | 438.5 | 440.8 |
| Silur | Llandovery | Rhuddan | 440.8 | 443.8 |
| Ordovic | Muộn | Hirnant | già hơn | già hơn |
Phân chia kỷ Silur theo ICS năm 2017.
Tầng Homer trong niên đại địa chất là kỳ cuối của thế Wenlock, và trong thời địa tầng học là bậc trên của thống Wenlock thuộc hệ Silur. Kỳ Homer tồn tại từ ~ 430.5 Ma đến 427.4 Ma (Ma: Megaannum, triệu năm trước).
Kỳ Homer kế tục kỳ Sheinwood của thế Wenlock, và tiếp sau là kỳ Gorsty của thế thế Pridoli.
Tên tầng đặt theo tên một ngôi làng nhỏ Homer ở Shropshire, gần Many Wenlock, Anh Quốc.
Trương Tấn Bửu (võ tướng)

Đối với các định nghĩa khác, xem Trương Tấn Bửu.
Trương Tấn Bửu (Chữ Hán: 張進寶; 1752 – 1827), có tên khác là Trương Tấn Long (張進隆); là một danh tướng của chúa Nguyễn Phúc Ánh trong lịch sử Việt Nam. Nhờ lập được nhiều công lao, ông được phong tước Long Vân Hầu và được người đương thời liệt vào Ngũ hổ tướng Gia Định.
Tưởng nhớ

Ở Thành phố Hồ Chí Minh trước năm 1985 có tới hai con đường mang tên Trương Tấn Bửu. Đường Trương Tấn Bửu của Đô thành Sài Gòn cũ hiện nay là một phần của đường Lê Quang Sung ở quận 6 (từ công viên Cửu Long đến đường Phạm Đình Hổ); còn đường Trương Tấn Bửu của tỉnh Gia Định cũ nay là đường Trần Huy Liệu ở quận Phú Nhuận. Điều đặc biệt là cả hai con đường mang tên Trương Tấn Bửu này đều bị đổi tên vào cùng ngày 4 tháng 4 năm 1985.
Hiện nay, ở phường Kim Dinh thuộc ngoại ô thành phố Bà Rịa vẫn có một tuyến đường nhỏ mang tên Trương Tấn Bửu, dẫn ra Quốc lộ 51.
Chú thích

↑  Theo Huỳnh Minh, Kiến Hòa xưa, (Nhà xuất bản Thanh Niên, 2001, tr. 118) và Diên Hương, Thành ngữ điển tích từ điển, (Nhà xuất bản Đồng Tháp, 1992, tr. 410).
↑  Ghi theo Từ điển Bách khoa toàn thư Việt Nam và Gia Định xưa. Từ điển nhân vật lịch sử Việt Nam ghi thay Lê Chất là không đúng, vì mãi đến năm 1810, ông Chất mới làm Hiệp tổng trấn Bắc Thành, cùng với Nguyễn Huỳnh Đức, Phạm Như Đăng và đến năm 1818, ông mới lên làm Tổng trấn Bắc Thành.
↑  Đại Nam thực lục (tập 02). Bản dịch của Trung tâm khoa học xã hội và nhân văn quốc gia, Viện sử học Quốc sử quán triều Nguyễn, Tổ Phiên dịch Viện Sử học phiên dịch. Nhà xuất bản Giáo Dục xuất bản năm 2007.
↑  Đại Nam liệt truyện (tập 02, nxb Thuận Hóa), trang 312 ghi: "Năm [Minh Mạng] thứ 2 (1822), [Trương Tấn Bửu] lại làm Phó tổng trấn ở Gia Định, Bửu vào bệ kiến từ biệt vua..."
↑  John Crawfurd (1828): Journal of an embassy from the Governor-General of India to the courts of Siam and Cochin-China: exhibiting a view of the actual state of those kingdoms. SOUTHEAST ASIA VISIONS, Cornell University Library's John M. Echols Collection. Chapter 8.
↑  Từ điển Bách khoa toàn thư Việt Nam ghi: Năm 1823, thay Lê Văn Duyệt làm tổng trấn Gia Định Thành, là không đúng.Vì năm ấy, chức Tổng trấn Gia Định Thành vẫn do ông Duyệt nắm giữ. (Lê Văn Duyệt làm Tổng trấn Gia Định hai lần: từ 1813 đến 1816 dưới triều vua Gia Long và từ 1820 đến 1832 dưới triều vua Minh Mạng). Sách Địa chí văn hóa TP. HCM phần Lịch sử cũng đã ghi rõ: Trương Tấn Bửu làm "Phó Tổng trấn" từ năm 1812 đến 1815 (Nhà xuất bản Tp. HCM, 1987, tr. 197).
↑  Xem bài viết trên Cổng thông tin quận Phú Nhuận [liên kết hỏng].
Sách tham khảo

Nguyễn Q. Thắng & Nguyễn Bá Thế, Từ điển nhân vật lịch sử Việt Nam. Nhà xuất bản Khoa học Xã hội, 1992, trang 929-930.
Huỳnh Minh, Kiến Hòa xưa. Nhà xuất bản Thanh Niên, 2001, trang 118.
Huỳnh Minh, Gia Định xưa, Nhà xuất bản Văn hóa Thông tin tái bản năm 2006, trang 137-140.
Diên Hương, Thành ngữ điển tích từ điển. Nhà xuất bản Đồng Tháp, trang 410.
Quốc sử quán triều Nguyễn, Đại Nam thực lục (toàn tập). Bản dịch của Trung tâm khoa học xã hội và nhân văn quốc gia, Viện sử học Quốc sử quán triều Nguyễn, Tổ Phiên dịch Viện Sử học phiên dịch. Nhà xuất bản Giáo Dục xuất bản năm 2007.
Quốc sử quán triều Nguyễn, Đại Nam liệt truyện (toàn tập). Nhà Xuất Bản Thuận Hóa.
John Crawfurd (1828): Journal of an embassy from the Governor-General of India to the courts of Siam and Cochin-China: exhibiting a view of the actual state of those kingdoms. SOUTHEAST ASIA VISIONS, Cornell University Library's John M. Echols Collection
| x t Ngũ hổ tướng Gia Định |
| --- | --- |
Lê Văn Duyệt •  Nguyễn Huỳnh Đức •  Nguyễn Văn Nhơn •  Nguyễn Văn Trương •  Trương Tấn Bửu
Phó Tổng trấn Gia Định năm 1822. Trích từ sách của John Crawfurd xuất bản năm 1828.
Tượng thần Shigir

Tượng thần Shigir, tượng gỗ Shigir, hay The Shigir Idol (tiếng Nga: Шигирский идол) là vật thể điêu khắc bằng gỗ cổ nhất trên thế giới, được chế tác vào thời đại đồ đá giữa và có niên đại 11.000 năm.
Phát hiện

Tượng được phát hiện vào ngày 24 tháng 1 năm 1894 tại độ sâu 4 m ở Shigir, phần rìa phía đông của vùng Trung Urals, gần Kirovgrad và xấp xỉ 100 km từ Yekaterinburg. Tại vùng này, từ 40 năm trước đã có những cuộc khảo sát, nghiên cứu sau khi một vài vật thể tiền sử được phát hiện trong một mỏ vàng lộ thiên.
Tượng bị tách thành nhiều phần; Giáo sư D. I. Lobanov tổng hợp những mảnh chính thành một vật thể cao 2.8 m.
Năm 1914, nhà khảo cổ học Vladimir Tolmachev đề xuất một biến thể của tượng này bằng cách lồng ghép các mảnh vỡ không sử dụng. Theo  đề nghị này  làm chiều cao ban đầu của bức tượng có thể là 5,3 mét. Một số mảnh vỡ tổng hợp này sau đó đã bị mất, vì vậy chỉ còn lại bản vẽ của Tolmachev.
Mô tả

Tượng được làm từ gỗ thông rụng lá có ít nhất 157 tuổi. Bức tượng Shigir cũng là bằng chứng cho thấy những thợ săn và ngư dân vùng Urals đã sáng tạo những tác phẩm nghệ thuật và tượng đài phát triển không kém nông dân cổ vùng Trung Đông.
Các chuyên gia phỏng đoán những ký tự tượng hình của tượng gỗ Shigir chứa đựng thông tin mã hóa của người cổ về "sự sáng tạo thế giới".
Shigir hiện nay cao 2,8 m so với chiều cao gốc ban đầu là 5,3m. Có lẽ, bức tượng bị thất lạc trong bối cảnh chính trị bất ổn của nước Nga trong thế kỷ XX.
Tượng được khắc bằng đá hoặc công cụ bằng đá, với phần đầu mô tả một khuôn mặt người với đầy đủ mắt, mũi, miệng. Thân tượng thì phẳng và có dáng hình chữ nhật. Khắp trên người tượng có khắc những thông điệp bí ẩn, lúc ngoằn nghèo, lúc gợn sóng. Người cổ tạo ra Shigir Idol với 7 bộ mặt và chỉ một trong các bộ mặt đó có 3 chiều, số còn lại nằm rải rác trên thân tượng.
Niên đại

Ban đầu, bức tượng được xác định đã 9.500 năm tuổi bằng phương pháp định tuổi bằng cacbon-14 bởi Viện Hàn lâm Khoa học Nga tại Moskva và Viện Lịch sử về Văn hoá Vật chất tại Saint-Petersburg. Sau đó, giới chức Nga đã cho phép một số nhà khoa học Đức tại Mannheim nghiên cứu lại với công nghệ tiên tiến. Họ kết luận bức tượng có niên đại chính xác 11.000 năm, gấp đôi số tuổi của kim tự tháp Giza và di tích Stonehenge.
Niên đại > Vấn đề pháp lý

Để phục vụ công tác nghiên cứu, một nhóm nhà nghiên cứu ở thành phố Mannheim miền Nam nước Đức sử dụng công nghệ cực kỳ tinh vi gọi là quang phổ khối gia tốc (AMS) đối với 7 mẫu gỗ rất nhỏ.
Kết quả phân tích của nhóm nhà khoa học Đức có ý nghĩa đáng kể về mặt khoa học, nhưng công việc xét nghiệm bức tượng lại gây tranh cãi về mặt pháp lý ở Nga. Một vụ án hình sự đã mở ra về "bức tượng gỗ bị tổn hại" giữa những tuyên bố rằng các mẫu vật dùng để xét nghiệm là "có được một cách bất hợp pháp".
Từ năm 2014, Bộ Văn hóa ở Moskva đã tìm kiếm sự bồi thường theo pháp luật đối với các mẫu tượng gỗ bị lấy đi và sau đó chuyển đến các nhà khoa học Đức để phân tích.
Bản vẽ ban đầu bởi Vladimir Tolmachev cho thấy tượng ban đầu có thể cao đến 5 m.
Trương Văn Đa

Trương Văn Đa (張文多, ? - ?) là phò mã của vua Thái Đức (Nguyễn Nhạc) và là danh tướng nhà Tây Sơn trong lịch sử Việt Nam.