stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Cừu Leicester mặt lam
Chăn nuôi

Chúng có tính bầy đàn cao nên dễ quản lý, chúng thường đi kiếm ăn theo đàn nên việc chăm sóc và quản lý rất thuận lợi. Chúng cũng là loài dễ nuôi, mau lớn, ít tốn công chăm sóc. So với chăn nuôi bò thì chúng là vật nuôi dễ tính hơn, thức ăn của chúng rất đa dạng, thức ăn của chúng là những loại không cạnh tranh với lương thực của người. Chúng là động vật có vú ăn rất nhiều cỏ.
Hầu hết chúng gặm cỏ và ăn các loại cỏ khô khác, tránh các phần thực vật có gỗ nhiều. Chúng có chế độ hoạt động ban ngày, ăn từ sáng đến tối, thỉnh thoảng dừng lại để nghỉ ngơi và nhai lại. Đồng cỏ lý tưởng cho chúng như cỏ và cây họ Đậu. Khác với thức ăn gia súc, thức ăn chính của chúng trong mùa đông là cỏ khô.
Chúng là loài ăn tạp, có thể ăn được nhiều loại thức ăn bao gồm thức ăn thô xanh các loại như: rơm cỏ tươi, khô, rau, củ quả bầu bí các loại, phế phụ phẩm công nông nghiệp và các loại thức ăn tinh bổ sung như cám gạo ngũ cốc. Mỗi ngày chúng có thể ăn được một lượng thức ăn 15-20% thể trọng. Chúng cần một lượng thức ăn tính theo vật chất khô bằng 3,5% thể trọng. Với nhu cầu 65% vật chất khô từ thức ăn thô xanh (0,91 kg) và 35% vật chất khô từ thức ăn tinh (0,49 kg). Khi cho chúng ăn loại thức ăn thô xanh chứa 20% vật chất khô và thức ăn tinh chứa 90% vật chất khô.
Nguồn nước uống là nhu cầu cơ bản của chúng. Lượng nước cần cho chúng biến động theo mùa và loại và chất lượng thực phẩm mà chúng tiêu thụ. Khi chúng ăn nhiều trong các tháng đầu tiên và có mưa (kể cả sương, khi chúng ăn vào sáng sớm), chúng cần ít nước hơn. Khi chúng ăn nhiều cỏ khô thì chúng cần nhiều nước. Chúng cũng cần uống nước sạch, và có thể không uống nếu nước có tảo hoặc chất cặn. Trong một số khẩu phần ăn của chúng cũng bao gồm các khoáng chất, hoặc trộn với lượng ít.
Chăm sóc

Sau khi cho phối giống 16-17 ngày mà không có biểu hiện động dục lại là có thể cừu đã có chửa, Căn cứ vào ngày phối giống để chuẩn bị đỡ đẻ cho cừu (thời gian mang thai của cừu 146-150 ngày) nhằm hạn chế cừu sơ sinh bị chết; Có thể bồi dưỡng thêm thức ăn tinh và rau cỏ non cho cừu có chửa nhưng tuyệt đối tránh thức ăn hôi mốc; Khi có dấu hiệu sắp đẻ (bầu vú căng, xuống sữa, sụt mông, âm hộ sưng to, dịch nhờn chảy ra, cào bới sàn…) nên nhốt ở chuồng riêng có lót ổ rơm và chăn dắt gần, tránh đồi dốc.
Thông thường cừu mẹ nằm đẻ nhưng cũng có trường hợp đứng đẻ, tốt nhất nên chuẩn bị đỡ đẻ cho cừu; Sau khi đẻ cừu mẹ tự liếm cho con. Tuy nhiên, vẫn phải lấy khăn sạch lau khô cho cừu con, nhất là ở miệng và mũi cho cừu con dễ thở. Lấy chỉ sạch buộc cuống rốn (cách rốn 4–5 cm), cắt cuống rốn cho cừu con và dùng cồn Iod để sát trùng; Giúp cừu con sơ sinh đứng dậy bú sữa đầu càng sớm càng tốt (vì trong sữa đầu có nhiều kháng thể tự nhiên); Đẻ xong cho cừu mẹ uống nước thoải mái (có pha đường 1% hoặc muối 0.5%).
Cừu con trong 10 ngày đầu sau khi đẻ cừu con bú sữa mẹ tự do; Từ 11-21 ngày tuổi cừu con bú mẹ 3 lần/ngày, nên tập cho cừu con ăn thêm thức ăn tinh và cỏ non, ngon; 80-90 ngày tuổi có thể cai sữa. Giai đoạn này phải có cỏ tươi non, ngon cho cừu con để kích thích bộ máy tiêu hóa phát triển (đặc biệt là dạ cỏ) và bù đắp lượng dinh dưỡng thiếu hụt do sữa mẹ cung cấp không đủ; Cừu sinh trưởng và phát triển nhanh, mạnh ở giai đoạn này.
Yeniyapan, Kızılırmak

| Yeniyapan |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
YeniyapanVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Çankırı
Huyện: Kızılırmak
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 60 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Mã bưu chính: 18280 
Yeniyapan là một xã thuộc huyện Kızılırmak, tỉnh Çankırı, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2010 là 60 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Çankırı”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Truy cập ngày 5 tháng 10 năm 2012.
Yeşilköy, Şanlıurfa

| Yeşilköy |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
YeşilköyVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Şanlıurfa
Thành phố: Şanlıurfa
Dân số (2011)
 • Tổng cộng: 139 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Yeşilköy là một xã thuộc thành phố Şanlıurfa, tỉnh Şanlıurfa, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 139 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Şanlıurfa”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Lưu trữ bản gốc ngày 14 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 23 tháng 9 năm 2012.Quản lý CS1: bot: trạng thái URL ban đầu không rõ (liên kết)
Eosipho tashiensis

| Eosipho tashiensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Mollusca
Lớp (class): Gastropoda
Liên họ (superfamilia): Buccinoidea
(không phân hạng): nhánh Caenogastropoda nhánh Hypsogastropoda nhánh Neogastropoda
Họ (familia): Buccinidae
Chi (genus): Eosipho
Loài (species): E. tashiensis
Danh pháp hai phần
Eosipho tashiensis (Lee & Lan, 2002) 
Danh pháp đồng nghĩa
 Colus tashiensis Lee & Lan, 2002
Eosipho tashiensis là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Buccinidae.
Chú thích

↑  Lee & Lan. 2002. Memoir Malacological Society of Taiwan 3: 30-33. World Register of Marine Species, accessed ngày 17 tháng 4 năm 2010.
1 2  Eosipho tashiensis (Lee & Lan, 2002). World Register of Marine Species, truy cập 29 tháng 8 năm 2010.
Eospalax rothschildi

| Eospalax rothschildi> Tình trạng bảo tồn |
| --- | --- |
 Ít quan tâm  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Mammalia
Bộ (ordo): Rodentia
Họ (familia): Spalacidae
Chi (genus): Eospalax
Loài (species): E. rothschildi
Danh pháp hai phần
Eospalax rothschildi (Thomas, 1911) 
Danh pháp đồng nghĩa
 Myospalax rothschildi Thomas, 1911
Eospalax rothschildi là một loài động vật có vú trong họ Spalacidae, bộ Gặm nhấm. Loài này được Thomas mô tả năm 1911.
Chú thích

1 2  Wilson, D. E.; Reeder, D. M. biên tập (2005). “Eospalax rothschildi”. Mammal Species of the World . Baltimore: Nhà in Đại học Johns Hopkins, 2 tập (2.142 trang). ISBN 978-0-8018-8221-0. OCLC 62265494.
Cử (nước)

Cử (tiếng Trung: 莒; bính âm: Jǔ) là một nước chư hầu Đông Di thời Xuân Thu và đầu thời Chiến Quốc trong lịch sử Trung Quốc. Lãnh thổ nước Cử nằm trên địa bàn tỉnh Sơn Đông ngày nay. Quốc quân nước Cử mang họ Kỷ (己), quân chủ kiến quốc của nước Cử là Tư Dư Kỳ (茲輿期). Nước Cử bị nước Sở tiêu diệt vào năm 431 TCN, theo Hán thư- Địa lý chí ghi lại, nước Cử truyền được 30 đời vua thì bị nước Sở diệt. Theo Thuyết văn giải tự (說文解字), "Cử" có nghĩa là khoai nước hay một công cụ bản địa làm bằng gỗ.
Nguồn gốc

Theo Tả truyện-Ẩn công nhị niên, người nước Cử là hậu duệ của Thiếu Hạo- tức một bộ lạc cổ cư trú tại khu vực Sơn Đông. Sơn Hải Kinh (山海經) có viết "Đông Hải chi ngoại hữu Đại Hác, Thiếu Hạo chi quốc". Người nước Cử là một phân nhánh Đông Di, một từ được người Hoa Hạ tại Trung Nguyên sử dụng với ý nghĩa miệt thị.
Khiếm khuyết về sử liệu

Sau khi Chu Vũ Vương phạt Trụ, tiêu diệt nhà Thương, đã phong cho hậu duệ của các đế vương từ thời thượng cổ làm chư hầu, Tư Dư Kỳ là hậu duệ của Thiếu Hạo và được phong tước tử, cai quản nước Cử. Lịch sử nước Cử từ sau khi Tư Dư Kỳ được nhà Chu phân phong đến năm cai trị thứ nhất của Lỗ Ẩn công có khoảng trống. Chỉ biết rằng từ Cử tử Tư Dư Kỳ đến Cử Tư Phi công những năm Lỗ Hi công, nước Cử đã trải qua 11 thế hệ. Sau Tư Phi công, bắt đầu xuất hiện ghi chép về các thế hệ quốc quân nước Cử.
Theo đúng phong tục Đông Di, quốc quân nước Cử không có thụy hiệu, lấy địa danh dùng làm xưng hiệu. Từ đó có thể thấy, trong gần ba trăm năm từ thời Chu sơ đến thời Xuân Thu, văn hóa Hoa Hạ không có ảnh hưởng đáng kể đối với Cử.
Thời kỳ đầu

Từ năm 720 đến năm 673 TCN là thời kỳ đầu trong lịch sử nước Cử. Ban đầu, cương vực nước Cử dường như đã được mở rộng so với lúc phong quốc. Ở phía nam thì đánh nước Hướng (nay cách 70 lý phía nam huyện Cử), giao chiến với nước Kỷ (杞) của họ Tự và nước Chu (邾) của họ Tào. Kỷ là một nước cũ, trong các bản khắc từ thời nhà Thương đã xuất hiện dạng chữ "Kỷ hầu". Chu Vũ Vương sau khi phạt Trụ đã phong cho hậu duệ của nhà Hạ là Lâu công nước Kỷ, quốc đô ban đầu đặt ở huyện Kỷ của tỉnh Hà Nam hiện nay, trước thời Xuân Thu không rõ vì sao lại đông thiên. Đầu tiên, nước Kỷ di chuyển đến khu vực thuộc Tân Thái ngày nay, sau dó lại di chuyển đến Thuần Vu (淳于) Đất của nước Kỷ ở phía đông đến Chư Thành ngày nay, tây đến An Khâu ngày nay, tức nằm ngay ở phía bắc nước Cử. Cử có tham vọng mở rộng đất đai nên đã tiến về phía nam diệt nước Hướng (向), song không thể diệt được nước Kỷ ở phía bắc, do đó quay sang dùng cách lấn chiếm dần dần, trước tiên chiếm lĩnh một ấp. Quân chủ của Kỷ vốn là hậu duệ của nhà Hạ, song đất Kỷ nay lại là đất cũ của Đông Di, sử dụng lễ của Di, vì thế bị các nước lân cận như Tề, Lỗ khinh miệt, không thèm quan hệ.
Vùng đất phía tây của nước Cử tiếp giáp với đất của nước Lỗ, phía tây bắc nước Cử tiếp giáp với đất của hai nước nước Châu (州) của họ Khương và nước Kỷ (紀) của họ Khương. Nước Châu là một nước nhỏ, quân chủ mang họ Khương, nhanh chóng bị Tề tiêu diệt. Nước Kỷ của họ Khương điều đình quan hệ với nước Lỗ và nước Cử, cùng Cử hội minh tại đất "Mật". Năm 715 TCN, nước Lỗ và nước Cử kết minh tại "Phù Lai". Có thể thấy Cử duy trì quan hệ hữu hảo với các nước lân cận phía tây và tây bắc. Tuy nhiên, sau khi Tề Hoàn công kế vị, nước Tề xưng bá, cục diện giữa các nước chư hầu thay đổi.
Cuối năm 686 TCN, Tề Tương công bị Công Tôn Vô Tri sát hại, Khương Tiểu Bạch (em của Tương công) được Bảo Thúc Nha phò tá bỏ chạy sang nước Cử tị nạn. Sau khi Công Tôn Vô Tri bị giết, Khương Tiểu Bạch về nước nối ngôi, tức Tề Hoàn công. Tuy vậy, không lâu sau, nước Tề khuếch trương sang phía đông, đầu tiên xâm lược nước Kỷ (杞) của họ Tự và nước Kỷ (紀) của họ Khương, cũng định "phạt Cử". Nước Cử thấy tình thế như vậy, về sau không còn phát triển về phía Bắc nữa mà chuyển sang hai hướng tây và nam, bắt đầu phát sinh tranh chấp với nước Lỗ và nước Tằng (鄫).
Đương thời, ngoài nước Tề và nước Lỗ, Cử cũng là một nước lớn ở phía đông, quý tộc và quốc quân của các nước phụ cận khi bị thất sủng hay mất nước đều đào thoát đến Cử. Thời điểm đó, trong số các quý tộc ngoại quốc, ngoài công tử Tiểu Bạch ra còn có Đàm Quân (譚君), Khánh Phụ (慶父). Do người nước Lỗ hứa đem của cải sang cho Cử để Cử giao Khánh Phụ, song sau đó lại thất hứa không đưa, giữa Lỗ và Cử đã vài lần phát sinh chiến tranh, nước Cử bị đánh bại, nước Lỗ cũng cảnh giác, bố trí phòng thủ chống Cử.
Trong thời kỳ nhà Chu suy yếu, Tề Hoàn công vẫn chủ trương "tôn Vương nhương Di" (尊王攘夷), lãnh đạo một vài hội minh, Cử vì là nước Đông Di nên không được tham gia. Sau này, khi Tống Tương công muốn làm bá trong các nước chư hầu, cũng đã lãnh đạo một vài hội minh, song Cử cũng không được tham gia.
Trung kì

Từ năm 626 TCN đến năm 577 TCN là trung kỳ trong lịch sử của nước Cử. Thời điểm này, Tấn Văn công kế nhiệm Tề Hoàn công làm bá chủ chư hầu, sau trận Bật (邲之战), Sở Trang vương lại kế thừa ngôi vị bá chủ. Nước Cử ở thời kỳ này trải qua bốn đại quân chủ là Tư Bình công, Kỉ công Thứ Kỳ, Lệ công Quý Đà, Cừ Khâu công Chu. Họ đã vài lần tham gia hội minh với các nước Trung Nguyên, tích cực về ngoại giao.
Việc Tấn Văn công bãi bỏ "tôn Vương nhương Di" đã khiến Cử có thể góp mặt tại hội minh của các nước mạnh. Nước Cử từng tham gia Tiễn Thổ chi minh (踐土之盟) do Tấn Văn công đứng đầu. Khi đó, nước Tề tiếp tục thảo phạt về phía đông. Theo ghi chép, Tề đã tiến đánh nước Lai vào năm 600 TCN, chiếm lĩnh nước Căn Mưu (根牟國) Hai nước này đều là nước Đông Di, Căn Mưu lại có biên giới với nước Cứ, vì thế từ 598 TCN đến 596, Tề đã hai lần tiến hành chiến tranh xâm lược Cử. Sau đó, nước Tề mộng thôn tính nước Cử, nước Lỗ thì mộng thôn tính nước Chu, thủ lĩnh hai nước lớn này thường phái sứ giả hoặc tự mình hội ngộ để bàn bạc.
Năm 599 TCN, nước Lỗ xuất binh phạt nước Chu, năm sau, hai nước Tề-Lỗ liên binh tấn công nước Cử. Năm 587 TCN, nước Sở đánh bại nước Tấn trong trận Bật, nước Tề thấy nước Cử đã mất đi đồng minh và viện trợ từ Tấn, do đó, không có gì lo sợ khi tiến hành xâm lược nước Cử vào năm sau. Sau này, nước Tề phát triển lớn mạnh, bắt đầu hăm dọa nước Lỗ, xúc phạm sứ thần nước Tấn cử đến, tình hình lại thay đổi. Năm 589 TCN, các nước Tấn, Lỗ, Vệ, Tào hợp binh phạt Tề, Tề thua trận phải xin giảng hòa. Do đó, nước Cử có thể hồi phục lại, sau năm 584 TCN, nước Cử lại tham gia hội Mã Lăng (馬陵之會) và hội Bồ (蒲之會) do Tấn làm minh chủ.
Sau đó, có khả năng do nước Tề và nước Lỗ tương kế xâm lược, cũng có khả năng do Cừ Khâu công của Cử bất tài, ba tòa thành trì của nước Cử thường bị nước Sở công phá, song do Sở không chiếm được nên không lâu đã rút lui. Năm 574 TCN, Cừ Khâu công mất, con trai là Mật Châu kế vị, sử gọi là Lê Bỉ công.
Trung hậu kỳ

Từ năm 576 TCN đến năm 542 TCN là trung hậu kỳ trong lịch sử nước Cử. Ban đầu, Tấn Điệu công lãnh đạo nước Tấn, lại xưng bá. Sau đó, nước Tống kiến nghị nước Tấn và nước Sở kết Nhị binh chi minh (弭兵之盟), cục diện tranh bá trở nên hòa hoãn.
Thế lực nước Tấn lại trở nên lớn mạnh, trong suốt ba thập niên đã cử hành 14 hội minh lớn, Cử đều tham gia. Do nhiều lần tham gia hội minh, Cử dần dần tự xem mình là nước lớn, quân chủ nước Cử do vậy bắt đầu dùng quân sự với nước khác. Đầu tiên, Cử liên hiệp với nước Chu để xâm lược nước Tằng. Nước Tằng nằm ở tây nam nước Cử, tương đối gần nước Lỗ, vì thế đã cầu viện Lỗ. Tuy nhiên, quân Lỗ đã bị đánh bại, nước Tằng cuối cùng bị nước Cử diệt. Quân chủ nước Lỗ nhận thấy nước mình đang phải chịu uy hiếp, vì thế đã tăng cường phòng hộ Phí thành ở biên cương phía đông. Nước Cử đã ba lần tấn công nước Lỗ vào các năm 565 TCN, 563 TCN, 561 TCN. Đường thời, Tấn và Sở tranh bá thiên hạ, Tề và Lỗ tranh tiểu bá Trung Nguyên, Cử đã tận dụng được cơ hội này.
Sau khi dần dần lớn mạnh, Cử trở nên liều lĩnh trong việc xâm lược các nước lân cận. Các sử thư bình rằng "Xuân Thu vô nghĩa chiến", Cử cũng không phải ngoại lệ. Năm 556 TCN, nhân Tề Linh công lấn chiếm biên giới phía bắc nước Lỗ. Bá chủ chư hầu là Tấn Bình công bèn tập hợp quân Cử cùng các nước Lỗ, Tống, Trịnh, Tào, Vệ, Chu, Đằng, Tiết (薛), Kỷ, Tiểu Chu (小邾) cùng đánh Tề, trong đó Cử tập kích Tề từ đông nam. Lần này, quân Tề quá sợ nên không dám xuất chiến, quân Tấn đốt phá ngoại thành Lâm Tri, quân 12 nước chư hầu sau đó tiến đến vùng biên giới phía nam của Tề. Quân Tề giữ vững thành trì, vì thế không phải chịu thảm bại. Tuy nhiên, sau đó nước Tề cực kỳ bất mãn với Cử, bắt đầu có lòng muốn báo thù.
Thời gian Lê Bỉ công cai trị nước Cử bị Tả truyện gọi là "ngược", và nói thêm là "người dân khổ sở", chỉ trích ông không quan tâm đến quốc lực, an nguy của bách tính, thường xuyên tiến hành chiến tranh với nước Tề và nước Lỗ, người dân không chịu nổi hoàn cảnh này. Trong chiến tranh với hai nước Tề và Lỗ, Lê Bỉ công lợi dụng viện trợ của Tấn, dĩ công vi thủ, thực tế cho thấy có thể xem là một sách lược hiệu quả. Bởi vậy, giai đoạn này của thời Xuân Thu là giai đoạn mà Cử hoạt động mạnh nhất. Sau khi Lê Bỉ công mất, nước Cử dần dần tiến đến bờ vực suy vong.
Mạt kỳ

Từ năm 541 TCN đến năm 468 TCN là mạt kỳ trong lịch sử nước Cử. Thời kỳ này, nước Tấn dần dần lớn mạnh, Cử thì bị mất viện trợ từ nước Tấn đang chia rẽ và suy yếu. Theo như ghi chép thì trong thời kỳ này, nước Cử lần lượt có bốn quốc quân là công tử Triển Dư, Trước Khâu công, Cộng công, Giao công. Không rõ về quân chủ của Cử khi nước này bước vào thời Chiến Quốc. Đến năm 431 TCN, nước Sở diệt Cử.
Trong giai đoạn này, lãnh thổ của nước Cử thường bị Tề và Lỗ chiếm lĩnh, thế nước dần trở nên hư nhược, chỉ có thể ở thế thủ. Hơn nữa, nước Cử lại có nội loạn, Triển Dư sau khi giết cha đoạt ngôi, lại đoạt đi quyền lợi của "Quần công tử", Quần công tử giữ hận trong lòng nên đã đưa công tử Khứ Tật ở nước Tề về rồi lập làm quân chủ. Triển Dư đến nước Ngô tị nạn, bè đảng của Triển Dư là Vụ Lâu (務婁) và ba người khác vội vàng đến Tề, mang theo hai ấp là Đại Bàng (大龐) và Thường Nghi Mi (常儀靡). Sau đó, "Mưu Di" (牟夷) về tay nước Lỗ, hai ấp "Mưu Lâu" (牟婁) và "Phòng" (防) được trao cho Lỗ.
Năm 532 TCN, nước Lỗ phạt Cử, công chiếm "Cánh" (郠). "Cánh" nằm ở ranh giới của huyện Nghi Thủy ngày nay, cũng là cửa ngõ chiến lược của nước Cử, do đó, binh lính phòng thủ ở biên cương phía tây nước Cử đều được rút về. Tại thời điểm này, Cử vẫn còn xảy ra nội loạn. Sau khi vua Khứ Tật mất, Bồ Dư hầu (蒲余侯) giết chết công tử Ý Khôi (公子意恢), đón em trai của Khứ Tật là công tử Canh Dư từ nước Tề về làm quốc quân, tức Cử Cộng công. Từ đó về sau, Cử trở thành nước lệ thuộc của Tề.
Năm 523 TCN, Cử muốn thoát khỏi sự khống chế của Tề nên bị Tề hai lần tấn công, nhưng lần này, quốc lực nước Cử đã suy giảm rất nhiều, không đọ nổi với tất cả các nước xung quanh. Đến thời Chiến Quốc, thế lực của nước Sở mở rộng đến thượng du Hoài Hà, diệt nước Sái, và sau đó diệt Cử vào năm thứ nhất sau khi Sở Giản vương lên ngôi. Tuy nhiên, do nước Sở ở cách quá xa đất Cử, vì thế Sở không thể chiếm hữu lâu dài đất Cử, toàn bộ lãnh thổ nước Cử cuối cùng trở thành cương thổ của Tề.
Quân chủ

Hán thư- Địa lý chí nói rằng nước Cử truyền được 30 đời thì bị Sở diệt, song căn cứ theo Xuân Thu Tả thị truyện và "Thuyết uyển" (說苑), Lã thị Xuân Thu và các cổ tịch khác, chỉ xác định được niên đại của gần 10 quốc quân nước Cử. Quốc quân nước Cử không có thụy hiệu, danh hiệu được lấy theo địa danh.
|  | Xưng hiệu | Danh tính | Thời gian tại vị | Số năm tại vị | Thân thế |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | Cử tử Tư Dư Kỳ (茲輿期) | Tư Dư Kỳ (茲輿期) | Chu Vũ Vương nguyên niên －？ |  | hậu duệ của Thiếu Hạo |  |
11 đời vua không rõ
| 13 | Cử Tư Phi công (莒茲丕公) hay Cử Bình công (莒平公) | Kì (期) | Những năm Lỗ Hi công |  |  |  |
| 14 | Cử Kỷ công (莒纪公) | Thứ Kỳ (庶其) | ？─610 TCN |  | con Tư Phi công |  |
| 15 | Cử Lệ công (莒厉公) | Quý Đà (季佗) | 609 TCN | 1 năm | con Kỷ công |  |
| 16 | Cử Cừ Khâu công (莒渠丘公) | Chu (朱) | 608 TCN─578 TCN | 32 năm | con Kỷ công |  |
| 17 | Cử Lê Bỉ công (莒犂比公) | Mật Châu (密州) hay Mãi Chu Tư (買朱鉏) | 577 TCN─543 TCN | 35 năm | Con Cừ Khâu công |  |
| 18　 | Cử Tử Dư (莒子輿) | Dư (舆) | 542 TCN | 1 năm | con Lê Bỉ công |  |
| 19 | Cử Trứ Khâu công (莒著丘公) | Khứ Tật (去疾) | 541 TCN─529 TCN | 13 năm | con Lê Bỉ công |  |
| 20 | Cử Giao công (莒郊公) | Cuồng (狂) | 528 TCN |  | con Trứ Khâu công |  |
| 21 | Cử Cộng công (莒共公) | Canh Dư (庚舆) | 528 TCN─519 TCN | 9 năm | con Lê Bỉ công |  |
| 22 | Cử Giao công (莒郊公) | Cuồng (狂) | 518 TCN─481 TCN | 38 năm | con Trứ Khâu công |  |
8 đời vua không rõ
|  | Cử Ngao công (莒敖公) hay Cử Mục công (莒穆公) |  |  |  |  |  |
Giản đồ các nước lớn thời Xuân Thu   Cử (莒)   Tấn (晋)   Yên (北燕)   Tề (齐)   Lỗ (鲁)   Tần (秦)   Sở (楚)   Ngô (吴)   Tống (宋)   Vệ (卫)   Trịnh (郑)   Ba (巴)   Đất do thiên tử nhà Chu cai quản
Mô hình quốc đô Cử thành của nước Cử, sau này cũng là một thành quan trọng của nước Tề
Escaphiella morro

| Escaphiella morro> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Oonopidae
Chi (genus): Escaphiella
Loài (species): E. morro
Danh pháp hai phần
Escaphiella morro Platnick & Dupérré, 2009 
Escaphiella morro là một loài nhện trong họ Oonopidae.
Loài này thuộc chi Escaphiella. Escaphiella morro được miêu tả năm 2009 bởi Norman I. Platnick & Dupérré.
Chú thích

↑  Platnick, Norman I. (2010): The world spider catalog, version 10.5. American Museum of Natural History.
Engraulis

| Engraulis |
| --- | --- |
Thời điểm hóa thạch: 11–0 triệu năm trước đây  TiềnЄ Є O S D C P T J K Pg N       Hậu Miocene tới nay.
Engraulis encrasicolus
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Actinopterygii
Bộ (ordo): Clupeiformes
Họ (familia): Engraulidae
Chi (genus): Engraulis Cuvier, 1816
Các loài
 Xem trong bài.
Engraulis là một chi cá trong họ cá cơm Engraulidae.
Các loài

Chi này gồm 09 loài:
Engraulis albidus Borsa, Collet & J. D. Durand, 2004 - Cá cơm trắng Địa Trung Hải.
Engraulis anchoita C. L. Hubbs & Marini, 1935 - Cá cơm Argentina.
Engraulis australis (J. White, 1790) - Cá cơm Australia.
Engraulis capensis Gilchrist, 1913 - Cá cơm Nam Phi.
Engraulis encrasicolus (Linnaeus, 1758) - Cá cơm châu Âu.
Engraulis eurystole (Swain & Meek, 1885) - Cá cơm bạc.
Engraulis japonicus Temminck & Schlegel, 1846 - Cá cơm Nhật Bản.
Engraulis mordax Girard, 1854 - Cá cơm California.
Engraulis ringens Jenyns, 1842 - Cá cơm Peru.
Chú thích

↑  Sepkoski, Jack (2002). “A compendium of fossil marine animal genera”. Bulletins of American Paleontology. 364: 560. Bản gốc lưu trữ ngày 10 tháng 5 năm 2012. Truy cập ngày 13 tháng 3 năm 2019.
↑  Ranier Froese và Daniel Pauly (chủ biên). Các loài trong Engraulis trên FishBase. Phiên bản tháng 8 năm 2019.
Cừu Limousine

Cừu Limousine
Cừu Limousine là một giống cừu nhà ở miền bắc Massif Central của nước Pháp, chúng xuất hiện vào cuối thế kỷ XIX trên cao nguyên Millevaches như là kết quả của phép lai khác nhau giữa các giống. Nó được hình thành chính thức trong năm 1943. Chúng có màu trắng đồng nhất và được sử dụng chủ yếu để sản xuất thịt cừu. Chúng nổi tiếng với sức chịu đựng của nó, có lẽ với điều kiện trên cao nguyên Millevaches, nơi chúng bị điều kiện khí hậu và môi trường khắc nghiệt.
Nó vẫn còn trong lãnh thổ đó, mà là một cuộc chạy đua mang tính biểu tượng, đó là đa số, và có vai trò quan trọng trong việc duy trì cảnh quan, đặc biệt là đầm lầy và vùng đồng hoang. Tuy nhiên, nó đã phần nào mở rộng diện tích của khu vực ảnh hưởng xung quanh. Hôm nay, có khoảng 150.000 con cừu cái giống Limousine, thuần chủng cao hoặc lai với giống cừu thịt để cải thiện hình dáng của những con chiên mà có một chỉ dẫn địa lý được bảo hộ.
Lịch sử

Giống cừu này đã được biết đến trong thế kỷ XIX do lai giữa các giống khác nhau của cừu trắng Massif Central, như cừu Marchoise, và cừu Loire, chẳng hạn như cừu Berrichon-Châtre. Từ những việc lai tạo này, chúng được sinh ra trên một dân số đồng nhất của cừu đặc biệt khỏe mạnh. Đàn này được phát triển vào cuối thế kỷ XIX, lợi dụng sự phát triển của việc nuôi cừu trên cao nguyên Millevaches, trước khi nhìn thấy ảnh hưởng của nó suy yếu dần sau khi các giống cừu có nguồn gốc từ Anh du nhập vào nước Pháp.
Tuy nhiên, nó đã đủ quan trọng để được tạo ra vào năm 1909 như là một liên minh của giống Limousin Corrèze cho một sự công nhận chính thức hơn của giống cừu này vào năm 1943. Từ đó bắt đầu một cải tiến hơn nữa của giống cừu này bằng cách chọn lọc.Hiện nay, người ta ước tính lực lượng của chúng đến 220 000 giống. Nó cũng có một vị trí trong các truyền thống ẩm thực của khu vực thông qua thịt của mình mà còn với Tomme de Brach, pho mát truyền thống được làm từ sữa cừu sau khi cai sữa.
Đặc điểm chung

Trán chúng phẳng, xương mũi lồi ra, chúng có hố nước mắt, mõm của chúng mỏng, môi hoạt động, răng cửa sắc, nhờ đó chúng có thể gặm được cỏ mọc thấp và bứt được những lá thân cây mềm mại, hợp khẩu vị trên cao để ăn. Chúng có thói quen đi kiếm ăn theo bầy đàn, tạo thành nhóm lớn trên đồng cỏ. Trong da chúng có nhiều tuyến mồ hôi và tuyến mỡ hơn dê. Bởi thế chúng bài tiết mồ hôi nhiều hơn và các cơ quan hô hấp tham gia tích cực hơn vào quá trình điều tiết nhiệt. Mô mỡ dưới da của chúng phát triển tốt hơn dê và ngược lại ở các cơ bên trong của chúng có ít tích lũy mỡ hơn dê.