stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Ty thể
Chức năng > Những chức năng khác

Ty thể còn đóng vai trò trung tâm trong nhiều tiến trình trao đổi chất khác, ví dụ:
Phát xuất tín hiệu thông qua chủng chất hoạt động có oxy của ty thể
Điều hòa điện thế màng
Chết rụng tế bào-tế bào tự chết theo chương trình
Truyền dẫn tín hiệu calci (bao gồm sự chết rụng tế bào khởi kích calci)
Điều hòa trao đổi chất tế bào
Tham gia một số phản ứng tổng hợp heme (xem thêm: porphyrin)
Tổng hợp steroid
Truyền dẫn tín hiệu hormone. Ty thể là bào quan nhạy cảm và đáp ứng mẫn cảm với kích thích của hormone, một phần là do tác động của những thụ quan estrogen ty thể (mitochondrial estrogen receptors, mtERs). Người ta tìm thấy những thụ quan này có mặt trong nhiều loại tế bào và mô khác nhau, cả ở não lẫn tim.
Một vài chức năng của ty thể chỉ hiện diện ở một số loại tế bào đặc biệt. Thí dụ, ty thể tế bào gan chứa các enzyme cho phép thực hiện giải độc amonia, là sản phẩm thải từ con đường chuyển hóa protein. Mỗi một đột biến trong điều hòa biểu hiện gen quy định các chức năng trên đều có thể dẫn đến hậu quả gây ra các bệnh lý ty thể.
Điều hòa tăng sinh tế bào

Mối quan hệ giữa sự tăng sinh tế bào và ty thể đã được nghiên cứu trên cơ sở nguồn từ các tế bào ung thư cổ tử cung HeLa. Những tế bào khối u yêu cầu phải chu cấp một lượng lớn ATP để tổng hợp các hoạt chất sinh học như lipid, protein và nucleotide nhằm tăng sinh tế bào nhanh chóng. Đa số ATP trong tế bào khối u hình thành từ quá trình phosphoryl hóa oxy hóa (oxidative phosphorylation, hay OxPhos). Như vậy, sự can thiệp đến OxPhos khiến đình chỉ chu kỳ tế bào chứng tỏ rằng ty thể góp chân một vai trò trong hoạt động tăng sinh tế bào. Ngoài ra, sự sản sinh ATP của ty thể cũng quan trọng trong quá trình phân bào, bên cạnh những chức năng căn bản khác trong tế bào như quy định thể tích tế bào, nồng độ dịch bào và kiến trúc tế bào. Hàm lượng ATP dao động khác nhau theo từng pha trong chu kỳ tế bào cho thấy mối liên hệ mật thiết giữa dung lượng ATP và sức khỏe tế bào để mở ra một chu kỳ tế bào mới. Vai trò của ATP trong hệ chức năng tế bào cơ bản khiến cho chu kỳ tế bào trở nên nhạy cảm với số lượng ATP khả dụng tạo từ ty thể. Những nồng độ ATP khác biệt tồn tại giữa những pha khác nhau của chu kỳ tế bào hỗ trợ cho giả thuyết định rằng ty thể đóng một vai trò quan trọng trong hoạt động điều hòa chu kỳ tế bào. Mặc dù những cơ chế đặc hiệu trong tương tác giữa ty thể và sự điều hòa chu kỳ tế bào vẫn chưa được hiểu rõ toàn vẹn, nhưng những nghiên cứu chỉ ra rằng các điểm kiểm soát năng lượng thấp của chu kỳ giúp giám sát cường độ năng lượng trước khi tế bào chạm đến một vòng phân bào mới.
Hệ gen

Bài chi tiết: DNA ty thể
Ty thể có chứa hệ gen của riêng chúng, gọi là DNA ty thể (mitochondrial DNA), viết tắt mtDNA; một dấu hiệu cho thấy bào quan này có nguồn gốc từ vi khuẩn thông qua hiện tượng nội cộng sinh (xem Nguồn gốc và con đường tiến hóa ở trên). Tuy nhiên, hệ gen nội cộng sinh tổ tiên của chúng đã mất đi phần lớn các gen, dẫn đến hệ gen ty thể hiện nay là một trong những hệ gen thoái hóa mạnh nhất khi tính trên cấp độ sinh vật.
Hệ gen ty thể người là một phân tử DNA vòng mang khoảng 16 kilobase. Thông tin di truyền tập hợp trong 37 gen: 13 mã hóa các tiểu đơn vị thuộc những phức hệ hô hấp I, III, IV và V; 22 mã hóa tRNA ty thể (gồm 20 loại tRNA tham gia vận chuyển 20 loại amino acid tiêu chuẩn, cộng với một gen bổ sung mã hóa leucine và serine) và 2 mã hóa rRNA. Mỗi một ty thể có thể chứa từ 2 đến 10 bản sao DNA phát sinh từ phân tử gốc.
Trong khi ở sinh vật nhân sơ, hiện diện một tỷ lệ rất cao DNA mã hóa và vắng đi những đoạn lặp lại. Các gen ty thể được phiên mã theo phương thức phiên mã đa gen (multigenic transcript), sau đó bị cắt nối và bổ sung đuôi poly(A) nhằm hoàn thiện tạo nên mRNA trưởng thành. Không phải tất cả protein cần cho chức năng ty thể đều mã hóa bởi hệ gen ty thể; thực chất phần lớn trong số chúng lại do gen nhân tế bào mã hóa và nhập cảng vào bào quan. Con số chính xác những gen mã hóa thuộc hệ gen nhân và ty thể khác nhau tùy vào từng loài. Hầu hết hệ gen ty thể đều là dạng vòng, ngoại trừ một số ngoại lệ. Chung quy lại, DNA ty thể thiếu sót các intron, như trường hợp hệ gen ty thể con người; tuy một vài intron từng được tìm thấy trong số ít DNA ty thể nhân thực, ví dụ nấm men và sinh vật nguyên sinh, như loài Dictyostelium discoideum. Giữa những vùng mã hóa protein có mặt các phân tử tRNA. Trong suốt quá trình phiên mã, tRNA đạt được hoạt tính cấu dạng L (L-shape) để các enzyme đặc hiệu có thể nhận diện và cắt nối. Gen tRNA ty thể có những đoạn trình tự khác biệt so với tRNA nhân nhưng lại có vẻ giống với tRNA ty thể tìm thấy trong các nhiễm sắc thể nhân với mật độ tương đồng trình tự cao.
Ở động vật, hệ gen ty thể thường là một nhiễm sắc thể vòng đơn đặc trưng, dài xấp xỉ 16 kb và chứa 37 gen. Các gen được bảo tồn tốt có thể sắp xếp đa dạng ở nhiều vị trí. Kỳ lạ thay, mô hình này lại không thể tìm thấy ở loài rận thân thể người (human body louse, Pediculus humanus). Thay vào đó, hệ gen ty thể của nó được phân bổ thành 18 nhiễm sắc thể vòng nhỏ (minicircular chromosome), mỗi một phân tử dài khoảng 3–4 kb và chỉ mang 1 đến 3 gen. Mô hình dẫn xuất này cũng có mặt trong những loài rận hút (sucking louse) khác, nhưng lại không có ở rận nhai (chewing louse). Người ta cũng quan sát thấy quá trình tái tổ hợp diễn ra giữa các nhiễm sắc thể nhỏ. Nguyên nhân chính xác của sự khác biệt này vẫn chưa thể hiểu rõ.
Hệ gen > Hệ thống mã di truyền thay thế

Ngoài những biến thể nhẹ của bộ mã di truyền tiêu chuẩn đã dự đoán từ trước, người ta không còn phát hiện thêm bất kì mã nào cho đến năm 1979, khi những nghiên cứu trên các gen ty thể người cho rằng chúng có sử dụng một bộ mã thay thế. Tuy vậy, ty thể của nhiều sinh vật nhân thực khác, bao gồm hầu hết thực vật, vẫn sử dụng hệ thống mã di truyền tiêu chuẩn. Từ đó trở đi, nhiều biến thể nhỏ của bộ mã tiếp tục được phát hiện, gồm cả những mã thay thế trong ty thể. Thêm nữa, ba codon AUA, AUC và AUU đều là các codon mở đầu.
| Sinh vật | Codon | Hệ thống tiêu chuẩn | Hệ thống ty thể |
| --- | --- | --- | --- |
| Động vật có vú | AGA, AGG | Arginine | Codon kết thúc |
| Động vật không xương sống | AGA, AGG | Arginine | Serine |
| Nấm | CUA | Leucine | Threonine |
| Chung ba nhóm trên | AUA | Isoleucine | Methionine |
| Chung ba nhóm trên | UGA | Codon kết thúc | Tryptophan |
Một vài sai khác trên được coi là giả thay đổi trong bộ mã di truyền do hiện tượng chỉnh sửa RNA, xảy ra phổ biến trong ty thể. Ở thực vật bậc cao, người ta nghĩ rằng CGG mã hóa cho tryptophan, không phải arginine; tuy nhiên, codon phát hiện trên RNA sau tinh sửa lại là UGG, phù hợp với hệ thống mã di truyền tiêu chuẩn trong mã hóa tryptophan. Đáng chú ý là hệ mã di truyền ty thể động vật chân đốt đã trải qua sự kiện tiến hóa song hành nội ngành, dẫn đến vẫn tồn tại một vài sinh vật duy nhất dịch mã AGG ra lysine.
Hệ gen > Tiến hóa và sự đa dạng

Hệ gen ty thể chứa lượng gen ít hơn rất nhiều so với vi khuẩn, tổ tiên của chúng. Bên cạnh một số gen đã hoàn toàn mất đi, có thể vẫn còn ít gen được chuyển đến nhân, như gen mã hóa những tiểu đơn vị protein thuộc Phức hệ II trong hô hấp tế bào. Người ta cho rằng sự kiện này tương đối phổ biến xuyên suốt thời gian tiến hóa. Một vài sinh vật, như Cryptosporidium, có loại ty thể thiếu sót DNA, phỏng chừng tất cả các gen của ty thể đó khả năng đã mất hoặc bị chuyển đi. Trong Cryptosporidium, ty thể có hệ thống sản xuất ATP được tu sửa, cho thấy ký sinh trùng này đã tiến hóa chống lại nhiều tác nhân ức chế ty thể thường gặp như cyanide, azua và atovaquone.
Nghiên cứu di truyền quần thể

Việc DNA ty thể gần như không xảy ra sự tái tổ hợp di truyền khiến nó trở thành một nguồn thông tin hữu ích cho các nhà khoa học nghiên cứu về di truyền học quần thể và sinh học tiến hóa. Vì tất cả DNA ty thể đều di truyền ở dạng phân tử đơn, hay haplotype, nên chúng ta có thể trực quan hóa mối quan hệ DNA ty thể giữa những cá thể khác nhau thành một cây gen (cây phát sinh chủng loại). Những hình mẫu của cây gen có thể được sử dụng để suy luận lịch sử tiến hóa quần thể. Ví dụ điển hình là khi ta áp dụng điều này trong di truyền học tiến hóa loài người, bằng cách sử dụng phương pháp đồng hồ phân tử để xác định thời gian tồn tại tổ tiên Eve ty thể gần nhất. Người ta thường cho rằng suy luận này ủng hộ mạnh mẽ đối với quá trình mở rộng lãnh thổ khỏi châu Phi gần đây của loài người hiện đại. Một ví dụ khác cũng về con người là việc giải trình tự DNA ty thể từ xương người Neanderthal. Qua đó thấy được, khoảng cách tiến hóa tương đối lớn giữa các trình tự DNA ty thể của người Neanderthal và người hiện đại là minh chứng cho sự thiếu đi hoạt động giao phối giữa hai loài người trên.
Tuy vậy, DNA ty thể chỉ phản ánh lịch sử tiến hóa của giống cái trong quần thể và do đó không thể đại diện cho lịch sử tiến hóa quần thể chung của toàn bộ cá thể. Việc này có thể khắc phục bằng cách sử dụng những trình tự di truyền từ bố, ví dụ như vùng không tái tổ hợp trên nhiễm sắc thể Y. Còn ở một ngữ nghĩa tổng quát hơn, chỉ những nghiên cứu mà bao hàm cả DNA nhân mới có thể cung cấp cho chúng ta một lịch sử tiến hóa quần thể toàn diện.
Những đo đạc gần đây từ kỹ thuật đồng hồ phân tử trên DNA ty thể đã báo cáo cứ mỗi 7884 năm lại xuất hiện 1 đột biến, kể từ niên đại tồn tại tổ tiên chung gần nhất của loài người và vượn, điều này tương thích với tần số đột biến DNA nhiễm sắc thể thường (10−8 trên một base trên một thế hệ).
Rối loạn và bệnh lý > Những mối liên hệ khả thi đến tiến trình lão hóa

Với chức năng là nhà máy năng lượng của tế bào, nơi liên tục xảy ra các phản ứng oxy hóa, đôi khi ty thể cũng bị rò rỉ các electron cao năng lượng trong chuỗi chuyền điện tử rồi dẫn đến hình thành các chủng chất hoạt động có oxy (reactive oxygen species, ROS). Đây được xem là hệ quả của tình trạng căng thẳng oxy hóa đáng kể trong ty thể chứa bộ mtDNA có tỷ lệ đột biến cao. Mối liên hệ mắc xích giữa sự lão hóa và căng thẳng oxy hóa không hẳn là mới và đã được đề xuất năm 1956, sau đó khái quát thành lý thuyết gốc tự do ty thể của sự lão hóa. Một vòng luẩn quẩn xuất hiện, đó là khi căng thẳng oxy hóa khởi phát những đột biến trên DNA ty thể, từ đó sản sinh những enzyme bất thường và lại tiếp tục gây ra căng thẳng oxy hóa.
Một số biến đổi trên ty thể có thể diễn ra trong suốt tiến trình lão hóa. Phân tích mẫu mô từ những bệnh nhân cao tuổi cho thấy sự sụt giảm hoạt tính enzyme của những protein thuộc chuỗi chuyền điện tử. Tuy vậy, mtDNA đột biến chỉ có mặt trong khoảng 0,2% tế bào thật sự già. Các nhà khoa học đưa ra lý thuyết cho rằng hiện tượng khuyết đoạn quy mô lớn hệ gen ty thể đã dẫn đến căng thẳng oxy hóa mức độ cao và phá chết neuron ở bệnh nhân Parkinson.
Ty thể trong văn hóa đại chúng

Hai cuốn tiểu thuyết khoa học viễn tưởng  và  có những miêu tả hư cấu về bào quan ty thể, là thành tố chính của cốt truyện.
Tiểu thuyết khoa học viễn tưởng A Wind in the Door xuất bản năm 1973 của tác giả Madeleine L'Engle có nội dung về bào quan ty thể trong cơ thể nhân vật chính Charles Wallace Murry, được hư cấu hóa thành nơi sinh sống của những sinh vật gọi là farandolae (lấy từ tên một điệu vũ nổi tiếng ở xứ Provence, Pháp). Ngoài ra, cốt truyện cũng xuất hiện những nhân vật đi du lịch bên trong ty thể của Murry.
Tiểu thuyết kinh dị viễn tưởng Parasite Eve xuất bản năm 1995 của tác giả Hideaki Sena mô tả ty thể có thể ý thức tương đối và có khả năng điều khiển tâm trí, nỗ lực lợi dụng những đặc tính đó để vượt trên sinh vật nhân thực, trở thành dạng sống ưu thế. Tiểu thuyết này đã được chuyển thể thành bộ phim, video game và video game nối tiếp cùng tên, ăn nhập với cốt truyện ban đầu.
Trong vũ trụ giả tưởng Chiến tranh giữa các vì sao, những vi sinh vật ám chỉ với tên "midi-chlorian" có khả năng cảm giác và sử dụng Thần lực. Trong bộ phim năm 1999 Chiến tranh giữa các vì sao (Phần I): Bóng ma đe dọa, giới thiệu lần đầu những sinh vật midi-chlorian, đạo diễn George Lucas đã miêu tả chúng như "một phác họa mơ hồ từ ty thể". Sau này, các nhà phân loại học lấy ý tưởng từ tên của nhóm sinh vật hư cấu trên để đặt ra tên chi Midichloria thuộc giới Vi khuẩn.
Trong môi trường giáo dục các môn khoa học, ty thể thường thẩm thấu đều đặn vào trí óc học viên với cụm từ nổi tiếng "ty thể là nhà máy năng lượng của tế bào", tạo ra hệ quả là bộc phát thành một biểu tượng meme phổ biến trên Internet. Meme này ngụ ý rằng những giá trị trọng tâm của nền giáo dục trung học đã lệch khỏi nhu cầu tiếp nhận kỹ năng sống, cho rằng lượng kiến thức học thuật này, như hiểu biết về vai trò của ty thể, tương đối không có lợi ích thực tế.
Web.com

| --- | --- |
Logo của Web.com
Tên cũ: Website Pros Inc.
Loại hình: Tư nhân
Mã niêm yết: NASDAQ: WEB
Tiền thân: Atlantic Teleservices
Thành lập: 1999; 26 năm trước (1999)
Trụ sở chính: 5335 Gate Pkwy, Jacksonville, FL 32256, Jacksonville, Florida, Hoa Kỳ
Thành viên chủ chốt: Sharon Rowlands (CEO)
Sản phẩm:  Đăng ký tên miền  Phát triển web  Trình tạo trang web  Thiết kế trang web  Dịch vụ lưu trữ web  Quản trị trang web  Thương mại điện tử  Tạo khách hàng tiềm năng  Thương mại di động  Quảng cáo trực tuyến  Tối ưu hóa công cụ tìm kiếm 
Doanh thu: 1,21 tỷ USD (tháng 6 năm 2017)
Chủ sở hữu: Siris Capital
Số nhân viên: 3.500 (2017)
Website: web.com
Web.com Group, Inc. là một công ty dot-com của Mỹ cung cấp các dịch vụ thiết kế website cùng với lưu trữ website, đăng ký tên miền, phát triển web và các dịch vụ tiếp thị kỹ thuật số khác. Web.com đóng vai trò là đối tác cho các doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ cũng như các doanh nhân.
Ban đầu, công ty này được Darin Brannan thành lập vào năm 1999 tại Jacksonville, Florida với tên gọi Website Pros Inc.. Mãi đến đầu năm 2008, sau khi mua lại Web.com, một công ty có trụ sở tại Atlanta do Waldemar Fernández thành lập năm 1981 (tên cũ là Interland, Inc.), Website Pros Inc. mới chính thức đổi tên thành Web.com.
Năm 2021, Web.com sáp nhập với Endurance Web Presence để thành lập một công ty mới mang tên Newfold Digital.
Tổng quan

Web.com được Darin Brannan thành lập vào năm 1999 tại Jacksonville, Florida với tư cách là một công ty chuyên cung cấp dịch vụ đăng ký tên miền và phát triển web cùng nhiều dịch vụ khác. Web.com đóng vai trò là đối tác cho các doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ cũng như các doanh nhân.
Theo báo cáo, Web.com có 3,3 triệu người đăng ký vào tháng 1 năm 2016. Công ty này có văn phòng tại hơn 20 tiểu bang của Hoa Kỳ, và tại Argentina (Buenos Aires), Canada (Barrie, Ontario và Nova Scotia) và Vương quốc Anh (bao gồm cả Cardiff, Wales). Web.com được giao dịch với tên "WEB" trên NASDAQ.
David Brown từng là tổng giám đốc điều hành (CEO) của Web.com cho đến đầu năm 2019. Okumus Fund Management là cổ đông lớn nhất của Web.com, nắm giữ 18,64% cổ phần của công ty tính đến tháng 3 năm 2017. Năm 2015, Okumus và Web.com đã đồng ý bổ nhiệm hai giám đốc độc lập vào ban giám đốc của công ty.
Vào tháng 5 năm 2017, công ty có 3.500 nhân viên và có giá trị vốn hóa thị trường là 1,1 tỷ USD. Web.com có ​​giá trị định giá là 1,21 tỷ USD, tính đến tháng 6 năm 2017.
Chú thích

↑  “Web.com eCommerce Wins Bronze Stevie Award in 2023 American Business Awards”. newfolddigital.com. Newfold Digital. Truy cập ngày 27 tháng 4 năm 2023.
↑  “Website Pros and Web.com Sign Definitive Merger Agreement”. ir.web.com. Bản gốc lưu trữ ngày 6 tháng 10 năm 2011. Truy cập ngày 1 tháng 11 năm 2017.
↑  “EDGAR Search Results”. www.sec.gov. Truy cập ngày 16 tháng 10 năm 2018.
1 2 3  Baker, Liana B.; Roumeliotis, Greg (25 tháng 5 năm 2017). “Exclusive: Website builder Web.com in talks with buyout firms -sources”. Reuters. Truy cập ngày 12 tháng 6 năm 2017.
↑  Basch, Mark (26 tháng 5 năm 2017). “Reuters: Web.com considering buyout”. Financial News & Daily Record. Jacksonville, Florida: Observer Media Group. Bản gốc lưu trữ ngày 6 tháng 6 năm 2017. Truy cập ngày 12 tháng 6 năm 2017.
↑  Olson, Elizabeth (28 tháng 6 năm 2012). “To Expand Its Brand, a Sponsor Goes Golfing”. The New York Times. ISSN 0362-4331. OCLC 1645522. Truy cập ngày 12 tháng 6 năm 2017.
↑  Basch, Mark (19 tháng 12 năm 2016). “Web.com expects market to recognize value”. Financial News & Daily Record. Bản gốc lưu trữ ngày 20 tháng 12 năm 2016. Truy cập ngày 12 tháng 6 năm 2017.
↑  Dino, Jim (15 tháng 1 năm 2016). “Wolf tours Web.com center, touts job growth”. Standard-Speaker. Bản gốc lưu trữ ngày 16 tháng 10 năm 2018. Truy cập ngày 12 tháng 6 năm 2017.
↑  “Internet services company bringing hundreds of jobs to Nova Scotia”. MetroNews.ca. Metro International. 15 tháng 8 năm 2016. Bản gốc lưu trữ ngày 7 tháng 11 năm 2017. Truy cập ngày 12 tháng 6 năm 2017.
↑  Noto, Anthony (11 tháng 2 năm 2016). “Yodle agrees to $342M takeover offer from Web.com”. New York Business Journal. American City Business Journals. Truy cập ngày 12 tháng 6 năm 2017.
↑  Werley, Jensen (2 tháng 2 năm 2017). “Web.com finalizes its international acquisition”. Jacksonville Business Journal. American City Business Journals. Truy cập ngày 12 tháng 6 năm 2017.
↑  Werley, Jensen (9 tháng 2 năm 2017). “Small business lack confidence in their online presence, Web.com report shows”. Jacksonville Business Journal. Truy cập ngày 12 tháng 6 năm 2017.
↑  Strauss, Steve (27 tháng 4 năm 2014). “Q&A with David Brown of Web.com”. USA Today. Gannett Company. ISSN 0734-7456. Truy cập ngày 12 tháng 6 năm 2017.
↑  Webner, Richard (9 tháng 2 năm 2015). “Web.com reaches agreement with largest investor to add two directors to its board”. The Florida Times-Union. Jacksonville, Florida: Morris Communications. ISSN 0740-2325. Truy cập ngày 12 tháng 6 năm 2017.
↑  Ringle, Hayley (10 tháng 5 năm 2017). “Florida tech company is new anchor tenant of SkySong 4 building”. Phoenix Business Journal. American City Business Journals. Truy cập ngày 12 tháng 6 năm 2017.
↑  Owusu, Tony (26 tháng 5 năm 2017). “Web.com Stock Rises on Reports of Buyout Talks”. TheStreet.com. Truy cập ngày 12 tháng 6 năm 2017.
↑  Andrade, Stephen (6 tháng 6 năm 2017). “Okumus Fund Management LTD Has Trimmed Web Com Group (WWWW) Position By $756,000; Stadion Money Management Lowered By $336,260 Its Jpmorgan Chase & Co (JPM) Position”. Key Gazette. Truy cập ngày 12 tháng 6 năm 2017.[liên kết hỏng]
Bảo tàng quốc gia Warszawa

| --- | --- |

Sân trong Lorentz của bảo tàng quốc gia
Lỗi Lua trong Mô_đun:Location_map tại dòng 583: Không tìm thấy trang định rõ bản đồ định vị. "Mô đun:Location map/data/Poland Warsaw central", "Bản mẫu:Bản đồ định vị Poland Warsaw central", và "Bản mẫu:Location map Poland Warsaw central" đều không tồn tại.
Thành lập: 20 tháng 5 năm 1862; 162 năm trước (1862-05-20)
Vị trí: Aleje Jerozolimskie 3,  Warsaw, Ba Lan
Tọa độ: 52°13′54″B 21°1′29″Đ﻿ / ﻿52,23167°B 21,02472°Đ﻿ / 52.23167; 21.02472
Kiểu: Bảo tàng quốc gia
Bộ sưu tập: Hội họa, Điêu khắc, Nghệ thuật trang trí
Lượng khách: 540,138 (2015)
Giám đốc: Agnieszka Morawińska
Truy cập giao thông công cộng: Tàu điện: 7, 8, 9,22, 24, 25  Bus: 111, 117,158, 507, 517, 521 (Muzeum Narodowe)  116, 128, 195, 180, 222, 503 (Foksal)
Trang web: www.mnw.art.pl
Bảo tàng quốc gia tại Warsaw (tiếng Ba Lan: Muzeum Narodowe w Warszawie), viết tắt phổ biến là MNW, một trong những bảo tàng lớn nhất ở Ba Lan và lớn nhất ở thủ đô Warsaw. Nó bao gồm 1 bộ sưu tập nghệ thuật cổ đại (Ai Cập, Hy Lạp, La Mã), gồm khoảng 11.000 hiện vật, một bộ sưu tập tranh Ba Lan phong phú từ thế kỷ XVI và một bộ sưu tập tranh nước ngoài (Ý, Pháp, Bắc Bỉ, Hà Lan, Đức và Nga) bao gồm một số bức tranh từ bộ sưu tập tư nhân của Adolf Hitler, đã được chính quyền Mỹ nhượng lại cho Bảo tàng ở Đức sau chiến tranh. Ngoài ra, bảo tàng cũng là quê hương của bộ sưu tập nghiên cứu tiền đúc, của một phòng trưng bày của mỹ thuật ứng dụng và của một bộ phận của nghệ thuật phương Đông, với bộ sưu tập lớn nhất của nghệ thuật Trung Quốc tại Ba Lan, bao gồm 5.000 hiện vật.
Niềm vinh dự của Bảo tàng là phòng trưng bày Faras với bộ sưu tập lớn nhất Châu Âu của nghệ thuật Cơ đốc người Nubian và phòng trưng bày của nghệ thuật thời Trung cổ với các đồ tạo tác từ tất cả các vùng lịch sử liên quan đến Ba Lan, được bổ sung bởi các tác phẩm chọn lọc ở các vùng miền khác ở Châu Âu.
Lịch sử > Bộ sưu tập nổi bật

Tranh ngoại
Adam và Eva, Lucas Cranach Trưởng lão
Thánh mẫu và em bé, Sandro Botticelli
Maerten Soolmans, Rembrandt
Nghiên cứu học thuật của đàn ông, Jean Auguste Dominique Ingres
Antibes - Buổi sáng, Paul Signac
Phong cảnh gần Cros-de-Cagnes, Pierre-Auguste Renoir
Phong cảnh với những tên cướp chia sẻ đồ cước được, Jan Brueghel the Elder
Gia đình linh thiêng với thánh John, Jacob Jordaens
Nghiên cứu về một vị thánh, Anthony van Dyck
Chân dung của một đô đốc Venice, Tintoretto
Tranh Ba Lan
Chân dung người phụ nữ, Antoni Brodowski
Mùa hè Ấn Độ, Józef Chełmoński
Người phụ nữ Do Thái bán cam, Aleksander Gierymski
Thôn xóm Ba Lan, Jacek Malczewski
Một ngôi nhà, Kazimierz Sichulski
Mặt tiền chính của Bảo tàng quốc gia, 1938
Rheni

Rheni (tiếng Latinh: Rhenium) là một nguyên tố hóa học có ký hiệu Re và số nguyên tử 75. Nó là một kim loại chuyển tiếp nặng, màu trắng bạc nằm tại hàng ba của nhóm 7 trong bảng tuần hoàn. Với mật độ trung bình cỡ một phần tỷ (ppb), rheni là một trong những nguyên tố hiếm nhất trong lớp vỏ Trái Đất. Rheni tương tự như mangan về mặt hóa học và thu được dưới dạng phụ phẩm trong tinh chế molypden và đồng. Ở dạng hợp chất, rheni thể hiện các trạng thái oxy hóa từ −1 tới +7.
Các lượng nhỏ rheni được thêm vào các hợp kim wolfram, và một số hợp chất của rheni cũng được dùng làm chất xúc tác trong công nghiệp hóa chất. Các siêu hợp kim gốc nickel được sử dụng trong các động cơ phản lực chứa tới 6% rheni, làm cho ngành này là nơi sử dụng rheni lớn nhất. Do khan hiếm và nhu cầu cao trong chế tạo động cơ phản lực nên rheni thuộc số các kim loại đắt nhất trên thế giới, với giá của nó có những lúc vượt quá 12.000 USD mỗi kilôgam. Rheni, được phát hiện năm 1925, là nguyên tố có đồng vị ổn định trong tự nhiên cuối cùng được phát hiện. Franci là nguyên tố nguồn gốc tự nhiên cuối cùng được phát hiện, nhưng nó không có đồng vị nào ổn định. Rheni được đặt tên theo sông Rhine.
Lịch sử

Rheni (từ tiếng Latinh Rhenus, nghĩa là Rhine) là nguyên tố nguồn gốc tự nhiên được phát hiện gần sau cùng nhất, chỉ trước Franci; đồng thời nó là nguyên tố có đồng vị ổn định được phát hiện cuối cùng. Sự tồn tại của nguyên tố tại vị trí của rheni (khi đó chưa được phát hiện) trong bảng tuần hoàn đã được Henry Moseley dự báo từ năm 1914. Nói chung người ta gán công phát hiện ra rheni cho Walter Noddack, Ida Tacke, Otto Berg ở Đức. Năm 1925, họ thông báo rằng họ đã phát hiện ra một nguyên tố có trong quặng platin và trong khoáng vật columbit. Họ cũng tìm thấy rheni trong gadolinit và molybdenit. Năm 1928, họ đã tách ra được 1 g nguyên tố bằng cách xử lý 660 kg khoáng vật molybdenit. Quy trình này quá phức tạp và tốn kém đến mức việc sản xuất bị gián đoạn tới tận đầu năm 1950 khi các hợp kim wolfram-rheni và molypden-rheni được điều chế. Các hợp kim này được phát biện là có nhiều ứng dụng quan trọng trong công nghiệp tạo ra một nhu cầu lớn đối với rheni được sản xuất từ phần molybdenit của các quặng đồng pocfia.
Năm 1908, nhà hóa học Nhật Bản là Masataka Ogawa thông báo rằng ông đã phát hiện ra nguyên tố số 43 và đặt tên nó là nipponium (Np) theo sau tên của Nhật Bản (là Nippon trong tiếng Nhật). Tuy nhiên, phân tích sau đó chỉ ra sự hiện diện của rheni (số 75), chứ không phải nguyên tố số 43. Ký hiệu Np sau này được sử dụng cho nguyên tố neptuni (số 93).
Đặc trưng

Rheni là kim loại có nhiệt độ nóng chảy thuộc hàng cao nhất trong số mọi nguyên tố, chỉ có wolfram (3.695 K) và carbon (4.300-4.700 K) là đứng trên nó. Nó cũng là nguyên tố có tỷ trọng riêng thuộc hàng cao nhất, chỉ thua platin (21.450 kg/m³), iridi (22.560 kg/m³) và osmi (22.610 kg/m³).
Dạng thương mại thông thường của nó là bột, nhưng nguyên tố này có thể cô đặc hơn bằng cách ép và thiêu kết trong chân không hay môi trường khí hydro. Quy trình này tạo ra sản phẩm chắc đặc với tỷ trọng khoảng trên 90% tỷ trọng riêng của kim loại này. Khi bị ủ kim loại này trở nên rất mềm và có thể uốn cong hay kéo thành cuộn. Các hợp kim rheni-molypden có tính siêu dẫn ở 10 K; còn các hợp kim wolfram-rheni cũng có tính siêu dẫn ở khoảng 4-8 K, phụ thuộc vào từng hợp kim. Rheni kim loại siêu dẫn ở 2,4 K.