stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Chính tả tiếng Ý
J, K, W, X và Y > W

Chữ ⟨w⟩ (được gọi là V doppia hay doppia V "V kép") được dùng cho các từ mượn như web, whisky, water, western, watt, và thường được phát âm xen kẽ giữa /w/ và /v/. Tuy có tên là V doppia hay doppia V, nhưng chữ ⟨w⟩ thường được đánh vần là vu. Chữ ⟨W⟩ cũng được sử dụng làm ký hiệu thay cho từ viva và evviva.
J, K, W, X và Y > X

Chữ ⟨x⟩ được phát âm là /ks/, như trong extra, uxorio, xilofono hoặc /gz/ khi đứng sau ⟨e⟩ và trước một nguyên âm khác (như exoterico). Trong đa số các từ, chữ ⟨x⟩ được thay thế bằng ⟨s⟩ hay ⟨ss⟩ và được phát âm theo cách thay thế (như xilofono/silofono, taxi/tassì) hoặc hiếm hơn là thay thế bằng ⟨cs⟩ và vẫn được phát âm là /ks/ (như claxon/clacson).
J, K, W, X và Y > Y

Chữ ⟨y⟩ (được gọi là ipsilon hoặc I greca "i Hy Lạp") được dùng trong các từ như yoga, yogurt, yacht, Uruguay. Đôi khi, ⟨y⟩ cũng được thay thế bằng ⟨i⟩ (yoga/ioga và yogurt/iogurt), nhưng đa số vẫn dùng ⟨y⟩.
Dấu phụ

Dấu sắc (´) xuất hiện trên ⟨é⟩ và ⟨ó⟩ dùng để biểu thị trọng âm của nguyên âm nửa đóng (/e/ và /o/). Dấu này thường sử dụng ở nguyên âm nằm ở cuối từ, còn lại thì sử dụng trong từ điển để đánh dấu trọng âm. Tuy nhiên, chữ ⟨ó⟩ rất ít khi được sử dụng trong văn viết do chữ ⟨o⟩ đứng cuối thường biểu thị âm nửa mở /ɔ/.
Dấu huyền (`) xuất hiện trên tất cả các nguyên âm (⟨à⟩, ⟨è⟩, ⟨ì⟩, ⟨ò⟩, ⟨ù⟩). Dấu huyền trên ⟨è⟩ và ⟨ò⟩ dùng để biểu thị trọng âm của nguyên âm nửa mở, và có thể sử dụng để phân biệt các cặp tối thiểu (ghi giống nhau, đọc và nghĩa khác nhau) như pèsca "quả đào" với pésca "câu cá", nhưng trường hợp này chủ yếu dùng trong các văn bản giáo khoa. Hai chữ ⟨ì⟩ và ⟨ù⟩ xuất hiện không quá hiếm trong văn viết. Đã có đề xuất thay dấu huyền (`) bằng dấu sắc (´) để ghi trọng âm, vì dấu huyền ít khi được dùng để ghi trọng âm, nhưng cả hai cách đều được chấp nhận do không có thanh hạ giọng trong tiếng Ý.
Dấu mũ (ˆ) xuất hiện trên nguyên âm ⟨î⟩ nhằm rút ngắn từ có cụm ⟨ii⟩ biểu thị âm /ii/ nằm ở cuối từ và không có trọng âm. Tuy nhiên, do thường phát âm là /i/, nên dạng số nhiều của studio "văn phòng" có thể viết là studi, studii hay studî. ⟨î⟩ thường xuất hiện trong các văn bản cũ, nhưng đôi khi cũng sử dụng để phân biệt giữa các từ viết giống nhau nhưng khác nghĩa và từ nguyên (như geni "số nhiều của gene (gen)" với genî "số nhiều của genio (thiên tài)). Nhìn chung, tiếng Ý hiện đại thường sử dụng ⟨i⟩ thay cho ⟨ii⟩ hay ⟨î⟩.
Các từ có một âm tiết thường không dùng dấu phụ. Tuy nhiên, dấu phụ vẫn được viết khi trước nguyên âm đó là ⟨i⟩ hay ⟨u⟩, kể cả khi ⟨i⟩ là một phần của phụ âm (tức là ⟨ci⟩ hay ⟨gi⟩), như trong ciò, giù. Với ⟨u⟩, khi phụ âm là cụm ⟨qu⟩ thì không sử dụng dấu phụ. Dấu phụ đôi khi sử dụng cho từ một âm tiết để phân biệt chính tả với từ khác (như là, lì với la, li).
1 2 3 4  Maiden, Martin; Robustelli, Cecilia (2014). A Reference Grammar of Modern Italian. tr. 10. ISBN 9781444116786.
↑  “Italian Extraction Guide – Section A: Italian Handwriting” (PDF). Brigham Young University. 1981. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 22 tháng 4 năm 2021. Truy cập ngày 31 tháng 8 năm 2024. The letters J, K, W, X, and Y appear in the Italian alphabet, but are used mainly in foreign words adopted into the Italian vocabulary.
↑  Có thể viết là Cibo hoặc Cibei.
↑  Tức là động từ trình bày các phát biểu bình thường, mang tính thực tế hay khách quan ở thì hiện tại.
↑  Tức là động từ trình bày hành động có thể xảy ra hoặc mang tính giả thuyết ở thì hiện tại.
↑  “DOP: Dizionario di Ortografia e Pronunzia della lingua italiana”. dop.netadcom.com. Truy cập ngày 16 tháng 8 năm 2024.
↑  “DOP: Dizionario di Ortografia e Pronunzia della lingua italiana”. www.dizionario.rai.it. Truy cập ngày 31 tháng 8 năm 2024.
↑  “DOP: Dizionario di Ortografia e Pronunzia della lingua italiana”. www.dizionario.rai.it. Truy cập ngày 31 tháng 8 năm 2024.
Chữ viết tay tiếng Ý được dạy trong các trường học của thế kỷ XX-XXI
2022

Từ trái, theo chiều kim đồng hồ: Lễ quốc tang cựu thủ tướng Abe Shinzō sau khi ông bị ám sát; Biểu tình chống chính phủ ở Sri Lanka trước Văn phòng Tổng thống; Núi lửa Hunga Tonga–Hunga Haʻapai phun trào tại Thái Bình Dương, trở thành ngọn núi lửa phun trào mạnh nhất của thế kỉ 21; Lễ tang của Nữ hoàng Elizabeth II diễn ra tại Vương Quốc Anh; Giải vô địch bóng đá thế giới 2022 diễn ra tại Qatar, chiến thắng thuộc về Argentina; Một cảnh trong lễ khai mạc Thế vận hội Mùa đông 2022 tại Bắc Kinh, Trung Quốc; Những người biểu tình trên quảng trường trung tâm của Aktobe trong tình trạng bất ổn ở Kazakhstan năm 2022; Nga xâm lược Ukraina
| --- | --- |
Thế kỷ: : Thế kỷ 20 · Thế kỷ 21 · Thế kỷ 22
Thập niên:: 1990 2000 2010 2020 2030 2040 2050
Năm:: 2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025
| --- | --- |
Lịch Gregory: 2022 MMXXII
Ab urbe condita: 2775
Năm niên hiệu Anh: 71 Eliz. 2 – 1 Cha. 3
Lịch Armenia: 1471 ԹՎ ՌՆՀԱ
Lịch Assyria: 6772
Lịch Ấn Độ giáo: 
 - Vikram Samvat: 2078–2079
 - Shaka Samvat: 1944–1945
 - Kali Yuga: 5123–5124
Lịch Bahá’í: 178–179
Lịch Bengal: 1429
Lịch Berber: 2972
Can Chi: Tân Sửu (辛丑年) 4718 hoặc 4658     — đến — Nhâm Dần (壬寅年) 4719 hoặc 4659
Lịch Chủ thể: 111
Lịch Copt: 1738–1739
Lịch Dân Quốc: Dân Quốc 111 民國111年
Lịch Do Thái: 5782–5783
Lịch Đông La Mã: 7530–7531
Lịch Ethiopia: 2014–2015
Lịch Holocen: 12022
Lịch Hồi giáo: 1443–1444
Lịch Igbo: 1022–1023
Lịch Iran: 1400–1401
Lịch Julius: theo lịch Gregory trừ 13 ngày
Lịch Myanma: 1384
Lịch Nhật Bản: Lệnh Hòa 4 (令和４年)
Phật lịch: 2566
Dương lịch Thái: 2565
Lịch Triều Tiên: 4355
Thời gian Unix: 1640995200–1672531199
Năm 2022 (số La Mã: MMXXII) là năm bắt đầu vào ngày thứ bảy, năm thứ 2022 của Công nguyên theo lịch Gregory hay của Anno Domini; năm thứ 22 của thiên niên kỷ 3 và của thế kỷ 21; và năm thứ ba của thập niên 2020.
Liên hợp quốc chọn năm 2022 là Năm Quốc tế về Đánh bắt cá Thủ công và Nuôi trồng thủy sản, Năm Quốc tế về Khoa học cơ bản vì sự phát triển bền vững, Năm Quốc tế về Phát triển Miền núi Bền vững, và Năm Quốc tế về Thủy tinh.
Vào ngày 24 tháng 2, Nga tiến hành một cuộc tấn công toàn diện vào Ukraina dẫn đến nước này bị quốc tế lên án và trừng phạt, khiến hơn 3,5 triệu người Ukraina phải di dời tị nạn và là cuộc xung đột vũ trang lớn nhất châu Âu kể từ Chiến tranh thế giới thứ hai và Chiến tranh Việt Nam.
Năm 2022 cũng chứng kiến ​​cái chết của các nhà lãnh đạo nổi tiếng trên thế giới bao gồm Abe Shinzō, Mikhail Gorbachev, Elizabeth II người cuối cùng đã trị vì hơn 70 năm, Giang Trạch Dân và Giáo hoàng Biển Đức XVI,.
Sự kiện > Tháng 5

6 tháng 5: Quyết định hoãn Đại hội Thể thao châu Á 2022 đến năm 2023 do đại dịch COVID-19 tại Trung Quốc.
12 tháng 5 – 23 tháng 5: Đại hội Thể thao Đông Nam Á 2021 tổ chức tại Việt Nam.
15 tháng 5 – 16 tháng 5: Nguyệt thực toàn phần
14 tháng 5:
Trung Quốc rút quyền đăng cai Cúp bóng đá châu Á 2023 do những tác động mà đại dịch COVID-19 gây ra.
Tại Hoa Kỳ, ít nhất 10 người thiệt mạng và ba người khác bị thương trong một vụ xả súng hàng loạt của một người theo chủ nghĩa thượng tôn da trắng tại một siêu thị ở Buffalo, New York.
Tình trạng thiếu sữa công thức cho trẻ em trên diện rộng vẫn tiếp tục diễn ra ở Hoa Kỳ sau một đợt thu hồi lớn và đóng cửa nhà máy.
17 tháng 5: Nhà soạn nhạc đoạt giải Oscar Vangelis, một nhạc sĩ điện tử có ảnh hưởng, qua đời vì COVID-19, hưởng thọ 79 tuổi.
18 tháng 5: Eintracht Frankfurt của Đức giành chức vô địch UEFA Europa League, đánh bại Rangers F.C của Scotland.
19 tháng 5: Chiếc Boeing Starliner đã cập bến Trạm Vũ trụ Quốc tế.
20 tháng 5: Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tổ chức một cuộc họp khẩn cấp để thảo luận về sự lây lan nhanh chóng của dịch bệnh đậu mùa khỉ ở gần một chục quốc gia, vì số ca bệnh đậu mùa khỉ được báo cáo lên tới 100.
21 tháng 5: Đảng Lao động Úc giành được nhiều ghế nhất trong cuộc bầu cử liên bang, với Lãnh đạo đối lập Anthony Albanese thay thế đương nhiệm Scott Morrison làm Thủ tướng Úc.
22 tháng 5: Manchester City F.C. giành chức vô địch Giải bóng đá Ngoại hạng Anh 2021–22.
24 tháng 5:
Tại Hoa Kỳ, một vụ Xả súng tại trường tiểu học Robb Uvalde, Texas giết chết 19 học sinh và hai giáo viên, đồng thời làm bị thương hơn mười sáu người khác, trong đó tay súng bị cảnh sát tiêu diệt.
25 tháng 5:
Hơn 50 thường dân bị giết bởi một nhóm thánh chiến có vũ trang ở Burkina Faso.
A.S. của Ý Roma đánh bại Feyenoord của Hà Lan trong trận chung kết UEFA Europa Conference League đầu tiên.
26 tháng 5: Tòa án Ấn Độ kết án thủ lĩnh ly khai Kashmiri Yasin Malik tù chung thân.
28 tháng 5: Câu lạc bộ Tây Ban Nha Real Madrid đánh bại câu lạc bộ Anh Liverpool với tỷ số 1–0 để giành quyền vào chơi trận chung kết UEFA Champions League 2021–22 diễn ra tại Stade de France ở Paris, Pháp.
29 tháng 5:
Chuyến bay 197 của hãng hàng không Tara đã bị rơi ở Nepal với 22 người trên máy bay.
Marcus Ericsson giành chiến thắng tại Indianapolis 500, trở thành tay đua Thụy Điển thứ hai làm được điều này.
Trong vòng đầu tiên của cuộc bầu cử Tổng thống Colombia, Thượng nghị sĩ cánh tả Gustavo Petro và cánh hữu, cựu thị trưởng Bucaramanga, Rodolfo Hernández Suárez, đã tiến tới cuộc tranh cử vào tháng 6.
30 tháng 5: ​​Google cho biết: Sẽ không còn hỗ trợ việc sử dụng những ứng dụng hoặc thiết bị của bên thứ ba chỉ yêu cầu bạn nhập tên người dùng và mật khẩu để đăng nhập vào Tài khoản Google (hay còn gọi là Quyền truy cập ứng dụng kém an toàn).
Sự kiện > Tháng 6

1 – 19 tháng 6: Cúp bóng đá U-23 châu Á 2022 tổ chức tại Uzbekistan, đội tuyển bóng đá U-23 quốc gia Ả Rập Xê Út lần đầu tiên giành chức vô địch.
4 tháng 6: Cháy rừng nghiêm trọng ở ngoại ô Athens, Hy Lạp.
9 tháng 6: Động đất mạnh cường độ 8,4 Richter xảy ra ở hồ Baikal, Siberia, Nga
15 tháng 6: Microsoft chính thức ngừng hỗ trợ trình duyệt web Internet Explorer 11
22 tháng 6: Động đất mạnh ở Afghanistan làm 1,000 người thiệt mạng.
23 tháng 6: Đảng của Dickon Mitchell giành được đa số ghế trong cuộc tổng tuyển cử năm 2022 của Grenada, đánh bại đảng của Thủ tướng Keith Mitchell. Dickon Mitchell được bổ nhiệm làm Thủ tướng Grenada, sau khi Keith Mitchell từ chức vào ngày 24 tháng 6.
24 tháng 6:
Tòa án Tối cao Hoa Kỳ quy định rằng phá thai không phải là quyền được bảo vệ, lật ngược Roe kiện Wade và Planned Parenthood kiện Casey trong một cuộc bỏ phiếu từ 5 đến 4.
Ít nhất 23 người chết khi cố gắng vượt qua biên giới ở Melilla giữa Tây Ban Nha và Maroc.
Phi vụ triệu đô: Hàn Quốc chính thức lên sóng.
25 tháng 6:
Một vụ xả súng hàng loạt tại ba địa điểm ở Oslo, Na Uy nhằm vào một cuộc diễu hành tự hào LGBT đã giết chết hai người và làm bị thương hơn 20 người khác trong một hành động khủng bố Hồi giáo.
Chung kết Hoa hậu Chuyển giới Quốc tế 2022 tổ chức tại Thái Lan, Fuschia Anne Ravena giành chiến thắng trong cuộc thi này.
26 tháng 6:
Ít nhất 21 người được tìm thấy đã chết trong một hộp đêm ở Đông London, Nam Phi.
Các nhà lãnh đạo G7 tập trung cho một hội nghị thượng đỉnh ở Đức để nói về cuộc xâm lược Ukraine và ủng hộ lệnh cấm nhập khẩu vàng của Nga.
Colorado Avalanche đánh bại Tampa Bay Lightning để giành cúp Stanley.
27 tháng 6:
Ít nhất 14 người thiệt mạng và hơn 260 người khác bị thương do rò rỉ khí clo ở Aqaba, Jordan.
Ít nhất ba người thiệt mạng và hơn 50 người khác bị thương ở Hoa Kỳ sau khi một đoàn tàu trật bánh gần Mendon, Missouri.
Một tên lửa của Nga đã tấn công một trung tâm mua sắm ở Kremenchuk, Ukraine, khiến 20 người thiệt mạng và hơn 50 người khác bị thương.
Tại Hoa Kỳ, 51 người di cư đã chết được tìm thấy trong một xe kéo ở San Antonio, Texas.
28 tháng 6:
Thổ Nhĩ Kỳ đạt được một thỏa thuận với Phần Lan và Thụy Điển để xóa bỏ quyền phủ quyết của mình về việc cho phép họ gia nhập NATO.
Một hội nghị thượng đỉnh NATO được tổ chức tại Madrid, Tây Ban Nha, nơi các nhà lãnh đạo nói về sự giúp đỡ phòng thủ cho Ukraine sau cuộc xâm lược của Nga.
29 tháng 6 – Một số bị cáo bị tòa án ở Paris, Pháp kết tội vì vai trò của họ trong Các vụ tấn công Paris tháng 11 năm 2015.
30 tháng 6 – Trận chiến Đảo Rắn kết thúc với thắng lợi của Ukraine khi quân đội Nga rút khỏi hòn đảo.
Sự kiện > Tháng 11

1 tháng 11: Cuộc bầu cử lập pháp Israel năm 2022: Một khối cánh hữu với các đảng chính trị cực hữu do cựu Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu lãnh đạo đã giành được đa số 65 ghế cần thiết để thành lập chính phủ.
6 tháng 11 – 18 tháng 11: Hội nghị thượng đỉnh về biến đổi khí hậu của Liên Hợp Quốc năm 2022 (COP27) về Giảm thiểu biến đổi khí hậu diễn ra tại Sharm el-Sheikh, Ai Cập.
11 tháng 11: Cuộc tấn công của Nga vào Ukraina 2022: Các lực lượng Ukraina tái chiếm Kherson, thành phố lớn duy nhất bị Nga chiếm kể từ khi bắt đầu chiến tranh.
15 tháng 11:
Dân số thế giới đạt 8 tỷ.
Hội nghị thượng đỉnh G20 tại Bali năm 2022 tổ chức tại Bali, Indonesia.
Cuộc tấn công của Nga vào Ukraina 2022: Hai thường dân thiệt mạng khi tên lửa phát nổ bên trong Ba Lan gần làng Przewodów, gần biên giới với Ukraine. Ban đầu được cho là của Nga, cuộc điều tra xác định tên lửa có nguồn gốc từ Ukraine.
16 tháng 11: NASA tiến hành chuyến bay không người lái đầu tiên của Hệ thống tên lửa đẩy vũ trụ (SLS), tên lửa lớn nhất trong lịch sử. Viên nang Orion trên tàu sẽ quay quanh Mặt trăng trước khi quay trở lại Trái đất, như một minh chứng cho các sứ mệnh đã lên kế hoạch của con người.
18 tháng 11: Ít nhất 20 người đã thiệt mạng và 14 người bị thương khi một xe buýt nhỏ lao xuống một mương nước sâu tại miền Nam Pakistan.
19 tháng 11: Tưởng niệm đồng bào, cán bộ chiến sĩ hy sinh, tử vong trong đại dịch COVID-19.
20 tháng 11 – 18 tháng 12: Giải vô địch bóng đá thế giới 2022 tổ chức tại Qatar, đội tuyển bóng đá quốc gia Argentina lần thứ 3 giành chức vô địch.
25 tháng 11: Chung kết Hoa hậu Du lịch Quốc tế 2022 tổ chức tại Malaysia, Suphatra Kliangprom giành chiến thắng trong cuộc thi này.
29 tháng 11: Chung kết Hoa hậu Trái Đất 2022 tổ chức tại Philipines, Mina Sue Choi giành chiến thắng trong cuộc thi này.
30 tháng 11: Nguyên Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Trung Quốc, Chủ tịch nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, Giang Trạch Dân đã qua đời do bệnh bạch cầu và suy đa tạng.
Sự kiện > Tháng 12

13 tháng 12: Chung kết Hoa hậu Quốc tế 2022 tổ chức tại Nhật Bản, Jasmin Selberg giành chiến thắng trong cuộc thi này.
19 tháng 12: Tại Hội nghị đa dạng sinh học của Liên Hợp Quốc (COP15), gần 200 quốc gia đã đồng ý một thỏa thuận mang tính bước ngoặt nhằm bảo vệ 1/3 thiên nhiên của hành tinh vào năm 2030.
20 tháng 12 năm 2022 – 16 tháng 1 năm 2023: Giải vô địch bóng đá Đông Nam Á 2022 tổ chức tại Đông Nam Á, đội tuyển bóng đá quốc gia Thái Lan lần thứ 7 giành chức vô địch.
20 tháng 12: Giải thưởng VinFuture 2022 tổ chức tại Việt Nam.
24 tháng 12: Tổng tuyển cử Fiji năm 2022: Quốc hội Fiji bầu chọn Sitiveni Rabuka làm Thủ tướng Fiji, đánh bại Thủ tướng đương nhiệm Frank Bainimarama sau một cuộc bầu cử gây tranh cãi.
27 tháng 12: Bộ Y tế Uzbekistan cho biết ít nhất 18 trẻ em đã tử vong sau khi uống một loại thuốc dạng siro của hãng dược phẩm Ấn Độ Marion Biotech.
29 tháng 12:
Liên Hợp Quốc thông báo một số chương trình "quan trọng về thời gian" ở Afghanistan đã tạm thời dừng lại và cảnh báo nhiều hoạt động khác cũng có thể sẽ phải tạm dừng vì lý do lệnh cấm của chính quyền Taliban với các nữ nhân viên cứu trợ.
Một vụ hỏa hoạn đã xảy ra trên đường cao tốc ở thành phố Gwacheon, Hàn Quốc, vụ việc khiến ít nhất 5 người thiệt mạng và 37 người bị thương.
Benjamin Netanyahu tuyên thệ nhậm chức Thủ tướng Israel.
Mất

Bài chi tiết: Việt Nam 2022
Xem thêm thông tin: Thể loại:Mất năm 2022
Mất > Tháng 2

1 tháng 2:
Shintaro Ishihara, thống đốc thứ 33 của Tokyo. (s. 1932)
Lotfollah Safi Golpaygani, Thư ký Hội đồng Giám hộ người Iran. (s. 1919)
2 tháng 2: Monica Vitti, nữ diễn viên người Ý. (s. 1931)
3 tháng 2:
Christos Sartzetakis, Tổng thống thứ 4 của Hy Lạp (s. 1929)
Tường Vân, diễn viên kịch nói, Nghệ sĩ Ưu tú người Việt Nam (s. 1938)
Abu Ibrahim al-Hashimi al-Qurashi, Thủ lĩnh IS (s. 1976)
4 tháng 2:
Vũ Văn Thược, Thiếu tướng, là một sĩ quan cấp cao của Quân đội nhân dân Việt Nam. (s. 1928)
Hoàng Lan, diễn viên  Việt Nam (s. 1959)
5 tháng 2: Angélica Gorodischer, nhà văn người Argentina nổi tiếng với bộ sưu tập truyện ngắn (s. 1928)
6 tháng 2:
Lata Mangeshkar, ca sĩ và nhà soạn nhạc người Ấn Độ (s. 1929)
Ronnie Hellström, cầu thủ bóng đá Thụy Điển. (s. 1949)
George Crumb, nhà soạn nhạc người Mỹ.(s. 1929)
7 tháng 2: Zbigniew Namysłowski, nhạc sĩ và nhà soạn nhạc jazz người Ba Lan (s. 1939)
8 tháng 2: Luc Montagnier, nhà virus học người Pháp, đoạt Giải Nobel Sinh lý học hoặc Y học năm 2008 (s. 1932)
9 tháng 2:
Javier Gonzales, chính khách người Mỹ (s. 1966)
Johnny Ellis, là cựu thành viên đảng Dân chủ (s. 1960)
Y Phương, nhà văn  Việt Nam (s. 1948)
Bùi Đình Kế, Đại tá, Nhà Báo Việt Nam. (s. 1927)
10 tháng 2:
Tiến Hợi, diễn viên, Nghệ sĩ Ưu tú Việt Nam (s. 1959)
Manuel Esquivel, Thủ tướng thứ 2 của Belize (s. 1940)
Duvall Hecht, tay chèo người Mỹ, nhà xuất bản và nhà vô địch Olympic. (s. 1930)
11 tháng 2: Nguyễn Tài Tuệ, nhạc sĩ người Việt Nam (s. 1936)
12 tháng 2:
Lê Gia Hội, nghệ sĩ ưu tú, ca sĩ opera Việt Nam (s. 1939)
Ivan Reitman, đạo diễn và nhà sản xuất phim người Canada gốc Tiệp Khắc. (s. 1946)
Francis Xavier Sudartanta Hadisumarta, Giám mục người Indonesia của Giáo hội Công giáo Rôma (s. 1932)
14 tháng 2:
Daniel Passent, là nhà báo và nhà văn Ba Lan (s. 1938)
Borislav Ivkov, kiện tướng cờ vua Serbia. (s. 1933)
16 tháng 2;
Luigi De Magistris, hồng y Công giáo La Mã Ý. (s. 1926)
Gali Halvorsen, phi công quân sự Mỹ.(s. 1920)
17 tháng 2:
Vương Cảnh, nghệ sĩ cải lương Việt Nam (s. 1960)
Máté Fenyvesi, cầu thủ bóng đá và chính trị gia người Hungary.(s. 1933)
Surajit Sengupta, cầu thủ bóng đá người Ấn Độ (s. 1951)
19 tháng 2:
Dan Graham, nghệ sĩ thị giác người Mỹ (s. 1942)
Gary Brooker, ca sĩ, nhạc sĩ và nghệ sĩ dương cầm người Anh.(s. 1945)
Mimura Kakuichi, cầu thủ bóng đá Nhật Bản (s. 1931)
21 tháng 2:
Lê Tâm Quý (Li Xizuing), nhà tự vấn học của Việt Nam và Trung Quốc (s. 1951)
Celeste Sánchez Romero, nhà nghiên cứu nha khoa người México (s. 1990)
22 tháng 2:
Phạm Liêm, Thiếu tướng, sĩ quan cao cấp của Quân đội nhân dân Việt Nam. (s. 1928)
Mark Lanegan, ca sĩ, nhạc sĩ người Mỹ.(s. 1964)
23 tháng 2: Thanh Tú, nghệ sĩ cải lương người Việt Nam (s. 1939)
24 tháng 2:
Ngọc Đáng, Nghệ sĩ Ưu tú, nghệ sĩ cải lương người Việt Nam (s. 1951)
John Landy, Thống đốc thứ 26 của Victoria và người giành huy chương đồng Olympic. (s. 1930)
Sally Kellerman, diễn viên người Mỹ.(s. 1937)
26 tháng 2:
Pataratida Patcharawirapong, diễn viên người Thái Lan (s. 1984)
Inna Derusova, nữ quân y người Ukraina (s. 1970)
27 tháng 2: Ốc Bảo Bảo, diễn viên nhí người Việt Nam (s. 2003)
28 tháng 2: Abuzed Omar Dorda, thủ tướng thứ 18 của Libya.(s. 1944)
Mất > Tháng 11

1 tháng 11: Takeoff, rapper người Mỹ (s. 1994)
2 tháng 11:
Mauro Forghieri, kỹ sư cơ khí người Ý (s. 1935)
Nicholas Harding, họa sĩ người Úc gốc Anh (s. 1956)
Jambey Tashi, chính trị gia Ấn Độ (s. 1978)
Ela Bhatt, nhà hoạt động xã hội và Hiệu trưởng Gujarat Vidyapith (s. 1933)
4 tháng 11: Balakh Sher Mazari, Thủ tướng Pakistan (s. 1928)
5 tháng 11:
Karmenu Mifsud Bonnici, thứ 9 Thủ tướng Malta (s. 1933)
Aaron Carter, ca sĩ người Mỹ (s. 1987)
6 tháng 11: Edward C. Prescott, nhà kinh tế học người Mỹ Nobel (s. 1940)
8 tháng 11: Viktor Cherkesov, sĩ quan tình báo Nga (s. 1950)
9 tháng 11:
Werner Schulz, chính trị gia người Đức (s. 1950)
Gal Costa, ca sĩ người Brazil (s. 1945)
10 tháng 11: Kevin Conroy, diễn viên lồng tiếng người Mỹ (s. 1955)
11 tháng 11: Gallagher, diễn viên hài người Mỹ (s. 1946)
12 tháng 11:
Goran Kovačević, chính trị gia Serbia (s. 1970)
Mehran Karimi Nasseri, người tị nạn không quốc tịch gốc Iran (s. 1945)
Mohammad Nejatullah Siddiqi, nhà kinh tế Ấn Độ (s. 1931)
13 tháng 11: Heather Anderson, cầu thủ bóng đá Úc (s. 1994)
14 tháng 11: Aleksandr Sloboda, chính trị gia Belarus (s. 1920)
15 tháng 11:
Luiz Antônio Fleury Filho, chính trị gia người Brazil (s. 1949)
Frida, chú chó Mexico tìm kiếm và cứu nạn (s. 2009)
16 tháng 11:
Nasser Takmil Homayoun, nhà sử học Iran (s. 1936)
Christopher Duffy, nhà sử học quân sự Anh (s. 1936)
17 tháng 11:
Fred Brooks, nhà văn và nhà khoa học máy tính người Mỹ (s. 1931)
Aleksandr Gorshkov, vận động viên trượt băng nghệ thuật người Nga và nhà vô địch Olympic (s. 1946)
18 tháng 11: Ned Rorem, nhà soạn nhạc người Mỹ (s. 1923)
19 tháng 11: Greg Bear, nhà văn và họa sĩ minh họa khoa học viễn tưởng người Mỹ (s. 1951)
20 tháng 11: Gianni Bisiach, nhà báo và nhà văn người Ý (s. 1927)
21 tháng 11:
Nguyễn Văn Hùng, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương (s. 1964)
Gabriel Camargo Salamanca, chính trị gia Colombia (s. 1942)
Norrie Davidson, cầu thủ bóng đá người Scotland (s. 1934)
Michael Feingold, nhà phê bình người Mỹ (s. 1945)
30 tháng 11:
Vũ Oanh, Nguyên Ủy viên Bộ Chính trị khóa VII, Nguyên Bí thư Trung ương Đảng khóa VI, VII (s. 1924)
Giang Trạch Dân, Nguyên Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc, Nguyên Chủ tịch nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa (s. 1926)
Mất > Tháng 12

3 tháng 12: Jim Kolbe, chính trị gia người Mỹ (s. 1942)
5 tháng 12: Kirstie Alley, nữ diễn viên người Mỹ (s. 1951)
7 tháng 12: Chí Tâm, quán quân Tài tử miệt vườn 2019 người Việt Nam (s. 1979)
8 tháng 12: Miodrag Ješić, huấn luyện viên kiêm cầu thủ bóng đá Serbia (s. 1958)
9 tháng 12: Joseph Kittinger, sĩ quan Lực lượng Không quân Hoa Kỳ (s. 1928)
11 tháng 12: Angelo Badalamenti, nhà soạn nhạc người Mỹ (s. 1937)
12 tháng 12: Mirosław Hermaszewski, nhà du hành vũ trụ Ba Lan (s. 1941)
16 tháng 12:
Siniša Mihajlović, huấn luyện viên và cầu thủ bóng đá người Serbia (s. 1969)
Jose Maria Sison, nhà văn và nhà hoạt động người Philippines (s. 1939)
18 tháng 12: Terry Hall, nhạc sĩ và ca sĩ người Anh (s. 1959)
20 tháng 12: Subroto, Tổng thư ký thứ 16 và 19 của OPEC (s. 1923)
22 tháng 12: Anton Tkáč, vận động viên đua xe đạp Slovakia và nhà vô địch Olympic (s. 1951)
23 tháng 12:
George Cohen, cầu thủ bóng đá người Anh (s. 1939)
Maxi Jazz, nhạc sĩ người Anh (s. 1957)
24 tháng 12: Franco Frattini, chính trị gia và quan tòa người Ý (s. 1957)
27 tháng 12: Dominique Bentejac, vận động viên cưỡi ngựa Olympic Người Pháp (s. 1944)
28 tháng 12:
Sribhashyam Vijayasarathi, nhà văn Ấn Độ, nhà ngữ pháp tiếng Phạn, và nhà phê bình văn học. (s. 1936)
Arata Isozaki, kiến ​​trúc sư Nhật Bản (s. 1931)
29 tháng 12:
Ruggero Deodato, đạo diễn phim người Ý (s. 1939)
János Varga, đô vật Hungary và nhà vô địch Olympic (s. 1939)
Pelé, cầu thủ bóng đá người Brasil (s. 1940)
Edgar Savisaar, Thủ tướng thứ nhất của Chính phủ lâm thời Estonia (s. 1950)
30 tháng 12:
Janez Zemljarič, Thủ tướng thứ 9 của Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Slovenia (s. 1928)
Barbara Walters, nhà báo người Mỹ (s. 1929)
31 tháng 12: Giáo hoàng Biển Đức XVI, Giáo hoàng thứ 265 (s. 1927)
Các giải Nobel

Hóa học - Carolyn R. Bertozzi, Morten P. Meldal và Karl Barry Sharpless.
Kinh tế - Ben Bernanke, Douglas Diamond và Philip H. Dybvig
Văn học - Annie Ernaux.
Giải Nobel Hòa bình - Ales Bialiatski, Đài tưởng niệm và Trung tâm Tự do Dân sự.
Vật lý - Alain Aspect, John Clauser và Anton Zeilinger.
Sinh lý học hoặc Y học - Svante Pääbo.
Filip Bandžak

| Filip Bandžak |
| --- | --- |
Sinh: (1983-09-10)10 tháng 9 năm 1983 Pardubice, Cộng hòa Séc
Quốc tịch: Cộng hòa Séc
Tư cách công dân: Cộng hòa Séc
Filip Bandžak (phát âm tiếng Séc: [fɪˈlɪp banˈdʒak], sinh ngày 10 tháng 9 năm 1983) là một ca sĩ nhạc opera nổi tiếng của Cộng hòa Séc.
Đời sống cá nhân

Anh từng theo học tại trường Đại học Tây Séc, gần Plzeň và tốt nghiệp bằng thạc sĩ chuyên ngành tâm lý, văn hóa và âm nhạc.
Trong suốt sự nghiệp của mình, Bandžak đã đi lưu diễn ở một số nước như: Áo, Ý, Ba Lan, Hungary, Đức, Ukraine, Kazakhstan, Malaysia, Singapore, Trung Quốc và Canada.
Năm 2008 tại giải thanh nhạc quốc tế ở Ninh Ba, Trung Quốc, anh giành được giải thưởng đặc biệt.
Anh cũng được trao tặng giải thưởng đặc biệt trong cuộc thi Thanh nhạc Quốc tế Maria Callas tại Athens năm 2009.
Trong năm 2014, anh được trao giải thưởng "Gold Europe" của Liên minh châu Âu.
Barbara Ntambirweki

Barbara Ntambirweki Karugonjo là một luật sư, giảng viên học thuật và là nhà hoạt động người Uganda. Bà là giảng viên khoa luật tại Đại học Ngũ Tuần Uganda, một trường đại học tư thục ở nước này.
Bối cảnh và giáo dục

Ntambirweki có bằng Cử nhân Luật của Đại học Makerere, trường đại học công lập lâu đời nhất và lớn nhất của Uganda. Bà cũng có bằng Diploma về Thực hành Pháp lý từ Trung tâm Phát triển Luật. Bà lấy bằng Thạc sĩ Luật từ Đại học Cape Town ở Nam Phi.