stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Tự chủ
Triết học > Theo Kohlberg

Nhà tâm lý học người Mỹ Lawrence Kohlberg (1927-1987) tiếp tục các nghiên cứu về Piaget. Các nghiên cứu của ông đã thu thập thông tin từ các vĩ độ khác nhau để loại bỏ sự biến đổi văn hóa, và tập trung vào lý luận đạo đức, và không quá nhiều trong hành vi hoặc hậu quả của nó. Thông qua các cuộc phỏng vấn với các cậu bé vị thành niên và thanh thiếu niên, những người đã cố gắng và giải quyết "những tình huống khó xử về đạo đức", Kohlberg tiếp tục phát triển các giai đoạn phát triển đạo đức. Câu trả lời họ cung cấp có thể là một trong hai điều. Hoặc là họ chọn tuân theo một luật nhất định, nhân vật có thẩm quyền hoặc quy tắc nào đó hoặc họ chọn thực hiện các hành động sẽ phục vụ nhu cầu của con người nhưng lần lượt phá vỡ quy tắc hoặc mệnh lệnh đã cho này.
Tình huống khó xử về đạo đức phổ biến nhất được hỏi liên quan đến vợ của một người đàn ông sắp chết do một loại ung thư đặc biệt. Bởi vì thuốc quá đắt để người chồng mua được, và vì dược sĩ đã phát hiện và bán thuốc lại không có lòng trắc ẩn đối với anh chồng và chỉ muốn có lợi nhuận, anh ta đã đánh cắp nó. Kohlberg hỏi những cậu bé vị thành niên và thiếu niên này (10-, 13- và 16 tuổi) nếu họ nghĩ đó là những gì người chồng nên làm hay không nên làm. Do đó, tùy thuộc vào quyết định của họ, họ đã cung cấp câu trả lời cho Kohlberg về những lý lẽ và suy nghĩ sâu sắc hơn và xác định những gì họ coi trọng là quan trọng. Giá trị này sau đó xác định "cấu trúc" của lý luận đạo đức của họ.
Sự phát triển của trẻ

Tự chủ trong thời thơ ấu và thanh thiếu niên là khi người ta cố gắng đạt được ý thức về bản thân như một cá nhân riêng biệt, tự quản. Giữa độ tuổi 11, trong giai đoạn phát triển thứ hai của Erikson và Freud, cuộc khủng hoảng tâm lý xã hội xảy ra là sự tự chủ so với sự xấu hổ và nghi ngờ. Sự kiện quan trọng xảy ra trong giai đoạn này là trẻ em phải học cách tự chủ, và việc không làm như vậy có thể khiến trẻ nghi ngờ về khả năng của chính mình và cảm thấy xấu hổ. Khi một đứa trẻ trở nên tự chủ, nó cho phép chúng khám phá và có được những kỹ năng mới. Tự chủ có hai khía cạnh quan trọng trong đó có một thành phần cảm xúc, trong đó người ta dựa nhiều vào bản thân hơn là cha mẹ và thành phần hành vi nơi người ta đưa ra quyết định một cách độc lập bằng cách sử dụng phán đoán của họ. Các phong cách nuôi dạy trẻ ảnh hưởng đến sự phát triển tự chủ của trẻ. Nuôi con có thẩm quyền là cách tiếp cận thành công nhất, nơi cha mẹ tham gia vào việc tự chủ trao quyền phù hợp với độ tuổi và khả năng của họ. Tự chủ trong tuổi thiếu niên có liên quan chặt chẽ đến việc tìm kiếm bản sắc của họ. Ở tuổi vị thành niên, cha mẹ và các đồng nghiệp đóng vai trò là tác nhân ảnh hưởng. Ảnh hưởng ngang hàng ở tuổi vị thành niên sớm có thể giúp quá trình thanh thiếu niên dần dần tự chủ hơn bằng cách ít bị ảnh hưởng của cha mẹ hoặc bạn bè khi họ già đi. Ở tuổi thiếu niên, nhiệm vụ phát triển quan trọng nhất là phát triển ý thức tự chủ lành mạnh.
Tôn giáo

Trong Kitô giáo, quyền tự chủ được thể hiện như một sự tự quản một phần trên nhiều cấp độ quản lý nhà thờ. Trong lịch sử Kitô giáo, có hai loại tự trị cơ bản. Một số giáo xứ và tu viện quan trọng đã được trao quyền và đặc quyền tự trị đặc biệt, và ví dụ nổi tiếng nhất về tự trị tu viện là cộng đồng tu viện Chính thống Đông phương nổi tiếng trên Núi Arlington ở Hy Lạp. Mặt khác, quyền tự chủ hành chính của toàn bộ các tỉnh giáo hội trong suốt lịch sử bao gồm nhiều mức độ khác nhau của tự quản nội bộ.
Trong giáo hội của các Giáo hội Chính thống Đông phương, có một sự phân biệt rõ ràng giữa tự trị và tự trị, vì các nhà thờ chuyên quyền có quyền tự trị và độc lập hoàn toàn, trong khi mọi nhà thờ tự trị đều phải chịu một số nhà thờ tự trị nhất định. Vì mỗi nhà thờ tự trị đều có con đường lịch sử riêng để tự trị giáo hội, nên có những khác biệt đáng kể giữa các nhà thờ tự trị khác nhau về mức độ tự quản đặc biệt của họ. Ví dụ, các nhà thờ tự trị có thể có các giám mục cấp cao nhất của họ, chẳng hạn như một tổng giám mục hoặc đô thị, được bổ nhiệm hoặc xác nhận bởi tộc trưởng của nhà thờ mẹ mà từ đó họ được trao quyền tự trị, nhưng nói chung họ vẫn tự trị ở nhiều góc độ khác.
Trong lịch sử Kitô giáo phương Tây, câu hỏi về tự chủ giáo hội cũng là một trong những câu hỏi quan trọng nhất, đặc biệt là trong các thế kỷ đầu tiên của Kitô giáo, vì các tổng giám mục và đô thị ở Tây Âu thường phản đối khuynh hướng tập trung của Giáo hội Rome. Tính đến  năm 2019, Giáo hội Công giáo gồm 24 Giáo hội tự trị (sui iuris) hiệp thông với Tòa thánh. Các giáo phái Tin Lành khác nhau thường có quyền lực phi tập trung hơn, và các nhà thờ có thể tự trị, do đó có các quy tắc hoặc luật pháp của chính phủ, ở cấp quốc gia, địa phương hoặc thậm chí cá nhân.
Sartre mang đến khái niệm về vị thần Cartesian hoàn toàn tự do và tự trị. Ông nói rằng sự tồn tại có trước bản chất với thần là người tạo ra các tinh chất, sự thật vĩnh cửu và ý chí thiêng liêng. Sự tự do thuần khiết này của thần liên quan đến tự do và tự chủ của con người; nơi một con người không phải chịu những ý tưởng và giá trị tồn tại từ trước.
Theo tu chính án đầu tiên, tại Hoa Kỳ, chính phủ liên bang bị hạn chế trong việc xây dựng một Giáo hội quốc gia. Điều này là do sửa đổi đầu tiên công nhận quyền tự do của mọi người để tôn thờ đức tin của họ theo niềm tin của chính họ. Ví dụ, chính phủ Mỹ đã loại bỏ giáo hội khỏi "phạm vi quyền lực" của họ  do các tác động lịch sử của giáo hội đối với chính trị và thẩm quyền của họ đối với công chúng. Đây là sự khởi đầu của quá trình phá hủy. Các nhà thờ Tin lành ở Hoa Kỳ có tác động lớn đến văn hóa Mỹ, vào thế kỷ XIX, nơi họ tổ chức thành lập trường học, bệnh viện, trại trẻ mồ côi, cao đẳng, tạp chí, v.v. Điều này đã đưa ra thuật ngữ nổi tiếng, tuy nhiên, giải thích sai về sự tách biệt giữa giáo hội và nhà nước. Những giáo hội này đã mất sự hỗ trợ về mặt lập pháp và tài chính từ nhà nước.
Tôn giáo > Quá trình phá hủy ảnh hưởng

Sự thành lập đầu tiên bắt đầu với việc giới thiệu dự luật về quyền. Trong thế kỷ XX, do cuộc đại khủng hoảng những năm 1930 và sự hoàn thành của chiến tranh thế giới thứ hai, các nhà thờ Mỹ đã được hồi sinh. Cụ thể là các nhà thờ Tin lành. Đây là sự khởi đầu của sự thành lập thứ hai  là các nhà thờ đã trở nên phổ biến trở lại nhưng không có quyền lập pháp. Một trong những lý do chính tại sao các nhà thờ có được sự tham dự và phổ biến là do sự bùng nổ trẻ sơ sinh. Nơi những người lính trở về từ cuộc chiến tranh thế giới thứ hai và bắt đầu gia đình của họ. Dòng người mới sinh lớn đã mang đến cho các nhà thờ một làn sóng tín đồ mới. Tuy nhiên, những tín đồ này đã không giữ niềm tin giống như cha mẹ của họ và đưa ra các cuộc cách mạng chính trị và tôn giáo trong những năm 1960.
Trong những năm 1960, sự sụp đổ của trung lưu tôn giáo và văn hóa đã dẫn đến sự phá hủy thứ ba. Tôn giáo trở nên quan trọng đối với cá nhân và ít có khả năng là cộng đồng. Những thay đổi mang lại từ các cuộc cách mạng này đã làm tăng đáng kể quyền tự chủ cá nhân của các cá nhân do thiếu các hạn chế về cấu trúc mang lại cho họ sự tự do lựa chọn. Khái niệm này được gọi là "chủ nghĩa tự nguyện mới"  trong đó các cá nhân có quyền lựa chọn tự do về cách tôn giáo và lựa chọn tự do cho dù có tôn giáo hay không.
Sporobolus brockmanii

| Sporobolus brockmanii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Poales
Họ (familia): Poaceae
Chi (genus): Sporobolus
Loài (species): S. brockmanii
Danh pháp hai phần
Sporobolus brockmanii Stapf 
Sporobolus brockmanii là một loài thực vật có hoa trong họ Hòa thảo. Loài này được Stapf miêu tả khoa học đầu tiên năm 1907.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Sporobolus brockmanii”. Truy cập ngày 8 tháng 6 năm 2013.
Pales poecilochaeta

| Pales poecilochaeta> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Diptera
Họ (familia): Tachinidae
Chi (genus): Pales
Loài (species): P. poecilochaeta
Danh pháp hai phần
Pales poecilochaeta
Pales poecilochaeta là một loài ruồi trong họ Tachinidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 20 tháng 6 năm 2014.
↑  James E. O’Hara WORLD GENERA OF THE TACHINIDAE (DIPTERA) AND THEIR REGIONAL OCCURRENCE; Version 7; 10 december 2012
Sphagnum boyacanum

| Sphagnum boyacanum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Bryophyta
Lớp (class): Sphagnopsida
Bộ (ordo): Sphagnales
Họ (familia): Sphagnaceae
Chi (genus): Sphagnum
Loài (species): S. boyacanum
Danh pháp hai phần
Sphagnum boyacanum H.A. Crum, 1995 
Sphagnum boyacanum là một loài rêu trong họ Sphagnaceae. Loài này được H.A. Crum mô tả khoa học đầu tiên năm 1995.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Sphagnum boyacanum”. Truy cập ngày 11 tháng 6 năm 2014.
Pachnobia kolymae

| Pachnobia kolymae> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Noctuidae
Chi (genus): Pachnobia
Loài (species): P. kolymae
Danh pháp hai phần
Pachnobia kolymae Herz, 1902 
Pachnobia kolymae là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Pachnobia kononis

| Pachnobia kononis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Noctuidae
Chi (genus): Pachnobia
Loài (species): P. kononis
Danh pháp hai phần
Pachnobia kononis Matsumura, 1925 
Pachnobia kononis là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Oxyopes camponis

| Oxyopes camponis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Oxyopidae
Chi (genus): Oxyopes
Loài (species): O. camponis
Danh pháp hai phần
Oxyopes camponis Strand, 1915 
Oxyopes camponis là một loài nhện trong họ Oxyopidae.
Loài này thuộc chi Oxyopes. Oxyopes camponis được Embrik Strand miêu tả năm 1915.
Chú thích

↑  Platnick, Norman I. (2010): The world spider catalog, version 10.5. American Museum of Natural History.
Venezillo saldanhae

| Venezillo saldanhae> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Lớp (class): Malacostraca
Bộ (ordo): Isopoda
Họ (familia): Armadillidae
Chi (genus): Venezillo
Loài (species): V. saldanhae
Danh pháp hai phần
Venezillo saldanhae (Barnard, 1932) 
Venezillo saldanhae là một loài chân đều trong họ Armadillidae. Loài này được Barnard miêu tả khoa học năm 1932.
Chú thích

↑  Schotte, M. (2010). Venezillo saldanhae (Barnard, 1932). In: Schotte, M., Boyko, C.B, Bruce, N.L., Poore, G.C.B., Taiti, S., Wilson, G.D.F. (Eds) (2010). World Marine, Freshwater and Terrestrial Isopod Crustaceans database. Gebaseerd op informatie uit het Cơ sở dữ liệu sinh vật biển, te vinden op http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=264089
Trương Đễ

| Trương Đễ |
| --- | --- |
Tên chữ: Cự Tiên
Thông tin cá nhân
Sinh: 
Ngày sinh: 236
Nơi sinh: Tương Dương
 
Mất: 
Ngày mất: 280
Nơi mất: Hòa
 
Giới tính: nam
Nghề nghiệp: chính khách
Quốc tịch: Đông Ngô
x • t • 
Trương Đễ (chữ Hán: 张悌, ? – 280), tên tự là Cự Tiên, người huyện Tương Dương , là thừa tướng cuối cùng của nhà Đông Ngô thời Tam Quốc trong lịch sử Trung Quốc.
Cuộc đời

Đễ sớm có danh vọng, không rõ xuất thân cũng như hoạt động thiếu thời của ông. Thời Ngô Cảnh đế Tôn Hưu, ông được làm Đồn kỵ hiệu úy. Khi nhà Tào Ngụy tấn công Thục Hán (263), người Đông Ngô đều cho rằng quân Ngụy sẽ thất bại, ngay cả thắng lợi thì nước Ngụy cũng sẽ kiệt quệ, họ Tư Mã nhất định sẽ bị lật đổ; Trương Đễ phản bác, nhận xét tình hình nước Ngụy hiện tại hùng mạnh hơn trước rất nhiều, còn Thục Hán thì quá suy yếu, quân Ngụy thắng hay bại cũng không ảnh hưởng đến chính quyền của họ Tư Mã. Mọi người chê cười Đễ, nhưng quân Ngụy quả nhiên đánh bại Thục Hán rất thuận lợi.
Năm 279 thời Ngô Mạt đế Tôn Hạo, Đễ đang ở chức Quân sư được thăng làm thừa tướng, phong Sơn Đô hầu  .
Năm 280, quân nhà Tấn tiến đánh Đông Ngô, Mạt đế sai Đễ chỉ huy Thẩm Oánh, Gia Cát Tịnh cùng 3 vạn quân kháng cự. Đễ đến Ngưu Chử, Oánh kiến nghị đợi thủy quân Tấn từ Thục đến để quyết chiến, nhưng ông sợ người Ngô thấy kẻ địch mấy mặt kéo đến thì lòng quân sẽ sợ hãi mà rời rã, không đánh tự tan , nên tiếp tục vượt Trường Giang, đón đánh tướng Tấn là Vương Hồn, Chu Tuấn ở Bản Kiều  . Quân Ngô đại bại, Gia Cát Tịnh mấy lần khuyên Đễ cùng chạy, ông nhất định không nghe, nên bị quân Tấn giết chết .
Chú thích

↑  Nay là Tương Dương, Hồ Bắc
↑  Lưu Hướng – Thuyết Uyển quyển 15, thiên Chỉ vũ: Tần Chiêu vương trong buổi chầu sớm than rằng: “Ôi kiếm Sở sắc bén, hát tuồng vụng về. Ôi kiếm sắc bén thời binh sĩ lắm kẻ mạnh tợn, hát tuồng vụng về thời lo nghĩ xa xôi đấy; ta sợ Sở đang mưu tính Tần vậy!”
↑  Gia Cát Tịnh là con trai của Gia Cát Đản, Đản là em họ của Gia Cát Cẩn ở Đông Ngô, Gia Cát Lượng ở Thục Hán. Đản chỉ là tướng lãnh bậc trung; Cẩn và con trai Gia Cát Khác làm đến Đại tướng quân, chưa từng làm thừa tướng; Lượng là thừa tướng nhà Thục Hán, nhưng Lượng (sinh năm 181, đi sứ Giang Đông năm 208, vào Xuyên năm 212) và Trương Đễ (mất năm 280) có khoảng cách tuổi tác tương đối lớn. Vì thế người viết không rõ chi tiết này
Trần Diễn (nhà Minh)

| Trần Diễn  |
| --- | --- |
Tên chữ: Phát Thánh
Tên hiệu: Tán Hoàng
Thông tin cá nhân
Sinh: 
Ngày sinh: không rõ
Nơi sinh: Thành Đô
 
Mất: 1644
Giới tính: nam
Nghề nghiệp: chính khách
Quốc tịch: nhà Minh
x • t • 
Trần Diễn (chữ Hán: 陈演, ? – 1644), tự Phát Thánh, hiệu Tán Hoàng, người Tỉnh Nghiên ,   một trong những Nội các thủ phụ thời Sùng Trinh cuối đời Minh.
Tiểu sử

Ông nội là Trần Hiệu, thời Minh Thần Tông tham gia chiến tranh Nhâm thìn, làm Ngự sử giám chinh Uy quân, mất ở Triều Tiên, được tặng Quang lộc khanh. Năm Thiên Khải thứ 2 (1622) thời Minh Hy Tông, Diễn đỗ tiến sĩ, được gia nhập Hàn lâm viện, làm Thứ cát sĩ, thụ chức Biên tu. Thời Sùng Trinh, Diễn đã trải qua các chức vụ: Thiếu chiêm sự, Chưởng Hàn Lâm viện, Trực giảng diên. Tháng giêng ÂL năm Sùng Trinh thứ 13 (1640), Diễn được thăng làm Lễ bộ hữu thị lang, Hiệp lý chiêm sự phủ.
Tháng 4 ÂL năm ấy, Diễn đối đáp vừa ý Sùng Trinh đế, được thăng làm Lễ bộ tả thị lang kiêm Đông các đại học sĩ, tiến vào Nội các. Năm thứ 14 (1641), Diễn được thăng làm Lễ bộ thượng thư, đổi làm Văn Uyên các đại học sĩ. Năm thứ 15 (1642), Diễn nhờ trấn áp nghĩa quân ở Sơn Đông, được gia hàm Thái tử thiếu bảo, đổi làm Hộ bộ thượng thư, Vũ Anh điện đại học sĩ. Tháng 5 ÂL năm thứ 16 (1643), Diễn được thay Chu Duyên Nho làm Thủ phụ của Nội các. Tháng giêng ÂL năm sau (1644), Diễn có kết quả khảo sát tốt, được gia Thiếu bảo, đổi làm Lại bộ thượng thư, Kiến Cực điện đại học sĩ.
Tháng 2 ÂL cùng năm, nghĩa quân Lý Tự Thành uy hiếp kinh thành, Diễn xin từ chức, Sùng Trinh đế đồng ý. Tháng 3 ÂL, nghĩa quân chiếm được thành, Diễn bị giam trong doanh trại của tướng nghĩa quân là Lưu Tông Mẫn. Sử cũ chép: nhờ giao nộp rất nhiều bạc, Diễn được tha chết; dã sử chép: tên đầy tớ của Diễn oán chủ, tố cáo với nghĩa quân nơi ông chôn giấu kho tàng, khiến nghĩa quân tức giận, tra tấn ông rất tàn bạo. Ngày 12 tháng 4 ÂL, Lý Tự Thành rút chạy khỏi Bắc Kinh, e ngại quan viên nhà Minh sẽ là hậu hoạn, bèn giết sạch bọn họ, Diễn cũng bị hại.
Tính cách

Diễn kém tài, ít học, nhưng khéo thiết lập quan hệ. Mới gia nhập Hàn Lâm viện, Diễn đã cấu kết với hoạn quan. Nhờ hoạn quan dò biết câu hỏi, Diễn trả lời vừa ý hoàng đế, được gia nhập Nội các.  Về sau Diễn thay Chu Duyên Nho làm thủ phụ, nhờ hoạn quan súc siểm với hoàng đế, đuổi khéo Vương Ứng Hùng – đồng minh chánh trị của Duyên Nho.
Diễn tính hèn hạ, lại cay nghiệt; ghét Phó đô ngự sử Phòng Khả Tráng, Hà Nam đạo Trương Huyên không ăn cánh với mình, gièm pha với Sùng Trinh đế, đẩy họ vào ngục.
Đánh giá

Diễn thay Chu Duyên Nho làm Nội các thủ phụ, trở thành người được Sùng Trinh đế tín nhiệm nhất, quan viên trong triều kéo nhau nương tựa ông. Nhưng đương lúc nước nhà nguy cấp, Diễn chẳng những không đóng góp gì cho chánh sự, mà còn vơ vét tài sản cho riêng mình,  tìm cách xoa dịu hoàng đế cho qua mọi việc.
Nghĩa quân Lý Tự Thành ngày càng đến gần Bắc Kinh, mọi người đề nghị Ngô Tam Quế ở mặt bắc lui về hỗ trợ, Diễn kiên trì phản đối. Đến khi tình hình nguy ngập, Sùng Trinh đế đồng ý gọi Ngô Tam Quế, Diễn không an lòng, xin từ chức, mà đế vẫn u mê, đãi ngộ ông trọng hậu.  Đến khi quan viên đua nhau kể tội Diễn, đế mới tỉnh ngộ.
Diễn đã rời chức, nhưng chưa thể rời khỏi kinh thành, vì khối tài sản trong nhà quá lớn, bỏ lại thì đáng tiếc, chuyển đi thì e ngại khắp nơi loạn lạc. Cứ lần lữa mãi cho đến khi nghĩa quân tiến vào Bắc Kinh, Diễn trở thành tù nhân, hối hận đã muộn.   Dã sử kể rằng vào lúc kinh thành thất thủ, Diễn ảo tưởng vẫn được an lành sau khi nhà Minh sụp đổ.
Chú thích

↑  “中国历代宰相传略”. Google Books. Truy cập 23 tháng 8 năm 2016.
↑  Nay là huyện Tỉnh Nghiên, địa cấp thị Lạc Sơn, Tứ Xuyên
↑  Nguyên văn: 考满/khảo mãn, là chế độ khảo sát đối với quan viên đời Minh, Thanh. Kết quả được chia làm 3 đẳng: xứng chức, bình thường và không xứng chức
↑  Nguyên văn: 入馆/nhập quán. Quán là sở quan, ở đây ý nói Tam quán; vì vậy Nhập quán nghĩa là tiến vào đảm nhiệm quan chức phục vụ trong tam quán. Đời Tống, tam quán là Sử quán, Chiêu Văn quán, Tập Hiền viện, riêng lấy Quảng Văn, Thái Học, Luật Học cũng gọi là tam quán, phụ trách giáo dục
↑  Theo Minh sử – Vương Ứng Hùng truyện, Chu Duyên Nho trở lại làm Nội các thủ phụ, e ngại bọn ngự sử không ăn cánh với mình, ra sức tiến cử Ứng Hùng, để Ứng Hùng giúp ông ta chống đỡ dư luận. Nhưng Ứng Hùng chưa về thì Duyên Nho đã bị bãi chức, lại thêm bọn hoạn quan vạch trần mối quan hệ của hai người Duyên Nho – Ứng Hùng, khiến Sùng Trinh đế không gặp Ứng Hùng. Ứng Hùng xin gặp đế không được, xin về quê thì được đáp ứng ngay, nên xấu hổ ra đi
↑  Nguyên văn: 下吏/hạ lại, nghĩa là giao cho quan lại tư pháp thẩm vấn
↑  Nguyên văn: 彩币四表里/thải tệ tứ biểu lý. Thải tệ là tiền tệ nói chung, ở đây ý nói tài chính nhà Minh suy kiệt, triều đình tận dụng nhu cầu của dân gian để phát hành nhiều loại công văn có giá trị như hối phiếu; biểu ý nói xa, lý ý nói gần
↑  Tiều sử thông tục diễn nghĩa (樵史通俗演义), quen gọi là Tiều sử hay Tiều sử diễn nghĩa là một bộ tiểu thuyết chương hồi được xuất bản vào đầu đời Thanh. Tác phẩm này về mặt văn học không quá xuất sắc, nhưng về mặt sử học lại được đánh giá cao. Nhiều truyện ký đương thời như Minh quý bắc lược (明季北略), Bình khấu chí (平寇志), Tiểu thiển kỷ niên (小腆纪年), Đào hoa phiến (桃花扇) trích dẫn tác phẩm này
↑  Rồng không có đuôi ý nói vương triều lâm nguy. Theo Liệt nữ truyện – Biện thông: Sở xử Trang điệt kể rằng Sở Khoảnh Tương vương thay ngôi của cha mình là Sở Hoài Vương, tiếp tục tin dùng các gian thần của Hoài Vương là Tử Lan và Cận Thượng, tuần du vui thú, không lo chánh sự, bé gái 12 tuổi họ Trang (Trang điệt) nhân lúc Khoảnh Tương vương xuất tuần, tìm gặp mà can rằng rằng: "大鱼失水, 有龙无尾, 墙欲内崩, 而王不视/đại ngư thất thủy, hữu long vô vĩ, tường dục nội băng, nhi vương bất thị/cá lớn mất nước, có rồng không đuôi, tường muốn vỡ lỡ, mà vương không thấy." (về sau Trang điệt được lập làm phu nhân của Khoảnh Tương vương, địa vị chỉ kém Trịnh Tụ, gọi là Trang cơ)
Urcuit

| --- | --- |
 Urcuit
Urcuit

Hành chính
Quốc gia:  Pháp
Vùng: Nouvelle-Aquitaine
Tỉnh: Pyrénées-Atlantiques
Quận: Bayonne
Tổng: Saint-Pierre-d’Irube
Xã (thị) trưởng: Barthélémy Bidégaray (2008–2014)
Thống kê
Độ cao: 0–66 m (0–217 ft) (bình quân 50 m (160 ft)[chuyển đổi: tùy chọn không hợp lệ])
Diện tích đất1: 13,69 km2 (5,29 dặm vuông Anh)
Nhân khẩu2: 2.053  (2006)
 - Mật độ: 150/km2 (390/sq mi)
INSEE/Mã bưu chính: 64540/ 64990
1 Dữ liệu địa chính Pháp loại trừ các hồ và ao lớn hơn 1 km² (0.386 dặm vuông hoặc 247 acre) cũng như các cửa sông.
2 Dân số không tính hai lần: cư dân của nhiều xã (ví dụ, các sinh viên và quân nhân) chỉ tính một lần.
Urcuit (Basque Urketa) là một xã thuộc tỉnh Pyrénées-Atlantiques trong vùng Nouvelle-Aquitaine miền tây nam nước Pháp.
Tái Hãn

| Tái Hãn khu |
| --- | --- |
—  Khu  —
 

 

Tái Hãn khu
Quốc gia: Trung Quốc
Khu tự trị: Nội Mông Cổ
Địa cấp thị: Hohhot
Diện tích
 • Tổng cộng: 1.013 km2 (391 mi2)
Dân số 
 • Tổng cộng: 360,000 (2.004)
 • Mật độ: 355,4/km2 (920/mi2)
Múi giờ: Giờ chuẩn Trung Quốc (UTC+8)
Mã bưu chính: 010020 
Mã điện thoại: 471 
Tái Hãn (giản thể: 赛罕区; phồn thể: 賽罕區; bính âm: Sàihǎn Qū) là một khu (quận) của địa cấp thị Hohhot, khu tự trị Nội Mông Cổ, Trung Quốc.
Nhai đạo

Nhân dân Lộ (人民路街道)
Đại Học Tây Lộ (大学西路街道)
Ô Lan Sát Bố Lộ (乌兰察布路街道/Ulaan Chab)
Đại Học Đông Lộ (大学东路街道)
Trung Chuyên Lộ (中专路街道)
Trấn

Xảo Báo (巧报镇)
Du lâm (榆林镇)
Ba Ngạn (巴彦镇)
Hoàng Hiệp Thiểu (黄合少镇)
Kim Hà (金河镇)
Hương

Tây Bả Sách (西把栅乡)
Tuyên phi (Khang Hy)

| Thanh Thánh Tổ Tuyên phi 清聖祖宣妃 |
| --- | --- |
Khang Hi Đế phi 
Thông tin chung
Sinh: sau năm 1670 Khoa Nhĩ Thấm, Mông Cổ
Mất: 1736 Ninh Thọ cung, Tử Cấm Thành, Bắc Kinh
An táng: Phi viên tẩm của Cảnh lăng
Phu quân: Thanh Thánh Tổ Khang Hi Hoàng đế
Tước hiệu: [Tần cấp Quý nhân; 嬪級貴人] [Hàm Phúc cung Cách cách; 咸福宮格格] [Tuyên phi; 宣妃]
Thân phụ: Hòa Tháp
Tuyên phi Bát Nhĩ Tế Cát Đặc thị (chữ Hán: 宣妃博爾濟吉特氏; ? - 1736), Khoa Nhĩ Thấm Mông Cổ, là một phi tần của Thanh Thánh Tổ Khang Hi Hoàng đế.