stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Virus Ebola

Về bệnh do virus Ebola gây ra, xem bài Bệnh virus Ebola. Về dòng sông ở Cộng hòa Dân chủ Congo, xem Ebola (sông)
| Virus Ebola |
| --- | --- |

Phân loại virus
Nhóm: Nhóm V ((-)ssRNA)
Bộ (ordo): Mononegavirales
Họ (familia): Filoviridae
Chi (genus): Ebolavirus
Loài (species): Zaire ebolavirus
Ebola (tiếng Anh: Ebola virus, viết tắt: EBOV) là loại virus có một bộ mã di truyền RNA chuỗi âm không phân đoạn chứa 7 genes cấu trúc và điều hòa. Virus Ebola gây bệnh sốt xuất huyết ở người và các loài linh trưởng khác. EBOV là một trong nhóm 4 tác nhân gây bệnh nguy hiểm nhất theo Tổ chức Y tế Thế giới, Viện Y tế Hoa Kỳ/Viện Bệnh truyền nhiễm và Dị ứng Hoa Kỳ (National Institute of Allergy and Infectious Diseases), trong danh mục yếu tố khủng bố sinh học của Trung tâm kiểm soát và Phòng chống bệnh Hoa Kỳ (Centers for Disease Control and Prevention), và trong danh sách chất độc sinh học cần kiểm soát của Australia Group.
Bệnh do virus Ebola (EVD) hay sốt xuất huyết Ebola (EHF) là bệnh do virus Ebola gây ra ở người. Các triệu chứng thường khởi phát sau khi bị nhiễm virus từ 2 ngày đến 3 tuần như: Sốt, đau họng, đau bắp cơ, và nhức đầu. Sau đó thường xuất hiện các triệu chứng buồn nôn, nôn ói, và tiêu chảy, kèm theo các chức năng gan và thận cũng bị suy giảm. Ở giai đoạn này, một số người bắt đầu có các triệu chứng xuất huyết. Bệnh Ebola giống như sốt rét nhưng không phải. Đã từng xảy ra dịch bệnh Virus Ebola vào năm 1976 và năm 2014 tại châu Phi.
Aleksandr Nikolayevich Skryabin

| Aleksandr Nikolayevich SkryabinАлекса́ндр Никола́евич Скря́бин |
| --- | --- |

Thông tin cá nhân
Sinh: 
Ngày sinh: 25 tháng 12, 1871
Nơi sinh: Moskva
 
Mất: 
Ngày mất: 14 tháng 4, 1915
Nơi mất: Moskva
Nguyên nhân: nhiễm trùng huyết
 
An nghỉ: Nghĩa trang Novodevichy
Nơi cư trú: Moskva
Giới tính: nam
Quốc tịch: Đế quốc Nga
Nghề nghiệp: nhà soạn nhạc, nghệ sĩ dương cầm, giảng viên đại học
Gia đình: 
Bố: Nikolay Skryabin
Mẹ: Lyubov Petrovna Shchetinina
Hôn nhân: Tatiana Schlözer, Vera Scriabina
Con cái: Julian Scriabin, Ariadna Scriabina, Marina Scriabine
 
Thầy giáo: Nikolai Zverev, Vasily Safonov, Anton Stepanovich Arensky, Sergei Taneyev
Học sinh: Alfred La Liberté
Lĩnh vực: chủ nghĩa tượng trưng, giao hưởng, sonata, nhạc cổ điển

Sự nghiệp nghệ thuật
Đào tạo: Học viện Âm nhạc Quốc gia Moskva
Trào lưu: tượng trưng Nga
Nhạc cụ: dương cầm
 
 
 Ảnh hưởng bởi Frédéric Chopin 
Chữ ký

http://www.scriabinsociety.com
Aleksandr Nikolayevich Skryabin trên IMDb
x • t • 
Aleksandr Nikolayevich Skryabin hay Alexander Scriabin (tiếng Nga: Алекса́ндр Никола́евич Скря́бин); sinh ngày 6 tháng 1 năm 1872 - mất ngày 27 tháng 4 năm 1915 là nhà soạn nhạc, nghệ sĩ dương cầm người Nga. Ông là nhà soạn nhạc trong thời kỳ chuyển giao giữa âm nhạc Lãng mạn và Hiện đại.
Epacris serpyllifolia

| Epacris serpyllifolia> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Ericales
Họ (familia): Ericaceae
Chi (genus): Epacris
Loài (species): E. serpyllifolia
Danh pháp hai phần
Epacris serpyllifolia R. Br. 
Epacris serpyllifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Thạch nam. Loài này được R.Br. mô tả khoa học đầu tiên năm 1810.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Epacris serpyllifolia”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Ononis peyerimhoffii

| Ononis peyerimhoffii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Fabales
Họ (familia): Fabaceae
Chi (genus): Ononis
Loài (species): O. peyerimhoffii
Danh pháp hai phần
Ononis peyerimhoffii Batt. 
Ononis peyerimhoffii là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được Batt. miêu tả khoa học đầu tiên.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Ononis peyerimhoffii”. Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2013.
Vụ sập trường học Lagos 2019

| --- | --- |
Thời điểm: 13 tháng 3 năm 2019
Số người tử vong: 20
Số người bị thương: 40
Vào ngày 13 tháng 3 năm 2019, một tòa nhà ba tầng ở khu vực Ita Faaji ở Lagos, Nigeria đã bị sập công trình, làm 20 người chết và hơn 40 người bị mắc kẹt. Một trường học, chứa 100 sinh viên, nằm trên câu chuyện thứ ba của tòa nhà, dẫn đến câu chuyện đạt được độ phủ sóng đáng kể trên các phương tiện truyền thông địa phương và quốc tế.
Chú thích

1 2  “Children killed in Lagos school collapse”. ngày 13 tháng 3 năm 2019. Truy cập ngày 13 tháng 3 năm 2019.
↑  Searcey, Dionne (ngày 13 tháng 3 năm 2019). “Dozens of Children Trapped in Building Collapse in Lagos, Nigeria”. The New York Times. ISSN 0362-4331. Truy cập ngày 13 tháng 3 năm 2019.
↑  Olukoya, Sam (ngày 13 tháng 3 năm 2019). “School building collapses in Nigeria with scores said inside”. AP NEWS. Truy cập ngày 13 tháng 3 năm 2019.
↑  “African Daily Voice (ADV)”. African Daily Voice (ADV). Truy cập ngày 13 tháng 3 năm 2019.[liên kết hỏng]
Erentxun

Erentxun là một đô thị trong tỉnh Araba (Álava), thuộc Xứ Basque, phía bắc Tây Ban Nha.
Eriauchenius

| Eriauchenius> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Archaeidae
Chi (genus): Eriauchenius O. P.-Cambridge,1881
Loài (species): Eriauchenius
Eriauchenius là một chi nhện trong họ Archaeidae. Met uizondering van de Eriauchenius cornutus, die in Nam Phi voorkomt, komen alle soorten uitsluitend voor op Madagaskar.
Các loài

Chi này gồm các loài:
Eriauchenius ambre Wood, 2008
Eriauchenius anabohazo Wood, 2008
Eriauchenius borimontsina Wood, 2008
Eriauchenius bourgini (Millot, 1948)
Eriauchenius cornutus (Lotz, 2003)
Eriauchenius gracilicollis (Millot, 1948)
Eriauchenius griswoldi Wood, 2008
Eriauchenius halambohitra Wood, 2008
Eriauchenius jeanneli (Millot, 1948)
Eriauchenius lavatenda Wood, 2008
Eriauchenius legendrei (Platnick, 1991)
Eriauchenius namoroka Wood, 2008
Eriauchenius pauliani (Legendre, 1970)
Eriauchenius ratsirarsoni (Lotz, 2003)
Eriauchenius spiceri Wood, 2008
Eriauchenius tsingyensis (Lotz, 2003)
Eriauchenius vadoni (Millot, 1948)
Eriauchenius voronakely Wood, 2008
Eriauchenius workmani O. P.-Cambridge, 1881
Chú thích

↑  Cambridge, O. P.-. (1881) On some new genera and species of Araneidea. Proc. zool. Soc. Lond. 1881: 765-775.
↑  Platnick, N. I. (2012) The world spider catalog, version 12.5. American Museum of Natural History. DOI: 10.5531/db.iz.0001.
Göller, Doğubayazıt

| Göller |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
GöllerVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Ağrı
Huyện: Doğubayazıt
Dân số (2011)
 • Tổng cộng: 119 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Mã bưu chính: 04400 
Göller là một xã thuộc huyện Doğubayazıt, tỉnh Ağrı, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 119 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Ağrı”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Lưu trữ bản gốc ngày 16 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 17 tháng 9 năm 2012.Quản lý CS1: bot: trạng thái URL ban đầu không rõ (liên kết)
Wallichia nana

| Wallichia nana> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
(không phân hạng): Commelinids
Bộ (ordo): Arecales
Họ (familia): Arecaceae
Chi (genus): Wallichia
Loài (species): W. nana
Danh pháp hai phần
Wallichia nana Griff. 
Wallichia nana là loài thực vật có hoa thuộc họ Arecaceae. Loài này được Griff. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1845.
Ҷ

Che với nét gạch đuôi (Ҷ ҷ, chữ nghiêng: Ҷ ҷ) là một chữ cái trong bảng chữ cái Kirin. Hình dạng của nó bắt nguồn từ chữ cái Kirin Che (Ч ч Ч ч). Trong hệ thống Latinh hóa ISO 9, Che với nét gạch đuôi được phiên âm thành chữ cái Latinh C với móc đuôi (Ç ç).
Che với nét gạch đuôi được sử dụng trong bảng chữ cái của các ngôn ngữ sau:
| Ngôn ngữ | Phát âm | Latinh hóa |
| --- | --- | --- |
| Tiếng Abkhaz | /t͡ʃʼ/ | č̢ |
| Tiếng Shughni | /d͡ʒ/ | j (chữ Latinh tương đương) |
| Tiếng Tajik | /d͡ʒ/ | ç, j |
| Tiếng Wakhi | /d͡ʒ/ | ǰ (chữ Latinh tương đương) |
Che với nét gạch đuôi trong các bảng chữ cái Kirin khác tương ứng với các chữ ghép ⟨дж⟩ hay ⟨чж⟩, hay với các chữ cái Kirin Dzhe (Џ џ), Che với nét dọc (Ҹ ҹ), Khakassia Che (Ӌ ӌ), Zhe với dấu trăng (Ӂ ӂ), Zhe với dấu hai chấm (Ӝ ӝ), hay Zhje (Җ җ).
Trong phương ngữ Surgut của tiếng Khanty và tiếng Tofa, che với nét gạch đuôi đôi khi được sử dụng thay cho che với móc, là chữ cái chưa được mã hóa trong Unicode.
Mã máy tính

| Kí tự | Ҷ | Ҷ | ҷ | ҷ |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Tên Unicode | CYRILLIC CAPITAL LETTER CHE WITH DESCENDER | CYRILLIC CAPITAL LETTER CHE WITH DESCENDER | CYRILLIC SMALL LETTER CHE WITH DESCENDER | CYRILLIC SMALL LETTER CHE WITH DESCENDER |
| Mã hóa ký tự | decimal | hex | decimal | hex |
| Unicode | 1206 | U+04B6 | 1207 | U+04B7 |
| UTF-8 | 210 182 | D2  B6 | 210 183 | D2  B7 |
| Tham chiếu ký tự số | &#1206; | &#x4B6; | &#1207; | &#x4B7; |
Villeurbanne

| --- | --- |
 Villeurbanne
Villeurbanne

Hành chính
Quốc gia:  Pháp
Vùng: Auvergne-Rhône-Alpes
Tỉnh: Rhône
Quận: Lyon
Tổng: Villeurbanne-Centre, Villeurbanne-Nord, and Villeurbanne-Sud
Xã (thị) trưởng: Jean-Paul Bret (2001–2014)
Thống kê
Độ cao: 165–189 m (541–620 ft) (bình quân 181 m (594 ft)[chuyển đổi: tùy chọn không hợp lệ])
Diện tích đất1: 14,52 km2 (5,61 dặm vuông Anh)
Nhân khẩu2: 139.596  (2006)
 - Mật độ: 9.614/km2 (24.900/sq mi)
INSEE/Mã bưu chính: 69266/ 69100
1 Dữ liệu địa chính Pháp loại trừ các hồ và ao lớn hơn 1 km² (0.386 dặm vuông hoặc 247 acre) cũng như các cửa sông.
2 Dân số không tính hai lần: cư dân của nhiều xã (ví dụ, các sinh viên và quân nhân) chỉ tính một lần.
Gratte-Ciel (1934) in Villeurbanne
Villeurbanne là một xã trong tỉnh Rhône thuộc vùng Auvergne-Rhône-Alpes phía đông nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 181 mét trên mực nước biển.
Thị trấn nằm ở đông nam Lyon.
Kết nghĩa

| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
|   Abanilla, Tây Ban Nha  Mahilyow, Belarus   |   Apovian, Armenia  Khabarovsk, Nga    |   Bat Yam, Israel   |
Cư dân nổi bật

Laure Manaudou, vận động viên bơi lội.
Henri Cochet, tuyển thủ tennis.
Mourad Benhamida, cầu thủ bóng đá.
Guatteria sessiliflora

| Guatteria sessiliflora> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Mesangiospermae
Phân lớp (subclass): Magnoliidae
Bộ (ordo): Magnoliales
Họ (familia): Annonaceae
Chi (genus): Guatteria
Loài (species): G. sessiliflora
Danh pháp hai phần
Guatteria sessiliflora (Benth.) Saff., 1914 
Guatteria sessiliflora là loài thực vật có hoa thuộc họ Na. Loài này được (Benth.) Saff. mô tả khoa học đầu tiên năm 1914.
Wasabi

Đối với các định nghĩa khác, xem Wasabi (định hướng).
| Wasabi |
| --- | --- |
Wasabi trồng tại bán đảo Izu, Nhật Bản
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Brassicales
Họ (familia): Brassicaceae
Chi (genus): Eutrema
Loài (species): E. japonicum
Danh pháp hai phần
Eutrema japonicum (Miq.) Koidz., 1930 
Wasabi (tiếng Nhật: ワサビ Va-xa-bi, tên khoa học: Eutrema japonicum) là một thành viên của họ Cải (Brassicaceae), có họ hàng với các loài cải ngồng, cải ngựa, cải dầu và mù tạt. Được biết đến như là "cải ngựa Nhật Bản", rễ (củ) của nó được dùng làm gia vị và có vị cay cực mạnh. Vị cay của nó giống như của mù tạt hơn là vị cay của capsaicin trong ớt, sinh ra hơi có tác dụng kích ứng mũi hơn là tác dụng lên lưỡi. Loài cây này mọc tự nhiên dọc theo lòng suối trong các thung lũng triền sông miền núi ở Nhật Bản. Các loài khác trong chi này như W. koreana và W. tetsuigi cũng dược sử dụng làm gia vị. Hai giống cây trồng chính trên thương trường là W. japonica var. Daruma và var. Mazuma, nhưng còn có nhiều giống khác.
Sử dụng

Wasabi nói chung hoặc là được bán dưới dạng củ (wasabi tươi), và nó phải được nạo (mài) mịn trước khi dùng hoặc dưới dạng bột nhão có thể dùng ngay, thường trong tuýp với kích thước và hình dáng tương tự như tuýp thuốc đánh răng dùng khi đi du lịch. Khi ở dạng tuýp dùng ngay nó phải được che đậy kín cho đến khi dùng để tránh mất mùi và vị do bay hơi. Vì lý do này, trong món sushi và sashimi người ta thường cho wasabi vào giữa cá và cơm.
Lá non của wasabi cũng có thể ăn được và có vị cay gần giống như của rễ wasabi. Nó có thể được dùng dưới dạng xà lách wasabi bằng cách ngâm qua đêm với muối ăn và dấm hay trần qua với một chút xì dầu. Ngoài ra, lá có thể làm thành bột nhão và rán thành các miếng mỏng.
Cảm giác cay và nóng do nó sinh ra là ngắn ngủi khi so với các tác động của ớt, đặc biệt là khi người ta dùng nước để loại bỏ vị của gia vị.
Wasabi thường được dùng cùng các món như sushi hay sashimi, nói chung hay được kèm với xì dầu. Hai loại này cũng hay được trộn lẫn cùng nhau để tạo ra một loại nước xốt ngâm, gọi là wasabi-joyu.
Kem wasabi là phát kiến gần đây nhưng có độ phổ biến ngày càng gia tăng.
Nghiên cứu gần đây chỉ ra rằng wasabi chứa các hóa chất tự nhiên có tác dụng chống lại một số tế bào ung thư nhất định. Loài rau ăn củ này cũng có thể sử dụng trong vệ sinh và phòng chống nhiễm trùng đường miệng. Người ta cho rằng wasabi có thể ngăn ngừa các bệnh tim mạch như đột quỵ, tăng huyết áp và đau tim. Nó cũng có thể có tác dụng tốt trong phòng chống tiêu chảy, loãng xương, hen suyễn, viêm khớp và dị ứng.
Wasabi và giả mạo

Gần như mọi quầy bán sushi tại châu Mỹ và Nhật Bản đều sử dụng wasabi giả (seiyō) (xem phần Từ nguyên học dưới đây) do wasabi thật sự là khá đắt tiền. Wasabi mất phần lớn hương vị của nó khi bị lộ ra ngoài không khí trong một thời gian ngắn, vì thế bột nhão wasabi trên thực tế thông thường chứa cải ngựa và các thành phần khác để tạo ra gần giống sự kích thích đường mũi như của wasabi tươi. Do điều này, phần lớn bột nhão không sử dụng wasabi thật sự mà thay vào đó là cải ngựa, mù tạc và chất tạo màu thực phẩm màu xanh lục (đôi khi có Spirulina). Dù là thật sự hay làm giả nhưng bột đều được trộn lẫn với một lượng nước tương đương để tạo thành bột nhão. Rất ít người, ngay cả ở Nhật Bản, nhận ra rằng phần lớn wasabi mà họ sử dụng trên thực tế chỉ là hàng giả mạo. Trong khi không được coi là tương đương với sản phẩm từ mài củ tươi, nhưng wasabi bảo quản cũng có ở dạng tuýp và khi ở lượng lớn là trong các túi đông lạnh. Giống như bột, các tuýp wasabi nói chung thường không chứa wasabi thật sự, vì thế việc kiểm tra thành phần là cần thiết.
Để phân biệt giữa sản phẩm wasabi thật sự và sản phẩm giả mạo thì wasabi thật sự tại Nhật Bản gọi là hon-wasabi (本山葵, bổn (bản) sơn quỳ), nghĩa là wasabi thật sự hay nguyên bản. Các quán ăn có món sushi thường thay thế nó bằng cải ngựa.
Hóa học

Các hóa chất có tự nhiên trong wasabi để tạo ra hương vị đặc trưng duy nhất của nó là các isothiocyanat, bao gồm:
6-metylthiohexyl isothiocyanat,
7-metylthioheptyl isothiocyanat,
8-metylthiooctyl isothiocyanat.
Nghiên cứu chỉ ra rằng các isothiocyanat có các tác động có lợi như ngăn ngừa sự phát triển của vi khuẩn, nấm men và nấm mốc.
Gieo trồng

Chỉ có một số ít khu vực là thích hợp để gieo trồng wasabi ở quy mô lớn và việc gieo trồng nó là rất khó, ngay cả trong điều kiện lý tưởng. Tại Nhật Bản, wasabi được gieo trồng chủ yếu trong các khu vực sau:
Bán đảo Izu, nằm tại Shizuoka
Nagano
Shimane
Yamanashi
Iwate
Cũng có một số khu gieo trồng nhân tạo ở xa về phía bắc tới Hokkaidō và xa về phía nam tới Kyūshū. Nhu cầu về wasabi thật sự là rất cao. Nhật Bản lại là quốc gia nhập khẩu một lượng lớn wasabi từ Trung Hoa đại lục, A Lý Sơn ở Đài Loan và New Zealand.
Tại Bắc Mỹ, một số công ty và trang trại nhỏ cũng gieo trồng Wasabia japonica. Trong khi chỉ có vùng tây bắc ven Thái Bình Dương và một số khu vực tại dãy núi Blue Ridge là có sự cân bằng thích hợp giữa khí hậu và lượng nước để gieo trồng tự nhiên sawa wasabi (wasabi trồng trong nước) thì việc sử dụng các nhà kính và kỹ thuật trồng cây trong nước đã cho phép mở rộng diện tích gieo trồng. Hiện tại nó được gieo trồng tại một số nơi thuộc British Columbia (Canada) và Bắc Carolina (Hoa Kỳ).
Trong khi sawa wasabi tốt nhất được trồng trong các dòng suối nước sạch và chảy đều, không dùng phân bón hay thuốc trừ dịch hại thì một số nơi gieo trồng lại sử dụng phân bón như phân gà và đây có thể là nguồn gây ra ô nhiễm ở cuối dòng nếu như không được quản lý tốt.
Sản xuất và chế biến

Wasabi thường được mài bằng oroshigane (おろし金, 下ろし金 hay 下ろし器) kim loại, nhưng một số người lại ưa chuộng việc sử dụng một công cụ truyền thống hơn, được làm từ da cá mập khô (鮫皮, giao bì) vớt một mặt mịn và mặt kia thô ráp. Dụng cụ mài thủ công với các răng không đều cũng có thể được sử dụng.
Từ nguyên học

Hai từ kanji 山 và 葵 không tương ứng với cách phát âm của chúng: như thế chúng là ví dụ của gikun (義訓). Hai ký tự này thực tế là chỉ tới cây "thục quỳ núi", do lá của nó trông tương tự như lá của các thành viên trong họ Cẩm quỳ (Malvaceae), bên cạnh khả năng trồng nó trên các sườn đồi, núi có bóng râm. Cụm từ dưới dạng 和佐比, lần đầu tiên xuất hiện vào năm 918 trong 本草和名 Honzō Wamyō (Bổn thảo hòa danh). Phát âm theo cách này, kanji cụ thể chỉ được dùng với ý nghĩa ngữ âm, gọi là ateji (当て字 hay 宛字 hoặc あてじ).
Trong tiếng Nhật, cải ngựa được biết đến như là 西洋わさび (seiyō wasabi hay "wasabi Tây Dương").
Thư viện ảnh

Đậu Hà Lan tẩm wasabi
Wasabi dại
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Eutrema japonicum”. Truy cập ngày 15 tháng 6 năm 2013.
1 2  Science and Biomedical information about Wasabi Lưu trữ 2008-07-05 tại Wayback Machine, Pacific Coast Wasabi. Truy cập ngày 8 tháng 4 năm 2008.
↑  Depree J. A., Howard T. M., Savage G. P. recently (1999) "Flavour and pharmaceutical properties of the volatile sulphur compounds of Wasabi (Wasabia japonica)", Food Research International, 31:329-337
↑  Noriko Hasegawa, Yoshiko Matsumotoa, Atsuko Hoshinob và Keiko Iwashita: Comparison of effects of Wasabia japonica and allyl isothiocyanate on the growth of four strains of Vibrio parahaemolyticus in lean and fatty tuna meat suspensions, doi:10.1016/S0168-1605(99)00043-4, 
International Journal of Food Microbiology, Quyển 49, Số 1-2, ngày 1 tháng 8 năm 1999, trang 27-34
↑  Ono, Tesaki, Tanabe & Watanabe, "6-Methylsulfinylhexyl Isothiocyanate and Its Homologues as Food-originated Compounds with Antibacterial Activity Against Escherichia coli and Staphylococcus aureus", Biosci. Biotechnol. Biochem., 62(2), 363-365, 1998
↑  Marvin J. Weil; Yanjun Zhang; Muraleedharan G. Nair, Colon Cancer Proliferating Desulfosinigrin in Wasabi (Wasabia japonica), DOI: 10.1207/s15327914nc4802_11, Nutrition and Cancer, Quyển 48, số 2, ngày 2 tháng 3 năm 2004, trang 207-213
Wasabi thường được dùng cùng các món như sushi hay sashimi
Củ wasabi tươi
Hình vẽ cây wasabi, do Iwasaki Kanen ấn hành năm 1828
Wasabi trên oroshigane bằng kim loại
Đặng Phi

| Hoả Nhãn Toan Nghê Đặng Phi> Tên |
| --- | --- |
Giản thể: 邓飞
Phồn thể: 鄧飛
Bính âm: Dèng Fēi
Địa Hạp Tinh
Tên hiệu: Hoả Nhãn Toan Nghê
Vị trí: 49, Địa Hạp Tinh
Xuất thân: Tướng cướp ở Ẩm Mã Xuyên
Quê quán: Phủ Tương Dương  (nay là Tương Thành, Hồ Bắc)
Chức vụ: Mã quân tiểu bưu tướng
Binh khí: Thiết liên
Xuất hiện: Hồi 43
Đặng Phi, tên hiệu Hoả Nhãn Toan Nghê (tiếng Trung: 火眼狻猊), là một nhân vật hư cấu trong tiểu thuyết cổ điển Trung Quốc Thủy hử. Ông là một trong 72 Địa Sát Tinh của 108 anh hùng Lương Sơn Bạc.
Xuất thân

Đặng Phi quê ở phủ Tương Dương. Do có đôi mắt màu đỏ nên có tên hiệu Hoả nhãn toan nghê (Sư tử mắt đỏ). Đặng Phi vốn là một trong ba hảo hán cầm đầu một băng cướp ở núi Ẩm Mã Xuyên. Ông giỏi võ nghệ, thường sử dụng một cây thiết liên .
Gia nhập Lương Sơn Bạc

Đặng Phi có quen biết Dương Lâm. Một lần Dương Lâm cùng Đới Tung đi qua Ẩm Mã Xuyên, gặp Đặng Phi và Mạnh Khang dẫn lâu la chặn lại đòi tiền mãi lộ. Dương Lâm nhận ra Đặng Phi liền giới thiệu hai bên với nhau. Dương Lâm và Đới Tung được mời lên núi chơi. Sau đó Đới Tung thuyết phục đảng cướp này gia nhập Lương Sơn Bạc. Đặng Phi, Mạnh Khang và Bùi Tuyên, ba hảo hán cầm đầu băng cướp vốn đã nghe tiếng Tống Công Minh từ lâu, bèn cùng lâu la thu xếp lương thảo lên Lương Sơn Bạc.
Sau khi chiêu an và tử trận

Khi phân định ngôi thứ ở Lương Sơn Bạc, Đặng Phi trở thành một đầu lĩnh mã quân, ông và Âu Bằng là phó tướng của Đổng Bình. Sau khi nhận chiêu an, ông cùng các đầu lĩnh tham gia các chiến dịch đánh dẹp quân Liêu và các lực lượng khác chống đối triều đình nhà Tống. Trong chiến dịch đánh Phương Lạp, khi đánh tới Hàng Châu, Đặng Phi là một trong số các đầu lĩnh theo Tống Giang đánh vào cửa bắc. Tướng giặc là Thạch Bảo ra đánh trận đầu, giao chiến với Sách Siêu. Sách Siêu nóng nảy bị Thạch Bảo trá bại, phóng chuỳ lưu tinh vào mặt. Đặng Phi vội đến cứu thì bị Thạch Bảo phóng ngựa quay lại, phạt một đao đứt làm hai đoạn, tử trận cùng với Sách Siêu.
Trong Đãng Khấu Chí

Tại hồi 60, Trần Hy Chân thống lĩnh đại binh đánh Bộc Châu. Vương Anh và Hỗ Tam Nương bị Trần Lệ Khanh giết, Lâm Xung nóng lòng báo thù, trúng kế dụ địch, Đặng Phi đoạn hậu bị Lâu Hùng đuổi đánh, hai người đánh nhau điên cuồng, Đặng Phi bị thương nhưng đã đâm chết Lâu Hùng, ngờ đâu Loan Đình Ngọc từ đâu phi đến đâm một thương giết Đặng Phi.
Chú thích

↑  Vũ khí là một sợi xích sắt, ở đầu có gắn một quả chuỳ sắt
↑  Đãng Khấu Chí, tập 4 NXB Đà Nẵng.
Onocephala diophthalma

| Onocephala diophthalma> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Onocephala
Loài (species): O. diophthalma
Danh pháp hai phần
Onocephala diophthalma (Perty, 1832) 
Onocephala diophthalma là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Erenyaka, Akseki

| Erenyaka |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
ErenyakaVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Antalya
Huyện: Akseki
Dân số (2011)
 • Tổng cộng: 99 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Erenyaka là một xã thuộc huyện Akseki, tỉnh Antalya, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 99 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Antalya”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Lưu trữ bản gốc ngày 13 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 31 tháng 8 năm 2012.Quản lý CS1: bot: trạng thái URL ban đầu không rõ (liên kết)
Mirosternus angulatus

| Mirosternus angulatus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân thứ bộ (infraordo): Bostrichiformia
Liên họ (superfamilia): Bostrichoidea
Họ (familia): Ptinidae
Chi (genus): Mirosternus
Loài (species): M. angulatus
Danh pháp hai phần
Mirosternus angulatus Perkins, 1910 
Mirosternus angulatus là một loài bọ cánh cứng thuộc họ Ptinidae.
Chú thích

↑
↑  angulatus
↑  http://data.gbif.org/species/browse/taxon/13143053
Onthophagus fasciatus

| Onthophagus fasciatus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Phân thứ bộ (infraordo): Scarabeiformia
Liên họ (superfamilia): Scarabaeoidea
Họ (familia): Scarabaeidae
Chi (genus): Onthophagus
Loài (species): O. fasciatus
Danh pháp hai phần
Onthophagus fasciatus Boucomont, 1914 
Onthophagus fasciatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 6 năm 2014.
↑  Hallan, J. (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010