stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Chùa Nhất Trụ
Bảo vật quốc gia

Chùa Nhất Trụ có tên như vậy là do trước chùa có một cột kinh phật bằng đá Nhất Trụ (cột kinh Lăng Nghiêm) đã được xếp hạng Bảo vật quốc gia. Cột kinh phật chùa Nhất Trụ cao hơn 4 m, có 8 mặt và 6 chi tiết được lắp dựng với nhau bởi các ngõng đá bao gồm: Tảng đế vuông dày 30 cm, kích thước mỗi chiều 140 cm, có lỗ mộng tròn ở giữa. Đế tròn có đường kính 76 cm, dưới đáy đế có ngõng lắp vừa khít vào lỗ mộng ở tảng đế vuông. Trên mặt đế tròn có lỗ mộng sâu 9 cm. Thân cột bát giác cao hơn 2,0m và có số đo qua tâm hai mặt đối diện là 65 cm ở phần trên và 61 cm ở phần dưới thân cột. Hai đầu cột đều có ngõng cắm vào đế và thớt. Thớt bát giác dày 13 cm, số đo qua tâm hai mặt đối diện là 69 cm, mặt dưới có lỗ mộng ngậm khít vào ngõng trên của thân bát giác. Phía trên thớt là biểu tượng bông hoa sen bằng đá cao 26 cm có đường gờ miệng uốn lượn tạo nên 8 đỉnh nhọn, phía dưới bông hoa thu nhỏ thành hình tròn, mặt trên có lỗ mộng tròn để gắn chóp. Chóp có hình chiếc hồ lô thóp bụng, miệng tù, cao 80 cm, có đường kính 30 cm. Phía trên tảng vuông bao quanh đế cột có vòng tròn đường kính 107 cm trang trí những cánh sen, với tổ hợp 22 cánh đơn, chiều dài mỗi cánh 15–17 cm, rộng 13 cm. Cánh sen thon tương tự như cánh sen trang trí trên một số tảng đá của các công trình khác trong khu di tích... Trên tám mặt của thân bát giác có khắc đầy chữ hán, ước khoảng 2.500 chữ, nhiều chữ đã bị mờ khiến cho văn tự không đọc được nguyên vẹn, số chữ có thể đọc được hoặc nhận dạng là 1.200 chữ. Do ảnh hưởng của thời tiết, môi trường tác động mà hiện tại số lượng chữ có thể đọc được là rất hạn chế. Các mặt của lăng Kinh khắc bài thần chú trong Kinh Lăng Nghiêm và một số bài kệ. Cột đá này được dựng khoảng năm 995. Trên cột đá còn thấy các chữ "Đệ tử Thăng Bình Hoàng đế tả tạo" (Hoàng đế Thăng Bình tức vua Lê Hoàn).
Thạch kinh cổ nhất Việt Nam

Nói tới nghệ thuật điêu khắc đá trong dòng chảy văn hóa Việt Nam phải kể đến các tượng Phật bằng đá và bia đá mà thạch kinh chùa Nhất Trụ là một minh chứng còn tồn tại. Thuở tiền sử sơ khai, từ công cụ lao động tới mọi vật dụng đều được làm từ đá: rìu đá, dao đá, lưỡi cày đá... Nên đá chính là dư âm vạn năng từ ngàn xưa còn vọng lại ngày nay thành linh khí. Thạch kinh xuất hiện lần đầu tiên ở Trung Quốc vào năm 971 khi được Vua Tống cho khắc kinh Đại tạng lên cột đá để cúng dường. Chỉ hai năm sau, Nam Việt Vương Đinh Liễn con trai Vua Đinh Tiên Hoàng đã cho dựng 100 cột kinh Phật bằng đá, khắc kinh Đà la ni ở Hoa Lư. Từ đây về sau tạo thành một dòng chảy thạch kinh trong văn hóa Việt Nam.
Kinh tràng Hoa Lư là biểu tượng của Pháp trong Tam Bảo nhà Phật (gồm: Phật, Pháp, Tăng) nhà Phật (gồm: Phật, Pháp, Tăng), với mong muốn làm nên những cuốn kinh Phật bền vững tới muôn đời sau. Sau nhà Đinh, Lê Hoàn cho dựng thạch kinh ở chùa Nhất Trụ. Từ đây về sau nhân dân Việt Nam có truyền thống dựng Thạch Kinh trước điện thờ Phật.
Khi khai quật lòng đất cố đô Hoa Lư, cách đền thờ vua Đinh khoảng 2 km, các nhà khảo cổ đã tìm ra được gần 20 cột kinh thời Đinh. Đó là những cột đá có 8 mặt, dài khoảng từ 0,5 m đến 0,7 m. Trên tất cả các cột này đều có khắc bài thần chú Phật đinh tôn thắng đà la ni. Các cột đinh này được dựng trong các năm khác nhau. Trên một cột kinh tìm được năm 1964, ngoài bài thần chú trên, còn có một bài kệ bằng chữ Hán khá dài, liên quan đến Phật điện Đại Thừa.
Lễ hội chùa Nhất Trụ

Giá trị văn hóa của chùa Nhất Trụ trong quần thể di tích cố đô Hoa Lư được thể hiện ở câu đối:
Dịch là: Thắng cảnh Tràng An kinh đô gốc/Danh lam Nhất Trụ dấu Phật còn.
Ở kinh đô Thăng Long sau này, người cháu ngoại của Vua Lê Đại Hành là Lý Thái Tông cũng cho xây dựng chùa Một Cột, có nhiều nét kiến trúc tương đồng với chùa Nhất Trụ ở cố đô Hoa Lư.
Lễ hội chùa Nhất Trụ cùng với 8 ngôi chùa cổ khác ở cố đô Hoa Lư, xã Trường Yên diễn ra dịp lễ hội Trường Yên đầu tháng 3 âm lịch hàng năm.
Hàng năm, vào ngày 15 tháng Giêng, tại chùa diễn ra lễ khao tống thuyền rồng, đây là lễ cúng Phật cầu nguyện cho quốc thái dân an. Đêm nguyên tiêu có hội thơ tưởng nhớ thiền sư Đỗ Pháp Thuận. Ngày 8 tháng 4 âm lịch có lễ lập hạ tại chùa, cầu thời tiết thuận hoà, mùa màng tốt tươi.
Ảnh

Phong cảnh Chùa Nhất Trụ ở Cố đô Hoa Lư
Cổ vật thế kỷ X
Đình Yên Thành
Cột kinh cổ nhất Việt Nam
Chú thích

↑  Cột kinh đá Ninh Bình ‘ứng viên’ di sản tư liệu thế giới[liên kết hỏng]
↑  Công nhận 25 bảo vật quốc gia-Cột kinh Phật chùa Nhất Trụ (Niên đại: năm 995, dưới thời vua Lê Đại Hành, hiện lưu giữ tại Khu di tích Lịch sử và Kiến trúc nghệ thuật Cố đô Hoa Lư, thuộc Trung tâm Bảo tồn di tích Lịch sử - Văn hóa Cố đô Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình).
↑  Bảo tồn và phát huy giá trị lịch sử, văn hoá chùa Nhất Trụ[liên kết hỏng]
Nguyễn Thanh Vân (đạo diễn)

Bài này viết về . Đối với các định nghĩa khác, xem Nguyễn Thanh Vân (định hướng).
| Nguyễn Thanh Vân> Thông tin cá nhân |
| --- | --- |
Sinh: 
Ngày sinh: 19 tháng 7, 1962 (62 tuổi)
Nơi sinh: Hà Nội, Việt Nam Dân chủ Cộng hòa
 
Giới tính: nam
Quốc tịch:  Việt Nam
Nghề nghiệp: Đạo diễn Nhà sản xuất
Gia đình: 
Bố mẹ: Nguyễn Hải Ninh
Vợ: Phạm Nhuệ Giang
 
Đào tạo: Đại học Kiến trúc Hà Nội
Lĩnh vực: Điện ảnh
Danh hiệu: Nghệ sĩ nhân dân (2011)

Sự nghiệp điện ảnh
Năm hoạt động: 1988 – nay
Đào tạo: Trường Đại học Sân khấu - Điện ảnh Hà Nội
Thể loại: Phim truyện
Tác phẩm: Chuyện tình trong ngõ hẹp Cây bạch đàn vô danh Đời cát Người đàn bà mộng du Trái tim bé bỏng Sống cùng lịch sử
Giải thưởng: Giải thưởng Nhà nước (2007)
 
 
Giải thưởng
Giải Mai Vàng (2000) Đạo diễn Phim điện ảnh - Phim truyền hình được yêu thích nhất
Liên hoan phim Việt Nam 2001 Đạo diễn xuất sắc
Liên hoan phim Việt Nam 2004 Đạo diễn xuất sắc
Giải Cánh diều 2010 Đạo diễn truyền hình xuất sắc
Giải Cánh diều 2022 Đạo diễn điện ảnh xuất sắc
Website
Nguyễn Thanh Vân trên IMDb
x • t • 
Nguyễn Thanh Vân (sinh ngày 19 tháng 7 năm 1962) là nhà sản xuất - đạo diễn điện ảnh Việt Nam với những bộ phim xuất sắc giành các giải thưởng lớn trong nước và ở Châu Á như Người đàn bà mộng du, Chuyện tình trong ngõ hẹp, Cây bạch đàn vô danh, Đời cát... Ông đã được trao tặng Giải thưởng Nhà nước năm 2007 và danh hiệu Nghệ sĩ nhân dân năm 2012.
Tiểu sử

Nguyễn Thanh Vân sinh ngày 19 tháng 7 năm 1962 tại Hà Nội, trong gia đình gốc Thanh Hóa có 3 anh chị em, bố ông là đạo diễn điện ảnh Nguyễn Hải Ninh, mẹ ông là một nhân viên ngân hàng.
Đời tư

Nguyễn Thanh Vân kết hôn với nữ đạo diễn điện ảnh Phạm Nhuệ Giang, là con gái của đạo diễn điện ảnh Phạm Văn Khoa, từng cùng học Đại học xây dựng sau đó chuyển sang học ngành điện ảnh, họ cùng tham gia sản xuất bộ phim Đứng trước biển của đạo diễn Trần Phương. Hai người kết hôn nhưng không có con.
Giải thưởng > Vinh danh

Giải thưởng nhà nước (2007).
Nghệ sĩ nhân dân (2011).
Giải thưởng > Cá nhân

| Năm | Sự kiện | Giải thưởng | Chú thích |
| --- | --- | --- | --- |
| 2000 | Giải Mai Vàng | Đạo diễn | Phim điện ảnh - Phim truyền hình được yêu thích nhất |
| 2001 | Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 13 | Đạo diễn xuất sắc | Hạng mục phim điện ảnh |
| 2004 | Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 14 | Đạo diễn xuất sắc | Hạng mục phim điện ảnh |
| 2010 | Giải Cánh diều 2009 | Đạo diễn xuất sắc | Hạng mục phim truyền hình |
| 2022 | Giải Cánh diều 2021 | Đạo diễn xuất sắc | Hạng mục phim điện ảnh |
Giải thưởng > Tác phẩm

| Năm | Tựa đề | Kết quả | Sự kiện / Giải thưởng | Ghi chú |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1993 | Chuyện tình trong ngõ hẹp | Khuyến khích | Giải thưởng Hội Điện ảnh Việt Nam 1992 | Tự đề gốc: Ngõ đàn bà |
| 1995 | Cây bạch đàn vô danh | Giải B | Giải thưởng Hội Điện ảnh Việt Nam 1992 |  |
| 1996 | Cây bạch đàn vô danh | Bông sen Bạc | Liên hoan phim Việt Nam, lần thứ XI |  |
| 1996 | Cây bạch đàn vô danh | Ngọn đuốc Đồng | Liên hoan phim quốc tế Các nước không liên kết | Tổ chức tại Bình Nhưỡng |
| 2000 | Đời cát | Giải A | Giải thưởng Hội Điện ảnh Việt Nam 1999 |  |
| 2000 | Đời cát | Phim hay nhất | Liên hoan phim châu Á - Thái Bình Dương lần thứ 45 | Tổ chức tại Hà Nội |
| 2001 | Đời cát | Bông sen Vàng | Liên hoan phim Việt Nam lần thứ XIII |  |
| 2002 | Đời cát | Giải đặc biệt của Ban giám khảo | Liên hoan phim Amiens (Pháp) lần thứ 20 |  |
| 2002 | Đời cát | Khách mời | Liên hoan Phim các nước sử dụng tiếng Pháp |  |
| 2002 | Đời cát | Khen thưởng | Tổ chức Công giáo quốc tế về Điện ảnh và Nghe nhìn (OCIC) |  |
| 2004 | Người đàn bà mộng du | Cánh diều Vàng | Giải Cánh diều 2003 |  |
| 2004 | Người đàn bà mộng du | Bông Sen Vàng | Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 14 |  |
| 2004 | Người đàn bà mộng du | Giải Đặc biệt của Ban giám khảo | Liên hoan phim châu Á - Thái Bình Dương lần thứ 49 |  |
| 2008 | Trái tim bé bỏng | Bằng khen của NETPAC | Liên hoan phim Quốc tế Hawaii năm 2008 |  |
| 2008 | Trái tim bé bỏng | Cánh diều bạc | Giải Cánh diều 2007 |  |
| 2010 | Lều chõng | Cánh diều bạc | Giải Cánh diều 2009 |  |
| 2010 | Những ông bố độc thân | Khen thưởng | Giải Cánh diều 2009 |  |
| 2022 | Bình minh đỏ | Giải thưởng ban giám khảo | Liên hoan phim Việt Nam lần thứ XXII | Tại thành phố Huế |
| 2022 | Bình minh đỏ | Cánh diều Bạc | Giải Cánh diều 2021 |  |
Tác phẩm > Điện ảnh

| Năm | Phim | Vai trò | Chú thích |
| --- | --- | --- | --- |
| 1989 | Tướng về hưu | Phó đạo diễn |  |
| 1990 | Đêm hội Long Trì | Phó đạo diễn |  |
| 1990 | Kiếp phù du | Phó đạo diễn |  |
| 1992 | Chuyện tình trong ngõ hẹp | Đạo diễn | Ngõ đàn bà |
| 1994 | Cây bạch đàn vô danh | Đạo diễn |  |
| 1996 | Bỏ trốn | Phó đạo diễn |  |
| 1998 | Khoảng vỡ | Đạo diễn |  |
| 1999 | Đời cát | Đạo diễn |  |
| 2001 | Thung lũng hoang vắng | Phó đạo diễn |  |
| 2003 | Người đàn bà mộng du | Đạo diễn |  |
| 2007 | Trái tim bé bỏng | Đạo diễn |  |
| 2011 | Tâm hồn mẹ | Đồng Giám đốc sản xuất |  |
| 2013 | Lạc lối | Đồng Giám đốc sản xuất |  |
| 2014 | Sống cùng lịch sử | Đạo diễn |  |
| 2015 | Thầu Chín ở Xiêm | Giám đốc sản xuất |  |
| 2021 | Bình minh đỏ | Đồng đạo diễn | cùng Trần Chí Thành |
Tác phẩm > Dài tập / Truyền hình

| Năm | Tựa đề | Sản xuất | Ghi chú |
| --- | --- | --- | --- |
| 1996 | Vết trói |  |  |
| 2005 | Một thời đã sống | TFS |  |
| 2007 | Làng ven đô |  | Biên kịch |
| 2008 | Tuổi yêu | Sao thế giới |  |
| 2010 | Lều chõng | TFS |  |
| 2010 | Cocktail cho tình yêu | Đông A |  |
| 2010 | Những ông bố độc thân | Công ty M&T |  |
| 2012 | Huyền thoại 1C |  |  |
| 2013 | Trò đời | VTV | Vai trò nhà sản xuất |
Samsung Galaxy A11

Android smartphone by SamsungBản mẫu:SHORTDESC:Android smartphone by Samsung
| --- | --- |

Galaxy A11
Nhãn hiệu: Samsung
Nhà sản xuất: Samsung Electronics
Dòng máy: A Series
Mô-đen: SM-A115x (chữ cái cuối thay đổi tùy thuộc vào carrier và mô đen quốc tế)
Phát hành lần đầu: 1 tháng 5 năm 2020
Sản phẩm trước: Samsung Galaxy A10 Samsung Galaxy A10s
Sản phẩm sau: Samsung Galaxy A12
Kiểu máy: Điện thoại màn hình cảm ứng
Kích thước: 161,4 mm (6,35 in) H  76,3 mm (3,00 in) W  8 mm (0,31 in) D
Khối lượng: 177 g (6,2 oz)
Hệ điều hành: Android 10 với One UI 2
SoC: Snapdragon 450
CPU: 1,8GHz Octa-core
GPU: Adreno 506
Bộ nhớ: RAM 2GB hoặc 3GB
Dung lượng lưu trữ: 32GB hoặc 64GB
Thẻ nhớ mở rộng: MicroSD, lên tới 512GB
Pin: Pin 4000 mAh Li-Polymer
Dạng nhập liệu: Cảm biến:   Accelerometer  Fingerprint scanner (rear-mounted)  Proximity sensor  Khác:   Nút chỉnh âm lượng vật lý  Cổng USB-C 
Màn hình: 6,4 inch HD+ IPS LCD
Máy ảnh sau: Chính: 13 MP, f/1.8, 28mm; Siêu rộng: 5MP, f/2.2; Sâu: 2MP, f/2.4
Máy ảnh trước: 8 MP, f/2.0
Tham khảo: 
Samsung Galaxy A11 là một điện thoại thông minh sử dụng hệ điều hành Android cấp thấp được phát triển bởi Samsung Electronics. Nó được công bố lần đầu tiên vào ngày 13 tháng 3 năm 2020 là bản kế nhiệm của Samsung Galaxy A10. Một thiết bị tương tự, Galaxy M11, được phát hành lần đầu tiên vào 13 tháng 3 năm 2020, nhưng với dung lượng pin lớn hơn (5000 mAh), M11 cũng đang được bán chính thức ở Tây Âu.
Trong khi Galaxy A01 và Galaxy A11 bị bỏ qua ở Tây Âu, Trung Quốc và Hàn Quốc, thì Samsung đã phát hành phiên bản kế nhiệm của nó, Galaxy A02s và Galaxy A12.
Thiết kế

A11 nhỏ gọn hơn đáng kể so với người tiền nhiệm của nó, có kích thước 161,4 x 76,3 x 8 mm và nặng 177g, nhiều hơn 9 gram so với A10. Về ngoại hình, Galaxy A11 trông khá giống với Galaxy A10. Nó có một khung bezel mỏng bao quanh màn hình, với một khung bezel phía dưới lớn hơn đáng kể. Cả hai điện thoại đều có máy quét dấu vân tay ở mặt sau và vị trí của máy ảnh nằm ở trên cùng bên trái trên cả hai điện thoại. Tuy nhiên, mảng camera là điểm khác biệt lớn nhất về thiết kế giữa A10s và A11. Trong khi cả hai đều có máy ảnh được chứa trong một hình bầu dục nhỏ theo chiều dọc, A11 có một máy ảnh phụ (làm cho hình bầu dục nói trên lớn hơn theo chiều dọc) và đèn flash đã được di chuyển sang bên phải của cảm biến độ sâu (máy ảnh trên cùng) thay vì bên dưới hình trái xoan. Ngoài ra, thiết kế của camera trước cũng khác. A10s có một notch hình giọt nước, trong khi A11 có một lỗ ở góc trên bên trái. Ngoài ra, trên A11, mọi nút vật lý đều ở bên phải, trong khi trên A10s, các nút âm lượng ở bên trái. A11 có bốn màu khác nhau: Đen, Trắng, Đỏ và Xanh dương.
Thông số > Phần cứng

Samsung Galaxy A11 có màn hình TFT 6.4" PLS, độ phân giải 1560x720 (HD+). Điện thoại có CPU lõi tám 1,8 GHz, Qualcomm Snapdragon 450 SoC, và sẽ đi kèm với bộ nhớ 32 GB (có thể mở rộng bằng cách sử dụng thẻ nhớ microSD tối đa 512GB, tổng cộng tối đa là 544GB) và RAM 2 hoặc 3GB. Điện thoại có pin 4000 mAh và hỗ trợ sạc nhanh 15W.
Thông số > Phần cứng > Chụp hình

Không giống như Galaxy A10 chỉ có một camera phía sau, A11 có ba. Các thông số kỹ thuật của camera chính khá giống nhau, tiết kiệm cho việc tăng khẩu độ một chút (f / 1.8, tăng từ f / 1.9). A11 cũng có một camera siêu rộng, sẽ là cảm biến 5MP phía sau ống kính f / 2.2. A11 cũng có cảm biến 2MP, f / 2.4 để cung cấp thông tin về độ sâu. Camera selfie đã tăng lên 8MP (tăng từ 5). Từ trên xuống dưới, thứ tự của các camera là cảm biến độ sâu, chính, siêu rộng.
Thông số > Hệ điều hành

Galaxy A11 đi kèm với Android 10 trong One UI 2 và gần đây đã bắt đầu nhận được bản cập nhật Android 11 và One UI 3 ở một số khu vực nhất định. Nó sẽ sớm nhận được bản cập nhật phần mềm cuối cùng One UI 4 / Android 12.
Ảnh được chụp từ điện thoại
Bigelow Aerospace

| --- | --- |
Tập tin:Bigelow Aerospace logo.png
Loại hình: Tư nhân
Ngành nghề: Hàng không vũ trụ
Thành lập: 1998; 26 năm trước (1998)
Người sáng lập: Robert Bigelow (Nhà sáng lập và Chủ tịch)
Giải thể: 2020; 4 năm trước (2020)
Trụ sở chính: North Las Vegas, Nevada, Mỹ
Thành viên chủ chốt: Robert Bigelow, Blair Bigelow
Sản phẩm: Cơ sở quanh quỹ đạo, trạm vũ trụ thương mại
Số nhân viên: Không rõ
Website: bigelowaerospace.com
Bigelow Aerospace là công ty thiết kế và sản xuất không gian của Mỹ đã đóng cửa vào năm 2020. Đây là công ty công nghệ hàng không vũ trụ chuyên sản xuất và phát triển mô-đun trạm không gian có thể mở rộng. Công ty này do Robert Bigelow thành lập vào năm 1998, có trụ sở tại North Las Vegas, Nevada. Công ty nhận được nguồn tài trợ phần lớn là nhờ vào lợi nhuận mà Bigelow kiếm được thông qua quyền sở hữu chuỗi khách sạn mang tên Budget Suites of America.
Công ty này từng góp phần chế tạo hai nguyên mẫu thiết bị bay tự do không người lái đã bay vào năm 2006 và 2007 và một mô-đun gắn vào Trạm Vũ trụ Quốc tế. Bigelow Aerospace công bố vào năm 2010 rằng họ dự định tạo nên bộ mô-đun môi trường sống trong không gian để định hình hoặc mở rộng trạm vũ trụ. Đến năm 2013, Bigelow đã đầu tư 250 triệu đô la Mỹ vào công ty này. Bigelow tuyên bố trong một số dịp rằng ông chuẩn bị tài trợ cho Bigelow Aerospace khoảng 500 triệu đô la Mỹ cho đến năm 2015 nhằm đạt được mục tiêu phóng thiết bị phần cứng với quy mô hoàn chỉnh hơn.
Tháng 3 năm 2020, Bigelow Aerospace đã sa thải tất cả 88 nhân viên do đại dịch COVID-19. Kể từ tháng 1 năm 2024, công ty này vẫn không hoạt động và hiện được coi là đã phá sản.
Tổng giáo phận Thành phố Hồ Chí Minh

| Tổng giáo phận   Thành phố Hồ Chí Minh Archidioecesis Hochiminhopolitana |
| --- | --- |
Huy hiệu
Vị trí
Quốc gia: Việt Nam
Địa giới: Thành phố Hồ Chí Minh, trừ Củ Chi
Giáo tỉnh: Giáo tỉnh Sài Gòn
Hạt: 14 (2024)
Thống kê
Khu vực: 2.093 km2 (808 dặm vuông Anh)
Dân số - Địa bàn - Giáo dân: (tính đến 2019) 7.844.791 722.098 (2024)
Giáo hạt: 14 (2024)
Giáo xứ: 204 (2024)
Tu hội: 30 (21 nữ, 9 nam; 2024)
Thông tin
Giáo phái: Công giáo Rôma
Thành lập: 2 tháng 3 năm 1844 (180 năm, 9 tháng, 1 tuần và 1 ngày)
Nhà thờ chính tòa: Đức Bà Sài Gòn
Toà giám mục: 180 Nguyễn Đình Chiểu, phường Võ Thị Sáu, quận 3, Tp. HCM
Thánh bổn mạng: Đức Mẹ vô nhiễm nguyên tội
Linh mục đoàn: 965 (2024)
Linh mục giáo phận: 388 (2024)
Linh mục dòng: 577 (2024)
Nam Tu sĩ: 1.949 (2024)
Nữ Tu sĩ: 5.652 (2024)
Giáo lý viên: 8.250 (2017)
Lãnh đạo hiện tại
Giáo hoàng: Giáo hoàng Phanxicô
Tổng giám mục:  Giuse Nguyễn Năng
Giáo phận trực thuộc: Giáo phận Bà Rịa   Giáo phận Phú Cường   Giáo phận Đà Lạt   Giáo phận Cần Thơ   Giáo phận Long Xuyên   Giáo phận Vĩnh Long   Giáo phận Mỹ Tho   Giáo phận Xuân Lộc   Giáo phận Phan Thiết
Giám mục phụ tá:  Giuse Bùi Công Trác
Tổng Đại diện:  Inhaxiô Hồ Văn Xuân
Đại diện Giám mục:  Giuse Trần Hòa Hưng, SDB   (Đặc trách Tu sĩ)    Giuse Đào Nguyên Vũ, S.J.  (Đặc trách Mục vụ Ngoại kiều)
Chưởng ấn:  Phaolô Vũ Đỗ Anh Khoa
Đại diện tư pháp:  Gioan Bùi Thái Sơn
Nguyên giám mục:  Phêrô Nguyễn Văn Khảm  Giuse Đỗ Mạnh Hùng  Louis Nguyễn Anh Tuấn
Tổng giám mục danh dự:  Gioan Baotixita Phạm Minh Mẫn
Bản đồ
 Khu vực Tổng giáo phận Thành phố Hồ Chí Minh quản lý.
Trang mạng
http://tgpsaigon.net/ (tiếng Việt) http://saigonarchdiocese.net/ (tiếng Anh)
Tổng giáo phận Thành phố Hồ Chí Minh (tiếng Latinh: Archidioecesis Hochiminhopolitana) còn phổ biến với tên gọi Tổng giáo phận Sài Gòn, là một tổng giáo phận Công giáo ở Việt Nam, thuộc Giáo tỉnh Sài Gòn, được thiết lập vào năm 1960, bởi Sắc chỉ Venerabilium Nostrorum của Giáo hoàng Gioan XXIII.
Hiện nay, địa giới của nó là phần lớn Thành phố Hồ Chí Minh (trừ huyện Củ Chi). Nhà thờ chính tòa tổng giáo phận là Nhà thờ Đức Bà Sài Gòn, một vương cung thánh đường với tước hiệu Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội.
Tổng giáo phận hiện quản lý bởi Tổng giám mục Giuse Nguyễn Năng (từ năm 2019) cùng Giám mục phụ tá Giuse Bùi Công Trác (từ năm 2022).
Năm 2019, Tổng Giáo phận Thành phố Hồ Chí Minh có khoảng 697.244 giáo dân trên 7.844.791 dân cư trên địa bàn (chiếm 8,9%), 988 linh mục, trong đó có 346 linh mục triều và 642 linh mục dòng. Số liệu công bố vào tháng 10 năm 2024 cho biết Tổng giáo phận có khoảng 722.098 người thuộc về 14 giáo hạt và 204 giáo xứ. Về nhân sự, có 965 linh mục (388 triều và 577 dòng) cùng khoảng 7.601 tu sĩ nam nữ (1949 nam và 5652 nữ). Tổng giáo phận là địa bàn có số lượng người Công giáo đông thứ nhì tại Việt Nam, chỉ sau Giáo phận Xuân Lộc.
Lịch sử > Bối cảnh Công giáo trong vùng lãnh thổ

Lịch sử Công giáo tại Việt Nam ghi nhận rằng, một nhà thừa sai truyền giáo tên là Inêkhu đã đặt chân đến vùng đất Bùi Chu của lãnh thổ Việt Nam vào năm 1533, khi đó là Nhà Lê trung hưng. Tuy nhiên, bên cạnh đó vào năm 1550, cũng có nhà thừa sai thuộc Dòng Đa Minh là linh mục Juan de la Cruz đặt chân đến vùng đất Hà Tiên ngày nay (khi ấy còn thuộc Đế quốc Khmer). Thế kỷ 17 và 18, chúa Nguyễn kiểm soát phần lãnh thổ phía Nam sông Gianh, gọi là Đàng Trong. Từ năm 1641 đến 1645, khi chúa Nguyễn ra chỉ dụ cấm đạo Công giáo thì một số giáo dân từ miền Trung Việt Nam di tản vào miền Nam để lánh nạn và làm ăn sinh sống. Họ hợp thành những cộng đoàn tín hữu Công giáo đầu tiên ở miền Nam, và tập trung quanh khu vực Sài Gòn ngày nay như tại Chợ Quán, Gia Định, Lái Thiêu, Bến Gỗ, và Long Thành. Lưu dân Công giáo từ Huế đã di chuyển vào Sài Gòn từ thập niên 1710. Các linh mục Dòng Phanxicô Tây Ban Nha có mặt trên vùng này từ năm 1723, cụ thể là ở khu vực Chợ Quán, bắt đầu với thừa sai José Garcia.
Lịch sử > Hạt Đại diện Tông tòa Đàng Trong

Năm 1624, nhà thừa sai thuộc Dòng Tên là Alexandre de Rhodes (tên Việt là Đắc Lộ) cũng đến Đàng Trong. Sau khi nỗ lực truyền đạo và quan sát được tình hình, vào năm 1659, ông đã vận động Thánh Bộ Truyền giáo của Tòa Thánh xin Giáo hoàng Alexanđê VII thành lập hai Hạt Đại diện Tông Tòa là Đàng Ngoài và Đàng Trong (vùng đất thành phố Hồ Chí Minh ngày nay được coi là hạt nhân của Giáo phận Đàng Trong rộng lớn lúc đó). Đến năm 1698, Sài Gòn chính thức được thành lập như một đơn vị hành chính thuộc quyền Nhà Nguyễn (Việt Nam) thì vùng đất này thu hút thêm nhiều giáo dân Công giáo đến sinh sống. Sang thế kỷ 18, vùng đất Hạ Đàng Trong (Nam Bộ ngày nay) do các thừa sai Dòng Phan Sinh, Hội Thừa sai Paris, và Dòng Tên đảm trách. Vào giữa thế kỷ này, tổng số giáo dân ở đây khoảng 8.000 người.
Lịch sử > Hạt Đại diện Tông tòa Tây Đàng Trong

Ngày 2 tháng 3 năm 1844, Giáo hoàng Grêgôriô XVI quyết định phân chia hạt Đại diện Tông tòa Đàng Trong thành hai hạt Đại diện Tông tòa mới là: Hạt Đại diện Tông tòa Đông Đàng Trong (với Quy Nhơn làm trung tâm) và Hạt Đại diện Tông tòa Tây Đàng Trong (bao gồm Nam Kỳ Lục tỉnh với Sài Gòn là trung tâm, sáp nhập thêm cả Campuchia vào đó) với khoảng 23.000 giáo dân.
Năm 1850, lãnh thổ Campuchia tách ra khỏi Hạt Đại diện Tông tòa Tây Đàng Trong để thành lập nên Hạt Đại diện Tông tòa Cao Miên. Năm 1868, hai tỉnh Hà Tiên và Châu Đốc sáp nhập vào Hạt Đại diện Tông tòa Cao Miên, địa giới của Hạt Đại diện Tông tòa Tây Đàng Trong chỉ còn bốn tỉnh: Biên Hòa, Gia Định, Định Tường và Vĩnh Long. 12 giáo hạt trong giáo phận là: Đất Đỏ, Tân Triều, Lái Thiêu, Thủ Đức, Thị Nghè, Chợ Lớn, Thủ Ngữ, Xoài Mít, Cái Nhum, Cái Mơm, Bãi San và Đầm Nước.
Khi đã được ổn định, giám mục cai quản thiết lập các cơ sở Công giáo tại giáo phận như: Dòng Mến Thánh Giá Chợ Quán (1852), mời Dòng Thánh Phaolô thành Chatres đến (1860), mời Dòng Cát Minh nữ đến (1861), xây Chủng viện Thánh Giuse Sài Gòn ở vị trí hiện nay, thành lập họ đạo Sài Gòn. Các giám mục kế nhiệm cũng đã mời Dòng La San đến mở trường Công giáo và Colombert (tên Việt: Mỹ) xây dựng nhà thờ chính tòa năm 1877.
Năm 1899, Hạt có 63 linh mục người Việt, 55 thừa sai. Chủng viện có 15 phụ phó tế và phó tế, 24 thày bốn chức, 44 đại chủng sinh ở đường Luro (Cường Để), 93 tiểu chủng sinh ở Tân Định. Số giáo dân là 84.425.
Năm 1907, Hạt Đại diện Tông Tòa Tây Đàng Trong tiếp nhận địa bàn tỉnh Bình Thuận, Đồng Nai Thượng (Di Linh) và cao nguyên Lang Biang (Đà Lạt) từ Hạt Đại diện Tông tòa Đông Đàng Trong.
Trong hai thập niên đầu thế kỷ XX, Hạt Tông Tòa Tây Đàng Trong kiến thiết nhiều nhà thờ kiên cố như: Chí Hòa (1900), Chợ Đũi (1905), Nhà thờ thánh Phanxicô Xaviê (1902), quen gọi là Nhà thờ Cha Tam, nhà thờ thánh Jeanne d'Arc (1928), Ngã Sáu, Chợ Lớn. Nhiều nhà thờ xây từ cuối thế kỷ trước như Tân Định được mở rộng (1896), xây tháp chuông (1929); Thị Nghè (1890); nhà thờ Chợ Quán khởi công năm 1887, khánh thành năm 1896.
Lịch sử > Hạt Đại diện Tông tòa Sài Gòn

Ngày 3 tháng 12 năm 1924, Hạt Đại diện Tông tòa Tây Đàng Trong được đổi tên thành Hạt Đại diện Tông tòa Sài Gòn.
Ngày 8 tháng 1 năm 1938, Hạt Đại diện Tông Tòa Sài Gòn lại tách một phần đất của mình để thành lập Hạt Đại diện Tông tòa Vĩnh Long (gồm tỉnh Vĩnh Long, Bến Tre, Trà Vinh, Sa Đéc) và một phần tỉnh Cần Thơ).
Năm 1954 xảy ra cuộc di cư vào Nam, phần lớn giáo dân Công giáo di cư tìm đến định cư ở Hạt Đại diện Tông tòa Sài Gòn khiến cho số lượng giáo dân của nó tăng vọt. Năm 1957, hai tỉnh Bình Thuận và Bình Tuy được tách ra cùng với hai tỉnh Khánh Hòa và Ninh Thuận thuộc Hạt Đại diện Tông tòa Qui Nhơn để thành lập Hạt Đại diện Tông tòa Nha Trang.