stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Đại thảm sát chuột ở Hà Nội
Bối cảnh > Nhiệm vụ y tế công cộng của Pháp và hệ thống xử lý nước thải

Trong số các dự án lớn theo lệnh của Paul Doumer có dự án xây dựng một hệ thống thoát nước ngầm khổng lồ, vừa là biểu tượng cho sự hiện đại của Pháp, vừa giữ cho "Khu phố Pháp" sạch chất thải của con người. Vì nhà vệ sinh được coi là "dấu hiệu của nền văn minh" nên Doumer muốn có nhà vệ sinh có thể xả nước trong mọi cung điện của Pháp. Vào thời điểm Paul Doumer rời đi vào tháng 3 năm 1902, hơn 19 km đường cống đã được xây dựng bên dưới Hà Nội, phần lớn tập trung bên dưới "Khu phố Pháp". Một phần nhỏ hơn của hệ thống thoát nước cũng được xây bên dưới "Khu phố bản địa" của thành phố. Hệ thống thoát nước mới đã giúp chống lại bệnh tả, một căn bệnh do lực lượng viễn chinh Pháp mang từ Algérie sang Hà Nội.
Hệ thống nước thải lớn mới này cũng kéo theo một vấn đề mới mà người Pháp chưa lường trước được, đó là chuột. Trong cống, chuột không có thiên địch tự nhiên nào, và khi đói chúng có thể dễ dàng đột nhập thẳng vào những căn hộ sang trọng nhất thành phố qua "đường cao tốc" ẩn sâu dưới bước chân con người. Điều này gây ra mối lo ngại lớn cho người Pháp cả vì lý do vệ sinh và sự bùng phát của bệnh dịch hạch thể hạch (hay "Cái Chết Đen"). Chỉ vài năm trước đó, tức năm 1894, nhà vi khuẩn học Alexandre Yersin phát hiện ra vi khuẩn Yersinia pestis, và đồng nghiệp của ông là Paul-Louis Simond phát hiện mối liên hệ giữa loài vi khuẩn này với bọ chét tìm thấy trên gặm nhấm. Vì những hiểu biết mới về cách chuột gây ra bệnh dịch hạch, thực dân Pháp trở nên rất quan tâm đến tình hình và nhanh chóng muốn khắc phục tình trạng này.
"If industrialisation changed the world for human beings, it also created new opportunities for their furry neighbours. Expanding cities and long-distance trade networks offered rats new habitats and new ways to travel distances far greater than they could with just their stubby little legs. As with humans, these technological changes resulted in a demographic explosion. I'm not sure if we breed like rats or they breed like people. It is impossible to know the exact rat population, but scientific estimates indicate that these rodents currently outnumber human beings by several billion. I find it fascinating that as humans went through an unprecedented population boom from 1800 to the present, rats, which most people consider a pest, increased in number as a direct consequence of human actions."
Tạm dịch:
''"
Michael G. Vann tại "The Great Hanoi Rat Hunt: A Conversation with Michael G. Vann" (20 tháng 8 năm 2020) - The Made in China Journal.
Bối cảnh > Đại dịch đương thời

Đại dịch hạch thứ ba bắt đầu vào năm 1855 tại Vân Nam, Trung Quốc, khoảng thời nhà Thanh. Đợt dịch hạch này lan đến tất cả các lục địa có người sinh sống, và cuối cùng giết chết hơn 12 triệu người ở Ấn Độ và Trung Quốc (và có lẽ hơn 15 triệu người trên toàn thế giới). Trong đó, ít nhất 10 triệu người Ấn Độ thiệt mạng, khiến nó trở thành một trong những đại dịch nguy hiểm nhất trong lịch sử.
Năm 1898, Paul-Louis Simond ở thành phố Karachi, Sind, Ấn Độ. Tại đây, mặc dù nguồn lực hạn chế, ông vẫn có thể chứng minh rằng bọ chét truyền vi khuẩn Yersinia pestis, tác nhân gây bệnh dịch hạch thể hạch, từ chuột sang chuột và từ chuột sang người.
Đại dịch hạch lần thứ ba xảy ra cùng thời điểm với lúc Pháp cải tạo Hà Nội. Từ Vân Nam, nó lan tới Quảng Châu và sau đó đến Hồng Kông. Bệnh dịch hạch sau đó lan từ Hồng Kông đến Raj thuộc Anh. Quân đội Hoa Kỳ đã đưa nó đến Manila trong cuộc xâm lược Philippines, một phần ở chiến trường châu Á của Chiến tranh Mỹ – Tây Ban Nha. Năm 1899, nó tấn công Cộng hòa Hawaii, và chính quyền thành phố Honolulu (thủ đô) quyết định thiêu hủy Phố người Hoa. Trước khi bệnh dịch hạch tràn vào thành phố San Francisco của Hoa Kỳ, chính quyền thành phố đã quyết định ban hành chính sách phong tỏa Phố người Hoa. Trong quá trình cách ly, chính quyền thành phố đã thảo luận về việc ban hành "Giải pháp Honolulu" để ngăn chặn căn bệnh này ảnh hưởng đến phần còn lại của thành phố.
Tình hình toàn cầu trở nên nghiêm trọng đối với Hà Nội khi người Pháp báo cáo về sự xâm nhập của chuột ở Khu phố Pháp. Chuột nâu ở Hà Nội có vẻ như đến từ các tàu Trung Quốc, nơi đại dịch bắt đầu. Loài chuột xâm lấn này nhanh chóng phát hiện ra rằng hệ thống cống rãnh mới là một hệ sinh thái lý tưởng và nhanh chóng chiếm lĩnh cơ sở hạ tầng đô thị của Hà Nội. Nhiều báo cáo cho thấy người dân đã phát hiện chuột trèo lên đường ống thoát nước và sau đó thậm chí ra khỏi nhà vệ sinh trong những ngôi nhà Pháp. Nỗi lo sợ về những con mèo mang bệnh dịch do ăn chuột đã tạo ra sự hoảng loạn trong giới y tế, buộc họ phải chấm dứt sự lây nhiễm của chuột trước khi thành phố "vỡ trận".
Kế hoạch B

Khi chính quyền Pháp nhận thấy rằng quá trình tiêu diệt chuột diễn ra không đủ nhanh, họ chuyển sang Kế hoạch B và kêu gọi tất cả người dân tham gia diệt chuột. Phần thưởng được đưa ra là 1 xu cho mỗi con chuột. Dân thường chỉ phải nộp cái đuôi chuột cho văn phòng thành phố vì Pháp không muốn bị quá tải bởi xác chuột. Pháp cho rằng đây là một ý tưởng hay vì họ đã có chính sách khuyến khích tinh thần khởi nghiệp ở Việt Nam. Ban đầu, kế hoạch mới dường như có hiệu quả bởi đuôi chuột liên tục được chuyển về. Nhưng sau đó, một hậu quả không lường trước đã xuất hiện. Những người Việt được thuê để giết chuột sớm nhận ra rằng việc săn chuột lại ít có khả năng nhận được phần thưởng trong tương lai. Suy cho cùng, họ cần lũ chuột sinh sản nhiều chuột có đuôi hơn vì chúng sẽ trở thành nguồn thu nhập trong tương lai.
Người Pháp nhanh chóng phát hiện những con chuột không đuôi còn sống chạy loanh quanh. Những người săn chuột đã cắt bỏ đuôi của chúng rồi thả chúng trốn thoát để chúng có thể sinh sản và tạo ra nhiều con chuột có đuôi hơn, để rồi sau đó lặp lại quá trình này. Hơn nữa, cũng có thông tin cho rằng một số người Việt Nam cố tình buôn lậu chuột từ nước ngoài vào thành phố. "Giọt nước tràn ly" khi các thanh tra y tế Pháp phát hiện những trang trại nuôi chuột mọc lên ở ngoại ô Hà Nội. Việc nuôi chuột lấy đuôi biến nơi đây thành một "nhà máy sinh đuôi". Vì các chính sách của Pháp đã không đạt được mục tiêu, mà trên thực tế còn khiến vấn đề chuột trở nên tồi tệ hơn ở Hà Nội, họ đã hủy bỏ chương trình tiền thưởng.
Hậu quả

Sau khi chiến dịch kết thúc thất bại, lũ chuột giờ đây đông đảo hơn bao giờ hết, tiếp tục nô đùa bên dưới thành phố và người Pháp đành cam chịu sống chung với chúng.
Cựu Toàn quyền Paul Doumer muốn tổ chức Triển lãm Hà Nội (triển lãm quốc tế về thuộc địa) như một dịp để phô trương Hà Nội là một thành phố văn minh và vệ sinh, coi đây là một thắng lợi của chính phủ Pháp. Triển lãm Hà Nội kéo dài từ năm 1902 đến năm 1903, và trong thời gian diễn ra, hàng hóa từ khắp nơi trên thế giới đổ về Hà Nội. Điều này làm tăng thêm gánh nặng bệnh tật cho Hà Nội, vì chuột ngoại lai mang mầm bệnh di chuyển cùng với hàng hóa. Đến năm 1903, có 159 người nhiễm bệnh dịch hạch, trong đó có 110 người chết. Phần lớn nạn nhân là người Việt bản địa, chỉ có 6 thực dân Pháp nhiễm bệnh, trong đó 2 người đã tử vong. Một trong những nguyên nhân khiến số người Việt Nam tử vong cao hơn là vì họ giữ bí mật về người nhà bị bệnh, vì họ sợ nếu chính quyền biết được sẽ đến kiểm tra, can thiệp.
Bệnh dịch hạch tiếp tục lan rộng trong những năm tiếp theo. Năm 1906, một trận dịch bùng phát ở Bắc Kỳ đã tác động tiêu cực đến nền kinh tế khu vực. Do tác động của suy thoái kinh tế do dịch bệnh, rất nhiều người dân vùng nông thôn Bắc Kỳ đã di cư ra Hà Nội, nơi họ trở thành người ăn xin vô gia cư. Trong những năm 1906–1908, các quan chức y tế Pháp ghi nhận chính thức 263 trường hợp tử vong do bệnh dịch hạch. Do đó, chính quyền đã quyết định thực hiện các biện pháp chống dịch khác và kiểm soát vệ sinh chặt chẽ hơn tại 36 phố phường của "Khu phố bản địa". Chính quyền Pháp nhận ra rằng họ chỉ có thể ngăn chặn đại dịch thông qua các biện pháp y tế công cộng mạnh tay và thường mang tính xâm lấn nhằm ngăn chặn nó lây lan thêm, sau khi dịch đã được xác định. Các biện pháp này bao gồm cách ly người bệnh trong các nhà nghỉ, thiêu hủy đồ đạc và thường là nhà của những người bị phát hiện nhiễm bệnh, đồng thời tịch thu xác chết. Những biện pháp chặt chẽ hơn này đã thành công trong việc giảm sự lan rộng bệnh dịch trong thành phố. Người Pháp tiếp tục thực thi các biện pháp này sau đại dịch, vì người bản xứ không có thói quen vệ sinh cá nhân mà người Pháp mong muốn họ có được. Điều này phản ánh nền chính trị chủng tộc vào thời đó, vì thái độ tương tự tồn tại ở những nơi như Cộng hòa Nam Phi, Ấn Độ, Hoa Kỳ và Hồng Kông. Tuy nhiên, những biện pháp này không được phổ biến lắm, mà còn khiến người dân địa phương tức giận.
Năm 1998, chính quyền Việt Nam quyết định đóng cửa các nhà hàng bán thịt mèo,  được quảng cáo là "thịt tiểu hổ", vì họ cho rằng nếu số lượng mèo giảm, chuột sẽ xâm chiếm ruộng lúa. Điều này thể hiện tâm lý tương tự như người Pháp gần một thế kỷ trước đó.
Phố Paul Bert (nay là phố Tràng Tiền), một ví dụ về công cuộc cải tạo Hà Nội của Pháp.
Ví dụ về chuột chết
Mikel Merino

Đối với bài viết này, tên họ thứ nhất hoặc họ chahọ là và họ thứ hai hoặc họ mẹ là .
Mikel Merino Zazón (phát âm tiếng Tây Ban Nha: [ˈmikel meˈɾino]; sinh ngày 22 tháng 6 năm 1996) là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Tây Ban Nha hiện đang thi đấu ở vị trí tiền vệ cho câu lạc bộ Premier League Arsenal và đội tuyển bóng đá quốc gia Tây Ban Nha.
Bắt đầu sự nghiệp thi đấu của mình trong màu áo Osasuna vào năm 2014, Merino chuyển sang khoác áo cho Borussia Dortmund và Newcastle United nhưng không tạo được tiếng vang. Đến năm 2018, sự nghiệp của anh chỉ thật sự chói sáng khi anh trở về quê hương đầu quân cho câu lạc bộ Real Sociedad, nơi anh và các đồng đội giành cúp Copa del Rey trong mùa giải 2019–20. Đến năm 2024, anh chuyển sang khoác áo cho câu lạc bộ Arsenal.
Ở màu áo đội tuyển quốc gia, Merino từng tham dự hai kỳ UEFA U-21 Euro và giành chức vô địch vào năm 2019. Năm 2020, anh có buổi ra mắt lần đầu trong màu áo đội tuyển quốc gia cấp chuyên nghiệp, sau này anh cùng với các đồng đội giành chức vô địch UEFA Nations League 2023 và UEFA Euro 2024.
Thống kê sự nghiệp > Câu lạc bộ

| Câu lạc bộ | Mùa giải | Giải đấu> Hạng đấu | Giải đấu> Trận | Giải đấu> Bàn | Cúp quốc gia> Trận | Cúp quốc gia> Bàn | Châu Âu> Trận | Châu Âu> Bàn | Khác> Trận | Khác> Bàn | Tổng cộng> Trận | Tổng cộng> Bàn |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Osasuna B | 2013–14 | Tercera División | 5 | 0 | — | — | — | — | — | — | 5 | 0 |
| Osasuna | 2014–15 | Segunda División | 29 | 1 | 0 | 0 | — | — | — | — | 29 | 1 |
| Osasuna | 2015–16 | Segunda División | 34 | 4 | 0 | 0 | — | — | 4 | 3 | 38 | 7 |
| Osasuna | Tổng cộng | Tổng cộng | 63 | 5 | 0 | 0 | — | — | 4 | 3 | 67 | 8 |
| Borussia Dortmund | 2016–17 | Bundesliga | 8 | 0 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 9 | 0 |
| Newcastle United (mượn) | 2017–18 | Premier League | 7 | 0 | 0 | 0 | — | — | — | — | 7 | 0 |
| Newcastle United | 2017–18 | Premier League | 17 | 1 | 1 | 0 | — | — | — | — | 18 | 1 |
| Newcastle United | Tổng cộng | Tổng cộng | 24 | 1 | 1 | 0 | — | — | — | — | 25 | 1 |
| Real Sociedad | 2018–19 | La Liga | 29 | 3 | 3 | 1 | — | — | — | — | 32 | 4 |
| Real Sociedad | 2019–20 | La Liga | 36 | 5 | 7 | 1 | — | — | — | — | 43 | 6 |
| Real Sociedad | 2020–21 | La Liga | 26 | 2 | 1 | 0 | 8 | 0 | 1 | 0 | 36 | 2 |
| Real Sociedad | 2021–22 | La Liga | 34 | 3 | 3 | 0 | 6 | 1 | — | — | 43 | 4 |
| Real Sociedad | 2022–23 | La Liga | 33 | 2 | 3 | 1 | 7 | 0 | — | — | 43 | 3 |
| Real Sociedad | 2023–24 | La Liga | 32 | 5 | 6 | 1 | 7 | 2 | — | — | 45 | 8 |
| Real Sociedad | Tổng cộng | Tổng cộng | 190 | 20 | 23 | 4 | 28 | 3 | 1 | 0 | 242 | 27 |
| Tổng cộng sự nghiệp | Tổng cộng sự nghiệp | Tổng cộng sự nghiệp | 290 | 26 | 25 | 4 | 28 | 3 | 5 | 3 | 348 | 36 |
↑  Bao gồm DFB-Pokal, FA Cup, Copa del Rey
↑  Số lần ra sân tại vòng play-off của Segunda División
↑  Bao gồm ra sân trận chung kết Cúp Nhà vua Tây Ban Nha 2020 (ra sân vào năm 2021)
1 2 3  Số lần ra sân tại UEFA Europa League
↑  ra sân tại Supercopa de España
↑  Số lần ra sân tại UEFA Champions League
Thống kê sự nghiệp > Quốc tế

| Đội tuyển quốc gia | Năm | Trận | Bàn |
| --- | --- | --- | --- |
| Tây Ban Nha | 2020 | 6 | 0 |
| Tây Ban Nha | 2021 | 5 | 0 |
| Tây Ban Nha | 2023 | 8 | 1 |
| Tây Ban Nha | 2024 | 9 | 1 |
| Tổng cộng | Tổng cộng | 28 | 2 |
| No>  | Ngày | Địa điểm | Trận | Đối thủ | Bàn thắng | Kết quả | Giải đấu |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | 12 tháng 9 năm 2023 | Sân vận động Los Cármenes, Granada, Tây Ban Nha | 17 |  Síp | 2–0 | 6–0 | Vòng loại UEFA Euro 2024 |
| 2 | 5 tháng 7 năm 2024 | MHPArena, Stuttgart, Đức | 26 |  Đức | 2–1 | 2–1 (s.h.p.) | UEFA Euro 2024 |
Danh hiệu

Borussia Dortmund
DFB-Pokal: 2016–17
Real Sociedad
Copa del Rey: 2019–20
U-19 Tây Ban Nha
UEFA European Under-19 Championship: 2015
U-21 Tây Ban Nha
UEFA European Under-21 Championship: 2019
Olympic Tây Ban Nha
Huy chương bạc Thế vận hội Mùa hè: 2020
Tây Ban Nha
UEFA European Championship: 2024
UEFA Nations League: 2022–23; á quân: 2020–21
Cá nhân
Đội hình xuất sắc nhất mùa giải của La Liga: 2022–23
Cầu thủ xuất sắc nhất tháng của La Liga: Tháng 3 năm 2024 (cùng với Mikel Oyarzabal)
Cầu thủ xuất sắc nhất tháng của Segunda División: Tháng 6 năm 2016
Hadong

| Hadong> Chuyển tự Tiếng Triều Tiên |
| --- | --- |
 • Hangul: 하동군
 • Hanja: 河東郡
 • Romaja quốc ngữ: Hadong-gun
 • McCune–Reischauer: Hadong-gun
 
 

  Hiệu kỳ

Hadong
Quốc gia: Hàn Quốc
Phân cấp hành chính: 1 eup, 12 myeon
Diện tích
 • Tổng cộng: 675,53 km2 (260,82 mi2)
Dân số (2003)
 • Tổng cộng: 58.010
 • Mật độ: 85,9/km2 (2,220/mi2)
Thành phố kết nghĩa: Trương Gia Giới
Đối với các định nghĩa khác, xem Hà Đông (định hướng).
Hadong (Hadong-gun, âm Hán Việt: Hà Đông quận) là một huyện ở tỉnh Gyeongsang Nam, Hàn Quốc. Huyện này có diện tích 675,53 km², dân số năm 2003 là 58.010 người.
Hadong đã có tên là 'Dasachon' trong thời kỳ Jinguk, và thuộc 'Nangnoguk', một trong 12 huyện của Byeonhan. Theo 'Lịch sử Tam Quốc', địa danh này có tên là 'Handasa-gun' và đã được đổi tên thành 'Hadong-gun' vào năm 757 dưới thời vua Gyeongdeok. Trong thời Goryeo, địa danh này có tên 'Hadong-hyeon' vào năm 1414, năm thứ 14 của Taejong, địa danh này có tên 'Hanamhyeon' cùng với 'Namhaehyeon'. Địa danh này đã được nâng thành 'Hadongdohobu' vào năm 1740.
Tổng thống Hàn Quốc Lee Myeong bak gần đây đã công bố kế hoạch xây một cung nghỉ mát Gyeongsangnam-do ở Hadong.
Ga Ratchadamri BTS

Ga Ratchadamri (tiếng Thái: สถานีราชดำริ, phát âm [sā.tʰǎː.nīː râːt.t͡ɕʰā.dām.rìʔ]) là một ga BTS skytrain, thuộc Tuyến Silom tại Pathum Wan, Băng Cốc, Thái Lan. Nhà ga nằm tại nút giao đường Ratchadamri với Ratchaprasong và Công viên Lumphini, chung, tòa nhà văn phòng, khách sạn, và Royal Bangkok Sports Club. Lối đi bộ trên cao từ phòng chờ nhà ga có thể đi đến St Regis hotel.
Bố trí ga

| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
U3 Sân ga : Ke ga, cửa sẽ mở phía bên phải
| U3 Sân ga  | Sân ga 3 | Silom hướng đi Bang Wa |
| U3 Sân ga  | Sân ga 4 | Silom hướng đi sân vận động quốc gia |
U3 Sân ga : Ke ga, cửa sẽ mở phía bên phải
| U2 Khu vực bán vé  | Tầng bán vé | Lối thoát 1–4, Trung tâm dịch vụ hành khách Văn phòng vé, máy bán vé, cửa hàng |
| G Đường đi  | - | Trạm xe buýt, Hiệp hội cựu sinh viên Hoa Kỳ Dưới sự bảo trợ của Hoàng gia (A.U.A.) Anantara Bangkok Siam Hotel, tòa nhà Nanthawan, Anonymous Clinic, AIDS Research Center, Hội chữ thập đỏ Thái Lan |
Xe buýt kết nối

13: Khlong Toei–Huai Khwang
15: The Mall Thapra–Banglamphu
76: Samae Dam–Pratunam
77: CentralPlaza Rama III–Morchit 2 (hoạt động với doanh nghiệp tư nhân)
505: Công viên Pakkret–Lumphini
514: Min Buri–Silom
A3: Sân bay quốc tế Don Mueang–Công viên Lumphini
Hoengseong

| Hoengseong> Chuyển tự Tiếng Triều Tiên |
| --- | --- |
 • Hangul: 횡성군
 • Hanja: 橫城郡
 • Romaja quốc ngữ: Hoengseong-gun
 • McCune–Reischauer: Hoengsŏng-gun
 
 

  Hiệu kỳ

Hoengseong
Quốc gia: Hàn Quốc
Phân cấp hành chính: 1 ấp, 8 diện
Diện tích
 • Tổng cộng: 997,82 km2 (385,26 mi2)
Dân số (2001)
 • Tổng cộng: 47.362
 • Mật độ: 47/km2 (120/mi2)
Quận Hoengseong (Hán Việt: Hoành Thành) là một quận ở đạo (tỉnh) Gangwon, Hàn Quốc. Huyện này có diện tích 997,82 km², dân số năm 2001 là 47362 người. Dân tộc sử quan cao đẳng học hiệu, nằm ở quận này.
Jinan

| Jinan> Chuyển tự Tiếng Triều Tiên |
| --- | --- |
 • Hangul: 진안군
 • Hanja: 鎭安郡
 • Romaja quốc ngữ: Jinan-gun
 • McCune–Reischauer: Chinan-gun
 
 

 

Jinan
Quốc gia: Hàn Quốc
Phân cấp hành chính: 1 eup, 10 myeon
Diện tích
 • Tổng cộng: 788,94 km2 (304,61 mi2)
Dân số (2001)
 • Tổng cộng: 31.273
 • Mật độ: 39,6/km2 (103/mi2)
Huyện Jinan (Jinan-gun) là một huyện ở tỉnh Jeolla Bắc, Hàn Quốc. Huyện này có diện tích 788,94 km2, dân số năm 2001 là 31.273 người.
Yem Sambaur

| Yem Sambaur |
| --- | --- |
យ៉ែម សំបូរ

Thủ tướng Campuchia
Nhiệm kỳ 29 tháng 9 năm 1949 – 28 tháng 4 năm 1950
Quân chủ: Norodom Sihanouk
Tiền nhiệm: Ieu Koeus
Kế nhiệm: Norodom Sihanouk
Nhiệm kỳ 12 tháng 2 năm 1949 – 20 tháng 9 năm 1949
Quân chủ: Norodom Sihanouk
Tiền nhiệm: Penn Nouth
Kế nhiệm: Ieu Koeus
Chủ tịch Nghị viện Cộng hòa Khmer
Nhiệm kỳ Tháng 5 năm 1971 – 1972
Tiền nhiệm: In Tam
Kế nhiệm: Tan Kim Huon
 
Thông tin cá nhân
Sinh: (1913-02-02)2 tháng 2 năm 1913 Battambang, Campuchia, Liên bang Đông Dương
Mất: Tháng 12 năm 1989 (76 tuổi) Paris, Pháp
Đảng chính trị: Dân chủ
Yem Sambaur (tiếng Khmer: យ៉ែម សំបូរ, phát âm tiếng Khmer: [jaem sɑmbou]; 2 tháng 2 năm 1913 – Tháng 12 năm 1989) là chính khách Campuchia, từng hai lần giữ chức Thủ tướng Campuchia từ năm 1949 đến năm 1950.
Yeoju

| Yeoju> Chuyển tự Tiếng Triều Tiên |
| --- | --- |
 • Hangul: 여주시
 • Hanja: 驪州市
 • Romaja quốc ngữ: Yeoju-si
 • McCune–Reischauer: Yŏju-si
 
 

 

Yeoju
Quốc gia: Hàn Quốc
Phân cấp hành chính: 1 eup, 8 myeon
Diện tích
 • Tổng cộng: 608,64 km2 (235,00 mi2)
Dân số 
 • Tổng cộng: 104.774
 • Mật độ: 172,1/km2 (446/mi2)
Yeoju (âm Hán Việt: Ly Châu) là một thành phố ở tỉnh Gyeonggi, Hàn Quốc. Huyện này có diện tích 608,64 km², dân số 104.774 người.  Cùng với thành phố láng giềng Icheon, đây là một trung tâm gốm sứ lớn của Hàn Quốc. Mộ của vua Triều Tiên Thế Tông, tàn tích của ngôi đền Godalsaji (c. 764), bảo tàng Phật giáo Moka, các tường thành của pháo đài Pasaseong và Silleuksa đều tọa lạc ở huyện này.  Yeoju là nơi sinh của Hoàng thái hậu Myeongseong.
Yeoju  Học viện Công nghệ Yeojoo. Tuyến Đường cao tốc Jungbu Naeryuk chạy qua huyện này..
Mùa bão Tây Bắc Thái Bình Dương 2024

| --- | --- |

Bản đồ tóm lược mùa bão
Lần đầu hình thành: 22 tháng 5 năm 2024
Lần cuối cùng tan: 26 tháng 12 năm 2024
Bão mạnh nhất:  Yagi – 915 hPa (mbar), 195 km/h (120 mph) (duy trì liên tục trong 10 phút)
Áp thấp nhiệt đới: 39
Tổng số bão: 26 (4 không chính thức)
Bão cuồng phong: 13
Siêu bão cuồng phong: 6 (1 không chính thức)
Số người chết: 1255
Thiệt hại: $26.8 tỉ  (USD 2024) (Mùa bão gây thiệt hại lớn thứ tư trong lịch sử)
Mùa bão Tây Bắc Thái Bình Dương 2022, 2023, 2024, 2025, 2026
Mùa bão Tây Bắc Thái Bình Dương 2024 là mùa bão Thái Bình Dương bắt đầu muộn thứ năm trong lịch sử, đồng thời là mùa bão chết chóc nhất kể từ mùa bão Tây Bắc Thái Bình Dương 2013, là mùa bão hoạt động mạnh nhất kể từ mùa bão Tây Bắc Thái Bình Dương 2019, và là mùa bão Thái Bình Dương gây thiệt hại lớn thứ năm trong lịch sử, chủ yếu do Bão Yagi gây ra. Mùa bão này kéo dài suốt năm 2024, mặc dù phần lớn các xoáy thuận nhiệt đới thường phát triển từ tháng 5 đến tháng 10. Ewiniar, cơn bão đầu tiên của mùa, phát triển vào ngày 25 tháng 5, và cuối cùng đã mạnh lên thành cơn cuồng phong đầu tiên của mùa.
Phạm vi các cơn bão trong bài viết là các cơn bão hình thành trong khu vực Châu Á - Thái Bình Dương, cụ thể hơn là vùng Bắc Bán Cầu từ kinh tuyến 100 độ Đông đến 180 độ. Bão nhiệt đới hình thành trên toàn Tây Bắc Thái Bình Dương sẽ được đặt tên bởi Cục Khí tượng Nhật Bản (JMA). Các xoáy thuận nhiệt đới trong khu vực này được Trung tâm Cảnh báo Bão Liên hợp (JTWC) theo dõi sẽ có thêm hậu tố "W" phía sau số thứ tự của chúng. Áp thấp nhiệt đới trở lên hình thành hoặc di chuyển vào khu vực mà Philippines theo dõi (PAR) cũng sẽ được đặt tên bởi Cục quản lý Thiên văn, Địa vật lý và Khí quyển Philippines (PAGASA). Đó là lý do đôi khi vì sao một cơn bão lại có hai tên gọi khác nhau.
Khái quát chung về mùa bão > Dự báo mùa bão

Trong một năm (hoặc một mùa bão) một số cơ quan khoa học và cơ quan khí tượng dự báo có bao nhiêu xoáy thuận nhiệt đới (một số cơ quan dự báo có dự báo số lượng xoáy thuận nhiệt đới theo độ mạnh) sẽ hình thành trong một mùa và có bao nhiêu cơn bão nhiệt đới sẽ ảnh hưởng đến một quốc gia cụ thể. Các cơ quan này bao gồm Hiệp hội Rủi ro Bão nhiệt đới (TSR) của Đại học College London, PAGASA, Cục Thời tiết Trung ương Đài Loan (CWA). Trung tâm Dự báo Khí tượng Thuỷ văn Quốc gia (NCHMF) cũng dự báo số lượng bão và áp thấp nhiệt đới trên biển Đông.
Hiệp hội Rủi ro Bão nhiệt đới (TSR) công bố dự báo đầu tiên vào ngày 7/5, dự báo mùa bão hoạt động ít hơn trung bình nhiều năm (TBNN) với 25 cơn bão nhiệt đới, 15 cơn bão cuồng phong và 7 cơn bão cuồng phong dữ dội. Điều này chủ yếu là do El Niño suy yếu và ​​sẽ chuyển sang La Niña yếu hoặc trung bình vào giữa năm 2024.
| Ngày dự báo của TSR | Tropical Storm (Bão nhiệt đới) | Typhoon (Bão cuồng phong/bão rất mạnh) | Intense Typhoon (Bão cuồng phong dữ dội) | ACE | Ref>  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Trung bình (1965–2022) | 25.5 | 16,0 | 9,3 | 301 |  |
| 7 tháng 5, 2024 | 25 | 15 | 7 | 225 |  |
| Các trung tâm dự báo khác | Thời gian công bố dự báo | Khoảng thời gian dự báo | Khu vực dự báo | Số lượng xoáy thuận  dự báo | Tham khảo |
| NCHMF | Tháng 5 năm 2024 | Tháng 5 -Tháng 8 | Biển Đông | 3-5 (bão và ATNĐ) 1 (đổ bộ vào đất liền) |  |
Các xoáy thuận nhiệt đới > Bão Ewiniar (Aghon)

| --- | --- |
Bão cuồng phong mạnh (JMA)
Bão cuồng phong cấp 2 (SSHWS)
 
Thời gian tồn tại: 22 tháng 5 – 31 tháng 5
Cường độ cực đại: 140 km/h (85 mph) (10-min)  970 hPa (mbar)
Thiệt hại về nông nghiệp ở Philippines lên tới 85,63 triệu PHP (1,74 triệu USD). Thiệt hại về cơ sở hạ tầng là 942,55 triệu PHP (9,14 triệu USD) với tổng thiệt hại là 1,03 tỷ PHP (20,88 triệu USD). Cơn bão khiến 6 người chết và 8 người bị thương, và khoảng 152.266 người khác bị ảnh hưởng trực tiếp bởi ở Philippines.
Các xoáy thuận nhiệt đới > Bão Maliksi (Bão số 1)

| --- | --- |
Bão nhiệt đới (JMA)
Áp thấp nhiệt đới (SSHWS)
 
Thời gian tồn tại: 30 tháng 5 – 1 tháng 6
Cường độ cực đại: 65 km/h (40 mph) (10-min)  998 hPa (mbar)
Sáng ngày 30 tháng 5, NCHMF phát tin về một vùng áp thấp trên biển Đông. Chiều cùng ngày, JMA và NCHMF công nhận vùng áp thấp nhiệt đới đó trên biển Đông là áp thấp nhiệt đới. Chiều ngày 31 tháng 5, JMA cho biết áp thấp nhiệt đới mạnh lên thành bão và đặt tên là Maliksi. NCHMF cũng cho biết áp thấp nhiệt đới mạnh lên thành bão, gọi là bão số 1.