Paul von Lettow-Vorbeck

| Paul von Lettow-Vorbeck |
| --- | --- |
Paul von Lettow-Vorbeck
Biệt danh: Hùng sư xứ Tanganyika    Hùng sư của châu Phi
Sinh: (1870-03-20)20 tháng 3 năm 1870 thị trấn Saarlouis, huyện Saarlouis, bang Saarland, Đức
Mất: 9 tháng 3 năm 1964(1964-03-09) (93 tuổi) Hamburg, Đức
Thuộc: Đế quốc Đức
Năm tại ngũ: 1890 – 1920
Cấp bậc: Trung tướng
Đơn vị: Lực lượng Bảo hộ (Schutztruppe)
Tham chiến: Phong trào Nghĩa Hòa Đoàn   Cuộc phiến loạn của thổ dân Namaqua và Herero   Đại chiến thế giới thứ nhất   * Chiến dịch Đông Phi
Tặng thưởng: Huân chương Quân công
Paul Emil von Lettow-Vorbeck (20 tháng 3 năm 1870 – 9 tháng 3 năm 1964), tướng lĩnh trong Quân đội Đế quốc Đức, chỉ huy Chiến dịch Đông Phi thời Chiến tranh thế giới thứ nhất. Là người chỉ huy một đội quân thuộc địa nhỏ bé nhưng thiện chiến của Đức tại Đông Phi, ông chưa từng bị đánh bại trên chiến trường. Ngay từ đầu Chiến tranh thế giới thứ nhất ông đã giữ thế chủ động. Không những ông liên tiếp đánh lui những cuộc tấn công của quân Anh - Nam Phi đông đảo hơn hẳn, khiến ông trở thành vị anh hùng huyền thoại của nước Đức khi đó, ông còn là vị tướng Đức duy nhất tấn công thắng lợi lãnh thổ Đế quốc Anh trong cuộc Chiến tranh thế giới thứ nhất. Vào tháng 3 năm 1916, quân Anh từ Nam Phi tấn công quân Đức nhưng thất bại và không thể ngăn nổi những đợt công kích của ông và lính thuộc địa Đông Phi vào Đế quốc Anh. Sang năm 1917, đội quân thuộc địa Đức của ông lại thể hiện sức mạnh ưu việt của mình bằng thắng lợi vang dội trước quân Anh trong trận Mahiwa đẫm máu. Tuy vậy, đây trở thành cuộc chống cự cuối cùng của Vorbeck ở Đông Phi, trước khi ông rút khỏi Đông Phi và đánh tan tác quân Bồ Đào Nha đông đảo tại Mozambique, thu được nhiều chiến lợi phẩm. Cuộc chiến thắng lợi của ông trước Bồ Đào Nha đã cho thấy tài thao lược của ông như một bậc thầy của chiến tranh du kích.
Trong bối cảnh tiếp tế với chính quốc Đức bị cắt, binh lính của ông đã cải tiến vũ khí, quân phục, thuốc thang,... một cách tài tình. Ông luôn đối xử tốt với binh lính người gốc Phi, dùng những chiến thuật Âu - Phi và tận dụng triệt để địa hình, nhờ đó họ chiến đấu hiệu quả. Đầu năm 1918, ông tiếp tục giành một số thắng lợi. Những chiến thắng của ông đã đẩy được rất nhiều quân Đồng minh khỏi Mặt trận phía Tây. Trong cuộc chiến dấu của mình, ông được binh lính dưới quyền ngợi ca là "Hùng sư xứ Tanganyika". Những người ngưỡng mộ ông (trong đó có nhiều tướng lĩnh Đồng minh) cũng tôn vinh ông như một chiến binh cao thượng, lãng mạn, và "Hùng sư của Phi châu".
Các hoạt động của ông trong Chiến dịch Đông Phi thời Chiến tranh thế giới thứ nhất được coi là "chiến dịch du kích vĩ đại nhất, và thành công nhất trong lịch sử", trong khi chính sử của Đế quốc Đức coi đây là một "phép màu trong lịch sử thế giới". Tuy thắng lợi liên tiếp, nhưng sau khi một tù binh Anh thông báo cho ông tin Đức thua trận và Chiến tranh thế giới thứ nhất chấm dứt, ông ra đầu hàng vào tháng 11 năm 1918. Như vậy, phải 2 tuần sau khi nước Đức bại trận thì chiến dịch của ông mới chấm dứt. Trở về nước, ông được công chúng Đức đón chào như một người anh hùng dân tộc, một chiến binh vinh quang. Ông được phong quân hàmTrung tướng. Thậm chí ông còn diễu binh khải hoàn tại thủ đô Berlin. Sau đó, ông chuyển sang chính trị và tham gia trong Reichstag từ năm 1920 cho tới năm 1930. Đến cả tướng Anh Jan Christian Smuts - kỳ phùng địch thủ của ông, cũng trở nên rất ngưỡng mộ và nể trọng Vorbeck.