stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Titan IIIC

| Titan IIIC |
| --- | --- |
Một vụ phóng tên lửa Titan IIIC
Cách dùng: Medium-lift launch vehicle
Hãng sản xuất: Martin
Quốc gia xuất xứ: Hoa Kỳ
Kích cỡ
Chiều cao: 137 ft (42 m)
Đường kính: 10 ft (3,0 m)
Khối lượng: 1.380.510 lb (626.190 kg)
Tầng tên lửa: 2-3
Sức tải 
Tải đến LEO
Khối lượng: 28.900 lb (13.100 kg)
Tải đến GTO
Khối lượng: 6.600 lb (3.000 kg)
Tải đến Mars
Khối lượng: 2.650 lb (1.200 kg)
 
Tên lửa liên quan
Họ tên lửa: Titan
Lịch sử
Hiện tại: Ngừng hoạt động
Nơi phóng: LC-40 & 41, CCAFS SLC-6, Vandenberg AFB
Tổng số lần phóng: 36
Số lần phóng thành công: 31
Số lần phóng thất bại: 5
Ngày phóng đầu tiên: 18/6/1965

Tầng  (Tầng 0) – UA1205
Chiều cao: 42 mét 
Phản lực mạnh nhất: 1.315.000 lbf (5.850 kN)
Xung lực riêng: 263 giây
Thời gian bật: 115 giây
Nhiên liệu: nhiên liệu rắn
Tầng 1
Chiều cao: 42 mét 
Chạy bởi: 2 động cơ LR87-AJ9
Phản lực mạnh nhất: 1.941,7 kN (436.500 lbf)
Thời gian bật: 147 giây
Nhiên liệu: N2O4 / Aerozine 50
Tầng 2
Chiều cao: 42 mét 
Chạy bởi: 1 động cơ LR91-AJ9
Phản lực mạnh nhất: 453,1 kN (101.900 lbf)
Thời gian bật: 205 giây
Nhiên liệu: N2O4 / Aerozine 50
Tầng mang tải trọng – Transtage
Chiều cao: 42 mét 
Chạy bởi: 2 động cơ AJ-10-138
Phản lực mạnh nhất: 16.000 lbf (71 kN)
Thời gian bật: 440 giây
Nhiên liệu: N2O4 / Aerozine 50
 
Titan IIIC là hệ thống phóng tàu vũ trụ dùng một lần, do Không quân Mỹ vận hành từ năm 1965 đến năm 1982. Nó là phiên bản tên lửa đầu tiên trong dòng tên lửa đẩy Titan có bổ sung thêm động cơ đẩy nhiên liệu rắn, và được dự định sử dụng trong chương trình Boeing X-20 Dyna-Soar, dù rằng sau đó chương trình đã bị hủy bỏ trước khi lần phóng tàu diễn ra. Tên lửa Titan IIIC có nhiệm vụ chủ yếu là phóng các vệ tinh liên lạc/cảnh báo sớm cho Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ. Ngoại trừ một lần phóng tên lửa mang theo ATS-6 được thực hiện bởi NASA. Titan IIIC được phóng từ Căn cứ không quân Mũi Canaveral, trong khi người chị em của nó, phiên bản Titan IIID, được phóng từ căn cứ không quân Vandenberg.
Thiết kế

Tên lửa Titan IIIC nặng khoảng 1.380.000 lb (626.000 kg) ở thời điểm phóng và bao gồm tên lửa 2 tầng đẩy Titan ở giữa và có thêm tầng đẩy mang tải trọng Transtage, sử dụng nhiên liệu hypergolic, và 2 tầng đẩy tăng cường nhiên liệu rắn UA1205.
Các động cơ nhiên liệu rắn của tên lửa sẽ được kích hoạt ngay khi tên lửa còn trên mặt đất và chúng được định nghĩa là "tầng đẩy số 0". Mỗi tầng đẩy tăng cường nhiên liệu rắn bao gồm 5 thành phần, đường kính 10 ft (3,0 m), dài 85 ft (26 m), và khối lượng gần 500.000 lb (230.000 kg). Chúng sản sinh ra lực đẩy 2.380.000 lbf (10.600 kN) tại mực nước biển trong xấp xỉ 115 giây. Sau khi đốt hết nhiên liệu rắn, tầng đẩy tăng cường sẽ được tách ra ở giây thứ 116.
Động cơ tầng đẩy trung tâm (Tầng 1) sẽ bắt đầu được kích hoạt khoảng 5 giây trước khi tầng đẩy tăng cường được tách ra. Được đặt mã định danh là Titan 3A-1, tầng đẩy này được cung cấp lực đẩy nhờ động cơ LR-87-AJ9 với 2 miệng xả của Aerojet . Nó đốt cháy khoảng 240.000 lb (110.000 kg) nhiên liệu Aerozine 50 cùng với nitrogen tetroxide (NTO) và sản sinh ra lực đẩy 1.941,7 kN (436.500 lbf) trong hơn 147 giây. Aerozine 50 cùng với NTO được trữ trong các bể chứa nằm độc lập với nhau để giảm tối đa khả năng cháy nổ khi hai nhiên liệu bị trộn lẫn với nhau do bị rò rỉ.
Tầng đẩy thứ 2, Titan 3A-2, chứa khoảng 55.000 lb (25.000 kg) nhiên liệu, nó sử dụng 1 động cơ Aerojet LR-91-AJ9, tạo ra lực đẩy 453,7 kN (102.000 lbf) trong khoảng thời gian 145 giây.
Tầng đẩy thứ 3, hay là tầng đẩy mang tải trọng, Transtage, cũng sử dụng nhiên liệu là Aerozine 50 và NTO. Nó được trang bị 2 động cơ Aerojet  AJ-10-138 có khả năng kích hoạt lại, cho phép nó có khả năng thay đổi quỹ đạo bay, giúp đưa các tải trọng lên các quỹ đạo khác nhau. Transtage chứa khoảng 22.000 lb (10.000 kg) chất đẩy, động cơ của nó cung cấp khoảng 16.000 lbf (71 kN) lực đẩy.
Đặc tính chung

Chức năng chính: Tên lửa đẩy vũ trụ
Nhà sản xuất: Martin Marietta
Động cơ:
Tầng 0 sử dụng 2 động cơ nhiên liệu rắn.
Tầng 1 sử dụng 2 động cơ nhiên liệu lỏng LR87.
Tầng 2 sử dụng 1 động cơ nhiên liệu lỏng LR91.
Tầng 3 sử dụng 2 động cơ nhiên liệu lỏng Aerojet  AJ-10-138.
Chiều dài: 42 m
Tầng 0: 25,91 m
Tầng 1: 22,28 m
Tầng 2: 7,9 m
Tầng 3: 4,57 m
Đường kính:
Tầng 0: 3,05 m
Tầng 1: 3,05 m
Tầng 2: 3,05 m
Tầng 3: 3,05 m
Khối lượng:
Tầng 0: Rỗng 33,798 kg; Đầy đủ 226,233 kg
Tầng 1: Rỗng 5,443 kg; Đầy đủ 116,573 kg
Tầng 2: Rỗng 2,653 kg; đầy đủ 29,188 kg
Tầng 3: Rỗng 1,950 kg; đầy đủ 12,247 kg
Khả năng mang tải trọng:
Mang được tải trọng 28,900 lb (13,100 kg) lên quỹ đạo Trái đất tầm thấp góc nghiêng 28 độ.
Tới 6,600 lb (3,000 kg) tải trọng lên Quỹ đạo địa đồng bộ khi phóng tên lửa từ Cape Canaveral Air Force Station.
Tổng khối lượng phóng tối đa:  626,190 kg
Ngày đưa vào triển khai: Tháng 6 năm 1965.
Bệ phóng: Cape Canaveral Air Force Station và Vandenberg Air Force Base.
Mô hình thử nghiệm của Phòng thí nghiệm quỹ đạo có người lái được phóng lên vũ trụ bằng tên lửa Titan IIIC vào ngày 3/11/1966 từ bệ phóng LC-41 Căn cứ không quân Mũi Canaveral
Titan (thần thoại)

Bài này viết về một số vị thần trong thần thoại Hy Lạp. Đối với nghĩa khác, xem Titan (định hướng).
Trong thần thoại Hy Lạp, Titan (tiếng Hy Lạp: Τιτάν, số nhiều Τιτάνες) là một nhóm các vị thần đầy sức mạnh thống trị suốt thời gian huyền thoại trước khi mười hai vị thần trên đỉnh Olympus chiếm vị trí tối cao. Các thần khổng lồ Titan khởi thủy bao gồm 12 người gắn liền với rất nhiều khái niệm như đại dương, trí nhớ, tầm nhìn và quy luật tự nhiên; sau đó, họ lại sinh ra các thần Titan khác, như là Prometheus (Προμηθεύς) và Atlas (Ἄτλας). Họ được dẫn dắt bởi vị thần trẻ nhất trong các vị thần thuộc thế hệ đầu tiên, Cronus (Κρόνος), người đã lật đổ cha mình là Uranus (Ουρανος, hay "bầu trời"), với sự hỗ trợ của mẹ là Gaia (Γαία, hay "quả đất"). Các thần khổng lồ Titan cuối cùng lại bị các vị thần trên đỉnh Olympus, dẫn đầu là Zeus, soán ngôi trong Titanomachy ("cuộc chiến với các thần khổng lồ Titan"), và rất nhiều người trong số họ đã bị cầm tù tại Tartarus (Ταρταρος), tận cùng của địa ngục.
The Fall of the Titans vẽ bởi Cornelis Cornelisz van Haarlem (1596–1598)
Trong Hesiod

Trong Thần phả của Hesiod mười hai thần khổng lồ Titan sau Hecatonchires (Έκατόνχειρες, hay "Trăm tay") và Cyclopes (Κύκλωφ, hay "Mắt tròn") là con của Uranus và Gaia:
Uranus thấy Cronos gớm ghiếc và quái dị đã đem giam hắn trong lòng đất. Cronos, được sự giúp đỡ của Hecatonchires và Cyclopes, sau này đã đánh bại cha mình và tự lên làm vua, lấy Rhea làm vợ và phong làm hoàng hậu.
Rhea lại sinh ra một thế hệ các vị thần mới cho Cronos, nhưng vì lo sợ rằng cuối cùng những đứa con này sẽ lật đổ mình, Cronos đã nuốt hết từng người một. Chỉ có Zeus là sống sót vì Rhea đã đưa cho Cronus một hòn đá quấn trong tã thay vì Zeus và đặt Zeus ở Crete trong sự bảo vệ của các Kouretes.
Khi Zeus đến tuổi trưởng thành, Zeus đã đánh bại Cronos. Sử dụng một loại độc dược được pha chế bởi Metis, Zeus đã buộc Cronos phải nôn ra trở lại các anh chị. Một cuộc chiến giữa vị thần trẻ và các vị thần Titan nổ ra. Zeus được sự giúp đỡ của Hecatonchires, Gigantes và Cyclopes, những người mà thêm một lần nữa đã thoát ra khỏi Tartarus. Zeus chiến thắng sau một cuộc chiến dài và nhốt nhiều vị thần khổng lồ Titan trở lại Tartarus.
Kể từ đó, các vị thần cũ không còn lưu lại dấu vết của họ trên thế giới. Vài người trong họ như Mnemosyne, Gaia, Rhea, Hyperion, Themis và Metis đã không chống lại đỉnh Olympus và trở thành những người đóng vai trò then chốt trong một hệ thống thống trị mới. Các vị thần khổng lồ Titan cũng để lại một số hậu duệ và một số trong họ cũng có thể được xem như là các thần khổng lồ Titan mà đáng chú ý nhất là các con trai của Prometheus, Epimetheus, Atlas và Menoetius.
Nhiều nguồn dữ liệu cổ đại khác cũng theo rất sát Hesiod chỉ với một khác biệt nhỏ: Apollodorus thành Athena đã thêm Dione là thần Titan thứ mười ba.
Titanomachy

Người Hy Lạp cổ đại có rất nhiều các bài thơ nói về cuộc chiến giữa các vị thần và các Titan, thường được biết với tên Titanomachy ("Cuộc chiến chống các thần khổng lồ Titan"). Nổi trội hơn cả và tồn tại đến tận ngày nay là Theogony của Hesiod. Một thiên sử thi đã mất tên Titanomachy, được cho là tác phẩm của nhà thơ mù của Thracia Thamyris, người mà bản thân ông cũng là một nhân vật huyền thoại, đã được đề cập thoáng qua trong bài luận On Music vốn được cho rằng là của Plutarch. Và các vị thần khổng lồ Titan cũng đóng vai trò nổi bật trong những bài thơ của Orpheus. Dù chỉ còn những đoạn nhỏ, ngắn của tác phẩm Orphic còn tồn tại, chúng vẫn cho thấy những khác biệt thú vị so với Hesiod.
Những tác phẩm này của Hy Lạp rơi vào một nhóm các thần thoại quen thuộc khắp châu Âu và Cận Đông, theo đó, một thế hệ hay một nhóm các vị thần bị chống đối bởi một vị thần nổi trội khác. Đôi khi, các vị thần thuộc thế hệ trước thất bại và bị thay thế. Đôi khi, cuộc nổi dậy thất bại và người nổi dậy hoặc là bị mất hết quyền năng hoặc là được gia nhập vào pantheon. Các ví dụ khác gồm có những cuộc chiến của Æsir với Vanir và các Jotun trong thần thoại Scandinavia, sử thi Enuma Elish của người Babylon, tác phẩm "Vương quyền trên trời cao" của người Hittite, và các mâu thuẫn đa thế hệ trong các mẩu truyện về vùng Ugarit.
Trong các nguồn dữ liệu khác của Hy Lạp

Tuy vậy, tác phẩm của Hesiod không phải là tác phẩm cuối cùng nói về các thần khổng lồ Titan. Những tác phẩm dở dang còn lại của Orpheus chứa đựng một số khác biệt.
Trong một đoạn của Orpheus, Zeus đã không chỉ đơn giản có thể đánh bại cha mình bằng vũ lực. Thay vào đó, Rhea đã chuẩn bị một buổi tiệc thịnh soạn cho Cronus và vì thế mà hắn ta đã bị say mật ong. Zeus trói hắn lại và thiến hắn. Thay vì bị giam xuống Tartarus, Cronus vẫn còn say mèm trong hang của Nyx, nơi hắn ta tiếp tục những giấc mơ và tiên tri vĩnh viễn.
Một thần thoại khác về các thần khổng lồ Titan không của Hesiod xoay quanh Dionysus. Trong thời gian trị vì của mình, Zeus quyết định sẽ nhường ngôi cho Dionysus, người cũng như Zeus là một đứa bé được bảo vệ bởi các Kouretes. Các thần khổng lồ Titan quyết định sẽ hạ sát đứa bé và cướp lấy ngôi báu: họ vẽ mặt trắng toát bằng thạch cao, dụ dỗ Dionysus bằng đồ chơi rồi sau đó chặt chân tay cậu bé và đem nấu nướng chúng. Zeus nổi giận, đã dùng sét tiêu diệt các thần Titan; Athena giữ trái tim của Dionysus trong một hình nhân bằng thạch cao để tái tạo lại một Dionysus mới. Câu chuyện này được các nhà thơ Callimachus và Nonnus kể lại và gọi Dionysus là "Zagreus", cũng như trong một số phần của tác phẩm Orphic.
Câu chuyện này lại được kể lại trong thời kỳ của Thiên Chúa giáo bởi một triết gia trường phái Tân Platon là Olympiodorus, theo đó, con người đã nhảy ra khỏi những cái xác cháy của các thần Titan. Các tác giả khác trước đó còn cho rằng con người đã được sinh ra từ máu của các thần Titan đổ xuống trong cuộc chiến với Zeus.
Pindarus, Platon và Oppianus đề cập đến "Bản chất Titan" của con người. Việc điều này có liên quan đến một dạng "original sin" bắt nguồn từ việc giết chết vẫn còn là đề tài tranh cãi của các học giả.
Trong thế kỷ 20

Nhiều học giả của thế kỷ trước, mà trong đó nổi bật nhất là Jane Ellen Harrison, đã đưa ra ý kiến rằng chuyện về các thần Titan chặt tay chân của Dionysus, hay ăn thịt người, là một hình thức nghi lễ tôn giáo.
Ngoại trừ những mâu thuẫn về Gigantes, có rất nhiều vật có hình dáng to lớn đã được đặt tên theo các thần khổng lồ Titan ví dụ như là con tàu huyền thoại RMS Titanic.
Nilea pacta

| Nilea pacta> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Diptera
Họ (familia): Tachinidae
Chi (genus): Nilea
Loài (species): N. pacta
Danh pháp hai phần
Nilea pacta
Nilea pacta là một loài ruồi trong họ Tachinidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 20 tháng 6 năm 2014.
↑  James E. O’Hara WORLD GENERA OF THE TACHINIDAE (DIPTERA) AND THEIR REGIONAL OCCURRENCE; Version 7; 10 december 2012
Amou Haji

| Amou Haji |
| --- | --- |

Sinh: عموحاجی 20 tháng 8 năm 1928 Dezh Gah, Ba Tư
Mất: (2022-10-23)23 tháng 10 năm 2022 (94 tuổi) Fars, Farashband
Quốc tịch: Iran
Nổi tiếng vì: Gần 7 thập kỷ không tắm và vệ sinh thân thể
Amou Haji (20 tháng 8 năm 1928; 23 tháng 10 năm 2022) là một người đàn ông sống ở làng Dejgah, tỉnh Fars, Iran. Người đàn ông này nổi tiếng vì đã không tắm và vệ sinh thân thể trong suốt gần 7 thập kỷ.
Tiểu sử

Amou Haji vốn không phải tên thật của ông mà là một biệt danh để đặt cho những người cao tuổi. Amou Haji được cho là sinh vào khoảng những năm 1928 hoặc năm 1933. Ông sống tại Dejgah, một ngôi làng ở phía nam của nước Iran. Theo truyền thông địa phương, sau khi trải qua một số thất bại trong chuyện tình cảm thời trẻ, Amou quyết định sống một cuộc sống cô đơn và lập dị.
Tiểu sử > Cuộc sống hàng ngày

Ông sống ở một nơi trông giống như ngôi mộ. Những người thông cảm hoàn cảnh của ông đã xây cho Amou một túp lều bằng gạch. Phần lớn thời gian trong ngày ông chỉ ở yên một chỗ, ngủ hoặc ngồi dưới ánh mặt trời trong im lặng. Tuy không tắm và sử dụng nước nhưng người đàn ông này vẫn cố giữ cho râu tóc gọn gàng. Ông cắt tỉa râu bằng cách dùng lửa để đốt. Hàng ngày, ông uống thêm 5 lít nước từ một lon bằng thiếc đã gỉ. Ông còn có sở thích ăn xác nhím thối và hút thuốc lá tự chế bằng phân động vật. Ông đội một chiếc mũ bảo hiểm để giữ ấm giữa cái lạnh. Amou còn có thể hút 5 điếu thuốc cùng một lúc.
Tiểu sử > Vấn đề vệ sinh thân thể

Lần cuối cùng Amou tắm là vào năm 1954. Từng có một nhóm thanh niên ở thành phố Farashband thuộc tỉnh Fars đã quyết định đưa ông xuống sông và gột rửa. Ông bị đưa vào sau một chiếc xe tải, nhưng khi họ đến sông, họ thấy rằng Amou đã trốn thoát. Nguyên nhân khiến ông không tắm trong suốt gần 7 thập kỷ được cho là việc sạch sẽ có thể khiến ông bị bệnh, thậm chí là chết. Da của ông Amou phủ một lớp ghét dày, hình thành từ bụi bẩn và da chết. Đôi mắt của ông gần như bị che kín và mùi cơ thể "dễ dàng nhận ra từ rất xa".
Tình trạng sức khỏe

Gần đây, một nhóm bác sĩ đã tiến hành hàng loạt kiểm tra và đã xác nhận rằng bất chấp tình trạng vệ sinh kém và điều kiện sống nghèo nàn, sức khỏe tổng thể của ông Amou vẫn được cho là tốt "một cách đáng kinh ngạc". Nhóm bác sĩ này do giáo sư ký sinh trùng Gholamreza Molavi tại Trường Y tế Công cộng ở thành phố Tehran, Iran dẫn dắt. Họ đã đến gặp và thuyết phục ông cho thực hiện một số xét nghiệm, trong đó có xét nghiệm viêm gan, AIDS và nhiều bệnh ký sinh trùng khác.
Nhóm của giáo sư Molavi muốn tìm kiếm và nghiên cứu các loại ký sinh trùng, vi khuẩn trong cơ thể Amou. Tuy nhiên, họ không tìm thấy loại vi khuẩn hay ký sinh trùng nào đáng kể. Ông chỉ nhiễm giun xoắn Trichinella spiralis. Loại kỳ sinh trùng này có thể gây sốt, đau cơ, sưng phù quanh hốc mắt và gây nguy hiểm cho sức khỏe. Tuy nhiên, ông Haji lại không xuất hiện triệu chứng gì khi nhiễm Trichinella spiralis. Lời giải thích hợp lý duy nhất được đưa ra cho kết quả xét nghiệm là Amou Haji đã phát triển một hệ thống miễn dịch cực kỳ mạnh mẽ trong nhiều thập kỷ với điều kiện sống khắc nghiệt.
Tiếp cận

Amou Haji được mệnh danh "người đàn ông bẩn nhất thế giới" khi gần 7 thập kỷ không tắm. Dù sức khỏe tốt, ông Haji luôn phải đối phó với sự dè bỉu của những người xung quanh. Nhiều người chế nhạo, xâm phạm thể chất ông vì lối sống  bị xem là "khác người". Thống đốc địa phương đã kêu gọi người dân để ông Haji được yên, bởi "ngoài vẻ ngoài bẩn thỉu thì ông không làm hại ai". Một tờ báo Iran cho rằng "giống như những người Iran trên đất nước này, [...] Amou Haji là một con người và được quyền hưởng một cuộc sống tối thiểu của con người, mặc dù bản thân ông không nhận thức được vấn đề như vậy do rối loạn tâm thần và đã quen với một cuộc sống động vật."
Từng có một bộ phim tài liệu làm về chủ đề cuộc sống của ông tại Liên hoan phim quốc tế Iran lần thứ 7. Phim được trình chiếu với tựa đề "Cuộc sống kỳ lạ của một ông chú", do Jamshid Khavari làm đạo diễn.
Qua đời

Sau hơn nửa thế kỷ không tắm, dân làng đã thuyết phục ông tắm rửa lần đầu tiên. Tuy vậy Amou Haji qua đời không lâu sau đó vào ngày 23 tháng 10 năm 2022. Sau khi qua đời, kỷ lục người đàn ông không tắm lâu nhất được cho là thuộc về một người Ấn Độ, người đàn ông này cũng đã không tắm trong phần lớn cuộc đời của mình.
Aphelandra mollis

| Aphelandra mollis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Lamiales
Họ (familia): Acanthaceae
Chi (genus): Aphelandra
Loài (species): A. mollis
Danh pháp hai phần
Aphelandra mollis (Nees) Leonard 
Aphelandra mollis là một loài thực vật có hoa trong họ Ô rô. Loài này được (Nees) Leonard mô tả khoa học đầu tiên năm 1953.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Aphelandra mollis”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.
Banyallarga echinata

| Banyallarga echinata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Trichoptera
Họ (familia): Calamoceratidae
Chi (genus): Banyallarga
Loài (species): B. echinata
Danh pháp hai phần
Banyallarga echinata AL Prather, 2004 
Banyallarga echinata là một loài Trichoptera trong họ Calamoceratidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.
Anisogonia

| Anisogonia> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Phân họ (subfamilia): Ennominae
Chi (genus): Anisogonia
Anisogonia là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.
Dicranopteris scalpturata

| Dicranopteris scalpturata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Pteridophyta
Lớp (class): Polypodiopsida
Bộ (ordo): Gleicheniales
Họ (familia): Gleicheniaceae
Chi (genus): Dicranopteris
Loài (species): D. scalpturata
Danh pháp hai phần
Dicranopteris scalpturata Nakai, 1950 
Dicranopteris scalpturata là một loài dương xỉ trong họ Gleicheniaceae. Loài này được Nakai mô tả khoa học đầu tiên năm 1950.
Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Dicranopteris scalpturata”. Truy cập ngày 28 tháng 5 năm 2014.
Con rối (định hướng)

| --- | --- |
: Tra puppet trong từ điển mở tiếng Việt Wiktionary
Con rối có thể đề cập đến:
Con rối, một vật thể vô tri vô giác
Chính phủ bù nhìn, một hình thức nhà nước không có quyền lực thực tế
Compsoderus

| Compsoderus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Elateridae
Danh pháp hai phần
Compsoderus Dolin, 1980 
Compsoderus là một chi bọ cánh cứng trong họ 
Elateridae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1980 bởi Dolin.
Các loài

Chi này có các loài:
Compsoderus priscus Dolin in Dolin, Panfilov, Ponomarenko & Pritykina, 1980
Chú thích

↑  Chrysomelidae in Synopsis of the described Coleoptera of the World ngày 13 tháng 12 năm 2008
Tiếng Bactria

| Tiếng Bactria |
| --- | --- |
Αριαο
Bảng chữ cái tiếng Bactria (chữ vuông và thảo, đen) và bảng chữ cái Hy Lạp tương ứng (xám), thêm chữ sho ().
Phát âm: [arjaː]
Khu vực: Trung Á
Phân loại: Ấn-ÂuẤn-IranIranĐông IranTiếng Bactria
Hệ chữ viết: Chữ Hy Lạp  Chữ Mani
Địa vị chính thức
Ngôn ngữ chính thức tại: Đế quốc Quý Sương  Đế quốc Hephthalite
Mã ngôn ngữ
ISO 639-3: xbc
Glottolog: bact1239
Bài viết này có chứa ký tự ngữ âm IPA. Nếu không thích hợp hỗ trợ dựng hình, bạn có thể sẽ nhìn thấy dấu chấm hỏi, hộp, hoặc ký hiệu khác thay vì kí tự Unicode. Để biết hướng dẫn giới thiệu về các ký hiệu IPA, xem Trợ giúp:IPA.
Tiếng Bactria (Αριαο, "ariao", [arjaː], "người Iran") là ngôn ngữ bị thất truyền thuộc nhóm ngôn ngữ Đông Iran trước đây được sử dụng tại Bactria, một khu vực thuộc Trung Á (Afghanistan ngày nay) và là ngôn ngữ chính thức của đế quốc Quý Sương và Hephthalite.
Tên gọi

Từ lâu người ta đã cho rằng tiếng Avesta là tiếng "Bactria cổ", nhưng quan điểm này "thực sự đã bị mất uy tín vào cuối thế kỉ XIX".
Trong tiếng Bactria (ngôn ngữ chủ yếu viết bằng chữ Hy Lạp), tên ngôn ngữ này được gọi là αριαο [arjaː] ("Arya"). Nó cũng có tên khác như "Hy Lạp-Bactria", "Quý Sương" hoặc "Quý Sương-Bactria".
Dưới thời cai trị của đế quốc Quý Sương, Bactria có tên là Tukhara hoặc Tokhara, và sau đó là Tokharistan. Khi các văn bản viết bằng hai ngôn ngữ Ấn Âu bị thất truyền và không rõ trước đây được tìm thấy tại lòng chảo Tarim (Trung Quốc), giữa đầu thế kỉ XX, chúng có mối liên hệ gián tiếp với Tokharistan, và tiếng Bactria đôi khi được gọi là "tiếng Eteo-Tochari" (v.d. tiếng Tochari "thật sự"). Tuy nhiên đến những năm 1970, rõ ràng là có rất ít bằng chứng cho mối liên hệ như vậy. Ví dụ, nhóm ngôn ngữ "Tochari" Tarim là các ngôn ngữ "centum" trong ngữ hệ Ấn-Âu, trong khi tiếng Bactria là ngôn ngữ Iran, nên là ngôn ngữ "satem".
Chữ viết

Trong số các ngôn ngữ Ấn-Iran, tiếng Bactria sử dụng duy nhất chữ Hy Lạp. Mặc dù vẫn còn mơ hồ nhưng một số nhược điểm đã được khắc phục bằng cách sử dụng chữ heta (Ͱ, ͱ) cho âm /h/ và thêm chữ sho (Ϸ, ϸ) để thể hiện âm /ʃ/. Tiếng Bactria không sử dụng các chữ xi (Ξ, ξ) và psi (Ψ, ψ) vì thứ tự ks và ps không xuất hiện trong ngôn ngữ này. Tuy nhiên chúng có thể được sử dụng làm chữ số (giống các chữ cái Hy Lạp khác).
Ví dụ

Văn bia Surkh Kotal bằng tiếng Bactria, Bảo tàng Quốc gia Afghanistan
Chú thích

↑  Davary (1982). Illustrations (PDF). tr. Fig.93.
↑  Nordhoff, Sebastian; Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin biên tập (2013). “Bactrian”. Glottolog. Leipzig: Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology.
↑  Foundation, Encyclopaedia Iranica. “Welcome to Encyclopaedia Iranica”. iranicaonline.org (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 31 tháng 7 năm 2023.
↑  Sims-Williams, N. “Bactrian Language”. Encyclopaedia Iranica.
↑  Gershevitch 1983, tr. 1250
↑  Skjærvø, P. O. (2009). “Bactrian”.  Trong Brown, Keith; Ogilvie, Sarah (biên tập). Concise encyclopedia of languages of the world. Oxford: Elsevier. tr. 115. ISBN 9780080877754.
Chữ sho (chữ hoa và thường) trong tiếng Bactria, phát âm là /ʃ/.
Tấn công cơ quan đầu não

Tấn công cơ quan đầu não là một chiến lược tấn công trong lĩnh vực quân sự. Chiến lược tấn công này nhằm loại bỏ các lãnh đạo chính trị và quân sự của quân đối phương. Chiến lược phá vỡ hoặc đánh bại kẻ thù bằng cách loại bỏ lãnh đạo quân sự và chính trị của họ đã được sử dụng trong chiến tranh từ rất lâu. Trong thời bình, việc tiến hành chiến lược tấn công này có tính chất ngăn ngừa nguy cơ chiến tranh.
Tấn công cơ quan đầu não (tiếng Việt) là thuật ngữ được sử dụng bởi Quân đội Nhân dân Việt Nam. Trong tiếng Anh, thuật ngữ tương ứng để gọi chiến lược tấn công này là Decapitation strike, nghĩa là "Đánh chặt đầu" (hay Cuộc tấn công quyết định).
Nền quân sự Trung Quốc gọi là sách lược Cầm tặc cầm vương (擒賊擒王), nghĩa là Bắt giặc bắt vua.