stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Tiếng Purépecha
Tình trạng

Tiếng Purépecha chủ yếu được nói tại khu vực nông thôn trên vùng cao Michoacán. Trung tâm trước đây của nhà nước Tarascan là vùng xung quanh hồ Pátzcuaro, và nơi đây vẫn là một địa điểm quan trọng đối với cộng đồng Purépecha. Ethnologue cho rằng tiếng Purépecha gồm hai ngôn ngữ: một hiện diện quanh Pátzcuaro, và một được nói quanh Zamora, Los Reyes de Salgado, Paracho de Verduzco, và Pamatácuaro, tất cả đều lân cận núi lửa Parícutin. Do hiện tượng di cư, nay cũng có những cộng đồng người nói tại Guadalajara, Tijuana, thành phố México và Hoa Kỳ. Tổng số người nói đang tăng lên (58.000 năm 1960, 96.000 năm 1990 và 120.000 năm 2000), nhưng số phần trăm người đơn ngữ đang giảm. Ngày nay số người đơn ngữ là dưới 10%.
Chú thích

↑  Nordhoff, Sebastian; Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin biên tập (2013). “Tarascan”. Glottolog. Leipzig: Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology.
↑  “MICHOACÁN: A STRUGGLE FOR IDENTITY”. Bản gốc lưu trữ ngày 25 tháng 11 năm 2020. Truy cập ngày 27 tháng 2 năm 2017.
↑  Greenberg 1987.Lỗi sfn: không có mục tiêu: CITEREFGreenberg1987 (trợ giúp)
↑  Campbell 1997.Lỗi sfn: không có mục tiêu: CITEREFCampbell1997 (trợ giúp)
↑  Friedrich 1971a.Lỗi sfn: không có mục tiêu: CITEREFFriedrich1971a (trợ giúp)
1 2  Villavicencio Zarza 2006, tr. 53.Lỗi sfn: không có mục tiêu: CITEREFVillavicencio_Zarza2006 (trợ giúp)
Unaysaurus

| Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata 
Nhánh: Craniata
 
Phân ngành (subphylum): Vertebrata
Phân thứ ngành (infraphylum): Gnathostomata
Liên lớp (superclass): Tetrapoda
Nhánh (clade): Dinosauria
Chi (genus): Unaysaurus Leal Azevedo Kellner & Da Rosa, 2004
Unaysaurus là một chi khủng long, được Leal Azevedo Kellner & Da Rosa mô tả khoa học năm 2004.
Chú thích

↑  “Dinosaur Genera List”. Bản gốc lưu trữ ngày 15 tháng 7 năm 2011. Truy cập ngày 3 tháng 7 năm 2015.
Tiếng Khơ Mú

| Tiếng Khơ Mú |
| --- | --- |
Khamu, Kamhmu
Sử dụng tại: Lào, Việt Nam, Thái Lan, Trung Quốc
Tổng số người nói: 710.000
Phân loại: Nam ÁKhơ MúTiếng Khơ Mú
Hệ chữ viết: Lào, Latinh
Mã ngôn ngữ
ISO 639-3: cả hai: kjg – Khơ Mú khf – Khơ Mú Khwen
Glottolog: khmu1255
Tiếng Khơ Mú ([kʰmuʔ]) là ngôn ngữ của người Khơ Mú, chủ yếu ở miền bắc Lào. Nó cũng có mặt ở các vùng lân cận của Việt Nam, Thái Lan và Trung Quốc. Đây là ngôn ngữ đông người nói nhất ngữ chi Khơ Mú, thuộc ngữ hệ Nam Á. Ngữ chi Khơ Mú thường được xem là gần gũi nhất với hai nhánh Palaung và Khasi.
Phương ngữ

Do tiếng Khơ Mú là một ngôn ngữ thiểu số không có dạng chuẩn, nhiều phương ngữ đã phát triển. Các phương ngữ khác nhau chủ yếu ở số lượng phụ âm, sự tồn tại của âm vực và mức độ bị ảnh hưởng bởi các ngôn ngữ nội địa xung quanh. Phần lớn các phương ngữ có thể thông hiểu lẫn nhau; tuy nhiên, hai người nói hai phương ngữ Khơ Mú xa nhau về địa lý thường gặp khó khăn trong giao tiếp.
Các phương ngữ tiếng Khơ Mú có thể phân chia đại khái ra hai nhóm: Khơ Mú Tây và Khơ Mú Đông.
Các phương ngữ Khơ Mú Tây có ít âm vị phụ âm hơn, thay vào đó phân biệt về âm vực của âm nguyên âm (như trong các ngôn ngữ Nam Á khác): giữa âm vực hà hơi "lơi" và âm vực bình thường "căng". Trong ít nhất một phương ngữ của Khơ Mú Tây, gọi là Khơ Mú Rook, có thể thấy rõ sự phát triển thanh điệu, gây ra bởi việc hệ thống hai âm vực phát triển thành một hệ thống hai thanh điệu.
Các phương ngữ Khơ Mú Đông cho thấy xu hướng ngược lại. Hoàn toàn không có sự khác biệt về âm vực hay thanh điệu; thay vào đó, những phương ngữ này phân biệt ba loại âm tắc (hữu thanh, vô thanh, vô thanh bật hơi) và âm mũi (hữu thanh, vô thanh, thanh hầu hoá trước) ở vị trí đầu âm tiết.
Phương ngữ > Suwilai Premsrirat (2002)

Suwilai Premsrirat (2002)  ghi nhận các địa điểm và phương ngữ tiếng Khơ Mú sau đây ở Lào, Việt Nam, Trung Quốc và Thái Lan.
Lào: được nói ở 8 tỉnh phía bắc: Luông Nậm Thà, Oudomxay, Bokeo, Xayaburi, Phongsali, Luông Pha Băng và Xiêng Khoảng, với một vài ngôi làng gần Viêng Chăn. Các phương ngữ bao gồm Khơ Mú Rook, Khơ Mú Lue và Khơ Mú Cuang (còn gọi là Khơ Mú Uu).
Việt Nam: xã Kim Đa, huyện Tương Dương, thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An và cũng có ở các tỉnh Lai Châu, Sơn La, Thanh Hóa.
Trung Quốc: Làng Pung Soa (nguyên thủy hơn ở chỗ lưu giữ sự phân biệt vô thanh-hữu thanh ở phụ âm âm đầu) và làng Om Kae (có sự phân biệt thanh điệu) ở Tây Song Bản Nạp, Vân Nam
Thái Lan: nhiều ngôi làng, trong đó là làng đại diện là làng Huay Yen, tiểu khu Wieng, huyện Chiang Khong, tỉnh Chiang Rai (người nói xuất thân từ huyện Pakbeng của Lào, nơi ngôn ngữ được gọi là Khơ Mú Khrong, nghĩa là 'Khơ Mú Mekong'). Cũng có ở tỉnh Nan và tỉnh Lampang.
Ngữ âm > Phụ âm

Hệ thống phụ âm tiếng Khơ Mú được thể hiện trong bản dưới. Những âm vị trong ô tô xanh là của riêng những phương ngữ Khơ Mú miền đông. Âm /f/ là kết quả của sự vay mượn từ các ngôn ngữ Thái xung quanh.
|  |  | Môi | Môi | Chân răng | Chân răng | Vòm | Vòm | Ngạc mềm | Ngạc mềm | Thanh hầu |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Tắc | Bật hơi | pʰ | pʰ | tʰ | tʰ | cʰ | cʰ | kʰ | kʰ |  |
| Tắc | Vô thanh | p | p | t | t | c | c | k | k | ʔ |
| Tắc | Hữu thanh | b | b | d | d | ɟ | ɟ | ɡ | ɡ |  |
| Mũi | Vô thanh | m̥ | m̥ | n̥ | n̥ | ɲ̥ | ɲ̥ | ŋ̥ | ŋ̥ |  |
| Mũi | Hữu thanh | m | m | n | n | ɲ | ɲ | ŋ | ŋ |  |
| Mũi | thanh hầu hoá trước | ʔm | ʔm | ʔn | ʔn | ʔɲ | ʔɲ | ʔŋ | ʔŋ |  |
| Xát | Vô thanh | (f) | (f) | s | s |  |  |  |  | h |
| Tiếp cận | Vô thanh | w̥* | w̥* | l̥ | r̥ | j̊ | j̊ |  |  |  |
| Tiếp cận | Hữu thanh | w | w | l | r | j | j |  |  |  |
| Tiếp cận | thanh hầu hoá trước | ʔw | ʔw |  |  | ʔj | ʔj |  |  |  |

*w̥ chính xác là âm tiếp cận môi-ngạc mềm vô thanh
Ngữ âm > Nguyên âm

Hệ thống nguyên âm của tiếng Khơ Mú ít biến thiên, với mọi phương ngữ có 19 nguyên âm đơn và 3 nguyên âm đôi (/iə/, /ɨə/ và /uə/).
|  | Trước> ngắn | Trước> dài | Giữa> ngắn | Giữa> dài | Sau> ngắn | Sau> dài |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Đóng | /i/ | /iː/ | /ɨ/ | /ɨː/ | /u/ | /uː/ |
| Nửa đóng | /e/ | /eː/ | /ə/ | /əː/ | /o/ | /oː/ |
| Nửa mở | /ɛ/ | /ɛː/ |  | /ʌː/ | /ɔ/ | /ɔː/ |
| Mở |  |  | /a/ | /aː/ |  |  |
Vị trí gần đúng của phương ngữ Khơ Mú ở Lào
Inga obidensis

| Inga obidensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Fabales
Họ (familia): Fabaceae
Chi (genus): Inga
Loài (species): I. obidensis
Danh pháp hai phần
Inga obidensis Ducke 
Inga obidensis là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được Ducke miêu tả khoa học đầu tiên.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Inga obidensis”. Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2013.
BlueSpice

| --- | --- |

BlueSpice 4 sử dụng Soạn thảo trực quan
Thiết kế bởi: Markus Glaser, Robert Vogel
Phát triển bởi: Hallo Welt! GmbH
Phát hành lần đầu: tháng 3 năm 2011 (tháng 3 năm 2011)

Phiên bản ổn định: 4.5.3     / 20 tháng 11 năm 2024; Lỗi: Tham số đầu tiên không thể được phân tích như một ngày hoặc thời gian. (20 tháng 11 năm 2024)
 
Viết bằng: PHP
Kích thước: 96.2 MB (dành cho phiên bản miễn phí)
Thể loại: Wiki
Giấy phép: GPLv3
Website: bluespice.com
BlueSpice MediaWiki (viết tắt: BlueSpice) là một phần mềm wiki tự do dựa trên phần mềm MediaWiki và được cấp phép theo Giấy phép Công cộng GNU. Phần mềm được phát triển đặc biệt cho các doanh nghiệp dưới dạng phân phối wiki doanh nghiệp cho MediaWiki và được sử dụng trên hơn 150 quốc gia.
Lịch sử

Năm 2007, công ty Hallo Welt! tại Đức bắt đầu phát triển phần mềm wiki mã nguồn mở BlueSpice. Ban đầu dự án được khởi xướng với tên gọi "bluepedia" bởi IBM, người muốn triển khai MediaWiki trên các wiki của họ nhưng không thể chịu được những nhược điểm của phần mềm này.
Năm 2011, Hallo Welt! quyết định phát hành wiki của họ như một phần mềm mã nguồn mở tự do. Phiên bản ổn định của BlueSpice được phát hành lần đầu vào ngày 4 tháng 7 năm 2011. Kể từ đó, một phiên bản để tải xuống được phát hành miễn phí trên SourceForge. Bản phát hành ban đầu của BlueSpice chỉ là một vài phần mở rộng nhưng đã được phát triển thành một bản phân phối độc lập hoàn chỉnh sử dụng phiên bản MediaWiki mới nhất làm hệ thống cốt lõi và cung cấp hơn 50 tiện ích mở rộng cùng với giao diện người dùng riêng biệt. Theo các nguồn độc lập, BlueSpice là một trong những phần mềm wiki phổ biến nhất để quản lý tri thức trong các tổ chức.
Vào mùa thu năm 2013, Hallo Welt! đã phát hành phiên bản làm lại hoàn toàn của BlueSpice là BlueSpice 2. Theo các nhà phát triển BlueSpice, phiên bản này nhằm mục đích cung cấp BlueSpice cho các lập trình viên tự do của cộng đồng MediaWiki toàn cầu và nhiều phiên bản ngôn ngữ.
Năm 2014, BlueSpice cho MediaWiki đãvtrở thành một dự án của Translatewiki.net. Tháng 1 năm 2015, các nhà phát triển đã thông báo rằng họ sẽ chuyển sang mô hình đăng ký.
Chức năng và công nghệ

BlueSpice được viết bằng trên PHP và sử dụng MySQL, Apache/IIS, Tomcat (tùy chọn). BlueSpice được phát hành dưới một phiên bản miễn phí và hai phiên bản trả phí. Phiên bản miễn phí bổ sung hơn 50 tiện ích mở rộng cho MediaWiki, chủ yếu là cho các phần:
Soạn thảo trực quan: cho phép chỉnh sửa mà không cần kiến thức về mã wiki (WYSIWYG).
Sửa đổi: BlueSpice cung cấp một trình soạn thảo trực quan được sửa lại từ VisualEditor của MediaWiki, giúp việc tạo và sửa đổi nội dung trên wiki của bạn dễ dàng hơn.
Tìm kiếm và điều hướng: Công cụ tìm kiếm mở rộng (Elaticsearch) cung cấp các chức năng tìm kiếm nâng cao, chẳng hạn như tìm kiếm dựa trên khía cạnh. Các kết quả tìm kiếm có thể được sắp xếp hoặc lọc theo thể loại, không gian tên, tác giả, dữ liệu ngữ nghĩa, kiểu dữ liệu, v.v. Công cụ cũng hỗ trợ các tập tin đính kèm và cũng cung cấp các tính năng phổ biến như tự động điền và tìm kiếm khi bạn nhập.
Quản trị: Quản lý người dùng, không gian tên, nhóm, quyền hạn và cài đặt một cách thuận tiện thuận tiện.
Giấy phép

Tất cả các phần mở rộng của BlueSpice được xuất bản theo giấy phép phần mềm mã nguồn mở; trong đó, các chức năng do Hallo Welt! được phát hành theo giấy phép GPLv3.
Công cụ tìm kiếm (Elasticsearch)
Dòng thời gian để theo dõi các cuộc thảo luận và bài đăng
Giao diện đồ họa cho trang quản lý quyền hạn
Chức năng quy trình làm việc để đảm bảo chất lượng bài viết
Biểu diễn sơ đồ với DrawioEditor
Chức năng sách
Abbey Road

Abbey Road là album thứ 11 của ban nhạc rock người Anh, The Beatles. Album phát hành vào ngày 26 tháng 9 tại Anh, và ngày 1 tháng 10 năm 1969 tại Mỹ. Cho dù Let It Be được phát hành vào năm 1970, thực tế Abbey Road mới là album phòng thu cuối cùng của ban nhạc. Ngày 20 tháng 8 năm 1969, bốn thành viên của The Beatles đã cùng nhau thảo luận lần cuối, và sau khi George Martin cho phát hành album, John Lennon khẳng định anh sẽ không tham gia vào bất kể hoạt động nào của nhóm nữa. Tuy nhiên, tới tháng 4 năm 1970, The Beatles mới chính thức tuyên bố tan rã.
Abbey Road được coi là một trong những album xuất sắc nhất của The Beatles, là một trong những album quan trọng của âm nhạc thế giới, cho dù nó được thu âm vào giai đoạn cuối cùng của ban nhạc. Năm 2004, tạp chí Rolling Stone xếp Abbey Road vào vị trí thứ 14 trong danh sách "500 album vĩ đại nhất mọi thời đại" và tới năm 2009, độc giả của tờ báo này bầu chọn Abbey Road là album hay nhất của The Beatles. Abbey Road bán được khoảng 20 triệu bản trên toàn thế giới, và trở thành album bán chạy thứ hai của The Beatles, sau Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band. Ảnh hưởng của Abbey Road là vô cùng lớn, khi các ca khúc của album vẫn trở thành những bản hit khi album được chỉnh âm và ghi lại dưới dạng CD vào năm 2009.
Ra đời

Năm 1968, sau thành công của Album trắng, The Beatles tiếp tục có ý định thực hiện album hoành tráng tiếp theo, và theo đó viết nên "dự án Get Back". Tuy nhiên mọi việc không hoàn toàn suôn sẻ. Sau những bất đồng nội bộ, quá trình thực hiện không còn đảm bảo tiến độ do các thành viên của The Beatles có nhiều mối quan tâm riêng. Sau Album trắng, The Beatles có ra mắt Yellow Submarine, nhưng đó là một album không được đánh giá cao về chuyên môn. Cũng chính sự ra đời của Yellow Submarine khiến "dự án Get Back" thất bại hoàn toàn.
Tháng 4 năm 1969, Paul McCartney có yêu cầu George Martin sản xuất một album "như ngày xưa" (ý nói một album tự do không ép buộc vào bất kể một dự án nào). Martin đồng ý và hỏi lại Paul liệu John có tán thành không, và Paul nói "có, có chứ". Geoff Emerick và Alan Parsons cũng nhiệt liệt ủng hộ và tham gia vào ý tưởng mới. Trong The Beatles Anthology, các Beatle nói rằng với Abbey Road, thực sự họ cảm thấy thoải mái và không còn có sự gò bó nào ("go out on a high road"). Trước quá trình thu âm, John Lennon bị tai nạn xe hơi tại Scotland và mất 2 tuần để hồi phục hoàn toàn.
Với George Martin, album là Vol.2 của Sgt. Pepper. Album ban đầu có tên là Everest, theo tên loại thuốc lá mà Geoff Emerick vẫn hút. Ý tưởng theo kèm là hình ban nhạc bước chân lên dãy Himalaya, tuy nhiên nó không được lòng mọi người (quá tốn kém tiền bạc và thời gian). Ringo Starr thốt lên: "Sau này người ta chỉ nói về phố Abbey mà thôi!" và tên album được lựa chọn.
Những phần thu âm đầu tiên thực tế được thực hiện từ tháng 2 ("I Want You" tại phòng thu Trident), tháng 4 ("Oh! Darling" và "Octopus's Garden"), và tháng 5 ("You Never Give Me Your Money" tại phòng thu Olympic). Toàn bộ album được thâu và chỉnh âm từ ngày 1 tháng 7 tới ngày 20 tháng 8 năm 1969 tại phòng thu Abbey Road.
Dù George Martin gọi Abbey Road là một album hạnh phúc, thực tế album lại tiếp tục đánh dấu sự gia tăng những bất đồng cá nhân trong ban nhạc. Trong khi đó George Harrison ngày một khó khăn hơn trong việc tạo nên tiếng nói. Tuy nhiên, Abbey Road ghi nhận sự đóng góp xuất sắc nhất của Harrison với 2 ca khúc được coi là sáng tác hay nhất của anh, "Here Comes the Sun" và "Something" (ca khúc duy nhất của George được chọn làm đĩa đơn cho The Beatles và đứng thứ nhất tại các bảng xếp hạng).
Thu âm và sản xuất > Thu âm

Tất cả đều được thực hiện trong khoảng từ tháng 7 tới tháng 8 năm 1969. John Lennon chỉ bắt đầu từ ngày 9 tháng 7, sau khi hoàn toàn hồi phục từ vụ tai nạn. Tuy nhiên, Yoko Ono vẫn xuất hiện cùng ban nhạc trong suốt quá trình thu âm. Thậm chí John còn yêu cầu dựng một chiếc giường nhỏ tại một góc của phòng thu số 2, cùng với đó là một chiếc mic để anh có thể nghe thấy tiếng Yoko ngay cả trong lúc thu âm. Điều đó là một việc "không giống như xưa", song vì quá mệt mỏi vì những xích mích từ Album trắng, các Beatle khác và George Martin đều tránh tối đa những tranh cãi có thể.
Có vài khoảnh khắc vô cùng đáng nhớ, mà theo Geoff Emerick là "giống ngày xưa": đó là khi tất cả chung sức cho "Come Together" của John Lennon, thu âm và đặt tên cho đoạn medley, chơi solo trong "The End" và cùng phối khí cho "Because".
Jeff Jarrat, một kỹ thuật viên của EMI nói: "Khi George Martin nói với tôi rằng ông ấy bận, ông ấy dặn tôi: "Có một Beatle là tốt. Hai Beatle, tuyệt. Ba Beatle, ảo diệu. Khi mà cả bốn người họ cùng có mặt, đó là những khoảnh khắc vô cùng cuốn hút và không thể giải thích được, một thứ phép màu mà chỉ có bốn người họ mới có thể diễn giải. Cậu có thể có được tình bạn với họ, và rồi cậu cũng sẽ hiểu được cái sự góp mặt không-thể-giải-thích-được đó." Và đúng là mọi chuyện diễn ra như vậy. Tôi không thể cảm nhận được điều đó trong bất kể hoàn cảnh nào khác. Một cảm giác tuyệt vời khi cả bốn cùng ở đó." Theo Ringo Starr: "Tôi nghĩ là mọi người sẽ cảm nhận được điều đó khi nghe album một cách chăm chú. Các ca khúc rất tốt, và nó được thực hiện thật cẩn thận. Có nhiều câu hỏi thường trực, nhưng khi chúng tôi thực hiện chúng, nếu chúng tôi thấy âm nhạc đã thực sự tốt, mọi thứ sẽ đều bỏ qua."
Năm ca khúc trong album có sự góp mặt của dàn nhạc ("Something" và "Here Comes the Sun" của George Harrison, "Golden Slumbers", "Carry That Weight" và "The End" của Paul McCartney) đều được thu trong một ngày duy nhất, ngày 15 tháng 8, tại phòng thu số 1 của Abbey Road. Hai tác giả điều khiển dàn nhạc cùng Martin. John Lennon không tham gia vào buổi thu âm này, với lý do là không có tác phẩm nào của anh trong album sử dụng nhạc cụ cổ điển.
Thu âm và sản xuất > Thử nghiệm

Các Beatle yêu cầu với nhân viên của phòng thu Abbey Road những cải tiến kỹ thuật thu âm, điều vẫn xảy ra kể từ khi họ thực hiện Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band. Abbey Road, một phần của Album trắng và Let It Be là những album mà The Beatles sử dụng công nghệ ghi âm 8 băng, thay cho kỹ thuật ghi âm 4 bằng mà họ áp dụng từ "I Want to Hold Your Hand" (1963) và sau đó là A Hard Day's Night (1964). Ban đầu, các kỹ thuật viên của phòng thu EMI khá nghi ngờ về tính thực tiễn của chiếc máy 8 băng, cho tới khi "Hey Jude" đem lại những thành công rõ rệt trong việc thu âm.
George Harrison sử dụng trong quá trình thu âm một chiếc máy hoàn toàn mới, máy chỉnh âm Moog, thứ mà anh được nhận trực tiếp từ tác giả Robert Moog. Đây là một loại máy khá cổ điển, sử dụng đơn kênh vào thời đó, nó cồng kềnh như một chiếc tủ. Vừa chơi vừa tìm tòi sử dụng, Harrison đã sử dụng chiếc máy trong khá nhiều ca khúc của Abbey Road (như "Because", "Maxwell's Silver Hammer" và "Here Comes the Sun"). Chiếc máy này sau này vẫn được Harrison sử dụng nhiều trong album Electronic Sound. Harrison cũng sử dụng những đạo cụ mới, như chiếc ống tuýp kim loại, lấy từ bộ chuyển âm Leslie, để chơi guitar.
Một trong những kỹ thuật viên nổi tiếng nhất thực hiện album là Alan Parsons. Sau Abbey Road, ông tiếp tục thành công với The Dark Side of the Moon – album huyền thoại của Pink Floyd – trước khi thực hiện một loạt album nổi tiếng khác trong dự án The Alan Parsons Project. Một nhân vật khác là John Kurlander, một kỹ thuật viên tham gia vào rất nhiều buổi thu, sau này trở thành nhà sản xuất và thu âm, được biết đến nhiều nhất khi tham gia sau này vào bộ 3 phim The Lord of the Rings (2001-2003).
Thu âm và sản xuất > Tan rã

Abbey Road thựcc tế là album cuối cùng của The Beatles, cho dù nó được phát hành trước Let It Be (1970). Ngày 20 tháng 8 năm 1969, "I Want You (She's So Heavy)" là ca khúc cuối cùng mà cả bốn thành viên cùng nhau thu âm tại phòng thu Abbey Road.
Sau khi cùng nhau làm việc, tất cả đều thống nhất, rằng họ không thể tiếp tục chơi nhạc cùng nhau nữa. George Martin nói: "Vì tất cả đều đã làm việc hết sức bên nhau, vậy nên tôi đặc biệt thích album này".
Tháng 9 năm 1969, John Lennon tuyên bố anh sẽ bắt đầu sự nghiệp solo cùng với người vợ Yoko Ono. Tháng 10, họ thành lập Plastic Ono Band. Tháng 4 năm 1970, The Beatles chính thức tuyên bố tan rã.
Dấu ấn thành viên > Cấu trúc album

Hai mặt của album có cấu trúc hoàn toàn khác biệt. Mặt A bắt đầu bằng "Come Together" và kết thúc bởi "I Want You (She's So Heavy)" đều là sáng tác của John Lennon, là tập hợp của các ca khúc sáng tác cá nhân, không theo một cấu trúc nào cả. Mặt B có một phần lớn là một medley các ca khúc đã và chưa từng hoàn thành (5 ca khúc của Paul McCartney và 3 của John Lennon), được sắp xếp bởi ban nhạc và George Martin.
Hầu hết các bài hát trong album đều là những ca khúc thu riêng lẻ, từ thời kỳ Album trắng (1968) dưới dạng demo, sau đó là những ca khúc lấy từ "dự án Get Back". Tuy nhiên, hè 1969, chúng được thực hiện và xử lý lại trong quá trình ghi âm Abbey Road, đặc biệt là với medley khi các ca khúc được chơi liên tiếp không dừng.
Dấu ấn thành viên > Các ca khúc sáng tác cá nhân

Các sáng tác ngày một mang tính cá nhân là điều xuất hiện từ Album trắng. Gần như không có sự đóng góp tương quan giữa các thành viên, trong việc sáng tác, vào các tác phẩm của nhau. Điều này nhận thấy khá rõ trong cả album cho tới tận trước medley.
"Octopus's Garden"
Đoạn trích của "Octopus's Garden", ca khúc nổi tiếng nhất của Ringo Starr viết cho The Beatles
"Here Comes the Sun"
Đoạn trích của "Here Comes the Sun", ca khúc được Harrison viết sau những tranh cãi tại phòng thu Abbey Road
Dấu ấn thành viên > Her Majesty

Ca khúc cuối cùng của Abbey Road là một ca khúc ẩn sau một đoạn trống 14 giây (vẫn được giữ nguyên trong bản LP và đã bị xóa trong bản CD) sau "The End". "Her Majesty" chỉ dài có 23 giây và nói một cách khá ẩn dụ về nữ hoàng Anh. Nó ban đầu nằm trong medley, giữa "Mean Mr. Mustard" và "Polythene Pam", và Paul McCartney đề nghị John Kurlander – một kỹ thuật viên âm thanh – lược bỏ đi. Tuy nhiên nhân viên này, thay vì xóa bỏ hoàn toàn nó, thì lại đưa lý do rằng mọi ca khúc của The Beatles không thể bị đưa vào sọt rác, vậy nên anh ta chèn vào phía cuối của medley. Thế nhưng việc làm của Kurlander không thực sự hoàn hảo khi vẫn còn đoạn mở đầu của "Polythene Pam" dù cho anh đã cố bỏ hoàn toàn đoạn kết của "Mean Mr. Mustard". Paul McCartney cuối cùng cũng đồng ý.
Không hề được ghi vào danh sách các bài hát của album, "Her Majesty" được coi là ca khúc ẩn đầu tiên của lịch sử nhạc Rock. Năm 2009, trong lần chỉnh âm và ghi lại album dưới dạng CD, các kỹ thuật viên đã tách "Her Majesty" thành một bài hát riêng.
Bìa đĩa

Bìa album Abbey Road cùng với Sgt. Pepper là 2 trong số những bìa album nổi tiếng, được ưa thích và cũng hay được người hâm mộ bắt chước lại nhất.
Ý tưởng của bìa đĩa cũng tới từ Paul McCartney. Tên của album chỉ được ghi ở mặt sau. Đoạn đường nổi tiếng là ở phía ngoài phòng thu của EMI, nơi ban nhạc thực hiện hầu hết các bản thu của mình, và là phố Abbey tại đoạn cắt với phố Glove End.
Ngày 8 tháng 8 năm 1969, khoảng lúc 11h rưỡi sáng, nhiếp ảnh gia Iain Macmillan chỉ mất đúng 10' để thực hiện một trong những bức ảnh nổi tiếng nhất thế giới. Để có nó, ông đã phải nhờ cả sự can thiệp của cảnh sát. Ông nhớ lại: "Tôi có nhờ những cảnh sát để họ ngăn đường trong một khoảng thời gian ngắn. Tôi muốn có vài chiếc ô tô, và ban nhạc bước qua, theo một chiều duy nhất, ngay khi những chiếc xe đó vừa vượt. Đó là bức ảnh thứ 5 trong tổng số 6 bức được chụp, chiếc duy nhất mà cả bốn người tạo nên những chữ V hoàn hảo, điều mà tôi mong chờ trong tính hài hòa". Mang đầy tính biểu tượng, The Beatles chọn hướng quay lưng về phía phòng thu chứ không phải ngược lại.
Từ phải sang trái, Lennon dẫn đầu với bộ đồ trắng, sau đó là Starr, McCartney chân trần với điếu thuốc và cuối cùng là Harrison. Ngoài Harrison, tất cả đều mặc complet thiết kế bởi Tommy Nutter.
Sau khi album phát hành, biển số xe (LMW 28IF) của chiếc Volkswagen Beetle góc phải bức ảnh lập tức bị đánh cắp. Năm 1986, chiếc xe được bán đấu giá 2.530 bảng và từ năm 2001, nó được trưng bày ở một bảo tàng tại Đức. Người đứng góc phải của bức ảnh là Paul Cole - một người khách du lịch người Mỹ tình cờ ngang qua và không hề biết rằng mình có trong hình cho tới khi nhìn thấy album phát hành vài tháng sau. Paul Cole nói anh đã không cùng vợ đi tham quan các bảo tàng và lang thang tại Luân Đôn để du lịch bằng cách hỏi các cảnh sát. Chính Cole cũng vô cùng ấn tượng trước những gì xuất hiện trước mắt "họ như những con vịt" và "một đám lố bịch" khi anh nhìn thấy McCartney đi chân trần mặc complet.
Việc băng qua đường tại góc phố này trở thành một nét văn hóa đặc sắc của thành phố Luân Đôn. Góc phố Abbey-Glove End trở thành địa điểm du lịch nổi tiếng của Luân Đôn nói riêng và của nước Anh nói chung. Trong những năm 70, những bức tường tại ngã tư bị xâm hại nghiêm trọng bởi người hâm mộ. Tấm biển ghi "Abbey Road" tại đoạn giao giữa phố Abbey và phố Glove End cũng vì thế bị buộc phải dỡ và thay vào năm 2007. Chính quyền thành phố đã phải treo tấm biển cao hơn tại bức tường một nhà dân, kèm với đó là việc đảm bảo thay thế và làm sạch nó bởi những người hâm mộ nhiều thế hệ. Thậm chí, những chiếc cột đèn cũng phải được chôn bằng bê tông vì lo ngại sẽ bị đánh cắp.
Ngày 8 tháng 8 năm 2009, hàng trăm người đã tới kỉ niệm tại góc phố này nhân dịp 40 năm ra đời album.