stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Croatia
Tôn giáo

| Tôn giáo tại Croatia |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| tôn giáo | tôn giáo |  | tỷ lệ | tỷ lệ |
| Công giáo Roma | Công giáo Roma |    | 86.28% | 86.28% |
| Chính thống giáo Đông phương | Chính thống giáo Đông phương |    | 4.44% | 4.44% |
| Hồi giáo | Hồi giáo |    | 1.47% | 1.47% |
| Tin lành | Tin lành |    | 0.34% | 0.34% |
| Thuyết vật linh | Thuyết vật linh |    | 4.57% | 4.57% |
| Khác | Khác |    | 3.24% | 3.24% |
Các tôn giáo chính của Croatia là Công giáo La Mã chiếm 86,28% dân số, Chính Thống giáo 4,44%, 0,34% Tin Lành, Kitô giáo khác 0,30%, và 1,47% Hồi giáo.
Các trường công lập cho phép sự mở các lớp giáo lý tôn giáo trong trường, đây là sự hợp tác giữa các cộng đồng tôn giáo với chính phủ, nhưng việc tham dự tham dự là không bắt buộc. Các lớp học được tổ chức rộng rãi trong các trường tiểu học và trung học công lập. Trong năm 2009, 92% học sinh tiểu học và 87% học sinh trung học tham dự các lớp học giáo lý tôn giáo.
Vị trí pháp lý của cộng đồng các tôn giáo ở Croatia được xác định bởi luật pháp đặc biệt, đặc biệt liên quan đến chính phủ do sự tài trợ, ưu đãi về thuế, và giáo dục tôn giáo trong các trường học công lập. Các vấn đề khác sẽ do mỗi cộng đồng tôn giáo đàm phán riêng với chính phủ. Việc đăng ký của các cộng đồng tôn giáo ở nước này là không bắt buộc, nhưng tôn giáo nào đã đăng ký sẽ được chính phủ công nhận pháp nhân và được hưởng các ưu đãi về thuế và các lợi ích khác. Pháp luật Croatia quy định để đủ điều kiện đăng ký, một nhóm tôn giáo phải có ít nhất 500 tín hữu và được đăng ký như một hiệp hội dân sự trong 5 năm. Các nhóm tôn giáo có trụ sở ở nước ngoài phải gửi văn bản cho phép đăng ký từ nước sở tại của mình.
Oton Iveković, Những người Croat đặt trên lên những bờ biển Adriatic
Thẻ Baška, bằng chứng cổ nhất về ký tự glagolitic
Kiến trúc Croatia trung cổ, Zadar
Cuối thế kỷ XV Đế chế Ottoman chinh phục Makarska
Những bức tường của Dubrovnik
Nikola Šubić Zrinski, một đại anh hùng Croatia trong những cuộc chiến tranh chống người Ottoman
Josip Jelačić, ban của Croatia thời Cách mạng năm 1848
Brela tại Makarska riviera. Du lịch có tổ chức bắt đầu tại đây năm 1937 khi những khách sạn đầu tiên được xây dựng
Một bản đồ Croatia cũ
Phủ Phó vương là trụ sở Chính phủ Croatia, từng là nơi ở của các ban Croatia từ năm 1809 đến năm 1918
Ngân hàng Quốc gia Croatia
Đường cao tốc A1 nối Zagreb, Split và Dubrovnik
Cầu Skradin
Croatia Airlines hãng hàng không quốc gia Croatia
Đại học Zagreb
Ẩm thực Địa Trung Hải tại Dalmatia
Nấm cục trắng từ Istria
Một thánh đường Hồi giáo ở Croatia
Julio Alonso Ortega

| --- | --- |
Julio Alonso vào Tháng Bảy 2024
Tên thổ ngữ: Julio Alonso Ortega
Sinh: (2000-12-23)23 tháng 12, 2000, Las Palmas de Gran Canaria
Học vấn: Lancaster University
Nghề nghiệp: Vận động viên thuyền buồm
Cao: 188cm
Nặng: 75kg
Quốc gia: Tây Ban Nha
Môn thể thao: Thuyền đua
Câu lạc bộ: Câu lạc bộ Thuyền buồm Hoàng gia Gran Canaria
Bạn đồng hành: María Bover
Bạn đồng hành cũ: Luis Doreste
Huấn luyện bởi: Aarón Sarmiento và Luis Doreste
Julio Alonso Ortega (sinh vào ngày 23 tháng 12 năm 2000 tại Las Palmas, Gran Canaria) là một vận động viên thuyền buồm người Tây Ban Nha và là nhà vô địch thế giới chuyên về thuyền đua hai người. Anh đã thi đấu cho Câu lạc bộ Thuyền buồm Hoàng gia Gran Canaria trong phần lớn sự nghiệp thể thao của mình, nơi anh tập luyện dưới sự hướng dẫn của huấn luyện viên Aarón Sarmiento và Luis Doreste - vận động viên từng hai lần giành huy chương vàng Olympic.
Học vấn

Song song với sự nghiệp thuyền buồm, Alonso đã theo đuổi con đường học vấn tại Vương quốc Anh. Anh tốt nghiệp cử nhân Khoa học ngành Quản trị Kinh doanh với bằng Hạng Nhất từ Đại học Lancaster. Sau đó, anh hoàn thành chương trình Thạc sĩ về Kinh tế Chính trị của các Thị trường Mới nổi tại Đại học King's College London, và một bằng Thạc sĩ thứ hai về Kinh doanh Quốc tế từ Đại học Universidad del Atlántico Medio, được hỗ trợ bởi học bổng từ PROEXCA.
Sự nghiệp thuyền buồm

Alonso bắt đầu chơi thuyền buồm từ năm 10 tuổi trong hạng thuyền Optimist tại Mogán, sau đó gia nhập Câu lạc bộ Thuyền buồm Hoàng gia Gran Canaria, nơi anh tiếp tục thi đấu cho đến nay.
Trong hạng thuyền 420, Alonso đã đạt được những thành công đáng kể. Anh đã giành chiến thắng ba Giải vô địch Thuyền buồm Tây Ban Nha và đạt vị trí á quân cùng với Luis Doreste, con trai của vận động viên thuyền buồm lừng danh Luis Doreste và là cháu của Manuel Doreste, Gustavo Doreste và José Luis Doreste—tất cả đều là những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử thuyền buồm Tây Ban Nha. Trong giai đoạn này, anh cũng tham gia nhiều Giải vô địch châu Âu và Thế giới, tích lũy kinh nghiệm quốc tế quý báu.
Điểm nổi bật trong thời gian thi đấu ở hạng thuyền 420 của anh là việc giành chức vô địch Thế giới ở hạng mục đua đội.[1] Thành tích này đã mang lại sự công nhận lớn tại quê hương, nơi anh được vinh dự thực hiện cú phát bóng khai mạc danh dự trong một trận đấu bóng đá giữa UD Las Palmas và Real Madrid CF tại sân vận động Estadio Gran Canaria.
Chuyển sang hạng thuyền 29er, Alonso đã giành huy chương vàng tại Giải vô địch 29er Tuyệt đối Tây Ban Nha và huy chương vàng hạng dưới 19 tuổi tại Giải vô địch Tây Ban Nha. Những thành công này đã giúp anh đủ điều kiện đại diện cho Tây Ban Nha tại Giải vô địch Thuyền buồm Trẻ Thế giới 2018 diễn ra tại Corpus Christi, Texas, nơi anh đạt vị trí thứ mười chung cuộc.
Cùng năm đó, Alonso đã ký hợp đồng với đội Spanish Impulse do IBEROSTAR tài trợ, một đội được thành lập chính thức để đại diện cho Tây Ban Nha tại Cúp America Trẻ Red Bull diễn ra tại Bermuda. Trong giai đoạn này, anh cũng đại diện cho Tây Ban Nha tại Chung kết Thế giới Red Bull Foiling Generation ở Miami, thi đấu với thuyền catamaran Flying Phantom và thể hiện khả năng thích nghi xuất sắc với nhiều bộ môn thuyền buồm hiệu suất cao.
Hiện tại, Alonso hợp tác với María Bover với mục tiêu đại diện cho Tây Ban Nha trong hạng thuyền 470 hỗn hợp tại Thế vận hội. Cho đến nay, họ đã đạt được vị trí thứ tư trong hạng mục dưới 24 tuổi tại Giải vô địch Thế giới Thuyền buồm 470, và vị trí thứ năm trong hạng mục dưới 24 tuổi tại Giải vô địch châu Âu Thuyền buồm 470.
Bến xe Củ Chi

Cổng chính đi vào Bến xe Củ Chi nằm trên Quốc lộ 22, Thị trấn Củ Chi, huyện Củ Chi.
Bến xe Củ Chi (tên gọi đầy đủ là Bến xe khách Củ Chi hay Trạm xe buýt 63), là một bến xe khách có địa chỉ tại số 904 Quốc lộ 22, Thị trấn Củ Chi, huyện Củ Chi, TP. HCM. Bến xe khách này là đầu bến của một số tuyến xe buýt trong nội thành, liên tỉnh của TP. HCM cũng như văn phòng của một số nhà xe đi liên tỉnh. Bến có thời gian hoạt động từ 04g đến 21g hằng ngày.
Lịch sử

Hiện vẫn chưa có nguồn thông tin xác thực nào về sự ra đời của Bến xe này.
Giao thông

Bến xe này có vai trò là đầu mối giao thông “huyết mạch” cho khu vực phía Tây Bắc TP. HCM. Tuy nằm ở khu vực ngoài thành, không được sầm uất như Bến xe Miền Tây, Bến xe Miền Đông,…nhưng vẫn là điểm dừng chân trung gian quen thuộc cho những du khách tham quan Địa đạo Củ Chi hay Tòa thánh Tây Ninh.Tại Bến xe này, hành khách có thể di chuyển về lại trung tâm thành phố hoặc di chuyển sang các tỉnh kế cận như Long An, Tây Ninh, Bình Dương theo tuyến đường Quốc lộ 22. Bên hông Bến là tuyến đường Giáp Hải di chuyển vào Khu công nghiệp Tây Bắc Củ Chi.
Tổ chức lưu thông trong bến

Cổng vào của Bến nằm ở phía Quốc lộ 22, Thị trấn Củ Chi, huyện Củ Chi. Cổng ra và lối đi bộ nằm ở đường Giáp Hải, Thị trấn Củ Chi, huyện Củ Chi.
Dự án xây dựng Bến xe buýt Củ Chi

Tháng 10/2020, Sở giao thông vận tải TP. HCM (nay là Sở giao thông công chánh TP. HCM) đã báo cáo lên HĐND TP. HCM đề xuất triển khai xây dựng Bến xe buýt Củ Chi (nằm tại xã Tân An Hội) với kinh phí 79 tỷ đồng, dự kiến hoàn thành năm 2022 nhưng đến nay vẫn chưa thấy có thêm thông tin nào mới về dự án này. Nguyên nhân là do huyện Củ Chi chưa có hệ thống bến xe dành riêng cho xe buýt. Hầu hết xe buýt phải sử dụng chung công năng của bến xe khách Củ Chi để hoạt động. Trong khi đó, bến xe khách Củ Chi cũng đang xuống cấp, cơ sở hạ tầng không đủ đáp ứng nhu cầu đi lại của hành khách, các tuyến xe buýt.
Thư viện hình ảnh

Xe buýt tuyến số 13 kết nối Trung tâm thành phố (Quận 1) tới Bến xe Củ Chi. Ảnh chụp trên đường Phạm Ngũ Lão, Quận 1, TP HCM.
Xe buýt tuyến số 94 kết nối khu vực Chợ Lớn (Quận 5) tới Bến xe Củ Chi. Ảnh chụp trên đường Lý Thường Kiệt, Quận 10, TP HCM.
Hệ thống phân cấp Chomsky

Hệ thống phân cấp Chomsky trong các lĩnh vực lý thuyết ngôn ngữ hình thức, khoa học máy tính và ngôn ngữ học là một hệ thống phân cấp các lớp ngữ pháp hình thức hay văn phạm hình thức. Ngữ pháp hình thức mô tả cách tạo chuỗi từ bảng chữ cái của ngôn ngữ có giá trị theo cú pháp của ngôn ngữ đó. Nhà ngôn ngữ học Noam Chomsky đã đưa ra giả thuyết rằng có bốn lớp văn phạm hình thức khác nhau có thể sinh ra các ngôn ngữ ngày càng phức tạp hơn. Mỗi lớp cũng có thể hoàn toàn sinh ra ngôn ngữ của tất cả các lớp thấp hơn, bao gồm cả tập hợp.
Lịch sử

Ý tưởng chung về một hệ thống phân cấp ngữ pháp lần đầu tiên được Noam Chomsky mô tả trong bài viết "Ba mô hình cho việc mô tả ngôn ngữ" trong quá trình chính thức hóa ngữ pháp chuyển đổi – tạo sinh (transformational-generative grammar, TGG). Nhà toán học Marcel-Paul Schützenberger cũng đã đóng vai trò trong sự phát triển của lý thuyết ngôn ngữ hình thức; bài báo "Lý thuyết đại số của ngôn ngữ phi ngữ cảnh" mô tả hệ thống phân cấp hiện đại, bao gồm cả văn phạm phi ngữ cảnh.
Một cách độc lập, bên cạnh các nhà ngôn ngữ học, các nhà toán học cũng đang phát triển các mô hình tính toán (thông qua Automat). Phân tích một câu trong một ngôn ngữ tương tự như tính toán, và các văn phạm do Chomsky mô tả được chứng minh vừa giống vừa tương đương về sức mạnh tính toán với nhiều mô hình máy khác nhau.
Chú thích > Tài liệu

Chomsky, Noam (1956). “Three models for the description of language” (PDF). IRE Transactions on Information Theory. 2 (3): 113–124. doi:10.1109/TIT.1956.1056813. S2CID 19519474. Lưu trữ (PDF) bản gốc ngày 7 tháng 3 năm 2016.
Chomsky, Noam (1959). “On certain formal properties of grammars” (PDF). Information and Control. 2 (2): 137–167. doi:10.1016/S0019-9958(59)90362-6.
Chomsky, Noam; Schützenberger, Marcel P. (1963). “The algebraic theory of context free languages”.  Trong Braffort, P.; Hirschberg, D. (biên tập). Computer Programming and Formal Systems (PDF). Amsterdam: North Holland. tr. 118–161. Lưu trữ (PDF) bản gốc ngày 13 tháng 6 năm 2011.
Lê Thánh Tông
Thân thế và niên thiếu

Lê Thánh Tông có tên húy là Lê Tư Thành, là con trai út của Lê Thái Tông, mẹ là Ngô Thị Ngọc Dao, người làng Động Bàng, huyện Yên Định, phủ Thanh Hóa. Đại Việt sử ký toàn thư miêu tả ông: "Thiên tư tuyệt đẹp, thần sắc khác thường, vẻ người tuấn tú, nhân hậu, rạng rỡ, nghiêm trang, thực là bậc thông minh xứng đáng làm vua, bậc trí dũng đủ để giữ nước".
Ngày 27/7 âm lịch năm Nhâm Tuất (1442), Lê Thái Tông băng hà. Thái tử Lê Bang Cơ, con của Thần phi Nguyễn Thị Anh, anh trai khác mẹ mới 1 tuổi của Tư Thành lên ngôi thuận theo di chiếu, tức Lê Nhân Tông, Thái hậu Nguyễn Thị Anh nhiếp chính. Năm 1445, Tư Thành được phong tước Bình Nguyên vương, vào ở kinh sư, học cùng các vương khác tại Kinh diên. Các quan Kinh diên thấy Tư Thành dáng điệu đường hoàng, trí tuệ hơn người, cho là bậc khác thường. Ông sống kín đáo, không lộ vẻ anh minh ra ngoài, vui với sách vở thánh hiền, ưa điều thiện, thích người hiền, chăm chỉ không biết mệt mỏi, nên được Thái hậu yêu mến như con đẻ, và được Nhân Tông coi như người em hiếm có.
Cai trị Đại Việt

Bài chi tiết: Hồng Đức thịnh trị
Cai trị Đại Việt > Quan chế – hành chính > Quy định về tước hiệu

Tháng 9 âm lịch năm Tân Mão (1471), Lê Thánh Tông ban bố quy định về việc phong tước cho tôn thất, quan lại: hoàng tử hoặc con cả của hoàng tử được lãnh tước Vương, đối với hoàng tử (tức thân vương) thì lấy chữ trong tên phủ mà đặt hiệu (chẳng hạn như Kiến Hưng vương lấy từ tên của phủ Kiến Hưng), với con trưởng của hoàng tử (tức tự thân vương) thì dùng tên huyện làm hiệu (chẳng hạn như Hải Lăng vương lấy từ tên của huyện Hải Lăng). Các con thứ của Hoàng thái tử và thân vương thì được giữ tước Công, dùng mỹ tự (từ hoa mỹ) làm tên hiệu, chẳng hạn Triệu Khang công. Con trưởng của tự thân vương hoặc tôn thất có tước Công thì được trao tước Hầu, cũng dùng mỹ tự làm tên hiệu, ví dụ như Vĩnh Kiến hầu. Ngoài ra còn có tước Bá được dành cho Hoàng thái tôn, các con thứ của tôn thất có tước Công, con trưởng của thân công chúa; tước Tử được đặt tương đương với chánh nhất phẩm, dành cho con thứ của thân công chúa, con trưởng của tôn thất mang tước Hầu, tước Bá; tước Nam tương đương với tòng nhất phẩm, dành cho con trưởng của thân công chúa được truy tặng, con thứ của tôn thất mang tước Hầu, tước Bá, cả ba tước này đều lấy tên hiệu theo mỹ tự (tỷ như Tĩnh Cung bá, Kiến Xương tử, Quảng Trạch nam,...).
Lê Thánh Tông còn đặt lệ cho các công thần được phong tước quốc công, quận công, hầu, bá. Những người không có đức độ, công lao rõ ràng đối với triều đại, thì không được xem như công thần và không được phong các tước đó. Đối với người mang tước quốc công, quận công thì lấy một chữ trong tên phủ, huyện để đặt hiệu (chẳng hạn Tĩnh quốc công Lê Niệm, Phủ quốc công Lê Thọ Vực); với người mang tước hầu, tước bá thì lấy cả hai chữ trong tên xã để đặt hiệu (ví dụ tước Nam Xương hầu đặt theo tên xã Nam Xương, tước Diên Hà bá đặt theo tên xã Diên Hà).
Lê Thánh Tông cũng ban hành rất nhiều chính sách về việc đặt cấp bậc cho quan, tướng có đại công, được mô tả chi tiết trong bộ Lịch triều hiến chương loại chí của Phan Huy Chú (quyển XVII - Quan chức chí (V) - Tước ấm và đường xuất thân khác nhau). Đại Việt Sử ký Toàn thư chép đại lược rằng:
Sử gia Phan Huy Chú đã ca ngợi các chính sách phân chia cấp tước của Lê Thánh Tông:
Sự phân biệt về tước cấp, từ thời Hồng Đức đã quy định từng hạng rõ ràng. Trong những bậc tản quan, thông tư, vinh phong, đều có phép sẵn, các đời noi theo không thay đổi. Đó là thể lệ phong tước bái quan, trong hơn 300 năm nhà Lê vẫn theo như thế, nên nay chép cả ra đây.
Cai trị Đại Việt > Xây cất

Trong suốt thời kỳ trị vì của mình, Lê Thánh Tông xây đắp nhiều cung điện trong và ngoài hoàng thành Thăng Long. Tháng 3 âm lịch năm Ất Dậu (1465), ông hạ lệnh xây mới điện Kính Thiên; không lâu sau đó, vào tháng 8 âm lịch ông cho dựng điện Cần Đức. Tháng 11 âm lịch năm này, việc xây dựng 2 điện hoàn tất, Thánh Tông xuống chiếu đại xá thiên hạ.
Ngày 15 tháng 8 âm lịch năm Đinh Hợi (1467), Lê Thánh Tông cho dựng lan can bằng đá ở điện Kính Thiên và lập một điện nhỏ trên sân Giảng Võ.
Cuối năm 1467, theo Đại Việt sử ký toàn thư, Thánh Tông nhận nhiều tờ tâu nói mất mùa, giá gạo tăng mạnh, nên ra lệnh hoãn xây cung thành. Tuy nhiên, sử sách không ghi rõ tên gọi của cung thành này.
Năm Đinh Dậu (1477), Lê Thánh Tông cho củng cố, mở rộng thành Đại La.
Năm Tân Sửu (1481), Lê Thánh Tông cho đào hồ Hải Trì ở kinh sư. Theo Đại Việt Sử ký Toàn thư: "Hồ này quanh co đến 100 dặm". Hồ bao quanh điện Thúy Ngọc, bên cạnh hồ nhà vua cho lập điện Giảng Võ làm nơi huấn luyện cho tượng binh.
Tháng 10 âm lịch năm Giáp Thìn (1484), Lê Thánh Tông đặt quy định về việc kiến thiết hành điện ngoài hoàng thành, được Đại Việt Sử ký Toàn thư dẫn lại: "Hành điện gồm 5 gian, 2 chái, nhà bếp mỗi dãy 3 gian, một đài Quan canh ở giữa, cao 5 thước, rộng 40 thước, làm một khu đàn Tiên nông cao 7 thước, rộng 36 thước, 4 mặt đắp tường đất, cùng đi cửa đi ngựa vào". Các hành điện đều được bố trí ở xã Hồng Mai, huyện Thanh Đàm. Không lâu sau, ông kiến lập điện Đại Thành cùng nhà đông vu, tây vu, điện Canh phục ở Văn Miếu.
Tháng 11 âm lịch năm Canh Tuất (1490), Lê Thánh Tông muốn đề phòng bị ám sát giống Lê Nhân Tông trước đây, nên đắp rộng hoàng thành thêm 8 dặm. Công việc mở rộng kéo dài 8 năm thì xong. Thánh Tông còn lập thêm điện Danh Bảo và trùng tu vườn Thượng Uyển, trong vườn có hươu và nhiều loại thú khác.
Tháng 10 âm lịch năm Tân Hợi (1491), Lê Thánh Tông sai thợ dựng cái đình ở mé ngoài cửa Đại Hưng (cửa Nam thành Thăng Long), gọi là Quảng Văn đình (广聞亭), làm nơi treo các pháp lệnh trị dân. Bài ký Quảng Văn đình do văn thần Bùi Xương Trạch soạn năm 1493 mô tả địa điểm và diện mạo của đình: "ở mé ngoài của Đại Hưng (cửa Nam thành Thăng Long), lầu phượng cao ngất phía trước, thành rồng bao quanh ở ngoài, ngòi nước và đường dân vệ ở quanh tả hữu... Trụ cột trang trọng, đục chạm đơn giản, dù thấp mà không xấu, dù đẹp mà không xa hoa, quy mô đúng mực".
Ngoài ra bộ Đại Việt Sử ký Toàn thư còn kể Lê Thánh Tông đã dựng các điện Tử Hà, Bảo Quang, Kim Loan, Bảo Văn ở Đông Kinh và tẩm điện Lam Sơn ở Tây Kinh. Cũng sách này chép lại lời sử gia Nho thần đời Lê trung hưng phê phán Lê Thánh Tông xây dựng "công trình thổ mộc vượt quá quy mô xưa", làm hao tốn sức dân và tiền của nhà nước.
Cai trị Đại Việt > Luật pháp

Bài chi tiết: Luật Hồng Đức
Sau khi đánh bại quân Minh, vua Lê Thái Tổ đã bắt đầu soạn thảo luật pháp. Đến năm 1483, vua Thánh Tông sai các đình thần sửa đổi, biên soạn lại các điều luật cũ, làm thành bộ Quốc triều Hình luật (còn gọi là Luật Hồng Đức). Bộ luật gồm 6 quyển, 722 điều, và được sử dụng suốt từ thời Hồng Đức đến hết thế kỷ XVIII. Trong việc biên soạn bộ luật này, triều đình có tham khảo các bộ luật nhà Đường, nhà Minh bên Trung Quốc. Tuy nhiên, bộ luật của Lê Thánh Tông chứa đựng những sáng tạo đáng kể khiến nó gần gũi hơn với các đặc điểm xã hội, tôn giáo của Đại Việt. Trong số 722 điều của Quốc triều Hình luật, có đến 342 điều hoàn toàn không tương ứng với các điều luật của Trung Quốc. Trong các điều luật còn lại thì 200 điều chịu ảnh hưởng một mức độ nào đó luật nhà Đường, chỉ có 14 điều mô phỏng trực tiếp từ luật nhà Minh. Với bộ luật này, Đại Việt đã hình thành một nhà nước pháp quyền sơ khởi và thuộc loại sớm trên thế giới.
Bộ luật Hồng Đức thời Lê có nội dung cơ bản như sau:
Giữ cho đất nước luôn ở thế chủ động đối phó với sự xâm lược từ bên ngoài;
Giữ nghiêm kỷ cương, phép nước;
Chấn hưng nông nghiệp, coi nông nghiệp là nền tảng của sự ổn định kinh tế xã hội;
Mở rộng giao lưu khuyến khích thủ công nghiệp, thương nghiệp lành mạnh, hạn chế ngoại thương;
Bảo vệ quyền sở hữu tài sản của muôn dân, chống tham nhũng triệt để, chống sự lạm quyền và ức hiếp dân chúng;
Khuyến khích nuôi dưỡng thuần phong mỹ tục và phát triển kinh tế;
Bênh vực và bảo vệ quyền lợi phụ nữ (khác với luật pháp Trung Hoa đương thời, luật Hồng Đức cho phép phụ nữ có quyền ly hôn, con gái trong gia đình có quyền thừa kế tương đương với con trai, con gái lấy chồng không nhất thiết phải qua sự cho phép của cha mẹ);
Bảo vệ quyền lợi của vua và quan lại, bảo vệ quyền lợi của giai cấp thống trị địa chủ phong kiến.
Đánh giá về một khía cạnh trong bộ luật Hồng Đức, sử gia Hàn Quốc Yu Insun viết: "luật về quyền thừa kế gia tài và chế độ hương hỏa ở bộ Luật nhà Lê là đặc thù cho xã hội Việt Nam. Theo quy định, 1/20 tài sản thờ cúng tổ tiên, phần còn lại chia đều cho các con, bất kể trai, gái (17; 93-94)".
Lê Thánh Tông là người thực hiện nghiêm chỉnh pháp luật đã ban hành. Một lần, ông đã thu lại quyền chỉ huy của Tổng quân Đô đốc Lê Thiệt vì con trai Lê Thiệt là Bá Đạt phóng ngựa trên đường phố giữa ban ngày và dung túng gia nô đánh người. Lê Thánh Tông thường bảo với các quan rằng:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ |  Pháp luật là phép tắc chung của Nhà nước, ta và các người phải cùng tuân theo. | ” |
— Lê Thánh Tông
Bên cạnh đó, việc dùng luật dưới thời Lê Thánh Tông trở nên khắc nghiệt hơn so với các triều trước. Thời Lê Nhân Tông, năm 1448 chỉ có 42 người bị xử tử. Đến đời Thánh Tông, riêng năm 1467 đã có 323 người bị hành quyết. Thánh Tông còn đặt ra hình phạt cứng rắn đối với người không tuân theo quy chế để tang cha mẹ và chồng. Thêm vào đó, ông ép những người nước Đông Nam Á mà ông coi là "man di" sống trong lãnh thổ Đại Việt phải đổi tên và nếp sống cho giống với người Việt.
Cai trị Đại Việt > Y tế

Lê Thánh Tông đã lập nhà Tế sinh để chữa bệnh giúp dân. Ông còn quy định, ở địa phương nào có dịch bệnh xảy ra, các quan nơi này được phép trích tiền thuế để mua thuốc trị bệnh cho dân.
Cai trị Đại Việt > Giáo dục

Cùng với việc xây dựng thiết chế mới, Lê Thánh Tông rất chú trọng việc mở mang giáo dục, bồi dưỡng nhân tài, nhằm xây dựng và mở rộng một đội ngũ quan lại gốc bình dân thấm nhuần kinh điển Nho học, đồng thời hạn chế sự ảnh hưởng của tầng lớp quý tộc, võ tướng trong triều. Triều đình thời ông có Hàn lâm viện, Đông các viện, Quốc sử viện, Quốc Tử Giám, nhà Thái học là những cơ quan chuyên phụ trách văn hóa – giáo dục trong nước.
Tháng 3 âm lịch năm 1467, vua Thánh Tông thấy học sinh Quốc Tử Giám đa số học Kinh Thi, Kinh Thư, ít chịu học Kinh Lễ, Kinh Dịch và Kinh Xuân Thu, nên ông đặt chức Ngũ kinh bác sĩ, mỗi người hiểu biết chuyên về một kinh để giảng dạy ở Quốc Tử Giám. Ngoài ra, ông còn đặt chức Giáo tập bác sĩ ở các vệ quân, và chức Huấn đạo chuyên dạy Nho học ở các phủ.
Tháng 10 âm lịch năm 1484, Lê Thánh Tông cho sửa sang, mở rộng Văn Miếu-Quốc Tử Giám; chi tiết được ghi lại trong Đại Việt Sử ký Toàn thư: "[Vua] làm điện Đại Thành ở Văn Miếu cùng nhà đông vu, tây vu, điện Canh phục, kho chứa ván in và đồ tế lễ, nhà Minh luân, giảng đường đông tây, nhà bia đông tây, phòng học của sinh viên ba xá, và các cửa, xung quanh xây tường bao". Ông còn ra lệnh cho các phủ hàng năm phải làm lễ tế ở Văn miếu của địa phương mình vào các ngày thượng tuần tháng 2, tháng 8 (âm lịch).
Cai trị Đại Việt > Văn hóa > Chính sách văn hóa

Lê Thánh Tông trị vì Đại Việt 38 năm và dưới thời ông Nho học trở nên chiếm ưu thế, ông đã cho ra lệnh soạn nhiều tác phẩm có giá trị văn hóa, xã hội. Các bia tiến sĩ ở Văn Miếu - Quốc Tử Giám được bắt đầu dựng vào thời đại của ông không chỉ có ý nghĩa về lĩnh vực giáo dục, mà chúng thực sự là các công trình văn hóa nghệ thuật đặc sắc, lưu lại tới ngày nay trở thành di sản văn hóa thế giới.
Việc biên soạn lịch sử được Lê Thánh Tông ý thức hơn hết, với tư cách là những công cụ để nối liền đạo thống; khôi phục xây dựng kho tư liệu sử liệu dân tộc sau giai đoạn bị triệt tiêu văn hóa, sách vở thời thuộc Minh. Nhà vua kén chọn sử quan rất cẩn thận; thời bấy giờ có nhóm sử quan Lê Nghĩa được ca ngợi vì chép sử rất ngay thẳng, Thánh Tông có lần muốn xem quốc sử nhưng Lê Nghĩa không cho xem. Một sử quan có vai trò nổi bật khác vào thời Hồng Đức là Triều liệt đại phu kiêm Quốc Tử Giám Tư nghiệp kiêm Sử quan tu soạn Ngô Sĩ Liên. Chính Ngô Sĩ Liên là người vào tháng 1 âm lịch năm 1479 đã được Lê Thánh Tông giao việc biên soạn một bộ quốc sử mới mang tên Đại Việt sử ký toàn thư, gồm 15 quyển, chép từ thời Hồng Bàng đến khi Lê Thái Tổ đánh đuổi người Minh về nước năm 1428. Bộ sách này còn tồn tại tới ngày nay và là một tư liệu sơ cấp không thể thiếu cho việc nghiên cứu về lịch sử Việt Nam thời trung đại. Theo Lê Quý Đôn, Lê Thánh Tông còn sai Ngô Sĩ Liên chép sử về 3 triều vua đầu của nhà Lê (Thái Tổ, Thái Tông và Nhân Tông nhà Lê) gọi là Tam triều bản kỷ. Ngoài ra, Thánh Tông đã nhiều lần ra chiếu sưu tầm tư liệu, sách vở và dã sử trong dân gian.
Vào năm 1483 Lê Thánh Tông chủ biên bộ sách Thiên Nam dư hạ tập, sai các văn thần như Đỗ Nhuận, Nguyễn Trực biên soạn. Sách được biên soạn theo loại sách hội yếu, thông điển, gồm 100 quyển ghi chép đầy đủ các chế độ, luật lệ, văn thư, điển lệ, các giấy tờ văn thư hành chính (như chiếu, dụ, cáo, sắc...). Hiện nay, bộ sách thất lạc gần hết, chỉ còn lại 10 tập chép tay viết về các mảng quan chế, điều luật, bản đồ, sớ văn; Thơ, văn, điển lệ, điều luật, chinh chiến, quan chức, thiên văn, địa lý, lịch sử... của nhà Lê, từ Lê Thánh Tông trở về trước. Cụ thể như sau: