stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Trận Bác Vọng

| x t sChiến tranh Tam Quốc |
| --- | --- |
Loạn Khăn Vàng  •  Loạn Lương châu  •  Chống Đổng Trác  •  Trận Dương Thành  •  Trận Tương Dương (Tôn - Lưu)  •  Trận Giới Kiều  •  Trận Long Thấu  •  Trận Cự Mã Thủy  •  Loạn Lý Quách  •  Trận Thường Sơn  •  Trận Khuông Đình  •  Tào Tháo phạt Đào Khiêm  •  Chiến dịch Duyện châu (Trận Bộc Dương  •  Trận Định Đào  •  Trận Ung Khâu  •  Trận Đông quận)  •  Chiến dịch Dương châu (Trận Ngưu Chử  •  Trận Ngô quận  •  Trận Hội Kê  •  Trận Lư Giang  •  Trận Sa Tiện)  •  Trận Uyển Thành  •  Thảo phạt Viên Thuật  •  Thảo phạt Lã Bố  •  Trận Dịch Kinh  •  Lưu Bị truy kích Viên Thuật  •  Trận Xạ Khuyển  •  Lưu Bị chiếm Từ châu  •  Tào Tháo phạt Lưu Bị  •  Chiến dịch Quan Độ (Trận Bạch Mã  •  Trận Diên Tân  •  Trận Quan Độ  •  Trận Nhữ Nam  •  Trận Ô Sào)  •  Trận Thương Đình  •  Trận Nhưỡng Sơn  •  Trận Bác Vọng  •  Trận Bình Duơng  •  Trận Lê Dương  •  Trận Hạ Khẩu  •  Trận Nghiệp Thành  •  Trận Nam Bì  •  Trận Hồ Quang  •  Chinh phạt Ô Hoàn  •  Trận Giang Hạ  •  Trận Trường Bản  •  Trận Xích Bích  •  Chiến dịch Nam quận (Trận Di Lăng (Tôn - Tào)  •  Trận Giang Lăng)  •  Trận Hợp Phì lần 1  •  Chiến dịch Kinh Nam  •  Trận Đồng Quan  •  Trận Nhu Tu lần 1  •  Trận Ký Thành  •  Trận Lỗ Thành  •  Chiến dịch Tây Xuyên (Trận Lạc Thành  •  Trận Thành Đô)  •  Trận Hoãn Thành  •  Đối chiến Kinh châu  •  Tào Tháo phạt Trương Lỗ  •  Trận Tiêu Dao Tân (Trận Hợp Phì lần 2)  •  Trận Nhu Tu lần 2  •  Chiến dịch Hán Trung (Trận Hạ Biện  •  Trận Mã Minh Các  •  Trận Định Quân Sơn  •  Trận Hán Thủy  •  Trận Hán Trung)  •  Quan Vũ Bắc phạt (Trận Phàn Thành  •  Trận Mạch Thành)  •  Trận Di Lăng (Tôn - Lưu)  •  Tào Phi phạt Ngô (Trận Động Khẩu  •  Trận Nhu Tu lần 3  •  Giang Lăng đối chiến Quảng Lăng đối chiến)  •  Chiến dịch Nam Trung  •  Tư Mã Ý diệt Mạnh Đạt  •  Trận Thạch Đình  •  Gia Cát Lượng Bắc phạt (Trận Thiên Thủy  •  Trận Nhai Đình  •  Trận Trần Thương  •  Trận Kiến Uy  •  Trận Kỳ Sơn  •  Trận gò Ngũ Trượng)  •  Trận Hợp Phì lần 3  •  Trận Hợp Phì lần 4  •  Chiến dịch Liêu Đông  •  Khương Duy Bắc phạt (Trận Khúc Thành  •  Trận Địch Đạo  •  Trận Đoạn Cốc)  •  Trận Hưng Thế  •  Chiến dịch Cao Câu Ly  •  Sự biến lăng Cao Bình  •  Chiến dịch Thọ Xuân (Loạn Vương Lăng  •  Loạn Quán Khâu Kiệm - Văn Khâm  •  Loạn Gia Cát Đản)   •  Trận Đông Hưng  •  Trận Hợp Phì lần 5  •  Sự biến Cam Lộ  •  Thục Hán sụp đổ  •  Loạn Chung Hội  •  Trận Vĩnh An  •  Chiến dịch Giao-Quảng  •  Trận Tây Lăng  •  Tam quốc nhất thống
Trận Bác Vọng (chữ Hán: 博望之戰, Bác Vọng chi chiến), còn được gọi là Trận Gò Bác Vọng (chữ Hán: 博望坡之战, Bác Vọng pha chi chiến), là một trận chiến giữa hai thế lực quân phiệt Tào Tháo và Lưu Bị vào năm 202 vào cuối thời Đông Hán.
Bối cảnh

Sau khi bị Tào Tháo đánh bại ở Từ Châu vào năm 200, Lưu Bị ban đầu tạm nương nhờ quân phiệt Hà Bắc là Viên Thiệu. Tuy nhiên, ông sớm rời đi trước khi Viên Thiệu bị Tào Tháo đánh bại trong trận Quan Độ cuối năm 200, và đến Kinh Châu (bao gồm Hồ Bắc và Hồ Nam ngày nay) để nương nhờ quân phiệt Lưu Biểu. Lưu Biểu ban đầu tiếp đón và giao cho Lưu Bị trấn thủ Tân Dã, nhưng về sau dần nghi kỵ khi Lưu Bị ngày càng có ảnh hưởng ở Kinh Châu. Do đó, Lưu Biểu đã sai Lưu Bị đưa quân bản bộ đến trấn thủ ở Bác Vọng, một đồn trại nhỏ ở phía Bắc Kinh Châu để phòng thủ trước nguy cơ xâm lược của Tào Tháo.
Cùng vào thời điểm đó, lực lượng chính của Tào Tháo đang giao chiến tranh ở miền bắc với tàn dư của thế lực họ Viên, do các con trai của Viên Thiệu là Viên Đàm, Viên Hi và Viên Thượng chỉ huy. Để trấn áp nguy cơ phát triển từ thế lực Lưu Bị, Tào Tháo đã cử các tướng Hạ Hầu Đôn, Lý Điển và Vu Cấm dẫn quân về phía nam tấn công Lưu Bị.
Trận chiến

Ban đầu, khi giao tranh nổ ra, Lưu Bị bất ngờ đốt trại và rút lui về phía nam. Hạ Hầu Đôn định dẫn quân đuổi theo nhưng bị Lý Điển can ngăn vì nghi ngờ đây là cái bẫy của Lưu Bị. Tuy vậy, Hạ Hầu Đôn đã phớt lờ lời cảnh báo của Lý Điển, sai Lý Điển chỉ huy một nhóm quân ở lại canh giữ trại trong khi ông ta dẫn phần lớn binh lực dưới quyền truy kích cánh quân nghi binh của Lưu Bị. Đúng như dự đoán của Lý Điển, Lưu Bị quả thực đã cho quân mai phục tại gò Bác Vọng, một vị trí ở phía Nam đồn Bác Vọng, đánh tan tát cánh quân của Hạ Hầu Đôn. Rất may cho Hạ Hầu Đôn là cánh quân Lý Điển đã kịp thời đến tiếp viện và Lưu Bị cũng cho quân rút lui khi thấy quân Lý Điển đến giải vây cho Hạ Hầu Đôn.
Trong trận chiến này, thuộc tướng Triệu Vân của Lưu Bị đã bắt được sống được Hạ Hầu Lan, một chỉ huy của quân Tào vốn cùng quê với Triệu Vân. Triệu Vân đã thỉnh cầu Lưu Bị tha mạng cho Hạ Hầu Lan và tiến cử Hạ Hầu Lan làm làm Quân chính.
Trong Tam Quốc diễn nghĩa

Trận chiến được mô tả trong Chương 39 của tiểu thuyết Tam quốc diễn nghĩa của La Quán Trung.
Tào Tháo sai Hạ Hầu Đôn dẫn 10 vạn quân tấn công Lưu Bị ở Tân Dã. Khi đó Gia Cát Lượng mới gia nhập lực lượng của Lưu Bị và chưa có đóng góp gì. Quan Vũ và Trương Phi không phục và thể hiện không muốn tuân lệnh của Gia Cát Lượng nên Gia Cát Lượng đã mượn ấn kiếm của Lưu Bị để thiết lập quân lệnh. Kế hoạch tác chiến của Gia Cát Lượng chống lại quân của Hạ Hầu Đôn như sau: Quan Vũ và Trương Phi mỗi người sẽ dẫn 1.000 người mai phục ở hai bên trái và phải thành Bác Vọng, đồng thời đốt quân nhu của quân Tào khi thấy lửa cháy ở phía nam; Quan Bình và Lưu Phong được giao nhiệm vụ đốt cháy gò Bác Vọng khi quân Tào rơi vào ổ phục kích; Triệu Vân dẫn quân tiên phong dụ quân Tào vào ổ phục kích; Lưu Bị sẽ chỉ huy lực lượng dự phòng. Gia Cát Lượng còn sai Tôn Càn, Giản Ung chuẩn bị ăn mừng chiến thắng.
Khi Hạ Hầu Đôn đến gần gò Bác Vọng, ông ta đã chia một nửa quân số của mình làm tiên phong trong khi số còn lại đi sau để bảo vệ quân lương. Triệu Vân và Lưu Bị liên tiếp đến khiêu chiến Hạ Hầu Đôn, sau đó giả vờ thất bại rút lui dụ Hạ Hầu Đôn đuổi theo. Khi Hạ Hầu Đôn muốn đích thân dẫn quân truy kích, phó tướng Hàn Hạo đã cảnh báo ông ta cẩn trọng trước nguy cơ bị phục kích, nhưng đã bị Hạ Hầu Đôn phớt lờ và càng thúc quân tiến nhanh hơn để tiến đánh Tân Dã.
Tuy nhiên, khi tiến vào đến gò Bác Vọng, Hà Hầu Đôn chợt nhận ra mối nguy hiểm và cố gắng rút lui nhưng đã quá trễ. Quân phục kích của Lưu Bị đã dùng hỏa công đốt cháy khu vực phục kích quân Tào. Quân của Hạ Hầu Đôn hoảng loạn và cố gắng chạy trốn, trong khi bị Triệu Vân dẫn quân vòng lại tấn công. Hạ Hầu Đôn liều mạng vượt qua vòng vây lửa khói để trốn thoát. Ở phía sau, quân của Quan Vũ và Trương Phi đốt cháy số quân lương đi phía sau của quân Tào do Hàn Hạo và Hạ Hầu Lan bảo vệ. Hạ Hầu Lan bị Trương Phi giết chết, còn Hàn Hạo may mắn trốn thoát được cùng với Lý Điển và Vu Cấm. Sáng hôm sau, Hạ Hầu Đôn tập hợp tàn quân và rút lui về Hứa Xương.
Sau chiến thắng, Quan Vũ và Trương Phi đã thay đổi thái độ đối với Gia Cát Lượng. Trong khi đó, tại Hứa Xương, Hạ Hầu Đôn tự trói mình và tạ tội chết với Tào Tháo, nhưng Tào Tháo đã tha thứ không hạch tội. Tào Tháo cũng khen thưởng Lý Điển và Vu Cấm vì những cảnh báo dù bất thành.
Phần tiểu sử của Lưu Bị trong Tam quốc chí có đề cập rằng chính Lưu Bị đã thực hiện trận phục kích chống lại quân Tào do Hạ Hầu Đôn và Vu Cấm chỉ huy tại Bác Vọng. Chính Lưu Bị đã chuẩn bị một cuộc phục kích, đồng thời cũng thực hiện động thái đốt trại và giả vờ rút lui. Hạ Hầu Đôn đã bị mắc mưu, dẫn quân truy kích, bị dẫn dụ vào ổ phục kích và bị đánh bại. Bên cạnh đó, mặc dù cả tiểu sử của Lưu Bị và Gia Cát Lượng đều không ghi rõ năm Gia Cát Lượng gia nhập lực lượng của Lưu Bị nhưng Gia Cát Lượng chỉ được nhắc đến trong tiểu sử của Lưu Bị sau trận Bác Vọng. Không có đề cập nào đến việc Gia Cát Lượng tham gia trận chiến này.
Trong văn hóa đại chúng

Trận chiến đã tạo cơ sở cho nhiều vở kịch trong các thể loại kinh kịch khác nhau của Trung Quốc. Ví dụ, nó đã được giới thiệu trong  các vở Việt kịch (kinh kịch Quảng Đông) và tạp kịch Trung Quốc.
Trận chiến cũng xuất hiện trong nhiều trò chơi điện tử có chủ đề Tam Quốc như Warriors of Fate của Capcom, Sangokushi Koumeiden của Koei, Sangokushi Sousouden và Dynasty Warriors 4 . Trận chiến là màn đầu tiên trong Warriors of Fate và Sangokushi Koumeiden .
Chiến trường cổ Bác Vọng hiện được chỉ định là di sản cấp quận, nơi có tượng đài bằng đá kỷ niệm trận chiến. Những chiếc kích bị gãy và tro của ngũ cốc được phát hiện ở đó và được xác định về mặt khảo cổ học là từ cuối triều đại nhà Hán.
Chú thích

↑  Quân chính là quan thực thi pháp luật trong quân đội thời cổ đại. Theo Bổ Hán binh chí, quan Quân chính độc lập với các tướng quân, có quyền xử phạt các quân tướng trật dưới 2.000 thạch mà không cần xin chỉ thị của thượng cấp.
↑  Trần Thọ, Bùi Tùng Chi chú, Tam quốc chí, Thục thư, quyển 6, Quan Trương Mã Hoàng Triệu truyện.
↑  (使拒夏侯惇、於禁等於博望。久之，先主設伏兵，一旦自燒屯偽遁，惇等追之，為伏兵所破。) Sanguozhi vol. 32.
↑  (使拒夏侯惇、於禁等於博望。久之，先主設伏兵，一旦自燒屯偽遁，惇等追之，為伏兵所破。 ... 先主屯樊，不知曹公卒至，至宛乃聞之，遂將其眾去。過襄陽，諸葛亮說先主攻琮，荊州可有。) Sanguozhi vol. 32.
Một người lính cưỡi ngựa phi nước đại về phía gò Bác Vọng, 1627-1644 - Bảo tàng Hallwyl, Stockholm, Thụy Điển.
Một người lính cưỡi ngựa phi nước đại về phía gò Bác Vọng với quân lính phía sau mang theo những ngọn đuốc rực lửa, 1627-1644 - Bảo tàng Hallwyl
İkizler, Baykan

| İkizler |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
İkizlerVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Siirt
Huyện: Baykan
Dân số (2008)
 • Tổng cộng: 178 người
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
İkizler là một xã thuộc huyện Baykan, tỉnh Siirt, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2008 là 178 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Siirt”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Bản gốc lưu trữ ngày 4 tháng 1 năm 2014. Truy cập ngày 17 tháng 9 năm 2012.
Ilyushin Il-76

| Il-76 |
| --- | --- |

Il-76TD-90VD thuộc hãng Volga-Dnepr Airlines
Kiểu: Máy bay vận tải chiến lược
Quốc gia chế tạo: Liên Xô / Nga
Hãng sản xuất: Ilyushin / Liên hiệp sản xuất hàng không Tashkent
Chuyến bay đầu tiên: 25 tháng 3 năm 1971
Bắt đầu được trang bị vào lúc: Tháng 6, 1974
Tình trạng: Đang hoạt động
Trang bị cho: Không quân Nga Không quân Ukraina   Không quân Ấn Độ   TransAVIAexport Airlines
Số lượng sản xuất: 960
Biến thể: Ilyushin Il-78  Beriev A-50  KJ-2000
Ilyushin Il-76 (tên hiệu của NATO: Candid) là một máy bay vận tải hạng nặng đa năng bốn động cơ phản lực do Ilyushin thiết kế và sản xuất với mục đích vận chuyển máy móc, thiết bị nặng đến các khu vực xa xôi có dịch vụ kém thuộc Liên bang Xô viết. Nó lần đầu được lên kế hoạch lắp ráp như một máy bay vận chuyển thương mại năm 1967, thay thế cho Antonov An-12 với trọng tải lên tới 40.000 kg (88.000 lb), tầm hoạt động 5.000 km tương đương (2.700 hải lý; 3.100 dặm) trong ít hơn sáu giờ,có khả năng hoạt động tại các sân bay dã chiến chưa được chuẩn bị và không gặp trở ngại về thời tiết xấu như những vùng tại Siberia và vùng cực của Liên bang Xô viết. Những phiên bản quân sự của Il-76 đã được sử dụng rộng rãi tại châu Âu, châu Á và châu Phi, bao gồm cả việc sử dụng như một máy bay tiếp nhiên liệu trên không hay trung tâm chỉ huy và cảnh báo sớm trên không. Sơ đồ bố trí căn bản của loại này tương tự với chiếc C-141 Starlifter của Mỹ do Lockheed Martin chế tạo, nhưng cải tiến của nó có diện tích chở hàng và động cơ mạnh hơn nhằm đáp ứng yêu cầu hoạt động mới. Chiếc máy bay này cất cánh lần đầu vào ngày 25 tháng 3 năm 1971 và hiện vẫn đang được sản xuất tại Tashkent, Uzbekistan.
Biến thể > Mẫu thử và mẫu phát triển

Izdeliye-176: mẫu thử Il-76PP.
Izdeliye-576:
Izdeliye-676:
Izdeliye-776:
IZdeliye-976 ("SKIP") - (СКИП - Самолетный Контрольно-Измерительный Пункт, Airborne Check-Measure-and-Control Center):
Izdeliye-1076:
Izdeliye-1176: Il-76-11
Il-76TD-90 / Il-76MD-90:
Il-76 firebomber:
Il-76PSD: Il-76MF
Il-96:
Il-150:
Beriev A-60: (Il-76 version 1A)
Biến thể > Biến thể quân sự

Il-76-Tu160:
Il-76D: ('D' viết tắt của từ "Desantnyi", Десантный - "Chở lính dù")
Il-76K/Il-76MDK/Il-76MDK-II:
Il-76LL:
Il-76M:
Il-76MD:
Il-76MD Skal'pel-MT:
Il-76M / Il-76MD:
Il-76MD-90:
Il-76MF:
Il-76PP:
Il-76MD PS:
Il-76T/Il-76TD:
Il-78 / Il-78M:
Il-78 MKI:
Il-82:
Beriev A-50/Beriev A-50M/Beriev A-50I/Beriev A-50E:
Il-76MDM:
Il-76MD-90A (còn gọi là Il-476 khi phát triển):.
Biến thể > Biến thể dân sự

Il-76MGA:
Il-76MD tới Il-76TD:
Il-76P / Il-76TP / Il-76TDP / Il-76MDP:
Il-76T:
Il-76TD:
Il-76TD-90VD:
Il-76TD-S:
Il-76TF:
Il-76MD-90A (còn gọi là Il-476 khi phát triển):
Biến thể > Biến thể của nước ngoài

A-50E/I Phalcon: biến thể cho Không quân Ấn Độ.
Máy bay chở dầu Il-76MD: biến thể cho Không quân Iraq.
KJ-2000: Mẫu sao chép của Trung Quốc.
Mẫu máy bay chuyên dùng thử động cơ CFTE:
Baghdad-1:
Baghdad-2:
Il-76 phun nước là một phiên bản VAP-2 với bộ phận chứa nước có thể tháo/lắp đặt trong 1.5 giờ. Trong nhiều thập kỷ nó đã khiến phương Tây phải tranh cãi về việc có cần thiết phải chế tạo những chiếc máy bay phun nước mạnh hơn nữa. Il-76 có thể mang 11.000 U.S. gallons (41.600 lít) nước; dung tích gấp ba lần chiếc C-130 Hercules nhưng C-130 có kích thước nhỏ hơn Il-76 rất nhiều. Cơ quan cứu hỏa Australia cho rằng Il-76 là một "máy bay chữa cháy rất, rất tốt".
Bị loại thầu ở Ấn Độ

Ấn Độ đã âm thầm loại máy bay tiếp dầu trên không IL-78 (biến thể của IL-76) ra khỏi chương trình mua sắm 6 máy bay tiếp dầu trên không của nước này và quyết định mua Airbus A-330 MRTT vì qua quá trình đánh giá cho thấy IL-78 ngốn nhiên liệu nhiều hơn, chi phí bảo trì cao hơn nên khi tính chi phí cho quá trình hoạt động 30 năm IL-78 tiêu tốn kinh phí hơn rất nhiều so với A-330 còn tính năng kỹ thuật thua A-330 gần như mọi chỉ số. Tải trọng nhiên liệu của IL-78 chỉ có 85,7 tấn trong khi A-330 tới 110 tấn. Trần bay của IL-78 là 12 km trong khi A-330 là 12,7 km, tốc độ tối đa của IL-78 là 850 km/h trong khi A-330 tối đa 880 km/h. Tầm bay của IL-78 là 7.300 km trong khi đối thủ có phạm vi hoạt động hơn gấp đôi, tới 14.800 km.
Tốc độ tiếp nhiên liệu của IL-78 cũng chỉ 2900 lít/phút còn A-330 lên tới 4600 lít/phút. Chi phí hoạt động là nguyên nhân chính dẫn đến sự thất bại của IL-78 cũng như các vũ khí khác của Nga tại Ấn Độ vì các loại động cơ do Nga sản xuất thường ngốn quá nhiều nhiên liệu trong khi quy trình bảo trì của các loại vũ khí Nga khá rườm rà và tốn kém, việc cung cấp phụ tùng thay thế thường xuyên bị chậm tiến độ và khan hiếm liên tục.
Tính năng kỹ chiến thuật (Il-76TD-90)

Dữ liệu lấy từ Ilyushin, Aviadvigate, Volga-Dnepr Airlines.
Đặc điểm tổng quát
Kíp lái: 5
Sức chứa: 50.000 kg (Il-76)
Tải trọng: 42 tấn (Il-76M), 48 tấn (Il-76MD), 60 tấn (Il-76MD-90A) ()
Chiều dài: 46,59 m (152 ft 10 in)
Sải cánh: 50,5 m (165 ft 8 in)
Chiều cao: 14,76 m (48 ft 5 in)
Diện tích cánh: 300 m² (3.229,2 ft²)
Trọng lượng rỗng: 92.500 kg (Il-76TD-90) (203.962 lb)
Trọng lượng cất cánh tối đa: 195.000 kg (Il-76) (429.975 lb (Il-76TD-90))
Động cơ: 4 × Aviadvigatel PS-90-76 kiểu turbofan, 171 kN (38,367 lbf) mỗi chiếc
Hiệu suất bay
Vận tốc cực đại: 900 km/h (490 kt, 560 mph) Mach 0.82 phụ thuộc độ cao
Tầm bay: 4.300 km (Il-76) () with 50 tấn tải trọng tối đa
Trần bay: 13.000 m (42.700 ft)
Vận tốc lên cao: m/s (ft/min)
Tải trên cánh: 566,7 kg/m² (Il-76M/T) (116,05 lb/ft² (Il-76M/T), 129,72 lb/ft² (Il-76MD/TD))
Lực đẩy/trọng lượng: (Il-76)
Đường băng cất cánh tối thiểu: 450 m
Trang bị vũ khí
Súng: 2× 23 mm pháo tự động ở đuôi
Bom: Một số phiên bản quân sự có 2 giá treo dưới mỗi cánh có thể mang bom 500 kg.
Dịch Dương Thiên Tỉ

| Dịch Dương Thiên Tỉ 易烊千玺 |
| --- | --- |
Thiên Tỉ trong một buổi biểu diễn ngày 23/12/2019
Sinh: Dịch Dương Thiên Tỉ (易烊千玺) 28 tháng 11, 2000 (24 tuổi) Hồ Nam, Trung Quốc
Tên khác: Jackson Yee
Dân tộc: Hán
Học vị: Trường Trung học Mai Khê Hồ trực thuộc Đại Học Sư Phạm Hồ Nam, Hồ Nam ̣(tốt nghiệp năm 2018) Học viện Hý kịch Trung ương.(tốt nghiệp năm 2022)
Nghề nghiệp: Diễn viên, Ca sĩ, Vũ công,
Chiều cao: 1,80 m (5 ft 11 in)
Cân nặng: 55 kg (121 lb)
Website: xiqianyangyi.com, Weibo chính thức, xiqianyangyi.com
Sự nghiệp âm nhạc
Thể loại:  C-pop  Pop  Dance  R&B  Ballad 
Nhạc cụ: Vocal Guitar Trống
Năm hoạt động: 2005 - nay
Hãng đĩa: TF Entertainment
 
Dịch Dương Thiên Tỉ (sinh ngày 28 tháng 11 năm 2000) còn có nghệ danh là Jackson Yee, là một diễn viên, ca sĩ và vũ công người Trung Quốc, thành viên nhóm nhạc thần tượng Trung Quốc TFBOYS từ năm 2013. Dịch Dương Thiên Tỉ xếp thứ nhất trong BXH ngôi sao có giá trị thương mại cao nhất năm 2019 do Sina thống kê và đứng đầu trong Danh sách 100 người nổi tiếng Trung Quốc liên tiếp hai năm 2020 và 2021 do Forbes bình chọn. Theo truyền thông Trung Quốc anh hiện là một trong những ngôi sao có giá trị thương mại cao nhất tại Trung Quốc và cũng là một trong những lưu lượng hàng đầu được đánh giá cao về thực lực.
Tiểu sử

Thiên Tỉ sinh ngày 28 tháng 11 năm 2000 tại thành phố Hoài Hóa, tỉnh Hồ Nam, Trung Quốc.
Từ nhỏ được mẹ cho đi học rất nhiều lớp nghệ thuật vũ đạo, từng xuất hiện trong một số chương trình truyền hình và quảng cáo. Lúc 5 tuổi đã bắt đầu luyện vũ đạo và thư pháp, thành thạo múa dân tộc, nhảy latin, street dance và từng đạt được vô số giải thưởng lớn nhỏ. Riêng với lĩnh vực vũ đạo, Thiên Tỉ bắt đầu với thể loại múa dân tộc lúc sáu tuổi, sau đó mới chuyển dần sang nhảy latin, hiphop, streetdance và nhảy hiện đại. Thiên Tỉ còn được đánh giá là đa tài khi thành thạo nhiều loại hình văn hóa truyền thống của Trung Quốc như biến diện của Xuyên kịch, nói khoái khẩu, múa Mông Cổ. Ngoài ra anh còn chơi beatbox, sử dụng được các loại nhạc cụ như sáo hồ lô, guitar, trống,... anh có đam mê với các môn nghệ thuật và vẫn luôn muốn học thêm những điều mới. Tiếp xúc với các bộ môn nghệ thuật từ nhỏ, được luyện tập tại các lớp phát triển tài năng dành cho thiếu nhi ở nhiều lĩnh vực, đã tạo thành nền tảng cho sự phát triển sau này. Từ 2017, Thiên Tỉ bắt đầu yêu thích tạo hình nặn tượng, theo học nghệ thuật gia Nhậm Triết. Năm 2018, anh tự thiết kế và thi công tượng "Rồng Thiên Hi" cao 3.5 m dành tặng cho lễ thành niên 18 tuổi của mình, tượng được triển lãm trong tiệc sinh nhật tổ chức tại Thiên Tân.
Năm tuổi chính thức bắt đầu sự nghiệp hoạt động nghệ thuật của mình kéo dài suốt tám năm với hơn 200 sân khấu lớn nhỏ và nhiều giải thưởng, Thiên Tỉ là một trong những sao nhí sáng giá trong giới giải trí Trung Quốc.
Vào ngày 06 tháng 08 năm 2013, Thiên Tỉ cùng với Vương Tuấn Khải (14 tuổi) và Vương Nguyên (13 tuổi) thành lập nhóm nhạc nam TFBOYS, trở thành nhóm nhạc thần tượng trẻ nhất trong lịch sử giới giải trí Trung Quốc.
Vào ngày 11 tháng 04 năm 2018, Thiên Tỉ trúng tuyển thủ khoa chuyên ngành biểu diễn điện ảnh và truyền hình của Học viện Hí Kịch Trung ương. Ngày 25 tháng 06, công bố thành tích thi cao khảo toàn quốc, Thiên Tỉ trở thành thủ khoa kép khoa diễn xuất của Trung Hí.
Sự nghiệp > 2005 - 2012: Khởi đầu sự nghiệp

Thiên Tỉ ra mắt với tư cách là một ngôi sao nhí, xuất hiện trong một số chương trình khác nhau từ năm 2005 đến năm 2008:
Vào tháng 11 năm 2005, Thiên Tỉ tham gia chương trình Doanh trại huấn luyện tài nghệ của Đài Truyền hình Bắc Kinh, đạt giải quán quân của tuần.
Vào tháng 05 năm 2007, anh được mời tham dự chương trình Cây trí tuệ của Đài truyền hình Trung ương, nhận vai trò thầy giáo nhỏ. Tháng 07, tham dự quay chương trình Ngôi sao bát khu - Tiểu quỷ đương gia của Đài truyền hình Bắc Kinh, nhận vai trò khách quý được mời tới nhà.
Vào tháng 02 năm 2008, tham gia ghi hình tiếc mục tối Tôi và Bắc Kinh cùng mỉm cười của Đài truyền hình Trung ương. Tháng 07, tham dự chương trình Trên đường trưởng thành. Tháng 08, tham dự quay chương trình Thiếu niên ngời sáng của Đài truyền hình Sơn Tây, đạt giải quán quân.
Vào ngày 08 tháng 08 năm 2009, anh tham dự chương trình Trên đường trưởng thành, biểu diễn ca khúc "Bắc Kinh đón chào bạn" và "Tôi tin tưởng". Cùng năm, Thiên Tỉ trở thành thành viên của nhóm Fashion Youngsters. Anh rời nhóm vào năm 2011.
Vào ngày 10 tháng 02 năm 2010, ở chương trình Khiêu chiến 60 giây, anh vượt qua bốn thử thách liên tiếp, thắng được 8000 NDT cho quỹ "Giấc mộng" dành cho trẻ em miền núi. Cùng năm, Thiên Tỉ tham gia diễn một đoạn ngắn trong bộ phim truyền hình Iron Pear.
Vào tháng 03 năm 2012, Thiên Tỉ tham gia chương trình tài năng thực tế Up Young của Đài truyền hình Hồ Nam và lọt vào top 100. Mặc dù bị loại nhưng anh đã thu hút được sự chú ý của TF Entertainment và được mời thử giọng với công ty. Trước khi ra mắt cùng TFBOYS, Thiên Tỉ đã phát hành đĩa đơn đầu tiên "Mơ về toà nhà cao chọc trời". Anh cũng tham gia diễn xuất trong một số bộ phim ngắn và xuất hiện trong video âm nhạc "Father" của Chang Hohsuan.
Sự nghiệp > 2013 - 2016: TFBOYS & Các hoạt động solo

Thiên Tỉ chính thức ra mắt với tư cách là thành viên của TFBOYS vào năm 2013. Năm 2015, anh lồng tiếng phiên bản tiếng Trung cho nhân vật chính trong bộ phim hoạt hình Hoàng tử bé.
Vào ngày 31 tháng 08 năm 2015, nhận lớp học tại Trường trung học Mai Khê Hồ, chính thức trở thành học sinh cao trung. Tháng 10, tham gia ghi hình bộ phim Tiểu biệt ly. Vào tháng 03 năm 2016, tham gia quay phim truyền hình mạng Mật mã siêu thiếu niên.
Vào tháng 07 năm 2016, tham gia làm khách mời trong bộ phim truyền hình Tru tiên thanh vân chí trong vai hồ ly Tiểu Thất. Vào tháng 11, anh phát hành đĩa đơn thứ hai "Bạn nói", đĩa đơn được sản xuất bởi nhà sản xuất âm nhạc Lee Wei Song và được sáng tác bởi Vương Lực Hoành. Cùng tháng, anh tham gia chương trình truyền hình thực tế Baby Let Me Go mùa 2.
Sự nghiệp > 2017 - nay: Phát triển sự nghiệp

Tháng 01 năm 2017, Thiên Tỉ tham gia lồng tiếng cho bộ phim hoạt hình Hiệp sĩ lợn trong vai người thần bí.
Cũng trong thời gian này anh tham gia bộ phim cổ trang Tư mỹ nhân trong vai chính Khuất Nguyên lúc trẻ. Ca khúc "Ly tao" do Thiên Tỉ trình bày giành được quán quân 4 tuần liên tiếp và giải thưởng "Giai điệu vàng Trung Quốc" của Billboard Radio China.
Tháng 09 cùng năm, Thiên Tỉ thành lập một studio độc lập cho các hoạt động solo của riêng mình. Tháng 11, anh đã phát hành đĩa đơn tiếng Anh đầu tiên có tựa đề "Nothing To Lose", được sản xuất bởi Harvey Mason Jr. - nhà sản xuất từng 6 lần đoạt Giải Grammy và anh viết lời. Năm ngày sau, anh phát hành một đĩa đơn khác có tựa đề "Unpredictable", được sản xuất bởi David Gamson và lời là của Dave Gibson. Cả hai bài hát xếp hạng nhì và nhất tương ứng trên BXH Fresh Asia Music.
Năm 2018, Thiên Tỉ tham gia chương trình truyền hình thực tế về vũ đạo Street Dance of China với vai trò đội trưởng và giám khảo. Thiên Tỉ được mời tham dự lễ trao Giải Grammy lần thứ 60 vào ngày 28 tháng 01 năm 2018 tại New York với tư cách là khách mời của China Music Vision. Cùng năm, anh tham gia bộ phim trinh thám cổ trang Trường An 12 canh giờ và Diễm thế phiên.
Vào ngày 25 tháng 06 năm 2018, Thiên Tỉ trở thành thủ khoa của Học viện Hý kịch Trung ương khi đạt 473 điểm trong kỳ thi văn hóa, trong đó toán đạt 100/150 điểm, ngữ văn đạt 95/150, tiếng Anh đạt 85/150 và môn tổng hợp đạt 194/300.
Tháng 07 năm 2018, Thiên Tỉ xác nhận đóng vai nam chính Tiểu Bắc trong phim điện ảnh Em của thời niên thiếu về đề tài bạo lực học đường.
Tháng 02 năm 2020, qua bộ phim điện ảnh đầu tay Em của thời niên thiếu, Thiên Tỉ vinh dự đạt được song đề cử "Nam diễn viên chính xuất sắc nhất" (Ảnh Đế) và "Diễn viên mới xuất sắc nhất" của giải Kim Tượng - một trong "Tam Kim" lớn nhất của điện ảnh Trung Quốc. Anh đã giành được giải "Diễn viên mới xuất sắc nhất" của Kim Tượng.
Vào ngày 03 tháng 08 năm 2020, Thiên Tỉ chủ trì lễ trao giải Liên hoan phim Thanh niên FIRST lần thứ 14.
Tháng 09 năm 2020, Thiên Tỉ tiếp tục được vinh danh tại giải Bách Hoa lần thứ 35 qua vai diễn Tiểu Bắc trong phim điện ảnh Em của thời niên thiếu.
Tháng 10 năm 2020, qua bộ phim truyền hình cổ trang Trường An 12 canh giờ, Thiên Tỉ vinh dự đạt được song đề cử "Nam diễn viên chính xuất sắc nhất" (Thị Đế) và "Nam diễn viên được yêu thích nhất" của giải Kim Ưng - một trong "Tam Đại Truyền hình" của Trung Quốc.
Vào ngày 28 tháng 10 năm 2020, với vai diễn Tiểu Bắc, Thiên Tỉ giành được giải thưởng "Diễn viên mới xuất sắc nhất" của Asian Film Awards lần thứ 14. Tháng 11 năm 2020, Thiên Tỉ tiếp tục vinh dự đạt được đề cử "Nam diễn viên chính xuất sắc nhất" (Ảnh Đế) của giải Kim Kê - một trong "Tam Kim" lớn nhất của điện ảnh Trung Quốc. Đưa Thiên Tỉ trở thành người trẻ tuổi nhất nhận được đề cử Ảnh đế của giải Kim Tượng và Kim Kê.
Ngày 31 tháng 12, bộ phim điện ảnh Tặng bạn một đóa hoa nhỏ màu đỏ chính thức được công chiếu.