stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Đồng Tháp Mười
Tổng quan địa lý

Người Pháp xác định vùng ngập nước phía đông sông Tiền (sông Basaac) trên biên giới Việt Nam - Campuchia rộng khoảng 700 nghìn ha (7000 km2) trong đó, phần bên Việt Nam rộng khoảng 5300 km vuông. Đó có lẽ là diện tích của vùng ngập nước này trước khi được khai hoang ồ ạt trong nửa cuối thập niên 1970 và đầu thập niên 1980.
Đồng Tháp Mười là một đồng lụt kín được bao quanh bởi các giồng đất cao ven biên giới Việt Nam – Campuchia, đê tự nhiên dọc sông Tiền và giồng biển cổ dọc theo Quốc lộ 1 (Tân Hiệp – Nhị Quý, Cai Lậy) và chặn lại bởi sông Vàm Cỏ Đông (Long An).
Đồng Tháp Mười được thành tạo trong phân đại đệ Tứ (Qiv), trên hai đơn vị trầm tích Pleistocen và Holocen cùng với giai đoạn trung gian của Hậu Pleistocen. Quá trình thành tạo hoàn tất của Đồng Tháp Mười được bắt đầu sau thời kỳ Hậu Pleistocen cách đây khoảng 8.000 năm. Nền trầm tích Pleistocen với các vật liệu phù sa cổ không đồng đều được phủ lên bằng vật liệu mới của trầm tích Holocen. Do đó, có thể tìm thấy những gò phù sa cổ và những giồng cát cổ nằm chen lẫn giữa cánh đồng phù sa mới. Dước tác động của nhiều yếu tố tự nhiên và con người, thông qua sự phong hóa với các tiến trình sinh – hóa xảy ra đã hình thành nhiều nhóm đất khác nhau trong Đồng Tháp Mười. Đất phù sa cổ, đất giồng cổ, đất phèn, đất phù sa và phù sa ven sông.
Hệ sinh thái

Sự tương tác giữa các yếu tố tự nhiên: địa mạo, trầm tích, đất, nước và các yếu tố khác đã hình thành những cảnh quan tự nhiên với các hệ sinh thái đặc trưng của vùng Đồng Tháp Mười.
Hệ sinh thái rừng tràm (Melaleuca spp.) có thể tìm thấy khá nhiều trong đồng bằng ngập nước. Phạm vi xuất hiện của hệ sinh thái này khá đa dạng, từ vùng triền của đất dốc tụ cho đến đất phèn hoạt động. Những cánh rừng tràm có thể phát triển trên những cánh đồng, đồng thời cũng có thể phát triển khá nhiều dọc theo sông rạch. Tuy nhiên, những cánh rừng tràm nguyên sinh dường như không còn nữa mà chỉ có thể tìm thấy một phần rừng tràm tái sinh với diện tích quá nhỏ so với một vùng Đồng Tháp Mười rộng lớn.
Hệ sinh thái đồng cỏ ngập nước theo mùa khá phổ biến và chiếm ưu thế trong vùng này xưa kia. Thảm thực vật với các quần xã thay đổi theo môi trường tự nhiên trong từng vùng. Những cánh đồng hoàng đầu ấn (Xyris indica), cỏ năng (Eleocharis sp.), cỏ ống (Panicum repens), cánh đồng cỏ mồm (Ischaemum sp.), cỏ lác (Cyperus sp.) trải rộng khắp vùng này xưa kia vẫn còn tìm gặp khá nhiều ở các khu bảo tồn và vườn quốc gia, mặc dù tính phong phú giữa các loài đã và đang bị suy giảm.
Các loài sen–súng (Nymphaea sp.) cùng các loài thực vật thủy sinh khác chiếm ưu thế và đặc trưng ở các vùng đầm lầy đã bị thu hẹp diện tích do quá trình thoát thủy cải tạo đất cho mục tiêu sản xuất nông nghiệp.
Có thể cho rằng các hệ sinh thái tự nhiên cùng với tính đa dạng sinh học đất ngập nước vùng Đồng Tháp Mười đã bị suy giảm nghiêm trọng, cảnh quan tự nhiên đã thay đổi sau một thời gian khai phá cho mục tiêu phát triển kinh tế, đặc biệt là phát triển kinh tế nông nghiệp chung cho vùng hạ lưu châu thổ sông Cửu Long. Trước nguy cơ suy giảm tính đa dạng sinh học và hủy diệt các nguồn gen quý hiếm, một số nỗ lực về công tác bảo tồn và phục hồi tính đa dạng sinh học vùng đất ngập nước trong châu thổ sông Mekong đã được đặt ra. Thông qua những nỗ lực này, các khu bảo tồn thiên nhiên đã được hình thành, và Vườn quốc gia Tràm Chim và Khu bảo tồn đất ngập nước Láng Sen là hai khu bảo tồn thiên nhiên đất ngập nước rất điển hình được thành lập nhằm thực hiện những mục tiêu bảo tồn đa dạng sinh học và các hệ sinh thái vùng đất ngập nước Đồng Tháp Mười.
Danh nhân

Võ Duy Dương, thủ lĩnh nghĩa quân chống Pháp cuối thế kỷ 19
Đồng Tháp Mười
Cảnh một đồng sen ở Đồng Tháp Mười
Đồng cỏ ở Đồng Tháp Mười
Dottikon

| Dottikon |
| --- | --- |

  Huy hiệu

DottikonXem bản đồ Thụy SĩDottikonXem bản đồ Bang Aargau
Quốc gia: Thụy Sĩ
Bang: Aargau
Huyện: Bremgarten
Diện tích
 • Tổng cộng: 3,89 km2 (150 mi2)
Độ cao: 424 m (1,391 ft)
Dân số (2017-12-31)
 • Tổng cộng: 3.873
 • Mật độ: 10,0/km2 (26/mi2)
Mã bưu chính: 5605
Mã SFOS: 056
Giáp với: Hägglingen, Hendschiken, Othmarsingen, Villmergen, Wohlen
Website: www.dottikon.ch   SFSO statistics
Dottikon là một đô thị ở huyện Bremgarten, bang Aargau, Thụy Sĩ.
Population history

1850: 713
1900: 722
1930: 1224
1950: 1321
1960: 1753
1970: 2462
1980: 2645
1990: 2955
2000: 2969
Lục Vân Tiên

| Lục Vân Tiên |
| --- | --- |
Truyện thơ Nôm Lục bát
Truyện Lục Vân Tiên ấn bản Giáp Tuất do Duy Minh Thị phát hành năm 1874
Thông tin tác phẩm
Tên gốc: 蓼雲仙傳 (Lục Vân Tiên truyện)
Tác giả: Nguyễn Đình Chiểu
Quốc gia: Việt Nam
Ngôn ngữ: Tiếng Việt (chữ Nôm)
Thể loại: Truyện thơ Nôm Lục bát
Ngày phát hành: 1889
x • t • 
Lục Vân Tiên (chữ Nôm: 蓼雲仙) là một tác phẩm truyện thơ Nôm của Nguyễn Đình Chiểu, được sáng tác theo thể lục bát vào đầu những năm 50 của thế kỷ 19. Đây là một trong những sáng tác có vị trí cao của văn học Việt Nam. Bản chữ Quốc ngữ lần đầu tiên được in chung với bản dịch tiếng Pháp của Abel des Michels với tiêu đề Lục Vân Tiên ca diễn: les poèmes de l'Annam xuất bản năm 1883 tại Paris.
Truyện Lục Vân Tiên (mà người miền Nam thường gọi là thơ Lục Vân Tiên) là một cuốn tiểu thuyết về luân lý, cốt bàn đạo làm người với quan niệm văn dĩ tải đạo. Tác giả muốn đem gương người xưa mà khuyên người ta về cương thường – đạo nghĩa.
Phiên bản

Truyện Lục Vân Tiên được viết bằng thể lục bát. Vì được in nhiều lần nên có nhiều văn bản khác nhau, có khi thêm bớt cả nghìn câu thơ. Theo văn bản thường dùng hiện nay, truyện có 2082 câu thơ lục bát, kết cấu theo lối chương hồi.
Tóm tắt nội dung

Lục Vân Tiên quê ở huyện Đông Thành, khôi ngô tuấn tú, tài kiêm văn võ. Nghe tin triều đình mở khoa thi, Vân Tiên từ giã thầy xuống núi đua tài. Trên đường về nhà thăm cha mẹ, gặp bọn cướp Phong Lai đang hoành hành, chàng đã một mình đánh tan bọn cướp, cứu được Kiều Nguyệt Nga. Cảm ân đức ấy, Nguyệt Nga tự nguyện gắn bó suốt đời với Vân Tiên và tự tay vẽ một bức hình chàng giữ luôn bên mình. Còn Vân Tiên tiếp tục cuộc hành trình, gặp và kết bạn với Hớn Minh, một sĩ tử khác.
Sau khi về nhà thăm cha mẹ, Vân Tiên cùng tiểu đồng lên đường đi thi, ghé thăm Võ Công, người đã hứa gả con gái là Võ Thể Loan cho chàng. Từ đây, Vân Tiên có thêm người bạn đồng hành là Vương Tử Trực, tới kinh đô lại gặp Trịnh Hâm, Bùi Kiệm. Thấy Vân Tiên tài cao, Trịnh Hâm và Bùi Kiệm sinh lòng đố kị, ghen ghét. Lúc sắp vào trường thi, Vân Tiên nhận được tin mẹ mất, liền bỏ thi trở về quê chịu tang. Dọc đường về, Vân Tiên đau mắt nặng rồi bị mù cả hai mắt, lại bị Trịnh Hâm lừa đẩy xuống sông. Nhờ giao long dìu đỡ đưa vào bãi, Vân Tiên được gia đình ông ngư cứu mạng. Sau đó, chàng lại bị cha con Võ Công hãm hại đem bỏ vào hang núi Thương Tòng. Được Du thần và ông Tiều cứu ra, Vân Tiên may mắn gặp lại Hớn Minh (vì trừng trị cậu công tử con quan ỷ thế làm càn mà Hớn Minh phải bỏ thi, sống lẩn tránh trong rừng). Hớn Minh đón Vân Tiên về an dưỡng bệnh. Khoa thi năm ấy Tử Trực đỗ thủ khoa, trở lại nhà họ Võ hỏi thăm tin tức Vân Tiên. Võ Công ngỏ ý muốn gả Thể Loan, bị Tử Trực cự tuyệt và mắng thẳng vào mặt, Võ Công hổ thẹn ốm chết.
Nghe tin Lục Vân Tiên đã chết, Kiều Nguyệt Nga thề sẽ thủ tiết suốt đời. Thái sư đương triều hỏi nàng cho con trai không được, đem lòng thù oán, tâu vua bắt Nguyệt Nga đi cống giặc Ô Qua. Thuyền đi tới biên giới, nàng mang theo bức hình Vân Tiên nhảy xuống sông tự tử. Phật Bà Quan Âm đưa nàng dạt vào vườn hoa nhà họ Bùi. Bùi Công nhận nàng làm con nuôi, nhưng Bùi Kiệm lại một hai đòi lấy nàng làm vợ. Nguyệt Nga phải trốn khỏi nhà họ Bùi, vào rừng, nương tựa một bà lão dệt vải.
Lục Vân Tiên ở với Hớn Minh, được tiên cho thuốc, mắt lại sáng, liền trở về nhà thăm cha, viếng mộ mẹ, thăm cha của Kiều Nguyệt Nga. Đến khoa thi, chàng đỗ Trạng nguyên và được nhà vua cử đi dẹp giặc Ô Qua. Hớn Minh được tiến cử làm phó tướng. Đánh tan giặc, Vân Tiên một mình lạc trong rừng, đến nhà bà lão hỏi thăm đường và gặp lại Nguyệt Nga. Chàng về triều tâu hết sự tình, kẻ gian ác bị trừng trị, người nhân nghĩa được đền đáp, Lục Vân Tiên và Kiều Nguyệt Nga sum vầy hạnh phúc.
Tư tưởng chủ đạo

Mục đích chính của Nguyễn Đình Chiểu khi viết tác phẩm Lục Vân Tiên là để truyền dạy đạo lý làm người:
Hỡi ai lẳng lặng mà nghe
Dữ răn việc trước, lành dè thân sau

Trai thời trung hiếu làm đầu

Gái thời tiết hạnh là câu trau mình
Đạo lý đó có thể thâu tóm ở mấy điểm sau:
Coi trọng tình nghĩa giữa người với người: tình cha con, mẹ con, tình nghĩa vợ chồng, bè bạn, tình yêu thương, cưu mang, đùm bọc những người gặp khó khăn, hoạn nạn.
Đề cao tinh thần nghĩa hiệp, sẵn sàng cứu khốn phò nguy (Vân Tiên đánh cướp, Hớn Minh bẻ giò Đặng Sinh).
Thể hiện khát vọng của nhân dân hướng tới lẽ công bằng và những điều tốt đẹp trong cuộc đời thông qua kết thúc có hậu của tác phẩm là thiện thắng ác, chính nghĩa thắng gian tà
Nghệ thuật

Lục Vân Tiên là một trong những tác phẩm xuất sắc nhất của Nguyễn Đình Chiểu, truyện thơ Nôm mang tính chất là truyện để kể nhiều hơn là truyện để đọc và để xem. Truyện có kết cấu ước lệ gần như đã thành khuôn mẫu. Tác phẩm khắc họa thành công những phẩm chất đẹp đẽ của hai nhân vật Lục Vân Tiên và Kiều Nguyệt Nga.
Đánh giá

Cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng đánh giá truyện Lục Vân Tiên như sau:
Phải hiểu đúng Lục Vân Tiên thì mới thấy hết giá trị của bản trường ca này. Đúng, đây là một bản trường ca ca ngợi chính nghĩa, những đạo đức đáng quý trọng ở đời, ca ngợi những người trung nghĩa!
Ảnh hưởng

Đương thời, truyện Lục Vân Tiên đã chịu ảnh hưởng và có ảnh hưởng trở lại khá lớn đến tính cách hồn hậu của người dân Nam  Kỳ. Một số tôn giáo đặc trưng ở Nam Kỳ cũng được xem là chịu ảnh hưởng một phần của phong cách Lục Vân Tiên như Tứ Ân Hiếu Nghĩa, Đạo Ông Trần. Hiện nay, ngay phía sau khu chính điện (nơi Ông Trần thường ngồi giảng đạo) vẫn còn lưu giữ bộ ảnh (chữ Nôm) truyện Lục Vân Tiên (trước vẽ trên lụa, sau được vẽ trên kính).
Cho đến bây giờ, truyện Lục Vân Tiên vẫn giữ được vị trí của nó trong nền văn học Việt Nam. Với ngôn ngữ bình dân gần gũi nên mọi tầng lớp trong xã hội đều nhớ thuộc lòng có khi cả bài thơ. Ảnh hưởng của nó còn lan rộng ra cả toàn quốc, được lưu truyền dưới hình thức sinh hoạt văn hóa như "kể thơ", "nói thơ Vân Tiên", "hát Vân Tiên" ở Nam Kỳ và Nam Trung Kỳ.
Chuyển thể

Năm 1957, Tống Ngọc Hạp đã đạo diễn và  sản xuất phim điện ảnh Lục Vân Tiên với hoa hậu Thùy Trang (Công Thị Nghĩa) trong vai Kiều Nguyệt Nga. Đây là phim màu đầu tiên của điện ảnh Việt Nam.
Cuối thập niên 1990, đạo diễn Khương Mễ chỉ đạo sản xuất bộ phim video Lục Vân Tiên, Kiều Nguyệt Nga. Diễn viên Lý Hùng vai Lục Vân Tiên, Diễm Hương vai Kiều Nguyệt Nga, Ngọc Hiệp vai Kim Liên, Mộng Vân vai Phật Bà Quan Âm, Nguyễn Huỳnh vai Vương Tử Trực.
Năm 2004, Lục Vân Tiên đã được đạo diễn Phương Điền dựng thành phim truyền hình Lục Vân Tiên với sự tham gia của Chi Bảo vai Lục Vân Tiên, Hồng Ánh vai Kiều Nguyệt Nga, Trương Ngọc Ánh vai Võ Thể Loan, Mỹ Uyên vai Kim Liên, Kim Thư vai Hoài Như, Nguyên Vũ vai Vương Tử Trực, Quyền Linh vai Hớn Minh, Cao Minh Đạt vai Trịnh Hâm, Phước Sang vai Bùi Kiệm, Long Hải vai Lục ông, Ánh Hoa vai Lục bà, Quang Minh vai Bùi Công, Nguyễn Hậu vai Võ Công, Kim Tín vai Võ Bà, NSƯT Trần Minh Ngọc vai Kiều Công, Thân Thúy Hà vai Ngọc Điệp, Hoàng Nhân vai Cốt Đột, Phương Điền vai Phong Lai, Bảo Trung vai Vua nước Việt.
Năm 2017, Sân khấu kịch Idecaf đã cho ra mắt vở nhạc kịch Tiên Nga do NSƯT Thành Lộc biên soạn.
Chú thích

↑  des Michels 1883.
↑  Phạm Văn Đồng, trong Nguyễn Đình Chiểu, ngôi sao sáng trong bầu trời văn nghệ dân tộc, Tạp chí Văn học, tháng 7 - 1963.
↑  Người đẹp Sài Gòn xưa Thu Trang: Hoa hậu tri thức và vòng xoáy “cạm bẫy tình”, Người Đưa Tin, 31/05/2018
↑  sao, Ngôi. “Dung mạo thời trẻ của ba tài tử nổi tiếng thập niên 1990”. Ngoisao. Truy cập ngày 5 tháng 2 năm 2024.
Thư mục

des Michels, Abel (1883), Lục Vân Tiên ca diễn: les poèmes de l'Annam (bằng tiếng Pháp và Việt), Paris
| x t sNguyễn Đình Chiểu (1822–1888) |
| --- | --- |
Tác phẩm: Lục Vân Tiên  ·  Ngư tiều y thuật vấn đáp  ·  Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc
Liên quan: Sương Nguyệt Anh (con gái)  ·  Tôn Thọ Tường (bạn học)
Vasai

| Vasai |
| --- | --- |

Vasai
Quốc gia:  Ấn Độ
Bang: Maharashtra
Độ cao: 4 m (13 ft)
Dân số (2001)
 • Tổng cộng: 49,346
Múi giờ: UTC+05:30
Mã điện thoại: 250
Vasai là một thành phố và là nơi đặt hội đồng đô thị (municipal council) của quận Thane thuộc bang Maharashtra, Ấn Độ.
Địa lý

Vasai có vị trí 19°21′B 72°48′Đ﻿ / ﻿19,35°B 72,8°Đ﻿ / 19.35; 72.8 Nó có độ cao trung bình là 4 mét (13 feet).
Nhân khẩu

Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Vasai có dân số 49.346 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Vasai có tỷ lệ 77% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 81%, và tỷ lệ cho phái nữ là 73%. Tại Vasai, 11% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.
Flemingia kradungensis

| Flemingia kradungensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Fabales
Họ (familia): Fabaceae
Chi (genus): Flemingia
Loài (species): F. kradungensis
Danh pháp hai phần
Flemingia kradungensis Niyomdham 
Flemingia kradungensis là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được Niyomdham miêu tả khoa học đầu tiên.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Flemingia kradungensis”. Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2013.
Vòng loại Giải vô địch bóng đá thế giới 2014 – Khu vực châu Á (Vòng 1)

| Chi tiết giải đấu |
| --- | --- |
Thời gian: 29 tháng 6 – 3 tháng 7 năm 2011
Số đội: 16 (từ 1 liên đoàn)
Thống kê giải đấu
Số trận đấu: 16
Số bàn thắng: 60 (3,75 bàn/trận)
Số khán giả: 200.914 (12.557 khán giả/trận)
Vua phá lưới:  Lê Công Vinh (7 bàn)
← 2010 2018 → 
Các trận đấu thuộc vòng thứ nhất của vòng loại Giải vô địch bóng đá thế giới 2014 khu vực châu Á diễn ra từ ngày 29 tháng 6 đến ngày 3 tháng 7 năm 2011.
Thể thức

Tổng cộng 16 đội tuyển (xếp hạng từ 28 đến 42 trong danh sách tham dự của AFC) được bốc thăm chia thành 8 cặp đấu, mỗi cặp thi đấu theo thể thức loại trực tiếp hai lượt trận trên sân nhà và sân khách. 8 đội chiến thắng sẽ giành quyền vào vòng 2 cùng với 22 đội xếp hạng cao hơn được miễn thi đấu ở vòng loại này.
Lịch thi đấu

Lịch thi đấu như sau.
| Lượt đấu | Ngày |
| --- | --- |
Lượt đi: 29 tháng 6 năm 2011
Lượt về: 2–3 tháng 7 năm 2011
Bốc thăm

Lễ bốc thăm phân cặp cho vòng loại thứ nhất được tổ chức vào lúc 16:00 (UTC+8) ngày 30 tháng 3 năm 2011 tại trụ sở AFC ở Kuala Lumpur, Malaysia. 16 đội tuyển được chia đều vào hai nhóm hạt giống, nhóm 1 gồm các đội xếp thứ hạng 28–35 và nhóm 2 gồm các đội xếp thứ hạng 36–43. Con số trong ngoặc đơn cho biết thứ hạng tổng thể của các đội tuyển trên bảng xếp hạng của AFC tại vòng loại FIFA World Cup 2010.
Lưu ý: Các đội tuyển in đậm giành quyền lọt vào vòng 2.
| Nhóm 1 | Nhóm 2 |
| --- | --- |
 Malaysia (28)  Afghanistan (29)  Campuchia (30)  Nepal (31)  Bangladesh (32)  Sri Lanka (33)  Việt Nam (34)  Mông Cổ (35):  Pakistan (36)  Palestine (37)  Đông Timor (38)  Ma Cao (39)  Đài Bắc Trung Hoa (40)  Myanmar (41)  Philippines  (42)  Lào (43)
Tóm tắt

8 đội thắng sẽ giành quyền vào vòng 2.
| Đội 1 | TTS | Đội 2 | Lượt đi | Lượt về |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Malaysia  | 4–4 (a) |  Đài Bắc Trung Hoa | 2–1 | 2–3 |
| Bangladesh  | 3–0 |  Pakistan | 3–0 | 0–0 |
| Campuchia  | 6–8 |  Lào | 4–2 | 2–6 |
| Sri Lanka  | 1–5 |  Philippines | 1–1 | 0–4 |
| Afghanistan  | 1–3 |  Palestine | 0–2 | 1–1 |
| Việt Nam  | 13–1 |  Ma Cao | 6–0 | 7–1 |
| Nepal    | 7–1 |  Đông Timor | 2–1 | 5–0 |
| Mông Cổ  | 1–2 |  Myanmar | 1–0 | 0–2 |
Cầu thủ ghi bàn

Đã có 60 bàn thắng ghi được trong 16 trận đấu, trung bình 3.75 bàn thắng mỗi trận đấu.
7 bàn thắng
Lê Công Vinh
2 bàn thắng
Sam El Nasa
Kouch Sokumpheak
Trần Bác Lương
Manolom Phomsouvanh
Lamnao Singto
Aidil Zafuan
Safiq Rahim
Anil Gurung
Ju Manu Rai
Phil Younghusband
Huỳnh Quang Thanh
1 bàn thắng
Balal Arezou
Jahid Hasan Ameli
Mohamed Zahid Hossain
Rezaul Karim
Chhin Chhoeun
Khoun Laboravy
Trương Hàm
Trần Xương Nguyên
Visay Phaphouvanin
Khampheng Sayavutthi
Souliya Syphasay
Kanlaya Sysomvang
Lương Gia Khanh
Khürelbaataryn Tsend-Ayuush
Mai Aih Naing
Pai Soe
Jagajeet Shrestha
Sujal Shrestha
Bhola Silwal
Murad Alyan
Ismail Al-Amour
Houssam Wadi
Nate Burkey
Emelio Caligdong
Ángel Guirado
Chathura Gunaratne
João Kik
Nguyễn Ngọc Thanh
Nguyễn Quang Hải
Nguyễn Văn Quyết
Phạm Thành Lương
Lịch Hồi giáo
Lịch sử > Lịch tiền-Hồi giáo

Loại lịch kiểu Ả Rập được dùng trước khi có lịch Hồi giáo là một âm dương lịch, trong đó sử dụng các tháng âm lịch nhưng được đồng bộ hóa với các mùa bằng cách chèn thêm tháng nhuận bổ sung khi cần thiết. Việc tháng nhuận này (nasi) được bổ sung vào mùa xuân như ở lịch Do Thái hay trong mùa thu vẫn còn là vấn đề gây tranh cãi. Cũng có giả định cho rằng tháng nhuận được bổ sung vào giữa tháng thứ 12 (tháng của Hajj tiền Hồi giáo) và tháng thứ nhất (Muharram) của năm tiền-Hồi giáo[cần dẫn nguồn]. Hai tháng Rabi' biểu hiện mùa gặm cỏ và mùa mưa Mecca hiện đại (thực ra chỉ ít khô cằn hơn so với các tháng khác), là các tháng có điều kiện tốt hơn cho sự phát triển của cỏ cho gia súc gặm, diễn ra trong mùa thu.Điều này hàm chứa là năm trong lịch tiền-Hồi giáo bắt đầu gần với thu phân. Tuy nhiên, mùa mưa sau các tháng đã được đặt tên này có thể là khác biệt so với khi các tên gọi khởi nguồn (trước thời kỳ của Muhammad) hoặc là lịch đã được du nhập từ khu vực khác mà tại đó có mùa mưa như thế. Ngoài ra, người Ả Rập có các tháng trong đó những cuộc chiến bị cấm đoán. Vì thế họ đã sử dụng tháng nhuận để điều chỉnh thời gian trong đó các tháng này diễn ra. Và tháng nhuận đã không còn được phép (giải phóng lịch khỏi các mùa) bởi kinh Koran chương 9, tiết số 36 (người ta tin là nó bộc lộ về khi Muhammad từ giã cõi đời), trong đó hàm ý là năm tiền-Hồi giáo bắt đầu gần với xuân phân do nó là khi âm lịch hiện đại bắt đầu trong năm cuối cùng của ông.
Lịch sử > Bãi bỏ nhuận

Trong năm thứ chín sau Hijra, như được nói tới trong Qur'an (9:36-37), người Hồi giáo tin rằng Allah đã biểu lộ sự cấm đoán tháng nhuận.
Quả thật, số tháng (trong một năm) mà Allah đã qui định trong Quyển Sổ Mẹ (Lawhul Mafuzh) nơi ngày kể từ ngày khởi tạo các tầng trời và trái đất là mười hai tháng, trong đó có bốn tháng cấm kỵ. Đấy là một tôn giáo đúng đắn, vì vậy các ngươi chớ bất công đối với bản thân mình (bằng những hành động vi phạm các điều cấm) trong những tháng cấm kỵ nầy. (Ngoài những tháng cấm đó) Các ngươi hãy đánh toàn bộ những kẻ đa thần giống như chúng đánh toàn bộ các ngươi. Các ngươi hãy biết rằng Allah luôn ở cùng người ngoan đạo.
Quả thật, việc dời tháng cấm kỵ (từ tháng này đến tháng kia) chỉ làm tăng thêm sự vô đức tin, theo đó những kẻ vô đức tin càng thêm lầm lạc. Có năm, chúng cho phép dời tháng cấm kỵ và có năm chúng cấm dời. Mục đích để bù cho đủ số tháng mà Allah đã cấm. Bằng cách này, chúng cho phép làm những điều Allah đã cấm. Việc làm điên rồ của chúng đã làm chúng thích thú và hài lòng. Quả thật, Allah không hướng dẫn những kẻ vô đức tin.
Sự cấm đoán này được Muhammad nhắc lại trong bài giảng đạo cuối cùng trên đỉnh Arafat được đọc trong Cuộc hành hương Vĩnh biệt tới Mecca ngày 9 tháng Dhu al-Hijja năm 10 AH:
Này, con người, nhuận là sự bổ sung cho sự thiếu lòng tin, thông qua nó Allah dẫn những kẻ thiếu niềm tin đi lạc lối: họ làm cho nó là có thể cho phép trong một năm và cấm nó [chỉ là sự tiện lợi của họ] trong năm sau để lảng tránh thời gian của những gì Chúa trời đã cấm, vì thế họ làm có thể những gì mà Allah đã cấm [đánh lộn trong những tháng bị cấm], và cấm những gì Allah đã làm thành có thể [đánh lộn trong các tháng khác]. Và [năm đó] thời gian đã trở về con đường nó đã từng có từ ngày Chúa trời tạo ra Trời và Đất [Các tháng nhuận kể từ khi tạo ra Trời và Đất tất cả đã bị hủy bỏ (làm tròn tới nguyên năm)]. Một năm là mười hai tháng, bốn trong đó bị cấm, ba tháng kế tiếp nhau: Dhu al-Qi'dah và Dhu al-Hijjah và Muharram; và Rajab của Mudar nằm giữa Jumada và Sha'aban.
Ba tháng bị cấm kế tiếp nhau mà Muhammad đề cập (các tháng trong đó các trận chiến bị cấm) là Dhu al-Qi'dah, Dhu al-Hijjah, Muharram, vì thế loại bỏ tháng nhuận trước tháng Muharram. Tháng bị cấm đơn lẻ là Rajab. Các tháng này được coi là bị cấm cả trong lịch Hồi giáo mới lẫn trong lịch tà giáo Mecca cũ, mặc dù việc họ có duy trì tình trạng "bị cấm" của họ sau sự xâm chiếm Mecca hay không vẫn còn là vấn đề đang tranh cãi giữa các học giả Hồi giáo[cần dẫn nguồn].
Do số lượng và vị trí của các tháng nhuận trong khoảng từ năm 1 AH tới năm 10 AH là không chắc chắn, nên các ngày tháng trong lịch phương tây nói chung trích dẫn các sự kiện quan trọng trong thế giới Hồi giáo thời kỳ đầu như Hijra, trận chiến Badr, trận chiến Uhud và trận chiến đường hào, nên xem xét với sự cẩn trọng do chúng có thể có sai số khoảng 1-3 tháng âm lịch.
Tháng

Các tháng Hồi giáo được đặt tên như sau:
Muharram محرّم (hay Muḥarram al Ḥaram)
Safar صفر (hay Ṣafar al Muzaffar)
Rabi' al-awwal (Rabī' I) ربيع الأول
Rabi' al-thani (hay Rabī' al Thānī hoặc Rabī' al-Akhir) (Rabī' II) ربيع الآخر أو ربيع الثاني
Jumada al-awwal (Jumādā I) جمادى الاولى
Jumada al-thani (hay Jumādā al-akhir) (Jumādā II) جمادى الآخر أو جمادى الثاني
Rajab رجب (hay Rajab al Murajab)
Sha'aban شعبان (hay Sha'abān al Moazam)
Ramadan رمضان (hay Ramzān, dạng dài: Ramaḍān al Mubarak)
Shawwal شوّال (hay Shawwal al Mukarram)
Dhu al-Qi'dah ذو القعدة
Dhu al-Hijjah ذو الحجة
Trong tất cả các tháng của lịch Hồi giáo, Ramaḍān là quan trọng nhất. Các giáo dân Hồi giáo cần phải kiêng khem ăn uống và quan hệ tình dục trong thời gian ban ngày của tháng này.
Ngày trong tuần

Trong tiếng Ả Rập, cũng như trong tiếng Do Thái, "ngày thứ nhất" của tuần tương ứng với Chủ nhật của tuần trong dương lịch. Các ngày của lịch Hồi giáo và Do Thái bắt đầu vào lúc hoàng hôn (từ đây hiểu theo nghĩa là thời điểm khi mặt trời lặn), trong khi ngày của lịch Kitô giáo trung cổ và dương lịch ngày nay bắt đầu từ nửa đêm Những người Hồi giáo tập hợp lại để cầu nguyện tại nhà thờ Hồi giáo vào giữa trưa trong "ngày tụ họp", tương ứng với ngày thứ Sáu. Vì thế "ngày tụ họp" thường được coi là ngày nghỉ trong tuần, nên ngày kế tiếp (tương ứng với thứ Bảy), thường được coi là ngày đầu tiên của tuần làm việc.
yaum al-ahad يوم الأحد (ngày thứ nhất - Chủ nhật) (Urdu, Itwaar اتوار) (Ba Tư: Yek-Shanbeh یکشنبه) ("yaum يوم" có nghĩa là ngày)
yaum al-ithnayn يوم الإثنين (ngày thứ hai - thứ Hai) (Urdu, Pîr پير) (Ba Tư: Do-Shanbeh, دوشنبه)
yaum ath-thulaathaa' يوم الثُّلَاثاء (ngày thứ ba - thứ Ba) (Urdu, Mangl منگل) (Ba Tư: Seh-Shanbeh, سه شنبه)
yaum al-arbia`aa' يوم الأَرْبِعاء (ngày thứ tư - thứ Tư) (Urdu, Budh بدھ) (Ba Tư: Chahar-Shanbeh, چهارشنبه)
yaum al-khamis يوم الخَمِيس (ngày thứ năm - thứ Năm) (Urdu, Jumahraat جمعرات) (Ba Tư: Panj-Shanbeh, پنجشنبه)
yaum al-jumu`a يوم الجُمُعَة (ngày tụ họp - thứ Sáu) (Urdu, Jumah جمعہ) (Ba Tư: Jom'eh, جمعه or Adineh آدينه)
yaum as-sabt يوم السَّبْت (ngày xaba - thứ Bảy) (Urdu, Saneechar/Hafta ہفتہ) (Ba Tư: Shanbeh, شنبه)