stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Các vị trí trong bóng đá
Tiền vệ > Tiền vệ phòng ngự

Vị trí tiền vệ phòng ngự (CDM - Central Defensive Midfielder) chơi trên hậu vệ và sau tiền vệ trung tâm (CM), có nhiệm vụ thu hồi bóng phòng ngự từ xa phát động tấn công từ xa và tham gia phòng ngự.
Tiền vệ > Tiền vệ trung tâm

Vị trí giữa sân (CM - Central Midfielder) có nhiệm vụ tấn công phát động tấn công hoặc lui về phòng ngự.
Tiền vệ > Tiền vệ cánh

Là tiền vệ 2 bên cánh trái và phải (tiếng Anh: Left/right midfielder tương ứng LM và RM) có nhiệm vụ tạt bóng hoặc dốc bóng chạy vào dứt điểm cũng như tham gia tranh chấp hai biên.
Tiền vệ > Tiền vệ tấn công

Vị trí tiền vệ công (tiếng Anh: Attacking midfielder) chơi trên tiền vệ trung tâm và sau hàng tiền đạo, có nhiệm vụ hỗ trợ tấn công cho các tiền đạo, đồng thời duy trì giữ bóng.
Tiền đạo

Bài chi tiết: Tiền đạo (bóng đá)
Tiền đạo (FW - Forward) là tên gọi chung cho một vai trò trong bóng đá. Trong tiền đạo có một số vị trí khác nhau. Những người chơi ở các vị trí này thường đứng gần khung thành của đối phương nhất, và do đó chủ yếu chịu trách nhiệm ghi bàn cho đội bóng của mình. Các vị trí này thường dâng cao và sẽ ít việc phòng thủ có nghĩa là các tiền đạo thường ghi nhiều bàn thắng hơn người các vị trí khác. Đây là một trong những vị trí đòi hỏi nhiều khó khăn, và nó thường gắn liền với nhiều chấn thương cho các cầu thủ nhất do hay bị các hậu vệ đội bạn truy cản.
Những vị trí tiền đạo có thể bao gồm: Tiền đạo cắm (ST), tiền đạo trung tâm (CF), hộ công (SS), tiền đạo chạy cánh (Winger).
Tiền đạo > Tiền đạo cắm

Tiền đạo cắm (ST - striker) là tiền đạo chơi cao nhất trong đội bóng, được giao nhiệm vụ ghi bàn chính cho đội. Tiền đạo cắm cần có khả năng chạy chỗ, tận dụng khoảng trống thông minh cũng như tận dụng lợi thế về tốc độ, thể hình để ghi nhiều bàn thắng nhất có thể. Tiền đạo cắm luôn chơi cao nhất trên hàng công và rất hiếm khi tham gia phòng ngự. Ngoài ra còn có vị trí tiền đạo cắm cánh trái (LS) và cắm cánh phải (RS).
Tiền đạo > Tiền đạo trung tâm

Tiền đạo trung tâm hay là hộ công (CF - Central forward) có hai biến thể là RF và LF là tiền đạo chơi ở vị trí trung tâm, thường thấp hơn tiền đạo cắm nhưng cao hơn tiền vệ tấn công. Vị trí này đòi hỏi cầu thủ cần có thể lực, sự nhanh nhạy và kỹ thuật tốt để có thể ghi bàn và tạo đột biến cho đội bóng.
Tiền đạo > Hộ công

Hộ công, tiền đạo thứ hai hay tiền đạo lùi (SS - Second Striker ) là tiền đạo chơi thấp hơn trung phong nhưng cao hơn tiền vệ trung tâm, có nhiệm vụ thu hồi bóng và phát động tấn công, hỗ trợ tiền đạo trung tâm. Không nên nhầm lẫn vị trí này với vị trí tiền vệ tấn công.
Tiền đạo > Tiền đạo cánh

Tiền đạo chạy cánh (Winger, phân biệt cánh trái Left/right winger - LW và RW) là tiền đạo chơi 2 bên cánh ngang với tiền đạo trung tâm (CF), có nhiệm vụ tạt bóng hay di chuyển bó vào trung lộ khi tham gia tấn công, tương tự tiền vệ cánh nhưng ít tham gia phòng ngự hơn và tấn công nhiều hơn.
Phong cách chơi của các vị trí > Thủ môn

Thủ môn cản phá
Một thủ môn được biết đến là người rất giỏi trong việc cản phá các cú sút trúng khung thành, phần nhiều là những cú sút ở xa khung thành. Họ được biết đến là những người có phản xạ tuyệt vời, có khả năng để dự đoán vị trí đứng của mình như một bản năng, có thể đổ người hoặc dang rộng cơ thể để thực hiện một pha cứu thua, thường là từ một cú sút có vẻ như không thể ngăn cản đi vào lưới. Họ thường được đánh giá dựa trên tỷ lệ cứu thua trên số cú sút phải nhận.
Thủ môn quét
Với sự ra đời của luật việt vị, vai trò của một hậu vệ quét hay libero đã trở nên lỗi thời khá nhiều. Tuy nhiên, trong những thập kỷ qua, việc các thủ môn đảm nhận vai trò đó đã trở nên phổ biến.
Một thủ môn quét rất giỏi trong việc đọc trận đấu và ngăn chặn các cơ hội ghi bàn bằng cách lao ra khỏi vòng cấm của mình để truy cản và/hoặc đánh lạc hướng, gây áp lực lên các tiền đạo đối phương đã phá bẫy việt vị. Manuel Neuer thường được biết đến là một thủ môn quét.
Phong cách chơi của các vị trí > Phòng ngự

Hậu vệ cánh tấn công
Hậu vệ cánh tấn công (hoặc hậu vệ cánh – wing-back) là một hậu vệ án ngữ ở một bên cánh, với vai trò cả tấn công cũng như phòng ngự. Cái tên hậu vệ cánh là từ ghép của "hậu vệ"và "tiền vệ cánh".
Vì vai trò kết hợp giữa tiền vệ cánh và hậu vệ cánh nên các hậu vệ cánh tấn công cần phải có thể lực tốt. Khi một đội có ba trung vệ, thì hậu vệ cánh tấn công phải tập trung nhiều hơn vào việc hỗ trợ các tiền đạo thay vì nhiệm vụ phòng thủ.
Libero
Libero (tiếng Ý nghĩa của từ "tự do") hoặc hậu vệ quét là một dạng hậu vệ linh hoạt hơn, sẽ làm nhiệm vụ càn quét nếu đối phương phá được hàng phòng ngự. Vị trí của họ linh hoạt hơn các hậu vệ khác, những người theo kèm sát đối thủ được chỉ định của họ.
Hậu vệ quét thường nhanh hơn những người chơi khác trong đội và có thể hình nhỏ hơn một chút so với những cầu thủ khác. Hậu vệ quét cần có khả năng đọc trận đấu thậm chí còn hơn trung vệ; họ cũng thường tự tin cầm bóng, sở hữu khả năng chuyền bóng và tầm nhìn tốt, vì họ thường chịu trách nhiệm phát triển các pha bóng từ tuyến dưới. Hệ thống chơi catenaccio, được sử dụng trong bóng đá Ý vào những năm 1960, là một ví dụ nổi bật của việc sử dụng một libero phòng ngự.
Franz Beckenbauer thường được ghi nhận là người đã phát minh ra vai trò của hậu vệ quét hiện đại.
Hậu vệ đánh chặn
Hậu vệ đánh chặn là những hậu vệ có kỹ năng dựa vào sức mạnh, thể lực và khả năng kèm người của họ để ngăn chặn những pha tấn công của đối phương bằng cách thực hiện những pha tắc bóng mạnh mẽ. Họ thường không khoan nhượng trong các pha tắc bóng và thà phạm lỗi còn hơn để cầu thủ đối phương vượt qua. Hậu vệ đánh chặn thường chơi ở vị trí trung vệ.
Phong cách chơi của các vị trí > Tuyến giữa

Tiền vệ thu hồi bóng
Thu hồi bóng là một loại tiền vệ giỏi trong việc giành lại bóng từ đối phương thông qua các pha tắc bóng và đánh chặn ở khu vực giữa sân. Họ cố gắng phá vỡ lối chơi tấn công của đối phương bằng cách giành lại quyền kiểm soát bóng. Người đoạt bóng thường là tiền vệ phòng ngự hoặc tiền vệ trung tâm nhưng đây cũng có thể là thuộc tính của một hậu vệ.
Tiền vệ phòng ngự
Tiền vệ phòng ngự là những tiền vệ trung tâm tập trung nhiều vào phòng thủ hơn là tấn công. Họ cần sức mạnh để thực hiện những pha tắc bóng mạnh mẽ và họ cũng cần thể lực và kỹ năng chuyền bóng ở một mức độ nào đó khi họ cần hỗ trợ các tiền vệ khác.
Tiền vệ sáng tạo
Tiền vệ sáng tạo là những cầu thủ thường tạo ra cơ hội ghi bàn cho đội trong những tình huống dường như không có khả năng xảy ra. Họ thường có khả năng kiểm soát bóng tốt, rê bóng và chuyền bóng cũng như khả năng di chuyển, đồng thời cũng sở hữu tầm nhìn tốt và khả năng cầm bóng khôn khéo. Họ thường là những tiền vệ tấn công, mặc dù hộ công, tiền vệ cánh và tiền vệ trung tâm cũng có thể được gọi là những cầu thủ sáng tạo.
Tiền vệ con thoi (Box-to-box)
Các tiền vệ con thoi thường tham gia vào hầu hết các khía cạnh của trận đấu. Họ cần thể lực dồi dào vì cần phải bao quát hầu hết các khu vực trên sân, cũng như một số kỹ năng chuyền bóng ở một mức độ nào đó. Họ sẽ có mặt ở một đầu sân để hỗ trợ khi đội tấn công và rồi sau đó lui về giúp phòng ngự xung quanh vòng cấm đội. Họ thường chơi ở vị trí tiền vệ trung tâm nhưng bất kỳ cầu thủ tiền vệ nào cũng có thể có thuộc tính này.
Tiền vệ cánh chơi rộng
Đây là những tiền vệ có tốc độ và/hoặc kỹ năng để có thể đánh bại các hậu vệ dọc cánh. Họ sẽ có thói quen chạy rộng bất cứ khi nào họ có bóng hoặc khi đội của họ đang tấn công, để nhận bóng. Kỹ năng quan trọng nhất của họ là có thể tạt bóng vào vòng cấm để tạo cơ hội cho các tiền đạo. Đôi khi các tiền đạo sẽ kéo sang phải hoặc trái như một chiến thuật để kéo hậu vệ ra khỏi vị trí hoặc di chuyển vào khoảng trống không bị theo kèm.
Tiền vệ kiến thiết (Playmaking)
Tiền vệ kiến thiết là những tiền vệ kiểm soát dòng tấn công, bắt đầu các pha tấn công. Họ có khả năng chuyền bóng tốt, khả năng không bóng tốt và tầm nhìn để có thể đọc trận đấu và xem các cơ hội ghi bàn có thể đến từ đâu. Cầu thủ này thường là tiền vệ trung tâm hoặc tiền vệ tấn công.
Tiền vệ phòng ngự cũng được sử dụng như những tiền vệ kiến thiết, họ thường được gọi là tiền vệ kiến thiết lùi sâu, điều này có nghĩa là kỹ năng chơi bóng của họ chủ yếu phù hợp với vai trò quản lý lối chơi từ phần sân nhà.
Công giáo tại Việt Nam

Các Nhà thờ chính tòa Phát Diệm, Bùi Chu, Hà Nội, Sài Gòn đại diện cho nhiều phong cách kiến trúc cổ truyền Việt Nam, Baroque, Gothique, và Romanesque.
Hội Thánh Công giáo tại Việt Nam (Giáo Hội Công Giáo tại Việt Nam) là một bộ phận của Giáo hội Công giáo, dưới sự lãnh đạo tinh thần của các giám mục tại Việt Nam, hiệp thông với giáo hoàng. Với số tỉ lệ 7,21%  và số giáo dân trên 7,2 triệu người (2022), Việt Nam là quốc gia có tỉ lệ người Công giáo trong tổng dân số xếp thứ năm ở châu Á (sau Đông Timor, Philippines, Liban và Hàn Quốc). Về số lượng người Công giáo, Việt Nam cũng đứng thứ năm châu Á (sau Philippines, Ấn Độ, Trung Quốc và Indonesia). Công giáo Việt Nam từng được mệnh danh là "Trưởng nữ của Giáo hội tại Á châu".
Công giáo có mặt tại Việt Nam từ thế kỷ 16 và được thiết lập vững chắc bởi các thừa sai Dòng Tên Bồ Đào Nha và Ý vào đầu thế kỷ 17. Nền tảng truyền giáo do các tu sĩ Dòng Tên xây dựng được tiếp nối bởi Hội Thừa sai Paris Pháp và Dòng Đa Minh Tây Ban Nha. Các linh mục người Việt đầu tiên được thụ phong vào năm 1668. Hai giám mục người Việt tiên khởi là Gioan Baotixita Nguyễn Bá Tòng và Đa Minh Hồ Ngọc Cẩn được bổ nhiệm vào thập niên 1930. Năm 1960 chứng kiến sự hình thành Hàng Giáo phẩm Việt Nam. Hội đồng Giám mục Việt Nam thống nhất được thành lập năm 1980. Ngoài ra còn có tổ chức Ủy ban Đoàn kết Công giáo Việt Nam do chính phủ ủng hộ, được thành lập năm 1955 tại Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
Theo số liệu điều tra dân số chính thức của Nhà nước năm 2019, Công giáo là một trong những tôn giáo lớn nhất tại Việt Nam, với 5,9 triệu người, chiếm khoảng 44,6% tổng số người theo tôn giáo và chiếm 6,1% tổng dân số cả nước  . Theo thông tin từ trang Ban Tôn giáo Chính phủ Việt Nam, tính đến năm 2021, Công giáo tại Việt Nam có 47 Giám mục, hơn 6000 linh mục; khoảng 200 dòng tu, với hơn 31.000 nam nữ tu sĩ, trên 7 triệu tín hữu Công giáo, hơn 10.000 cơ sở thờ tự (tính đến năm 2010) thuộc về ba Giáo tỉnh là Hà Nội, Huế, và Sài Gòn. Theo thông tin từ Bản Tổng kết Tiền Thượng Hội đồng Giám mục công bố vào tháng 8 năm 2022, số giáo dân của tôn giáo này đạt mức 7.294.713 người, tỉ lệ 7,21% dân số Việt Nam.
Tên gọi

Trong tiếng Việt, thuật ngữ Công giáo được dùng để dịch chữ καθολικος, catholicus hoặc catholique, với ý nghĩa đó là "đạo chung, đạo phổ quát" đón nhận mọi người, chứ không riêng cho dân tộc hay quốc gia nào. Các văn kiện tiếng Việt của Giáo hội hoặc Hội đồng Giám mục Việt Nam đều dùng chữ "Công giáo", Ban Tôn giáo Chính phủ Việt Nam cũng dùng chữ "Công giáo". Tuy nhiên, trong ngữ cảnh không chính thức thì "Công giáo" cũng được gọi là "Kitô Giáo" hay "đạo Thiên Chúa".
Ngoài ra, Giáo hội Công giáo (hoặc Hội Thánh Công giáo) mang tính chất thống nhất và chỉ có một trên toàn cầu, cộng đồng người Công giáo tại Việt Nam (hoặc các nơi khác) là một bộ phận của nó, gọi là "giáo hội địa phương". Giáo hội Công giáo không thành lập giáo hội riêng cho từng quốc gia, cho nên thuật ngữ "Giáo hội Công giáo Việt Nam" là không đúng vì gây hiểu nhầm về việc có một tổ chức Công giáo riêng tại Việt Nam.
Lịch sử > Hậu kỳ cận đại (1886 – 1975) > Giai đoạn 1954 – 1975

Từ 1954, theo Hiệp định Geneve, Việt Nam tạm thời chia thành hai vùng tập kết quân đội: miền Bắc với chính thể Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và miền Nam với chính thể Quốc gia Việt Nam. Người dân ở Bắc hay Nam vĩ tuyến 17 sẽ được phép di chuyển qua đường phân ranh tạm thời trong thời hạn 300 ngày.
Theo số liệu của Phủ Tổng ủy Di cư Tị nạn của Việt Nam Cộng hòa, vào cuối giai đoạn di cư chính thức (20 tháng 7, 1955), có hơn 810 ngàn người di cư vào Nam (trong đó có 154,4 ngàn binh lính cùng gia đình họ hồi hương). Theo báo cáo của chính quyền miền Nam, tháng 10 năm 1955, có hơn 676 ngàn người Công giáo di cư vào Nam (chiếm 76,3% tổng số người Bắc di cư). Theo Buttingger, tính đến đầu năm 1956, có 927.000 người di cư vào Nam, trong đó có 794.000 người Công giáo (chiếm 85,6%). Cuộc di cư 1954 này đã thay đổi một cách triệt để tỷ lệ người Công giáo ở miền Bắc và miền Nam. Trước đó, người Công giáo chiếm khoảng 10% dân số ở miền Bắc và chỉ chiếm 5% dân số ở miền Nam; sau năm 1954, các con số này đã đảo ngược. Hệ quả là Công giáo ở Miền Bắc bị xáo trộn, còn Công giáo ở Miền Nam bị thay đổi cấu trúc. Lúc này, giáo phận Cần Thơ được thành lập, tách ra từ giáo phận Nam Vang; giáo phận Nha Trang được thành lập, tách ra từ giáo phận Quy Nhơn.
Năm 1957, giáo hội Việt Nam (Miền Nam) yêu cầu các linh mục Dòng Tên trở lại. Ngày 13 tháng 9 năm 1958 những linh mục dòng Tên nhận trách nhiệm điều khiển Giáo hoàng Học viện Piô X Đà Lạt, đồng thời khuếch trương nhiều hoạt động khác nhau trong lãnh vực văn hóa xã hội ở Miền Nam Việt Nam. Đặc biệt, họ lập ra cả kênh Truyền hình Đắc Lộ với mục tiêu giáo dục cho nhân dân, thay vì truyền giáo.
Ngày 24 tháng 11 năm 1960, qua Tông Hiến Venerabilium Nostrorum, Giáo hoàng Gioan XXIII thiết lập Hàng Giáo phẩm Công giáo Việt Nam, chính thức thành lập các giáo phận chính tòa, thuộc 3 giáo tỉnh là Hà Nội, Huế và Sài Gòn. Ngày 22 tháng 8 năm 1961, Thánh địa La Vang được tôn phong là Vương cung thánh đường. Một năm sau, ngày 13 tháng 11 năm 1962, Nhà thờ Đức Bà Sài Gòn cũng được Tòa Thánh tôn phong lên hàng Vương cung thánh đường.
Các giám mục Việt Nam cũng đi dự Công đồng Vatican II, các nghị phụ gồm có: Tống giám mục chính tòa Tổng giáo phận Sài Gòn Phaolô Nguyễn Văn Bình, Tổng giám mục chính tòa Tổng giáo phận Huế Phêrô Máctinô Ngô Đình Thục, Giám mục Philípphê Nguyễn Kim Điền (Giáo phận Cần Thơ), Giám mục Micae Nguyễn Khắc Ngữ (Giáo phận Long Xuyên), Giám mục chính tòa Giáo phận Mỹ Tho Giuse Trần Văn Thiện, Giám mục Đa Minh Hoàng Văn Đoàn (sau đó là Giám mục Giáo phận Qui Nhơn), Giám mục Giáo phận Đà Nẵng Phêrô Maria Phạm Ngọc Chi và hai giám mục chính tòa ngoại quốc ở Việt Nam là Giám mục Paul Seitz Kim (Giáo phận Kon Tum) và Marcel Piquet Lợi (Giáo phận Nha Trang).
Ngày 18 tháng 3 năm 1967, tức 291 năm sau (1676-1967), linh mục Aniceto Fernandez - bề trên Tổng quyền Dòng Anh Em Giảng Thuyết tuyên bố là đã tới thời điểm tách dòng ở Việt Nam ra khỏi sự phụ thuộc dòng ở Philippines, để thành lập Tỉnh dòng Anh Em Giảng Thuyết riêng với danh hiệu Tỉnh dòng Nữ vương Các Thánh Tử đạo Việt Nam.
Lịch sử > Hậu kỳ cận đại (1886 – 1975) > Giai đoạn 1954 – 1975 > Miền Bắc

Theo tài liệu của Ban Tôn giáo chính phủ Việt Nam, sau cuộc di cư 1954, số linh mục còn lại tại miền Bắc chừng 28%, giáo dân chừng 60%, có những giáo phận như Thái Bình, Bùi Chu, Bắc Ninh, Phát Diệm, Hải Phòng... số người Công giáo di cư vào miền Nam khá đông. Theo tài liệu của Cao ủy Liên Hợp Quốc về người tị nạn, số lượng giáo dân di cư vào miền Nam lên đến 800.000 người, chiếm khoảng 2/3 tổng số giáo dân miền Bắc. Sau khi giám mục Đa Minh Hoàng Văn Đoàn phải đi Hong Kong chữa bệnh, cả miền Bắc chỉ còn lại hai giám mục Việt Nam là Giuse Maria Trịnh Như Khuê của Hà Nội và Gioan Baotixita Trần Hữu Đức của Vinh. Các hoạt động chủ yếu của người Công giáo miền Bắc là giữ đạo thay vì truyền giáo bởi vì thiếu người lãnh đạo, cộng với chính sách kiềm chế tôn giáo, đặc biệt là đạo Công giáo của chính quyền Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Tất cả các chủng viện, trường học và hầu hết các tu viện Công giáo đều bị nhà nước tịch thu. Một số linh mục và chức sắc của xứ đạo bị bắt, đi tù trong chính sách cải cách ruộng đất (1955-1956). Ngoại trừ Dòng Chúa Cứu Thế và Dòng Thánh Phaolô còn lại ở miền Bắc, các dòng tu khác đều rút lui vào miền Nam. Vì nhu cầu cần có thêm linh mục nên nhiều Giám mục đã phải truyền chức "chui" (lén chính quyền) cho một số người làm linh mục.
Lịch sử > Hậu kỳ cận đại (1886 – 1975) > Giai đoạn 1954 – 1975 > Miền Nam

Suốt nền Đệ Nhất Cộng hòa Việt Nam, Tổng thống Ngô Đình Diệm - một người Công giáo sùng đạo - đã có những chính sách tạo điều kiện cho Giáo hội Công giáo dấn thân phục vụ xã hội cách rộng rãi. Tháng 5 năm 1963 xảy ra biến cố Phật giáo khiến sau đó chính quyền Ngô Đình Diệm bị lật đổ và anh em ông bị ám sát vào ngày 2 tháng 11 cùng năm. Cuối năm 1959, Tòa Thánh cho thành lập Tòa Khâm sứ mới tại miền Nam Việt Nam, đặt tại thủ đô Sài Gòn. Giáo hội điều hành nhiều cơ sở giáo dục như Viện Đại học Đà Lạt, Viện Đại học Minh Đức, Trường Trung học Nguyễn Bá Tòng, Trường Trung học Hồ Ngọc Cẩn, hệ thống các trường của Dòng La San như Trường Trung học La San Taberd Sài Gòn và Trường d'Adran Đà Lạt. Ngày 23 tháng 4 năm 1975, Giám mục Phanxicô Xaviê Nguyễn Văn Thuận của Giáo phận Nha Trang được Tòa Thánh bổ nhiệm làm Tổng Giám mục hiệu tòa Vadesi, Tổng Giám mục phó của Tổng giáo phận Sài Gòn với quyền kế vị. Ông là cháu ruột của cựu Tổng thống Ngô Đình Diệm.
Lịch sử > Từ 1975 đến nay

Xem thêm: Danh sách cơ sở Công giáo mà Nhà nước Việt Nam đang sử dụng
Chính phủ Cộng hòa Miền Nam Việt Nam (Chính phủ Lâm thời Cộng hoà Miền Nam Việt Nam) kiểm soát được miền nam Việt Nam từ sau Sự kiện 30 tháng 4 năm 1975. Những ngày sau đó xảy ra sự bất ổn tại Tổng giáo phận Sài Gòn và Tòa khâm sứ Sài Gòn. Ngày 27 tháng 6 năm 1975, tại Dinh Độc Lập, Ủy ban Quân quản Thành phố Sài Gòn - Gia Định công bố quyết định không cho Tổng giám mục phó Nguyễn Văn Thuận được hoạt động mục vụ tại Sài Gòn vì họ cho rằng việc bổ nhiệm này là một âm mưu chính trị, sau đó, họ yêu cầu ông trở về lại giáo phận Nha Trang như trước đây. Ngày 19 tháng 12 năm 1975, chính quyền yêu cầu Khâm sứ Tòa Thánh Henri Lemaitre phải rời khỏi Việt Nam. Kể từ đó, giữa chính quyền Việt Nam với Tòa Thánh không còn kênh liên hệ chính thức nào.
Ngày 19 tháng 6 năm 1988, Giáo hoàng Gioan Phaolô II đã chính thức phong thánh cho 117 vị tu sĩ và giáo dân Công giáo Việt Nam. Khi được tin về việc phong thánh, chính quyền Việt Nam lên tiếng phản đối và cho rằng đây là lý do chính trị vì trong số những người sẽ được phong thánh, có nhiều người là "tay sai của đế quốc, lót đường cho thực dân Pháp đô hộ Việt Nam" từ năm 1884. Tuy nhiên, theo quan điểm của phía Công giáo thì họ là những tín hữu đã chết vì lý do tín ngưỡng, họ bị hành quyết bởi bản án do chính tay vua, hay đại diện triều đình thời đó ký nhận. Không có bằng chứng nào cho thấy bản án này có liên quan đến chính trị, ngược lại, chỉ trưng ra lý do duy nhất: các giám mục, linh mục trong số bị kết án vì họ là đạo trưởng (giáo sĩ), các giáo dân bị kết án vì họ không chịu bỏ đạo Công giáo, không chịu bước qua cây thập giá. Nói cách khác, lý do được công khai tuyên bố có tính cách hoàn toàn tôn giáo.
Hà Nội nhận định, việc phong thánh này sẽ làm cho mối liên lạc giữa chính quyền và Giáo hội Công giáo tại Việt Nam, cũng như mối quan hệ giữa Việt Nam và Vatican thêm căng thẳng. Đài phát thanh Việt Nam đọc lệnh của Chính phủ, cấm người Công giáo cử hành lễ phong thánh này. Các giám mục lẫn giáo dân tại Việt Nam cũng không được chính quyền cho phép sang Vatican dự lễ.
Lịch sử > Từ 1975 đến nay > Tổ chức chia địa phận

Bài chi tiết: Giáo phận Công giáo tại Việt Nam
Từ hai địa phận tông tòa đầu tiên được thành lập năm 1659, Giáo hội Công giáo tại Việt Nam có 7 địa phận vào năm 1850, 17 địa phận vào năm 1957, và hiện nay có 3 tổng giáo phận và 24 giáo phận, được nhóm vào ba giáo tỉnh:
Giáo tỉnh Hà Nội: gồm một tổng giáo phận và 10 giáo phận.
Giáo tỉnh Huế: gồm một tổng giáo phận và 5 giáo phận.
Giáo tỉnh Sài Gòn: gồm một tổng giáo phận và 9 giáo phận.
Trong thời gian sắp tới, theo kế hoạch sẽ có thêm các giáo phận mới là Hà Tuyên, Pleiku và Lào Cai.
Đứng đầu mỗi tổng giáo phận hay giáo phận là một vị Tổng giám mục hay Giám mục chính tòa do Tòa Thánh bổ nhiệm, với sự đồng thuận của Chính phủ Việt Nam. Trong trường hợp một tổng giáo phận hay giáo phận bị trống tòa, Tòa Thánh sẽ bổ nhiệm một Giám mục làm Giám quản Tông Tòa hoặc linh mục đoàn của giáo phận ấy bầu ra một vị linh mục giám quản.
Hàng Giáo phẩm Việt Nam được thành lập năm 1960: tất cả các địa phận tông tòa được nâng lên thành giáo phận chính tòa. Hội đồng Giám mục Việt Nam là tổ chức, cơ cấu duy nhất của các vị Giám mục tại Việt Nam, với mục đích hội nghị, và đưa ra đường hướng chung cho cả Giáo hội tại Việt Nam.
Nhân dịp kỷ niệm 350 năm thành lập hai Địa phận Tông toà Đàng Ngoài, Đàng Trong và 50 năm thành lập Hàng Giáo phẩm Việt Nam, Năm Thánh 2010 (từ 23 tháng 11 năm 2009 tới 6 tháng 1 năm 2011) của riêng giáo đoàn Việt Nam đã diễn ra.
Lịch sử > Từ 1975 đến nay > Công giáo Việt Nam hải ngoại

Trong dòng người thuyền nhân rời Việt Nam có đông đảo người Công giáo. Ngày nay, với hơn nửa triệu người ở rải rác khắp nơi trên thế giới, Cộng đồng Công giáo Việt Nam ở hải ngoại có nhiều hình thức sinh hoạt khác nhau. Có nơi thì họ tạo thành giáo xứ Việt Nam do một linh mục Việt Nam làm quản xứ (quản nhiệm, tuyên uý); có nơi thì lập giáo đoàn Việt Nam trong một giáo xứ địa phương do linh mục Việt Nam làm cha phó phụ trách với tính cách quản nhiệm (Hoa Kỳ) hay tuyên uý (Úc); có nơi chỉ là một cộng đoàn nhỏ bé, chưa có người phụ trách, thỉnh thoảng mới tụ họp nhau dâng thánh lễ bằng tiếng Việt. Đặc biệt, Dòng Mẹ Chúa Cứu Chuộc đã tổ chức Ngày Thánh Mẫu hằng năm, và được coi là một trong những dịp quy tụ người Việt lớn nhất hải ngoại. Đặc biệt, đã có từ 5-6 vị xuất thân từ Việt Nam được chọn làm Giám mục phục vụ tại hải ngoại.
Đóng góp văn hóa và trí thức của Công giáo Việt Nam

Công giáo Việt Nam diễn ra sôi nổi hoạt động trí thức và văn học ngay từ thế kỷ 17. Từ thời Lê trung hưng, Công giáo đã hội nhập vào nền văn hóa Việt Nam và người Công giáo đóng vai trò quan trọng là lực lượng xã hội đầu tiên kết nối Việt Nam với văn minh phương Tây, tại cả Đàng Trong và Đàng Ngoài. Đóng góp này càng rõ nét hơn từ nửa cuối thế kỷ 19 tại Nam Kỳ rồi tới Bắc Kỳ và Trung Kỳ. Tầng lớp trí thức Công giáo là một bộ phận hình thành giới trí thức Tây học nói chung; các giá trị văn hóa, lối sống Công giáo làm đa dạng nền văn hóa Việt Nam. Nhiều xứ, họ đạo trở thành một đơn vị hạt nhân cho việc hiện đại hóa cả về kinh tế, kỹ thuật và quan hệ xã hội.