stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Proasellus
Chú thích

↑  Boris Sket (1996). “Proasellus parvulus”. Sách Đỏ IUCN các loài bị đe dọa. Phiên bản 2.3. Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế. Truy cập ngày 6 tháng 10 năm 2010.
↑  Boris Sket (1996). “Proasellus slovenicus”. Sách Đỏ IUCN các loài bị đe dọa. Phiên bản 2.3. Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế. Truy cập ngày 6 tháng 10 năm 2010.
↑  Marilyn Schotte (2010).  M. Schotte, C. B. Boyko, N. L. Bruce, G. C. B. Poore, S. Taiti & G. D. F. Wilson (biên tập). “Proasellus Dudich, 1925”. World Marine, Freshwater and Terrestrial Isopod Crustaceans database. Cơ sở dữ liệu sinh vật biển. Bản gốc lưu trữ ngày 27 tháng 8 năm 2013. Truy cập ngày 11 tháng 4 năm 2010.Quản lý CS1: nhiều tên: danh sách biên tập viên (liên kết)
Burmannia vaupesiana

| Burmannia vaupesiana> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Dioscoreales
Họ (familia): Burmanniaceae
Chi (genus): Burmannia
Loài (species): B. vaupesiana
Danh pháp hai phần
Burmannia vaupesiana Benthem & Maas, 1981 
Burmannia vaupesiana là một loài thực vật có hoa trong họ Burmanniaceae. Loài này được Benthem & Maas mô tả khoa học đầu tiên năm 1981.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Burmannia vaupesiana”. Truy cập ngày 20 tháng 7 năm 2013.
Pseudomecas femoralis

| Pseudomecas femoralis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Pseudomecas
Loài (species): P. femoralis
Danh pháp hai phần
Pseudomecas femoralis Aurivillius, 1920 
Pseudomecas femoralis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Amsinckia lunaris

| Amsinckia lunaris> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Chưa đặt
Họ (familia): Boraginaceae
Chi (genus): Amsinckia
Loài (species): A. lunaris
Danh pháp hai phần
Amsinckia lunaris J.F.Macbr., 1917 
Amsinckia lunaris là loài thực vật có hoa trong họ Mồ hôi. Loài này được J.F.Macbr. mô tả khoa học đầu tiên năm 1917.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Amsinckia lunaris”. Truy cập ngày 11 tháng 6 năm 2013.
Portieux

| --- | --- |
 Portieux
Portieux
Vị trí trong vùng Lorraine Portieux 
Hành chính
Quốc gia:  Pháp
Vùng: Grand Est
Tỉnh: Vosges
Quận: Épinal
Tổng: Charmes
Xã (thị) trưởng: Philippe Aussedat (2008 - 2014)
Thống kê
Độ cao: 275–363 m (902–1.191 ft) (bình quân 296 m (971 ft)[chuyển đổi: tùy chọn không hợp lệ])
Diện tích đất1: 7,9 km2 (3,1 dặm vuông Anh)
INSEE/Mã bưu chính: 88355/ 88330

Portieux là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 7,9 km², dân số năm 2004 là 1316 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 296 m trên mực nước biển.
Biến động dân số

| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2039 | 2163 | 1952 | 1750 | 1492 | 1411 |
Số liệu từ năm 1962: Dân số không tính trùng
Xestia isolata

| Xestia isolata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Phân bộ (subordo): Ditrysia
Liên họ (superfamilia): Noctuoidea
Họ (familia): Noctuidae
Phân họ (subfamilia): Noctuinae
Chi (genus): Xestia
Loài (species): X. isolata
Danh pháp hai phần
Xestia isolata (Holloway, 1976) 
Danh pháp đồng nghĩa
 Amathes isolata Holloway, 1976 
Xestia isolata là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó là loài đặc hữu của Borneo.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 15 tháng 6 năm 2014.
Onopordum carduelium

| Onopordum carduelium> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Asterales
Họ (familia): Asteraceae
Chi (genus): Onopordum
Loài (species): O. carduelium
Danh pháp hai phần
Onopordum carduelium Bolle, 1859 
Onopordum carduelium là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Bolle mô tả khoa học đầu tiên năm 1859.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Onopordum carduelium”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.
Salvia incurvata

| Salvia incurvata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Lamiales
Họ (familia): Lamiaceae
Chi (genus): Salvia
Loài (species): S. incurvata
Danh pháp hai phần
Salvia incurvata Ruiz & Pav., 1798 
Salvia incurvata là một loài thực vật có hoa trong họ Hoa môi. Loài này được Ruiz & Pav. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1798.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Salvia incurvata”. Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2013.
Chrotochlora perpulchra

| Chrotochlora perpulchra> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Chrotochlora
Loài (species): C. perpulchra
Danh pháp hai phần
Chrotochlora perpulchra Warren 1905 
Chrotochlora perpulchra là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Andrena pachucensis

| Andrena pachucensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Andrenidae
Phân họ (subfamilia): Andreninae
Chi (genus): Andrena
Loài (species): A. pachucensis
Danh pháp hai phần
Andrena pachucensis Donovan, 1977 
Andrena pachucensis là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Donovan mô tả khoa học năm 1977.
Chú thích

↑  (2008) Integrated Taxonomic Information System (ITIS) Bee Checklist 3 oktober 2008
Pseudomecas nigricornis

| Pseudomecas nigricornis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Pseudomecas
Loài (species): P. nigricornis
Danh pháp hai phần
Pseudomecas nigricornis Martins & Galileo, 1998 
Pseudomecas nigricornis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Cá nước lạnh

Cá vàng là loài cá nước lạnh
Cá nước lạnh hay cá lạnh (tiếng Anh là: Coldwater fish hay Cold fish) là thuật ngữ đặt trong bối cảnh nuôi trồng thủy sản đề cập đến các loài cá có tập tính thích nhiệt độ nước mát hơn so với các loại cá nhiệt đới, thường dưới 20 °C. Một số ví dụ là cá chép koi và cá vàng. Đây là những loài có xu hướng tăng trưởng chậm hơn và sống lâu hơn cá sống ở vùng nước ấm hơn, và thường cảm thấy dễ dàng hơn để nuôi giữ.
Cá nước lạnh là loài cá như cá vàng, cá chép koi, và các thành viên khác của họ cá chép mà có thể tồn tại ở nhiệt độ nước lạnh. Khi giữ trong một bể cá gia đình, họ không yêu cầu một máy sưởi ấm và khá thoải mái ở khoảng 60 °F (15 °C). Những con cá này cũng là sự lựa chọn hấp dẫn cho các ao nuôi ngoài trời và có thể đứng nhiệt độ xuống đến 10 °C.
Một số loài

Lepomis
Cá vàng
Cá vàng cảnh
Bengal danio
Rhinogobius
Chlamydogobius
Xiphophorus
Oryzias latipes
Yasuhikotakia (Yasuhikotakia nigrolineata)
Cyprinella (Cyprinella lutrensis)
Gobio
Rhodeus sericeus
Rhodeus ocellatus
Acheilognathus longipinnis
Channa aurantimaculata
Cá cung thủ
Cá vàng thông thường
Cá hoàng
Cá tầm Nga
Koi
Rhodeus
Gobio
Gambusia
Cá chép
Lepomis
Cá hương
Onopordum boissierianum

| Onopordum boissierianum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Asterales
Họ (familia): Asteraceae
Chi (genus): Onopordum
Loài (species): O. boissierianum
Danh pháp hai phần
Onopordum boissierianum Raab-Straube & Greuter, 
Onopordum boissierianum là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Raab-Straube & Greuter mô tả khoa học đầu tiên.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Onopordum boissierianum”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.
Xestia junctura

| Xestia junctura> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Noctuidae
Chi (genus): Xestia
Loài (species): X. junctura
Danh pháp hai phần
Xestia junctura Moore, 1881 
Xestia junctura là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Loeselia ciliata

| Loeselia ciliata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Asterids
Bộ (ordo): Ericales
Họ (familia): Polemoniaceae
Chi (genus): Loeselia
Loài (species): L. ciliata
Danh pháp hai phần
Loeselia ciliata L., 1753 
Loeselia ciliata là một loài thực vật có hoa trong họ Polemoniaceae. Loài này được L. mô tả khoa học đầu tiên năm 1753.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Loeselia ciliata”. Truy cập ngày 14 tháng 9 năm 2013.[liên kết hỏng]
Anemia cuneata

| Anemia cuneata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Pteridophyta
Lớp (class): Polypodiopsida
Bộ (ordo): Schizaeales
Họ (familia): Anemiaceae
Chi (genus): Anemia
Loài (species): A. cuneata
Danh pháp hai phần
Anemia cuneata Poepp. ex Spreng. 
Anemia cuneata là một loài dương xỉ trong họ Anemiaceae. Loài này được Kunze ex Spreng. mô tả khoa học đầu tiên năm 1827.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Anemia cuneata”. Truy cập ngày 28 tháng 5 năm 2014.
Burçakalan, Çaldıran

| Burçakalan |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
BurçakalanVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Van
Thành phố: Çaldıran
Dân số (2011)
 • Tổng cộng: 1,191 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Burçakalan là một xã thuộc thành phố Çaldıran, tỉnh Van, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 1.191 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Van”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Lưu trữ bản gốc ngày 13 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 23 tháng 9 năm 2012.Quản lý CS1: bot: trạng thái URL ban đầu không rõ (liên kết)
Vạc đồng (nhà Nguyễn)

Bộ sưu tập Vạc đồng của Bảo tàng Mỹ thuật Cung đình Huế
Tại cố đô Huế hiện còn lưu giữ và trưng bày 15 chiếc vạc đồng là những tác phẩm nghệ thuật thật sự, thể hiện trình độ kỹ thuật đúc và mỹ thuật tuyệt vời. Trong số đó, 11 chiếc được đúc từ thời các chúa Nguyễn, còn 4 chiếc được đúc vào thời Minh Mạng.
Vạc đồng thời các chúa Nguyễn

Theo sử sách, từ năm 1631 đến năm 1684, chúa Nguyễn Phúc Chu (1631 – 1635) và chúa Nguyễn Phúc Tần (1648 – 1687) đặt tại Phước Yên (1626 – 1636) và Kim Long (1636 – 1687) chứ chưa chuyển về Phú Xuân. Tức là 11 chiếc vạc đồng này xuất hiện vào thời gian này; tuy nhiên, người ta chưa xác định được đặt chỗ nào. Hiện nay, 11 chiếc này có đến 7 chiếc đặt tại hoàng cung, 3 chiếc đặt tại Bảo tàng Mỹ thuật Cung đình Huế, một chiếc đặt tại Lăng Đồng Khánh.
Tất cả những chiếc vạc có kích thước to lớn, từ vài trăm đến vài ngàn cân, theo giả thiết, tác giả của những chiếc vạc này chính là do Cruz 1 - người Bồ Đào Nha sống tại Phường Đúc - Huế, lấy vợ người Việt Nam và là người được xem là sáng tạo nên ngành đúc nổi tiếng. Ông là người giúp chúa Nguyễn đúc vũ khí và vạc đồng để tỏ rõ uy quyền của dòng họ Nguyễn.
Trừ chiếc làm năm 1659, 10 chiếc làm sau có kiểu dáng tương tự nhau và gồm loại 4 quai và loại có 8 quai.
Loại vạc 4 quai gồm có 6 chiếc, trong đó có 2 chiếc đúc vào năm 1659, các chiếc còn lại vào các năm 1660, 1662, 1667 và 1673 (tức các chiếc số 2, 3, 4, 5, 10 và 11 theo thứ tự liệt kê trên). 4 quai được đặt gần trên miệng và cao vượt miệng, xoắn hình dây thừng. Phần thân vạc chia thành nhiều ô và được trang trí khác nhau hoàn toàn, tuy nhiên vạc nào là cặp thì trang trí hoàn toàn giống nhau.
Loại vạc 8 quai gồm có 4 chiếc đúc vào các năm 1670, 1672 (2 chiếc) và 1684 (tức các chiếc số 6, 7, 8 và 9 theo thứ tự liệt kê trên).Đặc điểm chung của loại vạc này là 8 quai được đặt dưới miệng vạc một đoạn và cao không quá miệng vạc. Các chiếc quai kiểu này đều tạo hình đầu rồng có cổ vương ra từ thân vạc, trông khá sinh động. Phần thân vạc không chia thành lớp hay ô hình học để trang trí như loại vạc 4 quai mà chỉ trang trí phần trên, phía gần quai vạc. Mô típ trang trí cũng khác kiểu vạc 4 quai rất nhiều. Nhưng cũng như loại vạc 4 quai, những chiếc cùng một đôi thì có mô típ trang trí gần tương tự nhau.
Tất cả 11 chiếc vạc trên dĩ nhiên đều không có chân đúc liền thân. Hiện nay, trừ 3 chiếc vạc đang đặt trước điện Long An được kê trên bộ chân (3 chiếc kiểu chân kiềng) bằng gang được tạo dáng khá đẹp và hài hoà với phần thân, các chiếc vạc còn lại đều được đặt trên các chân bằng đá Thanh khá mộc mạc. Có lẽ các bộ chân này đều được làm lại trong thời Nguyễn.
Vạc đồng thời các chúa Nguyễn > Vạc thứ nhất

Vạc được đúc năm 1631, thời chúa Nguyễn Phúc Nguyên, hiện đang được đặt ngay trước hiên điện Long An (hiện là toà nhà trưng bày chính của Bảo tàng mỹ thuật cung đình Huế). Đây là một chiếc vạc có hình dáng rất lạ, tương tự một chiếc nồi kích thước lớn, cổ thắt bụng phình to, trên cổ có 4 quai được tạo dáng khá đẹp. Trên thân vạc có đề niên đại "Tuế thứ Tân Mùi nhuận trọng xuân", tức năm 1631 2. Trọng lượng vạc là 561 cân(ta). Vạc này do người Việt Nam đúc.
Văn tự khắc trên vạc:
Vạc đồng thời các chúa Nguyễn > Vạc thứ hai

Chiếc vạc thứ hai được đúc năm 1659, hiện được đặt phía trước điện Kiến Trung, bên trong Tử Cấm Thành Huế. Vạc có 4 quai. Trên miệng vạc có ghi rõ năm đúc là Thịnh Đức thứ 7 và trọng lượng chiếc vạc là 2.154 cân (khoảng 1.378 kg). Trên miệng đỉnh có khắc dòng chữ "nhất song" (nghĩa là một đôi) nhưng hiện còn chỉ 1 chiếc.
Văn tự khắc trên vạc:
Vạc đồng thời các chúa Nguyễn > Vạc thứ ba

Chiếc vạc thứ ba này cũng được đúc vào năm 1659, nhưng không đề niên hiệu vua Lê mà đề niên đại theo can chi (Kỷ Hợi niên tứ nguyệt tạo đỉnh), trọng lượng của vạc chỉ là 560 cân, nhưng nó lại có cùng kiểu dáng và hình thức trang trí với chiếc vạc đặt trước điện Kiến Trung. Cùng niên đại và cùng hình dáng, kiểu thức trang trí. Vạc có 4 quai. Trên miệng chiếc vạc thứ 2 này còn khắc 3 chữ "Nội phủ tướng".
Văn tự khắc trên vạc:
Vạc đồng thời các chúa Nguyễn > Vạc thứ tư và thứ năm

2 vạc này hiện đang được đặt trước sân điện Cần Chánh, bên trong Tử Cấm Thành. Đây là 2 chiếc vạc có kích thước và trọng lượng lớn nhất trong các vạc thời chúa Nguyễn. Chiếc thứ nhất đúc năm 1660 (năm Thịnh Đức thứ 8), trọng lượng 2.482 cân; chiếc thứ hai đúc năm 1662 (Thịnh Đức thứ 10), trọng lượng 2.425 cân; cả hai đều có đường kính miệng trên 2,2 m, cao trên 1 m. Hai chiếc vạc này có hình dáng và kiểu thức trang trí rất giống nhau, có 4 quai, trên miệng vạc đều khắc 2 chữ Hán "Nhất Song" (một đôi).
Văn tự khắc trên vạc:
Vạc đồng thời các chúa Nguyễn > Vạc thứ sáu

Chiếc vạc thứ sáu đúc vào năm Cảnh Trị thứ 8 (1670), hiện đặt ở phía trước, bên phải Duyệt Thị Đường, nặng 938 cân.
Văn tự khắc trên vạc:
Vạc đồng thời các chúa Nguyễn > Vạc thứ bảy

Là chiếc cùng đôi với chiếc vạc đặt ở Duyệt Thị Đường và nó được đúc sau đó 1 năm (1671), hiện được đặt ở góc sân phía đông điện Thái Hoà. Chiếc vạc còn lại nặng 896 cân, hình thức trang trí gần giống như chiếc kia.
Văn tự khắc trên vạc:
Một bên có dòng chữ Chính nội phủ
Vạc đồng thời các chúa Nguyễn > Vạc thứ tám và thứ chín

Đôi vạc này dễ nhận biết vì từ hình dáng đến kích thước đều tương tự nhau, tuy nhiên, niên đại đúc của chúng lại lệch nhau đến 13 năm. Đó là hai chiếc vạc đặt trước sân điện Càn Thành. Chiếc bên trái (nhìn từ trong ra) đúc năm Chính Hoà thứ 5 (1684), nặng 1395 cân; chiếc bên phải đúc năm Cảnh Trị thứ 10 (1671), nặng 1.390 cân. Cũng như hai chiếc vạc đặt trước sân điện Cần Chánh, hai chiếc vạc này có lẽ đã được đặt tại đây từ rất sớm.
Văn tự khắc trên vạc:
Vạc đồng thời các chúa Nguyễn > Vạc thứ mười

Được đặt trong khuôn viên phần tẩm điện lăng Đồng Khánh, phía đầu hồi nhà Hữu Vu(của điện Ngưng Hy). Vạc loại 4 quai, đúc năm Dương Đức thứ 2 (1673), nặng 1.013 cân. Tuy trên miệng vạc có đề 2 chữ Hán "nhị song" (tức 2 đôi) nhưng cho đến nay vẫn chưa tìm ra loại vạc cùng cặp.
Văn tự khắc trên vạc:
Vạc đồng thời các chúa Nguyễn > Vạc thứ mười một

Hiện đặt phía trước hiên, bên trái điện Long An, được đúc vào năm Đinh Tỵ(1667). Chiếc vạc này nặng 560 cân, có 4 quai, trên miệng có đề nhất song nhưng chưa tìm ra chiếc cùng đôi với nó. Điểm đáng chú ý ở chiếc vạc này là trên miệng vạc có khắc 3 chữ tiền chính cung tức nguyên xưa nó được đặt trước cung điện chính của phủ chúa.
Văn tự khắc trên vạc:
Một bên có chữ: Tiền chánh cung
Vạc đồng thời Minh Mạng

4 vạc này đặt tại điện Hòa Khiêm, trong khu vực lăng Tự Đức. Bốn chiếc được đặt đối xứng với nhau, lấy trục đối xứng là đường Thần đạo của phần tẩm điện và gần như lấy điểm đối xứng là vị trí đặt chiếc đỉnh đồng đốt vàng mã hình chữ nhật đặt gần như ở chính giữa sân. Theo thứ tự từ trong (phía điện Hòa Khiêm) ra ngoài, từ trái qua phải, 4 chiếc vạc này gồm:
Chiếc thứ 1 được đúc vào năm 1825, nặng 430 cân;
Chiếc thứ 2 cũng được đúc cùng năm với chiếc trên, nặng 435 cân;
Chiếc thứ 3 được đúc vào năm 1828, nặng 352 cân;
Chiếc thứ 4 được đúc cùng năm với chiếc thứ 3, nặng 399 cân. Minh Mạng lục niên nhị nguyệt cát nhật Võ Khố phụng tạo); hai chiếc sau thì chỉ đề năm đúc và trọng lượng chứ không ghi đơn vị đứng ra đúc.
Tuy về trọng lượng 4 chiếc vạc trên có khác nhau, về hình thức và kích thước thì gần như tương tự. 4 quai đặt thấp dưới miệng vạc, quai tạo kiểu đầu rồng, thân vạc hình chum, thân trơn, không trang trí, chân đế hình tròn, làm bằng đá Thanh.
Giá trị

Vạc đồng tại kinh thành Huế xưa kia không chỉ có 15 cái mà có rất nhiều. Vạc đồng phản ánh một thời kỳ huy hoàng của ngành đúc đồng Huế, mang giá trị lịch sử cao. Tuy chỉ còn 15 cái, một số khác bị thất lạc và bị biến mất theo thời gian. Tuy nhiên với 15 cái vạc đồng này, du khách có thể tìm hiểu về ngành đúc đồng một thời và ngành mỹ thuật trên đồ đồng. Bộ sưu tập 15 chiếc vạc đồng được xem là bộ sưu tập nhiều nhất và độc nhất về loại này và được xem là bảo vật của quốc gia.
Chú thích

↑  Vạc, theo từ điển Tiếng Việt, thì không có chân, còn Đỉnh là loại có chân.
Chú giải 1:  Tới nay, người ta chưa chắc chắn khẳng định vai trò sáng tạo nên vạc đồng triều Nguyễn của Cruz - bởi do phong cách của vạc đồng mang phong cách Việt.
Chú giải 2:  So với 10 cái Vạc đồng kia, Vạc đồng năm 1631 được xem là khác biệt nhất và không thể chia vào 2 nhóm vạc đồng 4 quai và vạc đồng 8 quai được.
Vạc đồng trước điện Long An
Một chiếc Vạc đồng trước sân Điện Cần Chánh
Một chiếc vạc tại Điện Long An
Christian B. Anfinsen

| Christian B>  Anfinsen, Jr. |
| --- | --- |
Christian B. Anfinsen năm 1969
Sinh: 26.3.1916 Monessen, Pennsylvania
Mất: 14.5.1995 Randallstown, Maryland
Quốc tịch: Mỹ
Trường lớp: Swarthmore College (cử nhân, 1937) Đại học Pennsylvania (thạc sĩ, 1939)  Trường Y học Harvard (tiến sĩ, 1943)
Nổi tiếng vì: ribonuclease
Giải thưởng: Giải Nobel Hóa học (1972)
Sự nghiệp khoa học
Ngành: Hóa sinh
 
Christian Boehmer Anfinsen, Jr. (26.3.1916 – 14.5.1995) là nhà hóa sinh người Mỹ, đã đoạt Giải Nobel Hóa học năm 1972 chung với Stanford Moore và William Howard Stein cho công trình nghiên cứu về ribonuclease, đặc biệt về sự kết nối giữa chuỗi amino acid và cách cấu tạo hoạt động sinh học.
Tiểu sử

Christian Anfinsen sinh tại Monessen, Pennsylvania trong một gia đình người Na Uy nhập cư. Thập niên 1920, gia đình ông chuyển tới cư ngụ ở Philadelphia. Ông đậu bằng cử nhân ở Swarthmore College năm 1937. Năm 1939, ông đậu bằng thạc sĩ ngành hóa hữu cơ ở Đại học Pennsylvania. Năm 1939, The American-Scandinavian Foundation (Quỹ Scandinavia-Hoa Kỳ) cấp cho ông một học bổng để nghiên cứu phát triển các phương pháp mới nhằm phân tích cấu trúc hóa học của các protein phức tạp, tức là các enzym, tại phòng thí nghiệm Carlsberg ở Copenhagen, Đan Mạch. Năm 1941, Anfinsen được cấp một học bổng để học bằng tiến sĩ ở Phân khoa Hóa sinh của Trường Y học Harvard (thuộc Đại học Havard), và năm 1943 Anfinsen đậu bằng tiến sĩ ngành hóa sinh ở trường này.
Ông cải sang Do Thái giáo năm 1979. Cùng năm, ông đã bỏ không hút thuốc lá nữa.
Sự nghiệp

Năm 1950, Viện Tim quốc gia, thuộc National Institutes of Health ở Bethesda, Maryland, tuyển ông vào làm trưởng phòng thí nghiệm sinh lý tế bào. Năm 1954, ông được cấp một học bổng của Quỹ Rockefeller để trở lại nghiên cứu một năm ở phòng thí nghiệm Carlsberg, rồi tiếp theo một học bổng nữa của Quỹ Guggenheim để nghiên cứu ở Viện khoa học Weizmann tại Rehovot, Israel từ năm 1958 tới 1959.
Năm 1962, Anfinsen trở lại "Trường Y học Harvard" làm giáo sư thỉnh giảng, rồi được mời làm trưởng phân khoa Hóa học. Sau đó ông được bổ nhiệm làm trưởng "Phòng thí nghiệm Sinh hóa" của "Viện quốc gia các bệnh chuyển hóa và viêm khớp" (nay là Viện quốc gia các bệnh viêm khớp, tiểu đường, tiêu hóa và bệnh thận), nơi ông làm việc tới năm 1981. Từ năm 1982 tới khi qua đời năm 1995, Anfinsen làm giáo sư môn Hóa lý sinh (Biophysical Chemistry) tại Đại học Johns Hopkins.
Anfinsen đã xuất bản hơn 200 bài nghiên cứu, phần lớn trong lãnh vực mối quan hệ giữa cấu trúc và chức năng của các protein. Ông cũng là người tiên phong về ý tưởng trong lãnh vực nén chặt axít nucleic. Năm 1961, ông đã chỉ ra rằng ribonuclease có thể gập lại sau khi làm biến tính trong khi vẫn giữ nguyên hoạt tính enzym, điều đó đưa ra giả thuyết là mọi thông tin do protein đòi hỏi để chấp thuận việc tạo hình dáng cuối cùng được mã hóa trong cấu trúc sơ cấp của nó.
Giải thưởng và Vinh dự

Anfinsen được bầu làm viện sĩ của Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Hoa Kỳ năm 1958.
Viện sĩ của Viện Hàn lâm Khoa học quốc gia (Hoa Kỳ),
Hội viên Hội khoa học hoàng gia Đan Mạch (Det Kongelige Danske Videnskabernes Selskab)
Hội viên Hội Triết học Hoa Kỳ.
Giải Nobel Hóa học (1972)
Tác phẩm chọn lọc

The Molecular Basis of Evolution (1959)
Advances In Protein Chemistry (1980)