stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Vũ Thị Ngọc Huấn
Thân thế và gia đình

Vũ Thị Ngọc Huấn, tên húy là Ngọc Xuyến (hay Ngọc Liên), phật hiệu Huệ trưởng kiên cố Đại bồ tát, sinh ngày 8 tháng 3 Giáp Thìn, Hoằng Định thứ 5 (1604); mất ngày 8 tháng 6 năm Bính Dần (1686). Bà là người họ Phạm, nguyên quán xã Minh Hạo, huyện Từ Liêm, phủ Quốc Oai. Từ nhỏ đã mồ côi cả cha lẫn mẹ, đi làm con nuôi Thượng tướng quân, Tham đốc đồng tri, Quận công Vũ Phúc An (Tất Phù), quê xã My Thự, huyện Đường An, phủ Thượng Hồng
.
Trước đó, do cha mẹ mất sớm, khoảng 10 tuổi Bà đã phải theo người bán cỏ ở ven kinh thành để kiếm sống. Quận công Vũ Phúc An khi đó làm quan ở cục vàng bạc thấy vậy nhận Bà làm con nuôi. Khi 14 tuổi, Bà đã trở lên xinh đẹp, đoan trang, tư cách ôn nhuần, có đầy đủ tứ đức, được Trịnh Tạc (lúc đó còn làm Thế tử) đem lòng yêu mến, lấy làm vợ (năm 1619). Đến lúc Trịnh Tạc lên ngôi chúa (1657), bà trở thành cung phi, được phong làm Chiêu nghi, Đệ nhất cung tần.
Bà và Trịnh Tạc có hai người con gái: (1). Trưởng công chúa Trịnh Thị Ngọc Án, được ví đẹp như một vầng trăng, một cành hoa trong vườn thượng uyển; (2). Thứ công chúa Trịnh Thị Ngọc Giang (Cang), là con cháu dòng dõi nhà vua, lấy chồng danh giá, là trụ cột của đất nước. Vũ Thị Ngọc Huấn và các con gái của Bà được đánh giá là xinh đẹp, giỏi giang và có tấm lòng từ bi, nhân hậu, thương người dân nghèo khổ, được người dân thời đó ghi nhớ công ơn, khắc bia, dựng tượng tôn thờ.
Ban tặng ruộng, tiền cho dân quê

Thời Lê -Trịnh, làng Xuân Tảo thuộc vùng nghèo ít ruộng đất, chủ yếu là đầm lầy, hoang hóa, dân tình rất đói khổ (thời Lý - Trần nơi đây thường dùng làm nơi nhốt tù binh Chiêm Thành). Khi về thăm quê, thấy cảnh người dân đói khổ, Bà và con gái Quận chúa Ngọc Giang đã bỏ tiền mua ruộng, ao tặng dân làng và cúng tiến cho các chùa (Bà mua 10 mẫu 2 sào, 8 thước ruộng tặng làng; con gái mua 6 mẫu 2 sào ruộng, ao cúng vào các chùa).
Ngoài ra, Bà còn mua hơn 529 mẫu ruộng đất của nhà Chúa để hiến cho người dân làm ruộng cày (không thu tô); cải tạo đất hoang hóa trở thành mầu mỡ, giúp người dân thêm đất ruộng để sinh sống.
Với vùng quê My Thử, Đường An, Hải Dương (quê của bố mẹ nuôi, quê ngoại), Bà cũng dùng tiền của mình mua ruộng, tặng ngân lượng, tiền cổ cho người dân sinh sống và dùng vào việc thờ tự.
Trùng tu, xây dựng đền chùa

Khi Trịnh Tạc mất, bà trở về sinh sống tại Xuân Tảo, Từ Liêm, bỏ tiền ra tu sửa lại đền, chùa, mua ruộng cúng tiến vào chùa, tặng làng làm ruộng công chia cho trai đinh. Khi đã cuối đời, Bà dốc tâm sức, tiền của trùng tu Đền thờ Phù Đổng Thiên Vương (còn gọi là Đền Sóc Xuân Đỉnh), được xây dựng từ thế kỷ 12 (thời Lý) với quy mô khang trang. Đây là một ngôi Đền linh thiêng, có ý nghĩa tâm linh ở Thăng Long. Thời trước các vua Lý, Trần, Lê ... thường về tế lễ hàng năm đến cuối đời nhà hậu Lê do chiến tranh, loạn lạc mới thôi.
Ngoài Đền Sóc, bà và con gái Ngọc Giang cũng đã cung tiến, công đức tôn tạo, xây dựng đền chùa. Tại Chùa Hương (làng Yến Vĩ, xã Hương Sơn, huyện Mỹ Đức) trong Bia chùa Thiên Trù còn ghi công đức của Bà về tôn tạo “Kim Dung bảo điện” của chùa (tháng 3 năm Chính Hòa thứ 7 (1686) (tại đây Bà đã công đức 6 quan tiền cổ; con gái Trịnh Thị Ngọc Giang và Nguyễn Đăng Lục cúng 20 quan tiền cổ). Tại My Thử, Đường An Bà đã tặng các làng xung quanh ngân lượng, ruộng tiền để tu sửa đền chùa, làm nơi thờ tự.
Được ghi công lao, tôn thờ > Tại Quế phủ (Phủ Chúa)

Sau khi bà mất, nhớ tới công ơn, dân làng Xuân Tảo và vùng ven kinh thành bên Hồ Tây đã lập Châu cung Quế phủ (còn gọi là Phủ Chúa, nay là Khu Lộc, phường Xuân Đỉnh) và dựng tượng thờ bà. Pho tượng Chiêu nghi Vũ Thị Ngọc Xuyến (Ngọc Huấn) tại Quế phủ là một trong hai pho tượng thuộc loại điêu khắc chân dung quý hiếm ở Việt Nam (pho tượng thứ hai là Thiền sư Từ Đạo Hạnh ở chùa Láng).
Pho tượng Chiêu Nghi Vũ Thị Ngọc Xuyến được đan bằng mây song bên trong, bên ngoài sơn mài, được tạo hình có tỷ lệ các kích thước như người thật. Tượng Bà ngồi trong thế ngồi thanh nhàn, đế vương, tay phải đặt trên gối, tay trái đặt trên đùi, thể hiện được những chuẩn mực về vẻ đẹp của phụ nữ Á Đông, kiêu sa, quý phái nhưng lại hiền từ, phúc hậu. Làng Xuân Tảo nổi tiếng về đan mây tre nên pho tượng là tác phẩm của chính nhưng người nghệ nhân trong làng,,. Ngày nay, hàng năm, dân làng Xuân Đỉnh và vùng ven đô bên Hồ Tây vẫn làm lễ những ngày húy kỵ của Bà, và gọi là bà Chúa Châu cung Quế phủ (Quế phủ được Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội công nhận di tích lịch sử nghệ thuật năm 2007). Ngoài ra, Khu Lăng mộ của Bà hiện được tôn tạo, khang trang tại Xuân Đỉnh, Từ Liêm, Hà Nội.
Được ghi công lao, tôn thờ > Tại Đền Sóc (Phù Đổng Thiên Vương)

Hai bên Đền chính có hai ngôi đền phụ. Đền bên trái thờ quan Thái giám, có công phân chia lại đất cho Xuân Tảo và Quán La; Đền bên phải thờ bà Vũ Thị Ngọc Xuyến và con gái là Quận chúa Trịnh Thị Ngọc Giang đã có công đức tu sửa lại Đền Sóc. Đằng sau Đền còn một tấm bia đá lớn chạm rồng chầu mặt nguyệt, có tiêu đề “Báo đức bi ký” ghi công đức của mẹ con Bà trong việc tu sửa Đền và đối với dân làng Xuân Tảo. Bia dựng năm Chính Hòa thứ 7 (1686), do tiến sĩ họ Lê, tự là Sơn Khê, chức Bồi tụng Lại bộ thị lang, tước Lai sơn Nam soạn. Ngày nay, Đền Sóc đã được Bộ Văn hóa -Thông tin công nhận là di tích lịch sử văn hóa cấp nhà nước (ngày 15 tháng 11 năm 1991).
Được ghi công lao, tôn thờ > Tại Khu Đền Bà Chúa Me (Hải Dương)

Tại Hải Dương từ trước đến nay mới biết đến ba trường hợp được lập sinh từ, gồm Hưng đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn; Thiếu úy, Thái bảo, Quận công Đinh Văn Tả ở thành phố Hải Dương và Chiêu nghi Vũ Thị Ngọc Huấn ở thôn Phục Lễ, xã Vĩnh Hồng, Bình Giang. Trong nhà bia, có hai tấm bia: Một Bia được lập năm 1679, ghi lại công đức của Bà, do Tham tòng Công bộ Thượng thư, kiêm Đông các Đại học sĩ, tước Quận công Hồ Sỹ Dương phụng soạn; tấm bia thứ 2, nói về việc thờ cúng. Tấm bia này được lập năm Chính Hòa 17 (1696), do Tiến sỹ Lê Phủ, chức Tham tụng, Thượng thư Hình bộ Tri trung Thư giám, tước Lai sơn tử phụng soạn. Hiện nhà Bia sinh từ thuộc quần thể Khu tích Đền Bà Chúa Me, di tích lịch sử cấp tỉnh (theo Quyết định số 333/QĐ-UBND ngày 22 tháng 01 năm 2019 của UBND tỉnh Hải Dương). Tại đây, lăng mộ của Quận chúa Trịnh Thị Ngọc Án cũng được tôn tạo, xây dựng lại trong Khu Di tích.
Maspujols

| Maspujols Maspujols |
| --- | --- |

 
 Vị trí của Maspujols

Quốc gia:  Tây Ban Nha
Vùng
Tỉnh:  Tarragona
Quận (comarca): Baix Camp
Thủ phủ: Maspujols
Diện tích
 • Đất liền: 3,66 km2 (141 mi2)
Độ cao: 214 m (702 ft)
Dân số 
 • Tổng cộng: 529
 • Mật độ: 144,54/km2 (37,440/mi2)
Múi giờ: UTC+1
 • Mùa hè (DST): CEST (UTC+2)
Mã bưu chính: 43382
Số khu dân cư: 10
Tọa độ: 41°10′58″B 1°2′48″Đ﻿ / ﻿41,18278°B 1,04667°Đ﻿ / 41.18278; 1.04667{{#coordinates:}}: một trang không thể chứa nhiều hơn một thẻ chính
Tên gọi dân cư: maspujolencs
Website: Página del municipio
Maspujols là một đô thị trong ‘‘comarca’’ Baix Camp, tỉnh Tarragona, cộng đồng tự trị Catalonia, Tây Ban Nha. Dân số năm 2006 là 529 người.
Chiến tranh Genkō

Chiến tranh Genkō (元弘の乱, Genkō no Ran) là một cuộc nội chiến xảy ra vào cuối thời kỳ Kamakura, do Thiên hoàng Go-Daigo khởi xướng nhằm lật đổ Mạc phủ Kamakura. Cuộc nội chiến diễn ra từ năm Gentoku (Nguyên Đức) thứ 3 (1331) đến năm Genkō (Nguyên Hoằng) thứ 3 (1333) và lan rộng trên toàn quốc. Cuộc xung đột chính diễn ra giữa phe gia tộc Hōjō Tōkuso, đứng đầu là Hōjō Takatoki, ủng hộ Mạc phủ Kamakura và phe đối lập do Thiên hoàng Go-Daigo dẫn đầu chống lại Mạc phủ.
Về thời điểm kết thúc cuộc chiến, có nhiều ý kiến khác nhau, nhưng phần lớn cho rằng sự sụp đổ Mạc phủ vào khoảng từ tháng 5 đến tháng 6 năm 1333 là dấu mốc kết thúc cuộc chiến này.
Chiến tranh Genkō là sự kiện quan trọng dẫn đến sự sụp đổ Mạc phủ Kamakura và mở đường cho chính quyền mới của Thiên hoàng Go-Daigo, được gọi là Kenmu no Shinsei (Kiến Vũ tân chính).
Tổng quan

Có nhiều lý do được đưa ra về việc Thiên hoàng Go-Daigo quyết tâm lật đổ Mạc phủ Kamakura, nhưng đến cuối năm Gentoku thứ 2 (1330), ông đã bắt đầu lập kế hoạch cụ thể để lật đổ Mạc phủ. Ngày 5 tháng 6 năm 1331, cận thần Thiên hoàng là Yoshida Sadafusa đã tiết lộ kế hoạch này cho cơ quan Rokuhara Tandai (Lục Ba La Thám Đề) của Mạc phủ. Nhờ đó, Mạc phủ phát hiện ra âm mưu này và cử lực lượng truy quét, từ đó dẫn đến cuộc xung đột giữa hai bên.
Ngày 11 tháng 9 năm 1331, Thiên hoàng Go-Daigo đổi niên hiệu thành "Genkō" (Nguyên Hoằng) và cuối tháng đó ông rời khỏi Kyoto, tập hợp lực lượng tại núi Kasagiyama. Tuy nhiên, cuộc nổi dậy ban đầu này đã thất bại, Thiên hoàng Go-Daigo và Hoàng tử Takanaga bị bắt, và Thiên hoàng bị lưu đày ra đảo Oki. Chuỗi sự kiện này thường được gọi là "Biến cố Genkō" và được coi là một phần Chiến tranh Genkō.
Đến năm 1333, Kusunoki Masashige và Hoàng tử Morinaga một lần nữa nổi dậy, trong khi Thiên hoàng Go-Daigo cũng thoát khỏi nơi lưu đày. Các cuộc chiến phòng ngự của phe Kusunoki (trận tháp thành Akasaka và Chihaya) cùng với việc lệnh Thiên hoàng lan rộng trên khắp cả nước đã dần giúp phe chống Mạc phủ hồi phục thế lực. Một bước ngoặt lớn khác là khi Ashikaga Takauji rời bỏ Mạc phủ, gây ra cú sốc nặng nề cho Mạc phủ Kamakura.
Ngày 4 tháng 7 năm 1333, trong trận chiến Tōshōji tại Kamakura, lực lượng chủ lực Mạc phủ, đứng đầu là Hōjō Takatoki, đã bị tiêu diệt, dẫn đến sự sụp đổ Mạc phủ Kamakura. Ở Kyushu, phe Thiên hoàng cũng giành chiến thắng và chinh phục cơ quan Chinzei Tandai (Trấn Tây Thám Đề).
Sau khi lật đổ Mạc phủ, Thiên hoàng Go-Daigo trở về Kyoto vào ngày 17 tháng 7 năm 1333, phế truất Thiên hoàng Kōgon, thống nhất niên hiệu thành "Genkō", và bắt đầu chính quyền mới mang tên Kenmu no Shinsei. Như vậy, Chiến tranh Genkō đã kết thúc bằng sự sụp đổ Mạc phủ Kamakura.
Bối cảnh > Tình hình thời Mạc phủ Kamakura

Vào cuối thời kỳ Kamakura, quyền lực thực sự Mạc phủ nằm trong tay gia tộc Hōjō Tōkuso, một thời kỳ được gọi là "Tōkuso Chuyên chế". Gia tộc Hōjō Tōkuso mở rộng thế lực và kiểm soát nhiều lãnh thổ (chigyō-kuni), tuy nhiên tầng lớp gokenin (Ngự gia nhân, võ sĩ trung thành với Mạc phủ) ngày càng trở nên bất mãn. Cuộc sống của các gokenin dần trở nên khó khăn vì các lý do sau:
Gánh nặng từ nhiệm vụ phòng thủ ngoại quốc (Ikoku Keigo Banyaku): Sau các cuộc xâm lược quân Nguyên Mông, các nhiệm vụ bảo vệ quốc gia vẫn tiếp tục được giao cho các gokenin, đặt gánh nặng nặng nề lên họ.
Trì hoãn việc trao thưởng sau các cuộc chiến Nguyên Mông: Sau cuộc xâm lược quân Nguyên, các phần thưởng không được phân phát đầy đủ, và việc trì trệ trong xét xử các vụ kiện càng khiến các gokenin bất mãn.
Kinh tế tiền tệ phát triển và sự chia nhỏ lãnh địa: Trong bối cảnh kinh tế thay đổi và lãnh địa bị chia nhỏ, nền tảng kinh tế gokenin bị lung lay.
Mạc phủ Kamakura đã ban hành các chỉ thị để giải quyết vấn đề xã hội, như sắc lệnh Tokuseirei (để xóa nợ), nhưng tình hình hỗn loạn không được kiểm soát. Các nhóm "akutō" (những võ sĩ hoặc nông dân chống đối Mạc phủ và các lãnh chúa) bắt đầu nổi dậy trên khắp cả nước, khiến quyền kiểm soát Mạc phủ suy yếu dần.
Bối cảnh > Tình hình triều đình và tranh quyền giữa hai nhánh Hoàng tộc

Tại triều đình, có cuộc tranh giành ngôi vị giữa hai nhánh Hoàng tộc: Jimyōin-tō (Trì Minh Viện, hậu duệ của Thiên hoàng Go-Fukakusa) và Daikakuji-tō (Đại Giác Tự, hậu duệ của Thiên hoàng Kameyama). Hai nhánh thay nhau lên ngôi trong một hệ thống gọi là "ryōtō tecchitsu" (luân phiên nối ngôi). Hệ thống này gây ra nhiều rối loạn trong việc kế vị, hình thành các phe phái trong xã hội quý tộc, và làm cho việc kiểm soát triều đình trở nên khó khăn.
Bối cảnh > Thiên hoàng Go-Daigo lên ngôi và cải cách

Năm 1318, Thiên hoàng Go-Daigo thuộc nhánh Daikakuji-tō lên ngôi và kế thừa các chính sách của cha ông là Thiên hoàng Go-Uda, nhằm củng cố quyền lực triều đình và tập trung quyền lực vào trung ương. Thiên hoàng Go-Daigo ngày càng gia tăng sự phản kháng đối với Mạc phủ Kamakura và được cho là đã lên kế hoạch lật đổ Mạc phủ.
Bối cảnh > Thiên hoàng Go-Daigo lên ngôi và cải cách > Loạn Shōchū

Vào năm đầu tiên niên hiệu Shōchū (1324), Thiên hoàng Go-Daigo bị nghi ngờ đã lên kế hoạch lật đổ Mạc phủ. Kế hoạch này bị Rokuhara Tandai (Thám Đề Rokuhara, cơ quan giám sát Kyoto của Mạc phủ Kamakura) phát hiện, và Thiên hoàng Go-Daigo bị bắt. Sự kiện này được gọi là Shōchū no Hen (Loạn Shōchū).
Mặc dù trong thông báo chính thức từ Mạc phủ, Thiên hoàng Go-Daigo được cho là vô tội và không bị trừng phạt, nhưng cận thần của ông là Hino Suketomo bị lưu đày ra đảo Sado. Vụ việc này trở thành tiền đề dẫn đến Loạn Genkō sau đó và cũng là bước ngoặt khiến hoạt động chống Mạc phủ của Thiên hoàng Go-Daigo trở nên quyết liệt hơn.
Kế hoạch Loạn Genkō > Phát khởi

Thiên hoàng Go-Daigo bắt đầu lập kế hoạch lật đổ Mạc phủ Kamakura một cách nghiêm túc từ những năm 1320. Theo "Taiheiki" (Thái Bình Ký), vụ án "Shōchū no Hen" tuy được xử trắng án, nhưng lại được coi là dấu hiệu yếu kém của Mạc phủ. Trong thực tế, Thiên hoàng Go-Daigo vẫn tiếp tục âm thầm lên kế hoạch lật đổ Mạc phủ với sự kiên định, và quan điểm này đã trở thành lý thuyết chủ đạo trong lịch sử.
Theo các nhà sử học ủng hộ quan điểm truyền thống như Mori Shigeki, sự quyết tâm từ Thiên hoàng Go-Daigo trong việc lật đổ Mạc phủ tăng mạnh vào năm 1326. Năm này, một loạt các sự kiện quan trọng đã xảy ra, gây bất lợi cho Thiên hoàng Go-Daigo:
Cái chết của Thái tử Kuniyoshi (23 tháng 4 năm 1326): Thái tử của nhánh Daikakuji qua đời, và Hoàng tử Kazuhito của nhánh Jimyōin (sau này là Thiên hoàng Kōgon) được chọn làm Thái tử.
Thay đổi trong gia tộc Saionji: Kantō Mōshitsugi (Thân thứ Kantō), chức vụ trung gian giữa Mạc phủ Kamakura và triều đình Kyoto nhằm xử lý các vấn đề liên quan đến vùng Kantō, Saionji Kinmune ủng hộ nhánh Daikakuji qua đời, và người kế vị Saionji Sanehira lại thiên về nhánh Jimyōin.
Những sự kiện này khiến Thiên hoàng Go-Daigo mất đi lợi thế trong cuộc tranh chấp ngai vàng và ảnh hưởng chính trị, từ đó đẩy mạnh ý chí tiến hành kế hoạch lật đổ Mạc phủ.
Tuy nhiên, vào năm 2007, nhà sử học Kawachi Yoshisuke đã đưa ra giả thuyết mới rằng Thiên hoàng Go-Daigo lúc này vẫn hy vọng hợp tác với Mạc phủ, và vụ án "Shōchū no Hen" thực sự là một án oan đối với ông. Giả thuyết này được ủng hộ bởi các nhà sử học như Kameda Toshikazu và Goza Yuichi.
Kameda cho rằng, Thiên hoàng Go-Daigo chỉ thực sự quyết tâm lật đổ Mạc phủ sau khi Thái tử Yoyoshi (người thừa kế dự kiến của ông) qua đời vào năm 1330. Thái tử Yoyoshi không chỉ thông minh mà còn có địa vị cao do xuất thân từ một gia tộc quyền quý. Cái chết Thái tử Yoyoshi khiến việc duy trì dòng tộc của Thiên hoàng Go-Daigo trở nên khó khăn, và theo Kameda, có thể chính sự kiện này đã khiến Go-Daigo quyết định khởi động cuộc lật đổ Mạc phủ. Điều này cũng đồng nghĩa rằng trước thời điểm này, Go-Daigo và Mạc phủ Kamakura có thể vẫn duy trì mối quan hệ hợp tác.
Ngoài ra, quan điểm Kawachi cũng cho rằng vào khoảng thời gian này (năm Gentoku thứ 2), Mạc phủ Kamakura đã quyết định chọn Mộc Tự Cung Thân vương Yasuhito, con của Thân vương Kuniyoshi (con Thiên hoàng Go-Nijō) đã qua đời, làm người thừa kế ngai vàng trong tương lai.
Kế hoạch Loạn Genkō > Kantō chōbuku

Theo "Taiheiki", vào mùa xuân năm 1322, Thiên hoàng Go-Daigo đã bí mật thực hiện lễ cầu nguyện "Điều phục Đông quốc" (Kantō chōbuku). Ban đầu, lễ cầu này được cho là để cầu nguyện cho hoàng hậu Saionji Kishi sinh nở an toàn, nhưng có giả thuyết cho rằng mục đích thật sự là để cầu cho sự sụp đổ Mạc phủ Kamakura. Nhà sử học Momose Keshio chỉ ra rằng lễ cầu nguyện này kéo dài từ năm 1326 và diễn ra trong khoảng 4 năm.
Tuy nhiên, Kawachi cho rằng dù Momose có đúng về mặt niên đại, nhưng Thiên hoàng Go-Daigo có thể đã thực hiện lễ cầu này với hy vọng tạo ra một tình thế thuận lợi cho việc kế vị ngôi vua. Cụ thể, ông có thể đã mong đợi sự ra đời của một hoàng tử thuộc nhánh Jimyōin để thay đổi cục diện kế thừa ngai vàng. Việc kéo dài quá mức các nghi lễ cầu nguyện sinh con đã gây ra sự nghi ngờ từ Mạc phủ, khiến Mạc phủ bắt đầu tăng cường áp lực buộc Go-Daigo phải nhường ngôi cho Hoàng tử Kazuhito. Những yếu tố này đã thúc đẩy Go-Daigo chuyển sang ý định lật đổ Mạc phủ.
Thiên hoàng Go-Daigo, cùng với các cận thần như Hino Toshimoto và Monkan-bō Kōshin, đã bắt đầu xúc tiến kế hoạch lật đổ Mạc phủ một cách chính thức, dẫn đến sự bùng nổ Chiến tranh Genkō.
Diễn biến > Trận chiến tại núi Kasagi

Vào ngày 5 tháng 6 năm 1331 (năm Gentoku thứ 3, ngày 29 tháng 4 âm lịch), kế hoạch lật đổ Mạc phủ của Thiên hoàng Go-Daigo bị phát hiện do cận thần Yoshida Sadafusa mật báo cho quan phủ Thám Đề Rokuhara. Ngay sau đó, Mạc phủ Kamakura đã lập tức hành động và phái binh sĩ đến hoàng cung. Thiên hoàng Go-Daigo cải trang thành phụ nữ để trốn khỏi cung điện và giả vờ đi về phía núi Hiei, nhưng thực chất lại tập hợp quân đội tại núi Kasagi thuộc tỉnh Yamashiro. Phản ứng trước cuộc khởi nghĩa này, Hoàng tử Moriyoshi, con trai của Thiên hoàng Go-Daigo, và Kusunoki Masashige từ tỉnh Kawachi cũng lần lượt khởi binh.
Mạc phủ đã phái quân đội đến bao vây núi Kasagi. Trong đội quân chinh phạt này có những nhân vật như Hōjō Sadanao, Hōjō Sadafuyu, Ashikaga Takauji, và Nitta Yoshisada. Vào tháng 9 cùng năm, núi Kasagi đã bị chiếm và Thiên hoàng Go-Daigo bị bắt giữ (sự kiện này gọi là "trận chiến núi Kasagi"). Tuy nhiên, trận chiến tại thành Shimo Akasaka, nơi Kusunoki Masashige phòng thủ, đã trở thành một cuộc chiến đầy khó khăn đối với quân đội Mạc phủ.
Diễn biến > Trận chiến thành Akasaka

Kusunoki Masashige đã sử dụng nhiều chiến thuật đặc biệt để chống lại quân đội Mạc phủ. Để đối phó với quân địch trèo tường thành, ông đã thả những khúc gỗ lớn từ trên cao xuống, đổ nước sôi lên quân địch và phá hủy bức tường kép để làm tổn thương quân địch, khiến quân đội Mạc phủ chịu nhiều thiệt hại. Tuy nhiên, Kusunoki Masashige hiểu rằng một cuộc chiến lâu dài sẽ không thể kéo dài mãi, và ông nhận ra rằng việc phòng thủ thành sẽ không thể duy trì lâu dài.
Cuối cùng, Kusunoki Masashige đã thực hiện một kế hoạch táo bạo, đốt cháy thành Shimo Akasaka và giả vờ tự sát để đánh lừa quân Mạc phủ, sau đó ông trốn thoát. Mặc dù quân đội Mạc phủ giành chiến thắng tạm thời trong trận chiến này, Kusunoki Masashige đã chuẩn bị sẵn sàng để tiếp tục cuộc kháng chiến chống lại Mạc phủ.
Diễn biến > Bắt giữ Thiên hoàng Go-Daigo

Thiên hoàng Go-Daigo cùng với cận thần Chigusa Tadaaki bị bắt giữ bởi Mạc phủ, và Hoàng tử Kōgon thuộc nhánh Jimyōin đã được lập lên ngôi. Niên hiệu cũng được đổi thành "Shōkei" (Chính Khánh). Vào năm Genkō thứ 2 /Shōkei nguyên niên (1332), những người trung thành với Thiên hoàng Go-Daigo như Hino Toshimoto, Kitabatake Tomoyuki, Hino Suketomo bị xử tử, và Thiên hoàng Go-Daigo cũng bị lưu đày đến đảo Oki. Điều này tạm thời làm cho phong trào lật đổ Mạc phủ bị đàn áp.
Mặc dù vào thời điểm đó, phong trào lật đổ Mạc phủ tưởng chừng đã bị dập tắt, nhưng các lực lượng chống đối như Hoàng tử Moriyoshi và Kusunoki Masashige vẫn tiếp tục hoạt động, và sau đó, cuộc nổi dậy Genkō lại bùng nổ.
Diễn biến > Trận chiến thành Chihaya

Sau khi Thiên hoàng Go-Daigo bị lưu đày đến đảo Oki, Hoàng tử Moriyoshi và tướng quân Kusunoki Masashige vẫn tiếp tục ẩn náu, chờ đợi cơ hội để tiến hành lật đổ Mạc phủ. Kusunoki Masashige đã nổi dậy tại thành Chihaya nằm ở núi Kongō thuộc tỉnh Kawachi, trong khi Hoàng tử Moriyoshi cũng nổi dậy tại Yoshino và ban hành chiếu chỉ kêu gọi lật đổ Mạc phủ. Vào cuối năm Genkō thứ 2/Shōkei nguyên niên (1332), Kusunoki đã chiếm lại thành Akasaka, và đến năm Genkō thứ 3/Shōkei thứ 2 (1333), ông đánh bại quân đội của Thám Đề Rokuhara tại Tennōji ở tỉnh Settsu, đẩy mạnh phong trào chống Mạc phủ.
Để đối phó, Mạc phủ đã cử một đội quân lớn do anh em Hōjō Ietoki và Hōjō Takanao, cùng với Hōjō Munenori, dẫn đầu. Đầu tiên, quân đội Mạc phủ tấn công thành Akasaka Thượng do đồng minh của Kusunoki là Hirano Shigeyoshi và em trai của Kusunoki, Kusunoki Masasue, bảo vệ. Thành này có phòng thủ vững chắc, gây khó khăn cho quân Mạc phủ, nhưng cuối cùng Hirano Shigeyoshi đã phải đầu hàng sau khi bị cắt đứt nguồn nước. Tại Yoshino, Hoàng tử Moriyoshi cũng bị đánh bại.
Lúc này, lực lượng Kusunoki Masashige chỉ còn lại một đội quân nhỏ đang cố thủ tại thành Chihaya. Tuy nhiên, Kusunoki đã sử dụng các chiến thuật thông minh để làm rối loạn quân đội Mạc phủ, chẳng hạn như tạo ra những hình nộm mặc giáp để đánh lạc hướng địch. Quân Mạc phủ cố gắng cắt đứt nguồn nước của thành, nhưng trong thành đã có sẵn nguồn nước nên kế hoạch này không thành công.
Kusunoki còn cho một số binh lính ra khỏi thành để tấn công bất ngờ quân Mạc phủ, cướp cờ của họ và treo lên thành để chế giễu, nâng cao tinh thần quân lính. Bằng những chiến thuật này, Kusunoki Masashige đã bảo vệ thành Chihaya suốt 90 ngày chống lại một đội quân lớn Mạc phủ.
Việc quân đội Mạc phủ không thể chiếm được thành Chihaya lan truyền khắp cả nước, làm tăng cường phong trào chống Mạc phủ. Nhiều samurai vốn đã có sẵn bất mãn với Mạc phủ ở khắp các vùng bắt đầu hưởng ứng phong trào lật đổ của Thiên hoàng Go-Daigo, mở rộng cuộc nổi dậy trên toàn quốc. Trận chiến tại thành Chihaya đã trở thành một trong những nguyên nhân dẫn đến sự sụp đổ Mạc phủ Kamakura.
Diễn biến > Chiến lược tấn công Rokuhara

Tại tỉnh Harima, Akamatsu Norimura (còn được gọi là Enshin) đã khởi binh và tập hợp những người ủng hộ Thiên hoàng Go-Daigo để tiến quân về Kyoto. Thấy tình hình như vậy, vào tháng hai nhuận, Thiên hoàng Go-Daigo đã nhận được sự trợ giúp từ Nawa Nagatoshi để thoát khỏi đảo Oki và đến vùng núi Senjō thuộc tỉnh Hōki. Tại đây, Thiên hoàng Go-Daigo đã ban hành chiếu chỉ kêu gọi lật đổ Mạc phủ và phát động phong trào chống lại Mạc phủ Kamakura trên toàn quốc. Sự kiện này được biết đến với tên gọi "Trận núi Senjō".
Để đối phó, Mạc phủ Kamakura đã cử Ashikaga Takauji và Hōjō Takaie làm viện binh để tiêu diệt Thiên hoàng Go-Daigo. Tuy nhiên, vào ngày 27 tháng 4, Hōjō Takaie bị Akamatsu Norimura giết chết. Sau đó, Ashikaga Takauji quyết định phản bội Mạc phủ và quay sang chống lại họ. Takauji đã khởi binh tại đền Yawata Shinomura ở tỉnh Tanba, chuyển sang phe chống Mạc phủ.
Vào ngày 7 tháng 5, Ashikaga Takauji, phối hợp với Sasaki Takauji và Akamatsu Norimura, đã tấn công và đánh bại Thám Đề Rokuhara tại Kyoto. Với chiến thắng này, Kyoto rơi vào tay phe Thiên hoàng Go-Daigo, và Thám Đề Rokuhara, căn cứ Mạc phủ Kamakura tại Kyoto, đã hoàn toàn bị tiêu diệt. Các chỉ huy Thám Đề Rokuhara thuộc họ Hōjō như Hōjō Nakatoki và Hōjō Tokimasu đã cố gắng trốn về miền Đông, nhưng vào ngày 9 tháng 5, họ bị dồn đến tình thế tự sát tại chùa Renge-ji ở tỉnh Ōmi.
Sau sự sụp đổ của Thám Đề Rokuhara, Thiên hoàng Kōgon, Thượng hoàng Go-Fushimi và Thượng hoàng Hanazono đều bị bắt giữ, và Kyoto hoàn toàn nằm dưới sự kiểm soát của phe Thiên hoàng Go-Daigo. Thám Đề Rokuhara sụp đổ đã đánh dấu một bước ngoặt quan trọng, làm suy yếu nghiêm trọng quyền lực Mạc phủ Kamakura và góp phần thúc đẩy phong trào lật đổ Mạc phủ.