stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Chaetodon vagabundus
Mô tả

C. vagabundus có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 23 cm. Cơ thể có màu trắng với các sọc chéo màu đen xếp thành kiểu hình chữ V. Một vệt đen lớn từ gáy băng xuống mắt. Phần trán giữa hai mắt có các vạch sọc cam. Phía thân sau có một dải đen bao quanh cuống đuôi, lan rộng dọc theo gốc vây lưng và một phần vây hậu môn; hai vây này có màu vàng tươi với dải viền ngoài màu xanh lam (vây lưng) và vàng lục (vây hậu môn). Vây bụng màu trắng. Vây ngực trong suốt. Vây đuôi vàng với một dải đen ở giữa; rìa sau trong suốt (dải viền sát phía trong màu đen).
Số gai ở vây lưng: 13; Số tia vây ở vây lưng: 23–25; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 19–22; Số tia vây ở vây ngực: 14–15; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5; Số vảy đường bên: 34–40.
Chaetodon decussatus, một loài chồng lấn phạm vi với C. vagabundus ở Ấn Độ Dương, có kiểu hình khá giống nhau. Vây lưng của C. decussatus hoàn toàn là màu đen, và màu đen này lan rộng xuống phần lớn vây hậu môn. Còn ở Chaetodon pictus (trước đây được xem là đồng nghĩa với C. vagabundus), vệt đen ở đầu và thân sau nối liền với nhau qua phần lưng tạo thành một dải đen hình móng ngựa, và các vạch đen giữa vây đuôi của C. vagabundus được thay thế bằng các dải màu nâu đỏ ở C. pictus.
Lai tạp

C. vagabundus được ghi nhận là có thể ghép cặp khác loài với Chaetodon auriga và C. decussatus; ngoài ra, cá thể mang kiểu màu trung gian giữa C. vagabundus và Chaetodon rafflesii cũng đã được bắt gặp trong tự nhiên. C. vagabundus cũng có quan hệ gần nhất với hai loài C. auriga và C. decussatus dựa theo kết quả phân tích phát sinh chủng loại phân tử.
Sinh thái học

C. vagabundus là loài ăn tạp, thức ăn của chúng bao gồm tảo và một số loài thủy sinh không xương sống. Loài này đôi khi cũng ăn các polyp san hô nhưng đây không phải thức ăn chính của chúng. Ở rạn san hô Great Barrier, rất ít ăn san hô nhưng ăn chủ yếu những con mồi nhỏ trên chất nền không phải san hô.
Thương mại

C. vagabundus là một loài thường được xuất khẩu trong ngành thương mại cá cảnh.
Các vạch cam trên trán và mõm của C. vagabundus
C. vagabundus
Mutia

| Đô thị Mutia> Vị trí |
| --- | --- |
Bản đồ của Zamboanga del Norte với vị trí của MutiaBản đồ của Zamboanga del Norte với vị trí của Mutia
Chính quyền
Vùng: Tây Mindanao (Vùng IX)
Tỉnh: Zamboanga del Norte
Huyện: Huyện thứ nhất Zamboanga del Norte
Các Barangay: 16
Cấp:: đô thị hạng 6
Thị trưởng: 
Số liệu thống kê
Dân số      Tổng:   9.806 (2000)
Toạ độ: 8 26' B 123 28'
Mutia là một đô thị hạng 6 ở tỉnh Zamboanga del Norte, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2000, đô thị này có trong 9.806 người trong 1.889 hộ.
Các đơn vị hành chính

Mutia, về mặt hành chính, được chia thành 16 barangays.
| --- | --- |
 Alvenda  Buenasuerte  Diland  Diolen  Head Tipan  New Casul  New Siquijor  Newland :  Paso Rio  Poblacion  San Miguel  Santo Tomas  Tinglan  Totongon  Tubac  Unidos
Ophiogomphus spinicornis

| Ophiogomphus spinicornis |
| --- | --- |
Ophiogomphus spinicornis
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Odonata
Họ (familia): Gomphidae
Chi (genus): Ophiogomphus
Loài (species): O. spinicornis
Danh pháp hai phần
Ophiogomphus spinicornis (Selys, 1878) 
Ophiogomphus spinicornis là loài chuồn chuồn trong họ Gomphidae. Loài này được Selys mô tả khoa học đầu tiên năm 1878.
Chú thích

↑  “spinicornis”. World Odonata List. Bản gốc lưu trữ ngày 28 tháng 8 năm 2010. Truy cập ngày 17 tháng 6 năm 2013.
Ptilinopus cinctus

| Ptilinopus cinctus> Tình trạng bảo tồn |
| --- | --- |
 Ít quan tâm  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Aves
Bộ (ordo): Columbiformes
Họ (familia): Columbidae
Chi (genus): Ptilinopus
Loài (species): P. cinctus
Danh pháp hai phần
Ptilinopus cinctus
Ptilinopus cinctus là một loài chim trong họ Columbidae.
Chú thích

↑  Clements, J. F.; Schulenberg, T. S.; Iliff, M. J.; Wood, C. L.; Roberson, D.; Sullivan, B.L. (2012). “The eBird/Clements checklist of birds of the world: Version 6.7”. Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.
Hyophila propagulifera

| Hyophila propagulifera> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Bryophyta
Lớp (class): Bryopsida
Bộ (ordo): Pottiales
Họ (familia): Pottiaceae
Chi (genus): Hyophila
Loài (species): H. propagulifera
Danh pháp hai phần
Hyophila propagulifera Brotherus, 1899 
Hyophila propagulifera là một loài Rêu trong họ Pottiaceae. Loài này được Broth. mô tả khoa học đầu tiên năm 1899.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Hyophila propagulifera”. Truy cập ngày 19 tháng 8 năm 2013.
Elbeyi, Vezirköprü

| Elbeği |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
ElbeğiVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Samsun
Huyện: Vezirköprü
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 230 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Elbeği là một xã thuộc huyện Vezirköprü, tỉnh Samsun, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2010 là 230 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Samsun”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Bản gốc lưu trữ ngày 20 tháng 8 năm 2014. Truy cập ngày 16 tháng 9 năm 2012.
Cheumatopsyche tanidai

| Cheumatopsyche tanidai> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Trichoptera
Họ (familia): Hydropsychidae
Chi (genus): Cheumatopsyche
Loài (species): C. tanidai
Danh pháp hai phần
Cheumatopsyche tanidai J Olah & KA Johanson, 2008 
Cheumatopsyche tanidai là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.
Oncocephala insignis

| Oncocephala insignis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Chrysomelidae
Chi (genus): Oncocephala
Loài (species): O. insignis
Danh pháp hai phần
Oncocephala insignis Gestro, 1899 
Oncocephala insignis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Gestro miêu tả khoa học năm 1899.
Chú thích

↑  Chrysomelidae in Synopsis of the described Coleoptera of the World ngày 13 tháng 12 năm 2008
Mahura accola

| Mahura accola> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Agelenidae
Chi (genus): Mahura
Loài (species): M. accola
Danh pháp hai phần
Mahura accola R.R.Forster & Wilton, 1973 
Mahura accola là một loài nhện trong họ Agelenidae.
Loài này thuộc chi Mahura. Mahura accola được miêu tả năm 1973 bởi Raymond Robert Forster & Wilton.
Chú thích

↑  Platnick, Norman I. (2010): The world spider catalog, version 10.5. American Museum of Natural History.
Centrosema acutifolium

| Centrosema acutifolium> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Fabales
Họ (familia): Fabaceae
Chi (genus): Centrosema
Loài (species): C. acutifolium
Danh pháp hai phần
Centrosema acutifolium Benth. 
Centrosema acutifolium là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được Benth. miêu tả khoa học đầu tiên.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Centrosema acutifolium”. Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2013.
Dobrun

| Dobrun |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
 

DobrunVị trí ở România
Quốc gia:  România
Hạt: Olt
Thủ phủ: Dobrun 
Dân số (2002)
 • Tổng cộng: 3.487 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Mã bưu chính: 237150 
Dobrun là một xã thuộc hạt Olt, România. Dân số thời điểm năm 2002 là 3487 người.
Chú thích

↑  “Communes of Romania” (bằng tiếng Anh). statoids.com. Truy cập ngày 14 tháng 6 năm 2012.
Hypnum nipponense

| Hypnum nipponense> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Bryophyta
Lớp (class): Bryopsida
Phân lớp (subclass): Bryidae
Bộ (ordo): Hypnales
Họ (familia): Hypnaceae
Chi (genus): Hypnum
Loài (species): H. nipponense
Danh pháp hai phần
Hypnum nipponense (Besch.) Schimp., 1894 
Hypnum nipponense là một loài Rêu trong họ Hypnaceae. Loài này được (Besch.) Schimp. mô tả khoa học đầu tiên năm 1894.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Hypnum nipponense”. Truy cập ngày 10 tháng 8 năm 2013.
Endiandra wrayi

| Endiandra wrayi> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Magnoliidae
Bộ (ordo): Laurales
Họ (familia): Lauraceae
Chi (genus): Endiandra
Loài (species): E. wrayi
Danh pháp hai phần
Endiandra wrayi Gamble, 1910 
Endiandra wrayi là loài thực vật có hoa trong họ Nguyệt quế. Loài này được Gamble miêu tả khoa học đầu tiên năm 1910.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Endiandra wrayi”. Truy cập ngày 14 tháng 6 năm 2013.
Hyperectis

| Hyperectis |
| --- | --- |

Phân loại khoa học 
Vực:: Eukaryota
Giới:: Animalia
Ngành:: Arthropoda
Lớp:: Insecta
Bộ:: Lepidoptera
Họ:: Crambidae
Phân họ:: Spilomelinae
Chi:: Hyperectis Meyrick, 1904

Hyperectis là một chi bướm đêm thuộc họ Crambidae.
Các loài

Hyperectis apicalis Hampson, 1912
Hyperectis dioctias Meyrick, 1904
Chú thích

↑  “GlobIZ search”. Global Information System on Pyraloidea. Truy cập ngày 11 tháng 10 năm 2011.
Oligosoma suteri

| Oligosoma suteri |
| --- | --- |

Tình trạng bảo tồn
 Sắp nguy cấp  (IUCN 2.3)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Reptilia
Bộ (ordo): Squamata
Phân bộ (subordo): Lacertilia
Họ (familia): Scincidae
Chi (genus): Oligosoma
Loài (species): O. suteri
Danh pháp hai phần
Oligosoma suteri (Boulenger, 1906) 
 
Oligosoma suteri là một loài thằn lằn trong họ Scincidae. Loài này được Boulenger mô tả khoa học đầu tiên năm 1906.
Mahura bainhamensis

| Mahura bainhamensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Agelenidae
Chi (genus): Mahura
Loài (species): M. bainhamensis
Danh pháp hai phần
Mahura bainhamensis R.R.Forster & Wilton, 1973 
Mahura bainhamensis là một loài nhện trong họ Agelenidae.
Loài này thuộc chi Mahura. Mahura bainhamensis được miêu tả năm 1973 bởi Raymond Robert Forster & Wilton.
Chú thích

↑  Platnick, Norman I. (2010): The world spider catalog, version 10.5. American Museum of Natural History.
Lại Cung

| Lại Cung> Thông tin cá nhân |
| --- | --- |
Sinh: không rõ
Giới tính: nam
Nghề nghiệp: chính khách
Quốc tịch: Đông Hán
x • t • 
Lại Cung (giản thể: 赖恭; phồn thể: 賴恭; bính âm: Lài Gōng; ? - 223?), không rõ tên tự, là quan viên nhà Quý Hán thời Tam Quốc trong lịch sử Trung Quốc.
Cuộc đời

Lại Cung quê ở quận Linh Lăng, Kinh Châu, tính cách trung dũng, cương trực, tài khí bất phàm, trọng nghĩa khí, được khen là bậc túc sĩ, ra làm quan cho Kinh Châu mục Lưu Biểu.
Khoảng sau năm 203, thứ sử Giao Châu Trương Tân bị thuộc hạ là Khu Cảnh giết chết. Lưu Biểu muốn can thiệp vào Giao Châu, phong Lại Cung làm thứ sử, lại lấy Ngô Cự làm thái thú quận Thương Ngô. Lại Cung cùng đi với Ngô Cự. Trên đường đến trị sở, Cung với Cự bất hòa, cho quân đánh nhau. Cuối cùng, Lại Cung thất bại, phải chạy về Linh Lăng.
Năm 208, Lưu Bị làm chủ Kinh Nam. Lại Cung theo về với Lưu Bị (không rõ trước hay sau trận Xích Bích), được phong chức Trấn viễn tướng quân.
Năm 219, sau chiến thắng Hán Trung, Lại Cung cùng Mã Siêu, Hứa Tĩnh, Bàng Hi, Xạ Viện, Gia Cát Lượng, Quan Vũ, Trương Phi, Hoàng Trung, Pháp Chính, Lý Nghiêm hơn 120 người dâng biểu xin Lưu Bị xưng Hán Trung vương. Lưu Bị xưng vương, phong Lại Cung giữ chức Thái thường khanh, sau lại thăng chức Thái thường.
Năm 220, Tào Phi cướp ngôi nhà Hán, xưng đế lập ra triều Tào Ngụy. Lại Cung theo Gia Cát Lượng dâng lời mong Lưu Bị xưng đế để nối ngôi nhà Hán. Năm 221, Lưu Bị chính thức lên ngôi, tức Hán Chiêu Liệt Đế, cất quân đánh Tôn Quyền để báo thù cho Quan Vũ, không may bị Lục Tốn đánh bại. Trong chiến dịch này, Lại Cung ở lại đất Thục.
Năm 223, Chiêu Liệt Đế băng, Lại Cung đề nghị hợp táng Chiêu Liệt đế với Hoàng Tư phu nhân, được triều thần đồng ý. Khi Hậu Chủ lên ngôi, lấy Vương Mưu giữ chức Thái thường thay Cung. Khả năng Lại Cung mất lúc này.
Gia đình

Lại Quăng (賴厷), con trai của Lại Cung, giữ chức Tây tào lệnh sử thuộc phủ thừa tướng. Năm 227, thừa tướng Gia Cát Lượng dẫn quân ra Hán Trung, chuẩn bị Bắc phạt. Quăng đi theo, giúp thừa tướng quản lý tiền đồn quan trọng này. Lại Quăng chết khi còn trẻ, khiến Gia Cát Lượng vô cùng thương tiếc, viết thư cho Trương Duệ, Tưởng Uyển rằng: Lệnh sử tổn thất Lại Quăng, duyện thuộc mất đi Dương Ngung, là tổn thất lớn của triều đình a.
Trong văn hóa

Trong tiểu thuyết Tam quốc diễn nghĩa, Lại Cung xuất hiện ở hồi 80, giữ chức Thái thường khanh, cùng các đại thần thỉnh cầu Lưu Bị đăng cơ. Nhưng trong một số phiên bản, tên của Lại Cung bị viết sai thành Lại Trung.
Chú thích

↑  Trị sở nay thuộc Vĩnh Châu, Hồ Nam.
1 2 3 4 5  Trần Thọ, Bùi Tùng Chi chú, Tam quốc chí, Thục thư, quyển 15, Đặng Trương Tông Dương truyện.
↑  Trần Thọ, Bùi Tùng Chi chú, Tam quốc chí, Ngô thư, quyển 4, Lưu Do Thái Sử Từ Sĩ Nhiếp truyện.
↑  Ngô Sĩ Liên (chủ biên), Đại Việt sử ký toàn thư, Ngoại kỷ, quyển 3, Sĩ vương kỷ.
1 2  Trần Thọ, Bùi Tùng Chi chú, Tam quốc chí, Thục thư, quyển 2, Tiên chủ truyện.
↑  Trần Thọ, Bùi Tùng Chi chú, Tam quốc chí, Thục thư, quyển 4, Nhị chủ phi tử truyện.
↑  La Quán Trung, Tam quốc diễn nghĩa, hồi 80, Tào Phi bỏ Hiến Đế, cướp vận Viêm Lưu; Hán vương lên ngôi rồng, nối dòng đại thống.
Centroscelis centroscelisvogeli

| Centroscelis Centroscelisvogeli> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Chrysomelidae
Chi (genus): Centroscelis
Loài (species): C. Centroscelisvogeli
Danh pháp hai phần
Centroscelis Centroscelisvogeli Daccordi, 1983 
Centroscelis Centroscelisvogeli là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Daccordi miêu tả khoa học năm 1983.
Chú thích

↑  Chrysomelidae in Synopsis of the described Coleoptera of the World ngày 13 tháng 12 năm 2008
Hystricia caliginosa

| Hystricia caliginosa> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Diptera
Họ (familia): Tachinidae
Chi (genus): Hystricia
Loài (species): H. caliginosa
Danh pháp hai phần
Hystricia caliginosa
Hystricia caliginosa là một loài ruồi trong họ Tachinidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 20 tháng 6 năm 2014.
↑  James E. O’Hara WORLD GENERA OF THE TACHINIDAE (DIPTERA) AND THEIR REGIONAL OCCURRENCE; Version 7; 10 december 2012
Onocephala tepahi

| Onocephala tepahi> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Onocephala
Loài (species): O. tepahi
Danh pháp hai phần
Onocephala tepahi Dillon & Dillon, 1946 
Onocephala tepahi là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Qua lâu

| Qua lâu |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Cucurbitales
Họ (familia): Cucurbitaceae
Chi (genus): Trichosanthes
Loài (species): T. kirilowii
Danh pháp hai phần
Trichosanthes kirilowii Maxim. 
Danh pháp đồng nghĩa
 Trichosanthes japonica Regel
Qua lâu hay còn gọi bạc bát, dưa trời (danh pháp khoa học: Trichosanthes kirilowii) là một loài thực vật có hoa trong họ Cucurbitaceae. Loài này được Maxim. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1859.
Chú thích

↑  “Trichosanthes kirilowii Maxim”. NPGS / GRIN. Bản gốc lưu trữ ngày 18 tháng 2 năm 2009. Truy cập ngày 26 tháng 2 năm 2012.
↑  The Plant List (2010). “Trichosanthes kirilowii”. Truy cập ngày 13 tháng 9 năm 2013.[liên kết hỏng]
Mylabris coeruleomaculata

| Mylabris coeruleomaculata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Meloidae
Chi (genus): Mylabris
Loài (species): M. coeruleomaculata
Danh pháp hai phần
Mylabris coeruleomaculata Redtenbacher, 1843 
Mylabris coeruleomaculata là một loài bọ cánh cứng trong họ Meloidae. Loài này được L. Redtenbacher miêu tả khoa học năm 1843.
Chú thích

↑  Meloidae in Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Cheumatopsyche thaba

| Cheumatopsyche thaba> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Trichoptera
Họ (familia): Hydropsychidae
Chi (genus): Cheumatopsyche
Loài (species): C. thaba
Danh pháp hai phần
Cheumatopsyche thaba Mosely, 1948 
Cheumatopsyche thaba là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Loài này komt voor in het Afrotropisch en het vùng cổ bắc giới.
Mitsubishi F-1

| Mitsubishi F-1 |
| --- | --- |
F-1 tại căn cứ Iwakuni
Kiểu: Máy bay tiêm kích
Hãng sản xuất: Mitsubishi Heavy Industries, Fuji Heavy Industries
Chuyến bay đầu tiên: Ngày 3 tháng 6 năm 1975
Được giới thiệu: Tháng 4 năm 1978
Khách hàng chính:  Lực lượng Phòng vệ trên không Nhật Bản
Số lượng sản xuất: 77
Mitsubishi F-1 là một loại máy bay phản lực tiêm kích của Lực lượng Phòng vệ trên không Nhật Bản (JASDF) và là máy bay chiến đấu đầu tiên do Nhật Bản tự nghiên cứu, phát triển kể từ khi Chiến tranh thế giới II kết thúc. Mitsubishi Heavy Industries và Fuji Heavy Industries đã cùng hợp tác để phát triển F-1. Mitsubishi F1 có chuyến bay đầu tiên vào năm 1977 và được đưa vào trang bị của JASDF cùng năm. Năm 2006, Mitsubishi F-1 được ngừng hoạt động hoàn toàn trong JASDF, thay vào đó là Mitsubishi F-2. Như vậy, từ khi bắt đầu đưa vào sử dụng đến khi nghỉ hưu, trong suốt 28 năm, chiếc Mitsubishi F-1 chưa từng tham gia vào những hoạt động tác chiến trên chiến trường.
Lịch sử phát triển > Kế hoạch máy bay huấn luyện siêu thanh

Tháng 8 năm 1967, Mitsubishi Heavy Industries (MHI) của Nhật Bản bắt tay vào thiết kế mẫu máy bay đa năng mới. Theo yêu cầu, mẫu máy bay mới này sẽ thay thế các máy bay chiến đấu và huấn luyện của Mỹ được trang bị cho Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản khi đó. Tháng 10 năm 1968, Mitsubishi khởi động việc thiết kế mô hình thực loại máy bay huấn luyện 2 chỗ ngồi. Tới tháng 1 năm 1969, mô hình này được hoàn tất.
Tháng 3 năm 1970, JASDF đã quyết định ký hợp đồng với MHI chế tạo hai chiếc máy bay để đưa vào thử nghiệm. Đúng một năm sau, các cuộc thử nghiệm về thông số máy bay được hoàn tất, và tới tháng 4 năm 1971, mẫu thử nghiệm đầu tiên được Mitsubishi hoàn tất. Người phụ trách công tác thiết kế mẫu máy bay này là Kỹ sư trưởng K. Ikeda.
Sau các cuộc thử nghiệm thành công trên mặt đất, mẫu máy bay mới do MHI chế tạo theo đơn đặt hàng của JASDF được đặt tên là XT-2. Mẫu máy bay này sau đó đã thực hiện thành công chuyến bay đầu tiên vào ngày 2 tháng 12 năm 1971.
Bắt đầu thứ tháng 3 năm 1975, Nhật Bản đã cho sản xuất hàng loạt mẫu máy bay mới này với tên gọi Mitsubishi T-2. Để dây chuyền sản xuất hàng loạt của T-2 đi vào hoạt động, Nhật Bản đã phải nhập khẩu một phần đáng kể các bộ phận, chi tiết và linh kiện từ nước ngoài, trong đó có động cơ R.B.172 D.260-50 Adour của Rolls-Roys do Ishikawajima-Harima Heavy Industries (IHI) sản xuất theo giấy phép. Từ năm 1975 đến năm 1988, đã có 90 chiếc T-2 được xuất xưởng, trong đó có 28 chiếc chuyên dùng cho huấn luyện T-2Z và 62 chiếc chiến đấu - huấn luyện T-2K.
Lịch sử phát triển > Kế hoạch máy bay tiêm kích - bom

Quá trình phát triển của Mitsubishi F-1 bắt đầu vào ngày 7 tháng 2 năm năm 1972 khi JASDF công bố kế hoạch chế tạo mô hình máy bay chiến đấu tấn công mới dựa trên nguyên mẫu máy bay huấn luyện T-2 (Dự án FS-T2), nhằm mục đích thay thế phi đội F-86 Sabres đã quá lạc hậu. Các kỹ sư của MHI đã tiến hành thiết kế lại chiếc T-2 để phù hợp với các yêu cầu của JASDF. Các sửa đổi bao gồm:
- Loại bỏ buồng lái phía sau, không gian trống được dùng để chứa hệ thống thiết bị điện tử.
- Lắp đặt kính chắn gió một mảnh mới có độ dày lớn nhằm đề phòng chim chóc lao vào.
- Hệ thống điều khiển hỏa lực (FCS).
- Cải tiến hệ thống vũ khí.
- Hệ thống dẫn đường quán tính.
- Hệ thống radar nhận diện cảnh báo (RHAWS).
- Thiết bị đo độ cao.
Hợp đồng mua hai nguyên mẫu đầu tiên đã được ký kết vào năm 1973. Năm 1974, phía MHI đã chuyển giao cho JASDF hai chiếc FS-T2 để tiến hành thử nghiệm. Chiếc FS-T2 đầu tiên mang số hiệu 107 thực hiện chuyến bay thử lần đầu vào ngày 3 tháng 6 năm 1975. Ngày 7 tháng 6 năm 1975, chiếc thứ hai mang số hiệu 106 cũng được đưa vào thử nghiệm. Ngày 12 tháng 11 năm 1976, cả hai chiếc 106 và 107 được tiến hành bắn thử tất cả loại vũ khí được trang bị. Thông qua các cuộc thử nghiệm, các chuyên viên của Trung tâm nghiên cứu Bộ Quốc phòng Nhật (TRDI) đã tiến hành xác định, kiểm tra tất cả mọi đặc tính cần thiết và các hệ thống của máy bay, tổ hợp thiết bị trên khoang và các vũ khí.
F-1 được đưa vào sản xuất hàng loạt vào ngày 25 tháng 2 năm 1977. Chiếc đầu tiên được hoàn thành và bay thử vào ngày 16 tháng 6 năm 1977. Tháng 4 năm 1978, 18 chiếc F-1 đã được đưa vào biên chế của JASDF. Ban đầu, kế hoạch của Nhật Bản là sản xuất 160 chiếc F-1, nhưng điều kiện về ngân sách khiến số lượng bị cắt giảm xuống còn 77 chiếc. Chi phí trung bình của F-1 là khoảng 2,6 tỷ yên cho mỗi máy bay. Chiếc F-1 cuối cùng được sản xuất vào tháng 8 năm 1987.
Toàn bộ 77 chiếc F-1 được biên chế thành ba phi đội, mỗi phi đội có 25 chiếc, có trụ sở chính tại Căn cứ không quân Misawa.
- Phi đội 03 được thành lập ngày 31 tháng 3 năm 1978.
- Phi đội 08 được thành lập ngày 29 tháng 2 năm 1980.
- Phi đội 06 được thành lập ngày 28 tháng 2 năm 1981.
Năm 1991 đến năm 1993, JASDF đã tiến hành Chương trình kéo dài thời hạn phục vụ cho F-1 (SLEP) nhằm kéo dài tuổi thọ của khung thân máy bay từ 3.500 giờ lên 4.000 giờ. Là một phần của SLEP, 70 chiếc F-1 đã được nâng cấp bằng cách lắp đặt hệ thống điện tử hàng không tiên tiến, thay thế nắp buồng lái vững chắc hơn và bổ sung khả năng ném bom dẫn đường XGCS.
Sáu chiếc F-1 cuối cùng đóng quân tại Căn cứ không quân Tsuiki tại tỉnh Fukuoka, miền Nam Nhật Bản, đã nghỉ hưu vào ngày 9 tháng 3 năm 2006, những chiếc máy bay này đã đạt đến giới hạn tuổi thọ của khung máy bay là 4.000 giờ. Hiện nay, những đơn vị vận hành F-1 đã chuyển sang sử dụng loại Mitsubishi F-2 (Nhật Bản/Mỹ cùng phát triển, dựa trên F-16C/D) hiện đại hơn.
Cấu tạo > Hình dáng sơ bộ

F-1 là loại máy bay chiến đấu một chỗ ngồi với kiểu thiết kế một tầng cánh, cánh cụp rộng thay đổi, được trang bị bộ ổn định xoay chiều và một cánh ổn định đuôi thẳng đứng. Khung máy bay được làm bằng hợp kim titan. Dù hãm đặt ở đuôi, phía trên vỏ động cơ. Bề ngoài của F-1 khá giống với loại máy bay SEPECAT Jaguar của Pháp/Anh.