stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
USS Mero (SS-378)
Thiết kế và chế tạo

Bài chi tiết: Balao (lớp tàu ngầm)
Thiết kế của lớp Balao được cải tiến dựa trên  tàu ngầm lớp Gato dẫn trước, là một kiểu tàu ngầm hạm đội có tốc độ trên mặt nước cao, tầm hoạt động xa và vũ khí mạnh để tháp tùng hạm đội chiến trận. Khác biệt chính so với lớp Gato là ở cấu trúc lườn chịu áp lực bên trong dày hơn, và sử dụng thép có độ đàn hồi cao (HTS: High-Tensile Steel), cho phép lặn sâu hơn đến 400 ft (120 m). Con tàu dài 311 ft 9 in (95,02 m) và có trọng lượng choán nước 1.526 tấn Anh (1.550 t) khi nổi và 2.424 tấn Anh (2.463 t) khi lặn. Chúng trang bị động cơ diesel dẫn động máy phát điện để cung cấp điện năng cho bốn động cơ điện, đạt được công suất 5.400 shp (4.000 kW) khi nổi và 2.740 shp (2.040 kW) khi lặn, cho phép đạt tốc độ tối đa 20,25 hải lý trên giờ (37,50 km/h) và 8,75 hải lý trên giờ (16,21 km/h) tương ứng. Tầm xa hoạt động là 11.000 hải lý (20.000 km) khi đi trên mặt nước ở tốc độ 10 hải lý trên giờ (19 km/h) và có thể hoạt động kéo dài đến 75 ngày.
Tương tự như lớp Gato dẫn trước, lớp Balao được trang bị mười ống phóng ngư lôi 21 in (530 mm), gồm sáu ống trước mũi và bốn ống phía phía đuôi tàu, chúng mang theo tối đa 24 quả ngư lôi. Vũ khí trên boong tàu gồm một hải pháo 4 inch/50 caliber, một khẩu pháo phòng không Bofors 40 mm nòng đơn và một khẩu đội Oerlikon 20 mm nòng đôi, kèm theo hai súng máy .50 caliber. Trên tháp chỉ huy, ngoài hai kính tiềm vọng, nó còn trang bị ăn-ten radar SD phòng không và SJ dò tìm mặt biển. Tiện nghi cho thủy thủ đoàn bao gồm điều hòa không khí, thực phẩm trữ lạnh, máy lọc nước, máy giặt và giường ngủ cho hầu hết mọi người, giúp họ chịu đựng cái nóng nhiệt đới tại Thái Bình Dương cùng những chuyến tuần tra kéo dài đến hai tháng rưỡi.
Mero được đặt lườn tại xưởng tàu của hãng Manitowoc Shipbuilding Company ở Manitowoc, Wisconsin vào ngày 22 tháng 7, 1944. Nó được hạ thủy vào ngày 17 tháng 1, 1945, được đỡ đầu bởi bà Henry G. Taylor, trở thành chiếc tàu ngầm cuối cùng được chế tạo tại Manitowoc. Nó được cho nhập biên chế cùng Hải quân Hoa Kỳ vào ngày 17 tháng 8, 1945 dưới quyền chỉ huy của Hạm trưởng, Trung tá Hải quân John H. Turner.
Lịch sử hoạt động > USS Mero

Mero lên đường vào ngày 25 tháng 8, 1945 cho chuyến đi chạy thử máy huấn luyện tại hồ Michigan, sau đó từ ngày 6 tháng 9 đến ngày 17 tháng 11, nó di chuyển khắp vùng Ngũ Đại Hồ, viếng thăm nhiều cảng bao gồm Detroit, Cleveland và Chicago. Nó đã neo đậu bên cạnh cầu Michigan Avenue, Chicago và mở ra cho khách tham quan như một phần của lễ hội nhân ngày Hải quân. Sau đó chiếc tàu ngầm được đưa lên một ụ nổi vào ngày 9 tháng 11, và được kéo đi băng qua sông Chicago và dọc theo sông Mississippi, đi đến New Orleans, Louisiana, vào ngày 29 tháng 11. Nó khởi hành vào ngày 6 tháng 12 để đi sang vùng kênh đào Panama, nơi nó hoạt động huấn luyện trong một tháng trước khi khởi hành đi sang khu vực Thái Bình Dương vào ngày 19 tháng 1, 1946.
Đi đến Trân Châu Cảng vào ngày 5 tháng 2, Mero hoạt động tại khu vực Hawaii cho đến ngày 22 tháng 2, khi nó lên đường quay trở về vùng bờ Tây. Đi đến San Francisco, California vào ngày 1 tháng 3, nó đi vào Xưởng hải quân Mare Island vào ngày 14 tháng 3 để chuẩn bị ngừng hoạt động, rồi được cho xuất biên chế vào ngày 15 tháng 6, 1946 và được đưa về Hạm đội Dự bị Thái Bình Dương, neo đậu tại Xưởng hải quân Mare Island.
Lịch sử hoạt động > TCG Hızırreis

Xem thêm: TCG Hızırreis
Được đưa ra khỏi thành phần dự bị vào đầu năm 1960, Mero được nâng cấp và trang bị ống hơi theo Chương trình Công suất đẩy dưới nước lớn hơn (GUPPY), giúp cải thiện đáng kể tốc độ lặn dưới nước và tầm xa hoạt động. Trong khuôn khổ Chương trình viện trợ quân sự, Mero được chuyển giao cho Thổ Nhĩ Kỳ vào ngày 20 tháng 4, 1960, và phục vụ cùng Hải quân Thổ Nhĩ Kỳ như là chiếc TCG Hızırreis (S 344), trở thành tàu chiến đầu tiên của Thổ Nhĩ Kỳ được đặt cái tên này, theo tên Đô đốc Ottoman Kurtoğlu Hızır Reis. Sau hành trình từ San Francisco về Istambul, Hızırreis nhập biên chế tại căn cứ hải quân Gölcük vào ngày 23 tháng 8, 1960.
Đến ngày 1 tháng 8, 1973, con tàu được chuyển quyền sở hữu cho Thổ Nhĩ Kỳ đồng thời rút tên khỏi danh sách Đăng bạ Hải quân Hoa Kỳ. TCG Hızırreis ngừng hoạt động vào năm 1977, và đến ngày 9 tháng 10, 1980 bị tháo dỡ để làm nguồn phụ tùng.
Yên Viên (thị trấn)

Đừng nhầm lẫn với xã Yên Viên cùng thuộc huyện Gia Lâm.
Yên Viên là một thị trấn thuộc huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội, Việt Nam.
Địa lý

Thị trấn nằm ở bờ bắc sông Đuống, cách trung tâm thành phố Hà Nội khoảng 11 km, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp xã Yên Viên và xã Đình Xuyên
Phía tây giáp huyện Đông Anh và xã Yên Viên
Phía nam giáp quận Long Biên với ranh giới là sông Đuống
Phía bắc giáp xã Yên Viên.
Thị trấn Yên Viên có diện tích là 0,97 km², dân số năm 2022 là 13.171 người, mật độ dân số đạt 13.606 người/km².
Lịch sử

Thị trấn Yên Viên trước kia thuộc xã Tiền Phong huyện Từ Sơn (nay là thành phố Từ Sơn), tỉnh Bắc Ninh.
Ngày 6 tháng 2 năm 1959, Bộ Nội vụ đã ban hành Nghị định số 33-NV. Theo đó, thành lập thị trấn Yên Viên và xã Yên Viên trên cơ sở toàn bộ xã Tiền Phong.
Ngày 20 tháng 4 năm 1961, Quốc hội ban hành Nghị quyết về việc sáp nhập thị trấn Yên Viên vào thành phố Hà Nội quản lý.
Ngày 31 tháng 5 năm 1961, Hội đồng Chính phủ ban hành số 78-CP. Theo đó, thị trấn Yên Viên thuộc huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội quản lý.
Ngày 27 tháng 1 năm 1965, Bộ Nội vụ ban hành Quyết định số 23-NV về việc 
sáp nhập phố Thanh Am thuộc xã Thượng Thanh vào thị trấn Yên Viên.
Ngày 13 tháng 10 năm 1982, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định số 173-HĐBT về việc thành lập thị trấn Đức Giang trên cơ sở điều chỉnh phố Thanh Am của thị trấn Yên Viên.
Giao thông

Thị trấn Yên Viên có Quốc lộ 1 cũ chạy qua và là điểm đầu của tuyến Quốc lộ 3. Các đường phố trên địa bàn thị trấn là đường Hà Huy Tập, đường Đình Xuyên, đường Thiên Đức và phố Phan Đăng Lưu.
Người nổi tiếng

Đỗ Hùng Dũng, cầu thủ bóng đá.
Chú thích

↑  Tổng cục Thống kê
1 2  UBND huyện Gia Lâm (2023). Đề án thành lập quận Gia Lâm và các phường thuộc quận Gia Lâm, thành phố Hà Nội. Gia Lâm, Hà Nội. tr. 113-114. Lưu trữ bản gốc ngày 12 tháng 8 năm 2023.
↑  “Nghị quyết về việc mở rộng thành phố Hà Nội”. Thư viện Pháp luật.
↑  “Quyết định số 78-CP năm 1961 chia các khu vực nội thành và ngoại thành của Thành phố Hà Nội”. Thư viện Pháp luật.
↑  “Quyết định 23-NV năm 196t của Bộ Nội Vụ về việc phê chuẩn việc sáp nhập phố Thanh Am thuộc xã Thượng Thanh, huyện Gia Lâm vào thị trấn Yên Viên, huyện Gia Lâm, ngoại thành Hà Nội”. Thư viện Pháp luật.
↑  “Quyết định số 173-HĐBT năm 1982 của Hội đồng Bộ trưởng về việc phân vạch địa giới một số phường và thị trấn thuộc thành phố Hà Nội”. Thư viện Pháp luật.
Thanh Khương

Thanh Khương là một phường thuộc thị xã Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh, Việt Nam.
Phường Thanh Khương nằm ở trung tâm vùng đất Dâu hay còn gọi là Luy Lâu, từng là thủ phủ của xứ Giao Châu (có thể gọi là kinh đô của Việt Nam thời Bắc thuộc), đồng thời là trung tâm Phật giáo lớn và cổ nhất của Việt Nam. Tại phường Thanh Khương có di chỉ thành Luy Lâu và di tích Phật giáo chùa Dâu.
Địa lý

Phường Thanh Khương nằm ở phía tây thị xã Thuận Thành, bên con sông cổ tên là sông Dâu, từng nối sông Hồng với sông Thái Bình. Phường có vị trí địa lý:
Phía đông giáp phường Gia Đông
Phía tây giáp phường Trí Quả và phường Hà Mãn
Phía nam giáp phường Hà Mãn và xã Nguyệt Đức
Phía bắc giáp xã Đình Tổ.
Phường Thanh Khương có diện tích 4,78 km², dân số năm 2022 là 8.908 người, mật độ dân số đạt 1.863 người/km². Trên địa bàn phường có Quốc lộ 17 chạy qua.
Hành chính

Phường Thanh Khương gồm các khu dân cư Thanh Hoài, Thanh Tương, Khương Tự, Đại Tự, Lũng Khê, Phố Dâu.
Lịch sử

Trước Cách mạng Tháng Tám năm 1945, địa bàn phường Thanh Khương hiện nay thuộc tổng Khương Tự, huyện Siêu Loại, phủ Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh. Năm 1948, chính quyền thành lập xã Hạnh Phúc trên cơ sở một số làng của tổng Khương Tự. Năm 1970, xã Hạnh Phúc đổi tên thành xã Thanh Khương.
Ngày 13 tháng 2 năm 2023, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 723/NQ-UBTVQH15 (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 10 tháng 4 năm 2023). Theo đó, thành lập thị xã Thuận Thành và thành lập phường Thanh Khương thuộc thị xã Thuận Thành trên cơ sở toàn bộ 4,78 km² diện tích tự nhiên, 8.908 người của xã Thanh Khương.
Giao thông

Phường Thanh Khương nằm ở vị trí trung tâm thị xã Thuận Thành, có quốc lộ 17 với 4 làn xe chạy qua. Giao thông khá thuận lợi, phường cách ngã tư Đông Côi (giao quốc lộ 38) 4 km, cách ngã tư Kiên Thành (giao quốc lộ 5) 9 km, cách chùa Bút Tháp 3 km theo tỉnh lộ 283, cách ngã tư Sủi (giao tỉnh lộ 179) 7 km, cách ngã tư Nghĩa Lộ (giao tỉnh lộ 385) 8 km theo con đường mới trải nhựa rộng rãi.
Hệ thống xe buýt: tuyến 204.
Kinh tế

Trước đây (khoảng 2010 trở về trước) thì chỉ một số ít ở khu vực phố Dâu (giáp chợ Dâu, cầu Dâu) có dịch vụ buôn bán. Kinh tế nông nghiệp chủ đạo, những lúc nông nhàn một bộ phận lớn người dân đi làm tại các thành phố lớn, làng nghề Bát Tràng, Minh Khai, làng nghề cây giống Trâu Quỳ, thợ xây dựng...
Ngày nay, các ngành dịch vụ phát triển nhanh chóng nhất là tại khu vực gần cầu Dâu, phố Dâu, ven quốc lộ 17, khu công nghiệp Khai Sơn với khá nhiều loại hình. Tốc độ đô thị hóa khá nhanh chóng, những con đường mới trải nhựa đến tận các thôn xóm trong phường.
Martin Lo

| Thông tin cá nhân |
| --- | --- | --- | --- |
Tên đầy đủ:  Martin Lò
Ngày sinh:  3 tháng 9, 1997 (27 tuổi)
Nơi sinh:  Rạch Giá, Kiên Giang, Việt Nam
Chiều cao:  1,65 m
Vị trí:  Tiền vệ
Thông tin đội
Đội hiện nay:  PVF-CAND
Số áo:  6
Sự nghiệp cầu thủ trẻ
Năm:  Đội
:  Western Sydney
Sự nghiệp cầu thủ chuyên nghiệp*
| Năm |  Đội |  ST |  (BT) |
| 2014–2015 |  Western Sydney |  0 |  (0) |
| 2019 |  Phố Hiến |  20 |  (4) |
| 2020– |  Hải Phòng |  32 |  (0) |
Sự nghiệp đội tuyển quốc gia
| Năm |  Đội |  ST |  (BT) |
| 2010 |  U-13 Úc |   |   |
| 2019–2020 |  U-22 Việt Nam |  2 |  (1) |
 *Số trận ra sân và số bàn thắng ở câu lạc bộ tại giải quốc gia, chính xác tính đến 28 tháng 10 năm 2022
Martin Lo hay Martin Lò (sinh ngày 3 tháng 9 năm 1997 tại Rạch Giá, Kiên Giang - nguyên quán tại Thái Bình) là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Việt Nam – Úc hiện đang thi đấu ở vị trí tiền vệ trung tâm cho CLB PVF - CAND.
Martin Lo trưởng thành từ lò đạo trẻ của câu lạc bộ Western Sydney tại Úc. Năm 2019, anh về Việt Nam thi đấu cho câu lạc bộ Phố Hiến tại giải hạng Nhất Quốc gia. Sau mùa giải đầu tiên thi đấu ấn tượng nhưng không thể giúp Phố Hiến thăng hạng, anh chuyển sang thi đấu cho Hải Phòng.
Tiểu sử

Martin Lo sinh ra và lớn lên tại Úc, bố mẹ của anh đều là người Việt Nam nhập cư từ những năm 1970. Từng sinh sống ở Kiên Giang nhưng nguyên quán gốc của anh ở tỉnh Thái Bình.
Sự nghiệp câu lạc bộ

Năm 15 tuổi, Martin Lo thử việc tại đội trẻ của câu lạc bộ Western Sydney Wanderers. Rất nhanh chóng, anh được huấn luyện Tony Popovic gọi lên tập cùng đội một. Chưa kịp có trận ra mắt đội một thì Martin đã bị rách cơ háng và phải nghỉ thi đấu tới 8 tháng. Hồi phục chấn thương, anh quay trở lại tham gia chuyến tập huấn trước mùa giải, được ký hợp đồng chính thức và được điền tên trong danh sách dự AFC Champions League 2014.
Đầu năm 2019, Martin Lò trở về quê hương Việt Nam và ký hợp đồng với Phố Hiến sau quãng thời gian thử việc tại đội bóng. Ngày 11 tháng 5 năm 2019, Martin ghi một cú đúp giúp Phố Hiến cầm hòa An Giang với tỷ số 2–2. Kết thúc mùa giải đầu tiên tại Việt Nam, anh ghi được 4 bàn thắng sau 20 lần ra sân nhưng không thể cùng Phố Hiến thăng hạng V-League khi đội bóng này để thua Thanh Hoá ở trận play-off.
Đầu năm 2020, Martin Lò chuyển đến thi đấu cho Hải Phòng. Ngày 8 tháng 3 năm 2020, Martin Lo có lần đầu tiên ra sân tại V.League 1 trong trận đấu Hải Phòng làm khách trên sân của Thanh Hóa. Tuy nhiên màn thể hiện của anh được đánh là khá nhạt nhoà và bị thay ra ở phút thứ 69 của trận đấu.
Sự nghiệp quốc tế

Năm 13 tuổi, Martin được gọi vào đội tuyển U-13 Úc đi du đấu ở Malaysia. Sau khi khoác áo Western Sydney, anh có vài lần được gọi lên đội tuyển U-20 Úc nhưng đều bỏ lỡ do chấn thương.
Sau mùa giải 2019 ấn tượng tại giải hạng Nhất, Martin Lò được huấn luyện viên Park Hang-seo nhiều lần triệu tập lên đội tuyển U-22 và U-23 Việt Nam. Ngày 7 tháng 6 năm 2019, Martin có lần đầu tiên ra sân cho U-23 Việt Nam trong trận giao hữu gặp U-23 Myanmar trên sân vận động Việt Trì. Dù chỉ được thi đấu 3 phút nhưng anh cũng đã để lại dấu ấn bằng một cú sút xa đưa bóng chạm xà ngang.
Thống kê sự nghiệp

| Câu lạc bộ | Mùa giải | Giải đấu> Hạng | Giải đấu> Trận | Giải đấu> Bàn | Cúp quốc gia> Trận | Cúp quốc gia> Bàn | Châu lục> Trận | Châu lục> Bàn | Khác> Trận | Khác> Bàn | Tổng cộng> Trận | Tổng cộng> Bàn |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Phố Hiến | 2019 | V.League 2 | 21 | 4 | — | — | — | — | 0 | 0 | 21 | 4 |
| Hải Phòng | 2020 | V.League 1 | 9 | 0 | 1 | 0 | — | — | — | — | 10 | 0 |
| Hải Phòng | 2021 | V.League 1 | 9 | 0 | — | — | — | — | — | — | 9 | 0 |
| Hải Phòng | 2022 | V.League 1 | 14 | 0 | 2 | 0 | — | — | — | — | 16 | 0 |
| Hải Phòng | 2023 | V.League 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Hải Phòng | Tổng cộng | Tổng cộng | 32 | 0 | 3 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 35 | 0 |
| Tổng sự nghiệp | Tổng sự nghiệp | Tổng sự nghiệp | 53 | 4 | 3 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 56 | 4 |
Danh hiệu

Á quân V.League 2: 2019
Á quân V.League 1 : 2022
Bernardo O'Higgins

| Bernardo O'Higgins |
| --- | --- |

Chức vụ
Giám quan tối cao Chile thứ nhì
Nhiệm kỳ: 17 tháng 2 năm 1817 – 28 tháng 1 năm 1823 5 năm, 345 ngày
Tiền nhiệm: José Miguel Carrera
Kế nhiệm: Ramón Freire
 
Thông tin cá nhân
Sinh: (1778-08-20)20 tháng 8, 1778 Chillán, Chile
Mất: 24 tháng 10, 1842(1842-10-24) (64 tuổi) Lima, Peru
Nghề nghiệp: Nguyên thủ quốc gia, quân đội
Tôn giáo: Vô thần
Chữ ký: 
Bernardo O'Higgins Riquelme (tiếng Tây Ban Nha: [berˈnarðo oˈxiɣins] (20 tháng 8 năm 1778 - 24 tháng 10 năm 1842) là một nhà cách mạng Nam Mỹ. Ông cùng với José de San Martín là người chỉ huy lực lượng giải phóng Chile, chấm dứt nền cai trị của Tây Ban Nha trong cuộc Chiến tranh Độc lập Chile. Ông là vị Chỉ huy Tối cao thứ nhì của Chile. Chức này sau nhập vào chức vị của tổng thống Chile.
Tiểu sử

Bernardo O'Higgins thuộc dòng họ O'Higgins và sinh ra ở thành phố Chillan Chile vào năm 1778, con trai ngoài giá thú của Ambrosio O'Higgins, Hầu tước thứ nhất của Osorno, một sĩ quan Tây Ban Nha sinh ra ở hạt Sligo, Ireland, người đã trở thành thống đốc của Chile và phó vương của Peru. Mẹ ông là Isabel Riquelme, một phụ nữ tiếng ở địa phương và con gái của Don Simón Riquelme y Goycolea, một thành viên của Cabildo Chillan, hay hội đồng.
O'Higgins đã trải qua những năm đầu tiên của ông với gia đình của mẹ mình ở nam trung bộ Chile, và sau đó anh sống với gia đình Albano, đối tác thương mại của cha mình, ở Talca. Ở tuổi 15, O'Higgins đã cha mình gửi đến Lima. Ông đã có một mối quan hệ xa với Ambrosio, người ủng hộ ông về tài chính và quan tâm đến việc học của mình, nhưng cả hai chưa bao giờ gặp ở người. Đó là chưa rõ tại sao Ambrosio không kết hôn Isabel. Quan chức cấp cao của chính phủ Tây Ban Nha ở châu Mỹ bị cấm kết hôn với người dân địa phương, nhưng ở thời điểm sinh O'Higgins, Ambrosio O'Higgins chỉ là một quan chức quân sự cấp thấp. Người ta cho rằng gia đình Isabel có lẽ đã không thấy vụ kết hôn này là ưu thế vào thời điểm đó. Hai năm sau, cô kết hôn với Don Félix Rodríguez, một người bạn cũ của cha cô. O'Higgins sử dụng họ của mẹ mình cho đến khi cái cha mình qua đời vào năm 1801.
Ambrosio O'Higgins, cha của Bernardo, tiếp tục được thăng tiến nghề nghiệp và trở thành phó vương của Peru, lúc lên 17 tuổi Bernardo O'Higgins đã được gửi đến London để hoàn tất việc học của mình. Tại đó cậu học lịch sử và nghệ thuật, O'Higgins đã làm quen với các ý tưởng độc lập của Mỹ và phát triển tinh thần tự hào dân tộc, trở nên ngưỡng mộ chủ nghĩa tự do theo mô hình Anh Georgia. Ông cũng đã gặp Francisco de Miranda, một người người lý tưởng và người tin tưởng vào độc lập Venezuela, và tham gia một Masonic Lodge được thành lập bởi Miranda, nhằm đạt được sự độc lập của châu Mỹ La tinh.
Núi Ólympos

Ngọn núi cao nhất ở Hy LạpBản mẫu:SHORTDESC:Ngọn núi cao nhất ở Hy Lạp
Bài này viết về ngọn núi ở Thessaly. Đối với núi lửa không hoạt động trên sao Hỏa, xem Olympus Mons.
| Núi Ólympos |
| --- | --- |
Hình ảnh đỉnh Olympus vào ban ngày
Độ cao: 2.917 m (9.570 ft)
Phần lồi: 2.353 m (7.720 ft)
Độ cao đỉnh mẹ: Núi Elferkofel
Danh sách: Đỉnh cực kỳ nổi bật, gọi tắt là Ultra
Vị trí
Núi ÓlymposHy Lạp
Dãy núi: Thessaly và Macedonia, gần Vịnh Salonika
Tọa độ: 40°05′8″B 22°21′31″Đ﻿ / ﻿40,08556°B 22,35861°Đ﻿ / 40.08556; 22.35861
Leo núi
Chinh phục lần đầu: Bởi những người hành hương tôn giáo hoặc các linh mục ở Antiquity. Những người đầu tiên trèo lên thuộc thế giới hiện đại: 2 tháng 8 năm 1913  Christos Kakkalos, Frederic Boissonnas và Daniel Baud-Bovy
Núi Ólympos (/oʊˈlɪmpəs, əˈlɪm-/; tiếng Hy Lạp: Όλυμπος, đã Latinh hoá: Ólympos, also Ólimbos, IPA: [ˈoli(m)bos]) hay núi Olympus hoặc Óros Ólimbos, còn gọi là Núi Ô Lim, là ngọn núi cao nhất ở Hy Lạp.
Đây là một phần của khối núi Ólympos gần Vịnh Thermaic của Biển Aegea, nằm trong Dãy Ólympos trên biên giới giữa Thessaly và Macedonia, giữa các đơn vị địa phương của Larissa và Pieria, cách Thessaloniki khoảng 80 km về phía tây nam. Đỉnh Olympus có 52 đỉnh và hẻm núi sâu. Đỉnh cao nhất có tên gọi Mytikas (Μύτικας Mýtikas), trong tiếng Hy Lạp nghĩa là "chiếc mũi", cao tới 2.917 mét (9.570 ft).
Đây là một trong những đỉnh núi cao nhất ở châu Âu về độ nổi bật của địa hình. Trong thần thoại Hy Lạp, ngọn núi Ólympos là ngôi nhà của các vị thần Hy Lạp, trên đỉnh Mytikas. Núi có sự đa dạng sinh học đặc biệt và hệ thực vật phong phú. Đây là Công viên Quốc gia đầu tiên ở Hy Lạp, kể từ năm 1938. Đây cũng là Khu dự trữ sinh quyển thế giới.
Mỗi năm có hàng ngàn du khách đến chiêm ngưỡng hệ động thực vật, tham quan các sườn núi và leo lên các đỉnh núi. Những nơi trú ẩn có tổ chức trên núi và nhiều tuyến đường leo núi khác nhau đều có sẵn. Điểm xuất phát thông thường để leo lên ngọn núi Ólympos là từ thị trấn Litochoro, ở chân núi phía đông, cách Thessaloniki 100 km (62 mi).
Vị trí

Núi Ólympos nằm tại tọa độ 40°05′B 22°21′Đ﻿ / ﻿40,083°B 22,35°Đ﻿ / 40.083; 22.350, trong lòng Hy Lạp đại lục. Là một phần của khối núi Olympus gần  Vịnh Thérmai (Thermaïkós) ở vùng Biển Aegea, nằm ở dãy Olympos ngay giữa vùng Thessaly và Makedonia, nằm giữa hai tỉnh Pieria và Larissa, cách Thessaloniki, thành phố lớn thứ hai của Hy Lạp, khoảng 80 km về phía Tây Nam.
Núi Ólympos đáng chú ý vì sự giàu có quần thực vật của nó với một số loài là đặc hữu. Đỉnh cao nhất trên núi Ólympos là Đỉnh Mũi Nhọn Mitikas (Mytikas, Μύτικας), trong tiếng Hy Lạp có nghĩa là "mũi". Mitikas là đỉnh núi cao nhất tại Hy Lạp, đứng thứ hai là Skolio (2.912 m). Các cuộc leo núi này đều bắt đầu từ thị trấn Litochoro, còn được gọi là thành phố của các thánh thần do vị trí của nó tại chân núi.
Đỉnh Mytikas
Đỉnh Mũi Nhọn
Núi Ólympos nhìn từ hướng đông
Núi Ólympos nhìn từ hướng nam
Núi Ólympos nhìn từ hướng bắc ở Petra, Pieria
Hình thái

Nằm trong khu vực có quá trình địa chất phức tạp và lâu dài có thể thấy rõ từ hình thái của Olympus và ở khu vực vườn quốc gia. Bao gồm các hẻm núi sâu và hơn mười đỉnh núi trẻ, rất nhiều trong số đó có ngọn còn cao hơn 2.000 mét (6.600 ft), với đỉnh Aghios Antonios cao 2.815 mét (9.236 ft), Kalogeros cao 2.700 mét (8.900 ft), Toumpa cao 2.801 mét (9.190 ft) và Profitis Ilias cao 2.803 mét (9.196 ft). Tuy nhiên, chính những đỉnh núi đá ở vùng trung tâm, gần như thẳng đứng mới là điểm chính gây ấn tượng cho du khách.
Ở đường chân trời của thị trấn Litochoro khi nhìn vào ngọn núi có hình chữ V nằm giữa hai đỉnh và gần như là  độ cao bằng nhau. Phía bên trái là đỉnh Mũi Nhọn (Mytikas) hay Bách Thần (Pantheon). Đây là đỉnh núi cao nhất ở Hy Lạp.
Còn phía bên phải là đỉnh Stefani (hay Thronos Dios) Thiên Ngai của Zeus cao 2.902 mét (9.521 ft), là đỉnh núi ấn tượng nhất với nền địa hình dốc đứng với đỉnh cao 200 mét là thách thức lớn nhất đối với các nhà leo núi.
Ở phía Nam, Skolio (40°04′58″B 22°21′26″Đ﻿ / ﻿40,0829°B 22,3571°Đ﻿ / 40.0829; 22.3571) đỉnh phụ cao thứ hai - 2.911 mét (9.551 ft) hoàn thành một vòng cung khoảng 200 độ, với các sườn dốc hình thành ở phía tây, giống như một bức tường, một hang động biểu diễn vách đá ấn tượng, 700 mét (2.300 ft) sâu và 1.000 mét (3.300 ft) chu vi, 'Megala Kazania'. Ở phía đông của các đỉnh núi cao, các sườn dốc tạo thành vùng giống như các nếp gấp song song, 'Zonaria'. Ngay cả những điểm hẹp hơn và dốc hơn, 'Loukia', dẫn đến đỉnh cao.
Ở phía bắc, giữa Stefani và Profitis Ilias, kéo dài Cao nguyên Muses, ở độ cao 2.550 mét (8.370 ft), trong khi xa hơn về phía nam, gần như ở trung tâm của khối núi, mở rộng vùng lãnh nguyên núi cao của Bara, ở độ cao 2.350 mét (7.710 ft). Olympus có nhiều khe núi và mòng biển. Các khe núi dễ phân biệt nhất là Mavrologos-Enipeas (14 km) và Mavratzas-Sparmos (13 km) gần Bara và 'cắt' khối núi thành hai phần hình bầu dục.
Ở chân đồi phía nam, hẻm núi lớn Ziliana, dài 13 km, bao gồm một giới hạn tự nhiên ngăn cách ngọn núi với Hạ Ô Lim. Ngoài ra còn có nhiều vách đá và một số hang động, thậm chí ngày nay vẫn chưa được khám phá. Hình dạng và cách bố trí của đá tạo điều kiện thuận lợi cho sự xuất hiện của nhiều suối, chủ yếu ở độ cao thấp hơn 2.000 m, của các hồ và suối nhỏ theo mùa và của một con sông nhỏ, Enipeas, với các suối ở địa điểm Prionia và cửa sông của nó ở Biển Aegean
Tên gọi và Thần thoại > Từ nguyên

Từ nguyên học và ý nghĩa của từ Όλυμπος (Ólympos) không được rõ ràng, và nó có thể có nguồn gốc trong ngôn ngữ tiền Ấn-Âu hay ngôn ngữ Hy Lạp cổ. Trong sử thi Odyssey 6.42 có nhắc đến Οὔλυμπος (Oulumpos), được coi là nơi ngự trị của các vị thần (và không được xác định với bất kỳ đỉnh núi cụ thể nào).
Sử thi của Homeros Iliad  5.754 và Odyssey 20.103 cũng sử dụng từ οὔλυμπος làm danh từ chung, như một từ đồng nghĩa của οὐρανός (ouranos) "bầu trời".
Trong lịch sử, Núi Olympos trước kia được gọi là Núi Belus, theo Iliad 1.591, nơi ngự trị của các vị thần được gọi là βηλός θεσπεσίος (Vilós Thesspesíos) "ngưỡng cửa thiên đàng".
Tên gọi và Thần thoại > Thần thoại

Trong Tôn giáo Hy Lạp cổ và thần thoại Hy Lạp, núi Ólympos là nhà của Mười hai vị thần Olympus, các vị thần chính trong đền bách thần của người Hy Lạp. Người Hy Lạp cổ đại cho rằng nó được xây dựng bằng các lâu đài pha lê mà trong đó các vị thần, như thần Zeus (chúa tể của các vị thần), đã sinh sống. Trong thần thoại Hy Lạp người ta cũng kể rằng sau khi nữ thần Gaia (nữ thần mẹ đất) sinh ra các thần khổng lồ (Titan) (các vị thần tổ tiên của các thần) thì họ đã dùng các ngọn núi ở Hy Lạp làm ngai vàng của họ do họ quá khổng lồ, và Cronus (vị thần Titan trẻ nhất và hùng mạnh nhất) đã ngồi trên núi Olympus.
Ở Pieria, chân đỉnh núi phía Bắc, có câu chuyện về những nàng Mousa, con gái của thần Zeus và nữ Titan của ký ức Mnemosyne.
Tên gọi và Thần thoại > Tên gọi

Với nền địa hình cao hiểm trở có thể thấy bằng mắt thường cùng với yếu tố thần thoại, những ngọn núi cao nhất địa phương có xu hướng được đặt tên như vầy; và vô số đỉnh núi có người Hy Lạp đều có tên là Olumpos vào thời cổ đại, như ngọn núi ở Mysia (Núi Uludağ), Laconia (Núi Lykaion), Lycia (Núi Tahtalı), Olympus ở Síp, Attica, Euboea, Ionia (Núi Nif) và Lesbos, và vì ảnh hưởng của văn hóa Hy Lạp sau thời Phục Hưng nên Olympus là một tên gọi núi khá phổ biến trong thế giới phương Tây nên ta cũng có núi Olympus ở Utah, núi Olympus tại bang Washington và nhiều ngọn núi trùng tên khác.
Ở Hy Lạp, Núi Olympos ở Thessaly là ngọn núi cao nhất trong các lãnh thổ được định cư bởi người Hy Lạp và có thể tượng trưng cho nơi ở của các vị thần khi mà Herodotus (1.56) vào thế kỷ 5 TCN đã chọn ngọn núi này.