stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Danh sách thiên thể NGC (2001-3000)
2901–3000

| Số NGC | Tên khác | Loại thiên thể | Chòm sao | Xích kinh (J2000) | Xích vĩ (J2000) | Cấp sao biểu kiến |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2903 |  | Thiên hà xoắn ốc | Sư Tử | 09h 32m 09.7s | +21° 30′ 03″ | 9.8 |
| 2915 |  | Thiên hà vô định hình | Yển Diên | 09h 26m 11.5s | −76° 37′ 35″ | 13.2 |
| 2935 |  | Thiên hà xoắn ốc | Trường Xà | 09h 36m 44.6s | −21° 07′ 41″ | 10.9 |
| 2936 |  | Tương tác thiên hà | Trường Xà | 09h 37m 44.148s | +02° 45′ 38.95″ | 12.85 |
| 2964 |  | Thiên hà xoắn ốc | Sư Tử | 09h 42m 54.2s | +31° 50′ 49″ | 12.0 |
| 2968 |  | Thiên hà vô định hình | Sư Tử | 09h 43m 12.1s | +31° 55′ 42″ | 13.1 |
| 2972 |  | Cụm sao mở | Thuyền Phàm | 09h 40m 28.5s | −50° 20′ 10″ | 10.7 |
| 2976 |  | Thiên hà xoắn ốc | Đại Hùng | 09h 47m 15.5s | +67° 55′ 03″ | 10.9 |
| 2997 |  | Thiên hà xoắn ốc | Tức Đồng | 09h 45m 38.7s | −31° 11′ 25″ | 10.3 |
| 2998 |  | Thiên hà xoắn ốc | Đại Hùng | 09h 48m 43.6s | +44° 04′ 51″ | 13.3 |
| 2999 | (Bản sao của NGC 2972) | Cụm sao mở | Thuyền Phàm | 09h 40m 28.5s | −50° 20′ 10″ | 10.7 |
| 3000 |  | Sao đôi quang học | Đại Hùng | 09h 49m | +44° 08′ |  |
Enicospilus pilmus

| Enicospilus pilmus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Ichneumonidae
Chi (genus): Enicospilus
Loài (species): E. pilmus
Danh pháp hai phần
Enicospilus pilmus Gauld & Mitchell, 1981 
Enicospilus pilmus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2014.
Melaneros riedeli

| Melaneros riedeli> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Lycidae
Chi (genus): Melaneros
Loài (species): M. riedeli
Danh pháp hai phần
Melaneros riedeli Bocáková, 1997 
Melaneros riedeli là một loài bọ cánh cứng trong họ Lycidae. Loài này được Bocáková miêu tả khoa học năm 1997.
Chú thích

↑  Hallan, J.  (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Emmalin Pierre

Emmalin Pierre là một chính trị gia đến từ đảo Grenada. Bà phục vụ tại Thượng viện Grenada trong năm năm (tháng 11 năm 2003 - tháng 7 năm 2008), và hoạt động lâu dài trong sự phát triển của giới trẻ. Bà từng là Bộ trưởng Phát triển Thanh niên của đất nước trong thời gian làm Thượng nghị sĩ. Bà đã bị đánh bại trong cuộc bầu cử ngày 8 tháng 7 năm 2008 tại khu vực bầu cử của Saint Andrew South East bởi người mới Patrick Simmons của NDC với 30 phiếu (Simmons 1637 - Pierre 1607). Sau năm 2008, bà làm việc khắp vùng Caribbean với tư cách là nhà tư vấn về phát triển thanh niên, tập trung cụ thể vào việc phát triển các chính sách thanh thiếu niên.
Trong cuộc tổng tuyển cử ngày 19 tháng 2 năm 2013, Pierre một lần nữa đứng chống lại Simmons và lần này đã đánh bại ông bằng 795 phiếu (Simmons 1182 - Pierre 1977). Bà đã tuyên thệ vào ngày 3 tháng 3 năm 2013, một lần nữa với tư cách là Bộ trưởng Thanh niên của Grenada với các trách nhiệm bổ sung về Thể thao và Giáo hội. Bà là nữ Bộ trưởng Thể thao đầu tiên của Grenada. Vào ngày 13 tháng 3 năm 2018, cuộc tổng tuyển cử mà bà lại một lần nữa đối mặt với Patrick Simmons và đánh bại anh ta.
Bây giờ bà ấy phục vụ như là Bộ trưởng Bộ Giáo dục.
bà đã kết hôn với ASP Tafawa Pierre của Lực lượng cảnh sát Hoàng gia Grenada và là mẹ của ba cậu con trai.
Tubb 2000

| Tubb 2000 |
| --- | --- |

Loại: Súng trường
Nơi chế tạo:  Hoa Kỳ
Lược sử chế tạo
Người thiết kế: David Tubb
Năm thiết kế: 2000
Nhà sản xuất: McMillan Brothers Rifle Co.
Giai đoạn sản xuất: 2000 – Nay
Các biến thể: Tubb 2000c, Tubb 2000t, Tubb 2000 Spec-Tac-LR
Thông số
Khối lượng: 5,4 kg

Đạn: 6XC .22-250 Remington 7mm-08 Remington .308 Winchester 6mmBR Remington
Cơ cấu hoạt động: Thoi nạp đạn trượt, thoi nạp đạn xoay
Chế độ nạp: Hộp đạn rời 10 hay 20 viên
Ngắm bắn: Điểm ruồi hay ống nhắm
Tubb 2000 còn được biết với tên T2K là loại súng trường được thiết kế bởi Rock McMillan, người đã giành 11 giải vô địch bắn súng trường quốc gia cự ly xa của Hoa Kỳ. McMillan đã thiết kế loại súng này để tự chế ra một loại súng giải quyết các vấn đề mà ông gặp phải với các khẩu súng trường khác mà ông đã sử dụng, kết hợp giữa hai thiết kế đầy đặn truyền thống và dạng khung để tạo ra súng có dạng ống một trục duy nhất để có thể bắn chính xác và gọn nhẹ hơn. Súng sau đó được chế tạo bởi công ty McMillan Brothers Rifle với số lượng nhỏ để bán cho các xạ thủ dùng trong thể thao cũng như xuất khẩu.
Thiết kế

Tubb 2000 sử dụng cơ chế thoi nạp đạn trượt và xoay với hai móc lớn cố định viên đạn, lên đạn bằng tay. Súng có thiết kế khá thú vị là nếu nhìn sơ từ đầu nòng đến đuôi báng súng có thể nghĩ đó là một ống đồng nhất với một trục duy nhất chạy từ trên xuống dưới. Quá trình chuyển động của thoi nạp đạn được tối thiểu hóa, đây là điểm nhấn của loại súng này với thoi nạp đạn khá cao giúp hộp đạn có thể được gắn cao hơn để tiện cho việc đẩy viên đạn vào nòng tránh việc mũi đạn cạ vào thành súng. Khi lên đạn thoi nạp đạn có thể chuyển động vào trong phần báng súng phía sau ngay phía dưới mặt xạ thủ, việc này giúp xạ thủ không phải nhích đầu ra chỗ khác để tránh thoi nạp đạn khi kéo nó ra phía sau và phải nhắm lại sau đó vì khi di chuyển đường nhắm đã mất. Súng có trọng tâm thấp để người sử dụng có cảm giác thoải mái hơn khi sử dụng cũng như để giảm giật.
Thân và nòng súng được làm bằng thép không gỉ. Nòng súng có thể thay dễ dàng để có thể sử dụng được các loại đạn khác nhau. Các bộ phận khác của súng như cò, báng súng cùng một số chi tiết khác làm bằng hợp kim nhôm.
Hệ thống nhắm cơ bản của súng là điểm ruồi được thiết kế riêng và có thanh răng để gắn các hệ thống nhắm khác. Báng súng thiết kế khá lạ có thể điều chỉnh chiều dài và chiều cao cũng như thay đổi luôn góc bám vào súng để phù hợp với các tư thế của xạ thủ. Và báng súng có các dấu hiển thị các vị trí mà người sử dụng nó thấy thoải mái nhất để đánh dấu điều chỉnh lại giống như thế cho những lần bắn sau đó.
Di chuyển ở cá

Các loài cá, như cá ngừ vây vàng, sử dụng nhiều cơ chế khác nhau để tự đẩy mình trong nước
Di chuyển ở cá gồm nhiều kiểu di chuyển ở động vật được cá sử dụng, chủ yếu là bơi lội. Tuy nhiên, các nhóm cá khác nhau có các cơ chế đẩy trong nước khác nhau, thường xuyên nhất là chuyển động gợn sóng của cơ thể và đuôi cá và chuyển động bằng vây ở các loài cá chuyên biệt khác nhau. Các hình thức vận động chính ở cá là anguilliform (kiểu di chuyển giống bộ Cá chình), là một kiểu di chuyển tạo ra sóng truyền đều dọc theo cơ thể thon dài; sub-carangiform là kiểu di chuyển có gợn sóng tăng nhanh về biên độ ở phía đuôi; carangiform có sóng tập trung ở gần đuôi, dao động nhanh; thunniform là kiểu bơi nhanh với cái đuôi hình lưỡi liềm lớn và khỏe; và ostraciiform là kiểu di chuyển hầu như không có dao động nào ngoại trừ vây đuôi. Các loài cá đặc biệt hơn di chuyển bằng vây ngực cùng cơ thể cứng lại, giống với loài cá thái dương; và chuyển động bằng cách truyền sóng dọc theo vây dài và cơ thể bất động diễn ra ở loài cá có cơ quan sinh ra điện như các loài thuộc bộ bộ Cá chình điện.
Ngoài ra, một vài loài cá các kiểu "đi bộ", tức là di chuyển trên đất liền, đào hang trong bùn và lướt trong không khí.
Bơi

(1) vây ức (một cặp), (2) vây bụng (một cặp), (3) vây lưng,
(4) vây mô mỡ, (5) vây hậu môn, (6) vây đuôi
Cá bơi bằng cách tác dụng lực chống lại nước xung quanh. Có những trường hợp ngoại lệ, xảy ra khi cơ của cá ở hai bên cơ thể tạo ra các sóng gắp lại truyền dọc theo chiều dài của cơ thể từ mũi đến đuôi, thường lớn hơn khi chúng truyền theo chiều dọc. Các véctơ lực tác động lên mặt nước do sự chuyển động của cá và biến mất sau đó, nhưng tạo ra một hợp lực hướng về phía sau, từ đó đẩy cá về phía trước trong nước. Hầu hết các loài cá tạo ra lực đẩy bằng các chuyển động bên của cơ thể và vây đuôi, nhưng nhiều loài khác di chuyển chủ yếu bằng cách sử dụng vây giữa và cặp vây. Nhóm sau bơi chậm hơn, nhưng có thể quay cơ thể nhanh, cần thiết ví dụ như khi sống trong các rạn san hô. Nhưng chúng không thể bơi nhanh như các loài cá sử dụng cơ thể và vây đuôi.
Tubaran

Bản đồ Lanao del Sur với vị trí của Tubaran
Tubaran là một đô thị hạng 4 ở tỉnh Lanao del Sur, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2000 của Philipin, đô thị này có dân số 11.021 người trong 1.680 hộ.
Các đơn vị hành chính

Tubaran được chia ra 21 barangay.
| --- | --- |
 Alog  Beta  Poblacion (Buribid)  Campo  Datumanong  Dinaigan  Guiarong  Mindamudag  Paigoay-Pimbataan  Polo  Riantaran :  Tangcal  Tubaran Proper  Wago  Bagiangun  Gadongan  Gaput  Madaya  Malaganding  Metadicop  Pagalamatan
Crepis czerepanovii

| Crepis czerepanovii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Asterales
Họ (familia): Asteraceae
Chi (genus): Crepis
Loài (species): C. czerepanovii
Danh pháp hai phần
Crepis czerepanovii Tzvelev, 1996 
Crepis czerepanovii là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Tzvelev mô tả khoa học đầu tiên năm 1996.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Crepis czerepanovii”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.
Halorates sexastriatus

| Halorates sexastriatus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Linyphiidae
Chi (genus): Halorates
Loài (species): H. sexastriatus
Danh pháp hai phần
Halorates sexastriatus Fei, Gao & Jun Chen, 1997 
Halorates sexastriatus là một loài nhện trong họ Linyphiidae.
Loài này thuộc chi Halorates. Halorates sexastriatus được Fei, Gao & Jun Chen miêu tả năm 1997.
Chú thích

↑  Platnick, Norman I. (2010): The world spider catalog, version 10.5. American Museum of Natural History.
Callicarpa involucrata

| Callicarpa involucrata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Lamiales
Họ (familia): Lamiaceae
Chi (genus): Callicarpa
Loài (species): C. involucrata
Danh pháp hai phần
Callicarpa involucrata Merr., 1923 
Callicarpa involucrata là một loài thực vật có hoa trong họ Hoa môi. Loài này được Merr. mô tả khoa học đầu tiên năm 1923.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Callicarpa involucrata”. Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2013.
Trích diễm thi tập

| Trích diễm thi tập> Thông tin sách |
| --- | --- |
Biên tập: Hoàng Đức Lương
Quốc gia: Đại Việt
Ngôn ngữ: chữ Hán
Thể loại: tuyển tập thơ văn
Ngày phát hành: 1497
Trích diễm thi tập do Hoàng Đức Lương sưu tập và biên soạn, là bộ hợp tuyển thơ văn có tiếng trong lịch sử văn học Việt Nam.
Theo Lê Quý Đôn (Kiến văn tiểu lục, Thiên chương, Q.4, tờ 12-13) và Bùi Huy Bích (Lời tiểu dẫn trong Hoàng Việt thi tuyển), thì đây là bộ thi tuyển thứ ba; sau các bộ Việt âm thi tập của Phan Phu Tiên, Cổ kim thi gia tinh tuyển của Dương Đức Nhan, và trước bộ Toàn Việt thi lục của Lê Quý Đôn.
Văn bản

Căn cứ bài Tựa của soạn giả là Hoàng Đức Lương viết năm 1497, thì bộ Trích diễm thi tập chắc đã hoàn thành trong khoảng thời gian ấy. Cũng theo Lê Quý Đôn, bộ hợp tuyển này gồm 15 quyển, tuyển chọn thơ của các nhà thơ có tiếng đời Trần (từ Nguyễn Trung Ngạn) đến đầu đời Lê (đến Đàm Văn Lễ, cuối sách có phụ thêm một số bài thơ của người soạn là Hoàng Đức Lương); nhưng đến thời ông chỉ "còn lại chưa đầy một nửa". Sau thế kỷ 18, phần còn lại đó cũng bị thất lạc một thời gian dài, mãi gần đây mới tìm lại được.
Văn bản mới tìm ra này gồm 6 quyển, có nguyên vẹn bài Tựa của soạn giả viết vào năm Hồng Đức thứ 28 (1497), và phần thơ ngũ tuyệt và thất tuyệt; nhưng thiếu hẳn phần thơ ngũ ngôn bát cú và thất ngôn bát cú . Đối chiếu với những bài thơ Lê Quý Đôn đã chép lại trong Toàn Việt thi lục, có thể khẳng định bản Trích diễm thi tập hiện nay cũng gần giống với bản đã "sứt mẻ" mà đã có.
Lý do làm sách

Dụng ý làm ra bộ Trích diễm thi tập đã được Hoàng Đức Lương nói rõ trong bài Tựa của ông. Đó là biểu hiện của tấm lòng trân trọng đối với di sản tinh thần của quá khứ, là một việc làm cụ thể nhằm bổ cứu cho tình trạng mất mát đáng tiếc trong lịch sử văn học Việt Nam trước thế kỷ 15; và đó cũng chính là ý thức muốn góp phần vào việc xây đắp truyền thống văn hóa văn nghệ lâu đời của dân tộc Việt, nhằm nâng cao thêm uy tín và địa vị tự chủ của nước nhà .
Tiêu chí biên soạn

Trong khi định nghĩa và đánh giá thơ, Hoàng Đức Lương đã xác định đặc trưng của thơ là "đẹp". Cái "đẹp" này khác hẳn về chất so với mọi cái đẹp vật chất và tinh thần khác. Nên khi soạn bộ Trích diễm thi tập, ông không lấy tiêu chuẩn "vua, quan, dân thường" làm thứ tự ưu tiên, mà chỉ lấy thơ hay làm tiêu chuẩn, và sắp xếp theo thể loại.
Giá trị

Mặc dù chưa tìm được trọn bộ, nhưng bản Trích diễm thi tập gồm 6 tập, vẫn là "bộ sách rất quý, bởi nó đã bổ sung được một số bài thơ và một số nhà thơ mà hai bộ thi tuyển trước đó (Việt âm thi tập và Cổ kim thi gia tinh tuyển) đã bỏ sót hoặc vì lý do nào đó đã không tuyển chọn vào" .Nó được coi là tác phẩm tiêu biểu của phong trào Phục Hưng.
Sách tham khảo

Lê Quý Đôn, Kiến văn tiểu lục. Nhà xuất bản Văn hóa Thông tin, 2007.
Trần Văn Giáp, Tìm hiểu kho sách Hán Nôm (Tập I và Tập II in chung). Nhà xuất bản Khoa học xã hội, 2003.
Nguyễn Huệ Chi, mục từ "Hoàng Đức Lương" in trong Từ điển văn học (bộ mới). Nhà xuất bản Thế giới, 2004.
Chú thích

1 2 3 4  Theo Từ điển văn học (bộ mới), tr. 613.
↑  Bản Trích diễm thi tập mới tìm ra hiện đang được lưu giữ tại Thư viện Viện nghiên cứu Hán Nôm (Hà Nội), mang ký hiệu: VHv. 2473. Ở Vụ Bảo tồn Bảo tàng (Hà Nội) có bản chép tay (sưu tầm năm 1957) mang ký hiệu HN. 279, sau đó Thư viện Khoa học xã hội (Hà Nội) đã sao lại thành bản VHv. 2573. Các sách dùng để tham khảo (ghi bên trên) đều không cho biết Trích diễm thi tập, mỗi tác giả hoặc mỗi thể loại có bao nhiêu bài thơ, sẽ bổ sung khi tra được.
↑  Theo Trần Văn Giáp, Tìm hiểu kho sách Hán Nôm, tr. 812.
Khúc Hạo

Khúc Hạo (chữ Hán: 曲顥; 860 - 917) hoặc Khúc Thừa Hạo, được suy tôn là Khúc Trung Chủ, là con của Khúc Thừa Dụ. Quê của cha con Khúc Thừa Dụ, Khúc Hạo nay được cho là làng Cúc Bồ, xã Kiến Quốc, huyện Ninh Giang, tỉnh Hải Dương.
Cha của ông là Khúc Thừa Dụ vốn xuất thân từ gia đình hào tộc, nhân nhà Đường loạn, quân đội nhà Đường không thể kiểm soát nước Việt, Khúc Thừa Dụ được dân chúng suy tôn làm chúa và tự xưng là Tiết độ sứ, trực tiếp cai trị nước Việt. Khúc Thừa Dụ mất, Khúc Hạo lên thay làm Tiết độ sứ. Ông đã có vai trò quan trọng trong việc kiến thiết nền móng một nước Việt tự chủ; thực hiện chính sách ngoại giao mềm dẻo, trung lập khi ở Trung Quốc thời ấy có hai nước là Nam Hán và Hậu Lương.
Bối cảnh và nguồn gốc

Nước Việt thời bấy giờ bị chính quyền nhà Đường Trung Quốc đô hộ, năm Kỷ Mão (679) vua Cao Tông nhà Đường chia đất Giao Châu ra làm 12 châu, 59 huyện và đặt An Nam đô hộ phủ. Năm 866, vua Đường Ý Tông thăng An Nam đô hộ phủ lên thành Tĩnh Hải quân. Năm Đinh Mão (907) nhà Đường mất ngôi, nhà Hậu Lương, Hậu Đường, Hậu Tấn, Hậu Hán, Hậu Chu tranh nhau làm vua. Mỗi nhà được mấy năm, gồm tất cả là 52 năm, gọi là đời Ngũ Quí hay là Ngũ Đại.
Trước khi nhà Đường sắp mất ngôi độ mấy năm, thì bên Trung Quốc loạn, giặc cướp nổi lên khắp cả mọi nơi. Uy quyền nhà vua không ra đến bên ngoài, thế lực ai mạnh thì người ấy xưng đế, xưng vương. Ở nước Việt, lúc bấy giờ có một người họ Khúc tên là Thừa Dụ, quê ở Hồng Châu (thuộc địa hạt Bàng Giang và Ninh Giang ở Hải Dương). Khúc Thừa Dụ vốn là một người hào phú trong xứ, mà tính lại khoan hòa, hay thương người, cho nên có nhiều người kính phục. Năm 905 Tĩnh Hải quân Tiết độ sứ Độc Cô Tổn bị triệu về nhà Đường (đời vua Đường Ai Đế) để trị tội, đất Tĩnh Hải quân vô chủ. Khúc Thừa Dụ thừa dịp dẫn quân đánh chiếm thủ phủ Đại La của Tĩnh Hải quân. Năm Bính Dần (906) đời vua Đường Ai Đế, nhân khi trong châu có loạn, dân chúng cử Khúc Thừa Dụ làm Tiết độ sứ để cai trị Giao Châu. Nhà Đường lúc bấy giờ suy nhược, thế không ngăn cấm được, cũng thuận cho Khúc Thừa Dụ làm Tĩnh Hải Tiết độ sứ và gia phong Đồng bình Chương sự. Năm sau nhà Đường mất ngôi (907), nhà Hậu Lương lên thay, phong cho Lưu Ẩn làm Nam Bình Vương, kiêm chức Tiết độ sứ Quảng Châu và Tĩnh Hải, có ý để lấy lại Giao Châu. Khúc Thừa Dụ làm Tiết độ sứ được non một năm thì mất, giao quyền lại cho con là Khúc Hạo.
Theo Việt giám thông khảo tổng luận, Lê Tung gọi Khúc Thừa Dụ là Khúc Tiên Chúa, mấy đời là hào tộc mạnh, nhân nhà Đường mất, lòng người yêu mến, suy tôn làm chúa, dựng đô ở La Thành. Khúc Trung Chúa (tức Khúc Hạo) nối cơ nghiệp trước, có phong thái của ông nội. Không rõ Lê Tung viết Khúc Hạo là con hay cháu của Khúc Thừa Dụ.
Sự nghiệp

Bài chi tiết: Cải cách thời Khúc Hạo
Sự nghiệp > Kế tập chức Tiết độ sứ

Các sách sử như Đại Việt sử ký toàn thư, An Nam chí lược, Lịch triều hiến chương loại chí... đều chép rất vắn tắt về Khúc Hạo cũng như những việc ông làm. Theo sách Đại Việt sử ký toàn thư, vào năm 907, sau khi nhà Đường mất, nhà Lương lên thay, cho Quảng Châu Tiết độ sứ là Lưu Ẩn kiêm chức Tĩnh Hải quân Tiết độ sứ, tước Nam Bình vương. Khi ấy Ẩn chiếm giữ Phiên Ngung, người Giao Châu là Khúc Hạo chiếm giữ châu trị, tự xưng là Tiết độ sứ, có ý mưu đồ lẫn nhau.
Khúc Hạo kế nghiệp Khúc Thừa Dụ, đóng đô ở La Thành, vốn là trị sở cũ do nhà Đường xây dựng nên. Sử gia Lê Tung nhận xét rằng Khúc Hạo có phong thái của ông nội, trù hoạch quyết thắng, ngoài ý mọi người, chống chọi các nước Bắc triều, là bậc chúa hiền của nước Việt, đã định ra hộ tịch và các chức quản giáp, chế độ mới lập ít nhiều, nửa chừng thì mất (tức năm 917).
Theo Việt Nam sử lược, Khúc Hạo lập ra lộ, phủ, châu, xã ở các nơi, đặt quan lại, sửa sang việc thuế má, việc sưu dịch và lại cho con là Khúc Thừa Mỹ sang sứ bên Quảng Châu, tiếng là kết hiếu với nhau, nhưng cốt để dò thăm mọi việc hư thực. Năm Đinh Sửu (917) Khúc Hạo mất, truyền nghiệp lại cho con là Khúc Thừa Mỹ.
Theo sách An Nam chí lược, Khúc Hạo người Giao Chỉ. Cuối đời Đường, Khúc Hạo làm tiết độ sứ thay cho Độc Cô Tổn: đổi các hương ở các huyện làm giáp, đặt mỗi giáp một quản giáp và một phó tri giáp để giữ việc đánh thuế. Khúc Hạo giữ chức tiết độ sứ được bốn năm thì mất.
Sự nghiệp > Cải cách

Theo nghiên cứu của một số nhà làm sử hiện đại ở Việt Nam thì Khúc Hạo đã có những cải cách quan trọng. Khúc Hạo đã tiến hành cải cách quan trọng về các mặt. Đường lối chính trị của ông được sử sách tóm lược ngắn gọn song rất rõ ràng: "Chính sự cốt chuộng khoan dung, giản dị, nhân dân đều được yên vui". Khoan dung tức là không bắt buộc, không quá khắt khe với dân, chống tham quan ô lại. Giản dị là không làm phiền hà, sách nhiễu bởi nhiều thủ tục quan liêu. Yên vui, "an cư lạc nghiệp" là lý tưởng của nếp sống mà người nông dân nơi thôn xóm mong đợi. Khúc Hạo sửa lại chế độ điền tô, thuế má lực dịch nặng nề của thời thuộc Đường. Ông ra lệnh "bình quân thuế ruộng, tha bỏ lực dịch, lập sổ hộ khẩu, kê rõ quê quán, giao cho giáp trưởng (quản giáp) trông coi."
Từ mô hình của chính quyền đô hộ nhà Đường với An Nam, nhằm khắc phục tình trạng phân tán quyền lực vào tay các thủ lĩnh địa phương, Khúc Hạo đã có những cố gắng lớn đầu tiên nhằm xây dựng chính quyền độc lập, thống nhất từ trung ương đến xã. Ông chia cả nước thành những đơn vị hành chính các cấp: lộ, phủ, châu, giáp, xã. Mỗi xã đặt ra xã quan, một người chánh lệnh trưởng và một người tá lệnh trưởng. Một số xã ở gần nhau thời thuộc Đường gọi là hương nay đổi là giáp, mỗi giáp có một quản giáp và một phó tri giáp để trông nom việc kê hộ khẩu, nhân khẩu và việc thu thuế. Theo sách An Nam chí nguyên, Khúc Hạo đặt thêm 150 giáp, cộng với những giáp trước đây nhà Đường đặt, cả thảy toàn bộ Tĩnh Hải quân có 314 giáp.
Sự nghiệp > Ngoại giao

Nhà Hậu Lương, trước đây vì mới cướp ngôi nhà Đường, phương Bắc nhiều biến cố nên Hậu Lương Thái Tổ thừa nhận Khúc Hạo làm Tiết độ sứ Tĩnh Hải quân năm 907. Nhưng qua năm sau (năm 908), vua Hậu Lương là Hậu Lương Thái Tổ lại phong cho Tiết độ phó sứ ở Quảng Châu là Lưu Ẩn kiêm chức "Tĩnh Hải quân tiết độ, An Nam đô hộ". Điều đó có nghĩa là người Trung Quốc vẫn muốn chiếm lại Việt Nam. Sự cai trị vững vàng của Khúc Hạo ở Tĩnh Hải quân khiến họ Lưu ở Quảng Châu không dám nhòm ngó tới phương nam.
Năm 909, Hậu Lương Thái Tổ phong Lưu Ẩn ở Quảng Châu là Nam Bình vương. Năm 910, Hậu Lương Thái Tổ phong Lưu Ẩn ở Quảng Châu là Nam Hải vương. Ngày 4 tháng 4 năm 911 Nam Hải vương Lưu Ẩn ở Quảng Châu mất, em là Lưu Nham kế vị làm Nam Hải vương. Vào đầu năm 913, vua Chu Hữu Khuê nhà Hậu Lương ban chức kiểm hiệu thái phó cho Nam Hải vương Lưu Nham ở Quảng Châu. Cùng năm 913, vua Chu Trấn nhà Hậu Lương bổ nhiệm Lưu Nham ở Quảng Châu làm tiết độ sứ của Thanh Hải quân và Kiến Vũ quân, phong tước Nam Bình vương cho Lưu Nham. Năm 916 Lưu Nham chấm dứt việc gửi cống phẩm và sứ giả đến nhà Hậu Lương sau khi bị vua Chu Trấn nhà Hậu Lương từ chối sắc phong làm Nam Việt vương.
Khi được tăng cường lực lượng từ các sĩ dân Trung nguyên di cư xuống phía Nam, Quảng Châu mạnh lên. Tháng 9 năm 917, Nam Bình vương Lưu Nham ở Quảng Châu bèn xưng đế, lập ra nước Nam Hán tách khỏi nhà Hậu Lương, một trong mười nước thời Ngũ đại Thập quốc. Nguyên ban đầu Nam Hán Cao Tổ (Lưu Nghiễm) lấy quốc hiệu là Đại Việt, sang năm 918 Nam Hán Cao Tổ mới đổi tên là Đại Hán (sử gọi là Nam Hán để phân biệt với Bắc Hán tồn tại cùng thời kỳ) và từ đó giữ quốc hiệu này. Quốc hiệu Đại Việt ban đầu càng chứng tỏ tham vọng của họ Lưu muốn đánh Tĩnh Hải quân mà sau này họ hai lần thực hiện (vào năm 930 và năm 938).
Nhận thấy nguy cơ từ phía họ Lưu, Khúc Hạo sai con là Khúc Thừa Mỹ làm "khuyến hiếu sứ" sang Quảng Châu gặp vua Nam Hán Cao Tổ, bề ngoài là để ‘‘kết mối hòa hiếu’’, song bề trong cốt là xem xét tình hình hư thực của địch. Cuối năm 917 khi Khúc Thừa Mỹ trở về thì Khúc Hạo mất. Dù ông chưa từng xưng đế hay xưng vương nhưng đời sau nhớ công lao của ông và gọi ông là ‘‘Khúc Trung chủ’’. Khúc Thừa Mỹ kế vị làm Tĩnh Hải quân Tiết độ sứ.
Do hành động ngoại giao mềm dẻo của Khúc Hạo, Nam Hán không gây hấn với Tĩnh Hải quân. Sau này, do Khúc Thừa Mỹ từ bỏ chính sách của cha, nhận chức Tiết độ sứ từ nhà Lương chứ không thừa nhận nhà Nam Hán. Sử ghi thời Khúc Thừa Mỹ bên trong lao dịch nặng nề; bên ngoài lại thân với nhà Hậu Lương mà nước Nam Hán đã ly khai, chống đối Nam Hán trong khi Hậu Lương ở quá xa tận Trung nguyên; hơn nữa Khúc Thừa Mỹ còn công khai gọi Nam Hán là "ngụy đình" (triều đình không chính thống) làm chọc giận họ Lưu, nên có thể là nguyên nhân quân Nam Hán tiến quân xâm lược nước Việt.
Nhận định

Theo Văn Tạo, Viện Sử học Việt Nam: Khúc Hạo được đánh giá là nhà cải cách hành chính đầu tiên ở Việt Nam. So với thời Cao Biền, số đơn vị hành chính thời Khúc Hạo được tăng lên gấp đôi. Như vậy về chiều rộng, chính quyền trung ương đã vươn tới nhiều nơi hơn trên địa bàn cai trị. Việc đưa nhân khẩu vào quản lý chặt chẽ hơn tại các đơn vị hành chính tạo điều kiện tăng cường nhân lực cho các hoạt động kinh tế, quân sự của chính quyền. Vào thế kỷ 10, trong khi các hào trưởng địa phương ít nhiều có xu hướng độc lập, cát cứ với chính quyền trung ương (ngay cả các triều đại Ngô, Đinh sau đó cũng vậy), Khúc Hạo đã khéo léo dựa vào họ để củng cố chính quyền cơ sở. Cuộc cải cách của ông tạo cơ sở kinh tế, xã hội vững chắc cho nền độc lập, tự chủ của người Việt sau này.
Erythrina schimpffii

| Erythrina schimpffii> Tình trạng bảo tồn |
| --- | --- |
 Sắp bị đe dọa  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Fabales
Họ (familia): Fabaceae
Chi (genus): Erythrina
Loài (species): E. schimpffii
Danh pháp hai phần
Erythrina schimpffii Diels 
Erythrina schimpffii là một loài thực vật họ Đậu (Fabaceae). Loài này chỉ có ở Ecuador. Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới và cận nhiệt đới.