stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Acid silicic

| Acid silicic |
| --- | --- |
Metasilicic acid
Danh pháp IUPAC: Axit silicic
Tên khác: Axit monosilicic Axit orthosilicic

Nhận dạng
Số CAS: 1343-98-2
PubChem: 14942
Số EINECS: 233-477-0
ChEBI: 26675
Ảnh Jmol-3D: ảnh
SMILES:  đầy đủ O[Si](O)(O)O 
InChI:  đầy đủ 1S/H4O4Si/c1-5(2,3)4/h1-4H 
Tham chiếu Gmelin: 2009
UNII: 623B93YABH
Thuộc tính
Điểm nóng chảy:   
Điểm sôi:   
Độ axit (pKa): 9,84, 13,2
MagSus: −42,6·10−6 cm³/mol
Các hợp chất liên quan
Hợp chất liên quan: Axit orthocarbonic
 
Trừ khi có ghi chú khác, dữ liệu được cung cấp cho các vật liệu trong trạng thái tiêu chuẩn của chúng (ở 25 °C [77 °F], 100 kPa).  N kiểm chứng (cái gì YN ?) Tham khảo hộp thông tin
Axit silicic là một hợp chất hóa học. Axit silicic là tên chung cho một họ các hợp chất hóa học chứa silic nguyên tử gắn với oxit và các nhóm hydroxyl. Các hợp chất của nhóm này có công thức chung [SiOx(OH)4-2x]n. Một số axit silicic đơn giản đã được xác định, nhưng chỉ trong dung dịch nước rất loãng, chẳng hạn như axit metasilicic (H2SiO3), axit octosilicic (H4SiO4, pKa1 = 9,84, pKa2 = 13,2 ở 25 °C), axit đisilicic (H2Si2O5), và axit pyrosilicic (H6Si2O7); tuy nhiên trong trạng thái rắn chúng có thể ngưng tụ để hình thành các axit silicic polyme có cấu trúc phức tạp.
Phản ứng hóa học

Nói chung, phản ứng của axit silicic rất khó kiểm soát. Ví dụ, việc mất nước một phần đối với axit metasilicic là thách thức vì phản ứng thường dẫn tới tạo thành silic dioxide (SiO2) và nước.
Phản ứng hóa học > Các phản ứng axit-base

Giống như các silanol khác, axit silicic là một axit yếu. Nó có thể bị khử proton trong dung dịch, silicat base tiếp hợp được biết đến.
Sản xuất

Axit silicic được Jöns Jacob Berzelius phát hiện trong thời gian khoảng từ năm 1810 tới năm 1836 khi nghiên cứu silic sinh ra trong các thí nghiệm của ông. Tuy nhiên, ông đã không nhận ra nó là khác biệt với silic dioxide.
Sản xuất > Hydrat hóa

Axit silicic nguồn gốc tự nhiên được tạo ra nhờ một quá trình phi sinh học gọi là hydrat hóa với sự tham gia của nước, thạch anh, các chất phổ biến trên Trái Đất. Phản ứng tạo ra axit silicic từ thạch anh và nước có thể viết như sau:
Nếu sản phẩm nằm trong không khí thì sản phẩm khô được hình thành.
Sản xuất > Tổng hợp

Axit silicic có thể được tạo ra từ axit hóa natri silicat trong dung dịch nước. Vấn đề chính trong sử dụng các axit silicic trong tổng hợp hóa học là ở chỗ các axit rất dễ mất nước để tạo ra silica gel polyme ngẫu nhiên, một dạng của silic dioxide. Chuyển hóa như vậy kéo theo các ngưng tụ.
Axit silicic đại dương

Silica hòa tan (DSi, từ tiếng Anh dissolved silica) là thuật ngữ được sử dụng trong lĩnh vực hải dương học để miêu tả dạng silica hòa tan trong nước như là silic hydroxide có thể đo bằng các phân tích tiêu chuẩn (như Strickland & Parsons, 1972). Tuy nhiên, thuật ngữ silica hòa tan loại trừ silicat xuất hiện dưới dạng các khoáng vật silicat, là một lớp khoáng vật tạo thành các vòng, tấm, chuỗi và các khối tứ diện. Tương tự, thuật ngữ silica hòa tan là khác biệt với thuật ngữ silicon, là các polyme hữu cơ của silic. Tồn tại ba loại DSi khác biệt trong nước tự nhiên:
SiO2(OH)22−
SiO(OH)3−
Si(OH)4
DSi (trong ngữ cảnh này là axit silicic) được tạo ra gần bề mặt đại dương bởi quá trình hydrat hóa. Nó được đưa tới đới biển thẳm bởi nước chảy xuống tại các địa cực. Sự tích tụ không kiểm soát của axit silicic trong đại dương được kiềm chế tự nhiên – mặc dù tác động của con người có thể đảo lộn sự điều chỉnh tự nhiên này. Nó được loại bỏ chủ yếu bởi sự chuyển hóa thành silic dioxide và nước. Trong các đại dương, silic tồn tại chủ yếu dưới dạng axit octosilicic (H4SiO4), và chu trình sinh địa hóa của nó được điều chỉnh bởi một nhóm tảo được biết đến như là tảo cát. Các loại tảo này polyme hóa axit silicic thành cái gọi là silica nguồn gốc sinh học, được sử dụng để xây dựng các vách tế bào của chúng (gọi là vỏ tảo cát).
Các loại tảo cát đại dương vận chuyển Si(OH)4.
Trong các cột nước cao nhất thì bề mặt đại dương là chưa bão hòa về DSi, ngoại trừ Hải lưu vòng Nam Cực ở phía nam vĩ độ 55° nam.
DSi được tái sinh với sự tăng lên của độ sâu nước, và các giá trị DSi tăng lên dọc theo dải nước từ Đại Tây Dương vòng qua Ấn Độ Dương tới Thái Bình Dương.
Nghiên cứu sinh học

Nghiên cứu về mối tương quan của nhôm và bệnh Alzheimer đã kết luận về khả năng của axit silicic trong bia làm giảm sự hấp thu nhôm trong hệ tiêu hóa cũng như làm tăng sự bài tiết nhôm theo đường thận.
Axit octosilicic được ổn định bằng choline (ch-OSA) là một loại thực phẩm chức năng. Nó được chỉ ra là có tác dụng ngăn ngừa mất sức chịu đứt gãy của tóc, có tác động tích cực tới bề mặt da và các tính chất cơ học của da, và tới tính dễ gãy của tóc và móng tay/chân, làm giảm triệu chứng móng tay chân giòn, ngăn ngừa phần nào sự mất xương đùi ở các mô hình chuột cắt buồng trứng có tuổi, gia tăng nồng độ collagen ở bắp chân, và có lợi ích tiềm tàng đối với sự hình thành collagen xương ở phụ nữ thiếu xương.
Nồng độ axit silicic năm 2009 trong vùng nước mặt biển khơi.
Mycerinus dorcadioides

| Mycerinus dorcadioides> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Mycerinus
Loài (species): M. dorcadioides
Danh pháp hai phần
Mycerinus dorcadioides (Audinet-Serville, 1835) 
Mycerinus dorcadioides là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Trận Gostyń
Chú thích

1 2  1761 - Prussian second raid in Greater Poland
1 2 3 4  Franz A. J. Szabo, The Seven Years War in Europe, 1756-1763, trang 344
1 2 3 4 5 6 7 8 9  15 tháng 9 năm 1761_-_Engagement_of_Gostyn ngày 15 tháng 9 năm 1761 - Engagement of Gostyn[liên kết hỏng]
1 2  "Frederick the Great: His Court and Times"
↑  Paul von Abel, Stammliste der Königlich Preussischen Armee, trang 248
1 2  Friedrich Kapp, Life of Frederick William von Steuben: major general in the Revolutionary Army, trang 56
↑  Philip Henry Stanhope Stanhope (Earl), History of England: from the peace of Utrecht to the peace of Versailles, 1713-1783, Tập 4, trang 25
1 2 3 4  Sir Edward Cust, Annals of the Wars of the Eighteenth Century, Compiled from the Most Authentic Histories of the Period, Tập 3, trang 68
1 2  Thomas Carlyle, Thomas Carlyle's Collected works, Tập 29, các trang 197-198.
1 2 3  Joseph Towers, Memoirs of the life and reign of Frederick the Third, King of Prussia, Tập 2, trang 239
Nhà thờ Chính tòa Thánh Clement ở Praha

| Nhà thờ Chính tòa Thánh Clement |
| --- | --- |
Katedrála sv. Klimenta

Địa điểm: Praha
Quốc gia:  Czech Republic
Hệ phái: Giáo hội Công giáo Ruthenian
Nhà thờ Chính tòa Thánh Clement tại Praha (tiếng Séc: Katedrála sv. Klimenta) là một nhà thờ thuộc Giáo hội Công giáo Ruthenian, đóng vai trò là một Tông Tòa Giáo hội Ruthenian tại Cộng hòa Séc (Exarchatus Apostolicus Reipublicae Cechae). Nhà thờ được công nhận là nhà thờ chính tòa vào ngày 13 tháng 3 năm 1996, bởi Giáo hoàng Gioan Phaolô II.
Miêu tả

Nhà thờ có một gian giữa duy nhất mang phong cách Baroque, được xây dựng làm tu viện cho Hội Thánh Dòng Tên trong khu vực quần thể kiến trúc lịch sử Clementinum. Nhà thờ được thiết kế bởi František Kaňka và được xây dựng bởi Antonio Lurago từ năm 1711 đến năm 1715 trên vị trí của một nhà thờ Gothic cổ hơn, nơi từng được thành lập bởi Dòng Anh Em Giảng Thuyết vào năm 1227. Tuy nhiện tu viện cổ hơn này đã bị phá hủy bởi phiến quân Hussite vào năm 1420. Bên trong nhà thờ là cả một kho tàng được được trang hoàng lộng lẫy, với các bức tượng của các Giáo phụ và Nhà truyền giáo được đặt trong các hốc tường, những tác phẩm điêu khắc này là sản phẩm của Matthias Braun. Bàn thờ chính, biểu tượng cho Nước trời được trang trí bằng một bức họa của Josef Kramolín. Tấm iconostasis nguyên bản của nhà thờ, biểu tượng cho thế giới trần gian, sau đó đã được thay thế bằng một tấm mới vào năm 1984.
Trường Trung học phổ thông Cẩm Phả

| Trường Trung học phổ thông Cẩm Phả |
| --- | --- |

Địa chỉ
Số 206, đường Trần Phú, Cẩm Thành, Cẩm Phả, Quảng Ninh, Việt Nam
Thông tin
Tên khác: Chuyên ban Cẩm Phả
Thành lập: 1956; 68 năm trước (1956)
Hiệu trưởng: Trần Mạnh Thắng
Cấp: 3
Số học sinh: khoảng 1.200
Trường Trung học phổ thông Cẩm Phả là ngôi trường trung học phổ thông công lập nằm trên địa bàn thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh. Đây là trường trọng điểm của Cẩm Phả và cũng là trường THPT có bề dày lịch sử lâu đời nhất tỉnh Quảng Ninh, là nơi đào tạo ra nhiều nhân vật có ảnh hưởng, danh tiếng.
Trường THPT Cẩm Phả thực hiện chương trình đào tạo ở ba khối lớp 10, 11 và 12 với khoảng 1400 học sinh. Học sinh trường THPT Cẩm Phả đã góp mặt và đạt giải trong nhiều cuộc thi cấp tỉnh, quốc gia và quốc tế.
Khẩu hiệu, phương châm của nhà trường là:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Giáo viên đoàn kết, trách nhiệm, dân chủ, kỷ cương, sáng tạo.  Học sinh tự tin, tự chủ, tự trọng, có trách nhiệm với bản thân. | ” |
Tên trường

Trước khi có tên gọi như ngày nay, trường đã trải qua nhiều tên gọi. Từ năm đầu thành lập (1956) trường lấy tên gọi là Trường cấp II Cẩm Phả, ba năm sau (1959) thì trở thành Trường cấp II - III Cẩm Phả. Đến năm học 1968 - 1969 thì trường chỉ đào tạo cấp 3 với việc đổi tên thành Trường cấp III Cẩm Phả.
Đến những năm 1990, trường lấy tên là Trung học chuyên ban Cẩm Phả, do giai đoạn này trường có mở các ban, các lớp chọn. Từ năm 2000, trường lấy tên là Trung học phổ thông Cẩm Phả đến bây giờ. Tuy vậy, ngôi trường vẫn được người dân Cẩm Phả quen thuộc gọi là Trường chuyên ban trong đời sống hàng ngày.
Tổng quan

Trường THPT Cẩm Phả có diện tích hơn 11.000 m2. Nhà trường gồm ba dãy nhà A, B, C, khu nhà đa năng và sân cỏ. Trung tâm sân trường trồng 2 cây xà cừ đã có tuổi đời lâu năm, là biểu tượng của nhà trường. Sau khi bế giảng năm học 2021 - 2022, trường được tiến hành phá dỡ và xây mới.
Cơ cấu tổ chức

Về nhân sự, Trường THPT Cẩm Phả bao gồm Ban giám hiệu và các Tổ chuyên môn. Hiệu trưởng hiện tại của trường là ông Trần Mạnh Thắng. Có tất cả 9 tổ chuyên môn: Toán; Ngữ Văn; Ngoại ngữ; Vật lí - Kĩ thuật; Sử - Địa - Giáo dục Công dân; Hóa - Sinh; Tin - Thể dục - Quốc phòng An ninh; Tư vấn học đường; Văn phòng.
Lịch sử

Năm 1956, trường cấp II - III Cẩm Phả được thành lập sau cuộc chiến chống Pháp của Việt Nam giành chiến thắng. Trong năm học đầu tiên 1956 - 1957, trường chỉ có một lớp 5. Đến năm học 1960 - 1961, trường bắt đầu có một lớp cấp III và số lớp cấp II đã tăng lên đến 11 lớp. Năm học 1965 - 1966, trường cấp II - III Cẩm Phả đã có 14 lớp cấp II với 512 học sinh, 4 lớp cấp III với 156 học sinh.
Khi Mỹ tấn công ra miền Bắc, bộ phận cấp II phải sơ tán vào Dương Huy một học kì rồi chuyển về học tại khu Đồi Xôi và sau đó tách ra thành trường cấp II Nguyễn Văn Trỗi, một bộ phận cấp II và khối cấp III chuyển đến học tại khu đồi Quang Hanh. Từ năm học 1968 - 1969, bộ phận cấp III lúc này gồm có 5 lớp với 210 học sinh chuyển về trường cũ học và chuyển thành trường cấp III Cẩm Phả, còn bộ phận cấp II chuyển về Quang Hanh và thành lập trường cấp II Quang Hanh.
Năm học 1971 - 1972, khi Mỹ mở các đợt ném bom lớn ra miền Bắc, trường cấp III Cẩm Phả sơ tán vào khu đồi Léc Mỹ, lúc này có 7 lớp với 321 học sinh. Cuối năm học 1972 - 1973, toàn trường chuyển về trường cũ. Từ năm học 1974 - 1975, trường cấp III Cẩm Phả mở phân hiệu cấp III tại Cửa Ông và sau đó 2 năm thì tách ra thành lập trường cấp III Cửa Ông.
Đến năm học 1982 - 1983, trường mở 2 phân hiệu Cọc Sáu và Quang Hanh, tổng số lớp của trường lúc này lên tới 58 lớp với 3120 học sinh. Sau đó, phân hiệu Cọc Sáu tách ra thành lập trường THPT Lê Hồng Phong và phân hiệu Quang Hanh tách ra thành lập trường THPT Lê Quý Đôn.
Sau Đổi Mới, quy mô của nhà trường tăng nhanh, có năm lên tới 65 lớp với 3412 học sinh (năm học 1998 - 1999). Từ năm học 2001 - 2002, nhà trường đã được ổn định với số lớp từ 33 đến 36 lớp. Trường THPT trong những năm trở lại đây luôn duy trì tổng số lớp là 33, với tiêu chí tuyển sinh đầu vào lớp 10 là 11 lớp với khoảng 440 học sinh.
Thành tích

| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
Danh hiệu Anh hùng Lao động năm 2015
| Huân chương Lao động hạng Ba Trao tặng CBGV nhà trường - năm 1979 | Huân chương Lao động hạng Nhì Trao tặng CBGV nhà trường - năm 1989 | Huân chương Lao động hạng Nhất Trao tặng CBGV nhà trường - năm 1995 |
| Huân chương Lao động hạng Ba Trao tặng ĐVTN nhà trường - năm 2000 | Huân chương Độc lập hạng Ba trao tặng CBGV nhà trường - năm 2005 | Huân chương Độc lập hạng Nhì Trao tặng CBGV nhà trường - năm 2020 |
Là một ngôi trường có bề dày lịch sử, trường THPT Cẩm Phả đã đón nhận nhiều danh hiệu, huân chương, bằng khen, cờ thi đua của Nhà nước. Trong số đó, nhà trường đã nhận 4 huân chương Lao động, 2 huân chương Độc lập và danh hiệu Anh hùng Lao động. Bên cạnh đó, trường có một nhà giáo được tặng huân chương Lao động hạng Ba, 4 nhà giáo được phong tặng Nhà giáo ưu tú, nhiều học sinh và cựu học sinh đạt được những giải thưởng, thành tựu lớn.


Nhiều cán bộ cao cấp của Đảng và Nhà nước từng về dự và đánh trống khai giảng năm học mới tại trường: Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ninh Phạm Minh Chính (nay là Thủ tướng Chính phủ) đánh trống khai giảng năm học 2014 - 2015, Phó Thủ tướng Phạm Bình Minh đánh trống khai giảng năm học 2015 - 2016.
Học sinh tiêu biểu

Quang Thọ - Nghệ sĩ Nhân dân
Trần Hồng Cẩm - Nghệ sĩ Nhân dân
Trần Văn Minh - Đại biểu Quốc hội khóa 13; 14
Ngô Thị Minh - Đại biểu Quốc hội khóa 11; 12; 13; 14; Thứ trưởng Bộ GD&ĐT
Nguyễn Văn Đẳng - Nguyên Ủy viên trung ương Đảng; nguyên Thứ trưởng Bộ NN&PTNT; nguyên Bí thư Tỉnh ủy Lâm Đồng
Trần Ngọc Thụ - Nguyên Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ninh
Nguyễn Anh Dũng - Đại kiện tướng cờ vua
Hai cây xà cừ có tuổi đời 60 năm, là biểu tượng của trường.
Ngựa Tây Tạng

Một con ngựa bạch Tây Tạng
Ngựa Tây Tạng là một giống ngựa có nguồn gốc từ vùng Tây Tạng của Trung Quốc. Chúng được nuôi trong điều kiện những vùng đất cao, lạnh giá và gồ ghề, mặc dù chúng có xuất xứ từ những đàn ngựa Mông Cổ nhưng chúng vẫn được xem là giống ngựa bản địa của Tây Tạng Chúng là giống ngựa có màu lông nguyên thủy Ngựa bạch Tây Tạng là một biến thể của ngựa Tây Tạng với những con có sắc lông màu trắng, chúng được du nhập về Việt Nam để cải tạo đàn ngựa bạch Việt Nam và ngựa nội của nước này.
Lịch sử

Người ta thường tin rằng hầu hết ngựa Tây Tạng có nguồn gốc từ cổ xưa, rất có thể một nhánh từ ngựa Mông Cổ và ngựa giống của Trung Quốc. Tuy nhiên, một số giống như con ngựa Nangchen đã dường như đã được nhân giống thuần trong nhiều thế kỷ. Một loại khác là con ngựa Riwoche, đã được đưa ra giả thuyết đã được phát triển trong sự cô lập đến một mức độ mà một số khẳng định nó là một liên kết tiến hóa giữa con ngựa hoang dã thời tiền sử và các con ngựa nhà hiện đại, mặc dù nó cũng có thể là một loạt thuần mà trở lại là có màu nguyên thủy màu.
Ngựa Tây Tạng nói chung được coi giữ cũng bởi người dân địa phương, và họ đã được truyền thống giữ cả hai người Tây Tạng giàu và người nông dân như nhau, cũng như của Đức Đạt Lai Lạt Ma và các nhân vật tôn giáo khác. Ngựa đã được gửi làm quà tặng cho hoàng đế Trung Quốc, đặc biệt là trong các triều đại nhà Minh và nhà Đường. Ngựa cũng được giao dịch phổ biến trong việc chuyên chở chè từ các vùng phía Nam của tỉnh Tứ Xuyên, Trung Quốc thậm chí muộn hơn vào năm 1950. Các hoạt động thương mại là nhiều đến mức mà các tuyến đường giữa Lhasa và Tứ Xuyên đã được biết đến như là con đường trà ngựa.
Ngựa bạch > Đặc điểm

Ngựa bạch Tây Tạng con trưởng thành có thể nặng đến 350 kg, gấp đôi ngựa bạch Cao Bằng của Việt Nam. Theo quan sát bằng mắt thường, một con ngựa bạch Tây Tạng nặng gấp hai lần ngựa bạch Việt Nam vì ngựa bạch Việt Nam thường nặng 1,6-1,7 tạ. Trang trại Vạn An có con ngựa Tây Tạng lớn nhất đạt bốn tạ đã có người hỏi mua hàng trăm triệu nhưng không bán. Ngựa bạch Tây Tạng nặng đến 300 kg thì khi đã chết chỉ còn lấy xương đem nấu cao kiếm vốn. Một con ngựa Tây Tạng trưởng thành có thể nấu được 7 kg cao trong khi ngựa bạch Cao Bằng chỉ nấu được 3,5 kg. Ngựa Tây Tạng hưởng chế độ đặc biệt bởi chúng ăn nhiều hơn các con khác.
Ngựa bạch Tây Tạng sống trên độ cao hơn 3.000m, ăn các loại thảo dược quý, trong đó có loại cỏ sinh đông trùng hạ thảo, nên thịt, xương đều có giá trị cao. Ngựa bạch Tây Tạng có giá cả trăm triệu đồng một con. Với những con ngựa bạch trưởng thành nặng trên 300 kg, vào thời điểm năm 2013 có giá khoảng 200 triệu/con, đặc biệt là ngựa bạch Tây Tạng, một con ngựa bạch giống mua với giá 20-30 triệu đồng, sau 4-5 năm nuôi dưỡng bán được với giá 60 đến 70 triệu đồng.
Ngựa bạch > Giá trị

Ngựa bạch Tây Tạng dùng để cống nạp triều đình, là món ăn bổ dưỡng của vua chúa. Mỗi ngựa bạch thuần chủng Tây Tạng to khỏe, giá ngót trăm triệu đồng. Là giống ngựa dễ chăm sóc, nuôi dưỡng, trong trường hợp xấu nhất, con ngựa bị chết, thì cũng vẫn không bị lỗ. Dù thịt, da hoặc các bộ phận phải bỏ đi, thì xương ngựa vẫn còn nguyên giá trị. Một con ngựa bạch cho vài cân cao, đã có vài chục triệu đồng. Ở Việt Nam, hiện tại, không có vật nuôi nào an toàn, lại mang về lợi nhuận cao như con ngựa bạch Tây Tạng. Mỗi hộ nông dân chỉ cần nuôi độ chục con, sau vài năm, đã có lợi nhuận vài trăm triệu đồng. Trong khi đó, nếu nuôi trâu, bò kém xa so với nuôi ngựa bạch.
Ngựa bạch Tây Tạng thường có bộ lông đẹp nên người ta còn thuần hóa vài cặp để mọi người cưỡi chơi và đã thành công trong việc thuần hóa hai cá thể ngựa bạch Tây Tạng với thân hình to lớn và màu lông trắng đẹp. Một trang trại đã thuần hóa vài con ngựa bạch Tây Tạng, đây là điều rất khó khăn, phải dành hết tâm trí và tìmh cảm cho chúng vì giống ngựa bạch này rất khôn. Hằng ngày phải tận tay chăm sóc chú ngựa bạch đã thuần hóa từ cho ăn, đeo yên, đeo dây cương rồi cưỡi nó đi vài vòng quanh trang trại cho quen với hơi người, quen đường đi lối lại. Việc thuần hóa ngựa, thực sự là đam mê và mong muốn có một vài chú ngựa để các bạn trẻ vui chơi đích thực cùng một vài chú ngựa bạch đã thuần hóa để đón tiếp các em học sinh, sinh viên tới dã ngoại.
Ngựa bạch > Du nhập

Tại Việt Nam, chúng được nhập khẩu về để nuôi vùng núi phía Bắc, đã có một số nhà nuôi giống ngựa bạch Tây Tạng rất quý hiếm, nhiều người đã tìm kiếm một số ngựa bach Tây Tạng để về nuôi thử, lên các tỉnh biên giới Lạng Sơn, Cao Bằng để mua ngựa bạch Tây Tạng từ lái buôn của Trung Quốc lẫn người Việu Nam. Một số nơi do đặc thù ngựa bạch Việt Nam nhỏ nên đã nuôi thêm ngựa Tây Tạng để cải tạo nhân giống. Một số đã lai tạo thành công giống ngựa bạch Cao Bằng với ngựa bạch Tây Tạng để cho ra con giống mới. Ngựa Tây Tạng sinh sản kém lại có tầm vóc cao do đó đã lai tạo giống hai loại này. Có hơn 100 con ngựa là loài lai giữa ngựa bạch Việt Nam và ngựa bạch Tây Tạng.
Đàn ngựa cái hàng năm lại đẻ ra vài chục ngựa bạch con. Ngoài việc nhân giống ngựa bạch Tây Tạng còn phối giống ngựa Tây Tạng với ngựa kim Việt Nam để cải thiện chất lượng và vóc dáng. Sau đó, nhiều người tiếp tục đưa loài ngựa khổng lồ của Mông Cổ về nuôi dưỡng, lai tạo, cải biến gen cho giống ngựa nhỏ Việt Nam, Ngoài việc nhân giống ngựa bạch Tây Tạng, còn phối giống ngựa Tây Tạng với ngựa kim Việt Nam để cải thiện chất lượng và vóc dáng loài ngựa của ngựa Việt Nam. Việc phối giống này sẽ sinh ra ngựa con là ngựa bạch hoặc ngựa kim.
Do quen sống ở xứ lạnh như vùng cao nguyên Tây Tạng nên giống ngựa bạch này về Việt Nam gặp thời tiết nóng của mùa hè là rất dễ chết, Trong đôi ngựa bạch Tây Tạng đầu tiên về Việt Nam, có một con chết bất đắc kỳ tử và sự thể diễn ra rất nhanh, trời tháng 6 khá oi bức, lúc sáng con ngựa này vẫn ăn uống rồi tắm rửa bình thường, nó tỏ ra khỏe mạnh như mọi khi, đến trưa, chúng lăn ra chết. Ngựa sống ở miền núi Tây Tạng khi về Việt Nam không hợp khí hậu, thức ăn nên bị ốm, hao cân nhanh chóng, khi đó loài ngựa này được nhập về 10 con thì có đến chín con bị ốm chết, làm thịt nấu cao, còn một con đẻ được ba con rồi cũng chết vì bị ngã.
Khi mua thêm 10 con ngựa Tây Tạng bên Trung Quốc vì chưa quen cách chăm, 10 con mua về thì chết chín vì bệnh đau bụng. Đúc rút kinh nghiệm, người nuôi ngựa đã tìm ra cách chăm sóc giúp con ngựa bạch Tây Tạng quen dần với khí hậu miền Bắc Việt Nam, tất cả ngựa đều được kiểm tra bệnh tật, tiêm phòng. Những con mới về, không cho thả vào đàn ngay mà nuôi cách ly theo dõi, một tháng mới cho nhập đàn, ngựa bạch ít khi bị bệnh. Nhưng nếu mắc bệnh, không phát hiện kịp, chỉ trong vòng 2-3 giờ đồng hồ đã chết.
Ngựa bạch > Chăn nuôi

Có dư án, xin cả nghìn héc ta rừng trên vùng Yên Lập (Phú Thọ) để nuôi ngựa bạch Tây Tạng nhưng không thành công bởi việc nhân giống thất bại, một số dò dẫm tìm cách khắc phục những tồn tại để bước đến thành công. Trang trại Vạn An đang được xem là lãnh địa ngựa bạch lớn nhất miền Bắc với 7 ha, nuôi hơn 100 con ngựa bạch, những con ngựa bạch giống Tây Tạng và giống ngựa ta sinh trưởng tốt trong môi trường bán nuôi nhốt. Hiện tại, ngựa bạch ở trang trại Vạn An đang có tốc độ sinh trưởng và phát triển tốt. Tại Việt Nam ngựa đẻ đạt 25%, tuy nhiên ở trang trại này tỷ lệ sinh đẻ của ngựa đạt 70%, chỉ trừ trường hợp thai bị hỏng
Từ 20 con ngựa bạch, đến nay trang trại Vạn An đã có 100 con ngựa bạch giống Tây Tạng và Việt Nam. Trung bình một năm trang trại Vạn An có 20-40 con ngựa bạch sinh sản. Chu kỳ sinh sản của ngựa bạch khoảng 11-13 tháng. Đây là mô hình nhân giống ngựa bạch thành công đầu tiên tại Việt Nam, với tỷ lệ sinh sản chiếm 80-85%. Những con ngựa không còn khả năng sinh sản, đủ tiêu chuẩn nấu cao, cơ sở sản xuất cao ngựa bạch Vạn An ra đời, quy trình nấu dựa trên kinh nghiệm dân gian, nấu 7 ngày 7 đêm. Cao ngựa bạch Vạn An được Bộ Y tế chứng nhận sản phẩm đủ tiêu chuẩn bán ra thị trường. Đây là giấy phép đầu tiên của Bộ Y tế cấp cho Hội Thú y về sản xuất cao ngựa bạch tại thời điểm đó, hiện giờ cao ngựa bạch Vạn An bán rất chạy trên thị trường.
Có dự án biến vùng đất bãi sông Hồng thành vương quốc của ngựa bạch Tây Tạng, so với bước chân của loài ngựa, trang trại 8 héc-ta là quá nhỏ, diện tích này, chỉ đủ đáp ứng cho 100 con ngựa. Mới có vài năm nuôi ngựa, trang trại đã hết diện tích thả ngựa, mở rộng trang trại, nuôi cả ngàn con ngựa bạch, những khu vực nuôi ngựa lấy thịt, xương, những khu vực nuôi ngựa nhân giống. Trong khi trại ngựa Bá Vân ở Thái Nguyên sau 5 năm nghiên cứu, thử nghiệm, tỉ lệ sinh sản chỉ đạt 20%, ngựa bạch trong trang trại đã đạt tỉ lệ sinh sản lên đến 80%, trang trại đã có trên 100 ngựa bạch Tây Tạng, nơi cung cấp ngựa bạch giống nhiều nhất. Đàn ngựa cái hàng năm vẫn đẻ ra vài chục ngựa bạch con.
Trong văn hóa

Bài chi tiết: Hình tượng con Ngựa trong văn hóa
Thần ngựa Hayagriva của Tây Tạng là một vị thần được thờ cúng ở Tây Tạng. Hayagriva được thờ cúng ở Tây Tạng một cách chính yếu. Phần đông người Tây Tạng sùng bái vị thần này bởi họ tin rằng, ông luôn dùng tiếng hí vang trời để đe dọa và xua đuổi ma quỷ. Nhưng khi giáng lâm cứu người, Hayagriva cũng hí vang, báo hiệu cho mọi người biết mình giáng lâm. Khi người ta thỉnh, ngài sẽ báo hiệu việc giáng lâm của ngài bằng tiếng hí, đó là lý do có cái đầu ngựa trên đảnh đầu, một dấu hiệu đặc trưng của Hayagriva.
Đó là lý do vì sao nó thường xuất hiện với hình người đầu ngựa. Tiếng hí của Hayagriva có khả năng xuyên thủng màn không (vô minh), đem lại ánh sáng của tự do. Tín ngưỡng này xuất phát một phần do lối sống du mục của người Tây Tạng, nên ngựa là một thứ quan trọng ko thể thiếu trong sinh hoạt thường nhật của họ. Một số tài liệu ghi lại rằng, thần chú của ngài Hayagriva gồm những câu thơ như sau: