Walt Disney

Bài này viết về người sáng lập công ty. Đối với công ty mà Walt Disney sáng lập ra, xem Công ty Walt Disney.
| Walt Disney |
| --- | --- |
Disney vào năm 1946
Sinh: Walter Elias Disney (1901-12-05)5 tháng 12, 1901 Chicago, Illinois, Hoa Kỳ
Mất: 15 tháng 12, 1966(1966-12-15) (65 tuổi) Burbank, California, Hoa Kỳ
Quốc tịch:  Hoa Kỳ
Nghề nghiệp:  Doanh nhân  Họa sĩ diễn hoạt  Diễn viên lồng tiếng  Nhà sản xuất phim 
Chức vị: Chủ tịch Công ty Walt Disney
Người thân: Xem Gia đình Disney
Giải thưởng:  26 giải Oscar (22 giải cạnh tranh, 4 giải danh dự)  3 giải Quả cầu vàng  1 giải Emmy 
Chữ ký

Walter Elias Disney (/ˈdɪzni/; 5 tháng 12 năm 1901 – 15 tháng 12 năm 1966) là một doanh nhân, họa sĩ diễn hoạt, diễn viên lồng tiếng và nhà sản xuất phim người Mỹ. Ông được đánh giá là người tiên phong của ngành công nghiệp hoạt hình Mỹ với việc mang lại một số bước tiến lớn trong ngành sản xuất phim hoạt hình. Với cương vị là nhà sản xuất phim, Walt Disney nắm giữ kỷ lục là người giành được nhiều giải Oscar nhất, với 22 lần đoạt giải và 59 lần đề cử. Ông cũng được trao tặng hai giải Quả cầu vàng cho Thành tựu Đặc biệt và một giải Emmy, cũng như nhiều giải thưởng danh giá khác. Thư viện Quốc hội Hoa Kỳ đã đưa một số bộ phim của ông vào Viện lưu trữ phim quốc gia.
Sinh ra tại Chicago, Disney sớm đã bộc lộ niềm say mê với hội họa ngay từ khi còn nhỏ. Ông tham gia các lớp học mỹ thuật từ lúc còn là một đứa trẻ và trở thành một họa sĩ thương mại vào năm 18 tuổi. Đầu thập niên 1920, Disney chuyển đến California và thành lập Disney Brothers Studio cùng với anh trai Roy. Năm 1928, ông hợp tác cùng họa sĩ Ub Iwerks xây dựng nên nhân vật chuột Mickey và đạt được thành công vang dội đầu tiên. Disney cũng đóng vai trò là người lồng tiếng cho chuột Mickey trong quãng thời gian ban đầu. Khi xưởng hoạt hình ngày càng phát triển, Disney càng có nhiều quyết định táo bạo hơn như đưa đồng bộ âm thanh vào phim, sử dụng kỹ thuật ba dải màu đầy đủ màu sắc của Technicolor, sản xuất phim hoạt hình thời lượng dài và áp dụng những tiến bộ trong kỹ thuật ghi hình. Kết quả là ông cho ra đời nhiều bộ phim chủ chốt góp phần thúc đẩy sự phát triển của phim hoạt hình như Nàng Bạch Tuyết và bảy chú lùn (1937), Pinocchio, Fantasia (1940) và Bambi (1942). Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, ông tiếp tục cho ra đời bộ phim hoạt hình và người đóng bao gồm Cô bé Lọ Lem (1950) và Mary Poppins (1964). Cả hai bộ phim đều đạt được thành công về mặt chuyên môn và tính riêng Mary Poppins đã giành được 5 giải Oscar.
Vào thập niên 1950, Disney quyết định lấn sân sang lĩnh vực công viên giải trí và vào năm 1955, ông cho khai trương công viên Disneyland ở Anaheim, California. Để gây quỹ cho dự án, ông đã bắt đầu sản xuất các chương trình truyền hình, chẳng hạn như Walt Disney's Disneyland và The Mickey Mouse Club. Ông cũng tham gia vào việc quy hoạch cho Triển lãm quốc gia Hoa Kỳ tại Moskva năm 1959, Thế Vận hội Mùa đông năm 1960 và Hội chợ Quốc tế New York năm 1964. Năm 1965, ông bắt đầu phát triển một công viên chủ đề khác mang tên Disney World, trung tâm của công viên là thành phố kiểu mới được gọi là "Xã hội tương lai kiểu mẫu" (EPCOT). Disney là người nghiện hút thuốc lá trong suốt cuộc đời nên ông đã qua đời vì bệnh ung thư phổi vào tháng 12 năm 1966 trước khi kịp chứng kiến công viên và dự án EPCOT hoàn thành.
Là một người nhút nhát, tự ti, song Disney lại có một trái tim ấm áp và cởi mở với công chúng. Ông luôn đặt ra các tiêu chuẩn cao và kỳ vọng ở những người mà ông đã từng làm việc cùng. Mặc dù có những cáo buộc cho rằng ông phân biệt chủng tộc hoặc bài Do Thái, nhưng nhiều người quen biết ông đã phủ nhận điều đó. Quan điểm về Disney dần thay đổi trong những năm sau khi ông qua đời, từ một con người yêu nước chất phác trở thành đại diện cho chủ nghĩa đế quốc Mỹ. Mặc dù vậy, ông vẫn là một nhân vật rất quan trọng trong lịch sử ngành phim hoạt hình và lịch sử văn hóa của Hoa Kỳ, nơi ông được coi là một biểu tượng văn hóa quốc gia. Các tác phẩm điện ảnh của Disney tiếp tục được trình chiếu và chuyển thể đều đặn, riêng những công viên giải trí Disney cũng phát triển về quy mô và số lượng để thu hút du khách từ nhiều quốc gia trên toàn cầu. Ngoài ra, hãng phim và công ty cùng tên của ông vẫn duy trì các tiêu chuẩn cao trong việc sản xuất các tác phẩm và chương trình giải trí nổi tiếng để trở thành một trong những tập đoàn giải trí và truyền thông đại chúng lớn nhất thế giới.