stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Bát giác
Một số công thức của bát giác đều

Tổng của tất cả góc của một hình bát giác đều nội bộ là 1080° và có nguồn gốc từ công thức:
Góc nội thất của hình bát giác đều
| Kích thước của một hình bát giác đều |
| --- | --- | --- |
| Chiều dài cạnh |  a |  |
| Diện tích |  A\,=\,2a^{2}(1+{\sqrt {2}}) |  |
| bán kính trong |  r\,=\,{\frac {a}{2}}(1+{\sqrt {2}}) |  |
| bán kính chu vi |  R\,=\,{\frac {a}{2}}{\sqrt {4+2{\sqrt {2}}}} |  |
| Đường chéo lớn |  d_{1}\,=\,a{\sqrt {4+2{\sqrt {2}}}}\,=\,2R |  |
| Đường chéo trung |  d_{2}\,=\,a\,(1+{\sqrt {2}}) |  |
| Đường chéo nhỏ |  d_{3}\,=\,a{\sqrt {2+{\sqrt {2}}}} |  |
| Góc trong |  \alpha =135^{\circ }    \cos \,\alpha =-{\frac {1}{2}}{\sqrt {2}} |  |
Hình ảnh

Một bát giác đều
Một bát giác đều
Bát giác lõm
Bát giác lõm
Một bát giác chéo phức tạp
Sao bát giác
Thiết kế một hình bát giác
Vẽ hình bát giác bằng compa
Đại hồi
Một chiếc bàn bát giác
Hình bát giác
Gương bát quái
Một chén hình bát giác
Một bộ dĩa hoa lam thời Minh, thế kỷ 16
Hòm bát giác
Lầu bát giác
Tháp bát giác
Nhà bát giác (Octagon House) tại Watertown, WI.
McElroy Octagon House ở San Francisco
| x t Một số loại đa giác đáng chú ý |
| --- | --- |
 Tam giác  Tứ giác  Ngũ giác  Lục giác  Thất giác  Bát giác  Cửu giác  Thập giác Thập nhất giác  Thập nhị giác  Thập tam giác  Tetradecagon  Thập ngũ giác  Thập thất giác  Thập cửu giác  Octadecagon  Nhị thập giác  Tam thập giác  Ngũ thập giác 
| --- | --- |
: Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về Bát giác.
Đường chéo của tứ giác màu xanh vuông góc và bằng nhau
Cylindrepomus astyochus

| Cylindrepomus astyochus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Cylindrepomus
Loài (species): C. astyochus
Danh pháp hai phần
Cylindrepomus astyochus Dillon & Dillon, 1948 
Cylindrepomus astyochus là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Tragia glabrescens

| Tragia glabrescens> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Malpighiales
Họ (familia): Euphorbiaceae
Chi (genus): Tragia
Loài (species): T. glabrescens
Danh pháp hai phần
Tragia glabrescens Pax 
Tragia glabrescens là một loài thực vật có hoa trong họ Đại kích. Loài này được Pax miêu tả khoa học đầu tiên năm 1894.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Tragia glabrescens”. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2013.
Cyclosorus truncatus

| Cyclosorus truncatus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Pteridophyta
Lớp (class): Polypodiopsida
Bộ (ordo): Polypodiales
(không phân hạng): Eupolypods II
Họ (familia): Thelypteridaceae
Chi (genus): Cyclosorus
Loài (species): C. truncatus
Danh pháp hai phần
Cyclosorus truncatus (Poir.) Farw., 1931 
Cyclosorus truncatus là một loài thực vật có mạch trong họ Thelypteridaceae. Loài này được (Poir.) Farw. mô tả khoa học đầu tiên năm 1931.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Cyclosorus truncatus”. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2013.
Tragia guatemalensis

| Tragia guatemalensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Malpighiales
Họ (familia): Euphorbiaceae
Chi (genus): Tragia
Loài (species): T. guatemalensis
Danh pháp hai phần
Tragia guatemalensis Lotsy 
Tragia guatemalensis là một loài thực vật có hoa trong họ Đại kích. Loài này được Lotsy miêu tả khoa học đầu tiên năm 1895.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Tragia guatemalensis”. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2013.
Cyclohexan
Ứng dụng

Từ cyclohexan, người ta sản xuất "dầu KA", thứ hỗn hợp gồm cyclohexanol, cyclohexanone bằng cách oxy hoá không hoàn toàn cyclohexan với xúc tác cobalt:
2C6H12 + O2 (to)→ 2C6H11OH
Trong quá trình này, cũng có cả cyclohexanone. Sau đó, hỗn hợp trên được dùng để sản xuất nilon-6,6.
Cunila pycnantha

| Cunila pycnantha> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Lamiales
Họ (familia): Lamiaceae
Chi (genus): Cunila
Loài (species): C. pycnantha
Danh pháp hai phần
Cunila pycnantha B.L.Rob. & Greenm., 1894 
Cunila pycnantha là một loài thực vật có hoa trong họ Hoa môi. Loài này được B.L.Rob. & Greenm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1894.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Cunila pycnantha”. Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2013.
Bò rừng Ấn Độ

| Bò rừng Ấn Độ |
| --- | --- |
Thời điểm hóa thạch: Pleistocene tới Holocene
B. p. namadicus
Tình trạng bảo tồn
 Tuyệt chủng  (Trước thế kỉ 13 SCN)  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Lớp (class): Mammalia
Bộ (ordo): Artiodactyla
Họ (familia): Bovidae
Phân họ (subfamilia): Bovinae
Chi (genus): Bos
Loài (species): †Bos primigenius
Phân loài (subspecies): †Bos primigenius namadicus
 (Falconer, 1859) 
Bò rừng Ấn Độ (Danh pháp khoa học: Bos primigenius namadicus) là một phân loài của bò rừng châu Âu đã tuyệt chủng. Đây được coi là tổ tiên của loài bò u (bò Zebu) mà chủ yếu được tìm thấy ở miền nam châu Á và đã được du nhập ở nhiều nơi khác trên thế giới, như châu Phi và Nam Mỹ. Ngược lại, các giống bò taurine, xuất xứ từ châu Âu, Cận Đông, và các bộ phận khác trên thế giới, là hậu duệ của bò rừng ở châu Âu Á-Âu (Bos primigenuis primigenius). Những con bò rừng Ấn Độ đã biến mất trong kỷ Holocen, có lẽ khoảng năm 1400 SCN.
Mô tả

Những con bò rừng Ấn Độ được biết đến từ việc tìm thấy hóa thạch và những cốt còn lại. Những thấy sự khác biệt tương đối ítvới bò rừng ở Âu châu Á-Âu (B. p primigenius). Những con bò rừng Ấn Độ có lẽ là nhỏ hơn so với đối tác Á-Âu của nó nhưng có sừng tương ứng lớn hơn. Vì phạm vi của bò rừng ở Âu châu có lẽ là liên tục từ Bồ Đào Nha đến Ấn Độ, tuy là không chắc chắn rằng liệu có một sự phân biệt rõ ràng hoặc một sự liên tục giữa các phân loài Á-Âu và Ấn Độ.
Những con bò rừng Ấn Độ đã rẽ ngang, tách thành một phân loài riêng từ bò rừng ở Âu châu Á-Âu (B. p primigenius.) khoảng 100.000 đến 200.000 năm trước. Điều này đã được thể hiện bằng cách so sánh DNA từ bò u (zebu) và những con bò taurine giống, con cháu sống của hai dạng bò rừng châu Âu. Những con bò rừng Ấn Độ là đôi khi được coi là một loài riêng biệt. Bò Zebu là có kiểu hình phân biệt với các con bò Taurine bởi sự hiện diện của một cái u bướu ở vai một cách nổi bật.
Phạm vi

Ấn Độ là nơi bò rừng ở Âu châu có nguồn gốc khoảng 2 triệu năm trước và sinh sôi, phát triển về phía tây. Các con bò rừng Ấn Độ đi lang thang trong kỷ Pleistocene và kỷ Holocene, kỷ nguyên toàn tiểu lục địa Ấn Độ từ Baluchistan, thung lũng sông Ấn (Indus) và thung lũng sông Hằng đến miền nam Ấn Độ. Hầu hết còn lại là từ phía bắc của Ấn Độ, trên bán đảo Kathiawar, dọc theo sông Hằng, và từ khu vực sông Namada. Tuy nhiên, những khúc xương của bò rừng Âu châu Ấn Độ có mặt ở miền Nam cũng như các khu vực cao nguyên Deccan và dọc theo khu vực Khrishna.
Những con bò rừng hoang dã Ấn Độ sống sót vào thời đồ đá mới, khi nó đã được thuần hóa. Những phần còn lại được thuộc rõ ràng để bò rừng hoang dã Ấn Độ là từ Banahalli ở Karnataka, miền nam Ấn Độ, với tuổi khoảng 4200 năm tuổi. Động vật săn mồi có thể săn những loại hoang dã của bò rừng này là những con mèo lớn như sư tử, báo và hổ.
Thuần hóa

Bò Zebu hoang chuyển vùng tự do tại Vườn quốc gia Keoladeo Ghana, Ấn Độ Trung tâm đầu tiên cho việc thuần hóa của bò rừng ở âu châu Ấn Độ có lẽ là vùng Baluchistan ở Pakistan. Quá trình thuần dường như đã được thúc đẩy bởi sự xuất hiện của các loài cây trồng mới từ vùng Cận Đông khoảng 7000 trước Công nguyên. Có thể, những con bò rừng Ấn Độ đã được thuần hóa một cách độc lập ở miền Nam Ấn Độ, trong khu vực Gujarat và sông Hằng ở vùng ngập.
Những con bò u đã thuần hóa được ghi nhận từ các khu vực sông Ấn (Indus) kể từ 6000 trước Công nguyên và từ miền nam Ấn Độ, khu vực trung lưu sông Hằng, và Gujarat từ 2000-3500 trước Công nguyên. Những con bò thuần hóa dường như đã vắng mặt ở miền nam Trung Quốc và Đông Nam Á cho đến 2000-1000 trước Công nguyên. Hiện nay người ta cũng thấy một quần thể hoang dã của bò Zebu được tìm thấy trong các khu Kuno Wildlife Sanctuary ở Madhya Pradesh. Các con bò Zebu đã để lại đó là một con mồi cho sư tử châu Á và do đó sẽ điền vào vai trò sinh thái của tổ tiên hoang dã của chúng.
Tococa coronata

| Tococa coronata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Myrtales
Họ (familia): Melastomataceae
Chi (genus): Tococa
Loài (species): T. coronata
Danh pháp hai phần
Tococa coronata Benth. 
Tococa coronata là một loài thực vật có hoa trong họ Mua. Loài này được Benth. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1840.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Tococa coronata”. Truy cập ngày 10 tháng 6 năm 2013.
Tococa

| Tococa |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Myrtales
Họ (familia): Melastomataceae
Chi (genus): Tococa
Tococa là chi thực vật có hoa trong họ Mua.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Tococa”. Truy cập ngày 13 tháng 6 năm 2013.
Trichophoropsis puna

| Trichophoropsis puna> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Diptera
Họ (familia): Tachinidae
Chi (genus): Trichophoropsis
Loài (species): T. puna
Danh pháp hai phần
Trichophoropsis puna
Trichophoropsis puna là một loài ruồi trong họ Tachinidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 20 tháng 6 năm 2014.
↑  James E. O’Hara WORLD GENERA OF THE TACHINIDAE (DIPTERA) AND THEIR REGIONAL OCCURRENCE; Version 7; 10 december 2012
Cyrtochilum meirax

| Cyrtochilum meirax |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Chi (genus): Cyrtochilum
Loài (species): C. meirax
Danh pháp hai phần
Cyrtochilum meirax (Rchb.f.) Dalström 
Cyrtochilum meirax là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được (Rchb.f.) Dalström mô tả khoa học đầu tiên năm 2001.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Cyrtochilum meirax”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Cyrtandra floribunda

| Cyrtandra floribunda> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Lamiales
Họ (familia): Gesneriaceae
Chi (genus): Cyrtandra
Loài (species): C. floribunda
Danh pháp hai phần
Cyrtandra floribunda K. Schum. 
Cyrtandra floribunda là một loài thực vật có hoa trong họ Tai voi. Loài này được K.Schum. mô tả khoa học đầu tiên năm 1905.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Cyrtandra floribunda”. Truy cập ngày 10 tháng 6 năm 2013.
Tockus pallidirostris

| Tockus pallidirostris |
| --- | --- |
♂ T. p. subsp. pallidirostris, Angola
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Aves
Bộ (ordo): Coraciiformes
Họ (familia): Bucerotidae
Chi (genus): Tockus
Loài (species): T. pallidirostris
Danh pháp hai phần
Tockus pallidirostris
Tockus pallidirostris là một loài chim trong họ Bucerotidae.
Chú thích

↑  Clements, J. F.; Schulenberg, T. S.; Iliff, M. J.; Wood, C. L.; Roberson, D.; Sullivan, B.L. (2012). “The eBird/Clements checklist of birds of the world: Version 6.7”. Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.
Cyathea crinita

| Cyathea crinita |
| --- | --- |
Cyathea crinita in Hakgale Botanical Garden
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Pteridophyta
Lớp (class): Pteridopsida
Bộ (ordo): Cyatheales
Họ (familia): Cyatheaceae
Chi (genus): Cyathea
Loài (species): C. crinita
Danh pháp hai phần
Cyathea crinita (Hook.) Copel. 
Cyathea crinita là một loài dương xỉ trong họ Cyatheaceae. Loài này được Copel. mô tả khoa học đầu tiên năm 1909.
Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Cyathea crinita”. Truy cập ngày 28 tháng 5 năm 2014.
Cyathea cucullifera

| Cyathea cucullifera> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Pteridophyta
Lớp (class): Pteridopsida
Bộ (ordo): Cyatheales
Họ (familia): Cyatheaceae
Chi (genus): Cyathea
Phân chi (subgenus): Cyathea
Đoạn (section): Alsophila
Loài (species): C. cucullifera
Danh pháp hai phần
Cyathea cucullifera Holttum, 1962 
Danh pháp đồng nghĩa
 Alsophila cucullifera (Holttum) Tryon, 1970 
Cyathea cucullifera là một loài dương xỉ trong họ Cyatheaceae. Loài này được Holttum mô tả khoa học đầu tiên năm 1962.
Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Cyathea cucullifera”. Truy cập ngày 28 tháng 5 năm 2014.
Thái Thanh (học giả)

Đối với các định nghĩa khác, xem Thái Thanh.
| Thái Thanh 蔡清 |
| --- | --- |

Tên hiệu: Hư Trai tiên sinh
Thụy hiệu: Văn Trang
Thông tin cá nhân
Sinh: 
Ngày sinh: 1453
Quê quán: huyện Tấn Giang
 
Mất: 
Thụy hiệu: Văn Trang
Ngày mất: 1508
 
Giới tính: nam
Gia quyến: 
Hậu duệ: Thái Tồn Úy, Thái Tồn Vi, Thái Tồn Viễn
 
Học vấn: Tiến sĩ Nho học
Nghề nghiệp: chính khách
Quốc tịch: nhà Minh
x • t • 
Thái Thanh (chữ Hán: 蔡清, 1453 – 1508), tên tự là Giới Phu, hiệu là Hư Trai, người huyện Tấn Giang, phủ Tuyền Châu , là quan viên, học giả nhà Minh. Ông là nhà Lý học hàng đầu ở thời đại của mình, cực lực tôn sùng Chu Hi, góp phần quan trọng đưa Tống nho trở thành chủ lưu của Nho học Trung Quốc trong hai triều đại Minh – Thanh.
Tiểu sử > Thân thế

Tổ tiên của Thái Thanh định cư ở làng Đông Lâm, huyện Huệ An; vào đời Nguyên có xử sĩ là Thái Huệ dời nhà đến Tấn Giang, trở thành thủy tổ của họ Thái ở đấy. Ông kỵ là Thái Nhuận, hiệu Thế An; ông cụ là Thái Huy Trung; ông nội là Thái Phiền Đức; cha là Thái Quan Tuệ, hiệu Doãn Nguyên; chú là Thái Huy, trúng cử nhân.
Thuở nhỏ, Thái Thanh theo người Hầu Quan  là Lâm Bần học kinh Dịch, nắm được cốt lõi trong học thuyết của ông ta.
Tiểu sử > Sự nghiệp

Năm Thành Hóa thứ 13 (1477), Thái Thanh đỗ đầu kỳ thi Hương ở Phúc Kiến. Năm thứ 20 (1484), ông trở thành Tiến sĩ, lập tức xin quay về dạy học, mở lớp ở chùa Thủy Lục .  Đến năm Hoằng Trị đầu tiên (1488), Thanh bị mẹ thúc ép, bèn lên kinh ứng tuyển, được nhận chức Lễ bộ Từ tế tư chủ sự.
Lại bộ thượng thư Vương Thứ xem trọng Thanh, tâu xin đổi ông làm Lại bộ Kê huân tư chủ sự, thường cùng ông đàm luận tham vấn. Thanh nhân đó dâng lên 2 đề nghị, một – yêu cầu chấn chỉnh kỷ cương, hai – tiến cử danh sĩ là bọn Lưu Đại Hạ hơn 30 người, Thứ đều nghe theo.
Thái Thanh gặp tang mẹ, sau 3 năm thì khôi phục quan chức, được đổi làm Lễ bộ Từ tế tư Viên ngoại lang; ông xin dời về gần nhà để tiện chăm sóc cha già, nên được thăng làm Nam Kinh Lại bộ Văn tuyển lang trung . Ngày kia Thanh cảm thấy nhói tim, vội xin nghỉ hẳn, quay về nhà được 2 tháng thì cha mất. Từ ấy Thanh dạy học tại nhà, không rời đi.
Năm Chánh Đức đầu tiên (1506), Thanh được khởi dùng làm Giang Tây đề học phó sứ. Ninh vương Chu Thần Hào đòi quan lại vào ngày 1 và 15 hàng tháng phải vào chầu mình trước, rồi mới đến Văn miếu. Thanh không đồng ý, trước thăm miếu rồi mới chầu Ninh vương. Vào ngày sinh của Ninh vương, ông ta lệnh cho quan lại phải mặc triều phục để chúc thọ, Thanh cho rằng như thế là trái lễ, nên ăn mặc kém trang trọng hơn mà đi chúc thọ. Ninh vương xin thêm hộ vệ, được triều đình đáp ứng, Thanh chỉ trích việc này, khiến Ninh vương đã giận lại càng giận, muốn vu cho ông tội phỉ báng chiếu chỉ. Vì thế Thanh xin trí sĩ, Ninh vương vờ giữ lại, còn muốn gả con gái cho con trai của ông, nhưng Thanh dứt khoát từ chối.
Tiểu sử > Hậu sự

Bấy giờ Lưu Cấn chuyên quyền, sợ thiên hạ dị nghị, muốn theo lối gian thần nhà Tống là Thái Kinh triệu danh sĩ người Phúc Kiến là Dương Thì (học trò của Trình Hạo, Trình Di), thành ra Thanh trí sĩ mới vài tháng thì được khởi dùng làm Nam Kinh Quốc tử giám Tế tửu, nhưng mệnh lệnh chưa đến thì ông đã mất. Khi ấy là năm Chánh Đức thứ 3 (1508), Thanh hưởng thọ 56 tuổi. Trong niên hiệu Vạn Lịch, Thanh được đặt thụy là Văn Trang, tặng Lễ bộ thị lang.
Tính cách

Thanh khí sắc ôn hòa, ngoài nhàn nhã, trong bản chất rạch ròi, bình sanh nghiêm chỉnh giữ mình. Tuy gia cảnh thiếu thốn nhưng Thanh không nề cứu giúp người khác, vì thế họ hàng nương nhờ ông. Người mới gặp Thanh lập tức bỏ qua vẻ ngoài nghèo hèn của ông, quen biết lâu ngày, thì đối đáp đến quên cả hít thở, dẹp đi lễ tiết thông thường mà lắng nghe lời ông.
Thanh trước tác Mật châm  hơn 50 điều, đều là lời tự châm biếm bản thân, nhằm tự kiểm điểm.
Tư tưởng và ảnh hưởng

Thanh đọc khắp kinh, sử và trước tác Lý học của Chu Đôn Di, Trình Hạo, Trình Di, Trương Tái, Chu Hi,... nhưng đặc biệt xem trọng về kinh Dịch, vì thế ông thành danh ở phương diện này.  Thanh nhận định kinh Dịch là "đầu của ngũ kinh" (ngũ kinh chi thủ), "nơi chứa sanh mệnh" (sanh mệnh chi uẩn), nên nghiên cứu chuyên sâu, luôn đưa ra nhiều phát kiến chưa từng có. Do sự khởi xướng và dưới ảnh hưởng của Thanh, bọn Lý Đình Cơ, Trương Nhạc, Lâm Hi Nguyên, Trần Sâm, Tô Tuấn, Quách Duy Hiền ở chùa Khai Nguyên kết xã nghiên cứu kinh Dịch, người đời gọi là Thanh Nguyên trì Dịch nhị thập bát tú. Bọn Lý Đình Cơ trước tác hơn 90 bộ sách bàn luận về Dịch, tạo nên trào lưu nghiên cứu kinh Dịch ở Tuyền Châu, khiến "người trong thiên hạ nói về Dịch, thì nghĩ đến Tấn Giang".
Về Lý học, Thanh chủ yếu kế thừa học thuyết của Chu Hi, nhận định "đạo của Tống nho đến Chu tử mới đạt thành tựu lớn, cái học của Chu tử không sáng, thì cái đạo của Khổng Mạnh không rõ".  Trên tâm thế ấy, Thanh bảo vệ học thuyết của Chu Hi một cách mạnh mẽ, đề xướng "hợp với Văn công thì giữ lại, khác thì gạt ra, khiến người ta nhìn vẻ lung linh và sự thấu triệt trong ghi chép của Chu" (thụy hiệu của Chu Hi là Văn). Mặt khác, Thanh cũng phát triển học thuyết ấy thay vì khư khư không đổi. Ví như Chu Hi chủ trương "lý (tinh thần) tiên (có trước), khí (vật chất) hậu (có sau)", Thanh nhận định "hết thảy lục hợp đều là khí đấy, lý tức là lý của khí này vậy", thành ra bất đồng một cách vi diệu với Chu tử. Trình độ Lý học của Thanh được khẳng định là nằm trong nhóm vài học giả hàng đầu ở trung kỳ đời Minh,   trở thành nhân vật trung tâm của học phái Thanh Nguyên hình thành sau này. Học thuyết của Thanh chẳng những ngăn được Tâm học của Vương Dương Minh tiến về miền tây nam (sau khi đã nuốt trọn đông nam, bao gồm thủ phủ của Nho học Trung Quốc: Chiết Giang), mà còn góp phần đưa Tống nho trở thành chủ lưu của Nho học hai đời Minh – Thanh,  đưa Chu tử trở thành một trong những triết gia ảnh hưởng nhất của lịch sử triết học Trung Quốc. Trong bài sớ xin đặt thụy cho Thanh, Chiêm Ngưỡng Tý đã nói: "Chu Hi có công với thánh nhân, còn Thanh có công với họ Chu."
Hậu nhân

Con trai:
Thái Tồn Úy, con trai trưởng của Thanh, không rõ hành trạng.
Thái Tồn Viễn, tên tự là Tư Nghị, con trai thứ tư của Thanh, vốn là sinh viên của Tuyền Châu phủ học, trúng tiến sĩ năm Gia Tĩnh thứ 5 (1526), từng làm Thôi quan 2 phủ Cát An, Tùng Giang, thăng đến Thái bộc tự thừa. Tác phẩm có Chu dịch chánh thuyết (周易正说).
Học trò: những môn đồ có tiếng tăm của Thanh là Trần Sâm, Vương Tuyên, Dịch Thì Trung, Lâm Đồng, Triệu Đãi, Thái Liệt. Trần Sâm là người nổi tiếng nhất.  Sâm, Tuyên, Thì Trung, Đãi, Liệt, sử cũ có truyện.
Trước tác

Những tác phẩm của Thanh được lưu giữ trong Khâm định tứ khố toàn thư bao gồm:
Hư Trai tập 5 quyển, xem tại đây
Tứ thư mông dẫn 15 quyển, xem tại đây
Dịch kinh mông dẫn 12 quyển, xem tại đây
Tứ thư mông dẫn và Dịch kinh mông dẫn được Thái Tồn Viễn dâng lên triều đình vào năm Gia Tĩnh thứ 8 (1529), có chiếu cho khắc in.
Những tác phẩm của Thanh không được lưu giữ trong Khâm định tứ khố toàn thư, hiện nay còn không đầy đủ là Ngải Am mật châm, Hà Lạc tư kiến, Thái cực đồ thuyết. Tất cả được gom về 1 quyển, xem tại đây
Özlüce, İnegöl

| Özlüce |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
ÖzlüceVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Bursa
Huyện: İnegöl
Dân số (2011)
 • Tổng cộng: 136 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Mã bưu chính: 16700 
Özlüce là một xã thuộc huyện İnegöl, tỉnh Bursa, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 136 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Bursa”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Lưu trữ bản gốc ngày 21 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 12 tháng 9 năm 2012.Quản lý CS1: bot: trạng thái URL ban đầu không rõ (liên kết)
Bánh mì gừng

| --- | --- |

Thành phần chính: Gừng, mật ong hoặc rỉ đường
 Nấu ăn: Bánh gừng   Media: Bánh gừng
Bánh mì gừng là loại bánh nướng, thường có hương vị gừng, đinh hương, nhục đậu khấu hoặc quế và có vị ngọt với mật ong, đường hoặc rỉ đường. bánh mì gừng đa dạng, từ loại bánh ổ mềm, xốp đến loại bánh có độ dày như bánh quy gừng.
Lịch sử

Bánh mì gừng được tuyên bố là đã được đưa đến Châu Âu vào năm 992 bởi tu sĩ người Armenia, Gregory của Nicopolis (còn gọi là Gregory Makar và Grégoire de Nicopolis). Ông rời Nicopolis (Hy Lạp hiện đại ngày nay) để sống ở Bondaroy (Pháp), gần thị trấn Pithiviers. Ông ở lại đó bảy năm và dạy nướng bánh mì gừng cho các Kitô hữu Pháp. Ông mất năm 999.
Vào thế kỷ 13, bánh mì gừng đã được người Đức nhập cư đưa vào Thụy Điển. Trong thế kỷ 15 ở Đức, sản xuất hướng dẫn làm bánh mì gừng đã được điều chỉnh. Các tài liệu đầu tiên từ Tu viện Vadstena cho biết nữ tu Thụy Điển nướng bánh mì gừng để giảm chứng khó tiêu vào năm 1444. Đó là thói quen nướng bánh quy trắng và vẽ chúng như đồ trang trí cửa sổ.
Tài liệu về hoạt động buôn bán bánh mì gừng đầu tiên có vào thế kỷ 17, nơi chúng được bán ở tu viện, hiệu thuốc và chợ trời. Thời Trung cổ ở Anh, bánh mì gừng được cho có tác dụng chữa bệnh. Một trăm năm sau, thị trấn Market Drayton ở Shropshire, Anh đã trở nên nổi tiếng với bánh mì gừng của mình, như niềm tự hào được hiển thị trên biển chào thị trấn của họ. Lần đầu tiên ghi chép đề cập đến bánh mì gừng được nướng trong thị trấn có từ năm 1793, mặc dù nó có thể được thực hiện sớm hơn, như gừng đã được cung ứng trong các doanh nghiệp đại lộ kể từ những năm 1640. bánh mì gừng đã trở nên phổ biến rộng rãi trong thế kỷ 18.
Bánh mì gừng đã đến châu Mỹ với những người định cư từ châu Âu. Rỉ đường ít tốn kém hơn đường, nhanh chóng trở thành một thành phần phổ biến và sản xuất bánh mềm hơn. Cuốn sách nấu ăn đầu tiên của Mỹ, American Cookery của Amelia Simmons, có bảy công thức chế biến khác nhau cho bánh mì gừng.
Chú thích

↑  The Oxford Companion to Sugar and Sweets. Oxford University Press. ngày 1 tháng 4 năm 2015. ISBN 978-0-19-931362-4.
↑  Liana Aghajanian (23 tháng 12 năm 2014). “How an Armenian Monk Brought Gingerbread to the West”. Truy cập ngày 30 tháng 3 năm 2017.
↑  Anderson, L. V. “Why Do We Shape Gingerbread Cookies Like People?”. Browbeat (blog). Slate. Truy cập ngày 24 tháng 12 năm 2013.
↑  “Bản sao đã lưu trữ”. Bản gốc lưu trữ ngày 10 tháng 3 năm 2010. Truy cập ngày 10 tháng 10 năm 2017.
↑  “What is the history of gingerbread?”. eNotes.
↑  Anne, Byrn (2016). American cake: from colonial gingerbread to classic layer, the stories and recipes behind more than 125 of our best-loved cakes. tr. 12–16. ISBN 9781623365431. OCLC 934884678.
↑  Donald F. Lach (2010). "Asia in the Making of Europe, Volume II: A Century of Wonder. Book 3: The Scholarly Disciplines, Volume 2". p. 442. University of Chicago Press
↑  Slovar' russkogo jazyka XI-XVII vv. 21. Moscow: Nauka. 1995. tr. 31.
↑  “Chef doma: Pryaniki i sbiten' Maksima Syrnikova”. The Village. ngày 14 tháng 12 năm 2012. Truy cập ngày 11 tháng 12 năm 2015.
Người bánh mì gừng
Bánh mì gừng với kẹo đá hoàng gia
Bánh mì gừng Toruń truyền thống