stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
USS Bowfin (SS-287)
Lịch sử hoạt động > 1944 > Chuyến tuần tra thứ sáu

Lên đường vào ngày 24 tháng 4 cho chuyến tuần tra thứ sáu, dưới quyền chỉ huy của hạm trưởng mới, Trung tá hải quân John H. Corbus, Bowfin hướng sang khu vực Palau. Nó tấn công một tàu buôn với hai quả ngư lôi vào ngày 14 tháng 5, nhưng không thể đánh chìm mục tiêu, và tiếp tục làm nhiệm vụ tì kiếm và giải cứu trước khi quay trở về Trân Châu Cảng ngang qua Midway vào ngày 21 tháng 6. Đến ngày 16 tháng 7, Bowfin rời vùng biển Hawaii để hướng sang khu vực quần đảo Ryūkyū. Nó không bắt gặp mục tiêu nào cho đến ngày 9 tháng 8, khi phát hiện một đoàn bốn tàu buôn đang hướng đến cảng Minamidaitō. Theo dõi mục tiêu cho đến lúc chúng cặp cảng, rồi phóng một loạt bốn quả ngư lôi phía đuôi, khiến hai tàu buôn nổ tung và một chiếc khác bị hư hại; tuy nhiên tài liệu thu được của phía Nhật Bản sau chiến tranh không thể xác nhận việc này, có thể do mục tiêu quá nhỏ.
Ngoài khơi quần đảo Tokara vào ngày 22 tháng 8, lúc 22 giờ 12 phút, Bowfin tấn công một đoàn tàu vận tải, tự nhận đã đánh chìm nhiều chiếc bao gồm hai tàu khu trục. Trong thực tế nó đã đánh trúng tàu chở hành khách-hàng hóa  Tsushima Maru (6.754 tấn), đang di tản 1.788 thường dân, bao gồm 826 học sinh, khỏi Okinawa. Tsushima Maru đắm tại tọa độ 29°32′B 129°33′Đ﻿ / ﻿29,533°B 129,55°Đ﻿ / 29.533; 129.550; các tàu khác lo sợ bị tàu ngầm tiếp tục tấn công nên đã không dừng lại cứu vớt, nên có đến 24 thủy thủ, 21 pháo thủ cùng 1529 hành khách bao gồm 682 học sinh đã thiệt mạng. Đến ngày 28 tháng 8, chiếc tàu ngầm bắn cháy một tàu đánh cá bằng hải pháo sau khi tiêu phí hết bốn quả ngư lôi cuối cùng cho mục tiêu này. Nó quay trở về Trân Châu Cảng ngang qua Midway, rồi tiếp tục quay về vùng bờ Tây, đi đến San Francisco, California vào ngày 21 tháng 9, nơi nó được đại tu tại Xưởng hải quân Mare Island. Khi Trung tá Hải quân Alexander K. Tyree nhậm chức hạm trưởng Bowfin vào ngày 16 tháng 12, 1944, chiếc tàu ngầm cũng hoàn tất việc sửa chữa và lên đường quay trở lại quần đảo Hawaii.
Lịch sử hoạt động > 1945 > Chuyến tuần tra thứ bảy

Sau một giai đoạn huấn luyện ôn tập, Bowfin lên đường hướng sang khu vực phía Nam đảo Honshū cho chuyến tuần tra thứ bảy, làm nhiệm vụ tìm kiếm và giải cứu hỗ trợ các hoạt động không kích xuống chính quốc Nhật Bản. Vào ngày 17 tháng 2, 1945, nó tấn công hai tàu săn ngầm, và đã phóng ngư lôi đánh chìm Tàu Phòng vệ Duyên hải số 56 (750 tấn) ở vị trí 5 mi (8,0 km) về phía Đông đảo Mikura-jima, tại tọa độ 33°54′B 139°43′Đ﻿ / ﻿33,9°B 139,717°Đ﻿ / 33.900; 139.717; toàn bộ 177 thành viên thủy thủ đoàn trên tàu đều tử trận. Chiếc tàu ngầm sau đó phải lặn sâu để né tránh 26 quả mìn sâu được các tàu khác thả xuống phản công, và suýt gặp tai họa khi một trong các quả ngư lôi của nó bị kích nổ sớm. Sau đó nó tiếp tục đánh chìm một tàu vận tải nhỏ với một quả ngư lôi.
Lúc 09 giờ 30 phút ngày 19 tháng 3, tại vị trí khoảng 30 mi (48 km), Bowfin đang tuần tra tìm kiếm và giải cứu khi một máy bay ném bom-ngư lôi Grumman TBF Avenger bị hỏa lực phòng không đối phương bắn trúng bên trên Xưởng vũ khí Hải quân Kure, nên đáp xuống biển trước mũi chiếc tàu ngầm khoảng 500 yd (460 m). Hai thành viên đội bay được vớt lên tàu sau 11 phút, họ thuộc Liên đội Ném ngư lôi 83 (VT-83) xuất phát từ tàu sân bay Essex (CVS-9). Bowfin quay trở về quần đảo Mariana để kết thúc chuyến tuần tra, đi đến Guam vào ngày 25 tháng 3.
Lịch sử hoạt động > 1945 > Chuyến tuần tra thứ tám

Lên đường vào ngày 23 tháng 4 cho chuyến tuần tra thứ tám, Bowfin hoạt động tại vùng biển phía Bắc Honshū và Hokkaidō. Vào ngày 1 tháng 5, tại vị trí 54 nmi (100 km) về phía Đông Nam Hokkaidō gần mũi Erimo, lúc 04 giờ 38 phút, nó phóng ngư lôi tấn công tàu vận tải Chowa Maru (2.719 tấn), trúng đích hai phát và khiến mục tiêu đắm trong vòng mười phút tại tọa độ 41°02′B 144°36′Đ﻿ / ﻿41,033°B 144,6°Đ﻿ / 41.033; 144.600, 41 thành viên thủy thủ đoàn đã thiệt mạng. Một tuần sau đó, nó lại phóng ngư lôi đánh chìm tàu buôn Daito Maru số 3 (880 tấn) tại tọa độ 39°37′B 142°07′Đ﻿ / ﻿39,617°B 142,117°Đ﻿ / 39.617; 142.117. Sau khi tiếp tục tìm kiếm mà không gặp mục tiêu nào đáng kể, nó kết thúc chuyến tuần tra tại Apra Harbor, Guam.
Lịch sử hoạt động > 1945 > Chuyến tuần tra thứ chín

Đang khi được tiếp liệu và huấn luyện ôn tập tại vùng biển quần đảo Mariana, giải cứu một phi công Thủy quân Lục chiến khi máy bay tiêm kích bị rơi. Nó lên đường vào ngày 29 tháng 5 cho chuyến tuần tra cuối cùng trong chiến tranh, là một trong số chín tàu ngầm được trang bị sonar kiểu mới có khả năng dò thủy lôi, nên được phái sang khu vực biển Nhật Bản vốn trước đây là bất khả xâm phạm đối với Đế quốc Nhật Bản. Nó vượt qua eo biển Tsushima được rải đầy mìn, nhưng chỉ tìm thấy ít tàu bè đối phương. Vào ngày 11 tháng 6, tàu chở hàng Shinyō Maru số 3 (1.898 tấn) bị đánh trúng bốn quả ngư lôi trước khi đắm tại tọa độ 39°20′B 127°30′Đ﻿ / ﻿39,333°B 127,5°Đ﻿ / 39.333; 127.500. Đến ngày 13 tháng 6, nó tiếp tục đánh chìm tàu chở hàng Akiura Maru (887 tấn) tại tọa độ 39°13′B 128°07′Đ﻿ / ﻿39,217°B 128,117°Đ﻿ / 39.217; 128.117, rồi rút lui khỏi biển Nhật Bản qua eo biển La Pérouse và về đến Trân Châu Cảng vào ngày 4 tháng 7.
Sau khi nghỉ ngơi và tiếp liệu, Bowfin lên đường vào đầu tháng 8, hướng sang khu vực quần đảo Mariana chuẩn bị cho chuyến tuần tra tiếp theo. Nó vẫn đang trên đường đi khi Nhật Bản chấp nhận đầu hàng vào ngày 15 tháng 8, giúp chấm dứt vĩnh viễn cuộc xung đột. Nó quay mũi để trở về Hawaii, rồi băng qua kênh đào Panama để trở lại vùng bờ Đông Hoa Kỳ. Sau khi đi đến đảo Staten, New York vào ngày 21 tháng 9, nó phục vụ cùng Hạm đội Đại Tây Dương cho đến khi được cho xuất biên chế tại New London, Connecticut vào ngày 12 tháng 2, 1947, và được đưa về thành phần dự bị.
Lịch sử hoạt động > 1951 - 1971

Sự kiện Chiến tranh Triều Tiên bùng nổ vào tháng 6, 1950 khiến Hải quân Hoa Kỳ gặp phải tình trạng thiếu hụt tàu chiến hoạt động. Vì vậy Bowfin được cho tái biên chế trở lại tại Căn cứ Tàu ngầm Hải quân ở New London, Connecticut vào ngày 27 tháng 7, 1951. Sau khi hoàn tất việc chạy thử máy và huấn luyện, nó lên đường đi sang khu vực Thái Bình Dương, đi đến cảng San Diego, California vào ngày 6 tháng 10, tiến hành huấn luyện và tập trận từ cảng này. Tuy nhiên sau khi xung đột tại Triều Tiên kết thúc nhờ thỏa thuận ngừng bắn, Bowfin đi đến San Francisco vào ngày 8 tháng 10, 1953, nơi con tàu lại được cho xuất biên chế vào ngày 22 tháng 4, 1954 và đưa về thành phần dự bị tại Xưởng hải quân Mare Island.
Vào ngày 1 tháng 5, 1960, Bowfin được điều đến Seattle, Washington, nơi nó thay thế cho tàu ngầm Puffer (SS-268) trong vài trò tàu ngầm huấn luyện cho Hải quân Dự bị Hoa Kỳ, và đảm nhiệm vai trò này trong suốt một thập niên tiếp theo. Nó được xếp lại lớp như một tàu ngầm phụ trợ với ký hiệu lườn AGSS-287 vào năm 1962, rồi như một tàu ngầm tiện ích không phân loại với ký hiệu lườn IXSS-287 vào năm 1971. Cuối cùng Bowfin được rút tên khỏi danh sách Đăng bạ Hải quân vào ngày 1 tháng 12, 1971, và được đưa trở lại Trân Châu Cảng, nơi nó được bảo tồn như một đài tưởng niệm và như một tàu bảo tàng.
Bowfin được công nhận là một Danh lam Lịch sử Quốc gia Hoa Kỳ vào năm 1986. Con tàu đã ba lần được đưa vào ụ tàu để bảo trì, lần lượt vào các năm 1987, 2004 và 2022. Tàu bảo tàng Bowfin hiện đang được sở hữu và điều hành bởi Pacific Fleet Submarine Memorial Association tại Trân Châu Cảng, bên cạnh Đài tưởng niệm USS Arizona.
Phần thưởng

Bowfin được tặng thưởng các danh hiệu Đơn vị Tuyên dương Tổng thống, Đơn vị Tuyên dương Hải quân cùng tám Ngôi sao Chiến trận do thành tích phục vụ trong Thế Chiến II. Nó được ghi công đã đánh chìm 16 tàu Nhật Bản với tổng tải trọng 67.882 tấn, xếp hạng 15 về số lượng tàu và thứ 17 về tải trọng trong số tàu ngầm Hoa Kỳ có thành tích nổi bật nhất trong chiến tranh.
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |


| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| Dãi băng Hoạt động Tác chiến | Đơn vị Tuyên Dương Tổng thống | Đơn vị Tuyên dương Hải quân |
| Huân chương Chiến dịch Hoa Kỳ | Huân chương Chiến dịch Châu Á-Thái Bình Dương với 8 Ngôi sao Chiến trận | Huân chương Chiến thắng Thế Chiến II |
Pháo phòng không 40 mm của Bowfin
Tàu ngầm Bowfin
Các ống phóng ngư lôi của Bowfin
Bowfin trong ụ tàu khi được phục chế, năm 2004
Vũng Tàu

Đối với các định nghĩa khác, xem Vũng Tàu (định hướng).
Vũng Tàu là một thành phố thuộc tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu, vùng Đông Nam Bộ, Việt Nam. Đây là trung tâm kinh tế, tài chính, văn hóa, du lịch, và là một trong những trung tâm kinh tế của tỉnh và vùng kinh tế trọng điểm phía Nam. Sở hữu hai ngọn núi Lớn-Nhỏ, nhiều bãi biển đẹp hữu tình và khí hậu ấm áp quanh năm, Vũng Tàu là một địa điểm du lịch nổi tiếng tại miền Nam với nhiều địa điểm như Tượng Chúa Kitô Vua (Vũng Tàu), Bãi Sau, Bãi Trước, Thích Ca Phật Đài...
Vũng Tàu nằm cách cách Thành phố Hồ Chí Minh khoảng 88 km về phía Tây Nam. Dân số năm 2022 vào khoảng 530.025 người sinh sống tại 16 phường và 1 xã.
Nhờ vào vị trí chiến lược về phòng thủ ngay cửa ngõ vào Sài Gòn, Vũng Tàu được người Pháp xây dựng thành đô thị nghỉ dưỡng, vừa là căn cứ quân sự lớn trong suốt thế kỷ XX. Trong thời bình, thành phố chuyển thành một đặc khu kinh tế và trở thành thủ phủ của ngành công nghiệp khai thác dầu khí Việt Nam. Nhờ nguồn thu ngân sách từ dầu khí, đầu tư phát triển công nghiệp, kinh tế cảng biển và dịch vụ, thành phố đã có sự chuyển biến ngoạn mục với cơ sở hạ tầng giao thông, du lịch được đầu tư hoàn chỉnh và đồng bộ, thành phố đã trở thành đô thị loại I trực thuộc tỉnh, và là nơi đáng sống và là một trong những đô thị dẫn đầu cả nước về thu nhập bình quân đầu người.
Từ ngày 2 tháng 5 năm 2012, tỉnh lỵ của tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu được chuyển đến thành phố Bà Rịa.
Lịch sử > Thời phong kiến

Lịch sử Vũng Tàu gắn liền với quá trình di dân của người Việt vào miền Nam.
Con người đã sinh sống trên  Vũng Tàu từ khoảng thế kỷ thứ 1 TCN. Trên đảo Long Sơn và sườn núi Bãi Dứa ở Vũng Tàu ngày nay, các nhà khảo cổ học đã khai quật được nhiều di chỉ mộ táng chứa di cốt người, xương răng động vật cùng nhiều đồ trang sức tuỳ táng có niên đại thuộc nền văn hóa Óc Eo-Phù Nam cổ đại.
Từ thế kỷ 1 đến đầu thế kỷ 7, khu vực này thuộc Vương quốc cổ Phù Nam, rồi bị sáp nhập vào lãnh thổ Chân Lạp.
Từ thế kỷ 13, vùng đất của Chân Lạp này được gọi là trấn Chân Bồ (chữ Hán: 真蒲). Năm 1295, sứ thần nhà Nguyên tên Chu Đạt Quan (tiếng Trung: 周達觀; Wade–Giles: Tcheou Ta-kouan, còn gọi là Châu Đạt Quan) theo sứ đoàn Trung Hoa đi thăm kinh đô Angkor của Chân Lạp (nay thuộc Campuchia) ngang qua vùng đất này. Lúc về ông đã kể lại trong cuốn Chân Lạp Phong Thổ Ký (chữ Hán: 真臘風土記) rằng:
自溫州開洋，行丁未針。歷閩、廣海外諸州港口，過七洲洋，經交趾洋到占城。又自占城順風可半月到真蒲，乃其境也。
Dịch nghĩa:
Rời bến Ôn Châu ở Chiết Giang... đi ngang Giao Chỉ Dương và đến xứ Chiêm Thành. Ở đấy, nhờ thuận gió, trong vòng 15 ngày ta có thể đến Chân Bồ, đó là biên giới xứ Chân Lạp.
Trong các thế kỷ 16-17, sự suy vong của triều đình Chân Lạp đã tạo điều kiện cho các Chúa Nguyễn ở Đàng Trong gia tăng tầm ảnh hưởng đến Vũng Tàu.
Từ các thế kỷ 16, 17, vì chiến tranh, nội loạn liên miên, người Việt từ các vùng Thuận-Quảng đã bỏ xứ phiêu bạt vào miền Nam sinh sống, trong đó có vùng Mô Xoài (Bà Rịa) . Năm 1698, Nguyễn Hữu Cảnh đi kinh lý ở phía nam, lập ra phủ Gia Định. Khi đó, Vũng Tàu thuộc tổng Phước An, huyện Phước Long của phủ này. Sau đó, lại chuyển về dinh Trấn Biên.
Để bảo vệ cửa biển Vũng Tàu, vào năm 1788, chúa Nguyễn đã cho lập phong hỏa đài ở hòn Ngọa Ngưu gần Bạch Dinh ngày nay.
Đầu thế kỷ 16, vùng đất nay là Vũng Tàu đã được nhiều nhà du hành châu Âu để chân tới trên con đường tìm kiếm thị trường cũng như khai thác các nguồn hàng mới ở châu Á.
Thương nhân Bồ Đào Nha đã gọi vùng đất này là Oporto Cinco Chagas Verdareiras với ý nghĩa là "vịnh năm vết thương của Chúa" để chỉ cảnh tượng năm đỉnh núi khi nhìn từ xa bờ.
Nơi đây có thể cung cấp nước ngọt, củi đốt và cả gỗ tốt để làm cột buồm cho những chuyến hải trình tiếp theo.
Từ năm 1775, tàu thuyền của Bồ Đào Nha và Pháp ra vào vùng biển Vũng Tàu để buôn bán, trao đổi hàng hóa, và từ đấy người Pháp gọi Vũng Tàu với tên Cap Saint-Jacques (nghĩa là "Mũi đất của Thánh Giacôbê").
Lịch sử > Triều Nguyễn

Sau khi thống nhất nước nhà và lập ra triều Nguyễn, hoàng đế Gia Long đã cử ba đội quân đến đây xây dựng đồn lũy, chống hải tặc, trấn giữ cửa biển.
Sau khi nạn cướp biển được dẹp yên, vua Minh Mạng cho ba lớp lính trên giải ngũ và lập ra ba làng Thắng Nhất, Thắng Nhì, Thắng Tam. Mỗi làng có ba ông đội. Ba làng này được gọi chung là Tam Thắng, sau đổi tên thành Phước Thắng thuộc phủ Phước Tuy. Dân các làng khai khẩn đất đai, khai hoang làm rẫy và làm nghề đánh cáo, tạo nên các Xóm Rẫy, xóm Vườn, Xóm Lưới.
Trong khi đó tại
Trong bộ Phủ biên tạp lục (chữ Hán: 撫邊雜錄) năm 1776 của Lê Quý Đôn có nhắc đến bán đảo Vũng Tàu: "Đầu địa giới Gia Định là xứ Vũng Tàu, nơi hải đảo có dân cư." Tác phẩm Đại Nam nhất thống chí (chữ Hán: 大南一統志) thời nhà Nguyễn có ghi chép lại: "... trong có vũng lớn gọi là Vũng Tàu, ngày để che chở cho tàu thuyền đỗ nghỉ. Trên núi có suối nước ngọt, chân núi tụ họp dân chài, thật là chỗ cửa quan xung yếu."
Lịch sử > Nhật đảo chính Pháp

Sau sự kiện Nhật đảo chính Pháp tại Đông Dương ngày 9 tháng 3 năm 1945, quân Nhật tiếp quản toàn bộ công sở và căn cứ quân sự tại Vũng Tàu. Chính quyền thân Nhật được thành lập, Tri huyện Tạ Nhất Tứ rồi Đốc phủ sứ Lâm Văn Huê được đưa lên làm Tỉnh trưởng Cấp. Vũng Tàu trở thành một cơ sở lục quân và hải quân lớn của Nhật.
Những ngày Cách mạng Tháng Tám, Ủy ban khởi nghĩa Vũng Tàu do nhóm Việt Minh của Nguyễn Ngọc Bảo, Hồ Sĩ Ninh và Nguyễn Xuân Nhật và Lê Đình Y phụ trách đã cùng đội Cảm tử quân tổ chức cuộc mít-tinh với hơn 4.000 người tại sân vận động Lam Sơn ngày 28 tháng 8 năm 1945. Trước khí thế hào hùng của người tham dự, tỉnh trưởng Lâm Văn Huê từ chức, giao ấn tín cho chính quyền Cách mạng.
Một Ủy ban Hành chính lâm thời tỉnh được thành lập, gồm Nguyễn Xuân Nhật (Chủ tịch Mặt trận Việt Minh Vũng Tàu) là Ủy trưởng quân sự, Hồ Sĩ Nam là ủy viên tuyên truyền, Nguyễn Ngọc Bảo và Lê Đình Y là Trưởng, Phó đơn vị Quốc gia tự vệ cuộc. Lâm Văn Huê tiếp tục được mời làm Chủ tịch Ủy ban hành chính.
Ngày 9 tháng 2 năm 1946, liên quân Anh-Pháp dùng xe tăng, bộ binh tái chiếm Bà Rịa, rồi chia làm 2 mũi tiến công chiếm đóng thị xã Vũng Tàu. Các cán bộ Việt Minh tập hợp về Long Mỹ, Đất Đỏ xây dựng căn cứ kháng chiến.
Trong những năm 1947-1954, Pháp tái thiết lập và củng cố quyền kiểm soát thành phố này. Trong khi đó, với danh nghĩa đánh đuổi thực dân cứu quốc, phong trào kháng chiến của Việt Minh phát triển mạnh mẽ trên toàn miền Nam. Xứ ủy Nam Kỳ và Việt Minh đã thực nhiều hoạt động tuyên truyền nhằm vận động quần chúng tham gia, ủy lạo kháng chiến, xây dựng lòng tin và cơ sở cách mạng, tiêu biểu như: bãi thị trên toàn thị xã Vũng Tàu (14 tháng 9 năm 1946), rải truyền đơn, vận động tiểu thương tư sản ủng hộ tiền mua áo lạnh tặng chiến sĩ, mua công trái kháng chiến, vận động nhân dân bán lúa cho cách mạng.
Các tổ chức vũ trang Biệt động đội Vũng Tàu, Thị đội và Công an xung phong đã tổ chức nhiều cuộc tấn công nhỏ lẻ nhằm vào quân Pháp để gây tiếng vang và làm suy yếu đối phương. Tiêu biểu là các trận đánh: trận phục kích đoàn xe quân đội Pháp (tháng 6/1947), trận tập kích Văn phòng Chánh mật thám Liên bang của quân Pháp (tháng 2/1952), trận tập kích Trung tâm An dưỡng Võ Biền (tháng 7/1952).
Trận bão lụt lịch sử do cơn bão Vae gây ra vào tháng 10 năm 1952 tàn phá nặng nề cả miền Đông Nam Bộ, trong đó có Vũng Tàu.
Lịch sử > Hiệp định Genève

Sau khi Hiệp định Genève được ký kết, chính quyền Việt Nam Cộng Hoà đưa trên 1 triệu người vào Nam, trong đó có hơn 800.000 giáo dân Công giáo. Chính quyền bố trí 3 trạm đón tiếp người di cư tại Thạnh Thới và Rạch Dừa. Chính quyền địa phương đã bố trí những cư dân mới này tại các địa điểm xung yếu dọc Quốc lộ 15 như Bến Đá, Thắng Nhì, Thắng Nhất, Rạch Dừa, Phước Thắng và Phước Thành, hình thành nên nhiều xứ đạo Công giáo toàn tòng.
Với vị trí chiến lược ngay cửa biển sát đô thành Sài Gòn, chính phủ Việt Nam Cộng hòa và các đồng minh Hoa Kỳ, Úc, Nam Hàn đã củng cố và phát triển Vũng Tàu thành tuyến phòng sự chiến lược. Sau khi tiếp quản các cơ sở quân sự của Pháp tại đây, Quân lực Việt Nam Cộng hòa đã thiết lập nhiều cơ sở huấn luyện lớn như Trung tâm huấn luyện cán bộ xây dựng nông thôn, Trường Quân cảnh, Trường truyền tin, Trường Thiếu sinh quân và Quân Y Viện. Trong giai đoạn 1964 - 1972, quân đội Hoàng gia Úc đã huy động tổng cộng 61.000 quân Hải, Lục, Không quân đến phục vụ tại Vũng Tàu. Phi trường Vũng Tàu được mở rộng, trở thành một sân bay quân sự quan trọng tại Nam phần.
Với ưu đãi về tự nhiên, Vũng Tàu cũng trở thành một thành phố du lịch và nghỉ mát nổi tiếng của Nam phần khi đó. Ngoài nghề đánh bắt, chế biến hải sản và trồng trọt nương rẫy truyền thống, nhiều cơ sở hạ tầng được xây dựng, cửa hàng cửa hiệu, cơ sở dịch vụ, phục vụ cho việc ăn chơi, giải trí của các cố vấn Mỹ và các quan chức chính quyền Sài Gòn được khẩn trương hoàn thiện, khiến cho bộ mặt thành phố ngày một hoa lệ. Khu biệt thự Lam Sơn ở gần Bãi Trước và dãy quán bar ở đường Quang Trung, Trưng Trắc là các địa điểm giải trí quen thuộc của những người lính ngoại quốc trong thời kỳ này.
Dân số Vũng Tàu đã tăng mạnh từ 29.390 người năm 1955 lên đến 119.300 năm 1973.
Trong cuộc chỉnh lý năm 1964, tướng Nguyễn Khánh đã tổ chức một hội nghị cấp chính phủ ở Vũng Tàu để thông qua một sắc luật gọi là "Hiến chương Vũng Tàu" nhằm trao quyền lực cho ông suốt đời.
Cho tới ngày 30 tháng 4 năm 1975, thành phố chỉ có 3 trường trung học Trung học Vũng Tàu, được thành lập năm 1954 và Trung học tư thục Thánh Giuse, và một bệnh viện công cộng (Bệnh viện Lê Lợi). Cư dân chủ yếu sinh sống ở khu vực trung tâm phía Nam bán đảo và dải bờ biển phía Tây dọc theo các làng Thắng Nhì, Thắng Nhứt cũ.
Trong thời kỳ này, Vũng Tàu trải qua nhiều biến động hành chánh lớn, như chuyển thành quận thuộc tỉnh Phước Tuy (1956), rồi lại nâng lên thị xã trực thuộc trung ương mang tên gọi Đặc khu Vũng Tàu (năm 1964). Đứng đầu chính quyền thị xã là thị trưởng kiêm đặc khu trưởng. Các phân khu thuộc Vũng Tàu lúc đầu mang tên xã (1958), sau đó đổi thành khu phố (1965), rồi chuyển thành phường (năm 1972). Đứng đầu mỗi phường gồm có Hội đồng nhân dân (hội đồng phường) và Ủy ban hành chánh (đứng đầu là Chủ tịch kiêm ủy viên hộ tịch). Tính đến cuối tháng 4 năm 1975, thị xã Vũng Tàu có tổng cộng 6 phường: Vũng Tàu, Thắng Nhứt, Thắng Nhì, Thắng Tam, Phước Hải và Phước Thắng.
Lịch sử > Hiệp định Genève > Sự kiện 30 tháng 4

Những ngày cuối tháng 4 năm 1975, Vũng Tàu là nơi di tản của tàn quân Việt Nam Cộng Hòa từ các nơi đổ về.
Sau khi Bà Rịa và Phước Tuy thất thủ, trong hai ngày 28-29/4, các lực lượng thuộc Sư đoàn 3, Quân đội nhân dân Việt Nam cùng lực lượng địa phương đã tấn công đánh chiếm thị xã Vũng Tàu từ 3 hướng. Dù cầu Cỏ May đã bị đánh sập, các lực lượng của sư đoàn đã huy động ghe đánh cá tổ chức nhiều đợt vượt sông qua phía Cửa Lấp. Nhờ chi viện từ cụm Phước Thành, Trại Nhái, tuyến phòng thủ Cỏ May-Cây Khế bị vỡ, quân Giải phóng tiến đến cảng Rạch Dừa, và vào đến trung tâm thị xã Vũng Tàu vào đêm 29 tháng 4. Lúc 9 giờ sáng ngày 30 tháng 4, Tòa thị chính thất thủ. Cuộc chiến kết thúc lúc 13 giờ 30 trưa ngày 30 tháng 4, sau khi toán sĩ quan cố thủ tại khách sạn Palace ra hàng.
Lịch sử > Ngày thống nhất

Sau ngày thống nhất đất nước, thị xã Vũng Tàu được chuyển thành thành phố trực thuộc Cộng hòa Miền Nam Việt Nam mới tiếp quản. Ủy ban Quân quản thành phố Vũng Tàu được thành lập ngày 1 tháng 5 năm 1975 do Phạm Văn Hy (Tư Hy), Bí thư Thành ủy làm Chủ tịch.
Một năm sau đó, chính phủ thành lập tỉnh Đồng Nai trên cơ sở sáp nhập các tỉnh Phước Tuy, Long Khánh, Biên Hòa vào tháng 2 năm 1976, Vũng Tàu lại hạ cấp thành thị xã trực thuộc tỉnh này. Đứng đầu chính quyền là Ủy ban Nhân dân Cách mạng thị xã Vũng Tàu.
Các chiến dịch cải tạo tư sản và cải cách công thương nghiệp đi kèm với chính sách kinh tế quan liêu, bao cấp trong những năm sau đó đã khiến cho nền kinh tế miền Nam nói chung và địa phương nói riêng lâm vào trì trệ. Do hậu quả của chiến tranh và kinh tế trì trệ, Vũng Tàu trở thành một điểm xuất phát lớn của nạn vượt biên trái phép.
Lịch sử > Đặc khu dầu khí

Xem thêm: Đặc khu Vũng Tàu - Côn Đảo
Nhằm phục vụ ngành công nghiệp khai thác dầu khí non trẻ, ngày 30 tháng 5 năm 1979, Hội đồng chính phủ quyết định thành lập Đặc khu Vũng Tàu - Côn Đảo trên cơ sở sáp nhập thị xã Vũng Tàu, xã Long Sơn thuộc huyện Châu Thành, tỉnh Đồng Nai và huyện Côn Đảo thuộc tỉnh Hậu Giang.
Đặc khu được đặt quy chế tương đương tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương. Về hành chính, nó được chia thành 1 quận Côn Đảo và 5 phường: Châu Thành, Thắng Nhất, Thắng Nhì, Thắng Tam, Phước Thắng và xã Long Sơn.
Giai đoạn này chứng kiến nhiều thay đổi bước ngoặt về cơ sở hạ tầng, kinh tế và xã hội tại Vũng Tàu. Từ các năm 1980-81, thành phố đón tiếp gần 10.000 cán bộ, kỹ sư chuyên môn từ nhiều đơn vị sự nghiệp, ngành nghề, xây dựng và quân đội. Một khu hậu cần dịch vụ cảng biển phục vụ xuất nhập khẩu vật tư kỹ thuật và sản phẩm dầu khí được thiết lập ở khu đầm lầy dọc theo bờ vịnh Gành Rái.
Thành phố cũng tiếp đón hơn 2.000 cán bộ, chuyên gia Liên Xô đến làm việc trong Liên doanh dầu khí Việt Xô (Vietsovpetro). Nhằm tạo điều kiện cho các chuyên gia an tâm công tác, năm 1985, chính quyền đặc khu và Tổng cục Dầu khí đã xây dựng một khu tập thể riêng dành cho những người này thường gọi là "khu 5 tầng". Hiện nay, khu chung cư này vẫn còn hơn 520 hộ với khoảng 1000 người Nga sinh sống và làm việc.
Năm 1985, đặc khu khánh thành chợ Vũng Tàu mới trên đường Nam Kỳ Khởi Nghĩa gần bến xe Vũng Tàu, với tổng diện tích 3.370m2 để thay thế chợ Vũng Tàu cũ ở đường Lý Thường Kiệt. Chợ tiếp nhận hầu hết các sạp hàng rau củ quả từ chợ cũ chuyển qua. Ngôi chợ cũ ở đường Lý Thường Kiệt vẫn còn được phép hoạt động kinh doanh các mặt hàng quần áo và trang sức đến năm 2000 mới dỡ bỏ. Năm 1986, giải thể 5 phường hiện hữu để thay bằng 11 phường mang tên số và đánh số (từ 1 đến 11).
Lịch sử > Thành phố Vũng Tàu

Tháng 8 năm 1991, Quốc hội ra quyết thành lập tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu từ Đặc khu Vũng Tàu - Côn Đảo và 3 huyện thuộc tỉnh Đồng Nai. Đồng thời, thành phố Vũng Tàu được thành lập trên cơ sở 11 phường và xã Long Sơn của đặc khu vừa giải thể và trở thành tỉnh lỵ của tỉnh này. Đến năm 2012, tỉnh lỵ Bà Rịa - Vũng Tàu chuyển về thị xã Bà Rịa (nay là thành phố Bà Rịa).
Thành công từ công cuộc đổi mới nền kinh tế và nguồn lợi từ xuất khẩu thủy sản, dầu khí đem lại nguồn ngân sách lớn cho tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu, tạo chuyển biến tích cực để đẩy lùi khủng hoảng kinh tế-xã hội. Nếu như tại thời điểm mới thành lập, giá trị sản xuất của các ngành kinh tế trên toàn phố chỉ đạt 271 tỷ đồng, thì đến năm 2021 đã đạt 70.500 tỷ đồng (gấp 260 lần).
Các ngành du lịch và sản xuất công nghiệp bắt đầu phát triển mạnh. Năm 1996, thành phố khánh thành khu công nghiệp Đông Xuyên.
Những năm cuối thập niên 1990 và 2000, thành phố tiến hành công cuộc ngoạn mục với việc thi công cải tạo các tuyến đường nội ô, và mở rộng nhiều công trình trọng điểm như đường trục Lê Hồng Phong, xây dựng vòng xoay Ngã Năm và vòng xoay Đài Liệt sĩ. Đường 3 Tháng 2 (Quốc lộ 51C) cũng được xây dựng và khánh thành trong giai đoạn này, thay thế đường 30 tháng 4 (Quốc lộ 51A) để trở thành con đường trục chính dẫn vào Thành phố. Đến đầu năm 2005, 100% các tuyến đường và ngõ hẻm được trải nhựa và kiên cố hóa góp phần xây dựng bộ mặt đô thị văn minh, hiện đại.