Bão Harold (2020)
Ứng phó và tác động > Vanuatu

Vào ngày 3 tháng 4, Văn phòng Quản lý Thảm họa Quốc gia Vanuatu (Vanuatu National Disaster Management Office, viết tắt là VNDMO) đã đưa ra một cảnh báo màu vàng cho thấy mối đe dọa của một cơn bão nhiệt đới trong vòng 12 giờ đối với các tỉnh Torba và Sanma ở Vanuatu. Cục Khí tượng và Địa chất Vanuatu cũng đưa ra cảnh báo bão nhiệt đới cho các khu vực này. Cảnh báo màu vàng đã được nâng cấp thành báo động đỏ, là cảnh báo cấp cao nhất ở Vanuatu, vào ngày 4 tháng 4 sau khi nâng cấp Harold thành cơn bão nhiệt đới nghiêm trọng Cấp 3, trong khi cảnh báo màu vàng cũng được phát ra cho các tỉnh Malampa và Penama. Cuối cùng, cảnh báo đỏ bao trùm các tỉnh Malampa, Penama, Sanma và Torba, và một cảnh báo màu vàng cho tỉnh Shefa. VNDMO khuyên tất cả cư dân dưới báo động đỏ nên ở trong nhà. Các hoạt động chuẩn bị COVID-19 đã bị đình chỉ để tạo điều kiện cho việc ứng phó và sơ tán bão Harold. Các hạn chế về đi lại và xã hội liên quan đến đại dịch COVID-19 đã được dỡ bỏ đối với những người tìm kiếm nhà ở và nơi trú ẩn an toàn.
Hàng trăm người sơ tán đến nơi trú ẩn ở Espiritu Santo; truyền thông bị gián đoạn ở các vùng nông thôn khiến việc ước tính trở nên khó khăn, mặc dù một quan chức của Hội Chữ thập đỏ Vanuatu ước tính có tới 1.000 người được đặt trong các trung tâm sơ tán. Vào ngày 5 tháng 4, Hiệp hội Chữ thập đỏ và Trăng lưỡi liềm đỏ quốc tế (IFRC) đã cấp 50.000 CHF từ Quỹ khẩn cấp cứu trợ thiên tai cho Hội chữ thập đỏ Vanuatu để giúp nhân viên và hỗ trợ tốt hơn các nguồn lực trước khi cơn bão đến, huy động hơn một ngàn tình nguyện viên. Ứng phó cơn bão ở Luganville, hàng trăm người đã được đưa đến các trung tâm sơ tán trước cơn bão. Trụ sở tỉnh Torba ở Sola là nơi trú ẩn cho các gia đình. Tổ chức phát triển Oxfam Australia phối hợp với các cơ quan Vanuatuan để phát triển kế hoạch ứng phó bão Harold. Bộ Ngoại giao và Thương mại Úc cũng đã sáng kiến một gói hỗ trợ cho cả Quần đảo Solomon và Vanuatu.
Harold là cơn bão nhiệt đới nghiêm trọng Cấp 5 đầu tiên trên quy mô của Úc tấn công Vanuatu kể từ bão Pam vào năm 2015, mang theo gió giật trên 275 km/h (170 mph) và lượng mưa 250–450 mm (10–18 in). Thông tin liên lạc đã bị mất ở hầu hết các khu vực bị ảnh hưởng, đặc biệt là ở các tỉnh phía bắc của Vanuatu. Công ty viễn thông Vodafone báo cáo mất liên lạc với quần đảo Banks, Espiritu Santo, Malakula và đảo Pentecost. Trước khi đổ bộ, chuyển động khá chậm của cơn bão ở phía tây Vanuatu đã thu hút rất nhiều độ ẩm, dẫn đến lượng mưa lớn. Lũ quét đã buộc người dân phải sơ tán khỏi nhà để đến vùng đất cao hơn ở Espiritu Santo và khiến những con đường bị hư hại ở Penama. Trên đảo Malakula, những dòng sông tràn bờ và những khu vườn ngập nước. Xa hơn về phía nam, Aneityum ghi nhận lượng mưa 166 mm (6,5 in).
Mô hình bão từ Trung tâm nghiên cứu chung của Ủy ban châu Âu đề xuất rằng bão triều dâng lên đến 0,9 m (3,0 ft) ở Vanuatu. Thiệt hại đã lan rộng ở Espiritu Santo nơi Harold lần đầu tiên đổ bộ. Tàu được neo trên đảo ở những vùng vịnh gồ ghề. Tình trạng thiếu nước và mất điện bắt đầu ảnh hưởng đến Luganville, thành phố lớn nhất của Espiritu Santo. Lượng mưa lớn cũng đe dọa ô nhiễm nguồn cung cấp nước của Luganville và cuốn trôi mùa màng và đường xá, đặc biệt là ở các khu vực thấp. Khi cơn bão đổ bộ và di chuyển qua thành phố vào ngày 6 tháng 4, những ngôi nhà bị sập bởi gió và hàng loạt cây bị đổ. Một số tòa nhà đã bị san phẳng bởi cơn bão. Khoảng 50–70  phần trăm các tòa nhà trong thành phố đã bị hư hại; khoảng một nửa số nhà cửa bị thiệt hại đáng kể. Lượng mưa lớn làm ngập đường. Tòa nhà hội đồng thành phố Luganville đã bị phá hủy. Liên lạc với thành phố đã bị gián đoạn sau khi cơn bão quét qua, và thành phố bị cô lập hơn nữa với phần còn lại của Espiritu Santo bởi lũ lụt, đống gạch vụn và lở đất. Các tòa nhà cũng bị phá hủy trên toàn bộ phần còn lại của tỉnh Sanma. Các báo cáo ban đầu cho thấy thiệt hại nghiêm trọng đã xảy ra gần điểm đổ bộ của Harold ở phía tây nam của tỉnh. Phương tiện truyền thông sau đó cho thấy dọc bờ biển Espiritu Santo đã bị phá tan hoang, một số ngôi nhà kiên cố với mái và tường bị xé toạc hoặc sụp đổ. Thiệt hại nặng nề hơn đã được báo cáo ở Pentecost, nơi cơn bão đã đổ bộ lần thứ hai với cường độ cực đại. Toàn bộ ngôi làng đã bị phá hủy. Các cuộc điều tra thiệt hại trên không đã được tiến hành để đánh giá thiệt hại trên đảo. Khoảng một phần ba dân số Vanuatu được cho là đã bị ảnh hưởng bởi cơn bão.
Oxfam Australia đã thành lập một đội ứng phó thảm họa để đánh giá và hỗ trợ khắc phục thiệt hại trên khắp tỉnh Sanma của Vanuatu chỉ vài giờ sau những tác động đầu tiên từ bão Harold, họ cũng tăng gấp đôi viện trợ COVID-19. Bộ phận Cứu trợ trẻ em chuẩn bị các hàng hóa cứu trợ trên đảo để phân phát cho trẻ em bị ảnh hưởng. Hội Chữ thập đỏ Vanautu được tham gia hỗ trợ bởi Hội Chữ thập đỏ từ Fiji và Quần đảo Solomon.