stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Cyrtodactylus capreoloides

| Cyrtodactylus capreoloides> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Reptilia
Bộ (ordo): Squamata
Phân bộ (subordo): Lacertilia
Họ (familia): Gekkonidae
Chi (genus): Cyrtodactylus
Loài (species): C. capreoloides
Danh pháp hai phần
Cyrtodactylus capreoloides (Rösler, Richards & Günther, 2007) 
Cyrtodactylus capreoloides là một loài thằn lằn trong họ Gekkonidae. Loài này được Rösler, Richards & Günther mô tả khoa học đầu tiên năm 2007.
Chú thích

↑  “Cyrtodactylus capreoloides”. The Reptile Database. Truy cập ngày 31 tháng 5 năm 2013.
Cuminum sudanense

| Cuminum sudanense> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Apiales
Họ (familia): Apiaceae
Chi (genus): Cuminum
Loài (species): C. sudanense
Danh pháp hai phần
Cuminum sudanense H.Wolff, 1919 
Cuminum sudanense là một loài thực vật có hoa trong họ Hoa tán. Loài này được H.Wolff mô tả khoa học đầu tiên năm 1919.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Cuminum sudanense”. Truy cập ngày 10 tháng 6 năm 2013.
Cyathura shinjikoensis

| Cyathura shinjikoensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Lớp (class): Malacostraca
Bộ (ordo): Isopoda
Họ (familia): Anthuridae
Chi (genus): Cyathura
Loài (species): C. shinjikoensis
Danh pháp hai phần
Cyathura shinjikoensis Nunomura, 2001 
Cyathura shinjikoensis là một loài chân đều trong họ Anthuridae. Loài này được Nunomura miêu tả khoa học năm 2001.
Chú thích

↑  Poore, G.; Schotte, M. (2010). Cyathura shinjikoensis Nunomura, 2001. In: Schotte, M., Boyko, C.B, Bruce, N.L., Poore, G.C.B., Taiti, S., Wilson, G.D.F. (Eds) (2010). World Marine, Freshwater and Terrestrial Isopod Crustaceans database. Gebaseerd op informatie uit het Cơ sở dữ liệu sinh vật biển, te vinden op http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=255443
Cyrtodactylus biordinis

| Cyrtodactylus biordinis> Tình trạng bảo tồn |
| --- | --- |
 Thiếu dữ liệu  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Reptilia
Bộ (ordo): Squamata
Phân bộ (subordo): Lacertilia
Họ (familia): Gekkonidae
Chi (genus): Cyrtodactylus
Loài (species): C. biordinis
Danh pháp hai phần
Cyrtodactylus biordinis Brown & McCoy, 1980 
 
Cyrtodactylus biordinis là một loài thằn lằn trong họ Gekkonidae. Loài này được Brown & Mccoy mô tả khoa học đầu tiên năm 1980. Chúng là loài đặc hữu của đảo Guadalcanal (Quần đảo Salomon).
Chú thích

↑  “Cyrtodactylus biordinis”. The Reptile Database. Truy cập ngày 31 tháng 5 năm 2013.
Hydropsyche kiogupa

| Hydropsyche kiogupa> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Trichoptera
Họ (familia): Hydropsychidae
Chi (genus): Hydropsyche
Loài (species): H. kiogupa
Danh pháp hai phần
Hydropsyche kiogupa J Olah & PW Schefter, 2008 
Hydropsyche kiogupa là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Chimarra karenorum

| Chimarra karenorum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Trichoptera
Họ (familia): Philopotamidae
Chi (genus): Chimarra
Loài (species): C. karenorum
Danh pháp hai phần
Chimarra karenorum P Chantaramongkol & H Malicky, 1989 
Chimarra karenorum là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Chimarra kewarra

| Chimarra kewarra> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Trichoptera
Họ (familia): Philopotamidae
Chi (genus): Chimarra
Loài (species): C. kewarra
Danh pháp hai phần
Chimarra kewarra DI Cartwright, 2002 
Chimarra kewarra là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.
Cyrtopogon perspicax

| Cyrtopogon perspicax> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Diptera
Phân bộ (subordo): Brachycera
Phân thứ bộ (infraordo): Asilomorpha
Liên họ (superfamilia): Asiloidea
Họ (familia): Asilidae
Chi (genus): Cyrtopogon
Loài (species): C. perspicax
Danh pháp hai phần
Cyrtopogon perspicax Cole, 1919 
Cyrtopogon perspicax là một loài ruồi trong họ Asilidae. Cyrtopogon perspicax được Cole miêu tả năm 1919. Loài này phân bố ở vùng Tân Bắc giới.
Chú thích

↑  “Species of Asilidae”. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2012.
Chu trình nhiệt động lực học

Chu trình nhiệt động lực học là một chuỗi các quá trình nhiệt động lực học có liên quan đến nhau bao gồm sự truyền nhiệt, quá trình công vào trong hệ và công ra khỏi hệ, sự thay đổi áp suất, nhiệt độ và các biến số trạng thái khác của hệ rồi cuối cùng đưa hệ trở về trạng thái ban đầu.
Hulaginakoppa, Hangal

| Hulaginakoppa |
| --- | --- |
—  Làng  —
 
Quốc gia:  Ấn Độ
Bang: Karnataka
Huyện: Haveri
Thành phố/thị trấn: Hangal
Múi giờ: IST (UTC+5:30)
Hulaginakoppa là một làng thuộc tehsil Hangal, huyện Haveri, bang Karnataka, Ấn Độ.
Palacios de Sanabria

| Palacios de Sanabria, Tây Ban Nha |
| --- | --- |

Palacios de Sanabria, Tây Ban Nha
Quốc gia:  Tây Ban Nha
Cộng đồng tự trị: Castile và León
Tỉnh: Zamora
Đô thị: Palacios de Sanabria
Thủ phủ: Palacios de Sanabria 
Diện tích
 • Tổng cộng: 36 km2 (14 mi2)
Dân số (2004)
 • Tổng cộng: 322
 • Mật độ: 8,9/km2 (230/mi2)
Múi giờ: CET (UTC+1)
 • Mùa hè (DST): CEST (UTC+2)
Mã bưu chính: 49322 
Palacios de Sanabria là một đô thị trong tỉnh Zamora, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 322 người.
Hydrotarsus pilosus

| Hydrotarsus pilosus> Tình trạng bảo tồn |
| --- | --- |
 Nguy cấp  (IUCN 2.3)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Dytiscidae
Chi (genus): Hydrotarsus
Loài (species): H. pilosus
Danh pháp hai phần
Hydrotarsus pilosus Guignot, 1949 
Hydrotarsus pilosus là một loài bọ cánh cứng thuộc họ Dytiscidae. Nó là loài đặc hữu của Tây Ban Nha.
Công ước Quốc tế về Quyền của Người Khuyết tật

| --- | --- |
Các quốc gia tham gia CRPD:   đã ký và thông qua   đã ký nhưng chưa thông qua   chưa ký cũng chưa thông qua
Loại hiệp ước: Nghị quyết A/RES/61/106 của Đại Hội đồng Liên Hợp Quốc 
Ngày kí: 13 tháng 12 năm 2006 
Nơi kí: Trụ sở Liên Hợp Quốc, New York
Ngày đưa vào hiệu lực: 03 tháng 05 năm 2008 
Bên kí: 147 
Bên tham gia: 97 
Người gửi lưu giữ: Tổng thư ký Liên Hợp Quốc
Ngôn ngữ: Tiếng Pháp, tiếng Anh, tiếng Nga, tiếng Trung, tiếng Tây Ban Nha, tiếng Ả Rập
 Công ước Quốc tế về các Quyền của Người Khuyết tật tại Wikisource
Công ước Quốc tế về các Quyền của Người Khuyết tật (tiếng Anh: Convention on the Rights of Persons with Disabilities) là một văn kiện nhân quyền quốc tế do Liên Hợp Quốc soạn nhằm mục đích bảo vệ các quyền và nhân phẩm của người khuyết tật. Các quốc gia tham gia Công ước phải đảm bảo quyền được thụ hưởng bình đẳng mọi dịch vụ công cộng của người khuyết tật.
Ngày 13 tháng 12 năm 2006, Đại Hội đồng Liên Hợp Quốc đã thông qua Công ước Quốc tế về các Quyền của Người Khuyết tật A/RES/61/106. Tính đến ngày 07 tháng 01 năm 2011, đã có 147 quốc gia ký và 97 nước phê chuẩn. Việt Nam là thành viên thứ 118 tham gia ký Công ước vào ngày 22 tháng 10 năm 2007. Ngày 30/7/2009, tại trụ sở Liên Hợp Quốc ở New York, đại diện Chính phủ Hoa Kỳ cũng đã ký công ước này. Đây là công ước quốc tế về nhân quyền đầu tiên mà Hoa Kỳ đã ký trong gần một thập kỷ qua.
Được xây dựng dựa trên khuôn khổ Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền, Công ước Quốc tế về các Quyền của Người Khuyết tật đã có hiệu lực từ ngày 3 tháng 5 năm 2008 và lần đầu tiên, Công ước này đã thiết lập quyền của 650 triệu người khuyết tật trên toàn thế giới. Đây là hiệp ước đầu tiên mang lại vị thế và quyền hợp pháp nhìn nhận tình trạng khuyết tật như là một vấn đề về quyền con người. Công ước này còn có ý nghĩa đặc biệt khi thay đổi cách nhìn đối với tình trạng khuyết tật là một vấn đề xã hội chứ không phải là vấn đề y tế, và xác lập sự dịch chuyển từ phương thức tiếp cận theo hướng nhân đạo sang hướng nhân quyền.
Chịu trách nhiệm giám sát các quốc gia hội viên thực hiện Công ước là Ủy ban về các Quyền của Người Khuyết tật (Committe on the Rights of Persons with Disabilites).
Chú thích

1 2 3 4 5 6  “Danh sách các nước tham gia” (bằng tiếng Anh). United Nations Treaty Collection. Bản gốc lưu trữ ngày 19 tháng 8 năm 2012. Truy cập 03 tháng 01, 2011. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong: |access-date= (trợ giúp)
↑  “Mỹ ký Công ước LHQ về quyền của người khuyết tật”. Bản gốc lưu trữ ngày 3 tháng 8 năm 2009. Truy cập ngày 4 tháng 1 năm 2011.
↑  “Phát biểu của Ông John Hendra - Điều Phối viên thường trú Liên Hợp Quốc tại Việt Nam nhân ngày Quốc tế người khuyết tật”. Bản gốc lưu trữ ngày 18 tháng 1 năm 2012. Truy cập ngày 4 tháng 1 năm 2011.
| x t Chủ đề liên quan đến Khuyết tật |
| --- | --- | --- |
| Một số khuyết tật cơ bản: | Khiếm thị • Khuyết tật ngôn ngữ • Khuyết tật phát triển • Khiếm thính • Khuyết tật thể chất • Khuyết tật trí tuệ |  |
| Nguyên nhân: | Tai nạn • Chiến tranh • Bệnh lý bẩm sinh • Chấn thương • Bệnh |  |
| Hỗ trợ người khuyết tật : | An sinh xã hội • Robot • Xe lăn • Ngôn ngữ ký hiệu • Máy trợ thính • Gậy chống • Gậy trắng • Cơ quan nhân tạo • Động vật trợ giúp • Chữ Braille |  |
| Khác: | Đại hội Thể thao Người khuyết tật Đông Nam Á • Trường dạy nghề trẻ em khuyết tật huyện Giao Thủy • Trung tâm giáo dục đặc biệt dành cho trẻ em khiếm thị L. Braille ở Bydgoszcz • DRD Việt Nam • Thế vận hội dành cho người khuyết tật  • Công ước Quốc tế về Quyền của Người Khuyết tật • Thể thao người khuyết tật |  |
| x t Các tổ chức thúc đẩy nhân quyền quốc tế và khu vực |
| --- | --- |
Các loại hình: Ủy ban nhân quyền ·  Ủy ban sự thật và hòa giải
Các tổ chức nhân quyền  Liên Hợp Quốc   (Giám sát Hiến chương   và Công ước):  Văn phòng Cao ủy Nhân quyền Liên Hợp Quốc ·  Ủy ban về quyền trẻ em ·  Tòa án Hình sự Quốc tế ·  Ủy ban về các Quyền của Người Khuyết tật · Ủy ban Nhân quyền Liên Hợp Quốc ·  Hội đồng Nhân quyền Liên Hợp Quốc ·  Ủy ban các Quyền Kinh tế, Xã hội và Văn hóa ·  Cơ chế rà soát định kỳ phổ quát 
Các tổ chức khu vực:  African Commission on Human and Peoples' Rights ·  African Court on Human and Peoples' Rights ·  African Court of Justice ·  Tòa án Nhân quyền châu Âu ·  Ủy ban phòng chống Tra tấn của châu Âu ·  Ủy ban Nhân quyền liên Mỹ ·  Tòa án Nhân quyền liên Mỹ
Các tổ chức đa phương:  Liên minh châu Âu ·  Ủy hội châu Âu  ·  Organisation of American States (OAS) ·  Cao ủy Liên Hợp Quốc về người tị nạn (UNHCR) ·  UN Office for the Coordination of Humanitarian Affairs (UNOCHA) ·  Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) ·  Tổ chức Y tế thế giới (WHO) ·  Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên Hợp Quốc (UNESCO) ·  Joint UN Programme on HIV/AIDS (UNAIDS) ·  UN Department of Economic and Social Affairs (UNDESA) ·  Commission on the Status of Women (CSW) ·  UN Population Fund (UNFPA) ·  Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc (UNICEF) ·  UN Development Fund for Women (UNIFEM) ·  Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP) ·  Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO) ·  UN Human Settlements Programme (UN-HABITAT) 
Các Tổ chức phi chính phủ lớn:  Ân xá Quốc tế ·  FIDH ·  Human Rights First ·  Tổ chức Theo dõi Nhân quyền ·  Ủy ban Chữ thập đỏ quốc tế ·  Freedom House
Podocarpus urbanii

| Podocarpus urbanii> Tình trạng bảo tồn |
| --- | --- |
 Cực kỳ nguy cấp  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Gymnospermae
Bộ (ordo): Pinales
Họ (familia): Podocarpaceae
Chi (genus): Podocarpus
Loài (species): P. urbanii
Danh pháp hai phần
Podocarpus urbanii Pilg., 1903 
Podocarpus urbanii là một loài thực vật hạt trần trong họ Thông tre. Loài này được Pilg. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1903.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Podocarpus urbanii”. Truy cập ngày 6 tháng 8 năm 2013.
Chola (định hướng)

Chola   có thể đề cập đến:
Chola
Alex Chola
Lawrence Chola Katilunga
Cerocala illustrata

| Cerocala illustrata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Chi (genus): Cerocala
Loài (species): C. illustrata
Danh pháp hai phần
Cerocala illustrata Holland, 1897 
Cerocala illustrata là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Curcuma porphyrotaenia

| Curcuma porphyrotaenia> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
(không phân hạng): Commelinids
Bộ (ordo): Zingiberales
Họ (familia): Zingiberaceae
Phân họ (subfamilia): Zingiberoideae
Tông (tribus): Zingibereae
Chi (genus): Curcuma
Loài (species): C. porphyrotaenia
Danh pháp hai phần
Curcuma porphyrotaenia Zipp. ex Span., 1841 
Danh pháp đồng nghĩa
 Curcuma porphyrotanica Zipp. ex Span., 1841 orth. var.
Curcuma porphyrotaenia là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Johan Baptist Spanoghe đặt tên khoa học đầu tiên năm 1841 (in năm 1842) dưới danh pháp Curcuma porphyrotanica theo tên viết tay trên bản thảo của Alexander Zippelius, nhưng không có mô tả khoa học kèm theo. Năm 1899, Karl Moritz Schumann đổi danh pháp thành Curcuma porphyrotaenia, do các danh pháp porphyrotanica và trong bản chép tay porphyrotenia đều không có nghĩa gì, trong khi đó porphyrotaenia có nghĩa là dải màu đỏ (như màu đá pofia/porphyry), hàm ý chỉ dải màu đỏ trên lá của loài này. Schumann công bố mô tả khoa học cho loài này năm 1904.
Phân bố

Loài này có tại đảo Timor.
Mô tả

Thân rễ vừa phải, sẫm màu. Thân cao 75–80 cm, gốc 3 bẹ tù, nhẵn nhụi. Lá có cuống dài 3–10 cm hình mác ngược thu nhỏ dần, nhọn thon. Phiến lá dài 20–35 cm, rộng 6-8,5 cm, hai mặt có sọc màu đỏ. Cuống cụm hoa 25–30 cm, gốc 3 bẹ. Cành hoa bông thóc dài 10–12 cm; lá bắc hoa hình gần tròn hoặc elip nhọn hoặc tù, như màng, nhẵn nhụi, có sọc, dài 4-4,5 cm, rộng 3-3,5 cm; lá bắc vô sinh 2 lần ngắn hơn và hẹp hơn, nhẵn nhụi; bầu nhụy màu vàng kim-vàng lụa, dài 4 mm; đài hoa hình ống-hình con quay, dài 8 mm, như màng, đáy rậm lông, phần còn lại nhăn, đỉnh có lông rung; thùy tràng lưng dạng nắp nhọn đột ngột, phần nhọn rậm lông.
Chú thích

Tư liệu liên quan tới Curcuma porphyrotaenia tại Wikimedia Commons
Dữ liệu liên quan tới Curcuma porphyrotaenia tại Wikispecies
Vườn thực vật hoàng gia Kew; Đại học Harvard; Australian Plant Name Index (biên tập). “Curcuma porphyrotanica”. International Plant Names Index.
1 2  Spanoghe J. B., 1841 (in 1842). Prodomus Florae Timorensis: Curcuma porphyrotanica. Linnea 15(5): 479.
↑  The Plant List (2010). “Curcuma porphyrotaenia”. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2013.
↑  Schumann K. M., 1899. Monographie der Zingiberaceae von Malaisien und Papuasien: Curcuma porphyrotaenia trong Engler A., 1899. Botanische Jahrbücher für Systematik, Pflanzengeschichte und Pflanzengeographie 27: 335.
1 2  Schumann K. M., 1904. IV. 46. Zingiberaceae: Curcuma porphyrotaenia trong Engler A., 1904. Das Pflanzenreich Heft 20: 114.
↑  Curcuma porphyrotaenia trong Plants of the World Online. Tra cứu ngày 7-3-2021.
| --- | --- |
Thẻ nhận dạng đơn vị phân loại:  Wikidata: Q15326606  Wikispecies: Curcuma porphyrotaenia  EoL: 1122296  GBIF: 2757563  IPNI: 796465-1  Plant List: kew-235273  POWO: urn:lsid:ipni.org:names:796465-1  Tropicos: 100174919  WCSP: 235273
Dorcasomus gigas

| Dorcasomus gigas> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Dorcasomus
Loài (species): D. gigas
Danh pháp hai phần
Dorcasomus gigas Aurivillius, 1914 
Dorcasomus gigas là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Apeba togata

| Apeba togata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Apeba
Loài (species): A. togata
Danh pháp hai phần
Apeba togata (Klug, 1825) 
Apeba togata là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Hylaeus mana

| Hylaeus mana> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Colletidae
Phân họ (subfamilia): Hylaeinae
Chi (genus): Hylaeus
Loài (species): H. mana
Danh pháp hai phần
Hylaeus mana Magnacca & Daly, 2003 
Hylaeus mana là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Magnacca & Daly mô tả khoa học năm 2003.
Chú thích

↑  (2008) Integrated Taxonomic Information System (ITIS) Bee Checklist 3 oktober 2008
Cây lương thực

Yến mạch, đại mạch và một số sản phẩm từ hạt của chúng
Cây lương thực là các loại cây trồng mà sản phẩm dùng làm lương thực cho người, nguồn cung cấp chính về năng lượng và chất bột đường cacbohydrat trong khẩu phần ăn.
Đa số cây lương thực đều là cây trên dưới 1 năm
Năm loại cây lương thực chính của thế giới là bắp (Zea Mays L.), lúa nước (Oryza sativa L.), lúa mì (Triticum sp., tên khác: tiểu mạch),  sắn (Manihot esculenta Crantz, tên khác: khoai mì) và khoai tây (Solanum tuberosum L.). Bắp, lúa gạo và lúa mì chiếm khoảng 87% sản lượng lương thực toàn cầu và khoảng 43% calories từ tất cả mọi lương thực, thực phẩm vào năm 2003.
Bốn loại cây lương thực chính của Việt Nam là lúa, bắp, sắn và khoai lang (Ipomoea batatas L.).
Lúa, bắp, sắn, khoai lang là bốn loại cây lương thực chính của Việt Nam
Các loại hạt cốc khác, diện tích trồng và sản lượng ít hơn, có Đại mạch (Hordeum vulgare L.), cao lương (Sorghum, tên khác lúa miến, mộc mạch), kê (Setaria L.Beauv kê hạt vàng, kê đuôi chồn; Panicum miliaceum L. kê Nga; Pennisetum glaucum lúa miêu, kê trân châu, kê ngọc, kê Xu đăng; Eleusine coracana L. Gaertn), Hắc mạch (Secale cereale, tên khác lúa mạch đen, Tiểu hắc mạch (Triticale, Triticum x Secale, cây lai giữa tiểu mạch và hắc mạch), Yến mạch (Avena sativa), Kiều mạch (Fagopyrum esculentum Moench = Polygonum fagopyrum L., tên khác mạch hoa, mạch ba góc), Fonio, Diêm mạch.
Các loại cây có củ khác có khoai môn (Colocasia esculenta L. Schott, khoai sọ (Colocasia antiquorum Schott = C.esculenta L.Schott), củ mỡ (Dioscorea alata L., tên khác củ cái, khoai vạc, khoai ngọt), củ từ (Dioscorea esculenta (Lour) Burk tên khác khoai từ), dong riềng (Canna edulis Ker., tên khác khoai riềng, khoai đao), củ dong (Maranta arundinacea, tên khác dong đao, dong tây, củ bình tinh, củ trút), khoai mài (Dioscorea persimilis Prain et Burk, tên khác củ mài, hoài sơn), sắn dây (Pueraria thomsoni Benth), khoai nưa (Amorphophallus rivieri Dur.).
Ở châu Phi, chuối bột cũng được dùng làm lương thực tương tự như việc sử dụng quả sakê (Artocarpus indisa) ở nước Nhật. Tại Ấn Độ, một số nước châu Phi và một số đảo ở Thái Bình Dương, những loại đậu đỗ ăn hạt như đậu trắng, đậu đen, đậu xanh,đậu đỏ, đậu trứng cuốc, đậu nho nhe hay thân giàu tinh bột từ một số cây như cây báng… cũng được sử dụng làm lương thực tương tự như thực phẩm ở Việt Nam.
Hạt hoặc củ của cây lương thực là thành phần chính trong khẩu phần ăn của những người dân nghèo tại nhiều nước đang phát triển. Việc tiêu thụ này ở các nước phát triển tuy ít hơn nhưng vẫn là đáng kể nhất.
Trong một số ngôn ngữ phương Tây, cây lương thực, cây "ngũ cốc" được gọi là cereal, cereali, cerealo, zerial, có nguồn gốc từ Ceres, tên gọi của vị nữ thần nông nghiệp và mùa màng của thời kỳ tiền La Mã. Nó dùng để chỉ các loài thực vật thuộc họ Hòa thảo (Poaceae) được con người gieo trồng để lấy hạt có thể ăn được (về mặt thực vật học, chúng là kiểu quả gọi là quả thóc).
Trong tiếng Việt ngày nay, cây lương thực được dùng để chỉ toàn bộ nhóm cây lương thực có hạt (Cereals for grain) và nhóm cây củ có bột (Cereals for tuber), chủ yếu là bốn cây lương thực chính lúa, bắp, sắn, khoai lang.
Sản lượng > Cây lương thực có hạt

Bảng sau đây chỉ ra sản lượng mỗi năm của các loại cây lương thực có hạt chính vào các năm 1961, năm 2005 và 2008, sắp xếp theo sản lượng năm 2008. Trong số này chỉ có kiều mạch và quinoa không phải thuộc họ Hòa thảo (còn gọi là giả ngũ cốc).
| Cây | 2008 (Mt) | 2005 (Mt) | 1961 (Mt) |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Bắp | 822.712.527 | 712.877.757 | 205.004.683 | Cây lương thực chính của người dân Bắc Mỹ, Nam Mỹ, châu Phi và thức ăn cho gia cầm, gia súc trên khắp thế giới. |
| Lúa gạo | 685.013.374 | 631.508.532 | 284.654.697 | Cây lương thực chính của khu vực nhiệt đới, cận nhiệt đới ở châu Á, châu Phi, Bắc Mỹ, Nam Mỹ |
| Lúa mì (Tiểu mạch) | 689.945.712 | 628.697.531 | 222.357.231 | Cây lương thực chính của khu vực ôn đới |
| Đại mạch | 157.644.721 | 141.334.270 | 72.411.104 | Được trồng để sản xuất mạch nha và nuôi gia cầm, gia súc tại các khu vực quá lạnh hay đất quá nghèo dinh dưỡng đối với lúa mì |
| Sorghum (Cao lương, bo bo) | 65.534.273 | 59.214.205 | 40.931.625 | Cây lương thực quan trọng ở châu Á và châu Phi, sử dụng khắp thế giới để nuôi gia cầm, gia súc |
| Kê | 35.651.146 | 30.589.322 | 25.703.968 | Nhóm các loài cây lương thực trông tương tự nhưng khác biệt, nguồn lương thực quan trọng tại châu Á và châu Phi. |
| Yến mạch | 23.106.021 | 23.552.531 | 49.588.769 | Trước đây là cây lương thực chính tại Scotland và phổ biến khắp thế giới để nuôi gia cầm, gia súc |
| Lúa mạch đen | 13.265.177 | 15.223.162 | 35.109.990 | Quan trọng tại khu vực có khí hậu lạnh |
| Triticale | 14.020.842 | 13.293.233 | 0 | Cây lai ghép giữa lúa mì và lúa mạch đen, trông tương tự lúa mạch đen |
| Kiều mạch | 2.365.158 | 2.078.299 | 2.478.596 | Được sử dụng tại châu Á và châu Âu. |
| Fonio | 378.409 | 363.021 | 178.483 | Một vài thứ được trồng làm cây lương thực tại châu Phi |
| Quinoa (Diêm mạch) | 58.989 | 58.443 | 32.435 | Giả ngũ cốc, được gieo trồng tại khu vực Andes |
Một vài lại cây trồng khác cũng là quan trọng tại một số khu vực, nhưng sản lượng toàn thế giới là rất nhỏ (và không được đưa vào thống kê của FAO), bao gồm:
Teff, phổ biến tại Ethiopia nhưng gần như không có ở những nơi khác. Loài cây lương thực cổ đại này là chủ yếu tại Ethiopia. Nó chứa nhiều xơ tiêu hóa và protein. Bột của nó thường được dùng để sản xuất một loại bánh mì gọi là injera. Nó cũng có thể dùng để ăn như là loại thức ăn nóng từ bột cho bữa sáng tương tự như farina với hương vị sôcôla hay mùi vị của quả phỉ. Bột và hạt nguyên vẹn có thể được bày bán ở một vài cửa hàng lương thực trên thế giới.
Lúa hoang, được trồng với số lượng nhỏ ở một vài nơi như Bắc Mỹ
Hạt dền, một loại giả ngũ cốc cổ đại, trước đây là loại cây lương thực chính của đế quốc Aztec
Kañiwa, họ hàng gần của quinoa
Một vài loài lúa mì hoang dã cũng có thể đã từng được gieo trồng, có thể là từ rất sớm trong lịch sử nông nghiệp:
Lúa mì spenta, họ hàng gần của lúa mì
Lúa mì một hạt, một loài lúa mì với một hạt
Lúa mì Emmer, một trong số các loài cây lương thực được gieo trồng tại khu vực Trung Đông
Lúa mì cứng, dạng tứ bội duy nhất của lúa mì hiện nay đã được gieo trồng, được dùng để sản xuất bột hòn