John Milton
Trích Thiên đường đã mất

| --- | --- |
 THIÊN ĐƯỜNG ĐÃ MẤT Quyển Thứ nhất Diễn giải Quyển thứ nhất trước hết tóm tắt chủ đề của tác phẩm: sự không nghe lời của Con người, mà hậu quả là đánh mất thiên đàng – nơi cư trú của con người; sau đấy chỉ ra nguyên nhân sa ngã: Con rắn, thực ra là quỷ Satan trong hình con rắn nổi loạn chống lại Chúa Trời và kéo theo nhiều Thiên thần, nhưng Chúa Trời ra lệnh đuổi nó cùng bè lũ từ nước Trời xuống vực thẳm. Nói đến những sự kiện này, trường ca chuyển sang đề tài trung tâm - nói về quỷ Satan và những thiên thần của nó ở Địa ngục. Tiếp đến là sự mô tả Địa ngục không phải ở trung tâm quả đất (trời và đất chưa được tạo ra, nghĩa là chưa có những lời nguyền rủa), mà ở trong bóng tối tuyệt đối gọi là Hỗn mang. Satan và các thiên thần của nó nằm trong hồ nước sôi, bị sét đánh, bị sỉ nhục nhưng sau khi hoàn hồn nó gọi những kẻ có giá trị và chức danh dưới nó, chúng trò chuyện về những nỗi khổ của mình. Satan đánh thức cả bọn khi chúng vẫn còn ở trong tình trạng đờ đẫn. Chúng leo lên, xếp thành hàng ngũ; những kẻ dẫn đầu mang tên của những thần tượng mà sau đó nổi tiếng ở Canaan và những quốc gia lân bang. Satan an ủi các chiến hữu bằng hy vọng giành lại Trời và nói về một thế giới mới và loài sinh vật mới, mà theo những lời tiên tri và truyền thuyết của Nước Trời, thì sẽ được tạo ra – các Thiên thần, theo lời của các Cha già, được tạo nên rất lâu trước khi những sinh vật mà mắt nhìn thấy xuất hiện. Để áp dụng những lời tiên tri và đưa ra hành động tiếp theo, Satan yêu cầu lập một hội đồng và tất cả đồng ý. Từ trong bóng tối hiện ra Pandemonium – lâu đài của Satan. Quỷ sứ Địa ngục ngồi họp nhau ở đó. Về chuyện không nghe lời và về Thứ trái cấm đã mang về cái chết Thiên đường dành cho con người đã mất Cho đến khi Con người vĩ đại kia Trả lại hạnh phúc sung sướng cho ta - Nàng Thơ hãy hát lên và hãy xuống đây Từ miền Oreb, hay từ chốn Sinai Truyền cho người chăn chiên cảm hứng Để từ đó mà truyền cho dân chúng Về sự xuất hiện của mặt đất, bầu trời Từ hỗn mang, và khi người say mê Suối Siloa, đồi Sion vĩ đại Lời tiên tri của Chúa Trời – ta gọi Người giúp ta, và bài hát của ta Bay trên miền Aonia bao la Về những gì cao siêu ta hướng tới. Nguyên vẹn trong văn và cả trong thơ. Nhưng hỡi Linh hồn thần thánh, trước tiên Người thích những con tim liêm khiết cho đền – Hãy truyền dạy những tiên tri cao cả Người giống như chim bồ câu muôn thuở Bay trên vực thẳm, cho nó nở hoa Hãy rót ánh sáng vào bóng tối của ta Làm cho sáng ngời để ta có thể Tìm ra những điều hay và lý lẽ Để chứng minh cho một điều ơn huệ Con đường của Người ta sẽ thanh minh Hãy mở cho ta cả Địa ngục, Thiên Đường Vì con mắt Người nhìn ra tất cả - Điều gì quyến rũ Ông Bà ta như thế Hai người hạnh phúc giữa chốn địa đàng Là ân huệ bất tận của Trời xanh Lại thả mình nghe theo điều dục vọng Xa Đấng Sáng tạo, vi phạm điều cấm đoán. ........................:  PARADISE LOST First Book The Argument The First Book proposes, first in brief, the whole subject - Man's disobedience, and the loss thereupon of Paradise, wherein he was placed: then touches the prime ca use of his fall - the Serpent, or rather Satan in the Serpent; who, revolting from God, and drawing to his side many legions of Angels, was, by the command of God, driven out of Heaven, with all his crew, into the great Deep. Which action passed over, the Poem hastes into the midst of things; presenting Satan, with his Angels, now fallen into Hell - described here not in the Centre (for heaven and earth may be supposed as yet not made, certainly not yet accursed), but in a place of utter darkness, fitliest called Chaos. Here Satan, with his Angels lying on the burning lake, thunderstruck and astonished after a certain space recovers, as from confusion; calls up him who, next in order and dignity, lay by him: they confer of their miserable fall. Satan awakens all his legions, who lay till then in the same manner confounded. They rise: their numbers; array of battle; their chief leaders named, according to the idols known afterwards in Canaan and the countries adjoining. To these Satan directs his speech; comforts them with hope yet of regaining Heaven; but tells them, lastly, of a new world and new kind of creature to be created, according to an ancient prophecy, or report, in Heaven - for that Angels were long before this visible creation was the opinion of many ancient Fathers. To find out the truth of this prophecy, and what to determine thereon, he refers to a full council. What his associates thence attempt. Pandemonium, the palace of Satan, rises, suddenly built out of the Deep: the infernal Peers there sit in council. Of Man's first disobedience, and the fruit Of that forbidden tree whose mortal taste Brought death into the World, and all our woe, With loss of Eden, till one greater Man Restore us, and regain the blissful Seat, Sing, Heavenly Muse, that, on the secret top Of Oreb, or of Sinai, didst inspire That Shepherd who first taught the chosen seed In the beginning how the heavens and earth Rose out of Chaos: or, if Sion hill Delight thee more, and Siloa's brook that flowed Fast by the oracle of God, I thence SInvoke thy aid to my adventrous song, That with no middle flight intends to soar Above the Aonian mount, while it pursues Things unattempted yet in prose or rhyme. And chiefly Thou, O Spirit, that dost prefer Before all temples the upright heart and pure, Instruct me, for Thou know'st; Thou from the first Wast present, and, with mighty wings outspread, Dove-like sat'st brooding on the vast Abyss, And mad'st it pregnant: what in me is dark Illumine, what is low raise and support; That, to the highth of this great argument, I may assert Eternal Providence, And justify the ways of God to men. Say first - for Heaven hides nothing from thy view, Nor the deep tract of Hell - say first what cause Moved our grand Parents, in that happy state, Favoured of Heaven so highly, to fall off From their Creator, and transgress his will ................................. Trích từ Thiên đường đã mất Bản dịch của Hồ Thượng Tuy