Đường sắt đô thị Hà Nội
Tương lai

Để đáp ứng nhu cầu về phương tiện công cộng, tiến độ đầu tư đường sắt đô thị, theo Kết luận số 49-KL/TW ngày 28/02/2023 của Bộ Chính trị về định hướng phát triển giao thông vận tải đường sắt Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, Ban Quản lý đường sắt đô thị Hà Nội (MRB) đề xuất triển khai các dự án metro theo phương thức: 1 kế hoạch, 3 phân kỳ gồm các giai đoạn Từ nay - 2030, 2030 -  2035, và 2035 - 2045.
Cụ thể, MRB đặt mục tiêu năm 2024 thông qua chủ trương đầu tư và năm 2025 sẽ khởi công xây dựng Tuyến số 2 đoạn Nam Thăng Long - Trần Hưng Đạo. Đồng thời, hoàn thành công tác lập đề xuất chủ trương đầu tư các tuyến đường sắt đô thị có lộ trình đầu tư trước năm 2030.
Chỉ tiêu từ nay đến năm 2030 như sau: Hoàn thành thi công xây dựng 96,9 km đường sắt đô thị, trong đó có: Tuyến số 2 gồm ba đoạn: Nam Thăng Long - Trần Hưng Đạo, Trần Hưng Đạo - Thượng Đình và Nội Bài - Nam Thăng Long; hai đoạn Tuyến số 3 gồm: đoạn Nhổn - ga Hà Nội và đoạn ga Hà Nội - Hoàng Mai); Tuyến số 5 Văn Cao - Hoà Lạc. Sơ bộ diện tích sử dụng đất đến năm 2030 khoảng 196ha. Về phương tiện, thiết bị: khoảng 680 toa xe. Về năng lực vận tải, đến năm 2030, đường sắt đô thị đảm nhận 7-8% lượng hành khách công cộng và có thể vận chuyển được 2,2 - 2,6 triệu chuyến đi/ngày đêm. Tổng mức đầu tư dự kiến là khoảng 16,208 tỷ USD. Đồng thời, đến năm 2030 thực hiện công tác chuẩn bị đầu tư 301 km tiếp theo cho thời hạn 2035 của Tuyến số 1, Tuyến số 2A kéo dài, Tuyến số 4, Tuyến số 6, Tuyến số 8 và Tuyến kết nối các đô thị vệ tinh Sơn Tây - Hòa Lạc - Xuân Mai.
Từ năm 2030 năm 2035: dự kiến hoàn thành đầu tư xây dựng 301 km tiếp theo gồm: Tuyến số 1 Ngọc Hồi - Yên Viên - Như Quỳnh, Tuyến số 2 đoạn kéo dài lên Sóc Sơn, Tuyến số 2A đoạn kéo dài lên Xuân Mai, Tuyến số 3 đoạn Nhổn - Trôi và kéo dài lên Sơn Tây, Tuyến số 4 Mê Linh - Sài Đồng - Liên Hà, Tuyến số 6 Nội Bài - Ngọc Hồi, Tuyến số 7 Mê Linh - Hà Đông, Tuyến số 8 Sơn Đồng - Mai Dịch - Vành đai 3 - Lĩnh Nam - Dương Xá và Tuyến vệ tinh Sơn Tây - Hòa Lạc - Xuân Mai. Diện tích sử dụng đất khoảng 796ha và đưa vào vận hành 2,110 toa xe và kì vọng có thể đảm nhận từ 35 - 40% lượng hành khách công cộng, đáp ứng 9,7 triệu - 11,8 triệu chuyến đi/ngày đêm. Theo nghiên cứu, để thực hiện giai đoạn trên cần khoảng 20,966 tỷ USD.
Giai đoạn cuối từ 2035 đến 2045: đặt mục tiêu hoàn thành đầu tư xây dựng 196,2 km theo Quy hoạch chung Thủ đô điều chỉnh gồm Tuyến số 1 Gia Lâm - Lạc Đạo (kéo dài đoạn Dương Xá đến Lạc Đạo), Tuyến số 2 đoạn Trần Hưng Đạo - Chợ Mơ - Ngã Tư Sở - Hoàng Quốc Việt, Tuyến 1A Ngọc Hồi - Sân bay thứ 2 phía Nam, Tuyến số 9 Mê Linh - Cổ Loa - Dương Xá, Tuyến số 10 Cát Linh - Láng Hạ - Lê Văn Lương - Yên Nghĩa, Tuyến số 11 Vành đai 2 - trục phía Nam - Sân bay thứ 2 phía Nam và Tuyến số 12 Xuân Mai - Phú Xuyên. Diện tích chiếm dụng khoảng 47ha, vận hành thêm khoảng 1.375 toa xe với tổng vốn đầu tư dự kiến là 18,268 tỷ USD.
Như vậy, nếu thực hiện thành công mục tiêu đề ra, đến năm 2045 Hà Nội dự kiến có tổng cộng 15 tuyến metro dài hơn 600 km bao quát toàn bộ các quận trung tâm, vùng ngoại thành và có thể kết nối tới vùng Thủ Đô với gần 4200 toa xe các loại với tổng chi phí ước tính lên tới 55,442 tỷ USD.