Giuse Vũ Văn Thiên
Tổng giám mục > Những thay đổi và mục vụ năm đầu nhiệm kỳ

Khi được hỏi về tranh chấp đất đai khi Tổng giáo phận Hà Nội gửi đơn kiến nghị bày tỏ không đồng tình việc thi công tại khu đất của Tổng giáo phận Hà Nội, xưa là trường Dũng Lạc (hai lần vào ngày 7 tháng 11 và 15 tháng 11 năm 2018) với thời gian phỏng vấn chỉ sau một ngày nhậm chức Tổng giám mục Hà Nội, Tổng giám mục Thiên cho biết, ông chưa nắm rõ sự tình do vừa nhậm chức chính thức. Ông cũng cho biết, với tư cách là lãnh đạo giáo phận, ông sẽ tìm cách bảo vệ tài sản Giáo hội, vì đó là nhu cầu cấp thiết. Được chất vấn đề việc xin lại các cơ sở Nhà nước đã mượn nhưng không được chấp thuận, Tổng giám mục Thiên cho biết, ông nhiều lần kiến nghị với chính quyền và mong muốn được sự cảm thông của Nhà nước và chính quyền với nhu cầu của Giáo hội.
Nhân dịp Tết Nguyên Đán năm 2019, Vũ Văn Thiên viết Thư Chúc Xuân gửi đến giáo dân, giáo sĩ, tu sĩ Tổng giáo phận Hà Nội. Trong thư, ông cho biết sau khi nhậm chức chính thức đã có dịp đến thăm một số giáo xứ, tiếp xúc với các linh mục và giáo dân và được họ đón tiếp nồng hậu. Tổng giám mục Hà Nội cho rằng để có thể điều hành Tổng giáo phận, ông cần mọi người, nhất là các linh mục cộng tác và cầu nguyện và bày tỏ sự mong đợi có thể xây dựng Tổng giáo phận Hà Nội thành một gia đình yêu thương và phát triển để giới thiệu Thiên Chúa cho xã hội. Ông cũng kêu gọi mọi người hỗ trợ những hoàn cảnh khó khăn, đau yếu để có một xuân thêm phần ý nghĩa.
Trong khoảng thời gian từ ngày 4 và ngày 5 tháng 3 năm 2019, các linh mục hiện đang đảm nhận các công việc mục vụ trong Tổng Giáo phận Hà Nội về Nhà Chung với mục đích triển khai công tác của Giáo phận và tĩnh tâm định kỳ. Tổng giám mục Vũ Văn Thiên đưa ra các tiêu chí và nhờ linh mục đoàn bầu chọn cho ông một vị trong số họ để bổ nhiệm chức danh Tổng Đại diện. Kết quả cuối cùng, Tổng giám mục Vũ Văn Thiên bổ nhiệm linh mục Antôn Nguyễn Văn Thắng (sinh năm 1970) làm Tổng Đại diện Tổng giáo phận. Sáng ngày 9 tháng 3, Vũ Văn Thiên chủ sự nghi thức tuyên xưng và nhận chức vụ của linh mục Thắng tại Nhà nguyện Fatima, trong khuôn viên Tòa Tổng giám mục Hà Nội.
Ngày 14 tháng 4 năm 2019, Vũ Văn Thiên tham gia Đại hội Giới Trẻ mùa Chay năm 2019 của Tổng giáo phận Hà Nội. Tại đây, ông có bài phát biểu về chủ đề đại hội: Đức Ki-tô là ai? Đầu tháng 5 năm 2019, Tổng giám mục Vũ Văn Thiên gửi thư đến giáo dân Tổng giáo phận Hà Nội với chủ đề kêu gọi mọi người cầu nguyện cho những người theo con đường tu trì cho Tổng giáo phận Hà Nội và cộng tác công việc đào tạo giáo sĩ tại Đại Chủng viện. Trong thư, ông nhắc lại vấn đề đào tạo chủng sinh là trách nhiệm chung của mỗi giáo dân. Vũ Văn Thiên cũng nhắc đến truyền thống đóng góp, quyên góp cho việc đào tại chủng sinh vào ngày Chúa nhật thứ IV mùa Phục Sinh đã có truyền thống nhiều năm để hỗ trợ cho việc đào tạo nhân sự. Nói đến ước muốn tu trì, Vũ Văn Thiên nhấn mạnh ý định đến từ Thiên Chúa nhưng có khởi đầu từ gia đình và chịu ảnh hưởng bởi linh mục chính xứ cũng như cộng đoàn giáo xứ. Chính vì vậy, ông yêu cầu các phụ huynh cũng như các linh mục quản xứ lưu ý hỗ trợ các trẻ em có ý định tu trì.
Ngày 1 tháng 6 năm 2019, Tổng giám mục Vũ Văn Thiên tham gia lễ bế giảng Khoa Thần học tại Đại chủng viện Thánh Giuse Hà Nội. Nhân dịp này, ông cũng chính thức bổ nhiệm Ban giám đốc mới của Đại chủng viện. Cụ thể, linh mục Brunô Phạm Bá Quế làm Giám đốc và linh mục Giuse Nguyễn Văn Diễm làm phó Giám đốc. Cũng kể từ tháng 6, quyết định thành lập 10 giáo xứ và 4 giáo họ trong địa bàn Tổng giáo phận Hà Nội chính thức có hiệu lực, quyết định này được Tổng giám mục Thiên ấn ký ngày 25 tháng 5 năm 2019.
Tổng giáo phận Hà Nội, với sự chứng kiến của Tổng giám mục Vũ Văn Thiên cho chuyển di cốt của linh mục Gioan Lasan Nguyễn Văn Vinh đặt dưới chân bàn thờ thánh Antôn tại Nhà thờ Lớn Hà Nội vào ngày 2 tháng 6 năm 2019. Một ngày sau đó, Tòa Tổng giám mục Hà Nội công bố văn thư của Tổng giám mục Thiên, trong nội dung đề cập đến việc bổ nhiệm các chức vụ quan trọng trong Tổng giáo phận là các linh mục Đặc trách và các linh mục Quản hạt.
Ngày 21 tháng 6 năm 2019, giám mục Vũ Văn Thiên tuyên bố bổ nhiệm ban tư vấn Tổng giáo phận, gồm 9 linh mục: linh mục Tổng đại diện Nguyễn Văn Thắng, Tôma Aquinô Nguyễn Xuân Thủy, Tổng Quản lý, Bruno Phạm Bá Quế, Giám đốc Đại Chủng viện và các linh mục quản hạt. Hai ngày sau đó, ông cử hành nghi thức làm phép Trung tâm Hành hương Nhà thờ Lớn Hà Nội, cơ sở này dùng để đón tiếp khách hành hương đến với ngôi nhà thờ này.
Chiều ngày 23 tháng 6, Tổng giám mục Vũ Văn Thiên khởi hành đến Rôma nhận dây pallium dành riêng cho các Tổng giám mục đô thành từ tay giáo hoàng. Tháp tùng có linh mục thư ký Gioan Nguyễn Văn Toàn. Trước khi đến Rôma, ông đến Pháp để hành hương tại Lisieur – quê hương Têrêxa Hài Đồng Giêsu, một vị thánh Công giáo và địa điểm Bà Maria hiện hình tại Lộ Đức. Ông chính thức đặt chân đến Roma tối ngày 27 tháng 6. Trong ngày 28, tổng giám mục Thiên gặp gỡ Hồng y Tổng trưởng truyền giáo Fernando Filoni và ngoại trưởng Tòa Thánh, tổng giám mục Paul Gallagher. Cùng ngày, ông nhận lời phỏng vấn của phóng viên ban Việt ngữ hãng Thông tấn Vatican (Vatican News).
Vào lúc 9 giờ 30 giờ Rôma (14 giờ 30 giờ Việt Nam), lễ trao dây Pallium cho các tân Tổng giám mục được cử hành, trong số này có tổng giám mục Vũ Văn Thiên. Lễ này được trực tiếp thông qua ứng dụng YouTube, đi kèm thuyết minh tiếng Việt do hãng Thông tấn Vatican và tiếp sóng tại webisite Tổng giáo phận Hà Nội (tgphanoi.org). Cùng theo đoàn Việt Nam có một số linh mục và nhiều đoàn giáo dân hành hương cũng tham dự lễ này.
Trong cuộc phỏng vấn dành riêng cho hãng thông tấn Vatican News trong dịp đến Rôma nhận dây Pallium, Vũ Văn Thiên cho biết cảm xúc bồi hồi và xúc động khi đến Rôma. Nói về vấn đề mục vụ giới trẻ Công giáo, tổng giám mục Hà Nội cho biết ông thao thức về việc giữ đạo cho những người trẻ lên thành phố, giới thiệu Công giáo cho những người trẻ ngoài tôn giáo. Ông cho rằng sự tham gia của giới trẻ trong truyền giáo còn hạn chế. Nói về Thư gửi Cộng đồng Dân Chúa về một số lưu ý trong đời sống đức tin, tổng giám mục Thiên cho rằng những hiện tượng đạo đức bình dân, gây hoang mang cho người Công giáo và những người ngoài Công giáo hiểu nhầm. Ông đánh giá thư hướng dẫn này kịp thời và thiết yếu vì những hiện tượng gây bức xúc, hoang mang và hiểu lầm trong giáo dân. Nói về việc kiêm nhiệm chức Giám quản Giáo phận Hải Phòng và thông tin về vị tân giám mục giáo phận Hải Phòng, tổng giám mục Thiên cho rằng đây là một công việc vất vả khi phải chăm sóc mục vụ cho hai giáo phận, đi lại giữa Hải Phòng và Hà Nội trong vòng 2 giờ trên cung đường 100 km. Tổng giám mục Thiên cho biết đã xin Đại diện Tòa Thánh và Tòa Thánh sớm lo liệu cho giáo phận Hải Phòng có tân giám mục và bày tỏ sự hy vọng việc này nhanh chóng xúc tiến để hoạt động tôn giáo tại hai giáo phận tiến đến ổn định. Tổng giám mục Thiên cho rằng thời gian tới sẽ sớm có giám mục, nhưng không thể chia sẻ vì chưa biết chính thức thời gian việc bổ nhiệm được ấn định.
Sau chuyến đi nhận dây Pallium, Tổng giám mục Vũ Văn Thiên có chuyến viếng thăm Hoa Kỳ và châu Âu. Trong khoảng thời gian này, ông viếng thăm giáo phận Orange – là giáo phận "kết nghĩa" với Tổng giáo phận Hà Nội. Trong khoảng thời gian này, ông tham dự Thánh lễ Khánh thành nhà thờ chính tòa mới của Giáo phận Orange vào ngày 17 tháng 7. Ông tham dự buổi "gặp mặt của Hội Bảo trợ Đại Chủng Viện Thánh Giuse Hà Nội" vào ngày 22 tháng 7. Trong suốt chuyến đi từ châu Âu đến Hoa Kỳ, Tổng giám mục Thiên gặp gỡ các linh mục, chủng sinh và các nữ tu đang du học và các giáo dân tại hải ngoại.
Nghi lễ trao dây Pallium tại địa phương cho Tổng giám mục Vũ Văn Thiên được ấn định tổ chức vào sáng ngày 6 tháng 8 năm 2019 tại Nhà thờ Lớn Hà Nội. Các giám mục cai quản các giáo phận trong giáo tỉnh Hà Nội tham gia nghi thức trao dây này, bày tỏ sự hiệp thông và tình huynh đệ với Tổng giám mục Trưởng giáo tỉnh. Nghi thức trao dây do Đại diện Tòa Thánh không thường trú tại Việt Nam Marek Zalewski chủ sự.
Sáng ngày 31 tháng 8 năm 2019, Tổng giám mục Thiên chủ sự lễ tại Nhà thờ Lớn Hà Nội cho cộng đoàn Công giáo mới thành lập tại Tổng giáo phận Hà Nội là Cộng đoàn Doanh nhân Công giáo. Ông cho rằng sự thành lập cộng đoàn nhằm sửa quan niệm cũ là người Công giáo quê mùa, ít học và nghèo khổ. Ông muốn cho thấy người Công giáo cũng thành đạt và đóng góp cho xã hội.
Tòa Tổng giám mục Hà Nội quyết định thành lập một Văn phòng Đọc sách và Văn phòng Thiếu nhi. Riêng Phòng đọc sách đặt ngay cổng vào Tòa Tổng giám mục. Tổng giám mục Vũ Văn Thiên đã cử hành nghi thức làm phép hai cơ sở mới này vào ngày 3 tháng 9 năm 2019. Ngày 4 tháng 9, ông gửi thư đến các học sinh, sinh viên Công giáo nhân dịp năm học mới. Trong thư, vị tổng giám mục Hà Nội đề cập đến việc các sinh viên và học sinh cần nhận ra Thiên Chúa trong môi trường giáo dục. Ông cho rằng bệnh thành tích đã làm nền giáo dục Việt Nam xuống dốc gây nên nhiều hệ lụy mà nổi bật là sự gian dối. Tổng giám mục Thiên khêu gọi sinh viên và học sinh Công giáo sống ngay thẳng và tôn trọng tiếng nói của lương tâm. Tổng giám mục Vũ Văn Thiên còn kêu gọi thoát khỏi các thú vui vô bổ, các đam mê không lành mạnh và những tính toán lợi lộc, đồng thời phát triển tinh thần cầu nguyện và bác ái, lấy tình yêu thương và nối kết mọi người. Giữa thư, ông cũng kêu gọi quan tâm đến vấn đề bảo vệ môi trường, ông cho rằng cần từ chối các vật dụng chưa thực sự có ích và chọn các vật dụng có thể sử dụng lâu bền và có ích. Vị tổng giám mục Hà Nội cho rằng các sinh viên và học sinh Công giáo có thể sống xanh, sống thẳng như cây tre Việt ngay trong thời đại của mình.
Đầu tháng 9 năm 2019, trong phiên tĩnh tâm linh mục mỗi 2 tháng một lần, Tổng giám mục Vũ Văn Thiên thông báo di dời Khoa Triết của Đại chủng viện Thánh Giuse Hà Nội]] ra khỏi khuôn viên Tòa Tổng Giám mục Hà Nội. Ý định này được Ban Tư vấn tán đồng 100%. Ngoài ra, ông cũng công bố chương trình mục vụ cho Tổng Giáo phận trong 3 năm: 2020 đến 2022 với chủ đề lần lượt là Nên thánh, Hiệp thông và Truyền giáo. Ngày 6 tháng 9 năm 2019, Tổng giám mục Vũ Văn Thiên gửi thư đến các tầng lớp tín hữu Công giáo khác nhau nhằm trình bày thực trạng khó khăn tại miền Trung Việt Nam, nhất là các tỉnh Nghệ An, Hà Tĩnh và Quảng Bình gặp phải tình trạng mưa nhiều khiến mực nước dâng cao, cuốn trôi tài sản và gây lụ lụt nghiêm trọng. Ông kêu gọi thực hiện truyền thống tương thân tương ái, hỗ trợ giúp đỡ các nạn nhân lụ lụt. Việc quyên góp từ các giáo xứ là số tiền quyên góp vào một lễ tại mỗi nhà thờ thuộc Tổng giáo phận vào sáng ngày 8 tháng 9. Tổng giám mục Vũ Văn Thiên đã đại diện các thành phần giáo dân Tổng giáo phận gửi số tiền quyên góp được đến giáo phận Hà Tĩnh là 500.000.000 đồng. Tòa giám mục Hà Tĩnh có văn bản xác nhận và cảm ơn ngày 11 tháng 9. Ngoài ra, Tổng giám mục Vũ Văn Thiên cũng đại diện gửi số tiền ủng hộ của giáo dân Giáo phận Hải Phòng cho giáo phận Hà Tĩnh. Số tiền ủng hộ được công bố là 300.000.000 đồng. Tòa giám mục Hà Tĩnh có văn bản xác nhận và cảm ơn ngày 13 tháng 9.
Từ ngày 18 đến ngày 23 tháng 9 năm 2019, Tổng giám mục Vũ Văn Thiên tham dự Tuần lễ Hành hương Các thánh Tử đạo tại Tổng Giáo phận Seoul, Hàn Quốc. Tháp tùng ông là linh mục chánh văn phòng Tòa Tổng giám mục Anphongso Phạm Hùng, và linh mục chính xứ Sở Kiện Antôn Trần Quang Tiến. Từ ngày 30 tháng 9 đến ngày 4 tháng 10, ông tham gia Đại hội Hội đồng Giám mục Việt Nam XIV tại Hải Phòng. Với tư cách giám mục nơi đăng cai đại hội, ông đã đón tiếp các đoàn giám mục khác tham gia kỳ họp vào chiều ngày 30 tháng 9. Ông cũng có buổi trả lời phỏng vấn về nội dung đại hội giám mục.
Các giám mục Việt Nam từ 27 giáo phận họp Đại hội XIV Hội đồng Giám mục Việt Nam tại trung tâm Mục vụ Giáo phận Hải Phòng vào cuối tháng 9 và đầu tháng 10 năm 2019. Trong khuôn khổ đại hội, các giám mục đã sắp xếp và bầu chọn nhân sự trong hội đồng. Kết quả, các giám mục tiếp tục chọn Tổng giám mục Vũ Văn Thiên làm Phó Tổng thư ký Hội đồng Giám mục trong nhiệm kỳ 2019 – 2022.
Ngày 5 tháng 12 năm 2019, Tổng giám mục Vũ Văn Thiên viết thư mục vụ Giáng sinh gửi giáo dân Tổng giáo phận Hà Nội. Thư có nội dung chính là bối cảnh tín hữu đang chuẩn bị mừng lễ giáng sinh, sự khiêm nhường của Thiên Chúa trong cảnh giáng sinh, Chúa Giêsu mang bản tính nhân loại, Thánh Gia là nơi khởi đầu hành trình làm người của Thiên Chúa. Thư cũng triển khai các chủ đề năm mục vụ 2020 của Hội đồng Giám mục Việt Nam: Đồng hành với người trẻ hướng tới sự trưởng thành toàn diện và chủ đề của riêng Tổng giáo phận Hà Nội là Nên Thánh. Nói về giới trẻ đang có nhiều người mất niềm tin, lạc hướng và lệch chuẩn trong suy nghĩ và ứng xử., Tổng giám mục Thiên hy vọng với sự quan tâm của các linh mục, phụ huynh và các giáo xứ sẽ hỗ trợ các người trẻ trưởng thành trở thành người có ích cho xã hội và Giáo hội Công giáo. Ngày 24 tháng 12, Tổng giám mục Thiên dùng bữa với 73 người vô gia cư tập trung ở các khu vực và nội đô Hà Nội.