Kính màu ghép

Cửa sổ hoa hồng và Kính màu ghép ở cánh phía bắc Nhà thờ chính tòa Đức Bà Chartres ở Chartres, Pháp
Ánh sáng mặt trời rọi qua kính màu ghép vào nhà thờ Hồi giáo Nasir ol Molk ở Shiraz, Iran
Thuật ngữ kính màu ghép được dùng để nói tới một loại vật liệu hoặc các công trình, tác phẩm tạo ra từ kính màu. Trong suốt lịch sử ngàn năm của nó, thuật ngữ này đã được áp dụng gần như độc quyền cho các cửa sổ của nhà thờ Kitô giáo, nhà thờ Hồi giáo và các tòa nhà quan trọng khác. Những sản phẩm nghệ thuật độc đáo tại các nhà thờ cho đến ngày nay vẫn tồn tại và trở thành những tác phẩm tranh kính nghệ thuật nổi tiếng thế giới thu hút hàng triệu lượt tham quan. Mặc dù theo truyền thống được làm bằng các tấm kính phẳng và được dùng như cửa sổ, những sáng tạo của các nghệ sĩ kính màu hiện đại bao gồm cả các cấu trúc ba chiều và tượng đài. Thuật ngữ chuyên môn hiện đại mở rộng khái niệm "kính màu ghép" để bao gồm tranh kính (leadlight) trong nhà và các tác phẩm nghệ thuật tạo ra từ kính mầu có khung kim loại (came glasswork) được minh họa trong các loại đèn nổi tiếng của Louis Comfort Tiffany.
Vật liệu kính màu ghép là thủy tinh đã được pha màu bằng cách thêm muối kim loại trong quá trình sản xuất nó. Kính màu được chế tác vào các cửa sổ kính màu ghép bằng cách sắp xếp những mảnh kính nhỏ để tạo thành mô hình hoặc hình ảnh, gắn lại với nhau bằng những dải chì và được hỗ trợ bởi một khung cứng. Những chi tiết được sơn và thuốc màu vàng thường được sử dụng để làm nổi bật các thiết kế. Từ kính màu ghép cũng được áp dụng cho các cửa sổ trong đó, các chất tạo màu được sơn lên kính và sau đó được nung nóng chảy vào thủy tinh trong lò hấp.
Kính màu ghép, như một nghệ thuật và một nghề thủ công, đòi hỏi các kỹ năng nghệ thuật để tưởng tượng ra một thiết kế phù hợp và khả thi, và các kỹ năng kỹ thuật để lắp ráp các mảnh kính. Một cửa sổ phải vừa khít vào trong không gian mà nó được làm, phải chống được gió và mưa, và vì vậy, đặc biệt với các cửa sổ lớn, phải chịu đựng được trọng lượng riêng của nó. Nhiều cửa sổ lớn được thử thách qua thời gian và vẫn còn nguyên vẹn từ cuối thời Trung Cổ. Ở Tây Âu, chúng tạo thành hình thức chủ yếu của nghệ thuật tranh ảnh cổ đại mà vẫn sống sót. Trong bối cảnh này, mục đích của một cửa sổ kính màu ghép không phải là để cho phép những người trong một tòa nhà nhìn thấy thế giới bên ngoài hoặc thậm chí chủ yếu để nhận ánh sáng mà là để kiểm soát tia sáng. Vì lý do này cửa sổ kính màu ghép được mô tả như là "trang trí tường được chiếu sáng."
Các thiết kế của một cửa sổ có thể trừu tượng hay tượng hình; có thể kết hợp một câu chuyện rút ra từ Kinh Thánh, lịch sử hay văn học; có thể miêu tả các thiên thần hoặc thánh bảo hộ, hoặc sử dụng các họa tiết tượng trưng, đặc biệt là các huy hiệu. Các cửa sổ trong một tòa nhà có thể theo một đề tài nào đó, ví dụ: trong một nhà thờ - các tình tiết về cuộc đời của Chúa Kitô; trong một tòa nhà quốc hội - huy hiệu của các khu vực bầu cử; trong một hội trường đại học - hình ảnh tiêu biểu cho nghệ thuật và khoa học; hoặc trong một căn nhà - thực vật, động vật, hoặc phong cảnh.
Kính màu ghép ngày nay ngày càng phổ biến và được ứng dụng rất nhiều trong các công trình hiện đại. Không chỉ dừng lại ở những tác phẩm tranh kính nhà thờ độc đáo, chúng còn được sử dụng cho các công trình nhà ở, khách sạn, biệt thự, nhà hàng... với mục đích đem lại sự sang trọng, độc đáo cho không gian nội thất. Chủ đề và phong cách thể hiện đa dạng cũng chính là lý do khiến tranh kính màu ghép ngày càng được yêu thích.