Súng thần công
Lịch sử > Thế kỷ XX và XXI > Trang bị cho máy bay

Tài liệu đầu tiên đề cập tới việc lắp một khẩu pháo lên máy bay là vào năm 1911 trên Voisin Canon, được trưng bày tại Triển lãm Paris cùng năm. Trong Chiến tranh thế giới I, tất cả các cường quốc lớn đều thử nghiệm máy bay có lắp pháo, tuy nhiên chúng có tốc độ bắn thấp, kích thước lớn và trọng lượng lớn; nên các thử nghiệm gặp nhiều khó khăn. Thành công nhất là loại máy bay SPAD 12 Ca.1 với một khẩu pháo 37mm Puteaux. Phi công phải tự nạp lại đạn khi bắn hết đạn.
Những khẩu pháo tự động đầu tiên được phát triển trong chiến tranh thế giới thứ 1 là pháo phòng không. Và một trong số đó – khẩu "pháo COW 37 mm" của Coventry Ordnance Works đã được lắp lên máy bay nhưng chiến tranh kết thúc trước khi nó có thể thử nghiệm trên chiến trường và không bao giờ trở thành thiết bị tiêu chuẩn trong một máy bay thành phẩm. Các thử nghiệm sau đó đã cố định lại góc ngẩng lên ở cả Vickers Type 161 và Westland C.O.W. Gun Fighter, một ý tưởng được sử dụng lại sau này.
Trong thời gian này pháo tự động đã có sẵn và vài loại máy bay tiêm kích của Đức và Nhật đã lắp các khẩu pháo 20 mm. Các loại pháo này được lắp lên máy bay với nhiệm vụ hỗ trợ súng máy chứ không phải thay thế súng máy, điều này là do tốc độ bắn quá chậm và quá nặng khi lắp đặt. Đã có một số cuộc tranh luận nổ ra trong nội bộ RAF để xem liệu lượng đạn lớn súng máy bắn ra hay lượng đạn nổ ít hơn bắn ra từ pháo tự động thích hợp hơn. Những cải tiến trong chiến tranh về tốc độ bắn cho phép pháo gần như thay thế hoàn toàn các khẩu súng máy. Pháo xuyên giáp hiệu quả hơn, vì vậy chúng được tăng cường sử dụng trong Chiến tranh thế giới II, những loại máy bay tiêm kích mới mang 2 hoặc 4 khẩu so với máy bay Mỹ mang 6 khẩu .50 MG hay máy bay Anh mang 12 khẩu .303 MG. Các loại pháo như Hispano-Suiza HS.404, Oerlikon 20 mm, MG FF, và các biến thể khác đã được sử dụng rộng rãi trong chiến tranh.
Pháo đã được gắn cố định để bắn về phía trước như với súng máy (pháo được đặt trong cánh, mũi hoặc thân, hoặc các thùng pháo riêng gắn ngoài), hoặc được đặt trong các tháp pháo trên các máy bay hạng nặng. Cả Đức và Nhật đều đặt pháo để có thể bắn lên trên và phía trước, nhằm tiêu diệt các máy bay ném bom hạng nặng, người Đức gọi nó là "Schräge Musik".
Trước Chiến tranh Việt Nam, máy bay tốc độ cao đã đạt tới mức độ khiến người ta loại bỏ các khẩu pháo do niềm tin sai lầm rằng chúng sẽ trở nên vô ích, nhưng kinh chiệm chiến đấu trong Chiến tranh Việt Nam chỉ ra kết luận rằng dù tên lửa có hiện đại thì vẫn phải cần pháo trên máy bay. Gần như tất cả các máy bay tiêm kích hiện đại đều được trang bị một khẩu pháo tự động và chúng cũng thường được trang bị luôn cho cả máy bay cường kích. Một ví dụ điển hình là pháo quay kiểu Gatling loại 30mm GAU-8/A Avenger trang bị cho máy bay A-10 Warthog Lockheed AC-130 (một loại máy bay vận tải hoán cải để mang pháo) có thể mang lựu pháo 105mm cũng như nhiều loại pháo tự động khác nhau có cỡ nòng lên tới. Cả hai đều được sử dụng trong vai trò chi viện không quân trực tiếp.
Súng thần công Jaiva – Khẩu thần công có bánh xe lớn nhất thế giới, đúc tại Ấn Độ trong thời gian trị vì của Hoàng đế Mughal là Muhammad Shah bởi Kiladar của ông, tên là Jai Singh II.
Hình minh họa một khẩu súng thần công cơ bản thế kỷ XIX. Khoảng âm (negative spaces) như "nòng súng" được đặt nhãn tên bằng chữ trắng viền đen; tất cả các chữ ký hiệu khác chỉ có màu đen.
Những vũ khí cầm tay được biết đến sớm nhất (hỏa thương và lựu đạn (phía trên bên phải), Đôn Hoàng thế kỷ X
Súng thần công cầm tay từ thời Nhà Nguyên (1271–1368)
Pháo Dardanelles, một kiểu bombard của đế chế Ottoman năm 1464
Bức vẽ sớm nhất về súng thần công châu Âu, của họa sĩ Walter de Milemete, có tên "De Nobilitatibus Sapientii Et Prudentiis Regum", 1326
Súng ngắn của phương Tây, 1380
Các loại pháo thế kỷ XVI khác nhau, bao gồm culverin, falconet và súng cối
Súng thần công Sa Hoàng, khẩu lựu pháo lớn nhất từng chế tạo, do Andrey Chokhov đúc
Những gì còn lại của một khẩu đội súng thần công sau thời trung cổ, các khẩu pháo này được đặt trên các bức tường thị trấn thời trung cổ, dù không có xe chở pháo thích hợp
Minh họa về súng thần công giai đoạn cận đại, việc sử dụng được trợ giúp với thước đo góc phần tư để tăng độ chính xác.
Rọ đá được sử dụng cùng với súng thần công, đây là một phần quan trọng trong tấn công và phòng thủ của các pháo đài.
Pháo đài Bourtange, một pháo đài hình sao, được xây dựng với các góc và tường dốc đặc biệt để chống lại súng thần công.
Một bức tranh vẽ pháo 36 pao
Một khẩu súng thần công trong Trận Chancellorsville
Lính Pháp trong Chiến tranh Pháp-Phổ 1870-71
Một bức tranh của William Simpson mô tả hoạt động của một khẩu đội pháo binh Anh trong Chiến tranh Krym.
Súng thần công loại 12 pao của thập niên 1760
So sánh pháo của Đức năm 1888 và 1913
Khẩu đội 9 người vận hành một khẩu lựu pháo M198 của Mỹ
Lựu pháo của Pháo binh Hoàng gia Anh trong trận Somme
Tàu chiến USS Iowa bắn pháo 16 in (41 cm)
Khẩu pháo Mark 45 5 inch (127mm)/54 caliber đang thực hành bắn, nó được trang bị trên tàu khu trục lớp Arleigh Burke mang tên USS Benfold (DDG-65)
Supermarine Spitfire Mk XVI với pháo 20mm ở các mép cánh.
Pháo tự động GAU-8/A Avenger của máy bay A-10 Thunderbolt II
Pháo tự động GSh-23 của MiG-23