stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Hoàng Thái Cực
Các cuộc cải cách > Bãi bỏ phân biệt sắc tộc

Khác với định kiến sắc tộc hẹp hòi của cha mình, cũng như xuất phát từ quan điểm thu phục nhân tâm của người Hán, đồng thời, chuẩn bị cho việc tấn công xuống phía Nam, sau khi lên ngôi được 8 ngày, Hoàng Thái Cực lập tức ra lệnh cho phép những người dân Hán này vốn là cư dân ở các vùng biên giới hoặc tù binh chiến tranh bị người Kim bắt giữ như chiến lợi phẩm, và sử dụng họ như những nô lệ, được phép lập khu để ở riêng, biên chế thành hộ dân thông thường, chọn quan viên người Hán thanh liêm đến để cai quản. Nhờ đó, rất đông dân Hán đang là thân phận nô lệ ở các trang viên (một hình thức nông nô), được khôi phục lại địa vị của một người dân bình thường. Nhờ đó, ông có thêm được sự cộng tác của các sĩ tộc người Hán, tăng cường thế lực, hạn chế quyền lực, đi đến phá vỡ cục diện bị khống chế bởi các quý tộc Mãn bảo thủ.
Ông mạnh dạn bổ nhiệm và trọng dụng nhiều quan viên người Hán và người Mông Cổ có tài năng, cũng như chú trọng việc chiêu dụ các đối thủ về phục vụ cho mình trong cuộc chiến tranh với nhà Minh mà điển hình là Hồng Thừa Trù, Khổng Hữu Đức và Cảnh Trọng Minh sau này, không quá bận tâm hay quá hoài nghi về nguồn gốc xuất thân, hay các vấn đề về lịch sử bản thân họ. Đây có thể coi là một tư tưởng cấp tiến và đã làm rất nhiều sĩ tộc người Hán và Mông Cổ dốc hết sức mình để báo đáp ân sủng, trong đó điển hình là mưu sĩ Phạm Văn Trình.
Đây chính là bước cải cách đầu tiên của Hoàng Thái Cực, mà trọng tâm là mở rộng sự tham gia của người ngoại tộc vào những thiết chế quan trọng của Hậu Kim, là cơ sở xã hội để ông thực hiện các cuộc cải cách về chính trị và quân sự về sau này.
Các cuộc cải cách > Cải cách nội chính

Bằng việc mở rộng việc tham chính của người ngoại tộc, Hoàng Thái Cực đã nhận được sự giúp đỡ của các mưu sĩ người Hán, từ đó bắt tay vào việc cải cách nội chính, tập trung vào hai nội dung cơ bản. Thứ nhất, củng cố chế độ tập quyền của Đại Hãn, thâu tóm quyền lực, bãi bỏ hoặc vô hiệu hóa các thế lực quý tộc Mãn bảo thủ, để thiết chế quân chủ chuyên chế phong kiến tập quyền tuyệt đối. Thứ hai, xây dựng một chế độ quan lại quy củ, tham khảo quan chế nhà Minh, xác lập cơ chế tuyển chọn quan lại theo tài năng cho tầng lớp sĩ tộc, không phân biệt sắc tộc, bồi dưỡng, chuẩn bị cho một đội ngũ quan lại sẽ giúp ông và con cháu ông cai trị người Hán sau này.
Đầu tiên, với lý do số lượng nhân sự trong các Kỳ tăng lên, ông thành lập và bổ nhiệm các chức vụ đại thần tổng quản (âm Mãn: Amban Janggin, âm Hán Việt: Lãnh Ban Chương Kinh), với chức năng phụ tá cho các Kỳ chủ. Tuy ngôi vị Kỳ chủ vẫn có địa vị cao nhất, có tính thế tập, nhưng đã có thêm các đại thần tổng quản phụ tá, thực chất mới là người điều hành, do Đại Hãn trực tiếp bổ nhiệm. Sau đó, ông tiếp tục mở rộng quyền hạn của họ, cho phép tham gia nghị bàn chính sự cùng với các Chư vương, Bối lặc, từ đó, phân tán quyền lực của các Bối lặc Bát kỳ. Chính từ đó, Hoàng Thái Cực đã có điều kiện để phá vỡ cục diện các chư vương Bối lặc lũng đoạn quyền lực, thao túng chi phối tình thế, chuyển từ chế độ nghị sự sang chế độ mệnh lệnh tối cao.
Hoàng Thái Cực nhận thức được rằng, với cơ cấu quản lý của hình thức bộ lạc du mục sẽ không còn thích hợp với một quốc gia rộng lớn, đông dân, có nhiều khác biệt văn hóa - xã hội. Với sự giúp đỡ của các mưu thần người Hán, ông đã cho thiết lập cơ chế Lục bộ ở Thẩm Dương phỏng theo mô hình triều đình nhà Minh để thực hiện việc quản lý tốt hơn một quốc gia đang trên đà phát triển.
Năm 1629, ông cho thành lập Văn Quán, với mục đích xây dựng một bộ tham mưu chính trị gồm những văn thần trí thức, không phân biệt Mãn, Hán, Mông, sang hèn. Tháng 9 năm đó, ông đã cho tổ chức cuộc thi tuyển quan lại đầu tiên với hơn 300 người tham gia, và có gần 200 vượt qua kỳ thi tuyển này. Rất nhiều sĩ tộc người Hán nhờ cuộc thi này thoát khỏi thân phận nô lệ trở thành người tự do, cùng tham gia vào việc xây dựng những phương châm và chính sách quan trọng đối nội cũng như đối ngoại của triều đình.
Sau khi xưng đế, Hoàng Thái Cực mở rộng Văn Quán thành Nội Tam Viện, gồm Quốc Sử Viện, Bí thư Viện, Hoằng Văn Viện. Mỗi Viện đặt một Đại học sĩ chủ trì, trong đó Bí thư Viện có vai trò thực tế rất quan trọng. Những sắc thư dự thảo cho hoàng đế, các tấu sớ gởi lên, đều phải qua Bí thư Viện. Nhất là các thư tín quan trọng của nhà nước đều phải do đích thân Đại học sĩ của Bí thư Viện thảo ra. Chức vụ này, Hoàng Thái Cực bổ nhiệm một sủng thần người Hán là Phạm Văn Trình nắm giữ. Đây là một điển hình cho người có nguồn gốc phía bắc Trung Quốc phục vụ cho người Mãn Châu.
Các cuộc cải cách > Cải cách quân đội

Bài chi tiết: Bát Kỳ
Với sự lớn mạnh không ngừng của Hậu Kim, thể chế Bát kỳ đã trở nên chật hẹp, không thể đáp ứng cho việc mở rộng quân đội. Vì thế, cùng với việc mở rộng lãnh thổ, Hoàng Thái Cực phỏng theo cơ cấu Bát kỳ Mãn Châu, tổ chức phát triển thêm các kỳ Mông Cổ ("Mông Cổ Bát Kỳ") và sau đó là các kỳ Hán ("Hán quân Bát Kỳ"). Việc mở rộng về cơ cấu Bát kỳ khiến cho biên chế quân chủ lực của nhà Thanh tăng lên đáng kể, lên đến 170.000 binh sĩ trong thời gian người Mãn Châu xâm chiếm Trung Quốc. Bên cạnh quân Bát kỳ Mãn Châu tinh nhuệ là các chiến binh Mông Cổ với sở trường cơ động thiện chiến và các đội quân người Hán mạnh mẽ về bộ binh và công thành.
Bên cạnh đó, Hoàng Thái Cực còn tổ chức tại các vùng mới chiếm được của người Hán một đội quân có tên là Lục doanh quân (綠營兵, lục doanh binh). Ban đầu đây là những đội quân binh của nhà Minh đầu phục quân Thanh, được Hoàng Thái Cực giữ lại để tăng thêm lực lượng. Các chức vụ chỉ huy vẫn giữ nguyên như binh chế nhà Minh như: Tổng binh, Phó tướng, Tham lãnh, Tham tướng, Tá lãnh, Du kích. Về sau, quân số Lục doanh binh phát triển, lớn gấp ba lần tổng quân số Kỳ binh, trở thành lực lượng chiến đấu tại chỗ ở những vùng mới chiếm được và là lực lượng dự bị động viên bên cạnh các đoàn quân Bát kỳ chính quy, thường trực. Về sau, để thống nhất và tiện cho việc chỉ huy, năm 1634, Hoàng Thái Cực quy định các chức vụ quân đội đều phải dùng tên Mãn, như: "Tổng binh" thành "Lãnh Ban Chương Kinh" (âm Mãn: Amban Janggin), "Phó tướng" vi thành "Mai Lặc Chương Kinh" (âm Mãn: Meiren-i Janggin), "Tham tướng" thành "Giáp Lạt Chương Kinh" (âm Mãn: Jalan-i Janggin), "Du kích" thành "Ngưu Lộc Chương Kinh (âm Mãn: Niru-i Janggin)...
Tuy vậy, dù chỉ huy Kỳ binh hay Doanh binh, đều phải là các Bối lặc hoặc các tướng tá xuất thân từ dòng dõi quý tộc hoặc ít nhất phải là người Mãn Châu. Ngay cả các tướng lĩnh phụ tá cũng chủ yếu lựa chọn trong nhóm Bắc Trung Quốc hoặc Nam Mãn Châu.
Bằng đợt cải cách này, quân đội nhà Thanh đã phát triển cả về số lượng lẫn chất lượng. Quân Thanh từ việc chỉ có sở trường cơ động của các Kỳ binh, giờ đã trở nên đa dạng cơ cấu, bổ sung lẫn nhau về kỹ thuật, sở trường tác chiến. Ngoài những chiến binh Mãn Châu dũng mãnh, Bát Kỳ còn được bổ sung thêm lực lượng kỵ binh thiện chiến của người Mông Cổ và được bổ sung thêm nguồn binh lực phong phú của người Hán vốn đông đảo, lại có sở trường về các kỹ thuật đánh bộ, công thành, chiếm đất, giữ dân và chiêu hàng đồng tộc. Quân đội Thanh triều từ 6 vạn quân Bát kỳ đã trở thành một đội quân hùng mạnh, tinh nhuệ và đông đảo, là tiền đề cho Hoàng Thái Cực có thể chủ động mở những chiến dịch quy mô để xâm lược Đại Minh sau đó.
Chiến tranh với Minh Quốc

Ngay vừa khi lên ngôi, Hoàng Thái Cực đã tuyên bố sẽ chinh phạt nhà Minh để báo thù cho cha. Tuy nhiên, tham vọng của ông ta rõ ràng lớn hơn thế nhiều. Sự kiên trì mục tiêu, triệt để cải cách cả về chính trị lẫn quân sự, Hoàng Thái Cực hướng đến mục tiêu không chỉ chinh phục mà còn là cai trị cả vùng lãnh thổ trong tương lai.
Chiến tranh với Minh Quốc > Tạm thời hòa hoãn

Với thất bại trận Ninh Viễn thứ nhất, Hoàng Thái Cực nhận thấy tình hình chưa chín muồi để khởi động chiến tranh. Ông cần tranh thủ thời gian để củng cố nội bộ nên chủ động đưa ra yêu cầu hòa hoãn. Viên Sùng Hoán nhận thấy cũng cần tranh thủ thời gian xây dựng, tu sửa các công sự phòng ngự nên ông ta đã đặc phái sứ giả tới viếng tang, nhằm thám thính động tĩnh của quân Hậu Kim, thăm dò thái độ của vị Đại hãn mới. Ngoài mặt hai bên đều tỏ ra hòa hoãn, nhưng thực tế lại đều khẩn trương chuẩn bị cho trận chiến tiếp theo. Hoàng Thái Cực xua quân đánh Triều Tiên để giải quyết vấn đề hậu cần, chuẩn bị lực lượng cho cuộc chiến dài hơi, lấy chiến tranh để nuôi chiến tranh. Trong khi đó Viên Sùng Hoán cũng có những bước chuẩn bị tích cực cho cuộc chiến, bằng việc ra sức tu sửa thành trì, mua sắm vũ khí, chỉnh đốn binh mã, vỗ về dân chúng.
Chiến tranh với Minh Quốc > Chiến dịch Ninh Viễn lần hai

Sau khi chinh phục Triều Tiên lần thứ nhất, Hoàng Thái Cực tiếp tục cuộc Nam chinh đánh nhà Minh đang gián đoạn của cha mình. Đích thân Hoàng Thái Cực thống lĩnh đại quân, trong chiến dịch này còn có sự tham gia của hai Đại bối lặc là Đại Thiện và Mãng Cỗ Nhĩ Thái, trong hàng ngũ tướng tá có Nhạc Thác, Sa Ha Liên, Cao Hồng Trung, Bao Thừa Tiên…, ngoài ra, còn có mưu sĩ Phạm Văn Trình.
Tháng 5 năm 1627 (thực tế thì phải trễ hơn tháng 5), Hoàng Thái Cực chia quân làm ba hướng, trước tiên bao vây thành Cẩm Châu, sau đó mới tiến đánh Ninh Viễn, cánh quân thứ 3 bí mật mai phục, đón lõng quân tiếp viện từ thành Ninh Viễn lên tiếp cứu cho Cẩm Châu.
Do chuẩn bị kỹ nên quân Minh đã phòng thủ một cách có hiệu quả, các thành trì vẫn vững vàng trước các đợt tấn công ào ạt của quân Kim. Thêm vào đó, hỏa lực của đại pháo Hồng Di như thường lệ vẫn phát huy được uy lực, gây tổn thất rất lớn cho quân Kim. Ngoài ra, sự phối hợp chiến đấu tốt của hai cụm cứ điểm là thành Ninh Viễn và thành Cẩm Châu càng gây khó khăn hơn cho quân Kim, Thậm chí có thời điểm các chỉ huy quân Minh còn dẫn quân trong thành đánh trả quyết liệt, gây thiệt hại cho quân Kim.
Chiến dịch này kéo dài gần 5 tháng (từ tháng 5 năm 1627 đến tháng 10 năm 1627), trước sức cố thủ ngoan cường của quân Minh, tinh thần quân Kim sa sút trước sức mạnh hỏa lực đại pháo, thời tiết không thuận lợi, Hoàng Thái Cực buộc phải hạ lệnh tạm lui quân để củng cố. Một lần nữa, quân Minh dưới sự chỉ huy của Viên Sùng Hoán tận dụng thời cơ truy kích, đánh cho quân Hậu Kim đại bại, giành chiến thắng ở Ninh Viễn, Cẩm Châu. Tài liệu Trung Quốc gọi đây là trận chiến Ninh Viễn lần hai hay chiến dịch Ninh – Cẩm. Sau đại thắng Ninh - Cẩm, tình thế ngoài quan ải đã tốt dần lên đối với quân Minh.
Tuy Viên Sùng Hoán một lần nữa đại thắng quân Hậu Kim, nhưng tại triều, thái giám Ngụy Trung Hiền cùng bè đảng lo ngại uy thế đang lên của ông, đã gièm pha ông với Minh đế với tội danh cố ý khiêu khích dẫn đến chiến tranh và lúc chiến sự nguy cấp lại bỏ mặc, không đích thân dẫn quân tiếp ứng Cẩm Châu. Vì việc này, Viên Sùng Hoán bị cách chức.
Chiến tranh với Minh Quốc > Trận tập kích Bắc Kinh

Sau khi bị cách chức, Viên Sùng Hoán bỏ về quê. Mãi khi Sùng Trinh lên ngôi, trừ bỏ Ngụy Trung Hiền, triều hồi Viên Sùng Hoán và bổ nhiệm ông làm Tổng đốc Liêu Đông, trấn thủ Sơn Hải quan để phòng giữ quân Hậu Kim.
Việc Viên Sùng Hoán được phục chức và tiếp tục chỉnh đốn phòng ngự ở Liêu Đông làm cho Hoàng Thái Cực không thể thực hiện được kế hoạch nam chinh của mình một cách thuận lợi. Ông biết rằng không dễ dàng vượt Sơn Hải Quan vì Ninh Viễn và Cẩm Châu phòng thủ cẩn mật, khó lòng công phá. Vì vậy ông quyết định đổi hướng tấn công, đi vòng qua Liêu Đông để tấn công vào Bắc Kinh.
Lợi dụng cơ hội hầu hết quân chủ lực của nhà Minh đang tập trung ở phía Nam, bao vây quân Lý Tự Thành tại Xa Sương Hạp, ngày 27 tháng 10 năm 1629, Hoàng Thái Cực xuất quân, trực tiếp chỉ huy 10 vạn tinh binh, vòng qua phòng tuyến Liêu Đông, chia quân làm ba đường, đột phá Vạn lý Trường thành ở phía Tây Bắc, vào ba cửa Đại An (Đại An khẩu), Long Cảnh (Long Tỉnh Quan) và Hồng Sơn, vòng đến Hà Bắc, tiến vào đột kích thành Bắc Kinh.
Quân Minh kháng cự yếu ớt vì bị bất ngờ trước sức cơ động quá nhanh của quân Kim. Vua Sùng Trinh vội vàng tăng cường phòng thủ, vừa hạ lệnh cho quân từ các nơi hỏa tốc về kinh thành hỗ trợ. Tổng binh nhà Minh là Mãn Quế cố gắng chỉ huy chống lại bên ngoài cửa Đức Thắng Môn và An Định Môn. Pháo binh trên thành của nhà Minh liền bắn yểm trợ, nhưng họ lại bắn nhầm vào cả quân đội của mình, khiến quân Minh bị tổn thất không ít, bản thân Mãn Quế cũng bị thương, đành phải dẫn tàn quân lui trở vào thành cố thủ chờ viện binh.
Việc quân Hậu Kim bất ngờ tập kích Bắc Kinh nằm ngoài dự liệu của Viên Sùng Hoán, vì vậy, khi biết tin quân Kim vòng qua Liêu Đông, Viên Sùng Hoán vội vàng xuất binh chặn đường tiến quân của Hậu Kim. Tuy nhiên, quân Hậu Kim tiến quá nhanh, liên tục hạ các thành trì trên đường và tiến đến sát ngoại thành Bắc Kinh. Ông vội vàng hạ lệnh cho 5 vạn binh mã từ thành Ninh Viễn, Cẩm Châu cấp tốc kéo về kinh sư để cứu viện. Đích thân Viên Sùng Hoán dẫn 9.000 quân thiết kỵ, hành quân suốt đêm để vượt lên trước quân Kim và vào thành Bắc Kinh trước. Vua Sùng Trinh liền hạ lệnh cho ông chỉ huy toàn bộ lực lượng của thành Bắc Kinh, hợp với quân các lộ kéo về, nhanh chóng giải tỏa áp lực của quân Kim.
Tháng 11 năm 1629, hai bên kịch chiến trước thành Bắc Kinh ở bên ngoài cửa Quảng Cừ Môn. Đích thân Viên Sùng Hoán khoác áo giáp sắt chỉ huy đôn đốc tướng sĩ các lộ tích cực chống trả quân Kim. Sau nửa ngày kịch chiến, quân Minh đã đẩy lui sự tấn công của quân Hậu Kim, bảo vệ được kinh thành Bắc Kinh. Hoàng Thái Cực một lần nữa đành bỏ dở chiến dịch, rút quân ra phía ngoài quan ải. Lần này, tuy thắng trận nhưng Viên Sùng Hoán không đuổi theo mà đóng quân ở lại để bảo vệ thành Bắc Kinh và lăng miếu của Hoàng triều.
Chiến tranh với Minh Quốc > Sự nghiệp dang dở

Sau khi Hồng Thừa Trù bị bắt, nhà Minh đã phong cho thuộc tướng của Hồng Thừa Trù là Ngô Tam Quế lên làm trấn thủ Sơn Hải quan. Tuy nhiên, lúc này ở phía Nam, lực lượng của Sấm vương Lý Tự Thành đã phát triển mạnh mẽ, đánh tan các lực lượng đánh dẹp của nhà Minh, chuẩn bị tiến về Bắc Kinh. Hoàng Thái Cực dự tính khi quân Minh bị quân Lý Tự Thành làm cho suy yếu, sẽ lợi dụng thời cơ để công phá Sơn Hải quan, tiến vào tiêu diệt chính quyền nhà Minh.
Tuy nhiên, trong quá trình chuẩn bị, Hoàng Thái Cực lâm bệnh và bất ngờ qua đời vào ngày 21 tháng 9 năm 1643 (Sùng Đức năm thứ 8), hưởng dương 52 tuổi, tại vị được 17 năm (một số ý kiến cho rằng ông mất vào năm 1644, cai trị được 18 năm). Hoàng Thái Cực chết trước khi kịp thấy sự nghiệp chinh phục Trung Quốc hoàn thành. Tuy nhiên, cái chết của ông không chứng tỏ sự suy yếu tham vọng của người Mãn Châu. Với những thành quả chuẩn bị của Hoàng Thái Cực, những người kế tục sự nghiệp của ông đã hoàn tất sự nghiệp chinh phục nhà Minh vào năm 1646, mở ra thời đại nhà Thanh cai trị Trung Quốc trong gần 300 năm.
Trong thời gian tại vị, Hoàng Thái Cực đã đặt 2 niên hiệu Thiên Thông (天聰) từ năm 1627 đến năm 1636, khi ông ở ngôi vị Đại Hãn Kim quốc; và Sùng Đức (崇德) từ năm 1636 đến năm 1643, với tư cách là Hoàng đế Đại Thanh. Ông mất ở tuổi 52, thi hài của ông được an táng tại Chiêu lăng (昭陵).
Cũng như cha mình, Hoàng Thái Cực chết khi chưa kịp chỉ định người nối ngôi. Vì vậy, sau khi ông chết, xảy ra cuộc tranh chấp ngôi vị giữa con trai trưởng của ông là Hào Cách và người em cùng cha khác mẹ Đa Nhĩ Cổn. Cuối cùng, hai bên chấp nhận giải pháp dung hòa là tôn lập Bối lặc Phúc Lâm, người con trai thứ 9 của Hoàng Thái Cực, lên nối ngôi, đặt niên hiệu là Thuận Trị, tức Thanh Thế Tổ. Sau khi lên ngôi, Hoàng đế Thuận Trị đã phong thụy hiệu cho cha là Ứng Thiên Hưng Quốc Hoằng Đức Chương Vũ Khoan Ôn Nhân Thánh Duệ Hiếu Văn Hoàng đế (應天興國弘德彰武寬溫仁聖睿孝文皇帝).
Qua các đời Khang Hi, Ung Chính và Càn Long, thụy hiệu của ông đầy đủ là Ứng Thiên Hưng Quốc Hoằng Đức Chương Vũ Khoan Ôn Nhân Thánh Duệ Hiếu Kính Mẫn Chiêu Định Long Đạo Hiển Công Văn Hoàng đế (應天興國弘德彰武寬溫仁聖睿孝敬敏昭定隆道顯功文皇帝).
Gia đình > Hậu duệ

Ông có tổng cộng 11 con trai, 14 con gái. Trong số 11 hoàng tử của ông chỉ có bảy người sống quá tuổi 16 (trưởng thành), 4 người chết yểu; 13/14 công chúa vượt qua tuổi 16. Tính chung tỷ lệ con cái chết yểu là 20%.
Gia đình > Hậu duệ > Hoàng nam

| # | Danh hiệu | Tên | Tên tiếng Mãn | Sinh | Mất | Mẹ | Ghi chú |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | Túc Vũ Thân vương (肃武亲王) | Hào Cách (豪格) | ᡥᠣᠣᡤᡝ, Hooge, Houge | 16 tháng 4 năm 1609 | 4 tháng 5 năm 1648 | Kế phi Ô Lạp Nạp Lạt thị  |  |
| 2 |  | Lạc Cách  (洛格) | ᠯᠣᡤᡝ, Loge | 1611 | 1621 | Kế phi Ô Lạp Nạp Lạt thị  | Mất sớm |
| 3 |  | Lạc Bác Hội (洛博会) | ᠯᠣᠪᠣᡥᠣᡳ, Lobohoi | 1611 | 1617 | Nguyên phi Nữu Hỗ Lộc thị | Mất sớm |
| 4 | Phụ quốc công  (辅国公) | Diệp Bố Thư (叶布舒) | ᠶᡝᠪᡠᡧᡠ, Yebušu, Yebuxu | 1627 | 1690 | Thứ phi Nhan Trát thị |  |
| 5 | Thừa Trạch Dụ Thân vương (承泽裕亲王) | Thạc Tắc (硕塞) | ᡧᠣᠰᡝ, Šose, Xose | 17 tháng 1 năm 1629 | 12 tháng 1 năm 1655 | Trắc phi Diệp Hách Nạp Lạt thị |  |
| 6 | Trấn quốc Khác Hậu công (镇国悫厚公) | Cao Tắc  (高塞) | ᡤᠣᠰᡝ, Gose | 1637 | 1670 | Thứ phi Nạt Lạp thị |  |
| 7 | Phụ quốc công  (辅国公) | Thường Thư (常舒) | ᠴᠠᠩᡧᡠ, Cangšu, Qangxu | 13 tháng 5 năm 1637 | 13 tháng 2 năm 1700 | Thứ phi Y Nhĩ Căn Giác La thị |  |
| 8 |  | Hoàng bát tử |  | 27 tháng 8 năm 1637 | 13 tháng 3 năm 1638 | Mẫn Huệ Cung Hoà Nguyên phi | Rất được Thanh Thái Tông yêu thương nhưng chết yểu |
| 9 | Thế Tổ Chương Hoàng đế | Phúc Lâm (福临) | ᡶᡠᠯᡳᠨ, Fulin | 15 tháng 3 năm 1638 | 5 tháng 2 năm 1661 | Hiếu Trang Văn Hoàng hậu |  |
| 10 | Phụ quốc công  (辅国公) | Thao Tắc (韬塞) | ᡨᠣᠣᠰᡝ, Toose, Touse | 1639 | 1695 | Thứ phi (con gái Bái Hữu) |  |
| 11 | Tương Chiêu Thân vương  (襄昭亲王) | Bác Mục Bác Quả Nhĩ  (博穆博果尔) | ᠪᠣᠮᡠᠪᠣᡤᠣᡵ, Bomubogor | 20 tháng 1 năm 1642 | 22 tháng 8 năm 1656 | Ý Tĩnh Đại Quý phi |  |
Gia đình > Hậu duệ > Hoàng nữ

| # | Danh hiệu | Tên | Sinh | Mất | Mẹ | Ghi chú |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | Cố Luân Ngao Hán Công chúa (固倫敖漢公主) |  | 1621 | 1654 | Kế phi Ô Lạp Nạp Lạt thị  | Năm 1633, thành thân với Quận vương Ban Đệ của Ngao Hán bộ. |
| 2 | Cố Luân Ôn Trang Trưởng Công chúa (固倫溫莊長公主) | Mã Khách Tháp (馬喀塔) | 1625 | 1663 | Hiếu Đoan Văn Hoàng hậu | Năm 1635, thành thân với Ngạch Triết, con của Lâm Đan - Đại hãn cuối cùng của Bắc Nguyên. Năm 1641, Ngạch Triết qua đời, tái giá với em chồng là A Bố Nại, sinh một con trai tên Bố Nhĩ Ni. |
| 3 | Cố Luân Tĩnh Đoan Trưởng Công chúa (固倫靖端長公主) |  | 1628 | 1686 | Hiếu Đoan Văn Hoàng hậu | Năm 1639, thành thân với Kì Tháp Đặc của Khoa Nhĩ Thấm. |
| 4 | Cố Luân Ung Mục Trưởng Công chúa (固倫雍穆長公主) | Nhã Đồ (雅圖) | 1629 | 1678 | Hiếu Trang Văn Hoàng hậu | Năm 1641, thành thân với anh họ là Bật Nhĩ Tháp Cáp Nhĩ của Khoa Nhĩ Thấm. |
| 5 | Cố Luân Thục Tuệ Trưởng Công chúa (固倫淑慧長公主) | A Đồ (阿圖) | 1632 | 1700 | Hiếu Trang Văn Hoàng hậu | Thành thân với Tác Nhĩ Cáp (索爾哈), con trai của Tôn Đại Công chúa và Ân Cách Đức Nhĩ. Năm 1648 tái giá với Sắc Bố Đằng thuộc Ba Lâm bộ. |
| 6 | Cố Luân công chúa (固倫公主) |  | 1633 | 1649 | Trắc phi Bác Nhĩ Tế Cát Đặc thị | Năm 1644, thành thân với Khoa Trát (夸札) thuộc Y Nhĩ Căn Giác La thị, con trai của Đô thống A Sơn (阿山). |
| 7 | Cố Luân Đoan Hiến Trưởng Công chúa (固倫端献长公主) |  | 1633 | 1648 | Hiếu Trang Văn Hoàng hậu | Năm 1645, thành thân với Lạt Mã Tư (喇瑪思) người Mãn Châu Tương Hoàng kỳ. |
| 8 | Cố Luân Đoan Trinh Trưởng Công chúa (固倫端貞長公主) | Phi Dương Cổ  (飞扬古) | 1634 | 1692 | Hiếu Đoan Văn Hoàng hậu | Năm 1645, thành thân với vương tử Ba Nhã Tư Hộ Lãng (巴雅斯護朗), con của Thổ Tạ Đồ Thân vương Ba Đạt Lễ (巴达礼) - Ngạch phò của Truân Triết Công chúa. |
| 9 | không có |  | 1635 | 1652 | Trắc phi Bác Nhĩ Tế Cát Đặc thị | Năm 1648, thành thân với Cáp Thượng (哈尚) thuộc Bác Nhĩ Tế Cát Đặc. |
| 10 | Hương quân (鄉君) |  | 1635 | 1661 | Thứ phi Nạt Lạp thị | Năm 1651, thành thân với Huy Tắc (輝塞), thuộc Qua Nhĩ Giai thị, con trai của Nhất đẳng công Đồ Lại (图赉) - con trai thứ 7 của Phí Anh Đông. |
| 11 | Cố Luân Đoan Thuận Trưởng Công chúa (固倫端順長公主) |  | 1636 | 1650 | Ý Tĩnh Đại Quý phi | Năm 1647, thành thân với Cát Nhĩ Mã Tác Nặc Mộc (噶爾瑪索諾木) thuộc Bác Nhĩ Tế Cát Đặc. |
| 12 | Hương quân (鄉君) |  | 1637 | 1678 | Thứ phi Tái Âm Nặc Nhan thị | Năm 1651, thành thân với Thị lang Lý phiên viện là Ban Đệ (班第) thuộc Bác Nhĩ Tế Cát Đặc. |
| 13 | không có |  | 1638 | 1657 | Thứ phi Nạt Lạp thị | Năm 1652, thành thân với Cáp Lạp (哈拉) thuộc Qua Nhĩ Giai thị. |
| 14 | Hòa Thạc Khác Thuần Trưởng Công chúa (和碩恪純長公主) |  | 1641 | 1704 | Thứ phi Cơ Lũy thị | Còn được gọi là Kiến Ninh Trưởng Công chúa (建宁长公主);  Năm 1653, thành thân với Ngô Ứng Hùng, con trai của Bình Tây vương Ngô Tam Quế. |
Thông tin khác

Hoàng Thái Cực nhân vật được phản ánh qua các bộ phim truyền hình, đặc biệt là trong loạt phim truyền hình về thời kỳ nhà Thanh của Đài Truyền hình Trung ương Trung Quốc. Ngoài ra một số bộ phim khác cũng đề cập về nhân vật này như:
| Phim | Năm sản xuất | Diễn viên | Một số diễn viên và vai diễn khác | Ghi chú |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Nhất đại Hoàng hậu (Empress Da Yu Er, 一代皇后大玉兒) | 1992 | Lưu Thanh Vân | Phan Nghinh Tử vai Đại Ngọc Nhi Nhi Đông Thăng trong vai Đa Nhĩ Cổn Cùng các diễn viên như: Trương Chấn Hoàng, Bào Chánh Phương | Do Đài Loan sản xuất |
| Hiếu trang bí sử | 2002 | Lưu Đức Khải | Ninh Tịnh trong vai Đại Ngọc Nhi (Hiếu Trang hoàng hậu) Mã Cảnh Đào trong vai Đa Nhĩ Cổn Thu Sướng trong vai Đồng Tiểu Uyển Hồ Tịnh trong vai Tô Mạt Nhi | Đạo diễn: Vưu Tiểu Cương, Lưu Đức Khải Biên kịch: Vương Hải Vi |
| Sóng Gió Đại Thanh  (Daqing Fengyun - 大清风云) | 2006 | Khương Văn | Hứa Tịnh vai Hiếu Trang Hoàng Hậu Trương Phong Nghị vai Đa Nhĩ Cổn | Do Trung Quốc sản xuất |
| Sơn hà luyến - Mỹ nhân vô lệ (Shan ha lian - Mei ren wu lei - 山河恋·美人无泪) | 2012 | Lưu Khải Uy | Viên San San trong vai Đại Ngọc Nhi Hàn Đống trong vai Đa Nhĩ Cổn Trương Mông trong vai Hải Lan Châu Thái Thiếu Phân trong vai Triết Triết | Đạo diễn: Lương Thắng Tuyền |
| Đại Ngọc Nhi truyền kì | 2015 | Nhiếp Viễn | Cảnh Điềm trong vai Đại Ngọc Nhi Cảnh Lạc trong vai Đa Nhĩ Cổn Tưởng Lâm Tịnh trong vai Triết Triết | Đạo diễn: Trần Gia Lâm và Ngũ Tùng |
Ngoài ra còn có thể kể đến bộ phim "Võ tướng Viên Sùng Hoán" do Đài Truyền hình tỉnh Quảng Đông sản xuất với sự tham gia của các diễn viên Mạc Thiếu Thông, Lương Tiểu Băng…
Hoàng Thái Cực còn là một nhân vật trong bộ truyện tranh võ hiệp có tên là Thiên Hạ Vô Địch (天下无敌) của tác giả Hồ Thiệu Quyền. Bộ truyện tranh này được xuất bản tại Việt Nam vào năm 1999 bởi Nhà xuất bản Mũi Cà Mau, sau đó Nhà xuất bản Phương Đông tái bản vào năm 2008.
Đường cao tốc Phan Thiết – Dầu Giây

| Đường cao tốc Phan Thiết – Dầu Giây |
| --- | --- |
Bảng kí hiệu đường cao tốc Bắc – Nam phía Đông, trong đó đoạn Phan Thiết - Dầu Giây là một phần của đường cao tốc này.


Đường cao tốc Phan Thiết – Dầu Giây đoạn nút giao Ba Bàu (Hàm Kiệm, Hàm Thuận Nam, Bình Thuận)
vi
Thông tin tuyến đường
Loại: Đường cao tốc
Chiều dài: 99 km
Tồn tại: 29 tháng 4 năm 2023 (1 năm, 8 tháng, 3 tuần và 1 ngày)
Một phần của:  Đường cao tốc Bắc – Nam phía Đông  
Ký hiệu đường:  (toàn tuyến)
Các điểm giao cắt chính
Đầu Đông:  tại Hàm Kiệm, Hàm Thuận Nam, Bình Thuận
 :  tại Sông Phan, Hàm Tân, Bình Thuận  ĐT.720 tại Tân Phúc, Hàm Tân, Bình Thuận   tại Xuân Tâm, Xuân Lộc, Đồng Nai  ĐT.765 tại Xuân Hiệp, Xuân Lộc, Đồng Nai   tại Hàng Gòn, Long Khánh, Đồng Nai 
Đầu Tây:   tại Lộ 25, Thống Nhất, Đồng Nai
Vị trí đi qua
Tỉnh / Thành phố: Bình Thuận, Đồng Nai
Quận/Huyện:  Bình Thuận: Hàm Thuận Nam, Hàm Tân  Đồng Nai: Xuân Lộc, Long Khánh, Cẩm Mỹ, Thống Nhất 
Hệ thống đường
 Hệ thống giao thông đường bộ Việt Nam  Quốc lộ • Cao tốc 
Phân đoạn ← Vĩnh Hảo – Phan Thiết Dầu Giây – Long Thành → 
Đường cao tốc Phan Thiết – Dầu Giây (ký hiệu toàn tuyến là CT.01) là một đoạn đường cao tốc thuộc hệ thống đường cao tốc Bắc – Nam phía Đông qua địa phận 2 tỉnh Bình Thuận và Đồng Nai.
Vị trí

Đường cao tốc có chiều dài 99 km, trong đó đoạn đi qua Bình Thuận dài 47,5 km và đoạn đi qua Đồng Nai dài 51,5 km, có điểm đầu tại Hàm Kiệm, huyện Hàm Thuận Nam, tỉnh Bình Thuận, kết nối với đường cao tốc Vĩnh Hảo – Phan Thiết; điểm cuối tại xã Lộ 25, huyện Thống Nhất, tỉnh Đồng Nai, nối tiếp với đường cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh – Long Thành – Dầu Giây.