stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Abdelhakim Amokrane

| Thông tin cá nhân |
| --- | --- | --- | --- |
Tên đầy đủ:  Abdelhakim Amokrane
Ngày sinh:  10 tháng 5, 1994 (30 tuổi)
Nơi sinh:  Aïn Beïda, Algérie
Vị trí:  Tiền đạo
Thông tin đội
Đội hiện nay:  ES Sétif
Số áo:  12
Sự nghiệp cầu thủ trẻ
Năm:  Đội
:  ES Sétif
Sự nghiệp cầu thủ chuyên nghiệp*
| Năm |  Đội |  ST |  (BT) |
| 2011– |  ES Sétif |  46 |  (10) |
| 2015 |  → ESM Koléa (mượn) |  - |  (-) |
| 2015 |  → DRB Tadjenanet (mượn) |  8 |  (0) |
Sự nghiệp đội tuyển quốc gia‡
| Năm |  Đội |  ST |  (BT) |
| 2015–2016 |  U-23 Algérie |  9 |  (2) |
 *Số trận ra sân và số bàn thắng ở câu lạc bộ tại giải quốc gia, chính xác tính đến 14:00, 18 tháng 11 năm 2017 (EST) ‡ Số trận ra sân và số bàn thắng ở đội tuyển quốc gia, chính xác tính đến 14:00, 18 tháng 11 năm 2017 (EST)
Abdelhakim Amokrane (sinh ngày 10 tháng 5 năm 1994) là một cầu thủ bóng đá người Algérie thi đấu cho câu lạc bộ tại Giải bóng đá hạng nhất quốc gia Algérie ES Sétif, và đội tuyển U-23 quốc gia Algérie.
Sự nghiệp quốc tế

Vào tháng 7 năm 2015, Amokrane ghi bàn cho đội tuyển U-23 quốc gia Algérie trong chiến thắng 2–0 trước Sierra Leone tại lượt đi vòng Ba ở Vòng loại Giải vô địch bóng đá U-23 châu Phi 2015.
Danh hiệu

CAF Champions League: 2014
Bulbophyllum elephantinum

| Bulbophyllum elephantinum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Phân họ (subfamilia): Epidendroideae
Chi (genus): Bulbophyllum
Loài (species): B. elephantinum
Danh pháp hai phần
Bulbophyllum elephantinum J.J.Sm. 
Bulbophyllum elephantinum là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.
Agave antillarum

| Agave antillarum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocot
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Asparagaceae
Chi (genus): Agave
Loài (species): A. antillarum
Danh pháp hai phần
Agave antillarum Descourt., 1827 
Agave antillarum là một loài thực vật có hoa trong họ Măng tây. Loài này được Descourt. mô tả khoa học đầu tiên năm 1827.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Agave antillarum”. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2013.
Agave angustiarum

| Agave angustiarum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocot
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Asparagaceae
Chi (genus): Agave
Loài (species): A. angustiarum
Danh pháp hai phần
Agave angustiarum Trel., 1920 
Agave angustiarum là một loài thực vật có hoa trong họ Măng tây. Loài này được Trel. mô tả khoa học đầu tiên năm 1920.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Agave angustiarum”. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2013.
Bơi ngửa

Gordan Kožulj bơi ngửa tại Giải vô địch Châu Âu 2008.
Bơi ngửa là kiểu bơi duy nhất trong bốn kiểu bơi thông dụng trong thi đấu thành tích cao mà người bơi nằm ngửa và hướng mặt lên phía trên khi bơi. Thuận lợi của kiểu bơi này là hít thở dễ dàng nhưng khó khăn ở chỗ người bơi ngửa không thể quan sát thuận lợi trực tiếp mình đã bơi đến đâu. Kĩ thuật xuất phát của bơi ngửa cũng khác hoàn toàn so với ba kiểu bơi còn lại. Bơi ngửa được coi là bơi trườn sấp đảo ngược và cùng là kiểu bơi dựa trên trục dài với bơi trườn sấp. Trong bơi hỗn hợp cá nhân, bơi ngửa được thực hiện thứ hai và trong bơi hỗn hợp tiếp sức, bơi ngửa được thực hiện ngay đầu tiên.
Bác Sơn

Bác Sơn (tiếng Trung: 博山区, Hán Việt: Bác Sơn khu) là một quận của địa cấp thị Truy Bác, tỉnh Sơn Đông, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận này có diện tích 682 km2, dân số năm 2001 là 470.900 người. Quận Bác Sơn được chia ra các đơn vị hành chính gồm 2 nhai đạo, 11 trấn và 3 khu phát triển kinh tế-công nghệ cấp huyện.
| x t Sơn Đông, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa |
| --- | --- | --- |
 Lịch sử  Chính trị  Kinh tế 
| Tế Nam |  Thị Trung  Lịch Hạ  Thiên Kiều  Hòe Ấm  Lịch Thành  Trường Thanh  Chương Khâu  Tế Dương  Lai Vu  Cương Thành  Bình Âm  Thương Hà  |  |
| Thanh Đảo |  Thị Nam  Thị Bắc  Lý Thương  Lao Sơn  Thành Dương  Hoàng Đảo  Tức Mặc  Giao Châu  Bình Độ  Lai Tây  |  |
| Truy Bác |  Trương Điếm  Lâm Truy  Truy Xuyên  Bác Sơn  Chu Thôn  Hoàn Đài  Cao Thanh  Nghi Nguyên  |  |
| Tảo Trang |  Thị Trung  Sơn Đình  Dịch Thành  Đài Nhi Trang  Tiết Thành  Đằng Châu  |  |
| Đông Dinh |  Đông Dinh  Hà Khẩu  Quảng Nhiêu  Lợi Tân  Khẩn Lợi  |  |
| Yên Đài |  Chi Phù  Mưu Bình  Phúc Sơn  Lai Sơn  Long Khẩu  Hải Dương  Lai Dương  Lai Châu  Bồng Lai  Chiêu Viễn  Tê Hà  Trường Đảo  |  |
| Duy Phường |  Duy Thành  Hàn Đình  Phường Tử  Khuê Văn  An Khâu  Xương Ấp  Cao Mật  Thanh Châu  Chư Thành  Thọ Quang  Lâm Cù  Xương Lạc  |  |
| Tế Ninh |  Thị Trung  Nhiệm Thành  Khúc Phụ  Duyện Châu  Trâu Thành  Vi Sơn  Ngư Đài  Kim Hương  Gia Tường  Vấn Thượng  Tứ Thủy  Lương Sơn  |  |
| Thái An |  Thái Sơn  Đại Nhạc  Tân Thái  Phì Thành  Ninh Dương  Đông Bình  |  |
| Uy Hải |  Hoàn Thúy  Văn Đăng  Vinh Thành  Nhũ Sơn  |  |
| Nhật Chiếu |  Đông Cảng  Lam Sơn  Ngũ Liên  Cử  |  |
| Lâm Nghi |  Lan Sơn  La Trang  Hà Đông  Đàm Thành  Thương Sơn  Cử Nam  Nghi Thủy  Mông Âm  Bình Ấp  Phí  Nghi Nam  Lâm Thuật  |  |
| Đức Châu |  Đức Thành  Lạc Lăng  Vũ Thành  Lăng  Bình Nguyên  Hạ Tân  Vũ Thành  Tề Hà  Lâm Ấp  Ninh Tân  Khánh Vân  |  |
| Tân Châu |  Tân Thành  Châu Bình  Bác Hưng  Huệ Dân  Dương Tín  Chiêm Hóa  Vô Lệ  |  |
| Hà Trạch |  Mẫu Đơn  Định Đào  Tào  Thành Vũ  Thiện  Cự Dã  Vận Thành  Quyên Thành  Đông Minh  |  |
| Liêu Thành |  Đông Xương Phủ  Lâm Thanh  Dương Cốc  Đông A  Cao Đường  Quán  Tân  Trì Bình  |  |
Acanthistius cinctus

| Acanthistius cinctus |
| --- | --- |

Tình trạng bảo tồn
 Ít quan tâm  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Actinopterygii
Bộ (ordo): Perciformes
Họ (familia): Serranidae
Phân họ (subfamilia): Anthiadinae
Chi (genus): Acanthistius
Loài (species): A. cinctus
Danh pháp hai phần
Acanthistius cinctus (Günther, 1859) 
Acanthistius cinctus, thường được gọi là cá mú dải vàng, là một loài cá biển thuộc chi Acanthistius trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1859.
Phân bố và môi trường sống

A. cinctus có phạm vi phân bố tương đối nhỏ hẹp ở vùng biển Tây Nam Thái Bình Dương. Chúng được tìm thấy ở Đông Nam Úc (từ vịnh Moreton, Queensland về phía nam đến bờ biển Seal Rocks, New South Wales); rạn san hô Elizabeth và rạn san hô Middleton; đảo Lord Howe và đảo Norfolk; xa hơn nữa là ở ngoài khơi phía bắc New Zealand và xung quanh quần đảo Kermadec. A. cinctus sống ở tầng đáy, xung quanh các rạn san hô gần bờ ở những khu vực đáy cát, độ sâu tối thiểu được ghi nhận là 30 m.
Mô tả

A. cinctus trưởng thành có thể đạt kích thước khoảng 50 – 60 cm. Chúng có màu vàng nhạt với các dải sọc màu đen trải dài khắp cơ thể. Hai sọc đen khác bắt đầu từ môi trên băng qua hai mắt đến phần nắp mang trên. Xung quanh mắt tỏa ra một vài sọc đen mờ và ngắn hơn. Cá trưởng thành có nhiều chấm đen li ti trên đầu. Đuôi, vây lưng mềm và các vây còn lại có màu xám, nhiều chấm đen, với một dải viền đen ở rìa các vây.
Số gai ở vây lưng: 13; Số vây tia mềm ở vây lưng: 15; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số vây tia mềm ở vây hậu môn: 8.
Chú thích

↑  “Acanthistius cinctus”. Sách Đỏ IUCN.
↑  “Acanthistius cinctus (Günther, 1859)”. Fishbase.
1 2  “Yellowbanded Wirrah, Acanthistius cinctus (Günther 1859)”. Fishes of Australia.
↑  “Acanthistius cinctus”. Reef Life Survey.
↑  Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Luân Đôn (1895), sđd, tr.142
Alaus carinulatus

| Alaus carinulatus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Elateridae
Chi (genus): Alaus
Loài (species): A. carinulatus
Danh pháp hai phần
Alaus carinulatus Van Zwaluwenburg, 1940 
Alaus carinulatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Van Zwaluwenburg miêu tả khoa học năm 1940.
Chú thích

↑  Elateridae in Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Bò Kangayam

| --- | --- |

Quốc gia nguồn gốc: Ấn Độ
Phân bố: Indonesia, Nigeria
Bò
Bò Kangeyam, còn được gọi là Bò Kangayam, lấy tên từ thị trấn Kangeyam ở huyện Tiruppur thuộc bang Tamil Nadu, Ấn Độ. Nó là một giống bản địa của Ấn Độ. Các loài động vật được xây dựng ở mức trung bình nói chung và được coi là giống tốt ở Nam Ấn Độ. Mặc dù sữa của bò Kangayam có giá trị dinh dưỡng cao, không có chất béo xấu, giống này được coi là một giống bò nghèo sữa. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, các loại sữa tốt cũng được tìm thấy, chúng sản sinh ra 18 đến 20 lít trong thời gian vắt sữa cao điểm. Màu sắc của bò giống này là màu xám hoặc trắng với các mảng màu đen. Loài này đang trong tình trạng suy yếu, do sự hỗ trợ của chính phủ ít ỏi đối với các giống bản địa, mặc dù những nỗ lực bảo thủ cá nhân đang mang lại một số hoa trái nhất định. Jallikatu là môn thể thao truyền thống của Tamil Nadu; giống này được sử dụng rộng rãi ở Jallikattu do tính chất hung dữ của nó.
Kangayam là một giống phổ biến và nổi tiếng từ Tamil Nadu. Nó còn được biết đến với tên gọi là Bò Kongu hay Bò Kanganadu, và là một giống bò trợ giúp đồng áng tuyệt vời, nổi tiếng vì sức mạnh của nó. Kangayam là một giống bò khỏe mạnh thích hợp cho hoạt động nông nghiệp và vận chuyển. Nó thích nghi tốt với các khu vực dễ bị hạn hán và có thể phát triển mạnh trên các thức ăn độc đáo như neem, palmyra và một số loại có giá trị dinh dưỡng thấp khác; nó có khả năng kháng bệnh và có chỉ số khối cơ thể thấp, tỷ lệ trao đổi chất thấp và nhu cầu nước thấp, có khả năng chịu được stress nhiệt và độ ẩm và khả năng phục hồi. Một số những phẩm chất này làm cho giống bò này trở thành một ứng cử viên thích hợp để thích nghi với biến đổi khí hậu. Nó cũng có thể được tìm thấy ở nhiều nước ở Indonesia, và ở Nigeria, nhưng chủ yếu được đưa đến đó bằng cách đi đến México trong thời kỳ Napoléon.
Alepidea stellata

| Alepidea stellata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Apiales
Họ (familia): Apiaceae
Chi (genus): Alepidea
Loài (species): A. stellata
Danh pháp hai phần
Alepidea stellata Weim., 1949 
Alepidea stellata là một loài thực vật có hoa trong họ Hoa tán. Loài này được Weim. mô tả khoa học đầu tiên năm 1949.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Alepidea stellata”. Truy cập ngày 10 tháng 6 năm 2013.
Agrochola garibaldina

| Agrochola garibaldina> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Noctuidae
Chi (genus): Agrochola
Loài (species): A. garibaldina
Danh pháp hai phần
Agrochola garibaldina Turati 
Agrochola garibaldina là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Bộ ba quái nhân

| Bộ ba quái nhân  |
| --- | --- |
Áp phích chiếu rạp của phim tại Việt Nam
Đạo diễn: M. Night Shyamalan
Tác giả: M. Night Shyamalan
Sản xuất:  M. Night Shyamalan  Jason Blum  Marc Bienstock  Ashwin Rajan 
Diễn viên:  James McAvoy  Bruce Willis  Anya Taylor-Joy  Sarah Paulson  Samuel L. Jackson 
Quay phim: Michael Gioulakis
Dựng phim:  Luke Ciarrocchi  Blu Murray 
Âm nhạc: West Dylan Thordson
Hãng sản xuất:  Perfect World Pictures  Blinding Edge Pictures  Blumhouse Productions  
Phát hành: Universal Pictures
Công chiếu:  12 tháng 1 năm 2019 (2019-01-12) (Alamo Drafthouse Cinema)  18 tháng 1 năm 2019 (2019-01-18) (Mỹ, Việt Nam)  
Thời lượng: 129 phút
Quốc gia:  Hoa Kỳ
Ngôn ngữ: Tiếng Anh
Kinh phí: 20 triệu USD
Doanh thu: 247 triệu USD
Bộ ba quái nhân (tiếng Anh: Glass) là một bộ phim điện ảnh Mỹ thuộc thể loại tâm lý - tội phạm - giật gân công chiếu năm 2019 do M. Night Shyamalan viết kịch bản, đạo diễn kiêm hợp tác sản xuất với Blumhouse Productions. Là phần thứ ba và cũng là phần cuối cùng của thương hiệu Unbreakable, sau Bất khả xâm phạm (2000) và Tách biệt (2016), bộ phim có sự tham gia diễn xuất của ba diễn viên chính gồm James McAvoy, Bruce Willis và Samuel L. Jackson trong vai bộ ba con người sở hữu một năng lực siêu phàm. Ngoài ra, bộ phim còn có sự tham gia của các diễn viên phụ bao gồm Spencer Treat Clark, Charlayne Woodard, Luke Kirby, Adam David Thompson, Anya Taylor-Joy và Sarah Paulson.
Sau thành công của bộ phim Bất khả xâm phạm, Touchstone Pictures đã không tài trợ cho các phần phim tiếp theo mặc dù hãng phim này rất thích những phần tiếp nối kể trên. Shyamalan bắt đầu viết kịch bản cho bộ phim Tách biệt bằng cách sử dụng một nhân vật mà ông đã viết cho Bất khả xâm phạm, nhưng ông đã rút nhân vật này khỏi kịch bản do vấn đề cân bằng nhân vật. Mãi về sau ông mới nhận ra đây chính là cơ hội mà mình có để tạo ra một bộ ba tác phẩm và sử dụng phần kết của Tách biệt để thiết lập bộ phim như trong câu chuyện của Bất khả xâm phạm. Chính điều này đã đòi hỏi ông phải đảm bảo quyền sử dụng cả hai nhân vật của Willis và Jackson từ Disney, với lời hứa đưa công ty này vào sản xuất bộ phim cùng với Universal Pictures. Tách biệt là một thành công quan trọng về mặt doanh thu và đến tháng 4 năm 2017, Shyamalan thông báo rằng ông đã bắt đầu quá trình sản xuất cho bộ phim Bộ ba quái nhân. Bộ phim được khởi quay từ ngày 2 tháng 10 đến ngày 4 tháng 12 năm 2017 tại Philadelphia và Brazil, với các cảnh quay sửa đổi và bổ sung được thực hiện và hoàn thành vào tháng 1 năm 2018.
Bộ phim Bộ ba quái nhân có buổi công chiếu lần đầu tại rạp Alamo Drafthouse Cinema vào ngày 12 tháng 1 năm 2019, trước khi được Universal Pictures chịu trách nhiệm phân phối phát hành tại Mỹ và Việt Nam vào ngày 18 tháng 1 năm 2019. Tác phẩm nhận về những lời nhận xét trái chiều từ giới chuyên môn nhưng là một thành công lớn về mặt doanh thu khi thu về 247 triệu USD từ kinh phí sản xuất 20 triệu USD.
Alaus cretatus

| Alaus cretatus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Elateridae
Chi (genus): Alaus
Loài (species): A. cretatus
Danh pháp hai phần
Alaus cretatus Van Zwaluwenburg, 1963 
Alaus cretatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Van Zwaluwenburg miêu tả khoa học năm 1963.
Chú thích

↑  Elateridae in Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Aglenus chilensis

| Aglenus chilensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Salpingidae
Chi (genus): Aglenus
Loài (species): A. chilensis
Danh pháp hai phần
Aglenus chilensis Dajoz, 1969 
Aglenus chilensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Salpingidae. Loài này được Dajoz miêu tả khoa học năm 1969.
Chú thích

↑  Hallan, J.  (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Agrostis humilis

| Agrostis humilis |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Poales
Họ (familia): Poaceae
Chi (genus): Agrostis
Loài (species): A. humilis
Danh pháp hai phần
Agrostis humilis Vasey, 1883 
Danh pháp đồng nghĩa
 Podagrostis humilis 
Agrostis humilis là một loài thực vật có hoa trong họ Hòa thảo. Loài này được Vasey mô tả khoa học đầu tiên năm 1883.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Agrostis humilis”. Truy cập ngày 6 tháng 6 năm 2013.
Alepidea thodei

| Alepidea thodei> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Apiales
Họ (familia): Apiaceae
Chi (genus): Alepidea
Loài (species): A. thodei
Danh pháp hai phần
Alepidea thodei Dümmer, 1913 
Alepidea thodei là một loài thực vật có hoa trong họ Hoa tán. Loài này được Dummer mô tả khoa học đầu tiên năm 1913.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Alepidea thodei”. Truy cập ngày 10 tháng 6 năm 2013.
Cosmia jankowskii

| Cosmia jankowskii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Noctuidae
Chi (genus): Cosmia
Loài (species): C. jankowskii
Danh pháp hai phần
Cosmia jankowskii Oberthür, 1884 
Cosmia jankowskii là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Bộ ba mã di truyền

Mô hình cấu trúc lý thuyết của bộ ba mã di truyền, theo đó mỗi nucleotide (A, T, G hay C) ở không gian 3D có thể kết hợp có lặp với mỗi nuclêôtit khác, tạo thành "bộ ba" (triplet).
Bộ ba mã di truyền là tập hợp 3 nucleotide liền nhau trên phân tử axit nucleic mang thông tin về amino acid và tiến trình dịch mã.
Đây là thuật ngữ thuộc lĩnh vực di truyền học phân tử, trong tiếng Anh thuật ngữ này là triplet genetic code, thường được gọi tắt là "triplet code" (mã bộ ba), hoặc đơn giản hơn nữa là "code" (mã) hay "codon" (đơn vị mã) hay "triplet" (bộ ba). Tập hợp các bộ ba tạo thành mã di truyền (genetic code).
Tổng quan > Nội hàm và ngoại diện

Nội hàm của thuật ngữ này dùng để chỉ "mã di truyền" (genetic code) gồm ba vật thể cùng loại (triplet) là ba nuclêôtit; ngoại diện của thuật ngữ chỉ "3 vật thể cùng loại" ở đây là 3 nuclêôtit có chứa thông tin di truyền.
Tổng quan > Ví dụ

Hai người nọ muốn viết thư bí mật, quy ước với nhau: chữ A là số 001, chữ B là số 002, chữ C là số 003 v.v. Người ta nói: chữ A được mã hóa bởi số 001, chữ B là số 002 v.v. Vậy:
Đây là loại mật mã bằng số, mỗi đơn vị mã (codon) gồm 3 chữ số nên gọi là mã bộ ba (triplet).
Nếu muốn viết từ "CA", cần chuyển thành số "003 001", thì đấy là mã hóa (encode).
Muốn đọc thư, người nhận tra từ điển, chuyển mỗi đơn vị mã thành một chữ, nghĩa là giải mã (decode), nhờ đó dãy số chuyển đổi thành từ hiểu được - đó là dịch mã (translation).
Tổng quan > Các loại bộ ba

Trong quá trình nghiên cứu Sinh học phân tử ở bậc phổ thông, nên phân biệt (dù không bắt buộc) các khái niệm: mã gốc, mã có nghĩa, mã phiên và đối mã.
Mã gốc là mã di truyền trên mạch gen được dùng làm khuôn để tổng hợp ra mRNA. Mạch này trong di truyền học phân tử gọi là mạch đối nghĩa (antisense strand), nên còn có thể nói mã gốc là mã đối nghĩa.
Mã có nghĩa là bộ ba trên mạch gen bổ sung với mạch mã gốc. Mã này mang thông tin về amino acid, nhưng lại không phải là khuôn tổng hợp mRNA.
Mã phiên là mã của mRNA, phân bố trên chuỗi mRNA (RNA thông tin), được tạo ra trong quá trình phiên mã.
Đối mã là bộ ba của tRNA dùng để khớp với mã phiên của mRNA tương ứng, từ đó tRNA giải mã thành amino acid mà tạo nên bản dịch (chuỗi pô-li pep-tit). (Xem sơ đồ cụ thể hóa quan hệ DNA→mRNA→Prô-tê-in).
Codon và triplet là hai khái niệm ở Sinh học phân tử có nội hàm như nhau, trong đó "codon" là một đơn vị mã, còn "triplet" là một tập hợp ba vật thể giống nhau (như ba trẻ đồng sinh thì cũng gọi là triplet). Tuy nhiên có tác giả lại quy ước: "côđon là bộ ba của RNA, còn triplet là bộ ba của DNA mã hoá".
Lược sử

Sau khi mô hình DNA được khám phá và công bố năm 1953, các nhà khoa học mà chủ yếu là Francis Crick và James Dewey Watson đã giả thuyết rằng: DNA mã hóa RNA, còn RNA mã hóa prôtêin từ đó đặc điểm của cơ thể được hình thành. Giả thuyết này được tóm tắt bằng sơ đồ mà hiện nay, học sinh trung học nào cũng biết, nói lên vai trò trung tâm trong cơ chế di truyền là thuộc về DNA, mà không phải là prôtêin như trước đó khẳng định:
DNA → RNA → Protein → Tính trạng.
Sơ đồ này được xem là một trong những nền tảng của luận thuyết trung tâm (central dogma) nói trên.
Từ sơ đồ, có thể mô tả là: Mã gốc → Mã phiên → Bản dịch.
Theo chính Crick, thì George Gamow là người đầu tiên giả định mỗi đơn vị mã di truyền (codon) là một bộ ba (triplet). Sau đó, Marshall Nirenberg và Heinrich J. Matthaei là những người đầu tiên khám phá ra bản chất của một đơn vị mã (codon) vào năm 1961.,  Đến năm 1964, bảng mã di truyền được công bố trên tạp chí Nature, trong đó 64 bộ ba của mRNA được xác định nhờ M.W. Nirenberg cùng cộng sự và H.G. Khorana, được trao giải Nobel 1968. Thành tựu này giúp ta hiểu rằng: mỗi đơn vị mã (codon) gồm một bộ ba (triplet) nucleotide.  Các khám phá tiếp theo về cấu trúc và chức năng của tRNA (RNA vận chuyển) chủ yếu do công lao của Alex Rich và Don Caspar (ở Boston), của Jacques Fresco và cộng sự (ở Princeton) và một nhóm các nhà khoa học Anh ở King's College Luân Đôn. Năm 1965, Robert W. Holley thuộc Đại học Cornell đã công bố cấu tạo của tRNA, rồi lần lượt là thành tựu kết tinh tRNA nhờ Robert M. Bock; cuối cùng được xác nhận bằng các nghiên cứu tinh thể học nhờ tia X vào năm 1974 bởi hai nhóm độc lập nhau gồm Alexander Rich và Kim Sung-Hou, còn nhóm kia do Aaron Klug đứng đầu. Nhờ vậy mà ta biết được tRNA có đối mã (anticodon) và cấu trúc 3D của nó. Như vậy, theo sơ đồ của luận thuyết trung tâm, DNA mang mã gốc sẽ được chuyển đổi thành mã phiên của RNA thông tin, rồi mã phiên này được RNA vận chuyển có đối mã mà giải mã này thành a-xit a-min tương ứng trong quá trình dịch mã, từ đó tính trạng hình thành.
Tóm tắt

Trong Di truyền học hiện đại, mỗi đơn vị mã gọi là codon (phiên tiếng Việt: cô-đon, phiên âm Quốc tế: /ˈkəʊdɒn/).
Mỗi codon (đơn vị mã) di truyền gồm một triplet (phiên tiếng Việt:tơ-ri-pơ-lit, phiên âm Quốc tế: /ˈtrɪplɪt/), tức là bộ ba nucleotide liền nhau trên phân tử acid nucleic mang thông tin về dịch mã.
Nếu bộ ba này ở DNA hoặc ở mạch mRNA thì gọi là đơn vị mã (codon) hoặc là bộ ba (triplet), không phân biệt nhau. Nhưng nếu bộ ba này ở tRNA giúp nó giải mã thì gọi là đối mã (anticodon, phiên âm tiếng Việt: an-ti-cô-đon, phiên âm Quốc tế: /ˌantɪˈkəʊdɒn/).
Bộ ba mã di truyền từ gen (mã gốc) được phiên lại thành bộ ba mã phiên của mRNA, sau đó được tRNA có đối mã lắp ráp rồi chuyển đổi thành trình tự các amino acid trong quá trình dịch mã.
Catocala gisela

| Catocala gisela> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Chi (genus): Catocala
Loài (species): C. gisela
Danh pháp hai phần
Catocala gisela Meyer, 1880 
Catocala gisela là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Byttneria cordifolia

| Byttneria cordifolia> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Malvales
Họ (familia): Malvaceae
Chi (genus): Byttneria
Loài (species): B. cordifolia
Danh pháp hai phần
Byttneria cordifolia Sagot, 1881 
Byttneria cordifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Cẩm quỳ. Loài này được Sagot mô tả khoa học đầu tiên năm 1881.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Byttneria cordifolia”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.
Bình La, Thạch Chủy Sơn

Đối với các định nghĩa khác, xem Bình La (định hướng).
Bình La (tiếng Trung: 平罗县, Hán Việt: Bình La huyện) là một huyện thuộc địa cấp thị Thạch Chủy Sơn, Khu tự trị dân tộc Hồi Ninh Hạ, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 2608 km2, dân số khoảng 290.000 người. Bình La là một huyện nông nghiệp nằm ở lưu vực sông Hoàng Hà. Mã số bưu chính của Bình La là 753400.