stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Citharexylum calvum

| Citharexylum calvum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Eudicots
Họ (familia): Verbenaceae
Chi (genus): Citharexylum
Loài (species): C. calvum
Danh pháp hai phần
Citharexylum calvum Moldenke, 1984 
Citharexylum calvum là một loài thực vật có hoa trong họ Cỏ roi ngựa. Loài này được Moldenke mô tả khoa học đầu tiên năm 1984.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Citharexylum calvum”. Truy cập ngày 8 tháng 6 năm 2013.
Emleben

| Emleben   |
| --- | --- |

  Huy hiệu
Vị trí của Emleben 
Emleben  
Quốc gia: Đức
Bang: default
Huyện: Gotha
Liên xã: Apfelstädtaue
Chính quyền
 • Thị trưởng: Norbert Stötzer
Diện tích
 • Tổng cộng: 10,98 km2 (424 mi2)
Độ cao: 340 m (1,120 ft)
Dân số (2021-12-31)
 • Tổng cộng: 676
 • Mật độ: 0,62/km2 (1,6/mi2)
Múi giờ: CET (UTC+01:00)
 • Mùa hè (DST): CEST (UTC+02:00)
Mã bưu chính: 99869
Mã vùng: 03621
Biển số xe: GTH
Trang web: www.vg-apfelstaedtaue.de
Emleben là một đô thị ở huyện Gotha, ở bang Thüringen, Đức. Đô thị này có diện tích 10,98 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 814 người.
| x t Xã và đô thị ở huyện Gotha |
| --- | --- | --- |
|  Ballstädt  Bienstädt  Brüheim  Bufleben  Crawinkel  Dachwig  Döllstädt  Drei Gleichen  Emleben  Eschenbergen  Friedrichroda  Friedrichswerth  Friemar  Georgenthal  Gierstädt  Goldbach  Gotha  Gräfenhain  Großfahner  Günthersleben-Wechmar  Haina  Herrenhof  Hochheim  Hohenkirchen  Hörsel  Leinatal  Luisenthal  Molschleben  Nesse-Apfelstädt  Nottleben  Ohrdruf  Petriroda  Pferdingsleben  Remstädt  Schwabhausen  Sonneborn  Tabarz  Tambach-Dietharz  Tonna  Tröchtelborn  Tüttleben  Waltershausen  Wangenheim  Warza  Westhausen  Wölfis  Zimmernsupra  |  Ballstädt  Bienstädt  Brüheim  Bufleben  Crawinkel  Dachwig  Döllstädt  Drei Gleichen  Emleben  Eschenbergen  Friedrichroda  Friedrichswerth  Friemar  Georgenthal  Gierstädt  Goldbach  Gotha  Gräfenhain  Großfahner  Günthersleben-Wechmar  Haina  Herrenhof  Hochheim  Hohenkirchen  Hörsel  Leinatal  Luisenthal  Molschleben  Nesse-Apfelstädt  Nottleben  Ohrdruf  Petriroda  Pferdingsleben  Remstädt  Schwabhausen  Sonneborn  Tabarz  Tambach-Dietharz  Tonna  Tröchtelborn  Tüttleben  Waltershausen  Wangenheim  Warza  Westhausen  Wölfis  Zimmernsupra  |  |
Alseodaphne birmanica

| Alseodaphne birmanica> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Magnoliidae
Bộ (ordo): Laurales
Họ (familia): Lauraceae
Chi (genus): Alseodaphne
Loài (species): A. birmanica
Danh pháp hai phần
Alseodaphne birmanica Kosterm., 1973 
Alseodaphne birmanica là loài thực vật có hoa trong họ Nguyệt quế. Loài này được Kosterm. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1973.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Alseodaphne birmanica”. Truy cập ngày 14 tháng 6 năm 2013.
Emirören, Bünyan

| Emirören |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
EmirörenVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Kayseri
Huyện: Bünyan
Dân số (2008)
 • Tổng cộng: 90 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Emirören là một xã thuộc huyện Bünyan, tỉnh Kayseri, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2008 là 90 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Kayseri”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Truy cập ngày 17 tháng 9 năm 2012.[liên kết hỏng]
Wiesnerellaceae

| Wiesnerellaceae> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Marchantiophyta
Lớp (class): Marchantiopsida
Bộ (ordo): Marchantiales
Họ (familia): Wiesnerellaceae
Wiesnerellaceae là một họ rêu trong bộ Marchantiales.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Wiesnerellaceae”. Truy cập ngày 11 tháng 6 năm 2014.
Wiesnerella javanica

| Wiesnerella javanica> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Marchantiophyta
Lớp (class): Marchantiopsida
Bộ (ordo): Marchantiales
Họ (familia): Wiesnerellaceae
Chi (genus): Wiesnerella
Loài (species): W. javanica
Danh pháp hai phần
Wiesnerella javanica Schiffner, 
Wiesnerella javanica là một loài rêu trong họ Wiesnerellaceae. Loài này được Schiffner mô tả khoa học đầu tiên.
Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Wiesnerella javanica”. Truy cập ngày 11 tháng 6 năm 2014.
Apatania crymophila

| Apatania crymophila> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Inescta
Bộ (ordo): Trichoptera
Họ (familia): Apataniidae
Chi (genus): Apatania
Loài (species): A. crymophila
Danh pháp hai phần
Apatania crymophila R McLachlan, 1880 
Apatania crymophila là một loài Trichoptera trong họ Apataniidae. Loài này có ở miền Cổ bắc và miền Tân bắc.
Acrolyta rufocincta

| Acrolyta rufocincta> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Ichneumonidae
Chi (genus): Acrolyta
Loài (species): A. rufocincta
Danh pháp hai phần
Acrolyta rufocincta (Gravenhorst, 1829) 
Acrolyta rufocincta là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2014.
Acrolyta okadai

| Acrolyta okadai> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Ichneumonidae
Chi (genus): Acrolyta
Loài (species): A. okadai
Danh pháp hai phần
Acrolyta okadai (Uchida, 1942) 
Acrolyta okadai là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2014.
Acronicta pallidicoma

| Acronicta pallidicoma |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Noctuidae
Chi (genus): Acronicta
Loài (species): A. pallidicoma
Danh pháp hai phần
Acronicta pallidicoma Grote, 1878 
Acronicta pallidicoma là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Weinfelden (huyện)

| Huyện Weinfelden District du Weinfelden |
| --- | --- |
—  Huyện  —
 
 

Huyện Weinfelden
Quốc gia:  Thụy Sĩ
Bang:  Thurgau
Thủ phủ: Weinfelden
Thủ phủ: Weinfelden 
Diện tích
 • Tổng cộng: 124 km2 (48 mi2)
Dân số (1999)
 • Tổng cộng: 24.111
 • Mật độ: 190/km2 (500/mi2)
Múi giờ: CET (UTC+1)
 • Mùa hè (DST): CEST (UTC+2)
Huyện Weinfelden (tiếng Pháp: District du Weinfelden, tiếng Đức: Bezirk Weinfelden) là một huyện hành chính của Thụy Sĩ. Huyện này thuộc bang Thurgau. Huyện Weinfelden có diện tích 124 km², dân số theo thống kê của cục thống kê Thụy Sĩ năm 1999 là 24111 người. Trung tâm của huyện đóng ở Weinfelden. Mã của huyện là 2008.
Chú thích

↑  Statistik SchweizƯ
↑  “Switzerland Districts”. Statoids. ngày 10 tháng 10 năm 2005. Truy cập 5 tháng 7 năm 2012.
Epiblastus pullei

| Lan dạ bích rễ ngắn> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Chi (genus): Epiblastus
Loài (species): E. pullei
Danh pháp hai phần
Epiblastus pullei J.J.Sm. 
Lan dạ bích rễ ngắn (danh pháp hai phần: Epiblastus pullei) là một loài thực vật có hoa trong họ Lan (Orchidaceae). Loài này được J.J.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1914.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Epiblastus pullei”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Acronicta paradoxa

| Acronicta paradoxa> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Noctuidae
Chi (genus): Acronicta
Loài (species): A. paradoxa
Danh pháp hai phần
Acronicta paradoxa Boisduval, 1829 
Acronicta paradoxa là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Epicauta spurcaticollis

| Epicauta spurcaticollis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Meloidae
Chi (genus): Epicauta
Loài (species): E. spurcaticollis
Danh pháp hai phần
Epicauta spurcaticollis Fairmaire, 1883 
Epicauta spurcaticollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Meloidae. Loài này được Fairmaire miêu tả khoa học năm 1883.
Chú thích

↑  Meloidae in Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Ennordres

| --- | --- |
 Ennordres
Ennordres

Hành chính
Quốc gia:  Pháp
Vùng: Centre-Val de Loire
Tỉnh: Cher
Quận: Vierzon
Tổng: La Chapelle-d'Angillon
Thống kê
Độ cao: 154–293 m (505–961 ft) (bình quân 185 m (607 ft)[chuyển đổi: tùy chọn không hợp lệ])
Diện tích đất1: 63,79 km2 (24,63 dặm vuông Anh)
Nhân khẩu2: 226  (2006)
 - Mật độ: 4/km2 (10/sq mi)
INSEE/Mã bưu chính: 18088/ 18380
1 Dữ liệu địa chính Pháp loại trừ các hồ và ao lớn hơn 1 km² (0.386 dặm vuông hoặc 247 acre) cũng như các cửa sông.
2 Dân số không tính hai lần: cư dân của nhiều xã (ví dụ, các sinh viên và quân nhân) chỉ tính một lần.
Ennordres là một xã thuộc tỉnh Cher trong vùng Centre-Val de Loire miền trung Pháp.
Dân số

| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 310 | 396 | 307 | 589 | 242 | 249 | 226 |
Từ năm 1962  Dân số không tính trùng
Emirşah, Bayat

| Emirşah |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
EmirşahVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Çorum
Huyện: Bayat
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 176 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Mã bưu chính: 19800 
Emirşah là một xã thuộc huyện Bayat, tỉnh Çorum, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2010 là 176 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Çorum”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Truy cập ngày 5 tháng 10 năm 2012.
Edvard Grieg

| Edvard Grieg |
| --- | --- |

Thông tin cá nhân
Sinh: 
Tên khai sinh: Edvard Hagerup Grieg
Ngày sinh: 15 tháng 6, 1843
Nơi sinh: Bergen
 
Mất: 
Ngày mất: 4 tháng 9, 1907
Nơi mất: Bergen
Nguyên nhân: lao
 
An nghỉ: Troldhaugen
Giới tính: nam
Quốc tịch: Na Uy
Nghề nghiệp: nhà soạn nhạc, nghệ sĩ dương cầm
Gia đình: 
Mẹ: Gesine Hagerup
Anh chị em: John Grieg
Hôn nhân: Nina Grieg
 
Thầy giáo: Carl Reinecke

Sự nghiệp nghệ thuật
Đào tạo: Đại học Âm nhạc và Sân khấu Leipzig, Trường THCS Tanks
Thể loại: nhạc cổ điển, sardana
Nhạc cụ: dương cầm
Tác phẩm: Peer Gynt
Giải thưởng: Huân chương Thánh Olav hạng 2
 
 
Chữ ký

Edvard Grieg trên IMDb
x • t • 
Edvard Hagerup Grieg ([ˈɛdʋɑʁd ˈhɑːgəʁʉp ˈgʁɪg], 15 tháng 6 năm 1843 - 4 tháng 9 năm 1907) là nhà soạn nhạc, nhạc trưởng, nghệ sĩ piano người Na Uy nổi tiếng nhất. Ông là một thiên tài âm nhạc hiếm có của Na Uy, đất nước luôn tỏ ra kém thế ở vùng Bắc Âu, đặc biệt là với Thụy Điển và Đan Mạch (trong lịch sử, Na Uy luôn chịu sự thống trị của hai nước này). Ông sử dụng và phát triển âm nhạc dân gian Na Uy trong tác phẩm của mình, giúp đưa âm nhạc Na Uy lên bản đồ thế giới, đồng thời phát triển một chủ nghĩa quốc gia, giống như Jean Sibelius đã làm với Phần Lan và Antonín Dvořák đã làm cho Bohemia. Được công nhận rộng rãi là một nhà soạn nhạc hàng đầu của thời kì Lãng mạn, các tác phẩm nổi tiếng nhất của ông là 2 tổ khúc trích từ bộ nhạc nền cho vở kịch Peer Gynt, các bản sonata cho violin và cello, Piano Concerto giọng La thứ.
Phong cách sáng tác

Edvard Grieg là nhà soạn nhạc vĩ đại, nghệ sĩ piano xuất sắc, nhạc trưởng đại tài và nhà hoạt động xã hội hăng hái. Ông là người đứng đầu trường phái âm nhạc Na Uy, có ảnh hưởng không những chỉ vùng Scandinavia mà còn cả châu Âu bởi tài năng, lý tưởng nghệ thuật dân tộc tiến bộ. Cũng giống như Mikhail Ivanovich Glinka ở Nga và Bedřich Smetana ở Cộng hòa Séc, Grieg của đất nước Na Uy đã thể hiện những nét điển hình của dân tộc mình, những hình tượng thơ ca dân gian và thiên nhiên của đất nước. Trên cơ sở đó, ông đã trở thành người sáng lập nền âm nhạc cổ điển Na Uy. Tác phẩm của nhà soạn nhạc này là tài sản quý báu của nền văn hóa Na Uy và thế giới.
Các tác phẩm

Ông để lại cho đời sau những tác phẩm thanh nhạc-giao hưởng, có thể kể tới Bên cổng tu viện (1871), Trở về quê hương (1872), nhạc cho vở kịch Sigurd Jorsalfar của Bjornson (1872), Peer Gynt của Henrik Ibsen (1874) bản overture Mùa thu (1866), Những vũ khúc giao hưởng (1898), 2 tổ khúc Peer Gynt (1888, 1891), và các tác phẩm khác cho dàn nhạc. Thêm vào đó phải kể tới bản concerto cho piano và dàn nhạc (1868), Andante cho tam tấu (1878), 3 sonata cho violin và piano (1865, 1867, 1887), sonata cho cello và piano (1883), hơn 170 bản nhạc cho piano gồm 2 tay, 4 tay, 2 đàn, trong đó phải kể tới sonata (1865), ballad (1875), Những khúc nhạc trữ tình (gồm 68 khúc và 10 tập), những vũ khúc Na Uy và ca khúc (1870), những vũ khúc nông dân Na Uy, tổ khúc Từ đời sống nhân dân (1871), Romace cổ Na Uy và những biến tấu cho 2 piano (1891), 128 romance, hợp xướng,...
Chú thích

1 2 3  Từ điển tác giả, tác phẩm âm nhạc phổ thông, Vũ Tự Lân, xuất bản năm 2007
Edvard Grieg (1891). portrait by Eilif Peterssen
Edvard Grieg and Nina Hagerup (1899)
Epiblastus schultzei

| Lan dạ bích đỏ nhạt> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Chi (genus): Epiblastus
Loài (species): E. schultzei
Danh pháp hai phần
Epiblastus schultzei Schltr. 
Lan dạ bích đỏ nhạt (danh pháp hai phần: Epiblastus schultzei) là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Schltr. mô tả khoa học đầu tiên năm 1922.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Epiblastus schultzei”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Wiesviller

| --- | --- |
 Wiesviller

Hành chính
Quốc gia:  Pháp
Vùng: 
Tỉnh: 
Thống kê

Wiesviller là một xã trong tỉnh Moselle, vùng Grand Est đông bắc nước Pháp.
Citharexylum ambiguum

| Citharexylum ambiguum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Eudicots
Họ (familia): Verbenaceae
Chi (genus): Citharexylum
Loài (species): C. ambiguum
Danh pháp hai phần
Citharexylum ambiguum Moldenke, 1934 
Citharexylum ambiguum là một loài thực vật có hoa trong họ Cỏ roi ngựa. Loài này được Moldenke mô tả khoa học đầu tiên năm 1934.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Citharexylum ambiguum”. Truy cập ngày 8 tháng 6 năm 2013.
Mbira

"Kalimba" đổi hướng tới đây. Đối với các định nghĩa khác, xem Kalimba (định hướng).
"Zanza" đổi hướng tới đây. Đối với nhân vật trong Rurouni Kenshin, xem Sagara Sanosuke.
| --- | --- |
Mbira dzavadzimu
Những loại nhạc cụ khác
Tên khác: finger harp, gourd piano, ikembe, kalimba, kilembe, likembe, likimba, marimbula, mbla, sansa, sansu, sanza, thumb piano, timbrh, zanzu
Loại: Lamellophone, Plucked Idiophone
Phân loại của Hornbostel–Sachs: 122.1 (Plucked idiophone)
Âm sắc: rõ, có thể gõ, hòa âm
Âm lượng: thấp
ADSR envelope: nhanh
ADSR envelope: vừa phải
Âm vực
 hệ thống nốt đa dạng, nhiều âm giai cao độ thấp đến trung bình
Bài liên quan
Mbira
Mbira (/əmˈbɪərə/) là họ bao gồm các nhạc cụ truyền thống của dân tộc Shona ở Zimbabwe. Dòng nhạc cụ này được cấu tạo từ một bảng gỗ (thường được gắn với một bộ cộng hưởng) với các phím kim loại gắn so le, chơi bằng cách dùng tay cầm và tuốt các phím kim loại với ngón cái, ngón trỏ phải (với hầu hết các loại mbira), và đôi khi ngón trỏ trái. Nghiên cứu âm nhạc học phân loại chúng như một dạng lamellaphone, một phần của họ nhạc cụ idiophone. Ở Đông và Nam Phi, có nhiều loại mbira, thường đi kèm với một loại bộ gõ là hosho. Mbira là một nhạc cụ quan trọng được chơi trong các buổi lễ mang tính tôn giáo, đám cưới và các cuộc tụ họp xã hội khác. "Nghệ thuật chế tác và chơi Mbira/Sansi, nhạc cụ truyền thống gõ bằng ngón tay ở Malawi và Zimbabwe" đã được thêm vào Danh sách Di sản Văn hóa Phi vật thể của UNESCO vào năm 2020.
Cấu trúc hiện đại của loại nhạc cụ này đã được nhà dân tộc học Hugh Tracey chế tác và xuất khẩu từ những năm 1950 trở đi qua việc phổ biến ra bên ngoài châu Phi. Thiết kế của Tracey được mô phỏng theo mbira nyunga nyunga và được đặt tên là kalimba theo tên một loại nhạc cụ cổ xưa thuộc dòng mbira.
Mbira trở nên phổ biến rộng rãi sau thành công của Thomas Mapfumo vào những năm 1980, khi ông đưa mbira lên sân khấu cùng với các nhạc cụ rock hiện đại như guitar điện, bass, trống và kèn. Sự sắp xếp của Mapfumo bao gồm nhiều bài hát được chọn trực tiếp từ các tiết mục mbira truyền thống. Những người có ảnh hưởng đáng chú ý khác trong việc phổ biến mbira ra bên ngoài châu Phi bao gồm: Dumisani Maraire, người đã đưa marimba và kalimba đến vùng Tây Bắc Thái Bình Dương, Hoa Kỳ; Ephat Mujuru, người là một trong những giáo viên tiên phong dạy mbira dzavadzimu ở Hoa Kỳ; và các bài viết và bản ghi âm của các nhạc sĩ Zimbabwe do Paul Berliner thực hiện. Claire Jones, một học trò của Dumisani Maraire trong những năm 1970, đã chơi và dạy mbira trong hơn 40 năm. Cô cũng là Điều phối viên Lễ hội của Zimfest, một Lễ hội Âm nhạc Zimbabwe được tổ chức hàng năm tại Bắc Mỹ, mang đến nhiều cơ hội để học và thưởng thức những giai điệu từ mbira.
Joseph H. Howard và Babatunde Olatunji đều cho rằng mbira (và các lamellaphone bằng kim loại khác) có nguồn gốc hoàn toàn từ châu Phi khi chúng chỉ được tìm thấy ở những khu vực có cư dân châu Phi hoặc con cháu của họ. Các loại hình nhạc cụ tương tự đã được báo cáo là đã được sử dụng ở Okpuje, khu vực Nsukka của miền đông nam Nigeria vào đầu những năm 1900.
Lịch sử

Nhiều loại idiophones và lamellaphones khác nhau đã tồn tại ở Châu Phi từ hàng nghìn năm. Ban đầu các phìm đàn được làm bằng tre nhưng qua nhiều năm các phím kim loại đã được phát triển. Những dòng nhạc cụ này dường như đã được sáng chế ra hai lần ở châu Phi: một loại có phím làm bằng gỗ hoặc tre xuất hiện ở bờ biển phía tây của châu Phi khoảng 3.000 năm trước, và những chiếc lamellophones có phím bằng kim loại xuất hiện ở thung lũng sông Zambezi khoảng 1.300 năm trước. Các loại có phím bằng kim loại đã được truyền đi khắp lục địa, trở nên phổ biến trong cộng đồng người Shona tại Zimbabwe (từ đó sinh ra từ mbira) và các nhóm bản địa khác ở Zimbabwe và Mozambique. Mbira đã được phân ra nhiều loại theo hình dạng và mục đích sử dụng khi chúng trở nên phổ biến. Các nhạc cụ có hình dạng tương tự Kalimba đã tồn tại từ khu vực Bắc Phi đến phía nam của sa mạc Kalahari, và từ bờ biển phía đông đến bờ biển phía tây, mặc dù đa số các sắc dân ở châu Phi không sử dụng mbira. Có hàng nghìn giai điệu với bố cục nốt nhạc khác nhau và thiết kế khác nhau, nhưng theo giả thuyết có một cách điều chỉnh và bố trí các nốt của các loại mang phím kim loại nguyên bản từ 1.300 năm trước, được gọi là 'lõi kalimba'.
Vào giữa những năm 1950, các nhạc cụ dòng mbira là cơ sở cho sự phát triển và phổ biến của kalimba, một phiên bản phương Tây được thiết kế và quảng bá bởi nhà dân tộc học Hugh Tracey, dẫn đến việc mở rộng phân phối dòng nhạc cụ này bên ngoài châu Phi.
Âm học

Lamellophone là nhạc cụ có những thanh kim loại nhỏ (lamellae), được chơi bằng cách gảy. Không giống như các loại nhạc cụ hay công cụ sử dụng cột khí như sáo, các âm bồi của các phím gảy không hòa âm tạo cho mbira một dạng âm thanh đặc trưng. Các âm bồi không hòa âm mạnh nhất trong phong bao ADSR và lắng đi khá nhanh, để lại một giai điệu gần như thuần túy. Khi một phím kim loại được gảy, các âm sắc lân cận cũng tạo ra các rung động thứ cấp làm tăng độ phức tạp hài hòa của từng nốt nhạc.
Nhịp

Âm thanh từ Mbira, giống như hầu hết các loại âm nhạc truyền thống châu Phi khu vực cận Sahara dựa trên nguyên lý nhịp điệu chéo. Một ví dụ từ phần kutsinhira (12 nhịp tiếp theo sau nhịp đầu trong âm nhạc truyền thống của người Shona) của bản "Nhema Musasa" chơi bằng mbira dzavadzimu được tạo ra bởi David Peñalosa khi ông nhận ra rằng tay trái chơi "dòng trầm" ostinato, trong khi tay phải chơi những phím trên. Giai điệu hòa âm là sự kết hợp của nhịp chéo 3: 2 (còn được gọi là hemiola).
Cao độ

Các loại mbira tại châu Phi và các loại lamellophone thường có các nốt thấp nhất ở trung tâm với các nốt cao hơn ở ngoài cùng bên trái và ngoài cùng bên phải — phù hợp với quy tắc của công thái học, ở đó ngón tay cái có thể xoay sao cho tất cả các âm sắc đều dễ dàng tiếp cận. Tuy nhiên, các giai điệu truyền thống của châu Phi sử dụng các nốt không nằm trên lưới của hệ thống âm giai tự nhiên và bố cục nốt trên mbira truyền thống thường mang phong cách riêng, đôi khi phải phối hợp các nốt gần nhau tạo nên một phần của thang âm, nhưng sau đó một nốt lẻ được thêm vào bất chấp khuôn mẫu.
Hệ thống chuỗi nốt nhạc của các mbira không sử dụng chính xác theo thang âm của phương Tây. Không có gì lạ khi một chuỗi bảy nốt trên mbira được " kéo dài " trên một dải tần lớn hơn quãng tám của phương Tây và khoảng cách giữa các nốt sẽ khác với các nốt trong thang âm của phương Tây. Chuỗi các nốt nhạc thường mang phong cách riêng với các biến thể theo thời gian và từ người chơi này sang người chơi khác. Một phím mbira tạo ra một phức hợp âm bội phong phú thay đổi từ mbira này sang mbira khác tùy thuộc vào ý định của người chế tác hoặc do lỗi thiết kế, như vậy một số nhạc cụ chỉ đơn giản là nghe hay hơn khi nhấn một số nốt của giai điệu quen thuộc. Với sự phổ biến ngày càng tăng của mbira dzavadzimu ở Bắc Mỹ, Châu Âu và Nhật Bản trong những thập kỷ gần đây, các nhà sản xuất mbira của Zimbabwe đã có xu hướng điều chỉnh nhạc cụ của họ đồng nhất hơn để xuất khẩu, nhưng vẫn tồn tại nhiều biến thể mbira ở quê hương của họ.
Hệ thống chuỗi các nốt khác nhau giữa các mbira thuộc các gia đình khác nhau đề cập đến các mối quan hệ tương đối và các cao độ không phải tuyệt đối. Hệ thống cao độ phổ biến nhất được chơi trên khắp Zimbabwe và giữa những người chơi mbira không phải người Zimbabwe trên toàn thế giới là của mbira Nyamaropa, gần giống âm giai Mixolydian của phương Tây. Tên gọi cũng có thể khác nhau giữa ở nhiều nơi khác nhau; Garikayi Tirikoti đã phát triển một "dàn nhạc mbira" có bảy chuỗi nốt khác nhau, mỗi chuỗi bắt đầu ở một khoảng khác nhau của cùng một thang âm bảy nốt, nơi có thể chơi tất cả các nhạc cụ trong một buổi biểu diễn duy nhất. Bảy chuỗi nốt nhạc mà Garikayi sử dụng là: Bangidza, Nyabango, Nhemamusasa, Chakwi, Taireva, Mahororo, và Mavembe (tất cả đều là tên của các bài hát truyền thống lưu lại cho chuỗi Mavembe và Nyabango). Gần nhất với dạng mbira "Nyamaropa" là loại "Nhemamusasa" đã được Garikayi điều chỉnh lại.