stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Gốm Bát Tràng
Chú thích

↑  “Làng gốm Bát Tràng”. Bản gốc lưu trữ ngày 30 tháng 10 năm 2016. Truy cập ngày 29 tháng 10 năm 2016.
Vị trí xã Bát Tràng ở huyện Gia Lâm
Một chiếc đỉnh bằng gốm tráng men trang trí đắp nổi rồng và nghê do thợ làng Bát Tràng chế tạo vào năm 1736, thời Cảnh Hưng.
Tượng nghê bằng gốm do thợ gốm làng Bát Tràng làm thời Cảnh Hưng.
Tượng hổ bằng gốm do thợ gốm làng Bát Tràng làm thời Cảnh Hưng.
Một số mặt hàng gốm Bát Tràng ngày nay
Đất sét đã luyện
Khuôn làm gốm tại Bát Tràng
Tạo dáng cho sản phẩm Bát Tràng
Sản phẩm đem phơi
Vẽ và tô màu
Rồng vẽ trên gốm lam thế kỉ 16 (ảnh chụp tại Bảo tàng lịch sử Việt Nam)
Sư tử-long mã chạm nổi trên gốm thế kỉ 18 (ảnh chụp tại Bảo tàng lịch sử Việt Nam)
Minh văn trên gốm: Bát Tràng xã, Đỗ Xuân Vi tạo 缽塲杜春闈造
Bình gốm Bát Tràng, men rạn, thế kỉ 19, vẽ nhiều màu
Minh văn trên gốm: Thuận an phủ, Gia Lâm huyện, Bát Tràng xã, sinh đồ Vũ Thanh tạo tác 順安府嘉林縣鉢塲社生徒武湷造作
USS Parche (SS-384)
Thiết kế và chế tạo

Bài chi tiết: Balao (lớp tàu ngầm)
Lớp Balao nói chung và Parche nói riêng được áp dụng cấu trúc khoang kép. Để có thể đạt được mức lặn sâu thử nghiệm là 120 mét, thân của lớp tàu ngầm này được đóng hoàn toàn bằng thép cường độ cao (HTS) có độ dày và độ đàn hồi cao hơn hẳn so với loại thép được dùng làm vỏ tàu của các tàu ngầm lớp Gato, để làm vỏ tàu của các tàu ngầm lớp Balao.
Hình dáng bên ngoài của lớp Balao cũng được thay đổi đáng kể. Hệ thống đảo thượng tầng và cột kính tiềm vọng đã được tối giản để giảm khả năng tàu bị phát hiện khi nổi trên mặt nước. Toàn bộ mái che đã được tháo bỏ khỏi đảo thượng tầng của các tàu ngầm lớp Balao để giảm độ nặng của tàu, và có thể lắp đặt thêm các khẩu pháo phòng không và mở rộng hệ thống radar và ăng ten phụ.
Parche có chiều dài tổng thể là 95 mét, và có mức choán nước là 1.526 tấn Anh (1.550 tấn) khi nổi và 2.391 tấn Anh (2.429 tấn) khi lặn. Con tàu sử dụng bốn động cơ diesel chín xi lanh có piston đối đỉnh Fairbanks-Morse 38D8-1⁄8, kết hợp với bốn động cơ điện Ellitott, và hai ắc quy Sargo 126 cell. Hệ thống kết hợp này có ưu điểm lớn là các động cơ có thể tự hoạt động một cách độc lập với nhau trong bất kỳ tình huống nào, bao gồm trường hợp dùng chúng làm động cơ dẫn động máy phát điện và động cơ dẫn động trục chân vịt. Động cơ đầy của tàu có thể tạo ra mức công suất tối đa là 5.400 shp khi nổi, 2.740 shp khi lặn, đồng thời giúp con tàu đạt được tốc độ di chuyển tối đa là 20,25 knot khi nổi và 8,75 knot khi lặn. Parche có tầm hoạt động là 11.000 hải lý khi nổi ở vận tốc 10 knot/giờ và có thể tác chiến tuần tra liên tục trong vòng 75 ngày.
Parche được lắp đặt 10 ống phóng ngư lôi 21-inch (sáu ống ở mũi tàu và bốn ống ở đuôi tàu) và mang tổng cộng 24 quả ngư lôi Mark 14 (được thay thế bằng ngư lôi điện Mark 18). Con tàu được lắp đặt hệ thống điện tử TDC (Torpedo Data Computer), có thể xử lý dữ liệu thu được từ kính tiềm vọng hoặc sonar của tàu và cho ra những thông số chính xác về khoảng cách tới các mục tiêu, góc bắn và tốc độ di chuyển của tàu đối phương. Ban đầu, Parche được trang bị một khẩu hải pháo 4-inch (102 mm)/50 caliber, hai pháo Oerlikon 20 mm ở phía trước và sau của đài chỉ huy, và hai khẩu súng máy hạng nặng M3 Browning không cố định (khi cần sẽ mang lên boong tàu sử dụng). Đến cuối cuộc chiến, con tàu được lắp đặt pháo 5-inch/25 caliber hiện đại hơn, và pháo Oerlikon dần được thay thế bởi pháo phòng không Bofors 40 mm. Cảm biến điện tử của tàu bao gồm hệ thống Sonar QC, radar dò tìm mặt biển SJ, radar cảnh giới bầu trời SD (sau được thay thế bởi radar SV), và kính tiềm vọng của tàu được tích hợp radar đo khoảng cách ST.
Parche được đặt lườn tại Xưởng Hải quân Portsmouth ở Kittery, Maine, vào ngày 9 tháng 4 năm 1943. Con tàu được hạ thủy vào ngày 24 tháng 7 năm 1943 và được đỡ đầu bởi Betty Russell, con gái của Thẩm phán Tòa án Quận phía Bắc Georgia và cựu luật sư của Hải quân Hoa Kỳ Robert Lee Russell. Parche nhập biên chế vào ngày 20 tháng 11 năm 1943 và Trung tá Lawson P. "Red" Ramage, cựu thuyền trưởng của tàu ngầm Trout, được bổ nhiệm làm thuyền trưởng của tàu.
Lịch sử hoạt động > Chiến tranh Thế giới thứ hai

Sau khi hoàn thành quá trình thử máy và huấn luyện ở nhiều địa điểm khác nhau ở Bờ Đông Hoa Kỳ, Parche khởi hành về Kênh đào Panama vào ngày 11 tháng 2 năm 1944 để chuẩn bị tiến về Trân Châu Cảng. Con tàu cập bến Trân Châu Cảng vào ngày 5 tháng 3 năm 1944 và được biên chế vào Hải đội 202, Hải đoàn Tàu ngầm 22 của Hạm đội Thái Bình Dương Hoa Kỳ.
Lịch sử hoạt động > Chiến tranh Thế giới thứ hai > Chuyến tuần tra đầu tiên, Tháng 3 - Tháng 5 năm 1944

Ngày 29 tháng 3, Parche rời Trân Châu Cảng và bắt đầu chuyến tuần tra đầu tiên. Cùng với hai tàu ngầm khác là Tinosa và Bang, chúng hợp thành một nhóm tác chiến Bầy sói. Sau khi hoàn thành việc tiếp liệu ở Midway, nhóm Bầy sói này tiếp tục tiến vào khu vực tuần tra ở vùng biển nằm nữa Luzon và phía nam Formosa như kế hoạch đề ra.
Gần đêm ngày 29 tháng 4, Bang phát hiện một đoàn vận tải Nhật Bản (TAMA-17) cách khu vực tuần tra của nhóm Bầy sói khoảng 50 dặm và đang di chuyển thẳng về chỗ tàu ngầm Mỹ. Ba con tàu bắt đầu tấn công, Bang bắn chìm tàu vận tải Takegawa Maru (1.930 tấn) và Nittatsu Maru (2.859 tấn); trong khi đó, Parche cũng báo cáo bắn chìm một tàu vận tải vào khoảng 10 giờ sáng ngày 30 tháng 4, nhưng báo cáo thu được sau chiến tranh không công nhận chiến công của Parche ngày hôm đó. Sáng ngày 3 tháng 5, Tinosa phát hiện ra đoàn vận tải TE-04, gồm bảy tàu, đang di chuyển qua khu vực phía tây của Eo biển Ba Sĩ. Parche và Bang nhanh chóng di chuyển về phía bắc để cùng Tinosa thiết lập trận địa phục kích. Đến sáng ngày tiếp theo, ngày 4 tháng 5, Tinosa đánh chìm tàu chở hàng Toyohi Maru (6.436 tấn) và Taibu Maru (6.440 tấn); Parche bắn chìm hai tàu chở hàng Taiyoku Maru (5.244 tấn) lúc 02:39 và Shoryu Maru (6.475 tấn) lúc 03:45, đều ở tọa độ 20°48' Bắc, 118°03' Đông; Bang cũng góp công và bắn chìm tàu Kinrei Maru (5.947 tấn) ở tọa độ 20°58' Bắc, 117°59' Đông. Ngày 14 tháng 5, Parche được giao làm nhiệm vụ chụp ảnh do thám các hệ thống cơ sở hạ tầng của Nhật Bản trên Đảo Ishigaki, trước khi quay trở về Midway vào ngày 23 tháng 5 năm 1944, kết thúc chuyến tuần tra đầu tiên kéo dài 56 ngày.
Lịch sử hoạt động > Chiến tranh Thế giới thứ hai > Chuyến tuần tra thứ hai, Tháng 6 - Tháng 8 năm 1944

Ngày 17 tháng 6, Parche tiến hành chuyến tuần tra thứ hai cùng với tàu ngầm Hammerhead và Steelhead ở Eo biển Luzon. Một tuần sau, Parche báo cáo bắn chìm một tàu tuần tra bằng pháo 102 mm ở tọa độ 30°14' Bắc 152°33' Đông. Rạng sáng ngày 4 tháng 7, Parche báo cáo bị tấn công bởi pháo và mìn chống ngầm của một "khu trục hạm cỡ lớn" và một tuần dương hạm hạng nặng Nhật Bản, nhưng không gặp hư hại đáng kể nào sau gần một tiếng bị truy sát. Sau cuộc tấn công thất bại vào sáng ngày 30 tháng 7, Hammerhead rút khỏi khu vực và quay trở về Fremantle, Úc để bổ sung nhiên liệu, Parche và Steelhead tiếp tục ở lại khu vực Eo biển Luzon để làm nhiệm vụ tuần tra như thường lệ.
Lịch sử hoạt động > Chiến tranh Thế giới thứ hai > Chuyến tuần tra thứ ba, Tháng 9 - Tháng 12 năm 1944

Ngày 10 tháng 9, Parche bắt đầu chuyến tuần tra thứ ba tại Eo biển Luzon. Đến ngày 22 tháng 9, con tàu được lệnh di chuyển về khu vực tuần tra mới là Eo biển San Bernardino. Sau hơn một tháng không thu được nhiều kết quả, Parche quay trở về Saipan để thực hiện bảo trì định kỳ. Con tàu tiếp tục chuyến tuần ta cùng với tàu ngầm Sailfish  và Pomfret ở vùng biển Philippines. Tuy nhiên, chuyến tuần tra này được coi là không thành công, và Parche quay trở về Midway vào ngày 2 tháng 12 năm 1944, kết thúc chuyến tuần tra kéo dài 77 ngày, một trong những chuyến tuần tra dài nhất từng được thực hiện bởi tàu ngầm Hoa Kỳ trong Chiến tranh Thế giới thứ hai.
Ngày 11 tháng 12 năm 1944, Thiếu tá Woodrow W. McCrory tiếp quản vị trí thuyền trưởng của Parche, thay thế cho Trung tá Lawson P. Ramage, người lúc này đang chuẩn bị được bổ nhiệm là Chỉ huy trưởng Hải đoàn Tàu ngầm số 2.
Lịch sử hoạt động > Chiến tranh Thế giới thứ hai > Chuyến tuần tra thứ tư, Tháng 12 năm 1944 - Tháng 2 năm 1945

Ngày 30 tháng 12, Parche tiến hành chuyến tuần tra thứ tư ở Quần đảo Ryukyu. Vào chiều ngày 19 tháng 1 năm 1945, chiếc tàu ngầm phát hiện một tàu chở dầu và một tàu vận tải đang neo đậu ở Cảng Naze của đảo Amami Ōshima. Sau khi vào vị trí và tính toán đầy đủ số liệu, Parche bắn sáu quả ngư lôi ở mũi tàu về phía con tàu chở dầu, ghi nhận nghe thấy một tiếng nổ lớn. Con tàu tiếp tục bắn thêm bốn quả ngư lôi nữa về phía tàu vận tải, và báo cáo nghe thấy được một tiếng nổ lớn, trước khi rút khỏi khu vực để tránh bị máy bay đối phương truy sát. Parche không hay biết rằng hai mục tiêu nó tấn công ngày hôm đó, tàu chở dầu Kyokuyo Maru và tàu vận tải Tango Maru, đều đã bị mắc cạn và bỏ hoang tại đó sau một cơn bão vào ngày 20 tháng 9 năm 1943. Và hai quả ngư lôi được ghi nhận bắn trúng đều không gây ra được những thiệt hại đáng kể cho những con tàu này.
Ngày 7 tháng 2, Parche bắn chìm tàu chở hàng Okinoyama Maru (984 tấn) ở tọa độ 29°09' Bắc, 129°45' Đông, gần khu vực Amami Ōshima của Quần đảo Ryuku. Con tàu sau đó quay trở về Midway vào ngày 16 tháng 2 và cập bến Trân Châu Cảng vào ngày 20, kết thúc chuyến tuần tra thư tư kéo dài 53 ngày.
Lịch sử hoạt động > Chiến tranh Thế giới thứ hai > Chuyến tuần tra thứ năm, Tháng 3 - Tháng 4 năm 1945

Ngày 19 tháng 3, Parche tiến vào vùng biển Nhật Bản trong chuyến tuần tra thứ năm của tàu. Tính đến thời điểm này, việc tấn công các đoàn vận tải Nhật đang trở nên khó khăn hơn sau khi Nhật Bản tăng cường các đợt tuần tra bằng máy bay và tàu hộ tống được trang bị radar. Tuy vậy, vào ngày 9 tháng 4, Parche đã phục kích và bắn chìm tàu quét mìn W-3 ở ngoài khơi Ōfunato, tại tọa độ 39°07' Bắc, 141°57' Đông. Hai ngày sau, Parche đánh chìm tàu quét mìn phụ trợ Togo Maru (302 tấn) ở ngoài khơi Todogasaki, Honshu, tại tọa độ 38°53' Bắc, 142°05' Đông. Đến ngày 13, khi đang tuần tra ở ngoài khơi Todogasaki, Parche báo cáo chạm trán với tàu quét mìn phụ trợ Misago Maru Số 1 và tàu hộ tống Kosho Maru Số 2, và đã bắn chìm cả hai con tàu này bằng pháo 127 mm và 40 mm ở tọa độ 38°36' Bắc, 141°41' Đông và 38°27' Bắc, 142°13' Đông. Hai máy bay tuần tra Nhật xuất hiện và tấn công Parche, buộc con tàu phải lặn xuống khẩn cấp với phần lớn cơ số đạn vẫn còn để trên boong tàu. Vài quả bom chống ngầm được thả vào chỗ Parche, khiến con tàu rung lắc dữ dội, nhưng không gây ra thiệt hại nào đáng kể cho Parche và con tàu tiếp tục chuyến tuần tra như thường lệ. Vào ngày 22 tháng 4, nó phát hiện ra ba con tàu chở dầu cỡ nhỏ và báo cáo bắn chìm một chiếc bằng ba quả ngư lôi. Parche quay trở về Midway vào ngày 30 tháng 4 năm 1945, kết thúc chuyến tuần tra thứ năm kéo dài 42 ngày.
Lịch sử hoạt động > Chiến tranh Thế giới thứ hai > Chuyến tuần tra thứ sáu, Tháng 5 - Tháng 7 năm 1945

Parche bắt đầu chuyến tuần tra thứ sáu vào ngày 25 tháng 5 năm 1945, và tiến về vùng biển phía nam của Honshū. Tại đây, con tàu được giao làm nhiệm vụ cảnh giới và tham gia cứu hộ, cứu nạn các phi công Đồng Minh bị bắn rơi trong các đợt không kích vào Nhật Bản đến ngày 18 tháng 6. Tuy vậy, Parche không phát hiện ra bất kỳ phi công Đồng Minh nào bị bắn hạ trong khu vực, và đến ngày 18 tháng 6, con tàu khởi hành về Eo biển Tsugaru.
Ngày 21 tháng 6, Parche bắt gặp một tàu pháo đang tuần tra ở khu vực Mũi Shiriya. Parche lặng lẽ bám theo con tàu pháo này cho tới khi nó phát hiện thêm một con tàu vận tải nữa. Parche sau đó bắn bốn quả ngư lôi về phía con tàu vận tải, một quả bắn trúng mục tiêu và tạo lên một cột khói lớn. Parche lặn xuống nhanh chóng để tránh bị săn lùng, trong khi chiếc Hizen Maru (946 tấn) chìm dần xuống đáy biển ở tọa độ 41°19' Bắc, 141°28'E Đông. Vào buổi chiều cùng ngày, Parche phát hiện ra một đoàn thuyền buồm đang di chuyển qua Mũi Chikiu và tấn công bằng pháo 127 mm, đánh chìm hai thuyền buồm. Nó cũng bắn chìm thêm vài tàu đánh cá Nhật Bản nữa vào ngày 23 tháng 6. Ngày 26 tháng 6, Parche phát hiện một đoàn vận tải lớn, gồm ba tàu chở hàng và sáu tàu hộ tống cỡ nhỏ đang di chuyển dọc vùng duyên hải của Yamada, Iwate. Chiếc tàu ngầm sau đó tấn công và bắn chìm tàu vận tải Kamitsu Maru (2.723 tấn) và làm hư hại nhẹ tàu vận tải Eikan Maru (6.903 tấn) ở tọa độ 39°25' Bắc, 142°04' Đông. Các tàu hộ tống nhanh chóng phát hiện ra Parche và áp sát để thả bom chìm nhằm kết liễu chiếc tàu ngầm. Sau 16 đợt rải bom chìm kéo dài gần bốn tiếng rưỡi, Parche nổi lên và rút khỏi khu vực an toàn.
Parche một lần nữa được giao nhiệm vụ cảnh giới cho các đợt không kích của Lực lượng Đặc nhiệm 38, và vào ngày 17 tháng 7, nó tiếp nhận ba phi công được giải cứu bởi tàu ngầm Cero và chở họ về Midway. Con tàu sau đó quay trở về Trân Châu Cảng vào ngày 28 tháng 7 năm 1945, kết thúc chuyến tuần tra thứ sáu, và cũng là chuyến tuần tra cuối cùng, kéo dài 59 ngày.
Lịch sử hoạt động > Hậu chiến

Sau khi chiến tranh kết thúc, Parche được chọn tham gia Chiến dịch Crossroad, với vai trò là tàu mục tiêu của các đợt thử nghiệm bom hạt nhân tại Đảo san hô vòng Bikini. Parche sống sót qua cả hai đợt thử nghiệm Albe và Baker, và chỉ chịu một mức thiệt hại không đáng kể.
Sau khi được khử nhiễm phóng xạ, con tàu khởi hành về Xưởng Đóng tàu Mare Island ở Vallejo, California, nơi nó được cho ngừng hoạt động vào ngày 10 tháng 12 năm 1946 và được đưa về hạm đội trừ bị ở Alameda, California vào tháng 3 năm 1947. Ngày 1 tháng 12 năm 1947, Parche được xếp lớp lại thành tàu ngầm phụ trợ, với ký hiệu lườn mới là AGSS-384, và sau đó được đưa về Căn cứ Huấn luyện Tàu ngầm Trừ bị Hải quân ở Oakland, California.
Ngày 8 tháng 11 năm 1969, Parche bị xóa tên khỏi Danh sách Đăng bạ Hải quân và được bán tháo dỡ vào ngày 18 tháng 6 năm 1970. Nhiều bộ phận của Parche như đảo thượng tầng và các khẩu pháo đã được giữ lại và được trưng bày tại Căn cứ Tàu ngầm Hải quân ở Trân Châu Cảng; đài chỉ huy của Parche hiện đang được trưng bày tại Công viên & Bảo tàng Tàu ngầm USS Bowfin ở Trân Châu Cảng, Hawaii.
Khen thưởng

Parche đã thực hiện tổng cộng sáu chuyến tuần tra ở Mặt trận Thái Bình Dương trong Chiến tranh Thế giới thứ hai, và được tặng thưởng năm Ngôi sao Chiến trận. Toàn bộ thủy thủ đoàn của tàu cũng được trao thưởng danh hiệu Đơn vị Tuyên dương Tổng thống vì thành tích đạt được trong chuyến tuần tra thứ hai. Trong chiến tranh, con tàu được ghi nhận bắn chìm 13 tàu chiến đối phương, với tổng tải trọng là 72.600 tấn. Tuy nhiên, việc đối chiếu báo cáo sau chiến tranh của Ủy ban Đánh giá Lục quân-Hải quân (JANAC) đã giảm thành tích của Batfish xuống còn tám tàu, với tổng tải trọng 31.696 tấn.
Phó Đô đốc (Trung tá) Lawson P. Ramage, thuyền trưởng của Parche trong ba chuyến tuần tra đầu tiên.
Tàu quét mìn W-3 vào năm 1923.
Hòa Khánh Nam (xã)

Đối với các định nghĩa khác, xem Hòa Khánh Nam.
Hòa Khánh Nam là một xã thuộc huyện Đức Hòa, tỉnh Long An, Việt Nam.
Địa lý

Xã Hòa Khánh Nam có vị trí địa lý:
Phía đông giáp xã Hòa Khánh Đông
Phía tây giáp xã Hòa Khánh Tây và huyện Đức Huệ
Phía nam giáp xã Hựu Thạnh
Phía bắc giáp xã Hòa Khánh Tây.
Xã có diện tích 15,94 km², dân số năm 1999 là 6.298 người, mật độ dân số đạt 395 người/km².
Hành chính

Xã Hòa Khánh Nam được chia thành 3 ấp: Thuận Hòa 1, Thuận Hòa 2, Xuân Khánh.
Lịch sử

Xã Hòa Khánh Nam được thành lập vào ngày 24 tháng 3 năm 1979 từ một phần diện tích và dân số của xã Hòa Khánh cũ.
Ngày 18 tháng 7 năm 2019, HĐND tỉnh Long An ban hành Nghị quyết số 43/NQ-HĐND về việc thành lập ấp Xuân Khánh trên cơ sở thôn Xuân Khánh 1 và thôn Xuân Khánh 2.
Chú thích

1 2  “Quyết định 128-CP năm 1979 về việc điều chỉnh địa giới một số xã và thị trấn thuộc tỉnh Long An”.
↑  Tổng cục Thống kê
↑  “Mã số đơn vị hành chính Việt Nam”. Bộ Thông tin & Truyền thông. Bản gốc lưu trữ ngày 24 tháng 3 năm 2013. Truy cập ngày 10 tháng 4 năm 2012.
↑  “Nghị quyết số 43/NQ-HĐND về việc sắp xếp ấp, khu phố thuộc, xã phường thị trấn trên địa bàn tỉnh Long An” (PDF). Trang thông tin điện tử Đoàn Đại biểu Quốc hội và Hội đồng Nhân dân tỉnh Long An. 18 tháng 7 năm 2019. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 23 tháng 2 năm 2025. Truy cập ngày 23 tháng 2 năm 2025.
Montenegro
Tên gọi

Tên địa phương của Montenegro, Crna Gora, được nói đến lần đầu tiên trong một hiến chương của Tu viện Thánh Nicholas (Vranjina) do Quốc vương Milutin của Raška/Serbia phát hành năm 1296, nó dịch từng chữ là "núi đen", chỉ đến những khu rừng tối tăm ngày xưa, che dốc của dãy núi Alps Dinaric nhìn từ bờ biển. Nhiều ngôn ngữ Tây Âu, cũng như tiếng Việt, sử dụng tên tiếng Venezia monte negro, cũng có nghĩa "núi đen" và chắc có từ thời Venezia thống trị vùng này trong thời Trung cổ. Những ngôn ngữ khác, nhất là những ngôn ngữ ở gần vùng này, dịch theo nghĩa "núi đen", thí dụ Mali i Zi trong tiếng Albani, Черна гора trong tiếng Bulgari; Muntenegru trong tiếng Romana, Μαυροβούνιο trong tiếng Hy Lạp, và Karadağ trong tiếng Thổ Nhĩ Kỳ; những ngôn ngữ xa hơn mà dịch như vậy bao gồm tiếng Nga (Черногория) và tiếng Trung Quốc (黑山; Hán-Việt: Hắc Sơn; bính âm: hēishān).
Lịch sử

Những bộ lạc người Slav bắt đầu di cư đến bán đảo Balkan khoảng thế kỷ VI. Vào đầu thế kỷ VII vùng này là một tỉnh của Đế quốc La Mã và sau đó thuộc Đế quốc Byzantine. Năm 1042, vùng đất này giành được độc lập dưới sự chỉ huy của Công tước Voislav.
Năm 1496, Montenegro nằm dưới sự kiểm soát của Thổ Nhĩ Kỳ. Năm 1519, Montenegro trở thành lãnh thổ tự trị trong Đế quốc Ottoman và hưởng quyền tự trị khá lớn như: có chính phủ, tòa án và quân đội riêng. Sau chiến tranh Candy (1645-1669) Montenegro lại giành được độc lập mở đầu một thời kì tranh giành quyền lực giữa các sắc tộc và tôn giáo.
Ngày 13 tháng 7 năm 1878, Montenegro được công nhận là quốc gia độc lập đứng đầu là Nikolas I.
Những năm đầu của chiến tranh thế giới thứ nhất, Montenegro đứng về phía Anh, Pháp, Nga để chống lại Áo-Hung và bị chiếm đóng. Năm 1918, Montenegro được giải phóng.
Từ ngày 26 tháng 11 năm 1918 đến ngày 3 tháng 10 năm 1929, Montenegro là một phần của Vương quốc Serbia – Croatia – Slovenia. Sau đó đến ngày 27 tháng 1 năm 1941 thuộc Vương quốc Nam Tư.
Trong chiến tranh thế giới thứ hai, Montenegro bị Italia và sau đó là Đức xâm chiếm. Những người cộng sản tổ chức phong trào kháng chiến, năm 1944 và 1945 Montenegro hầu như bị quân du kích kiểm soát.
Từ năm 1945 đến 1992, Montenegro nằm trong Liên bang Nam Tư. Nam Tư tan rã, Montenegro thuộc Liên bang Serbia và Montenegro. Do cuộc trưng cầu dân ý ngày 21 tháng 5 năm 2006, Montenegro tuyên bố độc lập ngày 3 tháng 6 năm 2006. Ngày 28 tháng 6 năm 2006, Montenegro được trở thành thành viên thứ 192 của Liên Hợp Quốc.
Chính trị

Montenegro theo thể chế cộng hòa.
Tổng thống Montenegro là người đứng đầu nhà nước, được bầu trực tiếp với nhiệm kỳ 5 năm. Tổng thống là nguyên thủ quốc gia, ban hành pháp luật bởi các pháp lệnh, có quyền kêu gọi cuộc bầu cử Quốc hội sớm, đề nghị các ứng cử viên cho chức Thủ tướng, Bộ trưởng và các thẩm phán của Tòa án. Tổng thống cũng có quyền đề nghị kêu gọi của một cuộc trưng cầu dân ý để ân xá cho các tội phạm hình sự theo quy định của luật pháp quốc gia, thành viên của Hội đồng Quốc phòng tối cao Montenegro.
Chính phủ Montenegro là cơ quan hành pháp của Montenegro. Chính phủ đứng đầu là Thủ tướng và bao gồm các Phó Thủ tướng cũng như Bộ trưởng.
Thủ tướng mới nhất của Montenegro, được Nghị viện nước này chỉ định, Zdravko KrivokapićQuốc hội Montenegro là cơ quan lập pháp đơn viện. Quyền lực của quốc hội Montenegro lớn hơn luật pháp quốc gia, có quyền phê chuẩn điều ước quốc tế, bổ nhiệm Thủ tướng, các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, và các thẩm phán của tất cả các tòa án, thông qua ngân sách quốc gia và thực hiện các nhiệm vụ khác được thiết lập bởi Hiến pháp. Quốc hội có thể vượt qua một cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm Chính phủ bởi đa số nghị sĩ tán thành. Một đại diện được bầu cho mỗi 6.000 cử tri. Quốc hội hiện nay có 81 ghế.
Quân đội

Quân đội của Montenegro là bao gồm lục quân, hải quân, lực lượng không quân và lực lượng đặc biệt. Tính đến năm 2009, nó được tổ chức như một đội quân thường trực đầy đủ và chuyên nghiệp thuộc Bộ Quốc phòng với mục đích bảo vệ và bảo vệ chủ quyền Montenegro. Mục tiêu của Montenegro là gia nhập NATO sau khi hiện đại hóa và tổ chức lại quân đội của mình. Kế hoạch tương lai cho quân đội là tham gia vào nhiệm vụ gìn giữ hòa bình thông qua Liên Hợp Quốc và NATO trong Lực lượng Hỗ trợ an ninh quốc tế.
Địa lý

Montenegro là quốc gia thuộc khu vực Đông Nam Âu, tách ra từ Liên bang Serbia và Montenegro. Bắc giáp Bosnia và Herzegovina, Đông giáp Serbia, Nam giáp, và Tây Nam giáp biển Adriatic. Lãnh thổ chủ yếu là đồi núi cao từ 800m đến 2400m. Có dải đồng bằng hẹp dọc theo bờ biển khúc khuỷu lởm chởm tựa lưng vào những núi đá vôi.
Các ngọn núi tạo thành địa hình nước này gồ ghề nhất ở châu Âu, độ cao trung bình của các ngon núi ở Montenegro cao hơn 2.000 mét. Một trong những đỉnh núi đáng chú ý là Bobotov Kuk ở vùng núi Durmitor, đạt đến độ cao 2.522 mét. Các dãy núi ở Montenegrin hình thành do băng bị xói mòn ở các bộ phận của bán đảo Balkan trong thời kỳ băng hà cuối cùng.
Địa lý > Đa dạng sinh học

Sự đa dạng của cơ sở địa chất, khí hậu, cảnh quan và đất, cũng như vị trí của Montenegro trên bán đảo Balkan và biển Adriatic, tạo điều kiện cho sự hình thành đa dạng sinh học với giá trị rất cao, đưa Montenegro trở thành khu vực quan trọng về sự đa dạng sinh học của châu Âu và thế giới. Số lượng loài mỗi phân bổ trên 1 km² diện tích của Montenegro là 0,837, đây là chỉ số cao nhất trong tất cả các nước châu Âu.
Hồ nước ngọt Algea của Montenegro cho đến nay có 1200 loài và giống đã được mô tả.
Thực vật bậc cao có mạch của Montenegro có 3250 loài. Số loài đặc hữu là 392 loài, được xem là tỉ lệ cao trong sự đa dạng sinh học ở các nước khu vực Balkan.
Hồ Skadar là một trong những hồ nước quan trọng nhất, là nơi sinh sống của 40 loài cá nước ngọt, trong đó có các loài di cư từ biển đến hệ sinh thái nước ngọt, ví dụ: như cá chình (Anguilla Anguilla). Đến nay, đã có 40.742 loài cá biển đã được đăng ký tại Montenegro đại diện cho 70% của loài đặc hữu tại Địa Trung Hải.
Hiện tại có 56 loài (18 loài lưỡng cư và 38 loài bò sát) và 69 phân loài được ghi trong 38 chi hiện diện ở Montenegro. Vùng núi Lovćen và Prokletije nổi bật là điểm đặc biệt nóng của amphebians và bò sát ở Montenegro.
Trong số 526 loài chim của châu Âu thì có 333 loài được cho là thường xuyên hiện diện ở Montenegro. Trong số đó, có 204 loài làm tổ ở Montenegro.
Hành chính

Montenegro được chia thành 23 opština (khu tự quản), và hai khu tự quản đô thị, phân khu của khu tự quản Podgorica:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
|  Andrijevica  Bar  Berane  Bijelo Polje  Budva  Cố đô Hoàng gia Cetinje  Danilovgrad  Gusinje  Herceg Novi  Kolašin  Kotor  Mojkovac  Nikšić   |  Petnjica  Plav  Plužine  Pljevlja  Thành phố Thủ đô Podgorica Golubovci  Tuzi  Rožaje  Šavnik  Tivat  Ulcinj  Žabljak   |   |
Kinh tế

Nền kinh tế dần thoát khỏi sự chi phối của Serbia, sử đồng euro thay cho dinar, gia nhập Ngân hàng Thế giới và Quỹ Tiền tệ Quốc tế. Sản xuất nhôm, du lịch và nông nghiệp là ngành kinh tế chủ chốt của Montenegro.
Tính đến năm 2016, GDP của Montenegro đạt 4.242 USD, đứng thứ 156 thế giới và đứng thứ 45 châu Âu.
Nhân khẩu học

Tôn giáo tại Montenegro (2011)
Chính thống giáo Đông phương (72.07%)
Công giáo Roma (3.44%)
Khác (0.42%)
Hồi giáo (19.11%)
Không tôn giáo (1.04%)
Vô thần (3.31%)
Tín ngưỡng (2.61%)
Montenegro có dân số hiện nay là 684,736 người. Bao gồm nhiều sắc tộc khác nhau: người Montenegro 43%, người Serb 32%, người Bosnia 8%, người Albania 5%, các dân tộc khác (người Croatia, người Di-gan (Gypsy hay Romani)...) 12%.
Ngôn ngữ chính thức là tiếng Montenegro
Ngoài ra còn có các ngôn ngữ thiểu số như: tiếng Serbia, tiếng Albania, tiếng Croatia, tiếng Bosnia.
Montenegro có 3 tôn giáo chính là Chính thống giáo, Hồi giáo, Công giáo Rôma.