stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Nguyễn Văn Nam (nhạc sĩ)
Sự nghiệp

Giáo sư Nguyễn Văn Nam sinh ngày 14 tháng 7 năm 1936 tại Vĩnh Kim, Châu Thành (Tiền Giang), Việt Nam. Năm 1947, ông tham gia kháng chiến, hoạt động trong Ban tuyên truyền tỉnh Mỹ Tho. Năm 1948, Nguyễn Văn Nam theo học trường Văn hóa kháng chiến Phan Lương Trực tại Đồng Tháp Mười. Ông gia nhập bộ đội năm 1949 và công tác tại Tổ Quân nhạc khu 8. Một thời gian sau, ông chuyển công tác sang Đoàn Văn công Mặt trận Đồng Tháp Mười. Năm 1954, Nguyễn Văn Nam tập kết ra Bắc và làm việc ở đó cho đến năm 1959. Ông được chuyển ngành sang Bộ Văn hóa rồi được cử đi học sáng tác nhạc tại Trường Âm nhạc Việt Nam (tiền thân của Nhạc viện Hà Nội sau này). Vì tốt nghiệp loại cao, Nguyễn Văn Nam được cử đi học tại Nhạc viện Leningrad, nay là Nhạc viện Sankt-Peterburg (Cộng hòa Liên bang Nga) vào năm 1966. Ông hoàn tất chương trình học và tốt nghiệp vào năm 1973, sau đó về lại Việt Nam làm việc.
Năm 1974, ông lại được cử đi học nghiên cứu sinh tại Nhạc viện Leningrad và bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ hai ngành Sáng tác và Lý luận. Nguyễn Văn Nam ở lại Nga làm việc tại Viện Nghiên cứu khoa học nước Cộng hòa XHCN Xô viết Tự trị Kabardino-Bankar từ năm 1979. Ông Nam là hội viên chính thức của Hội Nhạc sĩ Liên Xô (nay là Cộng hòa Liên bang Nga).
Giảng dạy

Năm 1991, nhạc sĩ Nguyễn Văn Nam về Việt Nam, ông tham gia công tác giảng dạy bậc đại học và cao học chuyên ngành sáng tác, lý luận tại Nhạc viện Thành phố Hồ Chí Minh. Trong 26 năm làm việc tại đây, ông được phong hàm Giáo sư vào ngày 20 tháng 11 năm 2015 vì những đóng góp cho nền âm nhạc của Việt Nam. Nhưng trong suốt 26 năm công tác tại nhạc viện, Giáo sư Nguyễn Văn Nam vẫn không được vào biên chế nhà nước mà chỉ là giáo viên thỉnh giảng.
Gia đình

Trong thời gian sống tại Nga, nhạc sĩ Nguyễn Văn Nam và Tamara Blaeva (một cô gái người Nga Kavkaz học cùng ông) có một cô con gái. Năm 1988, hai người về Việt Nam, họ cùng có ý định sẽ trở về Việt Nam sinh sống. Nhưng dự định đó đã không thể thực hiện được vì người phụ nữ Nga mất đột ngột vào năm 1990. Cô con của ông bà lúc đó được 7 tuổi. Năm con gái lên 8, nhạc sĩ Nguyễn Văn Nam nhận được tin mẹ đang bệnh nặng. Ông gửi con gái cho gia đình bên ngoại chăm sóc để về Việt Nam. Đau buồn khi mẹ qua đời, nhạc sĩ Nam đã quyết định ở lại quê hương. Ông sống một mình tại một căn hộ của chung cư Nguyễn Thái Bình, Quận 1 - Thành phố Hồ Chí Minh và ngày ngày đi dạy tại Nhạc viện thành phố.
Năm 2004, trong lần gặp nhà văn Huỳnh Mẫn Chi  khi bà viết bài về các danh nhân của Tiền Giang, nhạc sĩ Nguyễn Văn Nam đã gặp được người tri kỷ thứ hai trong cuộc đời mình. Hai người kết hôn sau một thời gian quen biết. Nhạc sĩ và nhà văn đã có hai người con, một trai và một gái.
Tác phẩm

Giao hưởng số 1 – Tặng đồng bào miền Nam anh dũng (1972)
Giao hưởng số 2 – Uống nước nhớ nguồn (1974 – Nhân kỷ niệm 30 năm thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam)
Giao hưởng số 3 – Tặng những em bé mồ côi sau chiến tranh (1975)
Giao hưởng số 4 – Giao hưởng Ađưks (1986)
Giao hưởng số 5 – Mẹ Việt Nam (1994)
Giao hưởng số 6 – Sài Gòn 300 năm (1998)
Giao hưởng số 7 – Chuyện nàng Kiều (2000)
Giao hưởng số 8 – Đất nước quê hương tôi (2003)
Giao hưởng số 9 – Cửu Long dậy sóng (2012)
Tâm sự của nhạc sĩ: "Tôi rất thích sáng tác ở thể loại giao hưởng. Tuy đây là một thể loại khó (khó ở công đoạn sáng tạo lẫn khó cho người thưởng thức) nhưng lại là một thể loại chuyển tải được sâu sắc những cung bậc tình cảm, có khả năng biểu hiện rộng lớn những hỉ, nộ, ái, ố và lay động tận đáy lòng người nghe."
Giải thưởng

Năm 1994, Giải thưởng cho thơ giao hưởng "Tưởng nhớ" do Bộ trưởng Bộ quốc phòng ký.
Băm 2005, Giải thưởng cho giao hưởng số 8 "Quê hương đất nước tôi" UBND Thành phố Hồ Chí Minh.
Ngày 8 tháng 2 năm 2007, Giải thưởng Nhà nước do Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết trao.
Năm 2009, Giải thưởng cho giao hưởng "Nhật ký trong tù" do Ban chấp hành TW Đảng tặng.
Năm 2012, Giải thưởng cho độc tấu sáo và dàn nhạc "Miền đất thiêng" do Chủ tịch UBND Thành phố Hồ Chí Minh tặng.
Ông được tặng Huy hiệu Thành đồng Tổ quốc
Huân chương Chiến thắng
Năm 1995, Huy chương Vàng Hội diễn ca nhạc toàn quốc với tác phẩm vũ kịch Huyền thoại Mẹ,
Giải thưởng của Hội Nhạc sĩ Việt Nam giao hưởng số 8 Đất nước quê hương tôi.
Huy chương Vì sự nghiệp Âm nhạc Việt Nam.
Năm 2014, Hội Nhạc sĩ Việt Nam tặng Giải thưởng Âm nhạc, giải đặc biệt cho các tác giả, nhạc sĩ khu vực phía Nam.
Chú thích

1 2  Phía sau cuộc đời ông trùm nhạc giao hưởng Việt Nam Lưu trữ 2014-06-18 tại Wayback Machine, Báo Người Đưa Tin
1 2  Phó giáo sư, tiến sĩ - nhạc sĩ Nguyễn Văn Nam, Báo Sài Gòn Giải Phóng
1 2  Ra mắt Bản giao hưởng số 9 của nhạc sĩ Nguyễn Văn Nam, Báo Thanh Niên
1 2 3  Nhạc sĩ Nguyễn Văn Nam Lưu trữ 2023-12-08 tại Wayback Machine, Hội nhạc sĩ Việt Nam
1 2  Lá đơn cầu cứu của GS.TS 26 năm dạy nhạc không biên chế Lưu trữ 2016-10-10 tại Wayback Machine, Báo Tiền phong Online
↑  Nhạc viện TP. Hồ Chí Minh vinh dự chúc mừng TS. Nguyễn Văn Nam (giảng viên Sau Đại học Nhạc viện TPHCM) được công nhận học hàm Giáo sư. Lưu trữ 2016-10-11 tại Wayback Machine, Nhạc viện TP. Hồ Chí Minh
↑  GV thỉnh giảng Nguyễn Văn Nam Lưu trữ 2016-10-10 tại Wayback Machine, Nhạc viện TP. Hồ Chí Minh
1 2  “Nguyễn Văn Nam - người viết giao hưởng nhiều nhất VN - VnExpress Giải Trí”. VnExpress - Tin nhanh Việt Nam. Truy cập 17 tháng 10 năm 2016.
↑  “Saigon VNN”. Báo Sài Gòn Giải Phóng Online. Truy cập 17 tháng 10 năm 2016.
↑  Nhà văn Huỳnh Mẫn Chi Lưu trữ 2016-08-10 tại Wayback Machine, Hội nhà văn TPHCM
↑  GS.TS. Nhạc sĩ Nguyễn Văn Nam lên tiếng phản đối báo Giáo dục TP Hồ Chí Minh[liên kết hỏng], Tạp chí điện tử Văn Hiến Việt Nam.
1 2  “Tiểu sử nhạc sĩ Nguyễn Văn Nam”. Báo điện tử Vnexpress.[liên kết hỏng]
↑  NS Nguyễn Văn Nam trình làng bản giao hưởng "Cửu Long dậy sóng" Lưu trữ 2016-11-22 tại Wayback Machine, Báo điện tử VOV
↑  Nhạc sĩ Nguyễn Văn Nam đoạt giải đặc biệt Lưu trữ 2015-06-12 tại Wayback Machine, HỘI NHÀ VĂN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH.
Thrasya seminuda

| Thrasya seminuda> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Poales
Họ (familia): Poaceae
Chi (genus): Thrasya
Loài (species): T. seminuda
Danh pháp hai phần
Thrasya seminuda A.G.Burm. 
Thrasya seminuda là một loài thực vật có hoa trong họ Hòa thảo. Loài này được A.G.Burm. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1980.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Thrasya seminuda”. Truy cập ngày 9 tháng 6 năm 2013.
Theria

| Theria |
| --- | --- |
Thời điểm hóa thạch: Jura giữa-gần đây, 165–0 triệu năm trước đây  TiềnЄ Є O S D C P T J K Pg N     

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Phân ngành (subphylum): Vertebrata
Phân thứ ngành (infraphylum): Gnathostomata
Lớp (class): Mammalia
Phân lớp (subclass): Theria Parker & Haswell, 1897
Các lớp
 Eutheria  Metatheria 
Theria (từ tiếng Hy Lạp: θηρίον, thú, dã thú) là một danh pháp khoa học để chỉ một phân lớp hay một siêu cohort trong lớp Thú (Mammalia), tùy theo cách thức phân loại áp dụng với đặc điểm chung là sinh ra các con non mà không phải sử dụng tới trứng có vỏ bao bọc, bao gồm hai nhóm. Nhóm thứ nhất là thú thật sự (Eutheria), trong đó bao gồm toàn bộ các loài thú có nhau thai (Placentalia). Nhóm thứ hai là Metatheria, bao gồm toàn bộ thú có túi (Marsupialia). Nhóm động vật có vú còn sinh tồn không được gộp vào đây là các loài thú đơn huyệt (Monotremata) đẻ trứng.
Kangaroo, một loài thú có túi, cùng con của nó.
Phân loại

Bài chi tiết: Phân loại động vật có vú
Bậc phân loại của 'Theria' thay đổi tùy theo từng hệ thống phân loại. Hệ thống phân loại do Vaughan và ctv. (2000) coi Theria như là một phân lớp:
Lớp Mammalia
Phân lớp Theria : thú đẻ con non
Cận lớp Metatheria: thú có túi
Cận lớp Eutheria: thú có nhau thai
Bên cạnh đó, một hệ thống phân loại khác do McKenna và Bell (1997) lại coi nó như là một siêu cohort thuộc phân lớp Theriiformes:
Lớp Mammalia
Phân lớp Theriiformes: thú đẻ con non và các họ hàng tiền sử của chúng
Cận lớp Holotheria: thú đẻ con non hiện đại và các họ hàng tiền sử của chúng
Legion Cladotheria
Sublegion Zatheria
Infralegion Tribosphenida
Siêu cohort Theria : thú
Cohort Marsupialia: thú có túi
Cohort Placentalia: thú có nhau thai
Một phân loại khác do Luo và ctv. (2002) đề xuất lại không gán cho Theria bất kỳ cấp bậc phân loại nào mà chỉ thuần túy sử dụng hệ thống miêu tả theo nhánh mà thôi.
Therea petiveriana

| Therea petiveriana |
| --- | --- |
Tại Thiruvannamalai, Nam Ấn Độ
Con cái có râu ngắn hơn
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Blattodea
Họ (familia): Polyphagidae
Chi (genus): Therea
Loài (species): T. petiveriana
Danh pháp hai phần
Therea petiveriana (Linnaeus, 1758) 
Danh pháp đồng nghĩa 
 Corydia petiveriana Cassida petiveriana
Therea petiveriana (trong tiếng Anh gọi là "desert cockroach", "seven-spotted cockroach" hoặc "Indian domino cockroach") là một loài gián được tìm thấy tại Ấn Độ. Loài này là thành viên của một nhóm gián cơ sở. Chúng được tìm thấy trên nền đất rừng cây bụi, và có thể lẫn trốn dưới lớp lá mục hoặc đất mềm khi trời nóng.
Bề ngoài

Bề ngoài trắng đen của con trưởng thành được cho là để giả dạng loài bọ đất Anthia sexguttata - có khả năng xịt chất lỏng gây khó chịu. Mặt trên của bụng màu cam-vàng nhưng bị cánh che đi. Đây là một trong số ít loài gián được cho là "duyên dáng và đẹp đẽ".
Sinh sản

Khi con cái đã giao phối với một con đực, nó không cho các con đực khác lại gần, bằng cách đá chúng bằng chân sau. Trứng được đẻ trên lá mục. Tới 13 túi trứng được con cái tạo ra trong vòng từ 3 tới 40 ngày. Thiếu trùng ẩn dưới mặt đất và có thể ở sâu đến 30 cm vào mùa khô.
Phân loại

Đây là loài điển hình của chi Therea. Tên loài được đặt để vinh danh James Petiver (1663–1718), người đã thu thập những mẫu vật tại Madras và vùng lân cận (có lẽ từ một phẫu thuật viên ở Fort St. George, hoặc Samuel Browne hoặc Edward Bulkley). Carolus Linnaeus từng đặt chúng trong chi Cassida và mô tả dưới tên C. petiveriana, một loài khác mà ông gọi là C. septemguttata, nay được xem là danh pháp đồng nghĩa.
Vật nuôi

Therea petiveriana là một vật nuôi phổ biến tại nhiều nơi trên thế giới và có thể chăm sóc dễ dàng.
Chú thích

1 2  Judith A. Marshall, Judith A. (1975). “The orthopteroid insects described by Linnaeus, with notes on the Linnaean collection”. Zoological Journal of the Linnean Society. 78 (4): 375–396. doi:10.1111/j.1096-3642.1975.tb02266.x. Chú thích có  tham số trống không rõ: |ps= (trợ giúp)
↑  “ZooBank”.
↑  Grandcolas, P. (1993). “Le genre Therea Billberg, 1820: position phylogenetique, nouvelles especes, repartition, valence ecologique (Dictyoptera, Blattaria, Polyphaginae)”. Canadian Journal of Zoology. 71 (9): 1816–1822. doi:10.1139/z93-259. Chú thích có  tham số trống không rõ: |ps= (trợ giúp)
↑  Philippe Grandcolas, Yung Chul Park, Jae C. Choe, Maria-Dolors Piulachs, Xavier Bellés, Cyrille D'Haese, Jean-Pierre Farine, Rémy Brossut and Jena-Pierre Farine (2001). “What does Cryptocercus kyebangensis, n.sp. (Dictyoptera: Blattaria: Polyphagidae) from Korea reveal about Cryptocercus evolution? A study in morphology, molecular phylogeny, and chemistry of tergal glands”. Proceedings of the Academy of Natural Sciences of Philadelphia. 151: 61–79. doi:10.1635/0097-3157(2001)151[0061:WDCKNS]2.0.CO;2.Quản lý CS1: nhiều tên: danh sách tác giả (liên kết)
1 2  Livingston, D & M Rajambal (1980). “Association of ocelli with the neuroendocrine system of Therea petiveriana (L.) (Blaberoidea: Polyphagidae)” (PDF). Proc. Indian Acad. Sci. (Anim. Sci.). 89 (2): 147–153. doi:10.1007/BF03179155. Chú thích có  tham số trống không rõ: |ps= (trợ giúp)
↑  “Mimicry”. Bản gốc lưu trữ ngày 11 tháng 5 năm 2008. Truy cập ngày 27 tháng 2 năm 2016.
↑  Sharp, David (1895). The Cambridge Natural History. Volume 5. Macmillan and Co. London. tr. 233–234.
↑  Livingstone D and Ramani R (1978). “Studies on the reproductive biology”. Proc. Indian Acad. Sci. 87: 229–247. Chú thích có  tham số trống không rõ: |ps= (trợ giúp)
↑  Ananthasubramanian, K.S., and T.N. Ananthakrishnan (1959). “The structure of the ootheca and egg laying habits of Corydia petiveriana L”. Indian Journal of Entomology. 21: 59–64.Quản lý CS1: nhiều tên: danh sách tác giả (liên kết)
↑  Bhoopathy, S. (1997). “Microhabitat preferences among four species of cockroaches”. Journal of Nature Conservation. 9: 259–264.
Ascotis artemis

| Ascotis artemis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Ascotis
Loài (species): A. artemis
Danh pháp hai phần
Ascotis artemis Staudinger 1897 
Ascotis artemis là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Giải đua ô tô Công thức 1 Las Vegas

Bài này viết về chặng đua Công thức 1 ở Las Vegas kể từ năm 2023. Đối với những chặng đua khác ở Las Vegas, xem Giải đua ô tô Công thức 1 Las Vegas (định hướng).
Đừng nhầm lẫn với Giải đua ô tô Công thức 1 Caesars Palace.
| --- | --- |
Trường đua Las Vegas

Thông tin
Số lần tổ chức: 2
Lần đầu: 2023
Thắng nhiều nhất (tay đua):  Max Verstappen (1)  George Russell (1)
Thắng nhiều nhất (đội đua):  Red Bull Racing (1)  Mercedes (1)
Chiều dài đường đua: 6,201 km
Chiều dài cuộc đua: 310,050 km
Số vòng: 50
Chặng đua gần đây nhất (2024)
Vị trí pole
 George Russell  Mercedes 1:32,312
Bục trao giải
 1.  George Russell Mercedes 1:22:05,969  2.  Lewis Hamilton Mercedes +7,313  3.  Carlos Sainz Jr. Ferrari + 11,906 
Vòng đua nhanh nhất
 Lando Norris McLaren-Mercedes 1:34,876
 
Giải đua ô tô Công thức 1 Las Vegas là một chặng đua Công thức 1 đang được lên kế hoạch tổ chức tại Giải đua xe Công thức 1 2023 tại một trường đua đường phố tạm thời bao gồm Dải Las Vegas ở Las Vegas, Nevada.
Lịch sử

Giải đua ô tô Công thức 1 Las Vegas sẽ là chặng đua Công thức 1 đầu tiên diễn ra ở Las Vegas kể từ Giải đua ô tô Công thức 1 Caesars Palace 1982. Chặng đua này dự kiến sẽ diễn ra xung quanh Dải Las Vegas trên một trường đua đường phố hoàn toàn mới. Đây sẽ là chặng đua Công thức 1 thứ ba được tổ chức ở Hoa Kỳ vào năm 2023 sau Giải đua ô tô Công thức 1 Miami và Giải đua ô tô Công thức 1 Hoa Kỳ, đồng thời đánh dấu lần đầu tiên kể từ năm 1982 sẽ có ba cuộc đua được tổ chức ở Hoa Kỳ trong một mùa giải Công thức 1.
Las Vegas đã ký một thỏa thuận với Tập đoàn Công thức 1 (Formula 1) để tổ chức chặng đua cho đến năm 2025 với mục đích là chặng đua sẽ có thể được tổ chức vĩnh viễn.
Trường đua

Bài chi tiết: Trường đua Las Vegas
Trường đua Las Vegas, địa điểm tổ chức của giải đua ô tô Công thức 1 Las Vegas, được thiết kế bởi công ty Tilke GmbH với dự án do Carsten Tilke, con trai của Hermann Tilke, dẫn đầu. Điều bất thường là Công thức 1 đã mua một mảnh đất để xây dựng các cơ sở vật chất và sân tập cố định được sử dụng trong các chặng đua cuối tuần.
Trường đua này nằm ở trung tâm Las Vegas, có chiều dài 6,201 km, một đoạn đường thẳng dài 1,9 km dọc theo Dải Las Vegas cũng như hai đoạn thẳng khác, 17 góc cua với tổng chiều dài cuộc đua kéo dài 50 vòng và 309,958 km.
Kết quả theo năm

Tất cả các chặng đua đựoc diễn ra tại trường đua Las Vegas.
| Mùa giải | Tay đua | Đội đua | Chi tiết |
| --- | --- | --- | --- |
| 2023 |  Max Verstappen | Red Bull Racing-Honda RBPT | Chi tiết |
| 2024 |  George Russell | Mercedes | Chi tiết |
Saurita ochracea

| Saurita ochracea |
| --- | --- |

Phân loại khoa học 
Vực:: Eukaryota
Giới:: Animalia
Ngành:: Arthropoda
Lớp:: Insecta
Bộ:: Lepidoptera
Liên họ:: Noctuoidea
Họ:: Erebidae
Chi:: Saurita
Loài:: S. ochracea
Danh pháp hai phần
Saurita ochracea Felder, 1869

Saurita ochracea là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Carex asperifructus

| Carex asperifructus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Poales
Họ (familia): Cyperaceae
Chi (genus): Carex
Loài (species): C. asperifructus
Danh pháp hai phần
Carex asperifructus Kük., 1930 
Carex asperifructus là một loài thực vật có hoa trong họ Cói. Loài này được Kük. mô tả khoa học đầu tiên năm 1930.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Carex asperifructus”. Truy cập ngày 11 tháng 6 năm 2013.
Otluk, Mihalıçcık

| Otluk |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
OtlukVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Eskişehir
Huyện: Mihalıçcık
Dân số (2011)
 • Tổng cộng: 82 người
Múi giờ: UTC+3, Giờ ở Thổ Nhĩ Kỳ
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Otluk là một xã thuộc huyện Mihalıçcık, tỉnh Eskişehir, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 82 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Eskişehir”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Lưu trữ bản gốc ngày 28 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 14 tháng 9 năm 2012.Quản lý CS1: bot: trạng thái URL ban đầu không rõ (liên kết)
Justitia

| Justitia |
| --- | --- |
Thời điểm hóa thạch: Lutetian–Recent  TiềnЄ Є O S D C P T J K Pg N     
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Crustacea
Lớp (class): Malacostraca
Bộ (ordo): Decapoda
Phân thứ bộ (infraordo): Achelata
Họ (familia): Palinuridae
Chi (genus): Justitia Holthuis, 1946
Loài điển hình
Palinurus longimanus H. Milne-Edwards, 1837 
Justitia là một chi tôm trong họ Tôm rồng trong đó có Nupalirus, Justitia
Justitia longimanus (H. Milne-Edwards, 1837) – đến nay
Justitia longimanus longimanus (H. Milne-Edwards, 1837) – Phía Tây Đại Tây Dương
Justitia longimanus mauritiana (Miers, 1882) – Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương
† Justitia desmaresti (Massalongo, 1854) – Hậu Ypresian tới sớm Lutetian, Monte Bolca, Italy
† Justitia vicetina Beschin et al., 2001 – Trung Lutetian, Chiampo, Vicenza, Italy
Chú thích

↑  Tin-Yam Chan (2010). “Justitia Holthuis, 1946”. Cơ sở dữ liệu sinh vật biển. Truy cập ngày 21 tháng 1 năm 2012.
↑  Tin-Yam Chan (2010).  Martyn E. Y. Low and S. H. Tan (biên tập). “Annotated checklist of anomuran decapod crustaceans of the world (exclusive of the Kiwaoidea and families Chirostylidae and Galatheidae of the Galatheoidea) and marine lobsters of the world” (PDF). Zootaxa. Suppl. 23: 153–181. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 16 tháng 3 năm 2012. Truy cập ngày 12 tháng 7 năm 2014. |chapter= bị bỏ qua (trợ giúp)
1 2  Alessandro Garassino & Antonio De Angeli (2003). “Justitia Holthuis, 1946 (Crustacea, Decapoda, Palinuridea) from the Middle Eocene of Verona and Vicenza (northern Italy)”. Contributions to Zoology. 72 (2/3): 131–132. Bản gốc lưu trữ ngày 22 tháng 2 năm 2013. Truy cập ngày 12 tháng 7 năm 2014.
Bò Hà Lan

Bò Hà Lan (tên gốc: Bò Holstein Friz, đọc là bò Hôn–xtên hoặc Holstein friezian- viết tắt HF) là một giống bò sữa có nguồn gốc từ Hà Lan gần 2.000 năm trước đây. Bắt nguồn từ bò đen và trắng của Batavian và Friezians được phối giống và loại thải nhằm tạo ra giống bò có sản lượng sữa cao nhất và có khả năng sử dụng vùng đất hạn hẹp của đồng bằng sông Rhine hữu hiệu nhất. Cuối cùng qua quá trình tiến hoá về mặt di truyền đã tạo thành giống bò sữa trắng đen năng suất cao mang tên Holstein Friezian. Đây là giống bò lấy sữa chủ lực của nhiều nước trên thế giới trong đó có Việt Nam và là một trong những biểu tượng của giống bò sữa. Sữa Dutch Lady bán trên thế giới được lấy từ bò sữa Hà Lan.
Đặc điểm

Bò Hà Lan chủ yếu có màu lông trắng đen, nhưng vẫn có con lang trắng đỏ. Bò cái có thân hình chắc chắn gần như hình thang, tầm vóc lớn, vú to, bầu vú phát triển, mắn đẻ, hiền lành, và có khả năng sản xuất sữa rất cao. Bò sữa thuần Hà Lan có tiềm năng cho sữa cao hơn các giống bò sữa khác. Bò Hà Lan cho trung bình 50 lít/ngày, cho 10.000 – 15.000 lít/chu kì 300 ngày, khi nhập vào những nước nhiệt đới như Việt Nam, cho mỗi ngày trung bình 15 lít, chu kỳ 300 ngày cho 3.600 – 4.000 lít sữa tươi.
Bò đực có thân hình chữ nhật, sừng nhỏ, yếm bé. Bò Hà Lan Mỹ có tầm vóc to con nhất. Khối lượng bò đực: 600 kg/con và bò cái: 550 kg/con. Bò có thể bắt đầu phối giống lúc 15-18 tháng tuổi. Năng suất sữa 305 ngày của bò Hà Lan Mỹ là 12.000 kg sữa với 3,66 % mỡ, bò Cuba là 3.800-4.200 kg với 3,4 % mỡ và bò Úc là 5.000 kg sữa. Đây là giống bò thích nghi rất tốt ở nhiều vùng khí hậu khác nhau trên thế giới. Mặc dù có nguồn gốc ôn đới nhưng đã được nuôi lai tạo thành những dòng có thể nuôi được ở các nước nhiệt đới.
Chăn nuôi

Bài chi tiết: Chăn nuôi gia súc lấy sữa
Ở Úc, bò Hà Lan được nuôi thành bầy đàn, người ta chăn thả chúng trên đồng cỏ rộng mênh mông như thảo nguyên, trên đó có các loại cỏ có chất lượng, bò được tự do lựa chọn loại thức ăn mà chúng ưa thích. Mùa khô cỏ trên đồng cỏ thiếu hụt chúng được bổ sung thêm cỏ khô, cỏ ủ dự trữ chất lượng cao. Tại Úc, khí hậu ở đây ôn hoà (nhiệt độ trung bình cao nhất 25˚C vào khoảng tháng 12 và tháng 1, tháng 6-7 nhiệt độ thấp dưới 15˚C, ẩm độ trung bình khoảng 60%. Lượng mưa trung bình 1185mm, thấp nhất vào tháng 6-9). Nhiều trang trại nuôi cả ngàn con bò sữa chỉ nhốt trong rào quây mà không cần làm chuồng. Những con bò này ăn ngủ trên đồng cỏ, chỉ về chuồng khi vắt sữa, ở đây nuôi bò là một nghề truyền thống.
Trong chăn nuôi ở một số nước nhiệt đới, có khuyến cáo cho rằng không nên chọn mua bò Hà Lan thuần vì bò sữa Hà Lan thuần hoặc bò lai có tỷ lệ máu bò Hà Lan càng cao (bò F3, F4-7/8 và 15/16 máu bò Hà Lan) thì càng " khó tính, càng kém chịu đựng được điều kiện nóng ẩm và kham khổ do thiếu thốn thức ăn. Khi nhiệt độ lên trên 34˚C, bò có tỷ lệ máu bò Hà Lan cao thường thở dốc, xù lông, năng suất sữa giảm. Đồng thời tỷ lệ nhiễm bệnh tăng, đặc biệt là các bệnh ký sinh trùng đường máu và bệnh tụ huyết trùng. Việc chăn nuôi bò sữa ở Việt Nam cho thấy bò sữa Hà Lan thuần thích hợp nhất ở một số vùng như Mộc Châu - Sơn La, Đức Trọng - Lâm Đồng - nơi có khí hậu mát mẻ, nhiệt độ bình quân hàng năm 21˚C.
Nhiệt độ môi trường thích hợp cho bò sữa được ghi nhận là từ âm 4˚C đến 22˚C, trong đó Nhiệt độ tới hạn của môi trường đối với bò HF là 27OC, khi trời nóng bò Hà Lan giảm ăn 10-15%, để đảm bảo cho bò ăn đủ dinh dưỡng khi khả năng ăn vào giảm, người ta những loại thức ăn có chất lượng cao. Khẩu phần ăn có tổng vật chất khô thấp nhưng hàm lượng các chất dinh dưỡng trong 1 kg chất khô phải cao hơn 10-15% so với bình thường. Đồng thời người chăn nuôi phải luôn có đủ nước sạch, mát cho bò uống tự do suốt ngày đêm. Bò Hà Lan chưa thích nghi với môi trường nóng có nhu cầu nước cao hơn so với bò đã thích nghi.
Trên thế giới > Ở Israel

Dù bò Holstein vẫn được khuyến cáo nuôi ở những vùng có khí hậu lạnh và ôn hoà với nhiệt độ dưới 22˚C còn những nước nhiệt đới và cận nhiệt đới thì khuyến cáo nuôi bò lai có tỷ lệ máu Holstein không quá 3/4 nhưng Israel đã nuôi thành công bò Holstein thuần chủng. Vào khoảng những năm 1920- 1930 Israel nhập bò đực Friesian từ Hà Lan và Đức về để cải tạo bò địa phương. Năm 1947 nhập bò đực Holstein từ Canada cùng với bò đực con của chúng được sử dụng để gieo tinh nhân tạo. Từ 1950 đến 1962 nhập cả bò đực và hò cái Holstein từ Mỹ. Từ 1963 hầu như toàn bộ bò cái được gieo tinh với những bò đực Holstein sinh ra tại Israel là đực giống địa phương). Từ 1955 bắt đầu đánh giá sức sản xuất sữa của đực giống qua đời sau.
Ngày nay dấu vết bò địa phương không còn nữa mà sau 60 năm tạo giống bò sữa trong điều kiện nóng đã thành công một giống bò Hà Lan Israel thích nghi với điều kiện stress nhiệt của khí hậu nóng. Năng suất sữa bò Holstein của Israel hiện nay cao nhất thế giới, 10500 kg/305 ngày (tại Hà Lan khoảng 7900 kg). Một hợp tác xã Qualia gần biển chết, nơi nhiệt độ mùa hè đạt tới 45-47˚C, một trại bò 276 con đã cho năng suất 11326 kg/ chu kì (năm 1998). Israel đã xuất khẩu tinh dịch bò đực đã đánh giá qua đời sau đến 25 nước trên thế giới. Chủ yếu xuất sang Tây Âu (Tây Ban Nha, Hà Lan, Pháp), sang Đông Âu như Hungary, Bulgari, Nga, sang châu Phi như nam Phi, Zambia, Kenya.. ở châu Á có Philippine, Thái Lan, Việt Nam và Ấn Độ đã nhập tinh bò đực Israel.