stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Danh sách hoàng hậu Trung Quốc
Nhà Hán > Đông Hán

| Hoàng đế | Hoàng hậu | Tên thật | Thời gian tại vị | Ghi chú |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Hán Quang Vũ Đế Lưu Tú | Quang Vũ Quách Hoàng hậu | Quách Thánh Thông | 24 – 41 | Kế thất, nhưng là Hoàng hậu đầu tiên của Hán Quang Vũ Đế. Là vị Phế hậu đầu tiên của thời kỳ Đông Hán. |
| Hán Quang Vũ Đế Lưu Tú | Quang Liệt Âm Hoàng hậu | Âm Lệ Hoa | 41 – 64 | Nguyên phối, nhưng là Hoàng hậu thứ hai của Hán Quang Vũ Đế, là sinh mẫu của Hán Minh Đế. |
| Hán Minh Đế Lưu Trang | Minh Đức Mã Hoàng hậu | Mã thị | 59 – 75 | Hoàng hậu duy nhất của Hán Minh Đế, đích mẫu và cũng là dưỡng mẫu của Hán Chương Đế. |
| Hán Chương Đế Lưu Đát | Chương Đức Đậu Hoàng hậu | Đậu thị | 78 – 88 | Hoàng hậu duy nhất của Hán Chương Đế. |
| Hán Chương Đế Lưu Đát | Cung Hoài Lương Hoàng hậu | Lương thị | Truy phong | Phi tần của Hán Chương Đế, sinh mẫu của Hán Hòa Đế.Bị truy phế dưới thời Hán Hiến Đế. |
| Hán Chương Đế Lưu Đát | Kính Ẩn Tống Hoàng hậu | Tống thị | Truy phong | Phi tần của Hán Chương Đế, tổ mẫu của Hán An Đế.Bị truy phế dưới thời Hán Hiến Đế. |
| Hán Hòa Đế Lưu Triệu | Hiếu Hòa Âm Hoàng hậu | Âm thị | 96 – 102 | Cháu trong họ của Quang Liệt Âm Hoàng hậu. Là vị Phế hậu thứ hai của thời kỳ Đông Hán sau Quang Vũ Quách Hoàng hậu. |
| Hán Hòa Đế Lưu Triệu | Hòa Hi Đặng Hoàng hậu | Đặng Tuy | 102 – 106 | Hoàng thái hậu nhiếp chính dưới thời Hán Thương Đế và Hán An Đế. |
| Hán An Đế Lưu Hỗ | An Tư Diêm Hoàng hậu | Diêm Cơ | 108 – 125 | Hoàng hậu duy nhất của Hán An Đế. Hoàng thái hậu nhiếp chính dưới thời Hán Thiếu Đế. |
| Hán An Đế Lưu Hỗ | Cung Mẫn Lý Hoàng hậu | Lý thị | Truy phong | Phi tần của Hán An Đế, sinh mẫu của Hán Thuận Đế.Bị truy phế dưới thời Hán Hiến Đế. |
| Hán Thuận Đế Lưu Bảo | Thuận Liệt Lương Hoàng hậu | Lương Nạp | 131 – 144 | Hoàng hậu duy nhất của Hán Thuận Đế. Hoàng thái hậu nhiếp chính dưới thời Hán Xung Đế, Hán Chất Đế và Hán Hoàn Đế. |
| Hán Hoàn Đế Lưu Chí | Ý Hiến Lương Hoàng hậu | Lương Nữ Oánh | 147 – 159 | Nguyên phối của Hán Hoàn Đế, em gái Thuận Liệt Lương hoàng hậu. Bị Hán Hoàn Đế truy phế sau khi qua đời. |
| Hán Hoàn Đế Lưu Chí | Hoàn Đế Đặng Hoàng hậu | Đặng Mãnh Nữ | 159 – 165 | Cháu trong họ với Hòa Hi Đặng hoàng hậu. Bị Hán Hoàn Đế phế truất, giam vào lãnh cung. |
| Hán Hoàn Đế Lưu Chí | Hoàn Tư Đậu Hoàng hậu | Đậu Diệu | 165 – 168 |  |
| Hán Linh Đế Lưu Hoằng | Hiếu Linh Tống Hoàng hậu | Tống thị | 171 – 178 | Bị Hán Linh Đế phế truất, giam trong ngục rồi qua đời. |
| Hán Linh Đế Lưu Hoằng | Linh Tư Hà Hoàng hậu | Hà thị | 180 – 189 | Sinh mẫu của Hán Thiếu Đế. Bị Đổng Trác sát hại. |
| Hán Linh Đế Lưu Hoằng | Linh Hoài Vương Hoàng hậu | Vương Vinh | Truy phong | Phi tần của Hán Linh Đế, sinh mẫu của Hán Hiến Đế. |
| Hán Hiến Đế Lưu Hiệp | Hiếu Hiến Phục Hoàng hậu | Phục Thọ | 195 – 214 | Bị Tào Tháo giết. |
| Hán Hiến Đế Lưu Hiệp | Hiến Mục Tào Hoàng hậu | Tào Tiết | 215 – 220 | Con gái của Tào Tháo. Bà là Hoàng hậu cuối cùng của Đông Hán cũng như toàn triều đại nhà Hán trong lịch sử. |
Tam Quốc

Bài chi tiết: Danh sách Hoàng hậu giai đoạn Tam Quốc (Trung Quốc)
Nhà Tấn > Tây Tấn

| Hoàng đế | Hoàng hậu | Tên thật | Thời gian tại vị | Ghi chú |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Tấn Văn Đế Tư Mã Chiêu | Văn Minh Vương Hoàng hậu | Vương Nguyên Cơ | Truy phong | Sinh mẫu của Tấn Vũ Đế. |
| Tấn Vũ Đế Tư Mã Viêm | Vũ Nguyên Dương Hoàng hậu | Dương Diễm tự Quỳnh Chi | 265 – 274 | Hoàng hậu chính thức đầu tiên của triều Tấn. Sinh mẫu của Tấn Huệ Đế. |
| Tấn Vũ Đế Tư Mã Viêm | Vũ Điệu Dương Hoàng hậu | Dương Chỉ tự Quý Lan | 276 – 290 | Em họ của Vũ Nguyên hoàng hậu. |
| Tấn Vũ Đế Tư Mã Viêm | Vũ Hoài Vương Hoàng hậu | Vương Viện Cơ | Truy phong | Sơ phong Trung Tài nhân, hạ sinh Tấn Hoài Đế Tư Mã Sí, truy tôn Vũ Hoài Thái hậu (武懷太后). |
| Tấn Huệ Đế Tư Mã Trung | Giả Hoàng hậu | Giả Nam Phong | 290 – 300 | Con gái của Giả Sung.Mưu hại Thái tử Tư Mã Duật,sau đó bị phế truất. |
| Tấn Huệ Đế Tư Mã Trung | Hiến Văn Dương Hoàng hậu | Dương Hiến Dung | 280 – 322 | Người duy nhất trong lịch sử trở thành Hoàng hậu của hai triều đại khác nhau là Tây Tấn và Hán Triệu |
| Tấn Hoài Đế Tư Mã Xí | Lương Hoàng hậu | Lương Lan Bích | 307 – 311 |  |
Nhà Tấn > Đông Tấn

| Hoàng đế | Hoàng hậu | Tên thật | Thời gian tại vị | Ghi chú |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Tấn Nguyên Đế Tư Mã Duệ | Nguyên Kính Ngu Hoàng hậu | Ngu Mạnh Mẫu | Truy phong | Vương phi của Tấn Nguyên Đế khi còn là Lang Nha vương. |
| Tấn Minh Đế Tư Mã Thiệu | Minh Mục Dữu Hoàng hậu | Dữu Văn Quân | 323 – 326 | Sinh mẫu của Tấn Thành Đế và Tấn Khang Đế |
| Tấn Thành Đế Tư Mã Diễn | Thành Cung Đỗ Hoàng hậu | Đỗ Lăng Dương | 336 – 341 |  |
| Tấn Khang Đế Tư Mã Nhạc | Khang Hiến Chử Hoàng hậu | Chử Toán Tử | 342 – 344 | Sinh mẫu của Tấn Mục Đế Tư Mã Đam, từng 3 lần nắm quyền nhiếp chính |
| Tấn Mục Đế Tư Mã Đam | Mục Chương Hà Hoàng hậu | Hà Pháp Nghê | 357 – 361 |  |
| Tấn Ai Đế Tư Mã Phi | Ai Tĩnh Vương Hoàng hậu | Vương Mục Chi | 361 – 365 |  |
| Tấn Phế Đế Tư Mã Dịch | Hiếu Hoàng hậu | Dữu Đạo Liên | 365 – 366 |  |
| Tấn Giản Văn Đế Tư Mã Dục | Thuận Hoàng hậu | Vương Giản Cơ | Truy phong | Bị phế khi còn là Vương phi do con trai phạm tội. Sau được Hiếu Vũ Đế phục ngôi truy tôn. |
| Tấn Giản Văn Đế Tư Mã Dục | Văn Hoàng hậu | Lý Lăng Dung | Truy phong | Sinh mẫu của Tấn Hiếu Vũ Đế |
| Tấn Hiếu Vũ Đế Tư Mã Diệu | Hiếu Vũ Định Hoàng hậu | Vương Pháp Tuệ | 375 – 380 | Cháu gái của Ai Tĩnh hoàng hậu. |
| Tấn Hiếu Vũ Đế Tư Mã Diệu | Đức Hoàng hậu | Trần Quy Nữ | Truy phong | Sinh mẫu của Tấn An Đế và Tấn Cung Đế. |
| Tấn An Đế Tư Mã Đức Tông | An Hi Vương Hoàng hậu | Vương Thần Ái | 396 – 412 | Con gái của Tân An Công chúa. |
| Tấn Cung Đế Tư Mã Đức Văn | Cung Tư Trữ Hoàng hậu | Trữ Linh Viên | 419 – 420 | Con gái là Hải Diêm công chúa, hoàng hậu của Lưu Tống Thiếu Đế. |
Ngũ Hồ thập lục quốc

Bài chi tiết: Danh sách Hoàng hậu giai đoạn Ngũ Hồ thập lục quốc (Trung Quốc)
Nam Bắc triều

Bài chi tiết: Danh sách Hoàng hậu giai đoạn Nam-Bắc triều (Trung Quốc)
Nhà Bắc Chu

| Hoàng đế | Phối ngẫu | Tên thật | Thời gian tại vị | Ghi chú |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Bắc Chu Văn Đế Vũ Văn Thái (truy phong) | Văn Hoàng hậu | Nguyên thị | Truy phong | Em gái của Bắc Ngụy Hiếu Vũ Đế, sinh mẫu của Bắc Chu Hiếu Mẫn Đế. |
| Bắc Chu Văn Đế Vũ Văn Thái (truy phong) | Tuyên Hoàng hậu | Sất Nô thị | Truy phong | Sinh mẫu của Bắc Chu Vũ Đế Vũ Văn Ung. |
| Bắc Chu Hiếu Mẫn Đế Vũ Văn Giác | Sùng Nghĩa Hoàng hậu | Nguyên Hồ Ma | ? – ? | Tấn An công chúa của Tây Ngụy. Bị ép xuất gia sau khi Bắc Chu Hiếu Mẫn Đế chết, sau khi về cung được tôn làm Hoàng tẩu. |
| Bắc Chu Minh Đế Vũ Văn Dục | Minh Kính Hoàng hậu | Độc Cô thị | Truy phong | Con gái của Độc Cô Tín. |
| Bắc Chu Vũ Đế Vũ Văn Ung | Vũ Thành Hoàng hậu | A Sử Na thị | 568 – 582 | Công chúa của Đột Quyết. |
| Bắc Chu Vũ Đế Vũ Văn Ung |  | Lý Nga Tư |  | Sinh mẫu của Bắc Chu Tuyên Đế. |
| Bắc Chu Tuyên Đế Vũ Văn Uân | Thiên Nguyên Đại Hoàng hậu | Dương Lệ Hoa | 578 – 580 | Sau là Lạc Bình công chúa (con gái Tùy Văn Đế Dương Kiên). |
| Bắc Chu Tuyên Đế Vũ Văn Uân | Thiên Đại Hoàng hậu | Chu Mãn Nguyệt | 578 – 580 | Hoàng hậu không chính thống, sinh mẫu của Bắc Chu Tĩnh Đế. |
| Bắc Chu Tuyên Đế Vũ Văn Uân | Thiên Trung Đại Hoàng hậu | Trần Nguyệt Nghi | 579 – 580 | Hoàng hậu không chính thống. |
| Bắc Chu Tuyên Đế Vũ Văn Uân | Thiên Hữu Đại Hoàng hậu | Nguyên Lạc Thượng | 579 – 580 | Hoàng hậu không chính thống. |
| Bắc Chu Tuyên Đế Vũ Văn Uân | Thiên Tả Đại Hoàng hậu | Uất Trì Sí Phồn | 579 – 580 | Hoàng hậu không chính thống. |
| Bắc Chu Tĩnh Đế Vũ Văn Diễn |  | Tư Mã Lệnh Cơ | 579 – 581 |  |
Nhà Tùy

| Hoàng đế | Phối ngẫu | Tên thật | Thời gian tại vị | Ghi chú |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Tùy Văn Đế Dương Kiên | Văn Hiến Hoàng hậu | Độc Cô Già La | 581 – 602 | Con gái của Độc Cô Tín, sinh mẫu của Tùy Dạng Đế, Dương Lệ Hoa. |
| Tùy Dạng Đế Dương Quảng | Dạng Mẫn Hoàng hậu | Tiêu thị | 605 – 618 | Con gái của Tây Lương Minh Đế, sinh mẫu của Nguyên Đức thái tử. |
| Tùy Cung Đế Dương Hựu | Vi Hoàng hậu | Vi thị |  |  |
Nhà Tùy > Tùy mạt Đường sơ

| Hoàng đế | Phối ngẫu | Tên thật | Thời gian tại vị | Ghi chú |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Tần Đế Tiết Cử | Cúc Hoàng hậu | Cúc thị | 617 – 618 |  |
| Định Dương Khả Hãn Lưu Vũ Chu | Thư Hoàng hậu | Thư thị | 617 – 620 |  |
| Hạ Vương Đậu Kiến Đức | Tào Hoàng hậu | Tào thị | 617 – 621 |  |
Nhà Tống > Nam Tống

| Hoàng đế | Phối ngẫu | Tên thật | Thời gian tại vị | Ghi chú |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Tống Cao Tông Triệu Cấu | Hiến Tiết Hoàng hậu | Hình Bỉnh Ý | 1127 – 1139 |  |
| Tống Cao Tông Triệu Cấu | Hiến Thánh Từ Liệt Hoàng hậu | Ngô Thược Phân | 1143 – 1162 |  |
| Tống Hiếu Tông Triệu Thận | Thành Mục Hoàng hậu | Quách thị | Truy phong | Sinh mẫu của Tống Quang Tông |
| Tống Hiếu Tông Triệu Thận | Thành Cung Hoàng hậu | Hạ thị | 1162 – 1167 |  |
| Tống Hiếu Tông Triệu Thận | Thành Túc Hoàng hậu | Tạ Tô Phương | 1167 – 1189 | Hoàng hậu thứ hai của Tống Hiếu Tông Triệu Thận. |
| Tống Quang Tông Triệu Đôn | Từ Ý Hoàng hậu | Lý Phượng Nương | 1189 – 1194 | Sinh mẫu của Tống Ninh Tông. |
| Tống Ninh Tông Triệu Khoáng | Cung Thục Hoàng hậu | Hàn thị | 1194 – 1200 |  |
| Tống Ninh Tông Triệu Khoáng | Cung Thánh Nhân Liệt Hoàng hậu | Dương thị | 1200 – 1224 | Từng nắm quyền nhiếp chính |
| Tống Lý Tông Triệu Quân | Thọ Xuân Quận phu nhân | Tạ Đạo Thanh | 1227 – 1264 | Từng nắm quyền nhiếp chính với vai trò Thái hậu và Thái hoàng thái hậu |
| Tống Độ Tông Triệu Mạnh Khải | Toàn Hoàng hậu | Toàn thị | 1267 – 1274 | Hoàng hậu cuối cùng của nhà Tống. Sinh mẫu của Tống Cung Đế. |
Nhà Minh > Nam Minh

| Hoàng đế | Phối ngẫu | Tên thật | Thời gian tại vị | Ghi chú |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Minh An Tông Chu Do Tung | Hiếu Triết Giản Hoàng hậu | Hoàng thị | Truy phong |  |
| Minh An Tông Chu Do Tung | Hiếu Nghĩa Hoàng hậu | Lý thị | Truy phong |  |
| Minh Thiệu Tông Chu Dật Kiện | Hiếu Nghị Tương Hoàng hậu | Tăng thị | 1645 – 1646 | Hoàng hậu đầu tiên nhà Nam Minh |
| Minh Chiêu Tông Chu Do Lang | Hiếu Cương Khuông Hoàng hậu | Vương thị | 1646 – 1661 | Hoàng hậu cuối cùng nhà Nam Minh |
Quảng Oai

Đình Tây Đằng, một ngôi đình cổ tại vùng đất Quảng Oai xưa
Quảng Oai là một địa danh tại tỉnh Sơn Tây trước đây (nay thuộc thành phố Hà Nội). Đây từng là tên gọi của một phủ, sau là tên một huyện.
Hiện nay, Quảng Oai không còn là địa danh hành chính mà chỉ là tên gọi của một số địa điểm tại thị trấn Tây Đằng, thị trấn huyện lỵ huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội.
Chú thích

1 2  Phạm Xuân Độ (1941). Sơn Tây tỉnh địa chí.
1 2  Thư viện Hà Nội (2018). Bản sao đã lưu trữ (PDF). Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 25 tháng 5 năm 2021. Truy cập ngày 25 tháng 5 năm 2021. Đã định rõ hơn một tham số trong |tựa đề= và |title= (trợ giúp)
↑  Đào Duy Anh (2005). Đất nước Việt Nam qua các đời. Nhà xuất bản Văn hóa Thông tin.
↑  “Địa lý”. Cổng thông tin điện tử tỉnh Vĩnh Phúc. 18 tháng 6 năm 2012. Bản gốc lưu trữ ngày 25 tháng 5 năm 2021. Truy cập ngày 25 tháng 5 năm 2021.
↑  Sắc lệnh số 148/SL ngày 25/03/1948 về việc bãi bỏ danh từ phủ, châu, quận do Chủ tịch Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ban hành.
↑  “Quyết định 103-NQ-TVQH năm 1965 về việc phê chuẩn việc thành lập các tỉnh Bắc Thái, Nam Hà, Hà Tây và việc sáp nhập xã An Hòa thuộc huyện Thạch Thất, tỉnh Sơn Tây (cũ) vào xã Tiến Xuân thuộc huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình do Ủy ban thường vụ Quốc hội ban hành”.
↑  “Quyết định 120-CP năm 1968 về việc hợp nhất các huyện Quảng Oai, Bất Bạt và Tùng Thiện thuộc tỉnh Hà Tây thành một huyện lấy tên là huyện Ba Vì”.
↑  “Nghị quyết của Quốc hội nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa về việc hợp nhất một số tỉnh”.
↑  “Nghị quyết phê chuẩn việc phân vạch lại địa giới thành phố Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh, các tỉnh Hà Sơn Bình, Vĩnh Phú, Cao Lạng, Bắc Thái, Quảng Ninh và Đồng Nai do Quốc hội ban hành”.
↑  “Nghị quyết về việc điều chỉnh địa giới hành chính một số tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương do Quốc hội ban hành”.
↑  “Nghị quyết 15/2008/QH12 về việc điều chỉnh địa giới hành chính thành phố Hà Nội và một số tỉnh có liên quan do Quốc hội ban hành”.
↑  “Quyết định 45-HĐBT năm 1987 về việc thành lập thị trấn của các huyện Ba Vì và Sóc Sơn thuộc thành phố Hà Nội”.
↑  “Quyết định 7003/QĐ-UBND năm 2014 về việc đặt tên, điều chỉnh độ dài đường, phố và công trình công cộng trên địa bàn thành phố Hà Nội”.
Moclín

| Moclín |
| --- | --- |

 


Trực thuộc:  Tây Ban Nha  Andalusia  Granada  
Thủ phủ: Moclín
Múi giờ: UTC+1
Moclín là một đô thị trong tỉnh Granada, Tây Ban Nha. Dân số năm 2024 là 3.529 người.
Sông Vàm Nao

| --- | --- |
Sông Vàm Nao

Sông

 Sông Vàm Nao 
Quốc gia:  Việt Nam
Tỉnh: An Giang




Nguồn: Sông Tiền
 - Vị trí: Xã Kiến An, huyện Chợ Mới và xã Tân Trung, huyện Phú Tân
Cửa sông: Sông Hậu
 - vị trí: Xã Bình Thủy, huyện Châu Phú


Chiều dài: 6,5 km (4 mi)


Sông Vàm Nao (do gọi trại từ tiếng Khmer là pãm pênk nàv) là một dòng sông tại tỉnh An Giang, nối sông Tiền với sông Hậu, có vai trò quan trọng đối với đồng bằng sông Cửu Long về mặt thủy lợi và giao thông vận tải. Ngoài ra, Vàm Nao còn nổi tiếng vì từng là nơi "nước xoáy tròn", là nơi xảy ra trận thủy chiến khốc liệt giữa quân Việt và quân Xiêm vào cuối năm 1833 và còn vì các đặc sản như cá hô, cá bông lau, đây là dòng sông nổi tiếng vì có các loài cá có kích thước lớn sinh sống trước đây.
Tên gọi

Sông Vàm Nao, sách Gia Định thành thông chí gọi là Vàm Giao. Đại Nam nhất thống chí gọi là Thuận Cảng. Khâm định Đại Nam hội điển sự lệ gọi là Thuận Phiếm. Hoàng Việt nhất thống dư địa chí chia sông này thành hai phần và gọi là rạch Vàm Nao Thượng và rạch Vàm Nao Hạ. Những cái tên chữ Hán ấy đều được đặt về sau, trong tiến trình mỹ hóa các tên gọi nôm . Ngoài ra, theo các nhà nghiên cứu, như Nguyễn Văn Hầu (Nửa tháng trong miền Thất Sơn), Nguyễn Hiến Lê (Bảy ngày trong Đồng Tháp Mười), Vương Hồng Sển (Tự vị tiếng Việt miền Nam), Nguyễn Văn Kiềm và Huỳnh Minh (Tân Châu xưa)...thì Vàm Nao còn có tên chữ là Hồi Oa (nước xoáy tròn). Trích mô tả của Vương Hồng Sển:
Cũng theo học giả này, thì Vàm do chữ "Pàm" hay "Péam" của Khmer biến ra. Péam là cửa biển, cửa sông . Nao, với nghĩa "nao núng, nao lòng", vì nước chảy như cắt, sóng to, xoáy tròn khu ốc (nên gọi là Hồi Oa), rất dễ đắm thuyền. Về sau triều đình Huế cho Hán hóa tên Vàm Nao và muốn cho nó nên thơ và đừng "nao" nữa, nên ban cho nó cái tên "cửa Thuận" .
Vị trí, nguồn gốc

Sông Vàm Nao dài 6,5 km, rộng bình quân 700 m, độ sâu trên 17 m, một bờ thuộc xã Kiến An (huyện Chợ Mới), một bờ thuộc xã Tân Trung (huyện Phú Tân), chảy theo hướng Đông Bắc - Tây Nam nối liền sông Tiền với sông Hậu. Đây là một tuyến giao thông đường thủy quan trọng ở đồng bằng sông Cửu Long, thuộc hệ thống sông ngòi do trung ương quản lý .
Tương truyền, thuở xa xưa, nguyên sông này là con đường của những đàn voi và trâu rừng đi, lâu ngày thành con rạch nhỏ, rồi dần dần bị áp lực của sông Tiền và sông Hậu chảy xiết, mà thành một con sông rộng lớn ngày nay.
Sách Gia Định thành thông chí đã mô tả sông Vàm Nao ở thế kỷ 19 như sau:
Trận Vàm Nao

Cuối năm Quý Tỵ (1833), theo lời cầu viện của Lê Văn Khôi, vua Xiêm La sai tướng Chiêm Phi Nhã Chất Tri (Chao Phraya Bodin) và Chiêu Phi Nhã Phật Lăng (Phra Klang) đem 4 vạn quân cùng với 350 chiến thuyền, chia làm 5 cánh, bằng nhiều hướng đánh vào một số tỉnh ở miền Trung, Châu Đốc và Hà Tiên.
Tuy rằng cả năm đạo quân cùng tiến, nhưng chủ đích của quân Xiêm La là cốt đánh Chân Lạp và Nam Kỳ, còn các đạo khác chỉ là để phân quân lực của nước Việt mà thôi. Vua Minh Mạng hay tin, liền sai quân thứ ở Gia Định, chia quân cho Trương Minh Giảng và Nguyễn Xuân đi ngăn chặn đối phương ở mặt An Giang....
Tháng 11 (âm lịch) năm đó, hơn 100 thuyền binh của nước Xiêm La đánh chiếm Hà Tiên, rồi chia thành 2 đạo đánh hạ luôn đồn Châu Đốc (An Giang). Cả hai tỉnh ấy đều thất thủ . Trước tình hình nguy cấp này, quan quân nhà Nguyễn tức tốc lập phòng tuyến ở Vàm Nao...Từ Châu Đốc, sau khi chuẩn bị xong, thủy quân Xiêm La theo ngã sông Tiền tiến xuống Vàm Nao.
Sách Quốc triều sử toát yếu kể:
Sách Địa chí An Giang (tập 1) kể:
Bị thua nặng, quân Xiêm La phải rút về. Tháng Giêng năm Giáp Ngọ (1834), quân Xiêm La lại theo ngã Sông Tiền tràn xuống Vàm Nao. Yếu thế hơn, quân Việt lui đến rạch Củ Hủ (phỏng định vùng rạch Trà Thôn, Chợ Thủ) đóng đồn hai bên bờ rạch, cố phòng thủ, và rồi đánh tan được.
Sách Quốc triều sử toát yếu chép:
Nước chảy đứt đuôi xà

Người ta kể rằng năm 1819, Thoại Ngọc Hầu được nhận lệnh đào kênh Vĩnh Tế để nối liền Châu Đốc và Hà Tiên. Lúc bấy giờ, trọn vùng đào con kênh này hãy còn hoang vu, rừng thiêng, nước độc và đầy thú dữ. Vì nguy hiểm, bệnh tật, kham khổ quá, nên một số dân phu sau đó tìm đường trốn tránh. Và khi đến con sông Vàm Nao này, họ tự kết bè chuối vượt sông, nhưng đa phần họ đều bị sóng to nhấn chìm hay làm mồi cho cá dữ.
Lúc Bùi Hữu Nghĩa bị đày làm lính coi giữ đồn ở Vĩnh Thông (thuộc tổng Châu Phú huyện Tây Xuyên năm 1836 sau cắt sang huyện Hà Âm), có đi qua Núi Sập và sông Vàm Nao, thấy muỗi nhiều và sóng gió to, phải buộc miệng than rằng:
Còn Nguyễn Liên Phong thì mô tả sông Vàm Nao như sau:
Lợi ích

Ngoài lợi ích về mặt thủy lợi, giao thông thủy, khi xưa nơi đây còn là một "ổ cá lớn" với nhiều chủng loại, song có tiếng nhất là cá hô và cá bông lau...
Năm 2012, Dự án kiểm soát lũ Bắc Vàm Nao đã cơ bản hoàn thành, càng đem lại nhiều lợi ích cho người dân, nhất là về mặt nông nghiệp.
Vấn đề liên quan

Theo bài viết "Vàm Nao không phải Hồi Oa" của Trần Hoàng Vũ, thì Hồi Oa "thực ra nằm ở xã Long Hưng A, huyện Lấp Vò, tỉnh Đồng Tháp, chứ không phải ở An Giang. Nơi đấy hiện vẫn còn di tích nền đồn của chúa Nguyễn Ánh, cây da bến Ngự nơi chúa Nguyễn thường ngồi câu cá, cũng như ngôi mộ và chuyện kể về ông Bõ Hậu (Nguyễn Văn Mậu) đã cưu mang chúa Nguyễn cùng binh lính dưới quyền" . Thông tin này cần nghiên cứu thêm, vì sách Gia Định thành thông chí chỉ gọi nơi ấy là "Hồi Thủy" (tục danh Nước Xoáy), là "Hồi Luân Thủy Tam Kỳ" (Ngã ba Nước Xoáy), chứ không gọi là "Hồi Oa" (nhưng Đại Nam nhất thống chí thì gọi Hồi Oa thay vì Hồi Luân Thủy Tam Kỳ).
Sử thần nhà Nguyễn chép rằng "đồn Hồi Oa. Vào năm 1787, chúa Nguyễn Phúc Ánh từ nước Thái Lan về, liền hội binh ở đây để chống lại với quân Tây Sơn. Năm Tự Đức thứ 2 (1849) đốc thần Doãn Uẩn phỏng tra việc cũ, cho dựng bia trên nền xưa, để ghi thắng tích" . Đây là một nhầm lẫn về tên gọi dẫn đến nhầm lẫn về vị trí các di tích mang tên gọi Hồi Oa-Hồi Thủy, vì chúa Nguyễn hội binh ở Hồi Thủy theo Gia Định thành thông chí (nay thuộc xã Long Hưng A).
Sách tham khảo chính

Trịnh Hoài Đức, Gia Định thành thông chí in trong Tổng tập dư địa chí Việt Nam (tập 3). Nhà xuất bản Thanh Niên, 2012.
Quốc sử quán triều Nguyễn, Quốc triều sử toát yếu, phần Chính biên. Nhà xuất bản Văn học, 2002.
Trần Trọng Kim, Việt Nam sử lược. Nhà xuất bản Tân Việt, 1968
Nguyễn Văn Kiềm và Huỳnh Minh, Tân Châu xưa, Nhà xuất bản Thanh niên, 2003.
Sơn Nam, Lịch sử An Giang, Nhà xuất bản Tổng hợp An Giang, 1988.
Vương Hồng Sển, Tự vị tiếng Việt miền Nam, Nhà xuất bản Trẻ, 1999.
Nhiều người soạn, Địa chí An Giang (Tập I). UBND tỉnh An Giang tổ chức biên soạn và ấn hành năm 2003.
Trần Hoàng Vũ, "Vàm Nao không phải Hồi Oa" đăng trong Tạp chí Văn hóa Lịch sử An Giang, số tháng 7-2012.
Chú thích

↑  Theo Vương Hồng Sển, Tự vị tiếng Việt miền Nam, tr. 633.
1 2  Xem: .
↑  Tự vị tiếng Việt miền Nam, tr. 633.
↑  Tự vị tiếng Việt miền Nam (tr. 626). Thực tế, vàm (Prêk) còn để chỉ nơi sông nhỏ, rạch nhỏ giao nhau với sông lớn (như ở An Giang có: Vàm Chắc Cà Đao, Vàm Cống, Vàm Ông Chưởng...) hoặc với biển lớn (như ở Kiên Giang có Vàm Răng, Vàm Rầy...).
↑  Theo Vương Hồng Sển (sách đã dẫn, tr. 633).
↑  Xem vbqppl.moj.gov.vn[liên kết hỏng].
↑  Trích trong Sơn xuyên chí, phần trấn "Vĩnh Thanh".
↑  Theo Địa chí An Giang (tập I), tr. 238-239.
↑  Theo Việt Nam sử lược, tr. 458-159.
↑  Theo Quốc triều sử toát yếu, Chính biên, tr. 213-214.
↑  Trích trong Quốc triều sử toát yếu (Chính biên), tr. 214.
↑  Trích trong Địa chí An Giang, tr. 238-239.
↑  Lịch sử An Giang, tr. 10.
↑  Quốc triều toát yếu (Chính biên, tr. 215 và 241). Chợ Thủ nay thuộc xã Long Điền A, huyện Chợ Mới, tỉnh An Giang (Lịch sử An Giang, tr. 11). Xem thêm trang: Chợ Thủ
↑  Kênh Vĩnh Tế dài hơn 90 km, rộng khoảng 25 m, sâu khoảng 3 m, khởi đào từ năm 1819, trải qua vô vàn khó nhọc, đến năm 1824 mới xong. Công trình này đã huy động hàng vạn nhân dân (có cả những người Khmer) và binh lính một số vùng thuộc đồng bằng sông Cửu Long. Đến bây giờ, kênh vẫn còn giá trị lớn về các mặt trị thủy, giao thông, thương mại, biên phòng, thể hiện sức lao động sáng tạo xây dựng đất nước của nhân dân Việt và chính sách coi trọng thủy lợi để phát triển nông nghiệp của triều Nguyễn.
↑  Tổng kết nghiên cứu địa bạ Nam Kỳ lục tỉnh, Nguyễn Đình Đầu, Thống kê, trang 220.
↑  Tên khoa học là Catlocarpio siamensis, thuộc họ Cá chép. Hình dáng tương tự cá chép, nhưng rất to, có con cân nặng trên 100 kg; thịt dai và thơm. Nay gần như đã tuyệt chủng.
↑  Theo bản tin sáng ngày 24 tháng 7 năm 2012 của đài Phát thanh và truyền hình tỉnh An Giang. Xem thêm thông tin về dự án ở đây:  Lưu trữ 2012-01-07 tại Wayback Machine, .
↑  Sách ở mục tham khảo, tr. 153 và tr. 236.
↑  Đại Nam nhất thống chí, phần tỉnh "An Giang", mục "Cổ tích - đồn cũ Hồi Oa".
Phà Thuận Giang trên sông Vàm Nao, nối liền 2 huyện Phú Tân - Chợ Mới
Sông Vàm Nao nằm ở phía Bắc bản đồ.
Sông Vàm Nao nhìn từ phà Thuận Giang, hướng về phía cù lao Tây và sông Tiền.
Chợ Vàm Nao ở xã Mỹ Hội Đông, Chợ Mới.
Acrolepiopsis

| Acrolepiopsis |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Liên họ (superfamilia): Yponomeutoidea
Họ (familia): Acrolepiidae
Chi (genus): Acrolepiopsis Gaedike, 1970
loài
 See Text
Acrolepiopsis là một chi bướm đêm thuộc họ Acrolepiidae.
Các loài

The following species are classified:
Acrolepiopsis assectella Zeller, 1839
Acrolepiopsis betulella Curtis, 1838
Acrolepiopsis marcidella Curtis, 1850
Acrolepiopsis caucasica Zagulajev, 1980
Acrolepiopsis tauricella Staudinger, 1871
Acrolepiopsis vesperella Zeller, 1850
Acrolepiopsis liliivora Gaedike, 1994
Acrolepiopsis californica Gaedike, 1984
Tỉnh ủy Yên Bái

| --- | --- |
  Đảng kỳ Đảng Cộng sản Việt Nam
Khóa thứ XIX  (2020 - 2025) Cơ cấu Tỉnh ủy
Bí thư: Trần Huy Tuấn
Phó Bí thư Thường trực (1): Tạ Văn Long
Phó Bí thư (1): Nguyễn Tuấn Anh
Thường vụ Tỉnh ủy (14): Ban Thường vụ Tỉnh ủy khóa XIX
Tỉnh ủy viên (48): Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh khóa XIX
Cơ cấu tổ chức
Cơ quan chủ quản: Ban chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam Bộ Chính trị Ban Bí thư Trung ương
Chức năng: Cơ quan lãnh đạo Đảng giữa 2 kỳ Đại hội Đảng bộ tỉnh Yên Bái
Cấp hành chính: Cấp tỉnh
Văn bản Ủy quyền: Điều lệ Đảng Cộng sản Việt Nam
Bầu bởi: Đại hội Đại biểu Đảng bộ tỉnh Yên Bái
Cơ quan Kiểm tra Kỷ luật: Ủy ban Kiểm tra Tỉnh ủy Yên Bái
Phương thức liên hệ
Trụ sở
Địa chỉ: Phường Đồng Tâm, thành phố Yên Bái, tỉnh Yên Bái
Lịch sử
Thành lập: 1945
  Cơ quan tương đương  {{{a}}}  
Tỉnh ủy Yên Bái hay còn được gọi Ban chấp hành Đảng bộ tỉnh Yên Bái là cơ quan lãnh đạo cao nhất của Đảng bộ tỉnh Yên Bái giữa hai kỳ đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Yên Bái, do Đại hội Đại biểu Đảng bộ tỉnh bầu.
Tỉnh ủy Yên Bái có chức năng thi hành nghị quyết, quyết định của Đại hội Đại biểu Đảng bộ tỉnh Yên Bái, Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Ban Bí thư và Bộ Chính trị.
Đứng đầu Tỉnh ủy là Bí thư Tỉnh ủy và thường là ủy viên Ban chấp hành Trung ương Đảng. Bí thư hiện tại là Trần Huy Tuấn.