stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Lưu Vĩnh Phúc
Thời kỳ hoạt động ở Việt Nam

Lưu Vĩnh Phúc vừa đi vừa tuyển thêm quân từ các toán thổ phỉ khác mà không bị ai chặn lại hay ngăn trở gì. Đến gần Sơn Tây, quân Cờ đen khi đó đã lên tới 500 người dừng lại lập doanh trại. Sự hiện diện của một đội quân vũ trang trong lãnh thổ của các bộ tộc Mông miền núi là một sự đe dọa với họ, nên xung đột vũ trang đã nổ ra. Quân Cờ đen phục kích và đánh bại cuộc tấn công của thổ dân, đồng thời giết chết một thủ lĩnh của họ. Viên thủ lĩnh này chống đối chính quyền nhà Nguyễn, nên nhân cơ hội đó nhà Nguyễn chính thức ban cho Lưu Vĩnh Phúc chức vị Cửu phẩm bách hộ để tiếp tục công việc bình định vùng này.
Tuy vậy, đánh nhau với người thiểu số không phải là mối quan tâm chính của Lưu Vĩnh Phúc, nên năm 1868, Lưu Vĩnh Phúc quay ra tranh giành khu vực thị trấn Lào Cai, tức châu Bảo Thắng, một món mồi béo bở, lúc bấy giờ đang nằm dưới sự kiểm soát của các thương gia có vũ trang người Quảng Đông. Quân Cờ đen tự tiện thu thuế, khai khoáng, cướp bóc khắp nơi, quan quân nhà Nguyễn cũng không ngăn cản được.
Nhận được tin về những thắng lợi dễ dàng của Lưu Vĩnh Phúc, những toán quân còn lại của Ngô Vương, lúc này đang bị quân Thanh dồn ép về gần biên giới, theo Hoàng Sùng Anh (Huang Ch'ung-ying, cháu Ngô Vương) lập thành quân Cờ vàng, tràn qua biên giới chiếm thị trấn Hà Giang nằm trên bờ sông Lô. Quân Cờ vàng được tổ chức theo mô hình quân Cờ đen, nhưng với số lượng đông hơn gấp hai, ba lần. Tuy nhiên Hà Giang không phải là một nơi có thể đem lại nhiều lợi nhuận như Lào Cai, nên xung đột giành quyền lợi giữa hai nhóm Cờ đen và Cờ vàng bùng nổ.
Năm 1869, quân Cờ đen phục kích đánh tan tác quân Cờ vàng tại Lào Cai, rồi truy quét Cờ vàng đến tận hang ổ tại Hà Giang. Phối hợp với quân Cờ đen là quân nhà Nguyễn và quân Thanh của tướng Phùng Tử Tài, quân Cờ vàng phải tháo chạy khỏi căn cứ Hà Giang. Tuy nhiên, do dịch bệnh và khí hậu khắc nghiệt nên quân Thanh phải rút về, quân Cờ vàng tiếp tục kiểm soát một vùng rộng lớn ở khoảng giữa sông Hồng đến biên giới, từ Lào Cai đến Sơn Tây. Đến năm 1875, quân Cờ đen mở chiến dịch quyết định đánh chiếm Hà Giang, phối hợp với họ không những là quân nhà Nguyễn mà cả quân Thanh từ Quảng Tây và Vân Nam. Hoàng Sùng Anh bị truy đuổi, bị bộ hạ làm phản, bị bắt rồi bị giết chết.
Do chiến thắng quân Cờ vàng mà quân Cờ đen của Lưu Vĩnh Phúc chính thức được chính quyền nhà Thanh bảo trợ, ngược lại Lưu Vĩnh Phúc cũng xóa bỏ mặc cảm khi trước, hạ lệnh cho thủ hạ dóc tóc kiểu Mãn Châu để tỏ lòng trung thành với nhà Thanh. Về phần nhà Nguyễn, mặc dù sử dụng Lưu Vĩnh Phúc nhưng triều đình Huế vẫn còn nghi ngờ về lòng trung thành của Lưu và quân Cờ đen. Vì vậy, năm 1873, Hoàng Tá Viêm xin phong cho Lưu chức Phòng ngự sứ nhưng vua Tự Đức không đồng ý.
Tham gia chiến tranh Pháp-Thanh

Trong khi tại Bắc kỳ, các quan lại Việt Nam lúng túng chưa biết đối phó với người Pháp bằng cách nào, thì tình hình tại triều đình Trung Hoa trở nên hết sức sôi động. Nhà Thanh, và đặc biệt là các quan chức cao cấp tại Lưỡng Quảng hết sức lo ngại trước tình hình quân Pháp đánh chiếm và làm chủ Hà Nội, vì như vậy đồng nghĩa với gián tiếp uy hiếp an ninh vùng biên thùy Trung Quốc. Lấy cớ tiễu trừ thổ phỉ, quân đội Vân Nam và Lưỡng Quảng được điều động tiến sát về biên giới, sẵn sàng vượt biên giới tiến sang Bắc kỳ.
Người Pháp cũng lấy làm lo ngại việc nhà Thanh định can thiệp vào cuộc chinh phục Bắc kỳ, đặc biệt là sự di chuyển binh lính đến sát biên giới Trung Hoa-Bắc kỳ. Đại sứ Pháp Bourée tại Trung Hoa tiến hành một cuộc gặp mặt với Tổng đốc Trực Lệ (Zhili-tức vùng Bắc Kinh) Lý Hồng Chương, trong đó hai bên tính đến khả năng đặt vùng Lào Cai về tay nhà Thanh để lập một trạm thuế quan mà giao thông và hàng hóa muốn vào Vân Nam phải đi qua, cũng như thiết lập một đường phân giới dọc theo sông Hồng, theo đó phần phía bắc sẽ do nhà Thanh quản lý, phần phía nam thuộc về Pháp. Tuy nhiên chính phủ của Thủ tướng Jules Ferry không đồng ý phê chuẩn hiệp nghị này và triệu hồi Đại sứ Bourée về nước.
Lưu Vĩnh Phúc trực tiếp chỉ huy phòng thủ trong trận Pháp đánh thành Sơn Tây, sau đó tham gia phòng thủ thành Hưng Hóa, đánh nhau với quân Pháp ở Lạng Sơn và bao vây 1 tiểu đoàn quân Pháp ở Tuyên Quang.
Chống Nhật tại Đài Loan

Sau khi chiến tranh Pháp-Thanh (1884-1885) tại miền bắc Việt Nam kết thúc, Lưu Vĩnh Phúc phụng mệnh vua Quang Tự trở về Trung Quốc, ông phải bỏ lại quân Cờ đen. Những binh lính quân Cờ đen không còn chủ tướng, một số trở thành thổ phỉ, một số thì đầu hàng quân Pháp.
Tại Quảng Châu được giao làm tổng binh. Tại đây ông thường cùng Hoàng Phi Hồng tập luyện võ thuật.
Năm 1894, khi xảy ra cuộc chiến tranh Trung-Nhật lần thứ nhất (Giáp Ngọ chiến tranh) được nhà Thanh phái tới Đài Loan làm tổng binh. Năm 1895, sau khi nhà Thanh ký hòa ước Mã Quan (hòa ước Shimonoseki) thì nhân dân Đài Loan không cam chịu sự thống trị của người Nhật đã tổ chức kháng chiến và thành lập ra nhà nước Đài Loan dân chủ, Lưu Vĩnh Phúc nhậm chức đại tướng quân. Sau đó lực lượng của ông bị vây hãm tại Đài Bắc nhưng nhất mực kiên trì kháng cự, dẫn tới chiến tranh Ất Mùi (1895). Tổng thống Đài Loan dân chủ là Đường Cảnh Tung cùng thống lĩnh Khâu Phùng Giáp bỏ trốn tới Hạ Môn để vào đại lục, Lưu Vĩnh Phúc tại Đài Nam tái lập nhà nước Đài Loan dân chủ, dân chúng Đài Loan yêu cầu con dấu tổng thống giao lại cho Lưu Vĩnh Phúc, nhưng Lưu Vĩnh Phúc không nhận mà chỉ xưng là bang biện, nhưng vẫn có thể coi là người lãnh đạo cao nhất của nhà nước non trẻ này. Người Đài Nam thành lập nghị hội, phát hành tiền tệ, dự trù quân lương, cầu viện tới Trương Chi Động. Sau đó Lưu Vĩnh Phúc cấp báo về đại lục để xin trợ giúp, nhưng không nhận được kết quả nào. Lưu Vĩnh Phúc sau đó muốn đàm phán với quân Nhật nhưng cũng không thành.
Sau cùng, bị quân Nhật bao vây tại Đài Nam, ngày 22 tháng 11 năm 1895, Lưu Vĩnh Phúc phải cải trang để bỏ trốn từ An Bình vào Đài Trung. Quân dân Đài Loan không còn người chỉ huy, buộc phải nhờ một mục sư người Anh là Reverend Thomas Barclay đàm phán hòa bình với quân đội Nhật Bản.
Năm Quang Tự thứ 28 (1902), Lưu Vĩnh Phúc nhậm chức Tứ thạch trấn tổng binh tại Quảng Đông. Sau cách mạng Tân Hợi (1911), giữ chức Tổng trưởng dân đoàn Quảng Đông. Năm 1915, chính quyền Nhật Bản yêu cầu Viên Thế Khải chấp nhận hai mươi mốt yêu sách, Lưu Vĩnh Phúc là một trong những người chủ chiến. Tháng 1 năm 1917, ông mắc bệnh mà chết.
Nhận định

Đương thời, tuy quân Cờ đen dưới sự chỉ huy của Lưu Vĩnh Phúc đánh thắng được Pháp một số trận, nhưng đội quân này cũng nhũng nhiễu cướp phá người dân Việt. Lúc bấy giờ Ông Ích Khiêm là một trong số những quan lại không hài lòng về việc triều đình thuê quân Cờ đen, đồng thời cũng chê trách các quan võ nhà Nguyễn bất lực, lúc hữu sự phải nhờ vào người Tàu để đánh giặc. Ông có làm bài thơ trách
Sau này, Lưu Vĩnh Phúc rời bỏ quân Cờ Đen, trở về Trung Quốc phục vụ triều Thanh, trở thành một võ tướng chính quy. Với những chiến tích trong Chiến tranh Pháp - Thanh và sau đó là nỗ lực bảo vệ Đài Loan khỏi quân Nhật xâm lược, Lưu Vĩnh Phúc được người Trung Quốc ca ngợi là một anh hùng dân tộc. Khu mộ của ông ngày nay là Di tích văn vật bảo vệ trọng điểm cấp quốc gia của Trung Quốc.
Chú thích

↑  Đây có lẽ là cuộc xung đột với quân Bạch Miêu, tức quân Cờ trắng của Bàn Văn Nhị và Lương Văn Lợi, chiếm cứ vùng Lục Yên (Tuyên Quang)
↑  McAleavy, trang 134. Theo tiểu sử của Francis Garnier tại đây thì khi đó ông đã 38 tuổi.
↑  Việc đánh thành Hà Nội là tự ý Rivière, chứ không nằm trong kế hoạch của Le Myre de Vilers
↑  Sách Hương Giang cố sự, truyện Ông Ích Khiêm
↑  Cạo đầu như phong tục của người Mãn Thanh
Jean Dupuis
Francis Garnier
Quân Pháp của Francis Garnier đổ bộ đánh chiếm Hà Nội
Francis Garnier bị quân Cờ đen giết chết tại Cầu Giấy
Quân Pháp tấn công thành Hà Nội
Henri Rivière trong trận Cầu Giấy (1883).
Cầu Giấy khoảng năm 1884 - 1885
Quân cờ đen sau khi đầu hàng và phục vụ Pháp
Jimmy Uso

| Jimmy Uso |
| --- | --- |
Jimmy Uso
Tên khai sinh: Jonathan Solofa Fatu, Jr.
Sinh: 22 tháng 8 năm 1985 (35 tuổi) San Francisco, California, Mỹ
Vợ hoặc chồng: Naomi 2014 (không rõ ngày tháng)
Con cái: 2
Gia đình: Anoa'i
Sự nghiệp đấu vật chuyên nghiệp
Tên trên võ đài: Jimmy Uso
Chiều cao quảng cáo: 1 m (3 ft 3 in)91
Cân nặng quảng cáo: 114 kg (251 lb)
Quảng cáo tại: San Francisco, California, Mỹ
Huấn luyện bởi: Florida Championship Wrestling Reality of Wrestling Rikishi Umaga Wild Samoan Training Center
Ra mắt lần đầu: 8 tháng 6 năm 2009
Jonathan Solofa Fatu, Jr. (sinh 22 tháng 8 năm 1985) là một đô vật chuyên nghiệp người Mỹ. Anh hiện đang kí hợp đồng với WWE nơi anh thi đấu ở thương hiệu Friday Night SmackDown với tên Jimmy Uso. Jimmy là thành viên của đội "The Usos" gồm anh và em trai (sinh đôi) Jey Uso.
Thời Thơ Ấu

Jonathan Solofa Fatu (Jimmy) sinh ra tại San Francisco, California, vào ngày 22 tháng 8 năm 1985 (Jonathan là anh em sinh đôi lớn hơn 9 phút) là con trai của Talisua Fuavai và đô vật chuyên nghiệp Solofa Fatu (Rikishi). Anh học tại trường trung học Escambia ở Pensacola, Florida, cùng với em trai của mình, nơi họ chơi bóng đá với nhau. Jimmy tiếp tục sự nghiệp bóng đá của mình tại đại học Tây Alabama, nơi anh đều đóng vai trò là hậu vệ biên, Jonathan đã chơi một mùa giải vào năm 2003.
Sự nghiệp đấu vật chyên nghiệp > Florida Championship Wrestling (2009-2010)

Jimmy xuất hiện tại Florida Championship Wrestling (FCW) vào ngày 5 tháng 11, kéo Donny Mariow lên võ đài. Jimmy cũng xuất hiện trong một trận đấu đen tối trước khi chương trình FCW thành lập vào ngày 19 tháng 11, khi anh đánh bại Titus O'Neill.
Hai anh em Usos bắt đầu năm 2010 bằng cách đánh bại The Rotundo Brothers (Duck và Bo) vào ngày 14 tháng 1, trong trận đấu của các thế hệ đô vật vào ngày 18 tháng 2, người anh em Rotundo đã hợp tác với Wes Brisco để đánh bại The Usos và Donny Marlow. Họ đã xây dựng mối quan hệ của họ với Marlow tại buổi truyền hình vào tháng hai, khi anh cùng họ chiến thắng trước Titus O'Neill và Big E Langston. Vào tháng 3, họ có sự tham gia của Sarona Snuka, người bắt đầu đóng vai trò quản lý của họ và vào ngày 13 tháng 3, The Usos đã đánh bại Forrtunate Sons (Joe Hennig và Brett Dibiase) để giành chức vô địch FCW Florida Tag Team Championship. Họ đã bảo vệ danh hiệu đầu tiên của mình tại buổi truyền hình vào ngày 18 tháng 3 bằng cách đánh bại The Dubebusters, những người mà họ đã đánh bại bằng cách truất quyền thi đấu khi Tamina kéo trọng tài ra khỏi võ đài để ngăn anh ta đếm chốt hạ. Vào ngày 3 tháng 6, The Usos đã mất chức vô địch Florida Tag Team vào tay "Los Aviadores" (Hunico và Dos Equis).
Sự nghiệp đấu vật chyên nghiệp > Chuyển đến đội hình chính (2010-đến nay)

Jimmy ra mắt cùng với Jey Uso và Tamina, con gái của WWE Hall of Famer "superfly" Jimmy Snuka vào tháng 5 năm 2010, tấn công The Hart Dynasty - một phần của "gia đình thể thao giải trí đầu tiên". Như một tuyên bố lớn khi cuộc tấn công của họ, nó sẽ đóng vai trò như một khúc dạo đầu làm cho sóng hưng phấn chưa đến.
Đội Samoan gần đây đã đạt mục tiêu giành danh hiệu WWE Tag Team, ngay cả khi điều đó có nghĩa là phải vượt qua The Shield. Jimmy và Jey Uso đã sử dụng màu sơn mặt đáng sợ như một bản giao hưởng về mục tiêu của họ, nói rằng diện mạo mới của họ đại diện cho sự sẵn sàng của The Usos để làm bất cứa điều gì cần thiết để chiến đấu cho chức vô địch vàng.
Ý định trở thành Tag Team Champions của họ vẫn đang trong quá trình thực hiện, nhưng cọc song sinh đã lỗ lực để đánh bại Seth Rollins và Roman Reigns tại Money in The Banks 2013, kickoff và trong Tag Team Turmoil Match trong trận khai mạc The Night of Championships, Jimmy và Jey Uso trở thành ứng cử viên số 1 mới cho danh hiệu Tag. Mặc dù Cody Rhodes và Goldust đã giành được danh hiệu vài tuần sau đó, The Usos có sự thay đổi của họ với chức vô địch mới và The Shield trong Trận đấu đồng đội Triple Threat Tag tại WWE Hell in a Cell, chỉ xuất hiện trong thời gian ngắn khi anh em nhà Rhodes giữ chân thành công. Tại Elimiation Champer, WWE Tag Team Titles một lần nữa bỏ qua The Usos, để thua trước New Age Outlaws kỳ cựu. Vào trận đấu tháng 3, năm 2014, Tập Raw, The Usos đã bắt được The WWE Tag Team Titles từ New Age Outlaws.
Tuy nhiên, với truyền thông Samoan huy hoàng đã len lỏi trong huyết quản của anh. Jimmy Uso cố gắng đại diện cho một trong những hòn đảo nổi tiếng nhất của vòng tròn bình phương hơn bao giờ hết và giống với những thành viên nổi tiếng trong gia đình của anh ta, tinh thần man rợ và theo đuổi thành công của anh ta hét lên  cả "hoang dã" và "điện tử". Vào ngày 25 tháng 6 năm 2015, Jimmy trở thành bình luận viên cho Smackdown cho đến khi anh bị loại bỏ khỏi đội bình luận sau buổi phát thanh trên September tháng 3 năm 2015. Anh cũng trở thành người khởi xướng màu sắc cho WWE Main Event cho đến ngày 27 tháng 10 năm 2015.
Đời tư và bắt giữ

Theo St. Petersberg Times, Jimmy Uso đang lái xe ở Nam Tampa đi nhầm đường 1 một chiều vào khoảng 3 giờ sáng trên chiếc Mustang của anh ấy. Jimmy đã bị bắt.
Viên cảnh sát đã bắt đầu bảo anh dừng lại, khi con trai lớn của cựu ngôi sao WWE Rikishi, thổi nồng độ cồn trong máu.180. Giới hạn pháp lý Florida là 0,8.
Fatu đã kết hôn với Naomi, ngày 16 tháng 1 năm 2014 tại Maui, Hawaii. Cặp đôi cư trú tại Pensacola, Florida.
Chiêu thi đấu

Super Kick (Đòn kết liễu)
Front Powerslam
Belly To Back Neckbreaker
Vaulting Plancha
Jumping Enziguri
Suicide Dive
Samoan Wrecking Ball
Samoan Drop
Uppercut
Uso Kick
Uso Splash
Các chức vô địch và danh hiệu

Florida Championship Wrestling
FCW Florida Tag Team Championship (1 lần)
Pro Wrestling Illustrated
PWI xếp Jimmy vào #92 trong số 500 đô vật đấu đơn trong PWI 500 vào năm 2012.
World Wrestling Entertainment
WWE Tag Team Championship (2 lần) - với Jey Uso.
WWE Smackdown Tag Team Championship (4 lần) - với Jey Uso.
Biệt danh

"Main Event" Jimmy Uso ("Sự kiện chính" Jimmy Uso)
Washingtonia ambigua

Washingtonia ambigua có thể là danh pháp đồng nghĩa của:
Washingtonia ambigua (A. Gray) J. M. Coult. & Rose = Osmorhiza occidentalis (Nutt. ex Torr. & A. Gray) Torr.
Washingtonia ambigua (A.Gray) J.M.Coult. & Rose = Sequoiadendron giganteum (Lindl.) J.Buchholz
Mãng cầu Xiêm

| Mãng cầu Xiêm |
| --- | --- |


Quả mãng cầu

Phân loại khoa học 
Giới:: Plantae
nhánh:: Tracheophyta
nhánh:: Angiospermae
nhánh:: Magnoliids
Bộ:: Magnoliales
Họ:: Annonaceae
Chi:: Annona
Loài:: A. muricata
Danh pháp hai phần
Annona muricata L.

Các đồng nghĩa
 Annona macrocarpa Wercklé  Annona crassiflora Mart.  Guanabanus muricatus M.Gómez  Guanabanus muricatus (L.) M.Gómez  Annona bonplandiana Kunth  Annona cearensis Barb. Rodr.  Annona muricata Vell.
Mãng cầu Xiêm, còn gọi là mãng cầu gai, na Xiêm, na gai, mãng cầu (danh pháp hai phần: Annona muricata) (Tiếng Anh: Soursop) tùy theo vùng trồng, nó có thể có chiều cao từ 3 - 10m, rậm, lá màu đậm, không lông, xanh quanh năm. Hoa màu xanh, mọc ở thân. Quả mãng cầu Xiêm to và có gai mềm. Thịt quả ngọt và hơi chua, hạt có màu nâu sậm. Cây mãng cầu Xiêm là cây bản địa của vùng Trung Mỹ như México, Cuba, vùng Caribe, và phía bắc của Nam Mỹ chủ yếu ở Brasil, Colombia, Peru, Ecuador, và Venezuela. Cây cũng được trồng ở Mozambique, Somalia, Uganda. Ngày nay nó cũng được trồng ở một số vùng ở Đông Nam Á, cũng như ở một số đảo Thái Bình Dương.
Cây mãng cầu Xiêm sống ở những khu vực có độ ẩm cao và có mùa Đông không lạnh lắm, nhiệt độ dưới 5 °C sẽ làm lá và các nhánh nhỏ hỏng và nhiệt độ dưới 3 °C thì cây có thể chết. Cây mãng cầu Xiêm được trồng làm cây ăn quả. Quả mãng cầu Xiêm lớn hơn mãng cầu ta rất nhiều, có khi đến có thể nặng tới 6,8 kg (15 lb), có lẽ về độ lớn nó chỉ thua quả na rừng, vỏ ngoài nhẵn chỉ phân biệt múi nọ với múi kia nhờ mỗi múi có một cái gai cong, mềm vì vậy còn có tên là mãng cầu gai.
Trồng trọt và công dụng

Cây trồng công nghiệp cao từ 20–30 cm (7,9-12 inches), có gai, trái cây màu xanh, nặng trung bình từ 1–2 kg.
Ruột trái bao gồm phần ăn được, thịt trắng, có chất xơ, và một lõi khó tiêu, hạt màu đen. Phần thịt ngọt được dùng để làm nước trái cây, cũng như bánh kẹo, kem đá bào và hương liệu kem lạnh.
Ở Mexico, Colombia và Harar (Ethiopia), nó là một loại quả phổ biến, thường được dùng làm thành phần duy nhất cho món tráng miệng, hoặc là agua fresca (tiếng Tây Ban Nha có nghĩa là nước giải khát); ở Colombia, nó là trái cây để làm nước ép, trộn với sữa. Kem và thanh kẹo trái cây làm bằng mãng cầu Xiêm cũng rất phổ biến. Hạt mãng cầu Xiêm bị bỏ ra khi làm, và khi ăn, trừ khi một máy xay sinh tố được sử dụng để xử lý.
Tại Indonesia, dodol sirsak, một loại kẹo, được làm bằng cách nấu bột mãng cầu Xiêm sôi trong nước và thêm đường cho đến khi hỗn hợp cứng lại. Mãng cầu Xiêm cũng là một thành phần phổ biến để làm các loại nước ép trái cây tươi được bán dọc đường. Ở Philippines, nó được gọi là guyabano, rõ ràng bắt nguồn từ guanabana tiếng Tây Ban Nha, và được ăn chín, hoặc sử dụng để làm các loại nước ép, sinh tố trái cây, hoặc kem. Đôi khi, họ dùng lá để làm mềm thịt. Tại Việt Nam, trái cây này được gọi là Mãng Cầu Xiêm ở phía Nam, hoặc Mãng Cầu ở phía bắc, và được dùng để làm sinh tố, làm nước quả hoặc ăn luôn. Ở Campuchia, quả này được gọi là tearb barung, nghĩa là "quả mãng cầu phương Tây." Tại Malaysia, nó được gọi là sầu riêng belanda trong tiếng Mã Lai và Đông Malaysia, đặc biệt trong tộc người Dusun của tiểu bang Sabah, nó có tên địa phương là lampun. Thông thường, nó được ăn sống khi chín, hoặc được dùng làm một thành phần trong món Ais kacang hoặc Ais Batu Campur. Thường thường, trái mãng cầu Xiêm được hái khi chúng đủ lớn và để trong một góc tối, đến khi chúng hoàn toàn chín thì mới được ăn. Cây có bông màu trắng với hương thơm hết sức dễ chịu, đặc biệt vào buổi sáng. Trong khi đối với người dân ở Brunei Darussalam loại quả này thường được gọi là "sầu riêng Salat", dễ trồng và được trồng khắp nơi.
Tại Hoa Kỳ, mãng cầu Xiêm đã được dùng bởi công ty New Bỉ Brewing để làm bia Rolle Bolle mùa hè của họ.
Sức khỏe

Wikipedia tiếng Việt  về tính pháp lý và độ chính xác của các thông tin có liên quan đến y học và sức khỏe. Độc giả cần liên hệ và nhận tư vấn từ các bác sĩ hay các chuyên gia. . Xem chi tiết tại Wikipedia:Phủ nhận y khoa và Wikipedia:Phủ nhận về nội dung.
Quả có chứa một lượng đáng kể vitamin C, vitamin B1 và vitamin B2.
Nghiên cứu sơ bộ bằng ống nghiệm trong phòng thí nghiệm cho thấy mãng cầu Xiêm có tiềm năng để điều trị một số bệnh nhiễm trùng. Nghiên cứu thực hiện ở vùng biển Caribbe đã đưa ra một mối liên hệ giữa sự tiêu thụ của mãng cầu Xiêm và các hình thức không điển hình của bệnh Parkinson do nồng độ rất cao của annonacin.
Sức khỏe > Trị ung thư

Nhiều trang web trên internet quảng bá, mãng cầu Xiêm / mãng cầu Xiêm viên con nhộng để điều trị bệnh ung thư .
Theo viện Nghiên cứu Ung thư Vương quốc Anh, "không có bằng chứng cho thấy mãng cầu Xiêm có tác dụng chữa bệnh ung thư" và do đó họ không hỗ trợ việc sử dụng nó trong điều trị ung thư. Một vụ kiện liên quan đến việc bán thuốc viên Triamazon tại Vương quốc Anh, một sản phẩm từ mãng cầu Xiêm, dẫn đến sự kết tội vì bốn tội danh liên quan đến việc bán một sản phẩm y tế không có giấy phép. Thẩm phán nói rằng loại thuốc này đã không được thử nghiệm trên con người, đã không được cấp phép để sử dụng trong thị trường Anh và có thể gây ra các triệu chứng tương tự như bệnh Parkinson.
Ủy ban Thương mại Liên bang Hoa Kỳ xác định rằng "không có bằng chứng khoa học đáng tin cậy" để chắc chắn là chiết xuất của mãng cầu Xiêm được bán bởi Bioque Technologies "có thể ngăn ngừa, chữa lành, hoặc điều trị bất kỳ loại ung thư nào."
Hóa chất độc

Hợp chất annonacin chứa trong hạt của mãng cầu Xiêm là một chất độc thần kinh và nó có vẻ là nguyên nhân gây ra một bệnh thoái hóa thần kinh. Nhóm người duy nhất được biết bị ảnh hưởng trực tiếp sống trên đảo Guadeloupe ở biển Caribe và các vấn đề xảy ra có lẽ do việc tiêu thụ quá nhiều loại cây có chứa annonacin. Các rối loạn được gọi là tauopathy có liên hệ đến sự tích lũy bệnh lý của tau protein trong não. Những kết quả thực nghiệm đã xác nhận một cách chắc chắn lần đầu tiên rằng cây có chứa chất độc thần kinh annonacin chịu trách nhiệm về sự tích lũy này.
Hausen bei Brugg

| Hausen bei Brugg |
| --- | --- |

  Huy hiệu

Hausen bei BruggXem bản đồ Thụy SĩHausen bei BruggXem bản đồ Bang Aargau
Quốc gia: Thụy Sĩ
Bang: Aargau
Huyện: Brugg
Diện tích
 • Tổng cộng: 3,21 km2 (124 mi2)
Độ cao: 380 m (1,250 ft)
Dân số (2017-12-31)
 • Tổng cộng: 3.580
 • Mật độ: 11/km2 (29/mi2)
Mã bưu chính: 5212
Mã SFOS: 056
Thành phố kết nghĩa: Hausen im Wiesental
Giáp với: Brugg, Habsburg, Lupfig, Mülligen, Scherz, Windisch
Thành phố kết nghĩa: Hausen im Wiesental (Đức)
Website: www.hausenag.ch   SFSO statistics
Hausen bei Brugg
Hausen bei Brugg (tên gọi trước năm 2003: Hausen) là một đô thị ở huyện Brugg ở bang Aargau, Thụy Sĩ.
Habsburg có diện tích (thời điểm năm 2009) là trong 3.22 km² (0,9 dặm Anh vuông). Trong đó có 0,7 km² hoặc 21,0% được sử dụng cho mục đích nông nghiệp, 1,52 km² hay 47,4% diện tích là rừng. Phần còn lại diện tích đất có 0,95 km vuông hay 29,6% là đất xây dựng (nhà, đường sá), 0,01 km2 hay 0,3% là sông và hồ.
Tiếng Hạ Đức Mennonite

| Tiếng Hạ Đức Mennonite |
| --- | --- |
Plautdietsch
Sử dụng tại: Argentina, Belize, Bolivia, Brazil, Canada, Đức, Kazakhstan, Mexico, Paraguay, Hoa Kỳ, Uruguay
Tổng số người nói: 447.000
Phân loại: Ấn-ÂuGermanGerman TâyIngvaeonHạ ĐứcHạ Đức ĐôngHạ Phổ?Tiếng Hạ Đức Mennonite
Mã ngôn ngữ
ISO 639-3: pdt
Glottolog: plau1238
Bài viết này có chứa ký tự ngữ âm IPA. Nếu không thích hợp hỗ trợ dựng hình, bạn có thể sẽ nhìn thấy dấu chấm hỏi, hộp, hoặc ký hiệu khác thay vì kí tự Unicode. Để biết hướng dẫn giới thiệu về các ký hiệu IPA, xem Trợ giúp:IPA.
Tiếng Hạ Đức Mennonite còn gọi là Plautdietsch, là một phương ngữ tiếng Hạ Phổ của Đông Hạ Đức với ảnh hưởng của tiếng Hà Lan phát triển trong thế kỷ 16 và 17 ở vùng đồng bằng Wisła của Hoàng gia Phổ. Từ Plautdietsch dịch thành"tiếng Đức đồng bằng (hoặc thấp)", từ plaut (hoặc plautt) có nghĩa là"phẳng"(ám chỉ vùng đồng bằng miền bắc nước Đức hoặc sự đơn giản của ngôn ngữ này) và dietsch có nghĩa là tiếng Đức. Tên gọi Dietsch có cùng nguồn gốc với chữ Duits tiếng Hà Lan và Deutsch tiếng Đức (có nghĩa là"từ một bộ lạc", chẳng hạn"người Đức"), ban đầu có nghĩa là"ngôn ngữ bản địa"trong tất cả ngôn ngữ German Tây. Trong các phương ngữ tiếng Hạ Đức khác, từ dành cho tiếng Hạ Đức thường viết là Plattdütsch/Plattdüütsch hoặc Plattdüütsk, nhưng cách viết Plautdietsch (hoặc Plauttdietsch) được sử dụng để chỉ riêng cho biến thể ở Wisla.
Tiếng Hạ Đức Mennonite, một phương ngữ Hạ Đức Đông giống như các phương ngữ Đức khác cho đến khi nó được những người định cư Mennonite bắt đầu đưa đến tây nam Đế quốc Nga vào năm 1789. Sau đó, bắt đầu vào năm 1873, ngôn ngữ này lan sang Bắc Mỹ theo chân những người trong làn sóng di cư, bắt đầu từ năm 1873; và chủ yếu từ đó đến Mỹ Latinh bắt đầu từ năm 1922.
Tiếng Hạ Đức Mennonite được nói bởi khoảng 400.000 người Mennonite Nga, đáng chú ý nhất là ở các nước Mỹ Latinh như Mexico, Bôlivia, Paraguay, Belize, Brazil, Argentina và Uruguay, cũng như ở Hoa Kỳ và Canada (đặc biệt là Manitoba, Saskatchewan và Ontario).
Ngày nay, tiếng Hạ Đức Mennonite được chia thành hai phương ngữ chính bắt đầu từ sự tách biệt của họ ở Ukraine. Hai phương ngữ này phân chia giữa Chortitza và Molotschna. Nhiều người Mennonite Nga trẻ tuổi ở Canada và Hoa Kỳ ngày nay chỉ nói tiếng Anh. Ví dụ, Homer Groening, cha đẻ của Matt Groening (người tạo ra The Simpsons), đã nói tiếng Hạ Đức Mennonite khi còn là một đứa trẻ trong một cộng đồng Mennonite ở Saskatchewan vào những năm 1920, nhưng Matt không bao giờ học ngôn ngữ này.
Năm 2007, nhà làm phim người Mexico Carlos Reygadas đạo diễn bộ phim Stellet Licht (Silent Light), lấy bối cảnh tại một cộng đồng Mennonite ở Chihuahua, Mexico. Hầu hết các đoạn hội thoại của bộ phim là bằng tiếng Plautdietsch, mà một số diễn viên phải học phiên âm. Các phần khác đã được diễn bởi người của cộng đồng địa phương.