Frit
Mối quan hệ giữa frit, thủy tinh và faenza

Một văn bản bằng tiếng Akkad từ thư viện của Ashurbanipal tại Nineveh cho thấy một chất giống như frit là nguyên liệu trung gian trong quá trình sản xuất thủy tinh thô. Bước trung gian này sẽ được nối tiếp bằng quá trình nghiền và trộn các nguyên liệu thô được sử dụng để làm thủy tinh. Một đoạn trích từ bản dịch của Oppenheim cho Đoạn 1 Thẻ A của văn bản chữ hình nêm Nineveh có nội dung như sau:
Người ta giữ một ngọn lửa to và không khói cháy cho đến khi ‘kim loại’ (thủy tinh nóng chảy) trở thành frit. Người ta lấy nó ra và để nó nguội đi.
Các bước tiếp theo bao gồm nung lại, nghiền lại và cuối cùng gom bột vào chảo. Theo công thức Nineveh, Brill đã có thể tạo ra một loại thủy tinh "chất lượng cao". Ông suy luận rằng chất trung gian frit là cần thiết sao cho các khí sẽ phát triển trong công đoạn này và sản phẩm cuối cùng gần như không còn bọt. Hơn nữa, nghiền frit thực sự xúc tiến "phần thứ hai của quy trình, đó là… khử hệ thống thành thủy tinh."
Moorey đã định nghĩa bước trung gian này là "tạo frit", "một quá trình trong đó các muối hòa tan được chuyển thành không hòa tan bằng cách phá vỡ các cacbonat, v.v. và tạo thành một khối phức tạp của các silicat thiêu kết." Một frit được bảo quản trong "mảnh vỡ chảo frit" được lưu giữ trong Bảo tàng Petrie "cho thấy có rất nhiều đốm trắng của silica chưa phản ứng và một số lượng lớn các lỗ rỗng nơi khí đã hình thành." Quá trình này cũng được các nhà văn cổ đại như Pliny và Theophilus biết đến.
Nhưng liệu việc "tạo frit" này có được thực hiện như một bước có chủ ý trong quá trình sản xuất thủy tinh thô trong thời cổ đại hay không vẫn còn là một câu hỏi. Các thành phần của frit và thủy tinh thu hồi từ Amarna không phù hợp theo cách có thể ngụ ý rằng frit là tiền thân của thủy tinh: frit có hàm lượng soda và vôi thấp hơn còn hàm lượng coban và alumina cao hơn so với của thủy tinh.
Các học giả đã gợi ý một số mối liên hệ tiềm năng giữa frit và gốm faenza. Kühne đề xuất rằng frit có thể đã đóng vai trò là "chất liên kết tạo nên gốm faenza" và cho rằng thành phần chủ yếu của chất kết dính này là silica, kiềm và đồng với các hàm lượng nhỏ của kiềm thổ và thiếc. Nhưng việc phân tích nhiều loại frit Ai Cập mâu thuẫn với thành phần chất kết dính mà Kühne đưa ra. Vandiver và Kingery cho rằng một phương pháp sản xuất men faenza là "frit hay nấu chảy các thành phần men để tạo thành thủy tinh", sau đó nghiền thủy tinh. và tạo ra một loại vữa trong nước, và cuối cùng tráng men "bằng cách nhúng hoặc vẽ". Tuy nhiên, việc họ sử dụng từ "frit" hầu như là đồng nghĩa với "nấu chảy" thể hiện một điểm độc đáo khác về việc "frit" có thể hợp thành những gì. Cuối cùng, Tite et al. báo cáo rằng các mảnh frit, có màu xanh lam bất thường bởi coban, được tìm thấy trong các "chảo frit" tại Amarna có thành phần và cấu trúc vi mô tương tự như của gốm faenza thủy tinh, một dạng gốm faenza Ai Cập nhiệt độ cao hơn kết hợp coban vào thành phần của nó. Trong quá trình tái tạo sản xuất gốm faenza thủy tinh của mình, Tite et al. đề xuất rằng việc nung lần đầu nguyên vật liệu ở 1100-1200 °C tạo ra frit màu xanh lam coban, sau đó nó được nghiền, đúc và tráng men.
Nhìn chung, frit, thủy tinh và gốm faenza Ai Cập là những vật liệu tương tự nhau: chúng đều có nguồn gốc từ silica nhưng có hàm lượng chất kiềm, đồng và vôi khác nhau. Tuy nhiên, như Nicholson viết, chúng là những vật liệu riêng biệt bởi vì "sẽ không thể biến faenza thành frit hoặc frit thành thủy tinh chỉ đơn giản bằng cách nung nóng tiếp hoặc nung ở nhiệt độ cao hơn."
Việc sử dụng frit làm các chất màu và các đồ vật nguyên khối đã tạo ra độ tin cậy cho ý tưởng rằng sản xuất frit, ở một mức độ nào đó, là một ngành công nghiệp "chuyên biệt". Thật vậy, các nhà khoa học đã xác định rằng các đồ vật frit, chẳng hạn như bùa hộ mạng, chuỗi hạt và đồ đựng, có thành phần hóa học tương tự như của bột frit được sử dụng làm bột màu. Tuy nhiên, việc xác định các mối quan hệ kỹ thuật chính xác giữa các nhành sản xuất frit, thủy tinh và faenza là một lĩnh vực thu hút sự quan tâm của giới học giả hiện tại và tương lai. Các cuộc khai quật tại Amarna cung cấp một xác nhận không gian về các mối quan hệ tiềm năng này, vì các ngành sản xuất frit, thủy tinh và faenza ở đó là nằm "gần nhau".