stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
The Return of Navajo Boy
Nội dung

Bộ phim nói về câu chuyện của gia đình Cly, một gia đình người da đỏ thuộc tộc Navajo sinh sống tại phần lãnh thổ thuộc khu bảo tồn Navajo nằm ở Thung lũng Monument, Utah. Họ chính là những nhân vật chính trong bộ phim câm The Navajo Boy sản xuất cách đó gần nửa thế kỷ. Đồng thời, qua câu chuyện của họ, đạo diễn và gia đình Cly đã phơi bày cho người xem thấy những khó khăn và bất công họ phải gánh chịu: vấn đề đất đai và ô nhiễm môi trường, việc nhận con nuôi ra khỏi khu tự trị, giáo dục thể chất, việc thi hành các quyền hạn trong hiệp ước, và mối quan hệ với chính phủ Hoa Kỳ.
Phần lớn nội dung bộ phim năm 2000 được kể bởi nhân vật chính, Elsie Mae Cly Begay, người con lớn nhất trong bộ phim The Navajo Boy. Bà cũng là người dòng họ Cly lớn tuổi nhất trong bộ phim này. Mẹ của bà, Happy Cly chết vì ung thư phổi, mà nguyên nhân của căn bệnh này được gia đình tin rằng là do sự ô nhiễm môi trường gây ra bởi việc khai thác urani tại nơi mà bà và các con sống thời thơ ấu. (Ngôi nhà này đã bị phá dỡ vào năm 2001).)
Urani đã được khai thác suốt 4 thập niên trên 6 khu vực của vùng tự trị người da đỏ, để lại nhiều vùng mỏ hoang và nhiều bãi thải, nơi ở cũ của Begay cũng nằm gần những khu như thế. Trong một số khu vực, những tảng đá bị ô nhiễm urani được người dân bản địa dùng để xây nhà. Nước và không khí cũng bị ô nhiễm. "Cho đến cuối thập niên 1970 khi các khu mỏ bắt đầu đóng cửa, một số thợ mỏ bắt đầu chết vì ung thư phổi, khí thũng hay các bệnh liên quan tới phóng xạ khác."
Khi Happy Cly mới qua đời, người con út của Happy, John Wayne Cly, chỉ mới là một đứa trẻ sơ sinh. Một hội truyền giáo của đạo Kitô đã nhận nuôi John. Elsie Mae Begay khẳng định rằng gia đình chỉ đồng ý để cho John được chăm sóc đến khi cậu sáu tuổi rồi trả về lại gia đình. Cả nhà đã thất lạc John, tuy nhiên trong quá trình làm phim, cuối cùng thì John cũng được đoàn tụ với gia đình cũ của mình.
Ông bà quá cố của Elsie Mae, Happy and Willie Cly, là nhân vật chính của bộ phim câm thập niên 1960. "Cậu bé Navajo" trong bộ phim cũ chính là Jimmy Cly, anh em họ của Elsie Mae.
Đánh giá của dư luận

The Return of Navajo Boy được phát sóng trên kênh PBS vào ngày 13 tháng 11 năm 2000. Nó đã giành được giải thưởng ở nhiều liên hoan phim và được phát sóng đều đặn trong các sự kiện hoạt động xã hội, tại các thư viện công cộng và tại các trường đại học, khi người ta muốn giới thiệu và giáo dục về các vấn đề được nêu ra trong bộ phim.
Elsie Mae Begay về sau trở thành một nhà hoạt động xã hội. Bà đã thuyết giảng về những vấn đề đối với gia đình mình và đối với cộng đồng người Navajo tại các trường đại học và tại Quốc hội Hoa Kỳ, qua đó nêu lên mong muốn có được sự cải thiện về đời sống đối với cộng đồng dân cư Navajo, tỉ như thi hành các biện pháp kiểm soát ô nhiễm môi trường. Một người con dâu của bà, Mary Helen Begay, đã tổ chức quay phim các hoạt động thanh tẩy chất gây ô nhiễm của Cơ quan Bảo vệ Môi sinh Hoa Kỳ (EPA) với một máy quay phim do hãng Groundswell Educational Films - nhà sản xuất bộ phim tài liệu - cung cấp.
Năm 2008, phần 2 của bộ phim tài liệu ra mắt khán giả và bộ phim được trình chiếu tại Đồi Capitol ở Washington, DC trước Quốc hội và các quan chức EPA. Cùng năm đó, Quốc hội Hoa Kỳ phê chuẩn một kế hoạch làm giảm ô nhiễm môi trường tại các khu dân cư người Navajo với thời hạn 5 năm và có sự tham gia của 5 cơ quan Nhà nước.
Sau khi bộ phim được sản xuất, Bernie Cly, một trong những nhân vật thuộc gia đình Cly trong phim, đã được nhận khoản bồi thường 100,000 Mỹ kim theo Đạo luật bồi thường phơi nhiễm chất phóng xạ năm 1990. Đạo luật này được ban hành nhằm bồi thường thiệt hại về sức khỏe cho những công nhân mỏ urani và những gia đình gánh chịu sự ô nhiễm môi trường do việc khai thác urani, đặc biệt trong giai đoạn thập niên 1950-1970. Chính phủ Hoa Kỳ là người đứng ra nhận trách nhiệm bồi thường.
Ảnh hưởng

Khu bảo tồn Navajo từ lâu đã quan ngại về ảnh hưởng tiêu cực của việc khai thác urani trên lãnh thổ của họ và Cơ quan bảo vệ môi sinh của khu tự trị này đã nhận diện được nhiều khu vực bị ô nhiễm nặng. Vào năm 2005, khu bảo tồn Navajo trở thành vùng tự trị đầu tiên của người da đỏ có hoạt động khai thác urani bị cấm.
Sau khi nhận diện được các nguồn nước và khu dân cư bị ô nhiễm, EPA và Khu bảo tồn Navajo đã xây dựng một kế hoạch thời hạn 5 năm và có sự tham gia của nhiều cơ quan nhà nước khác nhau với mục đích giải quyết sự ô nhiễm trong khu tự trị này. Vào năm 2011, mục tiêu chính đầu tiên của kế hoạch đã hoàn tất với hơn 20.000 yard khối vật liệu ô nhiễm đã được bốc dỡ khỏi vùng mỏ hoang Skyline, gần khu nhà cũ của Begay. Quá trình xử lý ô nhiễm trong kế hoạch này đã được quay phim và đăng tải trên mạng Internet.
Đầu năm 2010, cơ quan Dịch vụ Y tế cho người bản thố Mỹ bắt đầu sử dụng bộ phim này như một biện pháp nhằm nâng cao ý thức của người dân về vấn đề ô nhiễm urani và các hậu quả về sức khỏe đối với cộng đồng người bản địa tại khu bảo tồn Navajo.
Giải thưởng

Được trình chiếu tại Liên hoan phim Sundance năm 2000
Giải thưởng "Phim tài liệu xuất sắc nhất" tại Liên hoan phim và hình ảnh video Indian Summer năm 2003
Giải thưởng "Sự lựa chọn của Thảo chương viên" tại Liên hoan phim môi trường Planet in Focus năm 2000
Giải thưởng Khán giả tại Liên hoan phim Quốc tế Durango
Chú thích

↑  “Synopsis”. navajoboy.com. Truy cập ngày 26 tháng 2 năm 2009.
1 2 3  “The Return of Navajo Boy”. Wiley InterScience.[liên kết hỏng]
1 2 3 4 5 6  Felicia Fonseca, "Navajo woman helps prompt uranium mine cleanup", Associated Press, carried in Houston Chronicle, ngày 5 tháng 9 năm 2011, accessed ngày 5 tháng 10 năm 2011
↑  "Screenings", Return of Navajo Boy Website
↑  "Washington, DC Premiere of Return of Navajo Boy, with updated Epilogue", Groundswell Films
1 2  Jennifer Amdur Spitz, "Navajo Film & Media Campaign Win Clean Up of Uranium", ngày 22 tháng 8 năm 2011, accessed ngày 5 tháng 10 năm 2011
↑  "Indian Health Service uses film to launch Navajo health tour, Groundswell Films
↑  The Return of Navajo Boy
↑  Indian Summer Image Awards Lưu trữ 2012-05-31 tại Wayback Machine tại Native Networks
↑  Jeff Spitz Lưu trữ 2013-07-29 tại Wayback Machine tại Native Networks
↑  UIS will host screening of "The Return of Navajo Boy"
↑  “The Return of Navajo Boy (With 2008 Epilogue)”. Bản gốc lưu trữ ngày 18 tháng 9 năm 2011. Truy cập ngày 30 tháng 8 năm 2012.
Thuận Hiếu Đại Vương

Thuận Hiếu Đại Vương (chữ Hán:顺孝大王) là thụy hiệu của một số vị quân chủ.
Danh sách

Cao Ly Thuận Hiếu Đại Vương (thường gọi tắt là Trung Kính Vương, toàn thụy hiệu là Trung Kính Thuận Hiếu Đại Vương)
Triều Tiên Thuận Hiếu Đại Vương (gọi tắt theo thụy hiệu dài là Cung Tĩnh Ý Văn Trang Vũ Ôn Nhân Thuận Hiếu Đại Vương, có khi gọi tắt là Cung Tĩnh Vương)
Machaerina disticha

| Machaerina disticha> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Poales
Họ (familia): Cyperaceae
Chi (genus): Machaerina
Loài (species): M. disticha
Danh pháp hai phần
Machaerina disticha (C.B.Clarke) T.Koyama 
Machaerina disticha là loài thực vật có hoa trong họ Cói. Loài này được (C.B.Clarke) T.Koyama mô tả khoa học đầu tiên năm 1956.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Machaerina disticha”. Truy cập ngày 11 tháng 6 năm 2013.
Trade Air

Trade Air (mã IATA = 8P, mã ICAO = TDR) là hãng hàng không tư nhân của Croatia, chuyên chở các khách thuê bao cả chuyến và chở hàng hóa. Hãng có trụ sở ở Zagreb và căn cứ tại Sân bay Zagreb
Lịch sử

Trade Air được thành lập vào tháng 4 năm 1994 và bắt đầu hoạt động từ ngày 22.5.1995, do Mihajlo Cvijin làm chủ 100%. Hãng chỉ chở các khách thuê bao từng chuyến và chở hàng hóa. Từ tháng 3 năm 2005 hãng bắt đầu dùng loại máy bay Fokker 100 chở khách thuê bao dưới tên SunAdria.
Tháng 11/2007 Trade Air đã chở các ký giả theo dõi chiến dịch tranh cử của thủ tướng John Howard ở Úc trong 1 tháng bằng máy bay Fokker 100, trong khi 1 máy bay Fokker 100 khác của hãng Blue Line của Pháp chở các ký giả theo dõi chiến dịch tranh cử của ứng cử viên đối lập Kevin Rudd.
Đội máy bay

2 Fokker 100 (SunAdria)
2 Let L-410 UVP-E
Tuổi trung bình các máy bay của Trade Air tháng 3/2008 là 15,8 năm ()
Tinodes altsahir

| Tinodes altsahir> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Trichoptera
Họ (familia): Psychomyiidae
Chi (genus): Tinodes
Loài (species): T. altsahir
Danh pháp hai phần
Tinodes altsahir MA Gonzalez & H Malicky, 1988 
Tinodes altsahir là một loài Trichoptera trong họ Psychomyiidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.
Timelines: Assault on America

| Timelines: Assault on America |
| --- | --- |

Nhà phát triển: 4Flash Interactive
Nhà phát hành: Strategy First
Công nghệ: Horde3D (đồ họa), GLFW (OpenGL toolkit)
Nền tảng: Microsoft Windows, Mac OS X, Linux, SteamOS, iOS, Android
Phát hành: Windows  WW: 24 tháng 9 năm 2013 (2013-09-24) Mac OS X  WW: 24 tháng 9 năm 2013 (2013-09-24) Linux  WW: 24 tháng 9 năm 2013 (2013-09-24) SteamOS  WW: 2014 (2014) iOS  WW: 17 tháng 2 năm 2015 (2015-02-17) Android  WW: 17 tháng 2 năm 2015 (2015-02-17)
Thể loại: Chiến lược thời gian thực
Chế độ chơi: Chơi đơn, co-op, chơi mạng
Timelines: Assault on America là một game chiến lược thời gian thực lấy bối cảnh lịch sử thay thế thời Thế chiến II, được phát triển bởi studio 4Flash Interactive của Hungary. Trò chơi đã được phát hành lại cho SteamOS vào năm 2014. Được phát hành trên iOS và Android vào ngày 17 tháng 2 năm 2015.
Cốt truyện

Ngày 20 tháng 7 năm 1942, Cục Tình báo Chiến lược (OSS) của Mỹ tận dụng thông tin được cung cấp cho họ bởi mạng lưới Kháng chiến ngầm chống lại Đệ Tam Đế chế. OSS bèn tung Chiến dịch ‘Wolf’s Head’ (Đầu Sói), nơi các tay súng giỏi ẩn náu trong một cuộc mít tin lớn nhằm tôn vinh Adolf Hitler ở Berlin, Đức, ám sát hắn ta ở đó. OSS cũng phá hoại nhiều máy bay chở các quan chức cấp cao của Đức Quốc xã. Sau đó, quyền kiểm soát của Đệ Tam Đế chế được chuyển sang các tướng lĩnh Đức Quốc xã khác nhau. Sau nhiều lần thẩm vấn các binh sĩ mạng lưới Kháng chiến, Đức Quốc xã tìm hiểu về Chiến dịch Wolf's Head. Đáp trả lại, Đức Quốc xã bèn từ bỏ kế hoạch bí mật xâm chiếm Liên Xô sang một bên, và thay vào đó ký một hiệp ước bất tương xâm với họ và mưu tinh với Đế quốc Nhật Bản nhằm tiến hành một cuộc xâm lược hai mặt nước Mỹ. Sau khi Đức xâm chiếm Cuba thành công, cũng như tăng cường dần lực lượng hải quân lớn ở Thái Bình Dương của Nhật, Phe Trục bắt đầu phát động cuộc xâm lược nước Mỹ.
Lối chơi

Timelines: Assault on America có các nhiệm vụ theo phong cách chiến dịch thông thường và chức năng nhiều người chơi. Game còn có tính năng học hỏi trí tuệ nhân tạo, quốc tế hóa và bản địa hóa và khả năng tương thích đa nền tảng. Trò chơi được xây dựng trên engine đồ họa Horde3D và GLFW trên nền tảng máy tính để bàn.
Đón nhận

Timelines: Assault on America thường nhận được sự chú ý của ngành công nghiệp, truyền thông và từ người tiêu dùng, Softpedia chấm cho game 6/10 điểm chỉ trích các vấn đề về phần điều khiển và các lỗi cơ học của thể loại RTS. ActionRadius đã cho trò chơi số điểm thấp do thiếu giao diện người dùng trực quan và thiếu chiều sâu chiến lược. WW2 Games HQ chấm cho game 7/10 điểm. Strategy First đã vận hành một số chương trình khuyến mãi cho trò chơi bao gồm nội dung bổ sung miễn phí.
Tillandsia rubia

| Tillandsia rubia> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
(không phân hạng): Commelinids
Bộ (ordo): Poales
Họ (familia): Bromeliaceae
Chi (genus): Tillandsia
Loài (species): T. rubia
Danh pháp hai phần
Tillandsia rubia Ehlers & L.Colgan 
Tillandsia rubia là một loài thực vật có hoa trong họ Bromeliaceae. Loài này được Ehlers & L.Colgan mô tả khoa học đầu tiên năm 2004.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Tillandsia rubia”. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2013.
Thumatha infantula

| Thumatha infantula> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Chi (genus): Thumatha
Loài (species): T. infantula
Danh pháp hai phần
Thumatha infantula (Saalmüller, 1880) 
Danh pháp đồng nghĩa
 Nudaria infantula Saalmüller, 1880 
Thumatha infantula là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Tinh vân Lagoon

| Tinh vân Lagoon |
| --- | --- |
M8, tinh vân Lagoon
Dữ liệu quan sát: kỷ nguyên J2000
Kiểu: Phát xạ
Xích kinh: 18h 03m 37s
Xích vĩ: −24° 23′ 12″
Khoảng cách: 4.100 ly (1.250 pc)
Cấp sao biểu kiến (V): 6.0
Kích thước biểu kiến (V): 90 × 40 cung phút
Chòm sao: Nhân Mã
Đặc trưng vật lý
Bán kính: 55 × 20 năm ánh sáng
Cấp sao tuyệt đối (V): ???
Đặc trưng đáng chú ý: —
Tên gọi khác: Sharpless 25, RCW 146, Gum 72 M8 chứa:     NGC 6523, NGC 6530,     Tinh vân Đồng hồ Cát
Xem thêm: Tinh vân khuếch tán, Danh sách tinh vân
x t 
Tinh vân Lagoon (danh lục Messier 8 hay M8, hoặc NGC 6523) là một đám mây giữa các ngôi sao khổng lồ trong chòm sao Nhân Mã. Nó được phân loại thành tinh vân phát xạ và là một vùng H II.
Tinh vân Lagoon được phát hiện bởi Guillaume Le Gentil năm 1747 và là một trong hai tinh vân hình thành sao nhìn thấy mờ bằng mắt thường từ vĩ độ Bắc trung bình. Nhìn bằng ống nhòm, có thể phân biệt được các đám mây hình ovan với nhân nổi bật của tinh vân. Có một cụm sao mở mỏng manh xếp chồng vào trong tinh vân này.
Các đặc tính

Tinh vân Lagoon cách Trái Đất vào khoảng từ 4.000 đến 6.000 năm ánh sáng. Nhìn lên bầu trời, nó dài khoảng 90' và rộng 40', tương ứng với kích thước thực của nó là 110x50 năm ánh sáng. Giống như nhiều tinh vân khác, nó hiện lên màu hồng trong các tấm ảnh màu phơi sáng nhưng nó có màu xám khi nhìn qua ống nhòm hay một kính viễn vọng, do mắt người không nhạy đối với màu tại ánh sáng yếu. Tinh vân chứa một số khối cầu Bok - tối, hay là các đám mây vật chất tiền sao co cụm lại - nổi bật nhất trong số đó đã được E. E. Barnard đặt danh lục là B88, B89 và B296. Tinh vân cũng bao gồm các cấu trúc dạng phễu hay dạng lốc xoáy do các ngôi sao nóng loại O phát ra tia tử ngoại làm nóng và ion hóa các đám khí ở bề mặt của tinh vân. Ở trung tâm tinh vân Lagoon có một cấu trúc được biết đến là Tinh vân Đồng hồ Cát (do John Herschel đặt tên), cũng không nên nhầm lẫn với Tinh vân Đồng hồ Cát trong chòm sao Thương Dăng. Năm 2006 bốn thiên thể Herbig-Haro đầu tiên trong tinh vân đã được xác định trong Đòng hồ Cát, bao gồm HH 870. Điều này cung cấp những chứng cứ trực tiếp đầu tiên về hoạt động hình thành sao bởi các đĩa bồi tụ trong tinh vân này.
Ảnh khác

Vùng trung tâm của tinh vân Lagoon, cho thấy tinh vân Đồng hồ Cát ở bên phải.
Tinh vân Lagoon (Ảnh của: ESO/S.Guisard).
Ba bức ảnh từ dự án ESO GigaGalaxy Zoom cho thấy bầu trời ở các mức nhìn khác nhau: từ nhìn bằng mắt thường đến nhìn qua một kính viễn vọng nghiệp dư, và cuối cùng là nhìn qua một kính thiên văn lớn.
Đi vào tinh vân Lagoon
Tibouchina longifolia

| Tibouchina longifolia |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Myrtales
Họ (familia): Melastomataceae
Chi (genus): Tibouchina
Loài (species): T. longifolia
Danh pháp hai phần
Tibouchina longifolia (Vahl) Baill. 
Tibouchina longifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Mua. Loài này được (Vahl) Baill. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1877.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Tibouchina longifolia”. Truy cập ngày 10 tháng 6 năm 2013.
Tipula submanca

| Tipula submanca> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Diptera
Họ (familia): Tipulidae
Chi (genus): Tipula
Loài (species): T. submanca
Danh pháp hai phần
Tipula submanca Savchenko, 1964 
Tipula submanca là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập 5 tháng 6 năm 2012.
Tiếng Ilokano

| Tiếng Ilocano |
| --- | --- |
Ilokano
Iloko, Iluko, Pagsasao nga Ilokano
Sử dụng tại: Philippines
Khu vực: Bắc Luzon và đa phần Trung Luzon
Tổng số người nói: 9,1 triệu ngôn ngữ được nói nhiều thứ ba ở Philippines
Dân tộc: Người Ilocano
Phân loại: Nam ĐảoMalay-PolynesiaPhilippineNorthern PhilippineNorthern LuzonTiếng Ilocano
Hệ chữ viết: Chữ cái Latinh
Địa vị chính thức
Ngôn ngữ chính thức tại: Ngôn ngữ địa phương ở Philippines Ngôn ngữ chính thứ tại La Union
Quy định bởi: Komisyon sa Wikang Filipino
Mã ngôn ngữ
ISO 639-2: ilo
ISO 639-3: ilo
Glottolog: ilok1237
Linguasphere: 31-CBA-a
Vùng mà tiếng Ilokano được sử dụng, theo Ethnologue
Bài viết này có chứa ký tự ngữ âm IPA. Nếu không thích hợp hỗ trợ dựng hình, bạn có thể sẽ nhìn thấy dấu chấm hỏi, hộp, hoặc ký hiệu khác thay vì kí tự Unicode. Để biết hướng dẫn giới thiệu về các ký hiệu IPA, xem Trợ giúp:IPA.
Tiếng Ilokano hay Tiếng Ilocano (Tiếng Ilokano: Ti Pagsasao nga Iloco; hay Ilocano, Iluko, Iloco, Iloco, Ylocano, và Yloco) là một ngôn ngữ đứng thứ ba về số người nói như tiếng mẹ đẻ và đứng thứ 4 về tổng số người sử dụng tại Philippines.
Ngôn ngữ này thuộc ngữ chi Malay-Polynesia của ngữ hệ Nam Đảo tương tự như tiếng Indonesia, tiếng Mã Lai, tiếng Fiji, tiếng Maori, tiếng Hawaii, tiếng Malagasy.
Theo quan niệm phổ biến hiện nay thì người Ilocano là hậu duệ của những người nói tiếng Nam Đảo từ Miền nam Trung Quốc đã di cư đến qua nơi mà nay là Đài Loan. Tuy nhiên các bằng chứng mới, đặc biệt là bằng chứng sinh học phân tử, không ủng hộ giả thuyết này.
Phân bổ

Người Ilocano vốn cư trú trên một vùng đất hẹp và cằn cỗi ở đỉnh phía bắc của đảo Luzon, giữa dãy núi Cordillera (bản thân tên gọi này đã có nghĩa là dãy núi) ở phía đông và Biển Đông ở phía tây. Từ các tỉnh Ilocos Norte, Ilocos Sur, La Union và Abra, những người này sau đó đã di cư dần về phía đông và phía nam. Người nhập cư Ilocano đã đến những vùng đất màu mỡ hơn ở các tỉnh Cagayan, Apayao và các vùng đồng bằng ở tỉnh Pangasinan vào thế kỷ XVIII và 19 và nay chiếm đa số ở một số nơi tại các tỉnh đó. Trong thế kỷ XX, nhiều người Ilocano đã di cư đến Metro Manila và xa hơn là tận Mindanao, như các tỉnh Cotabato, Nam Cotabato, Maguindanao, Sarangani và Bán đảo Zamboanga song lớn nhất là ở tỉnh Sultan Kudarat. Họ là nhóm dân tộc Philippines đầu tiên nhập cư đến Bắc Mỹ và hiện hình thành một cộng đồng khá lớn tại Hawaii, California, bang Washington và Alaska. Tiếng Ilokano là ngôn ngữ bản địa của hầu hết những người nhập cư Philippines đầu tiên tại Hoa Kỳ song tiếng Tagalog lại được người Mỹ gốc Philippines sử dụng nhiều hơn bởi đây là ngôn ngữ chính thức tại Philippines.
Ngoài là ngôn ngữ mẹ đẻ của người Ilocano, tiếng Ilokano còn là ngôn ngữ thứ hai của hơn 2 triệu người khác như người Pangasinan, người Ibanag, người Ivantan và một số dân tộc khác ở miền bắc Philippines.
Chữ viết

Hiện nay, tiếng Ilokano sử dụng hai hệ thống chữ viết: hệ thống "Tây Ban Nha" và hệ thống "Tagalog". Hệ thống chữ viết kiểu Tây Ban Nha được đánh vần theo cách đánh vần gốc của tiếng Tây Ban Nha và chỉ còn được người cao tuổi sử dụng. Hệ thống chữ viết kiểu Tagalog tỏ ra chính xác về phát âm hơn. Mỗi từ đều thể hiện một âm tiết và hệ thống này phản ánh tốt hơn cách phát âm của từ.
Địa vị

Với Hệ thống Giáo dục Song ngữ năm 1987, tiếng Ilocano cùng với 7 ngôn ngữ khác có trên 1 triệu người sử dụng tại Philippines được phép sử dụng để dạy học cho đến hết lớp 2. Ngôn ngữ này được Hội đồng Ngôn ngữ Philippines công nhận là một trong các ngôn ngữ chính ở đất nước này. Tiếng Ilokano cũng là ngôn ngữ chính thức phụ tại những vùng sử dụng ngôn ngữ này. Hiện nay, có một số cuộc vận động ở cả Thượng và Hạ viện để thúc đẩy việc sử dụng ngôn ngữ mẹ đẻ trong giảng dạy phổ thông cho đến lớp 6.
Chú thích

↑  Philippine Census, 2000. Table 11. Household Population by Ethnicity, Sex and Region: 2000
↑  Elias, Jun (ngày 19 tháng 9 năm 2012). “Iloko La Union's official language”. Philippine Star. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
↑  Nordhoff, Sebastian; Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin biên tập (2013). “Iloko”. Glottolog. Leipzig: Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology.
↑  Ethnologue. “Language Map of Northern Philippines”. ethnologue.com. Ethnologue. Truy cập ngày 7 tháng 12 năm 2015.
↑  Philippine Census, 2000. Table 11. Household Population by Ethnicity, Sex and Region: 2000.
↑  “Hiến pháp Philippines năm 1987”. Bản gốc lưu trữ ngày 17 tháng 9 năm 2009. Truy cập ngày 12 tháng 4 năm 2011.
Tipula subnodicornis

| Tipula subnodicornis |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Diptera
Họ (familia): Tipulidae
Chi (genus): Tipula
Phân chi (subgenus): Savtshenkia
Loài (species): T. subnodicornis
Danh pháp hai phần
Tipula subnodicornis Zetterstedt, 1833, 1838 
Tipula subnodicornis là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập 5 tháng 6 năm 2012.
Thanh Vân Chí

| Thanh Vân Chí 青云志 Noble Aspirations |
| --- | --- |
Poster phim
Tên khác: Tru tiên The Legend of Chusen
Thể loại: Cổ trang Tiên hiệp Tình cảm Dã sử
Định dạng: Phim truyền hình
Sáng lập: Tiêu Đỉnh
Đạo diễn: Lưu Quốc Huy
Diễn viên: Lý Dịch Phong Triệu Lệ Dĩnh Dương Tử Thành Nghị Tần Tuấn Kiệt Mao Tử Tuấn Đường Nghệ Hân Trịnh Quốc Lâm Hà Trung Hoa Huỳnh Hải Băng Thư Sướng Nhậm Gia Luân
Nhạc dạo: Phù tru - Trương Kiệt
Quốc gia: Trung Quốc
Ngôn ngữ: Phổ thông
Số mùa: 2
Số tập: 55 tập (phần 1) 18 tập (phần 2)
Sản xuất
Địa điểm: Hoành Điếm
Đơn vị sản xuất: Hoan Thuỵ Thế Kỷ
Trình chiếu
Kênh trình chiếu: Hồ Nam Tencent Video
Phát sóng: 2016 - 2017
Thanh vân chí (Tiếng Trung Quốc:青云志, tiếng Anh: Noble Aspirations) là một bộ phim truyền hình Trung Quốc được sản xuất vào năm 2016, mượn tên nhân vật và một số địa danh từ tiểu thuyết tiên hiệp nổi tiếng Tru Tiên của nhà văn Tiêu Đỉnh (萧 鼎), tuy nhiên có rất nhiều sự khác biệt trong nội dung  khác giữa phim và truyện . Bộ phim được mua bản quyền và sản xuất bởi Hoan Thụy Thế Kỷ, với sự tham gia của Lý Dịch Phong, Triệu Lệ Dĩnh, Dương Tử, Thành Nghị, Thư Sướng, Tần Tuấn Kiệt và một số diễn viên khác.
Phần đầu tiên được phát sóng từ ngày 31 tháng 7 đến ngày 8 tháng 11 năm 2016 trên đài Hồ Nam. Phần thứ hai được công chiếu vào ngày 8 tháng 12 năm 2016 trên Tencent Video.
Tại Việt Nam, phim được phát sóng trên VTV3 từ 13 tháng 9 đến 25 tháng 11, 2017.
Nội dung > Phần hai

Sau khi Bích Dao dùng Si Tình Chú để bảo vệ Tiểu Phàm thì liền hôn mê vĩnh viễn. Cảm thấy hối hận với Bích Dao, Tiểu Phàm quyết định dành cả cuộc đời mình để tìm cách cứu cô. Tiểu Phàm quyết định gia nhập phe của Quỷ Vương Tông và trở thành cánh tay phải của Quỷ Vương Tông chủ, được ban danh Quỷ Lệ, còn được gọi là Huyết công tử - một trong Tam công tử Ma giáo. Vừa ôm hận thù, vừa báo đền ân nghĩa của Bích Dao, Trương Tiểu Phàm đã sa vào ma đạo, trở thành một ma đầu giết người không gớm tay, sống với mục đích duy nhất: tìm cách cứu tỉnh Bích Dao khỏi hàn băng thạch.