stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Diocletianus
Tứ đầu chế > Chiến tranh với Ba Tư > Xâm lược và đáp trả

Năm 294, Narseh, một người con trai của Shapur, đã tiến hành cướp ngôi vua ở Ba Tư. Narseh đã lật đổ Bahram III, một thanh niên trẻ được tôn lên làm vua trong sự náo loạn sau cái chết của Bahram II vào năm 293  Đầu năm 294, Narseh đã gửi tặng Diocletian những món quà theo phong tục giữa hai đế quốc, và Diocletian đáp lại bằng một cuộc trao đổi sứ thần.
Narseh sau đó tuyên chiến với Rome vào năm 295 hay 296. Đầu tiên, Ông đã xâm lược miền Tây Armenia, nơi ông đã chiếm lấy các vùng đất được giao cho Tiridates theo hiệp ước hòa bình vào năm 287. Narseh sau đó tiến quân về phía nam vào vùng Mesopotamia của La Mã năm 297, nơi ông đã đánh bại Galerius trong vùng đất giữa Carrhae (Harran, Thổ Nhĩ Kỳ) và Callinicum (Ar-Raqqah, Syria)  Diocletianus có thể hoặc không có mặt trong trận đánh này, nhưng ông đã nhanh chóng tự mình rũ bỏ tất cả trách nhiệm. Trong một buổi lễ kỉ niệm công khai tại Antioch, những sự kiện này đã được thuật lại một cách rõ ràng: Galerius phải chịu trách nhiệm cho thất bại, còn Diocletianus thì không. Diocletianus đã công khai làm nhục Galerius, buộc ông ta phải đi bộ một dặm ở đầu của đoàn diễu hành hoàng gia, và vẫn mặc bộ áo choàng màu tím của Hoàng đế
Galerius đã được tăng viện bằng một đội quân mới được thu thập từ khu vực Danube của đế chế có lẽ vào mùa xuân của năm 298 Narseh đã không tiến quân từ Armenia và Mesopotamia, và đã cho phép Galerius có thể chỉ huy một cuộc tấn công trong năm 298 với một cuộc tấn công vào phía bắc Mesopotamia thông qua Armenia.Cũng chưa rõ ràng rằng liệu Diocletianus đã có mặt để tham gia chiến dịch này, hay là ông có thể đã trở về Ai Cập hoặc Syria Narseh đã rút quân về Armenia để đương đầu với quân đội của Galerius, nhưng bất lợi cho Narseh đó là địa hình gồ ghề của Armenia lại thuận lợi cho bộ binh la Mã, và gây bất lợi cho kỵ binh Sassanid. Trong cả hai trận đánh,, Galerius đều giành được những chiến thắng lớn trước Narseh. Trong lần giao tranh thứ hai, quân La Mã đã chiếm giữ được trại của Narseh, ngân khố của ông ta, hậu cung và vợ của ông ta. Galerius tiếp tục tiến quân xuôi theo sông Tigris, và đã chiếm được kinh đô Ctesiphon của Ba Tư trước khi trở về lãnh thổ La Mã dọc theo sông Euphrates.
Tứ đầu chế > Chiến tranh với Ba Tư > Đàm phán hòa bình

Narseh gửi một sứ thần tới chỗ Galerius để cầu xin ông ta trao trả lại vợ và con cái của mình trong khi chiến tranh đang diễn ra, nhưng Galerius đã gạt bỏ ý định này của ông. Các cuộc đàm phán hòa bình nghiêm túc đã được bắt đầu vào mùa xuân năm 299. Viên Magister memoriae (thư ký) Probus Sicorius của Diocletianus và Galerius đã được phái đến chỗ Narseh để thương lượng các điều khoản hòa bình  Các điều kiện của hiệp ước Hòa bình Nisibis là nặng nề.; Armenia sẽ phải quay trở lại dưới sự thống trị của La Mã, với pháo đài Ziatha như là biên giới của nó; Caucasian Iberia sẽ phải trung thành với La Mã dưới quyền một người La Mã được bổ nhiệm; Nisibis, bây giờ nằm dưới sự cai trị của La Mã, sẽ trở thành đầu mối duy nhất cho thương mại giữa Ba Tư và Roma và Roma sẽ tiến hành kiểm soát toàn bộ năm tổng trấn giữa sông Tigris và Armenia: Ingilene, Sophanene 
(Sophene), Arzanene (Aghdznik), Corduene, và Zabdicene (gần Hakkari ngày nay, Thổ Nhĩ Kỳ).
Một dải đất có với một loạt thành trì chiến lược ở Amida (Diyarbakır, Thổ Nhĩ Kỳ) và Bezabde đã quay lại dưới tầm kiểm soát của quân đội La Mã. Với những vùng lãnh thổ thế này, La Mã sẽ có một đồn binh chiến lược ở phía bắc Ctesiphon, và sẽ có thể làm chậm bất kỳ cuộc hành quân của quân đội Ba Tư thông qua khu vực này trong tương lai. Nhiều thành phố phía đông của sông Tigris đã bị La Mã kiểm soát, bao gồm Tigranokert, Saird, Martyropolis, Balalesa, Moxos, Daudia, và Arzan - dù dưới những tình trạng không rõ ràng. Theo kết quả của hiệp ước hòa bình, Tiridates lấy lại cả ngai vàng của mình và toàn bộ yêu cầu bồi thường của tổ tiên của mình. Người La Mã đảm bảo một khu vực ảnh hưởng văn hóa rộng lớn, dẫn đến một truyền bá rộng rãi của nhánh Kitô giáo Syria ở trung tâm Nisibis trong thập kỷ sau, và sau đó là Kitô hóa cả Armenia.
Các cuộc bức hại tôn giáo > Những cuộc bách hại ban đầu

Khi hoà ước được ký kết, Diocletianus và Galerius trở về Antioch ở Syria. Khoảng năm 299, hai Hoàng đế tham gia trong lễ cúng tế và bói toán để dự đoán tương lai. Những thầy bói auspex không thể xem xét bộ lòng của những con vật giết để tế lễ, và đổ tội cho người Ki-tô giáo trong gia đình Hoàng đế. Các Hoàng đế truyền lệnh cho mọi quan viên phải làm lễ tế thần để "tẩy uế" cho cung điện. Hai Hoàng đế gửi thư cho giới chỉ huy quân sự, yêu cầu toàn bộ quân đội hoặc là tổ chức những lễ cúng tế mà hai ông đã đề ra hoặc là bị sa thải. Diocletianus chủ trương bảo thủ về vấn đề tôn giáo, trung kiên với tôn giáo cổ truyền La Mã và am hiểu những yêu cầu thanh trừng tôn giáo, nhưng Eusebius, Lactantius và Constantinus I cho rằng chính Galerius, chứ không phải Diocletianus, mới là người chủ trương thanh trường dữ dội nhất, và là người hưởng lợi lớn nhất từ cuộc thanh trừng. Galerius, thậm chí còn tận tâm và nhiệt huyết hơn Diocletianus, nhận thấy lợi ích chính trị ẩn trong chính sách bách hại. Ông sẵn sàng tuyệt giao với một chính quyền chủ trương bị động về vấn đề này.
Trong các năm 299-302, Diocletianus thường cư trú tại Antioch, trong khi Galerius dời đến những vùng đất mà trước kia Diocletianus trú tại khu vực trung và hạ lưu sông Danube. Ông đã viếng thăm Ai Cập một lần nữa, vào mùa đông năm 301-2, và đã tiến hành một đợt phát chẩn thóc lúa ở Alexandria. Tiếp sau một số cuộc tranh luận công khai với những người theo đạo Mani, Diocletianus ra lệnh rằng những người đứng đầu giáo phái Mani sẽ bị thiêu sống cùng với thánh kinh của họ. Trong một thánh chỉ từ Alexandria vào ngày 31 tháng 3 năm 302, ông tuyên bố rằng những tín đồ Mani giáo có địa vị thấp phải bị xử trảm, và những tín đồ Mani giáo có địa vị cao phải được bị đưa đến làm việc trong các mỏ đá của Proconnesus (Đảo Marmara, Thổ Nhĩ Kỳ) hoặc các mỏ của Phaeno ở phía Nam Palestine. Tất cả các tài sản của các tín đồ Mani giáo đều bị tịch thu và xung vào ngân khố hoàng gia Diocletianus đã tìm thấy nhiều thứ mà ông cảm thấy bị xúc phạm từ đạo Mani: sự mới lạ của nó, nguồn gốc ngoại quốc của nó, cái cách mà nó làm suy đồi đạo đức của giống nòi La Mã, và sự đối lập vốn có của nó đối với truyền thống tôn giáo lâu đời  Đạo Mani cũng nhận được sự ủng hộ bởi người Ba Tư vào thời điểm đó
Cuối đời > Ẩn dật và qua đời

Diocletianus rút về nguyên quán của ông, Dalmatia. Ông dời đến Dinh Diocletianus nguy nga, một khu đất rào kín rất kiên cố nằm ở thị trấn Spalatum ven biển Adriatic, và gần trung tâm hành chính lớn của tỉnh Dalmatia - Salona. Phần lớn dinh thự này được bảo tồn cho đến ngày nay và trở thành một di tích lịch sử của thành phố lớn nhất của Dalmatia, Split ngày nay.
Maximianus cáo lui về biệt thự ở Campania hoặc Lucania. Nơi ở của hai ông đều xa cách đời sống chính trị, như Diocletianus và Maximianus vẫn đủ gần để liên lạc thường xuyên với nhau. Galerius nắm giữ cây gậy fasces của Tổng tài vào năm 308 với Diocletianus là cộng sự của mình. Mùa thu năm 308, Galerius lại hội kiến với Diocletianus tại Carnuntum (Petronell-Carnuntum, Áo). Vào ngày 11 tháng 11 năm 308, Diocletianus và Maximianus đều có mặt khi Galerius phong Licinius làm Augustus ở phía Tây thay cho Severus, người đã bị Maxentius giết hại. Ông khuyên Maximianus, người toan tính trở lại nắm quyền sau khi thoái ngôi, nên tránh hẳn Đế quyền. Tại Carnuntum, dân chúng van nài Diocletianus trở lại ngai vàng, để giải quyết những xung độ đã phát sinh từ sự vươn lên quyền lực của Constantinus I và vụ soán ngôi của Maxentius. Tuy nhiên, ông từ chối.
Ông sống thêm ba năm nữa, dành thời gian mà ở các khu vườn trong dinh. Ông chứng kiến hệ thống Tứ đầu chế của ông suy sụp, tan nát do sự hám lợi của những người thừa kế mình. Ông hay tin về lần đòi hỏi ngai vàng thứ ba của Maximianus, vụ bức tử và chiến dịch xóa bỏ ký ức (damnatio memoriae) về ông này. Trong tư dinh của ông, các bức tượng và chân dung của vị đồng Hoàng đế một thời của ông bị giật xuống và phá hủy. Chìm trong tuyệt vọng và bệnh tật, Diocletianus có lẽ đã tự sát. Ông mất ngày 3 tháng 12 năm 311.
Cải cách > Chế độ tứ đầu chế và hệ tư tưởng

Diocletianus đã coi những việc làm của mình như là của một người khôi phục, một người được trao trọng trách và có nhiệm vụ là trả lại hòa bình cho đế chế, và thiết lập lại sự ổn định và công lý mà đã bị những kẻ man rợ phá hủy
Trong chính sách tuyên truyền của đế quốc vào thời kỳ này, lịch sử giai đoạn gần đây đã bị xuyên tạc và giảm thiểu một cách tối đa trong nhằm đề cao chế độ Tetrarch như là " những người khôi phục". Những thành tựu của Aurelianus đã bị bỏ qua, cuộc nổi loạn của Carausius được tính trở lại triều đại của Gallienus, và nó đã ngụ ý rằng chính các Tetrarch đã kiến tạo nên chiến thắng của Aurelianus trước đế chế Palmyra, giai đoạn giữa triều đại của Gallienus và Diocletianus đã bị xóa bỏ một cách hiệu quả. Lịch sử của đế quốc trước khi bắt đầu chế độ Tứ Đầu chế được miêu tả như là một thời kì của các cuộc nội chiến, chế độ chuyên quyền man rợ, và sự sụp đổ đế quốc. Trong những chữ khắc mang tên của họ, Diocletianus và những chiến hữu của ông được gọi là "những người khôi phục của toàn thế giới". những người đã thành công trong việc đánh bại các quốc gia của người man rợ, và củng cố lại sự yên bình cho thế giới của họ ". Diocletianus đã được ca ngợi là "người sáng lập nền hòa bình vĩnh cửu ".
Những thành phố nơi các hoàng đế sống thường xuyên trong giai đoạn này Milan, Trier, Arles, Sirmium, Serdica, Thessaloniki, Nicomedia, và Antioch đã được xem như là thủ đô thay thế của đế quốc, để nhằm loại bỏ Roma và tầng lớp nguyên lão tinh túy của nó Một phong cách thiết triều mới đã được phát triển, nhằm đề cao sự khác biệt của Hoàng đế đối với tất cả những người khác. Các lý tưởng bán cộng hòa của Augustus, primus inter pares, đã bị từ bỏ bởi tất cả các cá nhân trong Tứ đầu chế. Diocletianus đã đội vương miện vàng cùng với đồ trang sức, và cấm sử dụng vải màu tím cho tất cả mọi người, trừ hoàng đế  Cận thần của hoàng đế đã được lệnh phải quỳ gối khi diện kiến ông ta (adoratio), những người may mắn nhất được cho phép có đặc quyền hôn viền áo choàng của ông (proskynesis, προσκύνησις).
Cải cách > Chính quyền

Để phù hợp với sự chuyển đổi từ hệ tư tưởng của chủ nghĩa cộng hoà thành một hệ tư tưởng chuyên chế, hội đồng cố vấn của Diocletianus, consilium của ông, đã khác biệt so với các vị hoàng đế trước đó. Ông đã công khai vứt bỏ vỏ bọc của Augustus cho chính quyền đế quốc vốn tồn tại như là mối quan hệ cộng tác giữa Hoàng đế, quân đội và nghị viện. Thay vào đó, ông đã xây dựng một bộ máy chính quyền chuyên chế một cách có hiệu quả. Diocletianus đã chỉnh đốn lại triều đình của mình bằng cách phân thành các bộ riêng biệt (scrina) cho các nhiệm vụ khác nhau. Từ cấu trúc này đến cơ quan của các magistri khác nhau, như Magister officiorum, và ban thư ký liên quan. Đây là những người phù hợp để đối phó với kiến ​​nghị, yêu cầu, thư từ, các vấn đề pháp lý, và đối đãi các đại sứ quán ngoại quốc. Trong triều đình Diocletianus duy trì một cơ quan thường trực nhằm tư vấn pháp luật, những người có ảnh hưởng đáng kể trên của ông lại sắp xếp để quản lý các vấn đề pháp lý. Ngoài ra còn có hai bộ trưởng tài chính, giao dịch với các cơ quan riêng biệt nhằm trông coi kho bạc nhà nước và các lĩnh vực tư nhân của hoàng đế thuộc về Pháp quan thái thú, người quan trọng nhất trong số quan lại trong triều. Diocletianus còn cho giảm số quân thuộc về đội Cận vệ Praetoriani của các Pháp quan nhằm làm giảm đi sức mạnh quân sự của họ, nhưng lại cho giữ lại nhiều quyền dân sự. Một thái thú nắm giữ một con số nhân viên lên tới hàng trăm và các vấn đề quản lý trong tất cả các phân đoạn của chính phủ: về thuế, quản lý, luật học, và quân sự đều thuộc về quyền quyết định của pháp quan thái thú và quyền hành của họ thường chỉ đứng sau một người mà trên vạn người.
Nhìn chung, Diocletianus thực hiện một cuộc gia tăng số lượng lớn quan chức phục vụ theo lệnh của chính phủ; Lactantius đã tuyên bố rằng bây giờ có ngày càng nhiều người phải trả tiền thuế nhiều hơn số tiền họ phải trả. Nhà sử học Warren Treadgold ước tính rằng dưới thời Diocletianus, số những người tham gia các dịch vụ dân sự đã tăng gấp đôi từ 15.000 đến 30.000. Nhà cổ điển học Roger Bagnall ước tính rằng ở Ai Cập thì cứ 5-10.000 người thì sẽ có một vị quan và sẽ là con số 400 hoặc 800 quan chức trong tổng số 4 triệu dân (không ai biết dân số của Ai Cập trong năm 300; Strabo vào 300 năm trước đã đưa ra con số 7,5 triệu dân không tính Alexandria). (Để so sánh, tỷ lệ ở Trung Quốc vào thời nhà Tống thì cứ mỗi 15.000 người lại có một vị quan). Jones ước tính rằng vào năm 300 đã có 30.000 quan chức làm việc trong một đế chế có 50-65 triệu cư dân.
Di sản

Diocletianus được xem là một trong những vị Hoàng đế vĩ đại nhất của La Mã.
Toàn cảnh đài vòng ở Salona
Tượng bán thân của Carinus tại Centrale Montemartini
Sự trung thành nhất quán của Maximianus với Diocletianus đã chứng minh một thành phần quan trọng trong những thành công ban đầu của chế độ "Tứ đầu chế".
Carausius tiếm vị xưng đế ở tỉnh Britannia. Hầu hết các bằng chứng về triều đại của Carausius xuất phát từ tiền xu vốn có chất lượng tốt của ông.
Khải hoàn môn của chính quyền Tứ đầu chế, Sbeitla, Tunisia
Một ngôi đền của Traianus trên đảo Philae, biên giới mới được thiết lập giữa Nobatae, Blemmyes và tỉnh Ai Cập thuộc La Mã
Đồng xu có hình Diocletian được phát hành bởi quân đội
Cảnh Galerius tấn công Narseh trên Khải hoàn môn của Galerius tại Thessaloniki, Hy Lạp
Hầm mộ của hai Thánh Marcellinô và Phêrô trên đường Via Labicana. Chúa Giêsu đứng giữa Phêrô và Phaolô. Hai bên là các thánh tử đạo Gorgonius, Phêrô, Marcellinô, Tiburtius
Quang cảnh ngày nay của Dinh Diocletianus gần Salona (ở Split, Croatia)
Hoa hậu Quốc tế 1988

| Hoa hậu Quốc tế 1988 |
| --- | --- |

Ngày: 17 tháng 7 năm 1988
Dẫn chương trình: Masumi Okada
Địa điểm: Events Plaza Future Watch, Gifu, Nhật Bản
Truyền hình: TV Tokyo
Tham gia: 46
Số xếp hạng: 15
Bỏ cuộc: Áo Malta Ba Lan Zaire
Trở lại: Thụy Điển Uruguay Nam Tư
Người chiến thắng: Catherine Alexandra Gude  Na Uy
Thân thiện: Liza Maria Camacho    Guam
Quốc phục đẹp nhất: Elizabeth da Silva    Brazil
Ăn ảnh: Pussorn Boonyakiat    Thái Lan
← 19871989 →
Hoa hậu Quốc tế 1988 là cuộc thi Hoa hậu Quốc tế lần thứ 28, được tổ chức vào ngày 17 tháng 7 năm 1988 tại Events Plaza Future Watch, Gifu, Nhật Bản. 46 thí sinh tham gia cuộc thi năm nay. Trong đêm chung kết, Hoa hậu Quốc tế 1987 Laurie Simpson đến từ Puerto Rico đã trao lại vương miện cho người kế nhiệm, cô Catherine Alexandra Gude đến từ Na Uy.
Kết quả > Thứ hạng

| Kết quả | Thí sinh |
| --- | --- |
Hoa hậu Quốc tế 1988:   Na Uy - Catherine Alexandra Gude
Á hậu 1:   Hoa Kỳ - Dana Michele Richmond
Á hậu 2:   Úc - Toni-Jean Frances Peters
Top 15:   Colombia - Adriana María Escobar Mejía   Costa Rica - Erika María Paoli González   Phần Lan - Sari Susanna Paakkonen   Pháp - Nathalie Marquay   Iceland - Gudbjörg Gissurardóttir   Israel - Galit Aharoni   Jamaica - Michelle Samantha Williams   Nhật Bản - Yuki Egami   Hàn Quốc - Lee Yoon-hee   Mexico - María Alejandra Merino Ferrer   Peru - Susan María León Carassa   Tây Ban Nha - María Carmen Aragall Casadellá
Các giải thưởng đặc biệt

| Giải thưởng | Thí sinh |
| --- | --- |
Hoa hậu Ảnh:   Thái Lan - Pussorn Boonyakiat
Hoa hậu Thân thiện:   Guam - Liza Maria Camacho
Trang phục dân tộc đẹp nhất:   Brazil - Elizabeth da Silva
Thí sinh

Argentina - Adriana Patricia Almada
Úc - Toni-Jene Frances Peters
Bỉ - Alexandra Elisabeth Winkler
Bolivia - Sonia Montero
Brazil - Elizabeth Ferreira da Silva
Anh Quốc - Heather Jane Daniels
Canada - Katherine Stayshyn
Colombia - Adriana Maria Escobar Mejía
Costa Rica - Erika Maria Paoli González
Đan Mạch - Tina Maria Jorgensen
Phần Lan - Sari Susanna Pääkkönen
Pháp - Nathalie Marquay
Đức - Christiane Kopp
Hy Lạp - Vasiliki Gerothodorou
Guam - Liza Maria Camacho
Hà Lan - Ellis Adriaensen
Honduras - Ericka Aguilera Garay
Hồng Kông - Trương Phụng Ni
Iceland - Gudbjörg Gissurardóttir
Ấn Độ - Shikha Swaroop
Ireland - Karin May O'Reilly
Israel - Galit Aharoni
Ý - Fabiola Rizzi
Jamaica - Michelle Samantha Williams
Nhật Bản - Yuki Egami
Hàn Quốc - Lee Yoon-hee
Luxembourg - Isabelle Seara
México - María Alejandra Merino Ferrer
New Zealand - Nicky Lisa Gillett
Quần đảo Bắc Mariana - Gloria Patricia Propst
Na Uy - Catherine Alexandra Gude
Panama - Xelmira del Carmen Tristán
Peru - Susan Maria León Carassa
Philippines - Maria Anthea "Thea" Oreta Robles
Bồ Đào Nha - Maria Helena Raposo Canelas
Puerto Rico - Yolanda Martínez
Singapore - Angeline Lip Lai Fong
Tây Ban Nha - Maria Carmen Aragall Casadellá
Thụy Điển - Ulrika Helena Westergren
Thụy Sĩ - Corine Wittwer
Thái Lan - Passorn Boonyakiat
Thổ Nhĩ Kỳ - Didem Fatma Aksel
Uruguay - Gisel Silva Sienra
Hoa Kỳ - Dana Michelle Richmond
Venezuela - Maria Eugenia Duarte
Nam Tư - Alma Hasanbasic
Chú ý > Trở lại

Lân cuối tham gia vào năm 1979:
Nam Tư
Lân cuối tham gia vào năm 1982:
Uruguay
Lân cuối tham gia vào năm 1986:
Thụy Điển
Chú ý > Bỏ cuộc

| --- | --- |
  Áo - Barbara Brigitta Tiefenbacher   Indonesia - Nyai Iroh Nureneh   Malta  :   Ba Lan   Zaire
Liên kết

Pageantopolis - Miss International 1988
| x t sHoa hậu Quốc tế |
| --- | --- |
 1960 • 1961 • 1962 • 1963 • 1964 • 1965 • 1966 • 1967 • 1968 • 1969 1970 • 1971 • 1972 • 1973 • 1974 • 1975 • 1976 • 1977 • 1978 • 1979 1980 • 1981 • 1982 • 1983 • 1984 • 1985 • 1986 • 1987 • 1988 • 1989 1990 • 1991 • 1992 • 1993 • 1994 • 1995 • 1996 • 1997 • 1998 • 1999 2000 • 2001 • 2002 • 2003 • 2004 • 2005 • 2006 • 2007 • 2008 • 2009 2010 • 2011 • 2012 • 2013 • 2014 • 2015 • 2016 • 2017 • 2018 • 2019 2020 • 2021 • 2022 • 2023 • 2024 
Danh sách Hoa hậu Quốc tế Bảng xếp hạng các quốc gia tại Hoa hậu Quốc tế
Các quốc gia và lãnh thổ tham gia Hoa hậu Quốc tế 1988 và kết quả.
Anders Behring Breivik

| Anders Behring Breivik |
| --- | --- |
Sinh: 13 tháng 2, 1979 (46 tuổi) Oslo
Tên khác: Andrew Berwick
Dân tộc: người Na Uy
Tư cách công dân: Na Uy
Học vị: Quản trị kinh doanh
Nghề nghiệp: Nhà kinh doanh
Nổi tiếng vì: vụ tấn công Na Uy 2011
Chiều cao: 1,83 m (6 ft 0 in)
Tôn giáo: Thiên chúa giáo
Anders Behring Breivik (sinh ngày 13 tháng 2 năm 1979  in Oslo), là một công dân Na Uy và là người tự thú nhận là thủ phạm trong vụ tấn công Na Uy 2011. Cảnh sát Na Uy tin rằng Anders Behring Breivik thực hiện vụ tấn công này một mình nhưng không loại bỏ khả năng có đồng phạm. Anders Behring Breivik là thủ phạm vụ hai vụ khủng bố khiến 93 người thiệt mạng tại Na Uy. Đầu tiên Breivik gây ra vụ nổ lớn làm rung chuyển trung tâm Oslo lúc 15h26' ngày 22/7 (giờ Na Uy) (20h26' giờ Hà Nội) bằng bom xe, làm hư hại nặng toà nhà văn phòng Thủ tướng Jens Stoltenberg, trụ sở Bộ Dầu mỏ và Bộ Tài chính cùng văn phòng một toà báo.
Anders Behring Breivik đã bị cảnh sát Na Uy bắt giữ vì đã bắn chết người tại Utøya sau đó buộc tội ông ta cả hai vụ tấn công trên, và ngày 25 tháng 7 năm 2011 ra toà. Anders Behring Breivik mang quan điểm cực hữu và chống Hồi giáo và đã từng viết nhiều tài liệu thể hiện quan điểm cánh hữu và dân tộc cực đoan để tung lên mạng trước khi thực hiện các vụ tấn công. Breivik đã chuẩn bị cho các vụ thảm sát kể từ tháng 5, khi mua 6 tấn phân bón.
Breivik cũng lập ra một trang trại có tên Breivik Geofarm để tích trữ phân bón, một thành phần quan trọng trong chế tạo bom. Theo tổ chức chuyên theo dõi các hoạt động của những nhóm cực hữu, Breivik là thành viên của một diễn đàn trên mạng mang tư tưởng Tân Phát xít của Thụy Điển có tên Nordisk. Trong một bài viết của Breivik tại đây, Anders Behring Breivik tin rằng người Hồi giáo đang "thực dân hoá" Tây Âu.
Trước đây Anders Behring Breivik cũng là thành viên của đảng Tiến bộ thuộc phe cánh hữu (FrP), đảng lớn thứ hai trong quốc hội Na Uy. Tuyên bố của FrP cho biết Breivik là đảng viên đảng này từ năm 1999 và lần đóng đảng phí gần đây nhất là năm 2004. Năm 2006, Anders Behring Breivik bị xoá khỏi bản đăng ký thành viên đảng FrP. 
Anders Behring Breivik chuyển sang tư tưởng cực hữu khi gần 30 tuổi.
Bosna và Hercegovina

Bosna và Hercegovina (tiếng Bosnia, tiếng Croatia, tiếng Serbia chữ Latinh: Bosna i Hercegovina, viết tắt BiH; tiếng Serbia chữ Kirin: Босна и Херцеговина, viết tắt БиХ; phát âm [bôsna i xěrtseɡoʋina],) là một quốc gia tại Đông Nam Âu, trên bán đảo Balkan. Nước này giáp biên giới với Croatia ở phía bắc, tây và nam, Serbia ở phía đông, và Montenegro ở phía nam, Bosna và Hercegovina là một quốc gia hầu như nằm kín trong lục địa, ngoại trừ 26 km bờ biển Adriatic, tại trên thị trấn Neum. Vùng nội địa là núi non ở trung tâm và phía nam, đồi ở phía tây bắc và bằng phẳng ở phía đông bắc. Bosnia là vùng địa lý lớn nhất của nhà nước hiện đại với khí hậu lục địa ôn hoà, với mùa hè nóng và mùa đông lạnh, có tuyết. Herzegovina nhỏ hơn ở mũi cực nam đất nước, với khí hậu và địa hình Địa Trung Hải. Các nguồn tài nguyên thiên nhiên của Bosna và Hercegovina rất phong phú.
Nước này là quê hương của ba sắc tộc "hợp thành": người Bosnia, nhóm dân số đông nhất, với người Serb đứng thứ hai và người Croat đứng thứ ba. Nếu không tính đến sắc tộc, một công dân Bosna và Hercegovina thường được gọi là một người Bosnia. Tại Bosna và Hercegovina, sự phân biệt giữa một người Bosnia và một người Herzegovina chỉ được duy trì như sự phân biệt theo vùng, chứ không phải theo sắc tộc. Về chính trị đây là nhà nước phi tập trung và gồm hai thực thể hành chính, Liên bang Bosna và Hercegovina và Republika Srpska, với Quận Brčko như một thực thể thực tế thứ ba.
Trước kia là một trong sáu đơn vị liên bang tạo nên Liên bang Cộng hoà Xã hội chủ nghĩa Nam Tư, Bosna và Hercegovina đã giành được độc lập trong cuộc chiến tranh Nam Tư hồi thập niên 1990. Bosna và Hercegovina có thể được xem như một nhà nước Liên bang Dân chủ Cộng hoà đang chuyển tiếp nền kinh tế sang hệ thống định hướng thị trường, và là một ứng cử viên tiềm năng để trở thành thành viên trong Liên minh châu Âu và NATO. Ngoài ra, Bosna và Hercegovina đã là một thành viên của Hội đồng châu Âu từ ngày 24 tháng 4 năm 2002 và là một thành viên sáng lập của Liên minh Địa Trung Hải khi liên minh này được thành lập vào ngày 13 tháng 7 năm 2008.
Lịch sử > Thời kỳ Tiền Slav (đến năm 958)

Bosna đã có người ở ít nhất từ thời đồ đá mới. Đầu thời đồ đồng, dân cư dồ đá mới bị thay thế bởi sắc tộc hiếu chiến hơn có thể có nguồn gốc Ấn-Âu, người Illyria. Những người Celtic nhập cư ở thế kỷ thứ IV và thế kỷ thứ III trước Công Nguyên đã thay thế người Illyrian trên những mảnh đất của họ, đặc biệt là người Ardiaei và Autariatae, nhưng một số người Celtic và Illyrian đã hòa trộn lẫn nhau, như Latobici, Scordisci, và có thể người Japodes. Bằng chứng lịch sử xác đáng về thời kỳ này khá hiếm, nhưng có lẽ vùng này đã được ở bởi một số bộ tộc khác nhau và nói những thứ tiếng khác nhau. Sự xung đột giữa người Illyrian và La Mã bắt đầu năm 229 TCN, nhưng La Mã chỉ hoàn thành việc sáp nhập vùng này vào năm 9 Công Nguyên. Trong thời Roma, những người định cư nói tiếng La tinh từ khắp Đế chế Roma đã sống cùng với người Illyrian và các chiến binh Roma được khuyến khích ở lại trong vùng.
Vùng đất ban đầu là một phần của Illyria cho tới sự chiếm đóng Roma. Sau sự chia rẽ của Đế chế Roma giai đoạn 337 và 395, Dalmatia và Pannonia trở thành những phần của Đế chế Tây Roma. Một số người cho rằng vùng này đã bị những người Ostrogoth chinh phục năm 455. Sau đó nó thay đổi chủ giữa những người Alan và người Huns. Tới thế kỷ thứ VI, Hoàng đế Justinian đã chinh phục vùng này cho Đế chế Byzantine. Người Slav, một bộ tộc từ Đông Âu (hiện là lãnh thổ Ukraina), đã bị chinh phục bởi người Avar ở thế kỷ thứ VI.