stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Năng lượng tái tạo
Khái niệm

Trong cách nói thông thường, năng lượng tái tạo được hiểu là những nguồn năng lượng hay những phương pháp khai thác năng lượng mà nếu đo bằng các chuẩn mực của con người thì là vô hạn. Vô hạn có hai nghĩa: Hoặc là năng lượng tồn tại nhiều đến mức mà không thể trở thành cạn kiệt vì sự sử dụng của con người (thí dụ như năng lượng Mặt Trời) hoặc là năng lượng tự tái tạo trong thời gian ngắn và liên tục (thí dụ như năng lượng sinh khối) trong các quy trình còn diễn tiến trong một thời gian dài trên Trái Đất.
Theo ý nghĩa về vật lý, năng lượng không được tái tạo mà trước tiên là do Mặt Trời mang lại và được biến đổi thành các dạng năng lượng hay các vật mang năng lượng khác nhau. Tùy theo trường hợp mà năng lượng này được sử dụng ngay tức khắc hay được tạm thời dự trữ.
Việc sử dụng khái niệm "tái tạo" theo cách nói thông thường là dùng để chỉ đến các chu kỳ tái tạo mà đối với con người là ngắn đi rất nhiều (thí dụ như khí sinh học so với năng lượng hóa thạch). Trong cảm giác về thời gian của con người thì Mặt Trời sẽ còn là một nguồn cung cấp năng lượng trong một thời gian gần như là vô tận. Mặt Trời cũng là nguồn cung cấp năng lượng liên tục cho nhiều quy trình diễn tiến trong bầu sinh quyển Trái Đất. Những quy trình này có thể cung cấp năng lượng cho con người và cũng mang lại những cái gọi là nguyên liệu tái tăng trưởng. Luồng gió thổi, dòng nước chảy và nhiệt lượng của Mặt Trời đã được con người sử dụng trong quá khứ. Quan trọng nhất trong thời đại công nghiệp là sức nước nhìn theo phương diện sử dụng kỹ thuật và theo phương diện phí tổn sinh thái.
Ngược lại với việc sử dụng các quy trình này là việc khai thác các nguồn năng lượng như than đá hay dầu mỏ, những nguồn năng lượng mà ngày nay được tiêu dùng nhanh hơn là được tạo ra rất nhiều. Theo ý nghĩa của định nghĩa tồn tại "vô tận" thì phản ứng tổng hợp hạt nhân (phản ứng nhiệt hạch), khi có thể thực hiện trên bình diện kỹ thuật, và phản ứng phân rã hạt nhân (phản ứng phân hạch) với các lò phản ứng tái sinh (breeder reactor), khi năng lượng hao tốn lúc khai thác uranium hay thorium có thể được giữ ở mức thấp, đều là những nguồn năng lượng tái tạo mặc dù là thường thì chúng không được tính vào loại năng lượng này.
Lịch sử

Trước khi khai thác than vào giữa thế kỷ XIX, gần như tất cả các nguồn năng lượng con người sử dụng là năng lượng tái tạo. Hầu như không có một nghi ngờ việc sử dụng năng lượng tái tạo lâu đời nhất được biết đến, ở dạng sinh khối truyền thống nhiên liệu cháy, có từ 790.000 năm trước đây. Sử dụng sinh khối để đốt đã không trở nên phổ biến cho đến khi hàng trăm hàng ngàn năm sau đó, vào khoảng 200.000 đến 400.000 năm trước.
Có lẽ việc sử dụng nguồn năng lượng tái tạo lâu đời thứ hai là khai thác gió để chạy các tàu buồm. Việc này đã được thực hiện cách nay 7000 năm, của các tàu trên sông Nin.
Cho đến năm 1873, những mối quan tâm về cạn kiệt nguồn than đã thúc đẩy việc thí nghiệm sử dụng năng lượng mặt trời. Sự phát triển của các động cơ năng lượng mặt trời vẫn tiếp tục cho đến khi nổ ra chiến tranh thế giới lần thứ nhất. Tầm quan trọng của năng lượng mặt trời được công nhận trong bài báo khoa học Mỹ năm 1911: "trong tương lai xa các nguồn nhiên liệu tự nhiên sẽ cạn kiệt [năng lượng mặt trời] sẽ là phương tiện duy nhất đối với sự tồn tại của nhân loại"
Lý thuyết về đỉnh dầu được xuất bản năm 1956. Trong thập niên 1970, các nhà môi trường đã thúc đẩy phát triển các nguồn năng lượng tái tạo theo cả hai hướng là thay thế nguồn dầu đang dần cạn, cũng như thoát khỏi sự lệ thuộc vào dầu mỏ, và các tuốc bin gió phát điện đầu tiên ra đời. Năng lượng mặt trời đã được sử dụng từ lâu để nung nóng và làm lạnh, nhưng các tấm pin mặt trời quá đắt để có thể xây dựng những cánh đồng pin năng lượng mặt trời mãi cho đến năm 1980.
Phân loại năng lượng tái tạo > Năng lượng địa nhiệt

Bài chi tiết: Năng lượng địa nhiệt
Năng lượng địa nhiệt là năng lượng được tạo ra từ nhiệt trong lòng Trái Đất. Năng lượng này có nguồn gốc từ sự hình thành ban đầu của hành tinh, từ hoạt động phân hủy phóng xạ của các khoáng vật, và từ năng lượng mặt trời được hấp thụ tại bề mặt Trái Đất. Năng lượng địa nhiệt đã được sử dụng để nung và tắm kể từ thời La Mã cổ đại, nhưng ngày nay nó được dùng để phát điện. Có khoảng 10 GW công suất điện địa nhiệt được lắp đặt trên thế giới đến năm 2007, cung cấp 0,3% nhu cầu điện toàn cầu. Thêm vào đó, 28 GW công suất nhiệt địa nhiệt trực tiếp được lắp đặt phục vụ cho sưởi, spa, các quá trình công nghiệp, lọc nước biển và nông nghiệp ở một số khu vực.
Khai thác năng lượng địa nhiệt chưa có hiệu quả về kinh tế do chi phí để khai thác ban đầu cao, có khả năng thực hiện và thân thiện với môi trường, nhưng trước đây bị giới hạn về mặt địa lý đối với các khu vực gần các ranh giới kiến tạo mảng. Các tiến bộ khoa học kỹ thuật gần đây đã từng bước mở rộng phạm vi và quy mô của các tài nguyên tiềm năng này, đặc biệt là các ứng dụng trực tiếp như dùng để sưởi trong các hộ gia đình. Các giếng địa nhiệt có khuynh hướng giải phóng khí thải nhà kính bị giữ dưới sâu trong lòng đất, nhưng sự phát thải này thấp hơn nhiều so với phát thải từ việc đốt nhiên liệu hóa thạch thông thường. Công nghệ này có khả năng giúp giảm thiểu sự nóng lên toàn cầu nếu nó được triển khai rộng rãi.
Phân loại năng lượng tái tạo > Năng lượng thủy triều

Bài chi tiết: Năng lượng thủy triều
Trường hấp dẫn không đều trên bề mặt Trái Đất gây ra bởi Mặt Trăng, cộng với trường lực quán tính ly tâm không đều tạo nên bề mặt hình elipsoit của thủy quyển Trái Đất (và ở mức độ yếu hơn, của khí quyển Trái Đất và thạch quyển Trái Đất). Hình elipsoit này cố định so với đường nối Mặt Trăng và Trái Đất, trong khi Trái Đất tự quay quanh nó, dẫn đến mực nước biển trên một điểm của bề mặt Trái Đất dâng lên hạ xuống trong ngày, tạo ra hiện tượng thủy triều.
Sự nâng hạ của nước biển có thể làm chuyển động các máy phát điện trong các nhà máy điện thủy triều. Về lâu dài, hiện tượng thủy triều sẽ giảm dần mức độ, do tiêu thụ dần động năng tự quay của Trái Đất, cho đến lúc Trái Đất luôn hướng một mặt về phía Mặt Trăng. Thời gian kéo dài của hiện tượng thủy triều cũng nhỏ hơn so với tuổi thọ của Mặt Trời.
Phân loại năng lượng tái tạo > Thủy điện

Bài chi tiết: Thủy điện
Thủy điện là nguồn điện có được từ năng lượng nước. Đa số năng lượng thủy điện có được từ thế năng của nước được tích tại các đập nước làm quay một tuốc bin nước và máy phát điện. Kiểu ít được biết đến hơn là sử dụng năng lượng động lực của nước hay các nguồn nước không bị tích bằng các đập nước như năng lượng thủy triều. Thủy điện là nguồn năng lượng tái tạo.
Thủy điện chiếm 20% lượng điện của thế giới. Na Uy sản xuất toàn bộ lượng điện của mình bằng sức nước, trong khi Iceland sản xuất tới 83% nhu cầu của họ (2004), Áo sản xuất 67% số điện quốc gia bằng sức nước (hơn 70% nhu cầu của họ). Canada là nước sản xuất điện từ năng lượng nước lớn nhất thế giới và lượng điện này chiếm hơn 70% tổng lượng sản xuất của họ.
Ngoài một số nước có nhiều tiềm năng thủy điện, năng lực nước cũng thường được dùng để đáp ứng cho giờ cao điểm bởi vì có thể tích trữ nó vào giờ thấp điểm (trên thực tế các hồ chứa thủy điện bằng bơm – pumped-storage hydroelectric reservoir - thỉnh thoảng được dùng để tích trữ điện được sản xuất bởi các nhà máy nhiệt điện để dành sử dụng vào giờ cao điểm). Thủy điện không phải là một sự lựa chọn chủ chốt tại các nước phát triển bởi vì đa số các địa điểm chính tại các nước đó có tiềm năng khai thác thủy điện theo cách đó đã bị khai thác rồi hay không thể khai thác được vì các lý do khác như môi trường.
Phân loại năng lượng tái tạo > Năng lượng gió

Bài chi tiết: Năng lượng gió
Năng lượng gió là động năng của không khí di chuyển trong bầu khí quyển Trái Đất. Năng lượng gió là một hình thức gián tiếp của năng lượng mặt trời. Năng lượng gió được con người khai thác từ các tuốc bin gió.
Trong số 20 thị trường lớn nhất trên thế giới, chỉ riêng châu Âu đã có 13 nước với Đức là nước dẫn đầu về công suất của các nhà máy dùng năng lượng gió với khoảng cách xa so với các nước còn lại. Tại Đức, Đan Mạch và Tây Ban Nha việc phát triển năng lượng gió liên tục trong nhiều năm qua được nâng đỡ bằng quyết tâm chính trị. Nhờ vào đó mà một ngành công nghiệp mới đã phát triển tại 3 quốc gia này. Năm 2007 thế giới đã xây mới được khoảng 20073 MW điện, trong đó Mỹ với 5244 MW, Tây Ban Nha 3522MW, Trung Quốc 3449 MW, 1730 MW ở Ấn Độ và 1667 ở Đức, nâng công suất định mức của các nhà máy sản xuất điện từ gió lên 94.112 MW.
Phân loại năng lượng tái tạo > Sinh khối

Bài chi tiết: Sinh khối
Sinh khối là dạng vật liệu sinh học từ sự sống, hay gần đây là sinh vật sống, đa số là các cây trồng hay vật liệu có nguồn gốc từ thực vật. Được xem là nguồn năng lượng tái tạo vì nó có thể tái tuần hoàn trong một thời gian ngắn do hoạt động trồng trọt và sự tồn tại của của nó cũng giúp hấp thụ một phần CO2 trong khí quyển để sản sinh O2. Năng lượng sinh khối có tiềm năng lớn trong việc thay thế năng lượng từ nhiên liệu hóa thạch do việc sử dụng năng lượng sinh khối là thông qua quá trình cháy tuơng đối giống nhiên liệu hóa thạch. Năng lượng sinh khối có thông qua quá trình đột cháy trực tiếp để tạo thành điện năng hoặc nhiệt năng. Hoặc sinh khối có thể được chuyển thành dạng nhiên liệu sinh khối có phẩm cấp cao hơn thông qua các quá trình biến đổi nhiệt hóa học hoặc biến đổi sinh hóa rồi được đưa qua các quá trình công nghệ để sinh điện hoặc sinh hơi.
Phân loại năng lượng tái tạo > Nhiên liệu sinh học

Bài chi tiết: Nhiên liệu sinh học
Nhiên liệu sinh học là loại nhiên liệu được hình thành từ các hợp chất có nguồn gốc động thực vật như nhiên liệu chế xuất từ chất béo của động thực vật (mỡ động vật, dầu dừa,...), ngũ cốc (lúa mỳ, ngô, đậu tương...), chất thải trong nông nghiệp (rơm rạ, phân,...), sản phẩm thải trong công nghiệp (mùn cưa, sản phẩm gỗ thải...),...
Trước kia, nhiên liệu sinh học hoàn toàn không được chú trọng. Hầu như đây chỉ là một loại nhiên liệu thay thế phụ, tận dụng ở quy mô nhỏ. Tuy nhiên, sau khi xuất hiện tình trạng khủng hoảng nhiên liệu ở quy mô toàn cầu cũng như ý thức bảo vệ môi trường lên cao, nhiên liệu sinh học bắt đầu được chú ý phát triển ở quy mô lớn hơn.....,...............................
Các nguồn năng lượng tái tạo nhỏ

Ngoài các nguồn năng lượng nêu trên dành cho mức độ công nghiệp, còn có các nguồn năng lượng tái tạo nhỏ dùng trong một số vật dụng:
Một số đồng hồ đeo tay dự trữ năng lượng lắc lư của tay khi con người hoạt động thành thế năng của lò xo, thông qua sự lúc lắc của một con quay. Năng lượng này được dùng để làm chuyển động kim đồng hồ.
Một số động cơ có rung động lớn được gắn tinh thể áp điện chuyển hóa biến dạng cơ học thành điện năng, làm giảm rung động cho động cơ và tạo nguồn điện phụ. Tinh thể này cũng có thể được gắn vào đế giầy, tận dụng chuyển động tự nhiên của người để phát điện cho các thiết bị cá nhân nhỏ như PDA, điện thoại di động...
Hiệu ứng điện động giúp tạo ra dòng điện từ vòi nước hay các nguồn nước chảy, khi nước đi qua các kênh nhỏ xíu làm bằng vật liệu thích hợp.
Các ăngten thu dao động điện từ (thường ở phổ radio) trong môi trường sang năng lượng điện xoay chiều hay điện một chiều. Một số đèn nhấp nháy gắn vào điện thoại di động thu năng lượng sóng vi ba phát ra từ điện thoại để phát sáng, hoạt động theo cơ chế này.
Tầm quan trọng toàn cầu > Các mô hình tính toán trên lý thuyết

Năng lượng tái tạo có tiềm năng thay thế các nguồn năng lượng hóa thạch và năng lượng nguyên tử. Trên lý thuyết, chỉ với một hiệu suất chuyển đổi là 10% và trên một diện tích 700 x 700 km ở sa mạc Sahara thì đã có thể đáp ứng được nhu cầu năng lượng trên toàn thế giới bằng cách sử dụng năng lượng mặt trời.
Trong các mô hình tính toán trên lý thuyết người ta cũng đã cố gắng chứng minh là với trình độ công nghệ ngày nay, mặc dầu là bị thất thoát công suất và nhu cầu năng lượng ngày một tăng, vẫn có thể đáp ứng được toàn bộ nhu cầu về năng lượng điện của châu Âu bằng các tuốc bin gió dọc theo bờ biển phía Tây châu Phi hay là bằng các tuốc bin gió được lắp đặt ngoài biển (off-shore). Sử dụng một cách triệt để các thiết bị cung cấp nhiệt từ năng lượng mặt trời cũng có thể đáp ứng nhu cầu nước nóng.
Tầm quan trọng toàn cầu > Năng lượng tái tạo và hệ sinh thái

Người ta hy vọng là việc sử dụng năng lượng tái tạo sẽ mang lại nhiều lợi ích về sinh thái cũng như là lợi ích gián tiếp cho kinh tế. So sánh với các nguồn năng lượng khác, năng lượng tái tạo có nhiều ưu điểm hơn vì tránh được các hậu quả có hại đến môi trường. Nhưng các ưu thế về sinh thái này có thực tế hay không thì cần phải xem xét sự cân đối về sinh thái trong từng trường hợp một. Thí dụ như khi sử dụng sinh khối phải đối chiếu giữa việc sử dụng đất, sử dụng các chất hóa học bảo vệ và làm giảm đa dạng của các loài sinh vật với sự mong muốn giảm thiểu lượng CO2. Việc đánh giá các hiệu ứng kinh tế phụ cũng còn nhiều điều không chắc chắn. 
Sử dụng năng lượng tái tạo rộng rãi và liên tục có thể tác động đến việc phát triển của khí hậu Trái Đất về lâu dài. Có thể hình dung đơn giản: dòng chuyển động của gió sẽ yếu đi khi đi qua các cánh đồng cánh quạt gió, nhiệt độ không khí giảm xuống tại các nhà máy điện mặt trời (do lượng bức xạ phản xạ trở lại không khí bị suy giảm).
Tầm quan trọng toàn cầu > Mâu thuẫn về lợi ích trong công nghiệp năng lượng

Khác với các nước đang phát triển, những nơi mà cơ sở hạ tầng còn chậm phát triển, việc mở rộng xây dựng các nguồn năng lượng tái tạo trong các nước công nghiệp gặp nhiều khó khăn vì phải cạnh tranh với các công nghệ năng lượng thông thường. Về phía các tập đoàn năng lượng mà sự vận hành các nhà máy điện dựa trên năng lượng hóa thạch, sự tồn tại vẫn là một phần của câu hỏi. Nhưng trong mối quan hệ này cũng là câu hỏi của việc tạo việc làm mới trong lãnh vực sinh thái cũng như trong lãnh vực của các công nghệ mới.
Hệ thống cung cấp điện đã ổn định tại các nước công nghiệp như Đức dựa trên một hạ tầng cơ sở tập trung với các nhà máy phát điện lớn và mạng lưới dẫn điện đường dài. Việc cung cấp điện phi tập trung ngày một tăng thông qua các thiết bị dùng năng lượng gió hay quang điện có thể sẽ thay đổi hạ tầng cơ sở này trong thời gian tới.
Tầm quan trọng toàn cầu > Mâu thuẫn về lợi ích trong xã hội

Việc sử dụng năng lượng tái tạo có thể làm cho việc can thiệp vào môi trường trở nên cần thiết, một việc có thể trở thành bất lợi cho những người đang sống tại đó. Một thí dụ cụ thể là việc xây đập thủy điện, như trong trường hợp của đập Tam Hiệp ở Trung Quốc khoảng 2 triệu người đã phải dời chỗ ở.
Tỷ lệ của năng lượng tái tạo trong sản xuất điện tại Đức

| Năm | Tổng lượng điện tiêu dùng | Tổng năng lượng tái tạo | Tỷ lệ năng lượng tái tạo (%) | Sức nước | Sức gió | Sinh khối | Quang điện | Địa nhiệt |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1990 | 550.700 | 17.045 | 3,1 | 15.579,7 | 43,1 | 1.422 | 0,6 |  |
| 1991 | 539.600 | 15.142 | 2,8 | 13.551,7 | 140 | 1.450 | 0,7 |  |
| 1992 | 532.800 | 17.975 | 3,4 | 16.152,8 | 275,2 | 1.545 | 1,5 |  |
| 1993 | 527.900 | 18.280 | 3,5 | 16.264,3 | 443 | 1.570 | 2,8 |  |
| 1994 | 530.800 | 20.233 | 3,8 | 17.449,1 | 909,2 | 1.870 | 4,2 |  |
| 1995 | 541.600 | 21.923 | 4,0 | 18.335 | 1.563 | 2.020 | 5,3 |  |
| 1996 | 547.400 | 20.392 | 3,7 | 16.151,0 | 2.031,9 | 2.203 | 6,1 |  |
| 1997 | 549.900 | 21.249 | 3,9 | 15.793 | 2.966 | 2.479 | 11 |  |
| 1998 | 556.700 | 24.569 | 4,4 | 17.264,0 | 4.489,0 | 2.800 | 15,6 |  |
| 1999 | 557.300 | 28.275 | 5,1 | 19.707,6 | 5.528,3 | 3.020 | 19,1 |  |
| 2000 | 576.400 | 35.399 | 6,1 | 21.700 | 9.500 | 4.129 | 70 |  |
| 2001 | 580.500 | 36.480 | 6,3 | 19.800 | 11.500 | 5.065 | 115 |  |
| 2002 | 581.700 | 42.697 | 7,3 | 20.200 | 15.900 | 6.417 | 180 |  |
| 2003 |  | 44.697 | 7,7 | 18.700 | 18.500 | 6.909 | 255 |  |
| 2004 |  | 55.756 | 9,6 | 20.900 | 25.000 | 9.356 | 500 | 0,4 |
Nguồn: http://www.volker-quaschning.de
Chú thích

↑  “The myth of renewable energy | Bulletin of the Atomic Scientists”. Thebulletin.org. ngày 22 tháng 11 năm 2011. Bản gốc lưu trữ ngày 7 tháng 10 năm 2013. Truy cập ngày 3 tháng 10 năm 2013.
↑  REN21 (2010). Renewables 2010 Global Status Report Lưu trữ 2012-04-16 tại Wayback Machine p. 15.
↑  http://www.iea.org/publications/freepublications/publication/cooking.pdf
↑  REN21 (2011). “Renewables 2011: Global Status Report” (PDF). tr. 17, 18.
↑  REN21 (2013). “Renewables global futures report 2013” (PDF).[liên kết hỏng]
↑  International Energy Agency (2012). “Energy Technology Perspectives 2012” (PDF).
↑  United Nations Environment Programme Global Trends in Sustainable Energy Investment 2007: Analysis of Trends and Issues in the Financing of Renewable Energy and Energy Efficiency in OECD and Developing Countries Lưu trữ 2009-03-25 tại Wayback Machine (PDF), p. 3.
↑  World Energy Assessment (2001). Renewable energy technologies Lưu trữ 2007-06-09 tại Wayback Machine, p. 221.
↑  Steve Leone (ngày 25 tháng 8 năm 2011). “U.N. Secretary-General: Renewables Can End Energy Poverty”. Renewable Energy World. Bản gốc lưu trữ ngày 28 tháng 9 năm 2013. Truy cập ngày 27 tháng 6 năm 2014.
↑  K. Kris Hirst. “The Discovery of Fire”. About.com. Bản gốc lưu trữ ngày 12 tháng 1 năm 2013. Truy cập ngày 15 tháng 1 năm 2013.
↑  “The Encyclopedia of Alternative Energy and Sustainable Living”. Truy cập ngày 15 tháng 1 năm 2013.
↑  “The surprising history of sustainable energy”. Sustainablehistory.wordpress.com. Truy cập ngày 1 tháng 11 năm 2012.
↑  Nguyên văn "in the far distant future, natural fuels having been exhausted [solar power] will remain as the only means of existence of the human race".("Power from Sunshine": A Business History of Solar Energy ngày 25 tháng 5 năm 2012
↑  “Nuclear Energy and the Fossil Fuels” (PDF). Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 27 tháng 5 năm 2008. Truy cập ngày 1 tháng 11 năm 2012.
↑  “History of PV Solar”. Solarstartechnologies.com. Bản gốc lưu trữ ngày 6 tháng 12 năm 2013. Truy cập ngày 1 tháng 11 năm 2012.
↑  Fridleifsson, Ingvar B.; Bertani, Ruggero; Huenges, Ernst; Lund, John W.; Ragnarsson, Arni; Rybach, Ladislaus (ngày 11 tháng 2 năm 2008).  O. Hohmeyer và T. Trittin (biên tập). “The possible role and contribution of geothermal energy to the mitigation of climate change” (pdf). Luebeck, Germany: 59–80. Truy cập ngày 6 tháng 4 năm 2009. Đã bỏ qua tham số không rõ |conference= (trợ giúp); Chú thích journal cần |journal= (trợ giúp)[liên kết hỏng]
↑  Biomass Energy Center Lưu trữ 2006-10-08 tại Wayback Machine. Biomassenergycentre.org.uk. Truy cập ngày 28 tháng 2 năm 2012.
Trang trại gió tại Lübz, Mecklenburg-Vorpommern, Đức
Nhà máy điện dùng nhiệt lượng của biển tại Hawai, Hoa Kỳ
Báo cáo của REN21 về tình hình tái tạo năng lượng toàn cầu cuối năm 2006
Cebrio seguranus

| Cebrio seguranus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Cebrionidae
Chi (genus): Cebrio
Loài (species): C. seguranus
Danh pháp hai phần
Cebrio seguranus Caminero, 1983 
Cebrio seguranus là một loài bọ cánh cứng trong họ Cebrionidae. Loài này được Caminero miêu tả khoa học năm 1983.
Chú thích

↑  Hallan, J.  (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Megatrupes cavicollis

| Megatrupes cavicollis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Geotrupidae
Chi (genus): Megatrupes
Loài (species): M. cavicollis
Danh pháp hai phần
Megatrupes cavicollis Bates, 1887 
Megatrupes cavicollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Geotrupidae. Loài này được Bates miêu tả khoa học năm 1887.
Chú thích

↑  Hallan, J.  (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Marian Kociniak

Marian Kociniak
Marian Kociniak (sinh ngày 11 tháng 1 năm 1936 tại Warsaw - mất ngày 17 tháng 3 năm 2016 tại Warsaw) là một diễn viên điện ảnh và diễn viên sân khấu người Ba Lan.
Tiểu sử

Marian Kociniak tốt nghiệp Học viện Nghệ thuật Sân khấu Quốc gia Aleksander Zelwerowicz ở Warsaw vào năm 1959. Trong giai đoạn 1959-2009, ông thường xuyên diễn xuất trên sân khấu tại Nhà hát Ateneum (Warsaw). Ông cũng từng làm việc với nhà hát Teatr na Woli từ năm 2010 đến năm 2016. Ngoài sự nghiệp sân khấu, bộ phim đã tạo nên sự nổi tiếng của Marian Kociniak là phim hài How I Unleashed World War II (1970) trong vai nam chính Franek Dolas.
Ngay từ khi bắt đầu sự nghiệp, Marian Kociniak đã tránh các cuộc phỏng vấn. Cuộc phỏng vấn hiếm hoi với ông là trong buổi lễ kỷ niệm 50 năm ông hoạt động nghệ thuật.
Marian Kociniak được nhà nước Ba Lan trao tặng nhiều huy chương danh giá, tiêu biểu như Huân chương Polonia Restituta (2001) và Huy chương vàng Huy chương Công trạng về văn hóa - Gloria Artis (2010).
Marian Kociniak là thành viên của ủy ban danh dự ủng hộ Bronisław Komorowski trước cuộc bầu cử tổng thống năm 2010 và 2015.
Salvia thyrsiflora

| Salvia thyrsiflora> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Lamiales
Họ (familia): Lamiaceae
Chi (genus): Salvia
Loài (species): S. thyrsiflora
Danh pháp hai phần
Salvia thyrsiflora Benth., 1846 
Salvia thyrsiflora là một loài thực vật có hoa trong họ Hoa môi. Loài này được Benth. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1846.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Salvia thyrsiflora”. Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2013.
Lycomorphodes sordida

| Lycomorphodes sordida |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Chi (genus): Lycomorphodes
Loài (species): L. sordida
Danh pháp hai phần
Lycomorphodes sordida (Butler, 1877) 
Danh pháp đồng nghĩa
 Leptidule sordida Butler, 1877 
Lycomorphodes sordida là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Havana, Kansas

| Havana, Kansas |
| --- | --- |
—  Thành phố  —
 
 
 Vị trí trong Quận Montgomery, Kansas
 Vị trí tiểu bang Kansas ở Hoa Kỳ
Havana, Kansas
Quốc gia: Hoa Kỳ
Tiểu bang: Kansas
Quận: Quận Montgomery
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 104
Múi giờ: CST (UTC-6)
 • Mùa hè (DST): CDT (UTC-5)
Mã bưu chính: 67347 
Mã điện thoại: 620 
Havana là một thành phố thuộc quận Montgomery, tiểu bang Kansas, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 104 người.
Dân số

| Lịch sử dân số> Điều tra dân số | Lịch sử dân số> Số dân | Lịch sử dân số>  | Lịch sử dân số> %± |
| --- | --- | --- | --- |
| 1910 | 227 |  | — |
| 1920 | 318 |  | 401% |
| 1930 | 289 |  | −91% |
| 1940 | 253 |  | −125% |
| 1950 | 215 |  | −150% |
| 1960 | 162 |  | −247% |
| 1970 | 144 |  | −111% |
| 1980 | 169 |  | 174% |
| 1990 | 121 |  | −284% |
| 2000 | 86 |  | −289% |
| 2010 | 104 |  | 209% |
| 2020 | 84 |  | −192% |
U.S. Decennial Census
Cá sặc ba chấm

| Cá sặc ba chấm |
| --- | --- |

Tình trạng bảo tồn
 Ít quan tâm  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Actinopterygii
Bộ (ordo): Perciformes
Họ (familia): Osphronemidae
Chi (genus): Trichopodus
Loài (species): T. trichopterus
Danh pháp hai phần
Trichopodus trichopterus (Pallas, 1770) 
Danh pháp đồng nghĩa
 Labrus trichopterus Pallas, 1770  Trichogaster trichopterus (Pallas, 1770)  Trichopus trichopterus (Pallas, 1770)  Trichopus sepat Bleeker, 1845 (ambiguous)  Stethochaetus biguttatus Gronow, 1854  Osphromenus siamensis Günther, 1861  Nemaphoerus maculosus Kuhl & van Hasselt, 1879 (ambiguous)  Osphromenus insulatus Seale, 1910 
Cá sặc ba chấm hay cá sặc cẩm thạch, cá sặc bướm (Danh pháp khoa học: Trichopodus trichopterus) là một loài cá nước ngọt trong họ Cá tai tượng Osphronemidae phân bố ở một số nước xung quanh lưu vực sông Mêkông.