stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Silic dioxide
Ứng dụng

Silica thường được dùng để sản xuất kính cửa sổ, lọ thủy tinh. Phần lớn sợi quang học dùng trong viễn thông cũng được làm từ silica. Nó là vật liệu thô trong gốm sứ trắng như đất nung, gốm sa thạch và đồ sứ, cũng như xi măng Portland.
Bên cạnh đó, nhờ vào nhiều đặc tính nổi bật bao gồm: tính tương thích sinh học, tính trơ, diện tích bề mặt lớn và khả năng thanh thải,... mà vật liệu silica được ứng dụng rộng rãi trong các lĩnh vực như phân phối thuốc/gen, cảm biến sinh học, điều trị ung thư và sản xuất vaccine (đang nghiên cứu).
Tính chất hóa học

Silic dioxide có thể tác dụng với kiềm và oxide base tạo thành muối silicat ở nhiệt độ cao
Silic dioxide không phản ứng được với nước.
Silic dioxide phản ứng với acid hydrofluoric (HF) theo phương trình:
SiO2 + 4HF → SiF4 + 2H2O
SiO2 + 6HF(đặc) →   H2SiF6  + 2H2O
Điều chế (Tổng hợp)

Dù silica phổ biến trong tự nhiên nhưng người ta cũng có thể tổng hợp được theo nhiều cách khác nhau:
Bằng cách cho silic phản ứng với oxy ở nhiệt độ cao:(theo sgk hóa 9)
(phương pháp này thường được áp dụng để phủ lớp SiO2 trên bề mặt silic)
Phương pháp phun khói (thủy phân silic halogel ở nhiệt độ cao với oxy và Hydro)
Phương pháp kết tủa (Cho thủy tinh lỏng phản ứng với 1 acid (vô cơ).
Phương pháp sol-gel (Thủy phân một alkoxysilan với xúc tác base hoặc acid)
Wimbledon & District Football League

Wimbledon and District Football League là một giải bóng đá Anh gồm các đội bóng hầu hết đến từ biên giới Greater/South East London. Hiện tại có 4 hạng đấu, cao nhất là Premier Division, nằm ở Cấp độ 14 trong Hệ thống các giải bóng đá ở Anh. Các đội bóng có thể thăng hạng Intermediate Division Two của Surrey South Eastern Combination. Các câu lạc bộ có cơ hội tham gia 8 giải cup: London FA Junior Cup, Surrey FA Junior Cup, Surrey County Cup Lower Junior, Middlesex FA Junior Cup, Invitation Cup, Centenary Cup (Section A và Section B) và Wimbledon Trophy. Đầu mùa giải 2015-16 có 40 đội bóng tham dự ở 4 hạng đấu khác nhau.
Mùa giải 2015-16 > Premier Division

AFC Battersea
Brentnal
Brentside
Claremont
FC Porto of London
Goldfingers
PricewaterhouseCoopers Wimbledon
Putney St. Germain
University College Cork Diaspora
Union
Mùa giải 2015-16 > First Division

Argentos London
Boca Seniors
Imperial College Old Boys Dự bị
Merchant
Mint Green Army Veterans
Partizan Wandsworth
South London Football Network
South Wimbledon Dazzlers
Sporting Duet
Wadham College Old Boys
Mùa giải 2015-16 > Second Division

AFC Cubo Dự bị
Boca Seniors
FC Locomotiv Lavender
Inter Old Boys
Kiwi
London Box Sash
Northern Town
Putney Ferrets
South East London
University College Cork Diaspora Dự bị
Mùa giải 2015-16 > Third Division

Battersea Asparagus
Clapham Cosmos
Goldfingers Dự bị
Ocean Rangers
Rivelino Orient
South London Football Network Dự bị
Sporting Duet Dự bị
University College Cork Diaspora 'A'
Victoire
Wimbledon Saints
William Thomson

| Lord Kelvin |
| --- | --- |
William Thomson, 1st Baron Kelvin (1824-1907)
Sinh: (1824-06-26)26 tháng 6 năm 1824 Belfast, Co. Antrim, Northern Ireland
Mất: 17 tháng 12 năm 1907(1907-12-17) (83 tuổi) Largs, Ayrshire, Scotland 
Quốc tịch: Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland
Trường lớp: Đại học Glasgow   Peterhouse, Cambridge
Nổi tiếng vì: Joule-Thomson effect   Mirror galvanometer   Siphon recorder   Kelvin material   Kelvin water dropper   Kelvin wave   Kelvin-Helmholtz instability   Kelvin-Helmholtz mechanism   Kelvin-Helmholtz luminosity   Kelvin transform   Kelvin's circulation theorem   Kelvin bridge   Kelvin water dropper Kelvin sensing Kelvin equation   Magnetoresistance  Four-terminal sensing   Coining the term 'kinetic energy'
Giải thưởng: Smith's Prize Royal Medal Copley Medal
Sự nghiệp khoa học
Nơi công tác: Đại học Glasgow
Cố vấn nghiên cứu: William Hopkins
Các sinh viên nổi tiếng: William Edward Ayrton William Murray Morrison
Ảnh hưởng bởi: John Pringle Nichol Humphry Davy Julius Robert von Mayer
Ảnh hưởng tới: Andrew Gray
 
Chú thích
 It is believed the "PNP" in his signature stands for "Professor of Natural Philosophy." Note that Kelvin also wrote under the pseudonym "P. Q. R."
William Thomson, Nam tước Kelvin thứ 1 (26/06/1824 – 17/12/1907) là một nhà vật lý, toán học, nhà phát minh vĩ đại người Scotland, là một giáo sư Đại học Glasgow, Scotland. Ông được phong tước vị Hoàng gia Anh là Nam tước Kelvin (lấy theo tên dòng sông Kelvin chảy qua trường Glasgow) vì những đóng góp vĩ đại của ông cho sự phát triển khoa học kỹ thuật cũng như sự lớn mạnh của trường Glasgow. Tên Kelvin của ông cũng được đặt cho thang nhiệt độ tuyệt đối.
Những năm đầu đời và công việc > Gia đình

Cha của William Thomson là James Thomson, vốn là một giảng viên toán học và kĩ thuật tại Viện hàn lâm hoàng gia Belfast và là con của một nông dân. James Thomson cưới Margaret Gardener năm 1817 và có được bốn trai, ba gái; tuy nhiên, chỉ bốn người sống tới tuổi trưởng thành. Margaret Thomson chết năm 1830 khi William mới sáu tuổi còn chị cả chỉ mới mười hai tuổi.
William và người anh James (con) được dạy tại nhà bởi chính cha của họ trong khi hai người em trai còn lại được dạy bởi các chị của họ. James (con) nhận được rất nhiều lợi ích từ sự cổ vũ, sức ảnh hưởng và tài chính từ người cha nên đã hướng theo con đường kĩ sư.
Năm 1832, cha của William về Glasgow và giữ vị trí trưởng khoa Toán học tại đại học Glasgow cho tới khi ông (James) chết vì bệnh dịch tả năm 1849. Vì thuận tiện cho công việc của James, gia đình của William dời về Glasgow năm 1833. William vào đại học Glasgow năm 1834 khi mới mười tuổi và viết bài báo khoa học đầu tiên khi chỉ mới mười sáu tuổi với bút danh "PQR".
Vốn tiếng Pháp của William lúc trẻ đủ để giúp ông đọc được các công trình của các nhà toán học lỗi lạc thời ấy như Jean Baptiste Joseph Fourier.
Những năm đầu đời và công việc > Thuở thiếu thời

Thomson mắc bệnh tim và suýt chết năm 9 tuổi. Ông nhập học tại Viện hàn lâm hoàng gia Belfast (lúc bấy giờ cha ông ấy còn dạy ở đấy) trước khi vào Đại học Glasgow năm 1834 lúc 10 tuổi. Trường Đại học đã cung cấp rất nhiều cơ sở vật chất của trường tiểu học cho các học sinh tiềm năng, và đây được xem là một khởi đầu điển hình.
Ở trường, Thomson đã cho thấy sự hứng thú đầy kiên nhẫn vào các tác phẩm kinh điển và niềm say mê tự nhiên vào khoa học. Ở tuổi 12, ông đã thắng 1 giải thưởng cho việc dịch tác phẩm "Đối thoại của các vị thần" của Lucian xứ Samosata từ tiếng Latin sang tiếng Anh.
Trong năm học 1839-1840, Thomson đã đoạt giải chiêm tinh học hạng ưu cho bài Luận về hình ảnh của Trái đất, cái cho thấy nền tảng toán phân tích toán học và sự sáng tạo từ sớm của ông. Giảng viên Vật lý lúc bấy giờ của ông là giáo sư David Thomson (nhà vật lý học người Scotland), cũng là thầy của nhiều học giả nổi tiếng khác.
Câu nói nổi tiếng

"Tôi thường hay bảo rằng khi bạn có thể đong đo cân đếm những điều mà bạn đang nói tới và thể hiện chúng qua những con số tức là bạn đã biết được chút ít gì về điều đó rồi đấy; còn nếu không thể đo, không thể thể hiện điều đó qua những con số, cái mớ mà bạn cho là kiến thức chỉ là những thứ được chấp vá một cách bất mãn; nó có thể là sự khởi đầu của kiến thức, nhưng hầu như trong đầu bạn lại không tiến về khoa học, mặc kệ vấn đề đó là gì."-Lord Kelvin, 1893, Bài giảng cho Viện Kĩ sư xây dựng, 3/5/1883.
Chú thích

1 2  Bản mẫu:The Timetables of Science
↑  “Professor James Thomson (1786-1849), Mathematician and Acdemician”.
↑  “Lord Kelvin (1824-1907)”.
↑  "Prime elements of ordinary matter, dark matter & dark energy: Beyond standard model & string theory", 2nd revised Ed., Vladimir B. Ginzburg, Universal Publishers, Florida, 2007.
↑  “When you can Measure what you are speaking about, and Express it in Numbers, you know something about it”.
Anthela ocellata

| Anthela ocellata |
| --- | --- |


Phân loại khoa học 
Vực:: Eukaryota
Giới:: Animalia
Ngành:: Arthropoda
Lớp:: Insecta
Bộ:: Lepidoptera
Họ:: Anthelidae
Chi:: Anthela
Loài:: A. ocellata
Danh pháp hai phần
Anthela ocellata (Walker, 1855)

Các đồng nghĩa
 Darala ocellata Walker, 1855   Ommatoptera tetrophthalma Herrich-Schäffer, 1856   Anthela symphona Turner, 1904   Anthela nigristigma Fawcett, 1917   Anthela dama Strand, 1929   Darala dama  
Anthela ocellata là một loài bướm đêm thuộc họ Anthelidae. Loài này được tìm thấy ở Úc, từ Bundaberg đến Hobart dọc theo bờ Đông.
Sải cánh dài k. 60 mm.
Ấu trùng ăn nhiều loại cỏ.
Mezőcsát

| Mezőcsát |
| --- | --- |
—  Thành phố  —
 

  Hiệu kỳ Huy hiệu
Mezőcsát
Quốc gia:  Hungary
Hạt: Borsod-Abaúj-Zemplén
Tiểu vùng: Mezőcsáti
Diện tích
 • Tổng cộng: 103,09 km2 (39,80 mi2)
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 6.083
 • Mật độ: 59/km2 (150/mi2)
Múi giờ: Giờ chuẩn Trung Âu, UTC+1, UTC+2
 • Mùa hè (DST): CEST (UTC+2)
Mã điện thoại: 49
Thành phố kết nghĩa: Worbis
Mezőcsát là một thành phố thuộc hạt Borsod-Abaúj-Zemplén, Hungary. Thành phố này có diện tích 103,09 km², dân số năm 2010 là 6083 người, mật độ 59 người/km².
Cephalanthera taubenheimii

| Cephalanthera taubenheimii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Chi (genus): Cephalanthera
Loài (species): C. taubenheimii
Danh pháp hai phần
Cephalanthera taubenheimii H.Baumann, 1983 
Cephalanthera taubenheimii là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được H.Baumann mô tả khoa học đầu tiên năm 1983.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Cephalanthera taubenheimii”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Michael Curtis Ford

| Michael Curtis Ford> Thông tin cá nhân |
| --- | --- |
Sinh: 
Ngày sinh: thế kỷ 20
Nơi sinh: Washington
 
Giới tính: nam
Quốc tịch: Hoa Kỳ
Nghề nghiệp: tiểu thuyết gia

Sự nghiệp nghệ thuật
Năm hoạt động: 2001 – nay
 
 
x • t • 
Michael Curtis Ford là một nhà văn chuyên viết tiểu thuyết lịch sử người Mỹ, các tác phẩm của ông thường lấy bối cảnh về La Mã cổ đại và Hy Lạp cổ đại. Ông từng làm nhiều nghề khác nhau như công nhân, tuần tra viên trượt tuyết, nhạc sĩ, nhà tư vấn, nhân viên ngân hàng, giáo viên tiếng Latinh và sau cùng là phiên dịch viên. Ông có bằng Kinh tế và Ngôn ngữ học và hiện đang sống tại Oregon, nơi ông cùng vợ mình dạy học tại nhà cho ba đứa con của họ. Ngoài ra ông còn viết nhiều bài báo về chủ đề quân sự thời cổ đại.
Trái ngược với quan niệm phổ biến, ông đã không viết giống như các tác phẩm: The Fire of Ares, Birth of a Warrior và Legacy of Blood. Trên trang web của mình ông nói: "Đối với những sự kiện chủ thể trong 'quyển sách tiếp theo' của tôi, The Fire of Ares: Spartan Quest: rất tiếc phải thất vọng, nhưng đó không phải là quyển sách tiếp theo của tôi! Sau khi một vài lần điều tra, tôi đã phát hiện ra rằng Fire of Ares rõ ràng là một tác phẩm dành cho người lớn trẻ tuổi được viết bởi một tác giả người Anh với một tên rối rắm giống như của tôi, Michael Ford."
Tác phẩm

The Ten Thousand: A Novel of Ancient Greece (2001)
Gods And Legions: A Novel of the Roman Empire (2002)
The Last King: Rome's Greatest Enemy (2004)
The Sword of Attila: A Novel of the Last Years of Rome (2005)
The Fall of Rome: A Novel of a World Lost (2007)
Gabro

Mẫu đá gabbro; Rock Creek Canyon, miền đông Sierra Nevada, California.
Mẫu đá gabbro nhìn gần; Rock Creek Canyon, miền đông Sierra Nevada, California.
Gabro hay gabbro (/ˈɡæbrəʊ/) là một nhóm lớn của đá mácma xâm nhập, hạt thô, sẫm màu có thành phần hóa học giống với đá bazan. Các đá xâm nhập sâu được hình thành từ quá trình kết tinh của mácma nóng chảy dưới mặt đất.
Phần lớn cấu tạo bên dưới bề mặt Trái Đất là gabbro đặc biệt là trong vỏ đại dương.
Thạch học

Gabbro có tỷ trọng lớn, màu lục hoặc đỏ thẩm và chứa các khoáng vật như pyroxen, plagiocla, amphibol, và olivin (tên gọi gabbro olivin dung để chỉ loại đá gabbro có chứa nhiều olivin).
Trong đá gabbro pyroxene phổ biến nhất là loại clinopyroxen; còn orthopyroxen thì  rất ít. Nếu lượng orthopyroxen lớn hơn clinopyroxen thì gọi là Norit. Gabbro thạch anh cũng hay gặp trong tự nhiên và được hình thành từ mácma quá bão hòa silica. Essexit đặc trưng cho gabbro được hình thành từ mácma chưa bão hòa silica. (Sự bão hòa silica của đá có để được đánh giá dựa trên các tiêu chuẩn của khoáng vật học). Gabbro cũng chứa chứa một ít (vài phần trăm) oxide sắt-titan như magnetit, ilmenit, và ulvospinel.
Gabbro thường có kiến trúc hạt thô, với kích thước các tinh thể trong đá thường lớn hơn mm. Các đá có hạt mịn hơn có thành phần hóa học giống gabbro được gọi là diabaz. Gabbro có thể có hạt rất thô giống như pegmatit, và các tổ hợp pyroxen-plagioclas thường đặc trưng cho đá gabbro hạt thô, mặc dù tinh thể của chúng ở dạng kim.
Gabbro luôn có kiến trúc hạt đồng đều (hiển tinh), mặc dù đôi khi thấy dạng ban tinh (pocphia), đặc biệt khi các tinh thể plagioclas kết tinh sớm hơn các khoáng vật cấu tạo nên phần nền của đá (xem kiến trúc ban tinh).
Phân bố

Gabbro có thể được hình thành ở dạng khối, thông qua quá trình kết tinh tại chỗ các khoáng vật pyroxene và plagioclas, hay hình thành dạng lớp xâm nhập như là quá trình tập hợp các khoáng vật pyroxen và plagioclas.
Gabbro là thành phần chính của vỏ đại dương, và có thể được tìm thấy trong các phức hợp ophiolit thuộc vùng III và IV (đai mạch đến gabbro dạng khối). Mạch gabbro xâm nhập dài được hình thành ở đới tách giản proto và rìa đới tách giãn cổ. Các giả thuyết lớp phủ dạng lông chim dựa trên việc xác định các đá xâm nhập thành phần maficvà siêu mafic và bazan có cùng tuổi.
Sử dụng

Gabbro thường chứa các khoáng vật sunfit có giá trị như: crôm, niken, coban, vàng, bạc, platin, và đồng.
Các loại đá gabbro có thể sử dụng làm đá trang trí, đá lót vĩa hè và nó có tên gọi thương mại khác là đá hoa cương đen ('black granit'). Đá này cũng được sử dụng rất phổ biến làm bia mộ, trong nhà bếp và các bàn tiếp tân.
Từ nguyên học

Gabbro là tên gọi được nhà địa chất người Đức Christian Leopold von Buch đặt lấy từ tên của một thị trấn ở vùng Tuscany, Ý. Essexit cũng là tên của một địa danh ở hạt Essex, Massachusetts, Hoa Kỳ.
Địa hình đá gabbro ở Cuillin, Isle of Skye, Scotland.
Gabbro bị bắt tù trong đá granite, miền đông Sierra Nevada, Rock Creek Canyon, California.
Faramea vidensis

| Faramea vidensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Gentianales
Họ (familia): Rubiaceae
Chi (genus): Faramea
Loài (species): F. vidensis
Danh pháp hai phần
Faramea vidensis Müll.Arg. 
Faramea vidensis là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được Müll.Arg. mô tả khoa học đầu tiên năm 1881.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Faramea vidensis”. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2013.
Nguyên tử

Nguyên tử là đơn vị cơ bản của vật chất chứa một hạt nhân ở trung tâm bao quanh bởi đám mây điện tích âm các electron (âm điện tử). Hạt nhân nguyên tử là dạng gắn kết hỗn hợp giữa các proton (dương điện tử) mang điện tích dương và các neutron (trung hòa tử) trung hòa điện (ngoại trừ trường hợp của nguyên tử Hydrogen, với hạt nhân ổn định chỉ chứa một proton duy nhất không có neutron). Electron của nguyên tử liên kết với hạt nhân bởi tương tác điện từ và tuân theo các nguyên lý của cơ học lượng tử. Tương tự như vậy, nhóm các nguyên tử liên kết với nhau bởi liên kết hóa học dựa trên cùng một tương tác này, và tạo nên phân tử. Một nguyên tử chứa số hạt electron bằng số hạt proton thì trung hòa về điện tích, trong khi số electron nếu nhiều hoặc ít hơn thì nó mang điện tích âm hoặc dương và gọi là ion. Nguyên tử được phân loại tuân theo số proton và neutron trong hạt nhân của nó: số proton xác định lên nguyên tố hóa học, và số neutron xác định đồng vị của nguyên tố đó.
Tên gọi nguyên tử hóa học mà hay gọi đơn giản là "nguyên tử" là những đối tượng rất nhỏ với đường kính chỉ khoảng vài phần mười nano mét và có khối lượng rất nhỏ tỷ lệ với thể tích của nguyên tử. Chúng ta có thể quan sát nguyên tử đơn lẻ bằng các thiết bị như kính hiển vi quét chui hầm. Trên 99,94% khối lượng nguyên tử tập trung tại hạt nhân, với tổng khối lượng proton xấp xỉ bằng tổng khối lượng neutron. Mỗi nguyên tố có ít nhất một đồng vị với hạt nhân không ổn định có thể trải qua quá trình phân rã phóng xạ. Quá trình này dẫn đến biến đổi hạt nhân làm thay đổi số proton hoặc neutron trong hạt nhân nguyên tử. Electron liên kết trong nguyên tử có những mức năng lượng ổn định rời rạc, hay orbital, và chúng có thể chuyển dịch giữa 2 mức năng lượng bằng hấp thụ hay phát ra photon có năng lượng đúng bằng hiệu giữa 2 mức năng lượng này. Các electron có vai trò xác định lên tính chất hóa học của một nguyên tố, và ảnh hưởng mạnh tới tính chất từ tính của nguyên tử cũng như vật liệu. Những nguyên lý của cơ học lượng tử đã mô tả thành công các tính chất quan sát thấy của nguyên tử và là nền tảng cho lý thuyết nguyên tử và hạt hạ nguyên tử (hạt quark, proton, neutron,...).
Từ nguyên

Tên tiếng Anh "atom" xuất phát từ tiếng Hy Lạp ἄτομος (atomos, "vô hình") từ ἀ- (a-, "không") và τέμνω (temnō, "cắt"), có nghĩa là không cắt được, hoặc vô hình, một thứ không thể chia cắt được. Khái niệm nguyên tử là thành phần vô hình của vật chất do các nhà triết học Ấn Độ và Hy Lạp đề xuất ra đầu tiên. Trong thế kỷ thứ 18 và 19, các nhà vật lý nêu ra một cơ sở vật lý cho ý tưởng này bằng cách chỉ ra có những chất không thể bị bẻ gãy bởi phương pháp hóa học, và họ lấy tên gọi từ các nhà triết học cổ đại là nguyên tử để đặt cho các thực thể hóa học. Trong giai đoạn cuối thế kỷ 19 và đầu thế kỷ 20, các nhà vật lý đã phát hiện ra những thành phần hạ nguyên tử và cấu trúc bên trong nguyên tử, và do vậy chứng minh "nguyên tử" hóa học có thể phân chia được và tên gọi này có thể không miêu tả đúng bản chất của chúng. Tuy nhiên, nó đã trở thành một thuật ngữ khoa học hiện đại. Điều này cũng dẫn đến những tranh luận về liệu những nhà triết học cổ đại, những người định nghĩa các vật vô hình và không thể phân chia được có phải là cho những nguyên tử hóa học hiện đại hay là cho những hạt hạ nguyên tử vô hình như lepton hay quark, hay thậm chí cho những hạt cơ bản hơn mà chưa phát hiện ra.
Từ nguyên tử trong tiếng Việt bắt nguồn từ tiếng Hán gốc Nhật 原子 (bính âm: yuánzǐ, tiếng Nhật: genshi). Với nguyên trong nguyên thủy và tử trong phân tử.
Lịch sử > Nguyên tử luận

Khái niệm về vật chất là tổ hợp của những đơn vị rời rạc và không thể chia nhỏ hơn đã xuất hiện từ nhiều thiên niên kỷ, nhưng những khái niệm này thường là những lập luận triết học và trừu tượng hơn là dựa trên những quan sát thực nghiệm. Bản chất của nguyên tử trong triết học thay đổi theo thời gian giữa nhiều nền văn minh và trường phái cổ đại, đa số có yếu tố tinh thần siêu hình học. Tuy vậy, khái niệm cơ bản về nguyên tử được các nhà khoa học hàng nghìn năm sau chấp nhận bởi vì nó giải thích một cách đơn giản một số khám phá mới trong lĩnh vực hóa học.
Các nhà triết học cổ đại Hy Lạp và Ấn Độ đã nhắc tới khái niệm nguyên tử. Ở Ấn Độ, những trường phái Ājīvika, Jain, và Cārvāka bàn về nguyên tử luận bắt đầu từ thế kỷ thứ 6 trước Công nguyên. Hệ thống tư tưởng Nyaya và Vaisheshika sau đó phát triển thuyết về nguyên tử khi đề ra cách các nguyên tử kết hợp lại thành thực thể phức tạp hơn. Ở phương Tây, nguyên tử luận được nhắc đến từ thế kỷ 5 TCN bởi Leucippus, và người học trò của Democritos đã tiếp nối và hệ thống hóa lý luận. Khoảng giai đoạn 450 TCN, Democritos đưa ra thuật ngữ atomos (tiếng Hy Lạp: ἄτομος), có nghĩa là "không thể cắt được" hay "hạt vô hình nhỏ nhất của vật chất". Mặc dù các khái niệm này của các triết gia Ấn Độ và Hy Lạp cổ đại thuần túy dựa vào mặt tinh thần, khoa học hiện đại đã bảo lưu thuật ngữ do Democritos đưa ra.
Lý thuyết về những hạt rất nhỏ (Corpuscularianism) do nhà giả kim Geber nêu ra từ thế kỷ XIII, đôi khi có người cho là bởi Paul từ Taranto nêu ra, đó là mọi vật thể chứa bên trong và những hạt hoặc những tiểu thể rất nhỏ. Chủ nghĩa này giống với nguyên tử luận, ngoại trừ nguyên từ được giả thiết là hạt vô hình, và những hạt về nguyên lý có thể phân chia được. Theo lý thuyết này, ví dụ, người ta cho rằng thủy ngân có thể thấm vào kim loại và làm thay đổi cấu trúc bên trong của nó. Corpuscularianism là lý thuyết nổi bật trong vài trăm năm sau đó.
Năm 1661, nhà triết học tự nhiên Robert Boyle xuất bản cuốn The Sceptical Chymist trong đó ông lập luận rằng vật chất là tổ hợp của rất nhiều "tiểu thể" hay nguyên tử, hơn là bởi bốn nguyên tố cơ bản là không khí, đất, nước và lửa. Trong những năm 1670 lý thuyết về các tiểu thể được Isaac Newton áp dụng vào lý thuyết các hạt ánh sáng của ông.
Lịch sử > Nguồn gốc lý thuyết khoa học

Tiến trình nghiên cứu về nguyên tử không xuất hiện cho tới tận khi ngành khoa học hóa học bắt đầu phát triển. Năm 1789, thương nhân và khoa học gia người Pháp Antoine Lavoisier khám phá ra định luật bảo toàn khối lượng và nêu ra ý niệm về nguyên tố là chất cơ bản không thể phân tách bằng những phương pháp hóa học.
Năm 1805, nhà triết học và giảng sư người Anh John Dalton sử dụng khái niệm nguyên tử nhằm giải thích tại sao các nguyên tố luôn luôn phản ứng theo những tỉ số tự nhiên nhỏ (định luật Dalton) và tại sao có những loại khí hòa tan vào nước tốt hơn những khí khác. Ông đề xuất rằng mỗi nguyên tố chứa những nguyên tử cùng loại, duy nhất, và những nguyên tử này kết hợp với nhau tạo nên các hợp chất hóa học. Các nhà lịch sử khoa học coi Dalton là người tiên phong trong lý thuyết nguyên tử hiện đại.
Giả thuyết nguyên tử của Dalton không nêu cụ thể kích thước nguyên tử là bao nhiêu. Theo cảm nhận thông thường chúng phải rất nhỏ, nhưng không ai biết nhỏ bao nhiêu. Do vậy vào năm 1865 nhà hóa học người Áo Johann Josef Loschmidt đã có bước đột phá khi ông đo được kích cỡ của phân tử trong không khí.
Một dòng bổ sung lý luận hỗ trợ lý thuyết hạt (và do vậy mở rộng thuyết nguyên tử) là vào đầu năm 1827 khi nhà thực vật học Scotland Robert Brown sử dụng kính hiển vi để quan sát các hạt bụi trôi nổi trên mặt nước và ông nhận thấy chúng di chuyển zic-zac—một hiện tượng ngày nay gọi là "chuyển động Brown". Năm 1877 J. Desaulx đề xuất hiện tượng này có nguyên nhân từ chuyển động nhiệt của các phân tử nước, và tới tận năm 1905 nhà vật lý người Đức Albert Einstein mới nêu ra phân tích toán lý đầu tiên về chuyển động này. Sau đó, nhà vật lý người Pháp Jean Perrin dựa trên nghiên cứu của Einstein tiến hành thí nghiệm xác định được khối lượng và kích thước nguyên tử, và xác nhận lý thuyết nguyên tử của Dalton.
Năm 1869, dựa trên các khám phá trước đó của những nhà khoa học như Lavoisier, nhà hóa học người Nga Dmitri Mendeleev lần đầu tiên công bố bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học. Trên bảng này thể hiện tính chất hóa học một cách tuần hoàn giữa các nguyên tố, ông phát hiện ra tính lặp lại tuần hoàn của các nguyên tố khi sắp xếp chúng theo nguyên tử số.
Lịch sử > Phân hạch, vật lý năng lượng cao và vật chất ngưng tụ

Năm 1938, nhà hóa học người Đức Otto Hahn, học trò của Rutherford, đã hướng chùm neutron vào các nguyên tử urani nhằm mục đích tạo ra các nguyên tố siêu urani. Thay vào đó ông lại nhận được từ kết quả thí nghiệm hóa học là sản phẩm bari. Một năm sau, Lise Meitner và người cháu trai của Otto Hahn là Otto Frisch xác nhận kết quả Hahn thu được là thực nghiệm đầu tiên về sự phân hạch hạt nhân. Năm 1944, Otto Hahn nhận giải Nobel Hóa học. Mặc dù Hahn đã nỗ lực kêu gọi Ủy ban Nobel trao giải cho Meitner và Frisch nhưng ông đã không thành công.
Trong thập niên 1950, với sự phát triển nhanh chóng của các máy gia tốc hạt và máy dò hạt đã cho phép các nhà khoa học nghiên cứu va chạm của các hạt nhân và nguyên tử ở mức năng lượng cao. Họ nhận thấy hạt neutron và proton là những loại hạt hadron, hay hạt tổ hợp của những hạt nhỏ hơn gọi là quark. Lý thuyết Mô hình chuẩn của vật lý hạt được phát triển và đã rất thành công trong giải thích tính chất của hạt nhân theo sự phân loại thành các hạt hạ nguyên tử và các tương tác chi phối thế giới lượng tử.