stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Tiến sĩ
Lịch sử > Ở Đông Á > Việt Nam

Trong giai đoạn quân chủ, tại các cuộc thi Nho học của Việt Nam, học vị tiến sĩ được trao cho những người đỗ tất cả ba kỳ thi: thi Hương, thi Hội và thi Đình, được ghi danh trong khoa bảng (trừ thời nhà Nguyễn, có thêm học vị Phó bảng không phải là tiến sĩ, nhưng cũng được chấm đỗ ba kỳ thi trên). Thời nhà Trần những người đỗ tiến sĩ được gọi là Thái học sinh.
Thời Hậu Lê, nhà Mạc và nhà Nguyễn, tiến sĩ được dùng để phong cho những người thi đậu trong các kỳ thi Đình và thi Hội tùy theo từng thời. Danh sách các tiến sĩ thời hậu Lê và Mạc được khắc trên các bia tiến sĩ Văn Miếu Thăng Long. Vào thời nhà Nguyễn, kinh đô được chuyển vào Phú Xuân - Huế, Văn Miếu Thăng Long không còn là văn miếu quốc gia nữa nên các bia tiến sĩ không còn được dựng tại đây. Nhà Nguyễn bắt đầu cho dựng bia tiến sĩ tại Văn Miếu Huế từ khoa thi năm 1822. Tổng số các tiến sĩ, phó bảng và tương đương (trúng tuyển thi Hội) kể từ khoa thi đầu tiên 1075 đến khoa thi cuối cùng 1919 là 2.848 người.
Bắt đầu từ thế kỷ 20, học vị Tiến sĩ của Việt Nam bắt đầu áp dụng chính thức theo hệ thống giáo dục hiện đại của châu Âu. Thời Pháp thuộc, mặc dù nền giáo dục bị giới hạn nhiều bởi tình trạng thuộc địa, lịch sử vẫn ghi nhận một số người bản xứ lấy được học vị Tiến sĩ như Phan Văn Trường (Tiến sĩ Luật đầu tiên của Việt Nam), Nguyễn Mạnh Tường (2 văn bằng tiến sĩ lúc 23 tuổi),...
Một khoảng thời gian từ 1954-1975 tại miền Bắc Việt Nam và từ 1975-1998 trên cả nước Việt Nam, do chịu ảnh hưởng của hệ thống giáo dục của Liên Xô, tồn tại 2 bậc học vị là Phó tiến sĩ (Кандидат наук) và Tiến sĩ (Доктор наук).
Kể từ thời điểm có hiệu lực của Luật Giáo dục năm 1998, học vị Phó tiến sĩ được đổi thành học vị Tiến sĩ, và các bậc học vị Tiến sĩ cũ theo hệ thống giáo dục Đông Âu và Liên Xô được đổi thành học vị Tiến sĩ khoa học. Ở Việt Nam, học vị Tiến sĩ do trường đại học hoặc viện nghiên cứu thuộc nhà nước có thẩm quyền cấp cho các nghiên cứu sinh chuyên ngành sau khi công nhận luận án của họ. Dù hệ thống Đông Âu và Liên Xô đã tan rã, hiện nay Việt Nam vẫn cấp học vị Tiến sĩ khoa học cho những Tiến sĩ chuyên về nghiên cứu khoa học.
Tính tới năm 2016, theo số liệu của Cục Thông tin khoa học và công nghệ quốc gia, Bộ Khoa học và công nghệ, VN hiện có hơn 24.000 tiến sĩ. Trong đó, theo Bộ GD-ĐT, số tiến sĩ làm việc trong các trường ĐH, CĐ có khoảng 15.000 người (bao gồm cả các giáo sư, phó giáo sư).
Chú thích

1 2  “Bản sao đã lưu trữ”. Bản gốc lưu trữ ngày 20 tháng 1 năm 2019. Truy cập ngày 20 tháng 1 năm 2019.
↑  “Giáo dục Việt Nam trong thời phong kiến”. 17/3/2010. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong: |ngày tháng= (trợ giúp)
↑  Siết lại chất lượng đào tạo tiến sĩ, tuoitre, 10.11.2016
Acanthiza reguloides

| Acanthiza reguloides |
| --- | --- |

Tình trạng bảo tồn
 Ít quan tâm  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Aves
Bộ (ordo): Passeriformes
Họ (familia): Acanthizidae
Chi (genus): Acanthiza
Loài (species): A. reguloides
Danh pháp hai phần
Acanthiza reguloides Vigors & Horsfield, 1827  
Acanthiza reguloides là một loài chim trong họ Acanthizidae.
Chú thích

1 2  BirdLife International (2012). “Acanthiza reguloides”. Sách Đỏ IUCN các loài bị đe dọa. Phiên bản 2013.2. Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế. Truy cập ngày 26 tháng 11 năm 2013.
↑  Clements, J. F.; Schulenberg, T. S.; Iliff, M. J.; Wood, C. L.; Roberson, D.; Sullivan, B.L. (2012). “The eBird/Clements checklist of birds of the world: Version 6.7”. Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.
Acanthiza robustirostris

| Acanthiza robustirostris |
| --- | --- |

Tình trạng bảo tồn
 Ít quan tâm  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Aves
Bộ (ordo): Passeriformes
Họ (familia): Acanthizidae
Chi (genus): Acanthiza
Loài (species): A. robustirostris
Danh pháp hai phần
Acanthiza robustirostris Milligan, 1903 
Acanthiza robustirostris là một loài chim trong họ Acanthizidae.
Chú thích

↑  BirdLife International (2012). “Acanthiza robustirostris”. Sách Đỏ IUCN các loài bị đe dọa. Phiên bản 2013.2. Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế. Truy cập ngày 26 tháng 11 năm 2013.
↑  Clements, J. F.; Schulenberg, T. S.; Iliff, M. J.; Wood, C. L.; Roberson, D.; Sullivan, B.L. (2012). “The eBird/Clements checklist of birds of the world: Version 6.7”. Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.
Emilia fugax

| Emilia fugax> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Asterales
Họ (familia): Asteraceae
Chi (genus): Emilia
Loài (species): E. fugax
Danh pháp hai phần
Emilia fugax C.Jeffrey, 1986 
Emilia fugax là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được C.Jeffrey mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Emilia fugax”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.
Microlepia fadenii

| Microlepia fadenii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Pteridophyta
Lớp (class): Polypodiopsida
Bộ (ordo): Polypodiales
Họ (familia): Dennstaedtiaceae
Chi (genus): Microlepia
Loài (species): M. fadenii
Danh pháp hai phần
Microlepia fadenii Pic.Serm. 
Microlepia fadenii là một loài dương xỉ trong họ Dennstaedtiaceae. Loài này được Pic. Serm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1973.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Microlepia fadenii”. Truy cập ngày 28 tháng 5 năm 2014.
Episalus zephyrinus

| Episalus zephyrinus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Neuroptera
Họ (familia): Myrmeleontidae
Phân họ (subfamilia): Myrmeleontinae
Tông (tribus): Nemoleontini
Phân tông (subtribus): Neuroleontina
Chi (genus): Episalus
Loài (species): E. zephyrinus
Danh pháp hai phần
Episalus zephyrinus Gerstaecker, [1885] 
Episalus zephyrinus là một loài côn trùng trong họ Myrmeleontidae thuộc bộ Neuroptera. Loài này được Gerstaecker miêu tả năm 1885.
Chú thích

↑  Oswald, J. D. (2007). Neuropterida Species of the World. Version 2.0.
Acridotheres ginginianus

| Acridotheres ginginianus |
| --- | --- |

Tình trạng bảo tồn
 Ít quan tâm  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Aves
Bộ (ordo): Passeriformes
Họ (familia): Sturnidae
Chi (genus): Acridotheres
Loài (species): A. ginginianus
Danh pháp hai phần
Acridotheres ginginianus (Latham, 1790) 
Acridotheres ginginianus là một loài chim trong họ Sturnidae.
Loài chim này được tìm thấy ở các phần phía bắc của Nam Á. Chúng nhỏ hơn nhưng có màu sắc tương tự như sáo nâu, chỉ khác ở chỗ da trần màu đỏ gạch phía sau mắt thay vì màu vàng. Chúng có màu xám hơn ở mặt dưới và ở mặt này và có một chùm lông nhỏ mang một số điểm tương đồng với sáo nâu rừng rậm. Chúng được tìm thấy thành đàn trên vùng đồng bằng miền bắc và miền trung Ấn Độ, thường là trong các thị trấn và thành phố. Phạm vi của chúng dường như đang mở rộng về phía nam đến Ấn Độ. Thói quen làm tổ của chúng hầu như chỉ làm tổ ở các bờ sông bằng đất, nơi chúng đào hố và sinh sản thành đàn lớn.
Chú thích

↑  BirdLife International (2012). “Acridotheres ginginianus”. Sách Đỏ IUCN các loài bị đe dọa. Phiên bản 2013.2. Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế. Truy cập ngày 26 tháng 11 năm 2013.
↑  Clements, J. F.; Schulenberg, T. S.; Iliff, M. J.; Wood, C. L.; Roberson, D.; Sullivan, B.L. (2012). “The eBird/Clements checklist of birds of the world: Version 6.7”. Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.
Silene coniflora

| Silene coniflora> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Caryophyllales
Họ (familia): Caryophyllaceae
Chi (genus): Silene
Loài (species): S. coniflora
Danh pháp hai phần
Silene coniflora Nees ex DC., 1824 
Silene coniflora là loài thực vật có hoa thuộc họ Cẩm chướng. Loài này được Nees ex DC. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1824.
Gia Vị Cuộc Sống

Bài này viết về the television drama. Đối với the children's album and video by The Wiggles, xem Yummy Yummy (album).
| Gia Vị Cuộc Sống Yummy Yummy  (Food for Life) |
| --- | --- |
Tập tin:YummyYummy.jpg
Thể loại: Chính kịch hiện đại
Diễn viên: Trịnh Gia Dĩnh   Lâm Phong   Xa Thi Mạn   Dương Di
Nhạc dạo: "與朋友共" do   Trịnh Gia Dĩnh, Lâm Phong, Xa Thi Mạn và Dương Di trình bày
Quốc gia: Hồng Kông Singapore
Ngôn ngữ: Tiếng Quảng Đông
Số tập: 30
Sản xuất
Nhà sản xuất: Vương Tâm Úy
Thời lượng: xấp xỉ. 45 phút
Trình chiếu
Kênh trình chiếu: TVB
Phát sóng: 1 tháng 8 năm 2005 (2005-08-01) –   Ngày 9 tháng 9 năm 2005
Liên kết ngoài
Trang mạng chính thức
Gia Vị Cuộc Sống (tựa tiếng Trung: 雅米雅米, còn có tên tiếng Anh là Yummy Yummy hay Food for Life) là một phim truyền hình nhiều tập được quay bởi SPH MediaWorks của Singapore (hiện đã giải thể) và TVB của Hồng Kông đồng sản xuất, với sự tham gia của Trịnh Gia Dĩnh, Lâm Phong, Xa Thi Mạn và Dương Di. Nó được phát hành vào tháng 8 năm 2005. Bộ phim này đáng chú ý vì là một trong số ít các bộ phim đồng sản xuất của Singapore bằng một ngôn ngữ khác ngoài tiếng Anh hoặc tiếng Quan Thoại. Ngoài việc sử dụng các diễn viên đến từ Hồng Kông và Singapore, bộ phim còn được quay ở Hong Kong, Singapore và Chu Hải, Trung Quốc.
Tóm tắt nội dung

Sau cuộc gặp gỡ trên game show Yummy Yummy, 5 thí sinh vẫn giữ liên lạc và trở thành bạn bè. Họ phải đối mặt với một số thách thức khi cùng nhau cố gắng mở một nhà hàng nhưng cuối cùng tình bạn của họ vẫn bền chặt.
Daniel Du Học Phong (Lâm Phong) là con trai duy nhất của một chủ nhà hàng giàu có. Trần Gia Lạc (Trịnh Gia Dĩnh) là một chàng trai nghèo nhưng tốt bụng, làm việc tại cửa hàng bán gà của gia đình anh. Mandy Châu Văn Hy (Xa Thi Mạn) là một đứa trẻ mồ côi, học cách tự lập sau khi cha mẹ cô ly hôn và mẹ cô qua đời. Lemon Châu Chỉ Nhân (Dương Di) là em gái của Mandy và rất thích ăn đồ khô, đặc biệt là chanh khô. Mandy và Lemon không biết họ là chị em cho đến khi họ trở thành bạn tốt của nhau. Terry Vương Phúc Sang (Dương Chí Long) sống ở Singapore với người mẹ hách dịch và người cha trầm tính. Terry tham gia "Yummy Yummy" vì anh phát hiện ra rằng các thí sinh sẽ nhận được cơ hội đến Hồng Kông. Bạn gái của Terry, Jane sống ở Hồng Kông và anh ấy muốn tìm cô ấy. Trần Gia Bảo (Đường Thi Vịnh) là em gái của Trần Gia Lạc. Cô gặp Terry vì anh là một trong những người bạn tốt của anh trai cô. Yuko Lương Khải San (Tạ Vận Nghi) là con gái duy nhất của một doanh nhân giàu có. Cô ấy là một cô gái giàu có, hư hỏng, sống ở Singapore. Daniel đã gặp Yuko trong khi các thí sinh của Yummy Yummy đến thăm Singapore. Cô cáo buộc Daniel làm xước chiếc BMW của cô vì cô nhìn thấy anh ta chạm vào vết sẹo trên xe của cô. Trong game show, Trần Gia Lạc, Daniel Du Học Phong, Terry Vương Phúc Sang và Lemon Châu Chỉ Nhân ở đội vàng. Mandy Châu Văn Hy là một trong những người quản lý của "Yummy Yummy". Cuối cùng, họ phát hiện ra rằng họ có điểm chung.
Diễn viên > Diễn Viên Chính

| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| Diễn viên | Vai | Mô tả |
| Trịnh Gia Dĩnh | Trần Gia Lạc (Kê Tử 雞仔)   陳家樂 | Thí sinh Yummy Yummy (Đội vàng)   Bạn trai của Châu Văn Hy.  Anh trai của Chan Ka Bo. |
| Xa Thi Mạn | Châu Văn Hy (Mandy)   周文希 | Thành viên ban tổ chức Yummy Yummy   Bạn gái của Trần Gia Lạc.  Chị gái của Châu Chỉ Nhân. |
| Dương Di | Châu Chỉ Nhân (Lemon Nịnh Mông 檸檬)  周芷茵 | Thí sinh Yummy Yummy   Em gái của Châu Văn Hy. |
| Lâm Phong | Du Học Lễ (Daniel)   遊學灃 | Thí sinh Yummy Yummy   Bạn trai của Yuko. |
| Dương Chí Long | Vương Phúc Sanh (Terry Ng)   王福生 | Thí sinh Yummy Yummy   Đến từ Singapore. |
Diễn viên > Nhà Họ Trần

| Diễn viên | Nhân Vật | Miêu Tả |
| --- | --- | --- |
| Hứa Thiệu Hùng | Trần Uy | Chủ tiệm "Trần Uy Kí", sau này làm tài xế taxi Chồng của Âu Lệ Dung Cha nuôi của Trần Gia Lạc Cha ruột của Trần Gia Bảo |
| Thương Thiên Nga | Âu Lệ Dung | Bà chủ tiệm "Trần Uy Kí", sau này đi bán rau Vợ của Trần Uy Mẹ nuôi của Trần Gia Lạc  Mẹ ruột của Trần Gia Bảo |
| Trịnh Gia Dĩnh | Trần Gia Lạc (Gà Con) | Phụ gia đình ở “Trần Uy Kí”, sau làm ở trại gà Tập 14, làm phụ bếp ở “Xuyên Hương Lâu” Con nuôi của Trần Uy và Âu Lệ Dung Bạn trai của Châu Văn Hy Đồng sáng lập của "Có Mì Ăn" và "Kopitarn" Bạn thân của Châu Chỉ Nhân, Du Học Lễ, và Vương Phúc Sanh |
| Đường Thi Vịnh | Trần Gia Bảo (Kabo) | Con gái của Trần Uy và Âu Lệ Dung  Em gái của Trần Giai Lạc Bạn gái của Vương Phúc Sanh |
Diễn viên > Nhà Họ Du

| Diễn viên | Nhân Vật | Miêu Tả |
| --- | --- | --- |
| Lưu Triệu Minh | Du Quốc Đống | Chủ nhà hàng "Hải Sản Ngỗng Quay Hào Đình" Cha của Du Huệ Tâm, Du Huệ Nghi, Du Huệ Lan, và Du Học Lễ |
| Diêu Doanh Doanh | Du Huệ Tâm | Con gái lớn của Du Quốc Đống Giúp đỡ Du Quốc Đống quản lý nhà hàng |
| Trần Tế Bình | Du Huệ Nghi | Luật sư Con thứ hai của Du Quốc Đống |
| Lê Chỉ San | Du Huệ Lan | Con gái thứ ba của Du Quốc Đống Giúp đỡ Du Quốc Đống quản lý nhà hàng |
| Lâm Phong | Du Học Lễ (Daniel/Cậu Ngỗng) | Thiếu gia của "Hải Sản Ngỗng Quay Hào Đình"  Sau này là tổng biên tập "Thực Xuất Tán Fun" Đồng sáng lập của "Có Mì Ăn" và "Kopitarn" Người thắng cuộc thực sự của chương trình "Yummy Yummy" Đã từng theo đuổi Châu Văn Hy Bạn trai của Lương Khải San (Yuko) Bạn thân của Châu Chỉ Nhân, Trần Gia Lạc, Châu Văn Hy, và Vương Phúc Sanh |
Diễn viên > Nhà Họ Châu

| Diễn viên | Nhân Vật | Miêu Tả |
| --- | --- | --- |
| Lưu Đan | Châu Vỹ Xương | Giám đốc công ty vận tải Đạt Thông Cha của Châu Văn Hy và Châu Chỉ Nhân Chồng cũ của Lâm Mỹ Quyên Chồng hiện tại của Hồ Ngọc Băng |
| Ôn Dụ Hồng | Lâm Mỹ Quyên | Người mẹ đã mất của Chu Văn Hy  Vợ cũ của Châu Vỹ Xương |
| Lữ San | Hồ Ngọc Băng | Mẹ của Châu Chỉ Nhân Vợ của Châu Vỹ Xương |
| Xa Thi Mạn | Châu Văn Hy (Mandy) | Con gái của Châu Vỹ Xương và Lâm Mỹ Quân  Quản lý Quan hệ Công chúng của Đài Truyền hình Phong cách Mới (NSTV) Sau này là phó biên tập tạp chí Thực Xuất Tán Fun Chị cùng cha khác mẹ của Châu Chí Nhân Đối tác của "Có Mì Ăn" và "Kopitarn" Bạn gái cũ của Marco Bạn gái của Trần Gia Lạc |
| Dương Di | Châu Chỉ Nhân (Chanh Chua) | Con gái của Châu Vỹ Xương và Hồ Ngọc Băng Em gái cùng cha khác mẹ của Châu Văn Hy Đối tác của "Có Mì Ăn" và "Kopitarn" Đã phải lòng Trần Gia Lạc  Bạn thân của Trần Gia Lạc, Du Học Lễ và Vương Phúc Sanh |
Diễn viên > Nhà Họ Vương

| Diễn viên | Nhân Vật | Miêu Tả |
| --- | --- | --- |
| Dư Hoành Vinh | Vương Anh Tuấn | Người Singapore gốc Trung Quốc Chồng của Mã Lệ Bố của Vương Phúc Sanh |
| Trần Huệ Huệ | Mã Lệ | người Singapore gốc Trung Quốc Chủ quán “Cơm gà Phúc Quảng” ở Singapore Vợ của Vương Anh Tuấn Mẹ của Vương Phúc Sanh |
| Dương Chí Long | Vương Phúc Sanh (Terry) | Người Singapore gốc Trung Quốc Con trai của Vương Anh Tuấn và Mã Lệ Làm việc tại tiệm gà "Trần Uy Ký", sau là nhân viên của tạp chí "Thực Xuất Tân Fun" Đồng sáng lập "Có Mì Ăn" và "Kopitarn" Bạn trai cũ của Lý Khả Doanh (Jane), sau là bạn trai của Trần Gia Bảo Bạn thân của Trần Gia Lạc, Du Học Lễ, Chu Văn Hy, và Chu Chí Nhân. |
Diễn viên > Các diễn viên khác

| Diễn viên | Nhân Vật | Miêu Tả |
| --- | --- | --- |
| Tạ Vận Nghi | Lương Khải San (Yuko) | Con gái của tỷ phú Singapore Lương Hồng Chương Bạn gái Du Học Lễ |
| Quách Diệu Minh | Marco | Bạn trai cũ của Châu Văn Hy, sau này kết hôn với Nancy |
| Lạc Lạc | Lý Khả Doanh (Jane) | Bạn gái cũ của Vương Phúc Sanh |
| Lý Hồng Kiệt | Walter Thôi | Giám chế chương trình "Yummy Yummy" |
| Yên Anh | Vicky | Trợ lí của Chu Văn Hy (Mandy) |
| Trần Hoằng Vũ | Ngô Thế Long (Lớp Trưởng) | Thí sinh Singapore của chương trình "Yummy Yummy"  Bất hoà với Du Học Lễ Thích Macy |
| Chiêm Kim Toàn | Rambo | Thí sinh Singapore của chương trình "Yummy Yummy" |
| Phó Phương Linh | Cô gái đậu hũ | Thí sinh Singapore của chương trình "Yummy Yummy" |
| Lý Chi Thanh | Macy (Răng Lớn) | Thí sinh Singapore của chương trình "Yummy Yummy" |
| Chu Mễ Mễ | Chị Sáu | Người làm trong nhà Châu Văn Hy (Mandy) |
Giải thưởng và đề cử

2007 Astro WLT TV Drama Awards - Nhân vật được yêu thích - Du Học Phong (Lâm Phong), Trần Gia Lạc (Trịnh Gia Dĩnh) và Mandy Châu Văn Hy (Xa Thi Mạn)
Sân vận động Bergeyre

| --- | --- |

vi
Vị trí: Quận 19, Paris, Pháp
Tọa độ: 48°52′38″B 2°22′37″Đ﻿ / ﻿48,87722°B 2,37694°Đ﻿ / 48.87722; 2.37694
Sức chứa: 15.000
Công trình xây dựng
Khánh thành: 1918
Phá hủy: 1926
Bên thuê sân
Olympique de Paris (1918–1926)
Sân vận động Bergeyre (tiếng Pháp: Stade Bergeyre) là một sân vận động thể thao nằm ở phía đông bắc của Paris, Pháp. Sân nằm ở Quận 19 của thủ đô nước Pháp. Sân được xây dựng vào tháng 8 năm 1918, với sự hỗ trợ tài chính của Jacques Sigrand. Sân vận động có sức chứa khoảng 15.000 người. Sân được đặt tên theo một cầu thủ bóng bầu dục người Pháp, người đã qua đời trong Chiến tranh thế giới thứ nhất.
Sân vận động Bergeyre được sử dụng chủ yếu cho các trận đấu bóng đá. Đây là sân nhà của câu lạc bộ Olympique de Paris. Ngoài ra, các trận đấu bóng bầu dục, các giải đấu điền kinh và nhiều sự kiện khác (ví dụ như xiếc) cũng được tổ chức tại đây. Năm 1924, một số trận đấu môn bóng đá và môn bóng bầu dục của Thế vận hội Mùa hè 1924 đã diễn ra tại đây. Tuy nhiên, do Paris cần đất để xây dựng nhà ở vì thành phố đang phát triển nhanh chóng, sân đã bị phá hủy vào năm 1926 để xây dựng nhà ở.
Pha lê Lothair

tinh thể pha lê điêu khắc thế kỷ 9Bản mẫu:SHORTDESC:tinh thể pha lê điêu khắc thế kỷ 9
| Pha lê Lothair, pha lê Lothar hoặc Pha lê Susanna |
| --- | --- |

Chất liệu: Thạch anh Đồng dát vàng (phần khung)
Kích thước: Trọng lượng: 650 grams (gồm khung) Kích thước: 115 mm (4,5 in) (tinh thể) Đường kính: 183 mm (7,2 in) (gồm khung) Độ dày: 13 mm (0,51 in)
Hệ chữ viết: La tinh
Niên đại: Thế kỷ (phần khung viền), 855-869 (phần tinh thể)
Thời kỳ/Văn hóa: Đế quốc Carolus (phần tinh thể), thời kỳ Trung Cổ (phần khung)
Hiện lưu trữ tại: Phòng 41, Bảo tàng Anh
Mặt pha lê Lothair (còn được gọi là Pha lê Lothar hoặc Pha lê Susanna) là một mặt tròn làm bằng thạch anh trắng được chạm khắc, nguồn gốc từ vùng Lotharingia ở tây bắc châu Âu. Mặt pha lê này khắc chạm mô tả những cảnh trong câu chuyện Kinh thánh về Susanna, có niên đại từ năm 855–869. Pha lê Lothair là một hiện vật trong bộ sưu tập của Bảo tàng Anh.
Mô tả

Nguyên bản của vật phẩm là một mặt pha lê thạch anh tròn trong suốt ("tinh thể đá"), có đường kính 11,5 cm (4,5 inch). Mặt pha lê thạch anh được khắc chạm chìm với tám cảnh mô tả câu chuyện của Susanna và các Trưởng lão, được mô tả trong Sách Đa-ni-en (nhưng được người Kháng Cách/Tin Lành coi là một phần của Ngụy thư).  Cảnh đầu tiên là Susanna bị các trưởng lão buộc tội và lên án vì tội ngoại tình. Daniel can thiệp để chấn vấn các trưởng lão, lật tẩy lời dối trá của họ và kết án tử hình họ bằng cách ném đá. Ở cảnh cuối cùng, Susanna được tuyên bố vô tội. Những cảnh này đi kèm với những dòng chữ ngắn gọn bằng tiếng La tinh được rút ra từ Kinh thánh Vulgate."
Các hình khắc trên mặt pha lê được thực hiện theo phong cách năng động và độc đáo của vùng Rheims thời sơ kỳ trung cổ, bắt nguồn từ những bản phác thảo bằng tay chẳng hạn như trong Thi Thiên Utrecht. Mặt pha lê được bao quanh bởi một giá đỡ bằng đồng mạ vàng thế kỷ 15 với viền trang trí họa tiết lá, từng được cho rằng là của biểu tượng Thánh Eligius (khoảng 588 – 660), vị thánh bảo trợ của thợ kim hoàn.
Niên đại

Mặt pha lê có khắc dòng chữ LOTHARIVS REX FRANCORVM IVSSIT ("Lothair, Vua của người Frank, đã sai khiến [làm ra vật phẩm này]"). Dòng chữ ấy có vẻ nói đến Lothair II, hay "Lothar" trong tiếng Đức. Lothair đời trước tự phong cho mình là imperator (hoàng đế), trong khi Lothair II chỉ tự gọi mình là rex (vua), giống như vị chủ nhân của viên pha lê được mô tả; do đó có khả năng là nó được tạo ra vào thời Lothair II, có lẽ là vào khoảng giữa thế kỷ thứ 9, làm cho nó trở thành một ví dụ muộn của nghệ thuật thời nhà đế quốc Carolus.
Lịch sử

Không có thông tin gì về lịch sử của mặt pha lê Lothair trước thế kỷ thứ 10. Vào khoảng thời gian này, bá tước vùng Florennes tên là Eibert, đem cầm tạm cho một giáo sĩ của Rheims để đổi lấy một con ngựa tốt. Sau đó vị bá tước này quay lại đòi chuộc nhưng vị giáo sĩ sau đó phủ nhận việc sở hữu mặt pha lê. Nổi giận vì lời phủ nhận này, bá tước Eibert kéo lính đốt cháy luôn nhà thờ mà ông giáo sĩ này đang trốn khiến ông này phải bỏ chạy ra ngoài và bị bắt lại lục soát, qua đó người ta tìm thấy ông giáo sĩ này đang giữ mặt pha lê Lothair. Sau khi thu lại được mặt pha lê Lothair, ông bá tước Eibert giữ nó một khoảng thời gian. Về sau để chuộc tội đốt nhà thờ, Eibert đã thành lập Tu viện Waulsort (nay thuộc nước Bỉ hiện đại), và quyên tặng mặt pha lê này cho tu viện, nơi nó được lưu trữ cho đến thế kỷ 18. Đôi khi trong suốt thời kỳ này, nó được các tu viện trưởng sử dụng để buộc chặt áo choàng của họ trong thánh lễ.
Năm 1793, lực lượng cách mạng Pháp đã cướp phá tu viện Waulsort và ném mặt pha lê xuống sông Meuse, việc được cho là đã khiến mặt pha lê bị nứt. Vào thế kỷ 19, mặt pha lê Lothair đã bị đánh cắp và bị gỡ hết đồ trang sức trang trí. Sau đó nó xuất hiện trở lại trong tay một nhà buôn người Bỉ, người này tuyên bố rằng mặt pha lê đã được vớt lên từ lòng sông và bán nó cho một nhà sưu tập Pháp với giá 12 franc. Tiếp đến, mặt pha lê Lothair được bán lại cho chính trị gia Đảng Tự do người Anh Ralph Bernal với giá 10 bảng anh. Năm 1855, mặt pha lê Lothair được Augustus Wollaston Franks đại diện cho Bảo tàng Anh mua lại trong một cuộc đấu giá bộ sưu tập của Bernal tại nhà đấu giá Christie's với giá 267 bảng Anh.
Mặt pha lê Lothair là Hiện vật thứ 53 trong chương trình Lịch sử thế giới qua 100 vật thể (A History of the World in 100 Objects) của BBC Radio 4 năm 2010, do Giám đốc Bảo tàng Anh, Neil MacGregor lựa chọn và trình bày.
Diễn giải ý nghĩa

Mặt pha lê Lothair là một trong số ít ỏi những viên đá quý được chạm khắc kiểu Carolus được tạo ra cho các thành viên của triều đình, mặc dù hình dạng của nó không giống bất kỳ vật phẩm nào khác. Một viên đá quý có chân dung của Lothair II, có lẽ là ấn triện cá nhân của ông, đã được đặt vào Lễ rước Thánh giá Lothair ở Nhà thờ Aachen một trăm năm sau khi ông qua đời. Một số cách giải thích đã được đưa ra về chức năng của viên pha lê cũng như ý nghĩa và tầm quan trọng của nó đối với triều đình nhà Lothair; ý nghĩa của nó không rõ ràng và nó là chủ đề gây tranh cãi liên tục giữa các học giả.
Chủ đề của viên pha lê gợi ý rằng nó được dùng để trưng bày tại triều đình như một biểu tượng cho vai trò của nhà vua trong việc thực thi công lý. Thiết kế của nó có thể ám chỉ đến tấm giáp ngực của công lý mà Kohen Gadol (Thầy Thượng Tế) của người Do Thái đeo. Theo cách giải thích này, mặt pha lê có thể là một nỗ lực thể hiện một cách trực quan trách nhiệm của người cai trị trong việc cung cấp công lý, sử dụng câu chuyện song song trong Kinh thánh để khuyến khích nhà cai trị đề cao lý tưởng trị vì khôn ngoan được ví dụ bằng các vị vua công chính trong kinh Cựu Ước. Ngoài ra, chủ đề của viên pha lê tượng trưng cho mối quan hệ lý tưởng hóa giữa Giáo hội Công giáo La Mã và nhà nước, với Susanna đại diện cho Giáo hội Công giáo La Mã được bảo vệ khỏi kẻ thù bởi những quyết định chính đáng của người cai trị.
Valerie Flint đã lập luận rằng mặt pha lê có liên quan đến cuộc ly hôn gay gắt của Lothair và người vợ Theutberga, người mà ông  cáo buộc phạm tội loạn luân và phá thai. Câu chuyện Susanna mô tả sự minh oan của một người vợ bị buộc tội sai về tội tình dục và loại tinh thể đá làm ra nó đã được người Frank sử dụng như một tấm bùa hộ mệnh. Flint gợi ý rằng viên pha lê được tạo ra vào năm 865, khi Lothar tạm thời hòa giải với vợ mình, vừa nhằm mục đích khiển trách nhà vua về hành vi của ông vừa như một tấm bùa bảo vệ vua và nữ vương khỏi cái xấu ác.
Bài liên quan

Thánh giá Lothair
Pha lê Saint-Denis