stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Varuna litterata
Chú thích

↑  “WoRMS”. Truy cập 30 tháng 10 năm 2015.
↑  “Varuna litterata, The River Swimming Crab”. The Australian Crayfish Project. Bản gốc lưu trữ ngày 11 tháng 2 năm 2017. Truy cập ngày 4 tháng 5 năm 2017.
↑  “Varuna litterata (Fabricius, 1798)”. SeaLifeBase. Truy cập ngày 14 tháng 4 năm 2020.
Ruse (tỉnh)

| Ruse Област Русе |
| --- | --- |
—  Tỉnh  —
 

 
 Vị trí của Ruse ở Bulgaria
Ruse
Quốc gia: Bulgaria
Tỉnh lỵ: Ruse
Huyện: 8
Chính quyền
 • Thống đốc: Viktor Aleksiev
Diện tích
 • Tổng cộng: 2,803 km² km2 (Lỗi định dạng: giá trị đầu vào không hợp lệ khi làm tròn mi2)
Dân số 
 • Tổng cộng: 278,890
Múi giờ: Giờ Đông Âu
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Mã ISO 3166: BG-18
Biển số xe: P
Website: http://www.ruse.bg/
Tỉnh Ruse (tiếng Bulgaria: Русенска област) là một tỉnh ở phía bắc Bulgaria, giáp vùng Sud - Muntenia của România qua sông sông Danube. Tỉnh này được đặt tên theo thành phố chính của tỉnh, Ruse, các đô thị khác là Borovo, Byala, Dve mogili, Ivanovo, Slivo pole, Tsenovo và Vvàovo.
Cầu hữu nghị Ruse-Giurgiu, là cây cầu duy nhất bắc qua sông Danub ở Bulgaria vào thời điểm năm 2006.
Villanueva del Rosario, Málaga

| Villanueva del Rosario, Málaga Villanueva del Rosario Villanueva del Rosario |
| --- | --- |

  Ấn chương
 Vị trí của Villanueva del Rosario

Quốc gia:  Tây Ban Nha
Vùng
Tỉnh:  Málaga
Quận (comarca): Comarca de Antequera Comarca Nororiental de Málaga
Thủ phủ: Villanueva del Rosario
Chính quyền
 • Thị trưởng: José Antonio González Vegas (PSOE)
Diện tích
 • Đất liền: 44,6 km2 (172 mi2)
Độ cao: 697 m (2,287 ft)
 • Mật độ: 0/km2 (0/mi2)
Múi giờ: UTC+1
 • Mùa hè (DST): CEST (UTC+2)
Mã bưu chính: 29312
Tên gọi dân cư: Saucedeño/a
Website: www.villanuevadelrosario.com
Villanueva del Rosario, Málaga là một đô thị trong tỉnh Málaga, cộng đồng tự trị Andalusia Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 44,6 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 3721 người với mật độ người/km². Đô thị này có cự ly 40 km so với tỉnh lỵ Málaga.
Ichneumon obliteratus

| Ichneumon obliteratus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Ichneumonidae
Chi (genus): Ichneumon
Loài (species): I. obliteratus
Danh pháp hai phần
Ichneumon obliteratus Wesmael, 1855 
Ichneumon obliteratus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2014.
Caudiel

| Caudiel Caudiel |
| --- | --- |

  Hiệu kỳ Ấn chương
 Vị trí của Caudiel

Quốc gia:  Tây Ban Nha
Vùng
Tỉnh: Castellón
Quận (comarca): Alto Palancia
Thủ phủ: Caudiel
Chính quyền
 • Thị trưởng: Miguel Silvestre
Diện tích
 • Đất liền: 62,40 km2 (2,410 mi2)
Độ cao: 632 m (2,073 ft)
 • Mật độ: 0/km2 (0/mi2)
Múi giờ: UTC+1
 • Mùa hè (DST): CEST (UTC+2)
Mã bưu chính: 12440
Ngôn ngữ bản xứ: Castellano
Tên gọi dân cư: Caudielense
Website: Web Oficial de Caudiel
Caudiel là một đô thị trong tỉnh Castellón, Cộng đồng Valencia, Tây Ban Nha. Đô thị Caudiel có diện tích 62,4 km², dân số theo điều tra năm 2010 của Viện thống kê quốc gia Tây Ban Nha là 766 người. Đô thị Caudiel nằm ở khu vực có độ cao 632 mét trên mực nước biển.
Senecio alienus

| Senecio alienus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Asterales
Họ (familia): Asteraceae
Chi (genus): Senecio
Loài (species): S. alienus
Danh pháp hai phần
Senecio alienus B.L.Rob. & Seaton, 1893 
Senecio alienus là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được B.L.Rob. & Seaton miêu tả khoa học đầu tiên năm 1893.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Senecio alienus”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.
Ga Hà Đông (đường sắt Bắc Hồng – Văn Điển)

Đối với các định nghĩa khác, xem Ga Hà Đông.
| Ga Hà Đông |
| --- | --- |
Địa chỉ: Phường Phú La, quận Hà Đông, Hà Nội
Tọa độ: 20°57′11″B 105°45′35″Đ﻿ / ﻿20,953124°B 105,759767°Đ﻿ / 20.953124; 105.759767
Tuyến: Đường sắt Bắc Hồng - Văn Điển
Lịch sử
Đã mở: 1982
Đã đóng: Đang hoạt động
Vị trí
Ga Hà ĐôngVị trí tại Hà Nội

Ga Hà Đông (tên cũ: Ga Ba La) là một nhà ga xe lửa tại quận Hà Đông, thành phố Hà Nội. Nhà ga là một điểm của đường sắt Bắc Hồng - Văn Điển và nối với ga Phú Diễn với ga Văn Điển.
Chú thích

| Đường sắt Bắc Hồng - Văn Điển |
| --- | --- |
Bắc Hồng - Kim Nỗ - Phú Diễn - Hà Đông - Văn Điển
Aldeacentenera

| Aldeacentenera Aldeacentenera |
| --- | --- |

  Hiệu kỳ Ấn chương
 Vị trí của Aldeacentenera

Quốc gia:  Tây Ban Nha
Vùng
Tỉnh:  Cáceres
Quận (comarca): Tierra de Trujillo
Thủ phủ: Aldeacentenera
Chính quyền
 • Thị trưởng: Juan Francisco Monterroso Rubio (PSOE)
Độ cao: 570 m (1,870 ft)
Múi giờ: UTC+1
 • Mùa hè (DST): CEST (UTC+2)
Mã bưu chính: 10251
Tọa độ: 39°31′B 5°37′T﻿ / ﻿39,517°B 5,617°T﻿ / 39.517; -5.617{{#coordinates:}}: một trang không thể chứa nhiều hơn một thẻ chính
Tên gọi dân cư: aldeano/a
Website: www.aldeacentenera.net
Aldeacentenera là một đô thị trong tỉnh Cáceres, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 774 người với mật độ người/km². Đô thị này có cự ly km so với tỉnh lỵ Cáceres.
Biến động dân số

| Biến động dân số của Aldeacentenera> 1996 | Biến động dân số của Aldeacentenera> 1998 | Biến động dân số của Aldeacentenera> 1999 | Biến động dân số của Aldeacentenera> 2000 | Biến động dân số của Aldeacentenera> 2001 | Biến động dân số của Aldeacentenera> 2002 | Biến động dân số của Aldeacentenera> 2003 | Biến động dân số của Aldeacentenera> 2004 | Biến động dân số của Aldeacentenera> 2005 | Biến động dân số của Aldeacentenera> 2006 | Biến động dân số của Aldeacentenera>  | Biến động dân số của Aldeacentenera>  | Biến động dân số của Aldeacentenera>  | Biến động dân số của Aldeacentenera>  | Biến động dân số của Aldeacentenera>  | Biến động dân số của Aldeacentenera>  | Biến động dân số của Aldeacentenera>  | Biến động dân số của Aldeacentenera>  | Biến động dân số của Aldeacentenera>  | Biến động dân số của Aldeacentenera>  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1.017 | 1.002 | 991 | 927 | 912 | 899 | 863 | 889 | 840 | 820 |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
Haskovo (tỉnh)

| Haskovo Област Хасково |
| --- | --- |
—  Tỉnh  —
 

 
 Vị trí của Haskovo ở Bulgaria
Haskovo
Quốc gia: Bulgaria
Tỉnh lỵ: Haskovo
Huyện: 11
Chính quyền
 • Thống đốc: Rayna Yovcheva
Diện tích
 • Tổng cộng: 5,543 km2 (2,140 mi2)
Dân số 
 • Tổng cộng: 307,067 người (14,09,2007)
Múi giờ: Giờ Đông Âu, Giờ mùa hè Đông Âu
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Mã ISO 3166: BG-26
Biển số xe: X
Website: http://www.hs.government.bg/
Tỉnh Haskovo (tiếng Thổ Nhĩ Kỳ: Hasköy) là một tỉnh ở phía nam Bulgaria, giáp vùng Đông Makedonías-Thrace của Hy Lạp và tỉnh Edirne của Thổ Nhĩ Kỳ về phía đông nam. Tỉnh này có diện tích 5.543 km² và dân số 279.067 người. Tỉnh này bao gồm các khu vực thung lũng Thrace dọc theo sông Maritsa (Evros, Meriç). Thành phố chính của tỉnh là Haskovo, ngoài ra tỉnh còn có các đô thị:
Dimitrovgrad
Harmanli
Haskovo
Ivaylovgrad
Lyubimvàs
Madzharovo
Mineralni Bani
Simeonovgrad
Stambolovo
Svilengrad
Topolovgrad
Cuevas de San Marcos

| Cuevas de San Marcos Cuevas de San Marcos |
| --- | --- |

 
 Vị trí của Cuevas de San Marcos

Quốc gia:  Tây Ban Nha
Vùng
Tỉnh:  Málaga
Quận (comarca): Comarca de Antequera Comarca Nororiental de Málaga
Thủ phủ: Cuevas de San Marcos
Chính quyền
 • Thị trưởng: Manuel Hinojosa Lozano (PSOE)
Diện tích
 • Đất liền: 37 km2 (14 mi2)
Độ cao: 422 m (1,385 ft)
 • Mật độ: 0/km2 (0/mi2)
Múi giờ: UTC+1
 • Mùa hè (DST): CEST (UTC+2)
Mã bưu chính: 29210
Tọa độ: 37°03′B 4°23′T﻿ / ﻿37,05°B 4,383°T﻿ / 37.050; -4.383{{#coordinates:}}: một trang không thể chứa nhiều hơn một thẻ chính
Tên gọi dân cư: Cuevachos
Website: www.cuevasdesanmarcos.es
Cuevas de San Marcos là một đô thị trong tỉnh Málaga, cộng đồng tự trị Andalusia Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 37 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 4.131 người với mật độ 115,65 người/km². Đô thị này có cự ly 85 km so với tỉnh lỵ Málaga.
Bóng đá tại Đại hội Thể thao Bán đảo Đông Nam Á 1965

| Chi tiết giải đấu |
| --- | --- |
Nước chủ nhà: Malaysia
Thời gian: 15 – 21 tháng 12
Số đội: 5
Địa điểm thi đấu: 1 (tại 1 thành phố chủ nhà)
Hạng ba:  Việt Nam Cộng hòa
Hạng tư:  Malaysia
Thống kê giải đấu
Số trận đấu: 7
Số bàn thắng: 20 (2,86 bàn/trận)
← 1961 1967 → 
Giải bóng đá tại Đại hội Thể thao Bán đảo Đông Nam Á 1965 diễn ra từ ngày 15 đến ngày 21 tháng 12 năm 1965 tại Kuala Lumpur, Malaysia.
Địa điểm thi đấu

Sân vận động Merdeka, Kuala Lumpur
Giải đấu > Vòng bảng

15 tháng 12 năm 1965
| Thái Lan  | 2–1 |  Việt Nam Cộng hòa |
| --- | --- | --- |

15 tháng 12 năm 1965
| Miến Điện  | 1–0 |  Singapore |
| --- | --- | --- |

16 tháng 12 năm 1965
| Việt Nam Cộng hòa  | 5–1 |  Singapore |
| --- | --- | --- |
| Nguyễn Văn Long  15', 41', 72'   Trần Chánh  32'   Quang Kim Phụng  78' |  | Rahim Omar  27' |
Singapore bỏ cuộc sau trận đấu thứ hai của họ, chỉ còn lại bốn đội trong giải đấu nên bảy trận đấu vòng bảng còn lại bị hủy. Miến Điện, Malaysia, Thái Lan và Việt Nam Cộng hòa nghiễm nhiên vào bán kết.
Giải đấu > Vòng đấu loại trực tiếp > Bán kết

18 tháng 12 năm 1965
| Thái Lan  | 2–0 |  Việt Nam Cộng hòa |
| --- | --- | --- |
Praderm Maungkasem  57'   Yonyong Manongkai  64': 
18 tháng 12 năm 1965
| Miến Điện  | 2–0 |  Malaysia |
| --- | --- | --- |
Maung Myint  ?'   Than Nwin  ?':
Giải đấu > Vòng đấu loại trực tiếp > Tranh huy chương đồng

20 tháng 12 năm 1965
| Malaysia  | 0–2 |  Việt Nam Cộng hòa |
| --- | --- | --- |
Giải đấu > Vòng đấu loại trực tiếp > Tranh huy chương vàng

22 tháng 12 năm 1965
| Miến Điện  | 2–2 |  Thái Lan |
| --- | --- | --- |
|  | Miến Điện và Thái Lan đồng vô địch giải này |  |
Bảng xếp hạng chung cuộc

| VT | Đội | ST | T | H | B | BT | BB | HS | Đ | Kết quả cuối cùng |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 |  Thái Lan | 3 | 2 | 1 | 0 | 6 | 3 | +3 | 5 | Huy chương vàng |
| 2 |  Miến Điện | 3 | 2 | 1 | 0 | 5 | 2 | +3 | 5 | Huy chương vàng |
| 3 |  Việt Nam Cộng hòa | 4 | 2 | 0 | 2 | 8 | 5 | +3 | 4 | Huy chương đồng |
| 4 |  Malaysia (H) | 2 | 0 | 0 | 2 | 0 | 4 | −4 | 0 | Hạng tư |
| 5 |  Singapore | 2 | 0 | 0 | 2 | 1 | 6 | −5 | 0 | Bỏ cuộc |
Nguồn: 
 Chủ nhà
Danh sách huy chương

| Vàng | Bạc | Đồng |
| --- | --- | --- |
|  Miến Điện &  Thái Lan | Không có |  Việt Nam Cộng hòa |
Triệu Cao

Triệu Cao (chữ Hán: 趙高, trước 258/257 TCN - 207 TCN) là một nhân vật chính trị của triều đại nhà Tần, người có ảnh hưởng chính trị rất lớn trong giai đoạn cuối nhà Tần. Ông đã trải qua cả ba đời quân chủ nước Tần là Tần Thủy Hoàng, Tần Nhị Thế và Tần Tử Anh, nắm quyền hành rất lớn.
Triệu Cao nổi tiếng trong lịch sử bởi là một gian thần có ảnh hưởng rất lớn cục diện chính trị, cũng như qua 2 cuộc chính biến rất lớn là Chính biến Sa Khâu (沙丘之變) và Chính biến cung Vọng Ly (望夷宮之變). Ngoài ra, ông còn nổi tiếng với điển tích "Chỉ hươu thành ngựa" (指鹿為馬). Hình tượng Triệu Cao trong lịch sử thường được cho là một hoạn quan, tuy nhiên, một số nghiên cứu đã chỉ ra điều này là không có căn cứ thông qua sử liệu.
Xuất thân

Theo Sử kí - Mông Điềm liệt truyện thì Triệu Cao là người thân xa của họ Triệu (tức là họ hàng trên 3 đời với Tần Thủy Hoàng). Triệu Cao có mấy anh em, đều sinh ở trong cung. Mẹ Triệu Cao bị tội chết, đời đời hèn kém. Vua Tần nghe nói Cao có sức khỏe, thạo việc hình ngục, cử lấy làm Trung xa phủ lệnh. Cao đã giúp riêng công tử là Hồ Hợi, dạy Hồ Hợi xử hình ngục. Cao có tội lớn, vua Tần sai Mông Nghị dùng hình trị tội Cao. Nghị không dám trái pháp, xử Cao tội chết, trừ khỏi sổ quan hoạn. Thủy Hoàng vì thấy Cao chăm làm việc, tha cho, trao tước quan như cũ.
Chính biến Sa Khâu

Năm 210 TCN, Tần Thủy Hoàng đi tuần du ở Kê Sơn, dẫn theo Hồ Hợi, Triệu Cao cùng với thừa tướng Lý Tư và tướng Mông Nghị. Đến tháng 8 năm đó, xa giá của ông ta đến Bình Nguyên thì Thủy Hoàng bệnh nặng, đến cung Sa Khâu thì bệnh tình đã nguy cấp, bèn viết chiếu triệu công tử cả là Phù Tô về kinh đô Hàm Dương để lo tang lễ và nối ngôi rồi cho Triệu Cao chuyển thư đi giao cho Mông Điềm (anh Mông Nghị, đang ở cùng Phù Tô), nhưng đột nhiên Thủy Hoàng lại qua đời, nên bức thư ấy lại được giữ ở trong chỗ của Triệu Cao.
Cái chết của Tần Thủy Hoàng chỉ có Triệu Cao, Lý Tư, Hồ Hợi và vài hoạn quan biết. Lý Tư thấy vua mất ở ngoài, không có thái tử chân chính, nên giấu kín việc ấy và đặt Thủy Hoàng trong cái xe mát, sinh hoạt như thường. Khi có ai tấu điều gì thì một viên hoạn quan ngồi trong xe chuẩn y lời tâu.
Triệu Cao thấy rằng công tử Phù Tô tin tưởng Mông Điềm, bèn tìm cách đổi di chiếu để Hồ Hợi lên ngôi. Ông nói với Hồ Hợi:
-"Hoàng đế mất, không có chiếu phong các con làm vương mà chỉ gửi thư cho con cả là Phù Tô, nếu Phù Tô đến Hàm Dương thì lập tức được lập làm hoàng đế. Còn ông không có một tấc đất, bây giờ làm thế nào?"
Sau đó ông bày mưu với Hồ Hợi sửa di chiếu, Hợi ban đầu không đồng ý, nhưng sau đó được ông thuyết phục nên đành nhận. Cao lại bàn với Lý Tư. Tư sợ khi Phù Tô lên ngôi sẽ dùng Mông Điềm mà bỏ mình, nên rốt cuộc nhận lời. Triệu Cao bèn giả di chiếu lập Hồ Hợi làm thái tử và giam Mông Nghị ở Đại Quận.
Hại Phù Tô và anh em Mông Điềm

Sau khi làm giả di chiếu, Triệu Cao và Lý Tư làm thêm một tờ chiếu kể tội Mông Điềm và Phù Tô, ép hai người phải chết, và đem hết binh quyền của Mông Điềm giao cho Vương Ly (王離). Công tử Phù Tô không biết chuyện bèn tự sát, còn Mông Điềm không chịu, liền bị giam lỏng ở Dương Châu.
Triệu Cao, Lý Tư và Hồ Hợi biết tin, bèn trở về Hàm Dương, phát tang Tần Thủy Hoàng, sau đó Hồ Hợi lên nối ngôi, tức Tần Nhị Thế. Triệu Cao được thăng lên chức Lang Trung lệnh, phụ tá hoàng đế ở cung trung. Triệu Cao lại muốn giết anh em Mông Điềm để trả thù, bèn tâu với Tần Nhị Thế rằng Mông Nghị khi Tần Thủy Hoàng bị bệnh có tế cáo thần linh, sau đó thì Thủy Hoàng chết, và xin giết Mông Nghị. Tần Nhị Thế nghe theo, sai sứ đến Đại quận ép Mông Nghị tự sát, sau đó Nhị Thế lại sai sứ đến Dương Châu giết Mông Điềm.
Triệu Cao sau đó lại gièm pha với Tần Nhị Thế rằng các người con khác của Tần Thủy Hoàng và một số vị trọng thần rất đáng nghi, có thể làm loạn. Nhị Thế nghe lời Triệu Cao, xử tử mười hai vị công tử giữa chợ Hàm Dương, và xé thây mười người công chúa ở Đỗ Huyền. Riêng công tử Cao (公子高) không bị giết, cũng dâng thư xin Nhị Thế cho tuẫn táng chung với Thủy Hoàng và xin tha cho con cháu. Triệu Cao khuyên Nhị thế chấp nhận.
Hãm hại Lý Tư

Bài chi tiết: Lý Tư
Triệu Cao mượn tay Tần Nhị Thế giết hại rất nhiều người không hợp với mình, nên bị nhiều người oán hận. Triệu Cao biết vậy, bèn dâng thư lên Nhị Thế, bảo:
-"Người ta quý thiên tử vì chỉ được nghe tiếng thôi, chứ bầy tôi không ai được thấy mặt. Cho nên nhà vua mới gọi là trẫm. Vả lại, bệ hạ tuổi còn trẻ, chưa chắc đã thông thạo các việc Nay nếu bệ hạ ngồi ở triều đình, thưởng phạt có điều gì không đúng thì sẽ bị cáo quan đại thần coi thường. Đó không phải là cách biểu thị sự thần minh với thiên hạ. Nếu bệ hạ chắp tay ngồi trong cung cấm, cùng thần và những người chầu chực thạo pháp lệnh, chờ có việc gì đưa đến sẽ cân nhắc xét đi xét lại, như vậy thì các quan đại thần không dám tâu việc nghi ngờ, thiên hạ sẽ ca ngợi là vị vua thánh."
Nhị Thế nghe theo lời Cao, không ngồi ở triều đình tiếp kiến đại thần mà ở trong cung cấm. Triệu Cao chầu chực cạnh Nhị Thế, nhân đó chiếm được hết quyền hành trong triều.
Lý Tư thấy vậy, muốn can ngăn, Triệu Cao bèn bảo Lý Tư hãy đợi lúc vua rảnh hãy tâu. Đến một hôm thấy Nhị Thế đang vui chơi với con gái, Cao bèn khuyên Tư tâu. Tư vào xin yết kiến ba lần làm Nhị Thế nổi giận. Nhân đó Triệu Cao gièm pha Lý Tư muốn tự lập làm vương, con ông ta là Thái thú Tam Xuyên Lý Do có tư thông với tướng khởi nghĩa Trần Thắng. Nhị Thế sợ không có chứng cứ, bèn sai người xét tình hình thái thú Tam Xuyên tư thông với bọn trộm cướp, từ đó không cho Lý Tư vào yết kiến nữa, Lý Tư bèn dâng thư hạch tội Triệu Cao với Nhị Thế. Nhị Thế vốn tin Triệu Cao, đem việc này nói lại với ông. Triệu Cao bảo:
-"Thừa tướng chỉ lo ngại một mình Cao mà thôi. Sau khi Cao đã chết, thừa tướng sẽ làm ngay việc Điền Hằng đã làm đấy."
Nhị Thế bèn giao Lý Tư cho Triệu Cao xét xử. Triệu Cao cho đánh Lý Tư hơn 100 trượng. Lý Tư uất ức, dâng thư bày tỏ với Nhị Thế, nhưng thư bị Triệu Cao vứt đi, sau đó bức ép Lý Tư nhận tội làm phản, rồi lấy cớ đó giết chết ông ta vào tháng 7 năm 209 TCN.
Chỉ hươu làm ngựa

Sau khi Lý Tư bị giết, Tần Nhị Thế phong Triệu Cao làm Trung thừa tướng, tước An Vũ hầu, nắm hết quốc chính. Từ đó ông có mưu đồ làm loạn xưng vương, nhưng sợ lòng người không phục, bèn nghĩ cách thử lòng. Tháng 8 năm 207 TCN, ông cho người dắt con hươu đi qua dâng lên Nhị Thế và bảo đó là con ngựa. Nhị Thế cho rằng nó là con hươu nhưng nhiều đại thần đều hùa theo nói là ngựa, chỉ có một số ít không chịu, khẳng định là hươu nhưng không đáng kể. Nhị Thế tưởng là ngựa thật, nghĩ mình loạn óc, bèn vào Vọng Di cung trai giới. Còn những người nói thật đều bị Triệu Cao để bụng trả thù.
Chính biến Vọng Di cung

Năm 209 TCN, Trần Thắng và Ngô Quảng khởi nghĩa ở Đại Trạch chống lại nhà Tần. Trần Thắng tự xưng là Trương Sở vương. Sau đó, một loạt nước chư hầu thời Chiến Quốc cũng tự xưng vương.
Năm 207 TCN, tướng Chương Hàm cầm quân vây thành Cự Lộc, tướng nước Sở là Hạng Vũ cầm đầu quân Sở đến cứu Cự Lộc, đánh tan quân của Vương Ly và Chương Hàm. Chương Hàm đánh bị thua mấy lần, Nhị Thế cho người đến trách Chương Hàm. Chương Hàm sợ tội, sai trưởng sử là Tư Mã Hân đến trình việc và tâu xin định đoạt. Triệu Cao không cho tiếp kiến, lại tỏ ra nghi ngờ muốn làm hại Tư Mã Hân, vì thế Tư Mã Hân khuyên Chương Hàm hàng Sở.
Bị Triệu Cao bức bách quá, Chương Hàm bèn đem binh đầu hàng chư hầu, cùng Hạng Vũ đi đánh Tần. Một cánh quân Sở khác do Lưu Bang chỉ huy cũng tiến gần đến Quan Trung.
Triệu Cao nhiều lần giấu Tần Nhị Thế việc thua trận, đến khi không giấu được nữa bèn tìm cách giết Nhị Thế, sau đó cầu hòa với Lưu Bang để được xưng vương. Ông bàn mưu với người con rể là Diễm Nhạc làm quan lệnh ở Hàm Dương và em là Triệu Thành phế Nhị Thế để lập em Nhị Thế là Tử Anh làm vua. Diễm Nhạc bèn đem quân vào Vọng Di cung ép Nhị Thế tự sát..
Cái chết

Sau khi giết Nhị Thế, Triệu Cao muốn xưng vương ở Quan Trung, bèn bí mật liên lạc với Lưu Bang để xin cùng diệt nhà Tần và chia đôi Quan Trung. Để thực hiện mưu đồ này, ông lập Tần Tử Anh lên ngôi định sau sẽ giết chết.
Để tôn lập Anh, Triệu Cao triệu tập các đại thần lại nói rằng:
Và chỉ cho Tử Anh làm vương, sau đó bảo Tử Anh rằng trước khi ra thái miếu để nhận ấn làm vua, phải ăn chay 5 ngày. Tử Anh biết ý đồ của Triệu Cao muốn thừa cơ hại mình, bèn bàn với hai người con và hoạn quan Hàm Đàn:
Tử Anh bèn giả cách cáo ốm, không ra làm lễ trai giới. Triệu Cao sai người mời Tử Anh mấy lần không được, đành thân hành đến tận nơi gặp ông nói:
Hàm Đàn bất ngờ cầm giáo đâm chết Triệu Cao ở trai cung. Sau đó Tử Anh ra lệnh giết ba họ Triệu Cao.
Triệu Cao mất năm 207 TCN, khoảng 50 tuổi. 40 ngày sau cái chết của ông, nhà Tần cũng chính thức chấm dứt.
Liên hệ trong luật Hồng Đức

Việc làm chỉ hươu làm ngựa của Triệu Cao cũng được ghi vào một điều luật (điều 33 quyển 5, chương Trá ngụy) trong bộ luật Hồng Đức thời Hậu Lê (Việt Nam) như sau:
"Bề tôi tâu việc mà dối trá (dâng sổ sách hay dâng thư cũng vậy) thì xử tội lưu hay tội chết, nghĩa là nói dối vua những việc phi lý như là chỉ con hươu mà nói là con ngựa của Triệu Cao đời nhà Tần. Nếu việc nhẹ, thì xử tội tâu vua không thật. Dối trá quan đại thần thì xử nhẹ hơn tội trên ba bậc, dối quan bản quản thì chiếu theo phẩm mà luận tội giảm một bậc".
Như vậy, nếu như Triệu Cao sống vào thời Hậu Lê thì việc làm chỉ hươu làm ngựa của ông có thể khiến ông bị xử chết.
Trong văn hóa đại chúng

Triệu Cao xuất hiện trong hồi thứ 107 bộ tiểu thuyết Đông Chu liệt quốc của Phùng Mộng Long: Dâng địa đồ, Kinh Kha náo Tần đình. Bàn binh pháp, Vương Tiễn thay Lý Tín. Theo đó thì chính Triệu Cao là người nhắc cho Tần Thủy Hoàng lấy được kiếm ra khỏi vỏ khi bị Kinh Kha ám sát, nhờ đó giết được Kha. Bởi công lao đó, ông được phong làm Lang trung lệnh.
Nhân vật Triệu Cao xuất hiện trong nhiều bộ phim truyền hình nói về thời Hán Sở:
Sở Hán phong vân (2003) do Vương Cương thủ vai
Thần thoại (2010) do sự thể hiện của Trương Thế
Phim Cỗ Máy Thời Gian (2001) do Vương Vĩ Lương đảm nhận
Phim hoạt hình Tần Thời Minh Nguyệt của hãng Huyền Cơ
Chú thích

↑  Lý Khai Nguyên, Triệu Cao không phải hoạn quan (說趙高不是宦閹), in trên Nguyệt san Sử học (史学月刊), số 8 năm 2007.
↑  Sử ký, Mông Điềm liệt truyện
1 2 3 4
1 2 3 4 5 6 7 8 9  Sử ký, Lý Tư liệt truyện
↑  Nay thuộc phía nam Bình Nguyên, Sơn Đông, Trung Quốc
↑  Nay nằm ở phía đông bắc Hàm Dương, tỉnh Thiểm Tây, Trung Quốc
1 2 3
↑  Nay thuộc phía tây huyện Tuy Đức, tỉnh Thiểm Tây, Trung Quốc
↑  Nay nằm ở phía đông nam Trường An, Tây An, Trung Quốc
↑  Điền Hằng là tướng nước Tề, giết vua Tề rồi nằm quyền ở Tề
1 2  Viện sử học, sách đã dẫn, tr 204
↑  Sử ký, Trần Thiệp thế gia
↑  Sử ký, Hạng Vũ bản kỉ
↑  Sử ký, Tần Thủy Hoàng bản kỉ
↑  Theo Tần Thủy Hoàng bản kỉ, Tử Anh là cháu nội Thủy Hoàng, theo Lý Tư truyện, Tử Anh là em của Thủy Hoàng
↑  Lưu là hình thức xử phạt bằng hình thức đày người có tội đi xa
| x t sNhân vật Tần mạt, Hán-Sở |
| --- | --- |
Nhà Tần: Tần Nhị Thế •  Tần Tử Anh •  Triệu Cao •  Doanh Phù Tô •  Lý Tư •  Mông Điềm •  Mông Nghị •  Diêm Lạc •  Chương Hàm •  Vương Ly •  Thuần Vu Việt •  Tư Mã Hân •  Đổng Ế •  Chương Bình •  Tô Giác •  Lý Lương •  Ân Thông •  Chu Thanh Thần •  Phục Thắng •  Lư Ngao •  Từ Phúc •  Lý Tất
Trương Sở: Trần Thắng •  Ngô Quảng •  Tần Gia •  Chu Văn •  Lã Thần •  Lã Thanh •  Điền Tang •  Đặng Tông •  Chu Thị •  Cát Anh •  Cảnh Câu •  Tương Cương •  Vũ Thần •  Thiệu Bình •  Thái Tứ
Nước Sở: Sở Nghĩa Đế •  Hạng Lương •  Hạng Vũ •  Tống Nghĩa •  Phạm Tăng •  Hạng Bá •  Hạng Trang •  Anh Bố •  Quý Bố •  Chung Ly Muội •  Ngu Cơ •  Long Thư •  Đinh Cố •  Cung Ngao •  Cung Úy •  Bồ tướng quân •  Hoàn Sở •  Chương Hàm •  Tư Mã Hân •  Đổng Ế •  Tào Cữu •  Lã Thanh •  Lã Thần •  Trần Anh •  Ngô Nhuế •  Trần Bình •  Chu Lan •  Tiết Công •  Đào Xá •  Tôn Xích
Nước Hán: Lưu Bang •  Lã hậu •  Hàn Tín •  Tiêu Hà •  Trương Lương •  Phàn Khoái •  Tào Tham •  Lã Trạch •  Lã Thích Chi •  Bành Việt •  Chu Bột •  Trần Bình •  Kỷ Tín •  Kỷ Thành •  Hạ Hầu Anh •  Lư Quán •  Vương Lăng •  Ung Xỉ •  Tào Vô Thương •  Thẩm Tự Cơ •  Quán Anh •  Loan Bố •  Trần Hi •  Lục Giả •  Nhâm Ngao •  Tương •  Lâu Kính •  Phó Khoan •  Tư Mã Ngang •  Hạng Bá •  Bạc phu nhân •  Phàn Khoái •  Lưu Giả •  Lịch sinh •  Ngô Nhuế •  Ngô Thần •  Anh Bố
Nước Triệu: Triệu Yết •  Trương Nhĩ •  Trương Ngao •  Trần Dư •  Điền Thúc •  Tư Mã Ngang •  Lý Tả Xa •  Thân Dương •  Vũ Thần •  Lý Lương •  Hàn Quảng •  Triệu Tương Dạ •  Quán Cao •  Mạnh Thư
Nước Tề: Điền Đam •  Điền Giá •  Điền Phất •  Điền Đô •  Điền An •  Hàn Tín •  Điền Vinh •  Điền Quảng •  Điền Hoành •  Bành Việt •  Lư Bãi Sư •  Lư Khanh
Nước Yên: Tang Đồ •  Hàn Quảng •  Loan Bố •  Vệ Mãn •  Chiêu Thiệp Điêu Vĩ •  Ôn Giới
Nước Hàn: Hàn Thành •  Hàn Tín •  Trương Lương •  Trịnh Xương
Nước Ngụy: Ngụy Cữu •  Ngụy Báo •  Phó Khoan •  Bạc phu nhân •  Ung Xỉ •  Thái Dần
Chư hầu khác: Thân Dương •  Trâu Dao •  Trâu Vô Chư
In đậm: Quân chủ
Zhichihuo yuanjiao

| Zhichihuo yuanjiao> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Zhichihuo
Loài (species): Z. yuanjiao
Danh pháp hai phần
Zhichihuo yuanjiao Yang, 1978 
Zhichihuo yuanjiao là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.