Jakarta
Lịch sử > Thời trước thuộc địa

Khu vực bờ biển phía tây bắc Java bao gồm Jakarta là địa điểm của nền văn hóa Buni thời tiền sử phát triển rực rỡ từ năm 400 trước Công nguyên đến năm 100 sau Công nguyên. Khu vực trong và xung quanh Jakarta hiện đại là một phần của vương quốc Tarumanagara của người Sunda vào thế kỷ thứ 4, một trong những vương quốc Hindu lâu đời nhất ở Indonesia. Khu vực Bắc Jakarta xung quanh Tugu trở thành khu định cư đông dân vào đầu thế kỷ thứ 5. Dòng chữ Tugu (có lẽ được viết vào khoảng năm 417 sau Công nguyên) được phát hiện tại thôn Batutumbuh, làng Tugu, Koja, Bắc Jakarta, đề cập rằng Vua Purnawarman của Tarumanagara đã tiến hành các công trình thủy lợi; dự án tưới tiêu nước sông Chandrabhaga và sông Gomati gần kinh đô của ông. Sau sự suy tàn của vương quốc Tarumanagara, các lãnh thổ của nó, bao gồm khu vực Jakarta, trở thành một phần của Vương quốc Sunda theo đạo Hindu. Từ thế kỷ thứ 7 đến đầu thế kỷ 13, cảng Sunda thuộc đế quốc hàng hải Srivijaya. Theo nguồn tài liệu Trung Quốc, Chu Phiên Chí, được viết vào khoảng năm 1225, Triệu Nhữ Quát đã kể vào đầu thế kỷ 13 rằng Srivijaya vẫn cai trị Sumatra, bán đảo Mã Lai và phía tây Java (Sunda). Nguồn cũng cho biết cảng Sunda có vị trí chiến lược và đang phát triển mạnh, đồng thời đề cập đến hạt tiêu từ Sunda là một trong những loại hạt tiêu có chất lượng tốt nhất. Người dân làm nông nghiệp và nhà của họ được dựng trên cọc gỗ. Khu vực bến cảng được gọi là Sunda Kelapa, và đến thế kỷ 14, nó là một thương cảng quan trọng của Vương quốc Sunda.
Đội tàu châu Âu đầu tiên đã đến đây năm 1513 gồm bốn con tàu Bồ Đào Nha từ Malacca. Malacca bị Alfonso d'Albuquerque xâm lược năm 1511 khi thực dân Bồ Đào Nha tìm kiếm gia vị và đặc biệt là hồ tiêu. Mối quan hệ giữa vương quốc Sunda và người Bồ Đào Nha được tăng cường khi một người Bồ Đào Nha khác tên là Enrique Leme viếng thăm Sunda với ý định tặng quà. Ông ta đã được đón tiếp nồng nhiệt năm 1522, và nhờ đó, người Bồ Đào Nha đã được cấp phép xây kho và mở rộng pháo đài ở Kalapa (tên của vị trí). Đây được những cư dân Sunda xem như sự củng cố địa vị của họ chống lại các đội quân Hồi Giáo đang có thế lực tăng lên của Sultanate (vương quốc Hồi Giáo) Demak ở Trung Java.
Năm 1527, những đội quân Hồi Giáo đến từ Cirebon và Demak dưới sự lãnh đạo của Fatahillah đã tấn công Vương quốc Sunda. Vua Sunda đã mong đợi người Bồ Đào Nha đến cứu viện và giúp ông đẩy lùi quân đội của Fatahillah, do một hiệp ước đã được ký kết giữa Sunda và người Bồ Đào Nha. Tuy nhiên, quân đội Fatahillah đã đánh bại cả liên minh vương quốc-thực dân và chiếm được Sunda Kelapa ngày 22 tháng 6 năm 1557. Fatahillah đã quyết định đổi tến "Sunda Kelapa" thành "Jayakarta" ("Chiến thắng huy hoàng").
Người theo Sultan Banten (vị trí của Jayakarta), hoàng tử Jayawikarta, cũng góp phần chính trong lịch sử phát triển của Jakarta. Năm 1596, nhiều tàu của Hà Lan đã đến Jayakarta với ý định buôn bán gia vị, gần giống như người Bồ Đào Nha trước đây. Năm 1602, chuyến đi đầu tiên của Công ty Đông Ấn Anh, dưới quyền chỉ huy của Sir James Lancaster, đã đến Aceh và giương buồm đi Bantam nơi ông ta đã được phép xây đồn trạm và đã trở thành trung tâm mậu dịch của đế quốc Anh tại Indonesia cho đến năm 1682. Trong trường hợp này, hoàng tử Jayawikarta đã xem sự hiện diện của người Hà Lan ở khu vực này là một mầm họa do người Hà Lan trước đó đã xây nhiều căn cứ quân sự. Hoàng tử Jayawikarta rõ ràng trước đó cũng đã có mối liên hệ với người Anh và đã cho phép họ xây nhiều bản doanh trực tiếp ngang qua các tòa nhà của người Hà Lan năm 1615. Khi các mối quan hệ giữa Hoàng tử Jayawikarta và người Hà Lan sau đó xấu đi, những người lính của ông đã tấn công pháo đài của Hà Lan với hai tòa nhà chính, Nassau và Mauritus. Nhưng ngay cả được sự trợ giúp của 15 tàu chiến từ Anh, quân đội của Hoàng tử Jayakarta cũng không thể đánh bại người Hà Lan vì Jan Pieterszoon Coen (J.P. Coen) đã đến Jayakarta vừa kịp lúc, đẩy lui tàu Anh và đốt cháy các đồn trạm buôn của người Anh.