stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Voi châu Á
Lịch sử và tôn giáo

Bài chi tiết: Voi trong biểu tượng văn hóa
Động vật này được thuần hóa rộng rãi và được sử dụng trong ngành lâm nghiệp ở
Đông Nam Á trong nhiều thế kỷ qua. Voi hoang thu hút khách du lịch nhưng đối với ruộng vườn ven rừng chúng là loài phá hoại, thường vào các thôn làng làm thiệt hại hoa màu. Voi đóng vai trò quan trọng trong văn hóa của khu vực Nam Á và Đông Nam Á. Chúng xuất hiện trong các câu truyện thần thoại ở Jataka và Panchatantra. Trong tôn giáo, chúng có vai trò thiêng liêng và nhiều đền thờ có thờ các tượng voi. Trong đạo Hindu, đầu của thần Ganesha là một chiếc đầu voi. Chúng được trang điểm đẹp đẽ để sử dụng trong các đám rước lớn ở Kerala. Trước đây chúng cũng được sử dụng trong chiến tranh như những đội tượng binh ở Ấn Độ, Việt Nam v.v.
Nguy hiểm do voi

Bài chi tiết: Động vật nguy hiểm
Động vật với kích thước như thế tiềm ẩn những nguy hiểm cho con người. Cần phải cẩn thận khi đi dạo hay lái xe trong đêm hoặc chiều muộn ở những khu vực mà voi hoang hay xuất hiện. Cụ thể, nên tránh những va chạm hay tiếp xúc với voi đực trưởng thành hay voi cái đang nuôi con nhỏ. Trong số các mối nguy hiểm nhất là voi độc. Chúng là những con voi sống riêng lẻ và rất hiếu chiến. Khi gặp chúng nên chạy theo đường dích dắc vì chúng có thể chạy với tốc độ lên tới 50 km/h theo đường thẳng nhưng khó xoay trở khi chạy ngoằn ngoèo.
Một con voi đã được thuần dưỡng
Araiobelus

| Araiobelus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Belidae
Phân họ (subfamilia): Belinae
Chi (genus): Araiobelus Zimmerman, 1994
Araiobelus là một chi bọ cánh cứng trong họ Belidae.
Chú thích

↑  “Archived copy”. Bản gốc lưu trữ ngày 12 tháng 3 năm 2009. Truy cập ngày 17 tháng 9 năm 2014.Quản lý CS1: bản lưu trữ là tiêu đề (liên kết)
↑
Sciota rhenella

| Sciota rhenella |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Pyralidae
Chi (genus): Sciota
Loài (species): S. rhenella
Danh pháp hai phần
Sciota rhenella Zincken, 1818 
Danh pháp đồng nghĩa
 Phycis rhenella Zincken, 1818  Nephopteryx rhenella  Nephopteryx rhenella var. laetifica Ragonot, 1893 
Sciota rhenella là một loài bướm đêm thuộc họ Pyralidae. Nó được tìm thấy ở châu Âu.
Sải cánh dài 22–24 mm. Con trưởng thành bay làm một đợt từ tháng 5 đến tháng 8 .
Sâu bướm ăn các loài dương.
Phạm Thị Hoài

Phạm Thị Hoài (sinh năm 1960) là một nhà văn, tổng biên tập mạng văn học Talawas.
Talawas

Bài chi tiết: Talawas
Talawas là một diễn đàn trực tuyến được thành lập từ năm 2001 và do nhà văn Phạm Thị Hoài làm tổng biên tập. Talawas có các hình thức: diễn đàn trực tuyến và tạp chí trực tuyến về sáng tác văn học và các đề tài về chính trị và xã hội, blog. Tuy nhiên, theo Talawas, từ cuối tháng 5 năm 2004, chính quyền nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam đã kiểm soát trang web này và đã thiết lập tường lửa để ngăn chặn việc truy cập từ trong nước. Đến ngày 3 tháng 11 năm 2010, lúc 24 giờ Việt Nam, Talawas tuyên bố ngừng hoạt động.
Blog mới nhất của bà là Pro&Contra đã từ giã bạn đọc vào cuối năm 2014. Theo bà, "Sau mười ba năm đầu viết văn, 1988-2001, tôi đã ngừng hẳn sáng tác văn chương để chuyển sang báo chí. Bây giờ, sau mười ba năm tiếp theo, 2001-2014, giai đoạn làm báo của tôi với talawas và pro&contra cũng khép lại...". Hiện nay, bà có cộng tác với báo Trẻ.
Chú thích

↑  “Tạm biệt và hẹn gặp lại”. Talawas. ngày 3 tháng 11 năm 2008. Truy cập ngày 4 tháng 11 năm 2008.
↑  Mạng văn học Talawas bị tường lửa Việt Nam chặn
↑  Lời cảm tạ pro&contra, Võ Thị Hảo, RFA, 2015-01-01
↑  Những bài viết của Phạm Thị Hoài trên báo Trẻ
Monopterus boueti

| Monopterus boueti |
| --- | --- |

Tình trạng bảo tồn
 Thiếu dữ liệu  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Actinopterygii
Bộ (ordo): Synbranchiformes
Họ (familia): Synbranchidae
Chi (genus): Monopterus
Loài (species): M. boueti
Danh pháp hai phần
Monopterus boueti (Pellegrin, 1922) 
Danh pháp đồng nghĩa
 Typhlosynbranchus boueti Pellegrin, 1922
Monopterus boueti (trong tiếng Anh gọi là "Liberian swamp eel", lươn đầm lầy Liberia) là một loài thuộc họ Lươn. Đây là loài bản địa Liberia. Nó cũng có mặt ở Sierra Leone, và theo ghi nhận chưa xác thực thì có ở cả Bờ Biển Ngà. Loài này được Jacques Pellegrin mô tả năm 1922 dưới tên Typhlosynbranchus boueti. Do sự thiếu hụt dữ liệu, chưa xác định được mức độ bị đe dọa của chúng.
Mô tả

M. boueti, giống các loài lươn khác, có thân hình trụ thon dài. Thân mình dài ngoẵng đến mức trông như roi. Nó đạt chiều dài đến 34,00 xentimét (13,39 in), với đoạn đuôi chiếm chừng 1⁄3 tổng chiều dài cơ thể. Mắt tiêu bớt, nằm dưới da làm chúng khó nhận ra. Răng hình nón, gắn vào hàm và vòm miệng. Mang chỉ hơi hé mở. Nó có 140-144 đốt sống bụng và 39-45 đốt sống đuôi, tổng cộng từ 179 đến 189 đốt.
Sinh thái

M. boueti sống trong môi trường nước ngọt tầng đáy vùng nhiệt đới. Chúng chủ yếu sống quanh Monrovia, trong suối lạch cách biển 2–3 km.
Người ta ghi nhận chúng đào hang trong bùn. Những hang đào luôn nằm cách không xa biển. Con đực đào và bảo vệ hang.
Chúng không phải mối nguy hại với con người và cũng không bị đánh bắt.
Hệ đo lường quốc tế

"SI" đổi hướng tới đây. Đối với các định nghĩa khác, xem SI (định hướng).
7 đơn vị cơ bản SI
Hệ đo lường quốc tế (tiếng Pháp: Système International d'unités; viết tắt: SI), là 1 hệ thống đo lường thống nhất được sử dụng rộng rãi trên thế giới. Nó được sử dụng trong hoạt động kinh tế, thương mại, khoa học, giáo dục và công nghệ của phần lớn các nước trên thế giới ngoại trừ Mỹ, Liberia và Myanmar. Năm 1960, SI đã được chọn làm bộ tiêu chuẩn thu gọn của hệ đo lường mét - kilôgam - giây hiện hành, hơn là của hệ thống đo lường cũ xentimét - gam - giây. Một số đơn vị đo lường mới được bổ sung cùng với sự giới thiệu của SI cũng như vào sau đó. SI đôi khi được tham chiếu tới như là hệ mét (đặc biệt tại Mỹ, là quốc gia vẫn chưa thông qua việc sử dụng hệ đo lường này mặc dù nó đã được sử dụng rộng rãi trong những năm gần đây, và tại Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland, là quốc gia mà việc chuyển đổi vẫn chưa hoàn thành). Hệ đo lường quốc tế tham chiếu đến các tiêu chuẩn đặc trưng của đo lường có nguồn gốc hoặc mở rộng từ hệ mét; tuy nhiên, không phải toàn bộ các đơn vị đo lường của hệ mét được chấp nhận làm đơn vị đo lường của SI. Các nhà khoa học vừa công bố một đơn vị tính trọng lượng mới vào hệ đo lường quốc tế, các đơn vị đo lường mới là ronnagram và ketagram, theo 1 số thông tin chưa chính thức thì 1 ronnagram= 1x1027 gram, 1 ketagram= 1x1030 gram
Có 7 đơn vị cơ bản và một số đơn vị dẫn xuất, cùng với 1 bộ các tiền tố. Các đơn vị đo lường phi SI có thể chuyển đổi sang đơn vị đo lường của SI (hoặc ngược lại) phù hợp với các hệ số chuyển đổi đơn vị đo lường. Hầu hết mọi đơn vị phi SI đã được định nghĩa lại theo các đơn vị của SI.
Cơ sở

SI được xây dựng trên cơ sở của 7 đơn vị đo lường cơ bản của SI, đó là kilôgam, mét, giây, ampe, kelvin, mol và candela. Các đơn vị này được sử dụng để định nghĩa các đơn vị đo lường suy ra khác.
SI cũng định nghĩa một số các tiền tố của SI để sử dụng cùng với đơn vị đo lường: các tiền tố này kết hợp với bất kỳ đơn vị đo lường nào để tạo ra các bội số hay ước số của nó. Ví dụ, tiền tố kilô biểu hiện là bội số hàng nghìn (ngàn), vì thế kilômét bằng 1.000 mét, kilôgam bằng 1.000 gam v.v. Cũng cần lưu ý rằng 1 phần triệu của kilôgam là miligam, không phải micrôkilôgam.
Kiểu viết trong SI

Các ký hiệu được viết bằng chữ thường, ngoại trừ các ký hiệu lấy theo tên người. Điều đó có nghĩa là ký hiệu cho đơn vị đo áp suất của SI, lấy tên của Blaise Pascal, là Pa, trong khi đơn vị đo tự bản thân nó là pascal. Trong danh mục chính thức của SI chỉ có 1 ngoại lệ duy nhất trong quy tắc viết hoa, đó là ký hiệu của lít. Nó có thể viết là l hay L đều được chấp nhận.
Các ký hiệu được viết theo số ít. Ví dụ trong tiếng Anh phải viết là "25 kg" chứ không phải "25 kgs". Trong tiếng Việt, điều này không ảnh hưởng gì do không có sự khác nhau trong cách gọi theo số nhiều và số ít.
Các ký hiệu, dù là viết tắt nhưng không có dấu chấm (.) ở cuối.
Được khuyến khích sử dụng các ký hiệu theo kiểu viết Roman thường (ví dụ, m cho mét, L hay l cho lít), để có thể dễ dàng phân biệt với các ký hiệu của biến (tham số) trong toán học và vật lý (ví dụ, m cho tham số khối lượng, l cho tham số chiều dài).
Một dấu cách giữa số và ký hiệu: 2,21 kg, 7,3 × 102 m². Có 1 ngoại lệ trong trường hợp này. Ký hiệu của góc phẳng như độ, phút và giây (°, ′ và ″) được đặt liền ngay sau giá trị số mà không có khoảng trống.
SI sử dụng các khoảng trống để tách các số (phần nguyên) theo từng bộ ba chữ số. Ví dụ 1 000 000 hay 342 142 (hoàn toàn không giống với việc sử dụng các dấu chấm hay phẩy trong các hệ đo lường khác, như 1.000 hay 1.000.000).
SI sử dụng dấu phẩy duy nhất để chia tách phần thập phân cho đến năm 1997. Số "hai mươi tư phẩy năm mươi mốt" được viết là "24,51". Năm 1997 CGPM quyết định rằng dấu chấm sẽ là dấu chia tách phần thập phân cho các văn bản mà trong đó chủ yếu là tiếng Anh ("24.51"); dấu phẩy sẽ là dấu chia tách phần thập phân cho các văn bản bằng ngôn ngữ khác.
Ký hiệu cho các đơn vị được suy ra từ các đơn vị đo khác bằng cách nhân chúng với nhau được kết nối với nhau với một khoảng trống hoặc một dấu chấm nhân (·) ở giữa, ví dụ N m hay N · m.
Ký hiệu được tạo thành do việc chia của hai đơn vị đo được kết nối với nhau bằng dấu gạch chéo (/), hoặc được viết dưới dạng số mũ với lũy thừa âm, ví dụ "m/s", hay "m s-1" hay "m · s-1" hoặc  {\frac {\mbox{m}}{\mbox{s}}}. Dấu gạch chéo không được sử dụng nếu như kết quả là phức hợp, ví dụ "kg · m-1 · s-2", không phải là "kg/m · s²".
Nếu không dùng tên Việt hóa của các đơn vị nên viết mét, lít và gam thành metre, litre và gram – thay vì meter, liter và gramme.
Với một số ngoại lệ (chẳng hạn bia tươi được bán ở Anh) hệ thống có thể được sử dụng hợp pháp tại mọi quốc gia trên thế giới và rất nhiều quốc gia không cần thiết phải duy trì định nghĩa của các đơn vị đo khác. Các quốc gia khác vẫn còn công nhận các đơn vị đo phi SI (ví dụ như Mỹ hay Anh) cần phải định nghĩa các đơn vị đo lường theo thuật ngữ của các đơn vị đo của SI; ví dụ, 1 inch thông thường được định nghĩa bằng chính xác 0,0254 mét. Tuy nhiên, tại Mỹ, các khoảng cách địa lý không được định nghĩa lại do sai số tích lũy nó có thể để lại và một lý do khác là survey foot và survey inch (là 2 đơn vị đo chiều dài sử dụng trong công tác lập bản đồ) vẫn là các đơn vị đo tách biệt. Ordnance Survey, tổ chức lập bản đồ ở Anh, đã lập các bản đồ theo hệ mét từ trước Chiến tranh thế giới thứ hai.
Các đơn vị > Các đơn vị cơ bản

Các đơn vị đo lường dưới đây là nền tảng cơ sở để từ đó các đơn vị khác được suy ra (dẫn xuất), chúng là hoàn toàn độc lập với nhau. Các định nghĩa dưới đây được chấp nhận rộng rãi.
Các đơn vị đo lường cơ bản:
| Tên | Ký hiệu | Đại lượng | Định nghĩa |
| --- | --- | --- | --- |
| giây | s | Thời gian | s thoả mãn:  \triangle v_{\text{Cs}}=9192631770{\frac {1}{s}} với  \vartriangle v_{\text{Cs}} là tần số bức xạ điện từ phát ra bởi nguyên tử caesi-133 cô lập, khi nó chuyển đổi giữa hai trạng thái cơ bản siêu tinh tế. |
| mét | m | Chiều dài | m thoả mãn:  c=299792458{\frac {m}{s}} với c là tốc độ ánh sáng trong chân không, s được định nghĩa như trên. |
| kilogram | kg | Khối lượng | kg thoả mãn:  h=6,62607015\times 10^{-34}{\frac {kg\cdot m^{2}}{s}} với h là hằng số Planck, m và s được định nghĩa như trên. |
| ampe | A | Cường độ dòng điện | A thoả mãn:  e=1,602176634\cdot 10^{-19}A\cdot s với e là điện tích của 1 electron, s được định nghĩa như trên. |
| kelvin | K | Nhiệt độ | K thoả mãn:  k_{\text{B}}=1,380649\cdot 10^{-23}kg\cdot m^{2}\cdot s^{-2}\cdot K^{-1} với  k_{\text{B}} là hằng số Boltzmann, kg, m, s được định nghĩa như trên |
| mol | mol | Số hạt | 1 mol bằng chính xác 6,02214076 × 1023 hạt. |
| candela | cd | Cường độ chiếu sáng | cd thoả mãn:  K_{\text{cd}}=683\cdot cd\cdot sr\cdot kg^{-1}\cdot m^{-2}\cdot s^{3} với Kcd là hiệu suất khả kiến của bức xạ điện từ đơn sắc tại tần số 540×1012 1/s, sr là steradian, kg, M, s được định nghĩa như trên. |
Các đơn vị > Các đơn vị đo dẫn xuất không thứ nguyên

Các đơn vị đo lường của SI được suy ra từ các đơn vị đo cơ bản và là  thứ nguyên. Các đơn vị đo dẫn xuất không thứ nguyên của SI:
| Tên | Ký hiệu | Đại lượng đo | Định nghĩa |
| --- | --- | --- | --- |
| rađian | rad | Góc | Đơn vị đo góc là góc trương tại tâm của 1 hình tròn theo 1 cung có chiều dài bằng chiều dài bán kính của đường tròn. Như vậy ta có 2π rađian trong hình tròn. |
| sterađian | sr | Góc khối | Đơn vị đo góc khối là góc khối trương tại tâm của 1 hình cầu có bán kính r theo 1 phần trên bề mặt của hình cầu có diện tích r². Như vậy ta có 4π sterađian trong hình cầu. |
Các đơn vị > Các đơn vị dẫn xuất với tên đặc biệt

Các đơn vị đo cơ bản có thể ghép với nhau để suy ra những đơn vị đo khác cho các đại lượng khác. Một số có tên theo bảng dưới đây. Các đơn vị dẫn xuất của SI với tên đặc biệt:
| Tên | Ký hiệu | Đại lượng đo | Chuyển sang đơn vị cơ bản |
| --- | --- | --- | --- |
| héc (hertz) | Hz | Tần số | s−1 |
| niutơn (newton) | N | Lực | kg m s −2 |
| jun (joule) | J | Công | N m = kg m² s−2 |
| oát (watt) | W | Công suất | J/s = kg m² s-3 |
| pascal | Pa | Áp suất | N/m2 = kg m−1 s−2 |
| lumen | lm | Thông lượng chiếu sáng (quang thông) | cd sr |
| lux | lx | Độ rọi | cd sr m−2 |
| culông | C | Tĩnh điện | A s |
| vôn (volt) | V | Hiệu điện thế | J/C = kg m² A−1 s−3 |
| ohm | Ω | Điện trở | V/A = kg m² A−2 s−3 |
| farad | F | Điện dung | Ω−1 s = A2 s4 kg−1 m−2 |
| weber | Wb | Từ thông | kg m² s−2 A−1 |
| tesla | T | Cường độ cảm ứng từ | Wb/m² = kg s−2 A−1 |
| henry | H | Cường độ tự cảm | Ω s = kg m² A−2 s−2 |
| siemens | S | Độ dẫn điện | Ω−1 = kg−1 m−2 A² s³ |
| becơren | Bq | Cường độ phóng xạ (phân rã trên đơn vị thời gian) | s−1 |
| gray | Gy | Lượng hấp thụ (của bức xạ ion hóa) | J/kg = m² s−2 |
| Sievert | Sv | Lượng tương đương (của bức xạ ion hóa) | J/kg = m² s−2 |
| katal | kat | Độ hoạt hóa xúc tác | mol/s = mol s−1 |
| độ Celsius (độ C) | °C | nhiệt độ | nhiệt độ nhiệt động học K - 273,15 |
Các đơn vị > Các đơn vị phi SI được chấp nhận sử dụng với SI

Các đơn vị đo lường sau không phải là đơn vị đo lường của SI nhưng được "chấp nhận để sử dụng trong hệ đo lường quốc tế."
Các đơn vị > Các đơn vị phi SI được chấp nhận sử dụng với SI > Các đơn vị phi SI được chấp nhận sử dụng với SI

| Tên | Ký hiệu | Đại lượng đo | Tương đương với đơn vị SI |
| --- | --- | --- | --- |
| phút | min | thời gian | 1 min = 60 s |
| giờ | h | thời gian | 1 h = 60 min = 3 600 s |
| ngày | d | thời gian | 1 d = 24 h = 1 440 min = 86 400 s |
| độ (của cung) | ° | góc | 1° = (π/180) rad |
| phút (của cung) | ′ | góc | 1′ = (1/60)° = (π/10 800) rad |
| giây (của cung) | ″ | góc | 1″ = (1/60)′ = (1/3 600)° = (π/648 000) rad |
| lít | l hay L | thể tích | 0,001 m³ |
| tấn | t | khối lượng | 1 t = 10³ kg |
Các đơn vị > Các đơn vị phi SI được chấp nhận sử dụng với SI > Các đơn vị phi SI chưa được chấp nhận bởi CGPM (Hội nghị toàn thể về Cân đo)

| Tên | Ký hiệu | Đại lượng đo | Tương đương với đơn vị SI |
| --- | --- | --- | --- |
| nepơ (đại lượng đo trường) | Np | tỷ lệ (không thứ nguyên) | LF = ln(F/F0) Np |
| nepơ (đại lượng đo công suất) | Np | tỷ lệ (không thứ nguyên) | LP = ½ ln(P/P0) Np |
| bel, (đại lượng đo trường) | B | tỷ lệ (không thứ nguyên) | LF = 2 log10(F/F0) B |
| bel, (đại lượng đo công suất) | B | tỷ lệ (không thứ nguyên) | LP = log10(P/P0) B |
Các đơn vị > Các đơn vị phi SI được chấp nhận sử dụng với SI > Các đơn vị kinh nghiệm phi SI được chấp nhận sử dụng trong SI

| Tên | Ký hiệu | Đại lượng đo | Tương đương với đơn vị SI |
| --- | --- | --- | --- |
| êlectronvôn | eV | năng lượng | 1 eV = 1.602 177 33(49) × 10−19 J |
| đơn vị khối lượng nguyên tử | u | khối lượng | 1 u = 1.660 540 2(10) × 10−27 kg |
| đơn vị thiên văn | AU | chiều dài | 1 AU = 1.495 978 706 91(30) × 1011 m |
Các đơn vị > Các tiền tố của SI

Bài chính: Các tiền tố của SI
Các tiền tố sau đây của SI có thể được sử dụng để tạo ra các bội số hay ước số của đơn vị đo lường gốc.
| 10n | Tiền tố | Ký hiệu | Tên gọi1 | Tương đương² |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1024 | yôta (yotta) | Y | Triệu tỷ tỷ | 1 000 000 000 000 000 000 000 000 |
| 1021 | zêta (zetta) | Z | Nghìn (ngàn) tỷ tỷ | 1 000 000 000 000 000 000 000 |
| 1018 | êxa (exa) | E | Tỷ tỷ | 1 000 000 000 000 000 000 |
| 1015 | pêta (peta) | P | Triệu tỷ | 1 000 000 000 000 000 |
| 1012 | têra (tera) | T | Nghìn (ngàn) tỷ | 1 000 000 000 000 |
| 109 | giga | G | Tỷ | 1 000 000 000 |
| 106 | mêga (mega) | M | Triệu | 1 000 000 |
| 103 | kilô (kilo) | k | Nghìn (ngàn) | 1 000 |
| 102 | héctô (hecto) | h | Trăm | 100 |
| 101 | đêca (deca) | da | Mười | 10 |
| 10−1 | đêxi (deci) | d | Một phần mười | 0,1 |
| 10−2 | xenti (centi) | c | Một phần trăm | 0,01 |
| 10−3 | mili | m | Một phần nghìn (ngàn) | 0,001 |
| 10−6 | micrô (micro) | µ | Một phần triệu | 0,000 001 |
| 10−9 | nanô (nano) | n | Một phần tỷ | 0,000 000 001 |
| 10−12 | picô (pico) | p | Một phần nghìn (ngàn) tỷ | 0,000 000 000 001 |
| 10−15 | femtô (femto) | f | Một phần triệu tỷ | 0,000 000 000 000 001 |
| 10−18 | atô | a | Một phần tỷ tỷ | 0,000 000 000 000 000 001 |
| 10−21 | zeptô | z | Một phần nghìn (ngàn) tỷ tỷ | 0,000 000 000 000 000 000 001 |
| 10−24 | yóctô (yotto) | y | Một phần triệu tỷ tỷ | 0,000 000 000 000 000 000 000 001 |
Ghi chú:
¹ Đây chỉ là một trong rất nhiều cách đếm số của người Việt.
² Cách ghi số phù hợp với cách ghi phổ biến nhất của người Việt hiện nay.
Các đơn vị > Các tiền tố SI lỗi thời

Bài chính: Các tiền tố SI lỗi thời
Các tiền tố của SI dưới đây không được sử dụng nữa.
| 10n | Tiền tố | Ký hiệu | Tên gọi | Tương đương |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 104 | myria | ma | Mười nghìn (ngàn) | 10.000 |
| 10−4 | myriô | mo | Một phần mười nghìn (ngàn) | 0,000 1 |
Các tiền tố kép cũng đã lỗi thời như micrômicrôfara, héctôkilômét, micrômilimét, v.v.
Chú thích

↑  “The name "kilogram"”. International Bureau for Weights and Measures. Bản gốc lưu trữ ngày 14 tháng 5 năm 2011. Truy cập ngày 25 tháng 7 năm 2006.
↑  Alder, Ken (2002). The Measure of all Things—The Seven-Year-Odyssey that Transformed the World. Luân Đôn: Abacus. ISBN 0-349-11507-9.
↑  Quinn, Terry (2012). From artefacts to atoms: the BIPM and the search for ultimate measurement standards. Oxford University Press. tr. xxvii. ISBN 978-0-19-530786-3. he [Wilkins] proposed essentially what became... the French decimal metric system
↑  Wilkins, John (1668). “VII”. An Essay towards a Real Character and a Philosophical Language. The Royal Society. tr. 190–194.
“Reproduction (33 MB)” (PDF). Truy cập ngày 6 tháng 3 năm 2011.; “Transcription (126 kB)” (PDF). Truy cập ngày 6 tháng 3 năm 2011.
↑  “Mouton, Gabriel”. Complete Dictionary of Scientific Biography. encyclopedia.com. 2008. Truy cập ngày 30 tháng 12 năm 2012.
↑  O'Connor, John J.; Robertson, Edmund F. (tháng 1 năm 2004), “Gabriel Mouton”, Bộ lưu trữ lịch sử toán học MacTutor, Đại học St. Andrews
Mét
Dendrobium gracilicaule

| Delicate Dendrobium |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Phân họ (subfamilia): Epidendroideae
Tông (tribus): Dendrobieae
Phân tông (subtribus): Dendrobiinae
Chi (genus): Dendrobium
Loài (species): D. gracilicaule
Danh pháp hai phần
Dendrobium gracilicaule F. Muell. (1859) 
Danh pháp đồng nghĩa
 Callista gracilicaulis (F. Muell.) Kuntze (1891)  Tropilis gracilicaulis (F. Muell.) Butzin (1982)  Dendrobium macropus ssp. gracilicaule (F. Muell.) P.S. Green (1986)  Thelychiton gracilicaulis (F. Muell.) M.A. Clem. & D.L. Jones (2002) 
Dendrobium gracilicaule là một loài lan trong chi Lan hoàng thảo.
Văn hóa Thái Lan

Tượng thần Khẩn Na La huyền thoại tại chùa Phra Kaew (chùa Phật Ngọc), Băng Cốc
Văn hóa Thái Lan là một khái niệm bao hàm những niềm tin và các đặc trưng văn hóa trên vùng đất mà ngày nay được biết đến như là đất nước Thái Lan hiện đại. Người Thái Lan không hề chỉ là một sắc tộc Thái di cư từ Trung Quốc xuống và định cư tại Đông Nam Á, người Thái Lan hiện nay là tập hợp các dân tộc cùng chung sống trên đất Thái từ xa xưa, do họ đã bị Đế Chế Khmer đồng hoá nên văn hóa tổ tiên gốc của họ dường như đã biến mất hoàn toàn,văn hóa Thái Lan ngày nay là sự pha trộn giữa các văn hóa đến từ Ấn Độ,Trung Quốc,Lào,Myanmar đặc biệt là từ văn hoá Khmer tức Campuchia hiện nay.
Nghệ thuật

Nghệ thuật của người Thái chịu ảnh hưởng lớn từ nghệ thuật của cư dân đồng bằng sông Chao Phraya bản địa ( thuộc Mon-Khmer) mà chính một phần của họ nằm trong người Thái hiện đại, chủ yếu có đề tài Phật giáo. Hình ảnh đức Phật được miêu tả với nhiều trường phái đặc trưng khác nhau qua nhiều thời kỳ. Kiến trúc và nghệ thuật điêu khắc đền chùa Thái cũng chịu ảnh hưởng từ nhiều nguồn, trong đó có ảnh hưởng từ kiến trúc cư dân bản địa thời Dvaravati và kiến trúc nền văn hóa Khom (ขอม). Nghệ thuật Thái hiện đại là sự pha trộn giữa các yếu tố truyền thống và kỹ thuật hiện đại.
Về văn học Thái Lan, những truyện thơ( văn học viết) và truyện dân gian có những thành tựu với những sắc thái riêng biệt. Căn cứ vào quy luật phát triển của sáng tác dân gian và sự thực tiễn tồn tại những mảnh vụn thần thoại, các nhà nghiên cứu văn học dân gian Thái Lan đã nói đến sự tồn tại của các thể loại sử thi (ví dụ như Ramakien) ,truyền thuyết Mekhala và sử thi Ramasoon (tiếng Thái: มณีเมขลา,.., và thực tế đã sưu tầm, phát hiện được; ví dụ như truyện thơ kinh điển Khun Chang Khun Phaen (tiếng Thái: ขุนช้างขุนแผน, hay tác phẩm truyện thơLilit Phra Lo  (tiếng Thái: ลิลิตพระลอ) là tập truyện thơ Thái kể về nhân vật chính Phra Lo
Thái Lan có các loại hình nghệ thuật trình diễn truyền thống đa dạng nhưng nổi bật nhất là kịch múa Khổn truyền thống
Nhiều điệu múa dân gian hay cung đình Thái đã được trình diễn trên sân khấu trong và ngoài nước, hấp dẫn đông đảo khán giả, trong đó có thể nói tới như   múa mặt nạ Khon, Lakhon và Likay- 
Khon đòi hỏi kỹ năng phức tạp nhất, nhưng Likay lại được yêu thích nhất; múa sạp Lao Kra Top Mai thịnh hành ở vùng nông thôn Thái Lan. Kịch Nang, một loại rối bóng Thái được trình diễn tại miền Nam. Ngoài ra còn có điệu múa Ramwong (tiếng Thái: รำวง; RTGS: ram wong), phát âm [rām.wōŋ]).
Âm nhạc Thái Lan bao gồm các truyền thống nhạc dân gian và cổ điển cũng như là nhạc pop. Phim truyền hình cũng như phim điện ảnh Thái Lan có kinh phí đầu tư lớn, được mong đợi cao sẽ phát sóng vào khung giờ tối, trong khi đó những phim ít nổi bật hơn sẽ được chiếu vào khoảng chiều tối từ 17:00–18:00 giờ. Các bộ phim chủ yếu phát sóng khung giờ tối và khung giờ vàng qua các kênh CH7, CH3, OneHD (tiền thân là CH5), CH9, CH8, GMM 25,... Thái Lan từng hợp tác với Việt Nam năm 2003 với bộ phim Tình xa, gây nhiều tiếng vang lớn. Làn sóng nhạc Thái tại Việt Nam nhũng năm thập niên 90 gây ấn tượng mạnh như nhóm 2 chị em người Thái gốc Hoa China Dolls, Bird Thongchai, Katreeya English,... hay những năm gần đây nổi tiếng nhất là nhóm BNK48 (nhóm chị em nước ngoài thứ 3 của AKB48), CGM48 (nhóm chị em nước ngoài thứ 7 của AKB48 và là nhóm chị em đầu tiên của BNK48 ở Thái Lan)  hay thành viên Lisa của nhóm nhạc đình đám Hàn Quốc Blackpink.