stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Lịch sử hệ điều hành
Máy vi tính > Máy tính cá nhân

Sự phát triển của các bộ vi xử lý đã tạo ra tính toán rẻ tiền cho doanh nghiệp nhỏ và người có sở thích, từ đó dẫn đến việc sử dụng rộng rãi các thành phần phần cứng có thể hoán đổi cho nhau bằng cách sử dụng một kết nối chung (như S-100, SS-50, Apple II, ISA, và PCI), và nhu cầu ngày càng tăng đối với các hệ điều hành "tiêu chuẩn" để kiểm soát chúng. Nhân tố quan trọng nhất trong các hệ điều hành đầu tiên trên các máy này là CP/M-80 của Digital Research cho CPU 8080/8085/Z-80. Nó dựa trên một số hệ điều hành của Digital Equipment Corporation, chủ yếu dành cho kiến ​​trúc PDP-11. Hệ điều hành đầu tiên của Microsoft, MDOS/MIDAS, được thiết kế cùng với nhiều tính năng PDP-11, nhưng dành cho các hệ thống dựa trên bộ vi xử lý. MS-DOS, hay PC DOS khi được IBM cung cấp, ban đầu dựa trên CP / M-80. Mỗi máy trong số này có một chương trình khởi động nhỏ trong ROM, bản thân nó đã tải hệ điều hành từ đĩa. BIOS trên các máy lớp IBM-PC là một phần mở rộng của ý tưởng này và đã tích lũy thêm nhiều tính năng và chức năng trong 20 năm kể từ khi IBM-PC đầu tiên được giới thiệu vào năm 1981.
Chi phí thiết bị và bộ xử lý hiển thị giảm khiến việc cung cấp giao diện người dùng đồ họa cho nhiều hệ điều hành trở nên thiết thực, chẳng hạn như X Window System chung được cung cấp với nhiều hệ thống Unix hoặc các hệ thống đồ họa khác như classic Mac OS và macOS của Apple, OS-9 Level II/MultiVue của Radio Shack Color Computer, AmigaOS của Commodore, Atari TOS, OS/2 của IBM, and Microsoft Windows. GUI ban đầu được phát triển trên hệ thống máy tính Xerox Alto tại Trung tâm nghiên cứu Xerox Palo Alto vào đầu những năm 1970 và được thương mại hóa bởi nhiều nhà cung cấp trong suốt những năm 1980 và 1990.
Kể từ cuối những năm 1990, đã có ba hệ điều hành được sử dụng rộng rãi trên máy tính cá nhân: macOS của Apple Inc., Linux nguồn mở và Microsoft Windows. Kể từ năm 2005 và Apple chuyển sang bộ xử lý Intel, tất cả đã được phát triển chủ yếu trên nền tảng x86, mặc dù macOS vẫn hỗ trợ PowerPC cho đến năm 2009 và Linux vẫn được chuyển sang vô số kiến ​​trúc bao gồm 68k, PA-RISC và DEC Alpha, đã được thay thế từ lâu và không còn sản xuất, và SPARC và MIPS, được sử dụng trong các máy chủ hoặc hệ thống nhúng nhưng không còn dành cho máy tính để bàn. Các hệ điều hành khác như AmigaOS và OS/2 vẫn được sử dụng, nếu có, chủ yếu bởi những người đam mê máy tính retro hoặc cho các ứng dụng nhúng chuyên dụng.
Máy vi tính > Hệ điều hành di động

Đầu những năm 1990, Psion đã phát hành chiếc máy PDA Psion Series 3, một thiết bị điện toán di động nhỏ. Nó hỗ trợ các ứng dụng do người dùng viết trên hệ điều hành có tên EPOC. Các phiên bản sau này của EPOC đã trở thành Symbian, một hệ điều hành được sử dụng cho điện thoại di động của Ericsson, Motorola và Nokia. Năm 1996, Palm Computing Nphats hành Pilot 1000 và Pilot 5000, chạy Palm OS. Microsoft Windows CE là cơ sở cho PocketPC 2000, đổi tên thành Windows Mobile năm 2003, lúc cao điểm nhất vào năm 2007 là hệ điều hành phổ biến nhất cho điện thoại thông minh ở Mỹ.
Năm 2007, Apple đã giới thiệu iPhone và hệ điều hành iOS, giống như Mac OS X, dựa trên bản phân phối tương tự Unix Darwin. Ngoài những nền tảng này, nó cũng giới thiệu một giao diện người dùng đồ họa mạnh mẽ và sáng tạo - sau này cũng được sử dụng cho máy tính bảng iPad. Một năm sau, Android được giới thiệu, dựa trên nhân Linux đã được sửa đổi và giao diện người dùng đồ họa của riêng nó và Microsoft đã gia nhập lại thị trường này với Windows Phone vào năm 2010, và được thay thế bởi Windows 10 Mobile vào năm 2015.
Ngoài ra, một loạt các hệ điều hành di động khác đang tranh chấp trong lĩnh vực này.
Sự trỗi dậy của ảo hóa

Các hệ điều hành ban đầu chạy trực tiếp trên phần cứng và cung cấp dịch vụ cho các ứng dụng, nhưng với ảo hóa, hệ điều hành tự chạy dưới sự kiểm soát của một trình ảo hóa, thay vì kiểm soát trực tiếp phần cứng.
Trên các máy tính lớn, IBM đã giới thiệu khái niệm về một máy ảo vào năm 1968 với CP/CMS trên IBM System/360 Model 67, và đã mở rộng điều này sau đó vào năm 1972 với Virtual Machine Facility/370 (VM/370) trên System/370.
Trên các máy tính cá nhân dựa trên x86, VMware đã phổ biến công nghệ này với sản phẩm VMware Workstation năm 1999, và các sản phẩm VMware GSX Server và VMware ESX Server năm 2001 của họ. Sau đó, một loạt các sản phẩm từ những người khác, bao gồm Xen, KVM và Hyper-V, đến năm 2010 có hơn 80% doanh nghiệp đã có chương trình hoặc dự án ảo hóa, và 25% tổng khối lượng công việc của máy chủ sẽ ở trong một máy ảo.
Theo thời gian, ranh giới giữa các máy ảo, monitor và hệ điều hành đã bị xóa nhòa:
Hypervisors phát triển phức tạp hơn, có được giao diện lập trình ứng dụng, quản lý bộ nhớ hoặc hệ thống tệp của riêng chúng.
Ảo hóa trở thành một tính năng chính của các hệ điều hành, như được minh họa bởi KVM và LXC trong Linux, Hyper-V trong Windows Server 2008 hoặc HP Integrity Virtual Machines trong HP-UX.
Trong một số hệ thống, chẳng hạn như các máy chủ dựa trên POWER5 và POWER6 và từ IBM, bộ ảo hóa không còn là tùy chọn.
Các hệ điều hành được đơn giản hóa triệt để, như CoreOS đã được thiết kế để chỉ chạy trên các hệ thống ảo.
Các ứng dụng đã được thiết kế lại để chạy trực tiếp trên màn hình máy ảo.
Theo nhiều cách, phần mềm máy ảo ngày nay đóng vai trò trước đây do hệ điều hành nắm giữ, bao gồm quản lý tài nguyên phần cứng (bộ xử lý, bộ nhớ, thiết bị I/O), áp dụng các chính sách lập lịch hoặc cho phép quản trị viên hệ thống quản lý hệ thống.
Chú thích

↑  CDC used the SCOPE name for disparate operating systems on the upper 3000 series, the lower 3000 series, the 6000 series and the 7600
↑  A syllable in the B5000 could contain a 10-bit literal, an operand call, a descriptor call or a 10-bit opcode.
↑  The B5000 was contemporaneous with the Ferranti Atlas
Android hệ điều hành di động phổ biến nhất
Viktor Andriyovych Yushchenko

| Viktor Yushchenko |
| --- | --- |
Віктор Ющенко


Tổng thống thứ ba của Ukraina
Nhiệm kỳ 23 tháng 1 năm 2005 – 25 tháng 2 năm 2010 5 năm, 33 ngày
Thủ tướng: Yulia Tymoshenko Yuriy Yekhanurov Viktor Yanukovych Yulia Tymoshenko
Tiền nhiệm: Leonid Kuchma
Kế nhiệm: Viktor Yanukovych
Thủ tướng thứ 7 của Ukraina
Nhiệm kỳ 22 tháng 12 năm 1999 – 29 tháng 5 năm 2001 1 năm, 158 ngày
Tổng thống: Leonid Kuchma
Phó Thủ tướng: Yuriy Yekhanurov
Tiền nhiệm: Valeriy Pustovoitenko
Kế nhiệm: Anatoliy Kinakh
Thống đốc thứ ba của Ngân hàng Quốc gia Ukraina
Nhiệm kỳ tháng 1 năm 1993 – 22 tháng 12 năm 1999
Tiền nhiệm: Vadym Hetman
Kế nhiệm: Volodymyr Stelmakh
 
Thông tin cá nhân
Sinh: Viktor Andriyovych Yushchenko 23 tháng 2 năm 1954 (71 tuổi) Khoruzhivka, Sumy Oblast, CHXHCNXV Ukraina, Liên Xô
Đảng chính trị: Đảng Cộng sản Ukraina (1980–1991) Độc lập (1991-2005) Our Ukraine (2005–nay)
Phối ngẫu: Svetlana Kolesnyk   Kateryna Chumachenko
Con cái: Vitalina, Andriy, Sophia, Khrystyna, Taras
Alma mater: Đại học Kinh tế Quốc gia Ternopil Học viện Ngân hàng
Chữ ký: 
Website: www.razom.org.ua
Phục vụ trong quân đội
Phục vụ: KGB
Năm tại ngũ: 1975–1976
Cấp bậc: Đại uý
Viktor Andriyovych Yushchenko (tiếng Ukraina: Ющенко Віктор Андрійович) là một chính khách Ukraina. Ông đắc cử Tổng thống Ukraina vào năm 2004. Ông trở thành tổng thống thứ ba của quốc gia này kể từ khi Liên Xô sụp đổ. Theo nhiều nguồn tin, ông bị nhiễm chất độc dioxin.
Trước đây ông từng đảm nhiệm nhiều vị trí quan trọng như: Chủ tịch ngân hàng nhà nước Ukraina, Thủ tướng Ukraina. Ông được biết đến nhiều sau sự kiện Cách mạng Cam.
Torches (album)

Torches là album phòng thu đầu tay của ban nhạc indie pop Mỹ Foster the People. Album này được phát hành vào ngày 23 tháng 5 năm 2011 bởi hãng đĩa Columbia và Startime.
Danh sách ca khúc

Tất cả lời bài hát được viết bởi Mark Foster; tất cả nhạc phẩm được soạn bởi Foster, except where noted.
| Torches> STT | Torches> Nhan đề | Torches> Sản xuất | Torches> Thời lượng |
| --- | --- | --- | --- |
| 1. | "Helena Beat" | Greg Kurstin, Mark Foster | 4:36 |
| 2. | "Pumped Up Kicks" | Foster | 4:00 |
| 3. | "Call It What You Want" | Paul Epworth, Foster | 4:01 |
| 4. | "Don't Stop (Color on the Walls)" | Rich Costey, Foster | 2:56 |
| 5. | "Waste" | Kurstin, Foster | 3:25 |
| 6. | "I Would Do Anything for You" | Epworth, Foster, Tony Hoffer | 3:35 |
| 7. | "Houdini" | Rich Costey, Foster | 3:23 |
| 8. | "Life on the Nickel" | Epworth, Foster | 3:36 |
| 9. | "Miss You" | Kurstin, Foster | 3:39 |
| 10. | "Warrant" | Kurstin, Foster | 5:23 |
| Tổng thời lượng: | Tổng thời lượng: | Tổng thời lượng: | 38:24 |
| Phiên bản iTunes> STT | Phiên bản iTunes> Nhan đề | Phiên bản iTunes> Thời lượng |
| --- | --- | --- |
| 11. | "Broken Jaw" | 5:29 |
| Tổng thời lượng: | Tổng thời lượng: | 44:01 |
| Phiên bản độc quyền ở Best Buy> STT | Phiên bản độc quyền ở Best Buy> Nhan đề | Phiên bản độc quyền ở Best Buy> Thời lượng |
| --- | --- | --- |
| 11. | "Love" | 3:41 |
| 12. | "Chin Music for the Unsuspecting Hero" | 3:25 |
| Tổng thời lượng: | Tổng thời lượng: | 45:30 |
| Phiên bản ở Nhật> STT | Phiên bản ở Nhật> Nhan đề | Phiên bản ở Nhật> Thời lượng |
| --- | --- | --- |
| 11. | "Broken Jaw" | 5:29 |
| 12. | "Love" | 3:41 |
| 13. | "Chin Music for the Unsuspecting Hero" | 3:25 |
| 14. | "Pumped Up Kicks" (The Knocks Speeding Bullet Remix) | 4:39 |
| 15. | "Houdini" (RAC Remix) | 3:56 |
| Phiên bản lưu diễn ở Úc - CD 2> STT | Phiên bản lưu diễn ở Úc - CD 2> Nhan đề | Phiên bản lưu diễn ở Úc - CD 2> Thời lượng |
| --- | --- | --- |
| 1. | "Broken Jaw" | 5:29 |
| 2. | "Love" | 3:40 |
| 3. | "Chin Music for the Unsuspecting Hero" | 3:24 |
| 4. | "Pumped Up Kicks" (The Knocks Speeding Bullet Remix) | 4:39 |
| 5. | "Houdini" (RAC Remix) | 3:56 |
| 6. | "Helena Beat" (Lenno Extended Remix) | 5:10 |
| 7. | "Call It What You Want" (Treasure Fingers Pre-Party Remix Radio Edit) | 3:41 |
| Torches (Redux)> STT | Torches (Redux)> Nhan đề | Torches (Redux)> Thời lượng |
| --- | --- | --- |
| 1. | "Warrant" | 5:11 |
| 2. | "Helena Beat" | 4:26 |
| 3. | "Pumped Up Kicks" | 3:49 |
| 4. | "Waste" | 3:22 |
| 5. | "Downtown" | 3:19 |
| 6. | "Color on the Walls" | 2:52 |
| 7. | "Life on the Nickel" | 3:28 |
| 8. | "Broken Jaw" | 5:25 |
| 9. | "Love" | 3:36 |
| 10. | "Call it What You Want" | 3:41 |
| 11. | "Houdini" | 3:12 |
| 12. | "Chin Music for the Unsuspecting Hero" | 3:14 |
| 13. | "I Would Do Anything For You" | 3:21 |
| 14. | "Miss You" | 3:32 |
| 15. | "Pumped Up Kicks (MNDR 4-Track)" | 4:32 |
| 16. | "Helena Beat (Acoustic)" | 3:21 |
| 17. | "Color on the Walls (Acoustic)" | 2:48 |
| 18. | "Pumped Up Kicks (Acoustic)" | 3:22 |
| 19. | "Houdini (RAC Mix)" | 3:54 |
| 20. | "I Would Do Anything For You (O)" | 4:02 |
| 21. | "Pumped Up Kicks (SH Remix)" | 4:57 |
| Tổng thời lượng: | Tổng thời lượng: | 80:00 |
Xanthorhoe ablechra

| Xanthorhoe ablechra> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Xanthorhoe
Loài (species): X. ablechra
Danh pháp hai phần
Xanthorhoe ablechra Fletcher, 1958 
Xanthorhoe ablechra là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 17 tháng 6 năm 2014.
Lâm Thị Phương Thanh

| Lâm Thị Phương Thanh> Chức vụ.  Phó Chánh Văn phòng Thường trực Văn phòng Trung ương Đảng Bí thư Đảng ủy Văn phòng Trung ương Đảng |
| --- | --- |
Nhiệm kỳ: 1 tháng 7 năm 2021 – nay 3 năm, 241 ngày
Chánh Văn phòng: Lê Minh Hưng Nguyễn Duy Ngọc Lê Hoài Trung
Tiền nhiệm: Nguyễn Đắc Vinh
Kế nhiệm: đương nhiệm
 
  Bí thư Tỉnh ủy Lạng Sơn
Nhiệm kỳ: 24 tháng 12 năm 2017 – 1 tháng 7 năm 2021 3 năm, 189 ngày
Phó Bí thư: Hoàng Văn Nghiệm Phạm Ngọc Thưởng (đến 3/2020) Hồ Tiến Thiệu
Tiền nhiệm: Trần Sỹ Thanh
Kế nhiệm: Nguyễn Quốc Đoàn
 
  Ủy viên Trung ương Đảng khóa XII, XIII
Nhiệm kỳ: 26 tháng 1 năm 2016 – nay 9 năm, 32 ngày
Tổng Bí thư: Nguyễn Phú Trọng
 
  Phó Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương
Nhiệm kỳ: 18 tháng 11 năm 2011 – 24 tháng 12 năm 2017 6 năm, 36 ngày
Trưởng ban: Đinh Thế Huynh (2011-2016) Võ Văn Thưởng (2016-2021)
 
 Bí thư thường trực Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh
Nhiệm kỳ: 2007 – 2011
Bí thư thứ nhất: Võ Văn Thưởng
Tiền nhiệm: Lê Mạnh Hùng
Kế nhiệm: Phan Văn Mãi
 
 Bí thư Trung ương Đoàn khóa VIII
Nhiệm kỳ: tháng 2 năm 2004 – tháng 12 năm 2007
Bí thư thứ nhất: Hoàng Bình Quân Đào Ngọc Dung Võ Văn Thưởng
 
Thông tin cá nhân
Sinh: 26 tháng 7, 1967 (57 tuổi) xã Gia Tân, huyện Gia Viễn, tỉnh Ninh Bình, Việt Nam Dân chủ Cộng hòa
Dân tộc: Kinh
Tôn giáo: không
Đảng chính trị:  Đảng Cộng sản Việt Nam
Chồng: Nguyễn Sỹ Cương
Học vấn: Cử nhân Lịch sử Cao học Luật
Lâm Thị Phương Thanh (hay Lâm Phương Thanh, sinh năm 1967) là một nữ chính khách Việt Nam. Bà hiện là Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XIII, Phó Chánh Văn phòng Thường trực Văn phòng Trung ương Đảng, nguyên Bí thư Tỉnh ủy Lạng Sơn.
Thân thế

Bà Lâm Thị Phương Thanh sinh ngày 26 tháng 7 năm 1967 tại xã Gia Tân, huyện Gia Viễn, tỉnh Ninh Bình. Bà là con gái của Nhà thơ Lâm Xuân Vi (Thành viên Hội Văn học nghệ thuật tỉnh Ninh Bình, Hội viên Hội nhà văn Việt Nam, Hội nghệ sĩ sân khấu Việt Nam). Bà có anh trai là Lâm Xuân Phương, Giám đốc Sở Lao động, Thương binh và Xã hội tỉnh Ninh Bình. Em trai Lâm Tuấn, chi cục trưởng chi cục Thủy Lợi Ninh Bình
Chồng của bà là ông Nguyễn Sỹ Cương, Đại biểu Quốc hội khóa 14, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại của Quốc hội.
Sự nghiệp

Bà Lâm Phương Thanh, cử nhân lịch sử, cao học Luật.
Sự nghiệp > Hội Sinh viên Việt Nam, Trung ương Đoàn

Bà là cán bộ trưởng thành từ Đoàn Thanh niên, từng giữ các chức vụ Phó chủ tịch thường trực Trung ương Hội sinh viên Việt Nam, Trưởng ban thanh niên trường học, Chủ tịch Hội sinh viên Việt Nam, Phó bí thư Đảng ủy cơ quan TƯ Đoàn, Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đoàn khóa VIII, Bí thư Thường trực Trung ương Đoàn khóa IX. Bà là người phụ nữ thứ hai đảm nhận cương vị Bí thư Thường trực Trung ương Đoàn sau bà Trương Thị Mai.
Sự nghiệp > Phó Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương

Ngày 18/11/2011 tại Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh đã diễn ra Lễ trao Quyết định điều động và bổ nhiệm cán bộ đối với đồng chí Lâm Phương Thanh, Bí thư Thường trực Trung ương Đoàn giữ chức vụ Phó Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương Đảng.
Ngày 26 tháng 1 năm 2016, Tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng, bà được bầu làm Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XII.
Đến năm 2017, bà được Bộ Chính trị bổ nhiệm lại làm Phó trưởng ban Tuyên giáo Trung ương tại Quyết định số 457-QĐNS/TW, ngày 3/3/2017.
Sự nghiệp > Bí thư Tỉnh ủy Lạng Sơn

Sáng 24/12/2017, tại TP Lạng Sơn diễn ra Hội nghị triển khai các Quyết định của Bộ chính trị về công tác cán bộ. Bà được điều động làm Bí thư Tỉnh ủy Lạng Sơn thay ông Trần Sỹ Thanh.
Ngày 27 tháng 9 năm 2020, Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Lạng Sơn lần thứ XVII (nhiệm kỳ 2020-2025) đã hoàn thành chương trình đại hội, bà Lâm Thị Phương Thanh tiếp tục giữ chức Bí thư Tỉnh ủy.
Ngày 30 tháng 1 năm 2021, tại Đại hội Đại biểu toàn quốc Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XIII, bà được bầu làm Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khoá XIII.
Sự nghiệp > Phó Chánh Văn phòng Trung ương Đảng

Ngày 1 tháng 7 năm 2021, Tại Quyết định số 118-QĐNS/TW, Bộ Chính trị quyết định đồng chí Lâm Thị Phương Thanh, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Lạng Sơn thôi tham gia Ban Chấp hành, Ban Thường vụ và thôi giữ chức Bí thư Tỉnh ủy Lạng Sơn nhiệm kỳ 2020-2025; điều động, bổ nhiệm giữ chức Phó Chánh Văn phòng Trung ương Đảng.
Cần Thơ

Đối với các định nghĩa khác, xem Cần Thơ (định hướng).
Cần Thơ (Chữ Nôm: 芹苴) là một trong sáu thành phố trực thuộc trung ương của Việt Nam. Đây là thành phố sầm uất và phát triển nhất ở vùng Đồng bằng sông Cửu Long, có vai trò là trung tâm kinh tế, văn hóa, xã hội, y tế, giáo dục và thương mại của cả vùng. Cần Thơ hiện là đô thị loại I, là thành phố trung tâm cấp vùng và cấp quốc gia.
Năm 2019, Cần Thơ là đơn vị hành chính Việt Nam đông thứ 24 về số dân, Danh sách đơn vị hành chính Việt Nam theo GRDP xếp thứ 12 về tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP), xếp thứ 11 về GRDP bình quân đầu người, đứng thứ 40 về tốc độ tăng trưởng GRDP. Với 1.252.348 người dân năm 2022, GRDP đạt 117.500 tỉ Đồng, GRDP bình quân đầu người đạt 94,5 triệu đồng, tốc độ tăng trưởng GRDP đạt 7,50%. Năm 2020 GRDP tăng 1,02%, GRDP bình quân đầu người ước đạt 94,45 triệu đồng/năm, theo kế hoạch là 97,2 triệu đồng/năm.
Thành phố nằm bên hữu ngạn sông Hậu, thuộc vùng đồng bằng sông Cửu Long. Năm 1739, vùng đất Cần Thơ được khai phá và chính thức có mặt trên dư đồ Việt Nam với tên gọi là Trấn Giang. Trải qua nhiều giai đoạn lịch sử, vùng đất Trấn Giang đã trải qua nhiều lần thay đổi tên gọi và địa giới hành chính. Cần Thơ là thủ phủ và là đô thị hạt nhân của miền Tây Nam Bộ từ thời Pháp thuộc, nay tiếp tục là trung tâm kinh tế của vùng Đồng bằng Sông Cửu Long. Ngoài đặc trưng về địa lý là đầu mối giao thông quan trọng giữa các tỉnh trong khu vực, thành phố Cần Thơ còn được biết đến như một đô thị miền sông nước. Thành phố có hệ thống sông ngòi chằng chịt, diện tích vườn cây ăn trái và đồng ruộng rộng lớn, nổi tiếng với Bến Ninh Kiều, Chợ nổi Cái Răng một nét sinh hoạt đặc trưng văn hóa Nam Bộ. Theo quy hoạch đến năm 2025, thành phố Cần Thơ sẽ trở thành trung tâm công nghiệp, thương mại – dịch vụ, giáo dục – đào tạo và khoa học – công nghệ, y tế và văn hóa của vùng Đồng bằng Sông Cửu Long, đồng thời là đô thị cửa ngõ của vùng hạ lưu sông Mekong, là đầu mối quan trọng về giao thông vận tải nội vùng và liên vận quốc tế. Và sẽ trở thành một thành phố phát triển khá ở khu vực Đông Nam Á.
Tên gọi

Khi đối chiếu địa danh Cần Thơ với tên Khmer nguyên thủy của vùng này là Prek Rusey (sông tre), không thấy có liên quan gì về ngữ âm. Trong Gia Định thành thông chí có chép địa danh Cần Thơ bằng chữ Hán Nôm là 芹苴 . Người nghiên cứu không nên vội vàng kết luận "Cần Thơ" là một địa danh gốc Việt và vội vàng tìm hiểu của hai chữ Hán Nôm "Cần - 芹" và "Thơ - 苴". Nếu dò tìm trong hướng các địa danh Việt hoá, người nghiên cứu có thể thấy ngữ âm của Cần Thơ rất gần với ngữ âm của từ Khmer ត្រី កន្ធរ /trei kantho/, nghĩa là cá sặc rằn hay cá sặc bổi, người Bến Tre gọi là cá "lò tho".
Nếu vào thời Nhà Nguyễn độc lập, vùng đất Cần Thơ có tên là Phong Phú thì đến thời Việt Nam Cộng hòa, vùng đất này lại mang tên một địa danh mới lạ hoàn toàn và chưa bao giờ xuất hiện trước đó - Phong Dinh.
Cần Thơ còn được biết đến với tên gọi không chính thức là Tây Đô, nghĩa là "thành phố lớn của miền Tây". Về mặt Hán tự, Tây 西 nghĩa là phía Tây và Đô 都 nghĩa là thành phố lớn.
Lịch sử

Bài chi tiết: Lịch sử hành chính Cần Thơ
Xem thêm: Hậu Giang (tỉnh cũ), Cần Thơ (tỉnh), và Hậu Giang
Lịch sử > Giai đoạn 1956–1976 > Chính quyền Cách mạng

Tuy nhiên phía chính quyền Mặt trận Dân tộc Giải phóng Miền Nam Việt Nam và sau này là Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa Miền Nam Việt Nam cùng với Việt Nam Dân chủ Cộng hòa không công nhận tên gọi tỉnh Phong Dinh mà vẫn gọi theo tên cũ là tỉnh Cần Thơ. Đồng thời, chính quyền Cách mạng vẫn duy trì thị xã Cần Thơ trực thuộc tỉnh Cần Thơ trong giai đoạn 1956–1969.
Địa giới hành chính tỉnh Cần Thơ có thay đổi một phần. Tháng 11 năm 1954, huyện Long Mỹ và các huyện Gò Quao, Giồng Riềng, thị xã Rạch Giá giao trở lại cho tỉnh Rạch Giá. Huyện Kế Sách giao về tỉnh Sóc Trăng. Huyện Thốt Nốt giao về tỉnh Long Xuyên. Tỉnh Cần Thơ nhận lại 2 huyện Trà Ôn và Cầu Kè như cũ. Năm 1956, hai huyện Trà Ôn và Cầu Kè đưa về tỉnh Vĩnh Long. Năm 1957, huyện Long Mỹ chuyển trở lại tỉnh Cần Thơ. Năm 1958, huyện Kế Sách chuyển về tỉnh Cần Thơ.
Năm 1963, huyện Thốt Nốt thuộc tỉnh An Giang (trước năm 1956 là tỉnh Long Xuyên) lại được đưa về cho tỉnh Cần Thơ quản lý. Tháng 6 năm 1966, thành lập thị xã Vị Thanh trực thuộc tỉnh Cần Thơ. Tháng 10 năm 1966, huyện Châu Thành thuộc tỉnh Cần Thơ được chia ra thành hai huyện là Châu Thành A và Châu Thành B. Cuối 1967 nhập lại là Châu Thành. Sau nhiều lần chia tách rồi sáp nhập Châu Thành Vòng Cung vào Châu Thành A, Châu Thành B nhập lại là huyện Châu Thành.
Năm 1969, chính quyền Cách mạng tách thị xã Cần Thơ khỏi tỉnh Cần Thơ và đặt thị xã trực thuộc Khu 9 (còn gọi là Khu Tây Nam Bộ). Năm 1971, thị xã Cần Thơ trở lại thuộc tỉnh Cần Thơ. Tháng 8 năm 1972, Thường vụ Khu ủy Khu 9 của phía chính quyền Cộng hòa Miền Nam Việt Nam và Việt Nam Dân chủ Cộng hòa quyết định tách thị xã Cần Thơ ra khỏi tỉnh Cần Thơ, hình thành Thành phố Cần Thơ trực thuộc Khu 9, bao gồm thị xã Cần Thơ và 6 xã vùng ven thuộc các huyện Ô Môn, Châu Thành trước đó. Đồng thời, chính quyền Cách mạng vẫn duy trì các đơn vị hành chính cấp quận, phường và khóm bên dưới giống như phía chính quyền Việt Nam Cộng hòa cho đến đầu năm 1976.
Như vậy cho đến năm 1976, tỉnh Cần Thơ và thành phố Cần Thơ là hai đơn vị hành chính ngang bằng nhau. Tỉnh Cần Thơ khi đó bao gồm các đơn vị hành chính trực thuộc: thị xã Vị Thanh, huyện Châu Thành, huyện Phụng Hiệp, huyện Ô Môn, huyện Long Mỹ, huyện Thốt Nốt và huyện Kế Sách.
Lịch sử > Sau năm 1975

Sau ngày 30 tháng 4 năm 1975, chính quyền quân quản Cộng hòa miền Nam Việt Nam lúc bấy giờ vẫn duy trì hai đơn vị hành chính cấp tỉnh ngang bằng nhau là tỉnh Cần Thơ và thành phố Cần Thơ cho đến đầu năm 1976. Lúc này, chính quyền Cách mạng cũng bỏ danh xưng "quận" có từ thời Pháp thuộc và lấy danh xưng "huyện" (quận và phường dành cho các đơn vị hành chánh tương đương khi đã đô thị hóa).
Ngày 20 tháng 9 năm 1975, Bộ Chính trị ra Nghị quyết số 245-NQ/TW về việc bỏ khu, hợp tỉnh trong toàn quốc "nhằm xây dựng các tỉnh thành những đơn vị kinh tế, kế hoạch và đơn vị hành chính có khả năng giải quyết đến mức cao nhất những yêu cầu về đẩy mạnh sản xuất, tổ chức đời sống vật chất, văn hóa của nhân dân, về củng cố quốc phòng, bảo vệ trị an, và có khả năng đóng góp tốt nhất vào sự nghiệp chung của cả nước". Theo Nghị quyết này, tỉnh Vĩnh Long, tỉnh Trà Vinh, tỉnh Cần Thơ (ngoại trừ huyện Thốt Nốt), tỉnh Sóc Trăng và thành phố Cần Thơ sẽ hợp nhất lại thành một tỉnh, tên gọi tỉnh mới cùng với nơi đặt tỉnh lỵ sẽ do địa phương đề nghị lên.
Nhưng đến ngày 20 tháng 12 năm 1975, Bộ Chính trị lại ra Nghị quyết số 19/NQ điều chỉnh lại việc hợp nhất tỉnh ở miền Nam Việt Nam cho sát với tình hình thực tế, theo đó tỉnh Cần Thơ (có cả huyện Thốt Nốt), tỉnh Sóc Trăng và thành phố Cần Thơ được tiến hành hợp nhất lại thành một tỉnh.