stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Trận Tát Nhĩ Hử
Hậu quả

Dương Cảo ngay lập tức bị bắt bởi Cảm y vệ và bị giam 10 năm trước khi bị xử tử.
Lý Như Bá bị đàn hặc là đã có tư thông với Nurhaci. Ông đã tự sát trước khi xét xử.
Mã Lâm chạy thoát về được Kaiyuan. Nhưng ông cũng bị quân Kim bắt giết sau khi thành trì bị thất thủ vài tháng sau đó.
Sau khi trở về Hetu Ala, Nurhaci đã ăn mừng với đoàn quân chiến thắng. Ông cũng gửi một sứ giả tới Joseon để trách mắng việc người Triều Tiên giúp đỡ nhà Minh. Để không chọc giận Nurhaci, triều đình Joseon đã phúc đáp thư chúc mừng chiến thắng, nhưng vẫn lập lờ trong các mối quan hệ với nhà Kim sau đó.
Hai phần ba trong số 13.000 quân Joseon đã bị giết. Những binh sĩ còn sống sót sau đó cũng được quân Kim thả ra và được phép hồi hương. Gang Hong-rip được nhà Kim giữ lại do việc ông thành thạo ngôn ngữ của người Nữ Chân. Sau cuộc chiến, Gang được tin gia đình mình đã chết trong cuộc đảo chính ở Joseon. Để trả thù, Gang đã xúc giục nhà Kim xâm chiếm Joseon, dẫn đến cuộc xâm lược Triều Tiên lần thứ nhất của Mãn Châu vào năm 1627. Chỉ mãi về sau, Gang mới phát hiện ra rằng mình đã bị lừa.
Hình ảnh

Kỵ binh Kim tấn công trại Minh từ phía sau
Trại của Khang Ưng Càn bị tràn ngập
Quân Kim tràn ngập trại của Mã Lâm
Trại của Phạm Tông Nhan bị tấn công
Chú thích

1 2  Inaba, Kunzan. 《清朝全史(The Full History of Qing Dynasty)》. p95, China Social Sciences Press. 2008. ISBN 9787500472087.
↑  National Defense University (Republic of China). 《中國歷代戰爭史 第16冊 清（上）Chinese Military History, Vol 16, Qing Dynasty 1》. p78. Zhongxin Press. 2013. ISBN 9787508637112.
1 2 3 4 5 6  Swope 2013.Lỗi sfn: không có mục tiêu: CITEREFSwope2013 (trợ giúp)
↑  National Defense University (Republic of China). 《中國歷代戰爭史 第16冊 清（上）Chinese Military History, Vol 16, Qing Dynasty 1》. p80. Zhongxin Press. 2013. ISBN 9787508637112.
↑  Swope 2014, tr. 15-19.Lỗi sfn: không có mục tiêu: CITEREFSwope2014 (trợ giúp)
1 2 3 4  Swope 2014, tr. 20.Lỗi sfn: không có mục tiêu: CITEREFSwope2014 (trợ giúp)
1 2 3 4 5 6 7  Swope 2014, tr. 22.Lỗi sfn: không có mục tiêu: CITEREFSwope2014 (trợ giúp)
↑  Guo Que, vol.l83, p.5133.
↑  “Hưng Kinh”, Wikipedia tiếng Việt, 22 tháng 6 năm 2021, truy cập ngày 4 tháng 12 năm 2022
1 2 3 4 5  Swope 2014, tr. 23.Lỗi sfn: không có mục tiêu: CITEREFSwope2014 (trợ giúp)
↑  Swope 2014, tr. 24.Lỗi sfn: không có mục tiêu: CITEREFSwope2014 (trợ giúp)
Thư mục

Swope, Kenneth (2014), The Military Collapse of China's Ming Dynasty, Routledge
Wakeman, Frederic (1985), The Great Enterprise: The Manchu Reconstruction of Imperial Order in Seventeenth-Century China, 1, University of California Press
| x t Loạt bài Minh mạt Thanh sơ |
| --- | --- |
Hoàng tộc Minh:  Minh Thần Tông  Minh Quang Tông  Minh Hy Tông  Minh Tư Tông  Nam Minh An Tông  Nam Minh Thiệu Tông  Chu Thường Doanh  Chu Thường Phương  Nam Minh Lỗ Vương  Nam Minh Thiệu Vũ Đế  Chu Thường Thanh  Nam Minh Chiêu Tông 
Hoàng tộc Thanh:  Thanh Thái Tổ  Thanh Thái Tông  Hiếu Trang Văn hoàng hậu  Thanh Thế Tổ  Thanh Thánh Tổ  Đại Thiện  Đa Nhĩ Cổn  Đa Đạc  Tế Nhĩ Cáp Lãng  Hào Cách  Nhạc Thác 
Các địch thủ  độc lập:  Vương Gia Dận  Vương Tả Quải  Bạch Nhữ Học  Cao Nghênh Tường  Trương Tồn Mạnh  Vương Tự Dụng  Vương Đại Lương  Lý Tự Thành  Lý Tự Kính  Trương Hiến Trung  Tôn Khả Vọng  Ngô Tam Quế  Ngô Thế Phiên  Thượng Khả Hỷ  Cảnh Trọng Minh 
Các tướng lĩnh  quan lại khác  & nhân vật  chủ chốt:  Ngụy Trung Hiền  Thôi Trình Tú  Hứa Hiển Đồn  Khách Quang Tiên  Điền Nhị Canh  Viên Sùng Hoán  Dương Hạo  Hùng Đình Bật  Tần Lương Ngọc  Mã Tường Lân  Uông Văn Ngôn  Vương Hóa Trinh  Từ Nhĩ Nhất  Hàn Hoảng  Lưu Đĩnh  Sử Khả Pháp  Lư Tượng Thăng  Trương Quốc Duy  Hồng Thừa Trù  Trương Ứng Xương  Lý Ứng Kỳ  Trần Viên Viên  Ngao Bái  Sách Ni  Át Tất Long  Tô Khắc Tát Cáp 
Những trận đánh lớn:  Trận Tát Nhĩ Hử  Trận Ninh Viễn  Trận Đại Lăng Hà  Trận Tùng-Cẩm  Trận Sơn Hải Quan 
Trận Sarhu (1619)
Euphorbia usambarica

| Euphorbia usambarica> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Malpighiales
Họ (familia): Euphorbiaceae
Chi (genus): Euphorbia
Loài (species): E. usambarica
Danh pháp hai phần
Euphorbia usambarica Pax 
Euphorbia usambarica là một loài thực vật có hoa trong họ Đại kích. Loài này được Pax mô tả khoa học đầu tiên năm 1894.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Euphorbia usambarica”. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2013.
Eutropis macrophthalma

| Eutropis macrophthalma> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Reptilia
Bộ (ordo): Squamata
Phân bộ (subordo): Lacertilia
Họ (familia): Scincidae
Chi (genus): Eutropis
Loài (species): E. macrophthalma
Danh pháp hai phần
Eutropis macrophthalma (Mausfeld & Böhme, 2002) 
Eutropis macrophthalma là một loài thằn lằn trong họ Scincidae. Loài này được Mausfeld & Böhme mô tả khoa học đầu tiên năm 2002.
Chú thích

↑  “Eutropis macrophthalma”. The Reptile Database. Truy cập ngày 31 tháng 5 năm 2013.
Eupithecia haywardi

| Eupithecia haywardi> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Eupithecia
Loài (species): E. haywardi
Danh pháp hai phần
Eupithecia haywardi Fletcher, 1953 
Eupithecia haywardi là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  “Home of Ichneumonoidea”. Taxapad. Dicky Sick Ki Yu. 1997–2012. Bản gốc lưu trữ ngày 11 tháng 8 năm 2018. Truy cập 2013. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong: |access-date= (trợ giúp)
↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Eupithecia delaeveri

| Eupithecia delaeveri> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Eupithecia
Loài (species): E. delaeveri
Danh pháp hai phần
Eupithecia delaeveri Vojnits 1976 
Eupithecia delaeveri là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Euxoa distaxis

| Euxoa distaxis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Noctuidae
Chi (genus): Euxoa
Loài (species): E. distaxis
Danh pháp hai phần
Euxoa distaxis Boursin, 1928 
Euxoa distaxis là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Exochus citripes

| Exochus citripes> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Ichneumonidae
Chi (genus): Exochus
Loài (species): E. citripes
Danh pháp hai phần
Exochus citripes Thomson, 1887 
Exochus citripes là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2014.
Euplassa duquei

| Euplassa duquei> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Proteales
Họ (familia): Proteaceae
Chi (genus): Euplassa
Loài (species): E. duquei
Danh pháp hai phần
Euplassa duquei Killip & Cuatrec., 1950 
Euplassa duquei là một loài thực vật có hoa trong họ Quắn hoa. Loài này được Killip & Cuatrec. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1950.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Euplassa duquei”. Truy cập ngày 25 tháng 6 năm 2013.
Exochus convexus

| Exochus convexus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Ichneumonidae
Chi (genus): Exochus
Loài (species): E. convexus
Danh pháp hai phần
Exochus convexus Tolkanitz, 2003 
Exochus convexus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2014.
Euplassa glaziovii

| Euplassa glaziovii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Proteales
Họ (familia): Proteaceae
Chi (genus): Euplassa
Loài (species): E. glaziovii
Danh pháp hai phần
Euplassa glaziovii (Mez) Steyerm., 1951 
Euplassa glaziovii là một loài thực vật có hoa trong họ Quắn hoa. Loài này được (Mez) Steyerm. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1951.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Euplassa glaziovii”. Truy cập ngày 25 tháng 6 năm 2013.
Euplassa madeirae

| Euplassa madeirae> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Proteales
Họ (familia): Proteaceae
Chi (genus): Euplassa
Loài (species): E. madeirae
Danh pháp hai phần
Euplassa madeirae Sleumer, 1954 
Euplassa madeirae là một loài thực vật có hoa trong họ Quắn hoa. Loài này được Sleumer miêu tả khoa học đầu tiên năm 1954.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Euplassa madeirae”. Truy cập ngày 25 tháng 6 năm 2013.
Exochus cnemidotus

| Exochus cnemidotus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Ichneumonidae
Chi (genus): Exochus
Loài (species): E. cnemidotus
Danh pháp hai phần
Exochus cnemidotus Townes & Townes, 1959 
Exochus cnemidotus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2014.
La Tagnière

| --- | --- |
 La Tagnière
La Tagnière
Vị trí trong vùng Burgundy La Tagnière 
Hành chính
Quốc gia:  Pháp
Vùng: Bourgogne-Franche-Comté
Tỉnh: Saône-et-Loire
Quận: Autun
Tổng: Mesvres
Liên xã: Arroux Mesvrin
Xã (thị) trưởng: Brigitte Thorez (2008-2014)
Thống kê
Độ cao: 276–654 m (906–2.146 ft) (bình quân 329 m (1.079 ft)[chuyển đổi: tùy chọn không hợp lệ])
Diện tích đất1: 34,07 km2 (13,15 dặm vuông Anh)
Nhân khẩu1: 227  
 - Mật độ: 7/km2 (18/sq mi)
INSEE/Mã bưu chính: 71531/ 71190

2 Dân số không tính hai lần: cư dân của nhiều xã (ví dụ, các sinh viên và quân nhân) chỉ tính một lần.
La Tagnière là một xã ở tỉnh Saône-et-Loire trong vùng Bourgogne-Franche-Comté nước Pháp.
Thông tin nhân khẩu

Theo điều tra dân số năm 1999, xã này có dân số 227.
Dân số năm 2004 ước khoảng 268 người.
Excoecaria parvifolia

| Excoecaria parvifolia |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Malpighiales
Họ (familia): Euphorbiaceae
Chi (genus): Excoecaria
Loài (species): E. parvifolia
Danh pháp hai phần
Excoecaria parvifolia Müll.Arg. 
Excoecaria parvifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Đại kích. Loài này được Müll.Arg. mô tả khoa học đầu tiên năm 1864.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Excoecaria parvifolia”. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2013.
Euplassa inaequalis

| Euplassa inaequalis |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Proteales
Họ (familia): Proteaceae
Chi (genus): Euplassa
Loài (species): E. inaequalis
Danh pháp hai phần
Euplassa inaequalis (Pohl) Engl., 1889 
Euplassa inaequalis là một loài thực vật có hoa trong họ Quắn hoa. Loài này được (Pohl) Engl. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1889.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Euplassa inaequalis”. Truy cập ngày 25 tháng 6 năm 2013.
Excoecaria poilanei

| Excoecaria poilanei> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Malpighiales
Họ (familia): Euphorbiaceae
Chi (genus): Excoecaria
Loài (species): E. poilanei
Danh pháp hai phần
Excoecaria poilanei Gagnep. 
Excoecaria poilanei là một loài thực vật có hoa trong họ Đại kích. Loài này được Gagnep. mô tả khoa học đầu tiên năm 1923 publ. 1924.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Excoecaria poilanei”. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2013.
Faradja faradjensis

| Faradja faradjensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Araneidae
Chi (genus): Faradja
Loài (species): F. faradjensis
Danh pháp hai phần
Faradja faradjensis (Lessert, 1930) 
Faradja faradjensis là một loài nhện trong họ Araneidae.
Loài này thuộc chi Faradja. Faradja faradjensis được Roger de Lessert miêu tả năm 1930.
Chú thích

↑  Platnick, Norman I. (2010): The world spider catalog, version 10.5. American Museum of Natural History.
Độc tọa Kính Đình sơn

Độc tọa là một trong những tâm thế mà Đạo nhân và Thiền sư trong Đường thi thường dùng để biểu hiện sự tương thông, tương cảm giữa Thiên-Địa-Nhân. Trích Tiên Lý Bạch sáng tác bài này trong thời kỳ mà tên tuổi của ông đã vang danh khắp thiên hạ. Một bài ngũ ngôn tứ tuyệt bốn câu tập trung miêu tả cái thần ở thế độc toạ, vừa thể hiện chỗ hòa diệu như nước với sữa trong hai tư tưởng truyền thống Đạo giáo và tư tưởng đạo Phật.
Fairfax, Iowa

| Thành phố Fairfax> Fairfax, Iowa.  |
| --- | --- |

 
 Vị trí trong Quận Linn, Iowa
 Vị trí bang Iowa, Hoa Kỳ
Thành phố Fairfax
Quốc gia: Hoa Kỳ
Tiểu bang: Iowa
Quận: Quận Linn
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 2.123
Múi giờ: CST (UTC-6)
 • Mùa hè (DST): CDT (UTC-5)
Mã bưu chính: 52228 
Fairfax là một thành phố thuộc quận Linn, tiểu bang Iowa, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thành phố này là 2123 người.
Dân số

Dân số qua các năm:
Năm 2000: 889 người.
Năm 2010: 2123 người.
Excoecaria rectinervis

| Excoecaria rectinervis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Malpighiales
Họ (familia): Euphorbiaceae
Chi (genus): Excoecaria
Loài (species): E. rectinervis
Danh pháp hai phần
Excoecaria rectinervis (Kurz) Kurz 
Excoecaria rectinervis là một loài thực vật có hoa trong họ Đại kích. Loài này được (Kurz) Kurz mô tả khoa học đầu tiên năm 1876.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Excoecaria rectinervis”. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2013.
Đại Lãnh (định hướng)

Đại Lãnh có thể là một trong số các địa danh Việt Nam sau đây:
Xã Đại Lãnh, huyện Vạn Ninh, tỉnh Khánh Hòa
Xã Đại Lãnh, huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam
Bãi biển Đại Lãnh
Mũi Đại Lãnh
Dãy núi Đại Lãnh.
Exelis tensaria

| Exelis tensaria> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Exelis
Loài (species): E. tensaria
Danh pháp hai phần
Exelis tensaria Walker 1862 
Exelis tensaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
La Nghệ

| La Nghệ |
| --- | --- |

Tên chữ: Tử Đình
Thông tin cá nhân
Sinh: thế kỷ 6
Mất: 627
Giới tính: nam
Nghề nghiệp: chính khách
Quốc tịch: nhà Đường
x • t • 
La Nghệ (giản thể: 罗艺; phồn thể: 羅藝; bính âm: Luō Yì, ? - 627), khi phụng sự cho triều Đường có tên là Lý Nghệ (李藝), tên tự Tử Diên (子延) hay Tử Đình (子廷), nguyên là một quan lại triều Tùy. Ông đã nổi dậy chống lại sự cai trị của Tùy Dạng Đế và chiếm cứ khu vực Bắc Kinh ngày nay. Sau đó, ông quy phục Đường Cao Tổ và được phong tước Yên Vương, được ban cho họ Lý của hoàng tộc Đường. Trong cuộc tranh giành quyền lực giữa Thái tử Lý Kiến Thành và Tần Vương Lý Thế Dân, ông về phe của Thái tử. Sau sự biến Huyền Vũ môn năm 626, Lý Nghệ lo sợ nên đã nổi dậy chống lại Đường Thái Tông Lý Thế Dân vào năm 627, kết quả thất bại và bị giết chết.
Nổi dậy ban đầu

Gia tộc của La Nghệ có nguồn gốc từ Tương Dương (襄陽, nay thuộc Tương Dương, Hồ Bắc), song đã di cư đến kinh thành Trường An vào thời Tùy. Phụ thân của La Nghệ là La Vinh (羅榮)- giám môn tướng quân của triều Tùy (một chức quan nhỏ). La Nghệ được mô tả là người thông minh, tự tin và tài năng trên chiến trường, song ương bướng. Do có công lao trên chiến trường, đến những năm cai trị sau của Tùy Dạng Đế, La Nghệ được trao chức 'Hổ Bôn lang tướng', đốc quân ở Bắc Bình (北平, nay thuộc Tần Hoàng Đảo, Hà Bắc), dưới quyền 'hữu vũ vệ đại tướng quân' Lý Cảnh (李景). La Nghệ nghiêm khắc rèn luyện kỷ luật binh sĩ, song bản thân ông lại tỏ ra ngạo mạn ngay cả với Lý Cảnh. Lý Cảnh thường quở trách La Nghệ, vì thế La Nghệ tức giận trong lòng.
Năm 616, Trác quận (涿郡, nay gần tương ứng với Bắc Kinh) lân cận liên tục bị quân khởi nghĩa nông dân cướp bóc do Tùy Dạng Đế cho tích trữ lương thực và để nhiều binh sĩ ở đây nhằm chuẩn bị tiến công Cao Câu Ly, và cũng do Lâm Sóc cung (臨朔宮) có nhiều đồ trân quý của hoàng gia. Các quan được giao nhiệm vụ lưu thủ thành gồm Triệu Thập Trụ (趙什住), Hạ Lan Nghị (賀蘭誼), và Tấn Văn Diễn (晉文衍) đều không thể ngăn nổi các cuộc tiến công cướp bóc, duy có La Nghệ xuất chiến là có thể chiếm ưu thế trước quân nổi dậy, vì thế uy thế của ông được nâng cao. Triệu Thập Trụ là người thống lĩnh, song ông ta rất nghi ngờ La Nghệ. La Nghệ tính đến chuyện nổi dậy chống lại triều đình Tùy, vì thế đã kích động binh sĩ khi tuyên ngôn:
Đến khi La Nghệ trở về sau một cuộc tiến công quân nổi dậy, ông đã bắt giữ quận thừa, Triệu Thập Trụ lo sợ nên đã quy phục. La Nghệ mở kho phân phát của cải cho binh sĩ và phân phát lương thực cho người dân nghèo khó, giết chết Bột Hải thái thú Đường Y (唐禕) và một số người bất đồng với ông. Một số thành trì của Tùy, xa về phía bắc đến Liễu Thành (柳城, nay thuộc Triều Dương, Liêu Ninh) và Hoài Viễn (懷遠, nay thuộc Thẩm Dương, Liêu Ninh) đã quy phục La Nghệ, La Nghệ tự xưng là tổng quản U châu (幽州, tức Trác quận).
Quy phục Đường

Vào mùa xuân năm 618, Vũ Văn Hóa Cập đã tiến hành binh biến sát hại Tùy Dạng Đế tại Giang Đô (江都, nay thuộc Dương Châu, Giang Tô), và tôn Dương Hạo làm hoàng đế. Khi tiến quân đến khu vực phía đông Thái Hành Sơn, Vũ Văn hóa Cập phái sứ giả đến chỗ La Nghệ để thuyết phục La Nghệ quy phục. La Nghệ đáp lại: "Ta là cựu thần Tùy thất", cho trảm sứ giả của Vũ Văn hóa Cập, phát tang Tùy Dạng Đế song chỉ trong ba ngày. Sau đó, hai thủ lĩnh nổi dậy là Đậu Kiến Đức và Cao Khai Đạo đều phái sứ giả đến thuyết phục La Nghệ quy phục, song La Nghệ xem họ chỉ là quân trộm cướp và từ chối. Thay vào đó, khi hay tin Lý Uyên đăng cơ ở Trường An và lập ra triều Đường, La Nghệ đã quyết định quy phục thông qua tướng Đường là Trương Đạo Nguyên (張道源). Khoảng tết năm 619, Đường Cao Tổ bổ nhiệm La Nghệ làm U châu tổng quản. Sau đó, La Nghệ đẩy lui một cuộc tiến công của Đậu Kiến Đức.
Vào mùa đông năm 619, Đường Cao Tổ chiếu phong La Nghệ làm Yên vương, ban họ Lý của hoàng tộc Đường cho La Nghệ. Khoảng thời gian này, La Nghệ đẩy lui một cuộc tiến công khác của Đậu Kiến Đức. Sau đó, vào mùa hè năm 620, Đậu Kiến Đức lại tiến công U châu, La Nghệ được Cao Khai Đạo cứu viện và lại đẩy lui Đậu Kiến Đức. Sau đó, Cao Khai Đạo thông qua ông đã dâng biểu quy phục triều Đường.
Năm 621, Tần vương Lý Thế Dân bắt được Đậu Kiến Đức, và Đường Cao Tổ đã quyết định xử tử Đậu. Trong một thời gian ngắn, lãnh địa của nước Hạ nằm dưới quyền kiểm soát của Đường, song sau đó các bộ tướng cũ của Đậu Kiến Đức đã nổi dậy chống Đường dưới sự lãnh đạo của Lưu Hắc Thát. Đường Cao Tổ phái một số tướng lĩnh suất quân tiến công Lưu Hắc Thát và lệnh cho La Nghệ công kích Lưu từ phía bắc. Tuy nhiên, Lưu Hắc Thát đã đánh bại tất cả các tướng Đường tiến đến, bao gồm cả La Nghệ, giành lấy các lãnh thổ nước Hạ khi trước. Vào mùa đông năm 621, U châu của La Nghệ rơi vào nạn đói, Cao Khai Đạo đồng ý cung cấp lương thực cho U châu. Khi La Nghệ phái những người già yếu đến Úy châu để tránh nạn đói, Cao Khai Đạo đã đối đãi tốt với họ. La Nghệ hài lòng, và đã phái 300 lính với hàng trăm cỗ xe và trên 1.000 ngựa và lừa đến Uý châu vận chuyển lương thực. Tuy nhiên, Cao Khai Đạo đã quay sang chống La Nghệ và đã giữ tất cả lại, từ bỏ quan hệ với Lý Nghệ và triều Đường. Cao Khai Đạo liên kết với Đông Đột Quyết ở phương bắc và Lưu Hắc Thát ở phương nam.
Năm 622, Lý Thế Dân xuất quân tiến công Lưu Hắc Thát, La Nghệ dẫn quân hội với Lý Thế Dân tiến công đô thành của Lưu Hắc Thát tại Minh châu (洺州, nay thuộc Hàm Đan, Hà Bắc). Sau khi hai bên bế tắc trong vài tháng, Lý Thế Dân đánh bại Lưu Hắc Thát nhờ kế dùng nước Minh Thủy, buộc Lưu Hắc Thát phải chạy trốn đến Đông Đột Quyết, La Nghệ trở về căn cứ tại U châu. Tuy nhiên, cũng trong năm đó, Lưu Hắc Thát cùng quân tiếp viện của Đông Đột Quyết đã quay trở lại, La Nghệ không thể đẩy lui Lưu Hắc Thát, song Lưu Hắc Thát sau đó bị Thái tử Lý Kiến Thành giết chết vào đầu năm 623. Cũng vào mùa xuân năm 623, La Nghệ thỉnh cầu được nhập triều, Đường Cao Tổ chấp thuận và hậu đãi, bổ nhiệm ông làm 'tả dực vệ đại tướng quân'.
Tham gia vào tranh chấp trong triều đình

Ngay sau khi đến kinh thành, La Nghệ liên kết chặt chẽ với Thái tử Lý Kiến Thành- đang tranh giành quyền lực với Lý Thế Dân. Có một lần, Lý Thế Dân sai người đến chỗ La Nghệ, song La Nghệ lại cho trói họ lại và đánh đập, khiến Đường Cao Tổ tức giận. Đường Cao Tỏ cho giam giữ La Nghệ trong một thời gian ngắn, song sớm phóng thích và đối đãi tốt như ban đầu. Trong một sự kiện khác vào năm 624, Lý Kiến Thành làm trái quy định của Đường Cao Tổ khi trưng dụng các tinh binh dưới quyền La Nghệ để tăng cường đội cận vệ của mình, và khi việc này bị phát giác, Đường Cao Tổ quở trách Lý Kiến Thành.
Vào mùa hè năm 625, vùng Quan Trung nhiều lần bị Đông Đột Quyết tiến công, Đường Cao Tổ cho thay đổi vị trí một số tướng lĩnh để ngăn chặn các cuộc tiến công này. Trong đó, quân nằm dưới quyền chỉ huy của La Nghệ đóng ở Hoa Đình (華亭, nay thuộc Bình Lương, Cam Túc) và Đàn Tranh Hiệp (彈箏峽, nay thuộc Cố Nguyên, Ninh Hạ).
Vào mùa hè năm 626, quân Đông Đột Quyết lại tiến công, Đường Cao Tổ phái Tề vương Lý Nguyên Cát (thuộc phe Thái tử) suất quân chống Đông Đột Quyết, La Nghệ là một bộ tướng dưới quyền Lý Nguyên Cát. Tuy nhiên, khi đó Lý Thế Dân đã ra tay trước, tiến hành phục kích giết chết Lý Kiến Thành và Lý Nguyên Cát trong sự biến Huyền Vũ môn, sau đăng cơ làm hoàng đế, tức Đường Thái Tông.