stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Đệ Nhất Đế chế Pháp
Quản trị > Tỉnh Illyria

Các tỉnh Illyrian được tạo ra bởi sắc lệnh ngày 14 tháng 10 năm 1809 của liên hiệp một số vùng lãnh thổ không đồng nhất (Dalmatia chiếm từ năm 1806, một phần lớn của Croatia, Carniola, Carinthia và một phần của Tyrol). Mục đích của cuộc thôn tính này là làm suy yếu Áo, cấm Trieste khỏi Anh, do đó đóng cửa bất kỳ bờ biển phía đông Adriatic cho các thương nhân người Anh và xử lý các nước Slav chống lại Sa hoàng.
Đất nước này được chia thành mười sau đó vào năm 1811 thành bảy tỉnh, mỗi tỉnh được quản lý bởi một người có quyền hạn giống như tỉnh trưởng, các tỉnh này được chia thành huyện tương đương với huyện trưởng ở đầu. Đứng đầu chính quyền là Toàn quyền, được hỗ trợ bởi một tổng giám đốc tài chính..
Chính quyền đang thực hiện những thành tựu của Cách mạng ở những vùng lãnh thổ này, nhưng hầu hết không được dân chúng chấp nhận. Bình đẳng thuế không được đón nhận bởi người dân quen với các ngoại lệ dưới sự cai trị của Áo. Chế độ quân dịch bắt buộc, được giới thiệu vào ngày 15 tháng 4 năm 1811, là đối tượng của các cuộc bạo loạn Croatia và chạy trốn sang Áo hoặc đến Quần đảo Quarnero cư dân và gia đình của họ chạy trốn khỏi những con đê tiếp theo. Tôn giáo cũng là đối tượng của căng thẳng trầm trọng hơn bởi giáo sĩ người không ủng hộ việc đàn áp thuế thập phân.
Nếu Pháp hóa đặc biệt quan trọng trong giáo dục, chính quyền tôn trọng ngôn ngữ địa phương và học chúng. Chính quyền đặc biệt dựa vào giáo dục để đồng hóa dân số. Theo nghị định của ngày 4 tháng 7 năm 1810, mỗi xã phải có trường tiểu học cho nam và mỗi bang một trường tiểu học dành cho nữ. Một số trường trung học ở Pháp được lên kế hoạch với ngôn ngữ giảng dạy độc quyền tiếng Pháp, nhưng trong số bảy dự án chỉ có hai dự án được tạo ra (tại Laybach và Raguse). Một trường trung học được cài đặt trong Laybach. Nhiều người Illyria được gửi đến grandes écoles Pháp.
Chú thích

↑  “Decree upon the Term, French Republic”. Lưu trữ bản gốc ngày 30 tháng 9 năm 2022. Truy cập ngày 30 tháng 3 năm 2022.
↑  “National Motto of France”. French Moments. 7 tháng 5 năm 2015.
↑  Theo di chúc của cha thôi. Từ ngày 23 tháng 6 đến ngày 7 tháng 7, Pháp được tổ chức bởi một Ủy ban gồm 5 thành viên, không bao giờ triệu tập Napoleon II làm hoàng đế trong bất kỳ hành động chính thức nào, và không có nhiếp chính nào được bổ nhiệm trong khi chờ đợi sự trở lại của nhà vua.
↑  Rein Taagepera (tháng 9 năm 1997). “Expansion and Contraction Patterns of Large Polities: Context for Russia”. International Studies Quarterly. 41 (3): 501. doi:10.1111/0020-8833.00053. JSTOR 2600793. Lưu trữ bản gốc ngày 17 tháng 8 năm 2018. Truy cập ngày 20 tháng 8 năm 2021.
↑
↑  “Constitution de l'An XII – Empire – 28 floréal An XII”. Conseil constitutionnel. có nội dung bằng tiếng Anh Chính phủ Cộng hòa được trao cho một Hoàng đế, người lấy danh hiệu Hoàng đế của Pháp.
↑  texte, France Auteur du (22 tháng 3 năm 1805). “Bulletin des lois de la République française”. Gallica (bằng tiếng Pháp). Truy cập ngày 20 tháng 10 năm 2024.
↑  Lyons, Martyn (28 tháng 6 năm 1994). Napoleon Bonaparte and the Legacy of the French Revolution (bằng tiếng Anh). Bloomsbury Publishing. ISBN 978-1-349-23436-3.
↑  Histoire et dictionnaire du consulat et de l'Empire, André Palluel-Guillard, tr. 297
1 2  Histoire et dictionnaire du consulat et de l'Empire, André Palluel-Guillard, tr. 299
1 2  Le Grand Empire 1804-1815, Jean Tulard, tr. 320
1 2  Le Grand Empire 1804-1815, Jean Tulard, tr. 321
1 2  Le Grand Empire 1804-1815, Jean Tulard, tr. 322
↑  Le Grand Empire 1804-1815, Jean Tulard, tr. 323
"Napoléon trên ngai hoàng", Tác giả: Jean-Auguste-Dominique Ingres (1806), Bảo tàng Quân đội Paris
Ngày 2 tháng 12 năm 1804: "Lễ đăng quang của Napoléon" bởi: do David (1807); cảnh này, được David dựng lại từ bản phác thảo của mình, cho thấy khoảnh khắc Napoléon lấy vương miện hoàng gia từ Piô VII để phong cách cho vợ mình, Hoàng hậu Joséphine.
"1812 bản đồ của đế quốc Pháp, thuộc thẩm quyền của 133 tỉnh, trong đó có Vương quốc Tây Ban Nha (1808-1813): Vương quốc Bồ Đào Nha (1805-1814), Vương quốc Ý (1805-1814), Vương quốc Napoli (1806-1815), Liên bang Rhein và Illyria và Illyrian.
Phân cấp hành chính năm 1812
Sơ đồ tổ chức Hiến pháp thứ VIII của Đế chế Pháp
Kumbakonam

| Kumbakonam |
| --- | --- |

Kumbakonam
Quốc gia:  Ấn Độ
Bang: Tamil Nadu
Độ cao: 24 m (79 ft)
Dân số (2001)
 • Tổng cộng: 140,021
Múi giờ: UTC+05:30
Mã điện thoại: 435
Kumbakonam là một thành phố và khu đô thị của quận Thanjavur thuộc bang Tamil Nadu, Ấn Độ.
Địa lý

Kumbakonam có vị trí 10°58′B 79°23′Đ﻿ / ﻿10,97°B 79,38°Đ﻿ / 10.97; 79.38 Nó có độ cao trung bình là 24 mét (78 feet).
Nhân khẩu

Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Kumbakonam có dân số 140.021 người. Phái nam chiếm 50% tổng số dân và phái nữ chiếm 50%. Kumbakonam có tỷ lệ 78% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 86%, và tỷ lệ cho phái nữ là 70%. Tại Kumbakonam, 10% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.
Âm vị học tiếng Việt

Âm vị học tiếng Việt là môn học nghiên cứu về cách phát âm tiếng Việt. Bài viết này tập trung vào các chi tiết kỹ thuật trong việc phát âm tiếng Việt viết bằng chữ Quốc ngữ.
Ký hiệu ngữ âm dùng để ký âm tiếng Việt

Các tài liệu ngôn ngữ học ở Việt Nam sử dụng nhiều kiểu ký hiệu ngữ âm khác nhau để ký âm tiếng Việt. Để biểu thị cùng một âm nào đó trong khi tác giả này thì ghi âm đó bằng ký hiệu này thì tác giả khác lại ghi bằng ký hiệu khác. Cùng một ký hiệu lại có thể biểu thị những âm khác nhau tuỳ từng tác giả. Người nghiên cứu ngôn ngữ có thể trộn lẫn các kiểu ký hiệu ngữ âm khác nhau, trộn lẫn cả một số chữ lấy từ văn tự La-tinh tiếng Việt, tạo thành một hệ thống ký hiệu ngữ âm hỗn hợp dùng để ký âm tiếng Việt. Khi người viết không ký âm tiếng Việt bằng ký hiệu ngữ âm quốc tế mà lại không nêu rõ ý nghĩa của ký hiệu mình sử dụng thì người đọc không thể tránh khỏi việc có những lúc không biết chắc được ký hiệu mình gặp phải được dùng để biểu thị thuộc tính ngữ âm gì. Trong bài này, hệ thống ký hiệu ngữ âm được dùng để ký âm tiếng Việt là ký hiệu ngữ âm quốc tế của Hội Ngữ âm học Quốc tế.
Do không hiểu rõ ý nghĩa và cách sử dụng ký hiệu ngữ âm quốc tế mà một số người nghiên cứu ngôn ngữ ở Việt Nam khi ký âm tiếng Việt bằng ký hiệu ngữ âm quốc tế đã dùng sai ký hiệu. Âm xát ngạc mềm vô thanh lẽ ra phải được ký âm bằng ký hiệu ngữ âm quốc tế là /x/ (tự mẫu La-tinh "ích-xì" viết thường) thì lại bị nhiều người ký âm nhầm là /χ/ (tự mẫu tiếng Hy Lạp "khi" viết thường). Trong bảng ký hiệu ngữ âm quốc tế, /χ/ được dùng làm ký hiệu biểu thị âm xát thuỳ ngạc vô thanh chứ không phải là âm xát ngạc mềm vô thanh. Nhiều người nghiên cứu ngôn ngữ ở Việt Nam không phân biệt âm tắc đôi môi hữu thanh /b/ với âm nổ trong đôi môi hữu thanh /ɓ/, âm tắc lợi hữu thanh /d/ với âm nổ trong lợi hữu thanh /ɗ/. Ở Việt Nam, hai âm nổ trong /ɓ/ và /ɗ/ trong tiếng Việt hay bị ký âm là /b/ và /d/.
Phụ âm đầu > Hà Nội

/ɹ/, /j/, và /w/ chỉ có trong các từ mượn.
/s, z/ là âm răng-phiến lưỡi-chân răng: [s̪, z̪].
/l/ là âm đầu lưỡi-chân răng.
Không có các phụ âm quặt lưỡi /ʈʂ/, /ʂ/, /ʐ/ thay vào đó là âm đầu lưỡi: /tʃ/, /ʃ/, /ʒ/ trong trường phổ thông.
Phụ âm đầu > Sài Gòn

/s/ là âm đầu lưỡi-chân răng.
/l/ là âm phiến lưỡi-vòm lợi: [lʲ].
Một số người không phát âm tách biệt /s/ và /ʂ/. Hai âm này đang mất dần sự phân biệt.
Một số người không phát âm tách biệt /c/ và /ʈ/. Hai âm này đang mất dần sự phân biệt
Mẫu tự v thường được đọc là /j/ trong văn nói thường ngày, nhưng người đọc thường đọc là /v/ khi đọc văn bản. Nó được phát âm là /v/ hoặc là /ʋ/ hoặc là /w/ trong từ mượn (va li đọc như wa li, ti vi đọc như ti wi, van đọc như wan, vân vân). Có một số người phát âm như phụ âm chùm với "âm đệm" /j/ [vj, bj, βj], môi khép lúc đầu môi mở và chuyển ngay qua âm /j/, cách đọc này còn được bảo lưu trong các loại hình diễn xướng truyền thống như Hát bội (Tuồng), Đờn ca Tài tử, Cải Lương. Đây chính là hệ quả của việc hợp nhất và biến đổi âm /v/ trong phương ngữ miền Nam, (nhưng /v/ luôn có ở các phương ngữ miền Bắc và miền Trung).
Một số người phát âm d như là [j], và gi như là [z] trong các tình huống cần phân biệt, đa phần phát âm cả hai thành [j].
Trong phương ngữ miền Nam, mẫu tự r có nhiều cách đọc khác nhau tùy thuộc vào người nói. Một người còn có thể có nhiều cách phát âm. Nó có nhiều dạng như âm đầu lưỡi vòm cứng xát [ʐ], âm chân răng tiếp cận [ɹ], âm chân răng vỗ [ɾ], âm chân răng rung [r], hoặc âm xát vỗ/rung [ɾ̞, r̝]. Ở khu vực giáp ranh giữa Thành phố Hồ Chí Minh và Long An (các huyện Bình Chánh, Cần Giuộc, Cần Đước) mẫu tự r phát âm là [j]. Tại nhiều khu vực ở đồng bằng sông Cửu Long mẫu tự r phát âm là [ɣ].
Phụ âm đầu > Sài Gòn > Lược giảm phụ âm chùm

Trong tiếng Sài Gòn, tất cả phụ âm đầu + cụm /w/ đều bị lược giảm:
Sau phụ âm vòm mềm /k, ŋ, ɣ/ và phụ âm thanh hầu /h, ʔ/, phụ âm đi trước được lược bỏ, phụ âm xát vòm mềm vô thanh /x/ mẫu tự kh biến đổi thành phụ âm môi-môi, môi-răng vô thanh tương ứng /ɸ/, /f/ và âm đệm /w/ được lược bỏ, ví dụ: cá khoai đọc như cá phai, khóa máy đọc như phá máy, khỏe không? đọc như phẻ không?.
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| u-/o- | /ʔw/ | → | u/o | /w/ |
| hu-/ho- | /hw/ | → | u/o | /w/ |
| qu- | /kw/ | → | u/o | /w/ |
| go- | /ɣw/ | → | o | /w/ |
| ngu-/ngo- | /ŋw/ | → | u/o | /w/ |
Sau phụ âm môi-môi, môi răng /m, ɓ, f, v/ với âm đệm tròn môi /w/ theo sau chỉ có một số ít từ và hầu hết là từ mượn tiếng Pháp, ví dụ: tiền boa (pourboire), đậu pơ-ti-poa (petit pois), xe buýt (bus), vải voan (voile). Phụ âm giữa nguyên và âm đệm được lược bỏ và đọc như: tiền bo, đậu bo, xe bít, vải von.
Các phụ âm chùm thuộc các cơ quan cấu âm còn lại (chân răng, chân răng sau, vòm cứng) với âm đệm /w/, phụ âm giữ nguyên và âm đệm bị lược bỏ như trên, ví dụ: vô duyên đọc như vô diên, cái loa (hát) đọc như cái lo.
Phụ âm đầu > Ví dụ so sánh

Trong giọng Hà Nội, d, gi và r đều được phát âm là /z/, còn x và s đều được phát âm là /s/. Bảng bên dưới cho thấy sự khác nhau:
| Phụ âm> Hà Nội.Hà Nội | Phụ âm> Sài Gòn.Sài Gòn | Phụ âm> Ví dụ.Từ | Phụ âm> Ví dụ.Hà Nội | Phụ âm> Ví dụ.Sài Gòn |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| /v/ | /j/ | vợ | /və˨˩ˀ/ | /vjə˨˧/ hoặc /jə˨˧/ |
| /z/ | /j/ | da | /za˧/ | /ja˧/ |
| /z/ | /j/ | gia | /za˧/ | /ja˧/ |
| /z/ | /r/ | ra | /za˧/ | /ra˧/ |
| /c/ | /c/ | chẻ | /tɕɛ˧˩/ | /cɛ˩˥/ |
| /c/ | /ʈ/ | trẻ | /tɕɛ˧˩/ | /ʈɛ˩˥/ |
| /s/ | /s/ | xinh | /siŋ˧/ | /sɨn˧/ |
| /s/ | /ʂ/ | sinh | /siŋ˧/ | /ʂɨn˧/ |
Nguyên âm > Nguyên âm hạt nhân

|   | Trước | Giữa | Sau |
| --- | --- | --- | --- |
| Đôi, giữa | /iə̯/ ⟨ia~iê⟩ | /ɨə̯/ ⟨ưa~ươ⟩ | /uə̯/ ⟨ua~uô⟩ |
| Đóng | i ⟨i, y⟩ | ɨ ⟨ư⟩ | u ⟨u⟩ |
| Nửa mở | e ⟨ê⟩ | ə ⟨ơ⟩  ə̆ ⟨â⟩ | o ⟨ô⟩ |
| Mở | ɛ ⟨e⟩ | a ⟨a⟩  ă ⟨ă⟩ | ɔ ⟨o⟩ |
Bảng IPA của nguyên âm ở trên dựa theo giọng Hà Nội; các vùng khác có thể có sự khác biệt. Nguyên âm hạt nhân bao gồm nguyên âm đơn (nguyên âm đơn giản) và ba nguyên âm đôi giữa.
Tất cả các nguyên âm đều là nguyên âm không tròn môi chỉ trừ ba nguyên âm sau: /u, o, ɔ/.
/ə̆/ và /ă/ được phát âm ngắn — ngắn hơn những nguyên âm khác.
Dù /ə̆/ và /ə/ có một số điểm khác nhau, nhưng nó vẫn được coi gần như là giống nhau.
/ɨ/: Nhiều nguồn, ví dụ như Thompson, Nguyễn (1970)Lỗi harv: không có mục tiêu: CITEREFNguyễn1970 (trợ giúp), Nguyễn (1997)Lỗi harv: không có mục tiêu: CITEREFNguyễn1997 (trợ giúp), coi nguyên âm này là nguyên âm đóng sau không tròn môi: [ɯ]. Tuy nhiên, Han cho rằng nguyên âm này giống nguyên âm nửa mở hơn là sau. Hoang (1965)Lỗi harv: không có mục tiêu: CITEREFHoang1965 (trợ giúp), Brunelle (2003)Lỗi harv: không có mục tiêu: CITEREFBrunelle2003 (trợ giúp) và Phạm (2006)Lỗi harv: không có mục tiêu: CITEREFPhạm2006 (trợ giúp) cũng miêu tả nguyên âm này là nguyên âm nửa mở.
Theo Hoang (1965)Lỗi harv: không có mục tiêu: CITEREFHoang1965 (trợ giúp), /ə, ə̆, a/ là nguyên âm nửa mở [ɘ, ɐ, ä], trong khi /ă/ là nguyên âm sau [ɑ].
Nguyên âm /i, u, ɨ/ trở thành [ɪ, ʊ, ɪ̈] khi đứng trước /k, ŋ/: lịch /lik˩/ → [lɪk˩], chúc /cuk˧˥/ → [cʊk˧˥], thức /tʰɨk˧˥/ → [tʰɪ̈k˧˥] vv.
Thompson (1965)Lỗi harv: không có mục tiêu: CITEREFThompson1965 (trợ giúp) chỉ ra trong tiếng Hà Nội, nguyên âm đôi iê /iə̯/, ươ /ɨə̯/, uô /uə̯/, có thể bị phát âm thành [ie̯, ɨə̯, uo̯], nhưng khi đứng trước /k, ŋ/ và trong âm tiết mở, chúng luôn được đọc là [iə, ɨə, uə].
Trong phương ngữ miền Nam, các nguyên âm đóng và nửa mở /i, ɨ, u, e, ə, o/ là nguyên âm đôi trong các âm tiết mở: [ɪi̯, ɪ̈ɨ̯, ʊu̯, ɛe̯, ɜɘ̯, ɔo̯]:[cần dẫn nguồn]
Nguyên âm > Nguyên âm đóng

Trong tiếng Việt, các nguyên âm hạt nhân có thể kết hợp với âm lướt /j/ hoặc /w/ để tạo thành nguyên âm đôi và nguyên âm ba. Sau đây là bảng liệt kê các nguyên âm đóng dựa trên phương ngữ miền Bắc.
|  | Âm lướt /w/> Trước | Âm lướt /w/> Giữa | Âm lướt /j/> Giữa | Âm lướt /j/> Sau |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Đôi, nửa mở | /iə̯w/ ⟨iêu⟩ | /ɨə̯w/ ⟨ươu⟩ | /ɨə̯j/ ⟨ươi⟩ | /uə̯j/ ⟨uôi⟩ |
| Đóng | /iw/ ⟨iu⟩ | /ɨw/ ⟨ưu⟩ | /ɨj/ ⟨ưi⟩ | /uj/ ⟨ui⟩ |
| Nửa mở | /ew/ ⟨êu⟩ | –  /ə̆w/ ⟨âu⟩ | /əj/ ⟨ơi⟩  /ə̆j/ ⟨ây⟩ | /oj/ ⟨ôi⟩ |
| Mở | /ɛw/ ⟨eo⟩ | /aw/ ⟨ao⟩  /ăw/ ⟨au⟩ | /aj/ ⟨ai⟩  /ăj/ ⟨ay⟩ | /ɔj/ ⟨oi⟩ |
Thompson (1965)Lỗi harv: không có mục tiêu: CITEREFThompson1965 (trợ giúp) nói rằng ở Hà Nội, những từ có âm ưu và ươu được đọc là /iw, iəw/, trong khi những vùng khác ở Bắc Bộ vẫn phát âm là /ɨw/ và /ɨəw/. Những người Hà Nội phát âm là /ɨw/ và /ɨəw/ chỉ đang dùng cách phát âm đánh vần.
Phụ âm cuối

Khi âm tắc /p, t, k/ nằm ở cuối từ, chúng sẽ bị câm [p̚, t̚, k̚]:
| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
| đáp | /ɗaːp/ | → | [ʔɗaːp̚] |
| mát | /maːt/ | → | [maːt̚] |
| khác | /xaːk/ | → | [xaːk̚] |
Khi âm vòm mềm /k, ŋ/ nằm tiếp sau /u, w/, chúng được phát âm với hai môi khép [k͡p, ŋ͡m] hoặc bị âm môi hóa [kʷ̚, ŋʷ].
| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
| đọc | /ɗɔk/ | → | [ɗău̯k͡p̚], [ɗău̯kʷ̚] |
| độc | /ɗok/ | → | [ɗə̆u̯k͡p̚], [ɗə̆u̯kʷ̚] |
| đục | /ɗuk/ | → | [ɗʊk͡p̚], [ɗʊkʷ̚] |
| phòng | /fɔŋ/ | → | [fău̯ŋ͡m], [fău̯ŋʷ] |
| ông | /oŋ/ | → | [ə̆u̯ŋ͡m], [ə̆u̯ŋʷ] |
| ung | /uŋ/ | → | [ʔʊŋ͡m], [ʔʊŋʷ] |
Thanh điệu

Giữa các phương ngữ của tiếng Việt có nhiều khác biệt về thanh điệu. Về mặt chính tả, các thanh điệu được xếp thành sáu loại: ngang, huyền, sắc, hỏi, ngã, nặng. Các thanh khác nhau về
Độ cao
Độ dài
Biến thiên giai điệu
Cường độ
Cách phát âm
Không như các ngôn ngữ Mỹ bản địa, Phi hay Trung Quốc, thanh điệu của tiếng Việt không hoàn toàn dựa vào sự biến điệu của thanh, thay vào đó dựa vào nhiều yếu tố phức tạp khác nhau (bao gồm cách phát âm, cao độ, độ dài, nguyên âm, vv). Cho nên nói chính xác thì tiếng Việt là ngôn ngữ giàu ngữ vực chứ không phải là ngôn ngữ "thuần" thanh điệu.
Trong chính tả, dấu thanh được viết trên hoặc dưới nguyên âm.
Thanh điệu > Phương ngữ miền Bắc

Sáu thanh điệu trong tiếng Hà Nội và một số vùng lân cận:
| Thanh điệu | ID thanh | Miêu tả | Biến thể thanh điệu | Dấu | Ví dụ |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ngang | A1 | ngang | ˧ (33) | (không dấu) | ba |
| huyền | A2 | thấp dần | ˨˩ (21) hoặc (31) | ` | bà |
| sắc | B1 | cao dần, mạnh | ˧˥ (35) | ´ | bá |
| nặng | B2 | thấp dần, tắc, ngắn | ˧ˀ˨ʔ (3ˀ2ʔ) hoặc ˧ˀ˩ʔ (3ˀ1ʔ) |  ̣ | bạ |
| hỏi | C1 | thấp dần rồi cao dần, thô | ˧˩˧ (313) hoặc (323) or (31) |  ̉ | bả |
| ngã | C2 | cao dần, tắc | ˧ˀ˥ (3ˀ5) hoặc (4ˀ5) | ˜ | bã |
Câu lạc bộ bóng đá Công an Hà Nội

Câu lạc bộ bóng đá Công an Hà Nội (tên ngắn gọn là Công an Hà Nội hoặc CA Hà Nội) là một câu lạc bộ bóng đá chuyên nghiệp tại Việt Nam, thành lập từ năm 1956 đến khi bị giải thể và được chuyển giao vào năm 2002. Đội bóng được đặt dưới sự chủ quản của Công an thành phố Hà Nội, và đạt nhiều thành tích trong thời gian tồn tại (1 lần vô địch quốc gia, bằng 1/6 thành tích Hà Nội và Thể Công). Năm 2022, câu lạc bộ Công an Hà Nội được tái lập từ sự chuyển giao của Câu lạc bộ Bóng đá Công an Nhân dân.
Theo quyết định của Ủy ban Hành chính Thành phố Hà Nội (nay là Ủy ban Nhân dân Thành phố Hà Nội) năm 1956 về việc thành lập đội bóng Công an Hà Nội, Công an Hà Nội được công nhận một cách chính thức là đại diện của nhân dân Thủ đô.
Lịch sử > Hình thành

Năm 1954, Bộ trưởng Bộ Công an Trần Quốc Hoàn đã chỉ đạo Giám đốc Công an Thành phố Hà Nội khi đó là Nguyễn Văn Long nghiên cứu thành lập 1 đội bóng đá. 1 cuộc họp nhằm thảo luận về việc thành lập đội bóng Công an Hà Nội đã được Đảng ủy Công an Trung ương tổ chức dưới sự chủ trì của Bộ trưởng Trần Quốc Hoàn, cùng với sự tham gia của một số nhân vật đặc biệt như bác sĩ Trần Duy Hưng, Chủ tịch Ủy ban Hành chính Hà Nội; giám đốc Nguyễn Văn Long cùng phó Giám đốc Sở công an Hà Nội Lê Nghĩa. Sau đó, Ủy ban Hành chính (nay là Ủy ban Nhân dân) thành phố Hà Nội và Bộ Công an nhất trí đội bóng thuộc quân số và sự quản lý của Sở công an Hà Nội, đồng thời đội bóng là đại diện chính thức của nhân dân Hà Nội do Ủy ban Hành chính thành phố quản lý về chuyên môn bóng đá và chi trả kinh phí thi đấu, tập luyện.
Thành lập ngày 10 tháng 10 năm 1956 có lẽ chỉ sau Thể Công, đội đã lập tức chứng tỏ được vị thế của mình là đối thủ xứng tầm nhất của đội bóng giàu thành tích khoác áo lính ngay khi Thể Công làm mưa làm gió trong làng cầu khu vực phía Bắc. Được biết đến với lối chơi phòng ngự phản công, đội luôn là một đối thủ khó chịu với mọi đội bóng mạnh, nhưng lại thi đấu tương đối thất thường khi chơi với các đội bóng yếu hơn. Có lẽ vì vậy mà bảng thành tích của đội chưa xứng tầm với thực lực và truyền thống mà đội sở hữu.
Nửa cuối thập niên 90 của thế kỷ XX là thời kỳ đáng tiếc của đội bóng, khi sở hữu dàn cầu thủ tương đối đồng đều nhưng đội lại được biết đến nhiều bởi những bê bối về cá độ và vay mượn điểm hơn là những thành tích trên sân cỏ. Năm 1992, đội thi đấu yếu kém, phải xuống thi đấu ở hạng A1. Mùa giải 1995, đội lại giành được quyền thăng hạng giải các đội mạnh.
Lịch sử > Chuyển giao và giải thể

Sang thời kỳ chuyển biến cơ chế trong cách làm bóng đá, 1 đội bóng của những cầu thủ mang biên chế của ngành Công an không thể tồn tại. Năm 2002, đội bị giải thể và chuyển giao cho Hàng không Việt Nam tại mùa giải 2003. Sau giải 2003, đội Hàng không Việt Nam cũng bị giải thể. Suất trụ hạng ở V-League được bán cho Công ty Cổ phần Thể thao ACB. Công ty này cũng nhận 8 cầu thủ của Hàng không Việt Nam vào đội bóng LG Hà Nội ACB. Số cầu thủ còn lại được chuyển về đá ở giải hạng Nhất với đội bóng Hòa Phát Hà Nội. Đội bóng công an thủ đô sau gần 50 năm được coi như không còn tham gia đời sống bóng đá.
Lịch sử > Tái lập

Cuối tháng 11 năm 2022, thực hiện "Đề án phát triển Câu lạc bộ bóng đá Công an nhân dân theo hướng chuyên nghiệp", Đại tướng Tô Lâm, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an (nay là Chủ tịch nước CHXHCN Việt Nam) đã quyết định chuyển giao Câu lạc bộ Công an Nhân dân mới được thăng hạng V.League 1 cho Công an thành phố Hà Nội quản lý và đổi tên thành Câu lạc bộ bóng đá Công an Hà Nội. Câu lạc bộ Công an Hà Nội chính thức được tái lập với suất chơi được Công an Nhân dân chuyển giao.
Để chuẩn bị cho mùa giải 2023, đội Công an Hà Nội đã tập trung và bắt tay ngay vào công tác tập luyện dưới sự hướng dẫn của các huấn luyện viên chuyên nghiệp tại Trung tâm đào tạo bóng đá trẻ PVF, huyện Văn Giang, tỉnh Hưng Yên và sử dụng Sân vận động Hàng Đẫy làm sân thi đấu cho các giải đấu.
Mùa giải 2023, Công an Hà Nội với 70 năm sau khi thành lập, 20 năm sau khi giải thể - chuyển giao đã trở lại với một đội hình mạnh gồm 11 cầu thủ của Công An Nhân Dân (quy chế V-League yêu cầu câu lạc bộ nhận chuyển giao suất chơi phải nhận tối thiểu 10 cầu thủ của câu lạc bộ chuyển giao) và 20 cầu thủ đến từ các đội bóng trong và ngoài nước. Đội đã lên ngôi vô địch V-League 2023 đầy kịch tính khi bằng 38 điểm với Hà Nội và xếp trên nhờ hiệu số, qua đó tái lập thành tích của Hoàng Anh Gia Lai năm 2003 và Đồng Tháp năm 1989, trở thành đội vô địch ngay mùa giải đầu tiên lên hạng.
Trang phục thi đấu > Màu sắc

Trước đây, trang phục thi đấu sân nhà của Công an Hà Nội là màu xanh dương đậm, trang phục thi đấu sân khách mang màu trắng. Hiện tại, trang phục thi đấu sân nhà của đội màu đỏ.
Trang phục thi đấu > Danh sách nhà cung cấp trang phục

| Giai đoạn | Hãng trang phục |
| --- | --- |
1998:  Adidas (trang phục tự cung)
1999-2000:  Grand Sport
2000-2002:  Adidas (cung cấp từ nhà tài trợ giải đấu)
2003 (Hàng không Việt Nam):  Grand Sport
2023-2024:  Kamito
2024-nay:  CA (trang phục tự sản xuất)
Đội hình hiện tại

Ghi chú: Quốc kỳ chỉ đội tuyển quốc gia được xác định rõ trong điều lệ tư cách FIFA. Các cầu thủ có thể giữ hơn một quốc tịch ngoài FIFA.
Đội hình hiện tại > Cho mượn

Ghi chú: Quốc kỳ chỉ đội tuyển quốc gia được xác định rõ trong điều lệ tư cách FIFA. Các cầu thủ có thể giữ hơn một quốc tịch ngoài FIFA.
Đội hình hiện tại > Không nằm trong danh sách đăng ký thi đấu

Ghi chú: Quốc kỳ chỉ đội tuyển quốc gia được xác định rõ trong điều lệ tư cách FIFA. Các cầu thủ có thể giữ hơn một quốc tịch ngoài FIFA.
Quan chức đội bóng

| Chức vụ | Tên |
| --- | --- |
Chủ tịch:   Dương Đức Hải
Phó chủ tịch:   Trần Văn Hùng   Nguyễn Chí Công
Giám đốc điều hành:  Phạm Văn Lệ
Giám đốc kỹ thuật:  Trần Tiến Đại
Trưởng đoàn:  Lê Hồng Thái
Phó trưởng đoàn:  Lê Xuân Hải
Huấn luyện viên trưởng:  Alexandre Pölking
Trợ lý huấn luyện viên trưởng:  Phạm Thành Lương    Đinh Xuân Việt    Luís Viegas
Phiên dịch:  Trần Hùng Cường
Huấn luyện viên thể lực:  Paulo Oliveira
Huấn luyện viên thủ môn:  Valdir Bardi
Huấn luyện viên thủ môn:  Trần Hùng Cường
Bác sỹ:  Nguyễn Văn Bổn
Vật lý trị liệu:  Lê Phụng Hiếu
Cán bộ phục vụ:  Hồ Văn Lộc
Thành tích thi đấu

Mặc dù thành tích không ổn định như Công an Hải Phòng nhưng đội vẫn được xem là một trong những đội bóng mạnh của cả nước nói chung và của ngành Công an Nhân dân và thành phố Hà Nội nói riêng. Trong những năm tồn tại, đội đã đóng góp nhiều thế hệ cầu thủ ưu tú cho đội tuyển Bộ Công an thi đấu với các đội công an của các nước thuộc khối xã hội chủ nghĩa và thể thao Hà Nội cũng như Việt Nam tại các giải đấu quốc tế khác.
Thành tích thi đấu > Thành tích bóng đá trong nước

| Thành tích của Công an Hà Nội từ khi V> League được thành lập từ 2022.Năm.Năm | Thành tích của Công an Hà Nội từ khi V> League được thành lập từ 2022.Hạng đấu.I | Thành tích của Công an Hà Nội từ khi V> League được thành lập từ 2022.Hạng đấu.II | Thành tích của Công an Hà Nội từ khi V> League được thành lập từ 2022.Hạng đấu.III | Thành tích của Công an Hà Nội từ khi V> League được thành lập từ 2022.Hạng đấu.IV | Thành tích của Công an Hà Nội từ khi V> League được thành lập từ 2022.Thành tích.Thành tích | Thành tích của Công an Hà Nội từ khi V> League được thành lập từ 2022. St . St  | Thành tích của Công an Hà Nội từ khi V> League được thành lập từ 2022. T . T  | Thành tích của Công an Hà Nội từ khi V> League được thành lập từ 2022. H . H  | Thành tích của Công an Hà Nội từ khi V> League được thành lập từ 2022. B . B  | Thành tích của Công an Hà Nội từ khi V> League được thành lập từ 2022. Bt . Bt  | Thành tích của Công an Hà Nội từ khi V> League được thành lập từ 2022. Bb . Bb  | Thành tích của Công an Hà Nội từ khi V> League được thành lập từ 2022.Điểm.Điểm |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2022 |  |  |  |  | Vô địch  | 22 | 12 | 7 | 3 | 37 | 15 | 43 |
| 2023 |  |  |  |  | Vô Địch  | 20 | 11 | 5 | 4 | 39 | 21 | 38 |
| 2023/24 |  |  |  |  | Thứ 6 | 26 | 11 | 4 | 11 | 44 | 35 | 37 |
2024/25: 
Giải hạng A
Vô địch: 1962, 1964
Giải bóng đá A1 toàn quốc/V.League
Vô địch: 1984, 2023
Á quân:: 1980
Hạng 3: 1981–1982, 1989, 1999–2000
Cúp Quốc gia
Á quân::' 1995, 2001
Giải bóng đá tập huấn mùa xuân 1999
Á quân:: 1999
Dunhill Cup
Vô địch:: 1999