stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Tội ác chiến tranh của Hoa Kỳ trong Chiến tranh thế giới thứ hai
Không kích bừa bãi

Xem thêm: Trận ném bom Tokyo
Trong chiến tranh thế giới thứ hai, lực lượng quân đồng minh đặc biệt là Mỹ và Anh đã không kích bừa bãi vào nhiều thành phố ở Châu Âu và Nhật Bản. Tuy các thành phố này do phát xít Đức hoặc Nhật Bản chiếm đóng nhưng vẫn còn nhiều dân thường sinh sống tại đấy, nhiều trường học bệnh viện bị phá hủy. Ví dụ như thành phố Dresden của Đức hay Tokyo của Nhật Bản vào thời kỳ cuối chiến tranh, đặc biệt là ở Tokyo, cả thành phố trở thành biển lửa sau những trận không kích và đây là một trong những trận ném bom tàn phá khủng khiếp nhất trong lịch sử. Các hành động này được các nhà sử học coi là tội ác . Sau khi Đức Quốc xã đầu hàng, bộ trưởng ngoại giao Joachim von Ribbentrop của chính quyền Đức phát xít cũ đã nhiều lần tố cáo việc Hoa Kỳ và Anh liên tiếp không kích vào dân thường nhưng những lời tố cáo này lại không được xem xét.
Giết hại tù nhân

Vụ thảm sát ở Dachau - một trại tập trung của Đức được thực hiện bởi sư đoàn bộ binh 45, Quân đội Hoa Kỳ vào ngày 29 tháng 4 năm 1945 đã làm chết hàng chục lính SS của Đức đã đầu hàng và cả các tù nhân chiến tranh vô tội của Phát xít Đức.
1 vụ thảm sát khác cũng do sư đoàn bộ binh số 45 Quân đội Hoa Kỳ gây ra là vụ Thảm sát Biscari tại Ý. Khoảng 75 tù nhân chiến tranh của Mỹ (chủ yếu là người Ý) đã bị sát hại vào ngày 14 tháng 7 năm 1943.
Trong vụ Thảm sát Malmedy lệnh bằng văn bản của Trung đoàn bộ binh 328 Quân đội Mỹ, ngày 21 tháng 12 năm 1944, nêu rõ: Không có binh lính SS hoặc lính nhảy dù sẽ được bắt làm tù binh, nhưng tất cả sẽ bị bắn. Thiếu tướng Raymond Hufft (quân đội Mỹ) đã hướng dẫn quân đội của mình không được có bất cứ tù nhân khi họ vượt qua sông Rhine năm 1945. "Sau chiến tranh, khi ông bị phản ứng về các tội ác chiến tranh và ông thừa nhận, nếu người Đức đã giành chiến thắng, tôi sẽ được xét xử tại Nuremberg thay vì chúng."
Gần ngôi làng Pháp Audouville-la-Hubert, 30 tù nhân Wehrmacht của Đức bị thảm sát bởi lính nhảy dù Mỹ..
Frank Sheeran, người từng phục trong sư đoàn bộ binh 45, sau này kể lại:
"Khi một nhân viên sẽ cho bạn biết để có một vài tù nhân Đức trở lại đằng sau đường dây và bạn vội vàng trở lại, bạn đã làm những gì bạn phải làm".
Sử gia Peter Lieb đã phát hiện ra rằng các đơn vị Hoa Kỳ và Canada đã ra lệnh để không phải bắt tù nhân trong cuộc đổ bộ D-Day tại Normandy. Nếu quan điểm này là chính xác, nó có thể giải thích số phận của 64 tù nhân của Đức (trong số 130 bị bắt)tại Omaha Beach,D-Day.
Theo một bài báo Der Spiegel của Klaus Wiegrefe, hồi ký cá nhân của những người lính Đồng Minh đã được cố tình bỏ qua bởi các nhà sử học cho đến bây giờ bởi vì họ đã đi ngược với huyền thoại "Greatest Generation" xung quanh chiến tranh thế giới thứ II, điều này gần đây đã bắt đầu thay đổi với cuốn sách như Day of Battle của Rick Atkinson, nơi ông mô tả tội ác chiến tranh của Đồng minh ở Ý, và D-Day: Battle for Normandy, bởi Anthony Beevor..
Ném bom hạt nhân

Ngày 6-8, vào lúc 1h45 phút, pháo đài bay hạng nặng B-29 Superfortress của không lực Hoa Kỳ cất cánh từ phi trường Tinian cách Hiroshima 1.700 dặm mang theo quả bom nguyên tử mang tên "Little Boy" (tức cậu bé) tiến thẳng tới "thành phố bất hạnh" Hiroshima. Bom được ném lúc 8h45 phút ở độ cao 9500 mét và khi phi cơ bay với tốc độ 520 km/h. "Little boy" phát nổ khi cách mặt đất 600m, 90.000 người thiệt mạng, hàng chục nghìn người khác bị thương và nhiễm phóng xạ. Tổng cộng đã có 140.000 người đã chết vì quả bom nguyên tử. Gần 100 phần trăm thành phố bị phá hủy trong tích tắc. Bán kính bị tàn phá là 1,6 km và cháy trên diện tích 4,4 km vuông.
Ngày 9-8, Mỹ ném quả bom nguyên tử thứ hai tại Nagasaki, pháo đài bay B-29 mang tên Bock's Car đang bay thẳng tới Kokura, nhưng sau đó do lý do nhiên liệu và mây che phủ nên nó chuyển mục tiêu sang Nagasaki. 11h1 phút, quả bom nguyên tử mang tên "Fat Man" (tức ông mập) được ném xuống Nagasaki. 43 giây sau khi bom rơi, Fat Man phát nổ, nhiệt độ tăng đến 3.871 °C và sức gió khoảng 1.000 km/giờ. Do Nagasaki có nhiều đồi núi và do bom rơi hơi chệch mục tiêu nên thiệt hại ở đây ít hơn so với Hiroshima. 70.000 người chết ngay tại chỗ, 60.000 người bị thương và phơi nhiễm phóng xạ. Tổng cộng thương vong là 130.000 người trong tổng số 240.000 người đang sống trong thành phố vào ngày 9-8.
Việc ném bom nguyên tử là do tổng thống Mỹ Harry S Truman phê duyệt. Việc ảnh hưởng của việc ném bom nguyên tử đến sự đầu hàng của đế quốc Nhật vẫn là đề tài tranh cãi. Nhưng việc làm hàng nghìn dân thường vô tội phải thiệt mạng là bằng chứng không thể chối cãi đối sự ác độc của Hoa Kỳ, sự thù oán của Mỹ qua Trận Trân Châu Cảng và để thể hiện sức mạnh của quân đội Hoa Kỳ thông qua sự kiện "thử nghiệm vũ khí nguyên tử tại Nhật Bản".
Sau vụ ném bom, Mỹ bị cộng đồng quốc tế và các cá nhân như nhà bác học Albert Einstein chỉ trích và lên án mạnh mẽ không chỉ thời gian năm 1945 mà còn nhiều năm về sau nữa và cho đến tận ngày nay. Tổng thống Harry S Truman cũng bị lên án, cho rằng ông đã phạm phải tội ác chiến tranh, tội ác chống lại loài người như Peter Kurznick, giám đốc viện Nghiên cứu hạt nhân tại Đại học châu Mỹ tại Washington viết:
"Ông ta (chỉ Harry Truman) biết rằng ông ta đã bắt đầu một quá trình hủy diệt sự sống. Đó không chỉ là tội ác chiến tranh; đó còn là tội ác chống lại loài người."
Chú thích

↑  H-Net review of The GI War against Japan: American Soldiers in Asia and the Pacific during World War II
↑  Lisa Takeuchi Cullen (ngày 13 tháng 8 năm 2001). “Okinawa Nights”. TIME. Bản gốc lưu trữ ngày 10 tháng 3 năm 2010. Truy cập ngày 11 tháng 5 năm 2012. Đã định rõ hơn một tham số trong |accessdate= và |access-date= (trợ giúp)
↑  Hirshson, Stanley P. (2003). Tổng Patton. New York: HarperCollins. trang 378-379
↑  Addison-180>Bloxham, David "Dresden as a War Crime", in Addison, Paul & Crang, Jeremy A. (eds.). Firestorm: The Bombing of Dresden. Pimlico, 2006. ISBN 1-84413-928-X. Chapter 9 p. 180
↑  Trial of German Major War Criminals, vol. 10, pp. 382-383.
↑  Weingartner, James J. Crusadee Peculiar: M. Everett Willis và vụ thảm sát Malmedy, đại học New York Press, 2000, trang. 118. ISBN 0-8147-9366-5
↑  James J. Weingartner, "thảm sát tại Biscari: Patton và tội ác chiến tranh của Mỹ", Sử, Volume 52 Issue 1, trang 24-39, 23 tháng 8 năm 2007
↑  Bradley A. Thayer, Darwin and international relations p.186
↑  Bradley A. Thayer, Darwin and international relations p.189
↑  "The Horror of D-Day: A New Openness to Discussing Allied War Crimes in WWII", Der Spiegel, ngày 4 tháng 5 năm 2010, (part 1), accessed ngày 8 tháng 7 năm 2010
↑  Charles Brandt, I Heard You Paint Houses: Frank "The Irishman" Sheeran and the Inside Story of the Mafia, the Teamsters, and the Last Ride of Jimmy Hoffa. Hanover, New Hampshire: Steerforth Press. ISBN 978-1-58642-077-2. OCLC 54897800.[cần số trang]
1 2  The Horror of D-Day: A New Openness to Discussing Allied War Crimes in WWII, Spiegel Online, ngày 4 tháng 5 năm 2010, (part 2), accessed ngày 8 tháng 7 năm 2010
1 2  Trích từ bài Vụ ném bom nguyên tử xuống Hiroshima và Nagasaki
Thành phố Tokyo chìm trong biển lửa sau cuộc không kích của Mỹ vào tháng 5-1945
Thành phố Dresden của Đức sau không kích
Vụ thảm sát ở Dachau, ngày 29 tháng 4 năm 1945
Đám mây nấm từ bom nguyên tử trên bầu trời Hiroshima (trái) và Nagasaki (phải)
Nagasaki trước và sau thảm họa, từ ground zero (nghĩa là vùng số 0), chỉ vị trí quả bom nguyên tử phát nổ
Corny-sur-Moselle

| --- | --- |
 Corny-sur-Moselle

Hành chính
Quốc gia:  Pháp
Vùng: Grand Est
Tỉnh: Moselle
Quận: Metz-Campagne
Tổng: Ars-sur-Moselle
Thống kê
Độ cao: 169–360 m (554–1.181 ft) (bình quân 180 m (590 ft)[chuyển đổi: tùy chọn không hợp lệ])
INSEE/Mã bưu chính: 57153/ 57680

Corny-sur-Moselle là một xã trong vùng Grand Est, thuộc tỉnh Moselle, quận Metz-Campagne, tổng Ars-sur-Moselle. Tọa độ địa lý của xã là 49° 02' vĩ độ bắc, 06° 03' kinh độ đông. Corny-sur-Moselle nằm trên độ cao trung bình là 180 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 169 mét và điểm cao nhất là 360 mét. Xã có diện tích 8,2 km², dân số vào thời điểm 2005 là 2070 người; mật độ dân số là 252,4 người/km².
Thông tin nhân khẩu

| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1.024 | 1.038 | 1.132 | 1.248 | 1.490 | 1.759 |
Viola pusillima

| Viola pusillima> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Malpighiales
Họ (familia): Violaceae
Chi (genus): Viola
Loài (species): V. pusillima
Danh pháp hai phần
Viola pusillima Wedd. 
Viola pusillima là một loài thực vật có hoa trong họ Hoa tím. Loài này được Wedd. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1864.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Viola pusillima”. Truy cập ngày 2 tháng 9 năm 2013.
Chrysopa ochracea

| Chrysopa ochracea> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Neuroptera
Họ (familia): Chrysopidae
Phân họ (subfamilia): Chrysopinae
Tông (tribus): Chrysopini
Chi (genus): Chrysopa
Loài (species): C. ochracea
Danh pháp hai phần
Chrysopa ochracea Albarda, 1881 
Chrysopa ochracea là một loài côn trùng trong họ Chrysopidae thuộc bộ Neuroptera. Loài này được Albarda miêu tả năm 1881.
Chú thích

↑  Oswald, J. D. (2007). Neuropterida Species of the World. Version 2.0.
Trisateles turbo

| Trisateles turbo> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Chi (genus): Trisateles
Loài (species): T. turbo
Danh pháp hai phần
Trisateles turbo Bryk, 1948 
Trisateles turbo là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Da vẽ nổi

| Chứng da vẽ nổi |
| --- | --- |

Minh họa da vẽ nổi.
Chuyên khoa: khoa da liễu
ICD-10: L50.3
ICD-9-CM: 708.3
OMIM: 125635
DiseasesDB: 12736
eMedicine: derm/446
Da vẽ nổi (tiếng Anh: dermatographism,dermographism, dermatographic urticaria hay skin writing) là một rối loạn chức năng da thường gặp ở 2-5% dân số và là một trong những loại phổ biến nhất của mề đay, da người bệnh bị nổi hằn lên và bị viêm khi vuốt ve, gãi, cọ xát, hoặc tát (mề đay vật lý).
Triệu chứng

Các triệu chứng xuất hiện bởi các tế bào mast ở bề mặt da tự sản xuất histamine mà không cần sự hiện diện của bất kỳ loại kháng nguyên nào, làm cho vùng da chịu ảnh hưởng bị sưng lên.
Do lớp màng bao bọc xung quanh tế bào mast bị yếu, do đó dễ dàng bị phá vỡ nhanh chóng dưới áp lực vật lý và gây ra một phản ứng dị ứng, thường có thể bị nhầm lẫn với một phản ứng dị ứng xảy ra do các kháng nguyên bên ngoài. Những mảng mề đay xuất hiện trong vòng vài phút, kèm theo cảm giác rát, và ngứa. Vùng da bị tác động kích thích trực tiếp (như cào hoặc trầy xước) sẽ nổi mề đay và có thể dẫn đến các vùng da khác trên cơ thể không bị kích thích cũng bị dị ứng, những triệu chứng này sẽ biến mất trong vòng 15-30 phút mà không cần điều trị, nhưng trong một số trường hợp, ngứa đỏ có thể kéo dài từ vài giờ đến vài ngày.
Nguyên nhân

Khoa học chưa giải thích được nguyên nhân gây nên chứng vẽ nổi da, bệnh có thể kéo dài nhiều năm và có thể tự khỏi mà không cần chữa trị. 95% các trường hợp mãn tính không thể giải quyết triệt để được, đôi khi bệnh tự khỏi, đôi khi bị suốt đời. Đây không phải là một căn bệnh đe dọa cuộc sống và cũng không lây nhiễm.
Các triệu chứng có thể bị gây ra bởi stress, quần áo quá chật hoặc cọ xát, đồng hồ, mắt kính, hôn, nóng, lạnh. Thường thì bệnh chỉ gây những phiền toái nhỏ, tuy nhiên có một vài trường hợp nghiêm trọng có thể ảnh hưởng đến cuộc sống của bệnh nhân.
Điều trị

Có thể điều trị bằng thuốc kháng histamine, giúp ngăn chặn các histamine gây ra phản ứng dị ứng.
Không tắm bằng nước nóng hoặc vòi sen có thể làm giảm các triệu chứng.
Châm cứu và thảo dược của Trung Quốc từ lâu đã được dùng để điều trị mề đay ở châu Á.
Dịch tễ học

Tần suất: Chứng da vẽ nổi là dạng thường gặp nhất của mề đay vật lý, gặp ở 2-5% dân số, có thể xuất hiện cùng với các dạng mề đay khác. Tỷ lệ mắc bệnh tăng lên khi mang thai (nhất là mang thai lần thứ hai), tiền mãn kinh, cơ địa dị ứng và bệnh nhân bị bệnh Behçet.
Chủng tộc: không thấy sự ưu thế về chủng tộc.
Giới: có nghiên cứu thấy trẻ em gái bị bệnh nhiều hơn so với trẻ trai.
Tuổi: gặp ở bất kỳ lứa tuổi nào, thường gặp nhất ở tuổi 20 và 30.
Chú thích

↑  Jedele KB, Michels VV (1991). “Familial dermographism”. Am. J. Med. Genet. 39 (2): 201–3. doi:10.1002/ajmg.1320390216. PMID 2063925.[liên kết hỏng]
↑  Kontou-Fili K, Borici-Mazi R, Kapp A, Matjevic LJ, Mitchel FB (1997). “Physical urticaria: classification and diagnostic guidelines. An EAACI position paper”. Allergy. 52 (5): 504–13. doi:10.1111/j.1398-9995.1997.tb02593.x. PMID 9201361.Quản lý CS1: nhiều tên: danh sách tác giả (liên kết)
↑  Kaplan AP (1984). “Unusual cold-induced disorders: cold-dependent dermatographism and systemic cold urticaria”. J Allergy Clin Immunol. 73 (4): 453–6. doi:10.1016/0091-6749(84)90354-3. PMID 6200525.
↑  Wozel G, Sahre EM, Barth J (1990). “[Effectiveness of combination treatment with H1-(Tavegyl) and H2-antagonists (Altramet) in chronic/chronically-recurrent urticaria]”. Dermatologische Monatschrift (bằng tiếng Đức). 176 (11): 653–9. PMID 2083605.Quản lý CS1: nhiều tên: danh sách tác giả (liên kết)
↑  Negro-Alvarez JM, Miralles-López JC (2001). “Chronic idiopathic urticaria treatment” ([liên kết hỏng] – Scholar search). Allergologia et immunopathologia. 29 (4): 129–32. PMID 11674926.[liên kết hỏng]
↑  Jianli Che (2006). “The Effect of Acupuncture on Serum IgE Level in Patients with Chronic Urticaria”. Journal of Traditional Chinese Medicine. 26 (3): 189–190. PMID 17078446.
↑  Chung-Jen Chen MD, Hsin-Su Yu MD PhD (1998). “Acupuncture Treatment of Urticaria”. Archives of Dermatolology. 134 (11): 1397–1399. doi:10.1001/archderm.134.11.1397. PMID 9828874.
↑  Benjamin Kligler, Roberta A. Lee (2004). Integrative medicine: principles for practice. 134. McGraw-Hill Professional. tr. 371–377. ISBN 9780071402392. Đã bỏ qua tham số không rõ |isbn-10= (trợ giúp)
Ảnh tự minh họa của da vẽ nổi
Lachambre

| --- | --- |
 Lachambre

Hành chính
Quốc gia:  Pháp
Vùng: 
Tỉnh: 
Thống kê

Lachambre là một xã trong tỉnh Moselle, vùng Grand Est đông bắc nước Pháp.
Thằng gù ở nhà thờ Đức Bà (phim 1996)

| Thằng gù nhà thờ Đức Bà  |
| --- | --- |
Bích chương phim vẽ bởi John Alvin
Đạo diễn: Gary Trousdale Kirk Wise
Kịch bản: Victor Hugo (Tiểu thuyết) Tab Murphy Irene Mecchi Bob Tzudiker Noni White Jonathan Roberts
Sản xuất: Don Hahn
Diễn viên: Tom Hulce Tony Jay Demi Moore Kevin Kline Paul Kandel Jason Alexander Charles Kimbrough Mary Wickes
Âm nhạc: Alan Menken
Phát hành: Walt Disney Pictures
Công chiếu: 21 tháng 6 năm 1996
Thời lượng: 87 phút
Quốc gia: Mỹ
Ngôn ngữ: Tiếng Anh
Kinh phí: $100 triệu
Doanh thu: $325.3 triệu
Thằng gù ở nhà thờ Đức Bà (tiếng Anh: The Hunchback of Notre Dame) là một phim hoạt hình thứ 34 của hãng hoạt hình Walt Disney vào năm 1996, được công chiếu vào ngày 21 tháng 6 năm 1996, lấy ý tưởng từ tiểu thuyết Nhà thờ Đức Bà Paris của Victor Hugo. Đạo diễn của bộ phim này là Kirk Wise và Gary Trousdale, từng đạo diễn cho bộ phim Người đẹp và quái thú. Phần tiếp theo của bộ phim, Thằng gù ở nhà thờ Đức Bà 2, đã được sản xuất để phát hành thẳng dưới dạng đĩa hình năm 2002.
Chế tác

Thằng gù ở nhà thờ Đức Bà là bộ phim thứ hai được đạo diễn bởi Gary Trousdale và Kirk Wise sau thành công rực rỡ của phim Người đẹp và quái vật vào năm 1991. Hai đạo diễn đã đọc cuốn tiểu thuyết của Victor Hugo và quyết định thực hiện một số thay đổi để phim phù hợp hơn với khán giả nhỏ tuổi. Những thay đổi này bao gồm việc đưa Quasimodo, Esmeralda và Phoebus thành những anh hùng trong bộ phim, biến Frollo từ Phó giáo chủ thành một ông chủ khắc nghiệt (và tạo ra một nhân vật Phó giáo chủ riêng), đưa ba tượng máng xối bằng đá vào làm bạn của Quasimodo và cho Esmeralda, Quasimodo sống ở phần cuối phim. Kết thúc của bộ phim có lẽ được lấy cảm hứng từ vở opera dựa trên cuốn tiểu thuyết của Hugo, Esmeralda được Phoebus cứu sống ở cuối vở kịch.
Những họa sĩ vẽ phim đã đến nhà thờ Đức Bà Paris (bối cảnh chính của phim) một vài tuần và đã vẽ hơn hàng trăm bản phác thảo để có được hình ảnh chân thực về nhà thờ trong phim.
Timarcha montana

| Timarcha montana> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Chrysomelidae
Chi (genus): Timarcha
Loài (species): T. montana
Danh pháp hai phần
Timarcha montana Fairmaire, 1873 
Timarcha montana là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Fairmaire miêu tả khoa học năm 1873.
Chú thích

↑  Chrysomelidae in Synopsis of the described Coleoptera of the World ngày 13 tháng 12 năm 2008
Makaira mazara

| Makaira mazara |
| --- | --- |

Makaira mazara  vùng nước Polynesia thuộc Pháp

Phân loại khoa học 
Vực:: Eukaryota
Giới:: Animalia
Ngành:: Chordata
Lớp:: Actinopterygii
Bộ:: Istiophoriformes
Họ:: Istiophoridae
Chi:: Makaira
Loài:: M. mazara
Danh pháp hai phần
Makaira mazara Jordan & Snyder, 1901

Các đồng nghĩa
   Eumakaira nigra Hirasaka & Nakamura, 1947  Istiompax howardi Whitley, 1954  Istiompax mazara (Jordan & Snyder, 1901)  Makaira ampla subsp. mazara (Jordan & Schneider, 1901)  Makaira nigra (Hirasaka & Nakamura, 1947)  Makaira nigricans subsp. mazara (Jordan & Snyder, 1901)  Tetrapturus mazara Jordan & Snyder, 1901  
Makira mazara là một loài cá marlin thuộc họ Istiophoridae.
Phân loại

M. mazara được cho là có quan hệ họ hàng gần và thường được coi là cùng loài với cá marlin xanh Đại Tây Dương. Khi đó chúng chỉ đơn giản được gọi chung là cá marlin xanh.
Việc phân loại M. mazara và M. nigricans thành các loài riêng biệt vẫn còn đang được các nhà sinh vật học tranh luận. Các phân tích dữ liệu di truyền cho thấy, mặc dù hai nhóm này tách biệt nhau, nhưng chúng là cùng một loài, với sự trao đổi di truyền duy nhất xảy ra khi cá marlin xanh từ Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương di cư đến và đóng góp gen cho quần thể Đại Tây Dương. Một nghiên cứu riêng biệt của V.P. Buonaccorsi, J.R. Mcdowell và Graves đã chỉ ra rằng cả Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương và Đại Tây Dương đều cho thấy "sự phân chia địa lý phát sinh loài" đáng kinh ngạc. Mặc dù vậy, một số nhà chức trách vẫn coi đây là những loài riêng biệt.
Phân bố và môi trường sống

M. mazara có thể được tìm thấy ở khắp vùng biển nhiệt đới và cận nhiệt đới của Thái Bình Dương và Ấn Độ Dương. Các dòng hải lưu ấm như dòng hải lưu Agulhas ở phía Tây Ấn Độ Dương có ảnh hưởng lớn đến sự phân bố theo mùa của loài này. Chúng phổ biến ở vùng biển xích đạo nhưng thường không được nhìn thấy gần các đảo và rạn san hô.
Mô tả

Một cá thể M. mazara có thể đạt chiều dài tối đa là 5 mét (16 ft), nhưng hầu hết chiều dài trung bình của chúng là khoảng 3,5 mét (11 ft)[chuyển đổi: số không hợp lệ]. Chúng có thể đạt đến trọng lượng khoảng 625 kilôgam (1.378 lb). Cơ thể dài nhưng không dẹt lắm, có hai vây lưng và hai vây hậu môn. Vây lưng có tổng cộng 40 đến 45 tia mềm, trong khi vây hậu môn có 18 đến 24 tia mềm. Vây ngực có từ 21 đến 23 tia, hình lưỡi liềm và linh hoạt, có thể kéo vào hai bên thân. Gáy được nâng cao rất nhiều. Hàm trên tạo thành một cái mỏ khỏe mạnh nhưng không quá dài, có mặt cắt ngang tròn. Cuống đuôi có hai sống lưng chắc khỏe ở mỗi bên. Màu sắc cơ thể là xanh đen ở lưng và trắng bạc ở bụng, đôi khi có sọc dọc màu xanh nhạt.
Sinh vật học

Quá trình sinh sản của loài này diễn ra vào mùa hè ở cả Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương. Ở bán cầu Nam, việc sinh sản có thể diễn ra ở vùng biển xung quanh Polynesia thuộc Pháp. M. mazara là loài di cư nhiều. Chúng thường sử dụng mỏ của mình để gây ra vết thương cho con mồi.
Chú thích

1 2 3 4 5 6  Froese Rainer, và Daniel Pauly (chủ biên) (2015). Makaira mazara trong FishBase. Phiên bản April 2015.
↑  “Makaira mazara”. Global Biodiversity Information Facility (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 20 tháng 7 năm 2021.
↑  “Fooduniversity.com website: Pacific Blue Marlin”. Bản gốc lưu trữ ngày 6 tháng 7 năm 2018. Truy cập ngày 28 tháng 7 năm 2017.
↑  
J. E. Graves (1998), “Molecular Insights Into the Population Structures of Cosmopolitan Marine Fishes”, Journal of Heredity, 89 (5), tr. 427–437, doi:10.1093/jhered/89.5.427, Bản gốc lưu trữ ngày 15 tháng 4 năm 2013, see page 429.
↑  
V. P. Buonaccorsi; J. R. Mcdowell & J. E. Graves (2001), “Reconciling patterns of inter-ocean molecular variance from four classes of molecular markers in blue marlin (Makaira nigricans)”, Molecular Ecology, 10 (5), tr. 1179–1196, doi:10.1046/j.1365-294X.2001.01270.x, PMID 11380876.
1 2 3  Izumi Nakamura Billfishes of the world.
Cúp Síp 2016

| Chi tiết giải đấu |
| --- | --- |
Nước chủ nhà:  Síp
Thời gian: 2 – 9 tháng 3
Số đội: 8 (từ 1 liên đoàn)
Địa điểm thi đấu: 3 (tại 3 thành phố chủ nhà)
Vị trí chung cuộc
Vô địch:  Áo (lần thứ 1)
Á quân:  Ba Lan
Hạng ba:  Ý
Hạng tư:  Cộng hòa Séc
Thống kê giải đấu
Số trận đấu: 16
Số bàn thắng: 35 (2,19 bàn/trận)
Vua phá lưới:  Nina Burger  Lucie Voňková (3 bàn)
← 2015 2017 → 
Cúp Síp 2016 (Cyprus Cup 2016), giải bóng đá nữ giao hữu thường niên được tổ chức tại Cộng hòa Síp, diễn ra từ 2 đến 9 tháng 3 năm 2016. Áo là đội tuyển giành chức vô địch.
Thể thức

Tám đội được chia làm hai bảng. Các đội đầu bảng thi đấu trận chung kết. Các đội nhì bảng tranh hạng ba. Các đội đứng thứ ba tranh hạng năm còn các đội đứng cuối bảng tranh hạng bảy.
Vòng bảng > Bảng A

| Đội | Tr  | T  | H  | B  | BT  | BB  | HS  | Đ  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  Áo | 3 | 2 | 1 | 0 | 4 | 1 | +3 | 7 |
|  Ý | 3 | 1 | 2 | 0 | 3 | 1 | +2 | 5 |
|  Hungary | 3 | 1 | 0 | 2 | 2 | 4 | −2 | 3 |
|  Cộng hòa Ireland | 3 | 0 | 1 | 2 | 1 | 4 | −3 | 1 |
2 tháng 3 năm 2016
14:30
| Áo  | 2–0 |  Cộng hòa Ireland |
| --- | --- | --- |
| Burger  20', 54' | Báo cáo |  |
2 tháng 3 năm 2016
17:30
| Hungary  | 0–2 |  Ý |
| --- | --- | --- |
|  | Báo cáo | Gabbiadini  13' Sabatino  24' |
4 tháng 3 năm 2016
14:30
| Áo  | 2–1 |  Hungary |
| --- | --- | --- |
| Zadrazil  49' Billa  78' | Báo cáo | Zágor  66' |
4 tháng 3 năm 2016
17:30
| Ý  | 1–1 |  Cộng hòa Ireland |
| --- | --- | --- |
| Carissimi  85' | Báo cáo | McCabe  90' |
7 tháng 3 năm 2016
14:30
| Ý  | 0–0 |  Áo |
| --- | --- | --- |
|  | Báo cáo |  |
7 tháng 3 năm 2016
17:30
| Cộng hòa Ireland  | 0–1 |  Hungary |
| --- | --- | --- |
|  | Báo cáo | Szabó  76' |
Vòng bảng > Bảng B

| Đội | Tr  | T  | H  | B  | BT  | BB  | HS  | Đ  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  Ba Lan | 3 | 2 | 1 | 0 | 3 | 1 | +2 | 7 |
|  Cộng hòa Séc | 3 | 2 | 0 | 1 | 4 | 2 | +2 | 6 |
|  Wales | 3 | 0 | 2 | 1 | 3 | 4 | −1 | 2 |
|  Phần Lan | 3 | 0 | 1 | 2 | 3 | 6 | −3 | 1 |
2 tháng 3 năm 2016
14:30
| Wales  | 2–2 |  Phần Lan |
| --- | --- | --- |
| Green  34' Chivers  87' | Báo cáo | Engman  11' Saari  62' |
2 tháng 3 năm 2016
17:30
| Ba Lan  | 1–0 |  Cộng hòa Séc |
| --- | --- | --- |
| Chojnowski  76' | Báo cáo |  |
4 tháng 3 năm 2016
14:30
| Wales  | 1–1 |  Ba Lan |
| --- | --- | --- |
| Ward  24' | Báo cáo | Pajor  31' |
4 tháng 3 năm 2016
17:30
| Phần Lan  | 1–3 |  Cộng hòa Séc |
| --- | --- | --- |
| Danielsson  60' | Báo cáo | Necidová  2' Voňková  10', 18' |
7 tháng 3 năm 2016
14:30
| Phần Lan  | 0–1 |  Ba Lan |
| --- | --- | --- |
|  | Báo cáo | Wiankowska  22' |
7 tháng 3 năm 2016
14:30
| Cộng hòa Séc  | 1–0 |  Wales |
| --- | --- | --- |
| Necidová  88' | Báo cáo |  |
Vòng phân hạng > Tranh hạng bảy

9 tháng 3 năm 2016
11:00
| Cộng hòa Ireland  | 2–0 |  Phần Lan |
| --- | --- | --- |
| Littlejohn  3' (ph.đ.) Quinn  13' | Báo cáo |  |