stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Nguyễn Đức Hùng
Chỉ huy trưởng biệt động Sài Gòn

Ngày 7 tháng 5 năm 1961, ông có mặt trong Đoàn Phương Đông 1 trở về miền Nam. Tháng 8 năm 1961, ông phụ trách công tác địch tình, hoạt động bí mật tại nội thành Sài Gòn – Gia Định. Năm 1962, ông tổ chức hoàn chỉnh 1 tổ chức quân báo. Tổ chức này đã đánh cư xá Brink, khách sạn Caravelle gây tiếng vang lớn vào thời điểm lúc bấy giờ.
Năm 1965, Đoàn biệt động F100 được thành lập, lúc này ông là Phó Tư lệnh, Tham mưu trưởng quân khu Sài Gòn – Gia Định, Chỉ huy trưởng Đoàn F100. Ông đã chỉ huy, có những lần trực tiếp tham gia, nhiều cuộc tấn công của đơn vị F100 biệt động Sài Gòn vào các cơ sở của quân đội Hoa Kỳ và Việt Nam Cộng hòa ở Sài Gòn, chấn động dư luận cả thế giới như: trận đánh chìm tàu sân bay USS Card trên sông Sài Gòn, làm hư hại và chìm 21 máy bay; Trận khách sạn Métropole; Tòa Đại sứ Mỹ lần 1,... Chính quyền Việt Nam Cộng hòa đã treo thưởng 2 triệu USD cho ai bắt và giết được ông.
Ông cũng là người xây dựng kế hoạch X trong Tết Mậu Thân 1968. Theo kế hoạch này, lực lượng biệt động dưới quyền ông chịu trách nhiệm tập kích đánh vào các cơ quan đầu não của đối phương như: Dinh Độc Lập, Đài phát thanh, Tòa Đại sứ Mỹ lần 2, Bộ Tư lệnh hải quân, Bộ Tổng tham mưu... sau đó chiếm giữ chờ đại quân vào tiếp quản.
Giữa năm 1974, ông được tổ chức triệu tập ra miền Bắc dự hội nghị Tổng kết của binh chủng đặc công và trở vào miền Nam cuối tháng 1 năm 1975. Từ giữa năm 1975 đến giữa năm 1978, ông được thuyên chuyển công tác gần như qua hầu hết các đơn vị của Quân khu 7 đi làm kinh tế ở miền Đồng Nam Bộ.
Tháng 7 năm 1978, ông được tổ chức điều động làm tư lệnh Đoàn 778, Quân khu 7 đánh Khmer Đỏ, khi giải phóng tỉnh Kratie, ông được tổ chức điều động đi học ở Học viện Chính trị cao cấp. Hơn 1 năm học tập, ra trường ông được quân khu bố trí phụ trách Đoàn 600 sản xuất lương thực. Sau đó được điều động về công tác ở Phòng Tổng kết Lịch sử Chiến tranh của quân khu 7. Cuối năm 1982 ông chuyển ngành ra công tác ở Tổng cục Cao su. Năm 1983 ông làm Giám đốc công ty Công nghiệp Cao su thuộc Tổng cục Cao su. Năm 1988 ông nghỉ hưu.
Ngày 3 tháng 1 năm 2012, Nhà nước Việt Nam trao tặng ông danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Ông qua đời ngày 16 tháng 5 năm 2012 tại Thành phố Hồ Chí Minh, 4 tháng sau khi nhận được danh hiệu cao quý này.
Cucullia hostilis

| Cucullia hostilis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Noctuidae
Chi (genus): Cucullia
Loài (species): C. hostilis
Danh pháp hai phần
Cucullia hostilis Boursin, 1934 
Cucullia hostilis là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Siganus rivulatus

| Siganus rivulatus |
| --- | --- |
Tập tin:Siganus rivulatus 01.jpgMẫu vật của S. rivulatus, ngoài khơi Sudan
Tình trạng bảo tồn
 Ít quan tâm  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Actinopterygii
Bộ (ordo): Perciformes
Họ (familia): Siganidae
Chi (genus): Siganus
Loài (species): S. rivulatus
Danh pháp hai phần
Siganus rivulatus Forsskål & Niebuhr, 1775 
Siganus rivulatus là một loài cá biển thuộc chi Cá dìa trong họ Cá dìa. Loài cá này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1775.
Từ nguyên

Từ rivulatus trong danh pháp của loài cá này có nghĩa là "gợn sóng", ám chỉ các sọc vàng lượn sóng ở hai bên cơ thể của chúng.
Phạm vi phân bố và môi trường sống

S. rivulatus có phạm vi phân bố ở Tây Ấn Độ Dương. Từ Biển Đỏ, loài cá này xuất hiện dọc theo bờ biển các nước thuộc khu vực Đông Phi, bao gồm ngoài khơi Madagascar và các quốc đảo, bãi ngầm lân cận.
Băng qua kênh đào Suez, S. rivulatus đã mở rộng phạm vi về phía đông Địa Trung Hải. Loài cá này lần đầu tiên được ghi nhận ở ngoài khơi Israel vào năm 1924, S. rivulatus dần dần có mặt ở khắp vùng bờ biển Levant, ngược lên biển Aegea và phía nam biển Adriatic (ngoài khơi Hy Lạp) ở cực bắc, và trải rộng đến phía tây Địa Trung Hải, nơi chúng được ghi nhận ở vùng biển Libya và Tunisia, và cũng đã được ghi nhận ở ngoài khơi Malta (nhưng không chắc chắn).
Loài cá này ưa sống gần các rạn san hô và trong các thảm cỏ biển ở độ sâu khoảng 30 m trở lại.
Mô tả

Chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận ở S. rivulatus là 40 cm, nhưng thường được quan sát với kích thước phổ biến là 20 cm. Thân trên màu lục xám hoặc nâu lục; thân dưới màu bạc; mống mắt ánh bạc hoặc vàng kim. Hai bên thân có một số đốm đen và các sọc vàng gợn sóng dọc theo chiều dài cơ thể, nằm dưới đường bên. Khi sợ hãi, S. rivulatus sẽ xuất hiện các mảng đốm trắng và nâu trên cơ thể, và các gai vây sẽ dựng thẳng lên, giống như ở hầu hết các loài cá dìa cùng chi.
Số gai ở vây lưng: 13; Số tia vây ở vây lưng: 10; Số gai ở vây hậu môn: 7; Số tia vây ở vây hậu môn: 9; Số tia vây ở vây ngực: 16; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5.
Sinh thái học

Cá con và cá đang lớn sống thành đàn khoảng từ 50 đến vài trăm cá thể, còn cá trưởng thành bơi theo cặp. Thời điểm sinh sản ở S. rivulatus diễn ra vào lúc chiều tối. Trứng được thụ tinh ngoài, có đường kính khoảng 0,5 - 0,6 mm và có độ bám dính.
Thức ăn chủ yếu của S. rivulatus là các loại rong tảo.
Sinh thái học > Tác động lên sinh khối tảo

Ở Địa Trung Hải, vùng đáy biển trơ đá với những mảng vỏ của rong san hô thường được gây ra bởi những quần thể nhím biển của Paracentrotus lividus và Arbacia lixula, là những loài chuyên ăn tảo ở vùng biển này. Vào năm 2008, các nhà nghiên cứu nhận thấy, nhiều khu vực rộng lớn ở ven bờ Địa Trung Hải của Thổ Nhĩ Kỳ hầu như không có tảo mọc, nơi mà nhím biển hiếm được tìm thấy.
Các loài tảo đáy lại có khá nhiều ở những địa điểm khác chỉ cách xa nơi khảo sát vài km nên giả thiết nồng độ dinh dưỡng trong nước biển thấp được loại bỏ. Để kiểm tra xem có phải các loài cá ăn rong tảo là nguyên nhân gây ra hiện tượng xói mòn trên, các nhà nghiên cứu đã tiến hành thí nghiệm quan sát các loài cá ở bờ biển Địa Trung Hải của Thổ Nhĩ Kỳ. Kết quả cho thấy, cả hai loài cá dìa Siganus luridus và S. rivulatus chiếm từ 83% đến 95% tổng số lượng các loài ăn thực vật được quan sát tại các điểm nghiên cứu. Cả hai loài cá này là nguyên nhân chính cho việc suy giảm sinh khối tảo xuống mức cực thấp ở vùng bờ biển Thổ Nhĩ Kỳ.
Ngoài ra, Sparisoma cretense là loài cá ăn thực vật duy nhất được quan sát tại các địa điểm trên, nhưng số lượng của chúng chỉ chiếm từ 5% đến 17% tổng số lượng loài ăn thực vật. Loài cá ăn thực vật bản địa của Địa Trung Hải là Sarpa salpa và nhím biển không được nhìn thấy trong lần khảo sát này.
Sinh thái học > Loài ăn sứa

Tuy được xem là một loài ăn thực vật, nhưng các nhà ngư học quan sát thấy S. rivulatus, và cá đuôi gai Zebrasoma desjardinii, đã ăn các loài sứa lược và sứa Aurelia aurita (lớp Scyphozoa) ở khu vực phía bắc Biển Đỏ trong suốt khoảng thời gian từ cuối mùa xuân đến đầu mùa hè. Những con sứa thường bị nhiều cá thể săn mồi tấn công cùng một lúc.
Theo kết quả nghiên cứu, S. rivulatus lần lượt chiếm 37% và 51% số vụ tấn công các loài sứa lược và sứa A. aurita gây ra bởi các loài cá. Xếp sau S. rivulatus là cá bướm Chaetodon fasciatus (27% và 12%) rồi đến Z. desjardinii (17% và 24%); tỉ lệ tấn công sứa ở các loài cá khác thấp hơn 6% tổng số lần quan sát.
Kết quả trên cho thấy, săn mồi trên động vật phù du dạng keo (gelatinous zooplankton) chiếm ưu thế cao ở S. rivulatus. Mặc dù các loài cá ăn thực vật có thể vô tình ăn phải những động vật không xương sống nhỏ khi đang ăn rong tảo, nhưng việc ăn có chủ ý các loài sứa được quan sát đối với S. rivulatus và Z. desjardinii cho thấy rằng, chế độ ăn của chúng nên được đánh giá lại.
Ký sinh trùng

Một nghiên cứu tiến hành vào năm 2019 cho thấy, S. rivulatus là vật chủ của các loài ký sinh đường ruột: Gyliauchen volubilis, Procamallanus elatensis và Sclerocollum rubrimaris. Mẫu vật khảo sát của S. rivulatus được thu thập từ một vịnh nhỏ bị ô nhiễm lâu năm ở thành phố Sharm El Sheikh, Ai Cập (ngoài khơi Biển Đỏ). Kết quả phân tích cho thấy, nồng độ hấp thụ cadmi và chì đối với mẫu vật có nhiễm ký sinh S. rubrimaris thấp hơn nhiều so với những mẫu vật nhiễm ký sinh G. volubilis hoặc P. elatensis.
Theo các nhà nghiên cứu, trong ba hệ thống vật chủ - ký sinh kể trên, chỉ có hệ thống Siganus rivulatus - Sclerocollum rubrimaris là có triển vọng cho việc giám sát ô nhiễm kim loại ở Biển Đỏ.
Một cá thể S. rivulatus (chụp ngoài khơi đảo Crete, Hy Lạp).
Wi Ha-joon

Diễn viên, người mẫu người Hàn QuốcBản mẫu:SHORTDESC:Diễn viên, người mẫu người Hàn Quốc
| Wi Ha-joon |
| --- | --- |
Wi Ha-joon (2021)
Sinh: Wi Hyun-yi 5 tháng 8, 1991 (33 tuổi) Wando, Jeolla Nam, Hàn Quốc
Tên khác: Wi Ha-jun
Học vị: Đại học Sungkyul
Nghề nghiệp:  Diễn viên  Người mẫu 
Năm hoạt động: 2012–hiện tại
Người đại diện: MSTeam Entertainment


Tên tiếng Triều Tiên
Hangul: 위하준
Hanja: 魏嘏雋
Romaja quốc ngữ: Wi Ha-jun
McCune–Reischauer: Wi Hachun
Hán-Việt: Ngụy Hà Tuấn
Tên khai sinh
Hangul: 위현이
Romaja quốc ngữ: Wi Hyeon-i
McCune–Reischauer: Wi Hyŏni
Wi Ha-joon (tên thật Wi Hyun-yi; sinh ngày 5 tháng 8 năm 1991) là một diễn viên, người mẫu người Hàn Quốc. Anh được biết đến rộng rãi nhất qua vai diễn trong Trò chơi con mực (2021). Các bộ phim nổi bật khác của anh là Gonjiam: Bệnh viện ma ám (2018), Chị đẹp mua cơm ngon cho tôi (2018), Phụ lục tình yêu (2019), Trở lại tuổi 18 (2020), Nửa đêm (2021) và Người hùng điên rồ (2021–2022).
Đời tư

Wi Ha-joon sinh ngày 5 tháng 8 năm 1991 ở xã Soan, huyện Wando, tỉnh Jeolla Nam, với tên thật là Wi Hyun-yi. Anh là em út trong gia đình với một chị gái và một anh trai. Anh người duy nhất sống với bố mẹ, chị gái anh đi du học khi còn nhỏ và sống ở Úc còn anh phải xa anh trai khi mới 5 tuổi. Anh đã tốt nghiệp khoa Sân khấu và Điện ảnh tại đại học Sungkyul ở thành phố Anyang, tỉnh Gyeonggi.
Anh đã từng tham gia và là trưởng câu lạc bộ nhảy ở trường cấp hai với mơ ước trở thành một nghệ sĩ giải trí. Ban đầu anh muốn trở thành một thần tượng nên đã đến Tokyo vào năm thứ 3 trung học và thử giọng cho SM Entertainment cũng như JYP Entertainment. Sau khi vượt qua vòng đầu tiên của SM, anh đã tham gia một bài kiểm tra camera nhưng không may đã bị từ chối. Sau đó, anh đăng ký vào một học viện diễn xuất và chuẩn bị cho kỳ thi tuyển sinh khoa sân khấu và điện ảnh để trở thành một diễn viên thực thụ. Có vài hình ảnh cho thấy anh từng xuất hiện trong các buổi diễn nhạc kịch trước khi trở thành diễn viên thực thụ.
Sau khi thử giọng nhưng không thành công, anh chỉ học được một học kỳ. Tháng 11 năm 2011, anh nhập ngũ vào Đơn vị Không quân 709, thực hiện nghĩa vụ quân sự trong Đội xung kích Cảnh sát Phòng Không và được bổ nhiệm lên trung sĩ trong khoảng thời gian 6 năm dự bị.
Điện ảnh > Phim truyền hình

| Năm | Tựa phim | Tên tiếng Hàn | Kênh | Vai trò |  | Ghi chú |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2016 | Goodbye Mr. Black | 굿바이 미스터 블랙 | MBC | Ha-joon |  |  |
| 2017 | My Golden Life | 황금빛 내 인생 | KBS2 | Ryu Jae-shin |  |  |
| 2018 | Chị đẹp mua cơm ngon cho tôi | 밥 잘 사주는 예쁜 누나 | JTBC | Yoon Seung-ho |  |  |
| 2018 | Matrimonial Chaos | 최고의 이혼 | KBS2 | Im Si-ho |  |  |
| 2018 | With Coffee | 그날의 커피 | YouTube | Lee Ha-Min | Web drama |  |
| 2019 | Phụ lục tình yêu | 로맨스는 별책부록 | tvN | Ji Seo-joon |  |  |
| 2020 | Trở lại tuổi 18 | 18 어게인 | JTBC | Ye Ji-hoon |  |  |
| 2021 | Trò chơi con mực | 오징어게임 | Netflix | Hwang Jun-ho |  |  |
| 2021–22 | Người hùng điên rồ (Bad and Crazy) | 배드 앤 크레이지 | tvN iQiyi | K | Diễn viên chính |  |
| 2022 | Little Women | 작은 아씨들 | tvN | Choi Do-il | Diễn viên chính |  |
| 2023 | The Worst Evil | 최악의악 |  | Jeong Gi-cheol | Diễn viên chính |  |
| 2023 | K Project | K프로젝트 | TBA | Kwon Jun-taek |  |  |
| 2024 | Đêm Lãng Mạn ở Hagwon | 학원에서의 로맨틱한 밤 | tvN | Lee Jun Ho | Diễn viên chính |  |
Âm nhạc

Đĩa đơn
| Tựa đề | Năm | Album | Ghi chú |
| --- | --- | --- | --- |
| "Maybe It's Too Late" (늦은 거겠지) | 2018 | Matrimonial Chaos OST Part 2 |  |
Chương trình truyền hình

| Năm | Tên | Vai trò | Kênh | Ghi chú |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2016 | The Star Project | Chính anh | V Live |  |
| 2018 | Island Trio | Chính anh | O'live, tvN | Mùa 2, khách mời |
| 2021 | The Problem Son in the Rooftop Room ( Problem child in house ) | Chính anh | KBS2 | Khách mời , tập 134 |
| 2021 | Amazing Saturday | Chính anh | tvN | Khách mời , tập 190 |
Giải thưởng và đề cử

| Năm | Giải thưởng | Thể loại | Đề cử | Kết quả | Tham khảo |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2018 | Giải thưởng phim truyền hình Hàn Quốc lần thứ 11 | Diễn viên mới xuất sắc | Chị đẹp mua cơm ngon cho tôi | Đề cử |  |
| 2018 | Grand Bell Awards lần thứ 55 | Diễn viên mới xuất sắc | Gonjiam: Haunted Asylum | Đề cử |  |
| 2018 | Giải thưởng điện ảnh Rồng Xanh lần thứ 39 | Diễn viên mới xuất sắc | Gonjiam: Haunted Asylum | Đề cử |  |
| 2019 | Chunsa Film Art Awards lần thứ 24 | Diễn viên mới xuất sắc | Gonjiam: Haunted Asylum | Đề cử |  |
| 2019 | Baeksang Arts Awards lần thứ 55 | Diễn viên mới xuất sắc | Phụ lục tình yêu | Đề cử |  |
Liên kết

Wi Ha-joon trên HanCinema
Wi Ha-joon trên Instagram
| --- | --- |
Tiêu đề chuẩn :  ISNI: 0000 0004 7727 355X  NLK: KAC201998179  VIAF: 9996163159945201640003   WorldCat Identities (via VIAF): 9996163159945201640003
Shadow of the Tomb Raider

| Shadow of the Tomb Raider |
| --- | --- |

Nhà phát triển: Eidos Montréal
Nhà phát hành: Square Enix
Giám đốc: Daniel Chayer
Nhà sản xuất: Mario Chabtini Fleur Marty
Thiết kế: Daniel Drapeau Michel Leduc St-Arnaud Heath Smith
Lập trình: Frédéric Robichaud
Minh họa: Martin Dubeau
Kịch bản: Jason Dozois Jill Murray
Âm nhạc: Brian D'Oliveira
Dòng trò chơi: Tomb Raider
Nền tảng: Microsoft Windows PlayStation 4 Xbox One macOS Linux Google Stadia
Phát hành: Microsoft Windows, PlayStation 4, và Xbox One ngày 14 tháng 9 năm 2018 macOS, Linux 2019
Thể loại: Phiêu lưu hành động
Chế độ chơi: Chơi đơn
Shadow of the Tomb Raider là một trò chơi video phiêu lưu hành động năm 2018 do Eidos Montréal phát triển và Square Enix phát hành. Game tiếp tục câu chuyện từ Rise of the Tomb Raider năm 2015 và là phần chính thứ mười hai trong loạt Tomb Raider. Trò chơi ban đầu phát hành trên toàn thế giới cho Microsoft Windows, PlayStation 4 và Xbox One. Các phiên bản dành cho macOS, Linux và Stadia, phát hành vào tháng 11 năm 2019. Sau khi phát hành, game có thêm phần mở rộng với nội dung có thể tải về trong cả mục season pass và các bản phát hành độc lập.
Ngay sau các sự kiện trong Rise of the Tomb Raider, Lara Croft rong đuổi qua Mesoamerica và Nam Mỹ để đến thành phố huyền thoại Paititi, chiến đấu với Tổ chức bán quân sự Trinity và chạy đua với thời gian để ngăn chặn Ngày tận thế của người Maya mà chính cô đã lỡ giải thoát. Lara phải đi qua nhiều địa hình, chiến đấu với kẻ địch bằng súng và lén lút khám phá mọi ngõ ngách. Trong những nơi đó, cô có thể trộm các ngôi mộ để mở khóa các phần thưởng mới, hoàn thành nhiệm vụ phụ và thu nhặt các món đồ có thể sử dụng để tạo các vật liệu hữu ích.
Qua trình phát triển bắt đầu vào năm 2015 sau khi hoàn thành Rise of the Tomb Raider, kéo dài đến tháng 7 năm 2018. Shadow of the Tomb Raider được thiết kế để kết thúc cuộc hành trình mà Lara đã bắt đầu vào năm 2013, với chủ đề bắt nguồn từ địa hình rừng núi và bản thân tính cách của cô. Các thiết lập và yếu tố tường thuật dựa trên thần thoại Maya và Aztec, các nhà sử học tư vấn thiết kế kiến trúc và con người Paititi. Trò chơi được điều chỉnh dựa trên cả phản hồi của người hâm mộ và mong muốn của Eidos Montréal, kết hợp bơi lội và vật lộn với độ khó tăng cường. Diễn viên Camilla Luddington cũng trở lại để ghi âm và mô tả chuyển động cho Lara.
Đây là phần cuối cùng trong bộ ba loạt gốc của Lara Croft, Shadow of the Tomb Raider nhìn chung nhận đánh giá tích cực từ các nhà phê bình, đặc biệt khen ngợi khi trò chơi nhấn mạnh vào những lăng mộ đầy thử thách và câu đố, mặc dù một số cảm thấy rằng lối chơi của loạt đã trở nên cũ và thiếu đổi mới. Mặc dù mở bán chậm, trò chơi cuối cùng bán ra hơn bốn triệu bản trên toàn thế giới.
Cách chơi

Xem thêm: Cách chơi Rise of the Tomb Raider
Shadow of the Tomb Raider là một trò chơi hành động phiêu lưu được chơi từ góc nhìn người thứ ba; người chơi điều khiển nhân vật chính Lara Croft khi cô khám phá các địa hình trên khắp Trung và Nam Mỹ. Ngoài các khu vực độc lập, trò chơi có một trung tâm lớn ở Thành phố Paititi ẩn. Một hệ thống đổi hàng mới cho phép người chơi giao dịch và bán các tài nguyên khác nhau thu thập từ các khu vực xung quanh Paititi.
Game có nhiều điều chỉnh không giống với Rise of the Tomb Raider. Cách điều khiển khi bơi đã thay đổi hoàn toàn, vì Lara giờ đây có thể giữ hơi thở của mình dưới nước trong một khoảng thời gian nhờ sự ra đời của túi khí. Cô cũng có khả năng trèo xuống một vách đá bằng cách sử dụng dây thừng. Lén lút trở thành một phần quan trọng của trò chơi, Lara có thể không chiến đấu khi cô ra khỏi tầm nhìn của kẻ địch bằng cách ẩn nấp trong bùn, trốn trong bụi cây hoặc dựa tường.
Giống như tiền nhiệm, trò chơi cho phép người chơi săn bắt động vật hoang dã, vật liệu thủ công bằng cách sử dụng các tài nguyên thu thập được, giải quyết các câu đố và khám phá các ngôi mộ tùy chọn. Trò chơi cũng có nhiều ngôi mộ hơn các phần trước trong loạt khởi động lại. Người chơi sẽ có tùy chọn để điều chỉnh trải nghiệm chơi trò chơi của họ khi khám phá, câu đố và chiến đấu, có thể tự cài đặt độ khó. Chế độ Immersion Mode mới cho phép người chơi nghe các cuộc trò chuyện của người dân địa phương bằng ngôn ngữ mẹ đẻ, khi tắt hội thoại, nó sẽ thay đổi những câu đối thoại của dân làng từ ngôn ngữ của người chơi.
Cốt truyện > Nội dung có thể tải xuống

Shadow of the Tomb Raider đã phát hành một vài chương nội dung dưới dạng có thể tải xuống để mở rộng câu chuyện của trò chơi. Mỗi chương đi song song với mạch truyện chính và tập trung vào một ngôi mộ bổ sung. Lara khám phá ra nguồn gốc sự ảnh hưởng của người Maya ở Peru và giải quyết bí ẩn về một công nhân dầu mỏ bị mất tích; tìm thấy một đồ tạo tác để thúc đẩy cuộc nổi dậy của Unuratu, cũng như tìm thấy một bí mật có thể đe dọa điều đó; đối mặt với nỗi sợ hãi tồi tệ nhất của cô khi đi tìm một vũ khí mạnh mẽ; biết bi kịch đã hình thành nên quyết định gia nhập Trinity của Amaru; hỗ trợ một nhóm phiến quân bị Giáo phái Kukulkan bắt; điều tra sự xáo trộn tại một ngôi đền hóa ra là một cái bẫy do Trinity giăng ra; và tìm hiểu số phận của Yaaxil, liệu có sống sót sau trận chiến với Trinity hay không.
Quá trình phát triển

Quá trình phát triển của Shadow of the Tomb Raider bắt đầu vào năm 2015, ngay sau khi phát hành Rise of the Tomb Raider. Không giống như các tựa khác, loạt khởi động Tomb Raider do Crystal Dynamics chủ yếu phát triển. Eidos Montréal được cho là giữ nhiệm vụ phát triển chính cho Shadow of the Tomb Raider trong khi Crystal Dynamics chỉ bổ sung các vấn đề khác. Trong khi xưởng này từng đóng vai trò hỗ trợ cho các phần trước trong loạt Tomb Raider được khởi động lại, lần này Crystal Dynamics đã chuyển thành vai trò hỗ trợ. Do quá trình chuyển đổi này, các nhân viên ở cả Eidos Montréal và Crystal Dynamics phải điều chỉnh lại, với Eidos Montréal, họ trải qua "những nỗi đau ngày càng tăng" khi chuyển từ vai trò hỗ trợ sang phát triển chính. Tương tự như tác phẩm của họ trên loạt Deus Ex và Thief, Eidos Montréal lần đầu phải tìm hiểu sâu về các yếu tố cơ bản của loạt, sau đó thiết lập trò chơi bằng cách sử dụng các tựa trước và phong cách thiết kế của riêng họ.
Eidos Montréal ước tính chi phí phát triển của trò chơi là từ 75 đến 100 triệu đô la, với ngân sách tiếp thị và xúc tiến riêng là 35 triệu đô la, trở thành dự án lớn nhất của xưởng vào thời điểm đó. Đội trưởng xưởng David Anfossi thừa nhận quy mô của dự án trong thị trường game hiện đại và việc cần phải có lợi nhuận. Với chi phí trong đầu, Eidos Montreal đã tìm cách kết hợp các yếu tố thử nghiệm trong nhiều tùy chọn để mang lại yếu tố lâu dài cho trò chơi bằng xu hướng "trò chơi dưới dạng dịch vụ" mới nổi để trò chơi có thể cung cấp đánh giá sau khi phát hành và nuôi dưỡng một cộng đồng lớn. Quá trình phát triển hoàn thành vào ngày 24 tháng 7 năm 2018, với Eidos Montréal xác nhận trò chơi đã đến thời điểm vàng (nghĩa là đã xong và chuẩn bị phát hành).
Quá trình phát triển > Thiết kế đồ họa và âm nhạc

Các thiết lập và thuật truyện lấy cảm hứng từ thần thoại Maya, Aztec và Incan, bao gồm cả thờ phượng mặt trời, hiến tế và các bước phát triển của nhân loại. Ảnh hưởng của người Maya được chọn do sự định hình của nền văn hóa đó về thiên văn học và ngày tháng. Trong giai đoạn thiết kế ban đầu, các nhà thiết kế muốn Lara khám phá một ngôi mộ đã bị lãng quên thực sự với những người sống xung quanh nó, một khái niệm trước đây bị giới hạn bởi công nghệ hiện có tại thời điểm đó. Trong nghiên cứu, họ đã chọn thành phố Paititi do tính chất lịch sử của nó trên các địa điểm hoàn toàn hư cấu như El Dorado. Văn hóa Paititi dựa trên giả thuyết các yếu tố của nền văn hóa Mesoamerican có thể di cư sang Peru. Văn hóa và con người của Paititi dựa trên các sách sử của người Maya, Aztec và Inca. Quần áo của người dân dựa trên các mẫu hiện vật minh họa và ghi chép lịch sử. Nhóm nghiên cứu đã tham khảo ý kiến các sử gia để đảm bảo mô tả văn hóa là chính xác và có sự tôn trọng.
Âm nhạc cho Shadow of the Tomb Raider do Brian D'Oliveira sáng tác. Trong khi vẫn theo đuổi lại phong cách âm nhạc kể từ bản khởi động lại năm 2013, nhóm nghiên cứu cũng bổ sung các yếu tố thẩm mỹ mới, kết hợp văn hóa địa phương, mặt tối của cả Lara và sứ mệnh của cô. D'Oliveira được tuyển dụng nhờ vào khả năng chơi nhạc với các nhạc cụ Nam Mỹ, và trong quá trình thu âm tại các xưởng ở Montreal, ông đã làm việc cùng với các nhạc sĩ địa phương để lọc ra những âm thanh phù hợp với từng địa điểm. Martin Stig Andersen làm việc như Nhà thiết kế môi trường âm thanh, tập trung vào việc chuyển đổi âm thanh cho các phân đoạn dưới nước. Nhóm cũng tái hiện "The Instrument", một nhạc cụ gõ được thiết kế đặc biệt để tạo ra phần nhạc nền của Matt McConnell vào năm 2013. Nhạc cụ giúp truyền đạt các khía cạnh nguyên thủy của nhân vật Lara, thêm vào những yếu tố dựa trên chuyến phiêu lưu của cô ở Yamatai trong trò chơi năm 2013.
Phát hành

Vào ngày 15 tháng 3 năm 2018, Square Enix xác nhận phần tiếp theo của Rise of the Tomb Raider đã được phát triển và dự kiến sẽ phát hành vào ngày 14 tháng 9 năm 2018 cho Microsoft Windows, PlayStation 4 và Xbox One. Phiên bản Windows do Nixxes Software phát triển, hãng từng làm việc trên một số trò chơi Tomb Raider trước đó cho nền tảng này. Cùng ngày, phát hành một đoạn giới thiệu cho thấy Lara Croft trong một địa hình miền núi.
Ngày 27 tháng 4 năm 2018, game xuất hiện với đoạn giới thiệu, ảnh chụp màn hình và bản chơi thử kéo dài một giờ cho báo chí. Feral Interactive chuyển thể game sang macOS và Linux vào ngày 5 tháng 11 năm 2019. Sau đó phát hành cho Stadia vào ngày 19 tháng 11 như là một phần của loạt trò chơi ra mắt của nền tảng này, cùng với trò chơi khởi động lại năm 2013 và Rise of the Tomb Raider.
Các phiên bản chuyển thể cho PC và Stadia do Nixxes Software tạo ra. Ngoài ra còn công bố một phiên bản cập nhật tải xuống theo kỳ, cho phép người chơi truy cập vào bảy "con đường" của nội dung có thể tải xuống (DLC) bao gồm các câu chuyện, nhiệm vụ, lăng mộ, vũ khí, trang phục và kỹ năng mới. Không có nội dung nào trong số này sẽ chứa nội dung câu chuyện bổ sung, đã hoàn chỉnh với bản phát hành cơ bản. Một phiên bản kết hợp trò chơi chính và DLC, Shadow of the Tomb Raider: Definitive Edition, phát hành vào ngày 4 tháng 11. Phiên bản chuyển thể cùa Feral Interactive và Stadia dựa trên bản phát hành này.