Trận Đồng Quan (211)

Đối với các định nghĩa khác, xem Trận Đồng Quan.
| x t sChiến tranh Tam Quốc |
| --- | --- |
Loạn Khăn Vàng  •  Loạn Lương châu  •  Chống Đổng Trác  •  Trận Dương Thành  •  Trận Tương Dương (Tôn - Lưu)  •  Trận Giới Kiều  •  Trận Long Thấu  •  Trận Cự Mã Thủy  •  Loạn Lý Quách  •  Trận Thường Sơn  •  Trận Khuông Đình  •  Tào Tháo phạt Đào Khiêm  •  Chiến dịch Duyện châu (Trận Bộc Dương  •  Trận Định Đào  •  Trận Ung Khâu  •  Trận Đông quận)  •  Chiến dịch Dương châu (Trận Ngưu Chử  •  Trận Ngô quận  •  Trận Hội Kê  •  Trận Lư Giang  •  Trận Sa Tiện)  •  Trận Uyển Thành  •  Thảo phạt Viên Thuật  •  Thảo phạt Lã Bố  •  Trận Dịch Kinh  •  Lưu Bị truy kích Viên Thuật  •  Trận Xạ Khuyển  •  Lưu Bị chiếm Từ châu  •  Tào Tháo phạt Lưu Bị  •  Chiến dịch Quan Độ (Trận Bạch Mã  •  Trận Diên Tân  •  Trận Quan Độ  •  Trận Nhữ Nam  •  Trận Ô Sào)  •  Trận Thương Đình  •  Trận Nhưỡng Sơn  •  Trận Bác Vọng  •  Trận Bình Duơng  •  Trận Lê Dương  •  Trận Hạ Khẩu  •  Trận Nghiệp Thành  •  Trận Nam Bì  •  Trận Hồ Quang  •  Chinh phạt Ô Hoàn  •  Trận Giang Hạ  •  Trận Trường Bản  •  Trận Xích Bích  •  Chiến dịch Nam quận (Trận Di Lăng (Tôn - Tào)  •  Trận Giang Lăng)  •  Trận Hợp Phì lần 1  •  Chiến dịch Kinh Nam  •  Trận Đồng Quan  •  Trận Nhu Tu lần 1  •  Trận Ký Thành  •  Trận Lỗ Thành  •  Chiến dịch Tây Xuyên (Trận Lạc Thành  •  Trận Thành Đô)  •  Trận Hoãn Thành  •  Đối chiến Kinh châu  •  Tào Tháo phạt Trương Lỗ  •  Trận Tiêu Dao Tân (Trận Hợp Phì lần 2)  •  Trận Nhu Tu lần 2  •  Chiến dịch Hán Trung (Trận Hạ Biện  •  Trận Mã Minh Các  •  Trận Định Quân Sơn  •  Trận Hán Thủy  •  Trận Hán Trung)  •  Quan Vũ Bắc phạt (Trận Phàn Thành  •  Trận Mạch Thành)  •  Trận Di Lăng (Tôn - Lưu)  •  Tào Phi phạt Ngô (Trận Động Khẩu  •  Trận Nhu Tu lần 3  •  Giang Lăng đối chiến Quảng Lăng đối chiến)  •  Chiến dịch Nam Trung  •  Tư Mã Ý diệt Mạnh Đạt  •  Trận Thạch Đình  •  Gia Cát Lượng Bắc phạt (Trận Thiên Thủy  •  Trận Nhai Đình  •  Trận Trần Thương  •  Trận Kiến Uy  •  Trận Kỳ Sơn  •  Trận gò Ngũ Trượng)  •  Trận Hợp Phì lần 3  •  Trận Hợp Phì lần 4  •  Chiến dịch Liêu Đông  •  Khương Duy Bắc phạt (Trận Khúc Thành  •  Trận Địch Đạo  •  Trận Đoạn Cốc)  •  Trận Hưng Thế  •  Chiến dịch Cao Câu Ly  •  Sự biến lăng Cao Bình  •  Chiến dịch Thọ Xuân (Loạn Vương Lăng  •  Loạn Quán Khâu Kiệm - Văn Khâm  •  Loạn Gia Cát Đản)   •  Trận Đông Hưng  •  Trận Hợp Phì lần 5  •  Sự biến Cam Lộ  •  Thục Hán sụp đổ  •  Loạn Chung Hội  •  Trận Vĩnh An  •  Chiến dịch Giao-Quảng  •  Trận Tây Lăng  •  Tam quốc nhất thống
Trận Đồng Quan hay Chiến dịch Đồng Quan (chữ Hán: 潼關之戰 Đồng Quan chi chiến) là trận đánh chiến lược diễn ra giữa quân đội triều đình trung ương nhà Đông Hán do thừa tướng Tào Tháo thống lĩnh và các đội quân Tây Lương (liên quân Quan Trung) do các thế lực quân phiệt cát cứ Mã Siêu, Hàn Toại cầm đầu ở vùng Quan Tây xảy ra vào năm 211 tại thời kỳ Tam quốc trong lịch sử Trung Quốc.
Chiến trường tổng thể của trận chiến này diễn ra trên một phạm vi rộng lớn từ huyện Vị Nam thuộc tỉnh Thiểm Tây cho đến Bồ Châu – Sơn Tây, giao tranh diễn ra liên tục từ thành Trường An, cho đến lưu vực sông Vị Thủy, Hoàng Hà, núi Yên Định. Tuy vậy, mặt trận chính tập trung chủ yếu tại ải Đồng Quan và khu vực phụ cận. Cuộc chiến này được Tào Tháo khởi xướng trong chiến lược mở rộng lãnh thổ về phía Tây, xóa sổ các thế lực quân phiệt đang cát cứ tại Lương Châu, trấn áp sự chống đối của quân Tây Lương và các bộ tộc rợ Khương do Mã Siêu và Hàn Toại cầm đầu, loại bỏ mối nguy hại đối với hậu phương của triều đình trung ương nhà Hán (thực tế do tập đoàn thống trị Tào – Ngụy do Tào Tháo đứng đầu đang thao túng) củng cố sự thống trị ở phương Bắc, làm bàn đạp tiến xuống phương Nam, thống nhất Trung Quốc.
Trận chiến diễn ra quyết liệt với sự tham gia tham chiến đông đảo của các bên từ quân số cho đến thành phần chỉ huy, các đợt giao tranh diễn ra ở nhiều cấp độ từ những cuộc chạm trán nhỏ lẻ cho đến những trận đánh quy mô lớn. Ở trong chiến dịch này Mã Siêu đã chỉ huy quân Tây Lương gây ra nhiều khó khăn cho Tào Tháo, tuy nhiên bằng những phương án tác chiến hợp lý, Tào Tháo đã từng bước hóa giải được sức mạnh của Tây Lương, giành quyền chủ động trên chiến trường và kết thúc bằng một kế ly gián và thừa cơ đánh bại quân Tây Lương. Chiến thắng này của Tào Tháo có ý nghĩa quan trọng, giúp ông bình định được các thế lực cát cứ ở hậu phương nhà Hán và nhà Ngụy về sau, củng cố được thế lực của mình ở vùng này, trấn áp được các dân tộc thiểu số ở vùng Tây Bắc.
Trận đánh này được La Quán Trung đặc tả trong tác phẩm Tam Quốc Diễn nghĩa, theo đó đây là một trận chiến quy mô lớn, kịch tính, hấp dẫn; là cuộc đấu sức, đấu trí của chỉ huy hai bên.