stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Rutheni(VIII)

Rutheni(VIII) oxide, còn được gọi với cái tên rutheni tetroxide là một hợp chất vô cơ có công thức hóa học RuO4. Hợp chất này tồn tại dưới dạng chất lỏng không màu, nghịch từ, nhưng đa số các mẫu thường có màu đen do bị lẫn tạp chất. Nó là một chất dễ bay hơi, khi tan trong nước kèm phản ứng tạo acid hyperruthenic (H2RuO5). Một hợp chất tương tự là OsO4 được sử dụng rộng rãi hơn và được biết đến nhiều hơn. Một trong số ít dung môi trong đó tạo ra các dung dịch ổn định với hợp chất này là dùng CCl4.
Điều chế

RuO4 được điều chế bằng cách oxy hóa rutheni(III) chloride với NaIO4.
Sử dụng

Rutheni(VIII) oxide là một chất nhuộm tiềm năng. Nó được sử dụng để làm hiện ra dấu vân tay tiềm ẩn bằng cách chuyển sang dạng rutheni(IV) oxide nâu/đen khi tiếp xúc với dầu mỡ hoặc chất béo chứa trong các tạp chất gây bẩn của bản in.
Các hợp chất liên quan

Vì RuO4 dễ bị phân hủy và nổ ở nhiệt độ cao, hầu hết các phòng thí nghiệm không trực tiếp tổng hợp hợp chất này, nó cũng không phải là hợp chất có tính chất thương mại. Một chất phản ứng có liên quan là dẫn xuất anion Ru(VII) ở dạng muối của "TPAP" (tetrapropylamoni peruthenat), công thức hóa học là [N(C3H7)4]RuO4. TPAP được tổng hợp bằng cách oxy hóa RuCl3 với RuO4− bằng NaBrO3 và cô lập như là cation tetrapropylamin, cho phép muối được sử dụng trong các dung môi hữu cơ.
Hợp chất khác

RuO4 khi tác dụng với NH3 ở nhiệt độ −30 °C (−22 °F; 243 K) sẽ tạo ra chất rắn màu đỏ, có công thức gần đúng là RuO4·NH3. Phức hợp bị phân hủy ở −20 °C (−4 °F; 253 K) và rất dễ nổ.
Giải bóng đá nữ Vô địch Quốc gia

| --- | --- |
Mùa giải hiện tại:  Giải bóng đá nữ vô địch quốc gia 2024
Thành lập: 1998; 26 năm trước (1998)
Quốc gia:  Việt Nam
Liên đoàn: AFC
Số đội: 8 (2024)
Đội vô địch hiện tại: Thành phố Hồ Chí Minh I (lần thứ 13)  (2024)
Đội vô địch nhiều nhất: Thành phố Hồ Chí Minh I (13 lần)
Trang web: Trang chủ
Giải bóng đá nữ vô địch quốc gia (tiếng Anh: Women's National League) là giải bóng đá nữ hàng năm do Liên đoàn bóng đá Việt Nam (VFF) tổ chức cho các đội bóng đá nữ ở Việt Nam. Giải đấu thành lập năm 1998 và có 7 đội tham dự. Đội bóng vô địch nhiều nhất là Thành phố Hồ Chí Minh I với cùng 13 lần lên ngôi Hậu.
Năm 2022, sau khi lứa đàn chị lọt vào VCK World Cup nữ 2023, 2 cầu thủ của TP.HCM (Nguyễn Thị Mỹ Anh, Lê Hoài Lương) chuyển đến Thái Nguyên và được trao cơ hội theo hợp đồng chuyên nghiệp. Sau khi VFF can thiệp theo yêu cầu của Thành phố Hồ Chí Minh, các vụ chuyển nhượng đã có thể tiếp tục sau khi câu lạc bộ miền nam Việt Nam được bảo lãnh.
Xếp hạng thành tích câu lạc bộ

Theo năm
| Năm | Các đội đoạt huy chương> Vô địch | Các đội đoạt huy chương> Á quân | Các đội đoạt huy chương> Hạng ba |
| --- | --- | --- | --- |
| 2024 | Thành phố Hồ Chí Minh I (13) | Than Khoáng Sản Việt Nam | Thái Nguyên T&T |
| 2023 | Thành phố Hồ Chí Minh I (12) | Than Khoáng Sản Việt Nam | Hà Nội I |
| 2022 | Thành phố Hồ Chí Minh I (11) | Hà Nội I | Than Khoáng Sản Việt Nam |
| 2021 | Thành phố Hồ Chí Minh (10) | Hà Nội Watabe | Than Khoáng Sản Việt Nam |
| 2020 | Thành phố Hồ Chí Minh I (9) | Hà Nội I Watabe | Than Khoáng Sản Việt Nam |
| 2019 | Thành phố Hồ Chí Minh I (8) | Hà Nội I | Than Khoáng Sản Việt Nam |
| 2018 | Phong Phú Hà Nam (1) | Thành phố Hồ Chí Minh I | Hà Nội I và Than Khoáng Sản Việt Nam |
| 2017 | Thành phố Hồ Chí Minh I (7) | Phong Phú Hà Nam | Hà Nội I và Than Khoáng Sản Việt Nam |
| 2016 | Thành phố Hồ Chí Minh I (6) | Hà Nội I | Phong Phú Hà Nam và Than Khoáng Sản Việt Nam |
| 2015 | Thành phố Hồ Chí Minh (5) | Hà Nội I | Phong Phú Hà Nam |
| 2014 | Hà Nội I (10) | Phong Phú Hà Nam | Than Khoáng Sản Việt Nam |
| 2013 | Hà Nội I (9) | Thành phố Hồ Chí Minh | Phong Phú Hà Nam |
| 2012 | Than Khoáng Sản Việt Nam (2) | Hà Nội Tràng An I | Thành phố Hồ Chí Minh |
| 2011 | Hà Nội Tràng An I (8) | Phong Phú Hà Nam | Thành phố Hồ Chí Minh |
| 2010 | Thành phố Hồ Chí Minh (4) | Hà Nội Tràng An I | Than Khoáng Sản Việt Nam |
| 2009 | Hà Nội (7) | Than Khoáng Sản Việt Nam | Hòa Hợp Hà Nội |
| 2008 | Hà Nội (6) | Than Khoáng Sản Việt Nam | Hòa Hợp Hà Tây |
| 2007 | Than Khoáng Sản Việt Nam | Hà Tây | Hà Nội |
| 2006 | Hà Tây | Hà Nội | Than Cửa Ông |
| 2005 | Thành phố Hồ Chí Minh (3) | Hà Tây | Hà Nam |
| 2004 | Thành phố Hồ Chí Minh (2) | Hà Nội | Hà Nam |
| 2003 | Hà Nội (5) | Than Cửa Ông | Hà Tây |
| 2002 | Thành phố Hồ Chí Minh | Hà Nội | Hà Tây |
| 2001 | Hà Nội (4) | Hà Tây | Than Việt Nam |
| 2000 | Hà Nội (3) | Hà Tây | Quận 1 Thành phố Hồ Chí Minh và Than Việt Nam |
| 1999 | Hà Nội (2) | Thành phố Hồ Chí Minh | Than Việt Nam |
| 1998 | Hà Nội | Thành phố Hồ Chí Minh | Hà Tây và Than Việt Nam |
Xếp hạng thành tích câu lạc bộ > Theo số lần vô địch

| Đội bóng | Vô địch | Á quân | Hạng ba |
| --- | --- | --- | --- |
| Thành phố Hồ Chí Minh | 13 (2002, 2004, 2005, 2010, 2015, 2016, 2017, 2019, 2020, 2021, 2022, 2023, 2024) | 4 (1998, 1999, 2013, 2018) | 3 (2000, 2011, 2012) |
| Hà Nội | 10 (1998, 1999, 2000, 2001, 2003, 2008, 2009, 2011, 2013, 2014) | 10 (2002, 2004, 2006, 2010, 2012, 2015, 2016, 2019, 2020, 2021, 2022) | 4 (2007, 2017, 2018, 2023) |
| Than Khoáng Sản Việt Nam | 2 (2007, 2012) | 5 (2003, 2008, 2009, 2023, 2024) | 12 (1998, 1999, 2000, 2001, 2006, 2010, 2014, 2016, 2017, 2018, 2020, 2021, 2022) |
| Hà Tây | 1 (2006) | 4 (2000, 2001, 2005, 2007) | 5 (1998, 2002, 2003, 2008, 2009) |
| Hà Nam | 1 (2018) | 3 (2011, 2014, 2017) | 5  (2004, 2005, 2013, 2015, 2016) |
| Thái Nguyên | 0 | 0 | 1 (2024) |
Megachile texensis

| Megachile texensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Megachilidae
Phân họ (subfamilia): Megachilinae
Tông (tribus): Megachilini
Chi (genus): Megachile
Loài (species): M. texensis
Danh pháp hai phần
Megachile texensis Mitchell, 1956 
Megachile texensis là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Mitchell mô tả khoa học năm 1956.
Chú thích

↑  (2008) Integrated Taxonomic Information System (ITIS) Bee Checklist 3 oktober 2008
Người Việt tại Thụy Sĩ

Ethnic groupBản mẫu:SHORTDESC:Ethnic group
| Tổng dân số |
| --- | --- |
15.000 (2014)
Khu vực có số dân đáng kể
Bern, Zurich
Ngôn ngữ
tiếng Việt, tiếng Đức
Tôn giáo
Phật giáo
Sắc tộc có liên quan
người Việt Nam
Người Việt tại Thụy Sĩ là một cộng đồng người Châu Á tại Châu Âu. Theo thống kê của năm 2014 có 15.000 người Việt ở nơi đây
Người Việt ở Thụy Sĩ

là một Cộng Đồng có phần đông là người gốc Nam. Họ sống dàn trải trên toàn lãnh thổ Thụy Sĩ.Đa số đều biết nói tiếng Pháp hoặc Đức.Tuy nhiên trình độ học vấn của thế hệ nhập cư đầu tiên không cao. Thế hệ tiếp theo đạt nhiều thành tích cao hơn trong học tập và trở thành những lao động trí thức. Cộng đồng nhìn chung có cuộc sống ôn
ổn định.
Đại hội thành lập Hội người Việt Nam tại Thụy Sĩ

Ngày 24/4/2010, đông đảo đại diện người Việt tại các thành phố Bern, Zurich, Neuchaten, Basel, Genave, Lausanne, Luxern….. đã tham gia "Đại hội thành lập Hội người Việt Nam tại Thụy Sĩ". Đây được coi là một sự kiện quan trọng và có ý nghĩa, với mục đích là tập hợp những người Việt Nam đang sinh sống và làm việc tại Thụy Sĩ bảo vệ và đem lại lợi ích cho cộng đồng người của ta tại đây. Đồng thời hỗ trợ Kiều bào trong quá trình hội nhập, duy trì và phát huy bản sắc văn hóa nước nhà. Tạo cơ hội cho thế hệ trẻ hướng về quê cha đất mẹ. Xây dựng ấn tượng tốt đẹp về cộng đồng và đất nước Việt Nam, cũng như đồng thời là đem lại lợi ích cho quê hương nước nhà.
Với sự ra đời của tổ chức này, người Việt đã có rất nhiều hoạt động văn hóa lớn và có ý nghĩa:
Tết Nguyên Đán

Hàng năm người Việt trên đất Thụy Sĩ đều tổ chức Tết truyền thống nhằm tưởng nhớ đến quê hương, để các thế hệ sau sẽ hiểu rõ hơn và không quên văn hóa của cha ông. Các chương trình ca múa nhạc được tổ chức mang đầy hương vị của dân tộc. Đồng thời nhân dịp năm mới, đại sứ quán Việt Nam tại Thụy Sĩ cũng có bài phát biểu, chúc tết Kiều bào, và điểm lại tình hình phát triển của đất nước. Hoạt động này đã mang lại sự ấm áp cho toàn thể đồng bào tại đây. Bác Hoàng Văn Khẩn, một Việt kiều đã có hơn 40 năm đón Tết quê hương ở phương trời châu Âu, cho biết: "Cảm giác khác biệt giữa Tết Tây và Tết dân tộc rất rõ ràng. Tuy rằng những hình ảnh đốt pháo Tết trong đêm Giao thừa trong từng gia đình đã chìm dần vào dĩ vãng, song truyền thống ba ngày Tết đi thăm hỏi người thân, họ hàng gần xa, bạn bè thân hữu vẫn còn im đậm dấu ấn. Đây chính là truyền thống văn hóa Việt Nam luôn được gìn giữ, và cũng là những niềm mong mỏi của những người con xa quê hương nhớ về gia đình và cội nguồn dân tộc.
Pachycarpus petherickianus

| Pachycarpus petherickianus |
| --- | --- |

Phân loại khoa học 
Giới:: Plantae
nhánh:: Tracheophyta
nhánh:: Angiospermae
nhánh:: Eudicots
nhánh:: Asterids
Bộ:: Gentianales
Họ:: Apocynaceae
Chi:: Pachycarpus
Loài:: P. petherickianus
Danh pháp hai phần
Pachycarpus petherickianus (Oliv.) Goyder

Pachycarpus petherickianus là một loài thực vật có hoa trong họ La bố ma. Loài này được (Oliv.) Goyder mô tả khoa học đầu tiên năm 1996.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Pachycarpus petherickianus”. Truy cập ngày 10 tháng 6 năm 2013.
Saharanpur (huyện)

| Huyện Saharanpur |
| --- | --- |
—  huyện  —
 
 

Huyện SaharanpurVị trí của huyện Saharanpur trong bang Uttar Pradesh
Tọa độ: 29°58′B 77°32′Đ﻿ / ﻿29,967°B 77,533°Đ﻿ / 29.967; 77.533 
Quốc gia:  Ấn Độ
Bang: Uttar Pradesh
Thủ phủ: Saharanpur 
Diện tích
 • Tổng cộng: 3.689 km2 (1,424 mi2)
Dân số (2001)
 • Tổng cộng: 2.848.152
Các ngôn ngữ
Múi giờ: IST (UTC+5:30)
Biển số xe: Biển số xe
Nhiệt độ hàng năm: Từ đến °C
Nhiệt độ mùa hè: Từ đến °C
Nhiệt độ mùa đông: Từ đến °C
Huyện Saharanpur là một huyện thuộc bang Uttar Pradesh, Ấn Độ. Thủ phủ huyện Saharanpur đóng ở Saharanpur. Huyện Saharanpur có diện tích 3689 ki lô mét vuông. Đến thời điểm năm 2001, huyện Saharanpur có dân số 2848152 người.
Valentina Figuera

| Valentina Figuera |
| --- | --- |

Sinh: Lourdes Valentina Figuera Morales 16 tháng 6, 2000 (24 tuổi) Puerto La Cruz, Anzoátegui, Venezuela
Danh hiệu:  Hoa hậu Hòa bình Venezuela 2019  Hoa hậu Hòa bình Quốc tế 2019 
Thông tin chỉ số
Chiều cao: 1,84 m (6 ft 1⁄2 in)
Màu mắt: Xanh đậm
Màu tóc: Hạt dẻ
 
Thành tích sắc đẹp
Cuộc thi lớn:  Hoa hậu Hòa bình Venezuela 2019 (Chiến thắng)  Hoa hậu Hòa bình Quốc tế 2019 (Chiến thắng) 
 
Lourdes Valentina Figuera Morales (sinh ngày 16 tháng 6 năm 2000) là một người mẫu và hoa hậu người Venezuela, cô đạt được danh hiệu Hoa hậu Hòa bình Quốc tế 2019 được tổ chức tại Venezuela.
Tiểu sử

Figuera đến từ Calle Maneiro ở Puerto La Cruz, Anzoátegui, phía đông Venezuela và có một người chị em sinh đôi giống hệt nhau tên là Verónica. Cô ấy là người chiến thắng Vương miện du lịch quốc tế của Lễ hội Barcelona (nơi Edymar Martínez, Hoa hậu Quốc tế 2015 và Sthefany Gutiérrez, Hoa hậu Venezuela 2017 và là Á hậu 2 Hoa hậu Hoàn vũ 2018) cũng sẽ bước vào vòng các cuộc thi sắc đẹp. Cô đang theo học ngành Kiến trúc tại Viện Đại học Bách khoa Santiago Mariño ở Puerto La Cruz. Cô đã lọt vào vòng chung kết trong ấn bản đầu tiên của El Concurso do Osmel Sousa tổ chức tại Nhà hát thành phố Caracas (nơi cô thi đấu với người em song sinh của mình), vào cuối năm 2018 và đạt được danh hiệu Hoa hậu Hòa bình Venezuela 2019.
Sự nghiệp

Figuera đại diện cho Venezuela tại Hoa hậu Hòa bình Quốc tế 2019, được tổ chức vào ngày 25 tháng 10 năm 2019 tại thành phố Caracas, Venezuela, trong sự kiện đó, cô đã cạnh tranh với 60 thí sinh khác từ các quốc gia khác trên thế giới. Tại đêm chung kết, cô đăng quang ngôi vị cao nhất tại cuộc thi và được hoa hậu tiền nhiệm, Clara Sosa đến từ Paraguay, trao lại vương miệng. Cô là hoa hậu đầu tiên của Venezuela trong cuộc thi này.
Valentina là một trong những nữ hoàng sắc đẹp tích cực nhất của năm 2019-2020, vì tình hình ở Thái Lan (quốc gia đăng cai cuộc thi và nơi người chiến thắng sống trong năm trị vì của cô) trong đại dịch COVID-19, an toàn hơn so với hầu hết các quốc gia khác không giống như các nữ hoàng sắc đẹp quốc tế khác, cô được phép tham gia một loạt các sự kiện trong phạm vi tại quốc gia, còn thăm Indonesia, Campuchia, Panama và Venezuela (trước khi đại dịch bùng phát).
Nhiệm kỳ của cô cũng lập nhiều kỷ lục, bao gồm trở thành người chiến thắng trẻ tuổi nhất tại thời điểm cô đăng quang (19 tuổi); cao nhất (1,84 m); người đầu tiên đăng quang trên chính đất nước của mình với tư cách là chủ nhà; và cũng là kỷ lục nắm giữ thời gian trị vì lâu nhất trong lịch sử của sự kiện này (17 tháng 2 ngày) trong giai đoạn 2019-2020-2021.
Vào ngày 27 tháng 3 năm 2021 tại Băng Cốc, Thái Lan, cô đã trao lại danh hiệu của mình cho Abena Appiah đến từ Hoa Kỳ.
Campylorhynchus zonatus

| Campylorhynchus zonatus |
| --- | --- |

Tình trạng bảo tồn
 Ít quan tâm  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Aves
Bộ (ordo): Passeriformes
Họ (familia): Troglodytidae
Chi (genus): Campylorhynchus
Loài (species): C. zonatus
Danh pháp hai phần
Campylorhynchus zonatus (Lesson, 1832) 
Campylorhynchus zonatus là một loài chim trong họ Troglodytidae.
Chú thích

↑  BirdLife International (2012). “Campylorhynchus zonatus”. Sách Đỏ IUCN các loài bị đe dọa. Phiên bản 2012.1. Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2012.
↑  Clements, J. F.; Schulenberg, T. S.; Iliff, M. J.; Wood, C. L.; Roberson, D.; Sullivan, B.L. (2012). “The eBird/Clements checklist of birds of the world: Version 6.7”. Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.
Lycoris caldwellii

| Lycoris caldwellii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocot
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Amaryllidaceae
Chi (genus): Lycoris
Loài (species): L. caldwellii
Danh pháp hai phần
Lycoris caldwellii Traub 
Lycoris caldwellii là một loài thực vật có hoa trong họ Amaryllidaceae. Loài này được Traub mô tả khoa học đầu tiên năm 1957.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Lycoris caldwellii”. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2013.
Mangalavadi, Holenarsipur

| Mangalavadi |
| --- | --- |
—  Làng  —
 
Quốc gia:  Ấn Độ
Bang: Karnataka
Huyện: Hassan
Thành phố/thị trấn: Holenarsipur
Múi giờ: IST (UTC+5:30)
Mangalavadi là một làng thuộc tehsil Holenarsipur, huyện Hassan, bang Karnataka, Ấn Độ.
Ambystoma granulosum

| Ambystoma granulosum> Tình trạng bảo tồn |
| --- | --- |
 Cực kỳ nguy cấp  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Amphibia
Bộ (ordo): Caudata
Họ (familia): Ambystomatidae
Chi (genus): Ambystoma
Loài (species): A. granulosum
Danh pháp hai phần
Ambystoma granulosum Taylor, 1944 
Ambystoma granulosum (tiếng Anh: Granular Salamander', tiếng Tây Ban Nha: Ajolote) là một loài kỳ giông thuộc họ Ambystomatidae.
Nó chỉ được tìm thấy ở México.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là đồng cỏ ở cao nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, đầm nước ngọt, đầm nước ngọt có nước theo mùa, và ao.
Nó bị đe dọa do mất môi trường sống.
Mansuè

Mansuè là một đô thị ở tỉnh Treviso trong vùng Veneto, có cự ly khoảng 45 km về phía đông bắc của Venice và khoảng 30 km về phía đông bắc của Treviso. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 4.426 người và diện tích là 26,9 km².
Mansuè giáp các đô thị: Fontanelle, Gaiarine, Gorgo al Monticano, Oderzo, Pasiano di Pordenone, Portobuffolé, Prata di Pordenone.
Xuân Tiên

| Xuân Tiên |
| --- | --- |

Thông tin cá nhân
Sinh: 
Tên khai sinh: Phạm Xuân Tiên
Ngày sinh: (1921-01-28)28 tháng 1 năm 1921
Nơi sinh: Hà Nội, Bắc Kỳ, Đông Dương thuộc Pháp
 
Mất: 
Ngày mất: 2 tháng 6 năm 2023(2023-06-02) (102 tuổi)
Nơi mất: Smithfield, New South Wales, Úc
 
Quốc tịch: Úc
Dân tộc: Kinh
Nghề nghiệp: Nhạc sĩ
Gia đình: 
Vợ: Hoàng Thị Hương (mất 2021)
 
Lĩnh vực: Sáng tác nhạc, điều khiển dàn nhạc

Sự nghiệp âm nhạc
Giai đoạn sáng tác: 1944 – 1975
Nhạc cụ: Xem phần Tiểu sử
Hợp tác với: Ngọc Bích Nhật Bằng Y Vân
Ca khúc: "Khúc hát ân tình" "Mong chờ" "Về dưới mái nhà" "Duyên tình"
Website: xuantien.com
 
 
x • t • 
Xuân Tiên (tên đầy đủ: Phạm Xuân Tiên; 28 tháng 1 năm 1921 – 2 tháng 6 năm 2023) là một nhạc sĩ có nhiều đóng góp cho nền tân nhạc Việt Nam, hoạt động âm nhạc từ thời kỳ tiền chiến đến sau năm 1975. Ngoài sáng tác nhiều bản nhạc có giá trị được nhiều người yêu thích như "Khúc hát ân tình", "Mong chờ", "Về dưới mái nhà", "Duyên tình",... thì ông còn có khả năng chơi 25 loại nhạc cụ, đồng thời cải tiến và sáng tạo một số nhạc cụ mới.
Tiểu sử

Ông sinh tại Hà Nội, có cha là Phạm Xuân Trang là một nhạc sĩ. Nhà ông có sáu anh em, trong đó anh trai ông là nhạc sĩ Xuân Lôi. Năm 6 tuổi, ông bắt đầu học âm nhạc Trung Hoa với cha và sau này học nhạc phương Tây với người anh cả. Cũng năm lên 6, ông đã đánh được đàn mandoline. Năm lên 10, ông còn được cha thuê người dạy tuồng và nhạc cải lương.
Trước khi trở thành nhạc sĩ, ông cùng anh trai Xuân Lôi còn là thành viên của Gánh xiếc Long Tiên với những màn trình diễn đu lượn, sau khi Gánh xiếc tan rã, ông cùng anh trai trở thành những nhạc công có tiếng.
Thời gian ban đầu khi còn ở miền Bắc, ông chơi chủ yếu là các loại kèn sáo phương Tây. Cuối năm 1942, ông cùng anh trai là nhạc sĩ Xuân Lôi theo gánh cải lương Tố Như vào miền Nam trình diễn, ở Sài Gòn và lục tỉnh. Trong quá trình đi trình diễn nhạc và sinh sống ở nhiều miền, ông đã thu thập được kiến thức về các loại hình âm nhạc của ba miền. Ông còn tìm hiểu về nhạc của Lào và Campuchia.
Năm 1952, khi tình hình chính trị ở miền Bắc Việt Nam trở nên hết sức căng thẳng, cả gia đình ông di cư vào Sài Gòn kiếm sống bằng nghề nhạc theo lời mời của nhạc sĩ Ngọc Bích, người quản lý biểu diễn ở Cinema Văn Cầm (địa chỉ: 675 đại lộ Trần Hưng Đạo, Sài Gòn).
Giai đoạn từ năm 1944 đến năm 1975, ông điều khiển nhiều dàn nhạc nổi tiếng từ Bắc vào Nam: dàn nhạc Hà Nội (1944 – 1946), Nam Định (1951 – 1952) và các đài phát thanh tại Sài Gòn gồm Pháp Á, Sài Gòn, Mẹ Việt Nam và Đài Tiếng nói Quân Đội trong thời kỳ 1952 – 1975. Ngày 15 tháng 9 năm 1971, ông thoát chết trong vụ đánh bom phòng trà Tự Do gây bởi các thành phần đối lập chính trị.
Thời kỳ trước sự kiện 30 tháng 4 năm 1975, gia đình ông cư ngụ tại khu Khánh Hội, thuộc quận Tư của Sài Gòn. Sau sự kiện năm 1975, Xuân Tiên cùng một số nhạc sĩ đi học cải tạo xong thì phải lập thành một ban nhạc để cộng tác với đoàn kịch nói Kim Cương, được 5 năm thì về cộng tác với đoàn cải lương Hồ Quảng Minh Tơ khoảng một năm. Sau đó, ông về làm cho một phòng trà vài tháng, đến năm 1986 thì được bảo lãnh sang Úc. 10 năm đầu ông sống tại thủ đô Canberra, làm nghề sửa chữa kèn, sáo, sau chuyển về khu Cabramatta ở ngoại ô Sydney.
Năm 2021, nhạc sĩ Xuân Tiên cho ra cuốn hồi ký Những mẩu chuyện giữa hai thế kỷ của nhạc sĩ Xuân Tiên. Từ tháng 5 năm 2018, ông vào an dưỡng tại tại Viện dưỡng lão Australian Vietnamese Aged Care Services (AVACS) ở khu Smithfield – một khu cũng ở ngoại ô Sydney, thuộc Hội đồng thành phố Fairfield. Ông qua đời ngày 2 tháng 6 năm 2023, hưởng thọ 102 tuổi.
Sinh thời ông chăm chỉ rèn luyện thể chất. Thời còn ở Hà Nội, ông học võ Việt Nam và quyền Anh, đến dịp theo đoàn Tố Như vào Nam thì học võ Thiếu Lâm. Thường ngày thì ông tập luyện kéo tay.
Sự nghiệp > Cải tiến, sáng tạo nhạc cụ

Xuân Tiên có khả năng chơi 25 loại nhạc cụ, cả phương Đông lẫn phương Tây. Ông có thể sử dụng hầu hết các nhạc cụ cổ truyền Việt Nam, Thái Lan, Lào và Campuchia.
Sáo tre vốn dĩ chỉ có sáu lỗ. Năm 1950, Xuân Tiên đã cùng Xuân Lôi cải tiến loại nhạc cụ này thành hai loại là 10 lỗ và 13 lỗ có khả năng chơi được nhiều âm giai khác nhau. Người chơi sáo 10 lỗ cần dùng 10 ngón tay và có thể chơi tất cả những bán cung, vì thế sáo không bị giới hạn trong bất cứ âm giai nào. Sáo 13 lỗ dùng để tạo ra những âm thanh thấp hơn khi cần. Hiện hai loại sáo này đang được trưng bày tại Musée de l'Homme, Paris, Pháp.
Năm 1976, lúc còn ở Việt Nam, ông chế tác cây đàn 60 dây chơi được tất cả âm giai. Tiếng đàn tương tự tiếng đàn tranh nhưng mạnh và chắc hơn.
Năm 1980, ông cải tiến cây đàn bầu cổ truyền với thân đàn làm từ trái bầu dài làm hộp khuếch âm. Đàn này đã nhiều lần được đem đi triển lãm ở Úc, thường được gọi là đàn bầu Xuân Tiên.
Sự nghiệp > Sáng tác ca khúc

Xuân Tiên sáng tác ca khúc từ trước năm 1945, tức là thuộc lứa nhạc sĩ thời kỳ tiền chiến, với các ca khúc như "Chờ một kiếp mai" viết chung với Ngọc Bích và "Trên kiếp hoa" (1939 – 1942). Ông chủ trương đào sâu vào nhạc Việt, dùng kỹ thuật và nhịp điệu phương Tây nhằm cải tiến và làm giàu nền nhạc của mình. Ông cũng chú trọng giai điệu của bài hát, thường sử dụng âm hưởng lạc quan yêu đời, ca ngợi quê hương dân tộc và nếu có buồn thì cũng chỉ là chớm buồn. Ông cho rằng quan trọng nhất là sáng tác phải "hoàn toàn không giống ai". Tuy vậy, điều này không có nghĩa là ông chỉ viết về nhạc vui. Ông cũng có những bài hát mang sắc thái nhớ nhung về một mối tình xa xưa, về nỗi mất mát trong đời, hay một quá khứ vàng son không trở lại như "Chờ một kiếp mai", "Hận Đồ Bàn", "Xa quê hương",... Những bài này được viết bằng một loại ngôn ngữ gợi cảm, xa vắng và cất cánh với những âm điệu, tiết tấu rất cân phương và hoàn chỉnh.
Xuân Tiên nhận xét rằng đa số các ca khúc của mình mang âm hưởng miền Bắc và miền Trung Việt Nam, chỉ có một số ít là miền Nam như "Cùng một mái nhà", "Khúc nhạc đồng xanh" hay "Đất Việt". Bài hát nổi tiếng nhất của ông là "Khúc hát ân tình" (trong tờ nhạc còn được chú thích một nhan đề khác là "Tình Bắc duyên Nam") được sáng tác sau Hiệp định Genève 1954 trong bối cảnh nhiều người dân miền Bắc di cư vào Nam sinh sống. Bài hát kêu gọi mọi người dù là từ miền nào thì cũng hãy sống thân ái với nhau, đồng thời cũng ngợi ca tình yêu không phân biệt Bắc – Nam. "Hận Đồ Bàn" là bài hát mà ông đặt mình vào địa vị một người dân Chăm-pa, có nội dung ai oán về sự kiện kinh đô Đồ Bàn của nước Chăm-pa bị quân Đại Việt phá hủy vào năm 1471. Đầu thập niên 1970, bài này từng bị Tổng thống Việt Nam Cộng hòa Nguyễn Văn Thiệu ra lệnh cấm biểu diễn công khai do ông tin rằng bài hát có "tác động siêu nhiên thâm hiểm có thể dẫn đến sự sụp đổ của nền cộng hòa". Ca sĩ Chế Linh (người Chăm) hát bài này cũng nhân đó mà bị cấm biểu diễn công khai.
Cả sự nghiệp ông có gần 200 ca khúc. Ông có hai tập nhạc đã xuất bản, đầu tiên là Duyên tình (năm 2000) gồm toàn bộ sáng tác của ông trước năm 1975 và thứ hai là Dâng nắng (năm 2007) gồm 16 bài. Về sách nhạc, ông có các cuốn như Phương pháp tự học sáo trúc, Kỹ thuật sử dụng kèn saxo và Phương pháp tự học đàn cò (nhị), đàn gáo (nhị hồ).
Năm 2006, Xuân Tiên cùng với hai nhạc sĩ Thanh Sơn và Nguyễn Ánh 9 được vinh danh trong chương trình Paris By Night 83 – Những khúc hát ân tình vì đã có những đóng góp giá trị đối với nền tân nhạc Việt Nam. Trong chương trình này, ông đệm sáo cho nữ ca sĩ Hoàng Oanh hát nhạc phẩm "Mong chờ" – bài hát điệu Slow Rock cung La thứ nhịp 4/4 mà ông sáng tác khoảng giữa thập niên 1950. Bài này ông diễn tả mối xúc cảm sau một đêm ngồi tâm sự cùng cô ca sĩ của Đài phát thanh Huế trên chiếc thuyền trôi trên sông Hương, nhân một dịp ông cùng đoàn văn nghệ ra Huế biểu diễn.
Sự nghiệp > Làm thơ

Xuân Tiên còn có tập thơ Trên kiếp hoa được Nhà xuất bản Ba Vì in ở Canada năm 1997.
Qua đời

Ông qua đời vào ngày 2 tháng 6 năm 2023. Hưởng thọ 102 tuổi