stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Józef Oleksy
Vinh danh và giải thưởng

Ba Lan:
Huân chương Polonia Restituta - Grand Cross (2015, truy tặng)
Huân chương Polonia Restituta - Knight's Cross (1984)
Cross of Merit bạc (1972)
Huân chương Bảo vệ Tổ quốc
Đức: Huân chương Thập tự Cộng hòa Liên bang Đức Hạng Nhất
Litva: Order for Merits to Lithuania - Grand Commander Cross (2004)
Limnaecia eristica

| Limnaecia eristica |
| --- | --- |

Phân loại khoa học 
Vực:: Eukaryota
Giới:: Animalia
Ngành:: Arthropoda
Lớp:: Insecta
Bộ:: Lepidoptera
Họ:: Cosmopterigidae
Chi:: Limnaecia
Loài:: L. eristica
Danh pháp hai phần
Limnaecia eristica Meyrick, 1919

Các đồng nghĩa
 Limnoecia eristica Meyrick, 1919
Limnaecia eristica là một loài bướm đêm thuộc họ Cosmopterigidae. Loài này có ở Úc.
Tỉnh thành Việt Nam

Tỉnh và thành phố trực thuộc trung ương là cấp hành chính địa phương cao nhất ở Việt Nam. Tính đến ngày 1 tháng 2  năm 2025, Việt Nam có 63 đơn vị hành chính cấp tỉnh, bao gồm 57 tỉnh và 6 thành phố trực thuộc trung ương.
Chính quyền địa phương

Theo Hiến pháp 2013 và Luật tổ chức chính quyền địa phương, mỗi tỉnh thành Việt Nam đều nằm dưới sự quản lý của một Hội đồng nhân dân do dân bầu. Hội đồng nhân dân bầu ra Ủy ban nhân dân (đơn vị hành pháp của chính quyền tỉnh). Bộ máy như vậy cũng tương ứng với cấu trúc chính quyền trung ương. Các chính quyền tỉnh trực thuộc Chính phủ.
Ngày 22 tháng 11 năm 1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký sắc lệnh tổ chức Hội đồng nhân dân và Ủy ban Hành chính các cấp. Sắc lệnh quy định cách thức tổ chức chính quyền dân chủ nhân dân trong cả nước. Chính quyền ở mỗi địa phương sẽ có hai cơ quan: thay mặt cho dân là Hội đồng nhân dân, do phổ thông đầu phiếu bầu ra, và vừa thay mặt cho dân, vừa đại diện cho Chính phủ là Ủy ban Hành chính, do Hội đồng nhân dân đề cử. Sắc lệnh quy định nhiệm vụ quyền hạn của Hội đồng nhân dân và Ủy ban Hành chính mỗi cấp. Từ năm 1976, Ủy ban Hành chính đổi tên là Ủy ban nhân dân.
Chính quyền địa phương > Hội đồng nhân dân

Bài chi tiết: Hội đồng nhân dân
Mỗi Hội đồng nhân dân có thường trực Hội đồng nhân dân gồm Chủ tịch Hội đồng nhân dân và những người được ủy quyền được chọn trong những đại biểu trong Hội đồng nhân dân, thường là Phó Chủ tịch Hội đồng nhân dân. Thường trực có nhiều nhiệm vụ, trong đó có việc đại diện Hội đồng khi không có kỳ họp. Hội đồng có một số ban có những nhiệm vụ chuyên biệt. Mỗi tỉnh đều có một Ban Kinh tế và Ngân sách, một Ban Văn hóa Xã hội và một Ban Pháp chế. Nếu một tỉnh có thành phần thiểu số không phải người Việt đông thì thường tỉnh đó cũng có một Ban Dân tộc.
Người dân được quyền bầu trong các cuộc bầu cử Hội đồng nhân dân khi được 18 tuổi, và được quyền ra ứng cử khi đủ 21 tuổi. Để ứng cử, một ứng cử viên phải được Mặt trận Tổ quốc Việt Nam giới thiệu hoặc tự ứng cử. Những ứng cử viên này được bầu tại các hội nghị hiệp thương do Mặt trận Tổ quốc tổ chức. Những người tham dự hội nghị quyết định các ứng cử viên có đủ tiêu chuẩn theo Luật Tổ chức Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân hay không bằng cách giơ tay biểu quyết hoặc bầu kín. Các ứng cử viên không được hội nghị tín nhiệm sẽ không được đưa vào danh sách ứng cử. Số ứng cử viên được bầu cho mỗi huyện là từ một đến ba. Số ứng cử viên cho mỗi huyện phải nhiều hơn số ghế được bầu.
Chính quyền địa phương > Ủy ban nhân dân

Bài chi tiết: Ủy ban nhân dân
Ủy ban nhân dân, như đã nói trên, là đơn vị hành pháp của chính quyền tỉnh, có nhiệm vụ định đoạt và thi hành các chính sách. Ủy ban được xem như là một nội các. Ủy ban nhân dân các cấp làm việc theo nguyên tắc tập thể. Chủ tịch là người đứng đầu Ủy ban nhân dân chỉ đạo chung, chịu trách nhiệm trước Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân cấp trên trực tiếp của mình. Mỗi thành viên của Ủy ban nhân dân chịu trách nhiệm cá nhân về phần công tác của mình trước Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân và Chủ tịch Ủy ban nhân dân cùng cấp. Ủy ban nhân dân có 1 Chủ tịch và ít nhất 3 Phó Chủ tịch, tối đa là 5 Phó Chủ tịch (Thành phố Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh), và có từ 4 đến 7 ủy viên (tuỳ theo diện tích và số dân). Chủ tịch Ủy ban nhân dân phải là đại biểu của HĐND cùng cấp, do HĐND bầu và Thủ tướng chuẩn y. Các thành viên khác của Ủy ban nhân dân không nhất thiết phải là thành viên của HĐND. Chủ tịch Ủy ban nhân dân chịu trách nhiệm và báo cáo định kỳ trước HĐND và Thủ tướng về các hoạt động kinh tế-xã hội trong phạm vi tỉnh.
Chính quyền địa phương > Tòa án Nhân dân

Tòa án Nhân dân là cơ quan xét xử và tư pháp cấp tỉnh. Đứng đầu là Chánh án.
Đảng bộ địa phương

Xem thêm: Tổ chức Đảng bộ cấp tỉnh tại Việt Nam
Vì Đảng Cộng sản Việt Nam là đảng cầm quyền duy nhất ở Việt Nam nên cơ quan lãnh đạo cao nhất của mỗi địa phương là Đại hội Đại biểu Đảng bộ của địa phương đó, phân cấp địa phương của tổ chức Đảng. Đại hội Đại biểu Đảng bộ sẽ họp 5 năm 1 lần để bầu ra Ban Chấp hành Đảng bộ. Ban Chấp hành Đảng bộ Tỉnh/Thành phố trực thuộc trung ương, hay thường được gọi tắt là Tỉnh ủy/Thành ủy, là cơ quan lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh, thành phố sở tại giữa 2 kỳ Đại hội, nhiệm kỳ 5 năm.
Sau mỗi Đại hội Đại biểu Đảng bộ, Ban Chấp hành Đảng bộ Tỉnh/Thành phố sẽ tổ chức họp Hội nghị Đảng bộ lần thứ nhất để bầu ra Ban thường vụ Tỉnh uỷ/Thành uỷ, Thường trực Tỉnh uỷ/Thành uỷ, Uỷ ban kiểm tra Tỉnh uỷ/Thành uỷ và các chức danh lãnh đạo; tất cả đều theo nhiệm kỳ của Ban Chấp hành Đảng bộ trực thuộc.
Đứng đầu Đảng bộ tỉnh/thành phố là Bí thư Tỉnh uỷ/Thành uỷ, do chính Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh/thành phố sở tại bầu lên, và phần lớn ở các tỉnh thành đều là Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam. Riêng Bí thư Thành ủy Hà Nội và Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh do tầm quan trọng đặc biệt của hai thành phố nên bắt buộc phải là Ủy viên Bộ Chính trị, do Bộ Chính trị điều động, bổ nhiệm mà không phải do Ban Chấp hành Đảng bộ bầu ra.
Nhiệt độ ảo

Nhiệt độ ảo  T_{v} là nhiệt độ mà tại đó mật độ của không khí hoàn toàn khô bằng mật độ của không khí ẩm ở cùng một áp suất  p.
Nhiệt độ ảo được xác định bằng công thức:  T_{v}={\frac {T}{1-{\frac {e}{p}}(1-\varepsilon )}}.
Trong đó:  e là áp suất của hơi nước trong không khí và  \varepsilon =0,623
Vì không khí ẩm luôn có mật độ cao hơn không khí khô ở cùng một điều kiện nhất định, nên nhiệt độ ảo luôn cao hơn nhiệt độ thực; tuy nhiên nó chỉ cao hơn vài độ C (từ 3 - 5 độ).
Adrien Silva

Adrien Sébastien Perruchet da Silva (tiếng Pháp: [adʁijɛ̃ sebastjɛ̃ pɛʁyʃɛ da silva]; sinh ngày 15 tháng 3 năm 1989), thường được biết đến với tên gọi Adrien Silva, là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Bồ Đào Nha hiện đang thi đấu cho câu lạc bộ UAE Football League United ở vị trí tiền vệ. Anh nổi tiếng nhờ khả năng rê bóng và chuyền bóng tốt.
Anh bắt đầu sự nghiệp của mình với Sporting, ra mắt đội một khi mới 18 tuổi. Trong vòng 10 năm chơi bóng tại đây, anh đã thi đấu được tổng cộng 237 trận và ghi được 39 bàn thắng, đồng thời cùng đội giành được chức vô địch Taça de Portugal vào các năm 2008 và 2015. Anh cũng từng có thời gian thi đấu cho mượn tại các câu lạc bộ Maccabi Haifa và Académica, nơi anh ấy đã giành được Cúp Bồ Đào Nha. Năm 2018, anh chuyển đến Leicester rồi sau đó gia nhập Monaco dưới dạng cho mượn vào tháng 1 năm 2019.
Silva đã có 46 lần khoác áo đội tuyển Bồ Đào Nha ở cấp độ trẻ, trong đó có 13 lần ra sân ở đội U–21. Anh đã có trận ra mắt trong màu áo đội tuyển quốc gia vào năm 2014 và từng thi đấu tại Euro 2016 giải mà năm đó Bồ Đào Nha lên ngôi vô địch. 2 năm sau, anh tiếp tục được gọi lên đội tuyển và thi đấu ở World Cup 2018.
Sự nghiệp câu lạc bộ

Silva sinh ra ở Angoulême, Poitou-Charentes, Pháp, với cha là người Bồ Đào Nha và mẹ là người Pháp. Anh bắt đầu sự nghiệp bóng đá của mình lúc 10 tuổi tại FC Girondins de Bordeaux, nhưng sau một năm ở đó, cha anh, người làm việc trong lĩnh vực hàng không, trở về Bồ Đào Nha và gia đình định cư ở Arcos de Valdevez.
Thống kê sự nghiệp

| Câu lạc bộ | Mùa giải | Giải đấu> Giải | Giải đấu> Số trận | Giải đấu> Bàn thắng | Cup> Số trận | Cup> Bàn thắng | UEFA> Số trận | UEFA> Bàn thắng | Khác> Số trận | Khác> Bàn thắng | Tổng> Số trận | Tổng> Bàn thắng |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Sporting | 2007–08 | Primeira Liga | 6 | 0 | 5 | 0 | 4 | 0 | 0 | 0 | 15 | 0 |
| Sporting | 2008–09 | Primeira Liga | 13 | 0 | 4 | 0 | 2 | 0 | 0 | 0 | 19 | 0 |
| Sporting | 2009–10 | Primeira Liga | 13 | 0 | 7 | 0 | 4 | 1 | 0 | 0 | 24 | 1 |
| Sporting | 2012–13 | Primeira Liga | 19 | 3 | 3 | 0 | 4 | 0 | 0 | 0 | 26 | 3 |
| Sporting | 2013–14 | Primeira Liga | 28 | 8 | 5 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 33 | 9 |
| Sporting | 2014–15 | Primeira Liga | 30 | 8 | 4 | 0 | 8 | 2 | 0 | 0 | 42 | 10 |
| Sporting | 2015–16 | Primeira Liga | 29 | 8 | 3 | 1 | 8 | 0 | 1 | 0 | 41 | 9 |
| Sporting | 2016–17 | Primeira Liga | 27 | 4 | 3 | 1 | 5 | 1 | 1 | 0 | 36 | 6 |
| Sporting | 2017–18 | Primeira Liga | 3 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 3 | 1 |
| Sporting | Total | Total | 168 | 32 | 32 | 3 | 34 | 4 | 1 | 0 | 235 | 39 |
| Maccabi Haifa (mượn) | 2010–11 | Israeli Premier League | 6 | 0 | 0 | 0 | 2 | 0 | — | — | 8 | 0 |
| Académica (mượn) | 2010–11 | Primeira Liga | 6 | 1 | 2 | 0 | — | — | 0 | 0 | 8 | 1 |
| Académica (mượn) | 2011–12 | Primeira Liga | 28 | 4 | 9 | 3 | — | — | 0 | 0 | 37 | 7 |
| Académica (mượn) | Tổng | Tổng | 34 | 5 | 11 | 3 | 0 | 0 | 0 | 0 | 45 | 8 |
| Leicester City | 2017–18 | Premier League | 12 | 0 | 4 | 0 | — | — | 0 | 0 | 16 | 0 |
| Leicester City | 2018–19 | Premier League | 2 | 0 | 3 | 0 | — | — | 0 | 0 | 5 | 0 |
| Leicester City | Tổng | Tổng | 14 | 0 | 7 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 21 | 0 |
| Monaco (loan) | 2018–19 | Ligue 1 | 15 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | — | — | 15 | 0 |
| Monaco (loan) | 2019–20 | Ligue 1 | 18 | 0 | 1 | 0 | 1 | 0 | — | — | 20 | 0 |
| Monaco (loan) | Tổng | Tổng | 33 | 0 | 1 | 0 | 1 | 0 | 0 | 0 | 35 | 0 |
| Tổng cộng | Tổng cộng | Tổng cộng | 255 | 35 | 51 | 6 | 37 | 4 | 1 | 0 | 344 | 45 |
Thống kê sự nghiệp > Quốc tế

| Đội tuyển quốc gia | Năm | Số trận | Bàn thắng |
| --- | --- | --- | --- |
| Bồ Đào Nha | 2014 | 1 | 0 |
| Bồ Đào Nha | 2015 | 4 | 0 |
| Bồ Đào Nha | 2016 | 10 | 0 |
| Bồ Đào Nha | 2017 | 5 | 1 |
| Bồ Đào Nha | 2018 | 6 | 0 |
| Tổng cộng sự nghiệp | Tổng cộng sự nghiệp | 26 | 1 |
Danh hiệu > Câu lạc bộ

Sporting
Taça de Portugal: 2007–08, 2014–15
Supertaça Cândido de Oliveira: 2007, 2008, 2015
Maccabi Haifa
Giải ngoại hạng Israel: 2010–11
Académica
Taça de Portugal: 2011–12
Danh hiệu > Quốc tế

Bồ Đào Nha
UEFA European Championship: 2016
Hạng ba FIFA Confederations Cup: 2017
Danh hiệu > Cá nhân

Cầu thủ Sporting CP của năm: 2013
Vắc-xin COVID-19 của Pfizer–BioNTech
Phát triển và kinh phí

Trước khi diễn ra đại dịch COVID-19, chưa có một loại vắc-xin phòng bệnh truyền nhiễm nào được sản xuất trong chưa đến vài năm, và khi đó cũng chưa tồn tại một loại vắc-xin nào phòng ngừa nhiễm một loại virus corona ở người. Virus gây bệnh COVID-19 được phát hiện vào tháng 12 năm 2019, và BioNTech đã bắt đầu phát triển một loại vắc-xin COVID-19 từ ngày 10 tháng 1 năm 2020, khi trình tự gen của SARS-CoV-2 được Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Trung Quốc công bố thông qua GISAID, kích hoạt các biện pháp ứng phó khẩn cấp trên toàn cầu nhằm chuẩn bị một đợt bùng phát dịch và gấp rút phát triển vắc-xin phòng bệnh.
BioNTech bắt đầu chương trình 'Project Lightspeed' nhằm phát triển một loại vắc-xin phòng virus COVID-19 mới dựa trên công nghệ mRNA đã được công ty này làm chủ trước đó. Một vài biến thể vắc-xin đã được chế tạo trong các phòng thí nghiệm của hãng tại Mainz, và trong số đó có 20 ứng cử viên được ra mắt các chuyên gia tại Viện Paul-Ehrlich ở Langen, Đức.
Phát triển và kinh phí > Kinh phí

BioNTech nhận được một khoản đầu tư trị giá 135 triệu đô la Mỹ từ Fosun vào tháng 3 năm 2020, đổi lấy 1,58 triệu cổ phần tại BioNTech cùng với quyền tiếp thị và phát triển kế tiếp vắc-xin BNT162b2 tại Trung Quốc, Hồng Kông, Ma Cao và Đài Loan.
Vào tháng 6 năm 2020, BioNTech nhận được 100 triệu € (119 triệu đô la Mỹ) từ Ủy ban châu Âu và Ngân hàng Đầu tư Châu Âu. Vào tháng 9 năm 2020, chính phủ Đức cấp cho BioNTech khoản kinh phí 375 triệu € (445 triệu đô la Mỹ) dành cho chương trình phát triển vắc-xin COVID-19 của hãng.
CEO của Pfizer Albert Bourla cho biết ông đã quyết định không nhận khoản tài trợ từ Chiến dịch Thần tốc (Operation Warp Speed) của chính phủ Hoa Kỳ "bởi tôi muốn giải phóng các nhà khoa học [khỏi] bất cứ sự quan liêu nào khi phải báo cáo và đồng thuận về cách sử dụng khoản kinh phí đó". Pfizer sau đó vẫn có được thỏa thuận với Hoa Kỳ cùng một số quốc gia khác trong việc phân phối vắc-xin.
Phát triển và kinh phí > Nghiên cứu lâm sàng

Các nghiên cứu Giai đoạn I / II được bắt đầu tại Đức vào ngày 23 tháng 4 năm 2020, và tại Hoa Kỳ vào ngày 4 tháng 5 năm 2020, với bốn ứng cử viên vắc-xin bước vào giai đoạn thử nghiệm lâm sàng. Giai đoạn thử nghiệm thứ II / III với mẫu ứng viên 'BNT162b2' bắt đầu từ tháng 7. Kết quả thử nghiệm Giai đoạn III cho thấy hiệu quả 95% được công bố vào ngày 18 tháng 11 năm 2020.
Các kết quả sơ bộ từ các cuộc thử nghiệm Giai đoạn I-II đối với BNT162b2, được công bố vào tháng 10 năm 2020, đã cho thấy được độ hiệu quả và an toàn của loại vắc-xin này. Trong cùng tháng đó, Cơ quan Quản lý Dược phẩm châu Âu (EMA) bắt đầu quá trình rà soát định kỳ đối với BNT162b2.
Tính đến tháng 11 năm 2020, quá trình thử nghiệm đối với BNT162b2 đang ở Giai đoạn III. Việc thử nghiệm được thực hiện theo phương pháp ngẫu nhiên có đối chứng bằng giả dược nhằm nghiên cứu liều lượng, lựa chọn ứng viên vắc-xin và mức độ an toàn của vắc-xin ở những người khỏe mạnh. Quá trình nghiên cứu giai đoạn đầu đã xác định được mức độ an toàn và liều lượng phù hợp cho hai ứng viên vắc-xin, sau đó kéo dài suốt giữa năm 2020 nhằm đánh giá độ hiệu quả và an toàn của BNT162b2 với số lượng lớn người tham gia, lên tới hàng chục nghìn người tại nhiều quốc gia hợp tác với Pfizer và Fosun.
Giai đoạn III đánh giá mức độ an toàn, công hiệu, khả năng dung nạp và tính miễn dịch của BNT162b2 ở nồng độ trung bình (hai mũi tiêm cách nhau 21 ngày) ở ba nhóm tuổi: 12–15 tuổi, 16–55 tuổi và trên 55 tuổi. Để được cấp phép tại EU, EMA đã xác nhận mức độ hiệu quả tổng quan của vắc-xin là 95%. EMA chỉ rõ rằng liều thứ hai nên được tiêm ba tuần sau liều đầu tiên.
| Chỉ tiêu hiệu quả | Độ hiệu quả vắc-xin (khoảng tin cậy 95%) [%] |
| --- | --- |
Từ sau liều 1 tới trước liều 2: 52,4 (29,5, 68,4)
≥10 ngày sau liều 1 tới trước liều 2: 86,7 (68,6, 95,4)
Từ khi tiêm liều 2 tới 7 ngày sau liều 2: 90,5 (61,0, 98,9)
≥7 ngày sau liều 2 (với đối tượng không có dấu hiệu nhiễm bệnh trước khoảng thời gian 7 ngày sau liều 2)
Tổng quan: 95,0 (90,0, 97,9)
16–55 tuổi: 95,6 (89,4, 98,6)
≥55 tuổi: 93,7 (80,6, 98,8)
≥65 tuổi: 94,7 (66,7, 99,9)
Giai đoạn thử nghiệm thứ III, dự kiến tiếp tục từ 2020 tới 2022, được thiết kế nhằm đánh giá khả năng ngăn ngừa nhiễm bệnh thể nặng của BNT162b2 và thời gian hiệu lực của phản ứng miễn dịch.
Hiện chưa rõ khả năng ngừa bệnh nặng cũng như thời gian tồn tại phản ứng miễn dịch ở trẻ em, phụ nữ mang thai hoặc những người có hệ miễn dịch kém.
Pfizer và BioNTech đã bắt đầu thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng Giai đoạn II/III đối với phụ nữ mang thai trên 18 tuổi (NCT04754594). Nghiên cứu sẽ sử dụng 30 µg BNT162b2 hoặc giả dược tiêm bắp 2 liều cách nhau 21 ngày. Giai đoạn II sẽ có 350 phụ nữ có thai được chọn ngẫu nhiên 1:1 để tiêm BNT162b2 hoặc giả dược ở tuần thứ 27 đến 34 của thai kỳ. Giai đoạn III sẽ đánh giá mức độ an toàn, khả năng dung nạp và tính miễn dịch của BNT162b2 hoặc giả dược với phụ nữ mang thai ở tuần 24 tới 34. Pfizer và BioNTech đã thông báo bắt đầu tiêm các liều đầu tiên trong cuộc thử nghiệm vào ngày 18 tháng 2 năm 2021.
Công nghệ vắc-xin

Xem thêm: Vắc-xin RNA và Vắc-xin COVID-19 § Nền tảng công nghệ
Công nghệ được BioNTech sử dụng cho vắc-xin BNT162b2 dựa trên việc sử dụng mRNA biến đổi nucleoside (modRNA) mã hóa một phần protein gai tìm thấy trên bề mặt virus corona SARS-CoV-2 (COVID‑19), kích hoạt phản ứng miễn dịch chống lại virus xâm nhập.
BNT162b2 là ứng viên có tiềm năng nhất trong số ba ứng viên còn lại với công nghệ tương tự được phát triển bởi BioNTech. Trước khi chọn BNT162b2, BioNTech và Pfizer đã tiến hành thử nghiệm Giai đoạn I đối với BNT162b1 tại Đức và Hoa Kỳ, còn Fosun cũng tiến hành thử nghiệm Giai đoạn I tại Trung Quốc. Trong các thử nghiệm Giai đoạn I, BNT162b2 cho thấy mức độ an toàn tốt hơn các ba ứng viên còn lại.
Công nghệ vắc-xin > Trình tự gen

Chuỗi modRNA trong vắc-xin dài 4.284 nucleotide. Trong phân tử RNA này có chứa chóp (hay mũ) ở đầu 5'; vùng không được dịch mã ở đầu 5' được lấy từ trình tự của alpha globin ở người; một peptide nhận tín hiệu (bases 55–102) và hai đột biến proline (K986P và V987P, ký hiệu là "2P") khiến protein gai có cấu tạo ổn định tiền dung hợp (prefusion-stablized), làm giảm khả năng dung hợp màng, từ đó tăng biểu hiện và kích thích các kháng thể trung hòa; một đoạn gen đã tối ưu hóa codon trong protein gai của SARS-CoV-2 (bases 103–3879); sau đó là một vùng không được dịch mã ở đầu 3' (bases 3880–4174) tổ hợp từ AES và mtRNR1 nhằm tăng biểu hiện protein và độ ổn định của phân tử mRNA cùng với đuôi poly(A) có chứa 30 phần dư adenosine, một chuỗi liên kết dài 10 nucleotide, và thêm 70 adenosine dư nữa (bases 4175–4284). Chuỗi RNA này không có chứa các phần dư uridine; chúng được thay thế bởi 1-methyl-3'-pseudouridylyl. Các đột biến proline 2P trong phân tử protein gai ban đầu được phát triển để dùng cho vắc-xin MERS bởi các nhà nghiên cứu tại Trung tâm Nghiên cứu Vắc-xin thuộc Viện Dị ứng và Bệnh Truyền nhiễm Quốc gia Hoa Kỳ, Viện nghiên cứu Scripps và nhóm nghiên cứu của Jason McLellan (hiện thuộc Đại học Texas tại Austin, trước đây thuộc Đại học Dartmouth).
Công nghệ vắc-xin > Thành phần

Ngoài phân tử mRNA, vắc-xin còn chứa các thành phần bất hoạt (tá dược) sau:
ALC-0315, ((4-hydroxybutyl)azanediyl)bis(hexane-6,1-diyl)bis(2-hexyldecanoate)
ALC-0159, 2-[(polyethylene glycol)-2000]-N,N-ditetradecylacetamide
1,2-distearoyl-sn-glycero-3-phosphocholine (DSPC)
cholesterol
natri hiđrophotphat
kali đihiđrophotphat
kali chloride
natri chloride
saccarose
nước
Bốn thành phần đầu tiên kể trên là các lipid. Các lipid cùng modRNA tạo thành hạt nano. ALC-0159 là một liên hợp polyethylene glycol (tức là lipid đã được PEG hóa).
Vắc-xin được phân phối trong các lọ chứa "hỗn hợp tiêm bắp đông lạnh màu trắng đến trắng ngà, vô trùng và không chất bảo quản". Các lọ vắc-xin cần được rã đông ở nhiệt độ phòng và pha loãng bằng nước muối sinh lý trước khi tiêm.
Cấp phép

| --- | --- |
  Cấp phép đầy đủ Úc  Brazil  Liên minh châu Âu  Quần đảo Faroe  Greenland  Iceland  Nhật Bản  Malaysia  Na Uy  Ả Rập Xê Út  Serbia  Hàn Quốc   Cấp phép khẩn cấp Albania  Andorra  Argentina  Aruba  Bahrain  Canada  Caribbe  Chile  Colombia  Costa Rica  Ecuador  Hồng Kông  Iraq  Israel  Jordan  Kuwait  Liechtenstein  México  Monaco  New Zealand  Bắc Macedonia  Oman  Panama  Philippines  Qatar  Saint Vincent và Grenadines  Singapore  Nam Phi   Suriname  Thụy Sỹ  UAE  Ukraina  Anh Quốc  Hoa Kỳ  Tòa thánh Vatican  Tổ chức Y tế Thế giới (WHO)      Đủ điều kiện nhận vắc-xin qua COVAX
Cấp phép > Khẩn cấp

Cơ quan Quản lý Dược phẩm Anh (MHRA) đã cấp "giấy phép tạm thời khẩn cấp" cho vắc-xin nhằm "giải quyết các vấn đề y tế công cộng quan trọng" vào ngày 2 tháng 12 năm 2020 theo quy định trong Đạo luật Dược năm 1968. Đây là loại vắc-xin COVID-19 đầu tiên được cấp phép sử dụng ở cấp độ quốc gia sau khi trải qua các cuộc thử nghiệm quy mô lớn, đồng thời cũng là vắc-xin mRNA đầu tiên được cấp phép sử dụng trên người. Anh trở thành nước phương Tây đầu tiên cấp phép sử dụng một loại vắc-xin COVID-19 trên phạm vi toàn quốc, mặc dù một số chuyên gia không đồng thuận với quyết định cấp phép sớm như vậy.
Vào ngày 8 tháng 12 năm 2020, Margaret "Maggie" Keenan, 90 tuổi, đến từ Fermanagh, trở thành người đầu tiên được tiêm vắc-xin. Lọ vắc-xin cùng với ống tiêm sử dụng trong buổi tiêm đầu tiên này đã được Bảo tàng Khoa học tại London lưu lại trong bộ sưu tập vĩnh viễn của viện. Tới ngày 20 tháng 12, 521.594 công dân Anh đã được tiêm vắc-xin trong chương trình tiêm chủng quốc gia của nước này. 70% trong đó là những người từ 80 tuổi trở lên.
Sau Anh, các quốc gia sau đây cũng đã tiến hành nhanh chóng quá trình cấp phép sử dụng vắc-xin COVID-19 của Pfizer–BioNTech: Argentina, Úc, Bahrain, Canada, Chile, Costa Rica, Ecuador, Hồng Kông, Iraq, Israel, Jordan, Kuwait, Malaysia, México, Oman, Panama, Philippines, Qatar, Ả Rập Xê Út, Singapore, Hàn Quốc, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất và Hoa Kỳ.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cũng đã cấp phép sử dụng khẩn cấp cho vắc-xin.
Tại Hoa Kỳ, việc cấp phép sử dụng khẩn cấp (EUA) là "một cơ chế nhằm tạo điều kiện phân phối và sử dụng các biện pháp điều trị y khoa, bao gồm có vắc-xin, trong các tình huống y tế công cộng khẩn cấp, như đại dịch COVID-19 hiện tại". Sau khi được cấp phép EUA, BioNTech và Pfizer phải tiếp tục thử nghiệm lâm sàng Giai đoạn III nhằm hoàn thiện dữ liệu về mức độ an toàn và hiệu quả, sau đó có thể xin cấp phép hoàn toàn vắc-xin tại Hoa Kỳ. Ban cố vấn về các Liệu pháp Miễn dịch (ACIP) thuộc Trung tâm kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) đã phê chuẩn khuyến cáo tiêm vắc-xin cho người từ 16 tuổi trở lên.
Vào ngày 16 tháng 2 năm 2021, Cơ quan Quản lý Sản phẩm Y tế Nam Phi (SAHPRA) đã cấp phép sử dụng khẩn cấp vắc-xin COVID-19 của Pfizer.
Cấp phép > Sử dụng rộng rãi

Vào ngày 19 tháng 12 năm 2020, Cơ quan Dược phẩm Thụy Sỹ (Swissmedic) đã cấp phép sử dụng rộng rãi vắc-xin COVID-19 của Pfizer–BioNTech sau hai tháng nhận được đơn đăng ký; cơ quan này cho biết vắc-xin đạt đủ các điều kiện về an toàn, hiệu quả và chất lượng. Đây là trường hợp cấp phép rộng rãi đầu tiên đối với vắc-xin COVID-19. Vào ngày 23 tháng 12, một người phụ nữ 90 tuổi ở Lucerne đã trở thành người đầu tiên được tiêm vắc-xin tại Thụy Sỹ. Sự kiện trên cũng bắt đầu chiến dịch tiêm chủng quy mô lớn tại châu Âu lục địa.
Vào ngày 21 tháng 12 năm 2020, Ủy ban Dược phẩm Sử dụng trên người (CHMP) thuộc Cơ quan Quản lý Dược phẩm châu Âu (EMA) ra khuyến cáo cấp phép tiếp thị có điều kiện cho vắc-xin COVID-19 Pfizer–BioNTech với tên nhãn hiệu Comirnaty. Khuyến cáo trên được Ủy ban châu Âu chấp thuận vào cùng ngày.
Vào ngày 23 tháng 2 năm 2021, Cơ quan Quản lý Y tế Brazil cấp phép cho vắc-xin COVID-19 của Pfizer–BioNTech theo quy trình cấp phép tiếp thị tiêu chuẩn của nước này. Đây là vắc-xin COVID-19 đầu tiên được đăng ký chính thức trong cả nước, thay vì chỉ được cấp phép sử dụng khẩn cấp.
Tác dụng bất lợi

Các tác dụng bất lợi của vắc-xin COVID-19 Pfizer–BioNTech tương tự với các vắc-xin khác dành cho người lớn. Trong các cuộc thử nghiệm lâm sàng, các tác dụng phụ được ghi nhận rất phổ biến (theo tần suất xuất hiện) là: đau và sưng tại vùng tiêm, mệt mỏi, đau đầu, đau cơ, ớn lạnh, đau khớp và sốt. Phản ứng sốt hay gặp phải hơn sau liều tiêm thứ hai.
Các phản ứng mẫn cảm nặng đã được quan sát trong khoảng 11 trên 1 triệu liều vắc-xin đã tiêm. Theo một báo cáo của CDC Hoa Kỳ, 71% các trường hợp phản vệ trên xảy ra trong vòng 15 phút sau tiêm và hầu hết (81%) là ở những người có tiền sử dị ứng hoặc có phản ứng mẫn cảm. Cơ quan Quản lý Dược phẩm Anh (MHRA) vào ngày 9 tháng 12 năm 2020 khuyến cáo những người có tiền sử phản ứng mẫn cảm "đáng kể" không nên tiêm vắc-xin COVID-19 của Pfizer–BioNTech. Vào ngày 12 tháng 12, giới chức Canada đưa ra tuyên bố tương tự, cho rằng "Cả hai trường hợp tại Anh đều có tiền sử phản ứng mẫn cảm nặng và đã được điều trị phản vệ ngay lập tức bằng adrenaline. Cả hai đều đã bình phục."
Cơ quan Quản lý Dược phẩm châu Âu thường xuyên rà soát các dữ liệu về tính an toàn của vắc-xin. Trong một báo cáo công bố ngày 4 tháng 3 năm 2021, cơ quan này kết luận "lợi ích của Comirnaty trong phòng ngừa COVID-19 vẫn lớn hơn bất cứ rủi ro nào, và hiện cũng chưa cần có bất cứ thay đổi nào trong việc sử dụng vắc-xin này."