stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Người Khiết Đan
Lịch sử > Lập quốc và cường thịnh

Năm 907, một thủ lĩnh của bộ lạc Điệt Thích tên là Da Luật A Bảo Cơ được bầu là thủ lĩnh của liên minh 8 bộ lạc. Sau khi nắm quyền thủ lĩnh tối cao, A Bảo Cơ đã dùng vũ lực để thống nhất 8 bộ lạc Khiết Đan, đồng thời xâm chiếm đất Đột Quyết, tiêu diệt tộc Hề, thu phục các bộ lạc nhỏ xung quanh. Năm 916, A Bảo Cơ tự xưng đế kiến quốc, xây dựng một quốc gia chủ nô - nô lệ. Quốc gia Khiết Đan được thành lập, ban đầu có quốc hiệu là Khiết Đan (916-947), sau đấy đổi quốc hiệu là Đại Liêu (947-983), rồi trở lại thành Khiết Đan (983-1066), cuối cùng lại trở lại là Liêu 1066 cho đến khi diệt vong.
Quốc gia Khiết Đan non trẻ nhanh chóng cường thịnh, nhiều lần xâm nhập Trung Nguyên, thậm chí từng đem quân tiêu diệt Hậu Đường (936), Hậu Tấn (947), tấn công Hậu Hán (950), Hậu Chu (951). Trong thời kỳ cường thịnh nhất, dân tộc này từng là chủ nhân của một đế quốc rộng lớn bao trùm cao nguyên Mông Cổ và phía Bắc Trung Quốc, phía Bắc tới tận hồ Baikal, phía Đông sát Sakhalin, phía Tây vượt dãy núi Altai, phía Nam tới các tỉnh Hà Bắc, Sơn Tây ngày nay.
Do quản lý một quốc gia rộng lớn với nhiều sắc tộc khác nhau, người Khiết Đan đã hình thành một chính sách nổi tiếng về sau: "Một quốc gia, hai chế độ". Chính sách này được tóm tắt bằng câu "Dĩ Quốc chế trị Khiết Đan, dĩ Hán chế đãi Hán nhân" (已國制治契丹,已漢制待漢人). Quản lý người Khiết Đan thì dựa theo chế độ quý tộc bộ lạc Khiết Đan, quản lý người Hán thì dựa theo thể chế nhà Đường. Chính sách này đã đem lại hiệu quả to lớn, đặc biệt vào đầu thế kỷ 11, quốc gia Khiết Đan đã chuyển đổi hoàn toàn từ chế độ nô lệ sang chế độ phong kiến. Quân đội Khiết Đan hùng mạnh, liên tục uy hiếp Bắc Tống và Tây Hạ, buộc hai quốc gia này phải thần phục.
Lịch sử > Suy tàn và diệt vong

Đầu thế kỷ thứ 12, nước Liêu bước vào giai đoạn suy tàn. Năm 1114, một thủ lĩnh của tộc người Nữ Chân là Hoàn Nhan A Cốt Đả, liên kết với Bắc Tống, mang đại quân cướp đất Đại Liêu, một năm sau dựng nên nhà Kim. Nhà Kim đã hạ lệnh giết sạch những người Khiết Đan phản kháng, trong đó có một cuộc chém giết kéo dài hơn 1 tháng. Đến năm 1125 thì hầu hết lãnh thổ Khiết Đan đã bị người Nữ Chân chinh phục. Một bộ phận dân tộc Khiết Đan ở lại lãnh thổ của họ, hòa huyết với người Nữ Chân. Một bộ phận người Khiết Đan khác theo hoàng thân Da Luật Đại Thạch di tản về phía Tây, dựng nên nước Ha Lạt Khiết Đan tức triều Tây Liêu ở giữa Trung Á và Tân Cương. Nước này cũng có một thời cường thịnh nhưng cuối cùng bị đại quân đế quốc Mông Cổ của Thành Cát Tư Hãn tiêu diệt. Những tàn dân Khiết Đan lại chạy về miền Nam của Iran ngày nay lập nên vương triều Khởi Nhi Man (Qierman). Không lâu sau, vương triều này cũng tàn lụi. Dưới sự cai trị của Mông Cổ, các cuộc chinh chiến liên miên khiến cho tộc người thiện chiến Khiết Đan phần lớn bỏ thây nơi chiến địa, số còn lại phân tán khắp nơi và nhanh chóng bị dân cư địa phương đồng hóa.
Hậu duệ của dân tộc Khiết Đan

Khiết Đan từng là một dân tộc lớn nhưng lại không có tên trong số 56 dân tộc Trung Quốc ngày nay. Tuy nhiên bằng phương pháp so sánh phương thức sản xuất, sinh hoạt, tập tục, tôn giáo, ngôn ngữ, lịch sử và dùng kỹ thuật DNA các học giả đã chứng minh tộc người Đạt Oát Nhĩ (Dawr) cư trú tại vùng tiếp giáp giữa Đại Hưng An, Nộn Giang và thảo nguyên Hô Luân Bối Nhĩ (Hulunbeier) chính là hậu duệ của dân tộc Khiết Đan.
Văn hóa và chữ viết

Dân tộc Khiết Đan từng sáng tạo ra chữ viết của riêng mình. Khi triều Kim vừa kiến lập, do tộc Nữ Chân không có văn tự riêng nên phải dùng chữ Hán và chữ Khiết Đan. Sau khi văn tự Nữ Chân được tạo ra thì hoàng đế triều Kim hạ lệnh phế bỏ chữ Khiết Đan, chính vì thế mà văn tự Khiết Đan thất truyền.
Dân tộc Khiết Đan từng xây dựng được một nền văn hóa rực rỡ. Thể hiện rõ nét nhất nền văn hóa này là những chùa Liêu và tháp Liêu. Hiện ở khu vực phía bắc Hoàng Hà còn chùa Cổ Phật và Phật tháp nguy nga hùng vĩ của dân tộc Khiết Đan. Trải qua ngàn năm mưa gió nó vẫn uy nghi, vững chãi như mới. Đặc biệt, tháp Thích Ca ở huyện Ứng, tỉnh Sơn Tây hiện nay là kiến trúc tháp bằng gỗ cổ nhất và cao nhất thế giới. Dù đã trải qua nhiều trận động đất mạnh mà vẫn không bị hư hỏng.
Ngôn ngữ Khiết Đan (còn gọi là Liêu, Kitan [ISO 639-3]) ngày nay gần như tuyệt chủng giống như sự tồn tại của những người Khiết Đan.
Chú thích

↑  “Kingdom of Khitans: Sudden Rise, Sudden Fall”. China Daily. ngày 19 tháng 6 năm 2003. Bản gốc lưu trữ ngày 7 tháng 7 năm 2011. Truy cập ngày 15 tháng 12 năm 2008.
↑  Xu Elina-Qian 2005, p.7.
↑  Xu Elina-Qian 2005, p.8.
↑  Còn gọi là người Xi hay Kumo Xi
↑  Xu Elina-Qian 2005, p.8-9.
↑  Status of Research and Research Direction of Khitan Studies
↑  Xu Elina-Qian 2005, p.258
Nguồn tham khảo

Tiền Khiết Đan
MATSUI, Hitoshi 松井等 (Japan). "Lịch sử phát triển Khiết Đan" (契丹勃興史). Mamden chiri-rekishi kenkyu hokoku 1 (1915).
Bản dịch Hán văn của Lưu Phượng Chứ (劉鳳翥), trong Tuyển tập "Dân tộc sử dịch văn tập" (民族史譯文集) 10 (1981). Repr. in: Sun, Jinji et al. 1988 (vol. 1), pp. 93–141
Trần Thuật (陳述). "Khiết Đan Sử luận chứng cảo" (契丹史論證稿). Sở nghiên cứu sử học, Viện Nghiên cứu trung ương Bắc Kinh, 1948.
Trần Thuật (陳述). "Khiết Đan Xã hội kinh tế sử cảo" (契丹社會經濟史稿). Nhà xuất bản Tam Liên, Thượng Hải, 1963.
Feng, Jiasheng 1933.
Triều đại Liêu quốc
Thư Phần (舒焚), "Liêu sử cảo" (遼史稿). Nhà xuất bản Nhân dân Hồ Bắc, Vũ Hán, 1984.
WITTFOGEL, Karl & FENG, Chia-sheng. History of Chinese Society: Liao (907-1125). Philadelphia: American Philosophical Society, 1949.
Hậu Khiết Đan
Biran, Michal. The Empire of the Qara Khitai in Eurasian History: Between China and the Islamic World, ISBN 0-521-84226-3
Các tài liệu sử học cùng thời kỳ
Ngụy sử (魏史): Ngụy Thâu (魏收). Bản in của Trung Hoa thư cục, Bắc Kinh, 1973.
Tân Ngũ đại sử (新五代史): Âu Dương Tu (歐陽修). Bản in của Trung Hoa thư cục, Bắc Kinh, 1974.
Tùy thư (隋書): Ngụy Trưng (魏徵). Bản in của Trung Hoa thư cục, Bắc Kinh, 1973.
Cựu Đường thư (舊唐書): Lưu Hu (劉昫). Bản in của Trung Hoa thư cục, Bắc Kinh, 1975.
Tân Đường thư (新唐書): Âu Dương Tu (歐陽修). Bản in của Trung Hoa thư cục, Bắc Kinh, 1975.
Liêu sử (遼史): Thoát Thoát (脱脱). Bản in của Trung Hoa thư cục, Bắc Kinh, 1974.
Tống sử (宋史): Thoát Thoát (脱脱). Bản in của Trung Hoa thư cục, Bắc Kinh, 1974.
Tư trị thông giám (資治通鑒): Tư Mã Quang (司馬光). Bản in của Trung Hoa thư cục, Bắc Kinh, 1956
Khác
Mote, F.W. (1999). Imperial China: 900-1800. Harvard University Press. tr. 31–71. ISBN 0674012127.
EBREY, Patricia Buckley (1996). The Cambridge Illustrated History of China. Cambridge University Press. ISBN 0-521-66991-X.
TWITCHETT, Denis (1994). The Cambridge History of China: Alien Regimes and Border States, 907-1368. Cambridge University Press. tr. 816. ISBN 0-521-24331-9. (pp. 43–153)
Khitans
Khitans on scholar.google.com
| x t Các tộc người Mông Cổ |
| --- | --- |
Tại Mông Cổ: Khalkha  ·  Bayid  ·  Buryat  ·  Barga  ·  Darkhad  ·  Dörbet  ·  Dariganga  ·  Myanghad  ·  Zakhchin  ·  Ööld  ·  Torghut  ·  Khotgoid  ·  Üzemchin  ·  Khamnigan  ·  Altai Uriankhai  ·  Khoton  ·  Tuva Uriankhai  ·  Khövsgöl Uriankhai  ·  Dukha  ·  Sartuul
Tại Trung Quốc: Barga  ·  Khamnigan  ·  Chakhar  ·  Dzungars  ·  Khorchin  ·  Jaruud  ·  Baarin  ·  Naiman  ·  Dörbet  ·  Kharchin  ·  Khishigten  ·  Sünid  ·  Urad  ·  Üzemchin  ·  Ordos  ·  Alshaa  ·  Khoshut  ·  Torguud
Tại Trung Quốc, ngoài vùng  Đại Mông Cổ: Người Mông Cổ Katso  ·  Người Mông Cổ Vân Nam  ·  Người Mông Cổ Tứ Xuyên  ·  Người Sogwo Arig
Tại Trung Quốc, được xem là  các sắc tộc khác: Đạt Oát Nhĩ  ·  Dụ Cố  ·  Đông Hương  ·  Bảo An  ·  Thổ
Tại Nga: Buryat  ·  Kalmyk  ·  Tuvan  ·  Altay
Các nơi khác  (chủ yếu là tại Afghanistan,  Pakistan  và Iran): Hazara  ·  Aimak  ·  Moghol
Lịch sử: Nhu Nhiên  ·  Khiết Đan
Bản đồ vị trí giữa Liêu, Tống và Tây Hạ.
Ninh Cường, Hán Trung

Ninh Cường (chữ Hán phồn thể:寧強縣, chữ Hán giản thể: 宁强县, âm Hán Việt: Ninh Cường huyện) là một huyện thuộc địa cấp thị Hán Trung, tỉnh Thiểm Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 3243 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2002 là 330.000 người. Mã số bưu chính của huyện Ninh Cường là 724400. Về mặt hành chính, huyện này được chia thành 11 trấn, 12 hương.
Trấn: Hán Nguyên, Cao Trại Tử, Đại An, Đại Gia Bình, Dương Bình Quan, Yến Tử Biêm
Hương: Thanh Mộc Xuyên, Quảng Bình, Thiết Tỏa Quan, Hồ Gia Bá, Mao Bá Hà, Thư Gia Bá, Trích Thủy Phô, Miếu Bá, Khoan Xuyên, Nam Bình, Đông Hoàng Câu, Khủng Gia Hà, Tằng Gia Hà, Song Hà, Trúc Bá Hà, Thương Xã, Thái Dương Lĩnh, Cự Đình, Quan Nhạc Hà, Bá Hải Hà, Thủy Điền Bình, Nhị Lang Bá, Hoàng Bác Dịch, Phù Bình Câu, Quan Khẩu Bá, Thiền Gia Nham.
| x t Thiểm Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa |
| --- | --- | --- |
Lịch sử • Chính trị • Kinh tế
| Tây An | Liên Hồ  •  Tân Thành  •  Bi Lâm  •  Bá Kiều  •  Vị Ương  •  Nhạn Tháp  •  Diêm Lương  •  Lâm Đồng  •  Trường An  •  Lam Điền  •  Chu Chí  •  Hộ  •  Cao Lăng  •  Khúc Giang tân khu  •  Khu phát triển Công nghiệp công nghệ cao Tây An*  •  Khu phát triển Kinh tế - Kỹ thuật Tây An*  •  Khu cảng vụ quốc tế Tây An* | Thiểm Tây trong Trung Quốc |
| Đồng Xuyên | Diệu Châu  •  Vương Ích  •  Ấn Đài  •  Nghi Quân | Thiểm Tây trong Trung Quốc |
| Bảo Kê | Vị Tân  •  Kim Đài  •  Trần Thương  •  Phượng Tường  •  Kỳ Sơn  •  Phù Phong  •  My  •  Lũng  •  Thiên Dương  •  Lân Du  •  Phượng  •  Thái Bạch, Bảo Kê | Thiểm Tây trong Trung Quốc |
| Hàm Dương | Tần Đô  •  Dương Lăng  •  Vị Thành  •  Hưng Bình  •  Tam Nguyên  •  Kính Dương  •  Càn  •  Lễ Tuyền  •  Vĩnh Thọ  •  Bân  •  Trường Vũ  •  Tuần Ấp  •  Thuần Hóa  •  Vũ Công | Thiểm Tây trong Trung Quốc |
| Vị Nam | Lâm Vị  •  Hoá Âm  •  Hàn Thành  •  Hoá Châu  •  Đồng Quan  •  Đại Lệ  •  Bồ Thành  •  Trừng Thành  •  Bạch Thủy  •  Cáp Dương  •  Phú Bình  •  Khu phát triển Công nghiệp công nghệ cao Vị Nam* | Thiểm Tây trong Trung Quốc |
| Diên An | Bảo Tháp  •  Diên Trường  •  Diên Xuyên  •  Tử Trường  •  An Tắc  •  Chí Đan  •  Ngô Khởi  •  Cam Tuyền  •  Phú  •  Lạc Xuyên  •  Nghi Xuyên  •  Hoàng Long  •  Hoàng Lăng | Thiểm Tây trong Trung Quốc |
| Hán Trung | Hán Đài  •  Nam Trịnh  •  Thành Cố  •  Dương  •  Tây Hương  •  Miễn  •  Ninh Cường  •  Lược Dương  •  Trấn Ba  •  Lưu Bá  •  Phật Bình | Thiểm Tây trong Trung Quốc |
| Du Lâm | Du Dương  •  Thần Mộc  •  Phủ Cốc  •  Hoành Sơn  •  Tĩnh Biên  •  Định Biên  •  Tuy Đức  •  Mễ Chi  •  Giai  •  Ngô Bảo  •  Thanh Giản  •  Tử Châu | Thiểm Tây trong Trung Quốc |
| An Khang | Hán Tân  •  Hán Âm  •  Thạch Tuyền  •  Ninh Thiểm  •  Tử Dương  •  Lam Cao  •  Bình Lợi  •  Trấn Bình  •  Tuần Dương  •  Bạch Hà | Thiểm Tây trong Trung Quốc |
| Thương Lạc | Thương Châu  •  Lạc Nam  •  Đan Phượng  •  Thương Nam  •  Sơn Dương  •  Trấn An  •  Tạc Thủy | Thiểm Tây trong Trung Quốc |
Notiobiella mexicana

| Notiobiella mexicana> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Neuroptera
Họ (familia): Hemerobiidae
Phân họ (subfamilia): Notiobiellinae
Chi (genus): Notiobiella
Loài (species): N. mexicana
Danh pháp hai phần
Notiobiella mexicana Banks, 1913 
Notiobiella mexicana là một loài côn trùng trong họ Hemerobiidae thuộc bộ Neuroptera. Loài này được Banks miêu tả năm 1913.
Chú thích

↑  Oswald, J. D. (2007). Neuropterida Species of the World. Version 2.0.
Telipogon venustus

| Telipogon venustus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Chi (genus): Telipogon
Loài (species): T. venustus
Danh pháp hai phần
Telipogon venustus Schltr. 
Telipogon venustus là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Schltr. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1920.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Telipogon venustus”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Wang Thong (huyện)

| Số liệu thống kê |
| --- | --- |
Tỉnh:: Phitsanulok
Văn phòng huyện:: Wang Thong  16°49′27″B 100°25′43″Đ﻿ / ﻿16,82417°B 100,42861°Đ﻿ / 16.82417; 100.42861
Diện tích:: 1.687,05 km²
Dân số:: 120.575 (2005)
Mật độ dân số:: 71,5 người/km²
Mã địa lý:: 6508
Mã bưu chính:: 65130

Bản đồ

Wang Thong (tiếng Thái: วังทอง) là một huyện (amphoe) của tỉnh Phitsanulok, phía bắc Thái Lan.
Lịch sử

Huyện được thành lập in 1895 với tên huyện Nakhon Pa Mak theo tên của tambon trung tâm, văn phòng huyện nằm ở Ban Sam Ruen. Sau đó văn phòng huyện đã được dời đến bờ đông sông Wang Thong.
Năm 1928 Chính quyền đã lập huyện Bang Krathum, Tambon Phai Lom, Noen Kum và Nakhon Pa Mak đã được chuyển sang cho huyện mới. Đồng thời, tambon Kaeng Sopha và Ban Klang của huyện Nakhon Thai đã được chuyển sang cho Wang Thong.
Sau đó, bờ đông của sông Wang Thong bị sạt lở, do đó trụ sở huyện đã được chuyển đến vị trí hiện nay. Tên của huyện được đổi thành Pa Mak năm 1931 và cuối cùng là Wang Thong Năm 1939.
Địa lý

Các huyện giáp ranh (từ phía nam theo chiều kim đồng hồ) là Sak Lek của tỉnh Phichit, Bang Krathum, Mueang Phitsanulok, Wat Bot, Chat Trakan, Nakhon Thai của tỉnh Phitsanulok, Khao Kho của tỉnh Phetchabun và Noen Maprang của tỉnh Phitsanulok.
Wang Thong nằm trong lưu vực sông Nan, một phần của lưu vực sông Chao Phraya. Các sông Khwae Noi và sông Wat Ta Yom cũng chảy qua huyện này.
Hành chính

Huyện này được chia thành 11 phó huyện (tambon), các đơn vị này lại được chia ra thành 166 làng (muban). Wang Thong là thị trấn (thesaban tambon) nằm trên một phần tambon cùng tên. Có 11 tổ chức hành chính tambon.
| STT | Tên | Tên tiếng Thái | Số làng | Dân số |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |

| 1. | Wang Thong | วังทอง | 15 | 18.186 |  |
| 2. | Phan Chali | พันชาลี | 17 | 9.873 |  |
| 3. | Mae Raka | แม่ระกา | 15 | 7.229 |  |
| 4. | Ban Klang | บ้านกลาง | 27 | 20.302 |  |
| 5. | Wang Phikun | วังพิกุล | 15 | 8.320 |  |
| 6. | Kaeng Sopha | แก่งโสภา | 13 | 11.949 |  |
| 7. | Tha Muen Ram | ท่าหมื่นราม | 14 | 8.236 |  |
| 8. | Wang Nok Aen | วังนกแอ่น | 19 | 16.689 |  |
| 9. | Nong Phra | หนองพระ | 12 | 7.342 |  |
| 10. | Chaiyanam | ชัยนาม | 8 | 6.078 |  |
| 11. | Din Thong | ดินทอง | 11 | 6.371 |  |
Các khu định cư lớn=

Thị xã Ban Wang Thong
Ban Gok Mai Daeng
Ban Din Thong
Ban Sadao
Ban Phan Chali
Ban Supraron Phanom Thong
Ban Nam Rin
Ban Mae Raka
Ban Kao Noi
Ban Kaeng Gula
Ban Kao Hom
Ban Dong Phluang
Sông Khek vào mùa mưa, huyện Wang Thong
Ceratoides

| Ceratoides> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Caryophyllales
Họ (familia): Amaranthaceae
Chi (genus): Ceratoides
Các loài
 xem trong bài
Ceratoides là chi thực vật có hoa trong họ Amaranthaceae.
Chú thích

↑  “Ceratoides”. The Plant List. Truy cập ngày 16 tháng 6 năm 2013.
Lespesia anonyma

| Lespesia anonyma> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Diptera
Họ (familia): Tachinidae
Chi (genus): Lespesia
Loài (species): L. anonyma
Danh pháp hai phần
Lespesia anonyma
Lespesia anonyma là một loài ruồi trong họ Tachinidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 20 tháng 6 năm 2014.
↑  James E. O’Hara WORLD GENERA OF THE TACHINIDAE (DIPTERA) AND THEIR REGIONAL OCCURRENCE; Version 7; 10 december 2012
Leptotarsus dolichoros

| Leptotarsus dolichoros> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Diptera
Họ (familia): Tipulidae
Chi (genus): Leptotarsus
Danh pháp hai phần
Leptotarsus dolichoros Wood, 1952 
Leptotarsus dolichoros là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.
Epeolus peregrinus

| Epeolus peregrinus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Apidae
Phân họ (subfamilia): Nomadinae
Tông (tribus): Epeolini
Chi (genus): Epeolus
Loài (species): E. peregrinus
Danh pháp hai phần
Epeolus peregrinus Cockerell, 1911 
Epeolus peregrinus là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1911.
Chú thích

↑  (2008) Integrated Taxonomic Information System (ITIS) Bee Checklist 3 oktober 2008
Tazekent, Kars

| Tazekent |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
TazekentVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Kars
Thành phố: Kars
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 121 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Tazekent là một xã thuộc thành phố Kars, tỉnh Kars, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2010 là 121 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Kars”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Lưu trữ bản gốc ngày 16 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 4 tháng 9 năm 2012.Quản lý CS1: bot: trạng thái URL ban đầu không rõ (liên kết)
Telipogon vulcanicus

| Telipogon vulcanicus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Chi (genus): Telipogon
Loài (species): T. vulcanicus
Danh pháp hai phần
Telipogon vulcanicus Dodson & Hirtz 
Telipogon vulcanicus là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Dodson & Hirtz mô tả khoa học đầu tiên năm 2004.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Telipogon vulcanicus”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Wildpoldsried

| Wildpoldsried   |
| --- | --- |

  Huy hiệu
Vị trí của Wildpoldsried 
Wildpoldsried  
Quốc gia: Đức
Bang: Bayern
Vùng hành chính: Schwaben
Huyện: Oberallgäu
Chính quyền
 • Thị trưởng: Arno Zengerle (CSU/FW)
Diện tích
 • Tổng cộng: 21,35 km2 (824 mi2)
Độ cao: 724 m (2,375 ft)
Dân số (2020-12-31)
 • Tổng cộng: 2.543
 • Mật độ: 1,2/km2 (3,1/mi2)
Múi giờ: CET (UTC+01:00)
 • Mùa hè (DST): CEST (UTC+02:00)
Mã bưu chính: 87499
Mã vùng: 08304
Biển số xe: OA
Trang web: www.wildpoldsried.de
Wildpoldsried là một đô thị ở Oberallgäu bang Bayern thuộc nước Đức.
| x t Xã và đô thị thuộc huyện Oberallgäu |
| --- | --- |
Altusried | Bad Hindelang | Balderschwang | Betzigau | Blaichach | Bolsterlang | Buchenberg | Burgberg im Allgäu | Dietmannsried | Durach | Fischen | Haldenwang | Immenstadt | Lauben | Missen-Wilhams | Obermaiselstein | Oberstaufen | Oberstdorf | Ofterschwang | Oy-Mittelberg | Rettenberg | Sonthofen | Sulzberg | Waltenhofen | Weitnau | Wertach | Wiggensbach | Wildpoldsried
Vĩnh Hào

Vĩnh Hào là một xã thuộc huyện Vụ Bản, tỉnh Nam Định, Việt Nam.
Xã có diện tích 6,46 km², dân số năm 1999 là 5.605 người, mật độ dân số đạt 868 người/km².
Chú thích

↑  Quyết định 499/1957/QĐ-TCCB
1 2 3  “Mã số đơn vị hành chính Việt Nam”. Bộ Thông tin & Truyền thông. Bản gốc lưu trữ ngày 24 tháng 3 năm 2013. Truy cập ngày 10 tháng 4 năm 2012.
↑  Tổng cục Thống kê
Ceratogyrus paulseni

| Ceratogyrus paulseni> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Theraphosidae
Chi (genus): Ceratogyrus
Loài (species): C. paulseni
Danh pháp hai phần
Ceratogyrus paulseni Gallon, 2005 
Ceratogyrus paulseni là một loài nhện trong họ Theraphosidae.
Loài này thuộc chi Ceratogyrus. Ceratogyrus paulseni được miêu tả năm 2005 bởi Gallon.
Chú thích

↑  Platnick, N. I. (2012) The world spider catalog, version 12.5. American Museum of Natural History. DOI: 10.5531/db.iz.0001.
Tayyipler, Altıeylül

| Tayyipler |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
TayyiplerVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Balıkesir
Huyện: Altıeylül
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 122 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Tayyipler là một xã thuộc huyện Altıeylül, tỉnh Balıkesir, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2010 là 122 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Balıkesir”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Bản gốc lưu trữ ngày 21 tháng 5 năm 2014. Truy cập ngày 17 tháng 9 năm 2012.
Moravský Žižkov

| Moravský Žižkov |
| --- | --- |
—  Làng  —
 

  Hiệu kỳ Huy hiệu
Moravský Žižkov
Quốc gia:  Cộng hòa Séc
Vùng: Jihomoravský
Huyện: Břeclav
Diện tích
 • Tổng cộng: 13,53 km2 (522 mi2)
Độ cao: 198 m (650 ft)
Dân số (2012)
 • Tổng cộng: 1.412
 • Mật độ: 1,0/km2 (2,7/mi2)
Múi giờ: CET (UTC+1)
 • Mùa hè (DST): CEST (UTC+2)
NUTS 5: CZ0644 584673
Moravský Žižkov là một làng thuộc huyện Břeclav, vùng Jihomoravský, Cộng hòa Séc.
Chalamont

| --- | --- |
 Chalamont
Chalamont

Hành chính
Quốc gia:  Pháp
Vùng: Auvergne-Rhône-Alpes
Tỉnh: Ain
Quận: Bourg-en-Bresse
Tổng: Chalamont
Liên xã: Chalamont
Xã (thị) trưởng: Ali Benmedjahed (2008-2014)
Thống kê
Độ cao: 269–330 m (883–1.083 ft) (bình quân 285 m (935 ft)[chuyển đổi: tùy chọn không hợp lệ])
Diện tích đất1: 32,88 km2 (12,70 dặm vuông Anh)
INSEE/Mã bưu chính: 01074/ 01320

Chalamont là một xã ở tỉnh Ain, vùng Auvergne-Rhône-Alpes thuộc miền đông nước Pháp.
Vụ tấn công hóa học tại Huế

| Vụ tấn công hóa học tại Huế |
| --- | --- |
Cầu Bến Ngự, địa điểm xảy ra vụ việc
Địa điểm:  Cầu Bến Ngự, sông Bến Ngự, Huế, Việt Nam Cộng hòa
Thời điểm: Ngày 3 tháng 6 năm 1963
Mục tiêu: Phật tử bất đồng chính kiến
Loại hình: Tấn công hóa học
Bị thương: 67
Thủ phạm:  Lục quân Việt Nam Cộng hòa
| x t Biến cố Phật giáo |
| --- | --- |
 Vụ xả súng lễ Phật Đản ở Huế  Vụ tấn công hóa học tại Huế  Sự kiện 7 tháng 7  Đột kích chùa Xá Lợi  Đảo chính Việt Nam Cộng hòa 1963 
Vụ tấn công hóa học tại Huế diễn ra vào ngày 3 tháng 6 năm 1963, khi binh sĩ lục quân Việt Nam Cộng hòa dùng lựu đạn hơi cay ném vào các Phật tử đang tập trung cầu nguyện tại Huế, Việt Nam Cộng Hòa. Các Phật tử đang biểu tình phản đối việc phân biệt đối xử tôn giáo từ chính quyền Tổng thống Ngô Đình Diệm (một người theo đạo Công giáo Roma). Vụ tấn công đã khiến 67 người phải nhập viện vì bị bỏng và các triệu chứng liên quan đến đường hô hấp.
Các cuộc biểu tình phản đối trên là một phần của cuộc Khủng hoảng Phật giáo khi đa số Phật tử triển khai các đợt biểu tình đòi bình đẳng tôn giáo sau vụ 8 người bị giết chết khi đang biểu tình phản đối chống lại lệnh cấm của chính quyền về việc treo cờ Phật giáo vào ngày lễ Phật Đản. Sự việc đã khiến Hoa Kỳ cảnh báo ngừng viện trợ cho chính phủ Ngô Đình Diệm. Vài tháng sau, Hoa Kỳ ngừng cung cấp viện trợ, quân đội Việt Nam Cộng hòa coi đây là "đèn xanh" để tiến hành cuộc đảo chính. Một cuộc điều tra đã xác định chất hóa học được sử dụng là từ lựu đạn hơi cay cũ của Pháp (những quả lựu đạn này trước đó không hoạt động như mong đợi). Kết quả điều tra đã giúp các binh sĩ lục quân thoát khỏi những cáo buộc sử dụng chất độc và khí mù tạt. Sức ép từ dư luận sau vụ tấn công đã buộc Tổng thống Diệm phải bổ nhiệm một ủy ban gồm ba Bộ trưởng để tiến hành đàm phán với các nhà lãnh đạo Phật giáo về vấn đề bình đẳng tôn giáo. Cuộc đàm phán đã dẫn tới việc ký kết Thông cáo chung, tuy nhiên các thỏa thuận trong Thông cáo không được thực thi. Các cuộc biểu tình quy mô lớn vẫn tiếp diễn, dẫn đến việc Ngô Đình Diệm bị ám sát trong một cuộc đảo chính quân sự.