stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Windows 11
Các cập nhật và hỗ trợ

Bài chi tiết: Lịch sử các phiên bản Windows 11
| Phiên bản | Tên mã | Tên tiếp thị | Build | Ngày phát hành | Thời hạn hỗ trợ (theo màu)> Home, Pro, Pro Education, Pro for Workstations | Thời hạn hỗ trợ (theo màu)> Enterprise, Education | Thời hạn hỗ trợ (theo màu)>  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 21H2 | Sun Valley | — | 22000 | Ngày 4 tháng 10, 2021 | Phiên bản cũ, không còn được hỗ trợ: Ngày 10 tháng 10 năm 2023 | Phiên bản cũ, vấn được hỗ trợ: Ngày 8 tháng 10 năm 2024 |  |  |
| 22H2 | Sun Valley 2 | 2022 Update | 22621 | Ngày 20 tháng 9 năm 2022 | Phiên bản cũ, vấn được hỗ trợ: Ngày 8 tháng 10 năm 2024 | Phiên bản cũ, vấn được hỗ trợ: Ngày 14 tháng 10 năm 2025 |  |  |
| 23H2 | Sun Valley 3 | 2023 Update | 22631 | Ngày 31 tháng 10 năm 2023 | Phiên bản ổn định hiện tại: Ngày 11 tháng 11 năm 2025 | Phiên bản ổn định hiện tại: Ngày 10 tháng 11 năm 2026 |  |  |
| 24H2 | Hudson Valley | 2024 Update | TBA | Quý 4 năm 2024 | Bản ra mắt trong tương lai: Quý 4 năm 2026 | Bản ra mắt trong tương lai: Quý 4 năm 2027 |  |  |
Chú giải:        Phiên bản cũ, đã ngừng hỗ trợ        Phiên bản cũ, vẫn được hỗ trợ        Phiên bản mới nhất        Bản xem trước mới nhất
Notes:  ↑  Bản cập nhật có tên mã là "Moment 1" đã được phát hành vào ngày 18 tháng 10 năm 2022 với bản dựng 22621.675  ↑  Các bản dựng Windows 11 có màu này đã đến ngày hết hạn và không còn được Microsoft hỗ trợ.  ↑  Các bản dựng Windows 11 có màu này không còn là phiên bản mới nhất của Windows 11, nhưng vẫn được Microsoft hỗ trợ.  ↑  Các bản dựng Windows 11 có màu này là phiên bản mới nhất (theo SKU) của Windows 11.  ↑  Các bản dựng Windows 11 có màu này là bản dựng Insider Preview mới nhất nhưng không phải là phiên bản được phát hành rộng rãi.
Yêu cầu hệ thống

| Thành phần | Tối thiểu |
| --- | --- |
Bộ xử lý: Bộ xử lý 64 bit tương thích (x86-64 hoặc ARM64) có ít nhất 1 GHz xung nhịp và ít nhất 2 lõi
RAM: Ít nhất 4 GB
Bộ nhớ trong: Ít nhất 64 GB
Chuẩn hệ thống: UEFI
Bảo mật: Secure Boot, được bật theo mặc định
Bảo mật: Trusted Platform Module (TPM) phiên bản 2.0
Card đồ hoạ: Tương thích với DirectX 12 trở lên với trình điều khiển WDDM 2.0
Màn hình: Màn hình độ nét cao (720p) lớn hơn 9" theo đường chéo, 8 bit trên mỗi kênh màu
Kết nối Internet và tài khoản Microsoft: Cần có kết nối Internet và tài khoản Microsoft để hoàn tất thiết lập trên Windows 11 Home.
| Tính năng | Tối thiểu |
| --- | --- |
Hỗ trợ 5G: 5G có khả năng modem
Auto HDR: Có khả năng HDR màn hình
Xác thực Windows Hello: Camera hồng ngoại được chiếu sáng hoặc đầu đọc dấu vân tay
BitLocker to Go: USB (có sẵn trên Windows 11 Pro và các phiên bản cao hơn)
Hyper-V: Second Level Address Translation (SLAT)
DirectStorage: NVMe SSD và card đồ họa DirectX 12 Ultimate với Shader Model 6.0
DirectX 12 Ultimate: Có sẵn với các trò chơi và card đồ họa được hỗ trợ
Hiệu ứng âm thanh 3D: Hỗ trợ phần cứng và phần mềm
Xác thực hai yếu tố: Sử dụng mã PIN, xác thực khác hoặc điện thoại có hỗ trợ Wi-Fi, Bluetooth
Nhận dạng giọng nói: Microphone
Hỗ trợ Wi-Fi 6E: WLAN, phần cứng IHV và Trình điều khiển thiết bị, AP hỗ trợ Wi-Fi 6E/bộ định tuyến
Windows Projection: Bộ điều hướng Wi-Fi hỗ trợ Wi-Fi Direct, WDDM 2.0
Yêu cầu hệ thống tối thiểu của Windows 11 cao hơn nhiều so với Windows 10. Windows 11 chỉ hỗ trợ các hệ thống 64-bit, chẳng hạn như các hệ thống sử dụng x86-64 hoặc ARM64; hỗ trợ cho bộ xử lý IA-32 đã bị loại bỏ. Yêu cầu về RAM và bộ nhớ trong tối thiểu cũng được nâng lên; Windows 11 hiện yêu cầu ít nhất 4GB RAM và 64GB dung lượng lưu trữ. Chế độ S chỉ được hỗ trợ cho phiên bản Home của Windows 11. Kể từ tháng 6 năm 2021, chỉ Intel Core thế hệ thứ 8 (Coffee Lake, Whiskey Lake) trở lên, AMD Zen + (ngoại trừ phiên bản Ryzen 1st Gen "AF") trở lên và Qualcomm Snapdragon 850, cũng như các bộ xử lý mới hơn được hỗ trợ.
Legacy BIOS kế thừa không còn được hỗ trợ; thay vào đó là hệ thống UEFI kết hợp với Secure Boot và bộ đồng xử lý bảo mật TPM 2.0. Yêu cầu TPM nói riêng đã dẫn đến nhiều tranh cãi vì nhiều bo mạch chủ không hỗ trợ TPM, cũng như yêu cầu về mô đun TPM tương thích được cài đặt bo mạch chủ hoặc có TPM tích hợp trên CPU hay phần cứng bị tắt theo mặc định, có thể giải quyết bằng cách thay đổi cài đặt trong UEFI của máy tính để kích hoạt.
Các phiên bản xem trước của Windows 11 có thể được cài đặt trên các hệ thống có BIOS cũ, không có Secure Boot hoặc TPM 2.0. Đã có nhiều chỉ trích đáng kể về tác động môi trường của việc Microsoft bỏ rơi hàng triệu máy tính cũ, hay nhiều máy tính vẫn đáp ứng được nhu cầu của người dùng nhưng không đáp ứng được yêu cầu của Windows 11 khi Windows 10 bị loại bỏ dần.
Đón nhận > Phiên bản xem trước

Phần lớn Windows 11 đều nhận được các phản hồi tích cực vì các thiết kế mới. Tuy nhiên, Windows 11 cũng gây ra nhiều tranh cãi đối với các yêu cầu hệ thống tối thiểu. Mặc dù vậy, các yêu cầu hệ thống được nâng lên (so với yêu cầu của Windows 10) do Microsoft công bố ban đầu có thể khiến 60% PC chạy Windows 10 hiện tại không thể nâng cấp lên Windows 11. Windows 11 Home cũng yêu cầu tài khoản Microsoft khi thiết lập thiết bị nhưng một số người dùng không muốn. Quá trình thiết lập cũng yêu cầu kết nối Internet trong phiên bản Home để đáp ứng việc bắt buộc phải đăng nhập bằng tài khoản Microsoft.
Các sự cố về hiệu suất và trải nghiệm người dùng

Kể từ khi Microsoft ra mắt Windows 11, hệ điều hành này đã nhận được nhiều báo cáo từ người dùng là hệ điều hành chưa hoàn thiện và vẫn còn tồn đọng nhiều lỗi, nhiều trang công nghệ lớn đã cho rằng Microsoft đã quá vội vàng khi lên kế hoạch phát triển Windows 11 và phát hành đến tay người dùng quá nhanh dẫn đến đội ngũ phát triển không có đủ thời gian để kiểm tra và sửa các lỗi tồn đọng bên trong hệ điều hành, dẫn đến khi phát hành Windows 11 thì hệ điều hành gặp rất nhiều lỗi nghiêm trọng.  Một số lỗi nghiêm trọng được phát hiện và báo cáo là lỗi rò rỉ bộ nhớ RAM, lỗi giảm hiệu năng trên các vi xử lý AMD Ryzen lên đến 15% so với Windows 10, do sự cố độ trễ của bộ nhớ cache L3 và sự cố UEFI không chủ động giao nhiệm vụ cho các lõi xử lý có hiệu năng cao nhất (CPPC2). Ngoài ra, Windows 11 còn gặp một số vấn đề tương tích với trình điều khiển như trình điều khiển Intel Smart Sound Technology, gặp các vấn đề tương tích đối với phần mềm máy ảo Oracle VirtualBox, trình duyệt Cốc Cốc, lỗi rò rỉ bộ nhớ trong File Explorer khiến cho lượng RAM sử dụng bị tăng đột biến lên đến 70 - 90%, lỗi rò rỉ bộ nhớ trên tiến trình Windows Desktop Manager khiến cho lượng RAM sử dụng bị tăng đột biến,  lỗi giảm hiệu năng trên các ổ cứng SSD NVMe và ổ cứng HDD, thường xuyên gặp lỗi màn hình xanh chết chóc, gặp các vấn đề về hiển thị đồ họa, vấn đề về hiển thị thanh tác vụ, lỗi hiển thị sai các biểu tượng hệ thống. Một số người dùng không thể mở được Start Menu (nhấn vào biểu tượng Start trên Windows 11 nhưng máy tính không có phản hồi gì), hay một số người dùng không thể nhấn chuột phải trên màn hình Desktop, lỗi quạt tản nhiệt trên máy tính (kể cả laptop) luôn chạy với tốc độ cao, nhưng nhiệt độ trên máy vẫn tăng cao lên đáng kể so với Windows 10 sau khi nâng cấp lên Windows 11. Một vài người dùng khác cho biết sau khi cài đặt Windows 11, máy tính hoạt động rất nhẹ và mượt, nhưng một thời gian lại rơi vào tình trạng giật, lag, chạy chậm bất thường. Đặc biệt một số người dùng máy tính của 2 hãng HP và Dell đã báo cáo rằng sau khi họ nâng cấp máy tính lên Windows 11 thì máy tính của họ bị đột tử và không thể khởi động, nguyên nhân ban đầu được xác định là do Windows Update của Windows 11 bắt người dùng cài đặt bản cập nhật BIOS và làm hỏng BIOS của máy tính, một số người dùng khác báo cáo rằng máy tính của họ đã khởi động được trở lại sau khi để yên máy tính khoảng 15 - 20 phút. Tất cả các trường hợp trên đều rơi vào máy tính đã được Windows kiểm tra và đáp ứng các yêu cầu phần cứng cho bản cập nhật Windows 11. Windows 11 hiện tại vẫn còn tồn tại nhiều lỗi chưa được khám phá và Microsoft đang trong quá trình lên kế hoạch sửa hết tất cả những lỗi tồn đọng thông qua bản cập nhật lớn Sun Valley 2. Nhiều người dùng cho rằng Windows 11 sẽ tiếp tục dính lời nguyền vòng lặp thất bại của Microsoft, sẽ trở thành phiên bản Windows 8 thứ hai. Lời nguyền được ví như rằng có 1 bản Windows thành công và được người dùng đón nhận thì sẽ nối tiếp là 1 phiên bản Windows thất bại và không được người dùng ưa chuộng (Windows Vista sau Windows XP hay Windows 8 sau Windows 7).
Điệu Ý Vương

Điệu Ý Vương (chữ Hán:悼懿王) là thụy hiệu của một số nhân vật lịch sử ở phương Đông dưới chế độ quân chủ.
Danh sách

Bắc Tống Kinh Điệu Ý Vương (hoặc Ngạc Điệu Ý Vương, Trần Điệu Ý Vương hay Yên Điệu Ý Vương) Triệu Hy
Minh triều Linh Khâu Điệu Ý Vương Triệu Sung 熼 (truy phong)
Đối xứng trong sinh học

Một số động vật biểu lộ tính cân đối, bao gồm cả cấu trúc cơ thể bất đối xứng, xuyên tâm và song phương.
Đối xứng trong sinh học là sự cân bằng trong việc phân phối các bộ phận, họa tiết trên một cơ thể sinh vật khi những thứ đó có nhiều hơn một. Trong thiên nhiên và sinh học, đối xứng luôn là ước chừng: ví dụ như lá cây, được coi là đối xứng, lại hiếm khi ăn khớp khi gấp đôi. Đối xứng chỉ tạo ra một mảng các họa tiết trong tự nhiên, khi sự lặp lại của các yếu tố hoa văn được hình thành qua phép chiếu hoặc quay. Những cấu trúc cơ thể của hầu hết sinh vật đa bào biểu hiện một số hình thức của đối xứng, có thể là xuyên tâm, song phương, hay giống hình cầu. Một thiểu số loài, đặc biệt là bọt biển, không hề biểu hiện sự đối xứng (tức là bất đối xứng), hoặc một số loài động vật phân bố một số bộ phận bị lệch giữa các bên cơ thể (ví dụ như cá thờn bơn).
Đỗ Chu

Đỗ Chu có thể là một trong những nhân vật sau:
Đỗ Chu, quan viên nhà Tây Hán trong lịch sử Trung Quốc
Đỗ Chu, nhà văn người Việt Nam
Özkan Yorgancıoğlu

| Özkan Yorgancıoğlu |
| --- | --- |

Chức vụ
Thủ tướng Bắc Síp
Nhiệm kỳ: 2 tháng 9 năm 2013 – 16 tháng 7 năm
Tiền nhiệm: Sibel Siber
Kế nhiệm: Ömer Kalyoncu
 
Thông tin cá nhân
Sinh: 1954 (69–70 tuổi) Lempa, Síp
Đảng chính trị: Đảng Cộng hòa Thổ Nhĩ Kỳ
Alma mater: Đại học Istanbul
Özkan Yorgancıoğlu (sinh năm 1954) là chính trị gia Síp thuộc Thổ Nhĩ Kỳ, giữ chức Thủ tướng Bắc Síp (TRNC) từ ngày 2 tháng 9 năm 2013 đến ngoài 16 tháng 7 năm 2015. Ông cũng là người lãnh đạo của Đảng Cộng hòa Thổ Nhĩ Kỳ.
Yorgancıoğlu sinh năm 1954 tại Lempa, một ngôi làng ở Paphos. Ông từng học ở Đại học Istanbul.
Chú thích

↑  Özkan Yorgancıoğlu biographical details {in Turkish}
↑  Europa World Year, Book 1,  (Taylor & Francis Group, 2004), 1393.
↑  de Waele, Jean-Michel; Escalona, Fabien; Vieira, Mathieu biên tập (2013). The Palgrave Handbook of Social Democracy in the European Union. Palgrave Macmillan. tr. 70.[liên kết hỏng]
↑  "Handover Ceremonies" (Bayrak Radyo Televizyon Kurumu, ngày 2 tháng 9 năm 2013)
| Chức vụ chính trị  |
| --- | --- | --- |
| Tiền nhiệm Sibel Siber | Thủ tướng Bắc Síp 2013–2015 | Kế nhiệm Ömer Kalyoncu |
Điệu Ẩn Vương

Điệu Ẩn Vương (chữ Hán: 悼隱王) là thụy hiệu của một số vị quân chủ.
Danh sách

Minh triều An Định Điệu Ẩn Vương
Minh triều Nhạc An Điệu Ẩn Vương
Minh triều Hoa Dương Điệu Ẩn Vương
Çine

| Çine |
| --- | --- |
—  Huyện  —
 

Vị trí của Çine
ÇineVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Aydın
Diện tích
 • Tổng cộng: 910 km2 (350 mi2)
Dân số (2007)
 • Tổng cộng: 53.820 người
 • Mật độ: 59/km2 (150/mi2)
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Çine là một huyện thuộc tỉnh Aydın, Thổ Nhĩ Kỳ. Huyện có diện tích 910 km² và dân số thời điểm năm 2007 là 53820 người, mật độ 59 người/km².
Chú thích

↑  “Districts of Turkey” (bằng tiếng Anh). statoids.com. Truy cập ngày 14 tháng 6 năm 2012.
Özgüven, Yusufeli

| Özgüven |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
ÖzgüvenVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Artvin
Huyện: Yusufeli
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 93 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Mã bưu chính: 08820 
Özgüven là một xã thuộc huyện Yusufeli, tỉnh Artvin, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2010 là 93 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Artvin”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Lưu trữ bản gốc ngày 17 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 23 tháng 9 năm 2012.Quản lý CS1: bot: trạng thái URL ban đầu không rõ (liên kết)
Üçbaş, Kızılcahamam

| Üçbaş |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
ÜçbaşVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Ankara
Huyện: Kızılcahamam
Dân số (2011)
 • Tổng cộng: 99 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Mã bưu chính: 06890 
Mã điện thoại: 312 
Üçbaş là một xã thuộc huyện Kızılcahamam, tỉnh Ankara, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 99 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Ankara”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Bản gốc lưu trữ ngày 13 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 30 tháng 8 năm 2012.
Üçbasamak, Silvan

| Üçbasamak |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
ÜçbasamakVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Diyarbakır
Huyện: Silvan
Dân số (2008)
 • Tổng cộng: 525 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Üçbasamak là một xã thuộc huyện Silvan, tỉnh Diyarbakır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2008 là 525 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Diyarbakır”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Bản gốc lưu trữ ngày 2 tháng 3 năm 2014. Truy cập ngày 17 tháng 9 năm 2012.
Stephenson 2-18

| --- | --- |
 St2-18 cùng với cụm sao mẹ Stephenson 2 (phía trên bên trái), chụp bởi Two-Micron All Sky Survey. Credit: Université de Strasbourg/CNRS (2003)
Dữ liệu quan sát  Kỷ nguyên J2000      Xuân phân J2000
Chòm sao: Thuẫn Bài

Xích kinh: 18h 39m 02.3709s
Xích vĩ: −06° 05′ 10.5357″
Cấp sao biểu kiến (V): Không thay đổi
Các đặc trưng

Giai đoạn tiến hóa: siêu sao khổng lồ đỏ
Kiểu quang phổ: ~M6
Cấp sao biểu kiến (G): 152631±00092
Cấp sao biểu kiến (J): 7.150
Cấp sao biểu kiến (H): 4.698
Cấp sao biểu kiến (K): 2.9

Trắc lượng học thiên thể

Chuyển động riêng (μ):  RA: −3045±0511 mas/năm   Dec.: −5950±0480 mas/năm 
Thị sai (π): −0.0081 ± 0.3120 mas
Khoảng cách: 18,900 ly  (5,795 pc)

Chi tiết

Bán kính: 2,150 R☉
Độ sáng: 437,000 (90,000 – 630,000) L☉
Nhiệt độ: 3,200 K

Tên gọi khác
 Stephenson 2-18, Stephenson 2 DFK 1, RSGC2-18, 2MASS J18390238-0605106, IRAS 18363-0607 
Cơ sở dữ liệu tham chiếu
SIMBAD: dữ liệu
Stephenson 2-18 (St2-18), còn được gọi là Stephenson 2 DFK 1' hoặc RSGC2-18, là một siêu sao khổng lồ  trong Chòm sao Thuẫn Bài. Nó nằm gần cụm sao mở Stephenson 2, nằm cách Trái Đất khoảng 6.000 parsec (20.000 năm ánh sáng), và được cho là một trong nhóm các ngôi sao ở khoảng cách tương tự. Nó nằm trong số những ngôi sao lớn nhất được biết đến, nếu không muốn nói là lớn nhất và là một trong những siêu sao khổng lồ màu đỏ phát sáng nhất, với bán kính ước tính khoảng 2.150 R☉, tương ứng với một thể tích lớn hơn Mặt Trời gần 10 tỷ lần. Nếu được đặt ở trung tâm của Hệ Mặt Trời, quang quyển của nó sẽ nhấn chìm quỹ đạo của Sao Thổ.
Lịch sử quan sát

Cụm sao mở Stephenson 2 được nhà thiên văn học người Mỹ Charles Bruce Stephenson phát hiện vào năm 1990 trong dữ liệu thu được từ một cuộc khảo sát hồng ngoại sâu. Cụm này còn được gọi là RSGC2, một trong một số cụm mở lớn trong Sc đờm, mỗi cụm chứa nhiều siêu sao khổng lồ màu đỏ.
Ngôi sao sáng nhất trong khu vực của cụm được cung cấp số nhận dạng 1 trong lần phân tích đầu tiên về các thuộc tính của thành viên cụm. Tuy nhiên, nó không được coi là một thành viên của Stephenson 2 do vị trí xa, độ sáng cao bất thường và chuyển động phù hợp hơi không điển hình. Trong một nghiên cứu sau đó, cùng một ngôi sao được mang số 18 và được gán cho một nhóm sao bên ngoài gọi là Stephenson 2 SW, được cho là ở khoảng cách tương tự với cụm lõi. Ký hiệu St2-18 (viết tắt của Stephenson 2-18) thường được sử dụng cho ngôi sao, theo cách đánh số từ Deguchi (2010). Để giảm sự nhầm lẫn khi sử dụng cùng một số cho các ngôi sao khác nhau và các số khác nhau cho cùng một ngôi sao, các chỉ định của Davis (2007) thường được đưa ra một tiền tố là DFK hoặc D, ví dụ Stephenson 2 DFK 1.
Tính chất vật lý

St 2-18 cho thấy các đặc điểm và tính chất của một ngôi sao siêu khổng lồ cực sáng và cực đỏ, với loại quang phổ muộn M6, một điều bất thường đối với một ngôi sao siêu khổng lồ. Điều này đặt nó ở góc trên cùng bên phải của sơ đồ Hertzsprung – Russell.
Một phép tính để tìm độ sáng bolometric bằng cách phù hợp với Phân bố năng lượng quang phổ (SED) cung cấp cho ngôi sao độ sáng gần 440.000 L☉, với nhiệt độ hiệu dụng là 3.200 K, tương ứng với bán kính rất lớn 2.150 R☉ (1,4964 × 10^9 km; 10,0028161698 AU; 929.819.852,06395 mi), sẽ lớn hơn và sáng hơn đáng kể so với các mô hình lý thuyết về siêu sao khổng lồ đỏ có thể đạt được (tương ứng khoảng 1.500 R☉ và 320.000 L☉). Một phép tính thay thế nhưng cũ hơn từ năm 2010, vẫn giả định là thành viên của cụm Stephenson 2 tại 5,5 kpc nhưng dựa trên 12 và Thông lượng 25 μm, cho độ sáng thấp hơn nhiều và tương đối khiêm tốn là 90.000 L☉. Một phép tính mới hơn, dựa trên tích hợp SED và giả định khoảng cách là 5,8 kpc, cho độ sáng tia cực đại 630.000 L☉ mặc dù các tác giả nghi ngờ rằng ngôi sao thực sự là một thành viên của cụm sao.
So sánh kích thước của một ngôi sao gần như so với một số ngôi sao khổng lồ đã biết, bao gồm cả những ngôi sao lớn nhất được biết đến.
Çinan, Selendi

| Çinan |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
ÇinanVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Manisa
Huyện: Selendi
Dân số (2011)
 • Tổng cộng: 452 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Çinan là một xã thuộc huyện Selendi, tỉnh Manisa, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 452 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Manisa”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Bản gốc lưu trữ ngày 13 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 31 tháng 8 năm 2012.
Siêu tân tinh trong tác phẩm giả tưởng

Minh họa về siêu tân tinh
Siêu tân tinh (hay còn được gọi là sao siêu mới) là một sự kiện thiên văn học biến đổi tức thời xảy ra trong giai đoạn cuối của quá trình tiến hóa sao ở các sao khối lượng lớn, mà một vụ nổ khổng lồ cuối cùng đánh dấu sự hủy diệt của sao. Sự kiện thiên văn học này trở thành nguồn cảm hứng trong các tác phẩm giả tưởng từ đầu thập niên 1900. Viễn cảnh Mặt Trời phát nổ đã được sử dụng làm ý tưởng xây dựng nhiều cốt truyện có chủ đề về thảm họa xảy ra trên Trái Đất, mặc dù hiện nay đã thừa nhận rằng thực tế Mặt Trời không thể phát nổ. Những cốt truyện thường khai thác một cách lặp đi lặp lại về việc nhân loại không thể tránh khỏi sự kiện diệt vong, sự bất lực và hành trình sơ tán loài người khỏi hành tinh, trong hành trình này đôi khi được người ngoài hành tinh giúp đỡ. Sự hủy diệt Trái Đất đóng vai trò là nguyên nhân giải thích lý do loài người bắt đầu thực hiện định cư ngoài không gian. Một kịch bản cũng hay được khai thác khác chính là ảnh hưởng xấu của bức xạ phát ra từ các siêu tân tinh đe dọa lên sự sống Trái Đất. Bên cạnh loài người, các nền văn minh ngoài hành tinh đôi khi cũng phải đối mặt với sự nguy hiểm của siêu tân tinh. Trong một số tác phẩm, siêu tân tinh lại được một thực thể tạo ra một cách có chủ ý để làm vũ khí hoặc sử dụng với mục đích phi bạo lực nào đó. Một số tác phẩm khác lại khai thác chi tiết siêu tân tinh xuất hiện tự nhiên.
Bối cảnh

Siêu tân tinh (supernova) là sự kiện thiên văn học trong đó một ngôi sao (ngôi sao này có kích thước rất lớn hoặc là sao lùn trắng trong hệ sao đôi) phát nổ, giải phóng một lượng năng lượng khổng lồ trong khoảng thời gian ngắn. Trong khi tân tinh (nova) là một loại sự kiện thiên văn khác với siêu tân tinh (cũng liên quan đến sao lùn trắng trong hệ sao đôi giải phóng năng lượng với cường độ ít hơn nhiều vì nó chỉ liên quan đến bề mặt sao chứ không phải toàn bộ ngôi sao), các tác giả khoa học viễn tưởng thường dùng song hành hai thuật ngữ này mà không cần làm rõ thêm về khái niệm. Có thể giải thích một phần hiện tượng này là do các tác phẩm khoa học viễn tưởng sớm nhất mô tả những hiện tượng ngôi sao bị nổ xuất hiện trước khi thuật ngữ "siêu tân tinh" được đề xuất với tư cách là một loại sự kiện thiên văn học riêng biệt vào năm 1934. Trước năm 1934 này, bất kỳ sự xuất hiện sự kiện "sao mới" trên bầu trời đều được phân loại là "tân tinh" (nova), ví dụ như quan sát của Tycho Brahe năm 1572 và Johannes Kepler năm 1604.
Thảm họa > Mặt Trời

Một số cốt truyện khoa học viễn tưởng tận thế và hậu tận chế khai thác viễn cảnh Mặt Trời phát nổ. Các tác giả đã nhận thức được sự kiện thiên văn như vậy sẽ có sức tàn phá khủng khiếp, làm xóa sổ hầu như toàn bộ nhân loại, và vì thế trong khi truyện ngắn "The End of the World" (Tạm dịch: Tận thế) năm 1903 của Simon Newcomb xoay quanh cuộc sống một vài người sống sót sau sự kiện này. Truyện ngắn năm 1924 của Hugh Kingsmill cũng có tựa đề "The End of the World" lại tập trung khắc họa bối cảnh Trái Đất bị diệt vong. Theo nhà văn khoa học viễn tưởng Brian Stableford viết trong tác phẩm Science Fact and Science Fiction: An Encyclopedia (tạm dịch: Sự thật khoa học và khoa học viễn tưởng: Bách khoa toàn thư) năm 2006, phải đến khi khái niệm du hành vũ trụ trở nên phổ biến trong khoa học viễn tưởng thì các tác giả mới việc sơ tán khỏi Trái Đất trở thành một viễn cảnh có thể hình dung được. những câu chuyện trở nên phổ biến. Truyện ngắn "The Voice of the Void" (tạm dịch: Tiếng gọi từ Hư vô) năm 1930 của John W. Campbell khắc họa hành trình nhân loại rời Trái Đất trước thảm họa này. Trong khi đó truyện ngắn năm 1931 Dramatis Personae, tác giả Joseph W. Skidmore đã tạo nên viễn cảnh Mặt Trời phát nổ mà không có dấu hiệu báo trước, hệ quả là một số người đang ở trên tàu vũ trụ lại là những người duy nhất sống sót. Truyện ngắn "Nova Solis" năm 1935 của Raymond Z. Gallun và truyện ngắn "Rescue Party" năm 1946 của Arthur C. Clarke lại kể về quá trình người ngoài hành tinh đến Trái Đất để giải cứu nhân loại trước khi Mặt Trời nổ tung, tuy vậy người ngoài hành tinh phát hiện ra rằng con người đã sơ tán trước khi thảm họa xảy đến. Truyện ngắn "The Skills of Xanadu" năm 1956 của Theodore Sturgeon đã bối cảnh Mặt Trời nổ là sự kiện để giải thích tại sao loài người lại rời bỏ Trái Đất và định cư ngoài vũ trụ. Truyện ngắn "The Songs of Distant Earth" (tạm dịch: Bài hát từ Trái Đất Xa xăm) năm 1958 của Clarke (sau này được viết thêm nội dung trong tiểu thuyết cùng tên năm 1986) xoay quanh cuộc gặp gỡ giữa những người rời khỏi Trái Đất ngay trước vụ nổ của Mặt Trời với các cá thể định cư đã ngoài Hệ Mặt Trời trong vài thế kỷ. Tiểu thuyết năm 1958 của George O. Smith mang tên "Fire in the Heavens" (tạm dịch: Ngọn lửa trên thiên đường) xoay quanh chủ đề dự đoán ngày tận thế do Mặt Trời nổ, và trong truyện ngắn "Inconstant Moon" (tạm dịch: Mặt Trăng bất định) năm 1971 của Larry Niven, sự sáng lên đột ngột của Mặt Trăng trên bầu trời đêm là dấu hiệu kết luận rằng Mặt Trời đã phát nổ và sắp hủy diệt toàn bộ sự sống của con người trên Trái Đất.