Đa Minh Nguyễn Chu Trinh
Giám mục > Công tác Mục vụ

Nhiều hạn chế từ chính quyền từ thời giám mục tiền nhiệm được hủy bỏ dưới thời giám mục tân nhiệm. Trong thời kỳ giám mục Nguyễn Chu Trinh quản lý giáo phận Xuân Lộc, việc chia tách giáo phận, một chủ trương từ lâu mới thực hiện được. Giáo phận tân lập được gọi là giáo phận Bà Rịa, chính thức chia tách từ năm 2005. Một năm sau đó, Đại chủng viện [Xuân Lộc] được cho phép mở lại. Trước đó, trong một cuộc gặp giữa Hội đồng Giám mục Việt Nam và một đại diện từ chính quyền vào năm 2001, vị đại diện cho biết ba đề xuất của giáo hội là không thể thực hiện: chia tách giáo phận Xuân Lộc, có tân giám mục thay thế giám mục Nguyễn Minh Nhật và mở cửa chủng viện mới.
Trước khi việc chia tách giáo phận xảy ra vào năm 2005, giáo phận Xuân Lộc (do giám mục Trinh quản lý) có diện tích 8.414 km2, 986.700 giáo dân trên tổng số 3.095.618 cư dân, 262 giáo xứ, 359 linh mục (279 linh mục triều và 80 linh mục dòng) và 296 chủng sinh. Với việc chia tách giáo phận Xuân Lộc thành hai giáo phận Bà Rịa và Xuân Lộc vào ngày 22 tháng 11 năm 2005, diện tích của giáo phận Xuân Lộc mới vào khoảng 6.439 km2, số giáo dân còn 762.226 trên tổng số cư dân 2.186.996 người. Giáo phận Xuân Lộc sau chia tách còn lại 184 giáo xứ, 268 linh mục (223 linh mục triều và 45 linh mục dòng) và 235 chủng sinh. Giám mục phụ tá Xuân Lộc Tôma Nguyễn Văn Trâm trở thành giám mục Tiên khởi giáo phận Bà Rịa.
Tháng 10 năm 2007, Hội đồng Giám mục Việt Nam họp tại Hà Nội đã bầu chọn giám mục Nguyễn Chu Trinh giữ chức vụ chủ tịch Ủy ban Bác ái Xã hội – Caritas Việt Nam trực thuộc Hội đồng Giám mục Việt Nam. Giám mục Trinh đã chỉ định Tổng thư ký Uỷ ban là linh mục Antôn Nguyễn Ngọc Sơn. Ông đã giữ chức vụ này trong hai nhiệm kỳ, 2007-2010 và 2010-2013. Giám mục Trinh và linh mục Sơn đã có nhiều công lao trong thời kỳ khó khăn của Caritas Việt Nam, sau việc tái thiết lập và duy trì các hoạt động của Caritas.
Giám mục Nguyễn Chu Trinh đã tiến hành xin ý kiến chính quyền để sử dụng tên Caritas Việt Nam và đăng ký hoạt động cho hội đoàn này. Ban Tôn giáo Chính phủ, trong công văn ngày 2 tháng 7 năm 2008 đã chấp thuận đề nghị này. Cá nhân giám mục Trinh đã thông báo việc này cho các giáo sĩ, giáo dân và giới thiệu Cẩm nang Caritas Việt Nam vào ngày 24 tháng 11 cùng năm. Trong vai trò Chủ tịch Uỷ ban, ông bổ nhiệm linh mục  Vinh Sơn Vũ Ngọc Đồng S.D.B. đảm nhận chức Giám đốc Caritas Việt Nam vào ngày 31 tháng 12 năm 2010. Trong năm 2011, Caritas Việt Nam gia nhập Caritas châu Á (tháng 3) và Caritas Quốc tế (tháng 5).
Trong thời gian ông làm giám mục, Đại chủng viện Thánh Giuse Xuân Lộc được khánh thành nhằm đào tạo và giáo dục cho khoảng 300 chủng sinh. Giám mục Trinh cũng cho biết chủng viện này là một trong những chủng viện lớn nhất tại Đông Nam Á. Giám mục Trinh, đồng tế cùng 27 hồng y, giám mục, 500 linh mục đã cử hành lễ khánh thành chủng viện này vào ngày 26 tháng 9 năm 2008.
Ngày 29 tháng 4 năm 2016, lễ kỉ niệm 50 năm linh mục của Giám mục Nguyễn Chu Trinh được cử hành. Đồng tế ngoài các giám mục, Đức ông, còn có khoảng 400 linh mục trong áo lễ do chính giám mục Trinh tặng. Dưới thời giám mục Nguyễn Chu Trinh, ông đã chủ sự truyền chức linh mục cho 286 người, tấn phong ba giám mục. Giáo phận Xuân Lộc cũng là giáo phận chủ nhà họp Liên Hội đồng Giám mục Á Châu vào tháng 9 năm 2012. Trong suốt thời gian làm giám mục chính tòa, từ năm 2004 đến năm 2016, ba giám mục khác cùng giám mục Trinh quản lý giáo phận Xuân Lộc trong tư cách giám mục phụ tá, gồm: giám mục Tôma Nguyễn Văn Trâm (1992-2005), giám mục Tôma Aquinô Vũ Đình Hiệu (2009-2012) và giám mục Giuse Đinh Đức Đạo (2013-2015). Riêng giám mục Đạo đồng quản lý giáo phận Xuân Lộc kể từ năm 2015 trong tư cách giám mục phó.
Trong thời gian quản lý giáo phận Xuân Lộc, Giám mục Nguyễn Chu Trinh quan tâm chăm sóc giáo dân và xây dựng tính hiệp nhất. Ông củng được ghi nhận góp công trong việc phát triển và xây dựng các cơ sở vật chất của Giáo phận Xuân Lộc như Tòa giám mục, Địa chủng viện, trường Hòa Bình và nhà hưu cho các linh mục.