stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Dmitry Olegovich Jakovenko
Sự nghiệp cờ vua

Jakovenko học cờ vua từ cha mình khi lên 3 tuổi và sau đó được huấn luyện viên cũ của Garry Kasparov là Alexander Nikitin hướng dẫn. Năm 2001 anh vô địch hạng tuổi không quá 18 (U-18) tại Giải cờ vua trẻ thế giới và giải Saint-Vincent mở rộng. Jakovenko đồng điểm hạng nhất tại vòng chung kết giải vô địch quốc gia năm 2006, nhưng thua playoff trước Evgeny Alekseev, đồng hạng nhì tại Pamplona 2006/2007, Corus nhóm B 2007, và Aeroflot mở rộng 2007. Anh vô địch giải Karpov Poikovsky (pl) mang tên vua cờ Anatoly Karpov ở Poikovsky, Khantia-Mansia, các năm 2007 và 2012.
Tại bảng xếp hạng FIDE tháng 7 năm 2009, Jakovenko đạt thứ hạng cao nhất trong sự nghiệp là hạng 5 thế giới, vượt qua Vladimir Kramnik để trở thành kỳ thủ số 1 quốc gia vào thời điểm đó. Cùng tháng đó Jakovenko thi đấu tại Giải cờ vua Dortmund, về hạng tư sau khi xét hệ số phụ, đạt 5½/10 điểm, bằng điểm Peter Leko và Magnus Carlsen và kém Kramnik nửa điểm.
Jakovenko vô địch châu Âu năm 2012 ở Plovdiv với điểm số 8½/11. Anh vô địch giải đấu loại trực tiếp Cúp nước Nga các năm 2013, 2014, 2016 và 2017. Tháng 12 năm 2014, Jakovenko về hạng nhì, sau Igor Lysyj, ở vòng chung kết Giải vô địch cờ vua Nga lần thứ 67 Kazan.
Năm 2015 Jakovenko đồng hạng nhất với Hikaru Nakamura và Fabiano Caruana tại giải đấu cuối cùng của chuỗi giải FIDE Grand Prix ở Khanty Mansiysk, đạt 6½/11 điểm, vô địch nếu xét hệ số phụ và xếp thứ ba chung cuộc ở Grand Prix với 310 điểm. Tháng 11 năm 2017, Jakovenko đồng hạng nhất với Levon Aronian ở giải đấu cuối cùng của chuỗi giải FIDE Grand Prix 2017, được tổ chức ở Palma, Majorca, vô địch nếu xét hệ số phụ.
Một số ván đấu tiêu biểu

Evgeny Najer 0-1 Dmitry Jakovenko, Vòng chung kết Giải vô địch cờ vua Nga 2006, phòng thủ Nimzo-Indian: biến Romanishin, nhánh lai ván cờ Anh (E20)
Dmitry Jakovenko 1-0 Emil Sutovsky, Giải cờ vua Poikovsky Karpov lần thứ 8 năm 2007, ván cờ Tây Ban Nha: biến mở, nhánh chính (C80)
Vugar Gashimov ½-½ Dmitry Jakovenko, Grand Prix Elista 2008, phòng thủ Caro-Kann: biến truyền thống, nhánh chính (B18)
Xylophanes rufescens

| Xylophanes rufescens |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Sphingidae
Chi (genus): Xylophanes
Loài (species): X. rufescens
Danh pháp hai phần
Xylophanes rufescens (Rothschild, 1894) 
Danh pháp đồng nghĩa
 Theretra rufescens Rothschild, 1894 
Xylophanes rufescens là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Nó được tìm thấy ở French Guyana, Venezuela, tây bắc Brasil và miền đông Peru.
Con trưởng thành có thể bay quanh năm.
Ấu trùng có thể ăn các loài Rubiaceae và Malvaceae.
Chú thích

↑  “CATE Creating a Taxonomic eScience - Sphingidae”. Cate-sphingidae.org. Bản gốc lưu trữ ngày 5 tháng 11 năm 2012. Truy cập ngày 25 tháng 10 năm 2011.
↑  “Silkmoths”. Bản gốc lưu trữ ngày 12 tháng 11 năm 2011. Truy cập ngày 5 tháng 3 năm 2011.
Oxira guadarramensis

| Oxira guadarramensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Noctuidae
Chi (genus): Oxira
Loài (species): O. guadarramensis
Danh pháp hai phần
Oxira guadarramensis Boursin, 1932 
Oxira guadarramensis là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Cassis

| --- | --- |
 Cassis  Port-Miou calanque in Cassis

Hành chính
Quốc gia:  Pháp
Vùng: 
Tỉnh: 
Quận: Marseille
Liên xã: Marseille Provence Métropole
Xã (thị) trưởng: Jean-Pierre Teisseire (UMP) (2001-2008)
Thống kê
Độ cao: 199–416 m (653–1.365 ft)
Diện tích đất1: 26,86 km2 (10,37 dặm vuông Anh)
Nhân khẩu1: 12 920 (2019)  
 - Mật độ: 291/km2 (750/sq mi) (1999)
Múi giờ: CET (GMT +1)
Mã bưu chính: 13260
Website: http://www.cassis.fr

2 Dân số không tính hai lần: cư dân của nhiều xã (ví dụ, các sinh viên và quân nhân) chỉ tính một lần.
Cassis là một xã ở tỉnh Bouches-du-Rhône, thuộc vùng Provence-Alpes-Côte d'Azur ở miền nam nước Pháp.
Cassis [kasis] hay [kasi] (Carcisis portus vào thời La Mã, thế kỷ 1 trước Công nguyên) là một xã thuộc tỉnh Bouches-du-Rhône và thuộc khu vực hành chính của Provence-Alpes-Côte d 'Azure, miền nam nước Pháp. Nơi đây có đặc trưng là các vách đá liền kề bên biển Địa Trung Hải và bởi các loại rượu vang Cassis (màu trắng, nhưng cũng có màu hồng) được sản xuất trong khu vực, và đừng nhầm với Crème de cassis, một đặc sản của Burgundy lấy tên từ cây nho đen (cassis). Du lịch đóng một vai trò quan trọng trong nền kinh tế của thành phố này.
Phương châm của công xã Provençal do nhà văn, nhà từ điển học Frédéric Mistral gán cho là «Qu'a vist Paris, se noun a vist Cassis, pou dire: n'ai rèn vist», có nghĩa là «Ai đã xem Paris, nếu người đó chưa nhìn thấy Cassis, có thể nói: Tôi không thấy gì cả».
Cư dân ở đây được gọi là Cassidains, từ Provençal cassiden, có thể có nguồn gốc từ Ligurian.
Địa lý > Vị trí

| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  | Marseille | Aubagne | Roquefort-la-Bédoule |  |
|  | Marseille |  | Ceyreste |  |
|  | Marseille |    Casis     | Ceyreste |  |
|  | Marseille |  | Ceyreste |  |
|  | Marseille | Biển Địa Trung Hải | La Ciotat |  |
Cassis nằm dọc theo biển Địa Trung Hải, cách Marseille 20km (thành phố lớn thứ 2 nước Pháp). [google map]
Lịch sử > Những lời khai đầu tiên

Những dấu vết lâu đời nhất của việc sinh sống tại nơi này có niên đại từ năm 500 hoặc 600 trước Công nguyên. Trên đỉnh của Couronne de Charlemagne, vẫn còn dấu tích của một khu định cư kiên cố, thị trấn Baou Redoun, cho thấy rằng những người Ligurian địa phương sống bằng nghề đánh cá, săn bắn và nông nghiệp. Liên kết với Massilia, một thành phố do người Phocaeans xây dựng, cho thấy rằng Cassis có thể là một điểm dừng chân trên các tuyến hàng hải của Hy Lạp.
Lịch sử > Trong thời La Mã

Dưới thời Đế chế La Mã, Cassis là một phần của tuyến đường biển của Hoàng đế Antonin the Pious. Cảng sau đó bao gồm Place Baragnon hiện tại. Nó đã là một thị trấn nhỏ, nằm chủ yếu xung quanh các bãi biển Arène và Corton, sống bằng nghề đánh cá, san hô và buôn bán hàng hải với Bắc Phi và Trung Đông, một số bằng chứng khảo cổ học đã được phát hiện.
Lịch sử > Từ Chúa tể Baux đến Vua René

Từ thế kỷ thứ 5 đến thế kỷ thứ 10, các cuộc xâm lược man rợ (phong trào di cư) khiến người dân phải ẩn náu trên những đỉnh cao bên trong lâu đài: một thành trì kiên cố của lãnh chúa tại Les Baux de Provence. Vào ngày 4 tháng 4 năm 1402, tại Brantes, dưới chân núi Ventoux, trước sự chứng kiến ​​của người vợ Alix des Baux, Odon de Villars đã tặng cho cháu trai Philippe de Lévis những thái ấp của Brantes, Plaisians và những phụ thuộc của họ, những thế kỷ của Saint- Marcel, Roquefort, Le Castellet, Cassis và Port-Miou, phụ thuộc vào nam tước Aubagne, cũng như La Fare-les-Oliviers và Éguilles. Đổi lại, cháu trai của ông phải phục vụ như một người bảo đảm cho Raymond de Turenne theo dõi một thỏa thuận được thực hiện giữa tử tước, ông và vợ ông là Alix. Trong trường hợp Alix và Odon không tuân thủ, người sau sẽ phải trả 50.000 florin cho Raymond de Turenne.
Vào thế kỷ 15, Cassis được gắn với quận Provence, sau đó vua René đã chuyển giao Thành phố cho các giám mục của Marseilles, những người thực hiện các quyền của họ cho đến Cách mạng Pháp năm 1789.
Lịch sử > Sự mở rộng của thị trấn

Vào thế kỷ 18, Cassis phát triển từ những thành lũy ban đầu và phát triển xung quanh cảng. Sau thời kỳ Trung hưng, các hoạt động mới đã phát triển: làm khô cá tuyết, làm váng dùng trong sản xuất dầu ô liu, sản xuất san hô, mở rộng cây nho, khai thác đá (xi măng, vôi, đá).
Đá Cassis, được khai thác từ thời Cổ đại, góp phần đưa địa phương này trở nên nổi tiếng trên thế giới. Các bến cảng chính của Địa Trung Hải được xây dựng từ loại đá này (Alexandrie, Alger, Piraeus, Marseille et Port Said); có một thông tin nói rằng chân tượng của Nữ thần Tự do ở New York được làm từ đá tại đây, trên thực tế được làm bằng bê tông và đá granit từ Connecticut.
Vào thế kỷ 20, những hoạt động này đã biến mất, được tiếp quản bởi du lịch và bởi nghề trồng nho ngày càng phát triển mạnh mẽ (« vang Cassis » là một trong ba tên gọi đầu tiên được bảo vệ bởi chỉ định nguồn gốc có kiểm soát vào năm 1936).
Quy hoạch thị trấn > Phân loại

Cassis là một thị trấn. Nó thực sự là một trong những đô thị có mật độ trung bình hoặc dày đặc, theo nghĩa của lưới mật độ đô thị của INSEE. Nó thuộc đơn vị đô thị của vùng đô thị Cassis, một tập hợp nội bộ gồm 2 thành phố trực thuộc trung ương và 12.920 dân vào năm 2019, trong đó Casis là trung tâm thành phố.
Ngoài ra, thị trấn là một phần của khu vực thu hút của Marseille - Aix-en-Provence. Khu vực này, bao gồm 115 thành phố tự trị, được xếp vào các khu vực có 700.000 dân trở lên (bên ngoài Paris).
Thị trấn giáp với biển Địa Trung Hải, cũng là một thị trấn ven biển theo đình nghĩa của luật ngày 3 tháng 1 năm 1986, được gọi là Luật ven biển. Do đó, các quy định cụ thể về quy hoạch đô thị được áp dụng ở đó để bảo tồn các không gian, địa điểm, cảnh quan tự nhiên và sự cân bằng sinh thái của bờ biển, chẳng hạn như nguyên tắc không xây dựng, ngoài không gian đô thị, trên 100 mét dải bờ biển, hoặc nhiều hơn nữa tùy thuộc vào kế hoạch quy hoạch đô thị theo địa phương.
Quy hoạch thị trấn > Sử dụng đất đai

Thông tin từ cơ sở dữ liệu châu Âu Corine Land Cover (CLC), chủ yếu đất tại khu vực là đất rừng và môi trường bán tự nhiên (69,9% vào năm 2018), một tỷ lệ gần tương đương với của năm 1990 (71,4%). Phân tích cụ thể trong năm 2018 như sau: môi trường có thảm thực vật cây bụi và / hoặc thân thảo (39,6%), rừng (29,3%), khu vực đô thị hóa (17,8%), cây lâu năm (10,4%), mỏ, bãi rác và công trường xây dựng (1,1 %), không gian mở, ít hoặc không có thảm thực vật (1%), nước biển (0,8%)
IGN cũng cung cấp một công cụ trực tuyến để so sánh sự phát triển theo thời gian của việc sử dụng đất trong đô thị (hoặc vùng lãnh thổ ở các quy mô khác nhau). Một số thời kỳ có thể truy cập được dưới dạng bản đồ hoặc ảnh hàng không: bản đồ Cassini, bản đồ d'état-major(1820-1866) và thời kỳ hiện tại (1950 đến nay).
Quy hoạch thị trấn > Địa danh học

Hình thức cổ nhất là Tutelæ Charsitanæ, được chứng thực sớm nhất là Thế kỷ thứ II. Sau đó, nó chuyển đổi thành Carsicis (Thế kỷ thứ IV) và Castrum Cassitis (1323). Những từ ghép này gợi ý chủ đề Car-s có nguồn gốc từ tiếng Kar * trước Ấn-Âu có nghĩa là đá hoặc đá, mà hậu tố -ite đã được thêm vào. Ngôn ngữ Pháp đã giữ lại cách viết Cassis của Provençal, giống hệt tiêu chuẩn cổ điển và tiêu chuẩn Mistralian.
Cư dân của Cassis không phát âm chữ « s » cuối cùng của tên thành phố, dù bằng tiếng Pháp hay tiếng Provençal. Ở địa phương, người ta nói rằng phát âm cuối cùng là « s » giúp dễ dàng nhận thấy những người không đến từ khu vực này.
Nguyễn Hải Ninh (chính khách)

Đối với các định nghĩa khác, xem Nguyễn Hải Ninh.
| Nguyễn Hải Ninh |
| --- | --- |

Chức vụ
 Bộ trưởng Bộ Tư pháp
Nhiệm kỳ: 26 tháng 8 năm 2024 – nay 184 ngày
Thủ tướng: Phạm Minh Chính
Thứ trưởng: Đặng Hoàng Oanh Nguyễn Thanh Tịnh Nguyễn Thanh Ngọc Mai Lương Khôi
Tiền nhiệm: Lê Thành Long
Kế nhiệm: đương nhiệm
 
 Bí thư Tỉnh ủy Khánh Hòa
Nhiệm kỳ: 23 tháng 4 năm 2021 – 26 tháng 8 năm 2024 3 năm, 125 ngày
Phó Bí thư: Nguyễn Khắc Toàn  Nguyễn Tấn Tuân Hà Quốc Trị
Tiền nhiệm: Nguyễn Khắc Định
Kế nhiệm: Nghiêm Xuân Thành
 
 Ủy viên Trung ương Đảng khóa XIII
Nhiệm kỳ: 30 tháng 1 năm 2021 – nay 4 năm, 27 ngày
Tổng Bí thư: Nguyễn Phú Trọng Tô Lâm
 
 Phó Chánh Văn phòng Trung ương Đảng
Nhiệm kỳ: 4 tháng 3 năm 2019 – 23 tháng 4 năm 2021 2 năm, 50 ngày
Chánh văn phòng: Nguyễn Văn Nên Lê Minh Hưng
 
 Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng khóa XII
Nhiệm kỳ: 2016 – 2021
Tổng Bí thư: Nguyễn Phú Trọng
 
  Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân  tỉnh Đắk Lắk
Nhiệm kỳ: 11 tháng 12 năm 2014 – 4 tháng 3 năm 2019 4 năm, 83 ngày
Chủ tịch: Phạm Ngọc Nghị
 
 Vụ trưởng, Thư ký Chánh Văn phòng Trung ương Đảng
Nhiệm kỳ: 2013 – 2014
Chánh văn phòng: Trần Quốc Vượng
 
Thông tin cá nhân
Sinh: 24 tháng 1, 1976 (49 tuổi) tỉnh Hưng Yên, Việt Nam
Nghề nghiệp: chính khách
Dân tộc: Kinh
Tôn giáo: không
Đảng chính trị:  Đảng Cộng sản Việt Nam 6/3/1998
Học vấn: Tiến sĩ Luật
Nguyễn Hải Ninh (sinh ngày 24 tháng 1 năm 1976) là chính trị gia người Việt Nam. Ông hiện là Uỷ viên Trung ương Đảng khoá XIII, Bí thư Đảng ủy, Bộ trưởng Bộ Tư pháp.
Ông từng là Bí thư Tỉnh ủy Khánh Hòa, Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng khóa XII, Phó Chánh Văn phòng Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch thường trực Ủy ban nhân dân tỉnh Đắk Lắk, Thư ký Bí thư Trung ương Đảng, Chánh Văn phòng Trung ương Đảng Trần Quốc Vượng.
Học vấn

Ông có bằng Cao cấp Lý luận chính trị, Tiến sĩ Luật,Cử nhân Hành chính, Cử nhân Luật kinh tế.
Sự nghiệp

Quê quán của ông tại xã Bình Minh, huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên.
Ngày 6 tháng 3 năm 1998, ông được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam.
Sự nghiệp > Ban Nội chính Trung ương

Năm 2006, ông là Phó Vụ trưởng Vụ Pháp luật, Ban Nội chính Trung ương.
Sự nghiệp > Văn phòng Trung ương Đảng

Năm 2007, Ban Nội chính Trung ương hợp nhất vào Văn phòng Trung ương Đảng; thành lập Văn phòng Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng do Thủ tướng Chính phủ làm Trưởng ban. Ông được bổ nhiệm làm Phó Vụ trưởng Vụ Pháp luật và cải cách tư pháp, Văn phòng Trung ương Đảng.
Năm 2011, ông đựoc bổ nhiệm làm Phó vụ trưởng Vụ Thư ký, thư ký Chánh Văn phòng Trung ương Trần Quốc Vượng. Năm 2013, ông được bổ nhiệm làm Vụ trưởng, Thư ký Bí thư Trung ương Đảng, Chánh văn phòng Trung ương Đảng Trần Quốc Vượng.
Sự nghiệp > Tỉnh Đắk Lắk

Ngày 7 tháng 11 năm 2014, ông được Ban Bí thư điều động tham gia Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Đắk Lắk nhiệm kì 2010-2015 và giới thiệu cho HĐND tỉnh Đắk Lắk bầu giữ chức vụ Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk nhiệm kì 2011-2016.
Ngày 11 tháng 12 năm 2014, ông được bầu giữ chức vụ Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk khóa VIII với 76/76 phiếu thuận.
Năm 2015, ông được bàu vào Ban Thường vụ tỉnh ủy.
Tháng 1 năm 2016, tại Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng, ông trúng cử Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng.
Ngày 4 tháng 7 năm 2016, ông tái đắc cử Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk khóa IX nhiệm kì 2016-2021. Sau đó, ông được phân công làm Phó Chủ tịch thường trực Ủy ban nhân dân tỉnh.
Sự nghiệp > Văn phòng Trung ương Đảng

Ngày 4 tháng 3 năm 2019, ông được Bộ Chính trị điều động, bổ nhiệm giữ chức vụ Phó Chánh văn phòng Trung ương Đảng.
Ngày 30 tháng 1 năm 2021, Tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng, đồng chí được bầu là Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khoá XIII, nhiệm kỳ 2021-2026.
Sự nghiệp > Bí thư Tỉnh ủy Khánh Hòa

Ngày 23 tháng 4 năm 2021, Bộ Chính trị quyết định điều động, phân công ông thôi giữ chức Phó Chánh văn phòng Trung ương Đảng để chỉ định tham gia Ban Chấp hành, Ban Thường vụ và giữ chức Bí thư Tỉnh ủy Khánh Hòa nhiệm kỳ 2020 - 2025.
Sự nghiệp > Bộ trưởng Bộ Tư pháp

Ngày 26 tháng 8 năm 2024, tại kỳ họp bất thường lần thứ 8, với đa số đại biểu tán thành, Quốc hội khóa XV đã thông qua nghị quyết phê chuẩn bổ nhiệm ông Nguyễn Hải Ninh, Bí thư Tỉnh ủy Khánh Hòa, làm Bộ trưởng Bộ Tư pháp nhiệm kỳ 2021 - 2026 theo đề nghị của Thủ tướng Phạm Minh Chính.
Tác phẩm

Nguyễn Hải Ninh, Nguyễn Hà Thanh, "Tố tụng tranh tụng và tố tụng thẩm vấn trong tư pháp hình sự thế giới", Tạp chí Nghiên cứu lập pháp số 148, tháng 6 năm 2009
Pelagornis sandersi

| Pelagornis sandersi |
| --- | --- |
Thời điểm hóa thạch: Chattian  TiềnЄ Є O S D C P T J K Pg N     
Tình trạng bảo tồn
Tuyệt chủng
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Aves
Bộ (ordo): Odontopterygiformes†
Họ (familia): Pelagornithidae †
Chi (genus): Pelagornis †
Loài (species): P. sandersi †
Danh pháp hai phần
Pelagornis sandersi †
Pelagornis sandersi là một loài chim bay đã tuyệt chủng với sải cánh dài ước tính vào khoảng 6,1 m và 7,4 m. Nếu số liệu về ước tính sải cánh này là đúng, đây là loài chim có sải cánh lớn nhất được phát hiện, sải cánh dài gấp đôi loài chim bay còn sống, hải âu mày đen. Hóa thạch có niên đại 25 triệu năm của loài này đã được phát hiện 30 năm trước ở Nam Carolina. Hóa thạch có niên đại từ kỷ Chattian của Oligocene. Hóa thạch duy nhất được biết đến của P. sandersi lần đầu tiên được phát hiện vào năm 1983 tại sân bay quốc tế Charleston, khi công nhân xây dựng xây đào đất ở khu vực một nhà ga hàng không mới. Loài chim này được đặt tên sau khi Albert Sanders, người chỉ huy cuộc khai quật. Tuy nhiên mãi đến nay các chuyên gia Mỹ mới xác định được đây là hóa thạch của một loài sinh vật hoàn toàn mới. Loài chim biển này có sải cánh dài tới 6,1- 7,4m. Loài chim này phá kỷ lục của loài Argentavis magnificens từng sinh sống ở Nam Mỹ 6 triệu năm trước, có sải cánh dài 5,7 - 6,1m. Các nhà khoa học đặt tên cho loài chim mới này là Pelagornis sandersi. Giống như loài hải âu mày đen lớn hiện nay, loài chim khổng lồ này thường bay trên mặt biển săn cá. Chúng có cân nặng từ 20–40 kg. Nó có ngắn, chân ngắn và mập, và có lẽ chỉ có thể bay bằng cách nhảy ra khỏi cạnh vách đá. Người ta ước đoán rằng loài chim này đã có thể bay với tốc độ lên tới 60 km/h. Dù có kích cỡ khổng lồ nhưng nó bay nhẹ nhàng và thoải mái.
Chú thích

↑  doi:10.1073/pnas.1320297111
↑  Morelle, Rebecca (ngày 7 tháng 7 năm 2014). “Fossil of 'largest flying bird' identified”. BBC News. Truy cập ngày 8 tháng 7 năm 2014.
↑  Osborne, Hannah (ngày 7 tháng 7 năm 2014). “Pelagornis Sandersi: World's Biggest Bird Was Twice as Big as Albatross with 24 foot (7,3 m) Wingspan”. International Business Times. Truy cập ngày 7 tháng 7 năm 2014.
↑  Karim, Nishad (ngày 7 tháng 7 năm 2014). “Fossils dug up at airport may be largest flying bird ever found”. The Guardian. Truy cập ngày 7 tháng 7 năm 2014.
George Whitefield

George Whitefield (/ˈʍɪtfiːld/) hoặc George Whitfield, (27 tháng 12 năm 1714 – 30 tháng 9 năm 1770), là mục sư Anh giáo, và là một trong những người khởi phát cuộc Đại Tỉnh thức tại Anh, và tại các khu định cư ở Bắc Mỹ thuộc Anh.
Thiếu thời

Sinh tại Bell Inn, Southgate Street, Gloucester, Anh. George Whitefield là nhân vật có rất nhiều ảnh hưởng trong việc thành lập Phong trào Giám Lý. Là nhà thuyết giáo rất được yêu thích ở Mỹ, ông là một trong những nhân tố chính đóng góp cho sự phát triển cuộc phục hưng tôn giáo thế kỷ 19 thường được gọi là cuộc Đại Tỉnh thức.
Whitefield là con của một góa phụ trông coi quán ở Gloucester. Từ khi còn bé, Whitefield đã biết mình có đam mê và năng khiếu diễn xuất trên sân khấu, niềm đam mê này được thể hiện trong những bài thuyết giáo khi ông trình bày các câu chuyện Kinh Thánh. Whitefield theo học tại Trường Crypt ở Gloucester, rồi đến Trường Pembroke, Đại học Oxford. Do xuất thân bần hàn, Whitefield phải nhận công việc phục vụ cho các sinh viên thuộc tầng lớp cao để được miễn học phí ở Oxford. Nhiệm vụ của cậu là đánh thức họ mỗi buổi sáng, đánh giày, và mang sách vở và bài tập của họ. Cùng hai anh em nhà Wesley, John và Charles, Whitefield gia nhập "Câu lạc bộ thánh" tại Đại học Oxford. Khi đọc cuốn The Life of God in the Soul of Man, Whitefield bắt đầu quan tâm đến các vấn đề tôn giáo. Sau khi tiếp nhận đức tin Cơ Đốc, Whitefield khao khát tìm kiếm cơ hội rao giảng phúc âm, và Giám mục Gloucester đồng ý phong chức cho ông.
Truyền bá Phúc âm

Tại Nhà thờ Crypt ở quê nhà Gloucester, Whitefield đã trình bày bài thuyết giáo đầu tiên. Ông sớm trở thành người lãnh đạo Câu lạc bộ thánh ở Oxford khi anh em nhà Wesley rời nước Anh để đến tân thế giới. Whitefield trở thành nhân vật nổi tiếng và được bàn luận đến nhiều nhất khi chấp nhận phương pháp của Hywel Harris và khởi sự thuyết giảng ngoài trời tại Hanham's Mount, gần Kingswood. Năm 1738, trước khi đến Mỹ để quản nhiệm một nhà thờ ở Savannah, Georgia, ông mời John Wesley đến thuyết giảng ngoài trời lần đầu tiên tại Kingswood, rồi đến Blackheath, Luân Đôn. Năm sau, Whitefield trở về Anh và tiếp tục các buổi thuyết giáo ngoài trời.
Do bất đồng với John và Charles Wesley về Thần học Arminius, Whitefield thành lập và lãnh đạo các nhóm Giám Lý theo Thần học Calvin. Tuy nhiên, ngay từ đầu, Whitefield cống hiến đời mình cho công cuộc truyền bá phúc âm và chuyên tâm với sứ mạng này cho đến cuối đời.
Có ba nhà thờ ở Anh mang tên ông: một tại Bristol, hai nhà thờ kia, "Moorfields Tabernacle" và "Tottenham Court Road Chapel", đều ở Luân Đôn. Ông cũng đảm nhận chức trách tuyên úy cho Selina, Nữ Bá tước Huntingdon, người bảo trợ cho Phong trào Giám Lý theo Thần học Calvin lúc ấy đang phát triển tại Anh và xứ Wales.
Sau một năm truyền bá phúc âm ở Mỹ, năm 1739 Whitefield trở về Anh để gây quỹ thành lập trại mồ côi Bethesda. Trại mồ côi này vẫn còn hoạt động cho đến ngày nay và được xem là đơn vị từ thiện lâu đời nhất ở Bắc Mỹ. Khi trở lại Mỹ, ông tập trung vào nỗ lực phục hưng hội thánh mà các sử gia sau này gọi là cuộc Đại Tỉnh thức năm 1740. Từ tháng này sang tháng khác, Whitefield hầu như giảng luận mỗi ngày cho các đám đông có lúc lên đến vài ngàn người. Ông giong ruỗi đến khắp các khu định cư ở vùng New England. Cuộc hành trình trên lưng ngựa từ New York đến Charleston do Whitefield thực hiện vào lúc ấy được xem là chuyến đi dài nhất ở Bắc Mỹ của một người da trắng. Giống nhà thuyết giáo người Mỹ cùng thời với ông, Jonathan Edwards, Whitefield kiên định với Thần học Calvin theo khuynh hướng trung dung.
Phục hưng Hội thánh

Trong lần đầu thuyết giáo ngoài trời tại Hanham Mount, Kingswood, phía nam Bristol, có 20 000 người tụ họp về đây để nghe Whitefield giảng luận. Có khi đám đông lên đến 30 000 người, như lần ông thuyết giảng ở Cambuslang năm 1742.
Có một lần Benjamin Franklin đến dự một buổi giảng phục hưng của Whitefield ở Philadelphia và kinh ngạc về khả năng truyền đạt thông điệp cho đám đông của Whitefield. Franklin bác bỏ các luận cứ cho rằng việc Whitefield thuyết giảng cho đám đông hàng chục ngàn người ở Anh là một sự phóng đại. Trong khi Whitefield đang đứng giảng trên bậc thềm của tòa án Philadelphia, Franklin bước lần ra xa cho đến khi không còn nghe tiếng nói của Whitefield. Từ khoảng cách ấy, Franklin ước tính diện tích hình bán cầu trước mặt Whitefield nơi đám đông tụ họp với trung bình mỗi người chiếm 2 foot vuông, Franklin đi đến kết luận Whitefield có thể giảng luận ngoài trời cho vài chục ngàn người nghe. Dù không chia sẻ đức tin của Whitefield, hai người trở thành bạn hữu, Franklin cũng xuất bản sách cho Whitefield.
Whitefield còn để lại dấu ấn trên nước Mỹ cho đến ngày nay, ông là một trong những nhà thuyết giáo đầu tiên lên tiếng chống lại chế độ nô lệ. Sau khi Whitefield qua đời, Phillis Wheatley làm thơ tưởng nhớ ông. Vào lúc ấy, vượt Đại Tây Dương là một hành trình dài và nguy hiểm, song Whitefield đến Mỹ bảy lần, tổng cộng có 13 lần vượt Đại Tây Dương. Người ta ước tính rằng trong suốt đời minh, Whitefield đã thuyết giảng hơn 18 000 lần. Trong số các bài thuyết giáo của ông, có 78 bài đã được ấn hành. Ông đã đến Scotland 15 lần (nổi tiếng nhất là lần giảng luận ở Cambuslang năm 1742), hai lần đến Ireland, ông cũng đến truyền bá phúc âm ở Bermuda, Gibralta, và Hà Lan. Whitefield được xem là một trong những người khởi phát Phong trào Tin Lành.
Whitefield từ trần tại tư thất mục sư Nhà thờ Trưởng Lão Old South, Newburyport, Massachusetts ngày 30 tháng 9 năm 1770. Theo ước nguỵện, ông được an táng dưới tòa giảng của nhà thờ này.
Chú thích

↑  “Benjamin Franklin on George Whitefield”. Bản gốc lưu trữ ngày 6 tháng 3 năm 2009. Truy cập ngày 20 tháng 2 năm 2009.
↑  Phillis Wheatley Poems – The James Madison Center
Whitefield khi còn trẻ, với đôi mắt lác