Họ người Hoa
Họ người Hoa hiện tại > Đa dạng trong chuyển tự Latin

Việc chuyển tự họ người Hoa qua các ngôn ngữ ngoài Vùng Văn hóa Đông Á thường gặp một số vấn đề. Người Trung Hoa ở các khu vực khác nhau nói những phương ngôn khác nhau, khiến việc phát âm các họ này cũng khác nhau. Cộng đồng Hoa kiều gia tăng trên toàn thế giới dẫn đến việc Latin hóa còn dựa vào từng ngôn ngữ sở tại, nơi cộng đồng Hoa kiều đó sinh sống. Điều này dẫn đến hệ quả là, tuy cùng một họ, chuyển tự khác nhau là hiện tượng khá phổ biến. Trong một số phương ngôn, các họ đồng âm, khác tự dạng trở nên nhập nhằng khi bị chuyển tự. Ví dụ: họ Trịnh 鄭/郑 (bính âm: Zhèng) có thể Latin hóa thành Chang, Cheng, Chung, Teh, Tay, Tee, Tsang, Zeng hay Zheng, (theo lối bính âm, Chang, Cheng, Zheng và Zeng là những họ khác nhau). Việc chuyển ngược lại đúng họ chữ Hán từ phiên âm Latin càng mơ hồ hơn. Ví dụ, trong văn bản hệ chữ Latin, họ "Li" có thể xuất phát từ bính âm Quan thoại của các họ như Lê 黎 (Lí); Lý 李, Lý 理 và Lý 里 (Lǐ); Lịch 郦/酈, Lật 栗, Lệ 厉/厲, và Lợi 利 (Lì). Điều này một phần là do dấu thanh trong phương pháp bính âm thường bị loại bỏ khi chuyển tự qua tiếng nước ngoài.
Cũng bởi sự khác nhau về phát âm và phương pháp chuyển tự khiến cho việc phỏng đoán nguồn gốc một người Hoa có phần thuận lợi, rằng họ đến từ Trung Quốc, Hồng Kông, Ma Cao, Indonesia, Malaysia, Philippines, Singapore, hay từ Đài Loan. Về mặt tổng quát, người Hoa ở Trung Quốc Đại lục sẽ chuyển tự họ tên mình theo bính âm. Những người Đài Loan sẽ dùng hệ thống Wade-Giles. Hoa kiều Đông Nam Á (chủ yếu ở Thái Lan, Malaysia, Indonesia và Philippines) và Hồng Kông thường chuyển tự họ tên dựa trên các phương ngữ Mân, Khách Gia và Quảng Đông. Đại bộ phận thế hệ trẻ Singapore gốc Hoa mang họ được phiên âm theo phương ngữ của mình kèm tên tiếng Anh.
Vẫn có nhiều người không phiên âm họ tên mình dựa trên một hệ thống phiên âm tiêu chuẩn nào cả, ví dụ như trường hợp của ông trùm truyền thông Hồng Kông Thiệu Dật Phu (邵逸夫), họ Thiệu (邵) của ông được chuyển tự Latin thành Shaw, trong khi bính âm là Shào.
Việc sử dụng nhiều hệ thống phiên âm khác nhau cho các phương ngữ Trung Quốc từ đầu thế kỷ XX tới những năm 1970 cũng góp phần tạo nên sự đa dạng trong việc chuyển tự họ người Hoa.
Một số ví dụ:
| Họ | Chữ Hán | Bính âm (Đại lục) | Wade-Giles (Đài Loan) | tiếng Phúc Kiến / tiếng Tiều (Indonesia/Malaysia/Singapore) | tiếng Quảng Đông  (Hồng Kông/Macau) | Nghĩa hiện nay  (có thể khác biệt đáng kể so với nghĩa ban đầu) |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Trần | 陈 / 陳 | Chen | Ch'en | Tan/Tang/Tung/Chin | Chan | nước Trần |
| Quan | 关 / 關 | Guan | Kuan | Kwang/Kuang | Kwan | cổng, lối vào, quan ải; đóng; tắt; quan tâm; liên quan |
| Hà | 何 | He | Ho | Ho/Hoe | Ho | mang; nào; ai; cớ chi; tại sao |
| Hoàng/Huỳnh | 黄 / 黃 | Huang | Huang | Uy/Ooi/Oei/Wee/Ng/Wong | Wong | nước Hoàng |
| Giản | 简 / 簡 | Jian | Chien | Kan/Kean | Kan/Gan | đơn giản |
| Kim | 金 | Jin | Chin | Kim | Kam | vàng |
| Lâm | 林 | Lin | Lin | Lim/Liem | Lam | gỗ; rừng |
| Vương | 王 | Wang | Wang | Ong/Heng/Vang | Wong | vua |
| Ngô | 吴 / 吳 | Wu | Wu | Goh | Ng | nước Ngô |
| Hứa | 许 / 許 | Xu | Hsü | Koh/Kho/Khoh/Khor/Khaw/Ko(Malaysia)/Hee | Hui/Hua | nước Hứa |
| Trương | 张 / 張 | Zhang | Chang | Teo/Chong/Tear | Cheung/Cheong | trang (lượng từ từ dùng với danh từ có mặt phẳng như giấy); mở ra |
| Triệu | 赵 / 趙 | Zhao | Chao | Chew/Teo | Chiu/Chiew | nước Triệu  |
Tại Malaysia, Singapore, Indonesia và Philippines chính tả trong việc chuyển tự có nhiều khác biệt tùy nguồn gốc của họ đó.