Uông Trực (hải tặc)
Chú thích

↑  Minh sử gọi ông là Uông Trực, Trịnh Nhược Tằng, sách đã dẫn (được biên soạn vào đời Minh) và Điền Nhữ Thành, sách đã dẫn trích dẫn từ Chiết Giang thông chí (được soạn trong những năm Gia Tĩnh đời Minh) đều gọi là Vương Trực
↑  Nay là trấn Quế Lâm, huyện Hấp, thành phố Hoàng Sơn, tỉnh An Huy
↑  Trương Đào, sách đã dẫn - Vương Trực truyện chép: vào lúc Vương Trực ra đời, mẹ là Uông thị mơ thấy một ngôi sao lớn từ trên trời rơi xuống, nhập vào bụng mình, bên cạnh ngôi sao có một người đội nón cao. Khi ấy, trời đổ tuyết lớn, cây cỏ đều bị đóng băng. Lớn lên một chút, Vương Trực nghe mẹ kể lại những điềm lạ ấy, tỏ ra vui mừng: "Sao trời vào bụng, không phải thai phàm vậy; cây cỏ đóng băng, là điềm binh đao vậy. Trời mệnh cho ta dựa vào việc võ mà vinh hiển chăng?"
↑  Trương Đào, sách đã dẫn - Vương Trực truyện
1 2 3  Chu Cửu Đức, sách đã dẫn
↑  Trương Đào, sách đã dẫn - Vương Trực truyện chép: Vương Trực từng cùng Từ Duy Học, Diệp Tông Mãn bàn nhau: "Pháp luật Trung Quốc nghiêm ngặt rối rắm, động chút là cấm. Học hành thi cử chỉ khiến con người chua hoắc, còn gì là đàn ông nữa; bọn ta ai cũng phải ra biển rong chơi, sao lại khư khư một dúm đất này!?"
↑  Phật Lãng Cơ (chữ Hán: 佛朗機, chữ La Tinh: Frank) là tên gọi mà người Arab dành cho tín đồ Cơ Đốc giáo là người Âu Châu, người Trung Quốc cổ đại dành cho người Bồ Đào Nha. Bởi những nhà thám hiểm Bồ Đào Nha là những người đầu tiên theo đường biển đến phương Đông
↑  Nay là đảo Phật Độ, thành phố Chu Sơn, tỉnh Chiết Giang. Cảng Song Tự được người Bồ Đào Nha và cướp biển đời Minh xây dựng vào thập niên 1520, là cảng khẩu trọng yếu của hoạt động buôn bán của viễn đông và phương tây
↑  Chu Cửu Đức, sách đã dẫn, Phụ lục
↑  Trịnh Nhược Tằng, sách đã dẫn, quyển 8
↑  Điền Nhữ Thành, sách đã dẫn: chiếm cứ Tùng Tân Phổ thuộc Tát Ma Châu, tiếm hiệu là Tống, tự xưng là Huy vương, sắp đặt quan thuộc, ai cũng có danh hiệu. Khống chế (những nơi) yếu hại, nên bọn rợ thuộc 36 đảo đều chịu sự chỉ huy của hắn
↑  Điền Nhữ Thành, sách đã dẫn
1 2  “Kim Vân Kiều truyện: Ai đã ly gián Vương Trực và Từ Hải?”.
↑  Chu Cửu Đức, sách đã dẫn: Tam tư (bàn rằng): "Vương Trực ban đầu có lòng tham lợi, vi phạm lệnh cấm mà xuống biển, kế đó quên nghĩa Trung Hoa, ở nước phiên làm việc gian tà. Câu dẫn rợ Uy,suốt năm đánh cướp, ven biển chấn động, đông nam nhiễu loạn… Trên phá hoại quốc sách, dưới tàn hại sanh linh. Tội ác đầy trời, thần người cùng giận."
↑  Minh Thế Tông thực lục, quyển 478, Hồ Tông Hiến cho rằng: "bọn (Uông) Trực câu dẫn rợ Uy, đánh cướp khắp nơi, đông nam nhiễu loạn, ven biển chấn động. Bọn thần sử dụng gián điệp, vừa dụ bắt được. Xin đem Trực ra chánh pháp làm gương, để răn đe về sau. Tông Mãn, (Vương) Nhữ Hiền tuy tội không thể tha, nhưng đã chịu quy thuận, từng lập chiến công, hãy tha khỏi chết, để mở đường cho những kẻ biết hối cải"
↑  Minh Thế Tông thực lục, quyển 478, Minh Thế Tông hạ chiếu: "Trực bội Hoa câu Di, tội nghịch rất trọng, mệnh đem hắn xử kiêu hình (chém rồi bêu đầu), Tông Mãn, Nhữ Hiền đã quy thuận rồi được báo công, hãy cho không phải chết, phát ra biên thùy vĩnh viễn sung quân"
1 2  “Kim Vân Kiều truyện: Cái chết của Từ Hải?”.
↑  “Kim Vân Kiều truyện: Tiêu diệt Từ Hải, Hồ Tôn Hiến bị báo oán”.
↑  Báo Thanh niên Bắc Kinh, số ra ngày 3/2/2005, truy cập ngày 12/12/2011