stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
I-368 (tàu ngầm Nhật)

| --- | --- |

Lịch sử
Đế quốc Nhật Bản
Tên gọi:  Tàu ngầm số 5468
Xưởng đóng tàu:  Xưởng vũ khí Hải quân Yokosuka, Yokosuka
Đặt lườn:  15 tháng 7, 1943
Đổi tên:  I-368, 25 tháng 1, 1944
Hạ thủy:  29 tháng 1, 1944
Hoàn thành:  25 tháng 8, 1944
Nhập biên chế:  25 tháng 8, 1944
Số phận:  Bị máy bay từ tàu sân bay hộ tống USS Anzio (CVE-57) đánh chìm tại khu vực Iwo Jima, 26 tháng 2, 1945
Xóa đăng bạ:  10 tháng 4, 1945
Đặc điểm khái quát
Lớp tàu:  tàu ngầm Type D1
Trọng tải choán nước:   1.779 tấn Anh (1.808 t) (nổi)   2.215 tấn Anh (2.251 t) (lặn)  
Chiều dài:  73,5 m (241 ft 2 in) chung
Sườn ngang:  8,9 m (29 ft 2 in)
Mớn nước:  4,76 m (15 ft 7 in)
Công suất lắp đặt:   1.850 bhp (1.380 kW) (diesel)   1.200 hp (890 kW) (động cơ điện)  
Động cơ đẩy:   2 × động cơ diesel Kampon Mk.23B Model 8  2 × trục 
Tốc độ:   13 hải lý trên giờ (24 km/h) (nổi)   6,5 hải lý trên giờ (12,0 km/h) (lặn)  
Tầm xa:   15.000 nmi (28.000 km) ở tốc độ 10 hải lý trên giờ (19 km/h) (nổi)   120 nmi (220 km) ở tốc độ 3 hải lý trên giờ (5,6 km/h) (lặn) 
Độ sâu thử nghiệm:  75 m (246 ft)
Số tàu con và máy bay mang được:  2 x xuồng đổ bộ Daihatsu  (tháo dỡ tháng 1, 1945)
Sức chứa:  85 tấn hàng hóa
Thủy thủ đoàn tối đa:  75
Hệ thống cảm biến và xử lý:   radar Type 13 phòng không  radar Type 22 mặt biển 
Vũ khí:   1 × Hải pháo 14 cm/40 Kiểu năm thứ 11  (tháo dỡ tháng 1, 1945)  2 × pháo phòng không 25 mm Type 96 (nòng đôi)  5 x ngư lôi tự sát Kaiten (bổ sung tháng 1, 1945) 
I-368 là một tàu ngầm vận tải thuộc lớp Type D1 được Hải quân Đế quốc Nhật Bản chế tạo vào giai đoạn cuối Chiến tranh Thế giới thứ hai. Nhập biên chế năm 1944, nó hoàn tất việc chạy thử máy và huấn luyện rồi được cải biến thành tàu ngầm mẹ mang ngư lôi tự sát Kaiten vào đầu năm 1945. Ngay khi thực hiện nhiệm vụ Kaiten đầu tiên, I-368 bị máy bay ném bom-ngư lôi TBF Avenger xuất phát từ tàu sân bay hộ tống USS Anzio đánh chìm tại khu vực Iwo Jima vào ngày 26 tháng 2, 1945
Thiết kế và chế tạo > Thiết kế

Bài chi tiết: Type D (lớp tàu ngầm) § Lớp I-361)
Tàu ngầm Type D là một kiểu tàu ngầm vận tải, được thiết kế dựa trên chiếc U-155 Deutschland của Hải quân Đế quốc Đức trong Thế Chiến I. Chúng có trọng lượng choán nước 1.808 tấn (1.779 tấn Anh) khi nổi và 2.251 tấn (2.215 tấn Anh) khi lặn, lườn tàu có chiều dài 73,5 m (241 ft 2 in), mạn tàu rộng 8,9 m (29 ft 2 in) và mớn nước sâu 4,46 m (14 ft 8 in). Con tàu có thể lặn sâu đến 75 m (246 ft), và có khả năng vận chuyển 85 tấn hàng hóa cùng mang theo hai xuồng đổ bộ Daihatsu.
Tàu ngầm Type D1 được trang bị hai động cơ diesel Kampon Mk.23B Model 8 tổng công suất 1.850 mã lực phanh (1.380 kW), mỗi chiếc vận hành một trục chân vịt. Khi lặn, mỗi trục được vận hành bởi một động cơ điện công suất 600 mã lực (447 kW). Khi di chuyển trên mặt nước nó đạt tốc độ tối đa 13 hải lý trên giờ (24 km/h; 15 mph) và 6,5 hải lý trên giờ (12,0 km/h; 7,5 mph) khi lặn dưới nước, tầm xa hoạt động của Type D1 là 15.000 hải lý (28.000 km; 17.000 mi) ở tốc độ 10 hải lý trên giờ (19 km/h; 12 mph), và có thể lặn xa 120 nmi (220 km; 140 mi) ở tốc độ 3 hải lý trên giờ (5,6 km/h; 3,5 mph).
Type D1 nguyên bản không được trang bị các ống phóng ngư lôi. Vũ khí trên boong tàu bao gồm một khẩu hải pháo 14 cm (5,5 in), cùng một pháo phòng không 25 mm Type 96 nòng đôi. Những chiếc còn sống sót vào đầu năm 1945 được cải biến để mang theo tối đa năm ngư lôi tự sát Kaiten.
Thiết kế và chế tạo > Chế tạo

I-368 được đặt lườn như là chiếc Tàu ngầm số 5468 tại Xưởng vũ khí Hải quân Yokosuka ớ Yokosuka vào ngày 15 tháng 7, 1943. Nó được đổi tên thành I-368 vào ngày 25 tháng 1, 1944 trước khi được hạ thủy vào ngày 29 tháng 1, 1944. Con tàu hoàn tất và nhập biên chế vào ngày 25 tháng 8, 1944, dưới quyền chỉ huy của Thiếu tá Hải quân Nakayama Denshichi.
Lịch sử hoạt động

Sau khi nhập biên chế, I-368 được phối thuộc cùng Quân khu Hải quân Sasebo, và được điều về Hải đội Tàu ngầm 11 để chạy thử máy huấn luyện. Sau khi hoàn tất nó được điều sang Hải đội Tàu ngầm 7 từ ngày 2 tháng 11, 1944,
Vào tháng 1, 1945, I-368 được chọn để cải biến từ một tàu ngầm vận tải thành một tàu ngầm "mẹ" mang ngư lôi tự sát Kaiten. Việc cải biến bao gồm tháo dỡ khẩu hải pháo 14 cm (5,5 in) cùng các xuồng đổ bộ Daihatsu, và lắp đặt các bộ gá để chở được năm ngư lôi trên boong tàu. Vào ngày 10 tháng 1, nó cùng tàu ngầm chị em I-370 tham gia thực hành tấn công Kaiten mô phỏng nhắm vào mục tiêu được kéo đi trong biển nội địa Seto; đợt thực hành này kéo dài 15 ngày.
Trận Iwo Jima bắt đầu từ ngày 19 tháng 2, khi lực lượng Hoa Kỳ đổ bộ lên hòn đảo này. Cuộc đổ bộ diễn ra sớm hơn so với dự đoán của Hải quân Nhật Bản, nên I-368 được lệnh kết thúc sớm đợt huấn luyện Kaiten và tham gia Đội Kaiten Chihaya, bao gồm các tàu ngầm I-368, I-370 và  I-44, với nhiệm vụ tấn công tàu bè Đồng Minh tại vùng biển Iwo Jima. Vào ngày 20 tháng 2, I-368 là tàu ngầm mang Kaiten đầu tiên thuộc Đội Kaiten Chihaya lên đường đi sang khu vực Iwo Jima, xuất phát từ căn cứ Kaiten tại Hikari, Yamaguchi.
I-368 đang di chuyển trên mặt nước ở vị trí 35 nmi (65 km) về phía Tây Iwo Jima lúc 03 giờ 05 phút ngày 26 tháng 2, khi nó bị một máy bay ném bom-ngư lôi TBM-1C Avenger thuộc Liên đội Hỗn hợp VC-82 xuất phát từ tàu sân bay hộ tống USS Anzio, phát hiện qua radar. Chiếc Avenger bắn trượt I-368 trong lượt tấn công đầu tiên, và chiếc tàu ngầm lặn xuống khẩn cấp để ẩn nấp. Chiếc Avenger quay trở lại thả phao sáng đánh dấu vị trí cùng các phao sonar, rồi phóng một quả ngư lôi dò âm Mark 24 "Fido" tấn công. Lúc 03 giờ 38 phút, tháp chỉ huy chiếc tàu ngầm nhô lên mặt nước trong một lúc gần vị trí phao sáng, rồi lại lặn xuống. Một chiếc Avenger khác đi đến hiện trường và thả thêm phao sonar cùng một quả ngư lôi "Fido" thứ hai, đánh chìm I-368 tại tọa độ 24°43′B 140°37′Đ﻿ / ﻿24,717°B 140,617°Đ﻿ / 24.717; 140.617. Toàn bộ 86 người trên tàu đều tử trận.
Vào ngày 6 tháng 3, Bộ chỉ huy Nhật Bản ra lệnh cho I-368 quay trở về căn cứ, nhưng chiếc tàu ngầm đã không hồi đáp. Đến ngày 14 tháng 3, Hải quân Đế quốc Nhật Bản công bố I-368 có thể đã bị mất ngoài khơi Iwo Jima với tổn thất toàn bộ thành viên thủy thủ đoàn, cho dù con tàu vẫn được điều từ Hải đội Tàu ngầm 7 được giải thể sang Hải đội Tàu ngầm 15 từ ngày 20 tháng 3. Tên nó được cho rút khỏi đăng bạ hải quân vào ngày 30 tháng 4, 1945.
Trịnh Triệu Cường

| Trịnh Triệu Cường |
| --- | --- |
Sinh: 21 tháng 7, 1952 (72 tuổi) Hồng Kông thuộc Anh
Quốc tịch:  Hồng Kông
Nghề nghiệp: Nhà làm phim Nhà quay phim
Năm hoạt động: 1989 – nay
Trịnh Triệu Cường (tiếng Trung: 鄭兆強, tiếng Anh: Cheng Siu-keung, sinh ngày 21 tháng 7 năm 1952) là một nhà làm phim kiêm nhà quay phim người Hồng Kông. Ông được biết đến với tư cách là đối tác thân cận nhất của đạo diễn Đỗ Kỳ Phong khi tham gia quay những bộ phim do Milkyway Image sản xuất.
Danh sách phim

Unfaithfully Yours (1989)
Happy Together (1989)
Middle Man (1990)
The Figures from Earth (1990)
A Bite of Love (1990)
Fight Back to School (1991)
Inspector Pink Dragon (1991)
Hidden Desire (1991)
What a Hero! (1992)
Black Cat II (1992)
Fight Back to School II (1992)
Zen of Sword (1992)
White Lotus Cult (1993)
Murder (1993)
Sam the Iron Bridge -- Champion of Martial Arts (1993)
One Arm Hero (1994)
Return to a Better Tomorrow (1994)
Whatever You Want (1994)
The Great Conqueror's Concubine (1994)
Thunderbolt (1995)
Loving You (1995)
The Meaning of Life (1995)
Teenage Master (1995)
Beyond Hypothermia (1996)
Satan Returns (1996)
Intruder (1997)
Lifeline (1997)
The Odd One Dies (1997)
A Hero Never Dies (1998)
The Lucky Guy (1998)
A True Mob Story (1998)
The Longest Nite (1998)
Tales in the Wind (1998)
Where A Good Man Goes (1999)
Running Out of Time (1999)
The Mission (1999)
Okinawa: Rendez-vous (2000)
Twelve Nights (2000)
Needing You... (2000)
Help!!! (2000)
Fulltime Killer (2001)
Wu yen (2001)
The Loser's Club (2001)
Running Out of Time 2 (2001)
Love On a Diet (2001)
My Left Eye Sees Ghosts (2002)
Fat Choi Spirit (2002)
Love For All Seasons (2003)
Running on Karma (2003)
PTU (2003)
Turn Left, Turn Right (2003)
Breaking News (2004)
Yesterday Once More (2004)
Throw Down (2004)
Dumplings (2004)
Election (2005)
Exiled (2006)
Election 2 (2006)
Mad Detective (2007)
Triangle (2007)
Linger (2008)
Sparrow (2008)
Vengeance (2009)
Death of a Hostage (2010)
Life Without Principle (2011)
Don't Go Breaking My Heart (2011)
Romancing in Thin Air (2012)
Drug War (2012)
Blind Detective (2013)
The Way We Dance (2013)
Doomsday Party (2013)
Twilight Online (2014)
Imprisoned: Survival Guide for Rich and Prodigal (2015)
Office (2015)
Get Outta Here (2015)
Blood of Youth (2016)
Three (2016)
Keep Calm and Be a Superstar (2018)
Monster Hunt 2 (2018)
Invincible Dragon (2019)
Ip Man 4: The Finale (2019)
Limbo (2021)
A Murder Erased (2022)
Detective vs. Sleuths (2022)
Mad Fate (2023)
Cyber Heist (2023)
Twilight of the Warriors: Walled In (2024)
Cloaking

Cloaking là sự che đậy hay che giấu một cái gì đó. Trong kỹ thuật SEO thì cloaking ám chỉ hành động của webmaster che giấu bot của cỗ máy tìm kiếm như Google crawl các nội dung mà người dùng nhìn thấy, đồng thời đề xuất cho các cậu Bot nhìn thấy các nội dung được tối ưu hoá trên trang (on-page optimization) tốt nhằm mục đích đạt được các vị trí cao trên SERP. Ví dụ: Trong một số trường hợp, bạn sẽ ngạc nhiên khi nhìn thấy những web hay webpage không có liên quan đến nội dung từ khóa tìm kiếm nhưng lại đứng vị trí rất cao trên SERP.
Vậy họ làm như thế nào? Rất đơn giản là sử dụng CGI/ Htacess của server hosting để quyết định theo user agent của Bot hoặc theo IP list để quyết định những IP nào của Bot sẽ nhìn thấy nội dung nào, và số còn lại là người duyệt web sẽ nhìn thấy nội dung khác. Ngoài ra họ có thể sử dụng các phần mềm Cloaking trên mạng để quyết định xuất bản khu vực nào là cloaking page và cái nào là không.
Trận Sievierodonetsk (2022)

Trận Sievierodonetsk là một cuộc xung đột quân sự đang xảy ra, thuộc khuôn khổ xung đột Nga-Ukraina 2022. Trận đánh là một phần của mũi tiến công của quân Nga vào miền bắc Ukraina. Thành phố Sievierodonetsk là trung tâm hành chính tạm thời của tỉnh Luhansk. Đến tháng 5 năm 2022, Sievierodonetsk và địa phương cận bên, thành phố Lysychansk, là hai địa phương duy nhất còn nằm dưới sự kiểm soát của quân đội Ukraina trên toàn bộ tỉnh Luhansk. Ngày 14 tháng 6 năm 2022, lực lượng Nga đã kiểm soát phần lớn thành phố và cắt đứt mọi tuyến đường thoát khỏi thành phố. Ngày 24 tháng 6 năm 2022, lực lượng quân đội Ukraina được lệnh rút khỏi thành phố. Sự kiện này có thể kết thúc chiến sự tại Sievierodonetsk, cũng như đánh dấu sự thất thủ của thành phố trước quân đội Nga và các lực lượng thân Nga.
Bối cảnh

Sievierodonetsk và thành phố cạnh bên, Lysychansk, là nơi xảy ra hàng loạt giao tranh giữa quân ly khai thân Nga và quân đội Ukraina trong chiến tranh Donbas năm 2014. Ngay sau khi cuộc chiến tranh xâm lược của Nga vào Ukraina năm 2022 bắt đầu, ngày 28 tháng 2, lực lượng Nga tiến hành pháo kích Sievierodonetsk. Theo Serhiy Haidai, thống đốc của tỉnh Luhansk, một người đã chết và nhiều người bị thương do đạn pháo. Đường ống dẫn ga xuyên suốt thành phố cũng bị hư hại trong những đợt pháo kích. Ngày 2 tháng 3, giao tranh xảy ra tại hầu hết các làng gần Sievierodonetsk. Lực lượng Nga tiếp tục pháo kích thành phố, bao gồm một phòng tập thể dục của một trường học được sử dụng làm nơi trú bom. Không có báo cáo nào về thương vong trong vụ việc này. Vào 15:20 cùng ngày, các viên chức Ukraina tại thành phố báo cáo lực lượng Nga đã cố gắng xuyên thủng phòng tuyến của Ukraina để tiến vào trung tâm thành phố, tuy nhiên đã bị đẩy lùi.
Một tháng sau khi cuộc chiến bắt đầu, lực lượng Nga tuyên bố đã giành kiểm soát 93% tỉnh Luhansk. Chỉ Sievierodonetsk và Lysychansk còn sót lại là hai thành trì mang tính chiến lược quan trọng của Ukraina trong vùng. Kế hoạch của Nga nhằm chiếm Sievierodonetsk phụ thuộc vào thành công của các chiến dịch tại các thành phố gần đó, như Rubizhne ở phía đông và Popasna ở phía nam. Ngày 6 tháng 4, lực lượng Nga được biết là đã kiểm soát 60% thành phố Rubizhne, đạn pháo và hoả tiễn của quân Nga dội vào Sievierodonetsk một cách "thường xuyên, đều đặn". Ngày hôm sau, các lực lượng đến từ Lữ đoàn Xung kích Miền núi 128, thuộc Lục quân Ukraina, tiến hành phản công và, theo như thông báo, đã đẩy quân Nga 6-10 km khỏi thị trấn Kremmina, ngoại ô Sievierodonetsk.
Ngày 9 tháng 4, các đơn vị từ Sư đoàn Xe tăng Cận vệ 4 (Nga) được biết là đang tập kết gần Sievierodonetsk. Giữa ngày 11 và 12 tháng 4, các cuộc tiến công của Nga đều không đạt mục tiêu. Ngày 18 tháng 4, quân Nga mở đợt tấn công mới vào miền đông Ukraina, tiến hành không kích Sievierodonetsk. Đến cuối tháng 4, phần lớn dân cư tại Sievierodonetsk đã rời thành phố hoặc được sơ tán. Cũng vào những ngày cuối tháng 4, lực lượng Nga tổng tiến công trên toàn mặt trận dài 500 dặm với mục đích chiếm lấy những vùng chưa bị chiếm đóng còn lại thuộc tỉnh Kharkiv, Donetsk, và Luhansk.
Tấn công nhằm vào dân thường

Nhiều cuộc tấn công vào hạ tầng dân sự đã xảy ra tại Sievierodonetsk. Ngày 17 tháng 5 năm 2022, thống đốc tỉnh Luhansk, Serhiy Haidai, thông báo rằng quân Nga đã tấn công một hầm trú ẩn dành cho các bà mẹ và con nhỏ, tuyên bố rằng "không còn nơi nào an toàn nữa tại Sievierodonetsk". Ngày 22 tháng 3 năm 2022, Haidai một lần nữa thông báo rằng quân Nga đã pháo kích một bệnh viện nhi. Nóc của bệnh viện bị bắn cháy, nhưng không ai bị thương. Các nhà thờ địa phương bị hư hại. Ngày 7 tháng 4 năm 2022, lực lượng Nga được biết là đã bắn trúng một trung tâm nhân đạo và bắn cháy một toà nhà cao 10 tầng trong thành phố. Trong khoảng từ ngày 16 và 19 tháng 5 năm 2022, 22 dân thường đã chết và 40 người bị thương chỉ tính riêng tại Sievierodonetsk. Tại Lysychansk, đã có 150 dân thường đã chết trong thành phố do đạn pháo của quân Nga. Theo tin báo, họ đã được chôn tập thể vào ngày 25 tháng 5 năm 2022. Ngày 27 tháng 5, thị trưởng vùng Sievierodonetsk thông báo đã có 1,500 dân thường tại đây đã chết từ lúc Nga bắt đầu xâm lược ngày 24 tháng 2, 2022.
Một toà nhà bị bắn cháy bởi đạn pháo của quân Nga tại Sievierodonetsk
Xã Williamsburg, Quận Phelps, Nebraska

| Xã Williamsburg Williamsburg Township |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
 
 Vị trí trong Quận Phelps, Nebraska
 Vị trí quận Phelps trong tiểu bang Nebraska ở Hoa Kỷ
Xã Williamsburg
Quốc gia: Hoa Kỳ
Tiểu bang: Nebraska
Quận: Quận Phelps
Diện tích
 • Tổng cộng: 33,29 mi2 (86,21 km2)
 • Đất liền: 33,22 mi2 (86,05 km2)
 • Mặt nước: 0,06 mi2 (0,16 km2)
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 153
Múi giờ: CST (UTC-6)
 • Mùa hè (DST): CDT (UTC-5)
Xã Williamsburg (tiếng Anh: Williamsburg Township) là một xã thuộc quận Phelps, tiểu bang Nebraska, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 153 người.
Chú thích

↑  “2010 Census Gazetteer Files”. Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ. Truy cập ngày 13 tháng 10 năm 2012.
Agathosma pallens

| Agathosma pallens> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Sapindales
Họ (familia): Rutaceae
Chi (genus): Agathosma
Loài (species): A. pallens
Danh pháp hai phần
Agathosma pallens Pillans, 1950 
Agathosma pallens là một loài thực vật có hoa trong họ Cửu lý hương. Loài này được Pillans mô tả khoa học đầu tiên năm 1950.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Agathosma pallens”. Truy cập ngày 12 tháng 6 năm 2013.
Geoff Dyson

| Thông tin cá nhân |
| --- | --- | --- | --- |
Ngày sinh:  1923
Nơi sinh:  Linthwaite, Anh
Ngày mất:  tháng 4 năm 1989 (aged 66)
Nơi mất:  Huddersfield, West Yorkshire, Anh
Vị trí:  Inside left
Sự nghiệp cầu thủ chuyên nghiệp*
| Năm |  Đội |  ST |  (BT) |
|  |  Huddersfield Town |   |   |
| 1947–1948 |  Bradford City |  1 |  (0) |
| 1948–1949 |  Accrington Stanley |  20 |  (1) |
| Tổng cộng |   |  21 |  (1) |
 *Số trận ra sân và số bàn thắng ở câu lạc bộ tại giải quốc gia
Geoff Dyson (16 tháng 3 năm 1923 - tháng 4 năm 1989) là một cầu thủ bóng đá người Anh thi đấu ở vị trí inside left.
Sự nghiệp

Sinh ra ở Linthwaite, Dyson thi đấu cho Huddersfield Town, Bradford City và Accrington Stanley.
Đối với Bradford City ông có 1 lần ra sân ở Football League.
Đối với Accrington Stanley ông có 20 lần ra sân ở Football League, ghi 1 bàn thắng.
Định Hưng, Bảo Định

Đối với các định nghĩa khác, xem Định Hưng.
Định Hưng (chữ Hán giản thể: 定兴县, âm Hán Việt: Định Hưng huyện) là một huyện thuộc địa cấp thị Bảo Định, tỉnh Hà Bắc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 714 ki-lô-mét vuông, dân năm 1999 là 548.209 người. Mã số bưu chính là của huyện Định Hưng là 074200. Chính quyền huyện đóng ở trấn Định Hưng. Về mặt hành chính, huyện Định Hưng được chia thành 4 trấn, 12 hương.
Trấn: Định Hưng, Cố Thành, Hiền Ngu, Bắc Hà.
Hương: Trương Gia Trang, Thiên Cung, Đông Ljac Bảo, Tiểu Châu Trang, Liễu Trác, Cao Lý, Diệu Thôn, Dương Thôn, Lý Úc Trang, Bắc Điền, Bắc Nam Thái, Tiêu Thôn.
Erica formosa

| Erica formosa |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Ericales
Họ (familia): Ericaceae
Chi (genus): Erica
Loài (species): E. formosa
Danh pháp hai phần
Erica formosa Thunb. 
Erica formosa là một loài thực vật có hoa trong họ Thạch nam. Loài này được Thunb. mô tả khoa học đầu tiên năm 1785.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Erica formosa”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Agathosma puberula

| Agathosma puberula> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Sapindales
Họ (familia): Rutaceae
Chi (genus): Agathosma
Loài (species): A. puberula
Danh pháp hai phần
Agathosma puberula (Steud.) Fourc., 1932 
Agathosma puberula là một loài thực vật có hoa trong họ Cửu lý hương. Loài này được (Steud.) Fourc. mô tả khoa học đầu tiên năm 1932.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Agathosma puberula”. Truy cập ngày 12 tháng 6 năm 2013.
Đình Chu Quyến

| Đình Chu Quyến  |
| --- | --- |
Di tích quốc gia
Đình Chu Quyến
Thờ phụng

Nhã Lang vương
Nhã Lang
 
Thông tin đình
Thờ: nhân vật lịch sử
Địa chỉ:  Việt Nam
Tọa độ: 21°11′46″B 105°26′34″Đ﻿ / ﻿21,196232°B 105,442898°Đ﻿ / 21.196232; 105.442898
Thành lập: thế kỷ 17
vi
Di tích quốc gia
Đình Chu Quyến
Phân loại: Di tích lịch sử – văn hóa
Ngày công nhận: 28 tháng 4 năm 1962
Quyết định: 313-VH/VP
 
x t 
Đình Chu Quyến, còn gọi là đình Chàng, là một ngôi đình cổ, có niên đại thuộc cuối thế kỷ 17. Là ngôi đình tiêu biểu cho kiến trúc gỗ dân gian truyền thống của Việt Nam thời Lê trung hưng (Hậu Lê). Đình Chu Quyến là ngôi đình thuộc làng Châu Chàng (tên nôm là làng Chàng) xã Chu Minh, huyện Ba Vì, Hà Nội ngày nay. Đầu thế kỷ 19, làng Chàng là xã Châu Chàng (Chu Quyến) tổng Châu Chàng huyện Tiên Phong phủ Quảng Oai trấn Sơn Tây. Đình Chàng làm bằng gỗ lim, thờ Nhã Lang, (tương truyền là con rể của Triệu Quang Phục), và là con trai của Lý Phật Tử (các nhân vật trong lịch sử Việt Nam thế kỉ 6). Cùng với các ngôi đình khác nổi bật về giá trị nghệ thuât kiến trúc đều nằm trên vùng đất xứ Đoài như: đình Thổ Tang, đình Hương Canh (Vĩnh Phúc), đình Tây Đằng, đình So, đình Tường Phiêu, đình Hạ Hiệp, đình Đại Phùng, đình Chèm (Hà Nội),...  đình Chu Quyến đã góp phần tạo thành một giá trị phong cách kiến trúc nổi bật ở một xứ nằm phía Tây Thăng Long, xứng với câu thành ngữ tục ngữ: "Cầu Nam - chùa Bắc - đình Đoài".
Kiến trúc

Đình Chu Quyến có mặt bằng kiểu "chữ Nhất" (一), tức là hình chữ nhật chạy dài 30 m, với kiến trúc 3 gian 2 chái, diện tích 395 m², kết cấu khung gỗ chồng rường truyền thống, với đầy đủ 6 hàng cột: 2 hàng cột cái (đường kính 60-81 cm), 2 hàng cột quân (50 cm), 2 hàng cột hiên (50 cm), đối xứng với nhau qua trục dọc nhà. Khung cột kiểu "Thượng thu hạ thách". Bốn cột cái lớn gian giữa (chính điện) có đường kính tới 81 cm. Hai đầu hồi cũng có 1 hàng cột hiên ở mỗi hồi, quay vuông góc với hàng cột cái, và các cột hiên này nằm cùng trục dọc với 6 hàng cột dọc. Hàng cột hiên đỡ hệ thống kẻ bẩy ở 4 phía mặt đình. Các kẻ hiên được nối liền, gác lên các cột quân. Nối giữa các đỉnh cột quân với cột cái, là các rường cụt, và cột cái với nhau là hệ thống xà, vì kèo giá chiêng kiểu chồng rường con nhị (nhị, 二). Trên hệ kết cấu khung gỗ: kẻ bảy, rương cụt, ván nong (ván măng),... là những tác phẩm điêu khắc dân gian tinh xảo, miêu tả các cảnh chọi gà, gảy đàn, hát múa dân gian, người cưỡi hổ, cưỡi ngựa, các họa tiết trang trí linh vật như: phượng mẹ và đàn phượng con, rồng là đề tài chủ đạo ở đây và được thể hiện bằng nhiều cách khác nhau. Kết cấu nóc là kiểu 4 mái dốc (hai mái dốc chính và hai mái phụ vuông góc che 2 trái và 2 hiên đầu hồi), với 4 đầu đao vút cong thanh thoát ở 4 góc mái. Trên mái là hệ thống tượng điêu khắc bằng gốm thể hiện các linh vật: con xô, con kìm nóc (cá hóa rồng) trên các bờ nóc, góc mái, đầu đao.
Khác với đình Đình Bảng xã Đình Bảng huyện Từ Sơn tỉnh Bắc Ninh, đình Chu Quyến là một không gian kiến trúc mở, không có hệ thống ván nong, cửa Bức bàn bao quanh 4 phía hàng cột hiên, thay vào đó là một hệ lan can thấp bao quanh hệ sàn gỗ. Sàn gỗ ở độ cao cách mặt đất 0,8 m, với 3 cấp để dân làng ngồi theo thứ bậc (thế thứ) chức sắc và tuổi tác, mỗi khi sinh hoạt cộng đồng làng xã. Hậu cung, nơi thờ thành hoàng làng là Nhã Lang, cũng không được làm tách riêng, mà nằm ngay trong gian giữa (chính điện), tại vị trí các cột cái và cột quân phía sau gian trung tâm tòa đại đình, và được quây kín cố định, tạo không khí thần bí và trang nghiêm (Đình Bảng: hậu cung tách riêng đại bái, thành kiến trúc chữ Đinh, 丁).
Xếp hạng và trùng tu di tích

Đình Chu Quyến đã được Bộ Văn hóa nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa xếp hạng di tích lịch sử văn hóa theo quyết định số 313/QĐ ngày 28/04/1962, thuộc loại hình di tích kiến trúc nghệ thuật, với chức năng công trình kiến trúc tín ngưỡng.
Từ năm 2007-2010, đình Chu Quyến được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tiến hành trùng tu lớn với những kỹ thuật trùng tu di tích hiện đại. Đến năm 2010 dự án trùng tu di tích đình Chu Quyến đã hoàn thành và được đánh giá là thành công. Khảo sát năm 2007, trước khi trùng tu, tình trạng đình Chàng sau 400 năm rất nguy cấp: 48 cột (là toàn bộ số cột của đình) đều bị tiêu tâm (ruỗng lõi), trong đó có 1 cột cái bị mục ruỗng tới 90% đã từng được gia cố bằng biện pháp đổ bê tông vào lõi. Toàn bộ kết cấu gỗ của đình bị 17 loại nấm gỗ xâm hại. Mái ngói qua nhiều đợt trùng tu trong 400 năm pha tạp nhiều loại ngói khác nhau (51 loại). Quá trình trùng tu đã giữ nguyên gần như tất cả phần vỏ các cây cột bị tiêu tâm, và gia cố lõi của chúng chính bằng vật liệu gỗ, đảm bảo giữ nguyên trạng dáng vẻ kiến trúc, màu sắc và chất cảm vật liệu như nguyên bản, mà vẫn tăng cường được sự bền vững của di tích. Viện Bảo tồn di tích đã xử lý hết các loại nấm mốc gây hại cho các cấu kiện gỗ, thay thế toàn bộ số ngói nung bị mục nát trên mái đình bằng loại ngói nung đúng theo phương pháp nung truyền thống bằng rơm và với cùng một chất đất tương đồng với loại ngói cổ có ở mái đình. Riêng hai cái cột bị hỏng nặng phải thay thế bằng cột gỗ lim mới, những người trùng tu đã chế tạo bề mặt giống như các cột cũ còn lại của đình, 2 cấu kiện cột hỏng được xử lý nấm mốc, và trưng bày ngay tại sân đình. Dự án trùng tu đình Chàng đã được giải thưởng quốc tế về bảo tồn di sản kiến trúc châu Á-Thái Bình Dương năm 2010 tại Tây An Trung Quốc.
Chú thích

↑  “Quyết định 313-VH/VP xếp hạng những di tích, danh thắng cảnh toàn miền Bắc”. Thư viện pháp luật.
↑  Đình Chu Quyến[liên kết hỏng] trên Từ điển bách khoa Việt Nam
↑  cuốn Tên làng xã Việt Nam đầu thế kỷ 19, trấn Sơn Tây, trang 41.
↑  Kiến trúc cổ Việt Nam, Vũ Tam Lang, trang 169.
↑  Kiến trúc cổ Việt Nam, Vũ Tam Lang, trang 135.
↑  Đình Chu Quyến trên trang web của Viện Bảo tồn di tích Việt Nam.[liên kết hỏng]
↑  Bài Đình Chu Quyến đoạt giải thưởng lớn quốc tế về trùng tu di tích trên báo Nhân dân điện tử lúc 17:19, Thứ tư, 10/11/2010 (GMT+7)
Đầu hồi đình Chu Quyến
Hoa văn đình Chu Quyến
Nội tự đình Chu Quyến
Cột đình Chu Quyến