Tác nhân gây ung thư
Các tác nhân gây ung thư phổ biến

Tác nhân gây ung thư theo nghề nghiệp
Đó là các nguy cơ bị ung thư khác nhau tùy theo ngành nghề khác nhau:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
|  Tác nhân gây ung thư  |  Dạng ung thư  |  Nguồn gây ung thư  |
|  Arsenic và các hợp chất của nó    | Phổi Da Hemangiosarcoma | Các phụ phẩm trong quá trình luyện kim  Thành phần có trong: Hợp kim Các thiết bị điện và bán dẫn Dược phẩm (như melarsoprol) Thuốc diệt cỏ Thuốc diệt nấm Xác động vật ngâm (rượu...) Nước uống từ tầng đất bị ô nhiễm.   |
|  A mi ăng  |  Phổi Bệnh bụi amiăng Đường tiêu hóa U trung biểu mô màng phổi U trung biểu mô màng bụng  |  Không được sử dụng rộng rải, nhưng có thể tìm thấy trong: Xây dựng Giấy lợp Gạch nền Sợi dệt may chống lửa Lót ma sát (chỉ ở bên ngoài châu Âu) Lớp lót ma sát thay thế cho xe ô tô vẫn có thể chứa amiăng   |
|  Benzen  |  Bệnh bạch cầu (ung thư máu) Hodgkin lymphoma  |  Dầu thắp sáng Trước kia được dùng làm dung môi và thuốc xông In ấn In bản thạch Thuốc màu (để vẽ) Cao su Tẩy khô hóa học Chất kết dính (keo) Chất phủ ngoài Thuốc tẩy   |
|  Beryli và các hợp chất của nó  |  Phổi  |  Nhiên liệu tên lửa Các hợp kim trọng lượng nhẹ Các ứng dụng trong không gian Các lò phản ứng hạt nhân   |
|  Cadmi và các hợp chất của nó   |  Tuyến tiền liệt  | Các chất nhuộm màu vàng  Phosphor Các chất dùng để hàn Pin, ac qui Sơn phủ kim loại  |
|  Các hợp chất hóa trị 6 của Crôm   | Phổi | Sơn  Nhuộm Chất bảo quản  |
|  Khí thải động cơ IC  |  Phổi[21] Bàng quang[21] |  Khí thải từ động cơ   |
|  Oxide Ethylen  |  Bệnh bạch cầu (ung thư máu)  | Chất làm chín cho hoa quả và các loại hạt  Nhiên liệu tên lửa Chất xông hơi cho thực phẩm và các sản phẩm dệt may Chất khử trùng cho các thiết bị y tế  |
|  Niken (kền)  |  Mũi Phổi  |  Mạ kền Hợp kim sắt Đồ gốm sứ Pin Sản phẩm phụ của hàn thép không rỉ   |
|  Radon và các sản phẩm phân rã của nó  |  Phổi  |  Phân rã Uranium Mỏ đá và mỏ khoáng sản Hầm lò và những nơi thông gió kém   |
|  Vinyl chloride (CH2:CHCL)  |  Hemangiosarcoma Gan  |  Chất làm lạnh Sản xuất polyvinyl chloride Keo dán nhựa Trước kia được sử dụng để làm các thùng chứa/bình áp lực   |
|  Làm việc theo ca có liên quan đến gián đoạn nhịp sinh học |  Vú  |   |
|  Hút thuốc thụ động   |  Phổi  |   |
|  Radium -226, Radium - 224, Plutoni- 238, Plutonium -239 và hạt alpha khác phát thải với trọng lượng nguyên tử cao   |  Xương (chúng được dùng để phát hiện/chụp xương) Gan  |  Xử lý nhiên liệu hạt nhân Sản xuất đồng hồ Radium   |
Khác
· Xăng dầu (chứa các chất thơm)
· Chì và các hợp chất của nó
· Hóa chất chống ung thư Alkyl (ví dụ: mechlorethamine)
· Các chất Alkyl khác (ví dụ dimethyl sulfate)
· Tia cực tím từ mặt trời và đèn UV
· Rượu (thức uống có cồn) (gây bệnh ung thư gan và ung thư mật)
· Các tia ion hóa khác (tia X, tia gamma,...)
Những tác nhân chính gây nên bốn loại ung thư phổ biến nhất thế giới
Bốn loại ung thư phổ biến nhất thế giới gồm: ung thư phổi, ung thư vú, ung thư ruột kết và ung thư dạ dày. bốn loại ung thư này chiếm tới 41% trường hợp bị ung thư và 42% trường hợp chết vì ung thư.
Ung thư phổi
Là loại ung thư phổ biến nhất trên
thế giới, vừa ở số ca mắc (1.6 triệu ca mắc, 12.7% trên tổng số các ca mắc bệnh
ung thư) và vừa ở số trường hợp tử vong (1.4 triệu người, 18.2% trong tổng số
các ca tử vong do bệnh ung thư). Ung thư phổi chủ yếu gây ra bởi khói thuốc lá. Tỉ lệ ước tính tại Mỹ, khói thuốc lá chịu trách nhiệm gây ra ung thư phổi khoảng
90% số ca mắc bệnh. Các yếu tố khác gây ra bệnh ung thư phổi có thể tác động
tương hỗ với khói thuốc, vì vậy có thể quy cho khói thuốc lá chịu trách nhiệm vì gây ra bệnh ung thư cho người lên tới 100%. Các yếu tố này là bị phơi nhiễm các tác nhân gây ra ung thư do nghề nghiệp (khoảng 9-15%), randon (10%), ô nhiễm không khí ngoài trời (1-2%). Khói thuốc lá là hỗn hợp của hơn 5300 hóa chất đã nhận dạng được. Chất gây ung thư quan trọng nhất trong khói thuốc lá đã được xác định bởi phương pháp "Margin of Exposure" (Biên độ phơi nhiễm). Sử dụng cách tiếp cận này, những hợp chất gây ung thư chủ
yếu xếp theo thứ tự nguy hiểm gồm acrolein, formaldehyde, acrylonitrile, 1,3-butadiene, cadmi, acetaldehyde, ethylene oxide and isoprene. Hầu hết các chất này đều gây tổn hại tới DNA bằng cách tạo thành các liên kết với DNA hoặc làm biến đổi DNA. DNA bị tổn thương gây ra lỗi cho quá trình sửa chữa hoặc sao chép DNA. Những lỗi xảy ra trong quá trình sửa chữa hoặc sao chép DNA có thể gây ra sự đột biến trong các khối u hoặc các gen đột biến sinh ra ung thư.
Ung thư vú
Ung thư vú phổ biến xếp hàng thứ 2 (1,4 triệu ca bị, 10,9%), nhưng tỉ lệ tử vong chỉ xếp hàng thứ 5 (458.000, 6,1%). Nguy cơ ung thư vú liên quan tới nồng độ estrogen (hormone sinh dục nữ) cao liên tục trong máu. Estrogen gây ra ung thư vú bằng 3 quá trình; (1) trao đổi chất của estrogen với genotoxic, các chất gây ung thư bằng đột biến, (2) kích thích của sự sinh trưởng mô, và (3) sự ức chế của các enzym giải độc phasea t II biến đổi ROS dẫn đến tăng nguy cơ oxy hóa DNA, estrogen chính ở người, estradiol, có thể được trao đổi
chất với các dẫn xuất quinone tạo thành các liên kết với DNA. Những dẫn xuất này có thể gây ra sự tách khử purin (depurination), tháo gỡ những căn cứ từ sườn phosphodiester của DNA, kéo theo việc sửa lỗi không chính xác hoặc việc tái tạo apurinic site dẫn đến sự biến đổi DNA và thậm chí gây nên ung thư. Cơ chế genotoxic có thể tác động tương hỗ với thụ thể estrogen-trung gian, tế bào lỳ lợm này tăng trưởng nhanh chóng cuối cùng dẫn đến bệnh ung thư vú. Yếu tố di truyền, chế độ ăn uống và các tác nhân môi
trường là nguyên nhân làm cho DNA bị tổn thương và sinh ra ung thư vú.
Ung thư ruột kết
Ung thư ruột kết đứng thứ 3 trong số những dạng ung thư phổ biến nhất,1,2 triệu trường hợp phát hiện được (9.4%), 608.000 tử vong (8%). Hút thuốc lá có lẽ chịu trách nhiệm cho khoảng 20% số trường hợp ung thư ruột kết ở Mỹ. Thêm vào đó, thực tế rõ ràng liên quan tới acid ở túi mật là một nhân tối quan trọng trong ung thư ruột kết. Mười hai nghiên cứu (tổng kết tại Bernstein) chỉ ra rằng acid túi mật deoxycholic acid (DCA) và/hoặc lithocholic acid (LCA) có thể gây ra tổn thương cho DNA các loại oxy phản ứng và/hoặc các loại nitơ phản ứng trong tế bào ruột kết của người hoặc động vật. Ngoài ra 14 nghiên cứu cũng chỉ ra rằng DCA và LCA gây ra tổn thương cho DNA trong các tế bào ruột kết. 27 nghiên cứu cũng chỉ ra rằng acid trong túi mật có thể gây ra cái chết được lập trình cho tế bào(apoptosis). Apoptosis tăng có thể gây ra việc sống sót có lựa chọn của các tế bào ngăn cản quá trình apotosis. Các tế bào ruột kết bị giảm khả năng thực hiện apoptosis chịu trách nhiệm gây ra các tổn thương cho DNA có khuynh hướng tụ hợp lại với nhau, và thế là chúng gây ra căn bệnh ung thư ruột kết. Các nghiên cứu dịch tễ học đã khám phá ra rằng việc tập trung chất cặn của acid trong túi mật sẽ tăng trong nhóm người có khả năng mắc bệnh ung thư ruột kết cao. Việc tăng lượng mỡ hoặc chất béo bão hòa trong khẩu phần ăn làm tăng cao lượng DCA và LCA trong phân và làm tăng tiếp xúc giữa biểu mô ruột kết và các acid mật. Khi acid mật DCA đã được thêm vào khẩu phần ăn tiêu chuẩn của những con chuột hoang, di căn ung thư ruột kết đã lên tới 56% ở lũ chuột sau 8-10 tháng. Nói chung, những bằng chứng gía trị chỉ ra rằng DCA và LCA là những yếu tố quan trọng gây ra tổn thương cho DNA dẫn đến ung thư ruột kết.
Ung
thư dạ dày:
Ung thư dạ dày là loại ung thư phổ biến nhất thứ tư [ 990.000 trường hợp phát hiện được (7,8%), 738.000
trường hợp tử vong (9,7%) ]. Nhiễm trùng Helicobacter pylori là tác nhân chính gây ra bệnh ung thư dạ dày. Viêm dạ dày mãn tính do H. pylori gây ra thường kéo dài nếu không được điều trị kịp thời. Nhiễm trùng tế bào biểu mô dạ dày với H. pylori gây tăng lượng vi khuẩn phản ứng oxi (ROS). ROS gây ra tổn thương oxy hóa DNA gồm các thay đổi lớn cơ bản 8 - hydroxydeoxyguanosine (8-OHdG). 8-OHdG là hậu quả do ROS tăng vì viêm dạ dày mãn tính. Cơ sở DNA bị thay đổi có thể gây ra lỗi trong quá trình sao chép DNA, nguyên nhân gây đột biến
và có tiềm năng gây ra ung thư. Như vậy ROS do H. pylori gây ra dường như là chất gây ung thư chính trong ung thư dạ dày vì gây tổn thương oxy hóa DNA dẫn đến đột biến gây ung thư.
(1) Oxidative DNA: oxy hóa DNA
(2) Hemangiosarcoma: là một dạng phát triển nhanh chóng, có khả năng xâm lấn cao,
hầu như chỉ xảy ra ở chó và hiếm khi ở mèo. Nó là một dạng sarcoma phát sinh từ lớp niêm mạc
của các mạch máu; có nghĩa là, các kênh và không gian chứa đầy máu thường được quan sát dưới kính hiển vi.
Một nguyên nhân gây tử vong thường xuyên là sự đứt gãy của khối u này, khiến bệnh nhân bị mất máu quá nhanh
dẫn đến cái chết
Thuật ngữ angiosarcoma, khi được sử dụng mà không sửa đổi, thường đề dùng để chỉ hemangiosarcoma.
Tuy nhiên, glomangiosarcoma (8710/3) và lymphangiosarcoma (9170/3) là những điều kiện riêng biệt. Hemangiosarcomas
thường liên quan với việc tiếp xúc với hóa chất độc hại thorium dioxide (Thorotrast), vinyl chloride, và asen.
Hemangiosarcoma trên da của một chú chó
Hemangiosarcoma trong lách của một chú chó
(3) quinone: một lớp các hợp chất thơm màu vàng bao gồm nhiều hợp chất sinh học quan trọng như coenzyme hoặc chất nhận hoặc vitamin; được sử dụng làm thuốc nhuộm;
(4) thụ thể Estrogen:  là một nhóm các protein được tìm thấy bên trong các tế bào. Chúng là nhưng thụ thể được
kích hoạt bởi nội tiết tố estrogen (17β-estradiol). 2 lớp thụ thể của estrogen là: ER, và GPER.
(5) apoptosis:  một dạng chết của tế bào, trong đó các tế bào sử dụng cơ chế tế bào chuyên biệt để giết chính nó; cơ
chế tự sát của tế bào cho phép động vật đa bào kiểm soát số lượng tế bào và loại
bỏ các tế bào có thể đe dọa sự sống còn của động vật đó;