Hermann Balck
Chiến tranh thế giới thứ hai > Giai đoạn 1942-1944

Khi quân Đức bị chặn đứng ngay trước cửa ngỡ Moskva, Balck được cử đi thị sát và báo cáo tình hình mặt trận này cho chính quyền Hitler. Mặc dù đã trở nên nổi tiếng về tài dụng binh táo bạo và chiến thuật sáng tạo, Thanh tra Balck vẫn ao ước có thêm dịp mở mang kinh nghiệm tác chiến của mình. Và mong muốn ấy trở thành hiện thực vào tháng 5 năm 1942, khi Balck được phân công làm Sư đoàn trưởng Sư đoàn Thiết giáp 11, một trong những sư đoàn được trang bị mạnh nhất của quân đội Đức, ở Nga. Chừng 3 tháng sau đó, ông được lên cấp hàm thiếu tướng vào ngày 1 tháng 8 năm 1942. Dưới sự chỉ huy mạnh bạo của Balck, Sư đoàn Thiết giáp 11 đã lập được nhiều thành tích trong chiến đấu. Thực hiện phương châm "Hành quân đêm cứu mạng người" do chính ông đề ra, Balck thường hay di chuyển sư đoàn mình trong các cuộc hành quân đêm và tấn kích các điểm yếu nhất nơi phòng tuyến Hồng quân Liên Xô vào lúc rạng đông. Ông cũng bỏ ra nhiều thời gian xuống thăm các trung đoàn của mình để đảo bảm mọi sĩ quan thuộc cấp đều tuân thủ kế hoạch của ông. Đồng thời, Balck thường xuyên duy trì liên lạc chặt chẽ với các đơn vị trong sư đoàn ông thông qua radio kể cả khi trong máu lửa của chiến trận. Ông đòi hỏi rất cao ở các cấp chỉ huy dưới quyền và không hề khoan thứ cho bất kỳ ai không đáp ứng được tiêu chuẩn của ông. Đã có hơn một sĩ quan bị huyền chức trong sự nghiệp của Balck.
Vào tháng 12 năm 1942, quân đội Liên Xô vây khốn Tập đoàn quân số 6 của tướng Friedrich Paulus trong thành phố Stalingrad. Trước tình hình đó, Thống chế Tư lệnh Cụm tập đoàn quân sông Đông Erich von Manstein lên kế hoạch huy động Tập đoàn Thiết giáp số 4 dưới quyền tướng Hermann Hoth và Quân đoàn Thiết giáp XLVIII dưới quyền tướng Otto von Knobelsdorff tấn công giải vây cho Tập đoàn quân số 6. Manstein lấy Sư Thiết giáp 11 của Balck làm đơn vị cơ động tác chiến dự bị sau lưng Quân đoàn Thiết giáp XLVIII. Ngày 7 tháng 12 năm 1942, khi quân Đức chưa kịp hội đủ lực lượng tấn công, nguyên soái Liên Xô Georgi K. Zhukov điều Tập đoàn xe tăng 5 đánh thọc sâu vào sườn Sư đoàn Bộ binh 336 Quân đoàn Thiết giáp XLVIII trên bờ tây sông Chir (một nhánh phụ lưu sông Đông) cách Stalingrad không xa. Trong khi 2 lữ đoàn thiết giáp Liên Xô đánh bật Sư Bộ binh 336 xuống phía nam, Balck cấp tốc hành quân từ Rostov về chống giữ chiến tuyến sông Chir. Hai đoàn quân thiết giáp chạm trán nhau tại Nông trường Quốc doanh số 79 trên phía bắc Verkhne Solonovski vào buổi chiều hôm ấy và giao chiến cho tới khi màn đêm buông xuống. Sau đó, bộ đội xe tăng Liên Xô trú lại trong nông trang để chờ bộ binh đến yểm trợ.
Nhắm thấy thời cơ tới, Balck bài trí một tiểu đoàn công binh cùng vài khẩu pháo phòng không 88 ly ở cửa trước nông trường quốc doanh và hạ lệnh cho các trung đoàn của mình tiến vòng qua nông trường rồi chốt giữ một ngọn đồi chế ngự cổng sau. Khi một đội hình bộ binh mô tô của Liên Xô tiến đánh nông trang trong rạng sáng ngày 8 tháng 12, xe tăng quân Đức tràn xuống đồi, tiến song song với đoàn bộ binh Xô Viết và thanh toán họ bằng hỏa lực súng máy ở cự ly 18,3 m để tiết kiệm đạn xuyên giáp. Tiêu diệt xong bộ binh mô tô Liên Xô, các chiến xa của Balck tiếp tục hành tiến về hướng nam theo con đường mà bộ binh Liên Xô đã đi trước đó và tiếp cận nông trường đúng lúc đoàn xe tăng Xô Viết đang tiến khỏi đây để thủ tiêu cái mà họ tưởng là sườn trái mỏng manh của Sư đoàn Bộ binh 336. Sau khi những quả pháo đầu tiên của bộ đội phòng không Đức gây rối loạn cho đội hình xe tăng Liên Xô, Balck liền tung quân thiết giáp đánh thốc vào lưng đối phương. Hai lữ đoàn thiết giáp Liên Xô đánh trả quyết liệt cho đến khi bị đè bẹp hoàn toàn vào cuối ngày hôm ấy. Trong cuốn sách "Những trận tăng chiến" (1956), cựu thiếu tướng Đức Friedrich von Mellenthin cho biết 53 xe tăng Liên Xô đã bị loại khỏi vòng chiến vào ngày 8 tháng 12, nhưng không có số liệu về thiệt hại của phía Đức. Tiếp theo sau chiến thắng ngày 8 tháng 12, Balck dẫn dắt sư đoàn mình đánh thêm nhiều trận nữa và hủy diệt Tập đoàn quân xung kích số 5 Liên Xô vào cuối năm 1942, qua đó ngăn chặn đối phương lập đầu cầu trên sông Chir. Tuy nhiên, những cuộc chiến đấu dai dẳng đã đem lại thiệt hại nặng nề về nhân lực và vật lực cho Sư Thiết giáp 11 trong khi sức mạnh hỏa lực của quân đội Liên Xô càng lúc càng được tăng cường. Kết thúc chung cuộc, Stalingrad thất thủ ngày 2 tháng 2 năm 1943 và Tập đoàn quân số 6 lọt vào danh sách tù binh của Liên Xô.
Sau khi thụ phong quân hàm trung tướng vào ngày 21 tháng 1 năm 1943, Balck được phân công làm Tư lệnh Quân đoàn Thiết giáp XIV đánh nhau với liên quân Anh-Mỹ tại Salerno trên chiến trường Ý. Tại đây, ông bị chấn thương nặng trong một vụ tai nạn máy bay và phải chuyển sang ngạch dự bị trong vòng vài tháng. Trong thời gian này, ông thụ phong cấp bậc Thượng tướng Thiết giáp (General der Panzertruppen) vào ngày 2 tháng 11 năm 1943. Balck cuối cùng đã trở lại ngạch thường trực vào ngày 13 tháng 11 năm 1943, khi ông được bổ nhiệm chức Tư lệnh Quân đoàn Thiết giáp XXXXVIII (Tập đoàn Thiết giáp số 4) trên chiến trường Xô-Đức. Giữa ông với Đại tá Friedrich von Mellenthin – Tham mưu trưởng Quân đoàn Thiết giáp XXXXVIII – đã hình thành một mối quan hệ hợp tác chặt chẽ và tốt đẹp. Dù từng phục vụ dưới trướng các danh tướng Guderian và Rommel, Mellenthin trong tác phẩm "Những trận tăng chiến" (1956) đã không tiếc lời ca ngợi Balck là "một trong những chỉ huy thiết giáp kiệt hiệt hất; kỳ thực, nếu Manstein là chiến lược gia vĩ đại nhất của Đức trong Chiến tranh thế giới thứ hai, thì tôi nghĩ Balck đáng được xem là vị tướng đánh trận giỏi nhất của chúng ta". Phát huy tối đa hiệu quả của chiến thuật hành quân đêm và tập trung sức mạnh hỏa lực tại các điểm xung yếu, Balck chỉ huy quân đoàn mình đánh nhiều trận lớn gần Tarnopol, Radomyshl và Kiev, giành thêm nhiều chiến thắng khó nhọc trước các thành phần thuộc Tập đoàn quân số 60 cùng 2 tập đoàn quân Liên Xô khác trong giai đoạn cuối năm 1943 – đầu năm 1944. Do luôn giữ liên lạc chặt chẽ với các sĩ quan cấp dưới (ngay cả khi trong nước sôi lửa bỏng của chiến trận), Balck không gặp khó khăn gì đáng kể trong việc vận động xe tăng đánh thọc vào sườn đối phương.
Nửa đầu năm 1944, quân đoàn Balck được chuyển sang biên chế của Tập đoàn Thiết giáp số 1 thuộc Cụm Tập đoàn quân Bắc Ukraina do Thống chế Walter Model chỉ huy. Trong một lần Model xuống thăm Bộ Tư lệnh Quân đoàn Thiết giáp XLVIII, sự bất đồng của Balck với phong cách cầm quân có phần lập dị của vị thủ trưởng đã dẫn đến một "trận cãi vã kinh thiên động địa" giữa hai ông. Kể từ đó, Model không bao giờ đi thăm Quân đoàn Thiết giáp XLVIII nữa, nhưng vị thống chế vẫn luôn là người đầu tiên gửi điện mừng mỗi khi Balck được bổ nhiệm chức vụ mới. Khi quân đội Liên Xô phát động một chiến dịch tấn công quy mô lớn nhằm vào Cụm Tập đoàn quân Bắc Ukraina vào tháng 7, Black huy động các Sư đoàn Thiết giáp số 1 và 8 tiến hành phản công nhưng bị đẩy lui với thiệt hại lớn. Thừa thắng, quân đội Liên Xô đánh chiếm Lublin vào ngày 1 tháng 8 năm 1944. Tập đoàn Thiết giáp số 4 bị đánh bật qua sông Wisla trong khi Quân đoàn Thiết giáp XLVIII và Tập đoàn quân số 1 phải rút chạy vào miền núi Karpat. Để hạn chế hậu quả của thảm họa này, Bộ Tư lệnh Tối cao Đức thăng chức Balck lên Tư lệnh và Mellenthin lên Tham mưu trưởng Tập đoàn Thiết giáp số 4 vào cuối tháng 8 – đầu tháng 9 năm 1944. Hai ông tổ chức phản kích gần Baranov và chặn đứng một mũi tấn công lớn của quân Liên Xô trên sông Wisla, làm chiến tuyến tại đây được tạm thời ổn định trong 4 tháng tới. Vì những chiến công như vậy, Balck trở thành một trong 27 quân nhân duy nhất được tưởng thưởng Huân chương Thập tự Hiệp sĩ đính kèm Lá sồi, Thanh kiếm và Kim cương.