stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Quốc Tuấn (diễn viên)
Sự nghiệp điện ảnh > Phim điện ảnh

| Năm | Tựa đề | Vai diễn | Chú thích |
| --- | --- | --- | --- |
| 1994 | Nơi núi rừng yên ả |  |  |
| 1997 | Hà Nội mùa đông năm 46 | Họa sĩ Hân |  |
| 1997 | Lời thì thầm của chiến tranh | Phi |  |
| 1997 | Vầng trăng lửa |  |  |
| 2002 | Hà Nội 12 ngày đêm | Thượng úy Nhân |  |
| 2004 | Cầu ông Tượng |  |  |
| 2005 | Đường thư | Tân |  |
| 2023 | Người vợ cuối cùng | Ông Thanh |  |
| 2024 | Cu li không bao giờ khóc | Đồng nghiệp cũ |  |
Sự nghiệp điện ảnh > Kịch bản (chưa dựng thành phim)

2002 – Một chuyến tàu, một chuyến xe (phim ngắn)
2002 – Về cõi nhân gian – cùng Phi Tiến Sơn
2013 – Con cầu tự
Chương trình truyền hình

| Năm | Chương trình - tập | Vai trò | Chú thích |
| --- | --- | --- | --- |
| 2017 | Bước nhảy ngàn cân – tập 8 | Khách mời |  |
| 2017 | Điều ước thứ 7 – tập 162 | Khách mời |  |
| 2020 | 50 giờ đếm ngược | Khách mời |  |
| 2024 | Lời tự sự | Khách mời |  |
| 2024 | Have A Sip - 183 |  |  |
Hề Mộng Dao

| Hề Mộng Dao  (奚梦瑶) |
| --- | --- |

Sinh: 18 tháng 3, 1989 (35 tuổi) Thượng Hải,  Trung Quốc
Chiều cao: 177 cm (5 ft 9+1⁄2 in)
Màu tóc: Đen 
Màu mắt: Nâu 
Các số đo: 80-59.5-87.5（châu Âu） 31.5-23.5-34.5（Mỹ）
Quản lý:  The Lions (New York)  Elite Model Management (Paris, Milan, Hồng Kông, Barcelona, Copenhagen, Toronto)  Storm Model Management (London)  Model Management (Hamburg)  Munich Models (Munich)  MP Stockholm (Stockholm) 
Hôn nhân: Hà Du Quân (cưới 2019)
Hề Mộng Dao (Tiếng Trung: 奚梦瑶, 
tiếng Anh: Xi Meng Yao, sinh ngày 18 tháng 3 năm 1989) là người mẫu người Trung Quốc ra mắt lần đầu vào năm 2009 sau khi tham dự một cuộc thi truyền hình. Sự nghiệp người mẫu quốc tế của cô bắt đầu vào năm 2011 khi tham dự show diễn Givenchy Haute Spring Show. Cùng năm đó, cô làm người mẫu cho bộ sưu tập quần áo may sẵn của Givenchy và xuất hiện với tư cách là gương mặt của chiến dịch quảng cáo công khai mùa thu-đông của Givenchy. Cô cũng làm người mẫu tại Victoria's Secret Fashion Show năm 2013.
Tiểu sử

Hề Mộng Dao sinh ra ở quận Hoàng Phố, Thượng Hải. Năm 2008, cô tham gia chương trình truyền hình trên đài Đông Phương, Trung Quốc có tên gọi là Go! Oriental Angels. Đây là lần xuất hiện đáng chú ý đầu tiên của cô trên công chúng.
Sự nghiệp

Hai năm sau khi tốt nghiệp trung học, cô đã tham gia cuộc thi Elite Model Look, một sự kiện người mẫu thời trang do công ty quản lý người mẫu Elite Model Management tổ chức. Cuối cùng đứng thứ ba trong cuộc thi. Không lâu sau cô được mời ký hợp đồng với Givenchy và ra mắt trình diễn trong show thời trang Givenchy Haute Couture cùng các thương hiệu thời trang may sẵn. Cô bắt đầu sự nghiệp người mẫu quốc tế của mình ngay sau đó cùng năm, khi cô xuất hiện trong chiến dịch thời trang thu đông 2010 của Givenchy, bộ hình chụp bởi Mert Alas and Marcus Piggott. Cô cũng tham gia vào Tuần lễ Thời trang New York Thu Đông năm 2011 với ba người mẫu thời trang Trung Quốc khác: Shu Pei, Tôn Phi Phi và Lưu Văn.
Trở thành người phát ngôn của Tuần lễ thời trang Thượng Hải xuân hè năm 2012.
Năm 2014, cô được nhà thiết kế Michael Kors mời làm người mẫu cho bộ sưu tập Michael Kors Shanghai Extravaganza cùng với Rosie Huntington-Whiteley và Miranda Kerr. Cô cũng xuất hiện trên thảm đỏ của. sự kiện Met Gala cùng Kors và Huntington-Whiteley.
Năm 2015, Olivier Roustrial, giám đốc sáng tạo của Balmain, đã mời Hề Mộng Dao làm người mẫu trình diễn cho bộ sưu tập thời trang mùa thu của Balmain 2015 cùng với các người mẫu Alessandra Ambrosio, Adriana Lima, Constance Jablonski, Taylor Hill, Joan Smalls, Cindy Bruna, Jourdan Dunn, Karlie Kloss, Magdalena Frąckowiak, Devon Windsor và Lily Donaldson. Cũng trong năm 2015, Karl Lagerfeld đã chọn cô trình diễn chính trong một chiến dịch mới cho thương hiệu của mình và hợp tác với Kendall Jenner và Sasha Luss.
Vào ngày 20 tháng 11 năm 2017, Victoria's Secret Fashion Show lần đầu tiên được tổ chức tại Châu Á (Thượng Hải). Màn trình diễn trang phục với cú trượt ngã bất cờ của cô trên sàn catwalk gây ra nhiều bàn tán.
Ngày 14 tháng 9 năm 2018, Hề Mộng Dao và siêu mẫu Hà Tuệ được chọn làm đại sứ khu vực Đại Trung Hoa của thương hiệu Victoria's Secret.
Đời tư

Ngày 13 tháng 5 năm 2019, thiếu gia Hà Du Quân, con trai của Hà Hồng Sân và vợ tư Lương An Kỳ, bao trọn 3 tầng của trung tâm thương mại L'Avenue Thượng Hải (bất động sản thuộc quyền sở hữu của bà Lương An Kỳ), cầu hôn Hề Mộng Dao bằng gần 100.000 bông hoa hồng. Hai người đăng ký kết hôn vào tháng 7 cùng năm.
Vào chiều ngày 24 tháng 10 năm 2019, Hà Du Quân đã thông báo trên Instagram rằng Hề Mộng Dao đã sinh con trai đầu lòng, em bé được đặt tên là Hà Quảng Sân, với tên tiếng Anh là Ronaldo. Chi phí phòng sinh của Hề Mộng Dao tại Bệnh viện Dưỡng Hòa (Hồng Kông) ước tính khoảng HK$ 11.000 mỗi ngày. Ngoài ra nhà họ Hà còn chỉ định bác sĩ hộ sinh riêng có thẩm quyền nhất định về phương diện sản khoa thì chi phí ước tính cũng tăng lên đáng kể.
Hình ảnh

Ming Xi trình diễn tại show diễn Thu / Đông 2014 của Monique Lhuillier năm 2014
Ming Xi trình diễn tại show diễn Thu / Đông 2014 của Herrera
Hề Mộng Dao trình diễn năm 2014
USS Spot (SS-413)

Về những tàu chiến Chile khác mang cùng tên, xin xem Simpson (tàu ngầm Chile).
| --- | --- |
Tàu ngầm USS Spot (SS-413) tại bến tàu trước khi nhập biên chế.
Lịch sử
Hoa Kỳ
Tên gọi:  USS Spot (SS-413)
Đặt tên theo:  một chi trong họ Cá lù đù 
Đặt hàng:  9 tháng 7, 1942
Xưởng đóng tàu:  Xưởng hải quân Mare Island, Vallejo, California
Đặt lườn:  24 tháng 8, 1943 
Hạ thủy:  19 tháng 5, 1944 
Người đỡ đầu:  bà Adolph G. Gieselmann
Nhập biên chế:  3 tháng 8, 1944 
Tái biên chế:  19 tháng 8, 1961
Xuất biên chế:   19 tháng 6, 1946   12 tháng 1, 1962  
Xóa đăng bạ:  1 tháng 8, 1975 
Danh hiệu và phong tặng:  4 × Ngôi sao Chiến trận
Số phận:  Chuyển cho Chile, 12 tháng 1, 1962 
Chile
Tên gọi:  Simpson (SS-21)
Nhập biên chế:  12 tháng 1, 1962
Xuất biên chế:  1982
Số phận:  Bán để tháo dỡ
Đặc điểm khái quát
Lớp tàu:  Balao
Kiểu tàu:  tàu ngầm Diesel-điện
Trọng tải choán nước:   1.526 tấn Anh (1.550 t) (mặt nước)   2.414 tấn Anh (2.453 t) (lặn) 
Chiều dài:  311 ft 9 in (95,02 m) 
Sườn ngang:  27 ft 3 in (8,31 m) 
Mớn nước:  16 ft 10 in (5,13 m) tối đa 
Động cơ đẩy:   4 × động cơ diesel Fairbank-Morse Kiểu 38D8-1/8 10-xy lanh dẫn động máy phát điện  2 × ắc quy 126-cell Sargo  4 × động cơ điện Elliott với hộp số giảm tốc   2 × trục chân vịt  5.400 shp (4.000 kW) (mặt nước)  2.740 shp (2.040 kW) (lặn) 
Tốc độ:   20,25 hải lý trên giờ (37,50 km/h) (mặt nước)  8,75 hải lý trên giờ (16,21 km/h) (lặn) 
Tầm xa:  11.000 hải lý (20.000 km) trên mặt nước ở tốc độ 10 hải lý trên giờ (19 km/h)
Tầm hoạt động:   48 giờ lặn ở tốc độ 2 hải lý trên giờ (3,7 km/h)  75 ngày (tuần tra) 
Độ sâu thử nghiệm:  400 ft (120 m)
Thủy thủ đoàn tối đa:  10 sĩ quan, 70 thủy thủ
Hệ thống cảm biến và xử lý:   radar SD phòng không   radar SJ dò tìm mặt biển  
Vũ khí:   10 × ống phóng ngư lôi 21 in (530 mm)   6 trước mũi, 4 phía đuôi  24 quả ngư lôi  1 × hải pháo 5 inch/25 caliber  1 × pháo phỏng không Bofors 40mm  1 × pháo phỏng không Oerlikon 20mm  2 × súng máy Browning M2  
USS Spot (SS-413) là một  tàu ngầm lớp Balao được Hải quân Hoa Kỳ chế tạo trong Chiến tranh Thế giới thứ hai. Nó là chiếc tàu chiến duy nhất của Hải quân Hoa Kỳ được đặt cái tên này, theo tên một chi trong họ Cá lù đù. Nó đã phục vụ trong giai đoạn sau của Thế Chiến II, thực hiện được bốn chuyến tuần tra, đánh chìm được một tàu Nhật Bản tải trọng 3.005 tấn. Được cho ngừng hoạt động sau khi xung đột chấm dứt vào năm 1946, nó được huy động trở lại để chuyển giao cho Chile vào năm 1962 để tiếp tục hoạt động như là chiếc Simpson (SS-21) cho đến năm 1982; số phận sau cùng của con tàu không rõ. Spot được tặng thưởng bốn Ngôi sao Chiến trận do thành tích phục vụ trong Thế Chiến II.
Thiết kế và chế tạo

Bài chi tiết: Balao (lớp tàu ngầm)
Thiết kế của lớp Balao được cải tiến dựa trên  tàu ngầm lớp Gato dẫn trước, là một kiểu tàu ngầm hạm đội có tốc độ trên mặt nước cao, tầm hoạt động xa và vũ khí mạnh để tháp tùng hạm đội chiến trận. Khác biệt chính so với lớp Gato là ở cấu trúc lườn chịu áp lực bên trong dày hơn, và sử dụng thép có độ đàn hồi cao (HTS: High-Tensile Steel), cho phép lặn sâu hơn đến 400 ft (120 m). Con tàu dài 311 ft 9 in (95,02 m) và có trọng lượng choán nước 1.526 tấn Anh (1.550 t) khi nổi và 2.424 tấn Anh (2.463 t) khi lặn. Chúng trang bị động cơ diesel dẫn động máy phát điện để cung cấp điện năng cho bốn động cơ điện, đạt được công suất 5.400 shp (4.000 kW) khi nổi và 2.740 shp (2.040 kW) khi lặn, cho phép đạt tốc độ tối đa 20,25 hải lý trên giờ (37,50 km/h) và 8,75 hải lý trên giờ (16,21 km/h) tương ứng. Tầm xa hoạt động là 11.000 hải lý (20.000 km) khi đi trên mặt nước ở tốc độ 10 hải lý trên giờ (19 km/h) và có thể hoạt động kéo dài đến 75 ngày.
Tương tự như lớp Gato dẫn trước, lớp Balao được trang bị mười ống phóng ngư lôi 21 in (530 mm), gồm sáu ống trước mũi và bốn ống phía phía đuôi tàu, chúng mang theo tối đa 24 quả ngư lôi. Vũ khí trên boong tàu gồm một hải pháo 4 inch/50 caliber, một khẩu pháo phòng không Bofors 40 mm nòng đơn và một khẩu đội Oerlikon 20 mm nòng đôi, kèm theo hai súng máy .50 caliber. Trên tháp chỉ huy, ngoài hai kính tiềm vọng, nó còn trang bị ăn-ten radar SD phòng không và SJ dò tìm mặt biển. Tiện nghi cho thủy thủ đoàn bao gồm điều hòa không khí, thực phẩm trữ lạnh, máy lọc nước, máy giặt và giường ngủ cho hầu hết mọi người, giúp họ chịu đựng cái nóng nhiệt đới tại Thái Bình Dương cùng những chuyến tuần tra kéo dài đến hai tháng rưỡi.
Spot được đặt lườn tại Xưởng hải quân Mare Island ở Vallejo, California vào ngày 24 tháng 8, 1943. Nó được hạ thủy vào ngày 19 tháng 5, 1944, được đỡ đầu bởi bà Adolph G. Gieselmann, và được cho nhập biên chế cùng Hải quân Hoa Kỳ vào ngày 3 tháng 8, 1944 dưới quyền chỉ huy của Hạm trưởng, Trung tá Hải quân William S. Post, Jr.
Lịch sử hoạt động > 1944

Hoàn tất việc trang bị tại Mare Island vào ngày 18 tháng 9, 1944, Spot đi đến San Diego để chạy thử máy trước khi lên đường hướng sang vùng biển Hawaii. Nó đi đến Trân Châu Cảng vào ngày 14 tháng 11. Nó cùng tàu ngầm Balao (SS-285) lên đường hướng sang khu vực quần đảo Mariana vào ngày 4 tháng 12, có tàu ngầm Icefish (SS-367) cùng sáp nhập trên đường đi, và đến Saipan vào ngày 15 tháng 12.
Lịch sử hoạt động > 1945 > Chuyến tuần tra thứ nhất

Vào ngày 17 tháng 12, 1944, đội tấn công phối hợp ("Bầy sói") lên đường hướng sang khu vực tuần tra trong biển Hoàng Hải. Vào ngày 7 tháng 1, 1945, Spot phát hiện và đánh chìm hai tàu đánh cá bằng hải pháo.  Bốn ngày sau, nó phá hủy một tàu nhỏ bằng hải pháo. Ngoài khơi Thượng Hải vào ngày 13 tháng 1, nó đánh chìm hai tàu đánh cá bằng hải pháo, và lặp lại sự việc này vào ngày hôm sau. Trong một đợt càn quét đêm vào ngày 19 tháng 1 tại khu vực quần đảo Elliott, nó đã phóng ngư lôi đánh chìm chiếc tàu buôn Usa Maru tại tọa độ 39°07′B 122°51′Đ﻿ / ﻿39,117°B 122,85°Đ﻿ / 39.117; 122.850; và đến lượt tàu đánh cá Tokiwa Maru vào ngày hôm sau tại tọa độ 34°45′B 124°10′Đ﻿ / ﻿34,75°B 124,167°Đ﻿ / 34.750; 124.167.
Khi di chuyển dọc bờ biển phía Tây bán đảo Triều Tiên, Spot phát hiện một tàu nhỏ và đã phóng hết ba quả ngư lôi cuối cùng tấn công, nhưng tất cả đều bị trượt. Chỉ còn lại đạn pháo 20 mm, nó tiếp cận mục tiêu ở khoảng cách 800 yd (730 m) để bắn phá; đối thủ tìm cách húc chiếc tàu ngầm nhưng bất thành. Mục tiêu bị phá hủy nhưng không bị đắm, và một đội đã đổ bộ lên tàu đối phương để lục soát tài liệu; họ gài chất nổ để đánh chìm con tàu và bắt giữ một thủy thủ làm tù binh. Chiếc tàu ngầm kết thúc chuyến tuần tra khi quay về căn cứ Midway vào ngày 30 tháng 1.
Lịch sử hoạt động > 1945 > Chuyến tuần tra thứ hai

Lên đường vào ngày 24 tháng 2 cho chuyến tuần tra thứ hai trong biển Hoa Đông, Spot hoạt động trong thành phần một "Bầy sói" bao gồm các tàu ngầm Queenfish (SS-393) và Sea Fox (SS-402). Vào ngày 17 tháng 3, đêm thứ hai tại khu vực tuần tra trong bối cảnh biển động mạnh, Spot sử dụng hết số ngư lôi mang theo tấn công một đoàn tàu vận tải Nhật Bản. Nó đã đánh chìm tàu chở hành khách-hàng hóa Nanking Maru (3005 tấn) lúc 03 giờ 35 phút ngoài khơi Phúc Châu, Phúc Kiến, tại tọa độ 25°33′B 120°10′Đ﻿ / ﻿25,55°B 120,167°Đ﻿ / 25.550; 120.167; 411 hành khách, 32 pháo thủ và 60 thủy thủ trên tàu đã thiệt mạng, chỉ có một người sống sót. Nó cũng gây hư hại cho một tàu chở hàng khác. Hỏa lực phản công từ Tàu quét mìn số 17 đi theo hộ tống đã gây hư hại nhẹ cho chiếc tàu ngầm trước khi nó lặn xuống né tránh, và những quả mìn sâu thả xuống hoàn toàn vô hại. Spot quay trở về căn cứ Saipan vào ngày 23 tháng 3 để tiếp thêm ngư lôi rồi trở ra khơi vào ngày 27 tháng 3.
Lịch sử hoạt động > 1945 > Chuyến tuần tra thứ ba

Vào ngày 31 tháng 3, Spot di chuyển trên mặt nước trong biển Philippine, cách 425 nmi (787 km) về phía Nam Kagoshima, Kyushu khi nó phát hiện một tàu khu trục tại tọa độ 29°14′B 137°18′Đ﻿ / ﻿29,233°B 137,3°Đ﻿ / 29.233; 137.300 và không phát tín hiệu nhận dạng. Khi tiếp cận ở khoảng cách 5.500 thước Anh (5.000 m), chiếc tàu khu trục nổ súng; chiếc tàu ngầm bắn một pháo hiệu nhận dạng nhưng được đáp trả bằng một loạt pháo thứ hai. Spot lặn xuống khi loạt đạn pháo thứ ba vây quanh tháp chỉ huy của nó. Khi ở độ sâu 450 ft (140 m), hai con tàu mới trao đổi tín hiệu nhận dạng với nhau và tàu khu trục ngừng bắn. Tàu khu trục Case (DD-370) đã bắn 15 phát đạn pháo 5 inch (127 mm) nhắm vào chiếc tàu ngầm, và Spot không bị hư hại sau sự cố bắn nhầm này.
Trong chuyến tuần tra thứ ba vào đầu tháng 4, Spot tuần tra tại lối ra vào eo biển Kii trước khi chuyển đến khu vực biển Hoa Đông và trinh sát dọc bờ biển Triều Tiên. Nó đã dùng hải pháo phá hủy một trạm vô tuyến, và đến ngày 25 tháng 4 lại bắn phá một kho chứa dầu, nhiều doanh trại và phá hủy một trạm vô tuyến. Chiếc tàu ngầm kết thúc chuyến tuần tra tại Saipan vào ngày 4 tháng 5.
Lịch sử hoạt động > 1945 > Chuyến tuần tra thứ tư

Lên đường vào ngày 2 tháng 6 cho chuyến tuần tra cuối cùng trong chiến tranh, Spot làm nhiệm vụ tìm kiếm và giải cứu ngoài khơi bờ biển đảo Honshū cho đến ngày 23 tháng 6. Sau đó nó tuần tra trong biển Hoa Đông và khu vực Hoàng Hải, đánh chìm hai tàu buồm bằng hải pháo trước khi quay trở về Saipan vào ngày 18 tháng 7 để kết thúc chuyến tuần tra.
Spot lên đường quay về Trân Châu Cảng ngay ngày hôm sau, đến nơi vào ngày 29 tháng 7, và vẫn đang được sửa chữa tại đây khi Nhật Bản chấp nhận đầu hàng vào ngày 15 tháng 8, giúp chấm dứt vĩnh viễn cuộc xung đột. Nó lên đường vào ngày 27 tháng 8 để quay trở về Hoa Kỳ, và sau khi về đến San Diego vào ngày 3 tháng 9, nó tham gia huấn luyện chống tàu ngầm cho đến ngày 2 tháng 3, 1946. Con tàu đi đến San Francisco để chuẩn bị ngừng hoạt động, rồi được cho xuất biên chế tại Xưởng hải quân Mare Island vào ngày 19 tháng 6, 1946 và được đưa về Hạm đội Dự bị Thái Bình Dương.
Lịch sử hoạt động > Simpson (SS-21)

Xem thêm: Simpson (tàu ngầm Chile)
Đến tháng 1, 1961, Spot được kéo đến Trân Châu Cảng để được tân trang và hiện đại hóa nhằm chuẩn bị chuyển giao cho Chile trong khuôn khổ Chương trình viện trợ quân sự. Tháp chỉ huy con tàu được cải biến, nhưng nó vẫn giữ lại khẩu pháo 5-inch trên boong tàu. Sau khi được tái biên chế vào ngày 19 tháng 8, 1961, một thủy thủ đoàn người Chile được huấn luyện, rồi chính thức chuyển giao cho Hải quân Chile vào ngày 12 tháng 1, 1962, và được đổi tên thành Simpson (SS-21) nhằm vinh danh Đô đốc Chile Robert Winthrop Simpson (1799–1877). Con tàu về đến Chile vào ngày 23 tháng 4, 1962. Đến ngày 1 tháng 8, 1975 con tàu được chuyển quyền sở hữu cho Chile và rút tên khỏi danh sách Đăng bạ Hải quân Hoa Kỳ. Nó là một trong những tàu ngầm cuối cùng còn giữ lại hải pháo trên boong tàu. Nó bị Hải quân Chile loại bỏ vào năm 1982; số phận cuối cùng của con tàu không rõ.
Phần thưởng

Spot được tặng thưởng bốn Ngôi sao Chiến trận do thành tích phục vụ trong Thế Chiến II. Nó được ghi công đã đánh chìm được một tàu Nhật Bản tải trọng 3.005 tấn.
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |


| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
Dãi băng Hoạt động Tác chiến
| Huân chương Chiến dịch Hoa Kỳ | Huân chương Chiến dịch Châu Á-Thái Bình Dương với 4 Ngôi sao Chiến trận | Huân chương Chiến thắng Thế Chiến II |
Tiếng Gael Scotland

Đừng nhầm lẫn với Tiếng Scots.
| Tiếng Gael Scotland |
| --- | --- |
Gàidhlig
Phát âm: [ˈkaːlɪkʲ]
Sử dụng tại: Scotland  Canada
Khu vực: Scotland; đảo Cape Breton, Nova Scotia ở Canada
Tổng số người nói: 57.000 người nói lưu loát L1-L2 ở Scotland (2011) 87.000 người tại Scotland cho hay là có biết tiếng Gael ở mức nào đó (2011).
Dân tộc: Người Scotland
Phân loại: Ấn-ÂuCeltCelt Hải đảoGoidelTiếng Gael Scotland
Ngôn ngữ tiền thân: Tiếng Ireland nguyên thủy Tiếng Ireland cổTiếng Ireland trung đạiTiếng Gael Scotland 
Hệ chữ viết: Latinh (biến thể tiếng Gael Scotland)
Địa vị chính thức
Ngôn ngữ thiểu số được công nhận tại: Scotland  Canada
Mã ngôn ngữ
ISO 639-1: gd
ISO 639-2: gla
ISO 639-3: gla
Glottolog: scot1245
Linguasphere: 50-AAA
Phân bố của người nói tiếng Gael Scotland năm 2001
ELP: Scottish Gaelic
Bài viết này có chứa ký tự ngữ âm IPA. Nếu không thích hợp hỗ trợ dựng hình, bạn có thể sẽ nhìn thấy dấu chấm hỏi, hộp, hoặc ký hiệu khác thay vì kí tự Unicode. Để biết hướng dẫn giới thiệu về các ký hiệu IPA, xem Trợ giúp:IPA.
Tiếng Gael Scotland (Gàidhlig [ˈkaːlɪkʲ] Tập tin:Gaidhlig.ogg) hay tiếng Gael Scot, có khi được gọi ngắn gọn là tiếng Gael, là một ngôn ngữ Celt của người Gael ở Scotland. Là một ngôn ngữ trong nhánh Goidel, tiếng Gael Scotland (cùng tiếng Ireland hiện đại và tiếng Man) phát triển từ tiếng Ireland trung đại. Hầu hết Scotland ngày nay từng là vùng nói tiếng Gael, bằng chứng nằm ở địa danh tiếng Gael khắp Scotland.
Theo thống kê 2011 của Scotland, 57.375 người (1,1% dân số Scotland trên ba tuổi) cho hay là biết nói tiếng Gael (giảm 1.275 người so với năm 2001). Tỷ lệ người nói tiếng Gael cao nhất là ở ngoại Hebrides. Tuy vậy, vẫn có nỗ lực phục hồi ngôn ngữ này, và số người nói dưới 20 tuổi không tuột xuống khi so sánh thống kê 2001 với 2011. Ngoài Scotland, tiếng Gael Canada là một phương ngữ của tiếng Gael Scotland nói ở Nova Scotia và đảo Prince Edward.
Tiếng Gael Scotland không phải ngôn ngữ chính thức của Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland hay Liên minh châu Âu. Tuy vậy, nó được nêu tên trong hiến chương châu Âu về ngôn ngữ thiểu số hay khu vực, được chính phủ Anh Quốc duyệt qua, và đạo luật tiếng Gael (Scotland) 2005 lập nên một cơ quan nhằm phát triển và phổ biến ngôn ngữ này là Bòrd na Gàidhlig.
Một số từ vựng chung giữa ba ngôn ngữ Goidel

| Tiếng Gael Scotland | Tiếng Ireland | Tiếng Man | Nghĩa |
| --- | --- | --- | --- |
| sinn [ʃiɲ] | sinn [ʃiɲ] | shin [ʃin] | chúng tôi, chúng ta |
| aon [ɯːn] | aon [eːn] | nane [neːn] | một |
| mòr [moːɾ] | mór [mˠoːɾ] | mooar [muːɾ] | to, lớn |
| iasg [iəs̪k] | iasc [iəsk] | eeast [jiːs(t)] | cá |
| cù [kʰuː] (madadh [mat̪əɣ]) | madra [mˠadɾə] gadhar [gˠəiɾ] (cú [kʰu:] chó săn) | moddey [mɔːdə] (coo [kʰuː] chó săn) | chó |
| grian [kɾʲiən] | grian [gˠɾʲiən] | grian [gridn] | mặt trời |
| craobh [kʰɾɯːv] (crann [kʰɾaun̪ˠ] mast) | crann [kʰɾa(u)n̪ˠ] (craobh [kʰɾeːv] branch) | billey [biʎə] | cây |
| cadal [kʰat̪əl̪ˠ] | codail [kʰodəlʲ] | cadley [kʲadlə] | [giấc] ngủ (danh từ) |
| ceann [kʲaun̪ˠ], | ceann [kʲaun̪ˠ] | kione [kʲo:n̪ˠ] | đầu |
Chú thích

1 2  2011 Census of Scotland Lưu trữ 2014-06-04 tại Wayback Machine, Table QS211SC. Viewed ngày 30 tháng 5 năm 2014.
↑  Nordhoff, Sebastian; Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin biên tập (2013). “Scottish Gaelic”. Glottolog. Leipzig: Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology.
↑  “Census shows decline in Gaelic speakers 'slowed'”. BBC News. ngày 26 tháng 9 năm 2013. Lưu trữ bản gốc ngày 25 tháng 5 năm 2017. Truy cập ngày 17 tháng 4 năm 2017.
↑  “Our Community - Gaelic Affairs”. gaelic.novascotia.ca.
Chính phủ Vichy

Chính phủ Vichy, hoặc Phát xít Pháp hay chỉ gọi đơn giản là Vichy là thuật ngữ thường dược dùng để miêu tả chính phủ Pháp hợp tác với phe Trục từ tháng 7 năm 1940 đến tháng 8 năm 1944, trong Chiến tranh thế giới lần thứ hai. Chính phủ này chính thức gọi mình là Quốc gia Pháp (État Français) và do Thống chế Philippe Pétain đứng đầu, ông thành lập chính phủ này sau thất bại quân sự của Pháp trước Phát xít Đức.
Chính phủ Vichy giữ được một số chủ quyền pháp lý tại vùng phía bắc nước Pháp (Vùng chiếm đóng), bị Đức chiếm Wehrmacht, và có nhiều quyền lực hơn ở vùng phía nam không bị chiếm đóng "vùng tự do", nơi thủ đô hành chính của chính phủ được thiết lập tại Vichy. Tháng 12 năm 1942 vùng phía nam cũng bị chiếm đóng và nằm dưới quyền cai trị của Đức.
Pétain đã hợp tác với các lực lượng chiếm đóng Đức để đổi lấy một thỏa thuận giúp nước Pháp không bị các cường quốc phe Trục phân chia. Chính quyền Vichy đã giúp lùng bắt người Do Thái và những đối tượng "bất hảo" khác, ở mọi thời điểm, các lực lượng quân sự Vichy Pháp tích cực chống lại Đồng Minh. Đa phần dân chúng Pháp ban đầu ủng hộ chính phủ mới dù lập trường ủng hộ Phát xít, coi đây là điều cần thiết để duy trì một mức độ tự chủ và toàn vẹn lãnh thổ của Pháp.
Tính hợp pháp của chính phủ Vichy và cương vị lãnh đạo của Pétain luôn bị vị Tướng lưu vong Charles de Gaulle bác bỏ. De Gaulle tuyên bố riêng ông đại diện cho sự tiếp nối và tính hợp pháp của chính phủ Cộng hòa Pháp. Dân chúng Pháp dần chuyển sang phản đối chính phủ Vichy và các lực lượng chiếm đóng Đức, và lực lượng kháng chiến lớn mạnh bên trong nước Pháp. Sau cuộc đổ bộ của Đồng Minh vào Pháp tháng 6 năm 1944, de Gaulle tuyên bố thành lập Chính phủ Lâm thời Cộng hòa Pháp (GPRF).
Đa phần các lãnh đạo chính phủ Vichy sau này đều bị GPRF đưa ra xét xử, và một số họ bị hành quyết. Pétain bị kết án tử hình, nhưng bản án đã được giảm còn chung thân vì tội phản quốc.
Xung đột nội bộ

Bên trong nước Pháp Vichy, có một cuộc nội chiến cường độ thấp giữa Kháng chiến Pháp, được dựng lên, dù không phải chỉ bao gồm, những phái Cộng sản và Cộng hòa trong xã hội chống lại những phái phản động mong muốn một chế độ Phát xít hay tượng tự, như ở Tây Ban Nha của Francisco Franco. Cuộc nội chiến này có thể được coi là một sự tiếp nối của những phe phái tồn tại bên trong xã hội Pháp từ cuộc Cách mạng Pháp năm 1789, được thể hiện bởi những sự kiện như:
Việc Bourbon phục hoàng và cuộc Khủng bố Trắng do Chambre introuvable tiến hành
Cuộc bỏ phiếu năm 1825 dẫn tới Luật chống báng bổ của nhân vật bảo hoàng bá tước de Villèle
Công xã Paris năm 1871 và cuộc đàn áp bạo lực sau đó, gồm cả việc thành lập Vương cung thánh đường Thánh Tâm để đền bù cho "Các tội lỗi của Công xã"
Cuộc Khủng hoảng 16 tháng 5 năm 1877
Vụ án Dreyfus
Sự xung đột trong việc áp dụng Luật Phân tách Nhà nước và Giáo hội năm 1905 (tiếng Pháp: Loi du 9 décembre 1905 concernant la séposystem des Églises et de l'État)
Cuộc Khủng hoảng 6 tháng 2 năm 1934
Một phần của xã hội Pháp chưa từng chấp nhận chế độ cộng hòa xuất xứ từ cuộc Cách mạng, và mong muốn tái lập Chế độ Cũ. Lãnh đạo phe Nước Pháp Hành động theo quân chủ, Charles Maurras, đã coi sự xâm lược và đàn áp nền Cộng hòa Pháp của Đức như là một sự "ngạc nhiên thần thánh".