stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Max Bodenstein
Đóng góp

Max Bodenstein được coi là một trong những người sáng lập động học hóa học.
Ông bắt đầu bằng công việc thí nghiệm chi tiết về sự hình thành hydro iodide. Kỹ thuật của anh là trộn hydro và iod trong một ống kín, được đặt trong một bộ điều nhiệt và giữ ở nhiệt độ cao không đổi. Phản ứng cuối cùng đạt đến trạng thái cân bằng, tại đó tốc độ hình thành hydro iodide bằng tốc độ phân hủy so với phản ứng ban đầu (H2 + I2 = 2HI). Hỗn hợp cân bằng của hydro, iod và hydro iodide được đông lạnh bằng cách làm lạnh nhanh, và lượng hydro iodide có thể được phân tích. Sử dụng lượng chất phản ứng ban đầu khác nhau, Bodenstein có thể thay đổi lượng hiện diện ở trạng thái cân bằng và xác minh định luật cân bằng hóa học được đề xuất vào năm 1863 bởi Cato Maximilian Guldberg và Peter Waage. Công trình của ông, được xuất bản năm 1899, là một trong những nghiên cứu cân bằng đầu tiên trong phạm vi nhiệt độ mở rộng.
Bodenstein cũng đã nghiên cứu về quang hóa, là người đầu tiên chứng minh rằng, trong phản ứng của hydro với clo, hiệu suất cao có thể giải thích bằng phản ứng dây chuyền. Nhà phát minh tương lai của máy sắc ký khí, Erika Cremer đã làm việc với Bodenstein vào thời điểm này và đã viết luận án về phản ứng chuỗi hydro-clo vào năm 1927. Ông đã khám phá rất chi tiết cơ chế phản ứng của phản ứng giữa hydro và clo. Với nghiên cứu này, ông đã đóng góp cho sự hiểu biết trong các phản ứng chuỗi hóa học gây ra ánh sáng và do đó đóng góp vào quá trình quang hóa. Trong các nghiên cứu động học của mình, ông đã sử dụng xấp xỉ trạng thái gần đúng ổn định để rút ra phương trình tốc độ của phản ứng. Khi một phản ứng tổng thể được chia thành các bước cơ bản, phép tính gần đúng trạng thái ổn định gần đúng của Bodenstein sẽ bỏ qua các biến đổi về nồng độ của các chất trung gian phản ứng bằng cách giả định rằng chúng sẽ không đổi. Các chất trung gian phản ứng này có thể là các gốc, ion carbenium, các phân tử ở trạng thái kích thích, v.v.
Lipotriches dentipes

| Lipotriches dentipes> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Halictidae
Phân họ (subfamilia): Nomiinae
Chi (genus): Lipotriches
Loài (species): L. dentipes
Danh pháp hai phần
Lipotriches dentipes (Friese, 1930) 
Lipotriches dentipes là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1930.
Chú thích

↑  (2008) Integrated Taxonomic Information System (ITIS) Bee Checklist 3 oktober 2008
Ampelopsis acerifolia

| Ampelopsis acerifolia> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Vitales
Họ (familia): Vitidaceae
Chi (genus): Ampelopsis
Loài (species): A. acerifolia
Danh pháp hai phần
Ampelopsis acerifolia W.T.Wang, 1979 
Ampelopsis acerifolia là một loài thực vật hai lá mầm trong họ Nho. Loài này được W.T.Wang miêu tả khoa học đầu tiên năm 1979.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Ampelopsis acerifolia”. Truy cập ngày 8 tháng 6 năm 2013.
Amy Mainzer

| Amy Mainzer |
| --- | --- |

Quốc tịch: American
Trường lớp: Đại học Stanford Viện công nghệ California Đại học California
Nổi tiếng vì: Thiết bị vật lý thiên văn và thiên văn học thiên hà
Sự nghiệp khoa học
Ngành: Thiên văn học
Nơi công tác: Phòng thí nghiệm phóng tên lửa
 
Amy Mainzer (sinh năm 1974) là một nhà thiên văn học người Mỹ, chuyên môn ở lĩnh vực thiết bị vật lý thiên văn và thiên văn học ngân hà. Cô là nhà khoa học phó dự án cho cuộc khảo sát hồng ngoại diện rộng. Cô đã xuất hiện vài lần trong phim tài liệu truyền hình tên The Universe trên kênh History Channel.
Tiểu hành tinh Amymainzer (234750) đã được đặt theo tên cô.
Mainzer đã được chứng nhận những học vị sau đây:
Cử nhân Khoa học ngành Vật lý, Đại học Stanford năm 1995
Cử nhân Khoa học ngành Thiên văn học, Viện công nghệ California năm 2001
Tiến sĩ Triết học ngành Thiên văn học, Đại học California, Los Angeles năm 2003
Lĩnh vực nghiên cứu của cô gồm: tiểu hành tinh, sao lùn nâu, khí quyển hành tinh, đĩa mảnh vỡ, sự hình thành sao cũng như là thiết kế và xây dựng thiết bị mới cho mặt đất và không gian.
Netelia thomsonii

| Netelia thomsonii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Ichneumonidae
Chi (genus): Netelia
Loài (species): N. thomsonii
Danh pháp hai phần
Netelia thomsonii (Brauns, 1889) 
Netelia thomsonii là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2014.
Euryglossa pammicta

| Euryglossa pammicta |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Colletidae
Phân họ (subfamilia): Euryglossinae
Chi (genus): Euryglossa
Loài (species): E. pammicta
Danh pháp hai phần
Euryglossa pammicta Exley, 1976 
Euryglossa pammicta là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Exley mô tả khoa học năm 1976.
Chú thích

↑  (2008) Integrated Taxonomic Information System (ITIS) Bee Checklist 3 oktober 2008
Amblyeleotris memnonia

| Amblyeleotris memnonia |
| --- | --- |

Phân loại khoa học 
Vực:: Eukaryota
Giới:: Animalia
Ngành:: Chordata
Lớp:: Actinopterygii
Bộ:: Gobiiformes
Họ:: Gobiidae
Chi:: Amblyeleotris
Loài:: A. memnonia
Danh pháp hai phần
Amblyeleotris memnonia Prokofiev, 2016

Amblyeleotris memnonia là một loài cá biển thuộc chi Amblyeleotris trong họ Cá bống trắng. Loài cá này được mô tả lần đầu tiên vào năm 2016.
Từ nguyên

Từ định danh memnonia bắt nguồn từ Mémnōn (Μέμνων) trong tiếng Hy Lạp cổ đại, là tên gọi của Memnon, vị vua của người da đen Aethiopia trong thần thoại Hy Lạp, hàm ý đề cập đến màu sẫm cơ thể đặc trưng của loài cá này.
Phân bố và môi trường sống

A. memnonia hiện chỉ được biết đến tại vịnh Phan Thiết (Việt Nam).
Mô tả

Chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận ở A. memnonia là 13,2 cm. Loài này có màu nâu, trái ngược với tông màu trắng đục thường thấy ở các loài Amblyeleotris, với vây lưng, vây hậu môn, vây bụng và vây đuôi màu đen, và có thêm một sọc dọc màu đen trên đầu.
Số gai vây lưng: 7; Số tia vây lưng: 18; Số gai vây hậu môn: 1; Số tia vây hậu môn: 19; Số gai vây bụng: 1; Số tia vây bụng: 5.
Solanum dulcamara

| Solanum dulcamara |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Solanales
Họ (familia): Solanaceae
Chi (genus): Solanum
Loài (species): S. dulcamara
Danh pháp hai phần
Solanum dulcamara L., 1753 
Solanum dulcamara là loài thực vật có hoa trong họ Cà. Loài này được L. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1753.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Solanum dulcamara”. Truy cập ngày 14 tháng 6 năm 2013.
Melitta budensis

| Melitta budensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Liên họ (superfamilia): Apoidea
Họ (familia): Melittidae
Phân họ (subfamilia): Melittinae
Chi (genus): Melitta
Loài (species): M. budensis
Danh pháp hai phần
Melitta budensis Mocsáry, 1878 
Melitta budensis là một loài ong trong họ Melittidae. Loài này được Mocsáry miêu tả khoa học đầu tiên năm 1878.
Chú thích

↑  Melitta budensis (TSN 753677) tại Hệ thống Thông tin Phân loại Tích hợp (ITIS). Truy cập ngày 01 tháng 8 năm 2014.
Solanum dolichorhachis

| Solanum dolichorhachis> Tình trạng bảo tồn |
| --- | --- |
 Cực kỳ nguy cấp  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Asterids
Bộ (ordo): Solanales
Họ (familia): Solanaceae
Chi (genus): Solanum
Loài (species): S. dolichorhachis
Danh pháp hai phần
Solanum dolichorhachis Bitter 
Solanum dolichorhachis là một loài thực vật thuộc họ Solanaceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador.
Lithacodia xemiloca

| Lithacodia xemiloca> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Noctuidae
Chi (genus): Lithacodia
Loài (species): L. xemiloca
Danh pháp hai phần
Lithacodia xemiloca Dyar, 1924 
Lithacodia xemiloca là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Solanum dulcamaroides

| Solanum dulcamaroides> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Solanales
Họ (familia): Solanaceae
Chi (genus): Solanum
Loài (species): S. dulcamaroides
Danh pháp hai phần
Solanum dulcamaroides Dunal, 1814 
Solanum dulcamaroides là loài thực vật có hoa trong họ Cà. Loài này được Dunal miêu tả khoa học đầu tiên năm 1814.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Solanum dulcamaroides”. Truy cập ngày 14 tháng 6 năm 2013.
Meringopus asymmetricus

| Meringopus asymmetricus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Ichneumonidae
Chi (genus): Meringopus
Loài (species): M. asymmetricus
Danh pháp hai phần
Meringopus asymmetricus (Pratt, 1945) 
Meringopus asymmetricus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2014.
Netelia thomsoni

| Netelia thomsoni> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Ichneumonidae
Chi (genus): Netelia
Loài (species): N. thomsoni
Danh pháp hai phần
Netelia thomsoni Brauns, 1889 
Netelia thomsoni là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2014.
Cúp bóng đá Bỉ 2000–01

| Chi tiết giải đấu |
| --- | --- |
Quốc gia:  Bỉ
Vị trí chung cuộc
Vô địch: Westerlo
Á quân: Lommel
Thống kê giải đấu
Số trận đấu: 34
Số bàn thắng: 98 (2,88 bàn mỗi trận)
← 1999–2000 2001–02 → 
Cúp bóng đá Bỉ 2000–01 là mùa giải thứ 46 của giải đấu loại trực tiếp chính của bóng đá Bỉ, Cúp bóng đá Bỉ.
Vòng chung kết

Vòng chung kết diễn ra từ vòng 32 đội khi tất cả các đội bóng ở hạng nhất tham gia (18 đội và 14 đội từ vòng loại). Tất cả các vòng đấu đều diễn ra một lượt trừ vòng bán kết (trong hai lượt) và tứ kết (trong một lượt có đá lại). Trận chung kết diễn ra tại Sân vận động Heysel tại Brussels, khi Westerlo giành chiến thắng 1-0 trước Lommel.
Lithacodia viriditincta

| Koyaga viriditincta> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Noctuidae
Chi (genus): Koyaga
Loài (species): K. viriditincta
Danh pháp hai phần
Koyaga viriditincta Wileman, 1915 
Danh pháp đồng nghĩa
 Lithacodia viriditincta Wileman, 1915 
Koyaga viriditincta là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Eurycope ratmanovi

| Eurycope ratmanovi> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Lớp (class): Malacostraca
Bộ (ordo): Isopoda
Họ (familia): Munnopsidae
Chi (genus): Eurycope
Loài (species): E. ratmanovi
Danh pháp hai phần
Eurycope ratmanovi Gurjanova, 1946 
Eurycope ratmanovi là một loài chân đều trong họ Munnopsidae. Loài này được Gurjanova miêu tả khoa học năm 1946.
Chú thích

↑  Wilson, George D.F.; Schotte, M. (2010). Eurycope ratmanovi Gurjanova, 1946. In: Schotte, M., Boyko, C.B, Bruce, N.L., Poore, G.C.B., Taiti, S., Wilson, G.D.F. (Eds) (2010). World Marine, Freshwater and Terrestrial Isopod Crustaceans database. Gebaseerd op informatie uit het Cơ sở dữ liệu sinh vật biển, te vinden op http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=118625
Solanum dolichocremastrum

| Solanum dolichocremastrum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Solanales
Họ (familia): Solanaceae
Chi (genus): Solanum
Loài (species): S. dolichocremastrum
Danh pháp hai phần
Solanum dolichocremastrum Bitter, 1913 
Solanum dolichocremastrum là loài thực vật có hoa trong họ Cà. Loài này được Bitter miêu tả khoa học đầu tiên năm 1913.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Solanum dolichocremastrum”. Truy cập ngày 14 tháng 6 năm 2013.
Pomacentrus colini

| Pomacentrus colini> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Actinopterygii 
Nhánh: Ovalentaria
 
Họ (familia): Pomacentridae
Chi (genus): Pomacentrus
Loài (species): P. colini
Danh pháp hai phần
Pomacentrus colini Allen, 1991 
Pomacentrus colini là một loài cá biển thuộc chi Pomacentrus trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1991.
Từ nguyên

Từ định danh được đặt theo tên của Patrick L. Colin (s. 1946), nhà sinh học nghiên cứu về rạn san hô, là người đã thu thập mẫu định danh của loài cá này.
Phạm vi phân bố và môi trường sống

P. colini mới chỉ được biết đến ở vùng biển phía nam đảo New Guinea (nằm bên lãnh thổ Papua New Guinea). P. colini sinh sống tập trung gần những rạn san hô ven bờ và trong đầm phá ở độ sâu khoảng 10 đến 18 m.
Mô tả

Chiều dài lớn nhất được ghi nhận ở P. colini là 7 cm.
Số gai ở vây lưng: 13; Số tia vây ở vây lưng: 14–15; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 15–16; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5.
Sinh thái học

Thức ăn của P. colini bao gồm tảo và các loài động vật phù du. Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc trứng.
Cúp bóng đá Bỉ 1992–93

| Chi tiết giải đấu |
| --- | --- |
Quốc gia:  Bỉ
Vị trí chung cuộc
Vô địch: Standard Liège
Á quân: R Charleroi SC
Thống kê giải đấu
Số trận đấu: 33
Số bàn thắng: 118 (3,58 bàn mỗi trận)
← 1991–92 1993–94 → 
Cúp bóng đá Bỉ 1992–93 là mùa giải thứ 38 của giải đấu loại trực tiếp chính của bóng đá Bỉ, Cúp bóng đá Bỉ.
Vòng chung kết

Lần đầu tiên, vòng chung kết diễn ra từ vòng 32 đội khi tất cả các đội bóng ở hạng nhất tham gia (18 đội và 14 đội từ vòng loại). Tất cả các vòng đấu đều thi đấu một lượt trừ vòng bán kết. Trận chung kết diễn ra ở Constant Vanden Stock Stadium tại Brussels và Standard Liège giành chiến thắng trước Sporting Charleroi.
Meringium rubellum

| Meringium rubellum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Pteridophyta
Lớp (class): Polypodiopsida
Bộ (ordo): Hymenophyllales
Họ (familia): Hymenophyllaceae
Chi (genus): Meringium
Loài (species): M. rubellum
Danh pháp hai phần
Meringium rubellum Copel., 1938 
Meringium rubellum là một loài dương xỉ trong họ Hymenophyllaceae. Loài này được Copel. mô tả khoa học đầu tiên năm 1938.
Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Meringium rubellum”. Truy cập ngày 28 tháng 5 năm 2014.
Glyphodes callizona

| Glyphodes callizona> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Crambidae
Chi (genus): Glyphodes
Loài (species): G. callizona
Danh pháp hai phần
Glyphodes callizona
Glyphodes callizona là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 19 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Neosybra excisa

| Neosybra excisa> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Neosybra
Loài (species): N. excisa
Danh pháp hai phần
Neosybra excisa Breuning, 1939 
Neosybra excisa là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
DNA microarray

DNA microarray (còn gọi là DNA chip hay gene chip) là một tấm thủy tinh hoặc nhựa trên đó có gắn các đoạn DNA thành các hàng siêu nhỏ.
Các nhà nghiên cứu sử dụng các con chip như vậy để sàng lọc các mẫu sinh học nhằm kiểm tra sự có mặt hàng loạt trình tự cùng một lúc. Các đoạn DNA gắn trên chip được gọi là probe (mẫu dò). Trên mỗi điểm của chip có hàng ngàn phân tử probe với trình tự giống nhau.
Lịch sử ra đời

Còn quá sớm để nói về lịch sử của DNA microarray vì kỹ thuật này tương đối mới và thuộc về tương lai hơn là quá khứ. Đầu tiên phải kể đến các mô tả đầu tiên về cấu trúc DNA của Watson & Crick (1953), cho thấy DNA có thể bị biến tính, phân tách thành hai mạch đơn khi xử lý bằng nhiệt hoặc dung dịch kiềm. Năm 1961, Marmur & Doty mô tả quá trình ngược lại, hồi tính, cơ sở của tất cả các phương pháp PCR và lai phân tử. Điều này gợi ra cách phân tích mối liên hệ trình tự của axit nucleic và các phương pháp phân tích dựa trên lai phân tử phát triển nhanh chóng.
Vào cuối những năm 1960, Pardue & Gall; Jones & Roberson đã tìm ra phương pháp lai in situ có sử dụng mẫu dò đánh dấu huỳnh quang, FISH. Phương pháp cố định các nhiễm sắc thể và nhân trên phiến kính (sao cho DNA tạo thành mạch kép với mẫu dò) ngày nay được sử dụng để đặt DNA lên phiến kính trong phương pháp microarray. Vào thời gian này, hoá học hữu cơ cũng phát triển, cho phép tổng hợp tự động các mẫu dò oligonucleotide vào năm 1979.
Kỹ thuật phân tích sử dụng phương pháp gắn đồng thời nhiều trình tự đích lên một bộ lọc hay màng theo thứ tự, phương pháp thấm điểm (dot blot), được Kafatos và cộng sự (1979) đưa ra. Với kỹ thuật này, các trình tự đích được cố định trên vật đỡ và lai với mẫu dò (thường là trình tự axit nucleic đã đánh dấu). Saiki và cộng sự (1989) đưa ra một cách khác, dot blot ngược, trong đó gắn nhiều mẫu dò theo thứ tự trên màng và đích để phân tích được đánh dấu. Cùng thời gian này, các array đầu tiên với giá thể không thấm nước được tạo ra trong phòng thí nghiệm của Maskos (1991). Đầu những năm 1990, kỹ thuật đánh dấu phát huỳnh quang đa màu được Ried và cộng sự; Balding & Ward giới thiệu.
Vào năm 1993, array chứa các oligonucleotide ngắn, dưới 19 nucleotide được tổng hợp in situ. Năm 1994, Hoheisel và cộng sự tăng mật độ chấm (spot) bằng cách dùng robot để lấy và đặt mẫu dò lên giá thể. Phương pháp tự động hoá này làm tăng tốc độ quá trình, giảm các sai sót chắc chắn mắc phải khi thực hiện những thủ tục có tính lặp lại cao bằng tay, và tăng tính chính xác vị trí, tăng tính đồng hình của các spot mẫu.
Tất cả các thí nghiệm tiên phong ở trên là cơ sở của kỹ thuật array hiện nay. Người ta đánh giá rằng, kỹ thuật này có thể sẽ phát triển đến mức chỉ vài năm nữa có thể so sánh nó với kỹ thuật PCR không thể thiếu trong sinh học hiện nay
Amy Sène

Amy Sene (sinh ngày 06 Tháng Tư 1986) là một vận động viên điền kinh thi đấu chuyên môn ném búa người Sénégal gốc Pháp. Cô là người giữ kỷ lục châu Phi với thành tích tốt nhất cá nhân là 69,70 mét. Cô là người chiến thắng ba lần tại Giải vô địch châu Phi và là người giành huy chương vàng tại Đại hội Thể thao toàn châu Phi 2011 và huy chương bạc tại Đại hội Thể thao toàn châu Phi 2015.
Sinh ra ở Lorient có cha mẹ là người Sénégal, cô đã chọn đại diện cho Senegal quốc tế từ năm 2010 trở đi. Tập luyện cùng câu lạc bộ Stade Rennais Athletisme, cô là nhà vô địch cơ sở người Pháp năm 2005 và thi đấu cho đất nước khai sinh của mình tại Giải vô địch U23 điền kinh châu Âu 2007. Cô ấy đã xóa sáu mươi mét lần đầu tiên vào năm đó, thiết lập mức tốt nhất cá nhân là 62,00   m vào tháng sáu. Cô ấy đã cải thiện thành 63,44   m năm 2009 và giành chức vô địch các trường đại học Pháp tại Nice năm 2010
Sau khi chuyển đến Senegal vào cuối năm 2009, cô đã tiếp tục phá vỡ kỷ lục của Senegal năm lần trong năm 2010, đạt đến đỉnh cao cá nhân là 64,11 m để giành huy chương vàng tại Giải vô địch châu Phi năm 2010 về điền kinh. Cô đã chấm dứt sự thống trị tám năm của Marwa Hussein trong sự kiện này. Cô đã cải thiện kỷ lục của chính mình thêm bốn lần nữa vào năm 2011, với số lần ném là 68,45 m ở Tomblaine là mùa tốt nhất của cô ấy. Cô đã giành được lựa chọn cho Giải vô địch thế giới năm 2011 về điền kinh và ném 66,15   m trong vòng loại trong lần xuất hiện ném búa đầu tiên của Senegal tại cuộc thi. Cô kết thúc năm của mình với một huy chương vàng tại Đại hội Thể thao toàn châu Phi 2011.
Sène đã phá kỷ lục châu Phi tại Giải vô địch điền kinh Pháp 2012 với giải phóng mặt bằng 69.10   m cho vị trí thứ ba. Sau kỷ lục lục địa của mình, cô vẫn giữ được danh hiệu búa của mình tại Giải vô địch châu Phi năm 2012 về điền kinh.
Sau khi cô mất đi danh hiệu kép châu Phi của mình (Giải vô địch châu Phi tại Marrakech 2014 và All Africa Games 2015), cô đã trở lại và giành huy chương vàng tại Giải vô địch châu Phi 2016 về điền kinh Durban 2016. Cô đã phá kỷ lục vô địch châu Phi của Marhwa Hussein với 68,35   m.
Thành tích giải đấu

| Năm> Representing  Pháp | Giải đấu> Representing  Pháp | Địa điểm> Representing  Pháp | Thứ hạng> Representing  Pháp | Chú thích> Representing  Pháp |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2007 | European U23 Championships | Debrecen, Hungary | 16th (q) | 57.85 m |
Representing  Sénégal
| 2010 | African Championships | Nairobi, Kenya | 1st | 64.11 m (NR) |
| 2011 | World Championships | Daegu, South Korea | 23rd (q) | 66.15 m |
| 2011 | All-Africa Games | Maputo, Mozambique | 1st | 61.48 m |
| 2012 | African Championships | Porto Novo, Benin | 1st | 65.55 m |
| 2012 | Olympic Games | London, United Kingdom | 32nd (q) | 65.49 m |
| 2013 | World Championships | Moscow, Russia | 23rd (q) | 65.58 m |
| 2013 | Jeux de la Francophonie | Nice, France | 7th | 65.13 m |
| 2014 | African Championships | Marrakech, Morocco | 2nd | 64.66 m |
| 2015 | African Games | Brazzaville, Republic of the Congo | 2nd | 63.64 m |
| 2016 | African Championships | Durban, South Africa | 1st | 68.35 m |
| 2016 | Olympic Games | Rio de Janeiro, Brazil | 25th (q) | 64.83 m |