stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Tiêu thổ
Quân sự > Truyện trong Kinh thánh

Khi Abraham vào khu sau này là đất Do Thái, người Philistines lấp các giếng nước (Sáng Thế 26: 15, 18).
Samson dùng lửa đốt đuôi của 300 con chồn và xua chúng chạy vào đốt cháy ruộng của dân Philistines (Thủ Lãnh 15: 4, 5).
Jeremiah tiên đoán rằng người Babylon sẽ tàn phá vùng đất Judah và đất sẽ trở thành vô dụng trong 70 năm (Jeremiah 25: 8-11; 2 Chronicles 36: 20, 21).
Giáo sư Lawrence E. Stager của Đại học Harvard nói: "Qua thời đại Philistia và sau đó thời đại Judah, chiến pháp tiêu thổ của các vua Babylon đã tạo nên nhiều vùng đất hoang thực sự."
Đất Babylon trở thành vùng đất hoang vu cho đến ngày nay.
Quân sự > Thời La Mã

Trong thời Chiến tranh xâm lược xứ Gaule, khi bị các bộ lạc Đức tấn công, dân Helvetii gốc Celt phải chạy xuống miền nam. Để tỏ chí quyết tâm ra đi, họ đốt sạch nhà cửa và mọi thứ họ không thể đem theo. Sau khi các bộ lạc Đức bị quân La Mã và quân xứ Gaule đánh dẹp, dân Helvetii phải trở lại khu đất ở Thụy Sĩ và Đức xây dựng lại những gì họ từng tàn phá.
Cũng trong thời này, dân Gaule, dưới chỉ huy của Vercingetorix, âm mưu dụ quân La Mã vào một khu đất họ đã tàn phá và vây lại để đánh. Mặc dù bị thiếu thốn khó khăn nhưng quân La Mã vẫn đủ sức phá tan quân Gaule, bắt họ phải phục tòng đế quốc La Mã. Khu đất bị tàn phá này là khu xứ Benelux và Pháp ngày nay.
Trong Chiến tranh Punic thứ hai (218 TCN - 202 TCN) quân Carthage dùng tiêu thổ khi họ tràn vào nước Ý.
Quân sự > Cận đại

Nước Đại Việt thời nhà Trần đã dùng chiến thuật tiêu thổ để chống lại 3 cuộc xâm lăng của quân Mông Nguyên (các năm 1258, 1285, 1288).
Lãnh tụ Scotland là Robert the Bruce sử dụng chiến thuật tiêu thổ chống cuộc xâm lăng của vua Anh là Edward I.
Năm 1462 hoàng thân Vlad III Dracula chống quân Thổ Nhĩ Kỳ tại Công quốc Wallachia.
Nhiều viên chỉ huy quân sự Anh thế kỷ 16 như Walter Devereux, Richard Bingham và Humphrey Gilbert dùng tiêu thổ binh pháp trong các cuộc chiến với Ireland.
Năm 1578-1590, dân Ba Tư cũng dùng cách này để ngăn chận cuộc xâm lăng của đế quốc Ottoman.
Quân sự > Thế kỷ 19

Trong thời chiến của Napoléon, tiêu thổ kháng chiến rất có hiệu quả tại Tây Ban Nha và Nga.
Trong cuộc chiến tại Utah năm 1858, dân Mormon theo chỉ huy của Brigham Young tàn phá vùng họ ở trước khi rút lui.
Tướng Hoa Kỳ William Tecumseh Sherman trong cuộc Nội chiến Mỹ tàn phá những vùng quân đội của ông đi qua, 300 dặm dọc, 60 dặm ngang, từ Atlanta đến Savannah, Georgia.
Quân sự > Chiến tranh dân Boer

Horatio Kitchener dùng tiêu phép thổ trong thời kỳ thứ nhì của cuộc chiến với dân Boer khi quân Đế quốc Anh không hạ được kháng chiến quân Boer. Lính Anh đốt nhà, đốt ruộng của dân Boer để dân quân xứ họ không có đủ ăn và đau lòng khi thấy vợ con không nhà không cửa. Tuy nhiên chiến thuật này thất bại. Sau đó, lính Anh bắt những vợ con của quân kháng chiến vào trại tập trung làm chết nhiều người vì bệnh tật và thiếu ăn.
Quân sự > Chiến tranh Da đỏ Hoa Kỳ

Trong cuộc chiến với các bộ lạc dân da đỏ tại Hoa Kỳ, Kit Carson sử dụng chiến thuật tiêu thổ khi muốn khuất phục bộ lạc dân Navajo. Quân đội Mỹ đốt ruộng lúa, phá nhà cửa và tịch thu hay giết gia súc của bộ lạc này. Đồng thời khích lệ những bộ lạc thù địch với Navajo tiếp sức đánh phá làm đời sống của họ thêm khó khăn. Năm 1864, khi cạn lương thực và hết chỗ sống, bộ lạc Navajo phải đầu hàng và 8.000 dân này phải chịu đựng cuộc hành trình đi bộ 300 dặm đến đồn Sumter thuộc New Mexico. Rất nhiều người chết trong cuộc đi bộ này và nhiều năm tù tội sau đó.
Quân sự > Chiến tranh Trung-Nhật

Trong chiến tranh Trung-Nhật thứ nhì, năm 1938 quân Trung Quốc phá đê gây ra nạn lụt để làm chậm mức tiến của quân ngoại xâm từ Nhật Bản. Quân Nhật cũng dùng phép tương tự (gọi là "Tam quang chính sách") chống lại quân Trung Quốc. Kết quả là đời sống của dân chúng rất khổ sở.
Quân sự > Chiến tranh thế giới thứ hai

Năm 1941 khi quân Đức xâm chiếm Liên Xô, Iosif Vissarionovich Stalin ra lệnh cho quân dân Liên Xô dùng tiêu thổ kháng chiến làm chậm bước tiến của ngoại xâm. Mấy năm sau, khi quân Đức rút lui khỏi lãnh thổ Liên Xô họ cũng làm thế để ngăn mức tiến của quân Liên Xô đang rượt đuổi.
Tháng 11 năm 1944 quân Đức cũng dùng chiến thuật tiêu thổ khi rút ra khỏi hai nước Bắc Âu Phần Lan và Na Uy. Vùng ngoại ô Rovaniemi của Phần Lan bị thiêu rụi. Trong khu Lapland, chỉ có hai cái cầu là không bị phá, còn lại đều bị giật sập, và các đường đi đều bị gài mìn.
Đến cuối cuộc chiến, Adolf Hitler ra lệnh tướng Albert Speer phá hủy mọi phương tiện địa ốc và kỹ nghệ trên đất Đức để quân Đồng Minh và quân Liên Xô đang tiến vào không thể sử dụng. Nhưng Albert Speer không nghe và bỏ trốn khỏi Berlin.
Quân sự > Chiến tranh Đông Dương (Kháng chiến chống Pháp)

Năm 1946, chủ tịch Hồ Chí Minh kêu gọi nhân dân Việt Nam sử dụng chiến thuật Tiêu thổ kháng chiến. Các liên khu đều lập tiểu ban phá hoại, định rõ phạm vi, trách nhiệm của từng vùng, từng đơn vị; phối hợp bộ đội và dân quân nhằm huy động lực lượng, tổ chức kiểm tra, đôn đốc công việc “tiêu thổ”.
Nhiều thành phố, thị xã biến thành bình địa, nhiều cầu cống, đường sá bị phá sập không chỉ biểu thị sức mạnh phi thường của nhân dân ta mà còn khiến kẻ thù phải khiếp sợ; đồng thời tạo lòng tin của nhân dân đối với chủ trương, chính sách kháng chiến của Đảng, Bác Hồ.
Quân sự > Chiến tranh vùng Vịnh

Năm 1990, trước khi tháo chạy, quân Iraq đốt và đặt mìn chung quanh các giếng dầu của Kuwait để quân đồng minh Mỹ khó chiếm và quản lý dầu khí.
Quân sự > Gần đây

Quân Indonesia và các nhóm quân ủng hộ, dùng phép tiêu thổ khủng bố dân Đông Timor trong cuộc trưng cầu dân ý độc lập năm 1999.
México đốt ruộng nương của nông dân nhỏ để làm lợi cho các đại doanh nghiệp nông nghiệp.
Thương mại

Ngay cả trong thương mại cũng có thể dùng chiến pháp tiêu thổ. Thí dụ khi một công ty có nguy cơ bị sang lại cho công ty khác khi chưa ngã ngũ chuyện bàn giao mua bán có thể sẽ tận dụng năng lực làm khủng hoảng công ty của mình bằng nhiều cách: lấy hết vốn ra trả nợ, bán hay phá hủy mọi tài sản, vốn liếng quan trọng. Mục đích không phải là trả thù mà là hy vọng không ai muốn mua rẻ công ty mình để mình có thể thời giờ từ từ xây dựng lại.
Những công ty lớn cũng có thể dùng phép này để làm phá sản công ty nhỏ đối địch, bằng cách mua và phá hết các đầu mối thương mãi của công ty nhỏ đó. Khi không có cung cấp và mất khách hàng công ty nhỏ phải chịu thua lỗ và phá sản.
Xã White River, Quận Independence, Arkansas

| Xã White River White River Township |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
 Vị trí trong Quận Independence, Arkansas
 Vị trí quận Independence trong tiểu bang Arkansas ở Hoa Kỷ
Xã White River
Quốc gia: Hoa Kỳ
Tiểu bang: Arkansas
Quận: Quận Independence
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 1.138
Múi giờ: CST (UTC-5)
 • Mùa hè (DST): CDT (UTC-4)
Xã White River (tiếng Anh: White River Township) là một xã thuộc quận Independence, tiểu bang Arkansas, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 1.138 người.
Chú thích

↑  “2010 Census Gazetteer Files”. Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ. Truy cập ngày 13 tháng 10 năm 2012.
Chiến tranh nha phiến lần thứ nhất
Bối cảnh > Thương nhân nước ngoài tại Quảng Châu

Khi thương mại với Trung Quốc vận hành bằng thuốc phiện gia tăng về phạm vi và giá trị, sự hiện diện của ngoại quốc tại Quảng Châu và Ma Cao cũng tăng lên về quy mô và tầm ảnh hưởng. Quận Mười ba nhà máy của Quảng Châu tiếp tục được mở rộng và được coi là "khu phố nước ngoài".[23] Một số lượng nhỏ thương nhân bắt đầu ở lại quanh năm (hầu hết các thương nhân sống ở Ma Cao trong những tháng mùa hè, sau đó chuyển đến Quảng Châu vào mùa đông),[57] và một phòng thương mại địa phương được thành lập. Trong hai thập kỷ đầu của thế kỷ 19, thương mại ngày càng tinh vi (và có lợi nhuận) giữa châu Âu và Trung Quốc cho phép một nhóm thương nhân châu Âu vươn lên vị trí có tầm quan trọng lớn ở Trung Quốc.[58] Đáng chú ý nhất trong số những nhân vật này là William Jardine và James Matheson (người sau này thành lập Jardine Matheson), thương nhân người Anh điều hành một doanh nghiệp ký gửi và vận chuyển ở Quảng Châu và Macau. Trong khi cặp đôi kinh doanh hàng hóa hợp pháp, họ cũng thu được lợi nhuận lớn từ việc bán thuốc phiện. Jardine đặc biệt có hiệu quả trong việc điều hướng môi trường chính trị của Quảng Châu để cho phép nha phiến được buôn lậu vào Trung Quốc.[27] Ông cũng khinh miệt hệ thống luật pháp Trung Quốc, và thường sử dụng ảnh hưởng kinh tế của mình để đối phó chính quyền Trung Quốc.[27] Điều này bao gồm kiến ​​nghị của ông (với sự hỗ trợ của Matheson) cho chính phủ Anh nhằm cố gắng giành quyền thương mại và sự công nhận chính trị từ Đế quốc Trung Hoa, bằng vũ lực nếu cần thiết. Ngoài thương mại, một số nhà truyền giáo phương Tây đã tới và bắt đầu truyền đạo Kitô giáo cho người Trung Quốc. Trong khi một số quan chức dung túng cho điều này (họ đã có trụ sở tại Macau hoạt động ở Trung Quốc từ đầu thế kỷ 17), một số quan chức đã đụng độ với các Kitô hữu tại Trung Quốc, làm gia tăng căng thẳng giữa các thương nhân phương Tây và các quan chức nhà Thanh.[52][59]
Trong khi cộng đồng nước ngoài tại Quảng Châu lan rộng ảnh hưởng, chính quyền địa phương bắt đầu chịu sự bất hòa dân sự bên trong Trung Quốc. Bạch liên giáo nổi dậy (1796-1804) đã làm cạn kiệt kho bạc của nhà Thanh, buộc chính phủ phải đánh thuế ngày càng nặng đối với các thương nhân. Các loại thuế này không giảm sau khi cuộc nổi loạn bị tiêu diệt, vì chính phủ Trung Quốc đã bắt đầu một dự án lớn để sửa chữa các tài sản của nhà nước trên sông Hoàng Hà, được gọi là "Bảo tồn sông Hoàng Hà".[60] Các thương nhân của Quảng Châu cũng bị đánh thuế để ​đóng góp ngăn ngừa thổ phỉ và trộm cướp. Những khoản thuế này đè nặng lên lợi nhuận của các thương nhân công hành; đến thập niên 1830, công hành một thời từng thịnh vượng giờ lại nghèo đi rất nhiều. Ngoài ra, giá trị đồng nội tệ của Trung Quốc tụt giảm dẫn đến việc nhiều người ở Quảng Châu sử dụng tiền bạc ngoại quốc (tiền Tây Ban Nha có giá trị cao nhất, tiếp theo là tiền Mỹ)[61] vì chúng quy đổi ra lượng bạc cao hơn; điều này cho phép Quảng Châu đúc được nhiều đồng tiền Trung Quốc từ một vài đồng tiền phương tây nung chảy, làm tăng đáng kể tài sản của thành phố, doanh thu thuế và khiến nền kinh tế nơi đây lệ thuộc hơn vào các thương nhân nước ngoài.[52][62]
Căng thẳng leo thang > Trận Xuyên Tỵ lần thứ nhất

Vào cuối tháng 10 năm 1839, tàu buôn Thomas Coutts đã đến Trung Quốc và dong buồm đến Quảng Châu. Các thành viên Giáo Hữu Hội của Thomas Coutts không buôn bán thuốc phiện do họ theo tôn giáo, một thực tế mà chính quyền Trung Quốc đã biết. Thuyền trưởng của tàu, Warner, tin rằng Elliot đã vượt quá thẩm quyền pháp lý khi cấm thương nhân ký kết điều khoản "không buôn bán thuốc phiện", và đàm phán với Tuần phủ Quảng Châu. Warner hy vọng rằng tất cả các tàu của Anh không mang thuốc phiện có thể dỡ hàng hóa hợp pháp tại Xuyên Tỵ, một hòn đảo gần Hổ Môn.
Để ngăn chặn các tàu khác của Anh làm theo tiền lệ của con tàu Thomas Coutts, Elliot đã ra lệnh phong tỏa vận chuyển của Anh ở sông Châu Giang. Giao tranh bắt đầu vào ngày 3 tháng 11 năm 1839, khi một con tàu thứ hai của Anh, Royal Saxon, đang đi đến Quảng Châu. HMS Volage và HMS Hyacinth của Hải quân Hoàng gia Anh đã nổ súng cảnh cáo Royal Saxon. Để đáp lại sự hỗn loạn này, một hạm đội tàu mảnh Trung Quốc dưới sự chỉ huy của Quan Thiên Bồi đã ra khơi để bảo vệ con tàu Royal Saxon. Trận Xuyên Tỵ lần thứ nhất sau đó đã dẫn đến sự huỷ diệt của bốn con tàu mảnh và sự rút lui của cả hai hạm đội. Báo cáo chính thức của hải quân nhà Thanh về Trận Xuyên Tỵ tuyên bố rằng họ đã thành công trong việc bảo vệ tàu buôn Anh và báo cáo một chiến thắng vang dội. Trên thực tế, tàu của họ lỗi thời hơn hẳn tàu Anh và nhiều tàu Trung Quốc cũng bị vô hiệu hóa. Elliot báo cáo rằng hải đoàn của ông đang bảo vệ 29 tàu Anh ở Xuyên Tỵ, và đang chuẩn bị cho một cuộc phản công của nhà Thanh. Lo sợ rằng Trung Quốc sẽ từ chối bất kỳ sự liên lạc nào với người Anh và sẽ tấn công với bè lửa, ông ra lệnh cho tất cả các tàu rời khỏi Xuyên Tỵ và tiến tới Đồng La Loan, cách Ma Cao 20 dặm (30 km), hy vọng rằng khu vực neo đậu ngoài khơi sẽ xa khỏi tầm với của Lâm. Elliot đã yêu cầu Adrião Acácio da Silveira Pinto, thống đốc Ma Cao người Bồ Đào Nha, cho phép các tàu của Anh dỡ hàng hóa của họ ở đó để đổi lấy tiền và bất kỳ nghĩa vụ nào. Thống đốc đã từ chối vì sợ rằng Trung Quốc sẽ ngừng cung cấp thực phẩm và các nhu yếu phẩm khác cho Ma Cao, và vào ngày 14 tháng 1 năm 1840, Hoàng đế Đạo Quang đã yêu cầu tất cả các thương nhân nước ngoài ở Trung Quốc ngừng hỗ trợ cho người Anh.
Chiến tranh > Tương quan lực lượng

Vào thời bấy giờ, quân Anh trang bị loại vũ khí tiêu chuẩn - súng hỏa mai nòng trơn mồi bằng đá lửa có gắn lưỡi lê. Trong khi đó, quân đội nhà Thanh chỉ có phân nửa người được sử dụng súng ống, đa phần là súng điểu thương. Loại súng điểu thương được quân Thanh sử dụng có kết cấu tương tự như súng hỏa mai của Anh quốc. Tuy nhiên, súng của quân Thanh có tốc độ xạ kích kém hơn (mỗi phút bắn ra 2 phát đạn), độ chính xác cũng thấp hơn so với súng đá lửa nòng trơn của quân địch.
Theo lý thuyết, súng của quân Anh mỗi phút có thể bắn ra 3 phát đạn, tỷ lệ trúng mục tiêu ở 50 mét là 90%. Trong khi đó, súng của Thanh quân chỉ bắn được 2 phát đạn một phút, tỷ lệ trúng đạt 70%. Giả sử trên chiến trường, mỗi bên có 10 quân sĩ, khoảng cách đến mục tiêu là như nhau, thì trong vòng 1 phút, quân Anh bắn được 30 phát súng, trúng 27 mục tiêu; còn quân Thanh bắn được 20 phát đạn và chỉ trúng 14 mục tiêu. Từ phép tính ấy, có thể thấy súng đá lửa nòng trơn của quân Anh có hiệu năng cao gấp 2 lần so với súng điểu thương của quân Thanh. Tuy nhiên đó là khi quân số 2 bên ngang nhau, còn thực tế thì quân Thanh đông hơn nhiều, nên hoàn toàn có thể dựa vào số lượng áp đảo để bù đắp thiếu hụt này.
Tương tự như súng ống, pháo của Trung Hoa cũng là loại cũ hơn, tầm bắn thấp hơn và và độ chính xác thấp hơn so với pháo Anh.
Về mặt hải quân thì quân Thanh hoàn toàn thua kém. Hải quân Thanh chỉ toàn là các tàu buồm cỡ nhỏ, chạy chậm và chỉ gắn vài khẩu đại bác, không thể đọ nổi với các tàu chiến Anh to lớn có gắn vài chục khẩu đại bác, có tàu còn trang bị cả động cơ hơi nước. Đội quân của Anh quốc được trang bị chiến thuyền có nhiều pháo giúp họ làm chủ mặt biển, cũng nắm trong tay quyền tấn công chủ động. Về thủy quân, người Anh tuyên bố rằng “chỉ cần hai chiến hạm, cũng có thể đánh tan hạm đội Trung Quốc”, câu nói này thể hiện tương quan quá chênh lệch giữa hải quân 2 bên. Để phòng ngừa khả năng đổ bộ xâm lược của quân Anh, nhà Thanh triều phải bố trí phòng vệ ở mười mấy cửa biển, khiến lực lượng bị phân tán, lại thêm giao thông và liên lạc khó khăn đã khiến quân đội Thanh triều khó có thể tập trung binh lực.
Về chất lượng binh sỹ, quân Anh phần lớn được huấn luyện kỹ, có kỷ luật tốt và giàu kinh nghiệm chiến đấu. Còn quân đội nhà Thanh thì sau 200 năm hòa bình đã trở nên rất suy thoái, ngay cả quân Bát Kỳ được coi là tinh nhuệ nhất cũng đã suy đồi, trở nên yếu ớt, không có tinh thần và kỷ luật, không còn khả năng chiến đấu dũng mãnh như thời kỳ lập quốc. Đến thời Đạo Quang, nhà vua từng thao duyệt hỏa khí doanh Bát kỳ ở kinh sư, là binh chủng chuyên về hỏa khí khi đó, trước giờ vẫn xưng là tinh hoa của Bát kỳ, vậy mà kết quả là đa phần đại pháo bắn không trúng bia, đạn thì có viên bay nửa chừng rớt xuống đất. Thậm chí quân Thanh giữ Sơn Hải quan bị thiếu hụt đại pháo giữ ải, phải lấy pháo cũ đã bỏ đi từ thời nhà Minh 200 năm trước đó để dự phòng.
Kết quả

Hiệp ước Nam Kinh đã được ký kết vào ngày 29 tháng tám 1842 đánh dấu sự kết thúc của chiến tranh nha phiến lần thứ Nhất giữa Liên hiệp Vương quốc Anh và nhà Thanh của Trung Quốc. Nhà Thanh phải bồi thường chiến phí cho Anh, mở 11 cảng và cho truyền đạo tự do. Hương Cảng (Hong Kong) và vùng cửa sông Châu Giang được chuyển giao cho người Anh trong 99 năm và lợi ích của Anh phải được đặt lên hàng đầu khi Trung Quốc cân nhắc giao thương với bất kỳ quốc gia phương Tây nào khác.
Điều ước chủ yếu gồm: Chuẩn cho người Anh mang quyến thuộc đến cư trú; đặt 5 cảng khẩu mậu dịch: Quảng Châu [Quảng Đông], Phúc Châu [Phúc Kiến], Hạ Môn [Phúc Kiến], Ninh Ba [Chiết Giang], Thượng Hải, thiết lập lãnh sự; cấp nhường Hương Cảng cho người Anh. Bồi thường nha phiến số tiền 600 vạn nguyên, tiền Hàng thương thiếu 300 vạn, tiền binh phí 1.200 vạn, tổng cộng 2.100 vạn nguyên; giao trước 600 vạn nguyên, số còn lại giao xong trong 4 năm. Chuẩn cho người Anh được tự do mậu dịch không kinh qua trung gian Hàng thương; trả người Anh bị bắt, khoan miễn cho người Trung Quốc từng giao dịch làm việc với Anh. Những hàng xuất khẩu đánh thuế một cách công bình; hàng hóa của nước Anh nhập khẩu theo lệ nạp thuế xong, thương nhân Trung Quốc vận chuyển không phải chịu thêm thuế. Sau khi Trung Quốc hứa thi hành hòa ước, quân Anh sẽ rút ra khỏi sông Trường Giang. Riêng Định Hải [Dinghai, Chiết Giang], đảo Cổ Lãng [Gulang, Phúc Kiến], thì đợi sau khi trả xong nợ và mở các cửa khẩu mới rút.
Đây là hiệp ước bất bình đẳng đầu tiên mà Trung Quốc bị ép phải ký với các nước phương Tây. Học theo Anh, cả Mỹ và Pháp cũng gây sức ép để Trung Quốc phải ký những hiệp ước bất bình đẳng có một số nội dung tương tự. Thất bại của hiệp ước trong việc thỏa mãn các mục tiêu của Anh về quan hệ ngoại giao và thương mại được cải thiện đã dẫn tới chiến tranh nha phiến lần thứ hai (1856–60)..
Tại Trung Quốc hiện nay, cuộc chiến này được sử sách xem là bắt đầu của Bách niên quốc sỉ, tức là 100 năm đất nước Trung Quốc bị sỉ nhục và xâu xé bởi ngoại quốc. Khẩu hiệu “Vật vong quốc sỉ” (Đừng quên quốc sỉ) xuất hiện đầu thế kỷ XX và nhanh chóng trở thành chủ đề chính cho các cuộc vận động dân tộc chủ nghĩa tại Trung Quốc. Hiện nay khẩu hiệu này được phổ biến rộng rãi, được đưa vào các sách giáo khoa lịch sử nhằm giáo dục các thế hệ sau ở Trung Quốc không được quên đi nỗi nhục mà tổ tông phải gánh chịu, không được quên đi những tội ác mà Đế quốc phương Tây đã gây ra, và mỗi người Trung Quốc phải biết nỗ lực phấn đấu xây dựng đất nước thành cường quốc để xóa đi nỗi nhục đó.
Bản đồ

Quang cảnh Quảng Châu với các tàu buôn của Công ty Đông Ấn Hà Lan, khoảng năm 1665
Toàn cảnh khu Mười ba Nhà máy tại Quảng Châu
Hai người Trung Quốc nghiện thuốc phiện
Các tàu chở thuốc phiện tại Lintin, Trung Quốc, 1824
Nhà kho trữ nha phiến của Công ty Đông Ấn Anh, khoảng năm 1850
Biểu đồ thể hiện số nha phiến mà Trung Quốc nhập vào nội địa theo năm.
Tranh vẽ Lâm Tắc Từ
Lâm Tắc Từ giám sát việc thiêu hủy thuốc phiện
Giao tranh giữa các tàu chiến Anh và Trung Quốc trong trận Xuyên Tỵ lần thứ nhất, 1839.
Chiếm đóng Chu San, tháng 7 năm 1840
Tàu Anh đánh chìm tàu Trung Quốc trong Chiến tranh Nha phiến
Bản đồ sông Châu Giang của Anh.
Đề đốc Quan Thiên Bồi
Tàu Anh tiếp cận Quảng Châu tháng 5 năm 1841
Lính Anh chiếm đóng các cao điểm tại Quảng Châu năm 1841.
HMS Wellesley và hải đoàn Anh dong buồm từ Hồng Kông tiến tới Hạ Môn năm 1841.
Bản đồ Chiến tranh nha phiến lần thứ nhất
Phí Minh Long

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
 
Thông tin cá nhân
Tên khai sinh:  Phí Minh Long
Ngày sinh:  11 tháng 2, 1995 (29 tuổi)
Nơi sinh:  Hoài Đức, Hà Tây, Việt Nam
Chiều cao:  1,80 m
Vị trí:  Thủ môn
Thông tin đội
Đội hiện nay:  PVF-CAND
Số áo:  33
Sự nghiệp cầu thủ trẻ
Năm:  Đội
2008–2015:  Hà Nội T&T
Sự nghiệp cầu thủ chuyên nghiệp*
| Năm |  Đội |  ST |  (BT) |
| 2015–2023 |  Hà Nội |  18 |  (0) |
| 2021–2022 |  → Quảng Nam (mượn) |  6 |  (0) |
| 2023– |  PVF-CAND |  10 |  (0) |
Sự nghiệp đội tuyển quốc gia‡
| Năm |  Đội |  ST |  (BT) |
| 2014–2015 |  U-19 Việt Nam |  23 |  (0) |
| 2015–2017 |  U-23 Việt Nam |  21 |  (0) |
| 2017 |  Việt Nam |  1 |  (0) |
 *Số trận ra sân và số bàn thắng ở câu lạc bộ tại giải quốc gia, chính xác tính đến 27 tháng 5 năm 2023 ‡ Số trận ra sân và số bàn thắng ở đội tuyển quốc gia, chính xác tính đến 22 tháng 3 năm 2017
Phí Minh Long (sinh 11 tháng 2 năm 1995) là một cầu thủ bóng đá người Việt Nam thi đấu ở vị trí thủ môn cho câu lạc bộ PVF-CAND.
Sự nghiệp câu lạc bộ

Phí Minh Long trưởng thành từ Trung tâm đào tạo bóng đá trẻ Hà Nội T&T. Anh được đôn lên đội một vào năm 2015. Ngày 22 tháng 5 năm 2016, Minh Long ra mắt đội một Hà Nội khi bắt chính trong trận thắng 3–0 trước Quảng Nam.
Tháng 5 năm 2021, Phí Minh Long được câu lạc bộ Hà Nội đem cho Quảng Nam mượn trong giai đoạn còn lại của mùa giải 2021. Sau khi mùa giải 2021 bị hủy bỏ do ảnh hưởng của đại dịch COVID-19, anh tiếp tục gắn bó với Quảng Nam thêm một mùa giải. Ở mùa giải 2022, anh chủ yếu dự bị cho thủ thành Tống Đức An, ra sân tổng cộng 6 trận ở V.League 2 và 2 trận ở Cúp Quốc gia.
Trở lại câu lạc bộ Hà Nội sau mùa giải 2022, Phí Minh Long không được đăng ký tham dự V.League 1 2023 nên đã bày tỏ nguyện vọng ra đi. Cuối tháng 2 năm 2023, anh đến thử việc tại PVF-CAND. Ngày 2 tháng 4, Phí Minh Long có trận ra mắt PVF-CAND khi bắt chính trận gặp SHB Đà Nẵng tại vòng 1 Cúp Quốc gia. Trận đấu này, anh đã thi đấu xuất sắc và trở thành người hùng của đội nhà khi cản phá thành công 2 lượt sút luân lưu giúp PVF-CAND đi tiếp. Bốn ngày sau, Minh Long tiếp tục được bắt chính trong trận thắng 1–0 trên sân của Hòa Bình tại vòng 1 giải hạng nhất Quốc gia.
Sự nghiệp quốc tế > U-19 châu Á 2014

Trong 2 trận cuối cùng vòng bảng gặp U-19 Nhật Bản và Trung Quốc, Phí Minh Long được phân công làm thủ môn bắt chính. Anh được chọn bắt thay Lê Văn Trường ở trận gặp Nhật Bản. Với những pha cứu thua xuất sắc, Minh Long được khiến huấn luyện viên Guillaume Graechen khen ngợi sau trận đấu.
Sự nghiệp quốc tế > Thảm họa đáng quên tại SEA Games 29

Ngày 24 tháng 8 năm 2017, trong trận thi đấu với U-22 Thái Lan, Minh Long đã đỡ và ôm bóng trong tình huống đồng đội chuyền về khi tiền đạo đối phương gây áp lực và đội tuyển U-22 Việt Nam bị phạt gián tiếp. Sau đó, cầu thủ Phitiwat Sukjitthammakul đã thực hiện đá phạt và ghi bàn mở tỷ số trận đấu. Minh Long tiếp tục phạm sai lầm trong tình huống băng phá cản phá bóng trúng vào đồng đội thay vì phá bóng như dự tính, khiến tiền đạo Thái Lan có cơ hội ghi một bàn thắng dễ dàng. Kết quả chung cuộc trận này, đội tuyển Việt Nam thua 0–3 và bị loại.
Sự nghiệp quốc tế > Chỉ trích và không bao giờ được gọi lên đội tuyển nữa

Sau khi đội tuyển U-22 Việt Nam bị loại ngay từ vòng bảng ở SEA Games 29, Phí Minh Long là cái tên bị báo chí và cộng đồng người hâm mộ chỉ trích nhiều nhất vì những sai lầm của mình.
Một số người hâm mộ thậm chí tức tối sửa bậy trang Phí Minh Long trên Wikipedia tiếng Việt với lời lẽ sỉ nhục. Sự việc còn đẩy lên cao trào khi xuất hiện nhiều nghi ngờ cho rằng anh bán độ trong trận gặp Thái Lan ở SEA Games 29. Sau thất bại này Phí Minh Long không bao giờ được gọi lên đội tuyển dù có là lứa trẻ hay đội tuyển quốc gia.
Thống kê sự nghiệp > Câu lạc bộ

| Câu lạc bộ | Mùa giải | Giải đấu> Hạng | Giải đấu> Trận | Giải đấu> Bàn | Cúp quốc gia> Trận | Cúp quốc gia> Bàn | Cúp châu lục> Trận | Cúp châu lục> Bàn | Khác> Trận | Khác> Bàn | Tổng cộng> Trận | Tổng cộng> Bàn |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Hà Nội | 2015 | V.League 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | — | — | 0 | 0 |
| Hà Nội | 2016 | V.League 1 | 8 | 0 | 3 | 0 | 0 | 0 | — | — | 11 | 0 |
| Hà Nội | 2017 | V.League 1 | 2 | 0 | 0 | 0 | 2 | 0 | — | — | 4 | 0 |
| Hà Nội | 2018 | V.League 1 | 7 | 0 | 4 | 0 | 0 | 0 | — | — | 11 | 0 |
| Hà Nội | 2019 | V.League 1 | 1 | 0 | 2 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 3 | 0 |
| Hà Nội | 2020 | V.League 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | — | — | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Hà Nội | 2021 | V.League 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | — | — | — | — | 0 | 0 |
| Hà Nội | Tổng cộng | Tổng cộng | 18 | 0 | 9 | 0 | 2 | 0 | 0 | 0 | 27 | 0 |
| Quảng Nam (mượn) | 2021 | V.League 2 | 0 | 0 | 0 | 0 | — | — | — | — | 0 | 0 |
| Quảng Nam (mượn) | 2022 | V.League 2 | 6 | 0 | 2 | 0 | — | — | — | — | 8 | 0 |
| Quảng Nam (mượn) | Tổng cộng | Tổng cộng | 6 | 0 | 2 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 8 | 0 |
| PVF-CAND | 2023 | V.League 2 | 5 | 0 | 1 | 0 | — | — | — | — | 5 | 0 |
| Tổng sự nghiệp | Tổng sự nghiệp | Tổng sự nghiệp | 29 | 0 | 12 | 0 | 2 | 0 | 0 | 0 | 42 | 0 |
↑  Số trận ra sân tại AFC Cup
Thống kê sự nghiệp > Quốc tế

| Đội tuyển quốc gia | Năm | Trận | Bàn |
| --- | --- | --- | --- |
| Việt Nam | 2017 | 1 | 0 |
| Tổng cộng | Tổng cộng | 1 | 0 |