stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Inosaurus

| Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata 
Nhánh: Craniata
 
Phân ngành (subphylum): Vertebrata
Phân thứ ngành (infraphylum): Gnathostomata
Liên lớp (superclass): Tetrapoda
Nhánh (clade): Dinosauria
Chi (genus): Inosaurus de Lapparent, 1960
Inosaurus là một chi khủng long, được de Lapparent mô tả khoa học năm 1960.
Chú thích

↑  “Dinosaur Genera List”. Bản gốc lưu trữ ngày 15 tháng 7 năm 2011. Truy cập ngày 3 tháng 7 năm 2015.
Macrelmis clypeata

| Macrelmis clypeata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Elmidae
Chi (genus): Macrelmis
Loài (species): M. clypeata
Danh pháp hai phần
Macrelmis clypeata Hinton, 1936 
Macrelmis clypeata là một loài bọ cánh cứng trong họ Elmidae. Loài này được Hinton miêu tả khoa học năm 1936.
Chú thích

↑  Hallan, J.  (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Hibiscus owariensis

| Hibiscus owariensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Malvales
Họ (familia): Malvaceae
Chi (genus): Hibiscus
Loài (species): H. owariensis
Danh pháp hai phần
Hibiscus owariensis P.Beauv., 1820 
Hibiscus owariensis là một loài thực vật có hoa trong họ Cẩm quỳ. Loài này được P.Beauv. mô tả khoa học đầu tiên năm 1820.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Hibiscus owariensis”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.
Ormanözü, Turhal

| Ormanözü |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
OrmanözüVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Tokat
Huyện: Turhal
Dân số (2011)
 • Tổng cộng: 189 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Ormanözü là một xã thuộc huyện Turhal, tỉnh Tokat, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 189 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Tokat”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Lưu trữ bản gốc ngày 12 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 23 tháng 9 năm 2012.Quản lý CS1: bot: trạng thái URL ban đầu không rõ (liên kết)
Eugenia minimiflora

| Eugenia minimiflora> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Myrtales
Họ (familia): Myrtaceae
Chi (genus): Eugenia
Loài (species): E. minimiflora
Danh pháp hai phần
Eugenia minimiflora Lundell, 1965 
Eugenia minimiflora là một loài thực vật có hoa trong Họ Đào kim nương. Loài này được Lundell mô tả khoa học đầu tiên năm 1965.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Eugenia minimiflora”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Euchiton ensifer

| Euchiton ensifer> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Asterales
Họ (familia): Asteraceae
Chi (genus): Euchiton
Loài (species): E. ensifer
Danh pháp hai phần
Euchiton ensifer (D.G.Drury) Holub, 1974 
Euchiton ensifer là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (D.G.Drury) Holub mô tả khoa học đầu tiên năm 1974.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Euchiton ensifer”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.
Rhynchospora duidae

| Rhynchospora duidae> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Poales
Họ (familia): Cyperaceae
Chi (genus): Rhynchospora
Loài (species): R. duidae
Danh pháp hai phần
Rhynchospora duidae Steyerm. 
Rhynchospora duidae là loài thực vật có hoa trong họ Cói. Loài này được Steyerm. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1951.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Rhynchospora duidae”. Truy cập ngày 11 tháng 6 năm 2013.
Güneykışla, Kızılırmak

| Güneykışla |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
GüneykışlaVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Çankırı
Huyện: Kızılırmak
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 115 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Mã bưu chính: 18280 
Güneykışla là một xã thuộc huyện Kızılırmak, tỉnh Çankırı, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2010 là 115 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Çankırı”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Truy cập ngày 5 tháng 10 năm 2012.
Pseudocoris yamashiroi

| Pseudocoris yamashiroi |
| --- | --- |
Cá đực
Cá cái
Tình trạng bảo tồn
 Ít quan tâm  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Actinopterygii
Bộ (ordo): Labriformes
Họ (familia): Labridae
Chi (genus): Pseudocoris
Loài (species): P. yamashiroi
Danh pháp hai phần
Pseudocoris yamashiroi (Schmidt, 1931) 
Danh pháp đồng nghĩa
 Julis awayae Schmidt, 1931  Julis yamashiroi Schmidt, 1931 
Pseudocoris yamashiroi là một loài cá biển thuộc chi Pseudocoris trong họ Cá bàng chài. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1931.
Từ nguyên

Từ định danh yamashiroi của loài được đặt theo tên của A. Yamashiro, giáo sư ngôn ngữ Anh người mà Schmidt đã "mang ơn rất nhiều"
Phạm vi phân bố và môi trường sống

Trước đây, P. yamashiroi được cho là có phạm vi phân bố ở cả Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương. Tuy nhiên, quần thể ở Ấn Độ Dương đã được xác định là một loài mới do có sự khác biệt về bộ gen, hình thái và kiểu màu của cá đực, với danh pháp là Pseudocoris hemichrysos.
Theo đó, phạm vi thực sự của P. yamashiroi chỉ giới hạn ở Tây–Trung Thái Bình Dương. Loài này được ghi nhận từ vùng biển Nam Nhật Bản (bao gồm quần đảo Ryukyu và quần đảo Ogasawara) và đảo Đài Loan, trải dài đến khắp các vùng biển thuộc Đông Nam Á hải đảo, về phía nam đến rạn san hô Great Barrier và quần đảo Kermadec, mở rộng phạm vi về phía đông rộng đến các đảo quốc, quần đảo thuộc châu Đại Dương (xa nhất là đến Marshall).
P. yamashiroi sống gần các rạn san hô ngoài khơi và trong các đầm phá, thường tập trung trên nền đáy cát ở độ sâu được ghi nhận trong khoảng từ 5 đến 30 m.
Mô tả

P. yamashiroi có chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận là 16 cm. Cá con khi còn sống có màu nâu cam, vây đuôi có màu vàng chanh, ánh màu bạc ở bụng và ngực. Cá cái có nhiều biến thể màu: nâu cam, vàng lục hoặc xanh tím nhưng luôn có một đốm màu hồng tươi ở gốc vây ngực. Đầu có các vệt sọc màu xanh lam óng. Mống mắt màu đỏ rực. Cá đực có thân trên màu xanh lục lam, lốn đốm các vệt đen; vùng thân dưới và bụng màu trắng hoặc lục nhạt. Vây đuôi trong suốt với dải viền đen ở hai thùy. Đốm đỏ ở gốc vây ngực trở nên thẫm màu hơn.
Số gai ở vây lưng: 9; Số tia vây ở vây lưng: 12; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 12; Số tia vây ở vây ngực: 13.
Sinh thái và hành vi

P. yamashiroi thường hợp thành nhóm và kiếm ăn trên động vật phù du.
Mapania rhynchocarpa

| Mapania rhynchocarpa> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Poales
Họ (familia): Cyperaceae
Chi (genus): Mapania
Loài (species): M. rhynchocarpa
Danh pháp hai phần
Mapania rhynchocarpa Lorougnon & Raynal, 1968 
Mapania rhynchocarpa là loài thực vật có hoa trong họ Cói. Loài này được Lorougnon & Raynal mô tả khoa học đầu tiên năm 1968.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Mapania rhynchocarpa”. Truy cập ngày 11 tháng 6 năm 2013.
Gayretli, Maçka

| Gayretli |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
GayretliVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Trabzon
Huyện: Maçka
Dân số (2011)
 • Tổng cộng: 165 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Gayretli là một xã thuộc huyện Maçka, tỉnh Trabzon, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 165 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Trabzon”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Lưu trữ bản gốc ngày 18 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 31 tháng 8 năm 2012.Quản lý CS1: bot: trạng thái URL ban đầu không rõ (liên kết)
Otroea semiflava

| Otroea semiflava> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Otroea
Loài (species): O. semiflava
Danh pháp hai phần
Otroea semiflava
Otroea semiflava là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Rhynchospora emaciata

| Rhynchospora emaciata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Poales
Họ (familia): Cyperaceae
Chi (genus): Rhynchospora
Loài (species): R. emaciata
Danh pháp hai phần
Rhynchospora emaciata (Nees) Boeckeler 
Rhynchospora emaciata là loài thực vật có hoa trong họ Cói. Loài này được (Nees) Boeckeler miêu tả khoa học đầu tiên năm 1869 publ. 1870.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Rhynchospora emaciata”. Truy cập ngày 11 tháng 6 năm 2013.
Inopsis sylla

| Inopsis sylla> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Chi (genus): Inopsis
Loài (species): I. sylla
Danh pháp hai phần
Inopsis sylla
Inopsis sylla là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Headstrong (album của Ashley Tisdale)

Headstrong là album đầu tiên của Ashley Tisdale. Album ra mắt 6-6-07 và nhận được rất nhiều lời khen của hội đồng nghệ thuật Mỹ. Mặc dù không có single promo cho Album nhưng Headstrong vẫn nhảy ngay lên thứ 5 Billboard và Headstrong đừng suốt 21 tuần hạng 5 Billboard và cho đến giờ vẫn có mặt tại Billboard.
Doanh thu

Headstrong ngày đầu ra mắt bán được 64.000 bảng chỉ trong nửa ngày. Album thuộc thể loại Pop-Teen, dễ nghe, dễ thuộc. Headstrong là album rất có ý nghĩa và cũng thành công trong doanh thu. Album bán được 300.000 bảng chỉ trong 1 tuần và đã bán được 900.000 bản. Có lẽ Headstrong là album thành công nhất từ trước đến nay của sao Disney (chỉ sau High School Musical 1, 2, Hannah Montana và album của Hilary Duff). Album này cũng được dân teen download không ngừng nghỉ trên các web trả tiền.
Track > CD

| # | Tên | Length |
| --- | --- | --- |
| 1 | "Intro" | 1:04 |
| 2 | "So Much For You" | 3:05 |
| 3 | "He Said She Said" | 3:07 |
| 4 | "Be Good to Me" (có sự tham gia của David Jassy) | 3:34 |
| 5 | "Not Like That" | 3:02 |
| 6 | "Unlove You" | 3:28 |
| 7 | "Positivity" | 3:45 |
| 8 | "Love Me for Me" | 3:46 |
| 9 | "Goin' Crazy" | 3:10 |
| 10 | "Over It" | 2:54 |
| 11 | "Don't Touch (The Zoom Song)" | 3:12 |
| 12 | "We'll Be Together" | 4:00 |
| 13 | "Headstrong" | 3:12 |
| 14 | "Suddenly" | 3:40 |
There's Something About Ashley

Đây là phiên bản DVD của Headstrong, DVD gồm có 3 video liên kết nhau thành 1 câu chuyện, 3 video đó là 3 single: He Said She Said đang làm mưa làm gió các bảng xếp hạng, Not Like That và Suddenly được fan lẩm nhẩm từ khi Headstrong ra mắt.
Đây là kế sách khôn ngoan của Ashley, khi không cho single ra mắt riêng lẻ như các ca sĩ thường làm. DVD hứa hẹn sẽ đắt khách. Sẽ ra mắt vào 13 tháng 11 năm 2007
Bảng xếp hạng

| Bảng Xếp Hạng (2007) | Vị trí trên BXH | Doanh số | Liên kết |
| --- | --- | --- | --- |
| U.S. Billboard 200 | 5 | 330.000+  |  |
| United World Chart | 2 | 943.000+  |  |
| Brazilian Top 30 CDs Sales | 1 | 51.000 |  |
| U.S. Top Internet Albums | 1 |  |  |
| Canadian Albums Chart | 13 | 65.000 |  |
| Chile Top Albums | 2 | 6.000 |  |
| Japanese Oricon Albums Chart | 9 | 19.600 |  |
| Spanish Albums Chart | 1 | 13.000+ |  |
| Ý Top 100 Sales Albums Chart | 4 | 8.000 |  |
| iTunes Top 100 Albums | 5 |  |  |
| Mexican Albums Chart | 5 | 11.300 |  |
| New Zealand Albums Chart | 9 |  |  |
| Top 20 Kids Albums Chart | 1 |  |  |
| Venezuela Top 40 | 1 | 27.000 |  |
| Đài Loan "Books" Chart | 1 |  |  |
| Đài Loan "G-Music" Chart | 4 | 5.000 |  |
| Argentina Top 20 | 8 | 12.000 |  |
| Australian ARIA Albums Chart | 7 | 10.000+ |  |
Thành công nối thành công

Single He Said She Said liên tiếp đứng nhất trên TRL hay Pop 10 của kênh MTV, Ashley trở thành người có Single leo hạng nhanh nhất MTV, He Said She Said mỗi ngày lên 1 bậc và chỉ cần 3 ngày single này đã chễm chệ ở hạng 1, mặc cho Hate that I love you của Rihanna và Ne-Yo hay cả Gimme More của Britney Spears đứng 2, 3, 4..
Ashley sẽ đi tour quảng bá cho Headstrong The Story quanh nước Mỹ.
Chú thích

↑  http://www.billboard.com/bbcom/discography/index.jsp?pid=716922&aid=825274 Billboard.com Truy cập at 04-12-07
↑
↑   Ukmix.com
1 2   'oglobo.Globo.com
↑  http://www.mediatraffic.de/albums.htm Mediatraffic.de
↑  http://www.hot100brasil.com/chtalbums.html Lưu trữ 2016-03-10 tại Wayback Machine Hot100brasil.com
↑  [liên kết hỏng] allmusic.com
↑  http://jam.canoe.ca/Music/Charts/ALBUMS.html Jam.Canoe.ca
↑
↑   (Japanese). Oricon.
↑
↑  http://www.fimi.it/classifiche.asp?idtipo_classifica=1 Lưu trữ 2007-05-06 tại Wayback Machine fimi.it
↑  “Americatop100.com”. Truy cập 22 tháng 9 năm 2024.
↑  “Bản sao đã lưu trữ”. Bản gốc lưu trữ ngày 21 tháng 6 năm 2007. Truy cập ngày 14 tháng 10 năm 2007.
↑  http://www.musicsquare.net/talk/t121.html Lưu trữ 2007-09-26 tại Wayback Machine musicsquare.net
↑   Lưu trữ 2008-09-07 tại Wayback Machine www.recordland.com
↑  http://www.g-music.com.tw/GMusicBillBoard0.aspx Lưu trữ 2012-08-10 tại Wayback Machine G-Music.com.tw
↑  http://www.capif.org.ar/Default.asp?CodOp=ESVP&CO=5 Lưu trữ 2011-07-18 tại Archive.today Capif.org.ar
↑   ARIACharts
Bản mẫu:Ashley Tisdale
Gambier (quần đảo thuộc Nam Úc)

Đối với các định nghĩa khác, xem Gambier.
|  Quần đảo Gambier  |
| --- | --- |
Vị trí của quần đảo Gambier
Địa lý
Vị trí: Vịnh Spencer
Tọa độ: 35°09′N 136°28′Đ﻿ / ﻿35,15°N 136,467°Đ﻿ / -35.150; 136.467
Đảo chính: Wedge
Hành chính
 Úc
Tiểu bang: Nam Úc
Quần đảo Gambier (tiếng Anh: Gambier Islands) là một quần đảo nhỏ nằm giữa các điểm cực nam của bán đảo Eyre và bán đảo Yorke tại cửa vào vịnh Spencer, tiểu bang Nam Úc, Úc. Nhóm đảo này (trừ đảo Wedge) nằm trong Công viên Biển Nhóm đảo Gambier rộng 120 km².
Miêu tả

Đảo lớn nhất trong quần đảo Gambier là đảo Wedge với diện tích khoảng 10 km². Các đảo còn lại là đảo North, đảo South West Rock và Peaked Rocks. Ngoại trừ đảo Wedge thì nhóm đảo này hợp thành Công viên Biển Nhóm đảo Gambier (Gambier Islands Group Marine Park) có tên trong Sổ bộ Bất động sản Quốc gia. Một phần đảo Wedge là đất hoàng gia và một phần là đất tư nhân. Sau khi người châu Âu đến đây định cư thì hòn đảo được dùng làm nơi canh tác nông nghiệp trong hơn 130 năm. Trên đảo có một số tòa nhà chủ yếu dành cho khách du lịch lưu trú. Đảo còn có sân bay, bến tàu và hải đăng. Vùng biển quanh quần đảo Gambier là nơi diễn ra tấp nập hoạt động đánh bắt cá thương mại cũng như đánh cá giải trí và lặn thể thao.
Thiên nhiên hoang dã

Quần đảo là nơi sinh sản của sư tử biển Úc và có ý nghĩa quan trọng với các loài chim biển như Eudyptula minor, Puffinus tenuirostris và Pelagodroma marina. Một số loài chim khác là Neophema petrophila, Burhinus grallarius, Falco peregrinus (cắt lớn), Pandion haliaetus (ó cá) và Haliaeetus leucogaster (đại bằng bụng trắng).
Pseudophoxinus maeandri

| Pseudophoxinus maeandri> Tình trạng bảo tồn |
| --- | --- |
 Thiếu dữ liệu  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Actinopterygii
Bộ (ordo): Cypriniformes
Họ (familia): Cyprinidae
Chi (genus): Pseudophoxinus
Loài (species): P. maeandri
Danh pháp hai phần
Pseudophoxinus maeandri (Ladiges, 1960) 
Pseudophoxinus maeandri là một loài cá vây tia thuộc họ Cyprinidae.
Loài này chỉ có ở Thổ Nhĩ Kỳ.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là sông ngòi và hồ nước ngọt.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.
Trận Nhai Môn

| x t Các cuộc chinh phục của Mông Cổ |
| --- | --- |
Tây Hạ  • Đông Hạ  • Kim  • Tống (trận Tương Dương • trận Nhai Môn)  • Đại Lý  Trung Á (Tây Liêu  • Khwarezmia)  • Ấn Độ  • Volga Bulgaria  châu Âu (Rus'  • Ba Lan  • Hungary  • Dzurdzuketia  • Bulgaria)  • Cao Ly  • Ngoại Kavkaz  • Tây Tạng  • Tiểu Á  • Syria  • Nhật Bản  • Đại Việt (1258  • 1285  • 1287-1288  • trận Bạch Đằng)  Baghdad • Palestine • Nhật Bản • Miến Điện • Java
Trận Nhai Môn (phồn thể: 崖門海戰; Hán Việt: Nhai Môn hải chiến) hay Trận Nhai Sơn (phồn thể: 崖山海戰; Nhai Sơn hải chiến) là một trận hải chiến giữa nhà Nguyên và nhà Tống diễn ra vào ngày 19 tháng 3 năm 1279 trên vùng biển ngoài khơi Nhai Môn, Quảng Đông. Dù chỉ có lực lượng bằng một phần mười đối phương, quân Nguyên dưới sự chỉ huy của Trương Hoằng Phạm đã đánh bại hoàn toàn quân Tống của Trương Thế Kiệt, trận chiến khiến cho hơn 100.000 binh lính, quan lại và người hầu của nhà Tống thiệt mạng trong đó có Tống Đế Bính, ông vua cuối cùng của nhà Tống, do phụ chính đại thần Lục Tú Phu ôm theo để nhảy xuống biển tự vẫn. Trận Nhai Môn đã đánh dấu sự diệt vong của nhà Tống và hoàn thành quá trình chinh phục Trung Quốc của nhà Nguyên.
Bối cảnh

Năm 1276, kinh đô Lâm An của nhà Nam Tống rơi vào tay quân đội Mông Cổ, vua nhà Tống là Tống Cung Đế cũng bị bắt làm tù binh. Lực lượng còn sót lại của nhà Tống kéo về Phúc Châu và đưa Tống Đoan Tông, lúc này mới chỉ là một đứa trẻ 9 tuổi, lên ngôi báu. Chỉ một năm sau, tới lượt Phúc Châu rơi vào tay quân đội Mông Cổ, buộc triều đình nhà Tống phải chạy tới Tuyền Châu theo đề nghị của đại tướng Trương Thế Kiệt, ông cho rằng tại đây mình sẽ mượn được thêm thuyền để duy trì cuộc kháng chiến. Tuy nhiên dự định của Trương Thế Kiệt thất bại buộc triều đình nhà Tống phải tiếp tục lênh đênh trên biển để đi xuống Quảng Đông nhằm liên kết với lực lượng của Văn Thiên Tường đang chiến đấu ở đây. Chuyến đi cực nhọc này đã khiến Tống Đoan Tông đổ bệnh và qua đời ngày 8 tháng 5 năm 1278 tại trấn Mai Oa trên đảo Lạn Đầu. Để duy trì nhà Tống, hai đại thần Trương Thế Kiệt và Lục Tú Phu buộc phải chọn một đứa trẻ trong hoàng gia có tên Triệu Bính lên ngôi, đây là Tống Đế Bính, vị vua cuối cùng của nhà Tống. Trong lúc đó, hy vọng cuối cùng trên bộ của Trương Thế Kiệt cũng không còn khi Văn Thiên Tường rơi vào tay quân đội nhà Nguyên. Ở vào thế đường cùng, Trương Thế Kiệt quyết định dừng đoàn thuyền tại Nhai Môn, Quảng Đông để đối đầu với lực lượng truy đuổi do Trương Hoằng Phạm lãnh đạo. Sở dĩ ông chọn Nhai Môn vì đây là vùng có địa thế hết sức hiểm yếu, phía Đông là Nhai sơn (厓山), phía Tây là Thang Bình sơn (湯瓶山) khiến cho việc phòng thủ trở nên dễ dàng.
Diễn biến

Năm 1279, lực lượng của Trương Hoằng Phạm được tăng viện nhờ quân của Lý Hằng, người vừa hoàn thành việc bình định Quảng Châu. Để đối phó với quân Nguyên, Trương Thế Kiệt cho xích cả ngàn con thuyền của quân Tống lại với nhau nhằm che chở cho chiếc thuyền của Tống Đế Bính nằm ở trung quân. Các thuyền chiến của quân Tống đều được trát bùn để chống hỏa công, vì vậy Trương Hoằng Phạm quyết định không tấn công trực tiếp mà bao vây khu vực Nhai Môn, cắt đứt hoàn toàn mọi đường liên lạc và tiếp tế của quân Tống với bên ngoài. Tuy quân Tống có lực lượng đông tới 200.000 người nhưng thực tế trong số này có rất nhiều quan lại, người hầu, chưa kể tới hoàng gia nhà Tống vốn không hề thích hợp với việc phòng thủ lâu dài trong điều kiện khó khăn trên biển.
Chiều ngày 18 tháng 3 năm 1279, Trương Hoằng Phạm bắt đầu lập kế hoạch tấn công quân Tống, ông quyết định dùng đại bác công phá vì cho rằng nó sẽ phá vỡ chuỗi xích gắn liền các thuyền Tống với nhau khiến chúng dễ dàng chạy thoát. Ngày hôm sau, Trương Hoằng Phạm chia quân Nguyên ra làm bốn phần trong đó 3 phần tấn công quân Tống từ các hướng Đông, Bắc và Nam còn đích thân Trương Hoằng Phạm chỉ huy một đội chiến thuyền dự bị.
Vốn thường xuyên hứng chịu những cuộc đụng độ nhỏ trong nhiều ngày, quân Tống không hề chuẩn bị cho một cuộc tấn công lớn như vậy của quân Nguyên. Lực lượng ô hợp và mệt mỏi của quân Tống nhanh chóng bị quân Nguyên thiện chiến áp đảo, kết quả là đội hình chiến thuyền Tống trở nên hỗn loạn và vượt ra khỏi tầm kiểm soát của Trương Thế Kiệt. Trong lúc ông đang dẫn thuyền tới bảo vệ Tống Đế Bính thì đại thần phụ chính Lục Tú Phu do thấy tình thế tuyệt vọng của quân Tống đã quyết định ôm nhà vua nhảy xuống biển tự tử. Cái chết của vua Tống đã kéo theo sự tự tử của nhiều người Tống khác và kết thúc luôn hy vọng kháng chiến của Trương Thế Kiệt và những người ủng hộ nhà Tống.
Kết quả

Tống sử ghi lại rằng, 7 ngày sau trận chiến, người ta thấy cả trăm nghìn xác người chết trôi nổi trên biển. Riêng xác của Tống Đế Bính được tìm thấy tại bờ biển gần Xà Khẩu, Thâm Quyến ngày nay. Trương Thế Kiệt sau khi thoát khỏi Nhai Môn đã dong thuyền ra biển và mất tích trong một trận bão. Thất bại ở Nhai Môn cùng cái chết của Tống Đế Bính đã đánh dấu sự diệt vong của nhà Tống, Trung Quốc từ đây chính thức nằm hoàn toàn dưới quyền cai trị của nhà Nguyên.
Đặc biệt, theo Đại Việt sử ký toàn thư, Đại Nam nhất thống chí, xác ba mẹ con công chúa nước Nam Tống là Từ Thi Thái hậu Dương Nguyệt Quả (mẹ Tống Đoan Tông - anh trai của Tống Đế Bính), hai công chúa Triệu Nguyệt Khiêu, Triệu Nguyệt Hương dạt vào cửa Tráp, xã Quỳnh Phương, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An. Năm 1285, dân Việt lập đền thờ gọi là đền Cờn. Ngày 29-1-1993 Bộ Văn hoá - Thông tin ra quyết định công nhận đền Cờn là Di tích Lịch sử - Văn hoá cấp quốc gia.
Chú thích

| x t Sự kiện lịch sử thời Lưỡng Tống |
| --- | --- |
Bắc Tống:  Binh biến Trần Kiều  Bôi tửu thích binh quyền  Loạn Lý Quân  Loạn Lý Trọng Tiến  Ngoài mạnh trong yếu  Trọng văn khinh võ  Kiến Long chi trị  Việt Nam tuyên bố độc lập  Chiến dịch thống nhất Trung Quốc của nhà Tống  Cấm quân  Canh thủ pháp và Dưỡng binh di loạn  Ánh nến tiếng rìu và Minh ước hộp vàng  Thái Tông đánh Khiết Đan  Hải chiến Bạch Đằng  Bắc phạt Ung Hi  Cấm các  Hàm Bình chi trị  Khởi nghĩa nông dân Thành Đô  Ngự giá ra Hà Bắc  Hòa ước Thiền Uyên  Định Nan tiết độ sứ  Đông phong tây tự  Lưu Thái hậu lâm triều  Khởi nghĩa Khu Hi Phạm  Khởi nghĩa Nùng Trí Cao  Trọng Hi tăng tệ  Tây Hạ li khai  Bộ lạc Lục Cốc kháng Hạ  Ngũ quỷ dụng sự  Nhân Tông thịnh thế  Khánh Lịch tân chính  Vấn đề truy phong cha đẻ của Tống Anh Tông  Tống Từ  Giao Tử  Hi Hà khai biên  Biến pháp Hi Ninh  Xung đột ở phương nam  Nguyên Phong cải chế  Cựu Tân đảng tranh  Nguyên Hựu canh hóa  Thiệu Thánh thiệu thuật  Thu Thủ Thanh Đường  Biện Kinh  Sáu tên giặc nắm chính quyền  Khởi nghĩa Tống Giang  Khởi nghĩa Phương Lạp  Liên minh trên biển、Tuyên Hòa phạt Liêu  Sự biến Bình châu  Hòa ước Tuyên Hòa  Tranh chấp với người Kim  Nhường ngôi chạy giặc  Nỗi nhục Tĩnh Khang  Tẩy y viện 
Nam Tống: Tống triều phục dựng Bỏ cha anh chạy về phía nam, Uông Hoàng đắc chánh  Sự biến Duy Dương  Miêu Lưu binh biến  Chiến tranh Kim-Tống (1127-1142) Trận Yển Thành  Chiến dịch Xuyên Thiểm  Từ Hoàng Hà đến Hoài Hà  Tin vui từ Thuận Xương  Hòa ước Thiệu Hưng  Vụ án Nhạc Phi  Đại chiến Thái Thạch kì  Long Hưng bắc phạt、Hòa ước Long Hưng  Càn Thuần chi trị  Trình Chu Lý học, Học phái Vĩnh Gia  Hàn Thác Trụ chuyên quyền  Không để tang cha nên bị truất ngôi  Khánh Nguyên đảng cấm  Khai Hi bắc phạt  Hòa ước Gia Định）  Sử Di Viễn thao túng（Tứ Mộc Tam Hung）  Ba đạo quân Kim đánh Tống  Đánh dẹp Lý Toàn  Đoan Bình canh hóa  Đoan Bình nhập Lạc  Giả Tự Đạo hại vua hại nước  Trận Điếu Ngư (1259)  Tứ Xuyên kháng Mông, Sáu năm giữ cô thành  Pháo Hồi Hồi  Thái hoàng Thái hậu giao ngọc tỉ  Văn Thiên Tường cần vương  Nhai Sơn di hận
Sử chuyên môn: Lịch sử→ Chính trị→ Quân sự→Ngoại giao→Kinh tế→Văn hóa→Khoa học, kĩ thuật→Danh sách vua
Nhà Tống
Tượng Lục Tú Phu cõng Tống Đế Bính.