Kiev Rus'
Lịch sử > Ngoại giao sơ khởi > Quan hệ Rus'–Byzantine

Sau lần người Rus' tấn công vào Constantinople năm 860, Thượng phụ Byzantine Photius cử các nhà truyền giáo lên phía bắc nhằm cải đạo người Rus' và người Slav sang Cơ đốc giáo. Thân vương Rastislav của Moravia yêu cầu Hoàng đế Byzantine cung cấp giáo viên để giải thích thánh thư, vì vậy vào năm 863, hai anh em Cyril và Methodius được cử đi truyền giáo do họ biết tiếng Slav.[không khớp với nguồn][cần nguồn thứ cấp]
Người Slav không có ngôn ngữ viết, vì vậy hai anh em đã nghĩ ra bảng chữ cái Glagolitic, sau này được thay thế bằng bảng chữ cái Cyrillic (được phát triển tại Bulgaria) và tiêu chuẩn hóa ngôn ngữ của người Slav, sau này được gọi là tiếng Slav Giáo hội cổ. Họ đã dịch các phần của Kinh thánh và soạn thảo bộ luật dân sự Slav đầu tiên và các văn kiện khác, trong khi đó ngôn ngữ và văn bản này lan rộng khắp các lãnh thổ của người Slav, bao gồm cả Kiev Rus'. Sứ mệnh của Cyril và Methodius phục vụ cả mục đích truyền giáo và ngoại giao.[liên kết hỏng] Năm 867, Thượng phụ thông báo rằng người Rus' đã chấp nhận một giám mục, và vào năm 874, ông nói về một "Tổng giám mục của người Rus'."
Mối quan hệ giữa người Rus' và Byzantine trở nên phức tạp hơn sau khi Oleg nắm quyền kiểm soát Kiev, phản ánh các mối lo ngại về thương mại, văn hóa và quân sự. Sự thịnh vượng và thu nhập của người Rus' phụ thuộc nhiều vào thương mại với Byzantine. Constantine Porphyrogenitus đã mô tả tiến trình hàng năm của các thân vương Kiev, họ thu thập cống phẩm từ các bộ lạc phụ thuộc, tập hợp sản phẩm thành một đội tàu gồm hàng trăm chiếc, đưa chúng xuôi dòng Dnepr đến biển Đen và đi thuyền đến cửa sông Dniester, đồng bằng châu thổ sông Danube, và đến Constantinople. Trong chuyến trở về, họ sẽ mang theo vải lụa, gia vị, rượu vang và hoa quả.
Tầm quan trọng của mối quan hệ mậu dịch này dẫn đến hành động quân sự khi tranh chấp nảy sinh. Biên niên sử chính yếu tường thuật rằng người Rus' lại tấn công Constantinople vào năm 907, có thể là để đảm bảo quyền tiếp cận mậu dịch. Biên niên sử ca ngợi sự anh dũng và khôn ngoan về quân sự của Oleg, một sự miêu tả thấm đẫm chi tiết thần thoại. Các nguồn Byzantine không đề cập đến cuộc tấn công, nhưng một cặp hiệp ước vào năm 907 và 911 phác thảo một thỏa thuận mậu dịch với người Rus', các điều khoản cho thấy áp lực đối với người Byzantine, vì nó cấp cho các thương nhân Rus' các khu phố và nguồn cung, và đặc quyền giao dịch miễn thuế tại Constantinople.
Biên niên sử tường thuật rằng Thân vương Igor kế vị Oleg vào năm 913, và sau một số xung đột ngắn với người Drevlia và người Pecheneg, có một thời kỳ hòa bình đã diễn ra trong hơn hai mươi năm. Năm 941, Igor lãnh đạo người Rus' tiến hành một cuộc tấn công lớn khác vào Constantinople, có thể lại là vì quyền lợi mậu dịch. Một lực lượng hải quân gồm 10.000 tàu, bao gồm cả đồng minh Pecheneg, đổ bộ lên bờ biển Bithynia và tàn phá bờ biển phía châu Á của eo biển Bosphorus. Cuộc tấn công diễn ra đúng thời điểm, có lẽ là do thông tin tình báo, vì hạm đội Byzantine đang bận rộn với người Ả Rập tại Địa Trung Hải, và phần lớn quân đội của họ đóng ở phía đông. Người Rus' đốt cháy các thị trấn, nhà thờ và tu viện, tàn sát nhân dân và tích lũy của cải cướp được. Hoàng đế Byzantine phái tàu được trang bị súng phóng lửa Hy Lạp đi đến chỗ người Rus', dụ người Rus' bao vây đội quân trước khi giải phóng lửa Hy Lạp.
Liutprand xứ Cremona đã viết rằng "Người Rus' nhìn thấy ngọn lửa đã nhảy xuống biển, ưa nước hơn lửa. Một số bị chìm do sức nặng của giáp che ngực và mũ bảo hộ của họ; những người khác bốc cháy." Những người bị bắt đã bị chặt đầu. Mưu kế này đã xua tan hạm đội của người Rus', nhưng các cuộc tấn công của họ vẫn tiếp tục vào nội địa sâu đến tận Nicomedia, với nhiều hành động tàn bạo được ghi lại như các nạn nhân bị đóng đinh và dùng làm bia tập bắn. Cuối cùng, một đội quân Byzantine đến từ Balkan đánh lui quân Rus', và một đạo quân hải quân được cho là đã tiêu diệt phần lớn hạm đội Rus' khi chúng trên hành trình trở về (có thể là một sự phóng đại vì người Rus' đã sớm tiến hành một cuộc tấn công khác). Kết quả cho thấy sức mạnh quân sự tăng lên của Byzantine kể từ năm 911, cho thấy sự thay đổi trong cán cân quyền lực.
Igor trở lại Kiev với mộng trả thù. Ông tập hợp một lực lượng lớn gồm các chiến binh từ các đồng minh Slav và Pecheneg lân cận, đồng thời gửi quân tiếp viện của người Varangia đến từ "bên kia biển". Năm 944, quân Rus' lại tấn công quân Hy Lạp bằng đường bộ và đường biển, và một lực lượng Byzantine từ Cherson đã đáp trả. Hoàng đế đã gửi quà tặng và đề nghị cống nạp thay cho chiến tranh, và người Rus' đã chấp nhận. Các phái viên đã được cử đi giữa người Rus', người Byzantine và người Bulgaria vào năm 945, và một hiệp định hòa bình đã được hoàn thành. Thỏa thuận một lần nữa tập trung vào mậu dịch, nhưng lần này với các điều khoản ít có lợi hơn cho người Rus', bao gồm các quy định nghiêm ngặt về hành vi của các thương nhân Rus' ở Cherson và Constantinople và hình phạt cụ thể đối với các vi phạm pháp luật. [cần nguồn thứ cấp]
Người Byzantine có thể có động cơ tham gia hiệp định do lo ngại về một liên minh kéo dài của người Rus', người Pecheneg và người Bulgaria chống lại họ, mặc dù các điều khoản có lợi hơn cho thấy có sự thay đổi quyền lực.