stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Vòng đấu loại trực tiếp UEFA Europa League 2023–24
Bán kết > Tóm tắt

Các trận lượt đi được diễn ra vào ngày 2 tháng 5, các trận lượt về được diễn ra vào ngày 9 tháng 5 năm 2024.
| Đội 1 | TTS | Đội 2 | Lượt đi | Lượt về |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Marseille  | 1–4 |  Atalanta | 1–1 | 0–3 |
| Roma  | 2–4 |  Bayer Leverkusen | 0–2 | 2–2 |
Bán kết > Các trận đấu

21:00
| Marseille  | 1–1 |  Atalanta |
| --- | --- | --- |
|  Mbemba  20' | Chi tiết |  Scamacca  11' |
Khán giả: 64.475
Trọng tài: Daniel Siebert (Đức)
21:00
| Atalanta  | 3–0 |  Marseille |
| --- | --- | --- |
|  Lookman  30'  Ruggeri  52'  Touré  90+5' | Chi tiết |  |
Khán giả: 14.994
Trọng tài: Jesús Gil Manzano (Tây Ban Nha)
Atalanta thắng với tổng tỷ số 4–1
21:00
| Roma  | 0–2 |  Bayer Leverkusen |
| --- | --- | --- |
|  | Chi tiết |  Wirtz  28'  Andrich  73' |
Khán giả: 64.073
Trọng tài: François Letexier (Pháp)
21:00
| Bayer Leverkusen  | 2–2 |  Roma |
| --- | --- | --- |
|  Mancini  82' (l.n.)  Stanišić  90+7' | Chi tiết |  Paredes  43' (ph.đ.), 66' (ph.đ.) |
Khán giả: 30.210
Trọng tài: Danny Makkelie (Hà Lan)
Bayer Leverkusen thắng với tổng tỷ số 4–2.
Chung kết

Bài chi tiết: Chung kết UEFA Europa League 2024
Trận chung kết được diễn ra vào ngày 22 tháng 5 năm 2024 tại Sân vận động Aviva ở Dublin. Một lượt bốc thăm được tổ chức vào ngày 15 tháng 3 năm 2024, sau khi bốc thăm tứ kết và bán kết để xác định đội "nhà" vì mục đích hành chính.
20:00 IST
| Atalanta  | 3–0 |  Bayer Leverkusen |
| --- | --- | --- |
| Lookman  12', 26', 75' | Chi tiết |  |
Khán giả: 47.135
Trọng tài: István Kovács (Romania)
Vinh Sơn Phạm Hiếu Liêm

| Vinh Sơn Phạm Hiếu Liêm O> P Vicente Liem de la Paz |
| --- | --- |
Tượng Thánh Vicente Liem de la Paz tại Trường Letran
Sinh: 1732 Trà Lũ, Thiên Trường, Đàng Ngoài, Đại Việt
Mất: 7 tháng 11 năm 1773 Đồng Mơ, Thăng Long, Đàng Ngoài, Đại Việt
Tôn kính: Giáo hội Công giáo Rôma
Chân phước: 20 tháng 5 năm 1906, tại Rôma bởi Giáo hoàng Piô X
Tuyên thánh: 19 tháng 6 năm 1988, tại Rôma bởi Giáo hoàng Gioan Phaolô II
Đền chính: Nhà thờ Trung Linh
Lễ kính: 7 tháng 11
Biểu trưng: Cuốn sách, cành cọ, tràng chuỗi, lễ phục học đường
Quan thầy của: Bắc Bộ, Colegio de San Juan de Letran
Bị bách hại:  bởi Trịnh Sâm
Vinh Sơn Phạm Hiếu Liêm (còn được gọi là Vinh Sơn Lê Quang Liêm, Vinh Sơn Hòa Bình, Vicente de la Paz 1732 – 1773) là một linh mục Dòng Đa Minh và là một vị thánh tử đạo Việt Nam.
Tiểu sử

Phạm Hiếu Liêm sinh năm 1732 tại làng Trà Lũ, phủ Thiên Trường, nay thuộc xã Xuân Phương, huyện Xuân Trường, tỉnh Nam Định, thuộc Giáo phận Bùi Chu. Năm 1744, ông vào tu trong Nhà Chung tại Lục Thủy. Sáu năm sau, ông được linh mục Espinoza (tên Việt là Huy) chọn vào số các thanh niên hưởng học bổng của Vua Felipe V của Tây Ban Nha, gởi đi du học Manila, Philippines. Sau khi học xong tam khoa và tứ khoa tại Trường đại học San Juan de Letran, ông theo chương trình giáo dục đại học của Viện Đại học Santo Tomas trong khi vẫn cư trú tại trường cũ. Sau khi tốt nghiệp, tháng 9 năm 1753, cùng với ba bạn đồng môn cũng là đồng hương Đàng Ngoài của mình, thầy Liêm xin gia nhập Dòng Đa Minh. Năm sau, ông và các bạn tuyên khấn trọng thể, ông lấy tên hiệu là Vinh Sơn Hòa Bình (Vicente de la Paz). Năm 1758, ông thụ phong linh mục và hồi hương vào ngày 3 tháng 10 cùng năm.
Ngày 20 tháng 1 năm 1759, linh mục Vinh Sơn Phạm Hiếu Liêm đến Trung Linh và được bổ nhiệm làm giáo sư chủng viện của Địa phận Đông Đàng Ngoài được đặt tại đó. Sau một thời gian, ông lần lượt đảm nhiệm các xứ đạo như Quất Lâm, Lục Thủy, Trung Lễ, Trung Linh, Trung Lao và kiêm luôn cả vùng Lai Ổn sau khi linh mục Jacinto Castaneda Gia bị bắt. Trong thời gian đó, ông Hoàng Sáu là em của chúa Trịnh Doanh đã được ông rửa tội trước khi mất.
Ngày 1 tháng 10 năm 1773, linh mục Liêm đang chuẩn bị cho các giáo hữu ở Lương Đống mừng lễ Đức Mẹ Mân Côi thì bị quân lính vây bắt tại nhà một giáo dân tên là Nhiêu Nhuệ. Ông cùng hai cậu giúp lễ bị giải đến quan chánh tổng Xích Bích và bị giam tại đây 12 ngày. Sau đó, ông bị giải về Phố Hiến và gặp lại linh mục Gia đang bị giam ở đó. Ngày 20 tháng 10, hai linh mục Liêm và Gia cùng hai cậu giúp lễ bị giải lên kinh đô Thăng Long gặp chúa Trịnh Sâm, riêng hai ông phải mang gông đề 4 chữ Hoa Lang Đạo Sư (tức giáo sĩ Công giáo). Ngày 4 tháng 11, chúa Trịnh tuyên án trảm quyết hai linh mục Liêm và Gia và sẽ hành quyết sau 3 ngày. Ngay ngày hôm đó, chúa Trịnh đặc xá cho riêng ông nhưng ông lên tiếng rằng ông và linh mục Gia phải chung bản án: cùng bị kết án hoặc cùng được thả. Sau cùng, bản án không thay đổi, hai linh mục bị hành hình tại pháp trường Đồng Mơ, thi hài họ được an táng tại Nhà thờ Trung Linh.
Giáo hoàng Piô X suy tôn Chân phước cho linh mục Liêm vào ngày 20 tháng 5 năm 1906. Ngày 19 tháng 6 năm 1988, Giáo hoàng Gioan Phaolô II suy tôn ông lên bậc Hiển thánh.
Thánh Phạm Hiếu Liêm là đồng bảo trợ của Trường San Juan de Letran mà ông từng học, đây là một trong những trường đại học cổ nhất Philippines và châu Á nói chung. Tên của ông đã từng được đặt cho một con đường tại phường 12, quận Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh (nay là đường Hà Bá Tường).
Hội đồng tứ giáo

Hội đồng tứ giáo là một tác phẩm được lưu truyền khá rộng rãi, viết theo môtif đối thoại tôn giáo. Theo các đánh giá gần đây, câu chuyện này không nhất thiết là một dữ kiện lịch sử nhưng được viết nhằm mục đích hộ giáo. Truyện kể tại kinh thành có một quan lớn là chú của chúa Tĩnh Đô Vương Trịnh Sâm. Mẹ của ông là bà Thượng Trâm, quê xứ Hải Dương, vốn theo đạo Công giáo. Nhiều lần, bà khuyên con theo đạo. Ông này liền nảy ra sáng kiến triệu tập đại diện bốn tôn giáo: Khổng giáo, Lão giáo, Phật giáo và Công giáo để trình bày về đạo của mình để quyết định theo một đạo. Cuộc trao đổi kéo dài ba ngày, mỗi ngày một vấn đề: nguồn gốc con người, mục đích cuộc đời này và đời sau của mỗi người. Linh mục Liêm và Gia đại diện cho Công giáo đã khéo léo trình bày đến nỗi quan lớn phải trầm trồ khen ngợi. Nhưng vì ông biết Chúa Trịnh vẫn cấm đạo Công giáo nên quan vẫn còn ngần ngại chưa theo.
Sau đó, vì tò mò, mẹ chúa Trịnh Sâm cũng cho triệu hai cha đến để giới thiệu đạo cho bà. Khi bà hỏi những người không theo đạo chết rồi sẽ đi về đâu, cha Liêm đáp "bẩm bà, sa hỏa ngục". Bà đùng đùng nổi giận và ép con là chúa Trịnh Sâm ra lệnh xử tử cả hai vị.
Chú thích

↑  St. Vincente de la Paz
↑  Giuse Phan Tấn Thành. “Hội đồng tứ giáo”. Đa Minh Việt Nam.
↑  Thánh Vinh Sơn Phạm Hiếu Liêm, Dòng Đa Minh[liên kết hỏng]
↑  “Thánh Vinh Sơn Phạm Hiếu Liêm - Xin Đức cha và Cha bề trên cầu nguyện cùng Chúa cho con để mỗi ngày con được hoàn thiện hơn vui lòng đón nhận những khốn khó theo Thánh ý Chúa”. Daminh RosaLima. Truy cập ngày 20 tháng 9 năm 2021.
Phạm Hiếu Liêm khi theo học tại Letran
Xúc xích Glamorgan

| --- | --- |
Một miếng xúc xích Glamorgan
Tên khác: Tiếng Wales: Selsig Morgannwg
Loại: Xúc xích
Xuất xứ: Wales
Thành phần chính: Phô mai, tỏi tây
Thành phần sử dụng phổ biến: Vụn bánh mì
Biến thể: Hành tây
 Nấu ăn: Xúc xích Glamorgan   Media: Xúc xích Glamorgan
Xúc xích Glamorgan (tiếng Wales: Selsig Morgannwg) là một loại xúc xích ăn chay truyền thống của xứ Wales với thành phần chính là phô mai (thường là phô mai Caerphilly), tỏi tây cùng vụn bánh mì. Tên của món xúc xích này được đặt theo tên của quận Glamorgan giàu truyền thống ở xứ Wales.
Những ghi chép được công bố sớm nhất về món ăn này xuất hiện từ những năm 1850 trong quyển Wild Wales của George Borrow. Tuy nhiên, các ghi chép trước đó trong kho lưu trữ của quận Glamorgan cho thấy một công thức có chứa thịt lợn. Phiên bản chay hiện đại trở nên phổ biến trong Chiến tranh thế giới thứ hai khi thịt trở nên hiếm hoi hơn. Hiện nay, xúc xích Glamorgan đang được hai công ty sản xuất hàng loạt. Món ăn cũng bao gồm nhiều biến thể, trong đó, vài công thức hoán đổi tỏi tây với hành tây, cũng như sử dụng đa dạng các loại thảo mộc, gia vị cùng phô mai khác nhau.
Lịch sử

Nguồn gốc của xúc xích Glamorgan vẫn còn rất mơ hồ. Theo nghiên cứu được thực hiện tại văn khố hạt Glamorgan ở Leckwith phát hiện rằng có ít nhất một công thức truyền thống có sử dụng thịt. Trong một cuốn sổ tay có niên đại từ năm 1795 đến 1813 do John Perkins khởi thảo tại Ty-draw, Llantrithyd, công thức bao gồm 1 pound (0,45 kg) thịt lợn nạc và mỡ cho mỗi phần xúc xích Glamorgan. Gia vị lúc bấy giờ cũng khác biệt hoàn toàn so với các phiên bản hiện đại, trong đó có nhiều thành phần như đinh hương, xô thơm và gừng.
Ấn phẩm đầu tiên đề cập đến loại xúc xích này là quyển sách Wild Wales của George Borrow viết vào thập niên 1850 và được xuất bản trong thập kỷ tiếp theo. Theo đó, ông mô tả loại xúc xích này "không thua kém gì so với loại xúc xích ở Epping". Quyển sách cũng nêu rõ xúc xích Epping là xúc xích không có thịt. Borrow đã đến thăm Y Gwter Fawr (nay là Brynamman) và ăn xúc xích tại một địa điểm có tên là Tregib Arms. Từ năm 1869 trở đi, nhiều quảng cáo bán xúc xích Glamorgan trên các tờ báo bắt đầu xuất hiện. Quảng cáo đầu tiên được người bán thịt lợn Henry S. Hammond ở số 288 phố Bute, thành phố Cardiff đặt in trên tờ Western Mail vào ngày 15 tháng 12. Hammond tiếp tục quảng cáo loại xúc xích này trong vài năm tiếp theo. Đến năm 1873, do nhu cầu gia tăng, đòi hỏi phải làm xúc xích theo giờ nên ông đã chào bán xúc xích của mình cho các nhà sản xuất trước ngày bán. Quảng cáo cũng cho thấy rõ rằng xúc xích được làm từ "thịt lợn cho ăn có chọn lựa".
Nhiều người cho rằng ban đầu xúc xích Glamorgan được làm bằng phô mai lấy từ giống bò Glamorgan, nhưng do số lượng cá thể bò này đang gần như tuyệt chủng nên không còn được sản xuất nữa. Trong Chiến tranh thế giới thứ hai, do khẩu phần thịt hạn chế nên xúc xích Glamorgan dần trở nên phổ biến. Ủy ban Gas xứ Wales đã quảng bá xúc xích này trong một cuốn sách nấu ăn được xuất bản vào những năm 1950. Tuy nhiên, trong đó không nêu rõ nên sử dụng loại phô mai nào.
Năm 2005, một chiến dịch đưa thương hiệu xúc xích Glamorgan nằm trong chương trình bảo hộ chỉ dẫn địa lý và đặc sản truyền thống của Liên minh Châu Âu chính thức được khởi xướng. Điều này sẽ chỉ cho phép xúc xích Glamorgan làm ra tại khu vực này được dán nhãn như vậy. Động thái này do Greta Watts-Jones, người điều hành công ty Cwrt Newydd ở Cowbridge, nhà sản xuất lớn duy nhất trong khu vực dẫn dắt. Đối thủ cạnh tranh chính của công ty này là công ty thực phẩm Cauldron, có trụ sở tại Bristol, Anh. Việc bảo hộ địa lý này trước đây cũng từng áp dụng cho thịt cừu và thịt bò xứ Wales. Tuy nhiên, trong cuộc bỏ phiếu tổ chức vào tháng 3 năm 2006 nhằm đưa xúc xích Glamorgan cùng với phô mai Caerphilly vào chương trình bảo hộ, Nghị viện châu Âu đã không thông qua luật.
Công thức

Trong các phiên bản hiện đại, người ta sử dụng loại phô mai Caerphilly, hậu duệ của công thức phô mai Glamorgan truyền thống, tuy nhiên vẫn cho kết cấu và hương vị chung giống nhau. Công thức cơ bản yêu cầu hỗn hợp phô mai, tỏi tây và vụn bánh mì, mặc dù một số phiên bản khác có thể thay tỏi tây bằng hành tây hoặc hành lá đồng thời bổ sung thêm các nguyên liệu thảo mộc như rau mùi tây hoặc hương liệu khác như mù tạt. Người chế biến sẽ cuộn hỗn hợp này thành hình xúc xích, sau đó đem chiên. Tuy về tên gọi là xúc xích, nhưng món ăn này không có vỏ xúc xích, thay vào đó, trứng sẽ được sử dụng để liên kết các thành phần lại với nhau, đảm bảo món ăn không bị vỡ ra trong quá trình chế biến.
Công thức > Biến thể

Trong các công thức nấu ăn khác nhau, tùy trường hợp mà người chế biến có thể thay thế hoặc bổ sung các thành phần tùy theo mục đích của họ. Hai đầu bếp nổi tiếng trên truyền hình là Dave Myers và Si King thường sử dụng loại pho mát Welsh thay cho pho mát Caerphilly đồng thời đề xuất rằng món ăn nên được bài trí cùng một củ hành đỏ và một ít xốt ớt xay nhuyễn. Còn trong một công thức ở Úc, phô mai Lancashire là một thành phần thay thế. Về vụn bánh mì, đầu bếp Bobby Freeman đề nghị sử dụng vụn bánh mì nửa nâu nửa trắng, trong khi Canteen, chủ nhân cuốn sách nấu ăn cho nhà hàng có trụ sở ở London đề xuất sử dụng kết hợp khoai tây luộc và vụn bánh mì để tráng xúc xích.
Tùy từng người mà sẽ có những kỹ thuật kết hợp tỏi tây khác nhau. Một số công thức đề xuất trộn sống chúng lại với nhau, trong khi những công thức khác cho rằng nên làm nâu chúng trước trong chảo rán. Trong trường hợp dùng tỏi sống, họ có thể cho thêm vào một ít phụ gia nhằm làm cho xúc xích giòn hơn. Trong khi đó, các đầu bếp Dave Myers, Si King lẫn Canteen đều chọn cách nấu tỏi tây trước. Với Canteen, vị đầu bếp này sử dụng một loạt các loại thảo mộc như cây xô thơm như trong công thức Perkins, đi kèm với hạt nhục đậu khấu. Công thức của Hội đồng Gas Welsh được gọi đơn giản là "hỗn hợp thảo mộc", trong khi Felicity Cloake trên tờ The Guardian đề nghị bổ sung thêm cỏ xạ hương. Khi chiên, đầu bếp Sophie Grigson cho biết nên sử dụng mỡ lợn, trong khi hai đầu bếp Dave Myers và Si King thống nhất dùng dầu thực vật. Còn Felicity Cloake và Nigel Godwin thì đề xuất nên chiên xúc xích Glamorgan trong bơ.
Xúc xích Glamorgan ăn kèm với tương ớt
Zygophyllum simplex

| Zygophyllum simplex> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Zygophyllales
Họ (familia): Zygophyllaceae
Chi (genus): Zygophyllum
Loài (species): Z. simplex
Danh pháp hai phần
Zygophyllum simplex L., 1767 
Zygophyllum simplex là một loài thực vật có hoa trong họ Zygophyllaceae. Loài này được L. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1767.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Zygophyllum simplex”. Truy cập ngày 17 tháng 9 năm 2013.
Ngựa lùn Faroe

| --- | --- |

Tên gọi khác: Ngựa lùn Faeroes, Ngựa Faroese, Ngựa Đảo Faeroe, Føroyski Hesturin (Faroese)
Quốc gia nguồn gốc: Quần đảo Faroe
Ngựa
Ngựa lùn Faroe, Ngựa Faeroes hoặc ngựa Faroe, (Føroyska rossið ở Faroese) là loài ngựa giống lùn, có chiều cao từ 11,1 đến 12,1 hand (45 đến 49 inch, 114 đến 124 cm). Về mặt kỹ thuật con vật này là một con ngựa giống lùn vì chiều cao của nó, nhưng ở quần đảo Faroe nó được gọi là một giống ngựa vì sức mạnh của nó. Ngựa lùn Faroe chỉ được nhìn thấy trên Quần đảo Faroe và do đó ít được biết đến ở các quốc gia khác.
Tính năng, đặc điểm

Giống ngựa này được biết đến là một giống ngựa bền bỉ, mạnh mẽ, thân thiện, thích ứng nhanh và chắc chắn cả dáng phi nước kiệu của nó, tương tự với giống ngựa Iceland. Một con ngựa Faroe hoàn toàn phát triển nặng 250–300 kg. Bộ lông của giống ngựa này vào mùa đông rất dài, dày và không thấm nước, trong khi bộ lông vào mùa hè thì nhẹ nhàng và mượt mà.
Lịch sử

Ngựa Faroe được đề cập trong các nguồn văn bản từ những năm 1600. Thời xưa, giống ngựa này được sử dụng để mang hoặc chở rất nhiều tại các trang trại và một số nguồn cũng mô tả ngựa lùn được đào tạo với mục đích chăn đàn cừu (được gọi là tøkuhestar). Khi ngựa Froe không ở nơi làm việc, chúng được đưa xuống những ngọn núi nơi chúng tự do lang thang. Ngày nay những con ngựa Faroe chỉ được nuôi bởi những người tạo giống và nó chủ yếu được sử dụng như một con ngựa cưỡi cho trẻ em.
Rhabdomastix wilsoniana

| Rhabdomastix wilsoniana> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Diptera
Họ (familia): Limoniidae
Chi (genus): Rhabdomastix
Danh pháp hai phần
Rhabdomastix wilsoniana Alexander, 1934 
Rhabdomastix wilsoniana là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.
Netsai Mukomberanwa

| Netsai Mukomberanwa |
| --- | --- |
Sinh: Netsai Mukomberanwa Ruwa, Zimbabwe
Nghề nghiệp: Sculpture and Teacher
Cha mẹ: Nicholas Mukomberanwa (father) Grace Mukomberanwa (mother)
Người thân: Anderson Mukomberanwa (brother) Ennica Mukomberanwa (sister) Lawrence Mukomberanwa (brother) Nesbert Mukomberanwa (cousin) Taguma Mukomberanwa (brother) Tendai Mukomberanwa (brother)
Netsai Mukomberanwa là một nhà điêu khắc người Zimbabwe nổi tiếng. Cô là một nhà điêu khắc nghệ thuật Shona thế hệ thứ hai làm việc với đá như một phương tiện. Cô dành buổi chiều sản xuất công việc của mình tại trang trại gia đình ở Ruwa; công việc chính của cô là một giáo viên trường học.
Cô là thành viên của gia đình nghệ sĩ nổi tiếng Mukomberanwa. Cô là con gái của Nhà điêu khắc nghệ thuật Shona thế hệ đầu tiên Nicholas Mukomberanwa và Grace Mukomberanwa. Cô là em gái của các nhà điêu khắc Anderson, Ennica, Taguma, Tendai Mukomberanwa và Lawrence Mukomberanwa, và anh em họ của Nesbert Mukomberanwa.
Giải thưởng

Giải thưởng Điêu khắc Phụ nữ Trẻ - Giải thưởng Bằng khen 2004
Thành viên ban chỉ đạo ngành nghệ thuật thị giác Harare
Viroid

Viroid là tác nhân gây bệnh nhỏ nhất được biết đến. Chúng là những phân tử RNA vòng, ở dạng trần không có vỏ capsit, mạch đơn và chúng là tác nhân gây bệnh nhỏ nhất mà con người đã biết. Viroit thậm chí không mã hóa bất kì một prôtêin nào và sự nhân lên của chúng phụ thuộc vào sự hoạt động của enzim của tế bào chủ. Viroit gây nhiều bệnh ở thực vật như bệnh hình thoi ở khoai tây và bệnh hại cây dừa.
Neuquensaurus

| Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata 
Nhánh: Craniata
 
Phân ngành (subphylum): Vertebrata
Phân thứ ngành (infraphylum): Gnathostomata
Liên lớp (superclass): Tetrapoda
Nhánh (clade): Dinosauria
Chi (genus): Neuquensaurus J. E. Powell, 1992
Neuquensaurus là một chi khủng long, được J. E. Powell mô tả khoa học năm 1992.
Chú thích

↑  “Dinosaur Genera List”. Bản gốc lưu trữ ngày 15 tháng 7 năm 2011. Truy cập ngày 3 tháng 7 năm 2015.
Quan điểm tôn giáo của Abraham Lincoln

Abraham Lincoln, năm 1864
Niềm tin tôn giáo của Abraham Lincoln vẫn là một vấn đề thu hút nhiều tranh luận. Thường xuyên nhắc đến Thiên Chúa và trưng dẫn nhiều câu Kinh Thánh, cùng vợ và các con đi lễ nhà thờ, nhưng Lincoln chưa bao giờ chính thức gia nhập một giáo hội nào.
Ông thường tỏ ra kín đáo về niềm tin của mình trong khi tôn trọng đức tin của người khác. Đến nay vẫn còn bất đồng về câu hỏi lúc cuối đời, nhất là khi đương chức Tổng thống, liệu Lincoln có thực sự chấp nhận đức tin Cơ Đốc.
Lời thuật của Lamon và Phu nhân Lincoln

Ward Lamon, bạn thân, cận vệ, và là người viết tiểu sử của Lincoln, nói, "Theo như tôi biết, Ông Lincoln không hề thay đổi ý tưởng, quan điểm hay niềm tin tôn giáo, kể từ lúc ông rời Springfield cho đến khi từ trần. Tôi không hề biết chuyện này, cũng không hề nghe ông giải thích, nhưng tôi chắc chắn rằng ông chưa hề đưa ra chỉ dấu nào về việc ông đã đổi ý về vấn đề này."
Song, bà quả phụ Lincoln nói rằng mỗi ngày ông càng tin kính hơn, "Một người, luôn tôn trọng danh của Đấng Tạo Hóa, luôn chăm chỉ đọc Kinh Thánh, không ngừng tin cậy lời hứa của Chúa & và nhìn xem Ngài là đấng quan phòng, chắc rằng một người như thế không thể nào là người không có lòng tin, cũng không thể nào khác hơn là một tín hữu Cơ Đốc chân chính...Từ lúc con trai bé bỏng Edward của chúng tôi lìa đời, tôi tin rằng tấm lòng của chồng tôi hướng về tôn giáo & thời gian trôi qua – khi Ông Lincoln đắc cử Tổng thống...thực sự như tôi biết – tấm lòng vĩ đại của ông mỗi ngày, mỗi giờ, thăng hoa trong sự nguyện cầu với Thiên Chúa - xin ban sức cho ông. Cũng vậy, khi chúng tôi bị nhấn chìm trong buồn đau, là lúc đứa con trai rạng rỡ như thiên thần, Willie, bị cất khỏi chúng tôi để về nhà của nó ở trên trời, khi bàn tay thanh tẩy của Chúa đặt trên chúng tôi – là lúc ngài hướng lòng ông về Chúa Cơ Đốc."
Thiếu thời

Cha mẹ của Lincoln là tín hữu Baptist, họ gia nhập Nhà thờ Baptist Little Pigeon gần Lincoln City, Indiana năm 1823. Năm 1831, Lincoln di chuyển đến New Salem, ở đó không có nhà thờ. Sử gia Mark Noll viết rằng, "Lincoln chưa bao giờ gia nhập nhà thờ nào, cũng chưa hề xưng nhận rõ ràng về niềm tin Cơ Đốc."
Tuy nhiên, trong những năm ở Tòa Bạch Ốc, Lincoln đi lễ tại Nhà thờ Trưởng Lão New York Avenue, ở đó có một hàng ghế gắn biển dành riêng cho gia đình ông. Mark A. Noll dẫn lời Jesse Fell, bạn và là người viết tiểu sử Lincoln, rằng Lincoln "hiếm khi tỏ cho người khác biết quan điểm của ông" về tôn giáo, Fell tiến xa đến mức nghĩ rằng Lincoln không đồng ý với các quan điểm chính thống như các giáo lý về thần tính của Chúa Giê-xu, sự đền tội thay, sự vô ngộ của Kinh Thánh, phép lạ, hoặc thiên đàng và địa ngục. Theo diễn giải của Noll, cảm giác tiêu cực của Lincoln đối với các giáo hội có tổ chức có thể đã bắt nguồn từ những trải nghiệm lúc còn trẻ, khi ông chứng kiến tình trạng kích động cảm xúc thái quá, và những tranh cãi đầy cay đắng giữa các giáo hội, thường xuyên xảy ra khi họ tổ chức các cuộc truyền giảng hằng năm, cùng ảnh hưởng tiêu cực từ cách hành xử của những nhà truyền đạo lưu hành.
Dù không chịu gia nhập một giáo hội nào, Lincoln vẫn thường suy tư về ý nghĩa vĩnh hằng của đời người, mà cuộc đời ông thì ghi dấu nhiều thảm kịch, từ cái chết trẻ của hai con trai, tình trạng tinh thần bất ổn của người vợ, cho đến những hình ảnh đẫm máu của cuộc chiến đã khắc sâu vào lòng ông.
Một trong những đặc điểm tôn giáo theo Thần học Calvin của cha mẹ mà ông hết lòng tin tưởng là giáo lý tiền định. Hầu như chỉ luôn giới hạn trong góc nhìn này mà Lincoln thẩm định ý nghĩa của cuộc Nội chiến.
Người ta nói rằng Lincoln ngưỡng mộ Thomas Paine, tác gia và là tín đồ Thần giáo (Deism), và rằng năm 1834 ông đã viết một tiểu luận, theo mẫu quyển The Age of Reason của Paine, thách thức Cơ Đốc giáo truyền thống; một người bạn đã đốt bản thảo này hầu giúp ông khỏi bị chế giễu. James Adams gọi Lincoln là "tín đồ thần giáo".
Trung niên

Trong năm 1862 và 1863, giai đoạn khó khăn nhất của cuộc Nội chiến và nhiệm kỳ tổng thống của ông, những phát biểu của Lincoln đôi lúc có ngụ ý tâm linh.