stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Oplophoridae

| Oplophoridae |
| --- | --- |
Hymenodora glacialis
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Crustacea
Lớp (class): Malacostraca
Bộ (ordo): Decapoda
Phân thứ bộ (infraordo): Caridea
Liên họ (superfamilia): Oplophoroidea Dana, 1852
Họ (familia): Oplophoridae Dana, 1852
Oplophoridae là một đơn vị phân loại của giáp xác và là đơn vị phân loại con duy nhất của siêu họ Oplophoroidea. Nó chứa các chi sau:
Acanthephyra A. Milne-Edwards, 1881
Ephyrina Smith, 1885
Heterogenys Chace, 1986
Hymenodora Sars, 1877
Janicella Chace, 1986
Kemphyra Chace, 1986
Meningodora Smith, 1882
Notostomus A. Milne-Edwards, 1881
† Odontochelion Garassino, 1994
Oplophorus H. Milne-Edwards, 1837
Systellaspis Bate, 1888
† Tonellocaris Garassino, 1998
Liên kết

Dữ liệu liên quan tới Oplophoridae tại Wikispecies
| x t sCác siêu họ trong phân thứ Bộ Tôm thực sự |
| --- | --- |
 Giới: Động vật  Ngành: Động vật Chân khớp  Phân ngành: Động vật giáp xác  Lớp: Lớp Giáp mềm  Bộ: Giáp xác mười chân  Phân Bộ: Pleocyemata 
 Galatheacaris  Pasiphaeidae  Oplophoridae  Atyidae  Bresilioidea  Nematocarcinoidea  Psalidopus  Stylodactylidae  Campylonotoidea  Palaemonoidea  Alpheoidea  Processidae  Pandaloidea  Physetocaris  Crangonoidea
Eugenia selvana

| Eugenia selvana> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Myrtales
Họ (familia): Myrtaceae
Chi (genus): Eugenia
Loài (species): E. selvana
Danh pháp hai phần
Eugenia selvana Barrie, 2005 
Eugenia selvana là một loài thực vật có hoa trong Họ Đào kim nương. Loài này được Barrie mô tả khoa học đầu tiên năm 2005.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Eugenia selvana”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Ráng ất minh quế

| Osmundastrum cinnamomeum |
| --- | --- |
Thời điểm hóa thạch: 78–0 triệu năm trước đây  TiềnЄ Є O S D C P T J K Pg N      Champagne - gần đây

Tình trạng bảo tồn
 Tương đối an toàn  (NatureServe)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Pteridophyta
Lớp (class): Polypodiopsida
Bộ (ordo): Osmundales
Họ (familia): Osmundaceae
Chi (genus): Osmundastrum C.Presl, 1847
Loài (species): O. cinnamomeum
Danh pháp hai phần
Osmundastrum cinnamomeum (L.) C. Presl, 1847 
Danh pháp đồng nghĩa
 Anemia bipinnata (L.) Sw., 1806  Osmunda asiatica (Fernald) Ohwi, 1957  Osmunda bipinnata L., 1753  Osmunda cinnamomea L., 1753  Osmunda cinnamomea var. fokienense Copel., 1909  Osmunda imbricata Kunze, 1849  Osmundastrum cinnamomeum var. fokiense (Copel.) Tagawa, 1941  Struthiopteris cinnamomea (L.) Bernh., 1801 
Ráng ất minh quế hay còn gọi ráng âm địa nhung, rau vi hai dạng lá, rau vi nâu vàng (danh pháp khoa học: Osmundastrum cinnamomeum) là một loài dương xỉ trong họ Osmundaceae. Loài này được Carl Linnaeus mô tả khoa học đầu tiên năm 1753 dưới danh pháp Osmunda cinnamomea. Năm 1847 Carl Bořivoj Presl đặt ra chi Osmundastrum và chuyển nó sang chi này. Tuy nhiên, trước năm 2008 nhiều tác giả vẫn coi Osmundastrum như là một phân chi của Osmunda và loài này như thế là thuộc chi Osmunda. Chỉ sau nghiên cứu phát sinh chủng loài của Metzgar et al. (2008) thì người ta mới phục hồi chi Osmundastrum.
Loài này là bản địa khu vực Đông Á và Bắc Mỹ. Nó sinh sống ven các đầm lầy, đầm lầy than bùn, các vùng đất ẩm thấp trong các khu rừng thưa.
O. cinnamomeum được coi là hóa thạch sống do nó được nhận dạng trong các hồ sơ địa chất có niên đại tới 75 triệu năm trước (Ma). Phát hiện gần đây gia tăng giá trị này lên tới 180 Ma.
Chú thích

1 2  The Plant List (2010). “Osmundastrum cinnamomeum”. Truy cập ngày 28 tháng 5 năm 2014.
↑  Metzgar, Jordan S.; Skog, Judith E.; Zimmer, Elizabeth A.; Pryer, Kathleen M. (ngày 1 tháng 3 năm 2008). “The Paraphyly of Osmunda is confirmed by phylogenetic analyses of seven plastid loci”. Systematic Botany. 33 (1): 31–36. doi:10.1600/036364408783887528.
↑  Jud Nathan, Gar W. Rothwell & Ruth A. Stockey (2008). “Todea from the Lower Cretaceous of western North America: implications for the phylogeny, systematics, and evolution of modern Osmundaceae”. American Journal of Botany. 95 (3): 330–339. doi:10.3732/ajb.95.3.330. PMID 21632358.
↑  “Lava fossilised this Jurassic fern down to its cells”. New Scientist (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 13 tháng 2 năm 2017.
Kubo-san wa Mob o Yurusanai

Kubo-san wa Mob o Yurusanai (久保さんは僕を許さない, Kubo-san wa Mob o Yurusanai? "Kubo không buông tha kẻ tầm thường (là tôi)") là một sê-ri manga Nhật Bản được viết và minh họa bởi Yukimori Nene. Nó đã được đăng nhiều kỳ trên tuần san Young Jump của Shueisha kể từ tháng 10 năm 2019, với các chương của nó được tập hợp thành mười một tập tankōbon tính đến tháng 12 năm 2022. Anime được chuyển thể bởi Pine Jam và ra mắt vào tháng 1 năm 2023.
Cốt truyện

Shiraishi Junta là một học sinh bình thường và ít nói đến nỗi ngay cả bạn học và giáo viên chủ nhiệm cũng không nhận ra sự tồn tại của cậu, như thể cậu ta là một nhân vật quần chúng trong trò chơi điện tử, nhưng Kubo Nagisa, nữ chính của truyện, có thể nhận ra Junta một cách bình thường và cùng Junta làm những việc khiến cho cậu trở nên nổi bật. Dần dần, Nagisa nảy sinh tình cảm với Junta. Đây là một truyện mô tả cuộc sống hằng ngày của 2 người đáng lẽ ra không có mối liên hệ nào nhưng lại trở thành bạn bè cho đến khi thành đôi.
Truyền thông > Manga

Kubo-san wa Mob o Yurusanai được viết và minh họa bởi Yukimori Nene. Bộ truyện bắt đầu được đăng dài kỳ trên tuần san Young Jump của Shueisha ngày 24 tháng 10 năm 2019. Shueisha đã tập hợp các chương thành các tập tankōbon riêng lẻ. Tập đầu tiên được phát hành vào ngày 19 tháng 2 năm 2020. Bộ truyện đã bước sang phần cuối cùng vào ngày 9 tháng 2 năm 2023 và sẽ kết thúc ở chương thứ 144 của bộ truyện theo như thông báo của tác giả đăng trên Twitter. Tính đến ngày 19 tháng 12 năm 2022, mười một tập đã được phát hành.
Bộ truyện được xuất bản đồng thời bằng tiếng Anh và tiếng Tây Ban Nha trên Manga Plus của Shueisha và trang web Shonen Jump của Viz Media. Viz Media đã cấp phép xuất bản in bộ truyện này tại Bắc Mỹ..
Truyền thông > Manga > Danh sách tập truyện

| # | Ngày phát hành  | ISBN  |
| --- | --- | --- |
| 1 |  19/2/2020 | 978-4-08-891476-3 |
| 2 |  19/6/2020 | 978-4-08-891550-0 |
| 3 |  18/9/2020 | 978-4-08-891654-5 |
| 4 |  19/2/2021 | 978-4-08-891781-8 |
| 5 |  18/6/2021 | 978-4-08-892009-2 |
| 6 |  17/9/2021 | 978-4-08-892073-3 |
| 7 |  19/11/2021 | 978-4-08-892118-1 |
| 8 |  18/2/2022 | 978-4-08-892214-0 |
| 9 |  18/5/2022 | 978-4-08-892299-7 |
| 10 |  16/9/2022 | 978-4-08-892432-8 |
| 11 |  19/12/2022 | 978-4-08-892567-7 |
| 12 |  18/4/2023 | 978-4-08-892662-9 |
Truyền thông > Anime

Anime đã được công bố vào ngày 13 tháng 5 năm 2022 và bắt đầu lên sóng từ ngày 10 tháng 1 năm 2023. Theo một thông báo trong ngày 24 tháng 1 năm 2023, từ tập 7 trở đi sẽ bị ngưng phát sóng do ảnh hưởng của đại dịch COVID-19, sáu tập phim đã lên sóng sẽ được phát lại từ 4 tháng 4 năm 2023.
Pine Jam sản xuất anime và Koga Kazuomi là đạo diễn, phần kịch bản do Takahashi Yūya viết và phần thiết kế nhân vật do Yoshiko Saitō đảm nhận, Yumemi Kujira soạn nhạc nền. Bài hát mở đầu là "Dramatic Janakutemo “ (ドラマチックじゃなくても, "Dramatic Janakutemo “?) do Hanazawa Kana trình bày, bài hát kết thúc là "Kasuka de Tashika" (かすかでたしか, "Kasuka de Tashika"?) được Dialogue+ thể hiện.
Tại Anime NYC 2022, Sentai Filmworks đã thông báo rằng họ đã cấp phép cho bộ phim và sẽ phát trực tiếp trên Hidive. Tại Đông Nam Á và Đài Loan, phim được phát sóng trên Bilibili và kênh truyền hình Animax.
Truyền thông > Anime > Danh sách tập phim

| Số tập | Tựa đề | Ngày phát sóng gốc |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |

| 1 | "Nhân vật nữ chính và nhân vật nam nền" "Hiroin Joshi to Mob Danshi" (ヒロイン女子とモブ男子)  | 10 tháng 1, 2023 |  |  |
| 2 | "Vận xui và chuyến thăm nhà" "Hādo Rakku to Jitaku Hōmon" (ハードラックと自宅訪問)  | 17 tháng 1, 2023 |  |  |
| 3 | "Món quà của nhân vật nền" "Bonja no Okurimono" (凡者の贈り物)  | 24 tháng 1, 2023 |  |  |
| 4 | "Trái tim đỏ và người đưa gửi" "Akai Hāto to Okurinushi" (赤いハートと送り主)  | 31 tháng 1, 2023 |  |  |
| 5 | "White Day và địa chỉ của cảm xúc" "Howaito Dē to Kanjō no Atesaki" (ホワイトデーと感情の宛先)  | 7 tháng 2, 2023 |  |  |
| 6 | "Phòng y tế và nhân vật chính" "Hokenshitsu to Shujinkō" (保健室と主人公)  | 14 tháng 2, 2023 |  |  |
| 7 | "Tiệc ngủ đêm và năm học kế tiếp" "Otomarikai to Tsugi no Gakunen" (お泊まり会と次の学年)  | 16 tháng 5, 2023 |  |  |
| 8 | "Buổi ngắm hoa và lướt qua nhau" "Ohanami to Surechigai" (お花見とすれ違い)  | 23 tháng 5, 2023 |  |  |
| 9 | "Học kỳ mới và thay đổi lớp học" "Shin gakki to Kurasu-gae" (新学期とクラス替え)  | 30 tháng 5, 2023 |  |  |
| 10 | "So chiều cao và Kabedon" "Seikurabe to Kabedon" (背比べと壁ドン)  | 6 tháng 6, 2023 |  |  |
| 11 | "Rạp chiếu phim và cơ mặt" "Eigakan to Hyōjōkin" (映画館と表情筋)  | 13 tháng 6, 2023 |  |  |
| 12 | "Nhân vật chính và món quà" "Shuyaku to Oiwai" (主役とお祝い)  | 20 tháng 6, 2023 |  |  |
* Tựa đề tiếng Việt được lấy từ Bilibili.
Đón nhận

Vào năm 2020, Kubo-san wa Mob o Yurusanai đã được đề cử trong Tsugi ni kuru Manga Taishō lần thứ sáu và xếp thứ 19 trong số 50 đề cử với 9.306 phiếu bầu . Vào năm 2021, bộ truyện một lần nữa được đề cử trong Tsugi ni kuru Manga Taishō lần thứ bảy và đứng thứ 7 trong số 50 đề cử .
Carpiliidae

| Carpiliidae |
| --- | --- |

Carpilius maculatus

Phân loại khoa học 
Vực:: Eukaryota
Giới:: Animalia
Ngành:: Arthropoda
Lớp:: Malacostraca
Bộ:: Decapoda
Phân bộ:: Pleocyemata
Phân thứ bộ:: Brachyura
Liên họ:: Carpilioidea
Họ:: Carpiliidae Ortmann, 1893

Carpiliidae là một họ cua. Họ này bao gồm ba loài hiện còn tồn tại và hơn một trăm hóa thạch, phân bổ trong 7 chi, có 6 trong số đó là ghi nhận từ các hóa thạch.
Các chi

Theo ITIS (23/04/2014) và World Register of Marine Species (23/04/2014), hiện họ này chỉ còn duy nhất một chi còn tồn tại:
Carpilius Desmarest, 1823
Carpilius convexus (Forskål, 1775)
Carpilius corallinus (Herbst, 1783)
Carpilius maculatus (Linnaeus, 1758)
Một số chi đã tuyệt chủng được liệt kê dưới đây:
†Eocarpilius Blow & Manning, 1996
†Holcocarcinus Withers, 1924
†Ocalina Rathbun, 1929
†Palaeocarpilius A. Milne-Edwards, 1862
†Paraocalina Beschin, Busulini, De Angeli & Tessier, 2007
†Proxicarpilius Collins & Morris, 1978
Hình ảnh

Carpilius convexus
Carpilius corallinus
Carpilius maculatus
Thư mục

Ortmann, 1893 : Die Decapoden-Krebse des Strassburger Museums, mit besonderer Berücksichtigung der von Herrn Dr. Döderlein bei Japan und bei den Liu-Kiu-Inseln gesammelten und zur Zeit im Strassburger Museum aufbewahrten Formen. VII. Theil. Abtheilung: Brachyura (Brachyura genuina Boas) II. Unterabtheilung: Cancroidea, 2. Section: Cancrinea, 1. Gruppe: Cyclometopa. Zoologische Jahrbücher. Abteilung für Systematik, Geographie und Biologie der Thiere, vol. 7, n. 3, tr. 411–495.
Ng, Guinot & Davie, 2008 : Systema Brachyurorum: Part I. An annotated checklist of extant brachyuran crabs of the world. Raffles Bulletin of Zoology Supplement, n. 17, tr. 1–286.
De Grave & al., 2009 : A Classification of Living and Fossil Genera of Decapod Crustaceans. Raffles Bulletin of Zoology Supplement, n. 21, tr. 1-109.
Xuân Diệu

| Xuân Diệu |
| --- | --- |
Xuân Diệu thời trẻ.
Sinh: Ngô Xuân Diệu (1916-02-02)2 tháng 2, 1916 Phước Hòa, Tuy Phước, Bình Định, Trung Kỳ, Liên bang Đông Dương
Mất: 18 tháng 12, 1985(1985-12-18) (69 tuổi) Hà Nội, Việt Nam
Nơi an táng: Nghĩa trang Mai Dịch, Hà Nội, Việt Nam
Bút danh: Xuân Diệu, Trảo Nha
Nghề nghiệp: Nhà thơ, nhà báo, nhà phê bình văn học
Quốc tịch:  Việt Nam
Dân tộc: Kinh
Giáo dục: Tú tài, Cử nhân luật
Giai đoạn sáng tác: 1936—1985
Thể loại: Trữ tình
Chủ đề: Thơ tình
Trào lưu: Phong trào Thơ mới
Giải thưởng nổi bật: Giải thưởng Hồ Chí Minh
Phối ngẫu: Bạch Diệp  (đã ly dị trước năm 1970)
Xuân Diệu tên thật đầy đủ là Ngô Xuân Diệu (2 tháng 2 năm 1916 — 18 tháng 12 năm 1985), là nhà thơ, nhà báo, nhà văn viết truyện ngắn, nhà phê bình văn học và chính khách người Việt Nam. Ông là một trong những nhà thơ tiêu biểu trong phong trào Thơ mới đầu thế kỷ XX.
Được đánh giá là "nhà thơ mới nhất trong các nhà thơ mới", "Ông hoàng thơ tình" Xuân Diệu nổi tiếng với tập Thơ thơ (1938), thể hiện một tiếng nói riêng biệt chịu ảnh hưởng văn hoá phương Tây, đặc biệt là chủ nghĩa tượng trưng Pháp. Ông là một trong những người đầu tiên áp dụng thủ pháp thơ phương Tây như câu vắt vào thơ Việt Nam, dù đôi khi vẫn tuân theo hình thức truyền thống như lục bát. Trong khoảng thời gian từ năm 1936 đến năm 1944, thơ của ông đã thể hiện một triết lý bi quan, tuyệt vọng về tình ái nhưng lại có một mạch ngầm thúc giục, nhiều khi hừng hực sức sống. Nhờ đó, Xuân Diệu còn được mệnh danh là "ông hoàng thơ tình". Sau khi gia nhập Đảng Cộng sản Việt Nam năm 1945, thơ của ông chủ yếu ca ngợi Đảng Lao động Việt Nam, Hồ Chí Minh, và các cuộc kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ; ông không còn sáng tác thơ tình nhiều như trước. Khi qua đời năm 1985, ông để lại khoảng 450 bài thơ, cùng một số truyện ngắn, tiểu luận phê bình. Ông còn là Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa I từ Hải Dương.
Tiểu sử

Xuân Diệu quê ở làng Trảo Nha, huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh nhưng sinh tại quê mẹ Gò Bồi, thôn Tùng Giản, xã Phước Hòa, huyện Tuy Phước, tỉnh Bình Định. Cha là ông Ngô Xuân Thọ (trong tộc phả ghi là Ngô Xuân Thụ) và mẹ là bà Nguyễn Thị Hiệp. Sau này ông lấy tên làng là Trảo Nha làm bút danh. Xuân Diệu sống ở Tuy Phước đến năm 11 tuổi thì ông vào Nam học ở Quy Nhơn.
Tiểu sử > Bắt đầu sáng tác

Năm 1936, Xuân Diệu ra Huế nhập học trường Khải Định, tại đây ông đã gặp Huy Cận và tốt nghiệp trường tú tài năm 1937. Sau đó, ông ra Hà Nội học trường Luật và viết báo, là thành viên của nhóm Tự Lực văn đoàn, một tổ chức văn học gồm phần lớn các cây bút trẻ Việt Nam được đào tạo dưới hệ thống giáo dục thuộc địa, thông thạo cả văn học Việt Nam lẫn phương Tây. Ông đến với nhóm khá muộn, song đã tự tạo dựng danh tiếng cho mình thành chỗ dựa vững chắc trong giới trí thức Việt Nam, xuất bản những cuốn tiểu thuyết lãng mạn mục đích giải trí cùng với những tác phẩm châm biếm gây phẫn nộ cả xã hội đương thời lẫn chính quyền Pháp. Trong số đồng nghiệp của ông có Thế Lữ, chuyên làm thơ mang tính kỳ ảo và viết truyện ngắn trinh thám, chịu ảnh hưởng chủ nghĩa lãng mạn Pháp và nhà văn Edgar Allan Poe. Theo các nhà phê bình văn học Hoài Thanh và Hoài Chân, Xuân Diệu mượn cảm hứng từ cùng một chủ đề lãng mạn, nhưng ông "đốt cảnh Bồng Lai và xua ai nấy về hạ giới". Họ cũng chỉ ra Xuân Diệu chịu ảnh hưởng từ Charles Baudelaire, so sánh khía cạnh thơ ông với Anna de Noailles và André Gide, đánh giá thơ ông là đỉnh cao trong những bài thơ Việt Nam chịu ảnh hưởng Pháp.
Tiểu sử > Chiến tranh Đông Dương lần thứ nhất

Từ năm 1938 đến 1940, Xuân Diệu sống với nhà thơ và người bạn thân mật Huy Cận tại số 40 Hàng Than, Hà Nội. Sau khi Nhật tấn công Đông Dương vào tháng 9 năm 1940, nhiều thành viên Tự Lực văn đoàn tập trung hoàn toàn vào chính trị, trong đó có người sáng lập nhóm Nhất Linh. Cuối năm 1940, ông vào Mỹ Tho (nay là Tiền Giang) làm viên chức (tham tá thương chánh). Một số thành viên còn lại, như Khái Hưng, Hoàng Đạo, Nguyễn Gia Trí, bị Pháp bắt giam tại Nhà tù Sơn La, nhóm dần suy yếu. Khi Xuân Diệu trở lại Hà Nội năm 1942, hầu hết các nhà văn ông từng làm việc cùng đều đã ly tán hoặc tham gia cuộc kháng chiến chống Pháp do chủ tịch Hồ Chí Minh lãnh đạo. Ông sống bằng nghề viết văn trong hai năm cho đến khi tham gia phong trào Việt Minh. Trong kháng chiến, Xuân Diệu di tản lên chiến khu Việt Bắc, hoạt động văn nghệ cách mạng. Trong hồi ký Cát bụi chân ai của nhà văn Tô Hoài, chính trong thời gian này, Xuân Diệu đã vài lần có ý thân mật quá mức với đồng đội, gồm cả chính Tô Hoài, nên bị cấp chỉ huy khiển trách.
Tiểu sử > Giữa hai cuộc chiến

Hòa bình lập lại năm 1954, Xuân Diệu về sống tại Hà Nội, viết báo và sáng tác thơ. Năm 1956, ông kết hôn với nữ đạo diễn Bạch Diệp 27 tuổi, nhưng mối tình không được viên mãn và cả hai sớm chia tay. Bạch Diệp sau đó tái hôn với một người đàn ông khác, còn Xuân Diệu sống một mình trong một căn hộ ngay bên dưới gia đình Huy Cận, người đã kết hôn với Ngô Xuân Như, em gái Xuân Diệu.
Từ 1955 đến tháng 6 năm 1958, Xuân Diệu bị lôi kéo vào Phong trào Nhân Văn – Giai Phẩm nổi tiếng lúc bấy giờ. Khi Chiến tranh Đông Dương lần thứ nhất kết thúc, một số cải cách của chính quyền mới có những sai lầm khi thực hiện dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng, những tiếng nói bất đồng chính kiến ​​bắt đầu dấy lên trong một số nhà văn, họ tuyên bố đòi quyền tự do chỉ trích những sai lầm của chính phủ. Dù chính phủ thừa nhận những sai sót, song phong trào sớm phát triển từ việc chỉ trích những sai lầm của chính phủ sang công kích cá nhân những nghệ sĩ khác và kêu gọi biểu tình chống Nhà nước, gây ra rạn nứt giữa các nhà văn ủng hộ chính phủ và những nhân vật bất đồng chính kiến ​​như Lê Đạt hay Trần Dần. Cuối cùng, Xuân Diệu, Huy Cận và những người khác, chọn đứng về phía chính phủ; trong một đáp trả gay gắt công bố vào tháng 5 năm 1958, ông cáo buộc những người như Lê Đạt, Hoàng Cầm và Trần Dần đã lợi dụng sáng tác văn nghệ để phục vụ mưu đồ chính trị, gọi họ là những kẻ "chủ nghĩa tư bản cá nhân", đang "cố gắng đầu độc bầu không khí văn xuôi và thơ ca của chúng ta, nghĩa là ta cần xoá sổ, thanh lọc chúng".
Tiểu sử > Những năm tháng cuối đời

Khi quan hệ giữa hai miền Nam, Bắc Việt Nam dần trở nên căng thẳng, dẫn đến Chiến tranh Việt Nam, Xuân Diệu tiếp tục viết văn đấu tranh chống lại quân Mỹ và chính quyền Việt Nam Cộng hoà. Ông cũng dịch nhiều tác phẩm của các nhà văn nước ngoài, trong đó có Nâzım Hikmet, Nicolás Guillén và Alexander Pushkin. Các tác phẩm phân tích văn học đầu tiên của ông, xuất bản vào cuối những năm 1950 và trong suốt những năm 1960, đi sâu vào khám phá ý nghĩa văn hóa của các tác giả thơ Nôm Việt Nam như Nguyễn Du và Hồ Xuân Hương – người được ông tôn vinh là "Bà chúa thơ Nôm", một danh hiệu mà cho đến nay vẫn được các thế hệ nhà văn khác nhắc tới.
Trong hai thập niên cuối đời, Xuân Diệu đặc biệt khuyến khích các nhà thơ trẻ. Ông đã viết cuốn sách Trò chuyện với các bạn làm thơ trẻ vào năm 1961, đưa ra lời khuyên với tư cách là một nhà thơ có kinh nghiệm và là một người đam mê mong muốn thấy thơ ca Việt Nam phát triển trong tương lai. Khi một cậu bé mười tuổi tên là Trần Đăng Khoa đến từ Hải Dương gây được tiếng vang với năng khiếu thơ ca của mình, chính Xuân Diệu đã đến gặp cậu bé và đề nghị đọc thử tập thơ đầu tiên của cậu. Trong những hồi tưởng sau này, Trần Đăng Khoa nhận xét về cách Xuân Diệu đã dẫn dắt ông khi ông trưởng thành và thay đổi phong cách viết của mình. Khi Trần Đăng Khoa đã lớn, ông đến thăm Xuân Diệu, lúc này đã lú lẫn tại căn hộ riêng ở Hà Nội và nhận thấy rằng Xuân Diệu đã có những bận tâm về cái chết và tuổi già, nhưng vẫn cống hiến hết mình cho việc viết thơ.
Tiểu sử > Qua đời

Ngày 18 tháng 12 năm 1985, Xuân Diệu qua đời tại nhà riêng vì nhồi máu cơ tim. Người bạn thân thiết nhất của ông là Huy Cận được cho là đã yêu cầu hoãn tang lễ cho đến khi ông trở về từ Dakar, Senegal; Lễ tang được tiến hành ngay sau đó và có rất nhiều văn nghệ sĩ Việt Nam tham dự, gồm có vợ cũ của Xuân Diệu là Bạch Diệp và nhà soạn nhạc Văn Cao, người bị ông công khai viết bài xúc phạm trong vụ Nhân Văn-Giai Phẩm. Xuân Diệu được an táng tại Nghĩa trang Mai Dịch ở ngoại ô Hà Nội.
Phong cách sáng tác

Với khả năng viết sung mãn, Xuân Diệu đã để lại một khối lượng thơ, truyện ngắn, các ghi chép và tiểu luận đồ sộ. Hai tập thơ chính của ông là Thơ thơ (1938) và Gửi hương cho gió (1945). Tập truyện ngắn duy nhất được ông xuất bản là Phấn thông vàng (1939).
Phong cách sáng tác > Thơ

Phong cách viết của Xuân Diệu, chịu ảnh hưởng Pháp trong các bài thơ ông, thể hiện rõ nhất trong tập Thơ thơ (1938). Nhan đề của tập thơ gợi nhiều liên tưởng; vì từ thơ thứ hai vừa có thể hiểu là nên thơ, thơ mộng, cũng có thể hiểu là trẻ thơ; do đó có thể hiểu nhan đề là "thơ trẻ" hoặc "thơ trữ tình". Cả hai cách diễn giải đều phù hợp với ý nghĩa chung của tập thơ, ca ngợi tuổi trẻ và vinh quang của cuộc sống thông qua sự kết hợp giữa hình ảnh tượng trưng và nhiều biện pháp tu từ. Một đoạn trích thường được trích dẫn nói đến những ý nghĩa này trong bài thơ "Yêu":
Câu thơ mở đầu  Yêu là chết trong lòng một ít là sự vay mượn của câu thơ của Edmond Haraucourt: Partir, c'est mourir un peu (Đi là chết đi một ít). Đồng thời mạch cảm xúc của bốn câu thơ được thể hiện xuyên suốt các bài thơ khác trong tập thơ, cho thấy sự bi quan khi nói về tình yêu cùng nỗi sợ bị phụ tình. Trong bài thơ Vội vàng, đã được đưa vào chương trình giáo dục phổ thông của Việt Nam, Xuân Diệu mô tả nỗi ám ảnh về sự trôi qua của thời gian cùng nỗi sợ hiện sinh rằng tạo hoá Không cho dài thời trẻ của nhân gian. Một số nhà văn thường quy chụp những cảm xúc này có là do nhà thơ phải đối mặt với khuynh hướng tính dục của mình, nhưng dù thế nào đi nữa, nỗi sợ hãi và ám ảnh đều phù hợp với khao khát được sống thêm của nhân vật trữ tình và quyết định nổi loạn chống lại sự ngắn ngủi của cuộc sống. Trong lời nói đầu tập thơ Gửi hương cho gió (1945), Xuân Diệu viết:
Các nhà phê bình Hoài Thanh và Hoài Chân cho rằng sự sống động trong câu thơ của Xuân Diệu mang tính biểu tượng cho tuổi trẻ Việt Nam thời bấy giờ, họ là những người "được dịp ngó trời cao đất rộng" và do đó "mà cảm thấy cái thê lương của vũ trụ, cái bi đát của kiếp người". Sau khi giác ngộ, chàng trai trẻ đã chọn bám víu vào tình yêu và từ chối mọi thứ. Đó cũng là ý tưởng xuyên suốt bài thơ "Tình trai", một bài thơ ca ngợi mối quan hệ giữa Paul Verlaine và Arthur Rimbaud có xu hướng được coi là bằng chứng cho thấy Xuân Diệu là người đồng tính:
Sau Cách mạng tháng Tám năm 1945, những tình cảm này ít còn được thấy trong các sáng tác của ông, khi đó đã chuyển sang ca ngợi cuộc kháng chiến của nhân dân và phong trào giành độc lập do Hồ Chí Minh lãnh đạo. Giống như nhiều trí thức khác cùng thời, như Huy Cận, Thế Lữ và Nguyễn Huy Tưởng , ông đã "giác ngộ" cách mạng và có một lý tưởng sống mới. Các sáng tác của ông sau Chiến tranh Đông Dương lần thứ nhất cho thấy lối đi trung thành với Chủ nghĩa Mác-Lênin.
Phong cách sáng tác > Văn xuôi

Bên cạnh sáng tác thơ, ông còn tham gia viết báo cho các tờ Ngày Nay và Tiên Phong. Ông là một trong những người sáng lập Đoàn báo chí Việt Nam, nay là Hội Nhà báo Việt Nam.
Năm 1944, Xuân Diệu tham gia phong trào Việt Minh, đảng viên Đảng Dân chủ Việt Nam, sau tham gia Đảng Cộng sản. Sau Cách mạng tháng Tám, ông hoạt động trong Hội văn hóa cứu quốc, làm thư ký tạp chí Tiên phong của Hội. Sau đó ông công tác trong Hội văn nghệ Việt Nam, làm thư ký tòa soạn tạp chí Văn nghệ ở Việt Bắc.
Xuân Diệu tham gia ban chấp hành, nhiều năm là ủy viên thường vụ Hội Nhà văn Việt Nam. Từ đó, Xuân Diệu trở thành một trong những nhà thơ hàng đầu ca ngợi cách mạng, một "dòng thơ công dân". Bút pháp của ông chuyển biến phong phú về giọng vẻ: có giọng trầm hùng, tráng ca, có giọng chính luận, giọng thơ tự sự trữ tình. Tiêu biểu là: Ngọn quốc kỳ (1945), Dưới sao vàng (1949), Ngôi sao (1955), Riêng chung (1960), Mũi Cà Mau - Cầm tay (1962), Một khối hồng (1964), Hai đợt sóng (1967), Tôi giàu đôi mắt (1970), Thanh ca (1982), Tuyển tập Xuân Diệu (1983). Là cây đại thụ của nền thi ca hiện đại Việt Nam, Xuân Diệu đã để lại khoảng 450 bài thơ (một số lớn nằm trong di cảo chưa công bố), một số truyện ngắn, và nhiều bút ký, tiểu luận, phê bình văn học.
Xuân Diệu từng là đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa I. Ông còn được bầu là Viện sĩ thông tấn Viện Hàn lâm nghệ thuật nước Cộng hòa Dân chủ Đức năm 1983.