stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Giáo phận vương quyền Augsburg

Giáo phận vương quyền Augsburg (tiếng Đức: Fürstbistum Augsburg; Hochstift Augsburg; tiếng Anh: Prince-Bishopric of Augsburg) là một nhà nước giáo hội thuộc Đế chế La Mã Thần thánh. Không nên nhầm lẫn nó với Giáo phận Augsburg, có diện tích lớn hơn, nơi mà Giám mục vương quyền của Augsburg chỉ có quyền đại diện về tôn giáo.
Thành phố Augsburg sau đó đã được Hoàng đế La Mã Thần thánh trao quyền Thành bang đế chế, trở thành một Địa vị Hoàng gia trong đế chế, tách biệt khỏi quyền cai trị của các Giám mục vương quyền Augsburg. Lãnh thổ của Giáo phận vương quyền rộng khoảng 2.365 km2 và có khoảng 100.000 dân vào thời điểm nó được sáp nhập vào Tuyển hầu quốc Bayern trong giai đoạn Trực tiếp hóa quyền lực Đức (Tập trung quyền lực các bang Đức).
Thời kỳ đầu

Thành phố Augsburg từ thời cổ đại đã được học giả người Hy Lạp Strabo ghi chép lại và gọi nó là Damasia, thành trì của người Licatii; Vào năm 14 TrCN, nó trở thành thuộc địa của Đế quốc La Mã và được gọi là Augusta Vindelicorum, đã được Hoàng đế Hadrianus trao quyền thành phố và nhanh chóng trở nên quan trọng khi đế chế biến nó thành một điểm giao thương và kho vũ khí cho quân đồn trú La Mã.
Những người lính La Mã và thương nhân đã mang Cơ đốc giáo đến với lãnh địa này. Thánh Afra đã tử vì đạo trong cuộc đàn áp ở Diocletian. Vì thế mà thánh nữ này cùng với Thánh Ulrich đã trở thành thánh bảo trợ của Augsburg. Vào thế kỷ IV, dưới thời Giám mục Narcissus một cộng đồng Kitô giáo đã hình thành ở nơi này. Dionysius, chú của Thánh Afra, được coi là người kế vị của Narcissus.
Thời kỳ Trung cổ

Công quốc giáo phận Augsburg ra đời từ thế kỷ 11 đến thế kỷ 13 từ nhiều vụ mua lại lãnh thổ của các giám mục Augsburg. Nó trải qua một sự mở rộng đáng kể vào năm 1059, khi hoàng hậu Agnes von Poitou, người chịu trách nhiệm quản lý đế chế cho con trai mình là Heinrich, chưa đủ tuổi, đã ban cho giám mục Augsburg Heinrich II quyền săn bắn giữa sông Lech, sông Iller, Wertach và sông Singold.  Vào khoảng năm 1450, Hochstift là một lãnh thổ tương đối khép kín. Năm 1453, Công tước Siegmund của Tirol xác nhận các quyền của Thân vương Tổng giám mục cầm quyền của Augsburg, Peter von Schaumberg, đối với tài sản của ông trong Thung lũng Inn và vùng sông Etsch.
Từ thế kỷ 13 đã có những tranh chấp giữ dội giữa thành phố đế quốc tự do Augsburg ngày càng độc lập và Công quốc giáo phận, do đó vào thế kỷ 15, dinh thự chính của các thân vương giáo phận đã được chuyển đến Dillingen bên sông Donau.
Thời kỳ cải cách

Thân vương giáo phận Otto Truchsess von Waldburg đã thành lập Đại học Dillingen vào năm 1549, đặt trường này dưới sự lãnh đạo của các tu sĩ Dòng Tên vào năm 1563 và biến nó thành trung tâm của Phong trào Phản cải cách.
Cách mạng Pháp và thế tục hóa

Clemens Wenzeslaus von Sachsen là thân vương giáo phận cuối cùng của Augsburg và là người cai trị công quốc giáo phận bị giải thể trong thời kỳ thế tục hóa 1802/03. Quyền sở hữu của công quốc giáo phận trong thành phố Augsburg ban đầu được giao cho thành phố đế quốc Augsburg. Với Hòa ước Pressburg ngày 26 tháng 12 năm 1805, Augsburg, vốn đã bị quân đội Bayern chiếm đóng vào ngày 21 tháng 12, mất quyền thành phố đế quốc tự do và cũng rơi vào tay Vương quốc Bayern.
Hình ảnh

Die Hohe Domkirchezu Augsburg
Cung điện công quốc giáo phận
Lâu đài Dillingen
Lâu đài Marktoberdorf
Lâu đài Füssen
Lâu đài Hindelang
(bây giờ là tòa thị sảnh)
Taşkesen, Diyadin

| Taşkesen |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
TaşkesenVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Ağrı
Huyện: Diyadin
Dân số (2011)
 • Tổng cộng: 993 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Taşkesen là một xã thuộc huyện Diyadin, tỉnh Ağrı, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 993 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Ağrı”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Lưu trữ bản gốc ngày 16 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 17 tháng 9 năm 2012.Quản lý CS1: bot: trạng thái URL ban đầu không rõ (liên kết)
HN

HN có thể là viết tắt của:
Hà Nội
Hà Nam
Hawk Nelson, Christian punk band.
Heavylift Cargo Airlines, IATA airline designator
Herceg Novi, thị trấn ở Montenegro
Heilbronn, thành phố ở Đức
Honduras ISO 3166-1 alpha-2 mã quốc gia
Hacker News, một trang web
Hutchinson and Northern Railway
Scutellaria catharinae

| Scutellaria catharinae> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Lamiales
Họ (familia): Lamiaceae
Chi (genus): Scutellaria
Loài (species): S. catharinae
Danh pháp hai phần
Scutellaria catharinae Juz., 1951 
Scutellaria catharinae là một loài thực vật có hoa trong họ Hoa môi. Loài này được Juz. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1951.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Scutellaria catharinae”. Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2013.
Giao thông Bình Dương

Bản đồ được thực hiện dưới sự hỗ trợ của JICA và Sở GTVT
Bình Dương là một tỉnh thuộc vùng Đông Nam Bộ, Việt Nam. Tỉnh có hệ thống giao thông đường bộ và đường thủy rất quan trọng nối liền giữa các vùng trong và ngoài tỉnh.
Đường bộ

Trong hệ thống đường bộ, Quốc lộ 13 là con đường chiến lược cực kỳ quan trọng xuất phát từ Thành phố Hồ Chí Minh, chạy suốt chiều dài của tỉnh từ phía nam lên phía bắc, qua tỉnh Bình Phước và nối Vương quốc Campuchia xuyên đến biên giới Thái Lan và Lào. Đây là con đường có ý nghĩa chiến lược cả về quân sự và kinh tế. Đường Quốc lộ 14, từ Tây Ninh qua Dầu Tiếng đi Chơn Thành, Đồng Xoài, Bù Đăng thuộc tỉnh Bình Phước xuyên suốt vùng Tây Nguyên, là con đường chiến lược quan trọng cả trong chiến tranh cũng như trong thời kỳ hòa bình xây dựng đất nước. Ngoài ra còn có Tỉnh lộ 741 từ Thủ Dầu Một đi Phước Long, đường vành đai 3 vùng đô thị TP.HCM... và hệ thống đường nối thị xã với các thị trấn và điểm dân cư trong tỉnh
Đường thủy

Về hệ thống giao thông đường thủy, Bình Dương nằm giữa ba con sông lớn, nhất là sông Sài Gòn. Bình Dương có thể nối với các cảng lớn ở phía nam và giao lưu hàng hóa với các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long
Chú thích

Màu đỏ: nội tỉnh
Màu xanh dương: liên tỉnh
Màu xanh lá: du lịch
Màu đen: quốc tế
↑  Thời gian hoạt động của tuyến xe buýt là thời gian chuyến đầu tiên và chuyến cuối cùng xuất phát từ đầu bến của tuyến xe đó.
Taşkaynak, Pasinler

| Taşkaynak |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
TaşkaynakVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Erzurum
Huyện: Pasinler
Dân số (2011)
 • Tổng cộng: 504 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Taşkaynak là một xã thuộc huyện Pasinler, tỉnh Erzurum, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 504 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Erzurum”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Lưu trữ bản gốc ngày 14 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 16 tháng 9 năm 2012.Quản lý CS1: bot: trạng thái URL ban đầu không rõ (liên kết)
Serixia invida

| Serixia invida> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Serixia
Loài (species): S. invida
Danh pháp hai phần
Serixia invida (Pascoe, 1867) 
Serixia invida là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Oberea suturalis

| Oberea suturalis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Oberea
Loài (species): O. suturalis
Danh pháp hai phần
Oberea suturalis (Jordan, 1894) 
Oberea suturalis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Sư đoàn Bộ binh 121 (Đức Quốc Xã)

| Sư đoàn Bộ binh 121 |
| --- | --- |
Hoạt động: 1940 - 1945
Quốc gia:  Đức Quốc xã
Quân chủng:  Heer
Phân loại: Bộ binh
Chức năng: Sư đoàn
Tham chiến: Thế chiến thứ hai
Sư đoàn Bộ binh 121 là một sư đoàn bộ binh của Đức Quốc xã được thành lập trong giai đoạn chiến tranh thế giới thứ 2. Sư đoàn 121 nằm trong biên chế của Quân đoàn 28.
Sĩ quan chỉ huy

Tướng Curt Jahn, ngày 05 tháng 10 năm 1940 - ngày 06 tháng 5 năm 1941
Trung tướng Otto Lancelle, ngày 6 tháng 5 năm 1941 - ngày 8 tháng 7 năm 1941
Tướng Martin Wandel, ngày 08 tháng 7 năm 1941 - ngày 11 tháng 11 năm 1942
Tướng Helmuth Prieß, ngày 11 tháng 11 năm 1942 - tháng 3 năm 1944
Thiếu tướng Pauer Ernst von Arlau, tháng 3 năm 1944 - ngày 01 tháng 6 năm 1944
Trung tướng Rudolf Bamler, ngày 01 tháng 6 năm 1944 - ngày 27 tháng 6 năm 1944
Tướng Helmuth Prieß, ngày 27 Tháng 6, 1944 - ngày 10 Tháng bảy 1944
Tướng Theodor Busse, ngày 10 tháng 7 năm 1944 - ngày 1 tháng 8 năm 1944
Trung tướng Werner Ranck, ngày 1 tháng 8 năm 1944 - ngày 30 tháng 4 năm 1945
Thiếu tướng Ottomar Hansen, ngày 30 tháng 4 năm 1945 - ngày 08 tháng 5 năm 1945
Scalesia baurii

| Scalesia baurii> Tình trạng bảo tồn |
| --- | --- |
 Sắp nguy cấp  (IUCN 2.3)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Asterids
Bộ (ordo): Asterales
Họ (familia): Asteraceae
Tông (tribus): Heliantheae
Chi (genus): Scalesia
Loài (species): S. baurii
Danh pháp hai phần
Scalesia baurii B.L. Rob. & Greenm. 
Scalesia baurii là một loài thực vật có hoa thuộc họ Asteraceae.
Loài này chỉ có ở Ecuador.
Glaphyra aerifera

| Glaphyra aerifera> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Glaphyra
Loài (species): G. aerifera
Danh pháp hai phần
Glaphyra aerifera Holzschuh, 2008 
Glaphyra aerifera là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Gỗ vạng trứng

Gỗ vạng trứng (tên thương phẩm: White milkwood) là loại gỗ được lấy từ cây vạng trứng (tên khoa học: Endospermum chinense) là loài cây bản địa của khu vực Đông Dương (bao gồm Việt Nam, Lào, Campuchia, Thái Lan, Malaysia v.v) và miền nam Trung Quốc, thuộc họ Euphorbiaceae. Đây là loài cây gỗ lớn, thân tròn thẳng và sinh trưởng nhanh, gỗ có màu sắc đẹp.
Đặc điểm ngoại hình

Gỗ có thân tròn thẳng, đường kính lớn, độ thót ngọn < 2%, độ cong <2%, độ tròn đều > 0,7. Gỗ không có bạnh vè, u bướu, không mắt, không sâu mục.
Cấu tạo gỗ vạng trứng > Cấu tạo thô đại

Gỗ vạng trứng có màu vàng nhạt, gỗ giác gỗ lõi không phân biệt, gỗ sớm gỗ muộn cũng không phân biệt, vòng năm khó nhận biết trên mặt cắt dọc, dễ nhận biết trên mặt cắt ngang. Chiều dài vòng năm 4–6 mm, mặt gỗ tương đối mịn, mạch đơn và kép ngắn phân tán, có từ 136-150 lỗ/cm². Dễ nhận thấy mô mềm hình mạng lưới, tia gỗ nhỏ và hẹp, chiều hướng thớ gỗ thẳng, gỗ mềm và nhẹ.
Cấu tạo gỗ vạng trứng > Cấu tạo hiển vi

Mạch gỗ xếp phân tán, mạch đơn và kép 2-3, hình tròn, e líp. Đường kính lỗ mạch theo chiều tiếp tuyến tương đối lớn 153-237 (μm). Số lượng mạch rất ít, có từ 2-3 mạch/mm².
Tia gỗ dị hình 1-3 dãy tế bào, tia có kích thước nhỏ, chiều rộng tia gỗ 26-57 (μm), chiều cao tia gỗ 370-596 (μm), số lượng tia gỗ trung bình theo chiều dài tiếp tuyến có 6-9 tia/mm.
Lỗ thông ngang trên vách tế bào mạch gỗ xếp so le, đường kính lỗ thông ngang lớn 12-14 μm, không thể bít.
Mô mềm xếp thành hình mạng lưới, có tinh thể hình thoi nằm trên vách tế bào mô mềm.
Sợi gỗ tương đối dài 1,5-2,3 mm, đường kính sợi gỗ trung bình 23-29 (μm), vách sợi mỏng 5-7 (μm).
Thành phần hóa học

Hòa tan trong nước lạnh: 9,54%
Hòa tan trong nước nóng: 11,56%
Hòa tan trong cồn + Benzen: 5,48%
Hòa tan trong NaOH 1%: 26,14%
Hàm lượng tro: 0,5%
Độ pH = 6,4
Sử dụng

Sản xuất ván dán, ván ghép thanh.
Sản xuất giấy và bột giấy: Hàm lượng xenluloza >30%, lignin ít, gỗ mềm, nhẹ, dễ nghiền, dễ phân ly hóa chất.
Sản xuất đồ dùng văn phòng và đồ chơi bằng gỗ.
Đóng đồ mộc nội thất.
Sông Red Rock

| Red Rock |
| --- | --- |
Hồ Thượng Red Rock nằm gần đầu nguồn của sông Red Rock
Vị trí
Quốc gia: Hoa Kỳ
Tỉnh: Montana
Đặc điểm địa lý
Cửa sông:  
 • tọa độ: 44°56′33″B 112°50′43″T﻿ / ﻿44,9425°B 112,84528°T﻿ / 44.94250; -112.84528﻿ (Red Rock River)
 • cao độ: 1,690 m
Độ dài: 110 km

Lưu lượng: 6.9 m3/s
 
Đặc trưng lưu vực
Chi lưu: Sông Hell Roaring
Sông Red Rock là một con sông gồ ghề dài khoảng 110 km ở phía tây nam Montana, Hoa Kỳ. Lưu vực của nó rộng hơn 4.010 km². Chi lưu xa nhất của nó là sông Hell Roaring, bắt nguồn từ Rừng quốc gia Beaverhead ở độ cao khoảng 2.800 m.
Dòng chảy thoát nước của sông chảy theo hướng tây bắc với cái tên "Red Rock Creek" sau đó đổi thành "Red Rock Lakes" ở trong một thung lũng rộng; sông Red Rock bắt đầu chảy từ phía tây hồ Hạ Red Rock theo hướng tây và được nhiều phụ lưu như sông Peet và sông Long nhập vào, tiếp tục chảy vào hồ chứa Lima và sau đó đi qua một hẻm núi. Từ đó, nó chảy theo hướng tây bắc xuyên qua một thung lũng, chảy qua Kidd và Red Rock, và cuối cùng là vào hồ chứa Clark Canyon.
Oberea sumbawanica

| Oberea sumbawanica> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Oberea
Loài (species): O. sumbawanica
Danh pháp hai phần
Oberea sumbawanica Breuning, 1962 
Oberea sumbawanica là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Saint-Germain-d'Arcé

| --- | --- |
 Saint-Germain-d'Arcé
Saint-Germain-d'Arcé

Hành chính
Quốc gia:  Pháp
Vùng: Pays de la Loire
Tỉnh: Sarthe
Quận: La Flèche
Tổng: Le Lude
Xã (thị) trưởng: Jean-François Moral (2008–2014)
Thống kê
Diện tích đất1: 29,3 km2 (11,3 dặm vuông Anh)
Nhân khẩu2: 357  (2006 )
 - Mật độ: 12/km2 (31/sq mi)
INSEE/Mã bưu chính: 72283/ 72800
1 Dữ liệu địa chính Pháp loại trừ các hồ và ao lớn hơn 1 km² (0.386 dặm vuông hoặc 247 acre) cũng như các cửa sông.
2 Dân số không tính hai lần: cư dân của nhiều xã (ví dụ, các sinh viên và quân nhân) chỉ tính một lần.
Saint-Germain-d'Arcé là một xã trong tỉnh Sarthe ở tây bắc nước Pháp. Xã này có diện tích 29,3 ki-lô-mét vuông, dân số thời điểm năm 2006 là 357 người.
Scutellaria cardiophylla

| Scutellaria cardiophylla> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Lamiales
Họ (familia): Lamiaceae
Chi (genus): Scutellaria
Loài (species): S. cardiophylla
Danh pháp hai phần
Scutellaria cardiophylla Engelm. & A. Gray 
Scutellaria cardiophylla là một loài thực vật có hoa trong họ Hoa môi. Loài này được Engelm. & A.Gray miêu tả khoa học đầu tiên năm 1845.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Scutellaria cardiophylla”. Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2013.
Glossosoma sequoia

| Glossosoma sequoia> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Trichoptera
Họ (familia): Glossosomatidae
Chi (genus): Glossosoma
Loài (species): G. sequoia
Danh pháp hai phần
Glossosoma sequoia Denning, 1973 
Glossosoma sequoia là một loài Trichoptera trong họ Glossosomatidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.
Suy thượng thận

Bài này viết về tình trạng suy thượng thận mạn tính được y văn công nhận. Đối với thuật ngữ sử dụng trong y hoc thay thế, xem Mệt mỏi thượng thận.
| Suy thượng thận |
| --- | --- |
Tên khác: Suy tuyến thượng thận, suy vỏ thượng thận, suy tuyến vỏ thượng thận, hạ cortisol

Tuyến thượng thận
Khoa/Ngành: Khoa nội tiết
Suy thượng thận (hay suy tuyến thượng thân) là tình trạng tuyến thượng thận không sản xuất đủ lượng hormone steroid, chủ yếu là cortisol; nhưng cũng có thể bao gồm sự suy giảm sản xuất aldosterone (một loại mineralocorticoid) là một hormone giúp tái hấp thu natri, bài tiết kali và giữ nước. Thèm ăn mặn do mất natri trong nước tiểu là triệu chứng phổ biến.
Bệnh Addison và tăng sản thượng thận bẩm sinh có thể phát triển thành suy thượng thận. Nếu không được điều trị, suy thượng thận gây nên các triệu chứng như đau bụng, nôn mửa, yếu cơ và mệt mỏi, trầm cảm, hạ huyết áp, sút cân, suy thận, thay đổi tâm trạng và tính cách, thậm chí là sốc (cơn bão thượng thận). Cơn bão thượng thận xảy ra nếu cơ thể bị stress, chẳng hạn như tai nạn, chấn thương, phẫu thuật hoặc nhiễm trùng nặng; tiên lượng tử vong cao.
Suy thượng thận cũng có thể xảy ra khi vùng dưới đồi hoặc tuyến yên không tạo đủ lượng hormone hỗ trợ điều hòa chức năng tuyến thượng thận. Nguyên nhân kể trên gây nên suy tuyến thượng thận thứ phát (secondary) do thiếu sản xuất ACTH trong tuyến yên hoặc suy thượng thận loại ba (tertiary) do thiếu CRH ở vùng dưới đồi.
Phân loại

Có ba loại suy thượng thận
Suy thượng thận tiên phát do suy giảm chức năng của tuyến thượng thận.
80% là do một bệnh tự miễn gọi là bệnh Addison hoặc viêm thượng thận tự miễn.
suy thượng thận vô căn, nghĩa là không rõ nguyên nhân.
do tăng sản thượng thận bẩm sinh hoặc một u tuyến (adenome) của tuyến thượng thận.
Các nguyên nhân khác gồm; Nhiễm trùng (lao, CMV, bệnh mô tế bào, nhiễm nấm Paracoccidioides), mạch máu (xuất huyết do nhiễm trùng huyết, huyết khối tĩnh mạch thượng thận, Giảm tiểu cầu do heparin (heparin-induced thrombocytopenia – HIT), bệnh lắng đọng (bệnh huyết sắc tố, bệnh amyloidose, bệnh sarcoidose), thuốc (thuốc chống nấm azole, etomidate (thậm chí một liều), rifampin, thuốc chống co giật).
Suy thượng thận thứ phát do tổn thương tuyến yên hoặc vùng dưới đồi. Nguyên nhân chủ yếu do u tuyến yên (tăng sản xuất adrenocorticotropic hormone (ACTH)); vàhội chứng Sheehan chỉ gặp tổn thương ở tuyến yên.
Suy thượng thận loại ba do bệnh vùng dưới đồi làm giảm tiết corticotropin releasing hormone (CRH, horrmone giải phóng corticotropin). Nguyên nhân hay gặp là do u não và đột ngột ngừng sử dụng steroid ngoại sinh lâu dài.
Triệu chứng cơ năng và triệu chứng thực thể

Các triệu chứng thực thể và triệu chứng cơ năng: hạ đường huyết, mất nước, sút cân và rối loạn tính cách. Bệnh nhân có thể bị suy nhược, mệt mỏi, chóng mặt, hạ huyết áp, huyết áp có thể tụt xuống thêm khi đứng (hạ huyết áp tư thế), trụy tim mạch, đau nhức cơ, buồn nôn, nôn mửa và tiêu chảy. Những vấn đề này có thể phát triển dần dần và âm thầm. Bệnh Addison có thể biểu hiện với tình trạng da sạm (rám nắng), loang lổ hoặc thậm chí loang ra khắp cơ thể. Các vị trí đặc trưng của sạm da là ở vị trí các nếp nhăn trên da (ví dụ như ở bàn tay) và má. Bướu cổ và bạch biến, tăng bạch cầu ái toan có thể xuất hiện.
Chẩn đoán

Dựa vào:
Điện giải
Cortisol huyết thanh
ACTH huyết thanh
Đôi khi là test kích thích ACTH
Triệu chứng lâm sàng và dấu hiệu cho thấy suy thượng thận. Đôi khi chẩn đoán được đặt ra chỉ nhờ rối loạn điện giải, bao gồm natri thấp (< 135 mEq/L), kali cao (> 5 mEq/L), HCO3 thấp (15 đến 20 mEq / L), và urea máu cao.
Chẩn đoán > Tác động

| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Bệnh sinh | CRH | ACTH | DHEA | DHEA-S | cortisol | aldosterone | renin | Na | K | Nguyên nhân5 |
| vùng dưới đồi (thứ ba)1 | thấp | thấp | thấp | thấp | thấp3 | thấp | thấp | thấp | thấp | u vùng dưới đồi (u tuyến), kháng thể, độc tố, chấn thương đầu |
| tuyến yên (thứ phát) | cao2 | thấp | thấp | thấp | thấp3 | bình thường | thấp | thấp | bình thường | u tuyến yên (u tuyến), kháng thể, độc tố, chấn thương đầu,  phẫu thuật cắt bỏ6, hội chứng Sheehan |
| tuyến thượng thận (tiên phát)7 | cao | cao | cao | cao | thấp4 | thấp | cao | thấp | cao | u thượng thận (u tuyến), stress, kháng thể, độc tố, bệnh Addison, chấn thương, phẫu thuật cắt bỏ, lao kê tuyến thượng thận |
| --- | --- |
1: bao gồm luôn chẩn đoán suy thượng thận thứ phát (giảm năng tuyến yên)
2: Chỉ khi quá trình sản xuất CRH ở vùng dưới đồi còn nguyên vẹn
3: Khi kích thích, giá trị tăng hơn gấp đôi giá trị ban đầu
4: Khi kích thích, giá trị tăng chưa được gấp đôi giá trị ban đầu
5: Hay gặp, không bao gồm tất cả các nguyên nhân có thể xảy ra
6: Thường là do khối u rất lớn (macroadenoma)
7: Bao gồm bệnh Addison
Điều trị

Cơn bão thượng thận
Đặt đường truyền tĩnh mạch
Truyền steroid (Solu-Cortef/hydrocortisone đường tiêm) sau đó uống hydrocortisone, prednisone hoặc methylpredisolone
Nghỉ ngơi
Thiếu hụt Cortisol (tiên phát hoặc thứ phát)
Hydrocortisone (Cortef)
Prednisone (Deltasone)
Prednisolone (Delta-Cortef)
Methylprednisolone (Medrol)
Dexamethasone (Decadron)
Hydrocortisone dạng thuốc cốm (Alkindi)
Thiếu hụt mineralocorticoid (aldosterone thấp)
Fludrocortisone acetat
(Để cân bằng natri, kali và nước)
Nhà khách Chính phủ

BuildingBản mẫu:SHORTDESC:Building
| Nhà khách Chính phủ |
| --- | --- |
Nhà khách chính phủ Việt Nam hiện nay

Thông tin chung
Tên cũ: Dinh Thống sứ Bắc Kỳ Bắc Bộ phủ
Tình trạng: Hoàn thành
Dạng: Nhà khách chính phủ
Phong cách: Tân cổ điển
Quốc gia:  Việt Nam
Thành phố: Hà Nội
Địa chỉ: Số 12, phố Ngô Quyền, phường Tràng Tiền, quận Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội
Xây dựng
Khởi công: 1918
Hoàn thành: 1919
Thiết kế
Kiến trúc sư: Auguste Henri Vildieu
Trang web
Nhà khách chính phủ 
Nhà khách Chính phủ (tên gọi trước đây là Bắc Bộ phủ) là ngôi nhà hai tầng ở số 12 phố Ngô Quyền, phường Tràng Tiền, quận Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội. Đây từng là nơi đặt trụ sở chính quyền Bắc kỳ, và là một di tích lịch sử của Việt Nam.
Lịch sử

Thời Pháp thuộc, tòa nhà này là Dinh Thống sứ Bắc Kỳ.
Sau khi Nhật đảo chính Pháp (9 tháng 3 năm 1945), tòa nhà được đổi thành Phủ Khâm sai Bắc Kỳ.
Trong Cách mạng tháng Tám, ngày tổng khởi nghĩa ở Hà Nội (19 tháng 8 năm 1945), lực lượng Việt Minh cùng nhân dân Hà Nội đã tiến công và chiếm giữ tòa nhà này.
Sau Cách mạng tháng Tám năm 1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh và Chính phủ lâm thời Việt Nam Dân chủ Cộng hòa về làm việc tại đây cho đến ngày Toàn quốc Kháng chiến. Trong thời gian này, tòa nhà được đổi tên thành Bắc Bộ phủ.
Mở đầu Toàn quốc Kháng chiến, ngày 20 tháng 12 năm 1946 tại đây đã nổ ra một trận đánh giữa một đại đội Vệ quốc đoàn bảo vệ Bắc Bộ phủ và quân Pháp có xe tăng hỗ trợ. Đây là trận đánh ác liệt nhất và kéo dài nhất trong những ngày đầu của Chiến tranh Đông Dương. Sau 6 đợt tấn công bị đẩy lui, thương vong 122 lính Lê dương, thiệt hại 4 xe tăng và thiết giáp, 3 xe vận tải, lực lượng tấn công đã chiếm được tòa nhà. Số binh sĩ Vệ quốc đoàn tử trận là 45 người.
Kết thúc Chiến tranh Đông Dương (1954), Bắc Bộ phủ được tu sửa lại và trở thành Nhà khách Chính phủ.
Năm 2005, Bắc Bộ phủ được gắn biển di tích lịch sử cách mạng.
Hình ảnh

Nhà khách Chính phủ ban đêm
Nhà khách chính phủ
Sinningia macrostachya

| Sinningia macrostachya |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Lamiales
Họ (familia): Gesneriaceae
Chi (genus): Sinningia
Loài (species): S. macrostachya
Danh pháp hai phần
Sinningia macrostachya (Lindl.) Chautems 
Sinningia macrostachya là một loài thực vật có hoa trong họ Tai voi. Loài này được (Lindl.) Chautems miêu tả khoa học đầu tiên năm 1990.