stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Lịch sử Trái Đất
Loài người xuất hiện

Bài chi tiết: Loài người § Sự tiến hóa của con người, và Lịch sử thế giới
Một loài khỉ họ người châu Phi đã có mặt khoảng sáu triệu năm trước đây (11:58 chiều theo chiếc đồng hồ của chúng ta) là loài vật cuối cùng có con cháu gồm cả loài người hiện đại và loài tinh tinh, họ hàng gần nhất của con người. Chỉ hai nhánh trong cây dòng họ của nó là có hậu duệ tồn tại tới ngày nay. Ngay sau khi phân nhánh, vì các lý do hiện còn chưa được xác định, các giống khỉ họ người trong một nhánh đã phát triển khả năng đứng thẳng. Kích thước não tăng nhanh chóng, và hai triệu năm trước đây (11:59:22 chiều, hay 38 giây trước lúc nửa đêm) những động vật đầu tiên được xếp loại Con người đã xuất hiện. Tất nhiên, giới hạn giữa các loài khác nhau hay thậm chí giữa các loại khá rộng bởi vì các sinh vật tiếp tục thay đổi theo từng thế hệ. Cùng khoảng thời gian này, nhánh kia chia thành các tổ tiên của tinh tinh thông thường và tổ tiên của Bonobo khi quá trình phát triển tiếp tục diễn ra đồng thời ở mọi dạng sự sống. Khả năng kiểm soát lửa dường như đã bắt đầu có ở Homo erectus (hay Homo ergaster), có lẽ ít nhất từ 790.000 năm trước nhưng có thể sớm từ 1.5 triệu năm trước (từ mười lăm tới hai mươi giây trước). Rất khó để xác định nguồn gốc của ngôn ngữ; chúng ta không biết liệu Homo erectus có thể nói hay khả năng này chỉ xuất hiện từ Homo sapiens. Khi kích thước não tăng lên, trẻ em được sinh ra sớm hơn, trước khi đầu chúng trở nên quá to để đi lọt xương chậu. Vì thế, chúng có quãng thời gian sống phụ thuộc dài hơn, mềm yếu hơn, và có khả năng học tập tốt hơn. Các kỹ năng xã hội trở nên phức tạp hơn, ngôn ngữ phát triển, và các công cụ được chế tạo tinh vi hơn. Điều này khiến sự hợp tác trở nên chặt chẽ cũng như lại kéo theo sự phát triển thêm của não. Về mặt giải phẫu con người hiện đại—Homo sapiens—được cho là đã có nguồn gốc xuất hiện từ khoảng 200.000 năm (hai trăm thiên niên kỷ) hay sớm hơn tại châu Phi; những hóa thạch cổ nhất có niên đại từ khoảng 160.000 năm trước. Con người đầu tiên thể hiện bằng chứng về khả năng tinh thần là người Neanderthal (thường được xếp loại là một giống riêng biệt và không có hậu duệ còn tồn tại ngày nay); họ biết chôn người chết, thường chôn theo cả thực phẩm hay công cụ. Tuy nhiên, bằng chứng về những đức tin phức tạp hơn, như những bức tranh tường Cro-Magnon giai đoạn sớm (có lẽ có ý nghĩa ma thuật hay tôn giáo) chỉ xuất hiện khoảng 32.000 năm trước (0.6 giây). Người Cro-Magnon cũng để lại những bức tượng đá nhỏ như Vệ nữ Willendorf, có lẽ cũng thể hiện đức tin tôn giáo. Tới 11.000 năm (0.2 giây) trước, Homo sapiens đã mở rộng phạm vi sinh sống tới mũi phía nam Nam Mỹ, lục địa có người ở cuối cùng. Kỹ năng sử dụng công cụ và ngôn ngữ tiếp tục được cải thiện; những quan hệ giữa các cá nhân trong cộng đồng trở nên phức tạp hơn.
Trận Bazeilles
Chú thích

1 2  Anthony King, The Transformation of Europe's Armed Forces: From the Rhine to Afghanistan, trang 190
↑  Tony Jaques, Dictionary of Battles and Sieges: A-E, trang 119
1 2 3 4 5 6  Bazeilles
1 2  Karine Varley, Under the shadow of defeat: the war of 1870-71 in French memory, trang 70
↑  Daniel Moran, Arthur Waldron, The People in Arms: Military Myth and National Mobilization since the French Revolution, trang 109
1 2  Albert Seaton, The Army of the German Empire 1870-88, trang 20
↑  Charles Dawbarn, Joffre and his army
, trang 122
1 2 3 4  Africa Center’s Senior French Representative Honors ‘Troupes de Marine’ and Battle of Bazeilles.
↑  Schmidthuber (eds). The German-French War 1870/71 with particular reference to the sympathy had Bavaria. Extract from the General Staff, JF Rietsch, Landshut, 1900, pp. 116/117
↑  Site non officiel of the Troupes de Marine
↑  "Wars of the century and the development of military science"
↑  Spencer C. Tucker (biên tập), A Global Chronology of Conflict: From the Ancient World to the Modern Middle East: From the Ancient World to the Modern Middle East, trang 1450
↑  Michael Howard, The Franco-Prussian War: The German Invasion of France, 1870-1871, các trang 165-168.
↑  Schmidthuber quoted General v. Helvig, supra, p 116
1 2  Stephen Badsey, The Franco-Prussian War 1870-1871, trang 42
↑  "The development of the European nations, 1870-1900"
↑  G. W. Prothero, Stanley Leathes, Sir Adolphus William Ward, John Emerich Edward Dalberg-Acton Acton (Baron.),Stanley Leathes, G. W. (George Walter) Prothero, Sir Adolphus William Ward, the cambridge modern history, trang 598
↑  "Men who have made the new German empire. A series of brief biographic sketches"
↑  Bertrand Taithe, Defeated Flesh: Welfare, Warfare and the Making of Modern France, trang 6
Bùi Thế Lân

Đừng nhầm lẫn với Đoàn Thế Lân.
| Bùi Thế Lân |
| --- | --- |
Thiếu tướng Bùi Thế Lân và viên Cố vấn Mỹ
Chức vụ
 Tư lệnh Sư đoàn Thủy quân Lục chiến
Nhiệm kỳ: 5/1972 – 4/1975
Cấp bậc: -Đại tá (11/1966) -Chuẩn tướng (6/1972) -Thiếu tướng (1/4/1975)
Tư lệnh phó Tham mưu trưởng: -Đại tá Nguyễn Thành Trí -Đại tá Lê Đình Quế
Tiền nhiệm: -Trung tướng Lê Nguyên Khang
Kế nhiệm: Cuối cùng
Vị trí: Biệt khu Thủ đô
 
Tư lệnh phó Sư đoàn Thủy quân Lục chiến kiêm Tham mưu trưởng Sư đoàn
Nhiệm kỳ: 1/1971 – 5/1972
Cấp bậc: -Đại tá
Vị trí: Biệt khu Thủ đô
 
Tham mưu trưởng Sư đoàn đoàn Thủy quân Lục chiến
Nhiệm kỳ: 6/1968 – 1/1972
Cấp bậc: -Đại tá
Vị trí: Biệt khu Thủ đô
 
Tham mưu trưởng Lữ đoàn Thủy quân Lục chiến
Nhiệm kỳ: 3/1964 – 6/1968
Cấp bậc: -Thiếu tá (3/1964) -Trung tá (11/1965)
Tiền nhiệm: Thiếu tá Trần Văn Nhựt
Vị trí: Biệt khu Thủ đô
 
Thông tin cá nhân
Quốc tịch:  Hoa Kỳ  Việt Nam Cộng hòa
Sinh: 18 tháng 11 năm 1932 Hà Nội, Bắc Kỳ
Mất: 14 tháng 1, 2014(2014-01-14) (81 tuổi) California, Hoa Kỳ
Nguyên nhân mất: Tuổi già
Nơi ở: Texas, Hoa Kỳ
Nghề nghiệp: Quân nhân
Dân tộc: Kinh
Vợ: Vũ Tuyết Khanh
Cha: Bùi Thế Quỳnh
Mẹ: Lê Thị Thân
Họ hàng: Các anh: Bùi Thế Tôn Bùi Thế Cầu Các em: Bùi Thế Cảnh Bùi Thế Phụng Bùi Thị Út Bùi Thế Phan Bùi Thị Ngưu Giang Bùi Thị Giang Sơn
Con cái: 4 người con (1 trai, 3 gái) Bùi Vân Khanh Bùi Vân Trang Bùi Vân Anh Bùi Vĩnh Lộc
Học vấn: Tú tài bán phần
Alma mater: -Trường Trung học Chu Văn An, Hà Nội -Trường Trung học Dũng Lạc, Hà Nội -Trường Sĩ quan Trừ bị Thủ Đức -Trường Chỉ huy Tham mưu TQLC Quantico, Hoa Kỳ
Quê quán: Bắc Kỳ
Binh nghiệp
Thuộc:  Quân lực Việt Nam Cộng hòa
Phục vụ:  Việt Nam Cộng hòa
Năm tại ngũ: 1953-1975
Cấp bậc:  Thiếu tướng
Đơn vị:  Quân chủng Hải quân  Thủy quân Lục chiến
Chỉ huy:  Quân đội Quốc gia  Quân lực Việt Nam Cộng hòa
Tham chiến: Chiến tranh Việt Nam
Bùi Thế Lân (1932 – 2014), nguyên là một tướng lĩnh của Quân lực Việt Nam Cộng hòa, cấp bậc Thiếu tướng. Ông xuất thân từ trường Sĩ quan Trừ bị được mở ra ở Nam phần dưới thời Quốc gia Việt Nam. Ra trường, ông được chọn phục vụ Lực lượng Thủy quân lục chiến thuộc Quân chủng Hải quân. Trong thời gian tại ngũ ông chỉ phục vụ đơn vị của mình. Ban đầu là một sĩ quan Trung đội trưởng. Mười tám năm sau ông đã là một tướng lĩnh Tư lệnh Binh chủng Thủy quân Lục chiến (1972 – 1975).
Tiếu sử & Binh nghiệp

Ông sinh vào tháng 11 năm 1932, là thứ năm trong một gia đình thương nhân khá giả tại Hà Nội. Thời niên thiếu, ông đã học qua các trường Trung học Chu Văn An và Dũng Lạc ở Hà Nội. Năm 1952, ông tốt nghiệp Trung học chương trình Pháp với văn bằng Tú tài 1 (Part I).
Tiếu sử & Binh nghiệp > Quân đội Quốc gia Việt Nam

Tháng 10 năm 1953, thi hành lệnh động viên ông nhập ngũ vào Quân đội Quốc gia, mang số quân: 52/700.453. Theo học khóa 4 Cương Quyết tại trường Sĩ quan Trừ bị Thủ Đức, khai giảng ngày 7 tháng 11 năm 1953. Ngày 1 tháng 6 năm 1954 mãn khóa tốt nghiệp với cấp bậc Thiếu úy. Ra trường, ông được phân bổ vào Lực lượng Bộ binh Hải quân, giữ chức vụ Chỉ huy cấp Trung đội, rồi cấp Đại đội thuộc Tiểu đoàn 1 Thủy quân Lục chiến.
Tiếu sử & Binh nghiệp > Quân đội Việt Nam Cộng hòa

Đầu năm 1958, sau hơn 2 năm từ Quân đội Quốc gia chuyển sang phục vụ Quân đội Việt Nam Cộng hòa, ông được thăng cấp Trung úy, giữ chức vụ Tiểu đoàn phó Tiểu đoàn 1 Thủy quân Lục chiến. Đầu năm 1960, ông được cử giữ chức vụ Tham mưu trưởng Liên đoàn Thủy quân Lục chiến.
Ngày 1 tháng 6 năm 1961, ông được thăng cấp Đại úy và được chỉ định làm Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 4. Tháng 9 năm 1963, ông được lệnh bàn giao Tiểu đoàn 4 lại cho Đại úy Lê Hằng Minh để lên đường đi du học khóa Chỉ huy và Tham mưu cao cấp tại căn cứ Thủy quân Lục chiến Quantico, Tiểu bang Virginia, Hoa Kỳ.
Sau cuộc Chỉnh lý nội bộ các tướng lãnh trong Hội đồng Quân nhân Cách mạng vào cuối tháng 1 năm 1964 để lên cầm quyền của tướng Nguyễn Khánh. Giữa tháng 3 mãn khóa về nước, ông được cử làm Tham mưu trưởng Lữ đoàn Thủy quân Lục chiến thay thế Thiếu tá Trần Văn Nhựt đồng thời ông được thăng cấp Thiếu tá tại nhiệm. Đến ngày lễ Quốc khánh Đệ Nhị Cộng hòa 1 tháng 11 năm 1965, ông được thăng cấp Trung tá tại nhiệm.
Ngày Quốc khánh 1 tháng 11 năm 1966, ông được đặc cách thăng cấp Đại tá, vẫn đương nhiệm chức vụ Tham mưu trưởng Lữ đoàn. Tư lệnh Lữ đoàn là Thiếu tướng Lê Nguyên Khang. Sau khi Lữ đoàn Thủy quân Lục chiến được nâng lên cấp Sư đoàn (tháng 6/1968), đầu năm 1971 ông được cử giữ chức vụ Tư lệnh phó Sư đoàn và vẫn kiêm chức vụ Tham mưu trưởng của Sư đoàn.
Tháng 5 năm 1972, ông được bổ nhiệm chức vụ Tư lệnh Sư đoàn Thủy quân Lục chiến thay thế Trung tướng Lê Nguyên Khang được điều về Bộ Tổng Tham mưu giữ chức vụ Tổng thanh tra Quân lực Việt Nam Cộng hòa. Ngày Quân lực 19 tháng 6 cùng năm, ông được thăng cấp Chuẩn tướng tại nhiệm.
Sư đoàn Thủy quân Lục chiến vào thời điểm tháng 4/1975, nhân sự của Bộ tư lệnh Sư đoàn và Bộ Chỉ huy của các Lữ đoàn được phân bổ trách nhiệm như sau:
-Tư lệnh - Thiếu tướng Bùi Thế Lân
-Tư lệnh phó - Đại tá Nguyễn Thành Trí
-Tham mưu trưởng - Đại tá Lê Đình Quế
-Chỉ huy Pháo binh - Trung tá Đặng Bá Đạt
-Lữ đoàn 147 - Đại tá Nguyễn Thế Lương
-Lữ đoàn 258 - Đại tá Nguyễn Năng Bảo
-Lữ đoàn 369 - Trung tá Nguyễn Xuân Phúc
-Lữ đoàn 468 - Đại tá Ngô Văn Định
1975

Ngày 1 tháng 4, ông được thăng cấp Thiếu tướng tại nhiệm.
Ngày 30 tháng 4, ông cùng gia đình di tản khỏi Việt Nam. Sau đó sang định cư tại Houston, Tiểu bang Texas, Hoa Kỳ.
Ngày 14 tháng 1 năm 2014 ông từ trần tại San Jose, Tiểu bang California, Hoa Kỳ. Hưởng thọ 82 tuổi.
Huy chương

Tướng Lân được ân thưởng nhiều huy chương Quân sự, Dân sự và Đồng minh. Trong số huy chương Đồng minh có huy chương Legion of Merit (Degree of Commander) của Hoa Kỳ.
Gia đình

Thân phụ: Cụ Bùi Thế Quỳnh (nguyên là viên chức trong bộ phận Quản lý tại Phi trường Tân Sơn Nhất)
Thân mẫu: Cụ Lê Thị Thân (1905 – 2000). Cả hai cụ mất tại Montreal, Canada
Bào huynh: Bùi Thế Tôn, Bùi Thế Cầu (Y sĩ Trung tá VNCH)
Bào đệ: Bùi Thế Cảnh, Bùi Thế Phan
Bào muội: Bùi Thị Út, Bùi Thị Ngưu Giang, Bùi Thị Giang Sơn
Phu Nhân: Vũ Tuyết Khanh
Chú thích

↑  Trong những ngày cuối cùng của Việt Nam Cộng hòa, ngoài tướng Bùi Thế Lân, còn hai Chuẩn tướng nữa được thăng cấp Thiếu tướng là Lê Minh Đảo và Phan Đình Niệm.
↑  Đơn vị Bộ binh Hải quân về sau tách ra khỏi Quân chủng Hải quân và được đặt tên là Binh chủng Thủy quân Lục chiến
↑  Tiểu đoàn 1, ban đầu là đơn vị Thủy bộ của Hải quân, được thành lập đầu tiên vào tháng 8 năm 1954. Sau này có danh xưng là Tiểu đoàn "Quái Điểu" của Sư đoàn Thủy quân Lục chiến
↑  Năm 1965, Liên đoàn Thủy quân Lục chiến được nâng cấp thành Lữ đoàn và tách khỏi Quân chủng Hải quân
↑  Tiểu đàn 4 Thủy quân Lục chiến về sau có danh xưng là Tiểu đoàn "Kình Ngư"
↑  Đị uý Lê Hằng Minh sinh năm 1935 tại Gia Định (số quân: 55/700.794), tốt nghiệp khóa 5 Sĩ quan Trừ bị Thủ Đức, là bào đệ của Thiếu tướng Lê Minh Đảo. Năm 1966, là Trung tá Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 2 Thủy quân Lục chiến (Tiểu đoàn Trâu Điên), bị tử trận do đối phương phục kích khi đang chỉ huy đơn vị tham chiến tại mặt trận Phong Điền, Thừa Thiên. Do mới được thăng cấp Trung tá trước đó một tuần nên không truy thăng.
↑  Thiếu tá Trần Văn Nhựt được cử đi làm Phụ tá Tùy viên Quân lực cạnh Tòa Đại sứ Việt Nam Cộng hòa tại Manila, Philippines.
↑  Năm 1968, Lữ đoàn Thủy quân Lục chiến được nâng lên cấp Sư đoàn, đồng thời tổ chức trang bị hoàn chỉnh để trở thành đơn vị Tổng Trừ bị cho Bộ Tổng Tham mưu
↑  Đại tá Nguyễn Thành Trí sinh năm 1935 tại Sóc Trăng, tốt nghiệp khóa 5 Võ khoa Thủ Đức
↑  Đại tá Lê Đình Quế sinh năm 1933 tại Nam Định, tốt nghiệp khóa 4 Võ khoa Thủ Đức
↑  Trung tá Đặng Bá Đạt sinh năm 1936, tốt nghiệp khóa 6 Võ khoa Thủ Đức
↑  Đại tá Nguyễn Thế Lương sinh năm 1933 tại Thanh Hóa, tốt nghiệp khóa 5 Võ khoa Thủ Đức
↑  Đại tá Nguyễn Năng Bảo sinh năm 1931 tại Hà Đông, tốt nghiệp Võ bị Địa phương Bắc Việt
↑  Trung tá Nguyễn Xuân Phúc sinh năm 1938 tại Hà Nội, tốt nghiệp khóa 16 Võ bị Đà Lạt
↑  Đại tá Ngô Văn Định sinh năm 1935 tại Bắc Ninh, tốt nghiệp khóa 4p Võ khoa Thủ Đức
↑  Trung tá Bùi Thế Cầu, nguyên Tỉnh trưởng tỉnh Gia Định năm 1965–1966, giải ngũ cùng cấp năm 1967.
Trò chơi bài

Người chơi bài, tranh thế kỷ 17 của Theodoor Rombouts
Ba lá bài Tây Ban Nha, khoảng1500
Một trò chơi bài là bất kỳ trò chơi nào sử dụng bộ bài Tây( có 4 chất bài từ mạnh đến yếu theo thứ tự như sau: cơ, rô, tép/ chuồn, bích) như là dụng cụ chính để chơi. Có vô số trò chơi bài đã có, tạo ra các họ trò chơi liên kết với nhau (ví dụ như xì tố). 
Một số ít trò chơi bài được chơi với bộ bài truyền thống có quy tắc chính thức được tiêu chuẩn hóa, nhưng hầu hết trò chơi bài là các trò chơi dân gian có quy tắc khác nhau theo từng vùng, từng văn hóa và từng cá nhân.
Nhiều trò chơi không được đặt trong họ các trò chơi bài trên thực tế lại sử dụng các lá bài trong  một số khía cạnh của trò chơi. Tương tự như vậy, một số trò chơi được đặt trong thể loại trò chơi bài liên quan đến trò chơi trên bàn. Sự khác biệt là các trò chơi bài chủ yếu phụ thuộc vào việc sử dụng các lá bài của người chơi (Bàn chỉ đơn giản chứa một hướng dẫn cho cách tính điểm hay dùng để bố trí bài), trong khi trò chơi trên bàn (thể loại không phải trò chơi bài nhưng chủ yếu sử dụng thẻ bài) thường tập trung vào các vị trí của các người chơi trên bàn, và sử dụng thẻ đối với một số mục đích phụ.
I-61 (tàu ngầm Nhật)

Japanese submarineBản mẫu:SHORTDESC:Japanese submarine
| --- | --- |
Tàu ngầm I-61
Lịch sử
Đế quốc Nhật Bản
Tên gọi:  I-61
Xưởng đóng tàu:  Xưởng đóng tàu Mitsubishi Kobe, Kobe
Đặt lườn:  15 tháng 11, 1926
Hạ thủy:  12 tháng 11, 1927
Hoàn thành:  6 tháng 4, 1929
Nhập biên chế:  6 tháng 4, 1929
Xuất biên chế:  11 tháng 1, 1932
Tái biên chế:  1 tháng 6, 1934
Xuất biên chế:  15 tháng 11, 1939 hoặc 20 tháng 3, 1940
Tái biên chế:  15 tháng 4, 1940 hoặc 15 tháng 11, 1940
Số phận:   Đắm do va chạm, 2 tháng 10, 1941  Trục vớt, 20 tháng 1, 1942 hoặc tháng 2, 1942  Tháo dỡ 1942 
Xóa đăng bạ:  1 tháng 4, 1942
Đặc điểm khái quát
Lớp tàu:  tàu ngầm lớp Kaidai (Kiểu IV)
Trọng tải choán nước:   1.635 tấn Anh (1.661 t) (nổi)  2.300 tấn Anh (2.337 t) (ngầm) 
Chiều dài:  97,7 m (320 ft 6 in)
Sườn ngang:  7,8 m (25 ft 7 in)
Mớn nước:  4,83 m (15 ft 10 in)
Công suất lắp đặt:   6.800 mã lực phanh (5.071 kW) (diesel)  1.800 hp (1.342 kW) (điện) 
Động cơ đẩy:   2 × động cơ diesel Rauschenbach Mk 2  2 x động cơ điện  2 x trục chân vịt 
Tốc độ:   20 hải lý trên giờ (37 km/h; 23 mph) (nổi)  8,5 kn (15,7 km/h; 9,8 mph) (ngầm) 
Tầm xa:   10.800 nmi (20.000 km) ở tốc độ 10 kn (19 km/h; 12 mph) (nổi)   60 nmi (110 km) ở tốc độ 3 kn (5,6 km/h; 3,5 mph) (ngầm) 
Tầm hoạt động:  230 tấn nhiên liệu
Độ sâu thử nghiệm:  60 m (200 ft)
Thủy thủ đoàn tối đa:  58 sĩ quan và thủy thủ
Vũ khí:   6 × ống phóng ngư lôi 533 mm (21 in) (4 trước mũi & 2 phía đuôi)  14 × ngư lôi 533 mm (21 in) Kiểu 89  1 x hải pháo 12 cm Kiểu năm thứ 11  1 × súng máy 7,7 mm 
I-61 là một tàu ngầm tuần dương  Lớp Kaidai thuộc phân lớp Kaidai IV nhập biên chế cùng Hải quân Đế quốc Nhật Bản vào năm 1929. Ngay trước Chiến tranh Thế giới thứ hai, nó bị đắm sau tai nạn va chạm với pháo hạm Kiso Maru vào ngày 2 tháng 10, 1941, khiến toàn bộ 71 thành viên thủy thủ đoàn thiệt mạng.
Thiết kế và chế tạo > Thiết kế

Bài chi tiết: Kaidai (lớp tàu ngầm)
Phân lớp tàu ngầm Kaidai IV là phiên bản thu nhỏ của phân lớp Kaidai IIIA dẫn trước, chỉ trang bị bốn ống phóng ngư lôi trước mũi. Chúng có trọng lượng choán nước 1.635 tấn Anh (1.661 t) khi nổi và 2.300 tấn Anh (2.337 t) khi lặn, lườn tàu có chiều dài 97,7 m (320 ft 6 in), mạn tàu rộng 7,8 m (25 ft 7 in) và mớn nước sâu 4,83 m (15 ft 10 in). Con tàu có thể lặn sâu 60 m (197 ft) và có một thủy thủ đoàn đầy đủ bao gồm 58 sĩ quan và thủy thủ.
Chiếc tàu ngầm trang bị hai động cơ diesel 3.400 mã lực phanh (2.535 kW), mỗi chiếc vận hành một trục chân vịt. Khi lặn, mỗi trục được vận hành bởi một động cơ điện 900 mã lực (671 kW). Con tàu có thể đạt tốc độ tối đa 20 hải lý trên giờ (37 km/h; 23 mph) khi nổi và 8,5 hải lý trên giờ (15,7 km/h; 9,8 mph) khi lặn. Khi Kaidai IV di chuyển trên mặt nước nó đạt tầm xa hoạt động 10.800 hải lý (20.000 km; 12.400 mi) ở tốc độ 10 hải lý trên giờ (19 km/h; 12 mph), và có thể lặn xa 60 nmi (110 km; 69 mi) ở tốc độ 3 hải lý trên giờ (5,6 km/h; 3,5 mph).
Lớp Kaidai IV có tổng cộng sáu ống phóng ngư lôi 53,3 cm (21,0 in), gồm bốn ống trước mũi và hai ống phía đuôi, và mang theo tổng cộng 14 quả ngư lôi. Chúng cũng trang bị một 120 mm (4,7 in)/45 caliber trên boong tàu cùng một súng máy 7,7 mm.
Thiết kế và chế tạo > Chế tạo

I-61 được đặt lườn tại xưởng tàu của hãng Mitsubishi tại Kobe vào ngày 15 tháng 11, 1926. Nó được hạ thủy vào ngày 12 tháng 11, 1927, rồi hoàn tất và nhập biên chế vào ngày 6 tháng 4, 1929.
Lịch sử hoạt động > 1929 – 1941

Vào ngày nhập biên chế, I-61 được phân về Quân khu Hải quân Sasebo, và nó cùng tàu ngầm chị em I-62 hợp thành Đội tàu ngầm 29 vào ngày 24 tháng 4, 1929, và phối thuộc cùng Quân khu Hải quân Sasebo.
Đội tàu ngầm 29 được điều động sang Hải đội Tàu ngầm 1 trực thuộc Đệ Nhất hạm đội, thuộc thành phần Hạm đội Liên hợp, vào ngày 1 tháng 12, 1930. I-61 được cho xuất biên chế và đưa về thành phần dự bị vào ngày 11 tháng 1, 1932, và Đội tàu ngầm 29 được chuyển sang Đội phòng vệ Sasebo trực thuộc Quân khu Hải quân Sasebo vào ngày 10 tháng 11, 1932, rồi sang Hải đội Tàu ngầm 2 trực thuộc Đệ Nhị hạm đội, thuộc thành phần Hạm đội Liên hợp vào ngày 15 tháng 11, 1933. Nó nhập biên chế trở lại vào ngày 1 tháng 6, 1934. Vào ngày 27 tháng 9, 1934, nó rời Ryojun, Mãn Châu để cùng các tàu ngầm I-56, I-57, I-58, I-62, I-64, I-65, I-66 và I-67 thực hiện chuyến đi huấn luyện ngoài khơi Thanh Đảo, Trung Quốc. Sau khi hoàn tất, cả chín chiếc tàu ngầm đều quay về Sasebo, Nhật Bản vào ngày 5 tháng 10, 1934.
Vào ngày 7 tháng 2, 1935, I-61 khởi hành từ Sasebo cùng tám tàu ngầm khác thuộc Hải đội Tàu ngầm 2: I-53, I-54, I-55, I-59, I-60, I-62, I-63, và I-64 cho chuyến đi huấn luyện tại khu vực quần đảo Kuril. Chuyến đi kết thúc khi họ đến vịnh Sukumo, Shikoku vào ngày 25 tháng 2, 1935. Chín chiếc tàu ngầm đã rời Sasebo vào ngày 29 tháng 3, 1935 để huấn luyện tại vùng biển Trung Quốc, và quay trở lại Sasebo vào ngày 4 tháng 4, 1935.   Đội tàu ngầm 28 được điều sang Hải đội Tàu ngầm 1 trực thuộc Đệ Nhất hạm đội vào ngày 15 tháng 11, 1935.
Vào ngày 1 tháng 12, 1936, I-61 được điều động quay trở lại Hải đội Tàu ngầm 2 trực thuộc Đệ Nhị hạm đội, và đến ngày 15 tháng 12, 1938 được chuyển sang Trường tàu ngầm tại Kure. Vào ngày 11 tháng 3, 1939, nó bị hư hại do tai nạn va chạm với tàu khu trục Yakaze ngoài khơi Mitajiri. Nó được cho xuất biên chế và đưa về Hạm đội Dự bị 3 tại Quân khu Hải quân Sasebo, có thể vào ngày 15 tháng 11, 1939 hoặc ngày 20 tháng 3, 1940.
I-61 được cho nhập biên chế trở lại vào ngày 15 tháng 4, 1940, và gia nhập Hải đội Tàu ngầm 5 trực thuộc Hạm đội Liên hợp vào ngày 15 tháng 11. Đến ngày 8 tháng 1, 1941, nó gặp tai nạn va chạm với pháo hạm Kōshū Maru về phía Nam mũi Ashizuri.
Lịch sử hoạt động > Bị mất

Vào ngày 2 tháng 10, 1941, với Tư lệnh Đội tàu ngầm 29 trên tàu, I-61 rời Sasebo để cùng tàu tiếp liệu tàu ngầm Rio de Janeiro Maru đi đến điểm tập trung hạm đội tại Murokusumi ngoài khơi Yamaguchi. Tại eo biển Koshiki vào chiều tối hôm đó, pháo hạm Kiso Maru nhận định nhầm đèn hoa tiêu của I-61 phía sau Rio de Janeiro Maru là của một tàu nhỏ hơn và ước lượng sai khoảng cách vượt phía sau I-61, nó húc phải I-61 lúc khoảng 23 giờ 21 phút, và chiếc tàu ngầm đắm nhanh chóng với tổn thất nhân mạng toàn bộ 71 thành viên thủy thủ đoàn trên tàu.
Xác tàu đắm của I-61 được trục vớt vào ngày 20 tháng 1, 1942 hoặc trong tháng 2, 1942 và nó bị tháo dỡ trong năm 1942.  Tên nó được rút khỏi đăng bạ hải quân vào ngày 1 tháng 4, 1942.
Angostura nodosa

| Angostura nodosa> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Sapindales
Họ (familia): Rutaceae
Chi (genus): Angostura
Loài (species): A. nodosa
Danh pháp hai phần
Angostura nodosa (Engl.) Albuq., 1981 
Angostura nodosa là một loài thực vật có hoa trong họ Cửu lý hương. Loài này được (Engl.) Albuq. mô tả khoa học đầu tiên năm 1981.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Angostura nodosa”. Truy cập ngày 12 tháng 6 năm 2013.
Quan hệ ngoại giao của Nga
Chú thích

↑  Ambrosio, Thomas (2005). Challenging America's Global Preeminence: Russia's Quest for Multipolarity. Routledge. ISBN 0-7546-4289-5.
↑  Fuller, Steve (23 tháng 3 năm 2022). “Eurasianism as the deep history of Russia's discontent”. Educational Philosophy and Theory. 54 (7): 863–866. doi:10.1080/00131857.2022.2054330. S2CID 249047326.
↑  Burbank, Jane (22 tháng 3 năm 2022). “The Grand Theory Driving Putin to War”. The New York Times. Bản gốc lưu trữ ngày 3 tháng 4 năm 2023.
↑  Laurelle, Marlene (2008). Russian Eurasianism: An Ideology of Empire. Gabowitsch, Mischa biên dịch. Baltimore, Maryland 21211: Johns Hopkins University Press. ISBN 978-0-8018-9073-4.Quản lý CS1: địa điểm (liên kết)
↑  Dixon Klump, Sarah. “Russian Eurasianism: An Ideology of Empire”. Bản gốc lưu trữ ngày 29 tháng 3 năm 2017.
↑  RFE/RL. “U.S. Says Russia Move 'Exacerbating Tensions”. RadioFreeEurope/RadioLiberty (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 18 tháng 5 năm 2023.
↑  “Putin recognises independence of Ukraine breakaway regions”. www.aljazeera.com (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 18 tháng 5 năm 2023.
↑  “Russia and Europe”. Levada Center. 22 tháng 3 năm 2021. Bản gốc lưu trữ ngày 1 tháng 5 năm 2023.
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11  York, Chris. "Who Are Russia's Allies? A List of Countries Supporting the Kremlin's Invasion of Ukraine." KyivPost, https://www.kyivpost.com/post/13208. Accessed 22 Aug. 2023.
↑  https://www.washingtonpost.com/politics/2022/03/02/central-asian-countries-now-have-two-big-worries-about-russia/
1 2  Russia-Africa Summit Fails to Deliver Concrete Results, https://www.chathamhouse.org/2023/08/russia-africa-summit-fails-deliver-concrete-results. Accessed 22 Aug. 2023.
↑  https://carnegieendowment.org/politika/90584
↑  “Telewizja Polska S.A.”. Bản gốc lưu trữ ngày 29 tháng 7 năm 2023. Truy cập 7 tháng 2 năm 2024.
↑  Russia and Niger Agree to Develop Military Ties, Moscow Says
↑  “Who are Russia's supporters?”. The Economist. Lưu trữ bản gốc ngày 3 tháng 8 năm 2023. Truy cập 7 tháng 2 năm 2024.Quản lý CS1: bot: trạng thái URL ban đầu không rõ (liên kết)
1 2 3  https://www.msn.com/en-us/news/world/senior-russian-official-in-talks-on-black-sea-grain-deal-that-would-exclude-ukraine/ar-AA1fwzCq
↑  “Serbia's Tryst With Russia Threatens Its EU Relations”. Truy cập 7 tháng 2 năm 2024.
↑  https://www.thenationalnews.com/mena/egypt/2023/03/24/egypt-russia-relations-reach-new-heights-in-ukraine-war-aftermath/
1 2  https://carnegieendowment.org/2022/10/05/what-s-driving-russia-s-opportunistic-inroads-with-saudi-arabia-and-gulf-arabs-pub-88099
Eois macrozeta

| Eois macrozeta> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Eois
Loài (species): E. macrozeta
Danh pháp hai phần
Eois macrozeta Herbulot 1988 
Eois macrozeta là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  “Home of Ichneumonoidea”. Taxapad. Dicky Sick Ki Yu. 1997–2012. Bản gốc lưu trữ ngày 9 tháng 1 năm 2019. Truy cập 2013. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong: |access-date= (trợ giúp)
↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.