stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Hipoepa undulata

| Hipoepa undulata |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Noctuidae
Chi (genus): Hipoepa
Loài (species): H. undulata
Danh pháp hai phần
Hipoepa undulata Moore, 1882 
Hipoepa undulata là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Alpina redifasciata

| Alpina redifasciata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Alpina
Loài (species): A. redifasciata
Danh pháp hai phần
Alpina redifasciata Wehrli 1921 
Alpina redifasciata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Smicridea frequens

| Smicridea frequens> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Trichoptera
Họ (familia): Hydropsychidae
Chi (genus): Smicridea
Loài (species): S. frequens
Danh pháp hai phần
Smicridea frequens L Navas, 1930 
Smicridea frequens là một loài Trichoptera thuộc họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.
Đảo Ascension

|  Đảo Ascension  |
| --- | --- |
   Quốc kỳ    Quốc huy  

 Quốc ca: "God Save the King"
 


Tổng quan
Thủ đô: Georgetown 7°56′N 14°25′T﻿ / ﻿7,933°N 14,417°T﻿ / -7.933; -14.417
Điểm dân cư lớn nhất lớn nhất: Georgetown
Ngôn ngữ chính thức: Tiếng Anh
Chính trị
Lãnh đạo

• Quốc vương : Charles III
• Thống đốc : Lisa Phillips
• Người quản lý : Justine Allan
 
Lịch sử
Lãnh thổ thuộc Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland

• Lần đầu có người đặt chân đến : 1815
• Lãnh thổ phụ thuộc của St Helena : 12 tháng , 1922
• Hiến pháp hiện nay : 1 tháng 9, 2009
 
Một phần của: Saint Helena, Ascension và Tristan da Cunha
Địa lý
Diện tích:  
• Tổng cộng: 88 km2 (hạng 219th) 34 mi2
• Mặt nước (%): 0
Dân số:  
• Điều tra tháng 2, 2016: 806
Kinh tế
Đơn vị tiền tệ: Bảng Saint Helena (US$ được chấp nhận) (SHP)
Thông tin khác
Múi giờ: UTC⁠ (GMT)
Giao thông bên: trái
Mã điện thoại: +247
Mã ISO 3166: SH-AC
Tên miền Internet: .ac  UK Postcode: ASCN 1ZZ
Đảo Ascension (Ascension Island) là một đảo núi lửa tách biệt trong Đại Tây Dương, cách xích đạo 7°56' về phía nam. Nó cách bờ biển châu Phi khoảng 1.600 kilômét (1.000 mi) và cách bờ biển Brasil
chừng 2.250 kilômét (1.400 mi), tức đâu đó trong khoảng giữa của vùng biển giữa Nam Mỹ và châu Phi. Đây là một phần của lãnh thổ hải ngoại thuộc Anh Saint Helena, Ascension và Tristan da Cunha, trong đó đảo lớn Saint Helena nằm cách tận 1.300 kilômét (800 mi) về phía đông nam.
Tên đảo được đặt theo tên ngày phát hiện, Ngày Thăng thiên (Ascension Day). Nó từng đóng vai trò là chỗ dừng chân vào những ngày ngành hàng không còn dựa vào tàu bay. Vào Thế chiến II, đây là một trạm thủy-không quân quan trọng. Đảo Ascension là nơi đóng quân của hải quân Anh từ 1815 đến 1922.
Đảo là nơi đặt RAF Ascension Island (một sân bay trong những trạm Không lực Hoàng gia), một trạm theo dõi tên lửa của Cơ quan vũ trụ Châu Âu, một điểm SIGINT Anh-Mỹ và một trạm tiếp âm BBC World Service. Đây là nơi giàn quân chính trong cuộc chiến tranh Falklands. Đảo Ascension có một trong bốn anten (ba anten còn lại ở đảo Kwajalein, Diego Garcia, và mũi Canaveral) hỗ trợ sự vận hành của Hệ thống Định vị Toàn cầu (GPS).
Địa lý

Đảo có diện tích chừng 88 km², là một đỉnh núi lửa nhô lên mặt nước, chỉ cách sống núi giữa Đại Tây Dương 100 km (62 mi). Đa phần đất đai là sản phẩm của núi lửa.
Địa lý > Địa chất

Về địa chất, đảo Ascension còn trẻ: nó là đỉnh của một núi lửa mới ló lên mặt biển khoảng một triệu năm trước. Dù hoạt động núi lửa chủ yếu dính dáng đến kiến tạo mảng sống núi giữa Đại Tây Dương 80 km về phía tây, đảo Ascension cũng cho thấy những đặc điểm liên quan đến hoạt động núi lửa điểm nóng. Điều này có vẻ là kết quả của một chùm manti nhỏ hơn ban đầu hình thành dưới sống núi, trước khi mảng châu Phi, cùng với sống núi, dạt về phía tây – để lại chùm manti tại vị trí hiện nay. Lần phun trào gần nhất có lẽ diễn ra vào thế kỷ XVI. Do chỉ mới trồi lên, đất ở đây chủ yếu là clinker (sản phẩm của loại dung nham ʻaʻā).
Địa lý > Khí hậu

Đảo Ascension có khí hậu hoang mạc nóng (BWh, theo phân loại khí hậu Köppen). Nhiệt độ ven biển trung bình từ, và từ 5 đến 6 °C (9 to 11 °F) mát hơn ở điểm cao nhất. Trời có thể đổ mưa bất kì lúc nào, song thường nặng hạt hơn vào tháng 6-9. Dù nằm trong vùng nhiệt đới, lượng mưa hằng năm rất thấp. Nguyên nhân của điều này có lẽ là do nhiệt độ thấp của vùng nước xung quanh, bởi hải lưu Benguela và hải lưu Nam Xích đạo chảy về phía bắc từ vùng biển tây Phi. Những dòng biển này mang đến hiệu ứng làm lạnh cho Nam Đại Tây Dương. Lốc xoáy nhiệt đới ít khi diễn ra.
| Dữ liệu khí hậu của Georgetown, Ascension Island> Tháng | Dữ liệu khí hậu của Georgetown, Ascension Island> 1 | Dữ liệu khí hậu của Georgetown, Ascension Island> 2 | Dữ liệu khí hậu của Georgetown, Ascension Island> 3 | Dữ liệu khí hậu của Georgetown, Ascension Island> 4 | Dữ liệu khí hậu của Georgetown, Ascension Island> 5 | Dữ liệu khí hậu của Georgetown, Ascension Island> 6 | Dữ liệu khí hậu của Georgetown, Ascension Island> 7 | Dữ liệu khí hậu của Georgetown, Ascension Island> 8 | Dữ liệu khí hậu của Georgetown, Ascension Island> 9 | Dữ liệu khí hậu của Georgetown, Ascension Island> 10 | Dữ liệu khí hậu của Georgetown, Ascension Island> 11 | Dữ liệu khí hậu của Georgetown, Ascension Island> 12 | Dữ liệu khí hậu của Georgetown, Ascension Island> Năm |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Cao kỉ lục °C (°F) | 31.7 (89.1) | 31.7 (89.1) | 31.7 (89.1) | 32.2 (90.0) | 31.7 (89.1) | 30.6 (87.1) | 30.6 (87.1) | 28.9 (84.0) | 28.9 (84.0) | 28.9 (84.0) | 30.0 (86.0) | 30.6 (87.1) | 32.2 (90.0) |
| Trung bình ngày tối đa °C (°F) | 28.3 (82.9) | 29.4 (84.9) | 30.0 (86.0) | 30.0 (86.0) | 28.9 (84.0) | 27.8 (82.0) | 27.2 (81.0) | 26.1 (79.0) | 26.1 (79.0) | 26.1 (79.0) | 26.7 (80.1) | 27.2 (81.0) | 27.8 (82.0) |
| Tối thiểu trung bình ngày °C (°F) | 22.8 (73.0) | 23.9 (75.0) | 24.4 (75.9) | 24.4 (75.9) | 23.9 (75.0) | 22.8 (73.0) | 22.2 (72.0) | 21.1 (70.0) | 21.1 (70.0) | 21.1 (70.0) | 22.2 (72.0) | 22.6 (72.7) | 22.7 (72.9) |
| Thấp kỉ lục °C (°F) | 18.9 (66.0) | 20.0 (68.0) | 21.1 (70.0) | 20.6 (69.1) | 19.4 (66.9) | 19.4 (66.9) | 19.4 (66.9) | 18.3 (64.9) | 17.2 (63.0) | 18.3 (64.9) | 17.8 (64.0) | 17.8 (64.0) | 17.2 (63.0) |
| Lượng Giáng thủy trung bình mm (inches) | 8 (0.3) | 10 (0.4) | 38 (1.5) | 30 (1.2) | 10 (0.4) | 15 (0.6) | 13 (0.5) | 10 (0.4) | 10 (0.4) | 13 (0.5) | 8 (0.3) | 8 (0.3) | 173 (6.8) |
| Số ngày giáng thủy trung bình (≥ 0.3 mm) | 7 | 5 | 7 | 8 | 6 | 8 | 7 | 8 | 10 | 12 | 8 | 8 | 94 |
| Độ ẩm tương đối trung bình (%) | 74 | 73 | 73 | 73 | 70 | 69 | 69 | 70 | 73 | 73 | 72 | 73 | 72 |
| Số giờ nắng trung bình tháng | 229 | 224 | 276 | 267 | 264 | 260 | 239 | 217 | 165 | 161 | 159 | 198 | 2.659 |
Nguồn 1: Deutscher Wetterdienst
Nguồn 2: Danish Meteorological Institute
Chú thích

↑  “Census 2016 – summary report” (PDF). St Helena Government. tháng 6 năm 2016. tr. 9. Truy cập ngày 23 tháng 1 năm 2017.
↑  “The St Helena, Ascension and Tristan da Cunha Constitution Order 2009”.
↑  Victory at Sea (Series title), Volume-10 "Beneath the Southern Cross" 1952 production of NBC, (Disc 2 of DVD collection reproduction ca. 2007-2008)
↑  “Saint Helena, Ascension, and Tristan da Cunha”. The World Factbook. Central Intelligence Agency. Lưu trữ bản gốc ngày 28 tháng 12 năm 2010. Truy cập ngày 3 tháng 1 năm 2011.
↑  “The geology of Ascension Island”. Ascension Island Volcanology (bằng tiếng Anh). ngày 25 tháng 10 năm 2017. Truy cập ngày 5 tháng 1 năm 2018.
↑  BBC News, The island where nothing makes sense, ngày 19 tháng 4 năm 2016
↑  “The South Equatorial Current System”. oceancurrents.rsmas.miami.edu. Bản gốc lưu trữ ngày 23 tháng 4 năm 2012. Truy cập ngày 27 tháng 4 năm 2016.
↑  “The Benguela Current”. oceancurrents.rsmas.miami.edu. Bản gốc lưu trữ ngày 7 tháng 5 năm 2016. Truy cập ngày 27 tháng 4 năm 2016.
↑  “TCFAQ G6) Why doesn't the South Atlantic Ocean experience tropical”. www.aoml.noaa.gov. Truy cập ngày 28 tháng 4 năm 2016.
↑  
“Klimatafel von Georgetown (Flugh.), Insel Ascension / Südatlantik / Großbritannien” (PDF). Federal Ministry of Transport and Digital Infrastructure. Truy cập ngày 4 tháng 11 năm 2016.
↑  
“STATIONSNUMMER 61902” (PDF). Ministry of Energy, Utilities and Climate. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 16 tháng 1 năm 2013. Truy cập ngày 4 tháng 11 năm 2016.
Comfortless Cove
Agelena nyassana

| Agelena nyassana> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Agelenidae
Chi (genus): Agelena
Loài (species): A. nyassana
Danh pháp hai phần
Agelena nyassana Roewer, 1955 
Agelena nyassana là một loài nhện trong họ Agelenidae.
Loài này thuộc chi Agelena. Agelena nyassana được Carl Friedrich Roewer miêu tả năm 1955.
Chú thích

↑  Platnick, Norman I. (2010): The world spider catalog, version 10.5. American Museum of Natural History.
Sericopelma panamense

| Sericopelma panamense> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Theraphosidae
Chi (genus): Sericopelma
Loài (species): S. panamense
Danh pháp hai phần
Sericopelma panamense Simon, 1891 
Sericopelma panamense là một loài nhện trong họ Theraphosidae.
Loài này thuộc chi Sericopelma. Sericopelma panamense được Eugène Simon miêu tả năm 1891.
Chú thích

↑  Platnick, N. I. (2012) The world spider catalog, version 12.5. American Museum of Natural History. DOI: 10.5531/db.iz.0001.
Görgeshausen

| Görgeshausen   |
| --- | --- |

  Huy hiệu
Vị trí của Görgeshausen   thuộc Huyện Westerwaldkreis  
Görgeshausen  
Quốc gia: Đức
Bang: Rheinland-Pfalz
Huyện: Westerwaldkreis
Liên xã: Montabaur
Chính quyền
 • Thị trưởng: Theodor Burkard
Diện tích
 • Tổng cộng: 3,24 km2 (125 mi2)
Độ cao: 283 m (928 ft)
Dân số (2020-12-31)
 • Tổng cộng: 890
 • Mật độ: 2,7/km2 (7,1/mi2)
Múi giờ: CET (UTC+01:00)
 • Mùa hè (DST): CEST (UTC+02:00)
Mã bưu chính: 56412
Mã vùng: 06485
Biển số xe: WW
Trang web: www.vg-montabaur.de
Görgeshausen là một đô thị thuộc một ‘‘Verbandsgemeinde’’ - ở huyện Westerwald trong bang Rheinland-Pfalz, Đức. Đô thị Görgeshausen có diện tích 3,24 km².
Đô thị này nằm ở Westerwald giữa Koblenz và Gießen bên rìa vườn tự nhiên Nassau, giáp Hesse. Đô thị này thuộc Verbandsgemeinde Montabaur, một dạng đô thị tập thể chỉ có ở bang Rheinland-Pfalz.
Năm 1290, Görgeshausen được đề cập lần đầu trong tài liệu với tên Gerinzhausen.
Smicridea fasciatella

| Smicridea fasciatella> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Trichoptera
Họ (familia): Hydropsychidae
Chi (genus): Smicridea
Loài (species): S. fasciatella
Danh pháp hai phần
Smicridea fasciatella R McLachlan, 1871 
Smicridea fasciatella là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Loài này komt voor in het Neotropisch en het Nearctisch gebied.
Chúa Bầu

Chúa Bầu (chữ Nôm: 主裒) là từ chỉ chung các đời dòng họ Vũ cát cứ ở Tuyên Quang suốt thời kỳ chia cắt Nam Bắc triều và Trịnh Nguyễn phân tranh trong lịch sử Việt Nam. Họ Vũ trấn trị Tuyên Quang 162 năm, từ 1527 đến 1689. Họ Vũ nhân thời loạn tự lập ở Tuyên Quang, chống chính quyền cai trị ở Thăng Long. Thời Nam Bắc triều, họ Vũ không theo nhà Mạc mà theo nhà Lê trung hưng ở Thanh Hoá, nhưng khi nhà Lê trung hưng về Thăng Long, họ Vũ cũng không thần phục hoàn toàn. Các đời họ Vũ trấn giữ trên thành ở núi Bầu nên được gọi chung là Chúa Bầu.
Nguyên quán các chúa Bầu ở làng Ba Đông, huyện Gia Phúc (nay là Gia Lộc), tỉnh Hải Dương, Việt Nam.
Khởi nghiệp

Người khởi nghiệp của các chúa Bầu họ Vũ là Vũ Văn Uyên, người làng Ba Đông, huyện Gia Phúc (nay là Gia Lộc, tỉnh Hải Dương).
Vũ Văn Uyên vốn là một thanh niên khỏe mạnh, gan dạ. Thời vua Lê Chiêu Tông, vì phạm tội giết người, ông trốn lên ngụ ở trấn Đại Đồng (phủ Tuyên Quang). Bấy giờ người tù trưởng Đại Đồng bị nhân dân oán ghét, tình hình Đại Đồng rất lộn xộn. Vũ Văn Uyên thấy vậy bèn tập hợp lực lượng riêng, thừa cơ giết chết người tù trưởng, ổn định tình hình địa phương rồi chiếm luôn đất đó, trở thành người trấn trị Đại Đồng (thuộc các tỉnh Tuyên Quang, Lào Cai, Yên Bái của Việt Nam hiện nay).
Lúc đó Lê Chiêu Tông đang gặp thời rối ren ở kinh kỳ, phong cho ông làm Đô thống sứ trấn Tuyên Quang, tước Khánh Bá Hầu. Vũ Văn Uyên đóng căn cứ tại thành Nghị Lang.
Theo Mạc chống Lê

Vũ Công Kỷ chết, con là Vũ Đức Cung lên thay. Cung được phong tước Hòa Thắng hầu.
Năm 1593, Trịnh Tùng tiến quân vào đánh chiếm Thăng Long, rước Lê Thế Tông trở về kinh thành, họ Mạc rút chạy lên phía bắc. Vũ Đức Cung đem 2.000 quân tới kinh đô quy phục, dâng vàng bạc và đồ quý. Trịnh Tùng thăng làm Bắc quân Đô đốc, Thái bảo Hòa quận công, được mang quân hiệu là An Bắc doanh. Cũng năm đó Vũ Đức Cung lại xin về trấn Đại Đồng.
Trở về Đại Đồng, Đức Cung có ý chống nhà Lê. Năm 1594, ông ngầm hai lòng cùng với Mỹ Thọ hầu (không rõ tên) đi lại quấy nhiễu các huyện đầu nguồn trấn Sơn Tây, đánh phá các huyện Thanh Ba, Hạ Hòa, lại dời dân các huyện Đông Lan, Tây Lan vào ở Đại Đồng. Trịnh Tùng sai Thái úy Nguyễn Hữu Liêu đi đánh bắt được Mỹ Thọ hầu. Đức Cung phải đem con em chạy đi Nghĩa Đô, sau đó lại sai người vào kinh dâng vàng bạc quy phục.
Năm 1595, Vũ Đức Cung tự xưng là Long Bình vương, sai tướng đánh cướp các động ở châu Bạch Thông (Thái Nguyên), cướp lấy thuế của mỏ bạc. Trịnh Tùng lại phải sai quân đánh.
Vũ Đức Cung chết, con là Vũ Công Ứng lên thay. Vì dòng họ Vũ có nhiều công lao nên Vũ Công Ứng vẫn được tập phong là Thuần quận công.
Vũ Công Ứng (các sách chép tên có khác nhau: Đức, Sắc, Huệ, Sưa) được tập phong với Thái phó Tống quận công. Nhưng Công Ứng cậy sông núi hiểm trở, xa cách, ngầm liên kết với họ Mạc, tự xưng vương. Triều đình vua Lê, chúa Trịnh bận đối phó với chúa Nguyễn trong nam nên vẫn phải bao dung. Sau đó vì có việc bất bình với thủ hạ là Ma Phúc Trường, Vũ Công Ứng yếu thế, lo sợ về kinh tự thú. Dọc đường, Ứng bị giết. Con Ứng là Vũ Công Tuấn được phong Thái phó và được lập nối nghiệp cha, được ban cho dân lộc để giữ việc thờ cúng.
Năm 1672, nhân lúc triều đình sơ hở, chúa Trịnh mang đại quân đi đánh chúa Nguyễn phía nam, Vũ Công Tuấn trốn về Tuyên Quang cướp bóc nhân dân. Tuấn câu kết với dòng dõi họ Mạc là Mạc Kính Vũ, tự xưng Tiểu Giao Cương Vương và chạy sang Vân Nam nhờ nhà Thanh giúp sức. Thổ ty phủ Khai Hóa (Vân Nam) nhà Thanh nhân dịp này chiếm đất cướp dân của Đại Việt, suốt thời Hậu Lê không đòi lại được.
Năm 1689, Vũ Công Tuấn bị triều đình nhà Lê bắt và giết. Triều đình đặt chức Lưu thủ ở Tuyên Quang, từ đó dòng dõi "Chúa Bầu" chấm dứt. Dòng dõi họ Vũ là Vũ Công Đĩnh được triều đình cho lấy tiền ngoại phụ của 7 xã để tế tự giữ hương hỏa họ Vũ.
Thành nhà Bầu

Thành chính trên núi Bầu vốn có tên là thành Việt Tĩnh, đây là một tòa thành lớn của họ Vũ. Giai thoại dân gian trước đây kể về một bà chúa Bầu, là nữ tướng của Hai Bà Trưng. Giai thoại có liên quan đến nguồn gốc tên gọi núi Bầu nơi các Chúa Bầu họ Vũ xây thành (xem bài Bà Chúa Bầu)
Di tích ngày nay được các nhà chuyên môn khảo sát, chu vi toàn bộ tường thành đo được 1.385 mét. Tường thành cao 2,30 mét, mặt tường rộng 3 mét, chân tường rộng 9 mét. Tường đều được đắp bằng đất, trừ những cửa có xây ốp vách bằng gạch hoặc đá tảng.
Hiện nay các di tích thành lũy có quan hệ với các chúa Bầu rất nhiều trong một vùng rộng lớn suốt từ ngã ba Đoan Hùng ngược lên hết địa phận huyện Lục Yên. Nhân dân thường gọi chung những di tích này bằng cái tên "Thành nhà Bầu".
Khi xây thành Bầu, Vũ Văn Mật đã mời các văn sĩ đến, sai làm phú phong cảnh Đại Đồng. Nguyễn Hàng người huyện Sơn Vi (Phú Thọ ngày nay) làm phú hay, chiếm giải nhất, được 2000 lạng bạc.
Các đền thờ Chúa Bầu:
1. Đền Bắc Hà: Thị trấn Bắc Hà, tỉnh Lào Cai
2. Đền Trung Đô: Thôn Trung Đô, xã Bảo Nhai, huyện Bắc Hà, tỉnh Lào Cai
3. Đền Phúc Khánh: Thị trấn phố Ràng, huyện Bảo Yên, tỉnh Lào Cai
4. Đền Nghĩa Đô: xã Nghĩa Đô, huyện Bảo Yên, tỉnh Lào Cai
5. Đền Đại Cại: huyện Lục Yên, tỉnh Yên Bái.
6. Đình Từ: xã Thái Xuyên, huyện Thái Thuy, tỉnh Thái Bình
Giai thoại về Bà chúa Bầu họ Vũ

Trong lịch sử Việt Nam trước kia, dân gian đã truyền lại nhân vật Bà Chúa Bầu là nữ tướng thời Hai Bà Trưng. Tới khi các chúa Bầu cát cứ tại Tuyên Quang trên núi Bầu, dòng họ Vũ lại có một người con gái tên là Vũ Thị Ngọc Anh cũng được người đời gọi là Bà chúa Bầu, nhưng để phân biệt, Vũ Thị Ngọc Anh được gọi là Bà chúa Bầu họ Vũ.
Khi Vũ Văn Mật xây thành Bầu, con gái là Vũ Thị Ngọc Anh tinh thông văn võ lại am hiểu nghề nông. Vũ Văn Mật tiến cử bà với vua Lê và được vua Lê phong chức phó tướng, phụ trách quân lương hậu cần.
Hàng chục năm với trọng trách của mình, bà đã giữ trọn việc quân lương ở vùng núi non hiểm trở - nơi sinh sống của hầu hết dân bản xứ là đồng bào dân tộc thiểu số trình độ canh tác thấp. Trong bối cảnh ấy, bà chúa Bầu họ Vũ đã đem kinh nghiệm canh tác ở miền xuôi lên; phổ biến cho bà con miền núi và quân binh trong vùng khai hoang ruộng nước, trồng bông dệt vải. Hàng chục cánh đồng ở châu Lục Yên, châu Thu Vật đều có công của bà chỉ bảo dân - binh khai khẩn định cư trồng bông, làm lúa nước. Bà đã cùng tướng công Vũ Văn Mật xây dựng nên một hệ thống thành nhà Bầu rộng khắp. Trong thành đều có nơi luyện tập binh mã. Bà cũng là người trực tiếp luyện quân, tập binh để bổ sung lực lượng.
Bà Vũ Thị Ngọc Anh có nhiều công lao trong xây dựng căn cứ và dạy dân trồng lương thảo được bà con trong vùng tôn từ như: "Bà chúa lương", "Bà chúa kho", "Bà chúa Bầu", "Bà Anh thần nông". Người địa phương còn gọi bà là "Bà Bụt" khi cúng bà trong các hội xuống đồng. Doanh trại chính của bà Vũ Thị Ngọc Anh là thành Bến Lăn, nơi có võ trường huấn luyện quân binh.
Sau khi bà mất, nhân dân thờ ở đền Đại Cại. Đền đã có 3 sắc phong thần của vua Cảnh Hưng (Lê Hiển Tông) năm thứ 44 đề ngày 26 tháng 1 năm 1784; của vua Tự Đức năm thứ 10 đề ngày 3 tháng 10 năm 1858 và vua Duy Tân (đề Tam niên bát nguyệt thập nhất nhật). Ngày 17 tháng 7 năm 2001, Bộ Văn hoá Thông tin Việt Nam đã có quyết định xếp hạng - công nhận Cụm di tích lịch sử văn hoá chùa tháp đất nung, đền Đại Cại, đình Bến Lăn, Ao Vua và thành luỹ nhà Bầu của họ Vũ. Rằm tháng Giêng hàng năm huyện Lục Yên tổ chức lễ dâng hương, đua thuyền trên sông Chảy... để tưởng nhớ công ơn của Bà chúa Bầu họ Vũ.
Chú thích

1 2 3  Phan Huy Chú, sách đã dẫn, tr 402
↑  Các nguồn tài liệu xác định khác nhau về vị trí của thành Nghị Lang. Các học giả chú giải Lịch triều hiến chương loại chí (đã dẫn, tr 403) ghi: "Vũ Văn Uyên đóng quân ở ghềnh Liên Hoa thành Nghị Lang" và xác định địa điểm ở huyện Mông Tự, tỉnh Vân Nam, Trung Quốc nay là hương Ghềnh Liên Hoa huyện Hà Khẩu châu Hồng Hà, ở đó có ghềnh Liên Hoa (gần ngã ba sông Hồng - Liên Hoa Than Hà và thôn Ghềnh Liên Hoa (Liên Hoa Than thôn)). - Cổng thông tin điện tử tỉnh Lào Cai căn cứ theo Tạp chí Văn nghệ Lào Cai[liên kết hỏng] xác định thành cổ Nghị Lang nằm ở thung lũng Phố Ràng, huyện Bảo Yên, Lào Cai. Sở văn hóa thể thao du lịch Lào Cai[liên kết hỏng] căn cứ theo Đại Nam nhất thống chí xác định thành Nghị Lang ở địa phận xã Lương Sơn, châu Lục Yên, tỉnh Yên Bái.
↑  Đại Việt sử ký toàn thư, quyển 16
↑  Hoạt động của các Chúa Bầu[liên kết hỏng]
↑  Lê Quý Đôn, sách đã dẫn, tr 414
1 2 3 4  Lê Quý Đôn, sách đã dẫn, tr 415
1 2 3 4 5  Đại Việt sử ký toàn thư, quyển 17[liên kết hỏng]
↑  Khâm định Việt sử thông giám cương mục, quyển 34[liên kết hỏng]
↑  Viện Sử học, sách đã dẫn, tr 106-107
↑  Ngô Cao Lãng, Lịch triều tạp kỷ, trang 105-107.
1 2 3  “Đại Cại đền thiêng”. Bản gốc lưu trữ ngày 5 tháng 3 năm 2016. Truy cập ngày 3 tháng 7 năm 2010.
Sân trước chánh điện đền Phúc Khánh
Clinopodium menthifolium

| Clinopodium menthifolium |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Lamiales
Họ (familia): Lamiaceae
Chi (genus): Clinopodium
Loài (species): C. menthifolium
Danh pháp hai phần
Clinopodium menthifolium (Host) Stace 
Clinopodium menthifolium là một loài thực vật có hoa trong họ Hoa môi. Loài này được (Host) Stace mô tả khoa học đầu tiên năm 1989.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Clinopodium menthifolium”. Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2013.
HMS Centaur (1916)

Về những tàu chiến Anh Quốc khác mang cùng tên, xin xem HMS Centaur.
| --- | --- |
Tàu tuần dương hạng nhẹ HMS Centaur
Lịch sử
Anh Quốc
Tên gọi:  HMS Centaur
Xưởng đóng tàu:  Vickers Limited
Đặt lườn:  24 tháng 1 năm 1915
Hạ thủy:  6 tháng 1 năm 1916
Nhập biên chế:  tháng 8 năm 1916
Số phận:  Bị bán để tháo dỡ, tháng 2 năm 1934
Đặc điểm khái quát
Lớp tàu:  lớp tàu tuần dương C
Kiểu tàu:  Tàu tuần dương hạng nhẹ
Trọng tải choán nước:  3.750 tấn (tiêu chuẩn)
Chiều dài:  135,9 m (446 ft) (chung)
Sườn ngang:  12,6 m (41 ft 6 in)
Mớn nước:  4,45 m (14 ft 7 in)
Động cơ đẩy:  2 × turbine hơi nước Parsons 8 × nồi hơi Yarrow 4 × trục công suất 40.000 mã lực (29,8 MW)
Tốc độ:  52,8 km/h (28,5 knot)
Tầm xa:  10.930 km ở tốc độ 18,5 km/h (5.900 hải lý ở tốc độ 10 knot)
Tầm hoạt động:  300 tấn dầu đốt (tối đa 824 tấn)
Thủy thủ đoàn tối đa:  329-336
Vũ khí:  5 × hải pháo BL 152 mm (6 inch) /45 caliber Mark XII (5×1)  2 × pháo 76 mm (3 inch) 2 × hải pháo QF 2 pounder 1 × súng máy 2 × ống phóng ngư lôi 533 mm (21 inch)
Bọc giáp:  đai giáp chính: 76 mm (3 inch) giữa tàu 38-64 mm (1,5-2,5 inch) mũi 51-64 mm (2-2,5 inch) đuôi sàn trên: 25 mm (1 inch) giữa tàu sàn chính: 25 mm (1 inch) bên trên bánh lái
HMS Centaur là một tàu tuần dương hạng nhẹ thuộc lớp tàu tuần dương C của Hải quân Hoàng gia Anh Quốc được chế tạo trong giai đoạn Chiến tranh Thế giới thứ nhất, và là chiếc dẫn đầu của lớp phụ Centaur. Việc chế tạo lớp phụ này, vốn còn bao gồm HMS Concord, có sử dụng phần lớn những vật liệu đã được chuẩn bị cho việc đóng hai chiếc tàu tuần dương tuần tiễu, được Đế quốc Ottoman đặt hàng vào năm 1914, nhưng việc chế tạo bị ngừng lại sau khi chiến tranh nổ ra.
Centaur được chế tạo bởi hãng Vickers Limited. Nó được đặt lườn vào ngày 24 tháng 1 năm 1915; được hạ thủy vào ngày 1 tháng 1 năm 1916; và được đưa ra hoạt động cùng Hải quân Hoàng gia vào tháng 8 năm 1916.
Trong chiến tranh, Centaur được phân về Hải đội Tuần dương nhẹ 5, hoạt động cùng với Lực lượng Harwich để phòng thủ lối tiếp cận từ phía Đông của eo biển Anh Quốc. Vào ngày 5 tháng 6 năm 1917, trong khi phục vụ cùng Lực lượng Harwich, Canterbury đã đánh chìm tàu phóng lôi S 20 ngoài khơi bờ biển nước Bỉ. Ngày 18 tháng 6 năm 1918 nó bị hư hại do trúng phải một quả thủy lôi, nhưng đã sống sót qua cuộc chiến tranh. Được xem là lạc hậu vào những năm 1930, nó bị bán vào ngày tháng 2 năm 1934 cho hãng King, và được đưa đến Troon vào ngày 6 tháng 3 năm 1934 để được tháo dỡ.
Smicridea dispar

| Smicridea dispar> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Trichoptera
Họ (familia): Hydropsychidae
Chi (genus): Smicridea
Loài (species): S. dispar
Danh pháp hai phần
Smicridea dispar Banks, 1905 
Smicridea dispar là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Loài này komt voor in het Neotropisch en het Nearctisch gebied.