Shotgun
Lịch sử

Các kiểu súng đầu tiên như súng etpigon (một loại súng hỏa mai nhưng ngắn và có nòng lớn) và súng hỏa mai thường có xu hướng đường kính nòng lớn và trơn thường được dùng để bắn các viên đạn tròn như quả bóng. Chúng sau đó được trang bị loại đạn là một gói các viên đạn nhỏ dùng để săn bắt các loại chim hay sinh vật nhỏ vì loại đạn thường dùng không thể làm được việc này vì chúng quá lớn để nhắm vào các mục tiêu nhỏ và cũng sẽ khiến cho chiến lợi phẩm "biến mất" khi bắn trúng.
Ví dụ như khẩu súng hỏa mai Brown Bess được sử dụng trong quân đội Anh từ năm 1722 đến 1836 có cỡ nòng 19 mm nòng trơn tương đương súng shotgun sử dụng loại đạn 10 gauge có chiều dài 1570 mm, ngắn hơn chiều dài thực tế của súng một chút là 1680 mm. Một ví dụ khác là các loại súng hỏa mai ở các thuộc địa Plymouth chỉ dài có 1370 mm ngắn hơn các loại súng hỏa mai thông thường nhưng vẫn có thể sử dụng loại gói đạn nhỏ.
Các gói đạn nhỏ này cũng được dùng trên chiến trường tuy nhiên do mục tiêu là kẻ thù nên các viên đạn nhỏ sẽ lớn hơn khi dùng để đi săn thường mỗi gói sẽ chứa từ 3 đến 4 đạn nhỏ, loại đạn này được dùng trong suốt lịch sử của súng hỏa mai. Từ shotgun được dùng lần đầu tiên từ năm 1776 tại Kentucky. Nó được ghi nhận như một phần của "Ngôn ngữ của biên giới phương Tây" bởi James Fenimore Cooper.
Tại Việt Nam, quân đội nhà Nguyễn được trang bị Thần Cơ Pháo 神機礮 (súng máy thần) - một loại súng bắn Tản Đạn 散彈 (đạn ghém), có tầm bắn hiệu quả chỉ dưới 10 trượng (47 m). Thần Cơ Pháo được sử dụng trong Kỵ giá Lỗ Bộ 騎駕鹵簿 của Hoàng đế (nghi trượng tháp tùng Hoàng đế khi xuất cung bằng ngựa). Như vậy, có thể thấy, Thần Cơ Pháo là loại súng đủ nhỏ gọn để sử dụng trên lưng ngựa, bành voi. Thực tế, trước khi được đổi tên thành Thần Cơ Pháo vào năm Minh Mạng thứ mười (1829), loại súng này có những tên là Trụ Pháo 紂礮 ("pháo đai yên ngựa") và Khoát Khẩu Pháo 闊口礮 ("pháo miệng lớn"). Rất có thể đây là loại súng có nòng loe (tiếng Anh là Blunderbuss - nòng loe để tiện nạp đạn ghém khi di chuyển), được đeo ở đai sau yên ngựa.
Với việc xuất hiện của các rãnh xoáy nhỏ trong nòng súng trường shotgun bắt đầu tách ra thành một súng hoàn toàn riêng biệt. Shotgun được biết đến trong lịch sử của mình như một loại súng săn với loại đạn nhỏ dùng để săn những sinh vật nhỏ và loại lớn nhất dùng cho mùa săn vịt trời (nó lớn đến mức có thể bắn loại đạn nặng đến 0,5 kg và có thể hạ 50 con vịt trời chỉ bằng 1 viên đạn vì thế nên độ giật của nó lớn đến nổi người ta phải đóng nó vào đáy thuyền để có thể giữ và sử dụng được nó) cũng được chế tạo. Súng shotgun hai nòng là một ví dụ về thiết kế nạp đạn từ sau nòng súng bằng cách bẻ nòng súng lên ra khỏi báng súng vào năm 1875. Các mẫu hiện đại có thể thay nòng làm cho súng shotgun hai nòng có thể bắn được các loại đạn dược chọn sẵn từ bắn dĩa đến đi săn nhiều sinh vật khác nhau.
Trong suốt lịch sử của mình súng shotgun được ưa chuộng trong việc đi săn, canh gác và trong các lực lượng thi hành công vụ. Nó đã không được dùng bởi quân đội trên chiến trường nhiều lần trong suốt lịch sử tồn tại của mình. Súng shotgun là loại súng được thiết đơn giản hơn các loại súng trường cũng vì nó được phát triển sớm hơn. Việc chuyển từ chiến tranh chiến hào lên chiến tranh trên chiến trường mở rộng lớn khiến cho súng trường trở nên hữu dụng, mạnh mẽ và chính xác hơn với tầm bắn xa, trong khi đó súng shotgun thì hoàn toàn vô dụng khi ở mặt trận này. Tuy nhiên quân đội luôn tìm ra cách sử dụng lại loại súng này rất nhiều lần với các loại đạn đặc biệt khác nhau dành cho nó.