stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Heterolepis mitis

| Heterolepis mitis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Asterales
Họ (familia): Asteraceae
Chi (genus): Heterolepis
Loài (species): H. mitis
Danh pháp hai phần
Heterolepis mitis (Burm.) DC., 1838 
Heterolepis mitis là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (Burm.) DC. mô tả khoa học đầu tiên năm 1838.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Heterolepis mitis”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.
Samurai

Võ sĩ Nhật trong bộ giáp đi trận - do Felice Beato chụp (khoảng 1860)
Samurai (侍 (Thị)/ さむらい/ サムライ, Samurai?) có hai nghĩa. Theo nghĩa thứ nhất, samurai là một bộ phận của tầng lớp võ sĩ Nhật Bản, là thuộc hạ của các shogun, daimyo, và đứng trên một số bộ phận võ sĩ khác. Samurai theo nghĩa này là cách hiểu ở Nhật Bản. Theo nghĩa thứ hai và được sử dụng phổ biến trên thế giới ngoài Nhật Bản, samurai chính là tầng lớp võ sĩ (武士/ ぶし, bushi?) của Nhật Bản, tức là bao gồm cả shogun và daimyo.
Bài này nói về samurai theo nghĩa thứ hai.
Từ nguyên

Từ samurai có gốc từ chữ saburau (さ守らう) - nghĩa là người chăm sóc, bảo vệ, phục vụ - nhưng mang tính chất quyền quý.
Lịch sử > Mạc phủ Kamakura và khởi đầu của giới samurai

Ban đầu các chiến binh này chỉ là tay sai của các lãnh chúa và các dòng họ quý tộc (公家 kuge), nhưng dần dần, họ từng bước giành lấy quyền lực để lật đổ tầng lớp thống trị và lập ra chính quyền thống trị samurai đầu tiên trong lịch sử.
Khi các quý tộc địa phương đã chuẩn bị đầy đủ về lực lượng, lương thực, khí giới, họ liên minh với nhau với một tổ chức có phân cấp bậc, địa vị rõ ràng, đứng đầu là toryo, hay thủ lĩnh. Người thủ lĩnh này đặc biệt phải là họ hàng xa của Thiên hoàng, hay ít nhất cũng thuộc một trong ba dòng họ quý tộc (Fujiwara, Minamoto và Taira). Ban đầu các toryo được triều đình phong làm quan phủ ở các tỉnh lỵ trong thời hạn 4 năm, nhưng sau khi mãn nhiệm kỳ các toryo chẳng những không quay về kinh đô mà còn đem chức quan đó ra làm một thứ tài sản thừa kế cho thế hệ sau (theo kiểu cha truyền con nối) để tiếp tục lãnh đạo quý tộc địa phương đàn áp các cuộc nổi loạn trên khắp nước Nhật vào khoảng giữa và cuối thời Heian.
Nhờ binh lực hùng mạnh và tài lực vững chắc, đội quân của các quý tộc sau cùng đã trở thành một thế lực quân đội mới của triều đình. Quyền lực của họ đã được củng cố vững chắc sau cuộc nổi loạn Hōgen vào cuối thời Heian; và cũng từ đó mà dẫn đến hậu quả là sự đối đầu của hai gia tộc thù địch nhau Minamoto và Taira, trong cuộc nổi dậy Heiji vào năm 1160.
Sau nhiều chiến thắng vang dội, tướng Taira no Kiyomori trở thành chiến binh đầu tiên vươn tới chức Thiên hoàng quân sư, thậm chí nắm trong tay chính quyền trung ương, lập ra chính quyền thống trị samurai đầu tiên và biến Thiên hoàng thành một đấng quân vương bù nhìn. Dù vậy, dòng họ Taira vẫn tỏ ra khoan hòa, thận trọng trong quan hệ với dòng họ Minamoto; thay vì mở rộng và củng cố quân đội của mình, dòng họ Taira đã áp dụng chiêu "mỹ nhân kế", đưa những phụ nữ trong gia tộc tiến cung và lợi dụng họ giành lấy quyền hành từ tay Thiên hoàng.
Hai dòng họ Taira-Minamoto lại tiếp tục đối đầu nhau vào năm 1180 với chiến tranh Genpei và kéo dài đến năm 1185. Chiến thắng của Minamoto no Yoritomo đã cho thấy sự thất bại của quý tộc trước các chiến binh samurai. Năm 1190 Yoritomo đến Kyoto; năm 1192 trở thành Seii Taishogun (chính dị đại tướng quân), thành lập chế độ Mạc phủ Kamakura hay Kamakura Bokufu, dời đô từ Kyoto về Kamakura, gần căn cứ quân đội của ông. Bakufu có nghĩa là "chính quyền lều trại", bởi hiện thời chính quyền mang tính chất là chính quyền quân sự và quân đội đều sống trong các khu lều trại.
Thời gian qua đi, dòng dõi samurai trở thành các chiến binh quý tộc (buke), trên danh nghĩa chỉ thuộc quyền cai quản của quý tộc triều đình. Khi các samurai bắt đầu học các thú tiêu khiển theo kiểu quý tộc như thư đạo, thi ca... thì các nhà quý tộc, ngược lại, bắt đầu sống theo kiểu samurai. Trải qua hàng loạt mưu đồ và những thời đại trị vì ngắn ngủi của các vị hoàng đế khác nhau, quyền lực thật sự giờ đây nằm trong tay các shogun và các samurai.
Lịch sử > Oda, Toyotomi và Tokugawa

Oda Nobunaga là lãnh chúa vùng Nagoya (trước đây là Tỉnh Owari) và là một samurai kiệt xuất của Thời kỳ Chiến quốc. Ông đã thống nhất các lãnh chúa trên toàn lãnh thổ Nhật Bản và lập nên một nước Nhật Bản thống nhất.
Oda Nobunaga đã làm một cuộc cải cách trong chiến lược và tổ chức quân đội, cho sản xuất súng trường hạng nặng, chú trọng đổi mới thương và công nghiệp. Những chiến thắng nối tiếp nhau trở thành bàn đạp cho quân đội của ông đạt đến mục tiêu lật đổ Mạc phủ Ashikaga và tước bỏ quyền lực quân sự của các tăng binh, châm ngòi cho các cuộc xung đột phù phiếm trong dân chúng suốt hàng thế kỉ. Tấn công vào cả nơi tôn nghiêm của các chùa miếu, họ trở thành vấn đề đau đầu của Thiên hoàng và bất cứ vị lãnh chúa nào muốn kiểm soát tầm ảnh hưởng của họ. Oda Nobunaga mất năm 1582 khi tướng dưới quyền Akechi Mitsuhide cùng các thế lực phản nghịch nổi dậy chống lại ông.
Quan trọng hơn, Toyotomi Hideyosi và Tokugawa Ieyasu, các thủ hạ trung thành của Nobunaga, lại chính là người lập ra triều đại Mạc phủ Tokugawa. Hideyoshi là tướng giỏi được Nobunaga trọng dụng; còn Ieyasu là bạn cùng lớn lên với Nobunaga từ thời thơ ấu. Hideyoshi đã đánh bại kẻ phản bội Mitsuhide chỉ trong vòng một tháng và trở thành người kế tục sự nghiệp của chủ soái Nobunaga.
Cả hai người đều có phần trong các chiến công của Nobunaga trước đó và đã tiếp nối sự nghiệp thống nhất Nhật Bản của Nobunaga. Người xưa có câu: "Thống nhất Nhật Bản là một cái bánh gạo. Oda làm bánh, Hashiba nặn bánh. Cuối cùng chỉ Ieyashu được ăn bánh" (Toyotomi Hideyoshi theo họ Hashiba khi còn là thuộc hạ của Nobunaga).
Mãi cho đến thời kỳ Minh Trị, các thành viên trong Chính phủ Minh Trị đã xác định hướng canh tân đất nước bằng cách học hỏi theo sự phát triển của các Đế quốc Anh và Đức, đặt cơ sở quốc gia trên nền tảng kết hợp giữa hệ thống tầng lớp quý tộc phương Tây và tầng lớp võ sĩ Samurai truyền thống. Và như thế, với cuộc Minh Trị Duy tân nửa sau thế kỷ 19, tầng lớp samurai được bãi bỏ và một tổ chức quân đội quốc gia theo kiểu phương Tây được hình thành. Về cơ bản, Đế quốc Nhật Bản có quân đội với những binh sĩ được trưng binh, tuy nhiên, rất nhiều cựu samurai tình nguyện tham gia và họ được huấn luyện để trở thành các sĩ quan. Với truyền thống samurai cũ, tính kỷ luật cao, khả năng huấn luyện tốt và lòng trung thành tuyệt đối, họ nhanh chóng trở thành tầng lớp sĩ quan nòng cốt của Đế quốc Nhật.
Bên cạnh đó, tầng lớp samurai cũng hóa thân vào tầng lớp trí thức bởi rất nhiều trong số họ có học thức và được đào tạo tốt. Họ cũng nhanh chóng trở thành nòng cốt của hệ thống kinh tế, giáo dục, báo chí và cả hệ thống hành chính.
Huyền thoại và sự thật

Phần lớn samurai (trong thời kỳ Edo) gắn liền với quy tắc danh dự gọi là võ sĩ đạo (武士道), và luôn là những người làm gương cho cấp dưới. Một phần đáng chú ý của quy tắc võ sĩ đạo là luật tự mổ bụng (切腹) hay còn gọi là harakiri, cho phép một samurai bị hạ nhục phục hồi danh dự cho mình bằng cái chết, nơi samurai vẫn còn chịu ơn nguyên tắc Võ sĩ đạo. Tuy nhiên, quy tắc Võ sĩ đạo được viết ra trong thời bình và đã không phản ánh trung thực tính chất chiến binh của một samurai. Trong khi vẫn tồn tại những cách hành xử của samurai mang tính chất huyền thoại, những nghiên cứu về Võ gậy Nhật Bản và Võ đạo Nhật Bản đã cho thấy trên chiến trường, samurai cũng là những chiến binh như bao chiến binh khác.
Mặc dù được gắn với quy tắc Võ sĩ đạo, trên thực tế, samurai vẫn có những người không trung thành và phản bội (như Akechi Mitsuhide), hèn nhát, dũng cảm, hoặc quá trung thành (như Kusunoki Masashige). Samurai thường trung thành đối với cấp trên trực tiếp của họ, những người sẽ gắn liền lòng trung thành với những lãnh chúa cao hơn. Sự trung thành với lãnh chúa cao hơn thường thay đổi; ví dụ như, những lãnh chúa cấp cao dưới quyền Toyotomi Hideyoshi được phục vụ bởi những samurai trung thành, nhưng một số lãnh chúa phong kiến có thể chuyển sự ủng hộ qua Tokugawa, mang theo những samurai trung thành với họ. Tuy nhiên, cũng có những trường hợp samurai sẽ bất trung với lãnh chúa hoặc đại lãnh chúa, khi lòng trung thành đối với Thiên Hoàng cao cả hơn.
Một khả năng huyền thoại của samurai là Song đấu Tâm lý (Duel of Wills), một kỹ thuật tâm lý để kiểm tra sức mạnh tinh thần của kẻ địch mà không phải đánh nhau. Hai người tham chiến (phải cùng là samurai, hoặc ở đẳng cấp ngang nhau) nhìn chằm vào nhau, không chớp mắt trong yên lặng, không cử động cơ thể, cho đến khi một trong hai phải thất bại (mặc dù cũng có những câu chuyện - tuy hiếm - khi cả hai cùng thất bại một lúc).
Samurai lừng danh

Sanada Yukimura
Date Masamune
Akechi Mitsuhide
Miyamoto Musashi
Uesugi Kenshin
Takeda Shingen
Minamoto Yoshiie
Saigo Takamori
Chú thích

1 2 3  William Wayne Farris, Heavenly Warriors - The Evolution of Japan's Military, 500-1300, Harvard University Press, 1995.
↑  A History of Japan, Vol. 3, George Samson, Tuttle Publishing, 2000.
↑  Mark Ravina, The Last Samurai - The Life and Battles of Saigō Takamori, John Wiley & Sons, 2004.
Phim về Samurai

The Hidden Fortress
The Seven Samurai
Sanjuro
Ran
Twilight Samurai
Yojimbo
The Last Samurai
Samurai Trilogy
When the Last Sword Is Drawn
Kagemusha
Sword of Doom
Aragami
Samurai Fiction
Yojimbo
Samurai Sentai Shinkenger
47 Ronin
Mũ và giáp sắt với binh phù thời đại Kofun, thế kỷ 5. Bảo tàng viện Quốc gia Tokyo
Võ sĩ đánh nhau trong trận Dan-no-Ura năm 1185
Samurai Suenaga phản kháng khi Mông Cổ tấn công Nhật. Moko Shurai Ekotoba (蒙古襲来絵詞), khoảng năm 1293
Trong trận đánh tạo Hakata-ku, Fukuoka. Moko Shurai Ekotoba, (蒙古襲来絵詞) khoảng 1293
Áo giáp samurai của người Nanban ở phía Tây Nhật Bản, thế kỉ 16
Samurai Hasekura Tsunenaga, Roma, 1615, Coll. Borghese, Roma
Galium pseudocapitatum

| Galium pseudocapitatum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Gentianales
Họ (familia): Rubiaceae
Chi (genus): Galium
Loài (species): G. pseudocapitatum
Danh pháp hai phần
Galium pseudocapitatum Hub.-Mor. ex Ehrend. & Schönb.-Tem. 
Galium pseudocapitatum là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được Hub.-Mor. ex Ehrend. & Schönb.-Tem. mô tả khoa học đầu tiên năm 1979.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Galium pseudocapitatum”. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2013.
USS Bataan

Hai tàu chiến của Hải quân Hoa Kỳ từng được đặt tên USS Bataan, theo tên bán đảo Bataan, nơi diễn ra cuộc kháng cự của quân Mỹ tại Philippines năm 1942.
USS Bataan (CVL-29) là một tàu sân bay hạng nhẹ lớp Independence đã phục vụ trong cả Thế Chiến II lẫn Chiến tranh Triều Tiên.
USS Bataan (LHD-5) là một tàu tấn công đổ bộ được đưa ra hoạt động năm 1997 và hiện vẫn còn đang phục vụ
Cheilolejeunea latidentata

| Cheilolejeunea latidentata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Marchantiophyta
Lớp (class): Jungermanniopsida
Bộ (ordo): Jungermanniales
Họ (familia): Lejeuneaceae
Chi (genus): Cheilolejeunea
Loài (species): C. latidentata
Danh pháp hai phần
Cheilolejeunea latidentata P.C. Chen & P.C. Wu, 1964 
Cheilolejeunea latidentata là một loài Rêu trong họ Lejeuneaceae. Loài này được P.C. Chen & P.C. Wu mô tả khoa học đầu tiên năm 1964.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Cheilolejeunea latidentata”. Truy cập ngày 1 tháng 6 năm 2014.
Dorcadion drusum

| Dorcadion drusum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Dorcadion
Loài (species): D. drusum
Danh pháp hai phần
Dorcadion drusum Chevrolat, 1870 
Dorcadion drusum là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Tê giác đen

| Tê giác đen |
| --- | --- |

Tình trạng bảo tồn
 Cực kỳ nguy cấp  (IUCN 3.1)
CITES Phụ lục I (CITES)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Mammalia
Bộ (ordo): Perissodactyla
Họ (familia): Rhinocerotidae
Chi (genus): Diceros
Loài (species): D. bicornis
Danh pháp hai phần
Diceros bicornis Linnaeus, 1758 
 Bản đồ phân bổ
Phân loài
 Diceros bicornis michaeli  Diceros bicornis longipes Tuyệt chủng  Diceros bicornis minor  Diceros bicornis bicornis Tuyệt chủng 
Tê giác đen (Diceros bicornis) là một loài động vật có vú thuộc bộ guốc lẻ (Perissodactyla) sinh sống tại các khu vực miền đông và trung châu Phi bao gồm Kenya, Tanzania, Cameroon, Cộng hòa Nam Phi, Namibia và Zimbabwe. Tê giác đen là loài nằm trong danh sách các động vật đang ở tình trạng cực kỳ nguy cấp do sự săn bắn trộm thái quá để lấy sừng của chúng, được sử dụng chủ yếu để làm cán dao găm (như là một biểu tượng cho sự giàu có ở nhiều quốc gia). Ngược lại với ý kiến phổ biển cho rằng người ta dùng nó nhiều để làm thuốc kích dục, trên thực tế chỉ có một lượng nhỏ sừng tê giác đen được sử dụng như vậy.
Đặc trưng

Tê giác đen trưởng thành cao khoảng 1,5 mét (5 ft) tính từ vai và dài khoảng 3-3,65 mét (10–12 ft). Tê giác trưởng thành cân nặng khoảng 450 đến 1360 kg (1.000-3.000 lb), với con cái nhỏ và nhẹ hơn. Hai sừng trêu đầu là keratin với sừng phía trước lớn hơn và cao tới 71 cm (28 inch). Thỉnh thoảng còn có cá thể có sừng thứ ba nhỏ hơn. Màu da của chúng phụ thuộc nhiều vào các điều kiện đất đai khu vực sinh sống và thói quen đầm mình dưới nước của chúng hơn bất kỳ các điều khác, vì thế nhiều tê giác đen trên thực tế không có màu da đen.
Tê giác đen nhỏ hơn tê giác trắng và có môi trên nhọn có thể cầm nắm được, được chúng dùng để ăn lá và cành non. Tê giác trắng có các môi vuông để ăn cỏ. Cũng có thể phân biệt tê giác đen với tê giác trắng theo kích thước hộp sọ. Hộp sọ, tai của tê giác đen nhỏ hơn và phần trán của chúng là rõ nét hơn. Tê giác đen cũng không có bướu trên vai dễ phân biệt như tê giác trắng.
Các cá thể trưởng thành thường sống riêng lẻ trong tự nhiên nhưng sẽ cặp đôi trong mùa giao phối, với con cái đi cùng với con của nó trong thời kỳ nuôi con nhỏ. Đôi khi, các con mẹ và các con (con cái) của chúng có thể tạo ra các nhóm nhỏ.
Phân loài

Có bốn phân loài tê giác đen:
Diceros bicornis minor: Tê giác đen trung nam, là phân loài đông nhất về số lượng, chúng đã từng phân bổ rộng khắp từ miền trung Tanzania về phía nam tới Zambia, Zimbabwe và Mozambique tới phía bắc và phía đông của Nam Phi.
Diceros bicornis bicornis: Tê giác đen tây nam, là phân loài thích hợp nhất với các điều kiện khô cằn và bán khô cằn ở xavan của Namibia, miền nam Angola, miền tây Botswana và miền tây Nam Phi.
Diceros bicornis michaeli: Tê giác đen Đông Phi, phân loài này có lịch sử phân bổ từ miền nam Sudan, Ethiopia, Somalia xuống tới Kenya và miền bắc-trung tâm Tanzania. Ngày nay, phạm vi phân bổ của chúng bị giới hạn chủ yếu trong vùng Tanzania.
Diceros bicornis longipes: Tê giác đen Tây Phi, là phân loài hiếm và nguy cấp nhất. Trong lịch sử, chúng đã từng sinh sống ở khắp các xavan Tây Phi. Cuối cùng chỉ còn vài cá thể sống sót ở miền bắc Cameroon. Vào 10 tháng 11 năm 2011, Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế thông báo rằng phân loài này đã tuyệt chủng.
Sự thích nghi

Tê giác đen thích nghi với môi trường sinh sống của chúng bằng các đặc trưng sau:
Các lớp da dày bảo vệ chúng khỏi gai và các loại cỏ, lá cây sắc.
Bàn chân của chúng là lớp đệm dày để hấp thụ các loại sốc.
Môi trên được thích ứng với việc nắm giữ và túm lấy các vật thể nhằm hỗ trợ việc tìm kiếm lá cây và các loại thức ăn khác.
Tai lớn có thể xoay để định hướng nguồn âm thanh.
Mũi to và khứu giác tốt giúp chúng phát hiện ra các kẻ thù.
Hai chiếc sừng ghê gớm được sử dụng để phòng thủ và đe dọa.
Thức ăn và sinh sản

Tê giác đen là một loài động vật ăn cỏ chuyên ăn các loại lá cây, cành và chồi non, hoa quả và các loại cây bụi có gai. Thức ăn này của chúng góp phần làm giảm các loại cây thân gỗ và kết quả là tạo ra nhiều không gian cho các loại cỏ phát triển, đem lại lợi ích cho các động vật khác. Da của chúng là nơi sinh sống và ẩn náu của nhiều loại động vật ký sinh-là thức ăn của các loài chim như diệc bạch, là loài chim sống cùng với tê giác.
Con cái trưởng thành đạt độ tuổi sinh sản từ 4 đến 6 năm trong khi con đực mất nhiều thời gian hơn một chút, từ 7 đến 9 năm. Sự sinh sản không thấy có kiểu theo mùa rõ ràng nhưng tỷ lệ sinh con non còn sống cao có xu hướng diễn ra vào cuối mùa mưa ở các môi trường khô cằn hơn. Con non mới sinh cân nặng khoảng 38 kg (85 lb) sau 15-16 tháng mang thai, và chúng có thể chạy theo mẹ chỉ sau khoảng 3 ngày. Con non là mục tiêu săn tìm của linh cẩu và sư tử. Nói chung, khoảng thời gian giữa các lần sinh đẻ của con cái là từ 2 đến 3 năm. Tê giác đen sống từ 25 đến 40 năm nhưng trong điều kiện bị giam cầm có thể sống tới 50 năm.
Quần thể

Trong phần lớn thế kỷ 20 thì tê giác đen là loài tê giác đông đúc nhất về số lượng. Vào khoảng năm 1900 thì số lượng của chúng có thể lên tới vài chục ngàn  con sống ở châu Phi. Trong nửa cuối thế kỷ 20 thì số lượng của chúng đã suy giảm nghiêm trọng từ con số ước tính 70.000  Lưu trữ 2008-11-19 tại Wayback Machine vào cuối thập niên 1960 xuống chỉ còn 10.000 - 15.000 vào năm 1981. Vào đầu thập niên 1990 thì số lượng đã giảm dưới 2.500 và vào năm 1995 thì người ta thông báo chỉ còn 2.410 tê giác đen còn sống sót. Theo Quỹ tê giác quốc tế Lưu trữ 2007-08-10 tại Wayback Machine, quần thể tê giác đen đã được phục hồi nhẹ tới 3.610 con vào năm 2003. Tuy nhiên, chỉ còn rất ít   Lưu trữ 2008-11-19 tại Wayback Machine cá thể của phân loài Tây Phi còn sống ở miền bắc Cameroon.
Colaspoides seticornis

| Colaspoides seticornis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Chrysomelidae
Chi (genus): Colaspoides
Loài (species): C. seticornis
Danh pháp hai phần
Colaspoides seticornis Medvedev, 2004 
Colaspoides seticornis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Medvedev miêu tả khoa học năm 2004.
Chú thích

↑  Chrysomelidae in Synopsis of the described Coleoptera of the World ngày 13 tháng 12 năm 2008
Garcinia dallmannensis

| Garcinia dallmannensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Malpighiales
Họ (familia): Clusiaceae
Chi (genus): Garcinia
Loài (species): G. dallmannensis
Danh pháp hai phần
Garcinia dallmannensis Kanehira & Hatusima 
Garcinia dallmannensis là một loài thực vật có hoa trong họ Bứa. Loài này được Kaneh. & Hatus. mô tả khoa học đầu tiên năm 1942.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Garcinia dallmannensis”. Truy cập ngày 2 tháng 9 năm 2013.
Fujiwara no Sanekata

| Fujiwara no Sanekata |
| --- | --- |

Thông tin cá nhân
Sinh: thế kỷ 10
Mất: 
Ngày mất: 3 tháng 1, 999
Nguyên nhân mất: ngã ngựa
 
Giới tính: nam
Gia quyến: 
Thân phụ: Fujiwara no Sadatoki
Thân mẫu: Minamoto no Masanobu's daughter
Hậu duệ: Fujiwara no Asamoto, Fujiwara no Sanekata's daughter, Fujiwara no Sadayuki
 
Nghề nghiệp: nhà thơ
Quốc tịch: Nhật Bản
x • t • 
Fujiwara no Sanekata (Nhật: 藤原実方 (Đằng Nguyên Thực Phương), Fujiwara no Sanekata? ?-998) là nhà thơ waka Nhật Bản vào giữa thời kỳ Heian. Một trong những bài thơ của ông nằm trong tập thơ nổi tiếng Ogura Hyakunin Isshu. Ông có một tập thơ cá nhân mang tên Sanekata-shū.
Tiểu sử

Sanekata là cháu chắt của Fujiwara no Tadahira, và là Thống lĩnh vệ quân. Ông được tiến cử bởi người cậu của mình là  Fujiwara no Naritoki.
Ông từng xuất hiện trong tập thơ Makura no Sōshi (, Ghi Nhanh Bên Gối?) nên có tài liệu cho rằng ông là người tình của Sei Shōnagon, và trao thơ duyên với rất nhiều người phụ nữ khác nhau, có cuộc sống bay bướm trong chốn cung đình.
Sau này ông được bổ nhiệm làm trấn thủ tỉnh Mutsu, và ra đi trong thời gian trấn thủ ở đây.
Ông qua đời năm 998.
Thơ Fujiwara no Sanekata

Sáu mươi bảy bài thơ của ông nằm trong tập thơ Nijūichidaishū từ tập thơ Shūi Wakashū (, Thập Di Tập?) trở đi, và ông có chân trong Ba mươi sáu ca tiên.
Tập thơ cá nhân của ông mang tên Sanekata-shū (実方集?) vẫn còn được lưu truyền.
Bài thơ sau đây được đánh số 51 trong tập thơ Ogura Hyakunin Isshu do Fujiwara no Teika biên tập.
| Nguyên văn: | Phiên âm: | Dịch thơ: |  Diễn ý: |
| --- | --- | --- | --- |
| かくとだに  えやはいぶきの さしも草 さし知らじな 燃ゆる思ひを |  Kakutodani E yaha ibuki no Sashi mogusa Sashimo shiraji na Moyuru omoi wo | Thương nhớ mà nghẹn lời,  Có biết cho tình tôi? Ngãi núi không đốt rụi, Cũng bùng cháy vì người. (ngũ ngôn) Nhớ thương mà tỏ không cùng, Không thiêu hết cỏ cũng bùng lửa yêu. (lục bát) | Muốn tỏ cùng nàng tôi nhớ nhung đến mức nào,  Nhưng không sao nói nên lời. Không như lá ngãi cứu trên núi Ibuki cháy mãi không hết, Nhưng nàng đâu biết tình tôi đang bừng bừng. |
Thơ Fujiwara no Sanekata > Xuất xứ

Goshūi Wakashū (, Hậu Thập Di Tập?), thơ luyến ái phần 1, bài 612.
Thơ Fujiwara no Sanekata > Hoàn cảnh sáng tác

Lời thuyết minh của tập Goshūi Wakashū cho biết đây là bài thơ đầu tiên một người đàn ông gửi đến người đàn bà để tỏ tình.
Thơ Fujiwara no Sanekata > Đề tài

Tình yêu nung nấu như ngọn lửa trong lòng.
Ngọn núi Ibuki (Y Xuy) nằm ở biên giới hai tỉnh Gifu và Ōmi, cách không xa tỉnh Kyōto. Có sách lại cho rằng nếu nổi tiếng về ngải cứu thì đó phải là núi Ibuki ở tỉnh Tochigi (gần Tōkyō). Lá ngải cứu hay sashimo (tức sashimo-gusa, thông thường gọi là yomogi) ở đó nổi tiếng là nhiều. Ngải cứu trong thơ tượng trưng cho mùa xuân là loại lá có hương thơm, màu xanh để nhuộm bánh, khi để khô đốt lên châm cứu chữa được nhiều bệnh (nhưng không biết có chữa được tâm bệnh của người trong cuộc không?).Tên văn chương gọi là cỏ bồng (bồng hao).Tác giả như muốn nói lửa tình đang bùng lên của mình cũng cháy hoài không tắt. Giọng văn rất mạnh mẽ, không e ngại.
Trong bài này, tác giả sử dụng nhiều kỹ thuật khác nhau. Trước hết là kake-kotoba (chữ đa nghĩa) vì Ibuki (tên núi) và iu (nói ra) rất gần gủi về âm thanh. Chữ sashimo trong sashimogusa (ngải cứu) của câu 3 và sashimo (một phó từ có nghĩa là "đến thế") của câu 4 được láy đi láy lại theo kỹ thuật jo-kotoba (chữ mào đầu). Đó cũng là trường hợp của hi trong omohi (omoi) là nhớ và hi là lửa. Ngoài ra sashimogusa (ngải cứu), moyuru (cháy), hi (lửa) lại là những engo (chữ liên hệ).
Để ý thêm là tác giả ngắt câu ở cuối câu thứ tư và dùng cả phép nghịch đảo.
Đường dẫn bên ngoài

McMillan, Peter. Năm 2010 (1 ed. Năm 2008). Một Trăm Nhà Thơ, Mỗi Vị Một Thơ. New York: Nhà xuất bản Đại Học Columbia.
Suzuki Hideo, Yamaguchi Shin'ichi, Yoda Yasushi. Năm 2009 (Bản in đầu, Năm 1997). Genshoku: Ogura Hyakunin Isshu. Tokyo: Bun'eidō.
Một trăm bài thơ Nhật Bản cổ (Hyakunin-isshu), biên dịch bởi by William N. Porter, 1909, tại trang sacred-texts.com
Ogura Hyakunin Isshu, biên dịch bởi chimviet.free.fr Lưu trữ 2016-12-22 tại Wayback Machine
Hưng Phúc (xã)

Đối với các định nghĩa khác, xem Hưng Phúc.
Hưng Phúc là một xã thuộc huyện Hưng Nguyên, tỉnh Nghệ An, Việt Nam.
Xã Hưng Phúc có diện tích 5,17 km², dân số năm 1999 là 3.733 người, mật độ dân số đạt 722 người/km².
Hành Chính

Xã Hưng Phúc thuở sơ khai bao gồm 8 xóm. Năm 2015 tách xóm 8 thành hai xóm là xóm 8 và xóm 9 mới.
Theo đề án đã được phê duyệt xã Hưng Phúc hiện tại gồm 9 xóm. Sau khi sáp nhập Hưng Phúc chỉ còn lại 5 xóm gồm: xóm 1 giữ nguyên; xóm 2 (gồm xóm 2,xóm 3 cũ);  xóm 3 (gồm xóm 5, xóm 6,xóm 7 cũ); xóm 4 giữ nguyên; xóm 5 (gồm xóm 8, xóm 9). Trong quá trình thực hiện các bước sáp nhập xóm, xã  Hưng Phúc đã xây dựng đề án sắp xếp, sáp nhập xóm; Tổ chức các cuộc họp để lấy ý kiến của nhân dân. Qua đó đã nhận được sự đồng thuận cao trong nhân dân.Theo kế hoạch Hưng Phúc phấn đấu hoàn thành công tác sáp nhập trước ngày 15/9/2019./.