Sergey Aleksandrovich Yesenin
Lịch sử > Cuối đời

Giai đoạn cuối đời tiếp tục là chuỗi ngày dài lê la tửu điếm và bị tòa án gửi trát triệu tập với cáo buộc côn đồ, ăn chơi trác táng phản xã hội của Yesenin. Thậm chí, theo nhiều tài liệu giải mật ngay từ thời hậu Stalin, chính phủ Liên Xô cũng tỏ ra âu lo về thực trạng tâm lý và sức khỏe Sergey Yesenin.
Trong một bức thư Khristian Rakovsky gửi Feliks Dzerzhinsky ngày 25 tháng 10 năm 1925, quan chức này yêu cầu "cứu mạng thi sĩ Yesenin - người chắc chắn là tài hoa nhất Liên Bang chúng ta" (спасти жизнь известного поэта Есенина — несомненно самого талантливого в нашем Союзе), còn đề nghị cơ quan hữu trách phái nhân viên dân vệ dùng võ lực trị thói ngông cuồng lêu lổng và an trí ông ở y viện dưới sự giám sát của nhân viên an ninh để không dám đụng rượu nữa. Đáp lại, Dzerzhinsky đánh điện cho cục trưởng dân vệ V. D. Gerson hỏi cách giải quyết, vị này chỉ đáp giản đơn "không lùng được Yesenin chỗ nào" (Звонил неоднократно — найти Есенина не мог).
Ngày 18 tháng 9 năm 1925, Sergey Yesenin cưới Sofya Tolstaya - cháu nội văn hào Lev Tolstoy. Trong khả năng hết sức có thể, bà tìm cách trấn an những cơn động kinh của Yesenin, thường nhật thu nhặt thủ bản và gia công hiệu đính cho ông. Trong cuộc hôn nhân rất ngắn này, Sofya có vai trò vừa là bạn đời vừa là bệ đỡ cho những sáng tác ngày một khó nhọc của Yesenin. Có lần, bà phải tìm cách giúp ông nằm viện điều trị chứng rối loạn tâm thần một tháng liền. Tuy nhiên, rốt cuộc sự nhẫn nại của Sofya Tolstaya cũng kiệt, hai người sớm bước vào giai đoạn li thân. Sự kiện này sau được chính Sofya thừa nhận là giọt nước tràn ly.
Sau lễ Giáng Sinh, tức hôm 28 tháng 12 năm 1925 tại khách sạn Angleterre (Leningrad), khi ghé thăm Sergey Yesenin, vợ chồng kí giả Georgy Ustinov phát hiện thi sĩ đã chết trong tư thế treo cổ trên ống sưởi, cổ tay còn vết cắt rỉ máu. Trên bàn có bức thơ tuyệt mệnh Thôi chào nhé, bạn ơi, chào nhé (До свиданья, друг мой, до свиданья) do ông ghi bằng dòng máu đó.
| --- | --- |
Nguyên tác bài Vĩnh biệt : До свиданья, друг мой, до свиданья.  Милый мой, ты у меня в груди.  Предназначенное расставанье  Обещает встречу впереди. До свиданья, друг мой, без руки, без слова,  Не грусти и не печаль бровей, -  В этой жизни умирать не ново,  Но и жить, конечно, не новей.: Dịch phẩm của Anh Ngọc: Thôi chào nhé, bạn ơi, chào nhé.  Bạn thân yêu, tôi mang bạn giữa lòng.  Cuộc chia li tự bao giờ định sẵn  Hẹn một ngày tái ngộ chờ mong. Thôi chào nhé, bạn ơi, không một lời bịn rịn,  Bạn thân yêu, xin bạn đừng buồn, -  Trên đời này chết là điều chẳng mới,  Nhưng sống, thật tình, chẳng mới hơn.
Theo kết quả khám nghiệm công bố ngay trong hôm 29, Sergey Yesenin tự tử do tình trạng trầm cảm kéo dài. Mặc dù có nhiều nghi vấn về công tác điều tra dường như chỉ đại khái để giấu điều gì hoặc bối cảnh hiện trường thấy nhiều điểm giống như bị làm lệch, thậm chí có một số giai thoại và câu vè xuất hiện từ sớm trong dân gian xung quanh những phút cuối đời thi sĩ, nhưng nhìn chung đến thập niên 2020, các chuyên gia nghiên cứu truyện kí giới văn nghệ đều tán thành kết luận năm 1925 của nhà pháp y A. G. Gilyarevsky.
Cũng vì thế, cho đến thập niên 2020, cái chết của Sergey Yesenin không được bất kì cơ quan hữu trách nào lập án kiện. Như vậy, tương tự trường hợp Aleksandr Pushkin trước đó gần một thế kỷ, cái chết của Sergey Yesenin chỉ tồn tại trên mặt báo mà không hề có văn bản pháp lí nào. Cái chết của ông trở thành chủ đề tranh cãi phổ biến trong dân gian suốt thời Soviet. Có nhiều tác phẩm văn nghệ cũng được dựng như là cách củng cố thêm giả thuyết và chứng lí về sự kiện này.
Tang lễ Sergey Yesenin được cử hành trọng thể tại trụ sở Liên hiệp Thi ca Leningrad ngay hôm 28, sau đó thi hài ông lại lên một chuyến hỏa xa đặc biệt đi gấp về Moskva hôm 29. Tại nhà thông tin thành phố, Sergey Yesenin được đặt trong áo quan để gia đình, bằng hữu cùng khách vãng lai tới viếng. Trong số tình nhân chỉ có Isadora Duncan vì ở quá xa không kịp tới dự. Thập niên 1920, đây là sự kiện được đánh giá lớn thứ nhì chỉ sau tang lễ lĩnh tụ Lenin.
Từ ngày 31 tháng 12 năm 1925, Sergey Yesenin vĩnh viễn yên nghỉ tại nghĩa trang Vagankovo.