stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Rrethina

| Rrethina |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
Quốc gia:  Albania
Hạt: Shkodër
Quận: Shkodër
Dân số (2005)
 • Tổng cộng: 15.361 người
 • Mùa hè (DST): CEST (UTC+2)
Rrethina là một xã trong quận Shkodër thuộc hạt Shkodër, Albania. Dân số năm 2005 là 15361 người.
Chú thích

↑  “Communes of Albania”. Truy cập ngày 15 tháng 6 năm 2012.
Baccharis pseudobrevifolia

| Baccharis pseudobrevifolia> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Asterales
Họ (familia): Asteraceae
Chi (genus): Baccharis
Loài (species): B. pseudobrevifolia
Danh pháp hai phần
Baccharis pseudobrevifolia D.J.N.Hind, 1993 
Baccharis pseudobrevifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được D.J.N.Hind mô tả khoa học đầu tiên năm 1993.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Baccharis pseudobrevifolia”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.
Nguyễn Phúc Thái

Nguyễn Phúc Thái (chữ Hán: 阮福溙, 1649 - 1691), trước bị gọi nhầm thành Nguyễn Phúc Trăn, Chúa Nghĩa là Chúa Nguyễn thứ 5 của chính quyền Đàng Trong trong lịch sử Việt Nam (ở ngôi 1687-1691), nối ngôi Chúa Hiền Nguyễn Phúc Tần.
Thân thế

Nguyễn Phúc Tần có hai bà vợ chính, một bà Chính phi tên Chu Thị Viên, một bà Thứ phi tên Tống Thị Đôi.
Bà Tống Thị Đôi là mẹ của Chúa Phúc Thái. Chúa Phúc Thái là người con trai thứ hai của Chúa Phúc Tần và là con đầu của bà Tống Thị Đôi.
Khi người con cả là Nguyễn Phúc Diễn mất, Nguyễn Phúc Tần cho rằng Nguyễn Phúc Thái tuy là con bà hai song lớn tuổi lại hiền đức nên phong làm Tả thủy dinh phó tướng Hoằng Ân hầu, làm phủ đệ tại dinh Tả thủ, khi Nguyễn Phúc Tần mất Nguyễn Phúc Thái đã 39 tuổi được nối ngôi Chúa, được triều thần tôn làm "Tiết Chế Thủy Bộ Tư Dinh Kiêm Tổng Nội Ngoại Binh Chương Quân Quốc Trọng Sự Thái phó Hoằng Quốc công"
Điều hành Đàng Trong

Nguyễn Phúc Thái là người nổi tiếng rộng rãi, giảm nhẹ hình phạt, thuế khoá, trọng dụng quan lại cũ, trăm họ đều vui mừng.
Chúa quy định lại tang phục cho có lợi, bởi vì vào thời ấy, mỗi khi có quốc tang thì người dân dù người già, trẻ con đều la khóc kêu gào, bỏ việc đồng áng, lao động. Chúa quy định người trong Tông thất và thân trần để tang 3 năm; cai đội trở lên để tang 2 tuần; Nội ngoại đội chưởng, văn chức, câu kê để tang đến giỗ đầu; còn quân dân để tang đến Tết Trung nguyên (Rằm tháng Bảy).
Tháng 7 năm 1687, Chúa Phúc Thái dời dinh phủ Chúa sang làng Phú Xuân, lấy Bằng Sơn (nay là Ngự Bình) làm bình phong, xây đắp cung điện, thành quách rất tráng lệ. Vùng Phú Xuân rộng rãi bề thế hơn Kim Long, sông Hương trở nên rộng khi chảy ngang qua trước kinh thành và nơi này trở thành Kinh Đô của triều Nguyễn sau này và được gọi là Chính dinh. Chỗ phủ củ ở làng Kim Long (huyện Hương Trà, tỉnh Thừa Thiên) trở thành Thái Tông miếu, thờ chúa Hiền.
Qua đời

Mùa xuân năm Tân Mùi 1691, Chúa Nghĩa ốm nặng, ông triệu Thế tử là Tộ Trường hầu Nguyễn Phúc Chu đến và căn dặn: "Ta nối Tổ nghiệp trước, vẫn để lại, thường lấy làm lo, mong sao nối theo được chí, làm theo được việc. Con nay kế nghiệp, nên noi giữ Thánh đức của Tổ tông, cầu hiền đãi sĩ, yêu dân thương quân, đừng tin lời nói gièm pha, đừng bỏ những người ngay thẳng, để xây dựng nghiệp lớn, đó là điều đại hiếu".
Cùng ngày, Chúa Nghĩa qua đời (ngày 10 tháng Giêng năm Tân Mùi), thọ 43 tuổi.
Lăng mộ an táng tại núi Kim Ngọc (Định Môn, Hương Trà, Thừa Thiên). Tên lăng là Trường Mậu (長茂陵), đặt thụy là Đại Nguyên Soái Thống Quốc Chính Thiệu Hư Toản Nghiệp Hoằng Nghĩa vương (大元帥總國政紹休纂業弘義王), đến năm Cảnh Hưng thứ năm đời Chúa Vũ dâng thụy là Thiệu Hư Toản Nghiệp Khoan Hồng Bác Hậu Ôn Huệ Từ Tường Hiếu Nghĩa vương (紹休纂業寬洪博厚溫惠慈祥孝義王).
Thế tử Nguyễn Phúc Chu lên kế nghiệp, tức Chúa Minh.
Sau này, Nhà Nguyễn - vua Gia Long truy tôn ông miếu hiệu là Anh Tông (英宗), thụy là Thiệu Hư Toản Nghiệp Khoan Hồng Bác Hậu Ôn Huệ Từ Tường Hiếu Nghĩa Hoàng đế (紹休纂業寬洪博厚溫惠慈祥孝義皇帝).
Gia đình > Vợ

Hiếu Nghĩa Hoàng hậu Tống Thị Lĩnh (1653 - 1696), quê quán ở huyện Tống Sơn, tỉnh Thanh Hóa, con gái quan Thiếu phó Quận công Tống Phúc Vinh, mẹ bà họ Lê. Bà vào hầu Nghĩa vương nơi tiềm để, sau được phong lên bậc Cung tần. Khi mất, được phong tặng là Quốc Thái Phu nhân, táng ở làng Định Môn (Hương Trà, Thừa Thiên). Vua Gia Long truy tôn: Từ Tiết Tĩnh Thục Tuệ Mẫn Hiến Thuận Hiếu Nghĩa Hoàng hậu, đặt tên lăng là Vĩnh Mậu. Bà được phối thờ với đức Anh Tông ở Thái Miếu, án thứ hai bên phải.
Gia đình > Con > Công tử

Nguyễn Phúc Chu, tức Hiển Tông Hiếu Minh Hoàng đế.
Nguyễn Phúc Tuân, mất sớm, vô tự (không có con kế tự).
Nguyễn Phúc Toàn, mất sớm, vô tự.
Ngoại tả Chưởng dinh Nguyễn Phúc Trinh, mất sớm, vô tự.
Nguyễn Phúc Quảng, mất sớm, vô tự.
Gia đình > Con > Công nữ

Khuyết danh (không rõ tên), bà hạ giá lấy Tín Quận công (không rõ họ tên).
Khuyết danh (không rõ tên), bà hạ giá lấy Tài Quận công (không rõ họ tên).
Nguyễn Phúc Ngọc Nhiễm (? - 1703), bà hạ giá lấy Chưởng dinh Trương Phúc Phan. Bà mất năm Quý Mùi 1703. Khi mất được truy phong Tống Sơn Quận công Thục Phu nhân, an táng tại làng Định Môn.
Nguyễn Phúc Ngọc Niệu, mất sớm.
Tưởng nhớ

Tên ông đã được đặt tên cho một con đường ở tỉnh Thừa Thiên Huế, thành phố Huế.
Chú thích

1 2 3  Gia tộc Nguyễn Phước 2006Lỗi harv: không có mục tiêu: CITEREFGia_tộc_Nguyễn_Phước2006 (trợ giúp)
↑  Trần Trọng Kim, Việt Nam Sử Lược, tr.140
↑  Có sạch viết Rạch Than hay Nan Khê
↑  Gò Vách
↑  Cầu Nôm
↑  Con Nguyễn Dương Lâm
↑  Con của Nguyễn Hữu Dật
↑  Bình Thuận
↑  Đại Nam thực lục, tập 1, trang 91
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |

| Tiền nhiệm: Chúa Hiền Nguyễn Phúc Tần | Nghĩa Vương 1687-1691 | Kế nhiệm: Chúa Minh Nguyễn Phúc Chu |
| x t Chúa Nguyễn |
| --- | --- |
Chúa Tiên  •  Chúa Sãi  •  Chúa Thượng  •  Chúa Hiền  •  Chúa Nghĩa  •  Quốc Chúa  •  Chúa Ninh  •  Vũ vương  •  Định vương  •  Tân Chính vương  •  Nguyễn vương
   Vua Việt Nam • Hùng Vương • An Dương Vương • Nhà Triệu • Trưng Vương • Bắc thuộc • Nhà Tiền Lý • Tự chủ • Nhà Ngô • Nhà Đinh • Nhà Tiền Lê • Nhà Lý • Nhà Trần • Nhà Hồ • Nhà Hậu Lê • Nhà Mạc • Chúa Trịnh • Chúa Nguyễn • Nhà Tây Sơn • Nhà Nguyễn
   Chúa Trịnh • Chúa Nguyễn • Chúa Bầu
Gaertnera macrobotrys

| Gaertnera macrobotrys> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Gentianales
Họ (familia): Rubiaceae
Chi (genus): Gaertnera
Loài (species): G. macrobotrys
Danh pháp hai phần
Gaertnera macrobotrys Baker 
Gaertnera macrobotrys là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được Baker mô tả khoa học đầu tiên năm 1883.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Gaertnera macrobotrys”. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2013.
Lithophane rufescens

| Lithophane rufescens> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Noctuidae
Chi (genus): Lithophane
Loài (species): L. rufescens
Danh pháp hai phần
Lithophane rufescens Spuler, 1907 
Lithophane rufescens là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Stephen King

| Stephen King |
| --- | --- |
Stephen King vào năm 2024
Sinh: Stephen Edwin King 21 tháng 9, 1947 (77 tuổi) Portland, Maine
Bút danh: Richard Bachman, John Swithen
Nghề nghiệp: Tiểu thuyết gia, nhà văn, biên kịch, diễn viên, nhà sản xuất, đạo diễn
Alma mater: Đại học Maine (B.A. Anh văn, 1970)
Giai đoạn sáng tác: 1967–nay
Thể loại:  Kinh dị viễn tưởng  kỳ ảo  siêu nhiên viễn tưởng  kịch  gothic viễn tưởng  văn học thông tục  kỳ ảo đen tối  hậu tận thế viễn tưởng  tội phạm viễn tưởng  giật gân viễn tưởng  thriller 
Tác phẩm nổi bật: Carrie, Salem's Lot, The Shining, The Stand, Misery, It, and The Dark Tower
Giải thưởng nổi bật: Medal for Distinguished Contribution to American Letters, Bram Stoker Award, World Fantasy Award
Phối ngẫu: Tabitha King
Con cái: Naomi King Joe King Owen King
 Ảnh hưởng bởi Burton Hatlen Bram Stoker Elmore Leonard J.R.R. Tolkien Shirley Jackson H. P. Lovecraft Richard Matheson Ray Bradbury Edgar Allan Poe John D. MacDonald Don Robertson William Golding 
 Ảnh hưởng tới Peter David J. J. Abrams Damon Lindelof  Jeaniene Frost 
Chữ ký

Website
http://www.stephenking.com
Stephen Edwin King (sinh ngày 21 tháng 9 năm 1947) là một tác gia người mỹ. Vì danh tiếng của ông gắn liền với các tiểu thuyết kinh dị, nên ông nhận được danh xưng là "Ông hoàng kinh dị". Tuy nhiên, ông cũng đã thử sức với nhiều thể loại truyện khác, trong đó nổi bật nhất bao gồm giật gân, tội phạm, khoa học viễn tưởng, kỳ ảo và bí ẩn. Ngoài những cuốn tiểu thuyết, ông cũng đã sáng tác khoảng 200 truyện ngắn.
Cuốn tiểu thuyết đầu tay, Carrie (1974), đã đưa ông đến với thể loại kinh dị. Different Seasons (1982), một tuyển tập gồm bốn tiểu thuyết ngắn, là tác phẩm đầu tiên không thuộc thể loại. Trong số các phim chuyển thể từ tác phẩm của Stephen King, nổi bật nhất có Carrie (1976), The Shining (1980), The Dead Zone và Christine (1983), Stand by Me (1986), Misery (1990), The Shawshank Redemption (1994), Dolores Claiborne (1995), The Green Mile (1999), The Mist (2007) và It (2017). Ông đã từng xuất bản dưới bút danh Richard Bachman và có các tác phẩm đồng sáng tác, nổi bật nhất là với Peter Straub và hai người con trai Joe Hill và Owen King. Không chỉ vậy, ông còn có các tác phẩm phi hư cấu, và 2 tác phẩm nổi bật nhất là Danse Macabre (1981) và On Writing: A Memoir of the Craft (2000).
Stephen King đã nhận được rất nhiều giải thưởng trong sự nghiệp văn chương của mình. Một số giải thưởng nổi bật gồm có Giải O. Henry cho tác phẩm "The Man in the Black Suit" (1994) và Giải Sách Los Angeles Times cho thể loại Bí ẩn/Giật gân với tác phẩm 11/22/63 (2011). Ngoài ra, ông cũng nhận được nhiều danh hiệu nhờ sự đóng góp đối với nền văn học, bao gồm Huy chương cho Sự đóng góp Xuất sắc đối với Văn học Hoa Kỳ vào năm 2003, Giải Grand Master của tổ chức Mystery Writers of America vào năm 2007 và Huy chương Nghệ thuật Quốc gia vào năm 2014.
Tác phẩm > Tuyển tập truyện

| # | Nguyên gốc | Tên tiếng Việt | Năm xuất bản |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 | Night Shift (20 truyện ngắn) | Gác đêm | 1978 |
| 2 | Different Seasons (4 truyện vừa) | Những lí do khác nhau | 1982 |
| 3 | Skeleton Crew (22 truyện ngắn) |  | 1985 |
| 4 | Four Past Midnight (4 truyện vừa) |  | 1990 |
| 5 | Nightmares & Dreamscapes (24 truyện ngắn) | Ác mộng và mơ mộng | 1993 |
| 6 | Hearts in Atlantis (2 truyện vừa, 3 truyện ngắn) |  | 1999 |
| 7 | Everything's Eventual (14 truyện ngắn) |  | 2002 |
| 8 | Just After Sunset (13 truyện ngắn) | Ngay sau hoàng hôn | 2008 |
| 9 | Full Dark, No Stars (2 truyện vừa, 3 truyện ngắn) | Toàn bóng tối, không ánh sao | 2010 |
| 10 | The Bazaar of Bad Dreams (21 truyện ngắn) |  | 2015 |
| 11 | If It Bleeds |  | 2020 |
| 12 | You Like It Darker |  | 2024 |
Tác phẩm > Phi hư cấu

Danse Macabre (1981), khảo luận
Nightmares in the Sky (Cơn ác mộng trên bầu trời, 1988)
On Writing: A Memoir of the Craft (Về việc viết, 2000), tự truyện
Secret Windows: Essays and Fiction on the Craft of Writing (Những cửa sổ bí ẩn, 2000), tập tiểu luận
Faithful (2005) cùng với Stewart O'Nan, đối thoại
Những tác phẩm được chuyển thể thành phim

Stephen King là nhà văn có nhiều sáng tác được các nhà làm phim Mỹ chuyển thể thành các tác phẩm điện ảnh và chúng cũng rất ăn khách. Một số ví dụ như:
Thinner nói về gã béo nặng hai tạ do vô tình gây tai nạn giao thông làm chết một bà lão thuộc bộ tộc Gypsy và bị dính phải lời nguyền của cha bà lão - vua bộ tộc Gypsy là mỗi ngày phải sụt vài chục kg cho đến khi gầy đét như bộ xương khô.
Cat Eye một tập truyện ngắn kể về hành trình của một chú mèo hoang quanh các khu dân cư nơi chú đến và chứng kiến nhiều tội ác kinh hoàng cũng như những việc dị thường khác.
Maximum Overdrive dựa theo tác phẩm "Trucks" có nội dung chính là sự nổi loạn của các loại máy móc và chúng quay sang tấn công con người.
Carrie kể về một cô gái tuổi teen tên Carrie, cô có một người mẹ sùng đạo đến mù quáng và luôn bị bạn bè ghẻ lạnh, trêu chọc, tình cờ một ngày Carrie phát hiện mình có năng lực di chuyển đồ vật bằng ý nghĩ. Trong một lần phải hứng chịu một trò đùa quá đáng vào đêm vũ hội của trường, Carrie đã sử dụng năng lực của mình để trả thù tất cả học sinh trong trường.
Đặc biệt nổi tiếng:
Mist: Sương mù, 1 thị trấn nhỏ, bất ngờ bị 1 làn sương mù bao phủ, kéo theo đó là vô vàn biến cố và những sinh vật kỳ lạ xuất hiện, câu chuyện càng nặng nề hơn khi những nhân vật trong phim bế tắc... Kết phim cũng mang lại cho người xem sự hụt hẫng và bài học cho những người mất niềm tin vào cuộc sống!
The Green Mile dựa theo tác phẩm cùng tên mô tả cuộc sống của những người quản giáo trại tù Green Mile và các tử tội trong những ngày cuối đời của họ, kết hợp nhiều yếu tố kì dị vốn có trong phong cách truyện của King.
Under The Dome: Một TV series, xuất hiện mùa đầu tiên vào 2013, Một mái vòm bất ngờ xuất hiện bao trùm 1 thị trấn, biến mọi thứ thành nội bất xuất, ngoại bất nhập. Một bộ phim nhiều bí ẩn, bí ẩn bao trùm bí ẩn. Những bí ẩn, những câu chuyện mập mờ, liên tục xuất hiện. khiến người xem không thể ngừng theo dõi. Nổi lên ý chính trong bộ phim là những nhân cách, những cá tính con người trong xã hội Khi biến cố xẩy ra những cá tính đó sẽ bộc lộ rõ ràng, bản chất người của con người sẽ mạnh mẽ hơn bao giờ hết! Dưới Under The Dome là 1 xã hội thu nhỏ!
It: Kể về một nhóm những đứa trẻ chống lại thế lực tà ác mang hình dạng một tên hề
Còn khá nhiều tác phẩm khác, hay có dở có nhưng chúng đã đánh dấu một số thành tựu nhất định của Stephen King trên con đường văn chương mang đậm màu sắc dị thường của ông.
Astragalus cysticalyx

| Astragalus cysticalyx> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Fabales
Họ (familia): Fabaceae
Chi (genus): Astragalus
Loài (species): A. cysticalyx
Danh pháp hai phần
Astragalus cysticalyx Ledeb. 
Astragalus cysticalyx là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được Ledeb. miêu tả khoa học đầu tiên.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Astragalus cysticalyx”. Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2013.
Rhynchobapta flavicostaria

| Rhynchobapta flavicostaria> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Rhynchobapta
Loài (species): R. flavicostaria
Danh pháp hai phần
Rhynchobapta flavicostaria Leech, 1897 
Rhynchobapta flavicostaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 17 tháng 6 năm 2014.
Chimarra haimuoiba

| Chimarra haimuoiba> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Trichoptera
Họ (familia): Philopotamidae
Chi (genus): Chimarra
Loài (species): C. haimuoiba
Danh pháp hai phần
Chimarra haimuoiba H Malicky, 1995 
Chimarra haimuoiba là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Davallia lonchitidea

| Davallia lonchitidea> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Pteridophyta
Lớp (class): Polypodiopsida
Bộ (ordo): Polypodiales
Họ (familia): Davalliaceae
Chi (genus): Davallia
Loài (species): D. lonchitidea
Danh pháp hai phần
Davallia lonchitidea Wall., 1828 
Davallia lonchitidea là một loài dương xỉ trong họ Davalliaceae. Loài này được Wall. mô tả khoa học đầu tiên năm 1828.
Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Davallia lonchitidea”. Truy cập ngày 28 tháng 5 năm 2014.
Quả mọng

Có rất nhiều loại quả mọng có thể được tìm thấy trên thị trường nhưng chỉ một số trong số đó là quả mọng thực sự.
Quả mọng là các loại trái cây nhỏ, ăn được, nhiều thịt quả. Thông thường các quả mọng có dạng tròn, nhiều nước, màu sắc bắt mắt, vị ngọt, chua hoặc chua nhẹ, không có quả hạch hoặc hột, dù một số loại vẫn có hột hay hạt mầm. Ví dụ phổ biến là quả việt quất, lý chua đỏ, quả lý chua trắng và đen. Tại Anh, soft fruit là một thuật ngữ trong trồng trọt cho các loại trái cây như vậy.
Trong cách sử dụng phổ biến, thuật ngữ "berry" khác với định nghĩa khoa học hoặc thực vật của một loại trái cây được sản xuất từ bầu nhụy của một bông hoa trong đó lớp ngoài của thành bầu nhụy phát triển thành một phần thịt quả có thể ăn được (vỏ quả). Định nghĩa thực vật bao gồm nhiều loại trái cây thường không được biết đến hoặc gọi là quả mọng, chẳng hạn như nho, cà chua, dưa chuột, cà tím, chuối và ớt. Trái cây thường được coi là quả mọng nhưng bị loại trừ bởi định nghĩa thực vật bao gồm dâu tây, mâm xôi đỏ và mâm xôi đen, là các quả tụ và dâu tằm, hay còn gọi là quả phức.
Lịch sử

Quả mọng đã có giá trị như một nguồn thực phẩm cho con người kể từ trước khi bắt đầu nông nghiệp, và vẫn là một trong những nguồn thực phẩm chính của các loài linh trưởng khác. Chúng là cây chủ lực theo mùa cho những người săn bắn hái lượm đầu tiên trong hàng ngàn năm, và hái quả dại vẫn là một hoạt động phổ biến ở Châu Âu và Bắc Mỹ ngày nay. Theo thời gian, con người đã học cách lưu trữ các loại quả mọng để có thể sử dụng vào mùa đông. Chúng có thể được chế biến thành mứt trái cây, và trong số người Mỹ bản địa, trộn với thịt và chất béo thành thịt khô (pemmican).
Quả mọng cũng bắt đầu được trồng ở châu Âu và các nước khác. Một số loài quả mâm xôi và quả mâm xôi thuộc chi  Rubus  đã được trồng từ thế kỷ 17, trong khi quả việt quất có vỏ mịn và quả nam việt quất thuộc chi  Vaccinium  đã được trồng trong Hoa Kỳ trong hơn một thế kỷ. Ở Nhật Bản, giữa thế kỷ thứ 10 và 18, thuật ngữ ichibigo ichigo đề cập đến nhiều loại cây mọng. Tuy nhiên, loại quả mọng được trồng rộng rãi nhất thời hiện đại là dâu tây, được sản xuất trên toàn cầu với số lượng gấp đôi tất cả các loại quả mọng khác cộng lại.
Dâu tây được đề cập bởi người La Mã cổ đại, những người nghĩ rằng nó có dược tính, nhưng nó đóng vai trò chủ yếu trong nông nghiệp. Dâu tây trắng bắt đầu được trồng trong các khu vườn của Pháp vào thế kỷ 14. Dâu tây có mùi xạ hương (F. moschata) bắt đầu được trồng trong các khu vườn châu Âu vào cuối thế kỷ 16. Sau đó, dâu Virginia được trồng ở Châu Âu và Hoa Kỳ.[khi nào?]
Dâu tây được tiêu thụ phổ biến nhất, dâu tây (F. ananassa), là một giống lai tình cờ của dâu tây Virginia và một giống Chile Fragaria chiloensis. Nó được ghi nhận đầu tiên bởi một người làm vườn Pháp vào khoảng giữa thế kỷ 18 rằng, khi  F. moschata  và  F. virginiana  được trồng ở giữa các hàng của  F. chiloensis , dâu tây Chile sẽ cho quả to và bất thường. Không lâu sau, Antoine Nicolas Duchesne bắt đầu nghiên cứu nhân giống dâu tây và thực hiện một số khám phá quan trọng đối với khoa học nhân giống cây trồng, chẳng hạn như sinh sản hữu tính của dâu tây. Sau đó, vào đầu những năm 1800, các nhà lai tạo dâu tây người Anh đã tạo ra các giống  F. ananassa  rất quan trọng trong việc nhân giống dâu tây ở châu Âu, và hàng trăm giống đã được sản xuất thông qua việc nhân giống dâu tây.
Lịch sử > Từ nguyên

Một dạng của từ "berry" được tìm thấy trong toàn bộ ngôn ngữ tiếng Đức; ví dụ: tiếng Anh cổ berylieso sánh với tiếng Saxon cổ, beryli trong tiếng Thượng German cổ và ber thuộc tiếng Bắc Âu cổ. Các dạng này hướng đến Proto Germanic (tiền ngôn ngữ của tất cả các ngôn ngữ thuộc nhóm Germanic) *bazją. Trong tiếng Anh cổ, từ này chủ yếu được áp dụng cho các loại nho, nhưng từ đó đã phát triển theo định nghĩa hiện tại.
Trồng trọt

Dâu tây đã được trồng trong các khu vườn ở châu Âu từ thế kỷ 14.. Quả việt quất (blueberry) được thuần hóa kể từ năm 1911, với vụ mùa thương mại đầu tiên vào năm 1916. Huckleberry là một thuật ngữ dùng để chỉ cây trồng trong hai chi: Gaylussacia và Vaccinium. Blueberry chỉ đề cập đến thực vật trong chi Vaccinium. Việt quất Huckleberry của tất cả các giống không được thuần hóa hoàn toàn,
nhưng thuần hóa đã được cố gắng từ 1994-2010 cho giống việt quất phương Tây có ý nghĩa kinh tế. Nhiều giống khác của  Vaccinium  cũng không được thuần hóa, với một số có tầm quan trọng thương mại.
Thư viện ảnh

Việt quất Nhật Bản
Việt quất đen
Việt quất bụi cao
Lý chua đỏ
Lý chua lông
Mâm xôi Bắc cực
Mâm xôi đen
Kim ngân
Xã Dwight, Quận Livingston, Illinois

| Xã Dwight Dwight Township |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
 
 Vị trí trong Quận Livingston, Illinois
 Vị trí quận Livingston trong tiểu bang Illinois ở Hoa Kỷ
Xã Dwight
Quốc gia: Hoa Kỳ
Tiểu bang: Illinois
Quận: Quận Livingston
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 4.494
 • Mùa hè (DST): CDT (UTC-5)
Xã Dwight (tiếng Anh: Dwight Township) là một xã thuộc quận Livingston, tiểu bang Illinois, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 4.494 người.
Eber, Çay

| Eber |
| --- | --- |
—  Thị trấn  —
 
EberVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Afyonkarahisar
Huyện: Çay
Dân số (2011)
 • Tổng cộng: 976 người
Múi giờ: UTC+3
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Mã bưu chính: 03700
Eber là một thị trấn thuộc huyện Çay, tỉnh Afyonkarahisar, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 976 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Afyonkarahisar”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Bản gốc lưu trữ ngày 16 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 17 tháng 9 năm 2012.
Ngô Xương Văn

Ngô Xương Văn (chữ Hán: 吳昌文; 934 – 965) là một vị vua nhà Ngô trong lịch sử Việt Nam. Ông trị vì từ 950 đến 965, trong đó khoảng từ 951 – 954 ông trị vì cùng với anh trai là Ngô Xương Ngập. Sử gọi chung đó là thời Hậu Ngô Vương.
Thân thế

Ngô Xương Văn là con thứ hai của Ngô Quyền, mẹ là hoàng hậu họ Dương.
Giữa cậu và anh

Năm 944, Ngô Quyền mất, ủy thác con trưởng Ngô Xương Ngập cho Dương Tam Kha - em trai (có sách viết là anh) Dương hậu. Dương Tam Kha cướp ngôi, tự lập mình làm vua, xưng là Dương Bình vương. Ngô Xương Ngập chạy về Nam Sách được một hào trưởng là Phạm Lệnh Công che chở. Dương Tam Kha ba lần sai quân đi bắt Ngô Xương Ngập mà không được. Ở đó Ngô Xương Ngập lấy vợ và sinh con là Ngô Xương Xí.
Dương Bình vương lấy Ngô Xương Văn làm con nuôi. Một số nghiên cứu gần đây cho rằng Ngô Xương Văn lấy con gái Bình vương là Dương Vân Nga và chính ông là người chồng đầu tiên của bà, nhưng giả thuyết này không vững chắc và có nhiều điểm mâu thuẫn (xem chi tiết bài Dương Vân Nga).
Từ khi Dương Tam Kha lấy ngôi của nhà Ngô, nhiều nơi không chịu thuần phục, các thủ lĩnh nổi lên cát cứ một vùng thường đem quân đánh chiếm lẫn nhau. Năm Canh Tuất (950), Tam Kha sai Xương Văn cùng hai tướng Dương Cát Lợi và Đỗ Cảnh Thạc đem quân đi đánh hai thôn Đường, Nguyễn ở Thái Bình. Ngô Xương Văn đi đến nửa đường, dụ hai tướng quay lại lật đổ Dương Tam Kha.
Trích Đại Việt sử ký toàn thư:
Ngô Xương Văn không giết Dương Tam Kha, giáng xuống làm Chương Dương Công.