stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Henry Kissinger
Chính sách đối ngoại

Kissinger tuyên thệ nhậm chức Ngoại trưởng Hoa Kỳ vào ngày 22 tháng 9 năm 1973. Kissinger từng là Cố vấn An ninh Quốc gia và Bộ trưởng Ngoại giao dưới thời Tổng thống Richard Nixon, ông tiếp tục là Ngoại trưởng dưới thời người kế nhiệm Nixon là Gerald Ford. Vào ngày cuối cùng tại văn phòng của Nixon, ông thông báo cho Ford về ý định từ chức của mình, Ford đã đồng ý.
Trong giai đoạn đó, ông mở rộng chính sách của détente. Chính sách này dẫn đến sự nới lỏng đáng kể trong căng thẳng Liên Xô của Hoa Kỳ và đóng một vai trò quan trọng trong các cuộc đàm phán năm 1971 với Thủ tướng Trung Quốc Chu Ân Lai. Các cuộc đàm phán đã kết thúc với mối quan hệ hợp tác giữa Hoa Kỳ và Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa và sự hình thành một liên kết chiến lược Trung-Mỹ chống Liên Xô. Ông đã được trao giải Nobel Hòa bình năm 1973 với Lê Đức Thọ vì đã giúp thiết lập lệnh ngừng bắn và rút quân Mỹ khỏi Việt Nam. Tuy nhiên, lệnh ngừng bắn không được duy trì. Lê Đức Thọ từ chối nhận giải thưởng và Kissinger tỏ ra vô cùng thích thú về điều đó (quyên tặng tiền thưởng của mình cho tổ chức từ thiện, không tham dự lễ trao giải và sau đó đề nghị trả lại huy chương giải thưởng của mình). Là Cố vấn An ninh Quốc gia, năm 1974, Kissinger đã chỉ đạo Bản ghi nhớ Nghiên cứu An ninh Quốc gia.
Chính sách đối ngoại > Détente và cởi mở với Trung Quốc

Xem thêm: On China
Là Cố vấn An ninh Quốc gia dưới thời Nixon, Kissinger tiên phong trong chính sách détente với Liên Xô nhằm giảm nhẹ căng thẳng giữa hai siêu cường quốc. Là một phần của chiến lược này, ông đã đàm phán giới hạn vũ khí chiến lược (đỉnh cao là Hiệp ước SALT I) và Hiệp ước tên lửa chống đạn đạo với Leonid Brezhnev, Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Liên Xô. Các cuộc đàm phán về giải trừ hạt nhân chiến lược bắt đầu dưới thời chính quyền Johnson nhưng đã bị hoãn lại để phản đối cuộc xâm lược của Hiệp ước Warsaw vào Tiệp Khắc tháng 8 năm 1968.
Kissinger tìm cách gây áp lực ngoại giao lên Liên Xô. Ông đã thực hiện hai chuyến thăm tới Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa vào tháng 7 và tháng 10 năm 1971 (lần đầu tiên được thực hiện bí mật) để trao đổi với Thủ tướng Chu Ân Lai, lúc đó phụ trách chính sách đối ngoại của Trung Quốc. Theo cuốn sách của Kissinger, "The White House Years" và "On China" ("Những năm ở Nhà Trắng" và "Về Trung Quốc"), chuyến đi bí mật đầu tiên đến Trung Quốc được sắp xếp thông qua Pakistan và Rumani, vì không có kênh liên lạc trực tiếp giữa hai quốc gia này. Các chuyến đi của ông đã mở đường cho hội nghị thượng đỉnh đột phá năm 1972 giữa Nixon, Chu và Chủ tịch Đảng Cộng sản Trung Quốc Mao Trạch Đông, cũng như chính thức hóa quan hệ giữa hai nước, chấm dứt 23 năm cô lập ngoại giao và thù địch lẫn nhau. Kết quả là sự hình thành một liên minh chiến lược chống Liên Xô ngầm giữa Trung Quốc và Hoa Kỳ.
Trong khi chính sách ngoại giao của Kissinger dẫn đến trao đổi kinh tế và văn hóa giữa hai bên và thành lập Văn phòng Liên lạc tại thủ đô Trung Quốc và Hoa Kỳ, với những tác động nghiêm trọng đối với các vấn đề Đông Dương, việc bình thường hóa hoàn toàn quan hệ với Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa sẽ không xảy ra cho đến năm 1979, bởi vụ bê bối Watergate làm lu mờ những năm cuối của nhiệm kỳ tổng thống Nixon và vì Hoa Kỳ tiếp tục công nhận Đài Loan.
Vào tháng 9 năm 1989, John Fialka của Tạp chí Phố Wall tiết lộ rằng Kissinger muốn có lợi ích kinh tế trực tiếp trong quan hệ Mỹ-Trung vào tháng 3 năm 1989 với việc thành lập China Ventures, Inc., một đối tác hạn chế của Delwar, mà ông là chủ tịch hội đồng quản trị và giám đốc điều hành. Khoản đầu tư 75 triệu đô la Mỹ vào một liên doanh với phương tiện thương mại chính của chính phủ Cộng sản lúc bấy giờ, Tập đoàn ủy thác và đầu tư quốc tế Trung Quốc (CITIC), Thành viên hội đồng quản trị là khách hàng lớn của Kissinger Associates. Kissinger bị chỉ trích vì không tiết lộ vai trò của mình trong liên doanh khi được Peter Jennings của ABC kêu gọi bình luận vào buổi sáng sau ngày 4 tháng 6 năm 1989, cuộc đàn áp Thiên An Môn. Kissinger ủng hộ việc đàn áp biểu tình tại quảng trường của Đặng Tiểu Bình và ông phản đối các biện pháp trừng phạt kinh tế.
Chính sách đối ngoại > Chiến tranh Bangladesh

Xem thêm thông tin: Chiến tranh giải phóng Bangladesh, Diệt chủng năm 1971 ở Bangladesh, và Chiến tranh Ấn Độ-Pakistan năm 1971
Theo Kissinger, chính phủ Hoa Kỳ đã ủng hộ Pakistan trong chiến tranh giải phóng Bangladesh năm 1971. Kissinger muốn ngăn chặn sự ảnh hưởng của Liên Xô với Tiểu lục địa Ấn Độ do kết quả của hiệp ước hữu nghị vừa được Ấn Độ và Liên Xô ký kết, và Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa (đồng minh của Pakistan và là kẻ thù của cả Ấn Độ và Liên Xô) trở thành một liên minh ngầm với Hoa Kỳ.
Kissinger đã chế nhạo những người "đổ máu" vì "người Bengal đang hấp hối" và phớt lờ bức điện tín đầu tiên từ tổng lãnh sự Hoa Kỳ ở Đông Pakistan Archer K. Blood và 20 nhân viên của mình, thông báo rằng các đồng minh của họ ở Tây Pakistan đang thực hiện "một cuộc diệt chủng có chọn lọc". Trong bức điện tín thứ hai, từ diệt chủng một lần nữa được sử dụng để mô tả các sự kiện, và hơn nữa với sự giúp đỡ liên tục cho Tây Pakistan. Như một phản ứng trực tiếp với sự bất đồng chống lại chính sách của Hoa Kỳ, Kissinger và Nixon đã chấm dứt nhiệm kỳ của Archer Blood với tư cách là tổng lãnh sự Hoa Kỳ ở Đông Pakistan và đưa ông vào làm việc tại Văn phòng Nhân sự của Bộ Ngoại giao.
Henry Kissinger cũng bị sa thải vì những bình luận riêng tư mà ông đã gửi cho Nixon trong chiến tranh Pakistan, trong đó ông mô tả Thủ tướng Ấn Độ Indira Gandhi là một "đồ chó đẻ" và "mụ phù thủy". Ông cũng nói "Người Ấn Độ là những kẻ khốn", ngay trước chiến tranh. Kể từ đó, Kissinger đã bày tỏ sự hối hận về các bình luận của mình
Chính sách đối ngoại > Chính sách của Israel và Do Thái Xô Viết

Theo ghi chú của H.R. Haldeman, Nixon "ra lệnh cho các trợ lý của mình loại trừ tất cả người Mỹ gốc Do Thái ra khỏi chính sách đối với Israel", bao gồm cả Kissinger. Một ghi chú trích dẫn Nixon nói rằng "hãy đưa K. [Kissinger] ra khỏi vở kịch Haig xử lý nó".
Năm 1973, Kissinger không cảm thấy rằng việc thúc ép Liên Xô liên quan đến hoàn cảnh của người Do Thái bị đàn áp ở đó là vì lợi ích trong chính sách ngoại giao của Hoa Kỳ. Trong cuộc trò chuyện với Nixon ngay sau cuộc gặp Thủ tướng Israel Golda Meir vào ngày 1 tháng 3 năm 1973, Kissinger tuyên bố: "Sự di cư của người Do Thái từ Liên Xô không phải là mục tiêu trong chính sách đối ngoại của Mỹ và nếu họ đưa người Do Thái vào phòng hơi ngạt. đó cũng không phải là mối quan tâm của người Mỹ. Có lẽ đó là mối quan tâm nhân đạo". Tuy nhiên, Kissinger lập luận:
Sự di cư đó tồn tại ở tất cả là do hành động của "những kẻ hiện thực" trong Nhà Trắng. Sự di cư của người Do Thái đã tăng từ 700 mỗi năm vào năm 1969 lên gần 40.000 vào năm 1972. Tổng số trong nhiệm kỳ đầu tiên của Nixon là hơn 100.000. Để duy trì dòng chảy này bằng ngoại giao thầm lặng, chúng tôi không bao giờ sử dụng những số liệu này cho mục đích chính trị.... Vấn đề trở nên công khai vì sự thành công của chính sách Trung Đông của chúng tôi khi Ai Cập đuổi các cố vấn Liên Xô. Để khôi phục quan hệ với Cairo, Liên Xô đã đánh thuế đối với sự di cư của người Do Thái. Không có Tu chính án Jacksonik Vanik cho đến khi có một nỗ lực di cư thành công. Thượng nghị sĩ Henry Jackson, người mà tôi đã có, và tiếp tục có, rất quan tâm, đã tìm cách loại bỏ thuế với sửa đổi của ông. Chúng tôi nghĩ rằng việc tiếp tục phương pháp ngoại giao thầm lặng trước đây của chúng tôi là khóa học khôn ngoan hơn.... Sự kiện đã chứng minh phán đoán của chúng tôi đúng. Sự di cư của người Do Thái đã giảm xuống còn khoảng một phần ba mức cao trước đó.
Chính sách đối ngoại > Chính sách của Israel và Do Thái Xô Viết > Chiến tranh Yom Kippur năm 1973

Các tài liệu cho thấy Kissinger trì hoãn nói với Tổng thống Richard Nixon về việc bắt đầu chiến tranh Yom Kippur vào năm 1973 để giữ cho ông không can thiệp. Vào ngày 6 tháng 10 năm 1973, người Israel đã thông báo cho Kissinger về cuộc tấn công lúc 6 giờ sáng; Kissinger đã đợi gần 3 tiếng rưỡi trước khi ông thông báo cho Nixon.
Theo Kissinger, trong một cuộc phỏng vấn vào tháng 11 năm 2013, ông được thông báo vào lúc 6:30 sáng (12:30 tối giờ Israel) rằng chiến tranh sắp xảy ra, các cuộc gọi khẩn cấp của ông tới Liên Xô và Ai Cập không hiệu quả. Ông nói rằng quyết định không đánh chặn của Golda Meir là khôn ngoan và hợp lý.
Cuộc chiến bắt đầu vào ngày 6 tháng 10 năm 1973, khi Ai Cập và Syria tấn công Israel. Kissinger đã xuất bản bảng điểm điện thoại dài từ giai đoạn này trong cuốn sách Crisis năm 2002. Vào ngày 12 tháng 10, dưới sự chỉ đạo của Nixon, trong khi Kissinger đang trên đường tới Moskva để thảo luận về các điều kiện ngừng bắn, Nixon đã gửi một thông điệp tới Brezhnev trao cho Kissinger toàn quyền đàm phán.
Israel đã lấy lại được lãnh thổ mà họ đã mất trong trận chiến đầu tiên và giành được các lãnh thổ mới từ Syria và Ai Cập, bao gồm cả vùng đất ở phía đông của Cao nguyên Golan bị chiếm giữ trước đó, và thêm vào bờ phía tây của kênh đào Suez, mặc dù họ đã mất một số lãnh thổ ở phía đông của kênh đào Suez đã nằm trong tay Israel kể từ khi kết thúc Chiến tranh Sáu ngày. Kissinger gây sức ép buộc người Israel phải nhượng lại một số vùng đất mới bị chiếm lại cho các nước Ả Rập láng giềng, góp phần vào giai đoạn đầu tiên của cuộc xâm lược Ai Cập của Israel. Động thái này đã chứng kiến sự ấm lên trong quan hệ với Ai Cập của Hoa Kỳ, cay đắng kể từ những năm 1950, khi nước này rời xa lập trường độc lập trước đây và trở thành quan hệ đối tác chặt chẽ với Hoa Kỳ. Hòa bình được hoàn tất vào năm 1978 khi Tổng thống Hoa Kỳ Jimmy Carter làm trung gian cho Hiệp định Trại David, trong thời gian đó Israel trả lại Bán đảo Sinai để đổi lấy một thỏa thuận hòa bình của Ai Cập bao gồm sự công nhận của nhà nước Israel.
Chính sách đối ngoại > Thổ Nhĩ Kỳ xâm chiếm đảo Síp

Sau một thời gian quan hệ ổn định giữa Chính phủ Hoa Kỳ và Hy Lạp sau năm 1967, Ngoại trưởng Kissinger đã phải đối mặt với cuộc đảo chính của chính quyền Hy Lạp và cuộc xâm chiếm đảo Síp của Thổ Nhĩ Kỳ vào tháng 7 và tháng 8 năm 1974. Trong một ấn bản tháng 8 năm 1974 của Thời báo New York, đã tiết lộ rằng Kissinger và Bộ Ngoại giao đã được thông báo trước về cuộc đảo chính sắp xảy ra của chính quyền Hy Lạp ở Síp.
Ioannis Zigdis, khi đó là nghị sĩ Hy Lạp cho Trung tâm Liên minh và cựu bộ trưởng, đã tuyên bố trên một tờ báo Athen rằng "cuộc khủng hoảng Síp sẽ trở thành Watergate của Kissinger". Zigdis cũng nhấn mạnh: "Kissinger không chỉ biết về cuộc đảo chính lật đổ Tổng Giám mục Makutions trước ngày 15 tháng 7, ông còn khuyến khích điều đó, nếu anhông không xúi giục". Kissinger là mục tiêu của phong trào chống Mỹ, một đặc điểm quan trọng của dư luận Hy Lạp thời bấy giờ, đặc biệt là giới trẻ, người xem vai trò của Hoa Kỳ ở Síp là tiêu cực. Trong một cuộc biểu tình của các sinh viên ở Heraklion, Bêlarut, ngay sau giai đoạn thứ hai của cuộc xâm lược Thổ Nhĩ Kỳ vào tháng 8 năm 1974, các khẩu hiệu như "Kissinger, kẻ giết người", "Người Mỹ thoát ra", "Không chia cắt" và "Síp là không phải là Việt Nam" liên tục xuất hiện. Vài năm sau, Kissinger bày tỏ ý kiến ​​rằng vấn đề Síp đã được giải quyết vào năm 1974.
Chính sách đối ngoại > Chính sách của Mỹ Latinh

Tháng 8 năm 1974, Hoa Kỳ tiếp tục công nhận và duy trì mối quan hệ với các chính phủ không cánh tả, dân chủ và độc tài. Liên minh vì sự tiến bộ của John F. Kennedy đã kết thúc vào năm 1973. Năm 1974, các cuộc đàm phán về một khu định cư mới cho Kênh đào Panama đã bắt đầu, và cuối cùng họ đã dẫn đến Hiệp ước Torrijos-Carter và bàn giao Kênh đào cho người Panama kiểm soát. Kissinger ban đầu ủng hộ việc bình thường hóa quan hệ Hoa Kỳ-Cuba, bị phá vỡ từ năm 1961 (tất cả các hoạt động thương mại Cuba của Hoa Kỳ đã kết thúc vào tháng 2 năm 1962). Tuy nhiên, ông nhanh chóng thay đổi ý định và tuân theo chính sách của Kennedy. Sau khi có sự tham gia của Lực lượng Vũ trang Cách mạng Cuba trong các cuộc đấu tranh giành độc lập ở Angola và Mozambique, Kissinger nói rằng trừ khi Cuba rút lại quan hệ lực lượng sẽ không được bình thường hóa. Cuba từ chối.
Chính sách đối ngoại > Argentina

Kissinger có một đường lối chính trị tương tự như ở Chile khi quân đội Argentina, do Jorge Videla lãnh đạo, lật đổ chính phủ của Isabel Perón năm 1976 với hình thành Quy trình tái tổ chức quốc gia của quân đội, trong đó họ củng cố quyền lực, đưa ra các cuộc trả thù tàn bạo các đối thủ chính trị. Một báo cáo điều tra tháng 10 năm 1987 trên tờ The Nation đã phá vỡ câu chuyện về cách thức, trong một cuộc họp tháng 6 năm 1976 tại khách sạn Carrera ở Santiago, Kissinger đã ra lệnh cho quân đội ở các nước láng giềng Argentina bí mật đàn áp chống lại phần tử cánh tả và những người bất đồng chính kiến, hàng ngàn người đã bị giữ trong hơn 400 trại tập trung bí mật trước khi họ bị xử tử. Trong cuộc gặp với Ngoại trưởng Argentina César Augusto Guzzetti, Kissinger cam đoan với ông rằng Hoa Kỳ là đồng minh, nhưng đã thúc giục ông "nhanh chóng trở lại bình thường" trước khi Quốc hội Hoa Kỳ tái lập và có cơ hội xem xét các biện pháp trừng phạt.
Chính sách đối ngoại > Rhodesia

Vào tháng 9 năm 1976, Kissinger tích cực tham gia vào các cuộc đàm phán liên quan đến Chiến tranh Bush của Tổng thống Rhodesia. Kissinger cùng với Thủ tướng John Vorster của Nam Phi, đã gây áp lực với Thủ tướng Rhodesia Ian Smith để thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang chế độ người da đen ở Rhodesia. Với việc FRELIMO kiểm soát Mozambique và thậm chí Nam Phi rút lại sự hỗ trợ, việc cô lập Rhodesia đã gần hoàn tất. Theo cuốn tự truyện của Smith, Kissinger nói với Smith về sự ngưỡng mộ Kissinger đối với ông, nhưng Smith nói rằng ông nghĩ Kissinger đang yêu cầu ông ký vào "giấy chứng tử" của Rhodesia. Kissinger, mang sức nặng của Hoa Kỳ, và gây bất ngờ cho các bên liên quan khác để gây áp lực lên Rhodesia, đẩy nhanh sự chấm dứt của chế độ thiểu số.
Chính sách đối ngoại > Đông Timor

Bài chi tiết: Indonesia chiếm đóng Đông Timor
Quá trình phi thực dân hóa của Bồ Đào Nha khiến Mỹ chú ý đến thuộc địa Đông Timor cũ của Bồ Đào Nha, nằm trong quần đảo Indonesia và tuyên bố độc lập vào năm 1975. Tổng thống Indonesia Suharto là một đồng minh lớn của Mỹ ở Đông Nam Á và bắt đầu huy động quân đội Indonesia, chuẩn bị thôn tính nhà nước non trẻ, vốn ngày càng bị chi phối bởi đảng Fretilin cánh tả nổi tiếng. Vào tháng 12 năm 1975, Suharto đã thảo luận về kế hoạch xâm lược trong cuộc gặp với Kissinger và Tổng thống Ford tại thủ đô Jakarta. Cả Ford và Kissinger đều nói rõ rằng mối quan hệ của Hoa Kỳ với Indonesia sẽ vẫn bền vững và sẽ không phản đối việc thôn tính được đề xuất. Họ chỉ muốn nó được thực hiện "nhanh" và đề nghị rằng nó sẽ bị trì hoãn cho đến khi họ trở về Washington. Cuối cùng vào ngày 7 tháng 12, các lực lượng Indonesia đã xâm chiếm thuộc địa cũ của Bồ Đào Nha. Theo Ben Kiernan, cuộc xâm lược và chiếm đóng đã dẫn đến cái chết của gần một phần tư dân số Đông Timor từ năm 1975 đến 1981.
Chính sách đối ngoại > Cuba

Vào tháng 2 năm 1976, Kissinger đã cân nhắc tiến hành các cuộc không kích vào các cảng và các căn cứ quân sự ở Cuba, cũng như triển khai các tiểu đoàn thủy quân lục chiến tại căn cứ của Hải quân Hoa Kỳ tại Vịnh Guantánamo, để trả thù cho quyết định của lãnh tụ Cuba Fidel Castro vào cuối năm 1975 quốc gia mới độc lập chống lại các cuộc tấn công từ Nam Phi và phần tử cánh hữu.
Cuộc khủng hoảng Ukraina năm 2014

Vào ngày 5 tháng 3 năm 2014, đúng 11 ngày trước cuộc trưng cầu dân ý ở Crưm về việc liệu Cộng hòa tự trị Crưm nên chính thức tái gia nhập Ukraina hay gia nhập nước láng giềng Nga, báo The Washington Post đã đăng một bài báo của Kissinger. Trong đó, ông cố gắng cân bằng mong muốn của người Ukraina, Nga và phương Tây về một nhà nước chức năng. Ông đã đưa ra bốn điểm chính:
Ukraina nên có quyền tự do lựa chọn các hiệp hội kinh tế và chính trị của mình, kể cả với châu Âu;
Ukraina không nên gia nhập NATO;
Ukraina nên được tự do thành lập bất kỳ chính phủ nào tương thích với ý chí của người dân. Các nhà lãnh đạo khôn ngoan của Ukraina sau đó sẽ chọn một chính sách hòa giải giữa các vùng khác nhau của đất nước họ. Ông đã tưởng tượng một vị thế quốc tế của Ukraina giống như của Phần Lan.
Ukraine nên duy trì chủ quyền đối với Crưm.
Kissinger cũng viết: "Phía tây nói tiếng Ukraina; phía đông chủ yếu nói tiếng Nga. Bất kỳ nỗ lực nào của một phe của Ukraina nhằm thống trị phe kia - như mô hình đã xảy ra - cuối cùng sẽ dẫn đến nội chiến hoặc tan rã."
Qua đời

Kissinger qua đời tại nhà riêng ở Kent, Connecticut vào ngày 29 tháng 11 năm 2023 ở tuổi 100. Ông để lại vợ, bà Nancy Maginnes Kissinger, hai người con, David và Elizabeth, cùng năm người cháu. Kissinger Associates, công ty tư vấn của ông, đã công bố cái chết này.
Thông cáo của Kissinger Associates cho biết: "Ông sẽ được an táng tại một buổi lễ riêng dành cho gia đình. Sau đó, sẽ có một buổi lễ tưởng niệm ở Thành phố New York."
Tác phẩm > Chính luận

A World Restored: Metternich, Castlereagh and the Problems of Peace, 1812–22 (1957)
Nuclear Weapons and Foreign Policy (1957)
The Necessity for Choice: Prospects of American Foreign Policy (1961)
The Troubled Partnership: A Re-Appraisal of the Atlantic Alliance (1965)
American Foreign Policy: Three Essays (1969)
For the Record: Selected Statements 1977–1980 (1981)
Observations: Selected Speeches and Essays 1982–1984 (1985)
Diplomacy (1994)
Kissinger Transcripts: The Top Secret Talks With Beijing and Moscow (1999)
Does America Need a Foreign Policy? Toward a Diplomacy for the 21st Century (2001)
Vietnam: A Personal History of America's Involvement in and Extrication from the Vietnam War (2002)
Crisis: The Anatomy of Two Major Foreign Policy Crises: Based on the Record of Henry Kissinger's Hitherto Secret Telephone Conversations (2003)
On China (Bàn về Trung Quốc, 2011)
World Order (Trật tự thế giới, 2014)
Tác phẩm > Tự truyện

The White House Years (Những năm tháng ở Nhà Trắng, 1979)
Years of Upheaval (1982)
Years of Renewal (1999)
Kissinger (trái, ngoài cùng) với Chu Ân Lai (trái, trong cùng) và Mao Trạch Đông (phải, ngoài cùng) tại Bắc Kinh, 1972
Kissinger với Tổng thống Richard Nixon, thảo luận về tình hình Việt Nam tại Trại David, năm 1972.
Ngày 31 tháng 10 năm 1973, Bộ trưởng Ngoại giao Ai Cập Ismail Fahmi (trái) gặp Richard Nixon (giữa) và Henry Kissinger (phải), khoảng một tuần sau khi kết thúc chiến tranh Yom Kippur.
Ngoại trưởng Hoa Kỳ Henry Kissinger với Augusto Pinochet, tháng 1 năm 1976
USS Enterprise (CVN-65)
Thiết kế

Enterprise dự định là chiếc đầu tiên của một lớp sáu tàu sân bay chạy năng lượng hạt nhân đầu tiên, nhưng việc bị đội giá quá mức chi phí chế tạo khiến cho việc đóng những chiếc còn lại bị hủy bỏ. Do chi phí chế tạo quá cao, Enterprise được hạ thủy và đưa vào hoạt động mà không có các dàn phóng tên lửa RIM-2 Terrier phòng không theo như kế hoạch. Chúng không bao giờ được trang bị, và hệ thống phòng thủ của con tàu chỉ bao gồm ba dàn phóng tên lửa phòng thủ điểm RIM-7 Sea Sparrow, có tầm bắn ngắn hơn. Những nâng cấp sau đó đã bổ sung thêm hai dàn phóng Sea Sparrow và ba hệ thống phòng thủ tầm cực gần Phalanx CIWS Mk 15. Sau này một bệ CIWS được tháo dỡ và bổ sung hai dàn phóng RIM-116 Rolling Airframe Missile, mỗi dàn có 21 ống phóng.
Enterprise là tàu sân bay duy nhất được trang bị nhiều hơn hai lò phản ứng hạt nhân,  khi có đến tám lò phản ứng A2W đặt tại tám vị trí của các nồi hơi nước truyền thống trong thiết kế ban đầu. Nó cũng là tàu sân bay duy nhất có đến bốn bánh lái, nhiều hơn hai chiếc so với những tàu sân bay thông thường, và có một lườn tàu tương tự như của một tàu tuần dương.
Enterprise cũng có một hệ thống radar mảng pha dưới tên gọi SCANFAR, vốn dự định sẽ theo dõi nhiều mục tiêu trên không tốt hơn so với ăn-ten radar kiểu xoay thông thường. Hệ thống SCANFAR bao gồm hai bộ radar AN/SPS-32 và AN/SPS-33. AN/SPS-32 là radar dò tìm trên không và chỉ thị mục tiêu tầm xa do hãng Hughes phát triển cho Hải quân Hoa Kỳ. AN/SPS-32 hoạt động phối hợp cùng với AN/SPS-33, vốn sử dụng mảng pha vuông để theo dõi mục tiêu 3 chiều, và tích hợp vào cùng một hệ thống. SCANFAR chỉ được trang bị trên hai tàu chiến: Enterprise và tàu tuần dương Long Beach (CGN-9); chúng tiêu thụ một lượng điện năng lớn và gây một áp lực lớn lên hệ thống phát điện của các con tàu.
Kỹ thuật của AN/SPS-32 dựa trên nền tảng bóng đèn điện tử chân không, và hệ thống đòi hỏi phải sửa chữa thường xuyên. SPS-32 là kiểu radar mảng pha với tầm xa phát hiện lên đến 400 nmi (740 km) đối với những mục tiêu lớn, và với những mục tiêu cỡ máy bay tiêm kích là 200 nmi (370 km). Những ăn-ten radar mảng pha này, được tháo dỡ vào khoảng năm 1980, đã khiến cho đảo cấu trúc thượng tầng có hình dạng vuông rất đặc trưng.
Các kiểu radar AN/SPS-32 và AN/SPS-33, cho dù tiên tiến vào thời đó, bị ảnh hưởng bởi những vấn đề liên quan đến cơ cấu quét chùm tia điện tử và không được trang bị trên các lớp tàu khác. Trong khi được xem là một dạng sơ khai của radar mảng pha, phải đợi đến những kỹ thuật tiên tiến của radar mảng pha AN/SPY-1 tích hợp trên Hệ thống tác chiến Aegis, khi chùm tia được dẫn hướng điện tử, giúp cho loại thiết bị này trở nên tin cậy và thực dụng cho Hải quân Hoa Kỳ.
Lịch sử hoạt động > Nhập biên chế và chạy thử máy

Enterprise được đặt lườn vào ngày 4 tháng 2, 1958 trên đường trượt 11 tại xưởng đóng tàu Newport News Shipbuilding and Drydock Company. Nó được hạ thủy vào ngày 24 tháng 9, 1960, được đỡ đầu bởi bà William B. Franke, phu nhân cựu Bộ trưởng Hải quân Hoa Kỳ. Con tàu nhập biên chế cùng Hải quân Hoa Kỳ vào ngày 25 tháng 11, 1961 dưới quyền chỉ huy của Hạm trưởng, Đại tá Hải quân Vincent P. de Poix, người từng phục vụ cùng Liên đội Tiêm kích VF-6 trên tàu sân bay Enterprise (CV-6) tiền nhiệm. Con tàu thực hiện chuyến hải hành đầu tiên vào ngày 12 tháng 1, 1962 để thực hiện thử máy trong ba tháng, đồng thời tiến hành một loạt các thử nghiệm và thực hành huấn luyện nhằm xác định mọi khả năng của một siêu hàng không mẫu hạm chạy năng lượng nguyên tử.
Lịch sử hoạt động > 1961 - 1969

Vào ngày 20 tháng 2, 1962, Enterprise phục vụ như trạm quan trắc và đo lường phục vụ cho chuyến bay Friendship 7 thuộc Chương trình Mercury, lần đầu tiên đưa một người Mỹ, Trung tá John H. Glenn, Jr., lên quỹ đạo quanh trái đất. Sang tháng 8, nó gia nhập cùng Đệ Lục hạm đội để hoạt động tại vùng biển Địa Trung Hải, rồi quay trở về Norfolk, Virginia vào tháng 10.
Lịch sử hoạt động > 1961 - 1969 > Khủng hoảng tên lửa Cuba 1962

Bài chi tiết: Khủng hoảng tên lửa Cuba
Vào tháng 10, 1962, lần đầu tiên Enterprise được phái đi làm nhiệm vụ trong một sự kiện khủng hoảng quốc tế. Sau khi khám phá ra Liên Xô xây dựng các trận địa bố trí tên lửa đạn đạo tầm trung mang đầu đạn nguyên tử tại Cuba, khiến đưa đến vụ Khủng hoảng tên lửa Cuba, Tổng thống John F. Kennedy ra lệnh tập trung lực lượng, và đến ngày 22 tháng 10 bắt đầu "cô lập" hàng hải hòn đảo Trung Mỹ này nhằm ngăn chặn việc vận chuyển thiết bị quân sự đến Cuba, và gây áp lực đòi hỏi phía Liên Xô tháo dỡ các tên lửa này. Năm tàu sân bay đã được huy động vào lực lượng hải quân phong tỏa hàng hải chung quanh Cuba, bao gồm Enterprise (trong thành phần Lực lượng Đặc nhiệm 135), Independence (CV-62), Essex (CV-9), Lake Champlain (CV-39) và Randolph (CV-15), được máy bay đặt căn cứ trên đất liền hỗ trợ. Đến ngày 28 tháng 10, vụ khủng hoảng được giải quyết theo con đường thương lượng hòa bình, sau khi Liên Xô công khai việc tháo dỡ các tên lửa khỏi Cuba và Hoa Kỳ bí mật đồng ý rút bỏ những tên lửa đạn đạo tầm trung PGM-19 Jubiter khỏi Ý và Thổ Nhĩ Kỳ.