stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Vòng loại Cúp bóng đá châu Á 2019 (vòng play-off)
Các trận đấu > Vòng 1 > Các trận đấu

19:00UTC+8
| Đài Bắc Trung Hoa  | 2–2 |  Campuchia |
| --- | --- | --- |
|  Hoàng Vỹ Dân  6'  Trần Bá Lương  22' | Chi tiết |  Sokpheng  8'  Chhoeun  32' |
Khán giả: 3.564
Trọng tài: Pranjal Banerjee (Ấn Độ)
19:00UTC+7
| Campuchia  | 2–0 |  Đài Bắc Trung Hoa |
| --- | --- | --- |
|  Pheng  7'  Mony Udom  60' (ph.đ.) | Chi tiết |  |
Khán giả: 50.000
Trọng tài: Ahmed Al-Ali (Jordan)
Campuchia thắng với tổng tỷ số 4–2 và giành quyền vào vòng loại Cúp bóng đá châu Á (vòng 3). Trung Hoa Đài Bắc lọt vào vòng 2.
21:00UTC+5
| Maldives  | 0–2 |  Yemen |
| --- | --- | --- |
|  | Chi tiết |  Al-Hagri  31'  Al-Worafi  80' |
Khán giả: 2.600
Trọng tài: Kim Dae-Yong (Hàn Quốc)
22:00UTC+3
| Yemen  | 2–0 |  Maldives |
| --- | --- | --- |
|  Al-Matari  24'  Samooh  54' (l.n.) | Chi tiết |  |
Khán giả: 200
Trọng tài: Sivakorn Pu-udom (Thái Lan)
Yemen thắng với tổng tỷ số 4–0 và giành quyền vào vòng loại Cúp bóng đá châu Á (vòng 3). Maldives lọt vào vòng 2.
20:00UTC+5
| Tajikistan  | 5–0 |  Bangladesh |
| --- | --- | --- |
|  J. Ergashev  19', 30'  Umarbayev  33'  D. Ergashev  49'  Sharipov  72' | Chi tiết |  |
Khán giả: 8.332
Trọng tài: Hanna Hattab (Syria)
16:30UTC+6
| Bangladesh  | 0–1 |  Tajikistan |
| --- | --- | --- |
|  | Chi tiết |  Nazarov  8' |
Khán giả: 800
Trọng tài: Hussein Abo Yehia (Liban)
Tajikistan thắng với tổng tỷ số 6–0 và giành quyền vào vòng loại Cúp bóng đá châu Á (vòng 3). Bangladesh lọt vào vòng 2.
20:45UTC+8
| Malaysia  | 3–0 (không công nhận) |  Đông Timor |
| --- | --- | --- |
|  Hazwan  16', 21'  Amri  85' | Chi tiết |  |
Khán giả: 3.600
Trọng tài: Kimura Hiroyuki (Nhật Bản)
22:00UTC+8
| Đông Timor  | 0–3 (xử thua) |  Malaysia |
| --- | --- | --- |
|  | Chi tiết |  Jones  16'  Hazwan  58'  S. Chanturu  68' |
Khán giả: 1.145
Trọng tài: Hà Vĩ Tân (Hồng Kông)
Malaysia thắng với tổng tỷ số 6–0 và giành quyền vào vòng loại Cúp bóng đá châu Á (vòng 3). Đông Timor lọt vào vòng 2.
18:30UTC+7
| Lào  | 0–1 |  Ấn Độ |
| --- | --- | --- |
|  | Chi tiết |  Lalpekhlua  55' |
Khán giả: 1.200
Trọng tài: Omar Al Yaquobi (Oman)
19:00UTC+5:30
| Ấn Độ  | 6–1 |  Lào |
| --- | --- | --- |
|  Lalpekhlua  43', 74'  Passi  45+1'  Jhingan  48'  Rafique  83'  Cardozo  87' | Chi tiết |  Sihavong  16' |
Khán giả: 2.500
Trọng tài: Jansen Foo (Singapore)
Ấn Độ thắng với tổng tỷ số 7–1 và giành quyền vào vòng loại Cúp bóng đá châu Á (vòng 3). Lào đã lọt vào vòng 2.
Các trận đấu > Vòng 2

Lượt đi đã diễn ra vào ngày 6 tháng 9 và 8 tháng 10, và lượt về đã diễn ra vào các ngày 10 và 11 tháng 10 năm 2016.
Các trận đấu > Vòng 2 > Tóm tắt

| Đội 1 | TTS | Đội 2 | Lượt đi | Lượt về |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Maldives  | 5–1 |  Lào | 4–0 | 1–1 |
| Bangladesh  | 1–3 |  Bhutan | 0–0 | 1–3 |
| Đông Timor  | 2–4 |  Đài Bắc Trung Hoa | 1–2 | 1–2 |
Các trận đấu > Vòng 2 > Các trận đấu

21:00UTC+5
| Maldives  | 4–0 |  Lào |
| --- | --- | --- |
|  Fasir  15'  Ashfaq  62', 90+3'  Niyaz  87' | Chi tiết |  |
Khán giả: 4.700
Trọng tài: Toma Masaaki (Nhật Bản)
18:00UTC+7
| Lào  | 1–1 |  Maldives |
| --- | --- | --- |
|  Sihavong  80' | Chi tiết |  Nashid  90+1' |
Khán giả: 1.200
Trọng tài: Dmitry Mashentsev (Kyrgyzstan)
Maldives thắng với tổng tỷ số 5–1 và giành quyền vào vòng loại Cúp bóng đá châu Á (vòng 3). Lào đủ điều kiện tham dự Cúp Đoàn kết.
19:00UTC+6
| Bangladesh  | 0–0 |  Bhutan |
| --- | --- | --- |
|  | Chi tiết |  |
Khán giả: 5,000
Trọng tài: Çarymyrat Kurbanow (Turkmenistan)
18:00UTC+6
| Bhutan  | 3–1 |  Bangladesh |
| --- | --- | --- |
|  J. Dorji  4'  C. Gyeltshen  26', 76' | Chi tiết |  Islam  63' |
Khán giả: 6,120
Trọng tài: Khurram Shahzad (Pakistan)
Bhutan thắng với tổng tỷ số 3–1 và giành quyền vào vòng loại Cúp bóng đá châu Á (vòng 3). Bangladesh đủ điều kiện tham dự Cúp Đoàn kết.
19:00UTC+8
| Đông Timor  | 1–2 |  Đài Bắc Trung Hoa |
| --- | --- | --- |
|  Gama  5' | Chi tiết |  Ngô Tuấn Thanh  8', 38' |
Khán giả: 2,849
Trọng tài: Võ Minh Trí (Việt Nam)
19:00UTC+8
| Đài Bắc Trung Hoa  | 2–1 |  Đông Timor |
| --- | --- | --- |
|  Trần Nghị Vỹ  10'  Trần Hạo Vỹ  75' | Chi tiết |  José Oliveira  85' |
Khán giả: 1,000
Trọng tài: Kim Hee-Gon (Hàn Quốc)
Trung Hoa Đài Bắc thắng với tổng tỷ số 4–2 và giành quyền vào vòng loại Cúp bóng đá châu Á (vòng 3). Đông Timor đủ điều kiện tham dự Cúp Đoàn kết.
Cầu thủ ghi bàn

Đã có 46 bàn thắng ghi được trong 16 trận đấu, trung bình 2.88 bàn thắng mỗi trận đấu.
Jeje Lalpekhlua
Ahmad Hazwan Bakri
Chencho Gyeltshen
Ngô Tuấn Thanh
Khonesavanh Sihavong
Ali Ashfaq
Jahongir Ergashev
Mamunul Islam
Jigme Dorji
Chhin Chhoeun
Prak Mony Udom
Hong Pheng
Keo Sokpheng
Hoàng Vỹ Dân
Trần Bá Lương
Trần Hạo Vỹ
Trần Nghị Vỹ
Fulganco Cardozo
Sandesh Jhingan
Sumeet Passi
Mohammed Rafique
Chanturu Suppiah
Khair Jones
Mohd Amri Yahyah
Ali Fasir
Hussain Niyaz Mohamed
Ahmed Nashid
Davron Ergashev
Akhtam Nazarov
Umedzhon Sharipov
Parvizdzhon Umarbayev
Rufino Gama
José Oliveira
Ayman Al-Hagri
Abdulwasea Al-Matari
Akram Al-Worafi
Ali Samooh (trong trận gặp Yemen)
Stáj

| Stáj |
| --- | --- |
—  Làng  —
 

  Hiệu kỳ
Stáj
Quốc gia:  Cộng hòa Séc
Vùng: Vysočina
Huyện: Jihlava
Múi giờ: CET (UTC+1)
 • Mùa hè (DST): CEST (UTC+2)
NUTS 5: CZ0632 587915
Stáj là một làng thuộc huyện Jihlava, vùng Vysočina, Cộng hòa Séc.
Vương Chấn Vũ

Vương Chấn Vũ (giản thể: 王振宇, bính âm: Wáng Zhènyǔ) là nguyên Vụ trưởng Vụ Thông tin thuộc Bộ Ngoại giao Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, Từ tháng 4 năm 1985 đến tháng 10 năm 1988 ông được bổ nhiệm làm Tổng Lãnh sự Trung Quốc tại Nagasaki, Nhật Bản. Ông từng làm việc tại Văn phòng các Vấn đề Đài Loan của Quốc vụ viện, Trưởng ban Đài Loan tại phân xã Tân Hoa Xã tại Hồng Kông. Trong năm, 1984-1985 ông giữ vai trò phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc.
Sybra biatrosignata

| Sybra biatrosignata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Sybra
Loài (species): S. biatrosignata
Danh pháp hai phần
Sybra biatrosignata Aurivillius, 1927 
Sybra biatrosignata là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Suaeda argentinensis

| Suaeda argentinensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Caryophyllales
Họ (familia): Amaranthaceae
Chi (genus): Suaeda
Loài (species): S. argentinensis
Danh pháp hai phần
Suaeda argentinensis A. Soriano, 
Suaeda argentinensis là loài thực vật có hoa thuộc họ Dền. Loài này được A. Soriano miêu tả khoa học đầu tiên năm.
Warburgiella nitens

| Warburgiella nitens> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Bryophyta
Lớp (class): Bryopsida
Bộ (ordo): Hypnales
Họ (familia): Sematophyllaceae
Chi (genus): Warburgiella
Loài (species): W. nitens
Danh pháp hai phần
Warburgiella nitens Dixon, 1935 
Warburgiella nitens là một loài rêu trong họ Sematophyllaceae. Loài này được Dixon mô tả khoa học đầu tiên năm 1935.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Warburgiella nitens”. Truy cập ngày 11 tháng 6 năm 2014.
Võ Tòng (định hướng)

Võ Tòng có thể là:
Nhân vật

Võ Tòng, hay Vũ Tùng, nhân vật lịch sử thời Nam Tống, nhân vật văn học trong tiểu thuyết Thủy hử.
Võ Tòng, nhà cách mạng Việt Nam.
Võ Tòng, nhân vật trong tiểu thuyết đất rừng Phương Nam
Phim

Võ Tòng, phim điện ảnh năm 1963.
Võ Tòng, phim điện ảnh năm 1982.
Võ Tòng, phim truyền hình năm 1983.
Võ Tòng, phim truyền hình năm 2013.
Stângaceaua

| Stângăceaua |
| --- | --- |
—  Xã  —
 

 

StângăceauaVị trí ở România
Quốc gia:  România
Hạt: Mehedinți
Thủ phủ: Stângăceaua 
Dân số (2002)
 • Tổng cộng: 1.642 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Mã bưu chính: 227430 
Stângăceaua là một xã thuộc hạt Mehedinți, România. Dân số thời điểm năm 2002 là 1642 người.
Chú thích

↑  “Communes of Romania” (bằng tiếng Anh). statoids.com. Truy cập ngày 14 tháng 6 năm 2012.
La Ferrière-Airoux

| --- | --- |
 La Ferrière-Airoux
La Ferrière-Airoux
Vị trí trong vùng Poitou-Charentes La Ferrière-Airoux 
Hành chính
Quốc gia:  Pháp
Vùng: Nouvelle-Aquitaine
Tỉnh: Vienne
Quận: Quận Montmorillon
Tổng: Tổng Gençay
Liên xã: Cộng đồng các xã Pays Gencéen
Xã (thị) trưởng: Rémy Coopman (2008-2014)
Thống kê
Độ cao: 114–150 m (374–492 ft) (bình quân 121 m (397 ft)[chuyển đổi: tùy chọn không hợp lệ])
Diện tích đất1: 27,22 km2 (10,51 dặm vuông Anh)
INSEE/Mã bưu chính: 86097/ 86160

La Ferrière-Airoux là một xã, tọa lạc ở tỉnh Vienne trong vùng Nouvelle-Aquitaine, Pháp. Xã này có diện tích 27,22 km², dân số năm 2006 là 324 người. Xã nằm ở khu vực có độ cao trung bình 121 m trên mực nước biển.
Biến động dân số

| Năm | 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Dân số | 348 | 382 | 321 | 270 | 281 | 293 | 324 |
From the year 1962 on: No double counting—residents of multiple communes (e.g. students and military personnel) are counted only once.
USS Peary (DD-226)

Về những tàu chiến Hoa Kỳ khác mang cùng tên, xin xem USS Robert E. Peary.
| --- | --- |
Tàu khu trục USS Peary (DD-226)
Lịch sử
Hoa Kỳ
Tên gọi:  USS Peary (DD-226)
Đặt tên theo:  Robert Edwin Peary
Xưởng đóng tàu:  William Cramp and Sons
Đặt lườn:  9 tháng 9 năm 1919
Hạ thủy:  6 tháng 4 năm 1920
Người đỡ đầu:  bà Edward Stafford
Nhập biên chế:  22 tháng 10 năm 1920
Xóa đăng bạ:  8 tháng 5 năm 1942
Danh hiệu và phong tặng:  1 × Ngôi sao Chiến trận
Số phận:  Bị đánh chìm ngoài khơi Darwin, Australia, 19 tháng 2 năm 1942
Đặc điểm khái quát
Lớp tàu:  Lớp tàu khu trục Clemson
Trọng tải choán nước:  1.215 tấn Anh (1.234 t) (tiêu chuẩn) 1.308 tấn Anh (1.329 t) (đầy tải)
Chiều dài:  314 ft 5 in (95,83 m)
Sườn ngang:  31 ft 9 in (9,68 m)
Mớn nước:  9 ft 10 in (3,00 m)
Động cơ đẩy:  2 × turbine hơi nước hộp số Westinghouse; 4 × nồi hơi 300 psi (2.100 kPa); 2 × trục; công suất 26.500 hp (19.800 kW)
Tốc độ:  35 kn (65 km/h)
Tầm xa:  4.900 nmi (9.070 km; 5.640 mi) ở tốc độ 15 hải lý trên giờ (28 km/h; 17 mph)
Thủy thủ đoàn tối đa:  101 sĩ quan và thủy thủ
Vũ khí:  4 pháo 4 in (100 mm)/50 caliber; 1 × pháo 3 in (76 mm)/23 caliber; 12 × ống phóng ngư lôi 21 in (530 mm) (4×3)
USS Peary (DD-226) là một tàu khu trục lớp Clemson được Hải quân Hoa Kỳ chế tạo vào cuối Chiến tranh Thế giới thứ nhất, và đã tiếp tục hoạt động trong Chiến tranh Thế giới thứ hai cho đến khi bị máy bay Nhật Bản đánh chìm ngoài khơi Darwin, Australia vào năm 1942. Nó là chiếc tàu chiến đầu tiên của Hải quân Hoa Kỳ được đặt tên theo Chuẩn đô đốc Robert Edwin Peary (1856-1920).
Thiết kế và chế tạo

Peary được đặt lườn vào ngày 9 tháng 9 năm 1919 tại xưởng tàu của hãng William Cramp and Sons ở Philadelphia. Nó được hạ thủy vào ngày 6 tháng 4 năm 1920, được đỡ đầu bởi bà Edward Stafford, con gái đô đốc Peary; và được đưa ra hoạt động vào ngày 22 tháng 10 năm 1920.
Phần thưởng

Peary được tặng thưởng một Ngôi sao Chiến trận do thành tích phục vụ trong Chiến tranh Thế giới thứ hai.
Di sản

Xác tàu đắm của Peary nằm ở độ sâu 89 foot (27 m) dưới mặt nước ngoài khơi cảng Darwin, ở tọa độ 12°28′30″N 130°49′45″Đ﻿ / ﻿12,475°N 130,82917°Đ﻿ / -12.47500; 130.82917.  Bản thân xác tàu đắm là một đài tưởng niệm những người đã ngã xuống trong cuộc ném bom đầu tiên lên đất nước Australia và những người phòng thủ Darwin.
Một đài tưởng niệm được dựng trên bờ tại Darwin nhằm vinh danh. Được đặt tại công viên Bicentennial, đài tưởng niệm bao gồm một biển danh dự và một khẩu pháo 4-inch trục vớt từ chiếc Peary. Khẩu pháo được hướng về địa điểm an nghỉ của chiếc tàu khu trục trong cảng Darwin.
Từ trái sang phải: Tàu tiếp liệu Whitney (AD-4) và các tàu khu trục Stewart (DD-224), Pope (DD-225), Pillsbury (DD-227), John D. Ford (DD-228), Truxtun (DD-229) và Peary (DD-226)
Đài tưởng niệm USS Peary tại Darwin, Australia
Tấm biển tại Đài tưởng niệm USS Peary
Bảng danh dự
Suất tiêu hao nhiên liệu riêng theo lực đẩy

Fuel efficiency of an engine design with respect to thrust outputBản mẫu:SHORTDESC:Fuel efficiency of an engine design with respect to thrust output
Suất tiêu hao nhiên liệu riêng theo lực đẩy (tiếng Anh: Thrust-specific fuel consumption (TSFC)) là hiệu suất sử dụng nhiên liệu cùa một động cơ để tạo lực đẩy. TSFC cũng có thể được định nghĩa là mức tiêu hao nhiên liệu (gram/giây) để tạo ra một đơn vị lực đẩy (kilonewton, hay kN). Nó bằng hiệu suất tiêu thụ nhiên liệu chia cho lực đẩy của động cơ.
Ví dụ: Động cơ tên lửa nhiên liệu rắn Avio P80 của tên lửa đẩy Vega có TSFC= 360 (g/kN.s) có nghĩa là để tạo ra 1 kN lực đẩy thì động cơ này cần tiêu thụ nhiên liệu với tốc độ 360 (g) nhiên liệu mỗi giây.
TSFC hay SFC đối với động cơ phản lực (ví dụ: động cơ tuốc bin phản lực luồng, turbofans, ramjets, động cơ tên lửa,...) là khối lượng nhiên liệu cần để tạo ra lực đẩy trong một khoảng thời gian, ví dụ lb/(h·lbf) (pound nhiên liệu mỗi giờ để sinh ra 1 pound lực đẩy) hay g/(s·kN) (gram nhiên liệu mỗi giây để sinh ra 1 kilonewton lực đẩy). Lượng nhiên liệu tiêu thụ thường sử dụng đơn vị khối lượng nhiều hơn thay vì đơn vị thể tích (gallon hay lít) do khối lượng không bị ảnh hưởng bởi nhiệt độ.
Suất tiêu hao nhiên liệu riêng (SFC) của động cơ phản lực nạp khí từ khí quyển khi động cơ đạt tới giá trị hiệu suất tối đa phần nào đó tỉ lệ với tốc độ của dòng khí xả. Mức nhiên liệu tiêu hao tính theo dặm hoặc kilomet thường được dùng để so sánh giữa các máy bay bay hành trình ở các tốc độ khác nhau. Bên cạnh đó cũng tồn tại đại lượng suất tiêu hao nhiên liệu theo năng lượng riêng (power-specific fuel consumption), bằng suất tiêu hao nhiên liệu theo lực đẩy riêng chia cho tốc độ. Nó có đơn vị pound trên giờ trên mã lực.
TSFC tỉ lệ thuận với Xung lực đẩy riêng.
Ý nghĩa của đại lượng Suất tiêu hao nhiên liệu riêng

Suất tiêu hao nhiên liệu riêng (tiếng Anh: Specific fuel consumption-SFC) phụ thuộc vào thiết kế của động cơ, nhưng sự khác biệt của suất tiêu hao nhiên liệu riêng giữa các động cơ khác nhau sử dụng cùng một cơ sở công nghệ là nhỏ. Để giảm suất tiêu hao nhiên liệu, phải tăng tỉ lệ nén không khí tổng thể (overall pressure ratio).
Trong thực tiễn, các đại lượng khác thường có ý nghĩa quan trọng hơn trong việc đánh giá hiệu suất sử dụng nhiên liệu của động cơ. Ví dụ, ở máy bay, động cơ tuốc bin (phản lực hoặc cánh quạt) thường nhỏ hơn và nhẹ hơn nhiều sơ với các động cơ piston có cùng công suất, cả hai đặc tính này sẽ làm giảm lực cản tác động lên máy bay và  do đó làm giảm năng lượng cần thiết để tạo lực đẩy cho máy bay. Do đó, động cơ phản lực tuốc bin có hiệu suất tạo ra lực đẩy lớn hơn nhiều so với động cơ piston.
Giá trị của SFC khác nhau tùy thuộc vào chế độ của miệng xả, độ cao bay, thời tiết. Đối với động cơ phản lực không khí, tốc độ bay cũng là một chỉ số quan trọng. Tốc độ của không khí xung quanh sẽ làm cản trở vận tốc luồng phụt phản lực. Hơn nữa, do công tính bằng lực nhân với quãng đường, nên công suất bằng lực nhân với tốc độ của máy bay. Do đó, mặc dù thông thường SFC là đại lượng hữu ích để xác định hiệu suất nhiên liệu, nhưng để so sánh động cơ ở các vận tốc khác nhau ta nên chia nó cho vận tốc.
Ví dụ, máy bay chở khách Concorde bay hành trình ở tốc độ 1354 dặm/giờ, hay 7,15 triệu feet mỗi giờ, động cơ của Concord có SFC là 1,195 lb/(lbf·h); có nghĩa là động cơ của Concord đã chuyển hóa 17,9 MJ/kg nhiên liệu, bằng với mức tiêu hao nhiên liệu SFC là 0,50 lb/(lbf·h) của máy bay bay dưới âm ở tốc độ 570 dặm/h, nghĩa là thậm chí còn tốt hơn các động cơ hiện đại; động cơ Olympus 593 trên chiếc Concorde là động cơ có hiệu suất cao nhất thế giới. Tuy nhiên, Concorde cuối cùng lại có khung thân nặng hơn và do bay ở tốc độ siêu âm, sẽ có hiệu suất khí động học thấp, ví dụ như tỉ lệ lực nâng/lực kéo là rất thấp.
Đơn vị đo

|  | Xung lực đẩy riêng (theo trọng lượng) | Xung lực đẩy riêng  (theo khối lượng) | Vận tốc khí xả hiệu dụng | Suất tiêu thụ nhiên liệu riêng |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| SI | =X giây | =9.8066 X N·s/kg | =9.8066 X m/s | =101,972 (1/X) g/(kN·s) / {g/(kN·s)=s/m} |
| Đơn vị Hoàng gia | =X giây | =X lbf·s/lb | =32.16 X ft/s | =3,600 (1/X) lb/(lbf·h) |
Urtica morifolia

| Urtica morifolia> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Rosales
Họ (familia): Urticaceae
Chi (genus): Urtica
Loài (species): U. morifolia
Danh pháp hai phần
Urtica morifolia Poir., 1816 
Urtica morifolia là loài thực vật có hoa trong họ Tầm ma. Loài này được Poir. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1816.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Urtica morifolia”. Truy cập ngày 13 tháng 6 năm 2013.
UFO học

Bài này viết về lĩnh vực nghiên cứu UFO. Đối với thuật ngữ khác, xem UFO (định hướng).
UFO học (tiếng Anh: Ufology) là nghiên cứu các báo cáo, hồ sơ trực quan, bằng chứng vật lý và các hiện tượng khác liên quan đến vật thể bay không xác định (gọi tắt là UFO). Báo cáo UFO từng là chủ đề để chính phủ, nhóm chuyên gia độc lập và các nhà khoa học điều tra trong suốt nhiều năm qua. Tuy vậy, UFO học, với vị thế là một lĩnh vực nghiên cứu khoa học, lại bị giới học giả hiện đại từ chối và bị nhìn nhận là ví dụ điển hình của giả khoa học.
Từ nguyên học

Thuật ngữ này xuất phát từ chữ UFO, được phát âm là từ viết tắt, và hậu tố -logy, bắt nguồn từ tiếng Hy Lạp cổ đại λογία (logiā). Diện mạo đầu tiên của thuật ngữ này trong in ấn có thể được tìm thấy trong bài viết "Giới thiệu về UFO học" của Ivan T. Sanderson, được tìm thấy trong tạp chí Fantastic Universe số tháng 2 năm 1957 (tập 7, kỳ 2), nhích lại gần với lời biện minh trực tiếp: "Những gì chúng ta cần, trên thực tế, là sự thành lập ngay lập tức của một ngành khoa học mới đáng kính có tên gọi UFO học."  
Cách sử dụng sơ khai khác của từ này là trong một bài phát biểu năm 1958 được đưa ra tại lễ khai trương Trung tâm Liên Hành tinh (The Planetary Center), một tổ chức nghiên cứu UFO nằm gần Detroit, Michigan. Cách sử dụng nguyên thủy khác nữa, theo cuốn từ điển Oxford English Dictionary, một trong những tài liệu đầu tiên sử dụng từ ngữ ufology có thể được tìm thấy trong tờ báo Times Literary Supplement từ ngày 23 tháng 1 năm 1959, trong đó nó viết, "Các bài báo, báo cáo và nghiên cứu quan liêu đều viết về vị khách thăm viếng bối rối này đã tạo thành từ 'ufology'." Bài viết này được in tám năm sau khi Edward J. Ruppelt của Không quân Mỹ (USAF) đặt ra từ UFO vào năm 1951.
Bối cảnh lịch sử

Thần thoại UFO hiện đại có ba nguồn gốc có thể theo dõi được: những "phi thuyền bí ẩn" vào cuối thế kỷ 19 được đăng trên các tờ báo ở miền Tây nước Mỹ, "foo fighter" được các phi công Đồng Minh trong Thế chiến II báo cáo và sự kiện Kenneth Arnold nhìn thấy "đĩa bay" ở gần núi Rainier, Washington vào ngày 24 tháng 6 năm 1947. Những báo cáo UFO giữa "Làn sóng Phi thuyền To lớn" và vụ chứng kiến của Arnold bị giới hạn về số lượng so với thời kỳ hậu chiến: các trường hợp đáng chú ý bao gồm các báo cáo về "phi công ma" ở châu Âu và Bắc Mỹ trong thập niên 1930 và nhiều báo cáo về "tên lửa ma" ở Scandinavia (chủ yếu là Thuỵ Điển) từ tháng 5 đến tháng 12 năm 1946. Sự cường điệu của giới truyền thông vào cuối thập niên 1940 và đầu thập niên 1950 sau vụ chứng kiến của Arnold đã mang khái niệm về đĩa bay đến với công chúng.
Khi mối bận tâm của công chúng về UFO lớn dần lên, cùng với số vụ chứng kiến được báo cáo, quân đội Mỹ đã bắt đầu chú ý đến hiện tượng này. Sự bùng nổ UFO của thời kỳ hậu chiến đầu tiên trùng với sự leo thang của chiến tranh Lạnh và chiến tranh Triều Tiên. Quân đội Mỹ sợ rằng máy bay bí mật của Liên Xô, có khả năng được phát triển từ loại công nghệ của Đức Quốc xã, đứng đằng sau những vụ việc được báo cáo. Nếu đúng, con tàu gây ra những vụ chứng kiến như vậy rất quan trọng đối với an ninh quốc gia và cần điều tra có hệ thống. Tuy nhiên, vào năm 1952, mối quan tâm của chính phủ Mỹ về UFO bắt đầu mờ nhạt khi các dự án Sign và Grudge của USAF, cùng với Ban Robertson của CIA đều đưa ra kết luận rằng các báo cáo UFO không thể hiện mối đe dọa trực tiếp nào tới an ninh quốc gia. Nghiên cứu chính thức của chính phủ về UFO kết thúc với việc công bố bản báo cáo của Ủy ban Condon vào năm 1969, kết luận rằng công việc nghiên cứu về UFO trong 21 năm trước đã đạt được rất ít tiến triển, nếu có, và nghiên cứu sâu rộng hơn về các vụ chứng kiến UFO không có lý do xác đáng. Nó cũng khuyến cáo việc hủy bỏ đơn vị đặc biệt Dự án Blue Book của USAF.
Khi chính phủ Mỹ chấm dứt chính thức việc nghiên cứu hiện tượng UFO, điều này cũng đúng với hầu hết các chính phủ trên thế giới. Một ngoại lệ đáng chú ý là Pháp, nước vẫn duy trì GEIPAN, trước đây được gọi là GEPAN (1977–1988) và SEPRA (1988–2004), một đơn vị trực thuộc Cơ quan Vũ trụ Pháp CNES. Trong thời kỳ chiến tranh Lạnh, chính phủ Anh, Canada, Đan Mạch, Ý, và Thụy Điển đều thu thập các báo cáo về hiện tượng UFO. Bộ Quốc phòng Anh đã ngừng chấp nhận bất kỳ báo cáo mới nào vào năm 2010.
Vị thế như một lĩnh vực nghiên cứu

Xem thêm thông tin: Danh sách nhà UFO học
UFO học nhìn chung đều không được giới học giả chấp nhận như một lĩnh vực nghiên cứu khoa học, dù ngay cả UFO, vào cuối thập niên 1940 và đầu thập niên 1950, đã trở thành chủ đề của các nghiên cứu khoa học quy mô lớn. Việc thiếu sự chấp nhận của giới học giả như một lĩnh vực nghiên cứu có nghĩa là mọi người có thể tuyên bố mình là "nhà nghiên cứu UFO", mà không có sự đồng thuận khoa học và trong nhiều trường hợp bình duyệt, có hình dạng và ảnh hưởng đến mô hình khoa học. Ngay cả trong những nỗ lực nghiên cứu UFO theo chiều hướng khoa học, thu thập dữ liệu thường được thực hiện bởi các nhà điều tra nghiệp dư.
Các nhà khoa học chính thống nổi tiếng thể hiện sự quan tâm về hiện tượng UFO bao gồm nhà vật lí Stanford Peter A. Sturrock, nhà thiên văn học J. Allen Hynek, nhà khoa học máy tính và nhà thiên văn học Jacques F. Vallée, và nhà khí tượng học của Đại học Arizona James E. McDonald.