stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Siêu cúp bóng đá Ý
Các trận siêu cúp > Thể thức hai đội

| --- | --- |
: Vô địch Siêu cúp
| Năm | Vô địch Serie A | Tỷ số | Vô địch Coppa Italia | Sân vận động | Khán giả |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1988 | AC Milan | 3 - 1 | Sampdoria | San Siro, Milano | 19.412 |
| 1989 | Inter Milan | 2 - 0 | Sampdoria | Giuseppe Meazza, Milano | 7.221 |
| 1990 | Napoli | 5 - 1 | Juventus | San Paolo, Napoli | 62.404 |
| 1991 | Sampdoria | 1 - 0  | AS Roma | Luigi Ferraris, Genoa | 21.120 |
| 1992 | AC Milan | 2 - 1 | Parma | San Siro, Milano | 30.102 |
| 1993 | AC Milan | 1 - 0 | Torino | Tưởng niệm Robert F. Kennedy, Washington, D.C. | 25.268 |
| 1994 | AC Milan | 1 - 1 (4 - 3) (pen) | Sampdoria | San Siro, Milano | 26.767 |
| 1995 | Juventus | 1 - 0 | Parma* | Alpi, Torino | 5.289 |
| 1996 | AC Milan | 1 - 2 | Fiorentina | San Siro, Milano | 29.582 |
| 1997 | Juventus | 3 - 0 | Vicenza | Alpi, Torino | 16.157 |
| 1998 | Juventus | 1 - 2 | Lazio | Alpi, Torino | 16.500 |
| 1999 | AC Milan | 1 - 2 | Parma | San Siro, Milano | 25.001 |
| 2000 | Lazio | 4 - 3 | Inter Milan* | Olimpico, Roma | 61.446 |
| 2001 | AS Roma | 3 - 0 | Fiorentina | Olimpico, Roma | 61.050 |
| 2002 | Juventus | 2 - 1 | Parma | 11 tháng 6, Tripoli, Libya | 40.000 |
| 2003 | Juventus | 1 - 1 (5 - 3) (pen) | AC Milan | Giants, Đông Rutherford, New Jersey, Mỹ | 54.128 |
| 2004 | AC Milan | 3 - 0 | Lazio | San Siro, Milano | 33.274 |
| 2005 | Juventus (1) | 0 - 1 (a.e.t.) | Inter Milan | Alpi, Torino | 35.246 |
| 2006 | Inter Milan | 4 - 3 (a.e.t.) | AS Roma* | Giuseppe Meazza, Milano | 45.528 |
| 2007 | Inter Milan | 0 - 1 | AS Roma | Giuseppe Meazza, Milano | 34.898 |
| 2008 | Inter Milan | 2 - 2 (6 - 5) (pen) | AS Roma | Giuseppe Meazza, Milano | 43.400 |
| 2009 | Inter Milan | 1 - 2 | Lazio | Quốc gia, Bắc Kinh, Trung Quốc | 68.961 |
| 2010 | Inter Milan | 3 - 1 | AS Roma* | Giuseppe Meazza, Milano | 65.860 |
| 2011 | AC Milan | 2 - 1 | Inter Milan | Quốc gia, Bắc Kinh, Trung Quốc | 66.161 |
| 2012 | Juventus | 4 - 2 (a.e.t.) | Napoli | Quốc gia, Bắc Kinh, Trung Quốc | 75.000 |
| 2013 | Juventus | 4 - 0 | Lazio | Olimpico, Roma | 57.000 |
| 2014 | Juventus | 2 - 2 (5 - 6) (pen) | Napoli | Jassim Bin Hamad, Doha, Qatar | 14.000 |
| 2015 | Juventus | 2 - 0 | Lazio* | Thượng Hải, Trung Quốc | 20.000 |
| 2016 | Juventus | 1 - 1 (3 - 4) (pen) | AC Milan* | Jassim Bin Hamad, Doha, Qatar | 11.356 |
| 2017 | Juventus | 2 - 3 | Lazio* | Jassim Bin Hamad, Doha, Qatar | 52.000 |
| 2018 | Juventus | 1 - 0 | AC Milan* | Thành phố Thể thao Nhà vua Abdullah, Jeddah, Ả Rập Xê Út | 61.235 |
| 2019 | Juventus | 1 - 3 | Lazio | Đại học Nhà vua Saud, Riyadh, Ả Rập Xê Út | 23.361 |
| 2020 | Juventus | 2 - 0 | Napoli | Mapei - Città del Tricolore, Reggio Emilia | 0 |
| 2021 | Inter Milan | 2 - 1 | Juventus | Giuseppe Meazza, Milano | 29.696 |
| 2022 | AC Milan | 0 - 3 | Inter Milan | Quốc tế Nhà vua Fahd, Riyadh, Ả Rập Xê Út | 51.357 |
* Á quân Coppa Italia.
(1) Juventus sau đó bị tước danh hiệu do vụ bê bối Calciopoli.
Các trận siêu cúp > Thế thức bốn đội

| Năm | Câu lạc bộ | Tỷ số | Câu lạc bộ | Sân vận động | Khán giả |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2023 | Napoli (Serie A) | 3–0 | Fiorentina (Á quân Coppa) |  Đại học Nhà vua Saud, Riyadh, Ả Rập Xê Út | 9.762 |
| 2023 | Inter Milan (Coppa) | 3–0 | Lazio (Á quân Serie A) |  Đại học Nhà vua Saud, Riyadh, Ả Rập Xê Út | 20.767 |
| 2023 | Napoli | 0–1 | Inter Milan |  Đại học Nhà vua Saud, Riyadh, Ả Rập Xê Út | 24.900 |
| 2023 | Vô địch: Inter Milan Á quân: Napoli | Vô địch: Inter Milan Á quân: Napoli | Vô địch: Inter Milan Á quân: Napoli | Vô địch: Inter Milan Á quân: Napoli | 55.429 |
| 2024 | Inter Milan (Serie A) | 2—0 | Atalanta (Á quân Coppa) |  Đại học Nhà vua Saud, Riyadh, Ả Rập Xê Út | 16.896 |
| 2024 | Juventus (Coppa) | 1–2 | AC Milan (Á quân Serie A) |  Đại học Nhà vua Saud, Riyadh, Ả Rập Xê Út | 24.783 |
| 2024 | Inter Milan (Serie A) | 2–3 | AC Milan (Á quân Serie A) |  Đại học Nhà vua Saud, Riyadh, Ả Rập Xê Út | 24.841 |
| 2024 | Vô địch: AC Milan Á quân: Inter Milan | Vô địch: AC Milan Á quân: Inter Milan | Vô địch: AC Milan Á quân: Inter Milan | Vô địch: AC Milan Á quân: Inter Milan | 66.520 |
Thống kê > Theo câu lạc bộ

| Câu lạc bộ | Vô địch | Á quân | Vào bán kết | Năm vô địch | Năm Á quân | Năm vào bán kết |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Juventus | 9 | 8 | 1 | 1995, 1997, 2002, 2003, 2012, 2013, 2015, 2018, 2020 | 1990, 1998, 2005, 2014, 2016, 2017, 2019, 2021 | 2024 |
| AC Milan | 8 | 5 | – | 1988, 1992, 1993, 1994, 2004, 2011, 2016, 2024 | 1996, 1999, 2003, 2018, 2022 | – |
| Inter Milan | 8 | 5 | – | 1989, 2005, 2006, 2008, 2010, 2021, 2022, 2023 | 2000, 2007, 2009, 2011, 2024 | – |
| Lazio | 5 | 3 | 1 | 1998, 2000, 2009, 2017, 2019 | 2004, 2013, 2015 | 2023 |
| AS Roma | 2 | 4 | – | 2001, 2007 | 1991, 2006, 2008, 2010 | – |
| Napoli | 2 | 3 | – | 1990, 2014 | 2012, 2020, 2023 | – |
| Sampdoria | 1 | 3 | – | 1991 | 1988, 1989, 1994 | – |
| Parma | 1 | 3 | – | 1999 | 1992, 1995, 2002 | – |
| Fiorentina | 1 | 1 | 1 | 1996 | 2001 | 2023 |
| Torino | 0 | 1 | – | — | 1993 | – |
| Vicenza | 0 | 1 | – | — | 1997 | – |
| Atalanta | 0 | 0 | 1 | — | — | 2024 |
Thống kê > Kết quả theo danh hiệu

| Tư cách tham gia | Vô địch | Á quân |
| --- | --- | --- |
| Đội vô địch Serie A | 24 | 12 |
| Đội vô địch Cúp bóng đá Ý | 10 | 18 |
| Đội á quân Cúp bóng đá Ý | 2 | 6 |
Vua phá lưới

| Hạng | Cầu thủ | Câu lạc bộ | Số bàn thắng | Số trận |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 |  Paulo Dybala | Juventus | 4 | 6 |
| 2 |  Alessandro Del Piero | Juventus | 3 | 6 |
| 2 |  Samuel Eto'o | Inter Milan | 3 | 3 |
| 2 |  Lautaro Martínez | Inter Milan | 3 | 4 |
| 2 |  Andriy Shevchenko | AC Milan | 3 | 3 |
| 2 |  Carlos Tevez | Juventus | 3 | 2 |
Milan giành Siêu cúp Ý năm 2016.
The Asahi Shimbun

| --- | --- |
Asahi Shimbun số đầu tiên
Loại hình: Nhật báo
Hình thức: Giấy khổ rộng (40.6 x 54.6 cm)
Chủ sở hữu: Michiko Murayama, Shōichi Ueno
Nhà xuất bản: Kotaro Akiyama
Tổng biên tập: Yoichi Funabashi
Thành lập: 25 tháng 1 năm 1879
Ngôn ngữ: Tiếng Nhật
Số lượng lưu hành: 8.22 triệu (2005)
Website: http://www.asahi.com/
The Asahi Shimbun (朝日新聞, Asahi Shinbun, Triều Nhật Tân Văn, phiên âm: [asaçi ɕimbɯɴ]) là tờ nhật báo lớn thứ hai của Nhật Bản cùng với bốn tờ báo quốc gia khác là Yomiuri Shimbun, Mainichi Shimbun, Nihon Keizai Shimbun và Sankei Shimbun. Tính đến tháng 4 năm 2004, mỗi ngày nhật báo này xuất bản 8.27 triệu tờ cho bản buổi sáng và 3.85 triệu tờ cho bản buổi chiều, chỉ đứng sau Yomiuri Shimbun.
Nhật báo này là đối tác của International Herald Tribune, một tờ phụ báo của New York Times. Cùng với nhau, họ cho xuất bản báo International Herald Tribune/The Asahi Shimbun phiên bản tiếng Anh, tờ báo đã thế chỗ tờ Asahi Evening News trước đó. Ngoài ra Asahi cũng liên kết với tờ Nhân dân Nhật Báo của Trung Quốc, tờ báo đại diện của Đảng cộng sản Trung Quốc.
Năm 1994, sau một cuộc thăm dò, tờ Le Monde đã chọn Asahi Shimbun là một trong 8 nhật báo tốt nhất thế giới, cùng với The New York Times (Hoa Kỳ), Financial Times (Anh), Izvestia (Nga), Nhân dân Nhật Báo (Trung Quốc), Al Ahram (Ai Cập), El Espectador (Colombia) và Times of India (Ấn Độ).
Chú thích

↑  http://www.asahi.com/shimbun/honsya/j/number.html
↑  “http://adv.asahi.com/english/newspaper/delivery.html”. Bản gốc lưu trữ ngày 6 tháng 2 năm 2009. Truy cập ngày 23 tháng 9 năm 2008. Liên kết ngoài trong |title= (trợ giúp)
Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về .
Chuyến bay 759 của Pan Am

| --- | --- |
N4737, chiếc máy bay gặp nạn, tại sân bay quốc tế San Diego vào tháng 5 năm 1982, 2 tháng trước vụ tai nạn
Tai nạn
Ngày: 9 tháng 7 năm 1982
Mô tả tai nạn: Bom mưa kết hợp gió đứt dẫn đến mất kiểm soát
Địa điểm: Kenner, Louisiana, Hoa Kỳ  29°59′15″B 90°14′8″T﻿ / ﻿29,9875°B 90,23556°T﻿ / 29.98750; -90.23556 
Số người chết: 153
Máy bay
Dạng máy bay: Boeing 727-235
Tên máy bay: Clipper Defiance
Hãng hàng không: Pan Am
Số chuyến bay IATA: PA759
Số chuyến bay ICAO: PAA759
Tín hiệu gọi: CLIPPER 759
Số đăng ký: N4737
Xuất phát: Sân bay quốc tế Miami, Miami, Florida, Hoa Kỳ
Chặng dừng 1: Sân bay quốc tế Louis Armstrong New Orleans, Kenner, Louisiana, Hoa Kỳ
Chặng dừng cuối: Sân bay quốc tế McCarran, Paradise, Nevada, Hoa Kỳ
Điểm đến: Sân bay quốc tế San Diego, San Diego, California, Hoa Kỳ
Hành khách: 138
Phi hành đoàn: 7
Tử vong: 145 (tất cả)
Sống sót: 0
Thương vong mặt đất
Tử vong mặt đất: 8
Bị thương mặt đất: 4
Chuyến bay 759 của Pan Am (PA759/PAA759) là chuyến bay chở khách nội địa theo lịch trình thường xuyên từ Miami đến San Diego, với 2 điểm dừng ở New Orleans và Las Vegas. Vào ngày 9 tháng 7 năm 1982, chiếc máy bay Boeing 727-200 đang bay trên tuyến này đã bị rơi ở vùng ngoại ô Kenner của New Orleans sau khi bị một trận bom mưa gây ra ngay sau khi cất cánh. Tất cả 145 người trên máy bay và 8 người trên mặt đất đã thiệt mạng. Vụ tai nạn này là vụ có số người tử vong cao nhất vào năm 1982 và cũng là thảm khốc nhất trong lịch sử bang Louisiana.
Máy bay

Boeing 727-235, đăng ký N4737, thực hiện chuyến bay đầu tiên vào ngày 24 tháng 1 năm 1968, được giao cho National Airlines đúng 1 tuần sau đó. Chiếc 727 cung cấp bởi ba động cơ phản lực Pratt & Whitney JT8D-7B, và được đổi tên từ 37 Susan / Erica thành Clipper Defiance sau khi  Pan Am mua lại.
Hành khách và phi hành đoàn

Vào thời điểm xảy ra tai nạn, chiếc 727 đang chở 137 hành khách và 1 hành khách phi doanh thu trong buồng lái buồng lái, cùng với phi hành đoàn gồm 7 người. Cơ trưởng Kenneth L. McCullers (45 tuổi), người có 11.727 giờ bay, bao gồm 10,595 giờ trên chiếc 727. McCullers được những người khác mô tả là một phi công "trên trung bình", người "thoải mái" bay cùng vì khả năng phán đoán tuyệt vời và khả năng thực thi mệnh lệnh. Cơ phó Donald G. Pierce (32 tuổi), người có 6.127 giờ bay, bao gồm 3.914 giờ trên chiếc 727. Pierce được các cơ trưởng khác mô tả là một phi công có lương tâm với kiến ​​thức tuyệt vời về hệ thống máy bay và các quy trình và kỹ thuật bay của công ty. Kỹ sư máy bay Leo B. Noone (60 tuổi), người có 19.904 giờ bay, bao gồm 10.508 giờ trên chiếc 727. Cả ba phi công, bao gồm cơ trưởng, cơ phó và cơ phó thứ hai, được báo cáo là không có vấn đề về giấc ngủ hoặc sức khỏe, và đã vượt qua tất cả các kiểm tra trình độ mà không có vấn đề.
Hành khách và phi hành đoàn > Quốc tịch của 138 hành khách và 7 phi hành đoàn xấu số (gồm 8 người trên mặt đất)

| Quốc tịch | Hành khách | Phi hành đoàn | Dưới đất | Tổng cộng |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Hoa Kỳ | 80 | 7 | 8 | 95 |
| Úc | 2 | 0 | 0 | 2 |
| Brazil | 7 | 0 | 0 | 7 |
| Costa Rica | 4 | 0 | 0 | 4 |
| Pháp | 4 | 0 | 0 | 4 |
| Hồng Kông | 4 | 0 | 0 | 4 |
| Jamaica | 1 | 0 | 0 | 1 |
| México | 3 | 0 | 0 | 3 |
| Panama | 1 | 0 | 0 | 1 |
| Puerto Rico | 3 | 0 | 0 | 3 |
| Thụy Sĩ | 4 | 0 | 0 | 4 |
| Uruguay | 11 | 0 | 0 | 11 |
| Venezuela | 1 | 0 | 0 | 1 |
| Đức | 5 | 0 | 0 | 5 |
| Nam Tư | 2 | 0 | 0 | 2 |
| Không xác định | 6 | 0 | 0 | 6 |
| Tổng cộng | 138 | 7 | 8 | 153 |
Tai nạn

Dự báo thời tiết được đưa ra vào lúc 07 giờ 40 ngày 9 tháng 7 bởi Trung tâm Khí tượng Quốc gia New Orleans có giông bão, có thể có nhiễu loạn nghiêm trọng, có băng và gió. Biểu đồ thời tiết tại 1800 giờ địa phương xác định được một hệ thống áp suất cao nằm 60 hải lý (69 mi; 110 km) ngoài khơi bờ biển Louisiana. Không mặt trận hoặc các khu vực áp suất thấp là trong vòng 100 hải lý (120 mi; 190 km) của sân bay. Dự báo giữa 1200 và 2200 chỉ ra "các đám mây rải rác, biến đổi thành các đám mây vỡ ở độ cao 3.000 feet (910 m), giông bão và mưa rào vừa phải." Theo NWS (Dịch vụ thời tiết quốc gia), không có cảnh báo thời tiết nghiêm trọng nào về thời gian và khu vực xảy ra tai nạn.
Chuyến bay 759 bắt đầu cất cánh từ Đường băng 10 tại sân bay quốc tế New Orleans (nay là sân bay quốc tế Louis Armstrong New Orleans), tại Kenner, Louisiana lúc 16:07:57 giờ ban ngày trung tâm, đi đến Las Vegas, Nevada. Vào thời điểm chuyến bay 759 cất cánh, đã có những cơn giông bão ở phía đông sân bay và phía đông-đông bắc của điểm khởi hành của đường băng 10. Những cơn gió được báo cáo là "gió giật và xoáy". Chuyến bay 759 rời khỏi đường băng, leo lên độ cao từ 95 đến 150 feet (29 đến 46 m), và sau đó bắt đầu hạ xuống. Khoảng 2.376 feet (724 m) từ cuối đường băng, chiếc 727 đâm vào một hàng cây ở độ cao khoảng 50 feet (15 m). Chiếc 727 tiếp tục hạ xuống thêm 2.234 feet (681 m), đâm vào cây cối và nhà cửa. Vào lúc 16:09:01, chiếc 727 đã đâm vào khu dân cư Kenner, cách 4.615 feet (1.410 m) từ cuối đường băng.
Chiếc máy bay đã bị phá hủy. Tổng cộng 153 người đã thiệt mạng (tất cả 145 hành khách và phi hành đoàn trên chiếc 727 và 8 người trên mặt đất). 4 người khác trên mặt đất bị thương. Trong những ngôi nhà bị phá hủy, một em bé 4 tuổi được phát hiện trong một chiếc cũi phủ đầy mảnh vụn bảo vệ em khỏi ngọn lửa. Mẹ của đứa trẻ và em gái 4 tuổi thiệt mạng. Cha của đứa trẻ đang làm việc thì tai nạn xảy ra. Tổng cộng, 6 ngôi nhà đã bị phá hủy và 5 ngôi nhà bị hư hại đáng kể.
Điều tra

Ủy ban An toàn Giao thông Quốc gia Hoa Kỳ (NTSB) xác định rằng nguyên nhân có thể xảy ra tai nạn là sự cố máy bay với bom mưa kết hợp gió đứt, những ảnh hưởng trong đó phi công có thể đã gặp khó khăn trong việc nhận ra và phản ứng với đúng lúc chiếc máy bay phải dừng lại trước khi tác động của nó với cây cối. Góp phần vào vụ tai nạn là khả năng hạn chế của công nghệ phát hiện gió đứt hiện nay. Cuộc điều tra ghi nhận sự thất bại của Chính phủ Hoa Kỳ trong việc "đưa ra thông tin thời tiết thích hợp vào ngày hôm đó và để duy trì các thiết bị phát hiện gió đứt tại sân bay." Thời báo New York đã báo cáo rằng:
"Theo các nhân chứng, một cảnh báo gió đứt đã được đề cập trên tần số vô tuyến của sân bay New Orleans vào ngày 9 tháng 7, trước khi chuyến bay 759 cất cánh. Nhưng các phi công đã được thông báo với một lời khuyên về thời tiết được ghi lại là 2 giờ, mặc dù thói quen ở sân bay là để ghi lại thông tin thời tiết hàng giờ. Không có thủ tục tại sân bay để tư vấn cho các phi hành đoàn chuyến bay cập nhật thông báo thời tiết".
Do đó, hàng triệu đô la đã được chi trả cho các gia đình khác nhau bị ảnh hưởng bởi vụ tai nạn. Chuyến 759, cùng với chuyến bay 191 của Delta Air Lines bị rơi do hoàn cảnh tương tự 3 năm sau đó, dẫn đến sự phát triển của hệ thống phát hiện và cảnh báo gió đứt trên không và Cục Hàng không Liên bang (FAA) bắt buộc phải lắp đặt hệ thống phát hiện gió tại các sân bay và trên máy bay ở Mỹ vào năm 1993.
Myrcia fasciculata

| Myrcia fasciculata |
| --- | --- |

Phân loại khoa học 
Giới:: Plantae
nhánh:: Tracheophyta
nhánh:: Angiospermae
nhánh:: Eudicots
nhánh:: Rosids
Bộ:: Myrtales
Họ:: Myrtaceae
Chi:: Myrcia
Loài:: M. fasciculata
Danh pháp hai phần
Myrcia fasciculata (O.Berg) K.Campbell & K.Samra

Các đồng nghĩa
 Calyptranthes fasciculata O.Berg, 1855  Calyptranthes quinoensis Mattos, 1989  Calyptranthes sericea Griseb., 1860  Calyptranthes smithii McVaugh, 1958  Chytraculia fasciculata (O.Berg) Kuntze, 1891  Myrcia neosmithii K.Campbell & K.Samra, 2019
Myrcia fasciculata là một loài thực vật có hoa trong Họ Đào kim nương. Loài này được O.Berg mô tả khoa học đầu tiên năm 1855.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Calyptranthes fasciculata”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Leucania punctilinea

| Leucania punctilinea> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Noctuidae
Chi (genus): Leucania
Loài (species): L. punctilinea
Danh pháp hai phần
Leucania punctilinea Tutt, 1891 
Leucania punctilinea là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Hovea montana

| Hovea montana |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Fabales
Họ (familia): Fabaceae
Chi (genus): Hovea
Loài (species): H. montana
Danh pháp hai phần
Hovea montana (Hook.f.)J.H.Ross 
Danh pháp đồng nghĩa
 Hovea purpurea var. montana Hook.f.  Hovea longifolia var. montana (Hook.f.) J.H.Willis 
Hovea montana là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được (Hook.f.) J.H.Ross miêu tả khoa học đầu tiên.
Chú thích

↑  “Hovea montana”. Australian Plant Name Index (APNI), IBIS database. Centre for Plant Biodiversity Research, Australian Government, Canberra. Truy cập ngày 21 tháng 11 năm 2010.[liên kết hỏng]
↑  The Plant List (2010). “Hovea montana”. Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2013.
Phùng Chí Kiên

Đối với các định nghĩa khác, xem Phùng Chí Kiên (định hướng).
| Phùng Chí Kiên |
| --- | --- |
Chân dung Tướng quân Phùng Chí Kiên (1901-1941)
Chức vụ
 Ủy viên Thường vụ Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khoá I – Phụ trách công tác quân sự của Đảng
Nhiệm kỳ: tháng 9 năm 1937 – tháng 8 năm 1941
 
Chỉ huy trưởng Trung đội Cứu quốc quân thứ nhất
Nhiệm kỳ: tháng 5 năm 1941 – tháng 8 năm 1941
Chính trị viên: Lương Văn Tri
Tiền nhiệm:  Lương Văn Tri  Chu Văn Tấn 
 
Tổng Chỉ huy Khu căn cứ Bắc Sơn - Võ Nhai
Nhiệm kỳ: tháng 5 năm 1941 – tháng 8 năm 1941
Tiền nhiệm: Lương Văn Tri
 
 Phụ trách Ban Chỉ huy hải ngoại Đảng Cộng sản Đông Dương
Nhiệm kỳ: tháng 10 năm 1937 – tháng 5 năm 1941
Tiền nhiệm: Lê Hồng Phong
 
ngày 12 tháng 12 năm 1927 do Đảng Cộng sản Trung Quốc lãnh đạo, làm Đại đội trưởng Hồng quân công nông Trung Quốc.
Nhiệm kỳ: ngày 12 tháng 12 năm 1927 – 
Tiền nhiệm: đầu Tiên
Kế nhiệm:  Mao Xí
 
Thông tin cá nhân
Quốc tịch:  Việt Nam
Sinh: (1901-05-18)18 tháng 5, 1901 Diễn Châu, Nghệ An, Việt Nam
Mất: 22 tháng 8, 1941(1941-08-22) (40 tuổi) Ngân Sơn, Bắc Kạn, Việt Nam
Nguyên nhân mất: Hy sinh khi chiến đấu
Nghề nghiệp: Nhà cách mạng Chính trị gia Tướng lĩnh quân đội
Dân tộc: Kinh
Đảng chính trị:  Đảng Cộng sản Việt Nam
Alma mater: Trường Quân sự Hoàng Phố Trường Đại học Lao động Cộng sản Phương Đông
Quê quán: Diễn Châu, Nghệ An, Việt Nam
Binh nghiệp
Phục vụ:  Quân đội nhân dân Việt Nam
Năm tại ngũ: 28 tháng 1 năm 1941 - 22 tháng 8 năm 1941
Cấp bậc: Tập tin:Vietnam People's Army general rank lapel.jpg Tướng lĩnh Quân đội nhân dân Việt Nam
Đơn vị: Cứu quốc quân Căn cứ địa Bắc Sơn-Võ Nhai
Chỉ huy:  Việt Minh
Tham chiến: Khởi nghĩa Bắc Sơn Khởi nghĩa Quảng Châu
Tặng thưởng:  Huân chương Chiến công hạng Ba 
Phùng Chí Kiên (18 tháng 5 năm 1901 - 22 tháng 8 năm 1941), là một nhà lãnh đạo quân sự và là chính trị gia người Việt Nam. Ông là vị tướng được truy phong đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam theo Sắc lệnh số 89/SL – Sắc lệnh phong tướng đầu tiên của Nhà nước – được ký bởi Chủ tịch Hồ Chí Minh ngày 23 tháng 9 năm 1947. Ông nguyên là Ủy viên Thường vụ Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khoá I, phụ trách công tác quân sự của Đảng.
Ông là người chỉ huy quân sự đầu tiên của Đảng Cộng sản Việt Nam, đã có nhiều đóng góp cho cách mạng Việt Nam trong chặng đường đầu tiên trước Cách mạng Tháng Tám năm 1945.
Tiểu sử

Tướng Phùng Chí Kiên, tên khai sinh là Nguyễn Vỹ, còn có tên khác là Mạnh Văn Liễu, sinh năm 1901 tại làng Mỹ Quan, tổng Vạn Phần (nay là xã Diễn Yên), huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An.
Tuy nhà nghèo, nhưng ông vẫn được cha mẹ cho đi học sớm.
Năm 1925, Phùng Chí Kiên ra làm thuê cho một thương nhân người Hoa ở ga Yên Lý, thuộc huyện Diễn Châu, nằm trên tuyến đường sắt Hà Nội-Sài Gòn.
Hoạt động tại nước ngoài > Thời kỳ tại Trung Quốc 1925-1927

Thời kỳ 1925-1927, Tổng bộ Việt Nam Thanh niên Cách mạng Đồng chí Hội ở Quảng Châu (Trung Quốc) đã cử Hội viên về Nghệ Tĩnh hoạt động. Nhiều thanh niên, học sinh được đưa sang Quảng Châu học tập.
Tháng 10 năm 1926, Phùng Chí Kiên cùng một số Hội viên được giới thiệu sang Quảng Châu, dự lớp huấn luyện đầu tiên do Nguyễn Ái Quốc tổ chức rồi vào học Trường Quân sự Hoàng Phố.
Năm 1927, Tưởng Giới Thạch khủng bố cộng sản, nhà trường bị đóng cửa. Phùng Chí Kiên cùng với một số cán bộ Việt Nam gia nhập quân cộng sản và tham gia Khởi nghĩa Quảng Châu (ngày 12 tháng 12 năm 1927) do Đảng Cộng sản Trung Quốc lãnh đạo, làm Đại đội trưởng Hồng quân công nông Trung Quốc. Cuộc bạo động thất bại, quân cách mạng rút về xây dựng khu Xô viết ở hai huyện Hải Phong và Lục Phong.
Ông gia nhập Đảng Cộng sản Việt Nam năm 1930.
Hoạt động tại nước ngoài > Sang Liên Xô

Tháng 2 năm 1931, được sự giới thiệu của Nguyễn Ái Quốc, Phùng Chí Kiên sang học trường đại học Phương Đông của Quốc tế cộng sản. Nhưng khi đến Mãn Châu, ông bị phát xít Nhật bắt giam gần một năm. Ra tù, Phùng Chí Kiên đổi tên là Can rồi tiếp tục lên đường sang Liên Xô học.
Từ năm 1933 đến năm 1934, ông học tại Trường Đại học Lao động Cộng sản Phương Đông ở Moskva.
Thời kỳ khôi phục và phong trào dân chủ

Năm 1934, ông về Hương Cảng, tham gia Ban lãnh đạo hải ngoại của Đảng Cộng sản Đông Dương, cùng Lê Hồng Phong và Hà Huy Tập chuẩn bị triệu tập Đại hội đại biểu toàn quốc Đảng Cộng sản Đông Dương lần thứ nhất tổ chức tại Áo Môn (Trung Quốc) vào năm 1935; được Đại hội bầu vào Thường vụ Ban Chấp hành Trung ương phụ trách công tác Đảng ở nước ngoài.
Năm 1936, Phùng Chí Kiên về Sài Gòn hoạt động cùng Hà Huy Tập trực tiếp chỉ đạo phong trào cách mạng ở Đông Dương theo Nghị quyết Hội nghị lần thứ VII của Quốc tế cộng sản và Nghị quyết hội nghị Ban chấp hành Trung ương Đảng ngày 16/7/1936, nhằm đòi tự do dân chủ, cơm áo và hoà bình.
Năm 1937, Phùng Chí Kiên sang Hương Cảng công tác với tấm thẻ căn cước mang tên Phùng Nguôn Vĩnh, sau bị cảnh sát Anh bắt và trục xuất.
Năm 1938, Phùng Chí Kiên tham gia Ban lãnh đạo hải ngoại của Đảng Cộng sản Đông Dương và xuất bản báo Đồng thanh ở Côn Minh (Trung Quốc).
Biên giới Việt-Trung

Đầu năm 1940, Phùng Chí Kiên hoạt động với Nguyễn Ái Quốc ở Côn Minh và nhiều lần đưa Nguyễn Ái Quốc đến các nơi như Mông Tự, Nghi Lương, Khai Viễn, Chi Thôn... thuộc tỉnh Vân Nam.
Tháng 6 năm 1940, Phùng Chí Kiên cùng Nguyễn Ái Quốc về Tĩnh Tây, một thị trấn thuộc tỉnh Quảng Tây giáp biên giới Trung Quốc-Việt Nam để chuẩn bị về nước khi có thời cơ.
Cuối năm 1940, ông tham gia huấn luyện 40 cán bộ cốt cán của Việt Nam tại Quảng Tây (Trung Quốc).
Hoạt động ở trong nước > Về Việt Nam

Ngày 28 tháng 1 năm 1941, Phùng Chí Kiên cùng Hồ Chí Minh về Pác Bó, tỉnh Cao Bằng. Ông tổ chức các lớp huấn luyện, đào tạo cán bộ Việt Minh cho các tỉnh Cao Bằng, Bắc Kạn, Lạng Sơn và các tỉnh miền xuôi. Ông tham dự Hội nghị Trung ương lần thứ 8 (tháng 5 năm 1941) do Nguyễn Ái Quốc chủ trì và được bầu vào Ban Chấp hành Trung ương; được cử trực tiếp tổng chỉ huy Khu căn cứ Bắc Sơn, thành lập và chỉ huy trưởng Đội Cứu quốc quân 1, tham gia khởi nghĩa Bắc Sơn.