stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Andrzej Smolik

Andrzej Smolik, 2009
Andrzej Smolik (sinh ngày 10 tháng 2 năm 1970) là một nhạc sĩ, nhà soạn nhạc, nhà sản xuất nhạc và nghệ sĩ đa nhạc cụ người Ba Lan. Anh bắt đầu sự nghiệp từ khi tham gia ban nhạc Wilki vào năm 1993. Sau đó, anh có màn hợp tác với Robert Gawliński, giọng ca chính của nhóm Wilki, để sản xuất album Solo đầu tay. Trong giai đoạn 1996 - 1997, Smolik hoạt động với nhóm nhạc Hey. Anh cũng hợp tác với giọng ca chính của nhóm Hey là ca sĩ Kasia Nosowska trong album solo Milena vào năm 1998.
Smolik giành được giải thưởng âm nhạc Fryderyk dành cho các nhà soạn nhạc vào năm 2003 và năm 2004. Bên cạnh đó, vào năm 2004, anh cũng nhận giải thưởng Polityka's Passport Award do tờ báo Ba Lan Polityka trao tặng. Các album solo gắn liền với tên tuổi Smolik lần lượt là Smolik (2001), Smolik 2 (2003), "3" (2006) và "4" (2010).
Album

| Tựa đề | Chi tiết | Xếp hạng> POL  | Doanh số | Chứng chỉ |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Smolik |  Phát hành: 14 tháng 5 năm 2001  Hãng đĩa: Sissy Records  Định dạng: CD, tải kỹ thuật số | 23 |  |  |
| Smolik 2 |  Phát hành: 14 tháng 4 năm 2003  Hãng đĩa: Sissy Records  Định dạng: CD | 8 |  |  |
| 3 |  Phát hành: 13 tháng 11 năm 2006  Hãng đĩa: Kayax  Định dạng: CD | 6 |  POL: 15,000+ |  POL: Gold |
| 4 |  Phát hành: 29 tháng 11 năm 2010  Hãng đĩa: Kayax  Định dạng: CD | 3 |  POL: 15,000+ |  POL: Gold |
| The Trip |  Phát hành: 20 tháng 11 năm 2012  Hãng đĩa: Kayax  Định dạng: CD, tải kỹ thuật số | — |  |  |
Ana Cofiño

| Ana Cofiño |
| --- | --- |

Sinh: Ana María Cofiño Kepfer 1955 (69–70 tuổi) Guatemala
Trường lớp: Universidad de San Carlos de Guatemala
Nghề nghiệp: Anthropologist, historian, editor
Ana María Cofiño Kepfer (sinh năm 1955) là một nhà nghiên cứu, nhà nhân chủng học, biên tập viên và nhà sử học người Guatemala. Bà là người sáng lập và đồng biên tập của tạp chí nữ quyền La Cuerda và nhà sách El Pensativo. Bà là một nhà hoạt động nổi tiếng ủng hộ quyền của phụ nữ, bình đẳng giới và bảo vệ các cộng đồng bản địa khỏi sự chiếm đoạt của nhà nước và các công ty nước ngoài.
Tiểu sử

Ana Cofiño sinh ra trong một gia đình Guatemala bảo thủ và chống cộng. Bà học tại một trường Công giáo dành cho những cô gái "khá giả", lúc đó bà tham gia phong trào mang tên CRATER, gồm những người trẻ tham gia các chương trình xã hội như một phần của phong trào đổi mới của nhà thờ. Nhiều năm sau, bà giải thích rằng việc bà chia tay với Giáo hội Công giáo là cơ bản và là một quá trình. Theo Cofiño:
Nếu bạn được giáo dục như một người Cơ đốc hay Công giáo, điều đầu tiên bạn mang theo, đặc biệt là phụ nữ, là cảm giác tội lỗi. Chỉ cần thoát khỏi nó là một cuộc cách mạng. Khi tôi bắt đầu đặt câu hỏi về sự tồn tại của Chúa, tôi sợ rằng mình sẽ bất ngờ bị sét đánh. Những mảnh vỡ này thường đau đớn; chúng là một nỗ lực trí tuệ to lớn. Nếu bạn ly khai, bạn phải rất rõ ràng về mọi thứ, nếu không bạn chỉ giả định đó chỉ là một tư thế.
bắt đầu học tại Đại học de San Carlos de Guatemala, và sau đó chuyển đến México để học tại Trường Nhân học và Lịch sử Quốc gia, nơi bà thực hiện một nghiên cứu quan trọng về tình trạng Guatemala, về lịch sử của nó. Bà đã tiếp xúc với những người lưu vong Guatemala, trong số đó có các nhà văn như Carlos Illescas [es] và nữ quyền Alaíde Foppa. Khi bà hoàn thành văn bằng, bà chuyển đến San Cristóbal de las Casas, Chiapas, để chuẩn bị luận án ở khu vực Maya, một chuyến đi đã thay đổi cuộc đời bà, bà giải thích. Bà thành lập cửa hàng sách Soluna ở đó.
1987, bà trở lại Guatemala với mong muốn rằng chính phủ Vinnes Cerezo, trong đó có nhiều phụ nữ làm việc, sẽ đại diện cho một sự đổi mới cho đất nước. Bà đã mở Nhà sách Pensativo ở Antigua, nơi bà bắt đầu xuất bản các tác phẩm của các tác giả Guatemala và Trung Mỹ.
Cofiño tốt nghiệp ngành nhân chủng học tại Đại học de San Carlos khi bà kết thúc nghiên cứu về cảm xúc của phụ nữ Kaqchikel về sự khai quật của San Juan Comalapa.
Năm 1998, bà thành lập ấn phẩm hàng tháng La Cuerda, trong đó bà là đồng biên tập, được hỗ trợ bởi một hiệp hội nhằm phục hồi sự nổi bật của phụ nữ.
Năm 2012, bà xuất bản, cùng với 17 tác giả khác từ La Cuerda, cuốn sách Nosotras, las de la Historia. Soones en Guatemala (siglos XIX, XXI) (Chúng tôi, của Lịch sử. Phụ nữ ở Guatemala (thế kỷ 19 thế kỷ 20), kể lại lịch sử của phụ nữ Guatemala từ góc độ phụ nữ.
Ấn phẩm

2008 - Emma Chirix Conversa con Ana Cofiño. Colección Penamiento.
2012 - Nosotras, las de la Historia. Soones en Guatemala (siglos XIX, XXI). Các tác giả khác nhau. Do Ana Cofiño và Rosalinda Hernández Alarcón biên soạn.
Tiếng Estonia

| Tiếng Estonia |
| --- | --- |
eesti keel
Sử dụng tại: Estonia
Tổng số người nói: 1.200.000 (2022)
Dân tộc: Người Estonia
Phân loại: Ngữ hệ UralFinn-UgriaFinn-Permi?Finn-Sámi?FinnNam FinnTrung Finn?Tiếng Estonia
Hệ chữ viết: Latinh (Estonia) Braille Estonia
Địa vị chính thức
Ngôn ngữ chính thức tại: Estonia Liên minh châu Âu
Quy định bởi: Viện Ngôn ngữ Estonia Eesti Keele Instituut
Mã ngôn ngữ
ISO 639-1: et
ISO 639-2: est
ISO 639-3: cả hai: ekk – Tiếng Estonia chuẩn vro – Tiếng Võro
Glottolog: esto1258
Linguasphere: 41-AAA-d
Bài viết này có chứa ký tự ngữ âm IPA. Nếu không thích hợp hỗ trợ dựng hình, bạn có thể sẽ nhìn thấy dấu chấm hỏi, hộp, hoặc ký hiệu khác thay vì kí tự Unicode. Để biết hướng dẫn giới thiệu về các ký hiệu IPA, xem Trợ giúp:IPA.
Tiếng Estonia (eesti keel [ˈeːsti ˈkeːl] Tập tin:Et-eesti keel.ogg) là ngôn ngữ chính thức của Cộng hòa Estonia, được nói như bản ngữ bởi chừng 922.000 người tại Estonia và 160.000 kiều dân Estonia. Nó thuộc về nhóm Finn của hệ ngôn ngữ Ural.
Phân loại

Tiếng Estonia thuộc về chi nhánh Finnic của ngữ hệ Ural, cùng với tiếng Phần Lan, tiếng Karelia và các ngôn ngữ khác gần đó. Các ngôn ngữ Ural không thuộc về ngữ hệ Ấn-Âu. Tiếng Estonia có liên quan đến tiếng Hungary và tiếng Sami.
Tiếng Estonia bị ảnh hưởng bởi tiếng Thụy Điển, tiếng Đức (ban đầu là Hạ Trung Đức, là ngôn ngữ lingua franca của Liên đoàn Hanseatic và đã được phát âm trong khu vực được biết đến ngày nay là Estonia bởi một cộng đồng người Mông cổ ở Đức và sau đó là tiếng Đức chuẩn) và tiếng Nga, mặc dù nó không liên quan đến chúng về mặt về hệ ngôn ngữ.
Giống như tiếng Phần Lan và tiếng Hungary, tiếng Estonia chủ yếu là ngôn ngữ chấp dính, nhưng khác với các ngôn ngữ kia, nó đã mất tính hòa hợp nguyên âm, các nguyên âm phía trước chỉ xuất hiện trên âm tiết đầu hoặc âm tiết, mặc dù trong các văn bản cổ xưa, sự hài hòa nguyên âm vẫn có thể được nhận ra. Hơn nữa, việc mất của các âm thanh cuối từ khá nhiều, và điều này đã làm cho hình thái biến dạng của nó trở nên rõ ràng hơn nhiều so với phần còn lại của ngôn ngữ, đặc biệt là đối với danh từ và tính từ có tính từ. Anh ngữ, nhưng thứ tự cơ bản là đối tượng-động từ-động từ.
Lịch sử

Hai ngôn ngữ lịch sử khác của Estonia (đôi khi được coi là tiếng địa phương), ngôn ngữ Bắc và Nam Estonia, dựa trên tổ tiên của người Estonina hiện đại di cư vào lãnh thổ của Estonia ít nhất là hai làn sóng khác nhau, cả hai nhóm phương ngữ Finnic khác nhau đáng kể. Tiếng Estonia tiêu chuẩn hiện đại đã phát triển dựa trên các phương ngữ của Bắc Estonia.
Ngữ pháp tiếng Estonia xuất bản trong Reval năm 1637 bởi Heinrich Stahl
Các văn bản cổ nhất của các ngôn ngữ Finnic của Estonia ngày từ thế kỷ 13. Xuất phát từ Livoniae trong Biên niên sử của Henry of Livonia có chứa tên tiếng Estonia, từ và các mảnh của câu.
Văn học Estonia

Những mẫu vật còn sót lại của Estonia (phía bắc) được kết nối là cái gọi là những lời cầu nguyện Kullamaa từ năm 1524 đến 1528. Năm 1525 cuốn sách đầu tiên được xuất bản bằng tiếng Estonia đã được in. Cuốn sách là bản thảo của Lutheran, không bao giờ đến người đọc và đã bị phá hủy ngay sau khi xuất bản.
Cuốn sách Estonian còn sót lại đầu tiên là bản dịch song ngữ tiếng Đức-Estonia của giáo lý Lutheran của S. Wanradt và J. Koell đến năm 1535, trong thời kỳ Cải cách Tin Lành. Sách ngữ pháp của Estonia được các linh mục sử dụng đã được in bằng tiếng Đức năm 1637. Tân Ước đã được dịch sang tiếng Nam Estonia vào năm 1686 (phía Bắc Estonia, 1715). Hai ngôn ngữ này được thống nhất dựa trên phía bắc của tiếng Estonia bởi Anton thor Helle.
Các tác phẩm bằng tiếng Estonia đã trở nên có ý nghĩa hơn trong thế kỷ 19 trong Thời kỳ Khai sáng (Estophile Enlightenment Period) (1750-1840).
Sự ra đời của văn học Estonia chính là trong các năm 1810 đến 1820 khi những bài thơ yêu nước và triết học của Kristjan Jaak Peterson đã được xuất bản. Peterson, người là sinh viên đầu tiên của Đại học Dorpat ở Đức, đã thừa nhận nguồn gốc tiếng Estonia của mình, thường được coi là người báo cáo về văn học quốc gia của Estonia và là người sáng lập nên thơ Estonian hiện đại. Sinh nhật của ông, ngày 14 tháng 3, được tổ chức tại Estonia vào ngày Tiếng Mẹ đẻ.
Thư mục

Asu, Eva Liina; Teras, Pire (2009). “Estonian” [Tiếng Estonia]. Journal of the International Phonetic Association. Cambridge: Nhà xuất bản Đại học Cambridge. 39 (3): 367–372. doi:10.1017/S002510030999017X. JSTOR 44526550.
Erelt, Mati (2010). “Estonian” [Tiếng Estonia]. Revue belge de Philologie et d'Histoire [Tạp chí bình duyệt Bỉ về bác ngữ học và lịch sử]. Bỉ: Société pour le Progrès des Études Philologiques et Historiques. 88 (3): 693–714. doi:10.3406/rbph.2010.7800.
Harms, Robert T. (2017) [1962]. Estonian Grammar [Ngữ pháp tiếng Estonia]. Anh: Taylor & Francis. ISBN 9781134899036.
Pajusalu, Karl (2007). “Estonian dialects” [Các phương ngữ Estonia].  Trong Mati Erelt (biên tập). Estonian Language [Tiếng Estonia]. Linguistica Uralica. 1. Tallinn: Estonian Academy Publishers. tr. 231–268. ISBN 978-9985-50-399-7. ISSN 0868-4731.
Tauli, Valter (1956). “Phonological tendencies in Estonian” [Khuynh hướng âm vị học trong tiếng Estonia] (PDF). Historisk-filologiske Meddelelser. Copenhagen: Hội Khoa học hoàng gia Đan Mạch. 36 (1): 9–92. ISBN 978-9985-50-399-7. ISSN 0868-4731.
Viitso, Tiit-Rein (2007). “Phonology, morphology and word formation” [Âm vị học, hình thái học và hình thành từ].  Trong Mati Erelt (biên tập). Estonian Language [Tiếng Estonia]. Linguistica Uralica. 1. Tallinn: Estonian Academy Publishers. tr. 9–92. ISBN 978-9985-50-399-7. ISSN 0868-4731.
Wiktionary
Airbus

| --- | --- |

Xưởng sản xuất Lagardère tại Toulouse, Pháp
Tên cũ: Công ty mẹ trước 2017: European Aeronautic Defence and Space Company NV (2000–2014), Airbus Group NV (2014–2015), Airbus Group SE (2015–2017) Công ty con trước 2017: Airbus Industrie GIE (1970–2001), Airbus SAS (2001–2017)
Loại hình: Societas Europaea (SE)
Mã niêm yết: Euronext Paris: AIR  Bản mẫu:BMAD FWB: AIR thành phần CAC 40 thành phần Euro Stoxx 50
Mã ISIN: NL0000235190
Ngành nghề: Hàng không vũ trụ, Quốc phòng
Tiền thân: Aérospatiale-Matra, DASA, và CASA
Thành lập: 18 tháng 12 năm 1970; 54 năm trước (1970-12-18) (là Airbus Industrie GIE)
Người sáng lập: Roger Béteille, Felix Kracht, Henri Ziegler, Franz Josef Strauß
Trụ sở chính:  Leiden, Hà Lan (trụ sở)  Blagnac, Greater Toulouse, Pháp (văn phòng chính)  Barcelona, Tây Ban Nha (văn phòng quốc tế) 
Khu vực hoạt động: Toàn cầu
Thành viên chủ chốt: Denis Ranque (Chủ tịch) Guillaume Faury (CEO)
Sản phẩm: Dân dụng A220, A300, A310, A318, A319, A320, A321, A330, A340, A350, A380 Phương tiện bay không người lái
Doanh thu:  €70,5 tỷ (2018)
Lợi nhuận kinh doanh:  €5,04 tỷ (2018)
Lãi thực:  €,05 tỷ (2018)
Tổng tài sản:  €115,19 tỷ (2018)
Tổng vốnchủ sở hữu:  €9,72 tỷ (2018)
Chủ sở hữu: Tính đến 30 tháng 9 năm 2019:  SOGEPA (Pháp): 11.1%  GZBV (Đức): 11.0%  SEPI (Tây Ban Nha): 4.2%  Khác: 73.8% 
Số nhân viên: 133.671 (2018)
Chi nhánh: Airbus Defence and Space SAS Airbus Helicopters SAS
Công ty con: Airbus Group, Inc. Airbus Corporate Jets  Airbus Operations S.A.S.  Navblue  Stelia Aerospace  Testia 
Website: www.airbus.com
Airbus SE (/ˈɛərbʌs/; tiếng Pháp: [ɛʁbys] Tập tin:Airbus2.ogg; tiếng Đức: [ˈɛːɐ̯bʊs] Tập tin:Airbus3.ogg; tiếng Tây Ban Nha: [ˈeiɾbus]) là một trong những hãng sản xuất máy bay lớn nhất thế giới.
Hãng có trụ sở ở Toulouse, Pháp. Năm 2005, Airbus đã ký kết được nhiều hợp đồng sản xuất, số lượng máy bay được cung cấp cao hơn cả Boeing.
Airbus A318 F-GUGE của Air France
Airbus A380 thuộc sở hữu bởi Emirates
Airbus A300-600ST "Beluga" tại Hamburg, tháng 9 năm 2005
Lịch sử

Airbus S.A.S (Société par actions simplifiée) (của Pháp, Đức, Tây Ban Nha, Anh) là một công ty chuyên sản xuất máy bay và là công ty con của tập đoàn Airbus (trước đây gọi là EADS (The European Aeronautic Defence and Space Company)) - một công ty hàng không vũ trụ châu Âu. Có trụ sở tại Blagnac, ngoại ô thành phố Toulouse của Pháp. Công ty sản xuất khoảng một nửa số máy bay phản lực của thế giới và có các hoạt động quan trọng trên khắp châu Âu.
Airbus bắt đầu từ một tập đoàn của các nhà sản xuất hàng không vũ trụ, Airbus Industrie. Các công ty quốc phòng và hàng không vũ trụ của Liên minh châu Âu năm 1999 và 2000 đã cho phép thành lập một công ty cổ phần đơn giản hóa vào năm 2001, thuộc sở hữu của EADS (80%) và BAE Systems (20%). Sau quá trình mở rộng mặt hàng BAE (British Aerospace) đã bán cổ phần của mình cho EADS vào ngày 13 tháng 10 năm 2006.
Airbus sử dụng khoảng 63.000 nhân công tại 16 địa điểm ở 4 quốc gia Liên minh châu Âu: Pháp, Đức và Tây Ban Nha, Anh. Khâu lắp ráp cuối cùng được đặt tại Toulouse, Pháp; Hamburg, Đức, Seville, Tây Ban Nha, và từ năm 2009 đặt thêm nhà máy tại Thiên Tân, Trung Quốc. Hãng cũng đang trong quá trình hoàn thiện nhà máy mới tại thành phố Mobile thuộc tiểu bang Alabama, Mỹ. Airbus còn có các công ty con ở Mỹ, Nhật Bản, Trung Quốc và Ấn Độ.
Công ty giới thiệu và đưa ra thị trường thương mại máy bay chở khách fly-by-wire (Điều khiển điện tử) đầu tiên - Airbus A320, và máy bay chở khách lớn nhất thế giới, Airbus A380. và Airbus cũng nổi tiếng với tình dự phòng và an toàn cho mỗi chiếc máy bay của họ. Một trong những hệ thống bảo vệ của máy bay là Alpha Floor
Sự hình thành Airbus Industrie

Airbus Industrie được chính thức thành lập như một Groupement d'Interet Économique (Economic Interest Group hay GIE – Nhóm lợi ích kinh tế chung) vào ngày 18 tháng 12 năm 1970. Nó được hình thành dựa trên một sáng kiến của chính phủ Pháp, Đức và Anh năm 1967. Tên "Airbus" được lấy từ một thuật ngữ không độc quyền được sử dụng bởi ngành công nghiệp hàng không trong những năm 1960 để chỉ những máy bay thương mại có kích thước và phạm vi nhất định, và thuật ngữ này đã được chấp nhận trong ngôn ngữ Pháp. Aérospatiale và Deutsche Airbus mỗi công ty có 36,5% cổ phần, Hawker Siddeley 20% và Fokker-VFW 7%. Mỗi công ty sẽ chuyển các bộ phận do mình chế tạo đến một nhà máy lắp ráp cuối cùng để máy bay sẵn sàng thực hiện chuyến bay. Tháng 10 năm 1971, công ty Tây Ban Nha CASA đã mua 4,2% cổ phần của Airbus Industrie, Aérospatiale và Deutsche Airbus giảm mức cổ phần của họ còn 47,9%. Tháng 1 năm 1979, British Aerospace đã kế thừa 20% cổ phần của Hawker Siddeley trong Airbus Industrie. Các cổ đông lớn giảm cổ phần của họ xuống còn 37,9%, trong khi CASA vẫn giữ nguyên 4,2%.
Năm 2005, Airbus đã ký kết được nhiều hợp đồng sản xuất, cung cấp máy bay hơn cả Boeing.
Những sản phẩm dân dụng

| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  Máy bay  |  Đặc điểm  |  Sức chứa  |  Ngày ra mắt  |  Bay lần đầu  |  Giao hàng lần đầu  | Ngừng sản xuất |
| A300 | 2 động cơ, hai lối đi, | 250-375 | Tháng 5, 1969 | Tháng 10, 1972 | Tháng 5, 1974 | tháng 7 năm 2007 |
| A310 | 2 động cơ, hai lối đi, cải tiến từ A300 | 200-280 | Tháng 7, 1978 | Tháng 3, 1982 | Tháng 12, 1985 | tháng 7 năm 2007 |
| A318 | 2 động cơ, một lối đi, ngắn hơn 6.17 m so với A320 | 136 | Tháng 4, 1999 | tháng 1 năm 2002 | Tháng 10, 2003 | Tháng 12 năm 2013 |
| A319 | 2 động cơ, một lối đi, ngắn hơn 3.77 m so với A320 | 145 | Tháng 6, 1993 | Tháng 1, 1995 | Tháng 4, 1996 |  |
| A320 | 2 động cơ, một lối đi | 180 | Tháng 3, 1984 | Tháng 2, 1987 | Tháng 3, 1988 |  |
| A321 | 2 động cơ, một lối đi, dài hơn A320 6.94 m | 220 | Tháng 11, 1989 | Tháng 3, 1993 | Tháng 1, 1994 |  |
| A330 | 2 động cơ, hai lối đi | 253-440 | Tháng 6, 1987 | Tháng 11, 1992 | Tháng 12, 1993 |  |
| A340 | 4 động cơ, hai lối đi | 261-440 | Tháng 6, 1987 | Tháng 10, 1991 | Tháng 1, 1993 | tháng 9 năm 2008(A340-200) tháng 11 năm 2011(Còn lại) |
| A350 | 2 động cơ, hai lối đi | 250-300 | Tháng 10, 2005 | tháng 6 năm 2013 | Năm 2015 |  |
| A380 | 4 động cơ, hai lối đi, hai tầng | 555-840 | tháng 12 năm 2002 | tháng 4 năm 2005 | Năm 2006 | tháng 2 năm 2019 |
| A220 | 2 động cơ, một lối đi | 130-160 | tháng 7 năm 2016 | tháng 9 năm 2013 | Năm 2016 |  |
Airbus A350-1000 XWB lên lịch giao hàng 3 năm sau đó.
Valletta

| Valletta Il-Belt Valletta |
| --- | --- |
—  Hội đồng địa phương  —
 
Từ trên: Đường chân trời, Cụm pháo chào mừng, Vườn Hạ Barrakka, Nhà thờ chính tòa phụ Thánh Gioan và tường thành phố
  Hiệu kỳ Huy hiệu
Tên hiệu: Il-Belt

VallettaXem bản đồ MaltaVallettaXem bản đồ Châu Âu
Quốc gia: Malta
Vùng: South Eastern
Huyện: Southern Harbour
Thành lập: 28 tháng 3 năm 1566
Thành phố thủ đô: 18 tháng 3 năm 1571
Người sáng lập: Jean de Valette Parisot
Đặt tên theo: Jean de Valette Parisot
Ranh giới với: Floriana
Chính quyền
 • Thị trưởng: Alfred Zammit (PL)
Diện tích
 • Hội đồng địa phương: 0,8 km2 (3 mi2)
Độ cao: 56 m (184 ft)
Dân số (Tháng 3 năm 2014)
 • Hội đồng địa phương: 6.444
 • Mật độ: 810/km2 (2,100/mi2)
 • Đô thị: 355.000
 • Vùng đô thị: 393.938
Tên cư dân: Belti (m), Beltija (f), Beltin (pl)
Múi giờ: UTC+1, UTC+2
 • Mùa hè (DST): CEST (UTC+2)
Mã bưu chính: VLT
Mã điện thoại: 356
Mã ISO 3166: MT-60
Thành phố kết nghĩa: Palermo, Nobile Contrada dell'Aquila
Patron saints: Thánh Đa Minh Thánh Camêlô Thánh Phaolô Thánh Augustinô
Ngày lễ: 3 tháng 8 10 tháng 2
Website: Website chính thức

 Di sản thế giới UNESCO
Tiêu chuẩn: Văn hóa: i, vi
Tham khảo: 131
Công nhận: 1980 (Kỳ họp 4)
Diện tích: 55,5 ha
 
Valletta (/vəˈlɛtə/, phát âm tiếng Malta: [ˈvɐlɛ.tɐ]) là thành phố thủ đô của Malta. Nó nằm ở phía đông nam của đảo Malta, giữa Marsamxett ở phía tây và Cảng Lớn ở phía đông. Dân số của thành phố năm 2014 là 6.444 người, trong khi khu vực đô thị xung quanh nó có dân số 393.938 người. Valletta là thủ đô cực nam của châu Âu.
Các tòa nhà từ thế kỷ 16 của Valletta được xây dựng bởi các Hiệp sĩ Cứu tế. Thành phố mang nét đẹp đặc trưng bởi kiến trúc Baroque với môt số yếu tố của Trường phái kiểu cách, Kiến trúc Tân cổ điển, và Kiến trúc Hiện đại mặc dù Chiến tranh thế giới thứ hai đã để lại những dấu tích lớn cho thành phố, đặc biệt là Nhà hát Opera Hoàng gia thế kỷ 19 đã bị phá hủy. Thành phố chính thức được UNESCO công nhận là Di sản thế giới từ năm 1980.
Các công sự của thành phố bao gồm pháo đài, bức thành nối, Cavalier cùng với các cung điện, vườn và nhà thờ kiểu Baroque đã khiến các nhà cai trị của châu Âu đặt cho thành phố biệt danh là Superissima, trong tiếng Latinh có nghĩa là "Đáng tự hào nhất".
Kiến trúc

Kiến trúc đường phố và quảng trường ở Valletta mang kiến trúc Baroque thế kỷ 16 cho đến Kiến trúc Hiện đại. Thành phố là trung tâm văn hóa chính của hòn đảo và có một bộ sưu tập độc đáo gồm các nhà thờ, cung điện và bảo tàng và hoạt động như là một trong những điểm thu hút khách chính của thành phố. Khi thủ tướng tương lai của Anh Benjamin Disraeli đến thăm thành phố vào năm 1830, ông đã mô tả nó là "một thành phố của các quý ông được xây dựng bởi các quý ông" và nhận xét rằng, Valletta tương xứng với kiến ​​trúc cao quý của nó, nó nổi trội hơn bất kỳ thủ đồ nào ở châu Âu. Và trong các từ ngữ khác ông còn ví nó với Venice và Cádiz, đầy đủ các cung điện xứng tầm với kiến trúc của Palladio.
Các tòa nhà quan trọng nhất trong thành phố trong đó phải kể đến Nhà thờ chính tòa phụ Thánh Gioan, trước đây được gọi là Nhà thờ Hiệp sĩ Malta. Nó là nơi lưu trữ tác phẩm duy nhất được ký và bức tranh lớn nhất được vẽ bởi họa sĩ Michelangelo Merisi da Caravaggio. Đó là tác phẩm Thánh Gioan bị chặt đầu, là kiệt tác xuất sắc nhất của ông và được Jonathan Jones mô tả là một trong mười tác phẩm hội họa vĩ đại nhất mọi thời đại. Auberge de Castille trước đây là chỗ ngồi chính thức của các Hiệp sĩ Malta ngày nay là Văn phòng của Thủ tướng Malta. Cung điện của Thủ lĩnh được xây dựng từ năm 1571 đến 1574 và trước đây là nơi ở của các Thủ lĩnh Hiệp sĩ Malta, từng là trụ sở của Quốc hội Malta, và hiện nay là Văn phòng của Tổng thống Malta.
Bảo tàng Mỹ thuật Quốc gia là một cung điện mang kiến trúc Rococo có niên đại từ cuối những năm 1570, từng phục vụ như là nơi cư trú chính thức của Tổng tư lệnh Hạm đội Địa Trung Hải của Anh từ những năm 1820 trở đi. Nhà hát Manoel được xây dựng trong 11 tháng đầu năm 1731 theo lệnh của Thủ lĩnh António Manoel de Vilhena là một trong những rạp hát còn hoạt động lâu đời nhất ở châu Âu. Trung tâm hội nghị Địa Trung Hải được xây dựng vào năm 1574 trước đây là một trong những bệnh viện nổi tiếng nhất châu Âu trong thời Phục hưng. Ngoài ra là các công sự của cảng được xây dựng như là một phần của một loạt các pháo đài, cavalier, thành lũy cao khoảng 100 mét (330 ft), tất cả đều tạo lên nét đẹp độc đáo của thành phố.
Giao thông vận tải

Thành phố được phục vụ bởi Sân bay quốc tế Malta nằm cách thị trấn Luqa 8 kilômét (5,0 mi). Hệ thống giao thông công cộng ở Valletta phát triển với việc xe buýt được sử dụng chủ yếu, kết nối với các đô thị ngoài Cổng thành. Giao thông trong chính thành phố bị hạn chế, với một số tuyến đường chính là khu vực dành cho người đi bộ. Vào năm 2006, một hệ thống bến và bãi đỗ xe đã được triển khai để tăng tính diện tích sử dụng của các bãi đỗ xe trong thành phố. Mọi người có thể để xe ở bãi đậu xe Floriana gần đó và chuyển sang xe van trong phần còn lại của chuyến đi.
Năm 2007, kế hoạch về việc thu phí tắc đường để giảm thiểu việc đỗ xe và giao thông đường dài. Hệ thống dựa trên việc Tự động nhận dạng biển số sẽ chụp ảnh các phương tiện khi vào và ra khỏi khu vực và chủ phương tiện được trích lập hóa đơn theo thời gian lưu trú.\
Thành phố kết nghĩa

Valletta kết nghĩa với:
Palermo, Ý
Thiệt hại do bom ở Valletta trong Thế chiến thứ hai.
Phố cổ.
Ảnh vệ tinh của Valletta
Vườn Hạ Barrakka và các di tích tưởng niệm.
Vicenza

Vicenza (tiếng Ý: [viˈtʃɛntsa] Tập tin:It-Vicenza.ogg; tiếng Veneto: Vicensa [viˈtʃeŋsa]) là một thành phố nằm tại tỉnh Vicenza ở vùng Veneto, đông bắc Ý. Vicenza nằm bên bờ sông Bacchiglione và là thủ phủ tỉnh Vicenza. Thành phố nằm về phía tây Venezia khoảng khoảng 60 km và về phía đông của Milano 200 km.
Đây là một thành phố thịnh vượng và đa văn hóa, với một lịch sử và văn hóa phong phú, là nơi có nhiều bảo tàng, phòng trưng bày nghệ thuật, quảng trường, dinh thự, nhà thờ, cung điện thời Phục Hưng. Cùng với Các biệt thự do Palladio thiết kế ở Veneto nằm ở xung quanh nhà hát Olympic nổi tiếng của ông, thì "thành phố của Palladio" đã được UNESCO công nhận là Di sản thế giới từ năm 1994.
Tính đến tháng 12 năm 2008, thành phố có dân số là 115.927 người và dân số toàn vùng đô thị là 270.000 người.
Vicenza là trung tâm công nghiệp lớn thứ ba của Ý về giá trị xuất khẩu, và là một trong những thành phố giàu có nhất của Ý, phần lớn là nhờ vào ngành dệt may sử dụng hàng chục ngàn người. Ngoài ra, một phần năm lượng vàng và trang sức của đất nước làm tại Vicenza, đóng góp rất lớn vào kinh tế của thành phố. Một lĩnh vực quan trọng khác là sản xuất linh kiện và kỹ thuật máy tính. Vicenza chính là quê hương của nhà đồng phát minh ra bộ vi xử lý máy tính, Federico Faggin.