stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Paul von Hindenburg
Chiến tranh thế giới thứ nhất

Tuy rằng Hindenburg giải ngũ vào năm 1911, nhưng nhanh chóng được gọi tái ngũ vào năm 1914 bởi Tổng tham mưu trưởng quân đội Đức bấy giờ là Helmuth von Moltke. Ông được giao chức Tư lệnh Tập đoàn quân VIII (thay cho Max von Prittwitz) với nhiệm vụ chốt chặn các Tập đoàn quân I và II của Nga tại Đông Phổ. Trước đó, do thất bại trước Tập đoàn quân I của quân Nga tại trận Gumbinnen, người tiền nhiệm của Hindenburg là Maximilian von Prittwitz đã có kế hoạch bỏ Đông Phổ và rút về bên kia sông Vistula. Ngay khi nhận chức, Paul von Hindenburg và tham mưu trưởng của mình là Erich Ludendorff đã điều một số sư đoàn từ mặt trận phía Tây về để cứu nguy Đông Phổ. Nhờ có sự tăng viện này và quân Đức đã ngừng rút lui và chuyển sang phản công quân Nga. Kết quả cuối cùng là quân Nga đại bại trong trận Tannenberg rồi trận hồ Masurian sau đó và Đông Phổ hoàn toàn được giải phóng. Với những chiến thắng vang dội này, Hindenburg và Ludendorff trở thành biểu tượng của tài năng của dân tộc Đức. Ông trở thành một vị anh hùng dân tộc được trọng vọng. Ngày 26 tháng 8 năm 1914, Hindenburg được phong cấp bậc Đại tướng (tiếng Đức: Generaloberst).
Đầu tháng 11 năm 1914, Hindenburg được cử làm Tổng chỉ huy Mặt trận phía Đông (Ober-Ost). Cuối tháng 11, sau thắng lợi ở Lozt, Hindenburg được thăng quân hàm Thống chế. Các đơn vị thuộc quyền của ông cũng được tổ chức lại thành 3 Tập đoàn quân VIII, IX, X và một số quân đoàn độc lập.
Cả Hindenburg và Ludendorff đều cho rằng cần tăng cường lực lượng hơn nữa tại mặt trận phía đông nhằm tiêu diệt hoàn toàn quân Nga. Tuy nhiên, Tổng tham mưu trưởng Quân đội Đức là Erich von Falkenhayn lại cho rằng chỉ cần duy trì ở mức để cho quân Nga nản lòng mà rút ra khỏi cuộc đại chiến, và Quân đội Đức sẽ rảnh tay để tập trung làm "chảy máu" quân Pháp trong trận Verdun. Nhưng, đây là một sai lầm lớn của Falkenhayn, dẫn đến thất bại chiến lược của quân Đức tại Verdun và Hindenburg được cử làm Tổng tham mưu trưởng thay cho Falkenhayn vào tháng 8 năm 1916. Erich Ludendorff trở thành chủ nhiệm Tổng cục hậu cần thứ nhất của ông. Các tranh ảnh thời chiến thường cho thấy nhóm "Tam hùng" bao gồm Hoàng đế Wilhelm II cùng hai chiến binh tài năng Hindenburg và Ludendorff, làm lu mờ những bất hòa giữa họ. Tuy Hoàng đế thực chất không ưa Ludendorff và cũng chẳng thích Hindenburg, Hoàng đế lại không làm được nhiều điều để ngăn chặn việc hai người chiến binh này thiết lập một chế độ độc tài quân sự sau khi hai ông thành công trong việc loại trừ Thủ tướng nước Đức khi đó là Theobald von Bethmannn Hollweg ra khỏi Chính phủ Đức vào tháng 7 năm 1917.
Tổng tham mưu trưởng Quân đội Đức Hindenburg cũng chứng kiến các cuộc "tổng tiến công Ludendorff" vào năm 1918 - những cuộc tổng tấn công nhằm giành lấy chiến thắng quyết định cho nước Đức. Tuy nhiên, chúng kết thúc với thảm bại của Quân đội Đức.
Qua đời

Vào ngày 1 tháng 8 năm 1934, Paul von Hindenburg từ trần tại điền trang riêng của ông. Ngày hôm sau, các lực lượng vũ trang tuyên thệ trung thành với Adolf Hitler. Vào ngày 7 tháng 8, Adolf Hitler tiến hành lễ mai táng vị cố Tổng thống, tại một nơi vinh danh nằm gần chiến trường Tannenberg oanh liệt xưa kia. Đại thắng của ông tại Tannenberg cũng thường được Đức Quốc xã lấy ra tuyên truyền. Nhưng vào tháng 1 năm 1945, trong cuộc Chiến tranh thế giới lần thứ hai, Hồng quân Liên Xô tiến đánh vùng Đông Phổ, thi hài ông được di dời ra khỏi đây.
Chú thích

↑  William J. Astore, Dennis E. Showalter, Hindenburg: icon of German militarism, trang IX
↑  William J. Astore, Dennis E. Showalter, Hindenburg: icon of German militarism, trang 3
↑  William J. Astore, Dennis E. Showalter, Hindenburg: icon of German militarism, trang 86
↑  illiam J. Astore, Dennis E. Showalter, Hindenburg: icon of German militarism, trang 12
↑  Dennis E. Showalter, Tannenberg: clash of empires, 1914, trang 226
1 2  William J. Astore, Dennis E. Showalter, Hindenburg: icon of German militarism, trang X
↑  Dennis E. Showalter, Patton and Rommel: men of war in the twentieth century, trang 158
↑  William J. Astore, Dennis E. Showalter, Hindenburg: icon of German militarism, Bìa sau
↑  Dennis E. Showalter, Tannenberg: clash of empires, 1914, các trang 353-354.
Nguồn dẫn chứng

Asprey, Robert The German High Command at War: Hindenburg and Ludendorff Conduct World War I, New York, New York, W. Morrow, 1991.
Bracher, Karl Dietrich Die Aufloesung der Weimarer Republik; eine Studie zum Problem des Machtverfalls in der Demokratie Villingen: Schwarzwald, Ring-Verlag, 1971.
Dorpalen, Andreas Hindenburg and the Weimar Republic, Princeton, New Jersey: Princeton University Press, 1964.
Eschenburg, Theodor "The Role of the Personality in the Crisis of the Weimar Republic: Hindenburg, Brüning, Groener, Schleicher" pages 3–50 from Republic to Reich The Making Of The Nazi Revolution edited by Hajo Holborn, New York: Pantheon Books, 1972.
Feldman, G.D. Army, Industry and Labor in Germany, 1914-1918, Princeton, New Jersey: Princeton University Press, 1966.
Görlitz, Walter Hindenburg: Ein Lebensbild, Bonn: Athenäeum, 1953.
Görlitz, Walter Hindenburg, eine Auswalh aus Selbstzeugnissen des Generalfeldmarschalls und Reichpräsidenten, Bielefeld: Velhagen & Klasing, 1935.
Hiss, O.C. Hindenburg: Eine Kleine Streitschrift, Potsdam: Sans Souci Press, 1931.
Jäckel, Eberhard Hitler in History, Hanover N.H.: Brandeis University Press, 1984.
Kershaw, Sir Ian, Hitler. 1889-1936: Hubris New York: W.W. Norton & Company, 1998; German edition, Munich, 1998, p. 659.
Kitchen, Martin The Silent Dictatorship: The Politics of the High Command under Hindenburg and Ludendorff, 1916-1918, London: Croom Helm, 1976.
Maser, Werner Hindenburg: Eine politische Biographie, Rastatt: Moewig, 1990.
Noakes, Jeremy & Pridham, Geoffrey (editors) Nazism 1919-1945 Volume 1 The Rise to Power 1919-1934, Department of History and Archaeology, University of Exeter, United Kingdom, 1983.
Wheeler-Bennett, Sir John Hindenburg: the Wooden Titan, London: Macmillan, 1967; New York, Morrow, 1936.
Turner, Henry Ashby Hitler's thirty days to power: January 1933, Reading, Mass.: Addison-Wesley, 1996.
Showalter, Dennis E. Tannenberg: clash of empires, 1914. Brassey's, 2004. ISBN 1-57488-781-5.
Astore, William J.; Showalter, Dennis E. Hindenburg: icon of German militarism. Brassey's, 2005. ISBN 1-57488-654-1.
Showalter, Dennis E. Patton and Rommel: Men of War in the Twentieth Century. Berkley Pub. Group, 2006. ISBN 0-425-20663-7.
Xu bạc: 5 Reichsmark với mặt trước là chân dung của Paul von Hindenburg - 1937 F
nhà số 6 phố Podgórna, Poznan, Ba Lan; nơi von Hindenburg từng sinh ra và sống ở đây
Oskar von Hindenburg
Anh chụp Hindenburg năm 1916
Hindenburg và Ludendorff 1917
USS Guavina (SS-362)

| --- | --- |
Tàu ngầm USS Guavina (SS-362) vào năm 1951, được trang bị một kiểu sonar thử nghiệm
Lịch sử
Hoa Kỳ
Tên gọi:  USS Guavina
Đặt tên theo:  một loài thuộc họ Cá bống đen.
Xưởng đóng tàu:  Manitowoc Shipbuilding Company, Manitowoc, Wisconsin
Đặt lườn:  3 tháng 3, 1943 
Hạ thủy:  29 tháng 8, 1943 
Người đỡ đầu:  cô Marie Roen
Nhập biên chế:  23 tháng 12, 1943 
Tái biên chế:  1 tháng 2, 1950 
Xuất biên chế:   8 tháng 6, 1946   27 tháng 3, 1959  
Xếp lớp lại:   SSO-362, 13 tháng 8, 1948   AGSS-362, 11 tháng 12, 1951   AOSS-362, 22 tháng 6, 1957  
Xóa đăng bạ:  30 tháng 6, 1967 
Danh hiệu và phong tặng:  5 × Ngôi sao Chiến trận
Số phận:  Đánh chìm như mục tiêu ngoài khơi Cape Henry, 14 tháng 11, 1967 
Đặc điểm khái quát
Kiểu tàu:  tàu ngầm Diesel-điện
Trọng tải choán nước:   1.525 tấn Anh (1.549 t) (mặt nước)   2.424 tấn Anh (2.463 t) (lặn) 
Chiều dài:  311 ft 9 in (95,02 m) 
Sườn ngang:  27 ft 3 in (8,31 m) 
Mớn nước:  17 ft (5,2 m) tối đa 
Động cơ đẩy:   4 × động cơ diesel General Motors Kiểu 16-248 V16 dẫn động máy phát điện  ắc quy 252-cell Gould  4 × động cơ điện General Electric với hộp số giảm tốc   2 × trục chân vịt  5.400 shp (4.000 kW) (mặt nước)  2.740 shp (2.040 kW) (lặn) 
Tốc độ:   20,25 hải lý trên giờ (37,50 km/h) (mặt nước)  8,75 hải lý trên giờ (16,21 km/h) (lặn) 
Tầm xa:  11.000 hải lý (20.000 km) trên mặt nước ở tốc độ 10 hải lý trên giờ (19 km/h)
Tầm hoạt động:   48 giờ lặn ở tốc độ 2 hải lý trên giờ (3,7 km/h)  75 ngày (tuần tra) 
Độ sâu thử nghiệm:  300 ft (90 m)
Thủy thủ đoàn tối đa:   6 sĩ quan, 54 thủy thủ  80-85 (thời chiến)  
Vũ khí:   10 × ống phóng ngư lôi 21 in (530 mm)   6 trước mũi, 4 phía đuôi  24 quả ngư lôi  1 × hải pháo 3 inch/50 caliber  2 × súng máy M1919 Browning .30 cal (7,62 mm) 
USS Guavina (SS/SSO/AGSS/AOSS-362) là một tàu ngầm lớp Gato từng phục vụ cùng Hải quân Hoa Kỳ trong Chiến tranh Thế giới thứ hai. Nó là chiếc tàu chiến duy nhất của Hải quân Hoa Kỳ được đặt cái tên này, theo tên một loài thuộc họ Cá bống đen. Nó đã phục vụ trong suốt Thế chiến II, thực hiện tổng cộng sáu chuyến tuần tra, đánh chìm sáu tàu Nhật Bản với tổng tải trọng 24.336 tấn. Được cho ngừng hoạt động sau khi xung đột chấm dứt vào năm 1946, nó được huy động trở lại để tiếp tục phục vụ trong giai đoạn Chiến tranh Lạnh từ năm 1950 đến năm 1959, lần lượt được xếp lại lớp như một tàu ngầm tiếp dầu SSO-362, rồi như một tàu ngầm phụ trợ AGSS-362, và như một tàu ngầm tiếp dầu AOSS-362. Con tàu cuối cùng bị đánh chìm như một mục tiêu vào năm 1967. Guavina được tặng thưởng năm Ngôi sao Chiến trận do thành tích phục vụ trong Thế Chiến II.
Thiết kế và chế tạo

Bài chi tiết: Gato (lớp tàu ngầm)
Lớp tàu ngầm Gato được thiết kế cho mục đích một tàu ngầm hạm đội nhằm có tốc độ trên mặt nước cao, tầm hoạt động xa và vũ khí mạnh để tháp tùng hạm đội chiến trận. Con tàu dài 311 ft 9 in (95,02 m) và có trọng lượng choán nước 1.525 tấn Anh (1.549 t) khi nổi và 2.424 tấn Anh (2.463 t) khi lặn. Chúng trang bị động cơ diesel dẫn động máy phát điện để cung cấp điện năng cho bốn động cơ điện, đạt được công suất 5.400 shp (4.000 kW) khi nổi và 2.740 shp (2.040 kW) khi lặn, cho phép đạt tốc độ tối đa 21 hải lý trên giờ (39 km/h) và 9 hải lý trên giờ (17 km/h) tương ứng. Tầm xa hoạt động là 11.000 hải lý (20.000 km) khi đi trên mặt nước ở tốc độ 10 hải lý trên giờ (19 km/h) và có thể hoạt động kéo dài đến 75 ngày và lặn được sâu tối đa 300 ft (90 m).
Lớp tàu ngầm Gato được trang bị mười ống phóng ngư lôi 21 in (530 mm), gồm sáu ống trước mũi và bốn ống phía phía đuôi tàu, chúng mang theo tối đa 24 quả ngư lôi. Vũ khí trên boong tàu gồm một hải pháo 3 inch/50 caliber, và thường được tăng cường một khẩu pháo phòng không Bofors 40 mm nòng đơn và một khẩu đội Oerlikon 20 mm nòng đôi, kèm theo súng máy .50 caliber và .30 caliber. Tiện nghi cho thủy thủ đoàn bao gồm điều hòa không khí, thực phẩm trữ lạnh, máy lọc nước, máy giặt và giường ngủ cho hầu hết mọi người, giúp họ chịu đựng cái nóng nhiệt đới tại Thái Bình Dương cùng những chuyến tuần tra kéo dài đến hai tháng rưỡi.
Guavina thoạt tiên được đặt hàng như một tàu ngầm lớp Balao với thiết kế được cải tiến, nhưng hãng đóng tàu Manitowoc Shipbuilding Company đã không nhận được bản vẽ từ công ty Electric Boat kịp thời để chế tạo. Vì vậy nó cùng với các chiếc Golet, Guitarro và Hammerhead được đóng theo thiết kế cũ của lớp Gato. Guavina được đặt lườn tại xưởng tàu của hãng Manitowoc ở Manitowoc, Wisconsin vào ngày 3 tháng 3, 1943. Nó được hạ thủy vào ngày 29 tháng 8, 1943, được đỡ đầu bởi cô Marie Roen, và được cho nhập biên chế cùng Hải quân Hoa Kỳ vào ngày 23 tháng 12, 1943 dưới quyền chỉ huy của Hạm trưởng, Thiếu tá Hải quân Carl Tiedeman.
Lịch sử hoạt động > 1944

Sau khi hoàn tất việc chạy thử máy của xưởng tàu tại hồ Michigan, Guavina được chất lên một sà lan để được kéo dọc theo sông Mississippi từ Manitowoc đến New Orleans, Louisiana, đến nơi vào ngày 24 tháng 1, 1944. Sau khi hoàn tất việc chạy thử máy huấn luyện ngoài khơi New Orleans và tại vùng kênh đào Panama, chiếc tàu ngầm chuẩn bị để được điều động sang khu vực Mặt trận Thái Bình Dương. Nó băng qua kênh đào và đi đến Trân Châu Cảng thuộc quần đảo Hawaii vào ngày 5 tháng 4.
Lịch sử hoạt động > 1944 > Chuyến tuần tra thứ nhất

Khởi hành từ Trân Châu Cảng vào ngày 6 tháng 4 cho chuyến tuần tra đầu tiên, vào ngày 22 tháng 4, Guavina đánh chìm hai tàu đánh cá bằng hải pháo, rồi ba ngày sau đó đã phóng ngư lôi gây hư hại cho một tàu buôn. Đến ngày 26 tháng 4, nó tấn công một đoàn bảy tàu buôn, phóng ngư lôi đánh chìm chiếc Noshiro Maru (2.333 tấn) gần như ngay lập tức sau ba vụ nổ lớn. Nó cũng đánh trúng một tàu buôn khác nhưng không thể xác nhận kết quả do phải lặn sâu để lẩn tránh phản công bằng mìn sâu của tầu hộ tống đối phương. Chiếc tàu ngầm sau đó hoạt động tìm kiếm và giải cứu chung quanh đảo Wake phục vụ cho chiến dịch không kích xuống đảo này từ ngày 21 đến ngày 26 tháng 5, rồi quay trở về căn cứ Majuro vào ngày 28 tháng 5.
Lịch sử hoạt động > 1944 > Chuyến tuần tra thứ hai

Trong chuyến tuần tra thứ hai từ ngày 20 tháng 6 đến ngày 31 tháng 7, Guavina xuất phát từ Majuro, và đến trưa ngày 3 tháng 7 đã phát hiện một tàu lớn được bốn tàu hộ tống bảo vệ. Nó theo dõi mục tiêu mãi cho đến 03 giờ 48 phút sáng ngày hôm sau, khi đi đến vị trí thuận lợi và phóng bốn quả ngư lôi, trúng đích được ba quả và gây một vụ nổ lớn. Trong suốt ba giờ sau đó nó phải lặn sâu ở chế độ im lặng để né tránh 18 quả mìn sâu và tám quả bom ném xuống phản công, rồi trồi lên mặt nước lúc 06 giờ 43 phút để xác nhận tàu chở hành khách Tama Maru (3.052 tấn) đã bị đánh chìm. Sau đó khi hoạt động tìm kiếm và giải cứu ngoài khơi đảo Yap từ ngày 2 đến ngày 21 tháng 7, nó đã cứu vớt tổng cộng 12 thành viên các đội bay máy bay ném bom Không lực Lục quân B-24 Liberator, rồi hướng về căn cứ Brisbane, Australia ngang qua Seeadler Harbor thuộc quần đảo Admiralty.
Lịch sử hoạt động > 1944 > Chuyến tuần tra thứ ba

Trong chuyến tuần tra thứ ba từ ngày 16 tháng 8 đến ngày 29 tháng 9 dọc theo bờ biển Mindanao của Philippines, vào ngày 31 tháng 8, Guavina đã truy đuổi hai tàu hơi nước nhỏ và phá hủy chúng tại vị trí mắc cạn gần bờ bằng hải pháo. Sau một giai đoạn hoạt động tìm kiếm và giải cứu, đến ngày 15 tháng 9, nó phóng một loạt ba quả ngư lôi vào một tàu vận tải (khoảng 1.500 tấn) đang thả neo; khi chỉ có một quả trúng đích, nó phóng bồi thêm ba quả và ghi thêm hai phát trúng đích. Mục tiêu này cần thêm hai quả ngư lôi nữa mới bị phá hủy hoàn toàn.
Lịch sử hoạt động > 1944 > Chuyến tuần tra thứ tư

Rời Brisbane vào ngày 27 tháng 10, Guavina hướng sang khu vực biển Đông cho chuyến tuần tra thứ tư. Trong đợt tấn công đêm 15 tháng 11, một quả ngư lôi phóng trúng đích đã gây ra một vụ nổ lớn, cho thấy mục tiêu là một tàu chở dầu đang chở xăng máy bay, một quả ngư lôi thứ hai đã đánh chìm hoàn toàn mục tiêu. Tàu chở dầu Dowa Maru (1.916 tấn) tiếp tục trở thành nạn nhân của nó vào ngày 22 tháng 11. Chiếc tàu ngầm kết thúc chuyến tuần tra khi quay trở về Perth, Australia vào ngày 27 tháng 12.
Lịch sử hoạt động > 1945 > Chuyến tuần tra thứ năm

Trong chuyến tuần tra thứ năm từ ngày 23 tháng 1 đến ngày 5 tháng 3, 1945, Guavina hoạt động trong thành phần một đội tấn công phối hợp "Bầy sói" vốn bao gồm các tàu ngầm Pampanito (SS-383), Becuna (SS-319) và Blenny (SS-324). Sự phối hợp chứng tỏ có hiệu quả khi vào ngày 6 tháng 2, nhờ thông tin từ Pampanito, Guavina đã đánh chìm tàu chở dầu Taigyo Maru (6.892 tấn); như thường lệ nó phải lặn sâu ở chế độ im lặng để né tránh phản công từ những tàu hộ tống. Sang ngày hôm sau nó tiếp tục phối hợp với Pampanito, khi bắn bốn quả pháo sáng giúp đánh lạc hướng những tàu tuần tra trong khi tàu ngầm bạn tiếp cận tấn công và tiêu diệt mục tiêu. Sau khi phóng ngư lôi đánh chìm tàu chở dầu Eiyo Maru (8.673 tấn) vào ngày 20 tháng 2, Guavina buộc phải ẩn nấp dưới đáy biển ở độ sâu 130 foot (40 m) khi chịu đựng một trong những đợt phản công ác liệt nhất, với 98 quả mìn sâu và bom được ném xuống trong vòng bảy giờ tiếp theo. Bị hư hại, chiếc tàu ngầm lên đường đi sang vịnh Subic, Philippines để sửa chữa, đến nơi vào ngày 5 tháng 3.
Lịch sử hoạt động > 1945 > Chuyến tuần tra thứ sáu

Trong chuyến tuần tra thứ sáu từ ngày 21 tháng 3 đến ngày 8 tháng 5, Guavina tiếp tục hoạt động phối hợp trong thành phần một đội "Bầy sói" bao gồm Rock (SS-274), Cobia (SS-245) và Blenny tại khu vực biển Đông. Do thiếu vắng những mục tiêu tiềm năng, nó chỉ cứu vớt năm thành viên một đội bay B-25 Mitchell vào ngày 28 tháng 3 trước khi quay trở về Trân Châu Cảng vào ngày 8 tháng 5. Nó tiếp tục quay trở về vùng bờ Tây để được đại tu, rồi khởi hành từ San Francisco vào ngày 6 tháng 8 để quay trở lại khu vực quần đảo Hawaii. Con tàu vẫn đang trên đường đi khi Nhật Bản chấp nhận đầu hàng vào ngày 15 tháng 8, giúp chấm dứt vĩnh viễn cuộc xung đột. Quay trở lại Xưởng hải quân Mare Island, chiếc tàu ngầm được cho xuất biên chế vào ngày 8 tháng 6, 1946 và được đưa về Hạm đội Dự bị Thái Bình Dương.
Phần thưởng

Guavina được tặng thưởng năm Ngôi sao Chiến trận do thành tích phục vụ trong Thế Chiến II. Nó được ghi công đã đánh chìm sáu tàu Nhật Bản với tổng tải trọng 24.336 tấn.
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |


| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
Dãi băng Hoạt động Tác chiến
| Huân chương Chiến dịch Hoa Kỳ | Huân chương Chiến dịch Châu Á-Thái Bình Dương với 5 Ngôi sao Chiến trận | Huân chương Chiến thắng Thế Chiến II |
Guavina (AGSS-362) đang tiếp nhiên liệu cho một thủy phi cơ P5M Marlin ngoài khơi Norfolk, Virginia, năm 1955
Ngọc Thoa

| Ngọc Thoa> Thông tin cá nhân |
| --- | --- |
Sinh: 
Ngày sinh: 1941 (83–84 tuổi)
Nơi sinh: Xuân Trường, Nam Định, Liên bang Đông Dương
 
Giới tính: nữ
Quốc tịch:  Việt Nam
Nghề nghiệp: Diễn viên
Gia đình: 
Hôn nhân: Dương Viết Bát (nsưt)
Con cái: 2
 

Sự nghiệp điện ảnh
Năm hoạt động: 1989 - 2016
 
Sự nghiệp sân khấu
Năm hoạt động: 1960s - 1990s
Quản lý: Nhà hát Kịch Việt Nam
 
 
x • t • 
Ngọc Thoa là diễn viên kịch, truyền hình của Việt Nam. Bà được biết đến nhiều qua phim ảnh, với những vai mẹ chồng, bà nội hiền lành.
Tiểu sử

Sinh năm 1941 tại làng Hành Thiện, huyện Xuân Trường, tỉnh Nam Định và lớn lên tại Hải Phòng. Thời trẻ bà yêu thích vở kịch "Luba" của Nhà hát kịch Việt Nam khi họ diễn tại Hải Phòng, nên bà quyết tâm theo con đường nghệ thuật.
Sự nghiệp

Ngọc Thoa thi vào Nhà hát Kịch Việt Nam với sự giảng dạy của các nghệ sĩ tên tuổi như Bích Lân, Đình Quang, Nguyễn Đình Nghi. Năm 1964, Nhà hát Kịch Việt Nam dựng vở "Người đứng gác dưới ánh đèn neon" dưới sự giúp đỡ của chuyên gia Trung Quốc, vai A Hương ban đầu được giao cho một nghệ sĩ khác nhưng sau đó, đạo diễn nước bạn lại yêu cầu thay vai. Ngọc Thoa đã không ngần ngại xung phong được đảm nhiệm vai này. Vở diễn ra mắt khán giả và gây tiếng vang lớn.
Năm 1989, bà tham gia điện ảnh với bộ phim hài Người cầu may của đạo diễn Tự Huy.
Năm 2012, sau khi được bạn bè động viên, bà nộp hồ sơ xét duyệt và được phong độ danh hiệu Nghệ sĩ Ưu tú.
Đời tư

NSƯT Ngọc Thoa kết hôn với NSƯT Dương Viết Bát và có hai con gái, một trong số đó là Dương Thị Bảo Ngọc -phó giám đốc Kênh truyền hình VOV. Năm 1998, bà được đạo diễn Đỗ Thanh Hải mời đóng vai bà Vi trong Của để dành, nhưng bà từ chối vì muốn chăm sóc chồng; nghệ sĩ Dương Viết Bát mất trong cùng năm.
Tác phẩm > Điện ảnh

| Năm phát hành | Tựa đề | Vai diễn | Đạo diễn | Ghi chú |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1989 | Người cầu may | Bà Khiển | Tự Huy |  |
| 1991 | Canh bạc | mẹ Mai | Lưu Trọng Ninh |  |
| 1994 | Người yêu đi lấy chồng |  | Vũ Châu |  |
| 1995 | Thương nhớ đồng quê | Mẹ Nhâm | Đặng Nhật Minh |  |
| 2002 | Tết này ai đến xông nhà | Mẹ Thi | Trần Lực |  |
| 2009 | Chơi vơi |  | Bùi Thạc Chuyên |  |
Giải thưởng

Đề cử Diễn viên nữ ấn tượng của giải thưởng VTV Awards 2017.
Phương Anh (ca sĩ sinh 1982)

Đừng nhầm lẫn với Phương Anh (ca sĩ sinh 1993).
| Phương Anh |
| --- | --- |
Tên khai sinh: Nguyễn Phương Anh
Sinh: 30 tháng 9, 1982 (42 tuổi) Hải Phòng,  Việt Nam
Thể loại: Nhạc trẻ, Pop ballad, R&B
Bài hát tiêu biểu: Chỉ một mình anh, Giấc mơ của tôi,...

Phương Anh tên thật Nguyễn Phương Anh sinh ngày 30 tháng 9 năm 1982 tại Hải Phòng, là một ca sĩ Việt Nam. Cô bắt đầu sự nghiệp ca hát từ khá sớm và đã từng đoạt nhiều giải thưởng, nhưng chỉ thật sự được biết đến sau khi tham gia và lọt vào top 5 của cuộc thi Sao Mai điểm hẹn năm 2004 , với chất giọng khỏe, trầm và khàn, cô có khả năng thể hiện khá tốt những bài hát thuộc thể loại Pop ballad và đôi khi là cả R&B.
Cô đã phát hành 3 album và đang là ca sĩ thuộc biên chế của Đoàn Nghệ thuật Quân chủng Hải quân.
Tiểu sử và sự nghiệp

Phương Anh sinh năm 1982 tại Hải Phòng, trong một gia đình công chức. Bố cô làm tại Bưu điện thành phố Hải Phòng, mẹ làm tại Sở Thể dục Thể thao thành phố. Phương Anh còn một em trai đã tốt nghiệp Khoa Thể dục thể thao trường Đại học Hải Phòng.
Năm 1998, cô tham gia vào Đoàn nghệ thuật Hải quân và sau đó được cử đi học tại Khoa thanh nhạc của trường Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật Quân đội (nay là Đại học Văn hóa Nghệ thuật Quân đội). Trong thời gian này giọng hát và phong cách biểu diễn của cô bắt đầu được định hình một cách bài bản và chuyên nghiệp hơn, Phương Anh tham gia một số phong trào ca hát đồng thời còn là thành viên của nhóm nhạc sinh viên "Đồng Đội".
Cô từng đoạt giải Nhì cuộc thi "Tiếng hát truyền hình Hải Phòng" (2001), giải Nhì cuộc thi "Tiếng hát truyền hình Hà Nội" năm 2002. Trong năm 2003, Phương Anh tham dự cuộc thi "Đơn ca Toàn quân" và đoạt huy chương Vàng, tiếp đó là Huy chương Vàng "Tiếng hát học sinh sinh viên chuyên nghiệp Toàn quốc". Khi Việt Nam đăng cai đại hội thể thao Đông Nam Á (SEA Games 22) và tiếp sau là Para SEA Games, cô là người được nhạc sĩ Phó Đức Phương chọn là ca sĩ hát bài hát chính tại cuộc thi này, bài hát mang tên "Bài ca trên xe lăn".
Năm 2004, Phương Anh đăng ký dự thi chương trình Sao Mai điểm hẹn, một cuộc thi được tổ chức nhằm phát hiện và bồi dưỡng các giọng ca tài năng trẻ. Cô đã được Hội đồng nghệ thuật lựa chọn vào vòng 2. Trình bày khá tốt các bài hát và đạt được thứ hạng cao trong cuộc thi này nhưng Phương Anh bị đánh giá là có chất giọng và phong cách biểu diễn khá giống với ca sĩ Thanh Lam. Năm 2005, Cô phát hành album đầu tiên của mình mang tên Phương Anh - Sao Mai điểm hẹn, đây là một CD bao gồm tập hợp những bài hát được xem như là gắn liền với tên tuổi của mình.
Tham gia chương trình Bài hát Việt năm 2005, Phương Anh đã khá thành công khi đoạt một loạt các giải thưởng ở những bài hát do nhạc sĩ Anh Quân sáng tác, điển hình trong số đó là bài "Giấc mơ của tôi", ca khúc được nhận giải: Bài hát của tháng, ca khúc phối khí hiệu quả, bài hát ấn tượng trong show và Phương Anh nhận giải ca sĩ thể hiện hiệu quả.
Trong năm 2006, Phương Anh cho ra mắt album Giấc mơ, một album bao gồm 10 ca khúc được trình bày theo phong cách R&B và hip hop, Giấc mơ được cô chuẩn bị từ năm 2003 và được coi là sản phẩm đầu tiên do chính Phương Anh tự đầu tư và lựa chọn phong cách âm nhạc riêng, trong đó hai bài hát được coi là chủ đạo của Giấc mơ là "Giấc mơ của tôi" và bài "Chỉ một mình anh", ca khúc "Chỉ một mình anh" do nhạc sĩ Huy Tuấn sáng tác và cũng được cô trình bày trong Bài hát Việt đã nhận được giải ca sĩ trình bày tốt nhất.
Năm 2008, Phương Anh giới thiệu album vol 3 của mình mang tên 9, album tiếp tục được phối theo phong cách pop ballade, R&B và mang âm hưởng của nhạc funk, các ca khúc trong album 9 là những sáng tác của hai nhạc sĩ đã cộng tác từ lâu với cô là Huy Tuấn, Anh Quân và một số nhạc sĩ trẻ khác như: Văn Phong, Dương Cầm, Sơn Thạch.
Năm 2019, Phương Anh được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ ưu tú, cô hiện mang hàm trung tá.
Đời sống riêng

Vào ngày 7 tháng 5 năm 2008, Phương Anh tổ chức đám cưới với chú rể là một doanh nhân đạo Hồi tên Mohammad Khan, anh hiện đang sống tại Thành phố Hồ Chí Minh, lễ cưới được Phương Anh âm thầm chuẩn bị và bất ngờ công bố với giới truyền thông vào phút cuối. Trước đây cũng có nhiều thông tin cho rằng cô có quan hệ tình cảm với hai nhạc sĩ đang hợp tác với cô lúc đó là Anh Quân và Huy Tuấn, Phương Anh đã phủ nhận tin đồn này và cho rằng họ chỉ là bạn bè .
Danh sách đĩa nhạc > Album phòng thu

Giấc mơ (2006)
9 (2008)
Biển em (2012)
Nỗi nhớ mùa đông (2015)
Danh sách đĩa nhạc > Album tuyển tập

Phương Anh - Sao Mai điểm hẹn (2005)