stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Lockheed Martin F-22 Raptor
Miêu tả > Hệ thống điện tử

Ra-đa AN/APG-77 AESA, được thiết kế để chiếm ưu thế trên không và hỗ trợ trong thực thi nhiệm vụ, với các tính năng khả năng bị phát hiện thấp, độ mở chủ động, mạng quét điện tử có thể truy theo nhiều mục tiêu ở mọi điều kiện thời tiết. Ra-đa AN/APG-77 thay đổi tần số hơn 1.000 lần mỗi giây để giảm khả năng bị ngăn chặn. Ra-đa cũng có thể tập trung luồng phát làm quá tải các cảm biến của kẻ địch, khiến máy bay có khả năng tấn công điện tử.
Thông tin của ra-đa được hai Bộ Xử lý tích hợp chung (BXLC) do Raytheon chế tạo xử lý. Mỗi bộ BXLC xử lý 10.5 tỷ lệnh trên giây và có 300 megabyte bộ nhớ. Thông tin có thể được thu thập từ ra-đa và các hệ thống trên máy bay cũng như hệ thống khác ngoài máy bay, được BXLC lọc, và được cung cấp ở dạng phân loại trên nhiều màn hình hiển thị trong buồng lái, cho phép phi công luôn chủ động trong mọi tình huống phức tạp nhất. Phần mềm của chiếc Raptor được viết ra với hơn 1.7 triệu dòng mã, đa số chúng đảm nhiệm việc xử lý thông tin từ ra-đa. Radar có tầm hoạt động 125-150 dặm, và các kế hoạch nâng cấp cho phép tầm 250 dặm hay nhiều hơn với chùm tia hẹp.
Chiếc F-22 có nhiều tính năng duy nhất đối với một chiếc máy bay ở hình dạng và vai trò của nó. Ví dụ, nó có khả năng phát hiện và xác định mối đe dọa tương tự như khả năng của chiếc RC-135 Rivet Joint. Tuy trang bị của chiếc F-22 không tinh vi và mạnh mẽ bằng, bởi tính năng tàng hình của nó, nhưng cự li gần hơn hàng trăm dặm lại là ưu thế lớn trong chiến đấu.
F-22 có khả năng hoạt động như một "Hệ thống Cảnh báo và Kiểm soát trên Không" (AWACS) mini. Dù tính năng có bị giảm bớt để ưu tiên cho bộ phận khung như E-3 Sentry, nhưng đối với tính năng xác định mối đe doạ, sự có mặt phía trước của chiếc F-22 luôn là một ưu thế. Hệ thống cho phép chiếc F-22 xác định rõ các mục tiêu để cùng tham chiến với những chiếc F-15 và F-16, và thậm chí xác định được việc hai máy bay đồng minh đang cùng dự định tấn công một mục tiêu, nhờ thế cho phép cảnh báo chúng lựa chọn một mục tiêu khác.
Khả năng ngăn chặn ra-đa thấp của chiếc F-22, nhờ tính năng truyền tải dữ liệu băng thông rộng, cho phép nó đóng vai trò một "dải băng rộng" có thể truyền dữ liệu tốc độ cao giữa các trạm phát và thu nhận đồng minh trong khu vực. F-22 có thể chuyển dữ liệu sang những chiếc F-22 khác, nhờ vậy làm giảm đáng kể hiệu ứng "nhiễu" sóng vô tuyến.
Hệ thống điện tử của F-22 phát sinh khoảng hơn 15.000 lỗi nhưng hầu hết được xem là không thành vấn đề cho việc hoạt động của máy bay.
Miêu tả > Tàng hình

Dù nhiều loại máy bay chiến đấu phương Tây gần đây đã có những biện pháp áp dụng khiến chúng ít khả năng bị thám sát bằng ra-đa hơn, như sử dụng vật liệu hấp thụ ra-đa hình chữ S trên các ống hút khí nhằm che quạt nén khí phản hồi sóng ra-đa, thiết kế chiếc F-22A nhấn mạnh hơn trên mục đích biến chiếc máy bay trở thành khó bị thám trắc hơn so với các bản thiết kế máy bay chiến đấu trước đó.
Máy bay tàng hình trước kia đã gặp phải vấn đề bố trí vật liệu vì các vật liệu hấp thụ ra-đa và các lớp phủ vốn phải bảo dưỡng rất thường xuyên và hay gặp vấn đề với các điều kiện thời tiết. Không giống như chiếc B-2, đòi hỏi phải được đậu trong những nhà chứa có điều hòa nhiệt độ, chiếc F-22 có thể được bảo dưỡng tại các nhà chứa thông thường. Hơn nữa, chiếc F-22 có một hệ thống cảnh báo (được gọi là "Hệ thống đánh giá tín hiệu" (Signature Assessment System)) với những đồng hồ cảnh báo khi sự hư hỏng diễn ra và tín hiệu radar máy bay ở mức yêu cầu được bảo dưỡng kỹ lưỡng hơn.
Khả năng tàng hình của F-22 chủ yếu là nhờ một lớp sơn phủ đặc biệt có tác dụng hấp thụ sóng radar. Tuy nhiên, lớp sơn phủ tàng hình này rất dễ bong tróc khi máy bay được bố trí ở các vùng có khí hậu khắc nghiệt, hoặc khi bay ở vận tốc cao. Khi lớp sơn bị bong, tróc ra thì khả năng tàng hình của F-22 cũng sụt giảm đáng kể. Vì vậy, chi phí bảo dưỡng của F-22 cao hơn nhiều so với máy bay thông thường.
Miêu tả > Thử nghiệm

Việc thử nghiệm F-22 đã bị cắt bớt để giảm chi phí chương trình, nhưng những nguy cơ tiềm ẩn đằng sau việc cắt xén này có thể dẫn tới những tai nạn một khi chúng trở nên vượt mức giới hạn. Văn phòng giải trình của chính phủ Hoa Kỳ đã cảnh báo, "Hơn nữa, các vấn đề về động cơ và tàng hình cũng đã được Cơ quan phát triển tìm ra, và những tiềm năng xuất hiện vấn đề về các hệ thống điện tử và phần mềm, càng nhấn mạnh sự cần thiết phải thử nghiệm tính năng hoạt động của các hệ thống vũ khí thông qua các chuyến bay thử nghiệm trước khi chúng được đưa vào sản xuất."
Raptor 4001 đã được cho nghỉ và gửi tới Căn cứ Không quân Wright-Patterson để bị bắn đạn và thử khả năng tồn tại của chiếc máy bay. Những phần còn sử dụng được từ chiếc 4001 sẽ được dùng để chế tạo một chiếc F-22 mới. Một chiếc F-22 cũng được cho nghỉ và dường như sẽ được gửi tới nơi chế tạo lại. Một chiếc máy bay thử nghiệm đã được chuyển đổi thành chiếc máy bay huấn luyện bảo dưỡng tại Căn cứ Không quân Tyndall.
Vì tính năng hoạt động của chiếc F-15 trong cuộc Chiến tranh Vùng Vịnh lần thứ nhất, những lời chỉ trích F-22A cho rằng loại F-15 đã là loại chiến đấu cơ tuyệt vời nhất trên các bầu trời và F-22A sẽ là không cần thiết. Tuy nhiên, quan điểm này đã bị Không lực Hoa Kỳ bác bỏ.
Ngày 10 tháng 4 năm 2006, một phi công F-22 đã bị nhốt trong chính chiếc máy bay của mình vì kẹt vòm kính. Vì không còn lựa chọn nào khác, vòm kính đã bị những nhân viên cứu hỏa cắt rời khiến Không quân Hoa Kỳ mất 182.205 đô-la chi phí thay thế, chưa tính tới những thiệt hại thêm khác đối với chiếc máy bay.
Ngày 3 tháng 5 năm 2006, một báo cáo được đưa ra chỉ rõ vấn đề chiếc xà titan phía trước của máy bay không được xử lý nhiệt thích đáng. Lỗi này có thể gây ảnh hưởng tới tuổi thọ máy bay. Những người có trách nhiệm vẫn đang điều tra vấn đề. Vấn đề này do thành phần chiếc xà không được xử lý ở nhiệt độ và thời gian thích hợp trong nhà máy. Vì thế xà mềm hơn yêu cầu, làm rút ngắn tuổi đời của 80 hay hơn thế nữa những chiếc F-22. Việc xử lý đang được tiến hành trên những chiếc F-22 đó nhằm giúp chúng có tuổi thọ hoạt động cao nhất.
Phi đội F-22A hiện nay đang được sửa đổi tại Căn cứ Không quân Hill và tại Palmdale, California. 17 lỗi sẽ được sửa trước khi chúng tái trở lại phục vụ.
Miêu tả > So sánh

Nhiều nguồn tin tuyên bố chiếc F-22 là loại máy bay chiến đấu hiệu quả nhất thế giới; một ví dụ là vị Tướng Không quân Angus Houston, Bộ trưởng quốc phòng Australia, và cựu chỉ huy Không lực Hoàng gia Australia, người đã tuyên bố trong năm 2004 rằng chiếc "F-22 sẽ trở thành loại máy bay chiến đấu nổi bật nhất từng được chế tạo." Chính sách bảo vệ thông tin của Chính phủ Hoa Kỳ khiến việc so sánh nó với các loại máy bay khác rất khó khăn. Một trong những ưu thế của nó là khả năng duy trì tốc độ và độ cao, điều chỉnh hướng phụt luồng khí, các cảm biến, các tính năng tàng hình, hệ thống điện tử hiện đại, và khả năng nhận dữ liệu từ các hệ thống khác của Hoa Kỳ.
Dù khả năng thao diễn là không cần thiết lắm đối với một chiếc máy bay tàng hình, Lockheed Martin và Không lực Hoa Kỳ đã quyết định rằng chiếc Raptor phải được chuẩn bị trước mọi đe doạ. Đáng chú ý, trong quá khứ, những ý kiến tương tự về sự không cần thiết của tính năng thao diễn đối với chiếc F-4 Phantom II hóa ra lại là sai lầm; hơn nữa những hệ thống chống máy bay như SA-21 Growler, có thể phát hiện ra những chiếc máy bay tàng hình khi có sự trao đổi thông tin với các trạm ra-đa lân cận khác, nhiều trạm cùng quan sát một vùng định trước theo nhiều góc và nhiều hình thức tín hiệu. Tháng 3 năm 2005, Tham mưu trưởng Jumper, khi ấy còn là người duy nhất từng lái cả hai loại Eurofighter Typhoon và Raptor, đã đưa ra một biên bản so sánh hai loại máy bay trên. Ông nói rằng "chiếc Eurofighter vừa nhanh nhẹn, vừa tinh vi, nhưng vẫn khó so sánh nó với chiếc F-22 Raptor." "Chúng là những kiểu máy bay khác nhau để so sánh," vị tướng nói. "Nó giống như việc yêu cầu chúng ta so sánh một chiếc xe đua NASCAR với một chiếc xe F1. Cả hai chiếc đều đáng chú ý theo những cách khác nhau, nhưng chúng được thiết kế ở những mức độ thể hiện khác nhau."
Đầu năm 2006, sau một cuộc diễn tập với chỉ 8 chiếc F-22 tại Nevada vào tháng 11 năm 2005, Trung tá Jim Hecker, chỉ huy Phi đội máy bay chiến đấu số 27 tại Căn cứ Không quân Langley, Virginia, đã bình luận "Chúng tôi đã tiêu diệt 33 chiếc F-15C và không hề chịu một thiệt hại nào. Họ không hề nhìn thấy chúng tôi nữa."
Tháng 6 năm 2006 trong cuộc Tập trận Rìa phương Bắc (cuộc tập trận quân sự chung lớn nhất tại Alaska), chiếc F-22A đã đạt tỷ lệ tiêu diệt 144-trên-0 trước những chiếc F-15, F-16 và F/A-18 đóng giả loại MiG-29, Su-30, và các loại máy bay chiến đấu khác của Nga hiện nay, nhiều lần số máy bay địch đông hơn F-22A tới 4 lần. Một lượng nhỏ 12 chiếc F-22 đạt tỷ lệ tiêu diệt 49% tổng số, và hoạt động với mức độ tin cậy cao tới mức 97%.
Trong cuộc tập trận Red Flag 2012, chiếc máy bay tiêm kích Eurofighter Typhoon lại có thể hạ dễ dàng F-22 trong tầm gần gần vì chính các đặc điểm để F-22 giành thế chủ động trong tầm xa lại khiến máy bay khá to và nặng, khiến việc cận chiến khi bị phát hiện gặp trở ngại. Theo các báo cáo, việc tấn công không đối không tầm xa của F-22 hiệu quả kém hơn đến 90% so với dự tính ban đầu, vì thế nếu như đòn tần công tầm xa đầu thất bại thì F-22 sẽ có nguy cơ dễ dàng bị bắn hạ khi một cuộc không chiến tầm gần diễn ra sau đó.
Miêu tả > Biến thể

Dựa trên chiếc F-22, chiếc Máy bay chiến đấu chiến thuật hiện đại đã được Hải quân hoá (Hqh) cánh cụp cánh xòe đã được đề xuất cung cấp cho Hải quân Hoa Kỳ làm biến thể hoạt động trên tàu sân bay của F-22 nhằm thay thế cho loại F-14 Tomcat, dù chương trình này cuối cùng đã bị hủy bỏ năm 1993. Một đề xuất khác gần đây là chiếc FB-22, sẽ được sử dụng như một loại máy bay ném bom tấn công sâu vào lãnh thổ địch của Không lực Hoa Kỳ. Vẫn chưa có thông tin nào về việc liệu Không quân có phát triển thêm nữa chương trình này hay không. Tương tự, chiếc X-44 MANTA, loại máy bay ngắn Đa trục, không đuôi, và là một chiếc máy bay thực nghiệm chính là một phiên bản F-22 với hệ thống kiểm soát hướng phụt được tăng cường và hỗ trợ tính năng khí động học (ví dụ máy bay chỉ được điều khiển bằng bộ phận điều chỉnh hướng phụt động cơ, không có bánh lái đuôi, cánh nhỏ, hay bánh lái độ cao). Theo kế hoạch nó sẽ được thử nghiệm vào năm 2007.
Hạn chế

Việc bảo trì F-22 rất đắt đỏ và phức tạp. Trong số 186 chiếc F-22 được bàn giao, chỉ có khoảng 130 chiếc được vận hành và đến năm 2021, số lượng F-22 sẵn sàng chiến đấu chỉ ở mức vài chục.
Chi phí vận hành của F-22 lên tới 68.362 USD/1 giờ bay (thời giá 2014), đắt nhất trong các loại máy bay tiêm kích và tương đương chi phí vận hành của máy bay ném bom hạng nặng B-52
Theo Kris Osborn, thiết kế của F-22 quá tập trung vào không chiến nên khả năng cường kích rất yếu. F-22 không thể chỉ định mục tiêu cho vũ khí dẫn đường laser, vũ khí không đối đất thì bị giới hạn ở mức khoảng 910 kg. Radar APG-77 lại không có khả năng mở khẩu độ tổng hợp để lập bản đồ mặt đất nên F-22 không có khả năng chỉ định mục tiêu trên mặt đất cho các loại vũ khí có điều khiển. Khả năng tấn công mặt đất cực kỳ hạn chế của F-22 đã khiến nó trở nên vô dụng trong suốt 10 năm đưa vào biên chế. Năm 2018, Lockheed Martin đã tiến hành gói nâng cấp Increment 3.1 để bổ sung chức năng mở khẩu độ tổng hợp cho radar để lập bản đồ mặt đất và cải thiện hệ thống điện tử để dẫn đường cho bom thông minh JDAM và bom hàng không đường kính nhỏ GBU-39. Tuy nhiên nhiệm vụ đối hải thì F-22 vẫn chưa thực hiện được
Trục trặc

Ngày 31 tháng 7 năm 2012 một chiếc F-22 đã phải hạ cánh khẩn cấp xuống đảo Hawaii do trục trặc kỹ thuật.
Tai nạn

Tháng 4 năm 1992, mẫu thử nghiệm YF-22 đã bị rơi khi đang đáp xuống căn cứ không quân Edwards đo sự cố của máy tính điều khiển, phi công nhảy ra an toàn.
Chiếc F-22 thật sự đầu tiên bị rơi vào ngày 20 tháng 12 năm 2004 khi đang cất cánh tai căn cứ không quân Nellis do nguồn điện trên máy bay đột ngột bị mất khiến tất cả khả năng điều khiển của thiết bị điện tử bị vô hiệu hóa và động cơ bị tắt, phi công nhảy ra ngoài an toàn. Tất cả các chiếc khác đều bị đình chỉ bay để tìm ra nguyên nhân.
Ngày 25 tháng 3 năm 2009, một chiếc F-22 đã bị rơi gần căn cứ không quân Edwards, phi công thiệt mạng dù nhảy được ra ngoài do máy bay bay quá nhanh làm mất cân bằng áp suất và ngộp thở. Không tìm được nguyên nhân gây tai nạn.
Ngày 16 tháng 11 năm 2010, một chiếc F-22 đã bị mất tích tại Alaska và sau đó được tìm thấy đã bị rơi. Phi công tử nạn trong vụ này. Nguyên nhân được tìm ra là một phần của khí trong động cơ vào được buồng lái gây rối hệ thống kiểm soát môi trường trong khoang lái và làm tắt nó cũng như hệ thống tái tạo không khí trên khoang làm phi công mất dưỡng khí và không thể khởi động hệ thống cung cấp dưỡng khí khẩn cấp. Việc khí động cơ vào được buồng lái được cho là do động cơ bị quá tải nhiệt gây ra làm phi công ngất xỉu trước khi bị tắt và rơi.
Ngày 15 tháng 11 năm 2012 một chiếc F-22 đã bị rơi gần căn cứ không quân Tyndall ít lâu sau khi loại máy bay này được phép bay trở lại. Phi công nhảy dù an toàn nhưng nguyên nhân chưa được biết.
Ngày 07 tháng 12 năm 2012 một chiếc F-22 đã gặp nạn khi hạ cánh tại Trân Châu Cảng khiến cả hai cánh thăng bằng đuôi bị hỏng và ước tính thiệt hại khoảng 1,8 triệu USD. Không có thiệt hại về người.
Tính đến tháng 6/2021, đã có 5 chiếc F-22 bị phá hủy, 7 chiếc khác bị hư hại ở các mức độ khác nhau do tai nạn. Có 2 phi công F-22 thiệt mạng do tai nạn
Quốc gia sử dụng

Hoa Kỳ là quốc gia duy nhất sở hữu và sử dụng chiến đấu cơ F-22 Raptor, với 168 máy bay tính ở thời điểm tháng 5 năm 2010, các đơn vị sau trang bị loại máy bay này:
Bộ tư lệnh Không quân Huấn luyện và đào tạo:
Không Đoàn tiêm kích 325, căn cứ không quân (CCKQ) Tydall, Florida:
Liên đội tiêm kích 43: là đơn vị đầu tiên được trang bị F-22 và được coi là đơn vị huấn luyện tiêu chuẩn cho loại máy bay này hiện nay.  Biệt hiệu "Ong bắp cày", đội này được tái lập năm 2002.
Bộ tư lệnh không quân Tác chiến:
Không Đoàn tiêm kích 1, CCKQ Langley, Virginia:
Liên đội tiêm kích 27: là đơn vị F-22 chiến đấu đầu tiên, bắt đầu trang bị tháng 12 năm 2005 và bay những nhiệm vụ đầu tiên (hỗ trợ cho chiến dịch Đại bàng kiêu hãnh (Noble Eagle) tháng 1 năm 2006).
Liên đội tiêm kích 94.
Không Đoàn tiêm kích 49, CCKQ Holloman, New Mexico:
Liên đội tiêm kích 7 và 8.
Không Đoàn 53, CCKQ Eglin, Florida:
Liên đội thực nghiệm và giám định 422: biệt hiệu "Dơi xanh" chuyên kiểm tra, đánh giá và phát triển chiến thuật cho F-22 tại căn cứ Nellis, Nevada.
Không Đoàn 57, CCKQ Nellis, Nevada:
Liên đội vũ khí số 433.
Bộ tư lệnh Trang thiết bị Không quân:
Không Đoàn thử nghiệm 412, CCKQ Edwards, California:
Liên đội thử nghiệm số 411: là đơn vị trực tiếp thử nghiệm và đánh giá 2 ứng viên YF-22 và YF-23 trong thời gian 1989-1991. Nay tiếp tục thử nghiệm các trang bị vũ khí của F-22 và các nâng cấp nếu có.
Bộ tư lệnh Không quân Khu vực Thái Bình Dương:
Không Đoàn 3, CCKQ Elmendorf, Alaska:
Liên đội tiêm kích 90: chuyển đổi từ F-15E, chiếc F-22A đầu tiên có mặt 8/8/2007.
Liên đội tiêm kích 525.
Không Đoàn 15, CCKQ Hickham, Hawaii:
Liên Đội tiêm kích 19 là đơn vị liên kết với liên đội 199 thuộc Bộ tư lệnh Không quân Phòng vệ quốc gia.
Bộ tư lệnh không quân Phòng vệ quốc gia:
Không Đoàn tiêm kích 192, CCKQ Langley, Virginia:
Liên đội tiêm kích 149: Phòng vệ bang Virginia, đơn vị liên kết của Không Đoàn 1 (Bộ tư lệnh Không quân Tác chiến).
Không Đoàn 154, CCKQ Hickham, Hawaii:
Liên đội tiêm kích 199. Phòng vệ bang Hawaii.
Bộ tư lệnh Không quân Dự bị:
Nhóm tiêm kích 44, CCKQ Hollowman, New Mexico:
Liên đội tiêm kích 301: đơn vị liên kết với liên đội 49 (BTLKQ Tác chiến)
Nhóm tiêm kích 477, CCKQ Elmendorf, Alaska:
Liên đội tiêm kích 302: đơn vị liên kết với Không Đoàn 3 (BTLKQ Thái Bình Dương)
Đặc điểm kỹ thuật (F-22 Raptor)

Đội bay: 1 người.
Chiều dài: 62 ft 1 in (18.90 m).
Sải cánh: 44 ft 6 in (13.60 m).
Chiều cao: 16 ft 8 in (5.10 m).
Diện tích cánh: 840 ft² (78.04 m²).
Cánh: gốc NACA 64A?05.92, mũi NACA 64A?04.29
Trọng lượng rỗng: 43.340 lb (19.700 kg).
Trọng lượng toàn tải: 55.352 lb(25.107 kg).
Trọng lượng cất cánh tối đa: 83.500 lb (38.000 kg).
Động cơ (phản lực): Pratt & Whitney F119-PW-100
Kiểu phản lực: phản lực cánh quạt với ống phản lực có thể đổi hướng.
Số lượng động cơ: 2
Lực đẩy: 35.000 lb (160 kN).
Tốc độ:
Tối đa: ≈Mach 2,25 (1,550 mph, 2,415 km/h).
Siêu hành trình (supersonic airspeeds): Mach 1.72+ (1.140 mph, 1.830 km/h).
Tầm hoạt động tối đa: 1.850 mi (1.600 nm, 2.960 km) (khi không mang vũ khí và chứa tối đa nhiên liệu cùng với 2 thùng nhiên liệu phụ).
Bán kính chiến đấu: 850 km (khi mang đủ vũ khí và nhiên liệu)
Trần bay: 65.000 ft (18.000 m).
Tốc độ lên cao: mật
Chất tải: 66 lb/ft² (322 kg/m²).
Tải trọng vũ khí tối đa khoảng 10 tấn, còn tải trọng chiến đấu khoảng 7,5 tấn. Trang bị vũ khí có thể bao gồm:
Pháo: 1 × 20 mm M61A2 súng gatling ở mạn phải cánh, 480 viên.
Vũ khí khi chiến đấu trên không:
6 tên lửa rada dẫn đường AIM-120 AMRAAM
2 tên lửa tầm nhiệt AIM-9 Sidewinder
Vũ khí oanh kích mặt đất:
2× 1.000 lb Bom tấn công trực diện phối hợp - Joint Direct Attack Munition hay
2× Bom chùm tùy chỉnh theo hướng gió - Wind Corrected Munitions Dispensers hay
8× 250 lb Bom đường kính nhỏ GBU-39 SDB
Điện tử:
Ra-đa: AESA AN/APG-77 với tầm phát hiện 125-150 dặm (200–240 km) với các mục tiêu có RCS 1 m² (ước tính)
Nội dung liên quan

| --- | --- |
: Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về Lockheed Martin F-22 Raptor.
| --- | --- |
: Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về Lockheed Martin F-22 Raptor.
Máy bay liên quan
FB-22
X-44 MANTA
Máy bay tương tự
Eurofighter Typhoon
Lockheed Martin F-35 Lightning II
Mikoyan MiG-39
Shenyang J-XX
Sukhoi Su-57
Sukhoi Su-47
Northrop YF-23
Dãy thiết kế
F/A-18 - F-20 - F-21 - F-22 - YF-23 - F-35
Các danh sách
Danh sách máy bay chiến đấu
Danh sách máy bay Lockheed
Danh sách máy bay quân sự Hoa Kỳ
Xem thêm
Máy bay Chiến đấu Chiến thuật Hiện đại
| x t Định danh máy bay tiêm kích 3 quân chủng sau 1962 |
| --- | --- |
 F-1C  F-1E  F-2  F-3  F-4  F-5  F-6  F-7  F-8  F-9  F-10  F-11  YF-12  F-131  F-14  F-15/E  F-16  YF-17  F/A-18/E/F  F-191  F-20  F-21  F-22  YF-23  F-24 to F-341  F-35 
1 Không sử dụng Xem thêm: "F-19"  •  YF-22  •  F-117  •  Danh sách trước 1962
| x t Danh sách các nội dung liên quan đến hàng không |
| --- | --- |
Tổng thể: Thời gian biểu hàng không ·  Máy bay ·  Hãng chế tạo máy bay ·  Động cơ máy bay ·  Hãng chế tạo động cơ máy bay ·  Sân bay ·  Hãng hàng không  ·  Kỹ thuật hàng không
Quân sự: Không quân ·  Vũ khí máy bay ·  Tên lửa ·  Máy bay không người lái (UAV) ·  Máy bay thử nghiệm
Kỷ lục: Kỷ lục tốc độ bay ·  Kỷ lục quãng đường bay ·  Kỷ lục bay cao ·  Kỷ lục thời gian bay ·  Máy bay sản xuất với số lượng lớn
Đội hình 3 chiếc F-22 Raptor trên biển Thái Bình Dương gần Nhật Bản.
F-22 chuẩn bị vượt tường âm thanh.
Buồng lái chiếc F-22A.
F-22 thả pháo sáng đánh lạc hướng tên lửa.
Khoang chứa vũ khí của F-22 Raptor mở ra.
Hai tên lửa không đối không AIM-120 gắn trên cánh F-22.
Một chiếc F-22 nạp nhiên liệu từ một chiếc KC-135; sự ghép nối trên đỉnh sau là cho một dù tìm kiếm xoay tròn.
F-22 vượt bức tường âm thanh trong một cuộc thử nghiệm.
Một chiếc F-22A Raptor nhìn giống như một chiếc F-15 Eagle khi nó bay nghiêng về bên trái. F-22A được đề cử thay thế loại F-15C/D.
Tlephusa noctuarum

| Tlephusa noctuarum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Diptera
Họ (familia): Tachinidae
Chi (genus): Tlephusa
Loài (species): T. noctuarum
Danh pháp hai phần
Tlephusa noctuarum
Tlephusa noctuarum là một loài ruồi trong họ Tachinidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 20 tháng 6 năm 2014.
↑  James E. O’Hara WORLD GENERA OF THE TACHINIDAE (DIPTERA) AND THEIR REGIONAL OCCURRENCE; Version 7; 10 december 2012
Triệu Cơ (định hướng)

Triệu Cơ (趙姬) có nghĩa là "Cô gái họ Triệu" hoặc "Cô gái nước Triệu." Triệu Cơ theo cách gọi tên Tiên Tần cũng dùng để chỉ những phụ nữ mang thị Triệu và tính Cơ (cũng là họ của vương thất nhà Chu và tông thất các chư hầu quốc đồng tông) như những vị tông thất các nước họ Cơ sống trên đất Triệu (như Triệu Trang Cơ). [Cơ; 姬] cũng dùng như một thứ bậc trong hậu cung Trung Quốc cổ đại sơ kỳ.
Triệu Cơ (phu nhân Triệu Thôi) [zh], tính Cơ, con gái của Tấn Văn Công, phu nhân của Triệu Thôi.
Triệu Trang Cơ [zh], tính Cơ, con gái Tấn Thành công, phu nhân Triệu Sóc.
Triệu Cơ (nhà Tần), không rõ tính, vương hậu của Tần Trang Tương vương và mẹ của Tần Thủy Hoàng.
Triệu Cơ (nhà Hán) [zh], họ Triệu, thiếp của Hán Cao Tổ.
Triệu Cơ (Tào Nguỵ) [zh], họ Triệu, thiếp của Tào Tháo.
Triệu Cơ (Đông Ngô) [zh], vợ của Ngu Vĩ (虞韪). Sau Vĩ chết, Tôn Quyền quý tài cho vời Triệu Cơ vào cung làm nữ quan.
Tramonti di Sopra

Tramonti di Sopra là một đô thị ở tỉnh Pordenone trong vùng Friuli-Venezia Giulia, có cự ly khoảng 110 km về phía tây bắc của Trieste và khoảng 40 km về phía đông bắc của Pordenone. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 406 người và diện tích là 123,9 km².
Đô thị Tramonti di Sopra có các frazioni (các đơn vị cấp dưới, chủ yếu là các làng) Maleon and Chievolis.
Tramonti di Sopra giáp các đô thị: Claut, Forni di Sotto, Frisanco, Meduno, Socchieve, Tramonti di Sotto.
Trentepohlia luteola

| Trentepohlia luteola> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Diptera
Họ (familia): Limoniidae
Chi (genus): Trentepohlia
Danh pháp hai phần
Trentepohlia luteola Alexander, 1956 
Trentepohlia luteola là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.
Travčice

| Travčice |
| --- | --- |
—  Làng  —
 

  Hiệu kỳ

Travčice
Quốc gia:  Cộng hòa Séc
Vùng: Ústecký
Huyện: Litoměřice
Múi giờ: CET (UTC+1)
 • Mùa hè (DST): CEST (UTC+2)
NUTS 5: CZ0423 565741
Travčice là một làng thuộc huyện Litoměřice, vùng Ústecký, Cộng hòa Séc.
Trachyphonus purpuratus

| Trachyphonus purpuratus |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Aves
Bộ (ordo): Piciformes
Họ (familia): Lybiidae
Chi (genus): Trachyphonus
Loài (species): T. purpuratus
Danh pháp hai phần
Trachyphonus purpuratus
Trachyphonus purpuratus là một loài chim trong họ Lybiidae.
Chú thích

↑  Clements, J. F.; Schulenberg, T. S.; Iliff, M. J.; Wood, C. L.; Roberson, D.; Sullivan, B.L. (2012). “The eBird/Clements checklist of birds of the world: Version 6.7”. Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.
Trachelas japonicus

| Trachelas japonicus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Trachelidae
Chi (genus): Trachelas
Loài (species): T. japonicus
Danh pháp hai phần
Trachelas japonicus Bösenberg & Strand, 1906 
Trachelas japonicus là một loài nhện trong họ Trachelidae.
Loài này thuộc chi Trachelas. Trachelas japonicus được Friedrich Wilhelm Bösenberg & Embrik Strand miêu tả năm 1906.
Chú thích

↑  Platnick, Norman I. (2010): The world spider catalog, version 10.5. American Museum of Natural History.
Tragia preussii

| Tragia preussii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Malpighiales
Họ (familia): Euphorbiaceae
Chi (genus): Tragia
Loài (species): T. preussii
Danh pháp hai phần
Tragia preussii Pax 
Tragia preussii là một loài thực vật có hoa trong họ Đại kích. Loài này được Pax miêu tả khoa học đầu tiên năm 1894.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Tragia preussii”. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2013.