stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
MKUltra
Thí nghiệm trên người Canada > Động lực và đánh giá

Công việc của ông được truyền cảm hứng và song song với bác sĩ tâm thần người Anh William Sargant tại bệnh viện St Thomas', London, và bệnh viện Belmont, Sutton, người cũng tham gia vào Cục Tình báo mật và đã thí nghiệm trên bệnh nhân của mình mà không có sự chấp thuận của họ, gây ra thiệt hại kéo dài tương tự.
Vào những năm 1980, một số bệnh nhân cũ của Cameron đã kiện CIA vì những thiệt hại, mà chương trình tin tức của Canada The Fifth Estate đã ghi lại. Kinh nghiệm và vụ kiện của họ đã được dựng thành một loạt chương trình truyền hình ngắn tập năm 1998 The Sleep Room.
Naomi Klein lập luận trong cuốn sách The Shock Doctrine của mình rằng nghiên cứu của Cameron và đóng góp của ông cho dự án MKUltra không phải về kiểm soát tâm trí và tẩy não, mà là về việc thiết kế "một hệ thống dựa trên khoa học để trích xuất thông tin từ 'các nguồn kháng cự'. Nói cách khác, là tra tấn."
Alfred W. McCoy viết, "Bỏ qua những điều quá mức kỳ lạ của nó, các thí nghiệm của Tiến sĩ Cameron, dựa trên bước đột phá trước đó của Donald O. Hebb, đã đặt nền tảng khoa học cho phương pháp tra tấn tâm lý hai bước của CIA", đề cập đến việc đầu tiên tạo ra trạng thái mất phương hướng ở đối tượng, và sau đó tạo ra tình huống khó chịu “tự hại mình”, trong đó đối tượng bị mất phương hướng có thể giảm bớt đau đớn bằng cách đầu hàng.
Trại giam bí mật

Tại các khu vực thuộc quyền kiểm soát của Mỹ vào đầu những năm 1950 ở châu Âu và Đông Á, chủ yếu là Nhật Bản, Đức và Philippines, CIA đã tạo ra các trung tâm giam giữ bí mật để Mỹ có thể tránh truy tố hình sự. CIA đã bắt những người bị nghi ngờ là điệp viên của địch và những người khác mà bị cho là "có thể hi sinh" để thực hiện nhiều loại tra tấn và thí nghiệm trên người họ. Các tù nhân bị thẩm vấn trong khi bị cho dùng các chất hướng thần, sốc điện và chịu nhiệt độ khắc nghiệt, cách ly giác quan và những thứ tương tự để hiểu rõ hơn về cách hủy diệt và kiểm soát tâm trí con người.
Sự phát giác > Báo cáo của Văn phòng Tổng kiểm toán Hoa Kỳ năm 1994

Văn phòng Tổng kiểm toán Hoa Kỳ đã ban hành một báo cáo vào ngày 28 tháng 9 năm 1994, trong đó tuyên bố từ năm 1940 đến năm 1974, DOD và các cơ quan an ninh quốc gia khác đã nghiên cứu hàng nghìn đối tượng con người trong các cuộc kiểm tra và thí nghiệm liên quan đến các chất độc hại.
Trích dẫn từ nghiên cứu:
Làm việc với CIA, Bộ Quốc phòng đã cấp chất gây ảo giác cho hàng nghìn binh sĩ "tình nguyện" trong những năm 1950 và 1960. Ngoài LSD, Quân đội cũng thử nghiệm quinuclidinyl benzilate, một chất gây ảo giác có tên mã là BZ. (Chú thích 37) Nhiều cuộc thử nghiệm được chỉ đạo dưới cái gọi là chương trình MKULTRA, được lập ra để chống lại những tiến bộ nhận thấy được của Liên Xô và Trung Quốc trong kỹ thuật tẩy não. Từ năm 1953 đến năm 1964, chương trình bao gồm 149 dự án liên quan đến thử nghiệm thuốc và các nghiên cứu khác trên các đối tượng con người không có chủ ý.
Người nổi tiếng

Người thí nghiệm
Harold Alexander Abramson
Donald Ewen Cameron
Sidney Gottlieb
Harris Isbell
Martin Theodore Orne
Louis Jolyon West
Đối tượng đã được tư liệu hóa
Nhà thơ người Mỹ Allen Ginsberg lần đầu tiên sử dụng LSD trong một thí nghiệm tại khuôn viên Đại học Stanford, nơi ông có thể nghe các bản ghi mà ông lựa chọn (ông chọn bản đọc của Gertrude Stein, một mạn đà la Tây Tạng, và Richard Wagner). Ông cho biết trải nghiệm dẫn đến "một chứng hoang tưởng nhẹ đeo bám tất cả các trải nghiệm với acid của tôi suốt giữa những năm 1960 cho đến khi tôi học được từ thiền định cách phân tán điều đó." Ông đã trở thành một người ủng hộ cho chất thức thần vào những năm 1960 và, sau khi nghe các hoài nghi rằng thí nghiệm được CIA tài trợ, đã viết, "Có phải tôi, Allen Ginsberg, là sản phẩm của một trong những thí nghiệm đáng tiếc, vụng về, hay thành công một cách hân hoan của CIA trong kiểm soát tâm trí?"
Ken Kesey, tác giả của Bay trên tổ chim cúc cu, được cho là đã tình nguyện tham gia các thí nghiệm MKUltra liên quan đến LSD và các chất thức thần khác tại bệnh viện Chăm sóc Cựu chiến binh ở Menlo Park khi còn là sinh viên đại học Stanford gần đó. Những trải nghiệm của Kesey trong khi chịu ảnh hưởng của LSD đã truyền cảm hứng cho ông để quảng cáo thuốc bên ngoài bối cảnh của các thí nghiệm MKUltra, điều này đã ảnh hưởng đến sự phát triển ban đầu của văn hóa hippie.
Robert Hunter là người viết lời, ca sĩ-nhạc sĩ, dịch giả và nhà thơ người Mỹ, nổi tiếng với sự kết hợp của ông với Jerry Garcia và Grateful Dead. Cùng với Ken Kesey, Hunter được cho là một đối tượng thử nghiệm MKUltra tình nguyện sớm nhất tại đại học Stanford. Các đối tượng thử nghiệm ở Stanford được trả tiền để dùng LSD, psilocybin và mescalin, sau đó báo cáo về trải nghiệm của họ. Những trải nghiệm đã hình thành một cách sáng tạo đối với Hunter.
Đối tượng đã cáo buộc
Trùm tội phạm ở Boston James "Whitey" Bulger, đã cáo buộc rằng hắn đã bị bắt tiêm LSD hàng tuần và sau đó bị thử nghiệm khi ở trong tù ở Atlanta năm 1957.
Ted Kaczynski, một tên khủng bố trong nước người Mỹ được biết đến là Kẻ đánh bom thư, được cho là đối tượng của một nghiên cứu tâm lý tự nguyện bị một số nguồn cáo buộc là một phần của MKUltra. Khi còn là sinh viên năm hai tại Harvard, Kaczynski đã tham gia vào một nghiên cứu được tác giả Alston Chase mô tả là một "thí nghiệm tâm lý tàn bạo có chủ đích", do nhà tâm lý học Henry Murray của Harvard dẫn đầu. Tổng cộng, Kaczynski đã dành 200 giờ như một phần của nghiên cứu.
Lawrence Teeter là luật sư cho Sirhan Sirhan, người bị kết tội sát hại Robert F. Kennedy, và ông tin rằng Sirhan đang "hoạt động dưới kỹ thuật điều khiển tâm trí MK-ULTRA".
Hậu quả

Sau khi nghỉ hưu vào năm 1972, Gottlieb đã bác bỏ toàn bộ nỗ lực của mình cho chương trình MKUltra của CIA là vô ích. CIA khẳng định rằng các thí nghiệm kiểu MKUltra đã bị từ bỏ.
Trong văn hóa đại chúng

MKUltra đóng vai trò trong nhiều thuyết âm mưu do bản chất của nó và việc tiêu hủy hầu hết các hồ sơ.
Trong văn hóa đại chúng > Phim điện ảnh

MKUltra có trong tình tiết của phim điện ảnh năm 2017 Solver.
Trong văn hóa đại chúng > Chương trình truyền hình

Loạt chương trình ngắn tập của CBC năm 1998 The Sleep Room phim hóa các thí nghiệm tẩy não tài trợ bởi MKUltra đã được thực hiện trên các bệnh nhân tâm thần người Canada trong những năm 1950 và 1960, và những nỗ lực sau đó của họ để kiện CIA.
Trong mùa 2, tập 19 của Bones, "Spaceman in a Crater", Jack Hodgins đề cập rằng Frank Olson là một người tham gia không có chủ ý và đã tự sát, nhưng một cuộc khai quật 45 năm sau đã chứng minh rằng ông đã bị sát hại.
Wormwood là một phim tài liệu nửa hư cấu ngắn tập sáu phần của Mỹ năm 2017 do Errol Morris đạo diễn và được phát hành trên Netflix. Bộ phim dựa trên cuộc đời của nhà khoa học Frank Olson và sự tham gia của ông trong dự án MKUltra.
Sidney Gottlieb đã phê duyệt một dự án con của MKUltra về LSD trong bức thư ngày 9 tháng 6 năm 1953 này.
Sidney Gottlieb, ngày 21 tháng 9 năm 1977
Donald Ewen Cameron k. Năm 1967
Frank Church đứng đầu Ủy ban Church, một cuộc điều tra về hoạt động của các cơ quan tình báo Hoa Kỳ.
Báo cáo của Thượng viện Hoa Kỳ năm 1977 về MKUltra
Caimito

| Caimito |
| --- | --- |
—  Đô thị  —
 

  Hiệu kỳ

Vị trí của Caimito ở Cuba
Tọa độ: 22°57′27″B 82°35′47″T﻿ / ﻿22,9575°B 82,59639°T﻿ / 22.95750; -82.59639 
Quốc gia:  Cuba
Tỉnh: La Habana
Thành lập: 1910
Diện tích
 • Tổng cộng: 238 km2 (92 mi2)
Độ cao: 95 m (312 ft)
Dân số (2004)
 • Tổng cộng: 36.813
 • Mật độ: 154,7/km2 (4,010/mi2)
Múi giờ: EST (UTC-5)
Mã điện thoại: +53-7
Thành phố kết nghĩa: Barañáin 
Caimito là một đô thị và thành phố ở tỉnh La Habana của Cuba.
Năm thành lập là 1910.
Thông tin nhân khẩu

Năm 2004, đô thị Caimito có dân số 36.813 người. Diện tích là 238 km² (91,9 mi²), với mật độ dân số là 154,7người/km² (400,7người/sq mi).
Đô thị này được chia thành các phường (barrio) Caimito, Guayabal, Perfecto Lacoste và Quintana.
Honniganahatti, Bangalore South

| Honniganahatti |
| --- | --- |
—  Làng  —
 
Quốc gia:  Ấn Độ
Bang: Karnataka
Huyện: Bangalore Urban
Tehsil: Bangalore South
Múi giờ: IST (UTC+5:30)
Honniganahatti là một làng thuộc tehsil Bangalore South, huyện Bangalore Urban, bang Karnataka, Ấn Độ.
Theophrastos

| Theophrastos |
| --- | --- |
Tượng Theophrastus tại Vườn bách thảo Palermo
Sinh: k. 371 TCN Eresos
Mất: k. 287 TCN (thọ 83 hoặc 84 tuổi) Athens

Thời kỳ: Triết học Hy Lạp cổ đại
Vùng: Triết học phương Tây
Trường phái: Trường phái tiêu dao
Đối tượng chính: Luân lý, ngữ pháp, lịch sử, logic, siêu hình học, lịch sử tự nhiên, vật lý, thực vật học
Tư tưởng nổi bật: Tam đoạn luận bắc cầu và tam đoạn luận cộng dồn Modus ponens và modus tollens
 Ảnh hưởng bởi Aristoteles, Platon 
 Ảnh hưởng tới Strato xứ Lampsacus, Alexandros xứ Aphrodisias, và toàn bộ các triết gia theo học phái tiêu dao 
 
Theophrastus (/ˌθiː.əˈfræstəs/; Hy Lạp cổ: Θεόφραστος, đã Latinh hoá: Theophrastos, n.đ. 'tiếng nói của thần'; k. 371 – k. 287 TCN) là một triết gia người Hy Lạp cổ đại theo trường phái tiêu dao do Aristoteles khai lập. Sinh ra và lớn lên ở vùng Eresos thuộc Lesbos, ông tới Athena khi còn trẻ và theo học ngôi trường của Platon.
Theophrastos có những mối quan tâm rộng khắp, trải từ sinh học và vật lý tới đạo đức học và siêu hình học. Hai công trình thực vật học còn sót lại của ông, Điều tra thực vật và Bàn về nguồn gốc cây cối, có một tầm ảnh hưởng quan trọng lên khoa học thời Trung cổ. Ngày nay cũng còn các tác phẩm khác lưu lại của ông như "Bàn về các phẩm chất đạo đức", "Bàn về cảm giác", "Bàn về những hòn đá", và các đoạn trong các cuốn "Vật lý học" và "Siêu hình học", tất cả được viết bằng tiếng Hy Lạp. Ông cũng nghiên cứu ngữ pháp và ngôn ngữ, cũng như kế tục công trình của Aristotle về logic. Ông cũng đã xem không gian thuần túy là sự sắp xếp và chuyển động của các vật thể, thời gian như sự tình cờ của chuyển động, và chuyển động là một hậu quả cần thiết của mọi hoạt động. Trong đạo đức học, ông coi hạnh phúc là phụ thuộc vào những ảnh hưởng bên ngoài cũng như đức hạnh, và đã nói câu nổi tiếng rằng "đời sống bị thống trị bởi vận may, chứ không phải đức khôn ngoan".
Trước tác

Historia plantarum (bằng tiếng Ý). Venezia. 1549.
[Opere] (bằng tiếng La-tinh). Leiden: Henrick Lodewijcxsoon van Haestens. 1613.
Metaphysics (or On First Principles ).
Translated by M. van Raalte, 1993, Brill.
On First Principles. Translated by Dimitri Gutas, 2010, Brill.
Enquiry into Plants: Books 1-5. Translated by A. F. Hort, 1916. Loeb Classical Library. ISBN 0-674-99077-3 Vol 1 – Vol 2
Enquiry into Plants: Books 6-9; Treatise on Odours; Concerning Weather Signs. Translated by A. F. Hort, 1926. Loeb Classical Library. ISBN 0-674-99088-9
Theophrastus (1916) [4th century BC].  Hort, Arthur (biên tập). Περὶ φυτῶν ἱστορία: (Περὶ ὀσμῶν; De Odoribus) [Enquiry into Plants: Concerning odours]. Loeb Classical Library. II. London and New York: William Heinemann and G.P. Putnam's Sons. tr. 324–489. ISBN 978-0-674-99077-7.(also available here on Penelope)
Recherches sur les plantes. Translated to French by Suzanne Amigues. Paris, Les Belles Lettres. 1988–2006. 5 tomes. Tome 1, Livres I-II. 1988. LVIII-146 p. Tome II, Livres III-IV. 1989. 306 p. Tome III, Livres V-VI. 1993. 212 p. Tome IV, Livres VII-VIII, 2003. 238 p. Tome V, Livres IX. 2006. LXX-400 p. First edition in French. Identifications are up-to-date, and carefully checked with botanists. Greek names with identifications are on Pl@ntUse.
De Causis Plantarum. Translated by B. Einarson and G. Link, 1989–1990. Loeb Classical Library. 3 volumes: ISBN 0-674-99519-8, ISBN 0-674-99523-6, ISBN 0-674-99524-4.
On Characters (bằng tiếng Hy Lạp)
Translated by R. C. Jebb, 1870.
Translated by J. M. Edmonds, 1929, with parallel text.
Translated by J. Rusten, 2003. Loeb Classical Library. ISBN 0-674-99603-8
On Sweat, On Dizziness and On Fatigue. Translated by W. Fortenbaugh, R. Sharples, M. Sollenberger. Brill 2002. ISBN 90-04-12890-5
On Weather Signs.
Translated by J. G. Wood, G. J. Symons, 1894.
Edited by Sider David and Brunschön Carl Wolfram. Brill 2007.
On Stones Lưu trữ 2010-03-16 tại Wayback Machine
Trước tác > Ấn bản hiện đại

Theophrastus' Characters: An Ancient Take on Bad Behavior by James Romm (author), Pamela Mensch (translator), and André Carrilho (illustrator), Callaway Arts & Entertainment, 2018.
Trước tác > Ấn bản hiện đại > Nhà xuất bản Brill

The International Theophrastus Project started by Brill Publishers in 1992.
1. Theophrastus of Eresus: Sources for His Life, Writings, Thought and Influence (two volumes), edited by William Fortenbaugh et al. , Leiden: Brill, 1992.
1.1. Life, Writings, Various Reports, Logic, Physics, Metaphysics, Theology, Mathematics [Texts 1–264].
1.2. Psychology, Human Physiology, Living Creatures, Botany, Ethics, Religion, Politics, Rhetoric and Poetics, Music, Miscellanea [Texts 265–741].
ff. 9 volumes are planned; the published volumes are:
1. Theophrastus of Eresus: Sources for His Life, Writings, Thought and Influence — Commentary, Leiden: Brill, 1994
2. Logic [Texts 68–136], by Pamela Huby (2007); with contributions on the Arabic material by Dimitri Gutas.
3.1. Sources on Physics (Texts 137-223), by R. W. Sharples (1998).
4. Psychology (Texts 265-327), by Pamela Huby (1999); with contributions on the Arabic material by Dimitri Gutas.
5. Sources on Biology (Human Physiology, Living Creatures, Botany: Texts 328-435), by R. W. Sharples (1994).
6.1. Sources on Ethics [Texts 436–579B], by William W. Fortenbaugh; with contributions on the Arabic material by Dimitri Gutas (2011).
8. Sources on Rhetoric and Poetics (Texts 666-713), by William W. Fortenbaugh (2005); with contributions on the Arabic material by Dimitri Gutas.
9.1. Sources On Music (Texts 714-726C), by Massimo Raffa (2018).
9.2. Sources on Discoveries and Beginnings, Proverbs et al. (Texts 727-741), by William W. Fortenbaugh (2014).
Chú thích

Opera omnia, 1613
Thịnh Vượng (thị trấn)

Đối với các định nghĩa khác, xem Thịnh Vượng (định hướng).
Thịnh Vượng là thị trấn huyện lỵ của huyện Gia Viễn, tỉnh Ninh Bình, Việt Nam.
Địa lý

Thị trấn Thịnh Vượng có diện tích 12,42 km², dân số năm 2023 là 19.202 người, mật độ dân số đạt 1.546 người/km².
Thị trấn Thịnh Vượng nằm trên Quốc lộ 37C nối từ ngã ba Gián Khẩu (Quốc lộ 1A) đến Ngã ba Chạ sang Hòa Bình. Đây cũng là điểm khởi đầu của 2 đường tỉnh lộ ĐT477B (Me - Gia Thắng) và ĐT477C (Me - Sơn Lai). Tương lai 2 tuyến quốc lộ 21C và quốc lộ 45 kéo dài đều đi qua thị trấn này.
Lịch sử

Ngày 5 tháng 12 năm 1953, Quyết định số 450/QN-TC về việc thành lập xã Gia Vượng trên cơ sở một phần của xã Gia Thịnh.
Ngày 1 tháng 4 năm 1986, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định số 34-HĐBT về việc thành lập thị trấn Me trên cơ sở 70,80 ha diện tích tự nhiên của xã Gia Vượng và 18,5 ha diện tích tự nhiên của xã Gia Thịnh.
Sau khi điều chỉnh địa giới:
Thị trấn Me có tổng diện tích tự nhiên 89,30 ha với 3.297 nhân khẩu.
Xã Gia Vượng còn 1.300 ha diện tích tự nhiên với 3.898 nhân khẩu.
Xã Gia Thịnh còn 1.100 hécta diện tích tự nhiên với 6.204 nhân khẩu.
Ngày 6 tháng 11 năm 2008, Chính phủ ban hành Nghị định số 06/NĐ-CP về việc điều chỉnh 210,49 ha diện tích tự nhiên và 1.917 nhân khẩu của xã Gia Vượng; 21,96 ha diện tích tự nhiên và 131 nhân khẩu của xã Gia Thịnh về thị trấn Me quản lý.
Sau khi điều chỉnh địa giới hành chính:
Thị trấn Me có 339,93 ha diện tích tự nhiên và 5.736 nhân khẩu.
Xã Gia Thịnh còn lại 538,37 ha diện tích tự nhiên và 7.615 nhân khẩu.
Xã Gia Vượng còn lại 322,51 ha diện tích tự nhiên và 3.247 nhân khẩu.
Ngày 10 tháng 12 năm 2024, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1318/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã của tỉnh Ninh Bình giai đoạn 2023 – 2025 (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2025). Theo đó, thành lập thị trấn Thịnh Vượng thuộc huyện Gia Viễn – thị trấn huyện lỵ của huyện Gia Viễn trên cơ sở toàn bộ 3,43 km² diện tích tự nhiên, quy mô dân số là 6.885 người của thị trấn Me; toàn bộ 5,37 km² diện tích tự nhiên, quy mô dân số là 8.896 người của xã Gia Thịnh và toàn bộ 3,62 km² diện tích tự nhiên, quy mô dân số là 3.421 người của xã Gia Vượng.
Thị trấn Thịnh Vượng có 12,42 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số là 19.202 người.
Kinh tế

Cơ cấu kinh tế năm 2010: dịch vụ, thương mại 60%; tiểu thủ công nghiệp 15%; nông nghiệp 25%; bình quân thu nhập đầu người 1,5 triệu đồng/tháng; thu ngân sách trong 5 năm đạt 17 tỷ đồng.
Trường Tiểu học thị trấn Me là trường học đầu tiên của huyện Gia Viễn được công nhận đạt chuẩn Quốc gia mức độ 2.
Chợ Me - Phố Mới, thị trấn Me là chợ quê trên địa bàn Gia Viễn nằm trong danh sách các chợ loại 1, 2, 3 ở Ninh Bình từ năm 2008.
Văn hóa

Thị trấn nổi tiếng với khu du lịch Kênh Gà – Vân Trình được xây dựng thành khu du lịch quốc gia.
Chú thích

1 2 3 4 5  “Nghị quyết số 1318/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã của tỉnh Ninh Bình giai đoạn 2023 – 2025”. Cổng thông tin điện tử Quốc hội Việt Nam. 10 tháng 12 năm 2024. Bản gốc lưu trữ ngày 14 tháng 12 năm 2024. Truy cập ngày 14 tháng 12 năm 2024.
↑  “Nghị định số 06/NĐ-CP của Chính phủ về việc điều chỉnh địa giới hành chính xã để mở rộng thị trấn thuộc huyện Nho Quan và huyện Gia Viễn, tỉnh Ninh Bình”. Văn bản pháp quy. 6 tháng 11 năm 2008. Lưu trữ bản gốc ngày 5 tháng 3 năm 2016. Truy cập ngày 5 tháng 3 năm 2016.Quản lý CS1: bot: trạng thái URL ban đầu không rõ (liên kết)
↑  Thị trấn Me - Tự hào mùa thu cách mạng
Acidnus ensifer

| Acidnus ensifer> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Ichneumonidae
Chi (genus): Acidnus
Loài (species): A. ensifer
Danh pháp hai phần
Acidnus ensifer Townes, 1970 
Acidnus ensifer là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2014.
I-5 (tàu ngầm Nhật)

| --- | --- |
Tàu ngầm I-5 vào năm 1932
Lịch sử
Đế quốc Nhật Bản
Tên gọi:  I-5
Xưởng đóng tàu:  Kawasaki Dockyard Co., Kobe
Đặt lườn:  30 tháng 10, 1929
Hạ thủy:  19 tháng 6, 1931
Hoàn thành:  31 tháng 7, 1932
Xóa đăng bạ:  10 tháng 9, 1944
Số phận:  Bị đánh chìm 19 tháng 7, 1944
Đặc điểm khái quát
Lớp tàu:  tàu ngầm lớp Junsen 1 Cải tiến
Trọng tải choán nước:   2.243 tấn Anh (2.279 t) (nổi)   2.921 tấn Anh (2.968 t) (lặn)  
Chiều dài:  97,50 m (319 ft 11 in)
Sườn ngang:  9,22 m (30 ft 3 in)
Chiều cao:  7,58 m (24 ft 10 in)
Mớn nước:  4,94 m (16 ft 2 in)
Công suất lắp đặt:   6.000 mã lực phanh (4.474 kW) (diesel)   2.600 hp (1.939 kW) (điện)  
Động cơ đẩy:   2 × động cơ diesel MAN 10-xy lanh 4-thì   2 × động cơ điện 
Tốc độ:   18,8 hải lý trên giờ (34,8 km/h; 21,6 mph) (nổi)   8,1 kn (15,0 km/h; 9,3 mph) (ngầm)  
Tầm xa:   24.000 nmi (44.000 km) ở tốc độ 10 kn (19 km/h; 12 mph) (nổi)   60 nmi (110 km) ở tốc độ 3 kn (5,6 km/h; 3,5 mph) (ngầm) 
Tầm hoạt động:  580 tấn nhiên liệu
Độ sâu thử nghiệm:  80 m (260 ft)
Số tàu con và máy bay mang được:  1 x xuồng đổ bộ Daihatsu 46 ft (14 m) (bổ sung năm 1942)
Thủy thủ đoàn tối đa:  93 sĩ quan và thủy thủ
Vũ khí:   6 × ống phóng ngư lôi 533 mm (4 trước mũi, 2 phía đuôi)   20 × ngư lôi Kiểu 95   1 × Hải pháo 14 cm/40 Kiểu năm thứ 11   1 × súng máy phòng không 7,7 mm (0,30 in) 
Máy bay mang theo:  1 × thủy phi cơ Yokosuka E6Y,
Hệ thống phóng máy bay:  1 × máy phóng (bổ sung năm 1938, tháo dỡ năm 1940)
I-5 là chiếc tàu ngầm mang máy bay đầu tiên của Hải quân Đế quốc Nhật Bản và đã hoạt động trong Chiến tranh Thế giới thứ hai. Là chiếc duy nhất trong phân lớp Junsen 1 Cải tiến (巡潜一型改, Junsen 1 Cải tiến?), nó được hạ thủy tại xưởng tàu của hãng Kawasaki tại Kobe vào ngày 19 tháng 6, 1931. Thoạt tiên mang theo một thủy phi cơ Yokosuka E6Y, nó được bổ sung một máy phóng vào năm 1933, nhưng tính năng mang máy bay bị tháo dỡ bảy năm sau đó và con tàu được tái cấu trúc như một tàu ngầm tấn công. I-5 từng hoạt động trong cuộc Chiến tranh Trung-Nhật, hỗ trợ cho cuộc tấn công Trân Châu Cảng, càn quét tàu bè tại Ấn Độ Dương, và tham gia các chiến dịch quần đảo Aleut và New Guinea. Con tàu mất tích vào năm 1944, rất có thể đã bị tàu hộ tống khu trục Hoa Kỳ USS Wyman đánh chìm tại vùng biển quần đảo Mariana vào ngày 19 tháng 7.
Thiết kế và chế tạo > Thiết kế

Bài chi tiết: Junsen (lớp tàu ngầm)
Trong giai đoạn sau Chiến tranh Thế giới thứ nhất, Hải quân Đế quốc Nhật Bản nhìn thấy tiềm năng của một tàu ngầm mang máy bay, với những nghiên cứu thử nghiệm đầu tiên được bắt đầu tại căn cứ Yokosuka từ năm 1924. Khái niệm này yêu cầu một tàu ngầm có kích thước lớn hơn các tàu ngầm tuần dương đang có sẵn, có khả năng phóng một thủy phi cơ trinh sát, nên cuối cùng phân lớp lớp Junsen 1 Cải tiến được phát triển dựa trên phân lớp Junsen 1 (巡潜一型, Junsen 1?).
Chiếc tàu ngầm có kích thước tương tự như phân lớp Junsen 1 dẫn trước và có trọng lượng choán nước lớn hơn, 2.279 tấn (2.243 tấn Anh) khi nổi và 2.968 tấn (2.921 tấn Anh) khi lặn.  Nó có chiều dài 97,5 mét (319 ft 11 in), mạn thuyền rộng 9,22 m (30 ft 3 in) và mớn nước 4,94 m (16 ft 2 in). Động lực được cung cấp bởi hai động cơ diesel công suất 3.000 mã lực phanh (2.237 kW), vận hành hai trục chân vịt để di chuyển trên mặt nước với tốc độ tối đa 18,8 hải lý trên giờ (34,8 km/h; 21,6 mph). Chúng cũng dùng để nạp lại điện cho ắc-quy để lặn dưới nước. Khi lặn, động lực được cung cấp bởi hai động cơ điện công suất 2.600 bhp (1.939 kW) và đạt tốc độ tối đa 8,1 hải lý trên giờ (15,0 km/h; 9,3 mph). Với 589 tấn (580 tấn Anh) nhiên liệu dầu diesel mang theo, nó có tầm xa hoạt động 24.000 hải lý (44.000 km; 28.000 mi) ở tốc độ đường trường 10 hải lý trên giờ (19 km/h; 12 mph) trên mặt nước. Khi lặn, nó có thể di chuyển60 hải lý (110 km; 69 mi) ở tốc độ 3 hải lý trên giờ (5,6 km/h; 3,5 mph). Con tàu có thể lặn sâu đến 80 m (260 ft), và thủy thủ đoàn đầy đủ bao gồm 93 sĩ quan và thủy thủ. Ngoài ra, kích thước lớn cho phép chiếc tàu ngầm hoạt động như một soái hạm.
Vũ khí chính tương tự như phân lớp Junsen 1, bao gồm sáu ống phóng ngư lôi 53,3 cm (21 in) bên trong, tất cả được bố trí phía mũi tàu. Nó mang theo tổng cộng 20 quả ngư lôi,  và vào khoảng năm 1931 Hải quân Nhật đưa vào hoạt động ngư lôi Kiểu 89 mới, có đầu đạn nặng 300 kilôgam (660 lb) và đạt tầm xa 5.500 mét (18.045 ft) ở tốc độ 45 hải lý trên giờ (83 km/h; 52 mph). Ngư lôi Kiểu 89 được sử dụng cho đến đầu Thế Chiến II, khi nó được thay thế bởi ngư lôi Kiểu 95. có đầu đạn nặng 405 kilôgam (893 lb) và đạt tầm xa 12.000 mét (39.370 ft) ở tốc độ 47 hải lý trên giờ (87 km/h; 54 mph).
Sàn tàu được lắp một hải pháo 14 cm (5,5 in) 40 calibre Kiểu năm thứ 11, bắn ra đạn pháo nặng 38 kg (84 lb) xa 1.600 mét (5.249 ft) với tốc độ năm phát mỗi phút. Để phòng không, một súng máy 7,7 mm (0,30 in) được bố trí trên tháp chỉ huy.
Một thủy phi cơ trinh sát Yokosuka E6Y mang theo được tháo rời và chứa trong hai khoang kín nước hai bên mạn phía sau tháp chỉ huy. Cánh máy bay trong một khoang, và thân máy bay cùng phao nổi trong khoang còn lại. Để vận hành máy bay, chiếc tàu ngầm phải dừng lại, mở các khoang chứa, lắp ráp các thành phần rồi thả máy bay xuống nước để cất cánh. Trong huấn luyện, đây là một quá trình kéo dài khi chiếc tàu ngầm dễ bị tổn thương do đối phương tấn công. Sau này một máy phóng được bổ sung để tăng tầm xa hoạt động và rút ngắn thời gian triển khai, nhưng lại kéo dài thời gian lắp ráp đưa máy bay lên máy phóng.
Thiết kế và chế tạo > Chế tạo

I-5 được đặt lườn tại xưởng tàu của hãng Kawasaki tại Kobe vào ngày 30 tháng 10, 1929. Nó được hạ thủy vào ngày 19 tháng 6, 1931, rồi hoàn tất và nhập biên chế vào ngày 31 tháng 7, 1932.
Lịch sử hoạt động > 1932 - 1937

Vào lúc nhập biên chế, I-5 được phân về Quân khu Hải quân Yokosuka, và tiến hành huấn luyện và thử nghiệm cho đến năm 1933, khi nó được bổ sung một máy phóng. Trong giai đoạn giữa tháng 2 và tháng 7, 1936, khẩu hải pháo 14 cm trên boong tàu được tạm thời thay thế bằng một khẩu hải pháo Kiểu 89 12,7 cm (5 in) đa dụng (chống hạm và phòng không).