Luật pháp
Hệ thống pháp luật > Luật thông thường và luật tư pháp

Bài chi tiết: Luật thông thường
Trong hệ thống pháp luật thông thường, các quyết định của tòa án được công nhận rõ ràng là "luật" tương đương với các pháp lệnh lập pháp và các quy định chính quy của chính quyền điều hành. "Nguyên tắc tiền lệ", hay stare decisis (tiếng Latinh có nghĩa là "tuân theo quyết định") có nghĩa là các quyết định của tòa án cao hơn ràng buộc tòa án cấp thấp hơn để đảm bảo các trường hợp tương tự đạt đến kết quả tương tự. Ngược lại, trong hệ thống pháp luật dân sự, các pháp lệnh lập pháp thường chi tiết hơn và các quyết định tòa án ngắn gọn hơn và ít chi tiết hơn, vì thẩm quyền chỉ viết để quyết định một trường hợp đơn lẻ, thay vì đưa ra lý do hướng dẫn các tòa án trong tương lai.
Luật thông thường bắt nguồn từ Anh và đã được thừa kế bởi hầu hết các quốc gia từng liên kết với Đế chế Anh (ngoại trừ Malta, Scotland, tiểu bang Louisiana của Hoa Kỳ, và tỉnh Quebec của Canada). Trong thời Trung cổ ở Anh, trong giai đoạn xâm lược Norman, luật pháp thay đổi từ xã này đến xã khác dựa trên các phong tục bất đồng của các bộ tộc. Khái niệm "luật thông thường" phát triển trong thời kỳ cai trị của Henry II vào cuối thế kỷ 12, khi ông chỉ định các thẩm phán có quyền lập một hệ thống pháp luật hợp nhất và thống nhất dành cho cả nước. Bước tiến tiếp theo quan trọng trong sự tiến hóa của luật thông thường đến khi Vua John bị các tướng quân bắt ép ký vào một văn bản hạn chế quyền lực để thông qua các luật. "Hiến chương vĩ đại" hay Magna Carta năm 1215 cũng yêu cầu đoàn thẩm phán của vua tổ chức các phiên tòa và ra án tại "một địa điểm nhất định" thay vì phát hành công lý chuyên chế ở những địa điểm không thể đoán trước trên khắp đất nước. Một nhóm thẩm phán tập trung và chuyên nghiệp đã có vai trò quyết định chính trong việc lập pháp theo hệ thống này và so với các đối tác châu Âu, tòa án Anh trở nên rất tập trung. Ví dụ, vào năm 1297, trong khi tòa án cao nhất ở Pháp có 51 thẩm phán, Tòa án Anh về Các vụ Dân sự có năm thẩm phán. Bộ máy tư pháp mạnh mẽ và gắn kết này đã tạo ra một quy trình hệ thống hóa để phát triển luật thông thường.
Khi thời gian trôi qua, nhiều người cảm thấy rằng luật thông thường đã được hệ thống hóa quá mức và cứng nhắc, và ngày càng nhiều công dân kêu gọi vua để phớt lời luật thông thường. Thay mặt vua, Thượng trị thư ký bắt đầu ra các phán quyết để thực hiện điều gì là công bằng trong một vụ kiện. Từ thời Ông Thomas More, luật sư đầu tiên được bổ nhiệm làm Thượng trị thư ký, một hệ thống công bằng đã phát triển song song với luật thông thường cứng nhắc và phát triển riêng Tòa án Công bằng. Ban đầu, công bằng thường bị chỉ trích là không đều đặn. Theo thời gian, tòa án công bằng đã phát triển những nguyên tắc vững chắc, đặc biệt dưới triều đại của Bá tước Eldon. Vào thế kỷ 19 ở Anh và năm 1937 tại Hoa Kỳ, hai hệ thống này đã được hợp nhất.
Trong quá trình phát triển luật thông thường, việc viết sách học thuật luôn đóng một vai trò quan trọng, không chỉ để thu thập những nguyên tắc toàn diện từ các vụ án phân tán, mà còn để thảo luận về những thay đổi. William Blackstone, vào khoảng năm 1760, là nhà học giả đầu tiên thu thập, miêu tả và giảng dạy về luật thông thường. Tuy nhiên, chỉ việc miêu tả thôi, những nhà học giả tìm kiếm các giải thích và cấu trúc cơ bản dần thay đổi cách luật hoạt động thực tế.