stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Lagocheirus lugubris
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Laurière

| --- | --- |
 Laurière
Laurière

Hành chính
Quốc gia:  Pháp
Vùng: Nouvelle-Aquitaine
Tỉnh: Haute-Vienne
Quận: Limoges
Tổng: Laurière (thủ phủ)
Liên xã: CC Ardour - Rivallier - Gartempe
Xã (thị) trưởng: Georges Bayle (2008-2014)
Thống kê
Độ cao: 307–620 m (1.007–2.034 ft)
Diện tích đất1: 20,77 km2 (8,02 dặm vuông Anh)
Nhân khẩu1: 578  
 - Mật độ: 28/km2 (73/sq mi)
INSEE/Mã bưu chính: 87083/ 87370

2 Dân số không tính hai lần: cư dân của nhiều xã (ví dụ, các sinh viên và quân nhân) chỉ tính một lần.
Laurière (tiếng Occitan: L'Auriéra) là một xã của tỉnh Haute-Vienne, thuộc vùng Nouvelle-Aquitaine, miền trung nước Pháp.
Hieracium koehleri

| Hieracium koehleri> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Asterales
Họ (familia): Asteraceae
Chi (genus): Hieracium
Loài (species): H. koehleri
Danh pháp hai phần
Hieracium koehleri (Zahn) Dahlst., 1921 
Hieracium koehleri là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (Zahn) Dahlst. mô tả khoa học đầu tiên năm 1921.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Hieracium koehleri”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.
Homophylax andax

| Homophylax andax> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Trichoptera
Họ (familia): Limnephilidae
Chi (genus): Homophylax
Loài (species): H. andax
Danh pháp hai phần
Homophylax andax HH Ross, 1941 
Homophylax andax là một loài Trichoptera trong họ Limnephilidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.
Homophylax insulas

| Homophylax insulas> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Trichoptera
Họ (familia): Limnephilidae
Chi (genus): Homophylax
Loài (species): H. insulas
Danh pháp hai phần
Homophylax insulas Denning, 1964 
Homophylax insulas là một loài Trichoptera trong họ Limnephilidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.
Lưu Thực (nhà Tấn)

Đối với những người khác cùng tên, xem Lưu Thực.
| Lưu Thực > Thông tin cá nhân |
| --- | --- |
Sinh: 220
Mất: 310
Giới tính: nam
Nghề nghiệp: chính khách
Quốc tịch: nhà Tấn
x • t • 
Lưu Thực (chữ Hán: 刘寔, 220 – 310), là quan viên, học giả nhà Tây Tấn trong lịch sử Trung Quốc.
Xuất thân

Thực tự Tử Chân, người huyện Cao Đường, quận Bình Nguyên . Thực là hậu duệ của Tế Bắc Huệ vương Lưu Thọ – hoàng tử thứ năm của Hán Chương đế nhà Đông Hán, thuyết khác là cháu 12 đời của Tế Bắc Trinh vương Lưu Bột nhà Tây Hán. Cha là Lưu Quảng, được làm Xích Khâu lệnh.
Thiếu thời Thực nghèo khổ, lấy việc bán áo cỏ gai  làm kế sanh nhai; nhưng ông hiếu học, tay bện áo, miệng đọc kinh, làu thông cổ kim. Thực giữ mình trong sạch, hành vi không chút tỳ vết; được quận xét Hiếu liêm, châu cử Tú tài, đều không nhận. Sau đó Thực lấy thân phận kế lại đến Lạc Dương, được điều làm Hà Nam doãn thừa, rồi thăng làm Thượng thư lang, Đình úy chánh. Tiếp đó Thực được làm Lại bộ lang, rồi làm Tham quân sự cho tướng quốc Tư Mã Chiêu, được phong Tuần Dương tử.
Sự nghiệp

Đầu niên hiệu Thái Thủy (265 – 274), Thực được tiến tước làm Bá, dần thăng đến Thiếu phủ. Trong niên hiệu Hàm Ninh (275 – 280), Thực được làm Thái thường; rồi chuyển làm Thượng thư. Khi Đỗ Dự đánh Đông Ngô, Thực được lấy bản quan để làm Hành Trấn nam quân tư.
Khi xưa vợ của Thực là Lư thị sanh con trai Lưu Tễ rồi mất, Hoa thị muốn gả con gái cho ông ; em trai Thực là Lưu Trí can rằng: “Nòi họ Hoa tham lam, ắt phá gia đình.” Thực từ chối không được, đành lấy Hoa thị mà sanh ra Lưu Hạ. Thực liên lụy việc Lưu Hạ nhận hối lộ mà chịu miễn quan. Ít lâu Thực được làm Đại tư nông, lại vì Hạ có tội mà chịu bãi miễn.
Sau đó Thực được khởi làm Quốc tử tế tửu, Tán kỵ thường thị. Hoàng tử Tư Mã Duật sắp được phong Quảng Lăng vương, tuyển chọn thầy – bạn, lấy Thực làm thầy. Đầu niên hiệu Nguyên Khang (291 – 299), Thực được tiến tước làm hầu, dần thăng đến Thái tử thái bảo, gia Thị trung, Đặc tiến, Hữu quang lộc đại phu, Khai phủ nghi đồng tam tư, lĩnh Ký Châu đô đốc. Năm thứ 9 (299), Thực được sách bái làm Tư không, thăng làm Thái bảo, chuyển làm Thái phó.
Đầu niên hiệu Thái An (302 – 303), Thực lấy cớ già bệnh từ quan, được ban An xa tứ mã, trăm vạn tiền, giữ tước hầu về phủ đệ. Đến khi Trường Sa vương Tư Mã Nghệ và Thành Đô vương Tư Mã Dĩnh giao tranh, Thực bị loạn quân cướp bóc, bèn len lén bỏ về quê nhà.
Cuối đời

Tấn Huệ đế băng (307), Thực đến sơn lăng. Tấn Hoài đế lên ngôi, lại thụ Thực làm Thái úy. Thực trình bày mình tuổi đã cao, cố từ chối; đế không đồng ý.
Sau 2 năm, Tả thừa Lưu Thản dâng lời đề nghị đáp ứng thỉnh cầu cáo lão của Thực. Vì thế vào năm Vĩnh Gia thứ 3 (309), triều đình giáng chiếu cho Thực trở về phủ đệ, vị vẫn ở trên Tam công, trật lộc như cũ, ban cho kỷ (ghế) trượng (gậy) nhưng không cần vào chầu, còn có 1 khu nhà. Hơn năm sau, Thực hoăng, hưởng thọ 91 tuổi, được đặt thụy là Nguyên.
Dật sự, điển cố

Giáo hối sở đắc (tạm dịch: dạy dỗ mà được): Thực mỗi khi về quê nhà, người làng chở rượu thịt để chờ đón ông. Thực khó lòng từ chối, bèn cùng ăn rồi trả lại chỗ thừa. Có người nói với Thực rằng: “Anh sống một đời cao thượng, mà các con không biết giữ gìn. Sao không sớm tối răn dạy, khiến chúng biết lỗi mà sửa đổi.” Thực đáp: “Đức hạnh của tôi là dựa vào những gì tôi mắt thấy tai nghe, không phải nhờ tổ tiên truyền lại, nào có phải dạy dỗ mà được.” Người đời cho rằng lời của Thực là đúng.
Bần sĩ vị thường đắc thử: Thực đến nhà Thạch Sùng, vào nhà xí, thấy màn treo bằng gấm đỏ, đệm ngồi rất đẹp, còn có 2 tỳ nữ cầm túi thơm. Thực lui ra, cười nói với Sùng: “Vào lầm nhà trong của anh rồi.” Sùng nói: “Là nhà xí mà!” Thực nói: “Học trò nghèo chưa từng gặp chuyện này.” Rồi đổi sang nhà xí khác.
Tính cách

Chung Hội, Đặng Ngải đánh Thục (263), có người hỏi Thực rằng: “Hai tướng dẹp Thục có được không?” Thực đáp: “Phá Thục ắt xong, nhưng không về được.” Người ấy lại hỏi tại sao, Thực cười mà không đáp. Việc quả nhiên như vậy, người đời khen Thực có tiên kiến.
Thực thiếu thời nghèo túng, chống gậy đi đường, mỗi khi dừng chân ở đâu, không hề làm phiền chủ nhân, củi nước đều tự mình lo liệu. Đến khi thành đạt, Thực vẫn chuộng tằn tiện, không ham xa hoa. Tuy được vinh sủng, nhưng Thực không có tòa phủ đệ, trạch viện nào; nhận được bổng lộc, đều chia cho thân nhân bạn bè. Bấy giờ lễ giáo suy đồi, Thực vẫn giữ mình ngay thẳng. Lư thị mất, Thực mặc áo tang, ở nhà cỏ đúng với lễ chế để lo liệu tang sự, trước khi trọn tang thì không ngủ với đàn bà. Kẻ khinh bạc cười chê, Thực không hề để ý.
Từ trẻ đến già, Thực học tập không nghỉ; tuy giữ chức vụ, nhưng tay không rời sách. Thực rất rành Xuân Thu tam truyện (Tả thị, Công Dương, Cốc Lương), phân tích Công Dương truyện, lấy 2 sự kiện Vệ Xuất Công giành ngôi với vua cha Vệ Trang Công, Sái Trọng mất tiết tháo, dùng làm tiêu chuẩn để đánh giá kẻ bề tôi, rồi đem tuyên truyền ở đời.
Trước tác

Cuối thời Tào Ngụy, Thực cho rằng người đời chuộng tranh giành tiến thủ thái quá, khiến phẩm đức liêm khiết, khiêm tốn bị tổn hại, nên làm Sùng nhượng luận để uốn nắn. Thực còn soạn Xuân Thu điều lệ 20 quyển, Tả thị điệp lệ 20 quyển, Xuân Thu Công Dương đạt nghĩa 3 quyển, Tập giải Xuân Thu tự 1 quyển cùng Văn tập 2 quyển; nay đều không còn.
Gia đình

Vợ đầu là Lư thị, sanh con trai Lưu Tễ. Lư thị mất, Thực lấy Hoa thị, sanh ra Lưu Hạ.
Em trai là Lưu Trí, tự Tử Phòng, tính trong sạch như anh mình. Thuở nghèo túng, Trí thường vác củi để kiếm sống, nhưng học tập không nghỉ, nhờ học vấn và đức hạnh mà nổi tiếng. Trí được làm Trung thư Hoàng môn Lại bộ lang, rồi ra làm Dĩnh Xuyên thái thú. Người cùng quận là Quản Lộ từng nói với người ta rằng: “Tôi cùng anh em Lưu Dĩnh Xuyên nói chuyện, khiến cả người tinh thần sáng láng, trời tối vẫn không muốn ngủ. Từ này về sau, đợi trời sáng mới ngủ được.” Trí được vào triều làm Bí thư giám, lĩnh Nam Dương vương sư, gia Tán kỵ thường thị, thăng Thị trung, Thượng thư, Thái thường. Trí trước tác Tang phục thích nghi luận, có nhiều kiến giải. Cuối niên hiệu Thái Khang (280 – 289), Trí mất, được đặt thụy là Thành.
Hai con trai là Tễ, Hạ. Lưu Tễ tự Cảnh Vân, được làm đến Tán kỵ thường thị. Lưu Hạ vì tham ô mà phải chịu lưu đày.
Hình tượng văn học

Thực là nhân vật nhỏ trong tiểu thuyết Tam quốc diễn nghĩa, xuất hiện ở hồi 116 – Đường Hán Trung, Chung Hội chia quân; Núi Định Quân, Võ Hầu hiển thánh: Nói về Chung Hội khi cất quân đi, các quan tiễn ra ngoài thành. Tinh kỳ rợp trời, gươm giáo sáng quắc, quân mã hùng tráng, oai phong lẫm liệt lắm; ai cũng nức nở khen ngợi, chỉ có tham quân là Lưu Thực tủm tỉm cười nhạt, không nói câu gì. Thái úy Vương Tường thấy Lưu Thục cười mát làm vậy, đến gần ngựa cầm tay Thực hỏi rằng: “Chung, Đặng hai người đi chuyến này thế nào?” Thực nói: “Chắc phá xong Thục, nhưng chỉ ngại không ai trở về được đến nhà.” Vương Tường hỏi cớ làm sao, Lưu Thục chỉ cười không nói.
Lasioglossum occidens

| Lasioglossum occidens> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Halictidae
Phân họ (subfamilia): Halictinae
Tông (tribus): Halictini
Chi (genus): Lasioglossum
Loài (species): L. occidens
Danh pháp hai phần
Lasioglossum occidens Smith, 1873 
Lasioglossum occidens là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Smith mô tả khoa học năm 1873.
Chú thích

↑  (2008) Integrated Taxonomic Information System (ITIS) Bee Checklist 3 oktober 2008
Lasioglossum occiduum

| Lasioglossum occiduum |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Halictidae
Phân họ (subfamilia): Halictinae
Tông (tribus): Halictini
Chi (genus): Lasioglossum
Loài (species): L. occiduum
Danh pháp hai phần
Lasioglossum occiduum Walker, 1999 
Lasioglossum occiduum là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Walker mô tả khoa học năm 1999.
Chú thích

↑  (2008) Integrated Taxonomic Information System (ITIS) Bee Checklist 3 oktober 2008
Lasioglossum obscurior

| Lasioglossum obscurior> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Halictidae
Phân họ (subfamilia): Halictinae
Tông (tribus): Halictini
Chi (genus): Lasioglossum
Loài (species): L. obscurior
Danh pháp hai phần
Lasioglossum obscurior (Friese, 1925) 
Lasioglossum obscurior là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1925.
Chú thích

↑  (2008) Integrated Taxonomic Information System (ITIS) Bee Checklist 3 oktober 2008
Hippopsicon macrophthalmum

| Hippopsicon macrophthalmum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Hippopsicon
Loài (species): H. macrophthalmum
Danh pháp hai phần
Hippopsicon macrophthalmum Breuning, 1978 
Hippopsicon macrophthalmum là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Heuckewalde

| Heuckewalde   |
| --- | --- |

 
Vị trí của Heuckewalde 
Heuckewalde  
Quốc gia: Đức
Bang: Sachsen-Anhalt
Huyện: Burgenlandkreis
Liên xã: Droyßiger-Zeitzer Forst
Phân chia hành chính: 3
Chính quyền
 • Thị trưởng: Steffen Kühn
Diện tích
 • Tổng cộng: 6,55 km2 (253 mi2)
Độ cao: 285 m (935 ft)
Dân số (2006-12-31)
 • Tổng cộng: 441
 • Mật độ: 0,67/km2 (1,7/mi2)
Múi giờ: CET (UTC+01:00)
 • Mùa hè (DST): CEST (UTC+02:00)
Mã bưu chính: 06712
Mã vùng: 034423
Biển số xe: BLK
Trang web: www.vgem-dzf.de
Heuckewalde là một đô thị thuộc huyện Burgenland, bang Sachsen-Anhalt, Đức. Đô thị Heuckewalde có diện tích 6,55 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 441 người.
| x t Xã và đô thị thuộc huyện Burgenland |
| --- | --- | --- |
|  An der Poststraße  Bad Bibra  Balgstädt  Droyßig  Eckartsberga  Elsteraue  Finne  Finneland  Freyburg  Gleina  Goseck  Gutenborn  Hohenmölsen  Kaiserpfalz  Karsdorf  Kretzschau  Lanitz-Hassel-Tal  Laucha  Lützen  Meineweh  Mertendorf  Molauer Land  Naumburg  Nebra  Osterfeld  Schnaudertal  Schönburg (Saale)  Stößen  Teuchern  Weißenfels  Wethau  Wetterzeube  Zeitz  |  An der Poststraße  Bad Bibra  Balgstädt  Droyßig  Eckartsberga  Elsteraue  Finne  Finneland  Freyburg  Gleina  Goseck  Gutenborn  Hohenmölsen  Kaiserpfalz  Karsdorf  Kretzschau  Lanitz-Hassel-Tal  Laucha  Lützen  Meineweh  Mertendorf  Molauer Land  Naumburg  Nebra  Osterfeld  Schnaudertal  Schönburg (Saale)  Stößen  Teuchern  Weißenfels  Wethau  Wetterzeube  Zeitz  |  |
Horama vespina

| Horama vespina> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Chi (genus): Horama
Loài (species): H. vespina
Danh pháp hai phần
Horama vespina
Horama vespina là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Camacan

| Camacan |
| --- | --- |
—  Đô thị  —
 

  Hiệu kỳ

CamacanVị trí ở Brasil
Quốc gia:  Brasil
Bang: Bahia
Vùng thuộc bang: Sul Baiano
Tiểu vùng: Ilhéus-Itabuna
Diện tích
 • Tổng cộng: 632,926 km2 (244,374 mi2)
Dân số (2007)
 • Tổng cộng: 30.119
 • Mật độ: 47,59/km2 (123,3/mi2)
Múi giờ: BRT (UTC-3)
 • Mùa hè (DST): BRST (UTC-2)
45880-000 
Mã điện thoại: 73 
Camacan là một đô thị thuộc bang Bahia, Brasil. Đô thị này có diện tích 632,926 km², dân số năm 2007 là 30119 người, mật độ 47,59 người/km².
Bộ Da dày

Bộ Da dày (Pachydermata) là một bộ động vật có vú được Georges Cuvier đề ra, đã từng được nhiều nhà phân loại học công nhận. Bộ Pachydermata hiện nay không còn được sử dụng nữa nhưng nó là quan trọng để biết lịch sử phân loại học động vật. Mặc dù nó thường được miêu tả như là sự gộp nhóm nhân tạo của các động vật có vú không có quan hệ họ hàng gì, nhưng nó đã được các nhà động vật học như Charles Darwin công nhận như là một nhóm phân loại trong động vật móng guốc đối với phần còn lại của siêu bộ Ungulata và các đặc trưng giải phẫu học cũng hỗ trợ cho sự tương đối giống nhau của các động vật trong bộ "Pachydermata" khi so sánh với các động vật móng guốc khác.
Bộ Pachydermata của Cuvier bao gồm các loài động vật có vú mà hiện nay được đặt trong các bộ Perissodactyla, Hyracoidea, Proboscidea cũng như phân bộ Suina trong bộ Artiodactyla. Vì thế bộ "Pachydermata" ngày nay (nếu còn dùng) phải chứa cả ngựa và các họ hàng của nó như heo vòi, tê giác, voi, hà mã, lợn cỏ pêcari và lợn.
Lamachus splenditor

| Lamachus splenditor> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Ichneumonidae
Chi (genus): Lamachus
Loài (species): L. splenditor
Danh pháp hai phần
Lamachus splenditor Aubert, 1989 
Lamachus splenditor là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2014.
Mallos blandus

| Mallos blandus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Dictynidae
Chi (genus): Mallos
Loài (species): M. blandus
Danh pháp hai phần
Mallos blandus Chamberlin & Gertsch, 1958 
Mallos blandus là một loài nhện trong họ Dictynidae.
Loài này thuộc chi Mallos. Mallos blandus được Ralph Vary Chamberlin & Willis J. Gertsch miêu tả năm 1958.
Chú thích

↑  Platnick, Norman I. (2010): The world spider catalog, version 10.5. American Museum of Natural History.
Lamachus ruficoxalis

| Lamachus ruficoxalis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Ichneumonidae
Chi (genus): Lamachus
Loài (species): L. ruficoxalis
Danh pháp hai phần
Lamachus ruficoxalis (Cushman, 1919) 
Lamachus ruficoxalis là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2014.
Cajueiro da Praia

| Cajueiro da Praia |
| --- | --- |
—  Đô thị  —
 
 

Cajueiro da PraiaVị trí ở Brasil
Quốc gia:  Brasil
Bang: Piauí
Vùng thuộc bang: Norte Piauiense
Tiểu vùng: Litoral Piauiense
Diện tích
 • Tổng cộng: 271,348 km2 (104,768 mi2)
Dân số (2007)
 • Tổng cộng: 6.981
 • Mật độ: 25,73/km2 (66,6/mi2)
Múi giờ: BRT (UTC-3)
Mã điện thoại: 86 
Cajueiro da Praia là một đô thị thuộc bang Piauí, Brasil. Đô thị này có diện tích 271,348 km², dân số năm 2007 là 6981 người, mật độ 25,73 người/km².
Cajueiro

| Cajueiro |
| --- | --- |
—  Đô thị  —
 

  Hiệu kỳ

CajueiroVị trí ở Brasil
Quốc gia:  Brasil
Bang: Alagoas
Vùng thuộc bang: Leste Alagoano
Tiểu vùng: Mata Alagoana
Diện tích
 • Tổng cộng: 124,8 km2 (48,2 mi2)
Dân số (2007)
 • Tổng cộng: 19.169
 • Mật độ: 153,6/km2 (398/mi2)
Múi giờ: BRT (UTC-3)
Mã điện thoại: 82 
Cajueiro là một đô thị thuộc bang Alagoas, Brasil. Đô thị này có diện tích 124,8 km², dân số năm 2007 là 19169 người, mật độ 153,6 người/km².
Nhóm ngôn ngữ Kuki-Chin

| Nhóm ngôn ngữ Kuki-Chin  |
| --- | --- |
Mizo, Kukish
Sắc tộc: Kuki, Mizo, Zomi, Chin
Phân bố địa lý: Ấn Độ, Myanmar, Bangladesh
Phân loại ngôn ngữ học: Hán-TạngKuki-Chin–Naga?Nhóm ngôn ngữ Kuki-Chin
Ngữ ngành con:  Tây Bắc  Bắc  Trung Tâm  Mara  Nam  Khom 
Glottolog:: kuki1246  (Kuki-Chin)
Nhóm ngôn ngữ Kuki-Chin (còn được gọi là ngữ quần Mizo, ngữ quần Kukish hoặc ngữ quần Tạng-Miến Trung-Nam) là một nhánh của 50 ngôn ngữ Hán-Tạng được nói ở đông bắc Ấn Độ, miền tây Miến Điện và miền đông Bangladesh. Hầu hết những người nói các ngôn ngữ này được gọi là người Mizo ở Mizoram và Manipur; cũng như Kuki trong tiếng Assam và người Chin ở Miến Điện; một số cũng được xác định là Zomi (Lushai). Tiếng Mizo là ngôn ngữ Kuki-Chin được sử dụng rộng rãi nhất.
Nhóm ngôn ngữ Kuki-Chin đôi khi được đặt trong nhóm Kuki-Chin-Naga, một nhóm mang tính địa lý hơn là ngôn ngữ.
Hầu hết các ngôn ngữ Kuki-Chin được sử dụng ở khu vực bang Chin, Miến Điện, với một số ngôn ngữ được sử dụng ở vùng Sagaing, vùng Magway và Bang Rakhine. Ở Đông Bắc Ấn Độ, nhiều ngôn ngữ Kuki-Chin Bắc cũng được sử dụng ở bang Mizoram và Manipur, Ấn Độ, đặc biệt là ở huyện Churachandpur, huyện Pherzawl, huyện Kangpokpi và huyện Senapati. Nhóm ngôn ngữ Kuki-Chin Tây Bắc được sử dụng chủ yếu ở huyện Chandel, Manipur.
Nhóm ngôn ngữ Kuki-Chin còn được gọi là nhóm ngôn ngữ Tạng-Himalaya Trung tâm-Nam (hay Tạng-Miến Nam Trung Bộ) bởi Konnerth (2018), vì ý nghĩa tiêu cực của thuật ngữ "Kuki-Chin" đối với nhiều người nói các ngôn ngữ trong nhóm này.
Phân loại nội bộ

Nhóm ngôn ngữ Karbi có thể có mối quan hệ chặt chẽ với nhóm ngôn ngữ Kuki-Chin, nhưng Thurgood (2003) và van Driem (2011) coi Karbi thuộc nhóm không phân loại trong ngữ hệ Hán-Tạng.
Các nhánh Kuki-Chin được liệt kê dưới đây theo VanBik (2009), với nhánh Tây Bắc được thêm từ Scott DeLancey và những người khác (2015), và nhánh Khum (đã được tách ra từ nhánh Nam) theo Peterson (2017).
Trung tâm: Mizo (Lushai), Bawm (Sunthla và Panghawi), Tawr, Hmar, Hakha (Lai Pawi, Mi-E, Zokhua), Darlong, Pangkhua
Mara: Mara (Tlosai {Siaha và Saikao}, Hawthai {Lyvaw, Sizo và Lochei}, Hlaipao {Zyhno, Heima và Lialai}), Zyphe, Senthang, Zotung, Lautu
Bắc: Falam (Hallam, incl. Laizo / Tlaisun, Khualsim, Zanniat, Zahau, Hauhulh, Simpi, Hualngo, Chorei), Suantak-Vaiphei, Hrangkhol, Zo (Zou), Biate (Bete), Paite, Tedim (Tiddim), Thado (Kuki), Gangte, Simte, Vaiphei, Siyin (Sizaang), Ralte, Ngawn
Nam: Shö (Asho / Khyang, Bualkhaw, Chinbon), Thaiphum, Daai (Nitu), Mün, Yindu, Matu, Welaung (Rawngtu), Kaang, Laitu, Rungtu, Songlai, Sumtu
Khom: Khumi (Khumi đích thực và Khumi Awa), Mro, Rengmitca, v.v.
Tây Bắc: Monsang (Naga), moyon (Naga), Lamkang (Naga), Aimol, Anal (Naga), Tarao (Naga), Koireng (Kolhreng), Chiru, Kom, Chothe, Sorbung, Purum, Kharam (Naga),, Saihriem, Ranglong, v.v.
Tiếng Sorbung được phát hiện gần đây có thể là ngôn ngữ hỗn hợp có thể phân loại thuộc nhóm ngôn ngữ Kuki-Chin hoặc Tangkhul (Mortenson & Keogh 2011).
Người nói tiếng Anu-Hkongso tự nhận mình là người dân tộc Chin, mặc dù ngôn ngữ của họ có liên quan mật thiết với tiếng Mru hơn là ngôn ngữ Kuki-Chin. Nhóm ngôn ngữ Mru là một nhánh riêng của ngữ tộc Tạng-Miến và không phải là một phần của nhóm ngôn ngữ Kuki-Chin.
Phân loại nội bộ > VanBik (2009)

Kenneth VanBik's (2009: 23) đã phân loại các ngôn ngữ Kuki-Chin dựa trên những thay đổi âm thanh được chia sẻ (đổi mới về âm vị học) từ ngôn ngữ Kuki-Chin nguyên thủy như sau:
Kuki-Chin
Trung tâm: * k (ʰ) r-, * p (ʰ) r-> * t (ʰ) r-; * k (ʰ) l-, * p (ʰ) l-> * t (ʰ) l-; * y-> * z-
Pangkhua ?
Laamtuk Thet: Laamtuk, Ruavaan
Tiếng Lai
Hakha: Hakha, Thantlang, Zokhua
Falam: Bawm, Bualkhua, Laizo, Lente, Khualsim, Khuangli, Sim, Tlaisun, Za-ngiat
Tiếng Mizo
Mizo: Fan-ai, Hualngo, Lushai, Khiangte, Ralte
Hmar: Khosak, Thiek, Lawitlang, Khawbung, Darngawn, Lungtau, Leiri
Mara: * kr-> * ts-; * -ʔ, * -r, * -l> -Ø; * -p, * -t, * -k> * -ʔ
Tiếng Mara
Tlosai
Saikao
Siaha
Hlaipao
Heima
Lialai
Vahapi/Zyhno
HawThai
Sizo
Ngaphepi
Sabyu
Chapi
Lyvaw
Lochei
Tisih
Phybyu
Lautu
Hnaro
Chawngthia
Zophei
Vytu
SaTe / Awhsa
Senthang
Khuapi
Sirkhua
Zotung
Shal Thawng
Ở Mai
Ngoại vi: * r-> * g-
Bắc: *-> * ts-; * kl-> * tl-; * -r> * -k
Thado / Kuki, Tedim, Khuangsai, Paite, Vuite, Chiru
Sizang / Siyin, Guite / Nguite, Vaiphei, Zo
Nam (đồng bằng Nam): * -r> * -y
Khumi: Khomi, Wakung
Cho-Asho
Asho
Cho: Matu; Chinpon; Daai, Nghmoye, Ngmuun, Mkaang
Phân loại nội bộ > Peterson (2017)

David A. Peterson's (2017: 206)  phân loại nội bộ các ngôn ngữ Kuki-Chin như sau.
Tây Bắc: Purum (Naga), Koireng, Monsang (Naga), v.v.
Trung tâm
Trung tâm lõi
Mara
Ngoại vi
Đông Bắc
Khom: Khami / Khumi, Mro -Khimi, Lemi, Rengmitca, v.v.
Nam
Cho
Daai
Hyow/Asho
Nhánh đông bắc của Peterson tương ứng với nhánh Bắc của VanBik, trong khi nhánh tây bắc của Peterson tương ứng với nhánh Kuki cổ của các phân loại trước đây.
Tài liệu

George van Driem (2001) Languages of the Himalayas: An Ethnolinguistic Handbook of the Greater Himalayan Region. Brill, ISBN 978-90-04-12062-4.
VanBik, Kenneth. 2009. Proto-Kuki-Chin: A Reconstructed Ancestor of the Kuki-Chin Languages. STEDT Monograph 8. ISBN 0-944613-47-0.