stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Laccophilus perparvulus

| Laccophilus perparvulus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Dytiscidae
Chi (genus): Laccophilus
Loài (species): L. perparvulus
Danh pháp hai phần
Laccophilus perparvulus Régimbart, 1895 
Laccophilus perparvulus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Régimbart miêu tả khoa học năm 1895.
Chú thích

↑  Hallan, J.  (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Peponidium latiflorum

| Peponidium latiflorum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Gentianales
Họ (familia): Rubiaceae
Chi (genus): Peponidium
Loài (species): P. latiflorum
Danh pháp hai phần
Peponidium latiflorum (Homolle ex Cavaco) Razafim., Lantz & B.Bremer 
Peponidium latiflorum là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được (Homolle ex Cavaco) Razafim., Lantz & B.Bremer mô tả khoa học đầu tiên năm 2007.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Peponidium latiflorum”. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2013.
Budyně

| Budyně |
| --- | --- |
—  Làng  —
 

Budyně
Quốc gia:  Cộng hòa Séc
Vùng: Jihočeský
Huyện: Strakonice
Múi giờ: CET (UTC+1)
 • Mùa hè (DST): CEST (UTC+2)
NUTS 5: CZ0316 560171
Budyně là một làng thuộc huyện Strakonice, vùng Jihočeský, Cộng hòa Séc.
Thyreus caeruleopunctatus

| Thyreus caeruleopunctatus |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Apidae
Phân họ (subfamilia): Apinae
Tông (tribus): Melectini
Chi (genus): Thyreus
Loài (species): T. caeruleopunctatus
Danh pháp hai phần
Thyreus caeruleopunctatus Blanchard 1840 
Thyreus caeruleopunctatus là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Blanchard mô tả khoa học năm 1840.
Chú thích

↑  (2008) Integrated Taxonomic Information System (ITIS) Bee Checklist 3 oktober 2008
Kootharajanahalli, Chintamani

| Kootharajanahalli |
| --- | --- |
—  Làng  —
 
Quốc gia:  Ấn Độ
Bang: Karnataka
Huyện: Chikkaballapur
Thành phố/thị trấn: Chintamani
Múi giờ: IST (UTC+5:30)
Kootharajanahalli là một làng thuộc tehsil Chintamani, huyện Chikkaballapur, bang Karnataka, Ấn Độ.
Lachnomyrmex regularis

| Lachnomyrmex regularis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Họ (familia): Formicidae
Chi (genus): Lachnomyrmex
Loài (species): L. regularis
Danh pháp hai phần
Lachnomyrmex regularis Feitosa, R. M. & Brandao, C. R. F., 2008 
Lachnomyrmex regularis được phát hiện và miêu tả bởi Feitosa, R. M. & Brandao, C. R. F. năm 2008.
Chú thích

↑  Feitosa, R. M. & Brandao, C. R. F., 2008, A taxonomic revision of the Neotropical myrmicine ant genus Lachnomyrmex Wheeler (Hymenoptera: Formicidae), Zootaxa (1890), pp. 1-49: 38-40
Thiên Hạ Bá Xướng

Thiên Hạ Bá Xướng là một nhà văn Trung Quốc, được biết tới là người đi đầu trong thể loại truyện trộm mộ. Tác phẩm nổi tiếng nhất của anh, Ma Thổi Đèn, ban đầu được viết và đăng trên mạng năm 2006.
Tiểu sử

Thiên Hạ Bá Xướng, tên thật là Trương Mục Dã, sinh ra ở Thiên Tân, Trung Quốc năm 1978. Theo lời kể trong hồi ký của cuốn Mê Tông Chi Quốc 4, cha mẹ anh làm việc trong đội địa chất khi anh còn trẻ. Sau khi kết thúc lớp 11, anh từng trải qua nhiều lần chuyển nghề và khó khăn trước khi mở một công ty tài chính ở Thiên Tân cùng bạn bè.
Tác phẩm > Ma Thổi Đèn:

Ma Thổi Đèn kể về cuộc hành trình của Hồ Bát Nhất, Tuyền béo, và Shirley Dương. Câu nói "Bùa mô kim, ấn quật mộ, dỡ núi dời non tìm quyết chú. Người thắp nến, quỷ thổi đèn, dò mồ đổ đấu kiếm vạn tiền..." mô tả nghề trộm mộ trở nên vô cùng quen thuộc với độc giả. Sau khi được đăng lên mạng, ước tính có khoảng hơn 4 triệu người đọc. Sau khi sách được xuất bản, tính đến thời điểm đầu năm 2007 đã có khoảng 500.000 bản in được bán ra. Đồng thời, Ma Thổi Đèn cũng mở ra một dòng tiểu thuyết mới làm mưa làm gió trên các trang mạng Trung Quốc suốt 3 năm từ 2006-2008.  Lưu trữ 2019-12-27 tại Wayback Machine Tám quyển Ma Thổi Đèn được Thiên Hạ Bá Xướng viết lần lượt là:
Ma Thổi Đèn - Thành Cổ Tinh Tuyệt
Ma Thổi Đèn - Mê Động Long Lĩnh
Ma Thổi Đèn - Trùng Cốc Vân Nam
Ma Thổi Đèn - Thần Cung Côn Luân
Ma Thổi Đèn - Nam Hải Quy Khư
Ma Thổi Đèn - Mộ Hoàng Bì Tử
Ma Thổi Đèn - Thi Vương Tương Tây
Ma Thổi Đèn - Vu Hiệp Quan Sơn
Ma Thổi Đèn - Mục Dã Quỷ Sự
Tác phẩm > Ma Thổi Đèn: > Mô Kim Hiệu Úy:

Bộ truyện viết tiếp câu truyện về ba mô kim hiệu úy trong hệ liệt mới tên Mô Kim Hiệu Úy. Quyển sách đầu tiên Mô Kim Hiệu Úy - Cửu U Tướng Quân được viết năm 2015.
Mô Kim Hiệu Úy - Cửu Ưu Tướng Quân

Mô Kim Hiệu Úy - Câu Thi Pháp Vương (ngưng viết)
Tác phẩm > Ma Thổi Đèn: > Mô Kim Quyết:

Mô Kim Quyết kể về cuộc hành trình của Hồ Bát Nhất và Tuyền béo vào những năm 60 của thế kỷ 20.
Mô Kim Quyết - Quỷ Môn Thiên Sư
Mục Dã Quỷ Sự:
Mục Dã Quỷ Sự là bộ truyên với nội dung nhằm giải thích các sự vật, hiện tượng kì bí mà tác giả từng nhắc đến trong các tác phẩm trước đó của mình.
Tác phẩm > Tặc Miêu: Kim Quan Lăng Thú

Được viết từ mùa hè 2007 tới tháng 5 năm 2008, truyện kể về Trương Tiểu Biện, một gã du thủ du thực làng Kim Quang cuối triều nhà Thanh. Sau khi tình cờ lạc bước vào ngôi mộ hoang của Quý phi triều trước, hắn gặp được bậc kỳ nhân, lại được truyền cho pho kỳ thư dạy môn xem tướng mèo, tướng chó đã thất truyền từ nhiều đời trước. Cũng từ đó, hắn bị cuốn vào dòng chảy cuồn cuộn của lịch sử.
Tác phẩm > Thế Giới Trong Lòng Đất 1-2-3-4 (tên cũ là Mê Tông Chi Quốc)

Mê Tông Chi Quốc là bộ tiểu thuyết phiêu lưu mạo hiểm dài kỳ gồm 4 tập, kể về những chuyến đi đầy mạo hiểm của một đoàn thám hiểm gồm những kẻ trộm mộ chuyên nghiệp, những chiến sĩ chạy trốn sự truy đuổi của kẻ thù và những nhà khảo cổ dạn dày kinh nghiệm. Tập đầu tiên được xuất bản năm 2009 và bản dịch của Vũ Như Lê ra mắt năm 2012 tại Việt Nam.
Mê Tông Chi Quốc - Chăm Pa Ẩn Sương
Mê Tông Chi Quốc - Ma Vực Lâu Lan
Mê Tông Chi Quốc - Đại Thần Nông Giá
Mê Tông Chi Quốc - Cửu Tuyền U Minh
Tác phẩm > Tuyệt Đối Tuần Hoàn (tên cũ là Tử Vong Tuần Hoàn)

Tử vong tuần hoàn là một tiểu thuyết kinh dị về quy luật sống chống của tự nhiên. Thiết nghĩ chuyện sống và chết như một vòng khép kín của tạo hóa nhưng ở đây lại có một sự trùng hợp đến không ngờ. Truyện kể về một thanh niên Trung Quốc cùng với người bạn của mình là Xú Ngư, cùng trải qua những chuyện rùng mình đến rợn người. Truyện được dịch trên mạng vào năm 2013.
Tác phẩm > Na Thần: Thôi Lão Đạo & Đả Thần Tiên (tên cũ là Ma Câm: Ma Khóc Dưới Hồ Tiên Đôn)

Ma khóc dưới hồ Tiên Đôn là tập đầu tiên trong series "Ma câm" của tác giả Thiên Hạ Bá Xướng, đây là tác phẩm mới nhất được ấp ủ trong suốt 5 năm kể từ sau sự ra đời của tác phẩm bán chạy - "Ma thổi đèn". Tại Việt Nam, truyện được xuất bản tháng 12 năm 2013. Câu chuyện kể về hai cuộc hành trình trộm mộ đầy ly kỳ của nhân vật tôi và các bạn. Ở chuyến phiêu lưu đầu tiên, nhân vật tôi và cô bạn Sách Ni Nhi dấn thân đi tìm ngôi mộ cổ của nữ thần Saman thời Liêu. Trong khi rút chạy, nhân vật tôi chẳng may vấp chân ngã vào thi thể nữ thần Sa man và chạm đầu vào chiếc gối của nàng, kể từ đó tôi bị cơn ác mộng dằn vặt từng đêm. Để tìm ra ẩn số của giấc mơ hãi hùng và quái dị, tôi cùng người anh họ Điếu bát, anh bạn đồng hành Mặt dày và cô giảng viên trường họa Điền Mộ Thanh dấn thân vào cuộc phiêu lưu thứ hai.
Tác phẩm > Hà Thần – Thủy Quỷ Quái Đàm:

Hà Thần là một cuộc phiêu lưu ly kỳ và rùng rợn trong thế giới tâm linh với những vụ án kỳ bí, những xác chết trôi nổi đầy oán khí và ẩn giấu cả thuật pháp, phong thủy, bói toán. Hà Thần là biệt danh dân chúng vùng Thiên Tân đặt cho Quách Đắc Hữu, một thành viên trong đội cảnh sát năm sông, rất giỏi bơi lội, cũng là thành viên giỏi nhất. Đội cảnh sát thực chất là đội vớt xác, được thành lập từ thời nhà Thanh để xử lý xác những người chết trôi, sau này đến thời Dân Quốc trở thành đội cảnh sát trên sông, đồng thời điều tra những vụ án kỳ bí ở nơi đây. Bộ phim truyền hình chuyển thể cùng tên năm 2017 với sự góp mặt của Lý Hiện, Trương Minh Ân được đánh giá cao, tuy nhiên nội dung phim rất khác với cốt truyện gốc. Phần 2 của phim được khởi chiếu ngày 06 tháng 07 năm 2020 với dàn diễn viên mới hoàn toàn.
Tác phẩm > Thiên Khanh Ưng Liệp:

Thiên Khanh Ưng Liệp kể về cuộc phiêu lưu mạo hiểm và đầy ly kỳ của Trương Bảo Khánh, một thanh niên sở hữu ba không: không việc làm, không siêng năng, không tạo được bất cứ thành công nào trong đời mình nhưng lại luôn mơ mộng những điều phi thường. Sau này, mẹ Trương Bảo Khánh gửi cậu đến nhà ông Tư trên núi Trường Bạch, và trong một lần đi săn cáo cùng anh em Hai Mũi và Dưa Leo, cả ba vô tình rơi xuống đại trạch hang trời của Kim Vương Mã Điện Thần. Từ đó, Bảo Khánh lần lượt phát hiện ra nhiều bí ẩn về cuộc đời và kho báu của tên trùm thổ phỉ khét tiếng. Thiên Khanh Ưng Liệp đã được chuyển thể thành một bộ phim truyền hình cùng tên được chiếu từ cuối tháng 8 năm 2019 với sự tham gia của Vương Tuấn Khải của TFBoys và Văn Kỳ. Bộ phim đã thu hút một tỷ lượt theo dõi chỉ sau 18 ngày lên sóng.
Thiên Khanh Truy Phỉ
Thiên Khanh Bảo Tàng (chưa xuất bản)
Thiên Khanh Xuất Mã (chưa xuất bản)
Tác phẩm > Tứ Thần Đấu Tam Yêu Hệ Liệt

Thôi Lão Đạo Tróc Yêu: Ban Đêm Xông Vào Mộ Đổng Phi (Tứ Thần Đấu Tam Yêu Hệ Liệt 1)
Thôi Lão Đạo Truyền Kỳ: Ba Lần Thăm Động Không Đáy (Tứ Thần Đấu Tam Yêu Hệ Liệt 2)
Hoả Thần: Cửu Hà Long Xà (Tứ Thần Đấu Tam Yêu Hệ Liệt 3)
Hoả Thần: Bạch Cốt Nương Nương (Tứ Thần Đấu Tam Yêu Hệ Liệt 4) (chưa xuất bản)
Pseudoleskea secunda

| Pseudoleskea secunda> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Bryophyta
Lớp (class): Bryopsida
Phân lớp (subclass): Bryidae
Bộ (ordo): Hypnales
Họ (familia): Leskeaceae
Chi (genus): Pseudoleskea
Loài (species): P. secunda
Danh pháp hai phần
Pseudoleskea secunda (Arnold) Broth., 1925 
Pseudoleskea secunda là một loài Rêu trong họ Leskeaceae. Loài này được (Arnold) Broth. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1925.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Pseudoleskea secunda”. Truy cập ngày 10 tháng 8 năm 2013.
Thiếu iod

Thiếu iod là thiếu nguyên tố vi lượng iod, một chất dinh dưỡng thiết yếu trong chế độ ăn uống. Nó có thể dẫn đến bướu cổ, đôi khi là bướu cổ đặc hữu cũng như bệnh đần độn do suy giáp bẩm sinh không được điều trị, dẫn đến chậm phát triển và các vấn đề sức khỏe khác. Thiếu iod là một vấn đề sức khỏe cộng đồng quan trọng vì nó là nguyên nhân gây ra khuyết tật trí tuệ.
Iod là một khoáng chất cần thiết cho chế độ ăn uống; các hormon tuyến giáp thyroxine và triiodothyronine chứa iod. Ở những nơi có ít iod trong chế độ ăn, điển hình là những vùng sâu trong đất liền không có thức ăn biển, thiếu iod là phổ biến. Nó cũng phổ biến ở các vùng núi trên thế giới, nơi thức ăn được trồng trong đất nghèo iod.
Phòng ngừa bao gồm thêm một lượng nhỏ iod vào muối ăn, một sản phẩm được gọi là muối iod. Các hợp chất iod cũng đã được thêm vào các thực phẩm khác, như bột, nước và sữa, trong các khu vực thiếu hụt. Hải sản cũng là một nguồn iod nổi tiếng.
Ở Mỹ, việc sử dụng iod đã giảm do lo ngại quá liều kể từ giữa thế kỷ 20, và các chất đối kháng iod brom, perchlorat và fluoride đã trở nên phổ biến hơn. Đặc biệt, khoảng năm 1980, việc sử dụng kali iodat làm chất điều hòa bột trong bánh mì và đồ nướng đã dần được thay thế bằng việc sử dụng các chất điều hòa khác  như bromide.
Thiếu iod dẫn đến bướu cổ với 187 triệu người trên toàn cầu (2,7% dân số) trong năm 2010. Nó đã dẫn đến 2700 ca tử vong trong năm 2013 tăng từ 2100 ca tử vong vào năm 1990.
Khnumhotep II

Đối với những người có cùng tên gọi, xem Khnumhotep.
| Khnumhotep II  |
| --- | --- |
Khnumhotep II đang săn chim (phù điêu trên tường mộ BH3)
Tiền nhiệm: Nakht
Kế nhiệm: Khnumhotep IV
Vương triều: Vương triều thứ 12
Pharaon: Amenemhat II và Senusret II
Cha: Neheri
Mẹ: Baqet
Vợ: Khety và Tjat
Con cái: 10 người con, xem văn bản
An táng: Ngôi mộ BH3 (Beni Hasan)
Khnumhotep II là một nomarch cai quản nome Oryx (nome thứ 16 của Thượng Ai Cập), sống vào thời trị vì của pharaon Amenemhat II và Senusret II thuộc Vương triều thứ 12 trong lịch sử Ai Cập cổ đại. Ngôi mộ của ông nổi tiếng với nhiều bức phù điêu còn tồn tại theo năm tháng.
Gia quyến

Những thông tin về gia tộc của Khnumhotep II được biết đến từ ngôi mộ mang số hiệu BH3 của ông. Khnumhotep II xuất thân trong một gia đình quý tộc sống tại Menat-Khufu (nay là thành phố Minya, Ai Cập). Cha của Khnumhotep tên là Neheri, lãnh chúa của một vùng đất, và là con trai của Sobekankh. Mẹ của Khnumhotep tên là Baqet (hoặc Bakt), là con gái của Khnumhotep I và vợ cả Zapity. Khnumhotep I là một nomarch cai quản nome Oryx trước đó, và sau đó Khnumhotep II đã kế nhiệm chức vị này của ông ngoại.
Khnumhotep II có 2 bà vợ được biết đến, là Khety và Tjat, đều được phong danh hiệu "Nữ nhân trong gia tộc" (tạm dịch từ "Lady of the House"). Khety là chánh thất của Khnumhotep, là con gái của một nomarch cai quản nome Anubis (nome thứ 17 của Thượng Ai Cập) và phu nhân Thent. Khety nắm giữ một số danh hiệu cao quý như "Con gái của lãnh chúa", "Vợ của lãnh chúa" và còn đảm nhiệm vai trò là nữ tư tế của thần Hathor và Pakhet. Người vợ thứ là Tjat (hoặc Jat), là con của một người phụ nữ tên là Neteru, chỉ được phong danh hiệu khá khiêm tốn như "Người thân của lãnh chúa". Cả hai người vợ xuất hiện nhiều lần trong ngôi mộ của Khnumhotep. Nhiều suy đoán cho rằng, cuộc hôn nhân giữa Khnumhotep và Khety có thể đã được sắp đặt vì mục đích liên minh, và Tjat mới chính là người mà ông ta thật sự yêu quý.
Có tất cả 10 người con được biết đến của Khnumhotep II, và tên mẹ của họ cũng được ghi lại.
Với Khety:
Nakht, con trai trưởng, được gọi là lãnh chúa của nome Anubis, có lẽ tập phong từ ông ngoại.
Khnumhotep III, cũng được gọi là con trai trưởng (có thể là em sinh đôi với Nakht), tể tướng dưới thời vua Senusret II.
Nehera A, đặt theo tên của ông nội.
Neternekht, con trai.
Baqet, đặt theo tên của bà nội, danh hiệu "Tư tế của Hathor, Phu nhân Arit".
Thent, đặt theo tên của bà ngoại, danh hiệu "Tư tế của Pakhet, Phu nhân của vùng Thung lũng".
Meres, danh hiệu "Tư tế của Hathor, Phu nhân Arit".
Với Tjat:
Nehera B, đặt theo tên của ông nội.
Khnumhotep IV, kế vị cha làm nomarch của nome Oryx. Ngôi mộ của ông là BH4 chưa được hoàn thành.
Zapity, đặt theo tên của bà cố.
Lúc sinh thời, Khnumhotep được phong khá nhiều danh hiệu cao quý, nổi bật như là "Đốc công của vùng Sa mạc Phía đông", "Người thân quen của vương thất"... và kiêm nhiếp những chức vụ của một tư tế.
Ngôi mộ

Ngôi mộ của Khnumhotep II nằm tại Beni Hasan, mang số hiệu BH3. Hai bên đường vào ngôi mộ là những tảng đá màu nâu sẫm; con đường mở rộng từ dốc đồi xuống mặt đất. Phía trước lối vào ngôi mộ là hai cột đá dựng đứng và một khoảng sảnh nhỏ; sảnh được bao quanh bởi tường bằng gạch bùn.
Hình ảnh

Một vài bức phù điêu trong ngôi mộ BH3 của Khnumhotep II:
Bẫy chim bằng lưới.
Thợ dệt đang làm việc (bản vẽ lại).
Phù điêu của Khety, vợ cả của Khnumhotep, người ngồi ở góc giữa trên.
Chú thích

1 2 3  Newberry, sđd, tr.42-43
1 2 3  Newberry, sđd, tr.43
↑  Grajetzki, sđd, tr.136-138 & 160-161
1 2  Newberry, sđd, tr.43-44
↑  Grajetzki, sđd, tr.110-111
↑  Newberry, sđd, tr.52-53
Lối vào ngôi mộ BH3
Kali

Đối với các định nghĩa khác, xem Kali (định hướng).
Kali (bắt nguồn từ tiếng Tân Latinh: kalium, danh pháp IUPAC: potassium) là nguyên tố hoá học ký hiệu K, số thứ tự 19 trong bảng tuần hoàn. Ngoài những tên đã nêu, Kali còn được gọi là bồ tạt (nhiều khi được dùng để chỉ kali carbonat K2CO3) hay potassium. Kali nguyên tố là kim loại kiềm mềm, có màu trắng bạc dễ bị oxy hóa trong không khí và phản ứng rất mạnh với nước tạo ra một lượng nhiệt đủ để đốt cháy lượng hydro sinh ra từ phản ứng đã nêu. Kali khi cháy có ngọn lửa màu hoa cà.
Kali và natri có tính chất hóa học rất giống nhau, đều là những nguyên tố nhóm IA trong bảng tuần hoàn. Chúng có cùng mức năng lượng ion hóa thứ nhất, khi được kích hoạt thì nguyên tử của hai nguyên tố này sẽ cho đi electron ngoài cùng duy nhất. Dù là hai nguyên tố khác nhau, nhưng kali và natri có thể kết hợp với những anion giống nhau để tạo nên những muối có tính chất tương tự, điều này đã được nghi ngờ từ năm 1702, và được chứng minh năm 1807 khi kali và natri được cô lập một cách độc lập từ các muối khác nhau bằng cách điện phân. Kali tồn tại trong tự nhiên ở dạng các muối ion. Do đó, nó được tìm thấy ở dạng hòa tan trong nước biển (với khoảng 0,04% kali theo khối lượng), và nguyên tố này có mặt trong nhiều khoáng vật.
Hầu hết các ứng dụng trong công nghiệp của kali là nhờ vào khả năng hòa tan tương đối cao của các hợp chất kali trong nước như bánh xà phòng kali. Kim loại kali chỉ có một vài ứng dụng đặc biệt, như là nguyên tố được thay thế cho natri kim loại trong hầu hết các phản ứng hóa học.
Các ion kali có vai trò cần thiết cho chức năng của mọi tế bào sống. Sự khuếch tán ion kali xuyên màng tế bào thần kinh cho phép hoạt động dẫn truyền thần kinh diễn ra bình thường. Sự suy giảm kali trong động vật, bao gồm cả con người, dẫn đến rối loạn các chức năng khác nhau của tim. Cơ thể phản ứng với lượng kali trong chế độ ăn uống, làm tăng nồng độ kali huyết thanh, với sự chuyển đổi kali từ bên ngoài đến bên trong tế bào và tăng thải kali qua thận.
Kali tích lũy trong các tế bào thực vật, và do đó trái cây tươi và rau là những nguồn cung cấp lượng kali tốt cho cơ thể. Sự tồn tại trong thực vật khiến ban đầu kali được cô lập từ potash (các dạng tro của thực vật), nên kali trong tiếng Anh được đặt tên theo hợp chất này. Cũng vì lý do trên nên những vụ canh tác sản lượng lớn đã làm cạn kiệt nguồn kali trong đất một cách nhanh chóng, khiến phân bón nông nghiệp tiêu thụ đến 95% hóa chất chứa kali được sản xuất trên toàn cầu. Ngược lại, ngoại trừ một vài cây chịu mặn đặc biệt, hầu hết thực vật không thể dung nạp ion natri, dẫn đến hệ quả hàm lượng natri thấp trong cơ thể.
Lịch sử

Không phải các muối kali hay natri (với tư cách tách biệt với các loại muối hóa học khác) đã từng được biết đến trong thời kỳ La Mã, và tên gọi Latin của nguyên tố này không phải gốc Latin cổ điển mà là Tân Latin. Tên Latin kalium được chọn từ từ "alkali" đã được chuyển tự từ tiếng Ả Rập: القَلْيَه‎ al-qalyah nghĩa là "tro thực vật". Thuật ngữ alkali trong tiếng Anh tương tự cũng có gốc này (kali trong tiếng Ả Rập chuẩn hiện đại là بوتاسيوم būtāsyūm).
Tên tiếng Anh của nguyên tố này là potassium bắt nguồn từ chữ "potash" (K2CO3; bồ tạt), đề cập đến một phương pháp mà theo đó bồ tạt được sản xuất bằng cách lọc sạch tro gỗ hoặc lá cây và làm bay hơi dung dịch trong một cái nồi. Bồ tạt về bản chất là một hỗn hợp muối kali do thực vật có chứa một ít hoặc không có hàm lượng natri, và phần còn lại của khoáng chất trong thực vật bao gồm các muối calci có tính hòa tan tương đối thấp. Mặc dù kali đã được sử dụng từ thời cổ đại, thành phần hóa học của nó lại không được biết đến. Georg Ernst Stahl đã thu được bằng chứng thực nghiệm cho phép ông kết luận sự khác biệt của hai loại muối kali và natri vào năm 1702, và Henri Louis Duhamel du Monceau đã tái khẳng định sự khác biệt này vào năm 1736. Khi ấy, thành phần hóa học chính xác của các hợp chất cấu tạo từ natri và kali và chính các nguyên tố natri và kali vẫn chưa được biết đến, vì vậy Antoine Lavoisier đã không xếp alkali vào trong danh sách các nguyên tố hóa học của ông năm 1789.
Kim loại kali [sic] đã được Humphry Davy phát hiện năm 1807 khi ông đang phân tách kali hydroxide (KOH) nóng chảy. Ấy là kim loại đầu tiên được điều chế với phuơng pháp điện phân sử dụng pin Volta. Cùng năm đó, Davy đã thông báo về việc tách natri kim loại từ muối khoáng vật (natri hydroxide NaOH) cũng bằng kỹ thuật tương tự, và ông đã chứng minh được rằng các nguyên tố tách ra từ hai loại muối kể trên là khác nhau. Mặc dù việc sản xuất kim loại kali và natri đã cho thấy rằng chúng được cấu tạo từ hai nguyên tố khác nhau nhưng phải mất một khoảng thời gian trước khi đề xuất của ông được công nhận rộng rãi.
Trong một thời gian dài, kali chỉ được ứng dụng vào việc sản xuất thủy tinh, thuốc tẩy và xà phòng. Xà phòng kali từ mỡ động vật và dầu thực vật có giá rất cao, do chúng có khuynh hướng hòa tan nhiều hơn trong nước và mềm hơn, nên được gọi là xà phòng mềm. Phát hiện của Justus Liebig năm 1840 cho thấy rằng kali là nguyên tố cần thiết cho thực vật và hầu hết loại đất đều thiếu kali đã làm gia tăng nhu cầu các muối kali. Tro gỗ từ các loại cây linh sam ban đầu được sử dụng như một nguồn cung cấp muối kali ở dạng phân bón, nhưng với việc phát hiện năm 1868 về các mỏ chứa kali chloride gần Staßfurt, Đức thì sản lượng phân bón kali bắt đầu được sản xuất ở quy mô công nghiệp. Các mỏ bồ tạt khác dần được phát hiện, và vào thập niên 1960 Canada trở thành nước cung cấp kali chính trên thị trường quốc tế.
Tính chất > Vật lý

Kali là kim loại nhẹ thứ 2 sau lithi. Nó là chất rắn mềm có điểm nóng chảy thấp và có thể dùng dao để cắt dễ dàng. Vết mới cắt của kali có màu bạc, nhưng ngay lập tức sẽ lu mờ chuyển sang màu xám sau khi tiếp xúc với không khí, nên nó phải được bảo quản trong dầu mỏ hay dầu lửa. Trong thí nghiệm với ngọn lửa, kali và các hợp chất của nó phát ra màu hoa cà với đỉnh bức xạ ở bước sóng 766,5 nm (xem đoạn phim bên dưới.)
Tính chất > Cấu trúc nguyên tử

Nguyên tử Kali có 19 proton và 19 electron, với đồng vị bền có 20 neutron. Bán kính nguyên tử trung bình 2,77 Å, Vm là 45,46 cm³/mol. Cấu hình điện tử của Kali như sau:
Tính chất > Hóa học

Các nguyên tử kali có 19 electron nhiều hơn 1 electron so với trạng thái bền vững của khí trơ gần nhất argon. Nguyên tử kali trong trường hợp này dễ mất 1 nguyên tử ngoài cùng hơn là kiếm thêm 1 nữa để đạt trang thái bền; tuy nhiên, các ion K– cũng được biết đến. Do mức năng lượng ion hóa thứ nhất thấp (418,8 kJ/mol) nguyên tử kali dễ dàng mất đi 1 electron và oxy hóa thành cation K+. Quá trình này cần ít năng lượng đến nỗi kali dễ dàng bị oxy hóa bởi oxy trong khí quyển. Ngược lại, mức năng lượng ion hóa thứ hai rất cao (3052 kJ/mol), do phải loại bỏ 2 electron khi phá vỡ trạng thái bền vững của cấu hình khí hiếm. Do đó, kali không sẵn sàng để tạo thành các hợp chất ở trạng thái oxy hóa +2 (hoặc cao hơn).
Kali phản ứng với oxy trong không khí tạo thành kali peroxide và phản ứng với nước tạo thành kali hydroxide. Phản ứng của kali với nước rất nguy hiểm vì tính mãnh liệt của phản ứng và việc tạo ra khí hydro trong phản ứng. Khí hydro tiếp tục phản ứng với oxy trong khí quyển tạo thành nước, lượng nước này lại tiếp tục phản ứng với kali dư. Phản ứng này chỉ cần sự có mặt của một ít nước; vì vậy kali và hợp kim lỏng của nó với natri là NaK là những chất hút ẩm mạnh có thể được dùng để làm khô các dung môi trước khi đưa vào chưng cất.
Do tính nhạy cảm của kali với nước và không khí, các phản ứng chỉ có thể xảy ra trong khí quyển trơ như khí argon dùng công nghệ chân không. Kali không phản ứng với hầu hết hydrocarbon như dầu khoáng hoặc kerosene. Nó dễ hòa tan trong amonia lỏng với nồng độ lên đến 480 ppm ở 0 °C. Tùy theo nồng độ, các dung dịch ammoniac sẽ có màu xanh dương đến vàng, và độ dẫn điện của chúng tương tự như độ dẫn điện của kim loại lỏng. Ở dạng dung dịch tinh khiết, ammoniac phản ứng chậm với kali tạo thành KNH2, nhưng phản ứng này được tăng tốc khi thêm một lượng nhỏ muối của các kim loại chuyển tiếp. Bởi vì kali có thể khử các muối thành kim loại, kali thường được dùng làm chất khử trong việc sản xuất các kim loại từ các muối của chúng bằng phương pháp Rieke. Ví dụ, dùng kali làm chất khử để điều chế magnesi bằng phương pháp Rieke từ magnesi chloride: