Shogi
Ghi chép ván cờ

Trên thế giới có hai hệ thống ký hiệu thường dùng để ghi chép nước đi trong biên bản ván cờ (棋譜 (kỳ phổ), kifu?): hệ thống ký hiệu truyền thống được sử dụng trong các văn bản tiếng Nhật, và hệ thống ký hiệu phương Tây do các kỳ thủ George Hodges và Glyndon Townhill tạo ra, sử dụng tiếng Anh. Hosking đã chỉnh lý lại hệ thống này để bám sát hơn với ký hiệu gốc tiếng Nhật (sử dụng 2 chữ số để biểu thị tọa độ ô cờ thay vì một chữ số và một chữ cái). Ngoài ra cũng có những hệ thống ký hiệu khác để ghi lại thế cờ. Khác với cờ vua, ô gốc tọa độ (ô 11) nằm ở góc trên bên phải bàn cờ thay vì góc dưới bên trái.
CLB Shogi Việt Nam sử dụng hệ ký hiệu phương Tây có điều chỉnh, trong đó sử dụng tên viết tắt của các quân cờ theo tiếng Việt.
Trong hệ thống ký hiệu phương Tây, cú pháp ghi nước đi bao gồm:
Ký hiệu viết tắt tên quân cờ + Cách di chuyển + Tọa độ điểm đến
Tên viết tắt các quân cờ như sau:
| Tiếng Nhật | Tiếng Nhật | Tiếng Anh | Tiếng Anh | Tiếng Việt | Tiếng Việt |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 王将／玉将 gyokushō/ōshō | 王／玉gyoku/ō | king | K | Vua | V |
| 飛車 hisha | 飛hi | rook | R | Xe | X |
| 龍王 ryūō | 龍／竜ryū | promoted rook/dragon | +R | Xe phong cấp/Xe rồng/Long vương | +X |
| 角行 kakugyō | 角kaku | bishop | B | Tượng | Tg |
| 龍馬 ryūma | 馬uma | promoted bishop/horse | +B | Tượng phong cấp/Tượng rồng/Long mã | +Tg |
| 金将 kinshō | 金kin | gold (general) | G | (Tướng) Vàng | Vg |
| 銀将 ginshō | 銀gin | silver (general) | S | (Tướng) Bạc | B |
| 成銀 narigin | 全 | promoted silver (general) | +S | (Tướng) Bạc phong cấp | +B |
| 桂馬 keima | 桂kei | knight | N | Mã | M |
| 成桂 narikei | 圭 | promoted knight | +N | Mã phong cấp | +M |
| 香車 kyōsha | 香kyō | lance | L | Thương | Th |
| 成香 narikyō | 杏 | promoted lance | +L | Thương phong cấp | +Th |
| 歩兵 fuhyō | 歩fu | pawn | P | Tốt | T |
| と金 tokin | とto | promoted pawn/tokin | +P | Tốt phong cấp/Tokin | +T |
Ký hiệu cho cách di chuyển bao gồm: đi quân dùng dấu gạch nối -, bắt quân dùng chữ x và thả quân dùng dấu hoa thị *. Các cột được đánh số từ 1 đến 9 từ phải sang trái theo góc nhìn của Tiên. Hệ ký hiệu của Hodges ký hiệu các hàng bằng các chữ cái từ a đến i, tuy nhiên Hosking đã chỉnh sửa lại và đánh số hàng từ 1 đến 9 để khớp với hệ ký hiệu Nhật Bản. Các hàng được đánh số từ trên xuống dưới theo góc nhìn của Tiên. Như vậy, chẳng hạn Rx24/Xx24 nghĩa là "Xe bắt quân ở 24". Các quân phong cấp được ký hiệu bằng cách thêm dấu cộng + vào trước ký hiệu quân ban đầu (ví dụ +Rx24/+Xx24). Việc phong cấp quân cờ cũng được ký hiệu bằng dấu cộng + thêm vào sau cùng nước đi (ví dụ S-21+/B-21+), trong khi đó việc không phong cấp khi có cơ hội phong cấp được ký hiệu bằng dấu bằng = (ví dụ S-21=/B-21=). Trong trường hợp hai hay nhiều quân cùng loại có thể cùng đến 1 ô, sẽ chỉ rõ bằng cách thêm ô xuất phát vào trước ký hiệu cách di chuyển (ví dụ N65-53+/M(65)-53+ có nghĩa là "Mã từ 65 đi đến 53, phong cấp", để phân biệt với N45-53+/M(45)-53+).
Hệ ký hiệu Nhật Bản sử dụng ký tự tiếng Nhật để ký hiệu quân cờ, thể hiện sự phong cấp và dùng chữ số Hán tự thay cho chữ số Ả Rập để đánh số hàng. Thường không có ký hiệu cách di chuyển, ngoại trừ thả quân (tuy nhiên nếu thả quân là nước đi duy nhất của loại quân đó đến ô chỉ định thì ký hiệu này cũng không cần thiết). Trường hợp hai hay nhiều quân cùng loại có thể cùng đến 1 ô, cách phân biệt cũng khá khác so với hệ ký hiệu phương Tây. Chẳng hạn:
| Ký hiệu phương Tây | Ký hiệu Việt Nam | Ký hiệu Nhật Bản |
| --- | --- | --- |
| Rx24 | Xx24 | ２四飛 |
| +Rx24 | +Xx24 | ２四龍／２四竜 |
| S-21+ | B-21+ | ２一銀成 |
| S-21= | B-21= | ２一銀不成 |
| N65-53+ | M(65)-53+ | ５三桂左成 |
Thông thường trên các trang web, sách báo, v.v... về shogi, kết quả trận đấu được ký hiệu bằng vòng tròn màu trắng (○) đối với ván thắng và vòng tròn màu đen (●) đối với ván thua, mặc dù điều này không quy định trong hệ thống ký hiệu ghi chép ván cờ.