Lâu đài bay của pháp sư Howl (phim)
So sánh giữa phim và tiểu thuyết

Bộ phim có một số điểm khác biệt so với tiểu thuyết, một phần do hai dạng phương tiện truyền thông này có nhiều đòi hỏi khác nhau. Cuốn tiểu thuyết của Jones sở hữu dàn nhân vật đồ sộ cũng như một vài tình tiết truyện quá phức tạp để có thể chuyển thể lên phim ảnh. Do đó, một số nhân vật như cô em út của Sophie là Martha đã được lược bỏ, giống như tình tiết Markl tán tỉnh Sophie (trong tiểu thuyết nhân vật này có tên là Michael và được miêu tả là một chàng thanh niên chứ không phải là một cậu bé). Jones đã có cuộc thảo luận về bộ phim với đại diện của Studio Ghibli nhưng không đóng góp hay tham gia vào việc sản xuất phim. Miyazaki đến Anh vào mùa hè năm 2004 để chiếu riêng cho Jones xem bản chuyển thể điện ảnh đã hoàn thành. Cảm nghĩ của bà được trích lại như sau: "Thật ngoài sức tưởng tượng. Không, tôi đã không có ý kiến đóng góp nào—tôi viết sách chứ không làm phim. Đúng vậy, bộ phim có điểm khác biệt so với cuốn sách—sự thực là nó có thể sẽ rất khác, nhưng nên là như vậy. Đây vẫn sẽ là một bộ phim tuyệt vời."
Lâu đài của Howl trong tiểu thuyết được mô tả là một tòa tháp phù thủy cao lớn, tăm tối và tràn đầy sát khí, khác xa với hình ảnh phức tạp trong phim. Lâu đài trong phim có thể coi là một sự giễu nhại những loại máy móc vốn chạy bằng cả động cơ hơi nước lẫn phép thuật trong tác phẩm. Trong phim, toà lâu đài là một "khối ghép tròn xoay được kết hợp từ ống khói, mái nhà, ống dẫn hơi nước và nhiều bộ phận phụ kỳ lạ khác, tất cả được chống đỡ bởi những chiếc chân chim làm từ máy móc", giống như túp lều của nhân vật Baba Yaga trong truyện truyền thuyết nổi tiếng của người Slav. Lâu đài hao hao giống một vật thể sống và được khắc hoạ như thể có sự sống. Tương tự, Calcifer trong cuốn sách là một nhân vật độc ác, không có vẻ ngoài và tính cách dễ mến giống như trong phim. Cả bộ phim và cuốn tiểu thuyết đều muốn truyền tải rằng các yếu tố kỳ ảo cũng chỉ là những điều hết sức bình thường. Mặc dù các nhân vật được đặt trong một vũ trụ giả tưởng nhưng khán giả vẫn hay thấy họ làm các công việc thường ngày như nấu bữa sáng hay giặt giũ, trái ngược với các hành động lớn lao mang tính anh hùng điển hình trong một vũ trụ giả tưởng. Jones tạo ra một sự chia cắt trong bối cảnh giả tưởng của cuốn tiểu thuyết khi cho các nhân vật du hành đến xứ Wales, một địa điểm thuộc thế giới thực. Trong khi đó, bản chuyển thể điện ảnh tránh sự rẽ nhánh này và duy trì liên tục bối cảnh giả tưởng.
Sự bổ sung lớn nhất của Miyazaki vào cốt truyện đó là nâng tầm ảnh hưởng của cuộc chiến tranh. Trong cuốn sách, chiến tranh chỉ được đề cập một cách gián tiếp khi nhà vua lệnh cho Howl đi tìm người em trai mất tích của ông là Justin, vì ông cần tới tài quân sự của Justin cho cuộc chiến sắp tới. Howl thường xuyên vắng mặt là vì thói trăng hoa của anh, điều khiến Sophie cảm thấy anh là một con người nông cạn và hèn nhát. Tuy nhiên, trong phim, Howl thường vắng nhà để phá vỡ kế hoạch chiến đấu của quân đội cả hai phe, dưới hình dạng một con chim khổng lồ.
Sự thay đổi trong cốt truyện này cũng khiến cho vai trò của một số nhân vật có sự khác nhau giữa tiểu thuyết và phim. Trong cuốn sách, Phù thủy Vùng hoang địa là nhân vật phản diện chính, còn khi lên phim, mụ bị ma thuật của Quý bà Suliman biến thành một bà già hoàn toàn vô hại và gợi lên sự đồng cảm ở cả Sophie lẫn các khán giả. Bộ phim đã biến hai nhân vật trong tiểu thuyết, cô Penstemmon và phù thủy Suliman, thành một nhân vật duy nhất, Quý bà Suliman. Trong phim, dù Suliman gần như chính là kiểu nhân vật phản diện truyền thống nhưng bà được cho là có động cơ không rõ ràng, ngoài ra các nhà phê bình cũng nhận định rằng chiến tranh mới là nhân vật phản diện thực sự. Thói trăng hoa, phóng đãng vốn là một phần quan trọng trong tính cách của Howl được lược bỏ khi lên phim. Trong khi đó, tính cách của Sophie trở nên thông thường hơn; cô ít gắt gỏng và thẳng thắn hơn, đồng thời cũng bày tỏ tình yêu của mình với Howl sớm hơn và trực diện hơn. Tình tiết truyện thể hiện rằng Sophie là một phù thủy quyền năng tự thân không xuất hiện trong phim mặc dù cô vẫn cho thấy khả năng kiểm soát lời nguyền của mình.
Giữa tiểu thuyết và phim cũng có sự khác biệt về chủ đề trọng tâm. Nhà phê bình Antonia Levi viết rằng trải nghiệm xem phim giống như đọc một tác phẩm fan fiction chất lượng cao và dù các nhân vật và bối cảnh vẫn giữ nguyên nhưng câu chuyện lại khác. Mặc dù câu chuyện luôn bắt đầu với Sophie là một "tù nhân" trong chính hoàn cảnh của cô và định kiến xã hội, nhưng những thử thách mà cô phải đối mặt trong tiểu thuyết và trên phim có phần khác biệt. Levi nói: "Jones dùng Sophie, Howl và Calcifer theo lối truyện cổ tích để kể một câu chuyện phản bác lại những kì vọng về giai cấp và giới tính, còn Miyazaki sử dụng cùng những nhân vật đó để kể câu chuyện về lòng thủy chung, tình yêu và chiến tranh."