stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Deinogalerix
Đặc điểm

Chúng có bề ngoài dạng chuột và có quan hệ lỏng lẻo với loài nhím gai lông thưa. Deinogalerix có khuôn mặt dài ngoằng, mỏng, hình nón nhỏ, đôi tai nhọn, đuôi dài và lông dài. Xương hộp sọ của loài Deinogalerix koenigswaldi dài khoảng 20 cm (7,9 inch) và toàn bộ cơ thể đo được chiều dài khoảng 60 cm (24 inch). Ngày nay, nó đã có cùng một hốc sinh thái giống như chó và mèo, ngoại trừ nó có nhiều kẻ săn mồi hơn chẳng hạn như cú sên to (Tyto gigantea). Người ta tin rằng Deinogalerix là các loài ăn côn trùng, chúng chủ yếu ăn những động vật không xương sống như bọ cánh cứng, chuồn chuồn và dế, và thậm chí cả ốc sên. Nhưng những loài lớn hơn cũng có thể đã săn bắt các loài động vật có vú cỡ nhỏ, bò sát nhỏ và chim nhỏ.
Delosperma prasinum

| Delosperma prasinum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Caryophyllales
Họ (familia): Aizoaceae
Chi (genus): Delosperma
Loài (species): D. prasinum
Danh pháp hai phần
Delosperma prasinum L.Bolus, 1933 
Delosperma prasinum là một loài thực vật có hoa trong họ Phiên hạnh. Loài này được L.Bolus mô tả khoa học đầu tiên năm 1933.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Delosperma prasinum”. Truy cập ngày 25 tháng 6 năm 2013.
Dendrobium griffithianum

| Dendrobium griffithianum |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Chi (genus): Dendrobium
Loài (species): D. griffithianum
Danh pháp hai phần
Dendrobium griffithianum Lindl. 
Dendrobium griffithianum là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Lindl. mô tả khoa học đầu tiên năm 1835.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Dendrobium griffithianum”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Pardosa vadosa

| Pardosa vadosa> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Lycosidae
Chi (genus): Pardosa
Loài (species): P. vadosa
Danh pháp hai phần
Pardosa vadosa R. W. Barnes, 1959 
Pardosa vadosa là một loài nhện trong họ Lycosidae.
Loài này thuộc chi Pardosa. Pardosa vadosa được R. W. Barnes miêu tả năm 1959.
Chú thích

↑  Platnick, Norman I. (2010): The world spider catalog, version 10.5. American Museum of Natural History.
Desmatodon confertifolius

| Desmatodon confertifolius> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Bryophyta
Lớp (class): Bryopsida
Bộ (ordo): Pottiales
Họ (familia): Pottiaceae
Chi (genus): Desmatodon
Loài (species): D. confertifolius
Danh pháp hai phần
Desmatodon confertifolius (Mitt.) A. Jaeger, 1873 
Desmatodon confertifolius là một loài rêu trong họ Pottiaceae. Loài này được (Mitt.) A. Jaeger mô tả khoa học đầu tiên năm 1873.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Desmatodon confertifolius”. Truy cập ngày 10 tháng 6 năm 2014.
Swansea City A.F.C.

Swansea City Association Football Club (thành lập năm 1912) là một câu lạc bộ bóng đá chuyên nghiệp có trụ sở tại Swansea, xứ Wales. Swansea City hiện đang thi đấu ở giải EFL Championship. Sân vận động của họ có tên là Sân vận động Swansea.com (Swansea.com Stadium).
Đây là một trong những câu lạc bộ thành công nhất trong bóng đá của xứ Wales, đã giành được 10 chiếc Cup và dẫn đầu Football League First Division của Anh trong tháng 12 năm 1981, trước khi kết thúc mùa giải ở vị trí thứ 6. Swansea là một trong hai câu lạc bộ xứ Wales đã thi đấu cho bóng đá Anh.
Danh hiệu

| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| Giải đấu | Thành tích | Năm |
| League Cup | Vô địch | 2012–13 |
| Football League Championship (2nd tier) | Thứ 3 (promoted after winning play-offs) | 2010–11 |
| Second Division (2nd tier) | Thứ 3(promoted) | 1980–81 |
| League One (3rd tier) | Vô địch | 2007–08 |
| Third Division (3rd tier) | Thứ 3(promoted) | 1978–79 |
| Third Division South (3rd tier) | Vô địch | 1924–25, 1948–49 |
| Third Division (4th tier) | Vô địch Thứ 3 (promoted) | 1999–2000  2004–05 |
| Fourth Division (4th tier) | Thứ 3(promoted) | 1969–70, 1977–78 |
| Football League Trophy | Chiến thắng Southern finalist Southern semi-final | 1994, 2006 2008 1986, 1993, 1995, 2001 |
| Welsh Cup | Chiến thắng Á quân Semi-finalist | 1913, 1932, 1950, 1961, 1966, 1981, 1982, 1983, 1989, 1991 1915, 1926, 1938, 1940, 1949, 1956, 1957, 1969 1914, 1920, 1923, 1925, 1931, 1935, 1962, 1965, 1970, 1980, 1984, 1985, 1994, 1995 |
| FAW Premier Cup | Chiến thắng Á quân Semi-finalist | 2005, 2006 2001, 2002 2004 |
Những danh hiệu mà câu lạc bộ bóng đá Swansea City giành được:
FAW Welsh Youth Cup
Chiến thắng 1999, 2003, 2008, 2010, 2011
Á quân 1990, 1991, 1994, 1996, 2004, 2009
West Wales FA Senior Cup
Chiến thắng 1923, 1925, 1926, 1927, 1930, 1934, 1949, 1950, 1954, 1955, 1956, 1957, 1960, 1961, 1962, 1965, 1966, 1975, 1987, 1990, 1991, 1994, 1995, 2002, 2003
Á quân 1928, 1951, 1953, 1964, 1968, 1971, 1977, 1980, 1986, 1996, 1997, 1998
Shared 1963 (they drew with Llanelli and no replay was played)
South Wales FA Senior Cup
Chiến thắng 1930, 1932, 1933, 1934
South Wales FA Intermediate Cup (competed for by 'A' team)
Chiến thắng 1929
Herefordshire FA Senior Invitation Cup
Á quân 2002
Welsh Football League
Division One Vô địch 1913, 1925, 1926, 1934, 1935, 1936, 1951, 1962, 1963, 1964, 1965, 1976
Division One Á quân 1914, 1923, 1924, 1927, 1933
League Cup Chiến thắng 1931, 1933
League Cup runners-up 1926
League Cup semi-finals 1932
Football Combination - Reserves
Wales & West Division Á quân 2010, 2011
Division Two Vô địch 1955, 1961, 1995
Division Two Á quân 1993, 1996
Combination Cup Chiến thắng 1947, 1950, 1995
Macbar (Reserve) Cup
Chiến thắng 1987
Southern Football League
(Reserves) Western Section champions 1925
Western League
(Reserves) Division One Á quân 1920
Football League Youth Alliance
South West & Wales Conference Á quân 2008
Division 3 South Chiến thắng 2003
MacWhirter Welsh Youth League
Championship Chiến thắng 1995
League Cup Chiến thắng 1995, 1998
Astoria Cup Chiến thắng 1995, 2000
Astoria Cup semi-finalists 2003
Welsh Football League Youth Division
Vô địch 1965, 1966, 1967, 1968
Á quân 1969
Cup Á quân 1967, 1968
Nhà sản xuất và nhà tài trợ áo đấu

| Quãng thời gian | Nhà sản xuất | Nhà tài trợ áo đấu |
| --- | --- | --- |
| 1975–1979 | Bukta | none |
| 1979–1981 | Adidas | none |
| 1981–1984 | Patrick | none |
| 1984–1985 | Hummel | Diversified Products (DP) |
| 1986–1989 | Admiral Sportswear | Diversified Products (DP) |
| 1989–1991 | Spall Sports | Diversified Products (DP) |
| 1991–1992 | Spall Sports | none |
| 1992–1993 | Matchwinner | ACTION |
| 1993–1995 | Matchwinner | Gulf Oil |
| 1995–1996 | Le Coq Sportif | Gulf Oil |
| 1996–1997 | Le Coq Sportif | South Wales Evening Post |
| 1997–1999 | New Balance | Silver Shield |
| 1999–2000 | New Balance | M&P Bikes |
| 2000–2001 | Bergoni | Stretchout |
| 2001–2004 | Bergoni | The Travel House |
| 2004–2005 | Bergoni | RE/MAX |
| 2005–2007 | Macron | The Travel House |
| 2007–2008 | Macron | swansea.com |
| 2008–2009 | Umbro | swansea.com |
| 2009–2011 | Umbro | 32Red |
| 2011–2013 | Adidas | 32Red |
| 2013– | Adidas | GWFX |
Cầu thủ > Đội 1

Ghi chú: Quốc kỳ chỉ đội tuyển quốc gia được xác định rõ trong điều lệ tư cách FIFA. Các cầu thủ có thể giữ hơn một quốc tịch ngoài FIFA.
Cầu thủ > Cho mượn

Ghi chú: Quốc kỳ chỉ đội tuyển quốc gia được xác định rõ trong điều lệ tư cách FIFA. Các cầu thủ có thể giữ hơn một quốc tịch ngoài FIFA.
Cầu thủ > Số áo được vinh danh

40 –  Besian Idrizaj, tiền đạo (2009–10)
Chú thích

↑  “Premier League Handbook Season 2016/17” (PDF). Premier League. Truy cập ngày 18 tháng 9 năm 2016.
↑  “Ownership statement”. Swansea City. Truy cập ngày 23 tháng 3 năm 2023.
↑  “First team”. Swansea City A.F.C. Truy cập ngày 23 tháng 9 năm 2019.
↑  “Swansea City retire number 40 shirt”. Swansea City A.F.C. ngày 17 tháng 5 năm 2010. Bản gốc lưu trữ ngày 2 tháng 10 năm 2013. Truy cập ngày 18 tháng 5 năm 2010.
| x t Swansea City A> F.C. – Các huấn luyện viên |
| --- | --- |
 Whittaker (1912–14)  Bartlett (1914–15)  Bradshaw (1919–26)  Thomson (1927–31)  Harris (1934–39)  Green (1939–47)  McCandless (1948–55)  Burgess (1955–58)  Morris (1958–65)  Davies (1965–66)  Lucas (1967–69)  Bentley (1969–72)  Gregg (1972–75)  Griffiths (1975–78)  Toshackp (1978–83)  Livermorec (1983)  Toshackp (1983–84)  Chappellc (1984)  Appleton (1984)  Bond (1984–85)  Hutchisonp (1985–86)  Yorathp (1986–89)  Evans (1989–90)  Yorath (1990–91)  Burrows (1991–95)  Smith (1995)  Rimmer (1995–96)  Cullis (1996)  Rimmer (1996)  Mølbyp (1996–97)  Adamsp (1997)  Cork (1997–98)  Hollins (1998–01)  Addison (2001–02)  Freestone & Cusackp (2002)  Flynn (2002–04)  Curtisc (2004)  Jackett (2004–07)  Nugentc (2007)  Martínez (2007–09)  Sousa (2009–10)  Rodgers (2010–12)  Laudrup (2012–14)  Monk (2014–15)  Curtisc (2015–16)  Guidolin (2016)  Bradley (2016)  Curtisc (2016–17)  Clement (2017)  Brittoncp (2017)  Carvalhal (2017–18)  Potter (2018–19)  (c) = huấn luyện viên tạm quyền; (p) = cầu thủ kiêm huấn luyện viên; (cp) = cầu thủ kiêm huấn luyện viên tạm quyền
Athanasia scabra

| Athanasia scabra> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Asterales
Họ (familia): Asteraceae
Chi (genus): Athanasia
Loài (species): A. scabra
Danh pháp hai phần
Athanasia scabra Thunb., 1800 
Athanasia scabra là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Thunb. mô tả khoa học đầu tiên năm 1800.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Athanasia scabra”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.
Astragalus terekliensis

| Astragalus terekliensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Fabales
Họ (familia): Fabaceae
Chi (genus): Astragalus
Loài (species): A. terekliensis
Danh pháp hai phần
Astragalus terekliensis Gontsch. 
Astragalus terekliensis là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được Gontsch. miêu tả khoa học đầu tiên.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Astragalus terekliensis”. Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2013.
Eurhynchium longirameum

| Eurhynchium longirameum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Bryophyta
Lớp (class): Bryopsida
Phân lớp (subclass): Bryidae
Bộ (ordo): Hypnales
Họ (familia): Brachytheciaceae
Chi (genus): Eurhynchium
Loài (species): E. longirameum
Danh pháp hai phần
Eurhynchium longirameum (Müll. Hal.) You F. Wang & R.L. Hu, 2003 
Eurhynchium longirameum là một loài Rêu trong họ Brachytheciaceae. Loài này được (Müll. Hal.) You F. Wang & R.L. Hu mô tả khoa học đầu tiên năm 2003.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Eurhynchium longirameum”. Truy cập ngày 10 tháng 8 năm 2013.
Athanasia serrata

| Athanasia serrata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Asterales
Họ (familia): Asteraceae
Chi (genus): Athanasia
Loài (species): A. serrata
Danh pháp hai phần
Athanasia serrata Vitman, 1790 
Athanasia serrata là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Vitman mô tả khoa học đầu tiên năm 1790.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Athanasia serrata”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.
Dawid Sarkisow

| Thông tin cá nhân |
| --- | --- | --- | --- |
Ngày sinh:  20 tháng 11, 1982 (41 tuổi)
Nơi sinh:  Turkmenistan
Vị trí:  Hậu vệ
Thông tin đội
Đội hiện nay:  Aşgabat FK
Số áo:  23
Sự nghiệp cầu thủ chuyên nghiệp*
| Năm |  Đội |  ST |  (BT) |
|  |  HTTU Aşgabat |   |   |
| 2015– |  Aşgabat FK |   |   |
Sự nghiệp đội tuyển quốc gia
| Năm |  Đội |  ST |  (BT) |
| 2004– |  Turkmenistan |  16 |  (0) |
 *Số trận ra sân và số bàn thắng ở câu lạc bộ tại giải quốc gia
Dawid Sarkisow (sinh ngày 20 tháng 11 năm 1982) là một cầu thủ bóng đá Turkmenistan hiện tại thi đấu cho Aşgabat FK. Anh cũng có 16 lần ra sân cho đội tuyển quốc gia.
Sự nghiệp câu lạc bộ

Từ mùa hè 2015, anh là cầu thủ của FC Ashgabat.
Sự nghiệp quốc tế

Sarkisow có 16 lần ra sân thi đấu cho Turkmenistan, ở các trận đấu tại Cúp Challenge AFC 2012 và Vòng loại Giải vô địch bóng đá thế giới.
Danh hiệu

Cúp Challenge AFC:
Á quân: 2012
Taeniophyllum brunnescens

| Taeniophyllum brunnescens |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Chi (genus): Taeniophyllum
Loài (species): T. brunnescens
Danh pháp hai phần
Taeniophyllum brunnescens Schltr. 
Taeniophyllum brunnescens là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Schltr. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1913.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Taeniophyllum brunnescens”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Cái chết và tang lễ của Phaolô Bùi Văn Đọc
Bối cảnh

Chiều ngày 25 tháng 2, Tổng giám mục Phaolô Bùi Văn Đọc cùng các giám mục giáo tỉnh Sài Gòn đáp chuyến bay đến Paris, ngay trước chuyến viếng thăm Ad Limina của Hội đồng Giám mục Việt Nam, theo đúng lịch trình của hội đồng. Linh mục Hồ Văn Xuân hồi tưởng về sự lo lắng của ông về sức khỏe của Tổng giám mục Bùi Văn Đọc, ngay khi lấy hành lí tại sân bay Paris rằng Tổng giám mục Đọc đã bước nặng nề và tỏ ra khó khăn. Tổng giám mục Đọc cũng dặn dò linh mục Xuân, tháp tùng về việc chu toàn việc trùng tu Nhà thờ Đức Bà Sài Gòn và Nhà xứ của Giáo xứ chính tòa. Ngày 27, linh mục Xuân rời phái đoàn giám mục sang Đức ngày 27 rồi sang Pháp nhằm tìm kiếm công trình nhà thờ Đức Bà Sài Gòn. Tổng giám mục Đọc cũng dự kiến sau chuyến đi Ad Limina sẽ cùng hai giám mục phụ tá đi thăm Ba Lan.
Ngày 2 tháng 3, tổng giám mục Bùi Văn Đọc cùng phái đoàn giám mục rời Paris sang Rôma. Vì lịch trình dày đặc và ông có nhiều dấu hiệu mệt mỏi, tuy nhiên các giám mục đề nghị ông nghỉ ngơi đều bị ông từ chối. Việc đi lại của Tổng giám mục Đọc khó khăn, hơi thở mạnh, gấp, ăn uống chậm chạp và diễn biến xấu trong từng ngày ông ở tại Rôma. Hồng y Phêrô Nguyễn Văn Nhơn, hai giám mục phụ tá Tổng giáo phận và tất cả các giám mục trong hội đồng giám mục đều lo lắng, nhận thấy chuyển biến xấu và có hỏi đến ông, ông đều trả lời Tôi khỏe. Chính vì lý do này nên các giám mục cùng phái đoàn không thể can ngăn Tổng giám mục Đọc điều trị. Sáng ngày 5 tháng 3, giờ Rôma, ông có dịp yết kiến Giáo hoàng cùng các giám mục Việt Nam, tại đây, ông đã trò chuyện và đặt câu hỏi về nguyên Giáo hoàng Biển Đức XVI với Giáo hoàng Phanxicô, là câu hỏi để lại ấn tượng sâu sắc đối với vị giáo hoàng. Sau khi yết kiến giáo hoàng, ông cũng có cuộc hội ngộ bất ngờ với Hồng y Quốc vụ khanh Pietro Parolin. Sau khi yết kiến giáo hoàng, trong lúc ngồi nghỉ mệt, Tổng giám mục Đọc thích thú với dây tràng hạt màu trắng trong hộp quà giáo hoàng tặng, ông nói: Đẹp quá, cái này chắc mình xài đến chết luôn! Cỗ tràng hạt này hiện được đặt trên tay cố Tổng giám mục trong quan tài.
Qua đời và tang lễ > Qua đời

Trước khi qua đời, trong hai ngày cuối cùng, sức khỏe của tổng giám mục Đọc không khả quan, nhưng ông cố gắng tham dự đầy đủ chương trình đã hoạch định. Sáng ngày 6 tháng 3 (giờ Rôma), Tổng giám mục Bùi Văn Đọc cùng các giám mục Việt Nam đã đến nhà thờ Đức Mẹ Scala viếng mộ Hồng y Phanxicô Xaviê Nguyễn Văn Thuận. Tại đây, ông đã có nhiều dấu hiệu mệt mỏi khác thường. Sau đó, vì thấy ông đi lại khó khăn, các linh mục đã quyết định đưa ông đến Đền thờ thánh Phaolô ngoại thành bằng taxi. Tại đây, ông chủ tế thánh lễ lúc 11 giờ (khoảng 17 giờ tại Việt Nam) cùng Hội đồng Giám mục Việt Nam. Cũng tại buổi lễ cuối cùng này, hai dòng máu bầm đã chảy ra từ miệng của Tổng giám mục Bùi Văn Đọc. Sau thánh lễ, ông nán lại để cùng chụp ảnh kỷ niệm chung với các giám mục và liên tu sĩ khoảng 1 giờ đồng hồ. Tiếp đó, ông được 2 linh mục dìu lên xe taxi để về nhà, trên xe ông cảm thấy mệt mỏi và ngất xỉu. Mọi người trên xe liền đưa ông thẳng tới bệnh viện thánh Camillo để cấp cứu, nhưng đến 22 giờ 15 phút (tức 4 giờ 15 phút ngày 7 tháng 3 năm 2018, giờ Việt Nam), ông đã qua đời. Trước đó, tối khoảng 9 giờ tối ngày 6 tháng 3 (giờ Việt Nam), linh mục Tổng Đại diện Hồ Văn Xuân nhận được tin báo về việc Tổng giám mục Bùi Văn Đọc đã đột quỵ, khoảng 6 giờ chiều Rôma, các bác sĩ tại đây đã cho biết Tổng giám mục Bùi Văn Đọc không còn hy vọng qua khỏi. Thi hài ông hiện vẫn được bảo quản tại bệnh viện. Cộng đồng Công giáo Việt Nam bối rối trước tin này và chưa định được kế hoạch cho những ngày tiếp theo. Sự ra đi của ông khiến Tổng giáo phận Sài Gòn - Thành phố Hồ Chí Minh lâm vào trạng thái trống tòa. Ngày 8 tháng 3, Bộ Loan báo Tin Mừng cho các Dân tộc cho biết Vatican đã bổ nhiệm Giám mục Phụ tá Giuse Đỗ Mạnh Hùng làm Giám quản Tông Tòa Tổng giáo phận. Việc bổ nhiệm này được công bố vào ngày 10 tháng 3.
Astragalus kentrophyta

| Astragalus kentrophyta |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Fabales
Họ (familia): Fabaceae
Chi (genus): Astragalus
Loài (species): A. kentrophyta
Danh pháp hai phần
Astragalus kentrophyta A.Gray 
Astragalus kentrophyta là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được A.Gray miêu tả khoa học đầu tiên.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Astragalus kentrophyta”. Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2013.
Astyris verrilli

| Astyris verrilli> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Mollusca
Lớp (class): Gastropoda
(không phân hạng): nhánh Caenogastropoda nhánh Hypsogastropoda nhánh Neogastropoda
Liên họ (superfamilia): Buccinoidea
Họ (familia): Columbellidae
Chi (genus): Astyris
Loài (species): A. verrilli
Danh pháp hai phần
Astyris verrilli (Dall, 1881) 
Astyris verrilli là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Columbellidae.
Chú thích

↑  Astyris verrilli (Dall, 1881). World Register of Marine Species, truy cập 17 tháng 4 năm 2010.
Sốt Lassa

| Sốt Lassa (Bệnh Lassa) |
| --- | --- |
Tên khác: Sốt xuất huyết Lassa

Sách giáo dục cộng đồng về sốt Lassa
Khoa/Ngành: Bệnh truyền nhiễm
Triệu chứng: Sốt, đau đầu, chảy máu
Biến chứng: Khiếm thính
Khởi phát: 1–3 tuần sau khi bị nhiễm
Nguyên nhân: Virus Lassa
Yếu tố nguy cơ: Tiếp xúc với gặm nhấm ở Tây Phi
Phương pháp chẩn đoán: Laboratory testing
Chẩn đoán phân biệt: Bệnh do virus Ebola, Sốt rét, Thương hàn
Điều trị: Hỗ trợ, Ribavirin
Tiên lượng: ~1% rủi ro tử vong
Dịch tễ: ~400,000 ca mỗi năm
Tử vong: ~5,000 tử vong mỗi năm
Sốt Lassa hoặc sốt xuất huyết Lassa (LHF) là một bệnh lý cấp tính do vi rút Lassa và được mô tả đầu tiên vào năm 1969 tại thị trấn Lassa, ở Borno State, Nigeria. Lassa virus là một thành viên của họ virus Arenaviridae.  Tương tự như Ebola, [2] trường hợp lâm sàng của sốt Lassa đã được biết đến từ hơn một thập kỷ, nhưng đã không được cho là gây ra bởi virus.
Các vật chủ chính của virus Lassa là chuột Multimammate Natal (chi chuột vú natalensis), một loài động vật được tìm thấy trong hầu hết các tiểu vùng Sahara châu Phi. Virus này có thể lây truyền qua tiếp xúc với phân hoặc nước tiểu của động vật. Với tỷ lệ mắc bênh cao, sốt Lassa là một vấn đề lớn ảnh hưởng đến trong nước.
Sốt Lassa thường xảy ra ở Tây Phi.  Nó gây bệnh khoảng 300.000 đến 500.000 trường hợp mỗi năm và gây ra khoảng 5.000 ca tử vong mỗi năm. Các đợt bùng phát của bệnh đã được quan sát ở Nigeria, Liberia, Sierra Leone, Guinea, và Cộng hòa Trung Phi.
Nội dung

1 Các dấu hiệu và triệu chứng
2 Nguyên nhân
3 Chẩn đoán
4 Phòng chống
5 Điều trị
6 Tiên lượng
7 Dịch tễ học
8 Xem thêm
9 Tài liệu tham khảo
10 Đọc thêm
Các dấu hiệu và triệu chứng

Trong 80% các trường hợp, bệnh không có triệu chứng, nhưng trong 20% còn lại, nó gây ra nhiều triệu chứng phức tạp.  Virus này được ước tính là gây ra khoảng 5.000 ca tử vong mỗi năm.  Các ca sốt cho đến một phần ba các trường hợp tử vong tại các bệnh viện trong khu vực bị ảnh hưởng và từ 10 đến 16% tổng số ca. [7]
Sau một thời gian ủ bệnh từ 6 đến 21 ngày, bệnh phát triển cấp tính với sự suy đa tạng. Triệu chứng không đặc hiệu bao gồm sốt, sưng mặt, và mệt mỏi cơ bắp, cũng như viêm kết mạc và niêm mạc chảy máu.  Các triệu chứng khác phát sinh từ các cơ quan bị ảnh hưởng là:
Đường tiêu hóa
Buồn nôn
Nôn (máu)
Tiêu chảy (máu)
Đau bụng
Táo bón
Nuốt khó (khó nuốt)
Viêm gan siêu vi
Hệ tim mạch
Viêm màng ngoài tim
Tăng huyết áp
Hạ huyết áp
Nhịp tim nhanh (tăng cao 1 cách bất thường)
Đường hô hấp
Ho
Tức ngực
Chứng khó thở
Xung huyết vùng họng hầu
Viêm màng phổi
Hệ thần kinh
Viêm não
Viêm màng não
Thiếu hụt thính lực đơn phương hay song phương
Động kinh
Trên lâm sàng, sốt nhiễm trùng Lassa rất khó để phân biệt với bệnh sốt xuất huyết do virus khác như Ebola và Marburg, và bệnh sốt phổ biến hơn như sốt rét.
Virus này được bài tiết trong nước tiểu sau 3-9 tuần và trong tinh dịch trong ba tháng.
Nguyên nhân

Chi chuột vú natalensis, các hồ chứa tự nhiên của virus sốt Lassa
Vi rút Lassa là từ động vật sang (truyền từ động vật), trong đó nó lây lan sang người từ động vật gặm nhấm, đặc biệt là những con chuột Multimammate Natal (chi chuột vú natalensis). [8] Đây có lẽ là chuột phổ biến nhất ở xích đạo châu Phi, phổ biến trong các hộ gia đình của con người và được xem như một món ăn ở một số khu vực. [8] Trong các động vật gặm nhấm, nhiễm trùng là một bệnh dai dẳng không có triệu chứng rõ rệt.  Virus này được thải ra trong phân  (nước tiểu và phân), có thể trong hơi thở.  Trong trường hợp tử vong, sốt Lassa được đặc trưng bởi suy giảm hoặc trì hoãn khả năng miễn dịch của tế bào dẫn đến tăng virus trong máu.
Nhiễm khuẩn ở người thường xảy ra do tiếp xúc với phân gia súc thông qua đường hô hấp hoặc tiêu hóa. Hít một lượng rất nhỏ các tác nhân truyền nhiễm (aerosol) được cho là đường truyền quan trọng nhất của sự tiếp xúc.  Có thể bị lây nhiễm thông qua xước da hoặc niêm mạc tiếp xúc trực tiếp với tác nhân truyền nhiễm. Đường lây truyền từ người này sang người cũng đã được xác nhận, cho thấy khả năng gây dịch bệnh đối với nhân viên y tế.  Virus này vẫn còn hiện diện trong nước tiểu của người bị nhiễm bệnh từ 3 đến 9 tuần sau khi anh ta hoặc cô ta bị bệnh, và nam giới có thể truyền virus qua tinh dịch cho đến 3 tháng sau khi bị nhiễm. [9] [10]
Chi chuột vú natalensis, các ổ chứa tự nhiên của virus sốt Lassa
Chẩn đoán

Một loạt các cuộc điều tra trong phòng thí nghiệm được thực hiện để chẩn đoán bệnh và đánh giá quá trình diễn biến và các biến chứng của nó. Xét nghiệm ELISA để tìm kháng nguyên và kháng thể IgM có độ nhạy 88% và 90% đối với sự hiện diện của nhiễm trùng.  Phát hiện trong phòng thí nghiệm khác trong sốt Lassa bao gồm giảm bạch cầu lympho (số lượng tế bào bạch cầu thấp), giảm tiểu cầu (giảm tiểu cầu), và hàm lượng cao enzyme aspartate aminotransferase nồng độ trong máu. Virus sốt Lassa cũng có thể được tìm thấy trong dịch não tủy. [11] Ở Tây Phi, Lassa là phổ biến nhất, điều này gây khó khăn cho các bác sĩ để chẩn đoán do thiếu các thiết bị phù hợp để tiến hành xét nghiệm. [12] Trong trường hợp có đau bụng, chẩn đoán ở những quốc gia mà Lassa là phổ biến thường được thực hiện cùng với các bệnh khác, chẳng hạn như viêm ruột thừa và lồng ruột, trì hoãn việc điều trị với ribavirin. [13]