stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Võ Phiến
Tác phẩm

| --- | --- |
 Chữ tình (Quy Nhơn, 1956)  Người tù (Quy Nhơn, 1957)  Mưa đêm cuối năm (Sài Gòn, 1958)  Đêm xuân trăng sáng (Sài Gòn, 1961)  Về một xóm quê (Sài Gòn, 1961)  Giã từ (Sài Gòn, 1962)  Thương hoài ngàn năm (Sài Gòn, 1962)  Thư nhà (Sài Gòn, 1963)  Tiểu thuyết hiện đại (1963)  Hăm bốn giờ trong đời một người đàn bà (dịch Stefan Zweig)  Các trào lưu lớn của tư tưởng hiện đại (dịch Andre Mourois)  Truyện hay các nước 1 (dịch với Nguyễn Minh Hoàng)  Truyện hay các nước 2 (dịch với Nguyễn Minh Hoàng)  Một mình (Sài Gòn, 1965)  Tạp bút 1 (Sài Gòn, 1965)  Tạp bút 2 (Sài Gòn, 1965)  Tạp bút 3 (Sài Gòn, 1966)  Đàn ông (Sài Gòn, 1966)  Ảo ảnh (Sài Gòn, 1967)  Phù thế (Sài Gòn, 1969)  Tạp luận (Sài Gòn, 1973)  :  Chúng ta qua cách viết (Sài Gòn, 1973)  Đất nước Quê Hương (Sài Gòn, 1973)  Ông chồng muôn thuở (dịch Dostoievski)  Thư gửi bạn (Hoa Kỳ, 1976)  Ly hương (viết với Lê Tất Điều, Hoa Kỳ, 1977)  Nguyên vẹn (Hoa Kỳ, 1978)  Lại thư gửi bạn (Hoa Kỳ, 1979)  Văn học Miền Nam, tổng quan (Hoa Kỳ, 1987)  Truyện thật ngắn (Hoa Kỳ, 1991)  Quê (Hoa Kỳ, 1992)  Đối thoại (Hoa Kỳ, 1993)  Viết (Hoa Kỳ, 1993)  Sông và Viết (Hoa Kỳ, 1996)  Thơ thẩn (Hoa Kỳ, 1997)  Văn học Miền Nam, truyện 1 (Hoa Kỳ, 1999)  Văn học Miền Nam, truyện 2 (Hoa Kỳ, 1999)  Văn học Miền Nam, truyện 3 (Hoa Kỳ, 1999)  Văn học Miền Nam, ký (Hoa Kỳ, 1999)  Văn học Miền Nam, tùy bút và kịch (Hoa Kỳ, 1999)  Văn học Miền Nam, thơ (Hoa Kỳ, 1999)  Cảm nhận (Hoa Kỳ, 1999)
Chú thích

↑  “Nhà văn Võ Phiến qua đời, thọ 90 tuổi”. Bản gốc lưu trữ ngày 30 tháng 9 năm 2015. Truy cập ngày 29 tháng 9 năm 2015.
↑  “Nhà văn Võ Phiến qua đời”.
1 2  Mặc Lâm (2008). “Giới thiệu nhà văn Võ Phiến”.
1 2  Hiền Hòa (2012). “Đằng sau những cuộc trở về”. Bản gốc lưu trữ ngày 28 tháng 4 năm 2013. Truy cập ngày 24 tháng 4 năm 2013.
1 2  Nguyễn Vĩnh Nguyên (2013). “Vài ghi chú về một cuốn sách”. Bản gốc lưu trữ ngày 20 tháng 4 năm 2013. Truy cập ngày 24 tháng 4 năm 2013.
↑  Tuấn Kiệt (19/10/2012). “Sách văn học miền Nam trước 1975: Cần được nhìn nhận thỏa đáng hơn”. Bản gốc lưu trữ ngày 30 tháng 9 năm 2015. Truy cập ngày 24 tháng 4 năm 2013. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong: |date= (trợ giúp)
↑  “Làng Văn online”. Làng Văn Online. 1 tháng 1 năm 2018. Lưu trữ bản gốc ngày 7 tháng 8 năm 2018. Truy cập ngày 9 tháng 5 năm 2019.Quản lý CS1: bot: trạng thái URL ban đầu không rõ (liên kết)
↑  “Võ Phiến qua đời”. Bản gốc lưu trữ ngày 30 tháng 9 năm 2015. Truy cập ngày 29 tháng 9 năm 2015.
↑  “Sống và sáng tác quanh cột mốc 1975”. bbc. 3 tháng 8 năm 2016.
Argylle: Siêu điệp viên

| Argylle: Siêu điệp viên  |
| --- | --- |
Áp phích chiếu rạp của phim tại Việt Nam
Đạo diễn: Matthew Vaughn
Kịch bản: Jason Fuchs
Sản xuất:  Matthew Vaughn  Adam Bohling  David Reid  Jason Fuchs 
Diễn viên:  Henry Cavill  Bryce Dallas Howard  Sam Rockwell  Catherine O'Hara  Dua Lipa  Ariana DeBose  Bryan Cranston  John Cena  Samuel L. Jackson 
Quay phim: George Richmond
Dựng phim:  Lee Smith  Tom Harrison-Read 
Âm nhạc: Lorne Balfe
Hãng sản xuất:  Apple Original Films  Marv Studios  Cloudy Productions  
Phát hành:  Universal Pictures  Apple TV+ 
Công chiếu:  2 tháng 2 năm 2024 (2024-02-02) (Mỹ)  10 tháng 2 năm 2024 (2024-02-10) (Việt Nam)  
Thời lượng: 139 phút
Quốc gia:   Anh Quốc   Hoa Kỳ 
Ngôn ngữ: Tiếng Anh
Kinh phí: 200 triệu USD
Doanh thu: 96,2 triệu USD
Argylle: Siêu điệp viên (tiếng Anh: Argylle) là một bộ phim điện ảnh Anh – Mỹ thuộc thể loại hài – hành động – điệp viên ra mắt vào năm 2024 do Matthew Vaughn làm đạo diễn và sản xuất, với sự tham gia diễn xuất của các diễn viên gồm Henry Cavill, Bryce Dallas Howard, Sam Rockwell, Bryan Cranston, Catherine O'Hara, Dua Lipa, Ariana DeBose, John Cena và Samuel L. Jackson.
Phim được Universal Pictures và Apple Original Films phát hành tại Mỹ vào ngày 2 tháng 2 năm 2024 và tại Việt Nam vào ngày 10 tháng 2 cùng năm, tức mùng 1 Tết Nguyên đán. Sau khi ra mắt, tác phẩm nhìn chung nhận về những lời chỉ trích từ giới chuyên môn, và là một thất bại về doanh thu khi chỉ thu về 96,2 triệu USD từ kinh phí sản xuất lên đến 200 triệu USD.
Lịch sử Brasil

Sự phát triển của phân vùng hành chính Brasil
Lịch sử của Brasil bắt đầu với người bản địa ở Brasil. Người châu Âu đến Brasil vào đầu thế kỷ XVI. Người châu Âu đầu tiên tuyên bố chủ quyền đối với vùng đất của thổ dân thuộc lãnh thổ của Cộng hòa Liên bang Brasil trên lục địa Nam Mỹ là Pedro Álvares Cabral (khoảng 1467/1468 - khoảng 1520) vào ngày 22 tháng 4 năm 1500 với sự tài trợ của Vương quốc Bồ Đào Nha. Từ thế kỷ XVI đến đầu thế kỷ XIX, Brasil là thuộc địa và là một phần của Đế quốc Bồ Đào Nha. Đất nước này mở rộng về phía nam dọc theo bờ biển và phía tây dọc theo Amazon và các con sông nội địa khác từ thuộc địa gốc ban đầu được thành lập ở bờ biển phía đông bắc Đại Tây Dương, phía đông đường Tordesillas năm 1494 (khoảng phía tây kinh tuyến 46), chia khu vực của Bồ Đào Nha ở phía đông với khu vực của Tây Ban Nha ở phía tây dù Brasil từng là thuộc địa của Tây Ban Nha. Biên giới của Brasil chỉ được hoàn thiện vào đầu thế kỷ 20.
Vào ngày 7 tháng 9 năm 1822, quốc gia này tuyên bố độc lập khỏi Bồ Đào Nha và trở thành Đế quốc Brasil. Một cuộc đảo chính quân sự vào năm 1889 đã thành lập Đệ Nhất Cộng hòa Brasil. Đất nước này đã chứng kiến hai thời kỳ độc tài: lần thứ nhất là thời kỳ Vargas (1930-1934 và 1937-1945) và lần thứ hai trong thời kỳ cai trị của quân đội (1964-1985) dưới thời chính phủ quân sự Brasil.
Lịch sử thời tiền Cabraline

Một số hài cốt đầu tiên của con người được tìm thấy ở châu Mỹ là người phụ nữ Luzia được tìm thấy ở khu vực Pedro Leopoldo, Minas Gerais và cung cấp bằng chứng về sự cư trú của con người từ cách đây ít nhất 11.000 năm.
Khi các nhà thám hiểm Bồ Đào Nha đến Brasil, khu vực này có hàng trăm bộ lạc Jiquabu khác nhau, "sớm nhất từ cách đây ít nhất 10.000 năm ở vùng cao nguyên Minas Gerais ". Niên đại về nguồn gốc của những cư dân đầu tiên được người Bồ Đào Nha gọi là "Người Ấn Độ" (índios), vẫn còn là vấn đề tranh chấp giữa các nhà khảo cổ. Đồ gốm sớm nhất từng được tìm thấy ở Tây bán cầu, có niên đại 8.000 năm tuổi, được khai quật ở lòng chảo Amazon ở Brasil, gần Santarém, cung cấp bằng chứng để lật ngược giả định rằng khu vực rừng nhiệt đới quá nghèo để hỗ trợ các nền văn hóa tiền sử phức tạp". Quan điểm được chấp nhận rộng rãi nhất hiện nay của các nhà nhân chủng học, nhà ngôn ngữ học và nhà di truyền học là các bộ lạc đầu tiên là một phần của làn sóng thợ săn di cư đầu tiên đến châu Mỹ từ châu Á bằng đường bộ qua eo biển Bering hay theo các tuyến đường biển ven biển dọc theo Thái Bình Dương hoặc cả hai.
Andes và các dãy núi phía bắc Nam Mỹ đã tạo ra một ranh giới văn hóa khá sắc nét giữa các nền văn minh nông nghiệp định cư ở bờ biển phía tây và các bộ lạc bán du mục ở phía đông, những người không bao giờ phát triển các ghi chép bằng văn bản hoặc kiến trúc tượng đài vĩnh viễn. Vì lý do này, rất ít thông tin về lịch sử của Brasil trước 1500. Di tích khảo cổ (chủ yếu là đồ gốm) cho thấy một mô hình phức tạp về sự phát triển văn hóa khu vực, di cư nội bộ và các liên minh lớn giống như nhà nước.
Vào thời điểm người châu Âu phát hiện ra, lãnh thổ Brasil ngày nay có tới 2.000 bộ lạc. Các dân tộc bản địa chủ yếu là các bộ lạc bán du mục sống bằng nghề săn bắn, đánh cá, hái lượm và nông nghiệp du cư. Khi người Bồ Đào Nha đến năm 1500, người bản địa sống chủ yếu ở bờ biển và dọc theo sông lớn.
Chiến tranh bộ lạc, tập tục ăn thịt người và việc khai thác gỗ brasil nhằm sản xuất thuốc nhuộm đỏ quý giá đã thuyết phục người Bồ Đào Nha Kitô giáo hóa người bản địa. Nhưng người Bồ Đào Nha, giống như người Tây Ban Nha ở các lãnh thổ Nam Mỹ của họ đã mang theo bệnh tật đến, làm nhiều người bản địa chết vì thiếu khả năng miễn dịch. Sởi, đậu mùa, bệnh lao, lậu và cúm đã giết chết hàng chục ngàn người dân bản địa. Các căn bệnh lây lan nhanh chóng dọc theo các tuyến đường thương mại bản địa và toàn bộ các bộ lạc có khả năng bị tiêu diệt dù chưa bao giờ tiếp xúc trực tiếp với người châu Âu.
Lịch sử thời tiền Cabraline > Văn hóa Marajoara

Văn hóa Marajoara phát triển rực rỡ trên đảo Marajó ở cửa sông Amazon. Các nhà khảo cổ đã tìm thấy đồ gốm tinh xảo trong các cuộc khai quật trên đảo. Những mảnh này lớn và được vẽ công phu và được khắc hình thực vật và động vật. Chúng cung cấp bằng chứng đầu tiên rằng một xã hội phức tạp đã tồn tại trên Marajó. Bằng chứng về việc xây dựng nhà cửa trên gò cao cho thấy thêm rằng các khu định cư đông dân, phức tạp được phát triển trên hòn đảo này, vì chỉ những khu định cư như vậy mới được tin là có khả năng cho các dự án mở rộng như các công trình bằng đất lớn.
Mức độ phức tạp và tương tác tài nguyên của văn hóa Marajoara vẫn còn gây tranh cãi. Làm việc từ những năm 1950 trong một số nghiên cứu ban đầu của cô, Betty Meggers người Mỹ cho rằng xã hội di cư từ Andes và định cư trên đảo. Nhiều nhà nghiên cứu tin rằng Andes đã được cư trú bởi những người di cư Paleo-indian từ Bắc Mỹ, những người dần dần di chuyển về phía nam sau khi là thợ săn ở vùng đồng bằng.
Vào những năm 1980, một nhà khảo cổ học người Mỹ khác là Anna Curtenius Roosevelt đã dẫn đầu các cuộc khai quật và khảo sát địa vật lý ở gò Teso dos Bichos. Cô kết luận rằng xã hội xây dựng nhà trên các gò bắt nguồn từ chính hòn đảo.
Văn hóa Marajó thời tiền Colombo có thể đã phát triển sự phân tầng xã hội và hỗ trợ cho một dân số lên tới 100.000 người. Người châu Mỹ bản địa ở rừng mưa Amazon có thể đã sử dụng phương pháp phát triển và làm việc của họ trên đất đen Amazon để làm cho vùng đất phù hợp với nền nông nghiệp quy mô lớn đủ để nuôi một dân số lớn và hình thành xã hội phức tạp như tù bang.
Brasil thời kỳ đầu

Bài chi tiết: Thuộc địa Brasil
Tông sắc của giáo hoàng inter caetera đã chia cắt Tân Thế giới giữa Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha vào năm 1493. Hiệp ước Tordesillas đã khẳng định thêm điều này bằng cách di chuyển đường phân cách về phía tây.
Có nhiều giả thuyết liên quan đến việc ai là người châu Âu đầu tiên đặt chân lên vùng đất ngày nay được gọi là Brasil. Bên cạnh quan điểm được chấp nhận rộng rãi về khám phá của Cabral, một số người nói rằng người đầu tiên là Duarte Pacheco Pereira giữa tháng 11 và tháng 12 năm 1498, một số người khác nói rằng Brasil được phát hiện lần đầu tiên bởi Vicente Yáñez Pinzón, một nhà hàng hải người Tây Ban Nha vì Pinzón là người đã đồng hành cùng Colombo trong chuyến khám phá đầu tiên đến châu Mỹ, được cho là đã đến vùng Pernambuco ngày nay vào ngày 26 tháng 1 năm 1500 nhưng không thể yêu sách chủ quyền do hiệp ước Tordesillas. Vào tháng 4 năm 1500, Brasil được tuyên bố chủ quyền cho Bồ Đào Nha khi hạm đội Bồ Đào Nha do Pedro Álvares Cabral chỉ huy. Người Bồ Đào Nha gặp phải những người bản địa sử dụng đá được chia thành nhiều bộ tộc, nhiều bộ tộc có chung ngữ hệ Tupi – Guarani và hay đánh nhau. Những cái tên ban đầu của Brasil là  Santa Cruz  (Thánh giá) và  Terra dos Papagaios  (Vùng đất của những con vẹt). Sau khi đến châu Âu, mặt hàng xuất khẩu chính của vùng đất này là một loại cây mà các thương nhân và thực dân gọi là  pau-Brasil  (tiếng Latinh có nghĩa là gỗ có màu đỏ như than hồng) hay gỗ brasil mà từ đó là cái tên cuối cùng, một loại cây lớn ( Caesalpinia echinata ) mà thân cây tiết ra chất nhuộm màu đỏ được đánh giá cao và gần như bị xóa sổ do khai thác quá mức.
Cho đến năm 1529, Bồ Đào Nha rất ít quan tâm đến Brasil chủ yếu do lợi nhuận cao thu được thông qua thương mại với Ấn Độ, Trung Quốc và Đông Ấn. Sự thiếu quan tâm này cho phép các thương nhân, cướp biển và tàu lùng của một số quốc gia săn trộm gỗ Brasil sinh lợi tại các vùng đất mà Bồ Đào Nha tuyên bố chủ quyền với việc Pháp thiết lập thuộc địa Châu Nam Cực thuộc Pháp vào năm 1555. Để đáp lại, Hoàng gia Bồ Đào Nha đã nghĩ ra một hệ thống hiệu quả để chiếm Brasil mà không phải trả phí. Thông qua hệ thống capitania cha truyền con nối, Brasil được chia thành các dải đất được tặng cho các nhà quý tộc Bồ Đào Nha, những người này lần lượt chịu trách nhiệm về việc chiếm đóng và quản lý đất đai và chịu trách nhiệm với nhà vua. Hệ thống đã thất bại và chỉ có bốn lô được chiếm giữ thành công: Pernambuco, São Vicente (sau này được gọi là São Paulo), Ilhéus và Porto Seguro. Năm 1572, đất nước được chia thành Chính phủ phương Bắc có trụ sở tại Salvador và Chính phủ phương Nam có trụ sở tại Rio de Janeiro.
Brasil thời kỳ đầu > Sự cai trị của Tây Ban Nha

Năm 1578, vua Bồ Đào Nha khi đó là Dom Sebastião biến mất trong cuộc chiến tranh Alcacer-Quibir, một cuộc xung đột giữa Bồ Đào Nha và người Moor ở Maroc. Nhà vua đã bước vào cuộc chiến mà không có sự hỗ trợ của chú mình, vua Tây Ban Nha Philip II hoặc các nguồn lực cần thiết để tiến hành chiến tranh. Với sự biến mất của ông và vì ông không có người thừa kế trực tiếp, vua Philip đã nắm quyền kiểm soát các vùng đất của Bồ Đào Nha và giữ nó cho đến năm 1640 trong cái gọi là Liên minh Iberia. Sebastião không bao giờ được tìm thấy, điều này khiến người Bồ Đào Nha tin rằng một ngày nào đó anh ta sẽ quay lại và đẩy Philip ra khỏi chính phủ. Brasil được sáp nhập vào Đế quốc Tây Ban Nha nhưng vẫn nằm dưới sự quản lý của Bồ Đào Nha cho đến khi Bồ Đào Nha khôi phục nền độc lập vào năm 1668 và thuộc địa của Bồ Đào Nha được trao lại cho vương miện Bồ Đào Nha.
Brasil thời kỳ đầu > Các cuộc nổi loạn của người bản xứ

Liên minh Tamoyo  ( Confederação dos Tamoios  trong tiếng Bồ Đào Nha) là một liên minh quân sự của các tù trưởng người bản địa ở bờ biển từ Santos đến Rio de Janeiro ngày nay, xảy ra từ năm 1554 đến năm 1567.
Lý do chính cho sự liên minh khá bất thường này giữa các bộ tộc riêng biệt là để chống lại chế độ nô lệ, giết người và tàn phá hàng loạt do những người phát hiện và khai hoang người Bồ Đào Nha đầu tiên gây ra cho người Tupinambá. Trong ngôn ngữ Tupi, "Tamuya" có nghĩa là "trưởng lão" hoặc "ông nội". Cunhambebe được những người đồng cấp bầu làm thủ lĩnh Liên minh và cùng với các thủ lĩnh Pindobuçú, Koakira, Araraí và Aimberê tuyên chiến với người Bồ Đào Nha.
Brasil thời kỳ đầu > Các cuộc nổi dậy của nô lệ

Các cuộc nổi dậy của nô lệ diễn ra thường xuyên cho đến khi chế độ nô lệ bị bãi bỏ vào năm 1888. Cuộc nổi dậy nổi tiếng nhất là do Zumbi dos Palmares lãnh đạo. Nhà nước mà ông thành lập, lấy tên là Quilombo dos Palmares là một nước cộng hòa tự lực của người Maroon trốn thoát khỏi các khu định cư của người Bồ Đào Nha ở Brasil và là "một khu vực có lẽ bằng kích thước của Bồ Đào Nha trong vùng nội địa Pernambuco”.  Vào thời kỳ đỉnh cao, Palmares có dân số hơn 30.000 người.
Bị buộc phải phòng thủ trước các cuộc tấn công liên tục của thuộc địa Bồ Đào Nha, các chiến binh của Palmares là chuyên gia về capoeira, một hình thức võ thuật được phát triển ở Brasil bởi các nô lệ châu Phi vào thế kỷ XVI.
Người châu Phi chỉ được biết đến với cái tên Zumbi được sinh ra tự do ở Palmares vào năm 1655 nhưng bị người Bồ Đào Nha bắt giữ và giao cho nhà truyền giáo cha Antônio Melo khi anh mới khoảng 6 tuổi. Francisco được rửa tội, Zumbi được dạy các bí tích, học tiếng Bồ Đào Nha và tiếng Latinh và giúp đỡ thánh lễ hàng ngày. Bất chấp những nỗ lực nhằm "khai hóa" Zumbi, Zumbi đã trốn thoát vào năm 1670 và ở tuổi 15, trở về nơi sinh của mình. Zumbi được biết đến với sức mạnh thể chất và sự tinh ranh trong trận chiến và là một chiến lược gia quân sự được kính trọng khi anh mới ngoài hai mươi tuổi.
Đến năm 1678, thống đốc của Capitania Pernambuco Pedro Almeida đã mệt mỏi vì cuộc xung đột kéo dài với Palmares nên đã tiếp cận thủ lĩnh Ganga Zumba bằng một cành ô liu. Almeida đề nghị trả tự do cho tất cả nô lệ bỏ trốn nếu Palmares phục tùng chính quyền Bồ Đào Nha, một đề xuất mà Ganga Zumba ủng hộ. Nhưng Zumbi không tin tưởng vào người Bồ Đào Nha. Hơn nữa, ông từ chối chấp nhận tự do cho người dân Palmares trong khi những người châu Phi khác vẫn bị bắt làm nô lệ. Anh ta từ chối sự lấn át của Almeida và thách thức sự lãnh đạo của Ganga Zumba. Zumbi thề sẽ tiếp tục cuộc kháng chiến chống lại sự áp bức của người Bồ Đào Nha và trở thành thủ lĩnh mới của Palmares.
Mười lăm năm sau khi Zumbi nắm quyền lãnh đạo Palmares, các chỉ huy quân sự Bồ Đào Nha Domingos Jorge Velho và Vieira de Melo đã tiến hành một cuộc tấn công bằng pháo vào quilombo. Vào ngày 6 tháng 2 năm 1694, sau 67 năm xung đột không ngừng với các cafuzo (người Maroon) của Palmares, người Bồ Đào Nha đã thành công trong việc phá hủy Cerca do Macaco, khu định cư trung tâm của nước cộng hòa. Các chiến binh của Palmares không phải là đối thủ của pháo binh Bồ Đào Nha; nền cộng hòa sụp đổ và Zumbi bị thương. Mặc dù sống sót và tìm cách lẩn tránh người Bồ Đào Nha nhưng anh ta đã bị phản bội, bị bắt gần hai năm sau đó và bị chặt đầu ngay tại chỗ vào ngày 20 tháng 11 năm 1695. Người Bồ Đào Nha vận chuyển đầu của Zumbi đến Recife, nơi nó được trưng bày ở praça (quảng trường) trung tâm để chứng minh rằng Zumbi không bất tử, đập tan truyền thuyết phổ biến trong giới nô lệ châu Phi. Nó cũng là một lời cảnh báo về những gì sẽ xảy ra với những người khác nếu họ cố gắng can đảm như anh ta. Tàn tích của những quilombo cũ tiếp tục tồn tại trong khu vực trong một trăm năm nữa.
Brasil thời kỳ đầu > Cơn sốt vàng và kim cương

Bài chi tiết: Cơn sốt vàng Brasil
Việc phát hiện ra vàng vào đầu thế kỷ XVIII đã được Bồ Đào Nha vốn có nền kinh tế đang gặp khó khăn sau những năm chiến tranh chống lại Tây Ban Nha và Hà Lan đáp ứng rất nhiệt tình. Cơn sốt vàng nhanh chóng xảy ra sau đó với nhiều người từ các vùng khác của thuộc địa và từ Bồ Đào Nha tràn vào khu vực vào nửa đầu thế kỷ XVIII. Phần lớn nội địa Brasil nơi vàng được khai thác được gọi là Minas Gerais (Mỏ tổng hợp). Khai thác vàng ở khu vực này đã trở thành hoạt động kinh tế chính của thuộc địa Brasil trong thế kỷ XVIII. Ở Bồ Đào Nha, vàng chủ yếu được sử dụng để trả cho các mặt hàng công nghiệp (dệt may, vũ khí) thu được từ các nước như Anh và đặc biệt là dưới thời trị vì của vua João V, ông này đã dùng vàng để xây dựng các đài tưởng niệm kiểu Baroque như Tu viện Mafra.
Minas Gerais là trung tâm khai thác vàng của Brasil vào thế kỷ XVIII. Lao động nô lệ thường được sử dụng. Việc phát hiện ra vàng trong khu vực đã gây ra một làn sóng người nhập cư lớn từ châu Âu và chính phủ quyết định điều động các quan chức từ Bồ Đào Nha đến để kiểm soát hoạt động. Họ thiết lập nhiều cơ quan hành chính, thường có nhiệm vụ và quyền hạn trái ngược nhau. Các quan chức nhìn chung tỏ ra bất bình đẳng trong nhiệm vụ kiểm soát ngành công nghiệp sinh lợi cao này. Sau khi Brasil giành được độc lập, người Anh theo đuổi hoạt động kinh tế sâu rộng ở Brasil. Năm 1830, Công ty khai khoáng Saint John d'El Rey do người Anh kiểm soát đã mở mỏ vàng lớn nhất ở Mỹ Latinh. Người Anh đã mang đến những kỹ thuật quản lý hiện đại và chuyên môn kỹ thuật. Nằm ở Nova Lima, mỏ này đã sản xuất quặng trong 125 năm.
Các mỏ kim cương được tìm thấy gần Vila do Príncipe xung quanh làng Tijuco vào những năm 1720 đã khơi dậy một trào lưu khai thác đá quý diễn ra sau đó tràn ngập thị trường châu Âu. Vương miện Bồ Đào Nha đã can thiệp để kiểm soát hoạt động sản xuất ở quận Kim cương Diamantina. Một hệ thống đấu thầu quyền khai thác kim cương đã được thiết lập nhưng vào năm 1771, nó bị bãi bỏ và vương miện nắm độc quyền.
Khai thác mỏ kích thích tăng trưởng ở miền nam Brasil, không chỉ từ việc khai thác vàng và kim cương mà còn kích thích sản xuất lương thực cho tiêu dùng địa phương. Quan trọng hơn, nó kích thích thương mại và sự phát triển của các cộng đồng thương nhân ở các thành phố cảng. Trên danh nghĩa, người Bồ Đào Nha kiểm soát hoạt động thương mại đến Brasil, cấm cơ sở sản xuất hàng hóa được sản xuất ở Bồ Đào Nha. Trên thực tế, Bồ Đào Nha là một trung tâm nhập khẩu và xuất khẩu hàng hóa từ nơi khác sau đó được tái xuất sang Brasil. Thương mại trực tiếp với nước ngoài bị cấm nhưng trước khi Hà Lan xâm lược, phần lớn hàng xuất khẩu của Brasil được vận chuyển bằng tàu của Hà Lan. Sau Cách mạng Hoa Kỳ, các tàu của Hoa Kỳ đã cập cảng Brasil. Khi chế độ quân chủ Bồ Đào Nha rời Iberia đến Brasil vào năm 1808 trong chiến tranh Napoléon, một trong những hành động đầu tiên của quốc vương là mở cửa các cảng Brasil cho tàu nước ngoài.
Vương quốc và Đế quốc Brasil > Đồn điền cà phê

Cây cà phê được giới thiệu từ năm 1720 và đến năm 1850, Brasil đã sản xuất một nửa lượng cà phê trên thế giới. Nhà nước thành lập một ban tiếp thị để bảo vệ và khuyến khích ngành này.
Cây xuất khẩu chính trong thế kỷ XIX là cà phê, được trồng trên các đồn điền quy mô lớn ở khu vực São Paulo. Quận Zona da Mata Mineira đã trồng 90% cà phê ở vùng Minas Gerais trong những năm 1880 và 70% trong những năm 1920. Hầu hết công nhân là người da đen, cả nô lệ và tự do. Người nhập cư Ý, Tây Ban Nha và Nhật Bản ngày càng tăng đã lamg gia tăng lực lượng lao động. Các tuyến đường sắt được xây dựng để vận chuyển hạt cà phê ra thị trường, chúng cũng cung cấp phương tiện giao thông nội bộ cần thiết cho cả hàng hóa và hành khách cũng như tạo cơ hội làm việc cho một lực lượng lao động có tay nghề cao. Đến đầu thế kỷ XX, cà phê chiếm 16% tổng sản phẩm quốc dân của Brasil và 3/4 thu nhập từ xuất khẩu của nước này.
Những người trồng trọt và xuất khẩu đóng vai trò quan trọng trong chính trị; tuy nhiên, các nhà sử học tranh luận về việc liệu họ có phải là những tác nhân quyền lực nhất trong hệ thống chính trị hay không.
Trước những năm 1960, các nhà sử học thường bỏ qua ngành cà phê. Cà phê không phải là một ngành công nghiệp chính trong thời kỳ thuộc địa. Ở bất kỳ địa phương cụ thể nào, ngành công nghiệp cà phê phát triển mạnh mẽ trong một vài thập kỷ và sau đó phải chuyển sang nơi khác do đất bị thoái hóa; do đó, nó không ăn sâu vào lịch sử của bất kỳ địa phương nào. Sau khi độc lập, các đồn điền cà phê gắn liền với chế độ nô lệ, sự kém phát triển và chế độ chính trị đầu sỏ chứ không phải sự phát triển hiện đại của nhà nước và xã hội. Các nhà sử học ngày nay nhận ra tầm quan trọng của ngành này và có một nền văn học bác học phát triển rực rỡ.
Vương quốc và Đế quốc Brasil > Cao su

Bùng nổ cao su Amazon vào những năm 1880-1910 đã định hình lại hoàn toàn nền kinh tế Amazon. Ví dụ, nó đã biến ngôi làng Manaus trong rừng rậm nghèo nàn hẻo lánh thành một trung tâm đô thị tiến bộ, giàu có với một lượng dân cư quốc tế bảo trợ cho rạp hát, hội văn học, các cửa hàng sang trọng và hỗ trợ các trường học.  Nhìn chung, các đặc điểm chính của sự bùng nổ cao su bao gồm các đồn điền phân tán và một hình thức tổ chức lâu dài nhưng không phản ứng với sự cạnh tranh của châu Á. Bùng nổ cao su có những ảnh hưởng lớn về lâu dài: tư nhân trở thành hình thức sở hữu đất thông thường; mạng lưới giao dịch được xây dựng trên khắp lưu vực sông Amazon; hàng đổi hàng trở thành một hình thức trao đổi chính và các dân tộc bản địa thường phải di dời. Sự bùng nổ đã thiết lập vững chắc ảnh hưởng của nhà nước trong toàn khu vực. Sự bùng nổ kết thúc đột ngột vào những năm 1920 và mức thu nhập trở lại mức nghèo của những năm 1870.  Bùng nổ cao su cũng để lại những tác động tiêu cực lớn đến môi trường Amazon mong manh.