Vụ Dreyfus
Chân Lý trên đường(1895-1897) > Tố cáo Esterhazy và sự tiến triển của phong trào ủng hộ Dreyfus

Báo chí dân tộc chủ nghĩa tung ra một chiến dịch kịch liệt chống lại hạt nhân cứng rắn đang mạnh lên của những người theo Dreyfus(dreyfusard). Trong khi phản công, Bộ Tổng tham mưu đã phát hiện và tiết lộ những thông tin, bị bỏ mặc cho tới khi đố, về "văn bản bí mật". Mối nghi ngờ bắt đầu thiết lập và các nhân vật thuộc giới văn nghệ và chính trị hoài nghi. Picquart cố gắng thuyết phục cấp trên đáp ứng sự chiếu cố cho Dreyfus, nhưng Bộ Tổng tham mưu làm ngơ. Một cuộc điều tra được thực hiện chống lại ông, ông bị theo dõi, thuyên chuyển về phương Đông, sau đó là Tunisia « theo yêu cầu của nhiệm vụ ».
Đây là thời điểm mà chọn lựa thiếu tá Henry được thông qua. Ngày 1 tháng 11 năm 1896, ông ta tạo ra một sự giả mạo, "giả mạo Henry", khi giữ nguyên sự ngoan cố và chữ ký của một bức thư nào đó của Panizzardi, khi viết cho chính ông này văn bản chính:
"Tôi đã đọc rằng một dân biểu sẽ chất vấn về Dreyfus. Nếu người ta đòi hỏi Rome những giải thích mới, tôi sẽ nói rằng chưa bao giờ tôi có những mối quan hệ với tên Do Thái này. Đồng ý thôi. Nếu người ta hỏi ông, hãy nói như thế, bởi vì không cần phải biết ai đó chưa bao giờ đã tới với ông ta".
Đó là một giả mạo khá thô thiển. Các tướng Gonse và Boisdeffre, không đặt ra những câu hỏi, nhưng dẫn ra lá thư với bộ trưởng của họ, tướng Billot. Những nghi vấn của Bộ Tổng tham mưu liên quan tới sự vô tội của DreyfusLes dấy lên. Dựa vào sự phát hiện này, Bộ Tổng Tham mưu quyết định bảo vệ Esterházy và quấy rối đại tá Picquart, « ngườii không hiểu chút gì ». Picquart, người từ chối sự giả mạo Henry, đã nhanh chóng chịu sự cô lập bởi các đồng nghiệp. Bị buộc tội tham ô bởi thiếu tá Henry, ông phản đối bằng thư từ và trở lại Paris.
Picquart ủy thác cho một người bạn, luật sư Louis Leblois, người cam đoan giữ bí mật với ông. Tuy nhiên ông này lại nói cho phó chủ tịch của Thựong nghị viện,, một người Alsace tên Auguste Scheurer-Kestner, người mà đến lượt cũng bị cuốn vào hoài nghi. Không hề dẫn lời Picquart, vị thượng nghị sĩ dấy lên sự vụ với nhiều nhân vật tai mắt của đất nước. Nhưng Bộ Tổng Tham mưu lại nghi ngờ Picquart là nguồn gốc sự rò rỉ. Đó là khởi đầu của vụ Picquart, một sự đồng mưu của Bộ Tổng Tham mưu chống lại viên đại tá.
Thiếu tá Henry, mặc dù là trợ tá của Picquart, nhưng ghen tị với ông này, đã triển khai các hoạt động làm hai thanh danh cho sếp trực tiếp của mình. Ông nộp ra những bằng chứng ăn hối lộ (tạo ra một lá thư chỉ ra Picquart là công cụ của " công đoàn Do Thái" muốn đánh tháo Dreyfus, một sự giả mạo « bức điện báo » để gây tin tưởng rằng Picquart đã tìm cách xóa đi địa chỉ thực, biên tập một chuyến thư mang tên Dreyfus trên các bức thư).
Song song với việc điều tra đại tá Picquart, những người bênh vực Dreyfus cũng được thông tin về sự đồng nhất của chữ viết trên "bản kê" với chữ viết tay của Esterházy tháng 11 năm 1897. Mathieu Dreyfus đã dán bản sao của bản kê, xuất bản bởi tờ Le Figaro. Một chủ ngân hàng, Castro,nhận ra ràng chữ viết đó giống của thiếu tá Walsin-Esterházy, con nợ của ông, và đã báo cho Mathieu. Ngày 11 tháng 11 năm 1897, 2 dấu vết kết hợp lại, nhờ cuộc gặp giữa Scheurer-Kestner và Mathieu Dreyfus. Mathieu cuối cùng nhận được sự xác nhận sự thật là Esterházy hẳn phải là tác giả của bản kê. Ngày 15 tháng Mười một, trên những cơ sở trên, Mathieu Dreyfus mang đơn khiếu nại Walsin-Esterházy tới Bộ Chiến tranh. Cuộc luận chiến trở nên công khai, quân đội không còn lựa chọn nào khác ngoài mở một cuộc điều tra. Cuối năm 1897, Picquart, trở về Paris, công bố một cách rộng rãi những nghi vấn về tội lỗi của Dreyfus, dựa trên những khám phá của ông. Sự thông đồng nhắm triệt hạ Picquart dường như thất bại. Sự tranh cãi trở nên rất mạnh mẽ, ngoặt sang một cuộc đối đầu. Để làm câm miệng Picquart, Esterházy gửi những bức thư khiếu nại vô nghĩa tới Tổng thống.
Phong trào gọi là dreyfusard, khuấy động bởi Bernard Lazare, Mathieu Dreyfus, Joseph Reinach và Auguste Scheurer-Kestner đã lan rộng. Émile Zola, được thông báo giữa tháng 11 năm 1897 bởi Scheurer-Kestner về tài liệu, đã bị thuyết phục về sự vô tội của Dreyfus và tham dự chính thức. Ngày 25 tháng 11, nhà tiểu thuyết đăng M. Scheurer-Kestner trên Le Figaro, bài đầu tiên trong một loạt gồm 3 bài. Trước những sự đe dọa ngừng đặt mua của một số lớn độc giả, giám đốc tòa soạn ngừng ủng hộ Zola. Dần dần, cuối tháng 11 đầu tháng 12 năm 1897, các nhà văn Octave Mirbeau, mà bài báo đầu tiên của ra sau của Zola 3 ngày, và Anatole France, giáo sư triết ở Sorbonne Lucien Lévy-Bruhl, Thủ thư trường Cao đẳng(l'École normale supérieure) Lucien Herr, người đã thuyết phục Léon Blum và Jean Jaurès, những tác giả La Revue blanche, do đó Lazare biết giám đốc Thadée Natanson, anh em Clemenceau Albert và Georges đã đầu tư vào trận chiến để sửa đổi bản án. Cuối tháng 11 Blum cố gắng khiến bạn ông Maurice Barrès ký tên vào một kiến nghị đòi hỏi xét lại bản án, nhưng ông này chối từ, được khởi xướng bởi Zola và Blum đầu tháng 12, và trở nên phổ biến với thuật ngữ « giới trí thức ». Sự cắt đứt đầu tiên này là khúc dạo đầu của sự chia cắt giới tinh hoa văn hóa, sau ngày 13 tháng 1.
Nếu vụ Dreyfus ngày càng chiếm các cuộc thảo luận, giới chính trị hầu như không biết gì, và Jules Méline tuyên bố trong giờ khai mạc phiên học của Hạ viện, ngay 7 tháng 12: « Không hề có vụ Dreyfus. Không có lúc này và không thể nào lại có vụ Dreyfus. »