stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Can thiệp RNA
Cơ chế can thiệp RNA > Cơ chế chung

Can thiệp RNA là một cơ chế được bảo tồn trong sinh vật đa bào nhằm giúp tế bào ức chế biểu hiện một gene khi trong tương bào có sự xuất hiện một chuỗi xoắn kép RNA có trình tự giống với gene này. Đây có lẽ là hệ thống tự vệ của tế bào nhằm chống lại sự xâm nhập của siêu vi khuẩn và các phần tử di truyền ngoại lai khác, những yếu tố sử dụng chuỗi kép RNA trong chu kỳ sống của chúng.
Khả năng chống lại các virus và gene nhảy
Sự can thiệp RNA đóng vai trò quan trọng trong việc chống lại sự xâm nhiễm của các virus, đặc biệt là các sinh vật bậc thấp hơn vào cơ thể vật chủ. Nhiều virus có thông tin di truyền chứa trên RNA sợi đôi. Khi các virus này xâm nhiễm vào tế bào, chúng bơm thông tin di truyền vào tế bào vật chủ. Khi đó, RNA lập tức vào Dicer, phức hợp RISC kích hoạt, RNA virus bị phân hủy, tế bào vật chủ thoát khỏi xâm nhiễm.
Gene nhảy (trasposon) là các trình tự DNA có thể di chuyển trong bộ gen. Nhiều transposon hoạt động bằng cách sao chép DNA thành RNA, sau đó, RNA phiên mã ngược thành DNA và gắn vào vị trí khác trên bộ gene. Sự can thiêp RNA bảo vệ bộ gene chống lại transposon.
Một số quá trình sống của tế bào có liên quan đến quá trình can thiệp RNA
Khi virus RNA nhiễm vào tế bào, nó tiêm bộ gene có chứa RNA mạch đôi của nó vào bên trong. Can thiệp RNA tiêu hủy RNA của virus, ngăn cản sự hình thành virus mới.
Sự tổng hợp của nhiều loại protein do các gene mã hoá cho vi RNA kiểm soát. Sau khi xử lý, vi RNA ngăn cản sự dịch mã từ mRNA thành protein.
Trong phòng thí nghiệm, các phân tử RNA mạch đơn được biến đổi để hoạt hoá phức hợp RISC để phân hủy mRNA của một gene chuyên biệt nào đó.
Quá trình can thiệp RNA được kích hoạt khi phân tử RNA tồn tại trong tế bào với cấu trúc sợi đôi.
RNA sợi đôi kích hoạt một cơ chế hoá sinh để phân huỷ các phân tử mRNA có mã di truyền giống với nó.
Khi các phân tử mRNA này biến mất => gene tương ứng bị bất hoạt => không có protein nào do gene đó mã hoá được tạo thành.
Cơ chế can thiệp RNA > Cơ chế làm tắt gene bởi siRNA

Trong tế bào, sự biểu hiện hoặc cảm ứng của RNA mạch kép dài là kết quả của sự bắt cặp giữa mạch mang mã (sợi có nghĩa) và mạch đối mã (sợi vô nghĩa). Các đoạn dsRNA sợi kép dài được cắt bởi enzyme Dicer tạo ra những đoạn RNA ngắn (siRNA) khoảng 21-28 nucleotide.
Sau đó các siRNA được tháo xoắn dưới tác dụng của enzyme helicase và một mạch được nạp vào phức hợp protein một cách chon lọc gọi là phức hợp cảm ứng bất hoạt RISC.
Sự xuất hiện của mạch đơn siRNA sẽ hoạt hoá RISC thành trạng thái hoạt động (ký hiệu là RISC*).
Cuối cùng phức hợp siRNA-RISC* này sẽ tìm kiếm các transcriptome (sản phẩm của quá trình phiên mã) một cách đặc hiệu và những RNA mục tiêu tiềm năng.
Sợi đơn siRNA sau khi được nạp vào RISC được gọi là mạch hướng dẫn, nó đóng vai trò chỉ đạo trong việc đưa phức hợp siRNA-RISC* đến các phân tử mRNA có trình tự bổ sung với nó.Việc chỉ đạo của siRNA thông qua một endonuclease có trong RISC là Agronaute protein.
RISC* cũng có thể xâm nhập được vào nhân tế bào và kết cặp với trình tự tương đồng trên phân tử DNA hệ gene.
Lúc này RISC* huy động một số protein làm cải biến chất nhiễm sắc quanh vị trí promoter của gene => sự kìm hãm phiên mã.
Cơ chế tắt gen lúc này phụ thuộc vào mức độ tương đồng giữa siRNA và mRNA đích.
Nếu sự tương đồng giữa siRNA và mRNA đích là hoàn toàn thì phân tử mRNA có xu hướng bị cắt và phân giải (do hoạt tính nuclease của RISC). => không có mRNA mã hoá cho protein đó.
Nếu sự tương đồng giữa siRNA và mRNA chỉ là một phần thì xu hướng xảy ra là sự ức chế dịch mã do khi chung bám trên mRNA
=> ngăn cản sự dịch chuyển của Ribosome trong quá trình dịch mã => quá trình dịch mã bi ngưng lại
=> không tạo ra được protein.
Cơ chế tắt gene bởi siRNA có hiệu quả rất cao, chỉ cần một lượng nhỏ siRNA được đưa vào tế bào cố thể đủ để làm tắt hoàn toàn sự biểu hiện của một gene nào đó (vốn có rất nhiều bản sao trong cơ thể đa bào).
Cơ chế can thiệp RNA > Cơ chế làm tắt gene bởi miRNA

Trong tự nhiên, ngoài cơ chế điều hoà biểu hiện gene bằng sợi siRNA còn có cơ chế điều hoà biểu hiện của gene bởi một nhóm RNA khác gọi là micro RNA (miRNA).
Cơ chế hoạt động của miRNA trong quá trình ức chế sự biểu hiện của gene cũng tương tự như ở siRNA.
Các miRNA có chiều dài khoảng 19-24 nucleotide được tạo từ tác động cắt các đoạn Pre- miRNA có trình tự kẹp tóc (được phiên mã từ các đoạn DNA không mã hoá protein) bởi 2 enzyme là Drosha và Dicer.
Gần 70% các miRNA được phát sinh liên quan đến sự điều tiết trong quá trình phiên mã tạo ra các mRNAvà các RNA không sinh tổng hợp các protein. Và 30% còn lại được phát sinh độc lập không liên quan đến quá trình nhân lên (chức năng của 30% miRNA này chưa được làm rõ).
Tương tự với siRNA: Các miRNA có thể điều tiết sự phân giải mRNA với sự hiện diện của phức hợp RISC trong trường hợp bổ sung hoàn toàn(ở thực vật) (perfect complementary)
Trong trường hợp bổ sung không hoàn toàn (inperfect complementary) với vùng 3' UTR của mRNA => ức chế quá trình dịch mã.
Ước lượng có khoảng 120 gene mã hoá cho miRNA ở giun tròn, ở người có khoảng 250 gene và 50% gene mã hoá protein ở người đang bị kiểm soát bởi miRNA.
Thông thường các gene miRNA được điều hoà theo kiểu chỉ biểu hiện vào những thời điểm nhất định và ở các mô nhất định trong quá trinh phát triển của cá thể.
Đáng chú ý là 30% các phân tử miRNA ở giun trong có trình tự rất giống ở ruồi giấm và động vật có vú. Điều này cho thấy, dường như cơ chế điều hoà biểu hiện gene bởi miRNA đã có nguồn gốc từ lâu trong quá trình tiến hoá và vai trò của chúng trong việc " lập trình" biểu hiện của hệ gene là rất quan trọng đối với giới sinh vật.
Những thành tựu và triển vọng của việc nghiên cứu ứng dụng RNAi > Tạo Hoa Hồng Xanh

Trong cây trồng có một loại phân tử được gọi là anthocyanin được coi là sắc tố chủ đạo trên hoa, trái và các mô tế bào khác. Thông thường các màu chính của hoa bắt nguồn từ anthocyanin với sự có mặt của một ít các chất carotenoid màu vàng. Ngoài ra anthocyanin dihydrokaempferol (DHK) lại là một enzyme chi phối cho cả ba chu trình hình thành sắc tố trên cây trồng bao gồm: cyanidin, pelargonidin và delphinidin.
Gene cyanidin mã hóa một enzyme làm thay đổi enzyme DHK nhằm hình thành chu trình cyanidin dẫn đến biểu hiện các màu đỏ, hồng hay màu tím hoa cà. Trong khi đó gene delphinidin không hiện diện trong cây hoa hồng sẽ mã hóa một enzyme khá tương đồng cho việc thay đổi enzyme DHK nhằm hình thành sự tổng hợp màu theo chu trình delphinidin. Một loại enzyme khác có tên gọi là dihydroflavinol reductase (DFR) sẽ hỗ trợ các màu chỉ chị trong cả ba chu trình trên. Enzyme này rất quan trọng vì không có nó sẽ không thể tạo màu trên các cánh hoa. Chính vì vậy mà các đột biến gene DFR đều cho ra những hoa có màu trắng. Trong hoa hồng không có gene delphinidin để hình thành màu theo chu trình của nó. Chu trình delphinidin có thể hình thành màu đỏ hoặc xanh trên hoa dưới sự tác động của DRF và pH.
Để tạo ra bông hồng xanh, các nhà khoa học của Suntory đã áp dụng một bộ 3 gene. Một gene nhân tạo được dùng cho kỹ thuật RNAi nhằm ức chế gene DFR của hoa hồng làm cho hoa hồng không biểu hiện màu. Sau đó chuyển gene delphinidin từ loài hoa păng-xê và gene DFR từ loài hoa iris sẽ tạo ra hoa hồng có hàm lượng delphinidin rất cao trong cánh hoa. Tuy nhiên cũng phải lưu ý một yếu tố ảnh hưởng đến màu xanh trên cánh hoa đó chính là độ pH tế bào và đó là một trong những lý do chính là tại sao các loài hoa có cùng chu trình anthocyanin nhưng lại có màu khác nhau. Khi nồng độ pH tế bào mang tính kiềm thì sắc tố của anthocyanin thường trở nên xanh hơn. pH của đất không ảnh hưởng hay ảnh hưởng rất ít đến pH tế bào cánh hoa. Nồng độ pH tế bào cánh hoa thường mang tính di truyền. Cánh hoa hồng thông thường có nồng độ pH khoảng 4.5 chính vì vậy để tạo ra các cánh hoa hồng có nồng độ pH thấp thì rất hạn chế. Vì vậy các nhà khoa học mới nghĩ đến kỹ thuật ức chế gene bằng kỹ thuật RNAi nhằm xác định những gen ảnh hưởng đến tính axít của cánh hoa hay điều chỉnh màu của cánh hoa theo những hướng khác.
Những thành tựu và triển vọng của việc nghiên cứu ứng dụng RNAi > Ứng dụng cơ chế can thiệp RNA trong nghiên cứu ung thư

Tế bào ung thư phát sinh từ sự tích lũy và chọn lọc nhiều đột biến có liên tiếp có lợi cho sự phân chia và tồn tại của chúng. Những biến đổi di truyền và đôi khi trên vật chất di truyền (epigenetic) giúp tế bào ung thư vượt qua sự khống chế của các nguyên tắc điều hòa tế bào và cơ thể như chương trình tự sát tế bào (apoptosis) hay các tín hiệu kìm hãm phân chia (antiproliferative signals). Sự khám phá ra cơ chế can thiệp RNA không lâu được nhận thức rằng đây chính là công cụ cần thiết để dò tìm các cơ chế phân tử bị thay đổi trong tế bào ung thư. Do tính đặc hiệu của quá trình can thiệp RNA kết hợp với tính dễ dàng nhân rộng tiến trình thực nghiệm từ hàng ngàn gene lên tới toàn bộ genome trong một thí nghiệm, hệ thống các "điểm yếu" của ung thư sẽ được giải mã và hàng loạt thuốc đặc hiệu ung thư sẽ được điều chế.
Các nhà khoa học Austaylia đã tìm ra phương pháp mang tên "con ngựa thành Troy" có khả năng tiêu diệt trực tiếp tế bào ung thư mà không gây tác dụng phụ với cơ thể người.
Cụ thể, các nhà khoa học sử dụng một tế bào nano có tên EDV để thâm nhập và làm suy yếu tế bào ung thư bằng cách tiết ra phân tử axit Ribonucleic (siRNA). SiRNA làm ngưng trệ quá trình DNA sản xuất protein vốn giúp tế bào ung thư có thể kháng thuốc hóa trị. Sau đó, một đợt EDV thứ hai sẽ tiêu diệt tế bào ung thư bằng thuốc hóa trị.
Biện pháp "con ngựa thành Troy" có khả năng tiêu diệt trực tiếp tế bào ung thư mà không ảnh hưởng tới các mô khác trong cơ thể. Hiện nay, các bác sĩ điều trị ung thư thường sử dụng phương pháp tiêm hay uống thuốc theo liệu pháp hóa trị, khiến cả tế bào lành và ung thư đều bị tiêu diệt, ảnh hưởng đến sức khỏe bệnh nhân.
Những thành tựu và triển vọng của việc nghiên cứu ứng dụng RNAi > Ứng dụng cơ chế can thiệp RNAi trừ sâu bệnh

RNAi kiểm soát côn trùng thuộc Coleoptera. Côn trùng thuộc Coleoptera và Lepidoptera hiện được nghiên cứu về tính kháng của cây trồng nhờ protein BT sau khi thực hiện chuyển nạp gene. Một cách tiếp cận mới đối với việc kiểm soát này là sử dụng RNA can thiệp (RNAi) được các nhà khoa học của Monsanto ve Devgen N.V. thực hiện. Báo cáo khoa học được công bố trên tạp chí Nature Biotechnology.
RNAi-làm im lặng những gene cần thiết của côn trùng gây hại cây trồng, làm chúng dừng hấp thu dinh dưỡng và làm chất ấu trùng. Các nhà khoa học này đã ứng dụng RNAi để kiểm soát côn trùng gây hại rễ bắp (thuật ngữ tiếng Anh là: western corn rootworm = WCR) làm mô hình mẫu cho những nghiên cứu tiếp theo.
Phân tử RNA dây kép (dsRNA) với trình tự các cặp gốc, bổ sung cho các gen ATPase và tubulin (cytoskeletal component). Chúng thể hiện trong giống bắp biến đổi gen. Cây transgenic thể hiện sự suy giảm có ý nghĩa thiệt hại do chích hút (WCR). Tiếp cận phương pháp này, các nhà nghiên cứu còn quan sát được sự chết của ấu trùng khi phân tử dsRNA được chèn vào hai côn trùng "southern root worm" và "Colorado potato beetle". Phân tử dsRNA kiểm soát được sâu đục quả trong bông vải (boll weevil larvae), tuy nhiên, không gây ảnh hưởng đến sự chết.
Việc sử dụng RNAi để kiểm soát côn trùng gây hại cây trồng sẽ bổ sung đáng kể cho chiến lược giống chuyển gene Bt (protein diệt côn trùng) trên cây bắp, bông vải, đậu nành.
Những thành tựu và triển vọng của việc nghiên cứu ứng dụng RNAi > Triển vọng của việc nghiên cứu ứng dụng RNAi

Việc nghiên cứu ứng dụng cơ chế can thiệp RNA có nhiều triển vọng to lớn mà con người có thể không ngờ tới được. Một số hướng nghiên cứu chính như:
1.	Can thiệp RNA chống lại sự nhiễm virus.
2.	Can thiệp RNA bảo đảm ổn định hệ gen bằng cách chống lại các yếu tố di truyền vận động (transposon).
3.	Can thiệp RNA như cơ chế kiềm chế tổng hợp protein và điều khiển sự phát triển của tổ chức.
4.	Can thiệp RNA như cơ chế giữ gìn nhiễm sắc tử cô đặc và tăng cường phiên mã.
5.	Can thiệp RNA cống hiến một công cụ thí nghiệm mới để kiềm chế gene chuyên biệt.
6.	Can thiệp RNA phải là một giải quyết hữu ích trong điều trị bệnh di truyền trong tương lai
Kết luận

Như chúng ta thấy, qua trên nửa thế kỷ, những nhà nghiên cứu sinh học phân tử đã thu được những khám phá ngoạn mục.
Sự khám ra tế bào có một cơ chế đặc biệt – cơ chế can thiệp RNA (RNAi – RNA interference), đã vượt quá mong đợi và mở rộng hiểu biết của chúng ta về cơ chế kiểm soát gene trong cơ thể sinh vật.
Việc ngày càng phát hiện ra nhiều chức năng khác nhau của RNA là cơ sở cho quan điểm cho rằng RNA có thể là đại phân tử sinh học xuất hiện đầu tiên trong quá trình tiến hoá chứ không phải là DNA hay protein như nhiều giả thiết trước đây.
Sự phát triển của một tổ chức và chức năng chính xác của mỗi tế bào và mô tùy thuộc vào một cơ chế can thiệp RNA còn nguyên vẹn trong cơ thể.
Hơn nữa, sự khám phá ra can thiệp RNA không chỉ cung cấp cho chúng ta một công cụ thí nghiệm mạnh mẽ mới để nghiên cứu chức năng của các gene mà còn nuôi dưỡng những mong đợi của chúng ta về những ứng dụng tương lai của can thiệp RNA trong y học, nông nghiệp,...
Đặc biệt là Y học nghiên cứu ứng dụng RNAi để chữa những căn bệnh về tim mạch, ung thư, các bệnh vius: cúm (AH5NI, AH1N1), HIV... giải quyết tốt các vấn đề nhân loại.
Răzvan Greu

| Thông tin cá nhân |
| --- | --- | --- | --- |
Ngày sinh:  16 tháng 3, 1995 (29 tuổi)
Nơi sinh:  Târgu Mureș, România
Chiều cao:  1,82 m (6 ft 0 in)
Vị trí:  Tiền vệ
Thông tin đội
Đội hiện nay:  Universitatea Cluj
Số áo:  23
Sự nghiệp cầu thủ trẻ
Năm:  Đội
–2011:  Ardealul Cluj
2011–2013:  Universitatea Cluj
Sự nghiệp cầu thủ chuyên nghiệp*
| Năm |  Đội |  ST |  (BT) |
| 2013–2016 |  Universitatea Cluj |  27 |  (3) |
| 2014 |  → Mioveni (mượn) |  0 |  (0) |
| 2015 |  → Sighetu Marmaţiei (mượn) |   |   |
| 2016–2017 |  Botoșani |  7 |  (0) |
| 2017 |  → Sepsi Sfântu Gheorghe (mượn) |  14 |  (2) |
| 2017– |  Universitatea Cluj |  0 |  (0) |
 *Số trận ra sân và số bàn thắng ở câu lạc bộ tại giải quốc gia, chính xác tính đến 18 tháng 7, 2017
Răzvan Greu (sinh ngày 16 tháng 3 năm 1995) là một cầu thủ bóng đá người România thi đấu ở vị trí tiền vệ cho Universitatea Cluj.
Rudolph (thị trấn)

| Rudolph, Wisconsin |
| --- | --- |
—  Thị trấn  —
 
 Vị trí trong Quận Wood, Wisconsin
Rudolph, Wisconsin
Quốc gia: Hoa Kỳ
Tiểu bang: Wisconsin
Quận: Wood
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 1.002
Múi giờ: CST (UTC-6)
 • Mùa hè (DST): CDT (UTC-5)
Rudolph là một thị trấn thuộc quận Wood, tiểu bang Wisconsin, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thị trấn này là 1.002 người.
Chú thích

↑  “US Census ngày 1 tháng 7 năm 2009 est”.
↑  “All Incorporated Places: 2000 to 2009”.
1 2  “Population and Housing Occupancy Status: 2010 - State -- Place 2010 Census Redistricting Data (Public Law 94-171) Summary File”. Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ. Truy cập ngày 15 tháng 7 năm 2012.
Rosa henryi

| Rosa henryi |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Rosales
Họ (familia): Rosaceae
Chi (genus): Rosa
Loài (species): R. henryi
Danh pháp hai phần
Rosa henryi Boulenger, 1933 
Rosa henryi là loài thực vật có hoa trong họ Hoa hồng. Loài này được Boulenger miêu tả khoa học đầu tiên năm 1933.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Rosa henryi”. Truy cập ngày 11 tháng 6 năm 2013.[liên kết hỏng]
Rinorea dentata

| Rinorea dentata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Malpighiales
Họ (familia): Violaceae
Chi (genus): Rinorea
Loài (species): R. dentata
Danh pháp hai phần
Rinorea dentata (P. Beauv.) O. Ktze 
Rinorea dentata là một loài thực vật có hoa trong họ Hoa tím. Loài này được (P.Beauv.) Kuntze miêu tả khoa học đầu tiên năm 1891.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Rinorea dentata”. Truy cập ngày 2 tháng 9 năm 2013.
San Martín Totoltepec

| San Martín Totoltepec |
| --- | --- |
—  Đô thị  —
 
San Martín TotoltepecVị trí ở Mexico
Quốc gia:  Mexico
Bang: Puebla
Thủ phủ: San Martín Totoltepec
Thủ phủ: Lỗi Lua trong Mô_đun:Wikidata tại dòng 98: attempt to concatenate local 'label' (a nil value).
Dân số (2005)
 • Tổng cộng: 770
Múi giờ: CST (UTC-6)
 • Mùa hè (DST): CDT (UTC-5)
San Martín Totoltepec là một đô thị thuộc bang Puebla, México. Năm 2005, dân số của đô thị này là 770 người.
Rosa hezhangensis

| Rosa hezhangensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Rosales
Họ (familia): Rosaceae
Chi (genus): Rosa
Loài (species): R. hezhangensis
Danh pháp hai phần
Rosa hezhangensis T.L. Xu, 2000 
Rosa hezhangensis là loài thực vật có hoa trong họ Hoa hồng. Loài này được T.L. Xu mô tả khoa học đầu tiên năm 2000.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Rosa hezhangensis”. Truy cập ngày 11 tháng 6 năm 2013.[liên kết hỏng]
Saint-Trinit

| --- | --- |
 Saint-Trinit
Saint-Trinit

Hành chính
Quốc gia:  Pháp
Vùng: Provence-Alpes-Côte d'Azur
Tỉnh: Vaucluse
Quận: Carpentras
Tổng: Sault
Xã (thị) trưởng: Rosa Michel
Thống kê
Độ cao: 780–914 m (2.559–2.999 ft) (bình quân 836 m (2.743 ft)[chuyển đổi: tùy chọn không hợp lệ])
Diện tích đất1: 16,66 km2 (6,43 dặm vuông Anh)
Nhân khẩu2: 123  (2060)
 - Mật độ: 7/km2 (18/sq mi)
INSEE/Mã bưu chính: 84120/ 84390
1 Dữ liệu địa chính Pháp loại trừ các hồ và ao lớn hơn 1 km² (0.386 dặm vuông hoặc 247 acre) cũng như các cửa sông.
2 Dân số không tính hai lần: cư dân của nhiều xã (ví dụ, các sinh viên và quân nhân) chỉ tính một lần.
Saint-Trinit là một xã trong tỉnh Vaucluse thuộc vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur ở đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 836 mét trên mực nước biển.
SN 1987A

| SN 1987A |
| --- | --- |
Tàn dư SN 1987A dưới ánh sáng khả kiến ghép chồng lên nhiều phổ khác nhau. Dữ liệu từ ALMA (vô tuyến, trong màu đỏ) cho thấy bụi mới hình thành từ trung tâm của di tích. Dữ liệu từ Hubble (khả kiến, trong màu lục) và Chandra (tia X, trong màu lam) cho thấy sóng xung kích đang giãn nở.
Dữ liệu quan sát (Kỷ nguyên J2000)
Kiểu siêu tân tinh: Loại II (dị thường)
Thiên hà chủ: Đám Mây Magellan Lớn
Chòm sao: Kiếm Ngư
Xích kinh: 05h 35m 28.03s
Xích vĩ: −69° 16′ 11.79″
Tọa độ thiên hà: G279,7-31,9
Ngày tháng phát hiện: 24 tháng 2 năm 1987 (23:00 UTC)   Đài quan sát Las Campanas {{{iauc}}}
Độ sáng cao nhất (V): +2,9
Khoảng cách: 167.885 ly (51,474 kpc)
Đặc trưng vật lý
Sao tổ tiên: Sanduleak -69° 202
Kiểu tổ tiên: Sao siêu khổng lồ loại B3
Màu (B-V): +0,085
Đặc trưng đáng chú ý: Siêu tân tinh gần nhất kể từ khi có kính thiên văn
Chuỗi các ảnh chụp theo thời gian của Kính thiên văn không gian Hubble, chụp trong 15 năm từ 1994 đến 2009, cho thấy sự va chạm của di tích đang giãn nở với một vành các vật liệu mật độ đặc giải phóng ra từ ngôi sao tổ tiên 20.000 năm trước khi xảy ra vụ nổ.
Tàn tích SN 1987A là một điểm nhỏ màu tím gần phía trên của khung ảnh, ngay bên phải của trung tâm. Ảnh của ESO
Tàn tích dạng vành đang giãn nở của SN 1987A và tương tác của nó với môi trường xung quanh, quan sát qua tia X và ánh sáng khả kiến.
SN 1987A là một siêu tân tinh nằm tại rìa của tinh vân Tarantula trong Đám Mây Magellan Lớn (một thiên hà lùn nằm gần Ngân Hà). Nó nằm cách Trái Đất xấp xỉ 51,4 kiloparsec, gần bằng 168.000 năm ánh sáng, đủ gần để có thể nhìn thấy bằng mắt thường. Có thể nhìn thấy siêu tân tinh tại Bán Cầu Nam trong thời gian nó xảy ra. Nó là siêu tân tinh gần nhất được quan sát sau siêu tân tinh SN 1604, mà đã xảy ra trong Ngân Hà. Ánh sáng từ siêu tân tinh đã tới Trái Đất vào ngày 23 tháng 2 năm 1987. Đây là siêu tân tinh đầu tiên quan sát thấy trong năm 1987, và được ký hiệu là "1987A". Độ sáng của nó đạt cực đại vào tháng Năm với cấp sao biểu kiến bằng khoảng 3 và giảm dần trong những tháng sau đó. Nó là cơ hội đầu tiên cho các nhà thiên văn học nghiên cứu chi tiết tính chất của một siêu tân tinh, và việc quan trắc đã cung cấp thêm nhiều thông tin về siêu tân tinh loại II. Một trong những kết quả quan trọng nhất, SN1987A cung cấp thông tin đầu tiên xác nhận việc quan trắc trực tiếp thấy nguồn năng lượng phóng xạ đối với bức xạ trong ánh sáng khả kiến khi thu nhận được các vạch phổ của tia gamma từ sự có mặt của hai loại hạt nhân phóng xạ, 56Co và 57Co. Điều này chứng minh bản chất phóng xạ của tàn tích siêu tân tinh có độ bừng sáng trong thời gian dài sau khi vụ nổ xảy ra.
Saponaria spathulifolia

| Saponaria spathulifolia> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Caryophyllales
Họ (familia): Caryophyllaceae
Chi (genus): Saponaria
Loài (species): S. spathulifolia
Danh pháp hai phần
Saponaria spathulifolia Vved., 
Saponaria spathulifolia là loài thực vật có hoa thuộc họ Cẩm chướng. Loài này được Vved. miêu tả khoa học đầu tiên.
Rinorea elliptica

| Rinorea elliptica> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Malpighiales
Họ (familia): Violaceae
Chi (genus): Rinorea
Loài (species): R. elliptica
Danh pháp hai phần
Rinorea elliptica (Oliv.) Kuntze 
Rinorea elliptica là một loài thực vật có hoa trong họ Hoa tím. Loài này được (Oliv.) Kuntze miêu tả khoa học đầu tiên năm 1891.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Rinorea elliptica”. Truy cập ngày 2 tháng 9 năm 2013.
Dawid Kownacki

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
 Kownacki năm 2014
Thông tin cá nhân
Tên đầy đủ:  Dawid Igor Kownacki
Ngày sinh:  14 tháng 3, 1997 (27 tuổi)
Nơi sinh:  Gorzów Wielkopolski, Ba Lan
Chiều cao:  1,85 m
Vị trí:  Tiền đạo
Thông tin đội
Đội hiện nay:  Fortuna Düsseldorf
Số áo:  9
Sự nghiệp cầu thủ trẻ
Năm:  Đội
:  GKP Gorzów Wielkopolski
2005–2013:  Lech Poznań
Sự nghiệp cầu thủ chuyên nghiệp*
| Năm |  Đội |  ST |  (BT) |
| 2013–2017 |  Lech Poznań |  94 |  (21) |
| 2017–2020 |  Sampdoria |  35 |  (6) |
| 2019–2020 |  → Fortuna Düsseldorf (mượn) |  25 |  (4) |
| 2020– |  Fortuna Düsseldorf |  3 |  (0) |
Sự nghiệp đội tuyển quốc gia‡
| Năm |  Đội |  ST |  (BT) |
| 2011 |  U-15 Ba Lan |  4 |  (7) |
| 2012 |  U-16 Ba Lan |  2 |  (1) |
| 2012–2014 |  U-17 Ba Lan |  10 |  (8) |
| 2014–2016 |  U-19 Ba Lan |  4 |  (0) |
| 2015–2019 |  U-21 Ba Lan |  23 |  (15) |
| 2018– |  Ba Lan |  7 |  (1) |
 *Số trận ra sân và số bàn thắng ở câu lạc bộ tại giải quốc gia, chính xác tính đến 15:07, 8 tháng 5 năm 2020 (UTC) ‡ Số trận ra sân và số bàn thắng ở đội tuyển quốc gia, chính xác tính đến 1 tháng 6 năm 2021
Dawid Igor Kownacki (['david kɔvˈnat͡ski] Tập tin:Pl-Dawid Kownacki.ogg; sinh ngày 14 tháng 3 năm 1997) là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Ba Lan thi đấu ở vị trí tiền đạo cho câu lạc bộ Fortuna Düsseldorf của Đức và đội tuyển quốc gia Ba Lan.
Đầu sự nghiệp

Sau khi khởi nghiệp chơi bóng ở câu lạc bộ địa phương GKP Gorzów Wielkopolski, Kownacki đầu quân cho Lech Poznań vào năm 2005, trải qua các lứa trẻ và chen chân vào đội một vào tháng 12 năm 2013. Anh ghi bàn thắng đầu tiên tại giải Ekstraklasa vào tháng 2 năm 2014 trong trận thua 5–1 tại Pogoń Szczecin, trở thành một trong 5 cầu thủ duy nhất dưới 17 tuổi thi đấu tại giải vô địch hàng đầu của Ba Lan. Anh giành chức vô địch quốc gia ở mùa bóng kế tiếp – "Năm 16 tuổi, người ta gọi tôi là 'Lewandowski mới' và thật khó để xoay xở, nhưng tôi đã thay đổi thái độ của mình, trưởng thành và giờ tốt hơn khi không để tâm người ta nói gì. Tất nhiên à tôi vẫn ôm những giấc mộng lớn".
Sự nghiệp cấp câu lạc bộ > Sampdoria

Ngày 11 tháng 7 năm 2017, Kownacki ký hợp đồng 5 năm với câu lạc bộ Sampdoria của Ý.
Tháng 11, anh ghi bàn gỡ hòa và kiến một bàn khác trong chiến 4-1 của Sampdoria tại Coppa Italia trước Delfino Pescara ở vòng 4.
Sự nghiệp cấp câu lạc bộ > Fortuna Düsseldorf

Ngày 31 tháng 1 năm 2019, Kownacki đầu quân cho câu lạc bộ Fortuna Düsseldorf của Bundesliga dưới dạng cho mượn kèm điều khoản mua đứt.
Ngày 30 tháng 6 năm 2019, anh tái gia nhập Fortuna dưới dạng cho mượn khán kèm điều khoản mùa đứt, được kích hoạt vào tháng 1 năm 2020.