stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Phùng Chí Kiên
Hoạt động ở trong nước > Chống càn và tử trận

Cuối tháng 6 năm 1941, chính quyền thực dân Pháp huy động tới 4.000 quân [cần dẫn nguồn], tổ chức thành ba mũi tấn công mở cuộc càn quét lớn vào khu căn cứ nhằm tiêu diệt cơ quan đầu não của Việt Minh và lực lượng vũ trang mới hình thành. Các cơ sở bí mật của Trung ương Đảng và Cứu quốc quân bị uy hiếp nghiêm trọng. Trong cuộc họp khẩn cấp tại Khuổi Nọi (xã Vũ Lễ), Ban chỉ huy Cứu quốc quân quyết định cử một tổ bảo vệ và dẫn các cán bộ lãnh đạo Trung ương Đảng Cộng sản qua Tràng Xá về xuôi an toàn.
Phùng Chí Kiên chỉ huy đội Cứu quốc quân Bắc Sơn chiến đấu, phá một số trận càn lớn của Pháp. Do chênh lệch lực lượng và vũ khí, Ban lãnh đạo căn cứ Bắc Sơn-Võ Nhai quyết định để lại một tiểu đội chặn đối phương, còn hai tiểu đội phá vòng vây, rút lên Cao Bằng để bảo toàn lực lượng.
Ngày 19 tháng 8 năm 1941, cánh quân của Phùng Chí Kiên và Lương Văn Tri qua Pò Kép (châu Na Rì, Bắc Kạn) thì bị đối phương phục kích nhưng thoát được.
Ngày 21 tháng 8 năm 1941, đơn vị lại bị phục kích và bị bao vây tại xã Bằng Đức trên đường đi Cao Bằng. Lương Văn Tri bị thương rồi hy sinh. Mặc dù bị thương nặng, Phùng Chí Kiên vẫn bắn chặn quân đối phương để đồng đội thoát khỏi vòng vây. Khi bắn hết viên đạn cuối cùng, ông bị đối phương bắt.
Ngày 22 tháng 8 năm 1941, đối phương chặt đầu ông rồi đem cắm ở đầu cầu Ngân Sơn để hòng uy hiếp tinh thần cán bộ, nhân dân địa phương.
Tưởng nhớ

Ngày 23 tháng 9 năm 1947, ông được phong hàm tướng theo Sắc lệnh 89/SL.
Năm 1990, một phần hài cốt của ông được đưa từ Bắc Kạn về Nghĩa trang Mai Dịch - Hà Nội. Tháng 5/2008, một phần hài cốt (phần đầu) ông do nhân dân huyện Ngân Sơn mai táng trước đây, đã được tìm thấy tại tiểu khu 1, Vân Tùng, Ngân Sơn, Bắc Kạn. Tuy nhiên một thời gian sau, cơ quan truyền thông đưa tin kết quả giám định đó không phải là hài cốt của ông mà là mảnh sành vụn và xương lợn. Trong buổi giao lưu trực tuyến "Sự thật về nhà ngoại cảm" tại trụ sở Báo Năng lượng Mới - PetroTimes sáng ngày 1 tháng 11 năm 2013, người thân liệt sĩ Phùng Chí Kiên rơi lệ xin lỗi nhà ngoại cảm Phan Thị Bích Hằng.
Năm 1994, liệt sĩ Phùng Chí Kiên được truy tặng Huân chương Chiến công hạng ba. Hơn 62 năm sau ngày mất, tháng 11 năm 2003, ông được Chính phủ Việt Nam và Đảng Cộng sản Việt Nam ra quyết định phong là Sĩ quan quân đội cấp tướng.
Tên của ông đã được đặt cho các con đường ở Hà Nội, Vinh, Đồng Hới, Huế, Thái Nguyên, Đà Nẵng, Hải Dương, Lào Cai và Lạng Sơn.
Năm 2010, Khu lưu niệm Phùng Chí Kiên đã được xây dựng xã Diễn Yên, huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An và đến ngày 23 tháng 8 năm 2011 được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng di tích lịch sử cấp quốc gia.
Dòng họ Tướng Phùng Chí Kiên

Tướng Phùng Chí Kiên tên thật là Nguyễn Vỹ, là người đầu tiên của quân đội nhân dân Việt Nam được Chủ tịch Hồ Chí Minh truy phong là tướng quân năm 1947, trước cả đại tướng Võ Nguyên Giáp.
Nếu không sớm hy sinh, rất có thể Ông là 1 danh tướng của nước Việt Nam thời hiện đại.
Theo bác sỹ Nguyễn Đình Bình, Tộc trưởng họ Nguyễn Đình tại xã Diễn Yên, huyện Diễn Châu, tướng Phùng Chí Kiên là hậu duệ Dòng họ Nguyễn Đình Thái sư Cương Quốc Công Nguyễn Xí .
Cụ Nguyễn Đình Liêu, người từ huyện Nghi Xuân, Hà Tĩnh đến định cư ở đây, là cụ tổ chi nhánh của tướng Phùng Chí Kiên  .
Chú thích

↑  Khúc bi tráng của vị tướng đầu tiên
1 2  Ph. Thảo, "Tìm thấy hài cốt đồng chí Phùng Chí Kiên", Báo Sài Gòn Giải Phóng. Truy cập 2008-28-10.
↑  “Khúc bi tráng của vị tướng đầu tiên (p.5)”. Bản gốc lưu trữ ngày 27 tháng 9 năm 2011. Truy cập ngày 25 tháng 9 năm 2011.
↑  VTV “vạch mặt” nhà ngoại cảm Phan Thị Bích Hằng Báo VietNamNet
↑  Hải Hậu (1 tháng 11 năm 2013). “Người thân liệt sĩ Phùng Chí Kiên rơi lệ xin lỗi nhà ngoại cảm Phan Thị Bích Hằng”. Báo điện tử Năng lượng mới. Truy cập 18 tháng 12 năm 2017.
↑  Hoàng Thắng (3 tháng 11 năm 2013). “2 bức ảnh lộ bí mật cuối cùng vụ Bích Hằng tìm mộ liệt sỹ Phùng Chí Kiên”. Truy cập 18 tháng 12 năm 2017.
↑  Phùng Chí Kiên – Một tài năng quân sự kiệt xuất
↑  “Đền Thờ Phùng Chí Kiên”.
↑  [gia phả dòng họ Phùng Chí Kiên thuộc dòng họ Nguyễn Đình Nguyễn Xí ]
↑  [Gia phả Dòng Họ Nguyễn Đình Tại Xã Diễn Yên Huyện Diễn Châu Thuộc Dòng Họ Nguyễn Đình]
Anthela callileuca

| Anthela callileuca |
| --- | --- |

Phân loại khoa học 
Vực:: Eukaryota
Giới:: Animalia
Ngành:: Arthropoda
Lớp:: Insecta
Bộ:: Lepidoptera
Họ:: Anthelidae
Chi:: Anthela
Loài:: A. callileuca
Danh pháp hai phần
Anthela callileuca Turner, 1922

Anthela callileuca là một loài bướm đêm thuộc họ Anthelidae. Loài này có ở Úc.
Nhóm Nghiên cứu Độc lập UAP của NASA

| --- | --- |
 David Spergel, chủ tịch nghiên cứu độc lập của NASA về UAP, trả lời một câu hỏi trong cuộc họp công khai của nhóm vào ngày 31 tháng 5 năm 2023.
Tổng quan Cơ quan
Thành lập: 24 tháng 5 năm 2022 (2022-05-24)
Giải thể: 14 tháng 9 năm 2023 (2023-09-14)
Các Lãnh đạo Cơ quan: David Spergel, chủ tịch Daniel Evans, viên chức liên bang được chỉ định
Trực thuộc cơ quan: NASA
Website: Website chính thức
Nhóm Nghiên cứu Độc lập Hiện tượng Dị thường Không xác định của NASA (UAPIST) là một nhóm gồm mười sáu chuyên gia được Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Quốc gia Hoa Kỳ (NASA) tập hợp vào năm 2022 và do David Spergel làm chủ tịch để đề xuất lộ trình phân tích hiện tượng bất thường không xác định (UAP) của NASA và các tổ chức khác.
UAP được định nghĩa là hiện tượng hoặc quan sát các sự kiện trên không, trên biển, trong không gian và trên đất liền mà không thể xác định là máy bay hoặc là hiện tượng tự nhiên đã biết. Từ viết tắt UAP nhằm mục đích tách biệt khỏi các giả định về sự sống ngoài Trái Đất và các mối liên hệ khác trong văn hóa đại chúng với từ viết tắt cũ hơn là UFO ("vật thể bay không xác định"). UAP ban đầu là viết tắt của "hiện tượng không trung không xác định", nhưng đã được mở rộng vào cuối năm 2022 để có nghĩa là "hiện tượng dị thường không xác định". Để hoàn thành công việc của mình, nhóm NASA độc lập đã xác định cách dữ liệu do các tổ chức dân sự, thương mại và chính phủ cũng như bất kỳ nguồn nào khác thu thập được có thể đem ra phân tích hiệu quả nhất để làm sáng tỏ UAP.
Nhóm nghiên cứu này bắt đầu làm việc vào ngày 24 tháng 10 năm 2022 và tổ chức cuộc họp công khai đầu tiên vào ngày 31 tháng 5 năm 2023. Báo cáo của nhóm được công bố vào ngày 14 tháng 9 năm 2023 và không tìm thấy bằng chứng cho thấy sự sống ngoài hành tinh chịu trách nhiệm cho hiện tượng không thể giải thích được trong các vụ nhìn thấy UAP. Không giống như Cơ quan Giải quyết Hiện tượng Dị thường Toàn cục (AARO) thuộc Văn phòng Bộ trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ, nhóm nghiên cứu độc lập của NASA chỉ tập trung vào dữ liệu chưa được xếp loại mật.
Thuật ngữ UAP so với UFO

Xem thêm: Điều tra báo cáo UFO của chính phủ Hoa Kỳ
Theo Merriam-Webster, "thuật ngữ UAP lần đầu tiên xuất hiện vào cuối thập niên 1960, trong khi vật thể bay không xác định đã xuất hiện từ năm 1947". Như được tóm tắt trong cuốn ETC: A Review of General Semantics, "ngoài mô tả bao quát hơn về UAP, thuật ngữ này tránh được gánh nặng văn hóa gắn liền với UFO, mối liên hệ ban đầu của nó với nguồn gốc ngoài Trái Đất ...thiết lập một khuôn khổ hạn hẹp và không linh hoạt cho nghiên cứu khoa học trung thực". Thuật ngữ UFO hiện đã có hàng thập kỷ gắn liền với người ngoài hành tinh trên nhiều lĩnh vực văn hóa, giải trí đại chúng, thuyết âm mưu và các phong trào tôn giáo như được Diana Walsh Pasulka xem xét trong cuốn sách mang tên American Cosmic. "Hiện tượng Không trung Không xác định (UAP), trước đây từng được gọi là UFO, về mặt lý thuyết, có thể bao gồm tàu ​​vũ trụ của người ngoài hành tinh, nhưng hai từ này không đồng nghĩa với nhau." Vào đầu năm 2023, NASA đã cập nhật tên nhóm nghiên cứu độc lập của mình từ "hiện tượng không trung không xác định" thành "hiện tượng dị thường không xác định" để "phù hợp với Đạo luật Ủy quyền Quốc phòng Quốc gia James M. Inhofe cho Năm Tài khóa 2023, được ký thành luật vào ngày 23 tháng 12 năm 2022".
Các thành viên trong nhóm

Các thành viên nhóm nghiên cứu UAP của NASA đã được công bố vào ngày 21 tháng 10 năm 2022.
David Spergel
Anamaria Berea (giáo sư Khoa học tính toán và Dữ liệu tại Đại học George Mason)
Federica Bianco (giáo sư vật lý tại Đại học Delaware)
Paula Bontempi
Reggie Brothers (đối tác điều hành tại hãng AE Industrial Partners ở Boca Raton, Florida)
Jen Buss (CEO của Viện Nghiên cứu Chính sách Potomac)
Nadia Drake
Mike Gold (phó chủ tịch điều hành hãng Redwire)
David Grinspoon
Scott Kelly
Matt Mountain
Warren Randolph (phó giám đốc điều hành của Sở Điều tra và Phòng ngừa Tai nạn vì An toàn Hàng không thuộc Cục Hàng không Liên bang (FAA))
Walter Scott (phó chủ tịch kiêm giám đốc công nghệ của hãng Maxar Technologies)
Joshua Semeter (giáo sư kỹ thuật điện và máy tính, giám đốc Trung tâm Vật lý Không gian tại Đại học Boston)
Karlin Toner (quyền giám đốc điều hành của Văn phòng Chính sách và Kế hoạch Hàng không của FAA)
Shelley Wright (giáo sư vật lý tại Trung tâm Vật lý Thiên văn và Nghiên cứu Không gian của Đại học California, San Diego)
Greg Eghigian, giáo sư lịch sử tại Penn State, người đã viết về lịch sử của hiện tượng UFO, lưu ý rằng nhóm nghiên cứu của NASA đại diện cho "một sự thay đổi lớn", vì "gần như phần lớn các học giả hiện nay tin rằng việc nghiên cứu UFO đảm bảo nghiên cứu mang tính học thuật", rằng nhóm có thể thiết lập "một lộ trình để tìm hiểu về UAP", và rằng hoạt động này là "chưa từng có [bởi vì] NASA, theo truyền thống, không muốn dính líu gì đến UFO, và [bây giờ] những nhà khoa học dân sự này đang đặt ra những câu hỏi có căn cứ khoa học".
Bình luận của thành viên trong nhóm

Trong cuộc họp công khai đầu tiên vào ngày 31 tháng 5 năm 2023, nhóm NASA đã phải đối mặt với nhiều câu hỏi chung, chủ yếu tập trung vào UFO. Nhóm báo cáo rằng ưu tiên của họ bao gồm các phương pháp thu thập dữ liệu thực nghiệm và cải thiện phân tích về UAP. Spergel cho biết "nhiều sự kiện UAP có thể là do máy bay thương mại, thiết bị bay không người lái và khinh khí cầu nghiên cứu, cũng như thời tiết và hiện tượng tầng điện ly", đồng thời nói thêm rằng "vẫn còn những sự kiện mà chúng ta không hiểu" và những sự kiện này "có xu hướng được đặc trưng bởi chất lượng kém và dữ liệu hạn chế". Lưu ý giá trị của việc tiếp tục điều tra những điều chưa biết như vậy, Spergel chỉ ra "lịch sử các vụ nổ sóng vô tuyến nhanh" vì khi "kiểm tra xác nhận những vụ nổ có bản chất vũ trụ, xuất hiện từ các thảm họa thiên văn rải rác khắp vũ trụ", điều này chứng minh rằng "đôi khi những hiện tượng dị thường thực sự thú vị và chỉ ra hiện tượng vật lý mới lạ".
Liên quan đến tuyên bố của David Grusch về việc chính phủ che đậy UFO, thành viên nhóm Joshua Semeter cho biết, nếu không có thêm thông tin, chúng ta có thể nói rất ít về tuyên bố của Grusch, đồng thời nói thêm rằng nhóm NASA đang "hợp tác với Cơ quan Giải quyết Hiện tượng Dị thường Toàn vùng của Bộ Quốc phòng", với mục tiêu cụ thể của nhóm là "tạo ra lộ trình về cách tài sản và chuyên môn của NASA có thể đóng góp vào việc xác định nguồn gốc và bản chất của UAP".
Báo cáo cuối cùng

Xem thêm: Điều tra báo cáo UFO của chính phủ Hoa Kỳ
Báo cáo cuối cùng của nhóm nghiên cứu độc lập được công bố vào ngày 14 tháng 9 năm 2023, với việc NASA cũng thông báo bổ nhiệm một vị giám đốc nghiên cứu UAP. Nhóm nghiên cứu báo cáo rằng không tìm thấy bằng chứng nào về sự sống ngoài Trái Đất. Báo cáo cũng cho biết việc không có dữ liệu có thể tái tạo khiến việc đưa ra kết luận về một số nguồn gốc của UAP trở nên khó khăn. Người ta khuyến nghị nên sử dụng "phương pháp tiếp cận nghiêm ngặt, dựa trên bằng chứng" để nghiên cứu UAP và các phương pháp thu thập dữ liệu bao gồm trí tuệ nhân tạo và quan sát viên công dân, đồng thời nêu rằng NASA "có vị thế tốt" để dẫn đầu nghiên cứu này về UAP. Theo điều khoản tham chiếu năm 2023, nhóm đã bị giải thể sau khi hoàn thành và nộp bản báo cáo cuối cùng.
Scott Kelly, cựu phi hành gia NASA, bên trái, và Anamaria Berea, phó giáo sư Khoa học dữ liệu và tính toán tại Đại học George Mason, trong cuộc họp công khai của nhóm nghiên cứu độc lập UAP của NASA vào ngày 31 tháng 5 năm 2023.
Báo cáo của Nhóm Nghiên cứu Độc lập Hiện tượng Dị thường Không xác định của NASA.
Lịch sử Krym
Tiền sử

Bằng chứng khảo cổ học về việc loài người định cư tại Krym có niên đại từ thời đại đồ đá giữa. Các hài cốt người Neanderthal được tìm thấy trong hang Kiyik-Koba có niên đại từ khoảng 80.000 năm trước. Sự chiếm giữ muộn của người Neanderthal cũng được tìm thấy tại Starosele (khoảng 46.000 năm trước) và Buran Kaya III (khoảng 30.000 năm trước).
Các nhà khảo cổ học tìm thấy một vài trong các hài cốt người hiện đại về mặt giải phẫu cổ nhất tại châu Âu trong hang Buran-Kaya thuộc dãy núi Krym (phía đông của Simferopol). Các hoá thạch có niên đại từ 32.000 năm trước, với những hiện vật có liên hệ đến văn hoá Gravettia.
Trong Cực đại băng hà cuối cùng, cùng với bờ biển phía bắc Biển Đen nói chung, Krym là một nơi lánh nạn quan trọng và từ đây trung-bắc châu Âu được tái định cư. Đồng bằng Đông Âu trong thời kỳ này nói chung là các môi trường vùng đất băng giá-hoàng thổ-thảo nguyên, dù khí hậu đã ấm hơn một chút trong một vài khoảng ngắn ngủi và bắt đầu ấm đáng kể sau khi bắt đầu Cực đại băng hà cuối cùng. Mật độ chiếm giữ di chỉ loài người tương đối cao tại khu vực Krym và tăng lên ngay từ khoảng 16.000 năm trước.
Những người ủng hộ giả thuyết đại hồng thủy Biển Đen tin rằng Krym đã không trở thành một bán đảo cho đến tương đối gần đây, là do sự gia tăng mực nước Biển Đen vào thiên niên kỷ thứ 6 TCN.
Giai đoạn bắt đầu thời đại đồ đá mới tại Krym không gắn liền với nông nghiệp, thay vào đó là với bắt đầu sản xuất đồ gốm, những thay đổi trong công nghệ chế tạo công cụ đá lửa, và thuần hoá lợn tại địa phương. Bằng chứng sớm nhất về việc chọn lọc lúa mì tại bán đảo Krym là từ di chỉ Ardych-Burun thời đại đồ đồng đá, có niên đại từ giữa thiên niên kỷ 4 TCN
Đến thiên niên kỷ 3 TCN, văn hoá Yamna hay "hầm mộ" đã vươn đến Krym, được cho là tương ứng với giai đoạn muộn của nền văn hóa Ấn-Âu nguyên thủy trong giả thuyết Kurgan.
Cổ điển > Tauri và Scythia

Trong thời đại đồ sắt sớm, có hai nhóm người định cư tại Krym được tách biệt bởi dãy núi Krym, là người Tauri ở phía nam và người Scythia thuộc nhóm Iran ở phía bắc.
Người Tauri hòa trộn với người Scythia bắt đầu từ cuối thế kỷ 3 TCN, họ được gọi là "Tauroscythia" và "Scythotauri" trong các tác phẩm của các tác giả Hy Lạp cổ đại. Trong Geographica, Strabo đề cập người Tauri là một bộ lạc Scythia. Tuy nhiên, Herodotus nói rằng các bộ lạc Tauri về mặt địa lý cư trú bên cạnh người Scythia, nhưng họ không phải là người Scythia. Ngoài ra, người Tauri đã truyền cảm hứng cho các thần thoại Hy Lạp về Iphigenia và Orestes.
Người Hy Lạp cuối cùng thành lập các thuộc địa tại Krym trong  thời đại cổ phong, họ nhìn nhận người Tauri là một dân tộc man di, hiếu chiến. Thậm chí sau nhiều thế kỷ người Hy Lạp và La Mã định cư, người Tauri không bị họ bình định và tiếp tục tham gia việc cướp biển trên Biển Đen. Đến thế kỷ 2 TCN, họ trở thành thần tử-đồng minh của Quốc vương Scythia Scilurus.
Vùng đất ở phía bắc của dãy núi Krym là nơi các bộ lạc Scythia chiếm giữ, trung tâm của họ là thành phố Neapolis thuộc Scythia tại ngoại vi Simferopol hiện nay. Thị trấn cai trị một vương quốc nhỏ bao phủ vùng đất giữa hạ du sông Dnepr (Dnipro) và Krym. Trong thế kỷ 3 và 2 TCN, Neapolis thuộc Scythia là một thành phố "với cư dân Scythia-Hy Lạp hỗn hợp, tường phòng thủ vững mạnh và các toà nhà công cộng lớn được xây dựng theo trật tự của kiến trúc Hy Lạp". Thành phố cuối cùng bị người Goth phá hủy vào giữa thế kỷ 3.
Cổ điển > Khu định cư Hy Lạp

Xem thêm thông tin: Spartocids và Vương quốc Bosporus
Bài chi tiết: Người Hy Lạp tại Krym tiền La Mã
Người Hy Lạp cổ đại là những người đầu tiên đặt tên khu vực là Taurica theo tên người Tauri. Do người Tauri chỉ cư trú tại vùng núi phía nam của Krym nên tên gọi Taurica ban đầu được sử dụng chỉ cho phần phía nam này, nhưng sau đó được mở rộng cho toàn bộ bán đảo.
Các thành bang Hy Lạp bắt đầu thành lập các thuộc địa dọc bờ biển Đen của Krym vào thế kỷ 7 hoặc 6 TCN. Theodosia và Panticapaeum được Miletus thành lập. Đến thế kỷ 5 TCN, người Doria từ Heraclea Pontica lập cảng biển Chersonesos (nay là Sevastopol).
Đế quốc Achaemenes Ba Tư dưới quyền Darius I bành trướng đến Krym trong các chiến dịch của ông nhằm chống lại người Scythia vào năm 513 TCN.[cần dẫn nguồn]
Năm 438 TCN, Archon (người cai trị) của Panticapaeum nhận tước hiệu Quốc vương Bosporus Cimmeria, là một nhà nước duy trì quan hệ mật thiết với Athens, cung cấp cho thành phố lúa mì, mật ong và các mặt hàng khác. Người cuối cùng của dòng dõi quốc vương này là Paerisades V, ông bị người Scythia chèn ép, phải đặt mình dưới quyền bảo hộ của Mithridates VI, quốc vương của Pontus, vào năm 114 TCN. Sau khi ông mất, con trai ông là Pharnaces II, được Pompey đầu tư với Vương quốc Bosporus Cimmeria vào năm 63 TCN, như một phần thưởng vì đã trợ giúp cho người La Mã trong chiến tranh chống lại cha ông. Năm 15 TCN, tước hiệu lại được khôi phục thành quốc vương của Pontus, nhưng từ đó được xếp là một nước triều cống của La Mã.
Cổ điển > Đế quốc La Mã

Bài chi tiết: Krym thời La Mã và Vương quốc Bosporus
Đến thế kỷ 2 TCN, phần phía đông của Taurica trở thành bộ phận của Vương quốc Bosporus, trước khi nó trở thành một vương quốc triều cống của Đế quốc La Mã vào thế kỷ 1 TCN.
Trong các thế kỷ 1, 2, 3, Taurica có các binh đoàn và thực dân La Mã tại Charax, Krym. Thuộc địa Charax được thành lập dưới thời Vespasius với ý định bảo vệ Chersonesos và các cửa hàng mậu dịch Bosporus khỏi người Scythia. Thuộc địa La Mã được bảo vệ bởi một vexillatio của Legio I Italica; nó cũng có một biệt đội của Legio XI Claudia vào cuối thế kỷ 2. Trại bị người La Mã từ bỏ vào giữa thế kỷ 3. Tỉnh thực tế này thuộc quyền kiểm soát bởi legatus của một trong các binh đoàn đóng tại Charax.
Trong suốt các thế kỷ sau đó, Krym bị xâm chiếm hoặc chiếm đóng liên tiếp bởi người Goth (250), người Hun (376), người Bulgar (thế kỷ 4–8), người Khazar (thế kỷ 8).
Tiếng Goth Krym là một ngôn ngữ Đông German, được người Goth Krym nói tại một số địa điểm biệt lập tại Krym cho đến cuối thế kỷ 18.
Thời Trung cổ > Rus' và Byzantium

Xem thêm thông tin: Cherson (thema) và Tmutarakan
Đến thế kỷ 9, Byzantium thành lập thema Cherson để phòng thủ chống lại các vụ xâm nhập của Hãn quốc Rus'. Bán đảo Krym từ thời điểm này là nơi tranh giành giữa Byzantium, Rus' và Khazaria. Khu vực vẫn là nơi có các lợi ích chồng chéo, và có liên hệ với các vùng ảnh hưởng Slav, Turk và Hy Lạp thời kỳ đầu trung cổ.
Bán đảo trở thành một trung tâm về mua bán nô lệ. Người Slav bị bán đến Byzantium và những nơi khác tại Anatolia và Trung Đông trong giai đoạn này.[cần dẫn nguồn]
Vào giữa thế kỷ 10, Thân vương Sviatoslav I của Kiev chinh phục khu vực phía đông của Krym, và nó trở thành một phần của Thân vương quốc Tmutarakan của Kiev Rus'. Kiev Rus' giành lấy bán đảo từ Byzantine trong thế kỷ 10; tiền đồn lớn của Byzantine là Chersonesus bị chiếm vào năm 988. Một năm sau, Đại thân vương Vladimir của Kiev chấp thuận kết thân với Hoàng đế Basil II bằng cách kết hôn với em gái ông ta là Anna, và được rửa tội bởi các linh mục Byzantine địa phương tại  Chersonesus, do vậy đánh dấu việc Rus' bước vào thế giới Cơ Đốc giáo. Nhà thờ chính toà Chersonesus đánh dấu vị trí của sự kiện lịch sử này.
Trong quá trình Byzantine sụp đổ, một số thành phố  rơi vào tay chủ nợ là Cộng hòa Genova, thế lực này cũng chinh phục các thành phố do kình địch là Cộng hòa Venezia kiểm soát. Trong toàn bộ giai đoạn này, các khu vực đô thị nói tiếng Hy Lạp và theo Cơ Đốc giáo Đông phương.
Thời Trung cổ > Thảo nguyên Krym

Trong suốt giai đoạn cổ đại và trung đại, vùng nội địa và phía bắc của Krym bị chiếm đóng bởi các nhóm du mục thảo nguyên xâm lăng khác nhau, như
người Tauri, người Cimmeria, người Scythia, người Sarmatia, người Goth Krym, người Alan, người Bulgar, người Hun, người Khazar, người Kipchak và người Mông Cổ.
Vương quốc Bosporus từng thực thi một số quyền kiểm soát đối với phần lớn bán đảo khi đạt đỉnh cao quyền lực, còn Kiev Rus' cũng có một số quyền kiểm soát vùng nội địa Krym sau thế kỷ 10.
Thời Trung cổ > Mông Cổ xâm chiếm và hậu kỳ Trung cổ

Xem thêm thông tin: Thân vương quốc Theodoro, Đế quốc Trebizond, Hãn quốc Kim Trướng, và Mông Cổ xâm lược Rus
Các lãnh thổ hải ngoại của Trebizond là Perateia đã chịu áp lực từ người Genova và người Kipchak vào thời điểm Alexios I của Trebizond mất vào năm 1222, trước khi người Mông Cổ xâm lược về phía tây qua  Volga Bulgaria vào năm 1223.
Kiev Rus' mất quyền kiểm soát vùng nội địa Krym vào đầu thế kỷ 13 do Mông Cổ xâm lược. Vào mùa hè năm 1238, Batu Khan tàn phá bán đảo Krym và bình định Mordovia, tiến đến Kiev vào năm 1240. Vùng nội địa Krym nằm dưới quyền kiểm soát của Hãn quốc Kim Trướng của người Turk-Mông Cổ từ năm 1239 đến năm 1441. Tên gọi Krym có nguồn gốc từ tên của thủ phủ tỉnh  của Hãn quốc Kim Trướng, thành phố này hiện gọi là Staryi Krym.
Perateia của Trebizond trở thành Thân vương quốc Theodoro và  Gazaria thuộc Genova, lần lượt chia sẻ quyền kiểm soát phía nam Krym cho đến khi Ottoman can thiệp vào năm 1475.
Vào thế kỷ 13, Cộng hòa Genova đoạt được các khu định cư mà kình địch của họ là Cộng hòa Venezia xây dựng lên dọc bờ biển Krym và tự lập tại Cembalo (nay là Balaklava), Soldaia (Sudak), Cherco (Kerch) và Caffa (Feodosiya), giành quyền kiểm soát kinh tế Krym và thương mại Biển Đen trong hai thế kỷ.[cần dẫn nguồn] Genova và các thuộc địa của họ chiến đấu một loạt cuộc chiến với các nhà nước Mông Cổ từ thế kỷ 13 đến 15.
Năm 1346, Hãn quốc Kim Trướng bao vây Kaffa (nay là Feodosiya) của Genova, khi đó họ bắn các thi thể chiến binh Mông Cổ thiệt mạng do dịch bệnh vào trong tường thành. Các sử gia suy đoán rằng những người tị nạn Genova từ cuộc giao tranh này có thể đã đưa Cái chết Đen đến Tây Âu.
Hãn quốc Krym (1443–1783)

Bài chi tiết: Hãn quốc Krym
Krym vào giữa thế kỷ 15
Hãn quốc Krym vào năm 1600
Sau khi Hãn quốc Kim Trướng suy sụp, người Tatar Krym thành lập một Hãn quốc Krym độc lập dưới quyền Hacı I Giray (một hậu duệ của Thành Cát Tư Hãn) vào năm 1443. Hacı I Giray và những người kế vị của ông ban đầu cai trị tại Qırq Yer, và sau đó chuyển đến Bakhchisaray.
Người Tatar Krym kiểm soát các thảo nguyên trải rộng từ Kuban đến sông Dniester, nhưng họ không thể đoạt quyền kiểm soát các thị trấn thương mại của người Genova tại Krym. Sau khi người Tatar Krym yêu cầu giúp đỡ từ Đế quốc Ottoman, dưới quyền lãnh đạo của Gedik Ahmed Pasha cường quốc này tiến hành xâm chiếm các thị trấn của Genova vào năm 1475, đưa Kaffa và các thị trấn mậu dịch khác nằm dưới quyền kiểm soát của họ.
Sau khi chiếm được các thị trấn của Genova, Sultan Ottoman bắt giam Hãn Meñli I Giray, sau đó phóng thích ông để đổi lấy việc chấp thuận quyền bá chủ của Ottoman đối với các hãn Krym, và Ottoman cho phép họ cai trị với thân phận thân vương triều cống của Đế quốc Ottoman. Tuy nhiên, các hãn Krym vẫn có quyền tự trị cao, và tuân theo các quy tắc mà họ nghĩ là tốt nhất cho mình.
Người Tatar Krym tiến hành các cuộc đột kích vào các vùng đất Ukraina (Cánh đồng hoang), khi đó họ bắt giữ nô lệ để bán. Từ năm 1450 đến năm 1586, 86 cuộc đột kích của người Tatar được ghi lại, và con số từ năm 1600 đến năm 1647 là 70. Trong thập niên 1570, gần 20.000 nô lệ mỗi năm được đưa đến bán tại Kaffa.
Các nô lệ và người được tự do chiếm khoảng 75% dân số Krym. Năm 1769, một cuộc đột kích lớn cuối cùng của người Tatar diễn ra trong Chiến tranh Nga-Thổ Nhĩ Kỳ năm 1768-1774, ghi nhận bắt giữ 20.000 nô lệ.