stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Yếu tố phiên mã
Điều hòa > Khả năng tiếp cận của vị trí liên kết DNA

Ở sinh vật nhân thực, DNA quấn quanh phức hợp 8 protein histone tạo thành các hạt có kết cấu chặc chẽ gọi là nucleosome (khoảng 147 bp và 1.65 vòng quấn). Vì thế các yếu tố phiên mã không thể tiếp cận được với DNA, ngoại trừ các yếu tố phiên mã tiên phong (pioneer factor)—yếu tố phiên mã gắn trên trình tự đặc biệt của DNA thể nucleosome. Để quá trình phiên mã được diễn ra, thể nucleosome phải được tháo ra hoặc nhờ đến các protein tái cơ cấu chất nhiễm sắc (chromatin remodeler) hoặc các biến đổi nhiệt. Ngoài ra, yếu tố phiên mã còn phải cạnh tranh tương tác với các protein nhiễm sắc như histone hoặc phi histone. Sự cạnh tranh tương tác giữa yếu tố phiên mã và các protein có thể giữ vai trò đối kháng (protein kích hoạt vs protein ức chế) trong điều hòa cũng một gene.
Điều hòa > Tính khả dụng của các hoạt tố khác/yếu tố phiên mã

Hầu hết các yếu tố phiên mã không hoạt động một mình, chúng thường ghép cặp với nhau để trở thành các phức hợp đồng thể (homodimer) hoặc dị thể (heterodimer). Các protein trung gian khác như cofactor sau đó được triệu tập, hình thành nên phức hợp tiền khởi động phiên mã (PIC) hướng RNA polymerase đến vị trí bắt đầu phiên mã (transcription start site) và bắt đầu quá trình. Vì thế, để một yếu tố phiên mã hoạt động phải cần đến sự hiện diện của nhiều protein khác. Cofactor là protein điều hòa hoạt động của các yếu tố phiên mã, đặc hiệu cho các promoter khác nhau.
Điều hòa > Tương tác với cytosine methyl hóa

Yếu tố phiên mã và cytosine methyl hóa đều đóng vai trò chủ đạo trong điều hòa biểu hiện gene. Sự methyl hóa cytosine diễn ra ở các vị trí CpG (5’-C-phosphate-G-3’) trên vùng promoter, thường liên quan đến sự ức chế quá trình phiên mã. Nếu các cytosine nằm trên vùng mã hóa của một gene được methyl hóa, gene này sẽ được tăng cường biểu hiện. Vì thế, khử methyl hóa các CpG trên vùng promoter sẽ làm tăng quá trình phiên mã. Trong 519 yếu tố phiên mã với vị trí liên kết DNA (DBS) đã được xác định, có 169 yếu tố phiên mã (33%) mà DBS của chúng không chứa CpG và 33 yếu tố phiên mã (6%) có thể liên kết trên motif chứa CpG nhưng không thể hiện sự thiên về DBS có hay không có sự hiện diện của CpG methyl hóa. Có 117 yếu tố phiên mã (23%) không thể liên kết trên trình tự chứa CpG methyl hóa và 175 yếu tố phiên mã (34%) có thể. Ngoài ra, có 25 yếu tố phiên mã (5%) tùy vào vị trí methyl hóa CpG mà chúng có thể hoặc không thể liên kết trên trình tự.
TET là enzyme quan trọng trong quá trình khử methyl hóa các methyl-CpG, nhưng chúng không chủ động thực hiện chức năng khi chưa được triệu tập (xem khử methyl hóa DNA). Các yếu tố phiên mã quan trọng trong quá trình biệt hóa và phân dòng tế bào như NANOG, SALL4A, WT1, EBF1, PU.1 và E2A triệu tập TET đến trình tự đặc biệt (chủ yếu là trình tự tăng cường), chuyển hóa các methylcytosine (mC) thành hydroxymethylcytosine (hmC), ngăn cản các protein liên kết 5mC như MECP2 và MBD, và vì thế làm thay đổi cấu trúc nucleosome giúp các yếu tố phiên mã có không gian vào liên kết trên DNA thực hiện quá trình phiên mã.
Cấu trúc

Cấu trúc tổng thể của yếu tố phiên mã gồm các domain sau đây:
Domain liên kết DNA (DNA-binding domain) liên kết với trình tự đặc biệt trên DNA (trình tự tăng cường hoặc vùng khởi động) gần các gene được điều hòa. Trình tự DNA được yếu tố phiên mã bám lên được gọi là yếu tố đáp ứng (response element).
Domain hoạt hóa (activation domain), cũng được gọi là domain hoạt hóa chéo (trans-activation domain), chứa các vị trí liên kết với các protein khác như protein đồng điều hòa phiên mã.
Domain cảm biến tín hiệu (signal-sensing domain) (có thể có) là nơi cảm biến với tín hiệu từ bên ngoài (tín hiệu tăng/giảm điều hòa biểu hiện gene) và truyền tín hiệu đến các thành phần khác thuộc phức hợp protein phiên mã.
Cấu trúc > Domain liên kết DNA

Dưới đây là các mô típ cấu trúc của domain liên kết DNA trong yếu tố phiên mã:
| Họ | InterPro | Pfam | SCOP |
| --- | --- | --- | --- |
| Xoắn-vòng-xoắn cơ bản (bHLH) (Basic helix-loop-helix) | InterPro: IPR001092 | Pfam: PF00010 | SCOP: 47460[liên kết hỏng] |
| Dây kéo leucine cơ bản (bZip) (Basic leucine zipper) | InterPro: IPR004827 | Pfam: PF00170 | SCOP: 57959[liên kết hỏng] |
| Domain hiệu ứng đầu C (protein điều hòa đáp ứng lưỡng phân) | InterPro: IPR001789 | Pfam: PF00072 | SCOP: 46894[liên kết hỏng] |
| Hộp AP2/ERF/GCC | InterPro: IPR001471 | Pfam: PF00847 | SCOP: 54176[liên kết hỏng] |
Xoắn-cuộn-xoắn (HTH) (Helix-turn-helix): 
| Homeodomain (protein homeodomain) | InterPro: IPR009057 | Pfam: PF00046 | SCOP: 46689[liên kết hỏng] |
| Giống protein ức chế lambda (Lambda repressor-like) | InterPro: IPR010982 |  | SCOP: 47413[liên kết hỏng] |
| Giống yếu tố đáp ứng huyết thanh (SRF-like) (Serum response factor-like) | InterPro: IPR002100 | Pfam: PF00319 | SCOP: 55455[liên kết hỏng] |
Hộp phối đối (paired box): 
| Xoắn cánh (winged helix) | InterPro: IPR013196 | Pfam: PF08279 | SCOP: 46785[liên kết hỏng] |
Ngón tay kẽm (zinc finger): 
| * Ngón tay kẽm Cys2His2 đa domain | InterPro: IPR007087 | Pfam: PF00096 | SCOP: 57667[liên kết hỏng] |
| * Zn2/Cys6 |  |  | SCOP: 57701[liên kết hỏng] |
| * Ngón tay kẽm thụ thể nhân Zn2/Cys8 | InterPro: IPR001628 | Pfam: PF00105 | SCOP: 57716[liên kết hỏng] |
Cấu trúc > Yếu tố đáp ứng

Yếu tố đáp ứng (trình tự đáp ứng, vị trí liên kết yếu tố phiên mã) là trình tự DNA nơi yếu tố phiên mã bám lên thông qua các tương tác tĩnh điện (liên kết hydro) và lực Van der Waals.
Phân loại

Như được mô tả chi tiết bên dưới, các yếu tố phiên mã có thể được phân loại dựa vào (1) cơ chế hoạt động, (2) chức năng điều hòa phiên mã, hoặc (3) sự tương quan về trình tự (cấu trúc) của domain liên kết DNA.
Cơ sở dữ liệu về yếu tố phiên mã

Có nhiều cơ sở dữ liệu (CSDL) lưu trữ thông tin về yếu tố phiên mã, nhưng phạm vi và tính khả dụng của chúng tương đối khác nhau. Một số CSDL có thể chỉ chứa thông tin về các protein thực, số khác chỉ ra các vị trí liên kết của chúng, hoặc về các gene mục tiêu. Dưới đây là một số ví dụ:
footprintDB: Siêu CSDL tập hợp nhiều CSDL, gồm có JASPAR và CSDL khác.
JASPAR: CSDL về các vị trí liên kết của yếu tố phiên mã ở sinh vật nhân thực.
PlantTFD: CSDL về yếu tố phiên mã ở thực vật.
TcoF-DB: CSDL về sự tương tác giữa các yếu tố phiên mã và đồng yếu tố phiên mã.
TFcheckpoint: CSDL về các ứng viên yếu tố phiên mã ở người và chuột
transcriptionfactor.org (hiện tại đã trở thành một trang web thương mại bán hóa chất)
Cấu trúc protein giản lược của một yếu tố phiên mã, trong đó DBD là domain liên kết DNA, SSD là domain cảm biến tín hiệu và TAD là domain hoạt hóa chéo.
Cấu trúc 3D của protein ức chế lactose (LacI) dạng dimer. Domain liên kết DNA (mô típ xoắn-vòng-xoắn) nằm gần đầu N, liên kết với đoạn DNA (vàng) tại khe chính; Phối tử kháng cảm ứng ONPF (xanh lá) gắn trên domain điều hòa, tạo nên đáp ứng dị lập thể giúp ổn định liên kết của LacI trên DNA thông qua đoạn peptide nối.
Các dạng domain liên kết DNA của yếu tố phiên mã
Şerefköy, Yatağan

| Şerefköy |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
ŞerefköyVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Muğla
Huyện: Yatağan
Dân số (2011)
 • Tổng cộng: 599 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Şerefköy là một xã thuộc huyện Yatağan, tỉnh Muğla, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 599 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Muğla”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Bản gốc lưu trữ ngày 14 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 23 tháng 9 năm 2012.
İmanlar, Eskipazar

| İmanlar |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
İmanlarVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Karabük
Huyện: Eskipazar
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 41 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Mã bưu chính: 78400 
İmanlar là một xã thuộc huyện Eskipazar, tỉnh Karabük, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2010 là 41 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Karabük”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Lưu trữ bản gốc ngày 13 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 17 tháng 9 năm 2012.Quản lý CS1: bot: trạng thái URL ban đầu không rõ (liên kết)
Sarasaeschna speciosa

| Sarasaeschna speciosa> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Odonata
Họ (familia): Aeshnidae
Chi (genus): Sarasaeschna
Loài (species): S. speciosa
Danh pháp hai phần
Sarasaeschna speciosa Karube, 1998 
Sarasaeschna speciosa là loài chuồn chuồn trong họ Aeshnidae. Loài này được Karube miêu tả khoa học đầu tiên năm 1998.
Chú thích

↑  “speciosa”. World Odonata List. Bản gốc lưu trữ ngày 28 tháng 7 năm 2013. Truy cập ngày 17 tháng 6 năm 2013. Đã bỏ qua tham số không rõ |= (trợ giúp)
Saxifraga megacordia

| Saxifraga megacordia> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Saxifragales
Họ (familia): Saxifragaceae
Chi (genus): Saxifraga
Loài (species): S. megacordia
Danh pháp hai phần
Saxifraga megacordia C.Y. Wu, 2001 
Saxifraga megacordia là một loài thực vật có hoa trong họ Saxifragaceae. Loài này được C.Y. Wu mô tả khoa học đầu tiên năm 2001.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Saxifraga megacordia”. Truy cập ngày 25 tháng 8 năm 2013.
Saxifraga geranioides

| Saxifraga geranioides> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Saxifragales
Họ (familia): Saxifragaceae
Chi (genus): Saxifraga
Loài (species): S. geranioides
Danh pháp hai phần
Saxifraga geranioides L., 1755 
Saxifraga geranioides là một loài thực vật có hoa trong họ Saxifragaceae. Loài này được L. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1755.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Saxifraga geranioides”. Truy cập ngày 25 tháng 8 năm 2013.
Đạo đức sinh học

Đạo đức sinh học là nghiên cứu về các vấn đề đạo đức nổi lên từ những tiến bộ trong sinh học và y học. Đó cũng là sự phân biệt đạo đức vì nó liên quan đến chính sách và thực hành y tế. Đạo đức sinh học có liên quan với các câu hỏi đạo đức nảy sinh trong các mối quan hệ giữa khoa học sự sống, công nghệ sinh học, y học, chính trị, luật pháp và triết học. Nó bao gồm việc nghiên cứu các giá trị ("đạo đức của bình thường") liên quan đến chăm sóc ban đầu và các ngành y học khác. Đạo đức liên quan đến nhiều khoa học và khoa học sinh học khác.
Từ nguyên

Thuật ngữ bioethics (tiếng Hy Lạp bios, cuộc sống, đặc tính, hành vi) được Fritz Jahr đặt ra vào năm 1926 trong một bài báo về "yêu cầu đạo đức" về việc sử dụng động vật và thực vật trong nghiên cứu khoa học. Năm 1970, nhà sinh hóa học người Mỹ Van Rensselaer Potter sử dụng thuật ngữ này để mô tả mối quan hệ giữa sinh quyển và dân số ngày càng tăng. Công trình của Potter đặt nền tảng cho đạo đức toàn cầu, một ngành học tập trung vào mối liên hệ giữa sinh học, sinh thái học, y học và giá trị con người.
Mục đích và phạm vi

Lĩnh vực đạo đức sinh học đã giải quyết một cuộc điều tra rộng rãi về vấn đề con người, từ các cuộc tranh luận về ranh giới của cuộc sống (ví dụ: phá thai, chết tự nguyện-euthanasia), thay thế, phân bổ tài nguyên chăm sóc sức khỏe khan hiếm (ví dụ như hiến tạng, chăm sóc sức khỏe). từ chối chăm sóc y tế vì lý do tôn giáo hoặc văn hóa. Các nhà sinh học thường không đồng ý với nhau về các giới hạn chính xác về kỷ luật của họ, tranh luận liệu lĩnh vực có nên tự quan tâm đến đánh giá đạo đức của tất cả các câu hỏi liên quan đến sinh học và y học hay chỉ một tập hợp con của những câu hỏi này. Một số nhà đạo đức sinh học sẽ thu hẹp đánh giá đạo đức chỉ với đạo đức của phương pháp điều trị y tế hoặc đổi mới công nghệ, và thời gian điều trị y tế của con người. Những người khác sẽ mở rộng phạm vi đánh giá đạo đức để bao gồm đạo đức của tất cả các hành động có thể giúp hoặc gây hại cho các sinh vật có khả năng cảm thấy sự sợ hãi.
Phạm vi của đạo đức sinh học có thể mở rộng với công nghệ sinh học, bao gồm nhân bản, liệu pháp gen, mở rộng cuộc sống, kỹ thuật di truyền của con người, astroethics và cuộc sống trong không gian, và thao tác sinh học cơ bản thông qua thay đổi DNA, XNA và protein. Những phát triển này sẽ ảnh hưởng đến sự tiến hóa trong tương lai và có thể yêu cầu các nguyên tắc mới giải quyết cuộc sống ở cốt lõi của nó, chẳng hạn như đạo đức sinh học, coi trọng cuộc sống ở các quy trình và cấu trúc sinh học cơ bản của nó.
Sarasaeschna pyanan

| Sarasaeschna pyanan> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Odonata
Họ (familia): Aeshnidae
Chi (genus): Sarasaeschna
Loài (species): S. pyanan
Danh pháp hai phần
Sarasaeschna pyanan Asahina, 1951 
Sarasaeschna pyanan là loài chuồn chuồn trong họ Aeshnidae. Loài này được Asahina mô tả khoa học đầu tiên năm 1951.
Chú thích

↑  “pyanan”. World Odonata List. Bản gốc lưu trữ ngày 28 tháng 7 năm 2013. Truy cập ngày 17 tháng 6 năm 2013. Đã bỏ qua tham số không rõ |= (trợ giúp)
İkizce, Nizip

| İkizce |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
İkizceVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Turkey
Tỉnh: Gaziantep
Huyện: Nizip
Dân số (2011)
 • Tổng cộng: 857 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
İkizce là một xã thuộc huyện Nizip, tỉnh Gaziantep, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 857 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Gaziantep”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Lưu trữ bản gốc ngày 2 tháng 8 năm 2012. Truy cập ngày 12 tháng 9 năm 2012.Quản lý CS1: bot: trạng thái URL ban đầu không rõ (liên kết)
Scaliola

| Scaliola> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Mollusca
Lớp (class): Gastropoda
Liên họ (superfamilia): Cerithioidea
(không phân hạng): clade Caenogastropoda clade Sorbeoconcha
Họ (familia): Scaliolidae
Chi (genus): Scaliola
Scaliola là một chi ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Scaliolidae.
Các loài

Các loài trong chi Scaliola gồm có:
Scaliola arenosa A. Adams
Scaliola caledonica Crosse, 1870
Scaliola elata Issel, 1869
Đặng Đình Hưng

Đặng Đình Hưng (1924-1990) là một nhạc sĩ, nhà thơ của Việt Nam tham gia phong trào Nhân Văn - Giai Phẩm.
| Đặng Đình Hưng> Thông tin cá nhân |
| --- | --- |
Sinh: 
Ngày sinh: 9 tháng 3, 1924
Nơi sinh: Chương Mỹ
 
Mất: 
Ngày mất: 21 tháng 12, 1990
Nơi mất: Hà Nội
 
Giới tính: nam
Quốc tịch: Việt Nam
Nghề nghiệp: nhạc sĩ, nhà thơ
Gia đình: 
Vợ: Nguyễn Thị Kim Thoa;Thái Thị Liên
Con cái: Đặng Hồng Quang; Đặng Hồng Thắng; Đặng Thái Sơn
 
x • t •
Xuất thân và sự nghiệp

Ông sinh ngày 9/3/1924, quê ở làng Thụy Hương thuộc huyện Chương Mỹ, Hà Đông (nay thuộc Hà Nội), Việt Nam.
Là con nhà danh gia vọng tộc, ông và em trai Đặng Đình Áng được ra Hà Nội học trường Bưởi.
Năm 1942 tốt nghiệp trường Bưởi, ông vào học trường Luật Đông Dương, chưa tốt nghiệp thì Cách mạng tháng Tám bùng nổ. Kháng chiến chống Pháp, ông theo Việt Minh lên Vĩnh Yên làm công tác tuyên truyền và làm tới Đoàn trưởng kiêm chính trị viên Đoàn văn công Nhân dân Trung ương.
Ông kết hôn với bà Nguyễn Thị Kim Thoa, và có 2 người con trai với bà: Đặng Hồng Quang (nguyên là Chủ nhiệm Khoa Piano Nhạc viện Thành phố Hồ Chí Minh) và Đặng Hồng Thắng. 
Khi chưa chia tay người vợ đầu tiên, ông đã có quan hệ và về sau kết hôn cùng nghệ sĩ dương cầm Thái Thị Liên, người du học ở Tiệp Khắc trở về, vợ cũ của nhà cách mạng Trần Ngọc Danh đã qua đời trước đó. Ông bà sinh có một người con chung duy nhất là Đặng Thái Sơn, nghệ sĩ dương cầm nổi tiếng của Việt Nam.
Năm 1956, tại Việt Nam Dân chủ Cộng hòa xảy ra vụ "Nhân văn - Giai phẩm", với một số đông văn nghệ sĩ muốn Đảng Cộng sản nới lỏng kiểm soát tư tưởng. Ông Đặng Đình Hưng tham gia phong trào này và bị đàn áp, không được xuất bản các tác phẩm thơ. Ông bị thôi mọi chức vụ và phải đi chăn bò chăn trâu ở Nông trường Chí Linh.
Năm 1980, sau khi con trai ông là Đặng Thái Sơn đoạt giải thưởng Chopin ở Ba Lan, ông Đặng Đình Hưng đã được nhà nước cấp cho căn hộ tại Hà Nội, và nhờ con trai ở nước ngoài chu cấp, ông có những năm tháng cuối cùng thể hiện nghệ thuật thơ, họa và vẽ chữ..
Trong những năm cuối đời, Đặng Đình Hưng vẽ trên 300 bức tranh, nhưng sinh thời chỉ có cơ hội xuất bản 1 tập tranh 24 bức tại Nhà xuất bản Mỹ thuật. Ông qua đời vào ngày 21 tháng 12 năm 1990, tại Hà Nội.
Tác phẩm

Từ 1958 cho đến khi qua đời, Đặng Đình Hưng bao gồm 6 tác phẩm thơ chính trong đó có ba tập thơ và ba bài thơ dài Khóc Mị Châu, Bến lạ, Ô mai.
Năm 1991, một năm sau khi ông qua đời, tập thơ Bến Lạ của ông được nhà xuất bản Văn Nghệ thành phố Hồ Chí Minh xuất bản và giới thiệu “như là thể nghiệm thơ của Đặng Đình Hưng”
Tiếp đó tập thơ Ô Mai được nhà xuất bản Hội Nhà văn phát hành tại Hà Nội năm 1993.
Tối ngày 20 tháng 1 năm 2021, tại Viện Pháp tại Hà Nội (L’Espace) đã diễn ra buổi toạ đàm ra mắt sách Đặng Đình Hưng - một bến lạ với sự tham gia của con trai ông, NSND Đặng Thái Sơn.
Scleria melanomphala

| Scleria melanomphala> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Poales
Họ (familia): Cyperaceae
Chi (genus): Scleria
Loài (species): S. melanomphala
Danh pháp hai phần
Scleria melanomphala Kunth 
Scleria melanomphala là loài thực vật có hoa trong họ Cói. Loài này được Kunth miêu tả khoa học đầu tiên năm 1837.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Scleria melanomphala”. Truy cập ngày 11 tháng 6 năm 2013.
Schefflera selloi

| Schefflera selloi> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Apiales
Họ (familia): Araliaceae
Chi (genus): Schefflera
Loài (species): S. selloi
Danh pháp hai phần
Schefflera selloi (Marchal) Frodin & Fiaschi, 2003 publ. 2004 
Schefflera selloi là một loài thực vật có hoa trong Họ Cuồng cuồng. Loài này được (Marchal) Frodin & Fiaschi miêu tả khoa học đầu tiên năm 2003 publ. 2004.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Schefflera selloi”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Saropogon jucundus

| Saropogon jucundus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Diptera
Phân bộ (subordo): Brachycera
Phân thứ bộ (infraordo): Asilomorpha
Liên họ (superfamilia): Asiloidea
Họ (familia): Asilidae
Chi (genus): Saropogon
Loài (species): S. jucundus
Danh pháp hai phần
Saropogon jucundus (Wulp, 1872) 
Saropogon jucundus là một loài ruồi trong họ Asilidae. Saropogon jucundus được Wulp miêu tả năm 1872.
Chú thích

↑  “Species of Asilidae”. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2012.
Máy lạnh hấp thụ

Máy lạnh hấp thụ (tiếng Anh: absorption refrigerator) là thiết bị làm lạnh sử dụng nguồn nhiệt (ví dụ năng lượng mặt trời, nguồn nhiệt đốt từ nhiên liệu hóa thạch, nhiệt thải từ các nhà máy hoặc hệ thống sưởi ấm của quận) để cung cấp năng lượng cần thiết để thúc đẩy quá trình làm mát. Hệ thống sử dụng hai môi chất lạnh, môi chất thứ nhất thực hiện quá trình làm lạnh bay hơi và sau đó được hấp thụ vào môi chất lạnh thứ hai; nhiệt cần được cung cấp để chuyển trạng thái của hai môi chất về trạng thái ban đầu. Nguyên tắc này cũng có thể được sử dụng cho các tòa nhà với hệ thống điều hòa không khí sử dụng nhiệt thải từ tuabin khí hoặc máy nước nóng. Sử dụng nhiệt thải từ tuabin khí giúp tuabin tăng độ hiệu quả vì trước tiên nó tạo ra điện, sau đó là nước nóng, và cuối cùng là đồng phát điều hòa không khí. Máy lạnh hấp thụ thường được sử dụng trong các "nhà xe di động" (recreational vehicle – RV), xe cắm trại và xe caravan vì chúng có thể được cung cấp nhiên liệu propan, thay vì điện. Không giống như các hệ thống làm lạnh nén hơi phổ biến hơn, máy lạnh hấp thụ có thể được sản xuất mà không có bộ phận chuyển động nào ngoài môi chất lạnh.
Lịch sử

Đầu thế kỷ 20, chu trình hấp thụ hơi dùng hệ nước–amonia trở nên phổ biến và được dùng rộng rãi, nhưng sau khi chu trình làm lạnh nén hơi được phát minh, chu trình làm lạnh hấp thụ hơi không còn được ưa chuộng do hệ số hiệu quả năng lượng (COP) của nó thấp (khoảng 1/5 so với chu trình làm lạnh nén hơi). Máy lạnh hấp thụ là thiết bị thay thế phổ biến cho những loại máy lạnh nén hơi trong những trường hợp mà nguồn điện không ổn định, chi phí cao, hoặc những nơi không có nguồn điện, những nơi hạn chế tiếng ồn gây ra bởi máy nén, hoặc những nơi nguồn nhiệt năng dồi dào (như hơi thải từ tuabin hoặc qui trình công nghiệp hoặc từ nhà máy điện mặt trời).
Hiện tượng làm lạnh hấp thụ được phát minh bởi nhà khoa học người Pháp Ferdinand Carré năm 1858. Thiết kế ban đầu sử dụng nước và axit sulruric. Vào năm 1922, Baltzar von Platen và Carl Munters đã cải tiến nguyên lý hoạt động với hệ ba-lưu-chất (three-fluid) khi còn là sinh viên ở Học viên Kỹ thuật Hoàng gia ở Stockholm, Thụy Điển. Thiết kế "máy lạnh Platen-Munters" có thể hoạt động mà không cần dùng đến bơm.
Công nghệ này được phát triển thương mại vào năm 1923 bởi một công ty mới thành lập tên "AB Arctic", công ty này sau đó đã được công ty Electrolux mua lại vào năm 1925. Vào thập niên 1960, hệ thống làm lạnh hấp thụ được phổ biến trở lại nhờ vào nhu cầu lắp đặt thiết bị lạnh trên những xe caravan du lịch. Công ty AB Electrolux thành lập chi nhánh ở Hoa Kỳ, đặt tên là Dometic Sales Corporation. Công ty bắt đầu quảng cáo máy lạnh dùng cho xe du lịch RV dưới thương hiệu "Dometic". Năm 2001, công ty Electrolux bán phần lớn dòng sản phẩm gia dụng giải trí cho công ty quỹ đầu tư EQT Partners, để từ đó, thương hiệu Dometic trở thành một công ty độc lập.
Năm 1926, Albert Einstein và sinh viên của ông, Leó Szilárd, đã đề xuất một thiết kế mới mang tên "Máy lạnh Einstein". Tại buổi diễn thuyết TED Conference năm 2007, Adam Grosser đã giới thiệu nghiên cứu của ông về một hệ thống làm lạnh vaccine "hấp thụ gián đoạn" để có thể áp dụng tại những nước kém phát triển. Máy lạnh này là một thiết bị làm lạnh nhỏ đặt trên bếp lửa cắm trại, sau đó có thể làm lạnh 15 lít nước xuống mức đóng băng trong vòng 24 giờ đồng hồ trong điều kiện nhiệt độ môi trường 30 °C.