stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Eucryphia cordifolia

| Eucryphia cordifolia |
| --- | --- |

Tình trạng bảo tồn
 Sắp bị đe dọa  (IUCN 2.3)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Magnoliophyta
Lớp (class): Magnoliopsida
Bộ (ordo): Oxalidales
Họ (familia): Cunoniaceae
Chi (genus): Eucryphia
Loài (species): E. cordifolia
Danh pháp hai phần
Eucryphia cordifolia Cav., (Bản mẫu:Date à préciser) 
Eucryphia cordifolia (Ulmo) là một loài cây gỗ thuộc họ Cunoniaceae. Loài này có ở Chile và Argentina.
Phân thứ bộ Sẻ

| Phân thứ bộ Sẻ |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Aves
Bộ (ordo): Passeriformes
Phân bộ (subordo): Passeri
Phân thứ bộ (infraordo): Passerida
Các liên họ
 Sylvioidea  Muscicapoidea  Passeroidea và xem văn bản.
Phân thứ bộ Sẻ (danh pháp khoa học: Passerida) trong phân loại Sibley-Ahlquist, là một trong hai phân thứ bộ nằm trong phạm vi phân bộ Passeri, theo thực tiễn phân loại học tiêu chuẩn có thể đặt nó ở cấp bậc phân thứ bộ). Trong khi các nghiên cứu gần đây gợi ý rằng phân thứ bộ chị em của nó             (Corvida) không phải là kiểu gộp nhóm đơn ngành thì sự tồn tại của Passerida như là một nhánh khác biệt lại được chấp nhận khá tốt. Trong bài này, từ đây trở đi gọi Passerida là một phân thứ bộ.
Hệ thống hóa và phát sinh loài

Phân thứ bộ Passerida một cách rất chắc chắn thì bao gồm 3 phân nhánh chính được Sibley & Ahlquist phác thảo ra năm 1990. Tuy nhiên, nội dung bên trong của chúng lại trải qua nhiều sửa đổi. Ngoài ra, người ta cũng phát hiện ra rằng không phải mọi dòng dõi chim dạng sẻ đều phù hợp một cách rõ ràng với kiểu sắp xếp bố trí này. Các loài tước mào vàng là quá khác biệt và trên thực tế chúng có thể tạo thành một phân thứ bộ riêng rẽ, do chúng chỉ hơi ít cơ sở hơn một chút so với liên họ Quạ (Corvoidea) hay họ chim hói đầu (Picathartidae). Xem Jønsson & Fjeldså (2006) để có thêm chi tiết về phát sinh loài.
Phân loại > Liên họ Sylvioidea

Chủ yếu là ăn sâu bọ, phân bố với trung tâm tại khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương. Một số ít có tại khu vực Australia và ít hơn nữa ở châu Mỹ. Thông thường là các loài chim mỡ màng màu nâu xám, một ít có dị hình lưỡng tính rõ nét.
Alaudidae: sơn ca
Hirundinidae: nhạn
Phylloscopidae: chích lá và đồng minh. Tách ra gần đây từ Sylviidae.
Aegithalidae: bạc má đuôi dài
Cettiidae: chích đất và đồng minh. Tách ra gần đây từ Sylviidae.
Megaluridae: chiền chiện lớn, chích cỏ và đồng minh. Tách ra gần đây từ Sylviidae.
Bernieridae: chích Malagasy. Họ mới tạo ra.
Acrocephalidae: chích đầm lầy và chích cây. Tách ra gần đây từ Sylviidae.
Pycnonotidae: chào mào
Cisticolidae: chiền chiện và đồng minh
Sylviidae: "chích thật sự" (lâm oanh) và khướu mỏ dẹt. Có thể hợp nhất với Timaliidae. Tính đơn ngành cần xác nhận. Xem thêm lý do tại sao không gọi là họ Chích tại bài Họ Chích (Acrocephalidae).
Zosteropidae: vành khuyên. Có lẽ thuộc về họ Timaliidae.
Timaliidae: khướu, họa mi (Cựu thế giới). Tính đơn ngành cần xác nhận.
Sylvioidea không chắc chắn (incertae sedis )
"Chích châu Phi": Một nhánh được đề xuất, nhưng tính đơn ngành cần xác nhận. Trước đây thuộc họ Sylviidae.
Donacobius: Donacobius mũ đen. Họ đơn loài? Đặt vào đây không dứt khoát; có thể gần gũi với Megaluridae. Trước đây trong các họ Troglodytidae và Mimidae.
Nicator: Quan hệ chưa được giải quyết, họ đơn chi? Đặt vào đây không dứt khoát; trước đây trong họ Pycnonotidae.
Phân loại > Liên họ Muscicapoidea

Chủ yếu ăn sâu bọ, phân bố gần như toàn cầu với trung tâm ở vùng nhiệt đới Cựu thế giới. Một họ đặc hữu châu Mỹ. Gần như không có (ngoại trừ du nhập) trong khu vực Australia. Thông thường hơi chắc nịch đối với kích thước của chúng, phần lớn có màu rất sẫm hoặc xỉn mặc dù họ Sturnidae nói chung là nhiều màu sắc. Thường không có dị hình lưỡng tính, nhưng đôi khi rõ nét.
Cinclidae: lội suối
Muscicapidae: đớp ruồi Cựu thế giới. Cần xác nhận tính đơn ngành.
Turdidae: hoét và đồng minh. Cần xác nhận tính đơn ngành.
Buphagidae: chim bắt bét bò. Trước đây thường đưa vào họ Sturnidae.
Sturnidae: sáo và có thể cả trèo cây Philippin. Vị trí của trèo cây Philippin trong liên họ Muscicapoidea dường như là phù hợp, nhưng việc gộp vào họ Sturnidae cần xác nhận; có thể là họ riêng biệt Rhabdornithidae.
Mimidae: chim nhại và họa mi đỏ châu Mỹ
Phân loại > Liên họ Passeroidea

Chủ yếu là ăn cỏ, bao gồm nhiều loài ăn hạt, phân bố gần như toàn cầu với trung tâm ở vùng sinh thái Cổ Bắc cực và châu Mỹ. Bao gồm cả chim biết hót chín lông chính (có lẽ là cận nhánh). Một tỷ lệ cao có màu sặc sỡ và có dị hình lưỡng tính cao.
Passeridae: chim sẻ thật sự
Prunellidae: chích đá
Motacillidae: chìa vôi và chim manh
Urocynchramidae: sẻ Przewalski. Tách ra gần đây từ Fringillidae; đặt vào đây không dứt khoát.
Peucedramidae: chích ô liu
Estrildidae: chim di
Ploceidae: rồng rộc
Viduidae: chim chàm và whydah
Fringillidae: sẻ đồng thật sự và hút mật Hawaii. Có lẽ đa ngành.
Icteridae: sáo đá, chim đen Tân thế giới vàng anh Tân thế giới
Parulidae: chích Tân thế giới
Thraupidae: tanager và đồng minh
Cardinalidae: chim giáo chủ
Emberizidae: sẻ đất và sẻ châu Mỹ
Passeroidea không chắc chắn (incertae sedis )
Coerebidae: Bananaquit. Họ không hợp lệ hoặc không đơn loài; việc định vị lại vẫn còn chưa được giải quyết.
Phân loại > Không chắc chắn (incertae sedis)

Thay vì là Passerida cơ sở, phần lớn trong chúng dường như tạo thành vài dòng dõi nhỏ nhưng khác biệt và có thể coi là các siêu họ. Phần lớn có ở châu Á, châu Phi và Bắc Mỹ.
Panurus: sẻ ngô râu. Quan hệ bí ẩn. Trước đây trong "Paradoxornithidae", có thể gộp trong siêu họ Sylvioidea như là họ đơn loài Panuridae hoặc thậm chí hợp thành siêu họ nhỏ nhất trong bộ Sẻ.
Có thể là liên họ Paroidea – bạc má, sẻ ngô và đồng minh. Có thể gộp trong liên họ Sylvioidea.
Paridae: bạc má, sẻ ngô và sẻ đồng
Remizidae: phàn tước. Đôi khi gộp trong họ Paridae.
Stenostiridae: "chích" stenostirid ("sẻ đớp ruồi"). Họ mới tạo lập; đôi khi gộp trong họ Paridae.
Có thể là liên họ Sittoidea hay Certhioidea – hồng tước và đồng minh. Có thể gộp trong liên họ Muscicapoidea.
Sittidae: trèo cây
Tichodromadidae: toàn bích tước. Đặt vào đây không dứt khoát.
Certhiidae: đuôi cứng
Salpornithidae: đuôi cứng đốm. Đặt vào đây không dứt khoát; có thể thuộc Certhiidae.
Troglodytidae: tiêu liêu
Polioptilidae: đớp muỗi
Có thể là liên họ Bombycilloidea – cánh sáp và đồng minh. Gộp trong Muscicapoidea nếu Sittoidea/Certhioidea được coi là các liên họ khác biệt.
Bombycillidae: cánh sáp
Dulidae: Palmchat. Đặt vào đây không dứt khoát.
Ptilogonatidae: đớp ruồi lông mượt. Đặt vào đây không dứt khoát.
Hypocoliidae: Hypocolius. Đặt vào đây không dứt khoát.
Có thể là liên họ "Dicaeoidea" – chim hút mật, chim sâu và trác hoa. Có thể gộp vào Passeroidea.
Nectariniidae: chim hút mật
Dicaeidae: chim sâu, trác hoa
Có thể là liên họ N.N. (không tên) đơn loài
Promeropidae: chim đường. Có thể gộp vào Passeroidea.
Phân loại > Có thể không thuộc Passerida

Những họ dưới đây đã từng được gán cho Passerida trong thời gian gần đây, thường là trên cơ sở của các dữ liẹu lai ghép DNA-DNA. Tuy nhiên, chúng có lẽ là cơ sở nhiều hơn trong số chim biết hót và cũng có thể thuộc về Corvoidea hoặc các dòng dõi cơ sở đồng minh. Phần lớn trong số này hoặc là các nhóm ở châu Phi hoặc là ở khu vực Wallace.
Chloropseidae: chim xanh hay chim lá. Có thể thuộc liên họ Reguloidea? hay là cơ sở đối với/trong Passeroidea?
Aegithinidae: chim nghệ (Corvoidea)
Picathartidae: chim hói đầu (Passeri incertae sedis)
Melanocharitidae: chim mổ quả và mỏ dài. (Corvoidea)
Paramythiidae: (Corvoidea)
Platysteiridae: mắt yếm. Có lẽ là phân thứ ngành. (Corvoidea)
Chú thích

↑  Sibley Charles Gald & Ahlquist Jon Edward (1990): Phylogeny and classification of birds. Nhà in Đại học Yale, New Haven, Conn.
↑  Jønsson Knud A. & Fjeldså Jon (2006): A phylogenetic supertree of oscine passerine birds (Aves: Passeri). Zoologica Scripta 35(2): 149–186. doi::10.1111/j.1463-6409.2006.00221.x (Tóm tắt HTML)
↑  Họ Sylviidae nghĩa rộng (sensu lato) trong các tài liệu về chim của Việt Nam gọi là họ Chích, nhưng chi điển hình (Sylvia) không có tại Việt Nam. Tên gọi thông dụng chích là của các loài trong phân họ Acrocephalinae nên họ mới Acrocephalidae có lẽ cần được ưu tiên với tên gọi họ Chích. Tên Hán Việt của một vài loài chi Sylvia là lâm oanh nên trong Wikipedia sẽ gọi họ Sylviidae nghĩa hẹp (sensu stricto) là họ Lâm oanh.
Triaenodes dubius

| Triaenodes dubius> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Trichoptera
Họ (familia): Leptoceridae
Chi (genus): Triaenodes
Loài (species): T. dubius
Danh pháp hai phần
Triaenodes dubius Mosely, 1934 
Triaenodes dubius là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Australasia.
Triaenodes dysmica

| Triaenodes dysmica> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Trichoptera
Họ (familia): Leptoceridae
Chi (genus): Triaenodes
Loài (species): T. dysmica
Danh pháp hai phần
Triaenodes dysmica Neboiss & Wells, 1998 
Triaenodes dysmica là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Australasia.
Pleurothallis cardiocrepis

| Pleurothallis cardiocrepis |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Chi (genus): Pleurothallis
Loài (species): P. cardiocrepis
Danh pháp hai phần
Pleurothallis cardiocrepis Rchb.f. 
Pleurothallis cardiocrepis là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Rchb.f. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1888.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Pleurothallis cardiocrepis”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Tortula arenae

| Tortula arenae> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Bryophyta
Lớp (class): Bryopsida
Bộ (ordo): Pottiales
Họ (familia): Pottiaceae
Chi (genus): Tortula
Loài (species): T. arenae
Danh pháp hai phần
Tortula arenae (Besch.) Broth., 1902 
Tortula arenae là một loài Rêu trong họ Pottiaceae. Loài này được (Besch.) Broth. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1902.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Tortula arenae”. Truy cập ngày 19 tháng 8 năm 2013.
Tachina dispecia

| Tachina dispecia> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Diptera
Họ (familia): Tachinidae
Chi (genus): Tachina
Loài (species): T. dispecia
Danh pháp hai phần
Tachina dispecia
Tachina dispecia là một loài ruồi trong họ Tachinidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 20 tháng 6 năm 2014.
↑  James E. O’Hara WORLD GENERA OF THE TACHINIDAE (DIPTERA) AND THEIR REGIONAL OCCURRENCE; Version 7; 10 december 2012
Lý Bật

| Lý Bật |
| --- | --- |
Tên chữ: Cảnh Hòa
Thụy hiệu: Vũ
Thông tin cá nhân
Sinh: 
Ngày sinh: 494
Quê quán: Trường An
 
Mất: 
Thụy hiệu: Vũ
Ngày mất: 557
 
Giới tính: nam
Gia quyến: 
Thân phụ: Lý Vĩnh
Hậu duệ: Lý Luân, Lý Huy, Lý Diệu, Lý Xuân, Lý An, Lý Diễn, Lý Yến
 
Nghề nghiệp: quân nhân
Quốc tịch: Tây Ngụy
x • t • 
Lý Bật (chữ Hán: 李弼, 494 – 557), tên tự là Cảnh Hòa, người Tương Bình, Liêu Đông , là tướng lĩnh, khai quốc công thần nhà Tây Ngụy, nhà Bắc Chu, một trong "Bát Trụ Quốc" nhà Tây Ngụy, được ban họ Tiên Ti là Đồ Hà.
Tham gia trấn áp Lục trấn khởi nghĩa

Ông tổ 6 đời là Căn, làm Hoàng môn thị lang nhà Hậu Yên. Ông nội là Quý Sửu, làm Bình Châu thứ sử nhà Bắc Ngụy. Cha là Vĩnh, làm Thái trung đại phu, được tặng Lương Châu thứ sử.
Bật từ nhỏ có chí lớn, sức mạnh hơn người. Năm Vĩnh An đầu tiên (528), được Nhĩ Chu Thiên Quang gọi làm biệt tướng. Theo Thiên Quang tây thảo, phá người Thục ở Xích Thủy, nhờ công được bái làm Chinh lỗ tướng quân, Thạch Môn huyện bá, thực ấp 500 hộ. Lại cùng Hạ Bạt Nhạc đánh dẹp bọn Mặc Kỳ Sửu Nô, luôn đi tiên phong phá trận, không ai địch nổi. Đối phương khiếp sợ, nói: Đừng đối mặt với Lý Tướng Quân!
Thiên Quang đến Lạc, Bật nhân đó đi theo Hầu Mạc Trần Duyệt, làm Đại đô đốc, gia Thông trực tán kỵ thường thị. Đầu năm Thái Xương (532), thụ Thanh Thủy quận thú, Hằng Châu đại trung chính. Sau đó làm Nam Tần Châu thứ sử, theo Duyệt đánh dẹp, nhiều lần lập công.
Phản bội Hầu Mạc Trần Duyệt

Khi Duyệt hại Nhạc, dừng quân ở Lũng Thượng, Vũ Văn Thái từ Bình Lương tiến đánh, Bật thấy Duyệt hoang mang vô kế, biết ông ta ắt bại, bèn ngầm sai sứ xin hàng Thái.
Đêm ấy, Bật nói với bộ hạ của mình rằng: "Hầu Mạc Trần công muốn về Tần Châu, chúng mày sao không chuẩn bị hành trang?" Vợ của Bật là dì của Duyệt, nên ông được Duyệt gần gũi tin cậy, mọi người vì thế tin là thật, tan rã bỏ chạy, tranh nhau trốn về Tần Châu.
Bật trước tiên giữ cửa thành để tập hợp bọn họ, đưa cả đến quy hàng Vũ Văn Thái, Duyệt do vậy mà thất bại. Thái phá được Duyệt, bắt được châu bảo nô tì, lựa những thứ tốt mà ban cho Bật, lệnh ông giữ nguyên chức mà trấn Nguyên Châu. Sau đó được bái làm Tần Châu thứ sử.
Tham gia chiến tranh Đông Ngụy – Tây Ngụy

Vũ Văn Thái tiến đánh Đông Ngụy, triệu Bật làm Đại đô đốc, lĩnh Hữu quân, tấn công Đồng Quan rồi đến Lạc Thành, đều hạ được.
Đầu những năm Đại Thống (535 -551), được tiến vị Phiếu kị đại tướng quân, Khai phủ nghi đồng tam tư.
Theo quân đi đánh Đậu Thái, làm tiên phong phá trận, chém giết rất nhiều. Vũ Văn Thái đem con ngựa Chuy của mình và bộ mâu giáp nổi tiếng của Đậu Thái ban cho Bật.
Lại theo quân bình Hoằng Nông, cùng Cao Hoan giao chiến ở Sa Uyển. Bật soái quân ở cánh phải, còn cánh trái bị Cao Hoan khống chế. Ông gọi 60 kỵ binh sĩ dưới quyền, đi trước sĩ tốt, đón đánh quân Đông Ngụy, chia địch làm 2, nhờ vậy mà đại thắng. Nhờ công được bái làm Đặc tiến, tước Triệu Quốc công, tăng ấp 1000 hộ.
Lại cùng Hạ Bạt Thắng chiếm Hà Đông, đánh dẹp Phần, Giáng.
Năm thứ 4 (538), theo Vũ Văn Thái đi đánh Lạc Dương, Bật làm tiền khu. Tướng Đông Ngụy là Mạc Đa Lâu Thái Văn soái mấy ngàn quân, bất ngờ đến Cốc Thành. Bật theo đường nhỏ đi trước, sai quân sĩ nổi trống hò reo, kéo lê cũi gỗ trên mặt đất làm bụi mù bốc cao. Thái Văn cho rằng đại quân Tây Ngụy đến, quay đầu bỏ chạy. Bật đuổi nà theo, bắt hết quân địch, chém được Thái Văn, truyền đầu về chỗ đại quân.
Ngày hôm sau, theo Vũ Văn Thái giao chiến với Cao Hoan ở Hà Kiều. Bật vào sâu trận địch, thân trúng 7 vết thương, nên bị bắt sống, bị trói rất chặt. Ông vờ bị trọng thương, nằm bẹp trên mặt đất, quân Đông Ngụy bèn cởi trói cho Bật. Ông liếc thấy bên cạnh hắn ta có ngựa, nhân đó nhảy lên mà chạy về. Được miễn tội.
Năm thứ 5 (539), dời sang làm Tư Không.
Năm thứ 6, Hầu Cảnh chiếm Kinh Châu, Bật cùng Độc Cô Tín chống lại.
Năm thứ 9, tham chiến Mang Sơn, chuyển sang làm Thái úy.
Năm thứ 13, Hầu Cảnh soái 6 châu Hà Nam quy phụ, tướng Đông Ngụy là Hàn Quỹ vây Cảnh ở Toánh Xuyên, Vũ Văn Thái sai Bật soái quân đi giúp Cảnh, các tướng đều phải chịu sự chỉ huy của ông. Bật đến, Quỹ lui. Vương Tư Chánh chiếm Toánh Xuyên, Bật bèn trở về.
Năm thứ 14, Bắc Kê Hồ nổi dậy, Bật đánh dẹp được. Dời sang làm Thái bảo, gia Trụ quốc đại tướng quân.
Năm Phế đế đầu tiên (552), được ban họ Đồ Hà. Vũ Văn Thái tây tuần, lệnh cho Bật ở lại giữ thành. Các ti đều phải đem việc bẩm lên.
Vũ Văn Thái kiến lập 6 quan, được bái làm Thái phó, Đại tư đồ. Người Như Như bị Đột Quyết bức bách, xin đem cả nước về hàng, Bật soái quân đi đón. Ông trước sau được cấp Vũ bảo, Cổ xuy, được ban 6000 đoạn vải.
Sau khi Tấn công Vũ Văn Hộ chấp chính, triều đình có đại sự, đều cùng bọn Vu Cẩn, Bật bàn bạc.
Vũ Văn Giác lên ngôi, ban chức Thái sư, tiến phong Triệu quốc công, thực ấp 10000 hộ, trước sau thưởng 40000 tiền.
Tháng 10 năm đầu tiên thời Bắc Chu Minh đế Vũ Văn Dục (557), mất khi đang ở chức, được 64 tuổi. Minh đế ngay hôm ấy cử ai, sau đó còn 3 lần đến dự lễ tang. Phát binh sĩ để đào mộ, cấp đại lộ, long kỳ, bày quân bên mộ. Thụy là Vũ, truy phong Ngụy quốc công, đưa vào thờ trong miếu Thái tổ (Vũ Văn Thái).
Đánh giá

Bật mỗi khi soái quân chinh thảo, buổi sáng nhận lệnh, buổi chiều lên đường, không hỏi đến việc riêng, cũng rất ít khi về nhà, có thể nói là vì nước quên mình.
Ông có tính cách thâm trầm, hùng tráng, rất có kiến thức, nên về sau mới giành được công danh.
Hậu nhân

Trưởng tử Lý Diệu, phong Hình quốc công. Con là Lý Khoan, Bồ Sơn quận công; con Khoan chính là Bồ Sơn công Lý Mật, thủ lĩnh nghĩa quân Ngõa Cương cuối đời Tùy.
Thứ tử Lý Huy, cưới con gái của Vũ Văn Thái là Nghĩa An trưởng công chúa, phong Nghĩa Thành quận công, tập tước Triệu quốc công, cải Ngụy quốc công.
Em Huy là Lý Diễn, Chân Hương quận công.
Em Diễn là Lý Luân, Hà Dương quận công.
Em Luân là Lý Yến, Triệu quận công.
Chú thích

↑  Nay là Liêu Dương, Liêu Ninh
Astragalus pseudopellitus

| Astragalus pseudopellitus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Fabales
Họ (familia): Fabaceae
Chi (genus): Astragalus
Loài (species): A. pseudopellitus
Danh pháp hai phần
Astragalus pseudopellitus Podlech 
Astragalus pseudopellitus là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được Podlech miêu tả khoa học đầu tiên.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Astragalus pseudopellitus”. Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2013.
Euplexia tibetensis

| Euplexia tibetensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Noctuidae
Chi (genus): Euplexia
Loài (species): E. tibetensis
Danh pháp hai phần
Euplexia tibetensis Warren, 1912 
Euplexia tibetensis là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Lịch sử Philippines

Lịch sử Philippines khác biệt nhiều mặt so với các quốc gia trong vùng Đông Nam Á, là nước duy nhất không bị ảnh hưởng bởi Phật giáo và Ấn giáo[cần dẫn nguồn], Philippines ngày nay là quốc gia có đa số dân cư theo Công giáo. Trước thời thuộc địa ở Đông Nam Á, tại Philippines không có sự hình thành một nhà nước, không có những hệ tư tưởng ăn sâu vào xã hội hoặc các truyền thống lớn dẫn tới một hậu quả đáng kể là người dân Philippines đương thời thiếu một lịch sử cụ thể về thời kỳ tiền thuộc địa để từ đó họ có thể lấy cảm hứng và tạo ra những thần thoại dân tộc, chỉ có những mô thức về chủ nghĩa địa phương dưới sự kiểm soát của các đại gia đình kinh doanh bản xứ và mạng lưới họ hàng thân tộc.
Phong trào giải phóng dân tộc > Cách mạng Philippines và Đệ nhất cộng hòa

Các cuộc cách mạng Philippines (1896-1898), là giai đoạn cuối cùng của phong trào giải phóng dân tộc Philippin chống thực dân Tây Ban Nha nhưng là khởi nguồn cho phong trào chống đế quốc Mỹ, kẻ hất cẳng Tây Ban Nha để nô dịch Philippines.
Cách mạng Philippines bắt đầu vào tháng 8 năm 1896, khi phát hiện tổ chức chống thực dân bí mật Katipunan bởi các nhà chức trách Tây Ban Nha. Các Katipunan, do Andrés Bonifacio lãnh đạo, là một phong trào lan rộng khắp nhiều các hòn đảo Philippines, mục tiêu là giành độc lập thông qua một cuộc nổi dậy vũ trang. Trong một cuộc tập hợp quần chúng ở Caloocan, các nhà lãnh đạo tổ chức thành một chính quyền cách mạng và công khai tuyên bố một cuộc cách mạng vũ trang trên toàn quốc. Bonifacio kêu gọi một cuộc tấn công phối hợp đồng thời vào thủ đô Manila. Cuộc tấn công này đã thất bại, nhưng các tỉnh lân cận cũng nổi dậy. Đặc biệt, quân nổi dậy ở Cavite do Emilio Aguinaldo giành chiến thắng. Một cuộc đấu tranh quyền lực giữa những người cách mạng dẫn đến Bonifacio mất quyền năm 1897, với sự chuyển sang Aguinaldo người đứng đầu chính quyền cách mạng mới của mình. Năm đó, một thỏa thuận ngừng bắn với người Tây Ban Nha đã đạt được gọi là Hiệp ước Biak-na-Bato, Aguinaldo bị lưu đày đến Hồng Kông. Xung đột, mặc dù giảm, không bao giờ thực sự chấm dứt.
Ngày 21 tháng 4 năm 1898, Hoa Kỳ bắt đầu một cuộc phong tỏa hải quân Cuba, hành động quân sự đầu tiên của cuộc chiến tranh Tây Ban Nha-Mỹ. Hải quân Mỹ do Commodore George Dewey chỉ huy quyết đánh bại hải quân Tây Ban Nha trong trận vịnh Manila, thu giữ quyền kiểm soát Manila có hiệu quả. Ngày 19 tháng 5, Aguinaldo, không chính thức liên minh với Mỹ, trở lại Philippines và tiếp tục chiến đấu chống lại người Tây Ban Nha. Vào tháng 6, các chiến sĩ đã giành được quyền kiểm soát gần như toàn bộ Philippines với sự ngoại lệ của Manila. Vào ngày 12, Aguinaldo ban hành các Tuyên bố Philippines Độc lập và Đệ Nhất Cộng hòa Philippines được thành lập.
Thực dân Tây Ban Nha chính thức kết thúc thống trị với Hiệp ước Paris năm 1898, hiệp ước kết thúc cuộc chiến tranh Tây Ban Nha-Mỹ. Tây Ban Nha nhượng lại Philippines và vùng lãnh thổ khác cho Mỹ. Manila bị các lực lượng Mỹ kiểm soát.
Ngày 4 tháng 2 năm 1899, trận Manila đã nổ ra giữa các lực lượng Philippines và Mỹ, bắt đầu chiến tranh Philippines-Mỹ. Aguinaldo nói: "hòa bình và quan hệ thân thiện với Mỹ bị phá vỡ và sau này sẽ là kẻ thù". Tháng 6 năm 1899, Đệ Nhất Cộng hòa Philippines ra đời chính thức tuyên chiến với Mỹ.
Chú thích

↑  Mundo, Clodualdo (20 tháng 9 năm 1999). "Ako'y Si Ragam (Tôi Ragam)". Diwang Kayumanggi 2007/11/14.
↑  Santiago, Luciano, Các Nhà Lakandula, Matanda, và Soliman (1571-1898): phả hệ và khác biệt, Tạp chí Văn hóa và Xã hội Philippines, quý 18 năm 1990.
↑  Guererro, Milagros; Encarnacion, Emmanuel; Villegas, Ramon (1996), Sđd, tr 3-12.
↑  Kalaw, Maximo Manguiat (1927), S9d, tr 199-200.
Mabrya acerifolia

| Mabrya acerifolia> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Asterids
Bộ (ordo): Lamiales
Họ (familia): Plantaginaceae
Chi (genus): Mabrya
Loài (species): M. acerifolia
Danh pháp hai phần
Mabrya acerifolia (Pennell) W.J. Elisens 
Mabrya acerifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Mã đề. Loài này được (Pennell) Elisens mô tả khoa học đầu tiên năm 1985.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Mabrya acerifolia”. Truy cập ngày 21 tháng 8 năm 2013.
Tortula willisiana

| Tortula willisiana> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Bryophyta
Lớp (class): Bryopsida
Bộ (ordo): Pottiales
Họ (familia): Pottiaceae
Chi (genus): Tortula
Loài (species): T. willisiana
Danh pháp hai phần
Tortula willisiana R.H. Zander, 1993 
Tortula willisiana là một loài rêu trong họ Pottiaceae. Loài này được R.H. Zander mô tả khoa học đầu tiên năm 1993.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Tortula willisiana”. Truy cập ngày 11 tháng 6 năm 2014.
Kappali, Nargund

| Kappali |
| --- | --- |
—  Làng  —
 
Quốc gia:  Ấn Độ
Bang: Karnataka
Huyện: Gadag
Thành phố/thị trấn: Nargund
Múi giờ: IST (UTC+5:30)
Kappali là một làng thuộc tehsil Nargund, huyện Gadag, bang Karnataka, Ấn Độ.
Pleurothallis cardiochila

| Pleurothallis cardiochila> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Chi (genus): Pleurothallis
Loài (species): P. cardiochila
Danh pháp hai phần
Pleurothallis cardiochila L.O.Williams 
Pleurothallis cardiochila là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được L.O.Williams miêu tả khoa học đầu tiên năm 1942.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Pleurothallis cardiochila”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.