Tin Lành tại Việt Nam
Chú thích

1 2  “2022 Report on International Religious Freedom: Vietnam”. www.state.gov (bằng tiếng Anh). New York: Office of International Religious Freedom. Lưu trữ bản gốc ngày 7 tháng 12 năm 2024. Truy cập ngày 7 tháng 12 năm 2024.
1 2  Lê Hoàng Phu 2010, tr. 85
1 2  Lê Hoàng Phu 2010, tr. 276
1 2  “Cả nước có 1 triệu tín đồ Tin Lành”. Pháp Luật Thành phố Hồ Chí Minh. Bản gốc lưu trữ ngày 10 tháng 6 năm 2012. Truy cập ngày 1 tháng 5 năm 2013.
↑  Nguyễn Cao Thanh, Đạo Tin Lành ở Việt Nam từ 1975 đến nay, tư liệu và một số đánh giá ban đầu, Ban Tôn giáo Chính phủ.
Như vậy, theo ước tính ban đầu, tổng số người theo đạo Tin Lành ở Việt Nam cho đến nửa cuối thập niên đầu tiên của thế kỷ XXI có khoảng 1.460.000 người đang sinh hoạt ở 6.000 chi hội và điểm nhóm.
1 2 3  Joseph, Martin. “The Protestant Church in Vietnam (Appendix 3: Ethnic groups)”. Christian Publishing. Bản gốc lưu trữ ngày 23 tháng 4 năm 2014. Truy cập ngày 1 tháng 5 năm 2013.
1 2  Trần Thanh Giang. “Đạo Tin Lành ở Việt Nam và một số vấn đề đặt ra hiện nay”. Tạp chí Nghiên cứu Văn hóa.
...đạo Tin lành đã có cơ sở trong quần chúng ở nhiều vùng trên đất nước ta, thực tế hiện nay đã có khoảng hơn 1,2 triệu tín đồ. Đặc biệt là khoảng 10 năm trở lại đây, đạo Tin lành phát triển đột biến ở Tây Nguyên, Tây Bắc và một số vùng dân tộc thiểu số khác...
1 2 3 4  Nguyễn Cao Thanh, Đạo Tin Lành ở Việt Nam từ 1975 đến nay, tư liệu và một số đánh giá ban đầu, Ban Tôn giáo Chính phủ
↑  Assoc. Prof., Dr. Nguyen Thanh Xuan (22 tháng 4 năm 2020). “The development of Protestantism in Vietnam”. politicaltheory.hcma.vn. Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh. Lưu trữ bản gốc ngày 6 tháng 12 năm 2024. Truy cập ngày 6 tháng 12 năm 2024. Recently, when its legal status was recognized by the State, the Protestant organizations all set out a religious practice direction based on three platforms -Protestantism, Nation, and Law - which deserves to be respected and encouraged.
↑  Phạm Văn Sơn, Việt sử Tân biên, Vol. IV, p. 119, Khai Trí, Sài Gòn, 1951, trích dẫn bởi Lê Hoàng Phu 2010, tr. 83
1 2  J. Respont. L’Eglise d’Indochine (1964). Propagation de la Foi, Lyon. tr. 3., trích dẫn bởi Lê Hoàng Phu 2010, tr. 84
↑  Lê Hoàng Phu 2010, tr. 83
1 2  Lê Hoàng Phu 2010, tr. 84
↑  Phạm Văn Sơn, Việt sử Tân biên, Vol. IV, p. 195, 226, 288-89, Khai Trí, Sài Gòn, 1951 trích dẫn bởi Lê Hoàng Phu 2010, tr. 84
↑  “Alexandre Yersin – Thư viện Tin Lành”. Bản gốc lưu trữ ngày 7 tháng 5 năm 2013. Truy cập ngày 1 tháng 5 năm 2013.
1 2 3  Đỗ Quang Hưng, Đạo Tin Lành ở Việt Nam, một cái nhìn tổng quát, Ban Tôn giáo Chính phủ
↑  Lê Hoàng Phu 2010, tr. 87
↑  A. B. Simpson,Editorial Paragraph, Word, Work, and World (2/1887), p. 128, trích dẫn bởi Lê Hoàng Phu 2010, tr. 95
1 2  E. F. Irwin 1937, tr. 25Lỗi harv: không có mục tiêu: CITEREFE._F._Irwin1937 (trợ giúp), trích dẫn bởi Lê Hoàng Phu 2010, tr. 95
↑  Phạm Văn Sơn, Việt sử Tân biên, Vol. V, p. 322, 432 Khai Trí, Sài Gòn, 1951, trích dẫn bởi Lê Hoàng Phu 2010, tr. 96
↑  E. F. Irwin 1937, tr. 26Lỗi harv: không có mục tiêu: CITEREFE._F._Irwin1937 (trợ giúp), trích dẫn bởi Lê Hoàng Phu 2010, tr. 95
↑  E.F.Irwin 1937, tr. 26Lỗi harv: không có mục tiêu: CITEREFE.F.Irwin1937 (trợ giúp), trích dẫn bởi Lê Hoàng Phu 2010, tr. 96
↑  CMA, Annual Report for 1911, p. 19, trích dẫn bởi Lê Hoàng Phu 2010, tr. 97
↑  E. F. Irwin 1937, tr. 30Lỗi harv: không có mục tiêu: CITEREFE._F._Irwin1937 (trợ giúp), trích dẫn bởi Lê Hoàng Phu 2010, tr. 98
↑  CMA, Annual Report for 1916, p.50, trích dẫn bởi Lê Hoàng Phu 2010, tr. 99
↑  CMA, Annual Report for 1921, p. 21, trích dẫn bởi Lê Hoàng Phu 2010, tr. 100
↑  Lê Hoàng Phu 2010, tr. 100
↑  E. F.Irwin 1937, tr. 110Lỗi harv: không có mục tiêu: CITEREFE._F.Irwin1937 (trợ giúp), trích dẫn bởi Lê Hoàng Phu 2010, tr. 101
↑  Lê Hoàng Phu 2010, tr. 143
↑  Điều lệ Hội thánh Tin Lành Việt Nam, pp. 1-2, trích dẫn bởi Lê Hoàng Phu 2010, tr. 143
↑  Tổng liên hội, Quyết nghị Hội đồng Tổng liên hội (Nha Trang: Tổng liên hội, 1964), p. 31, trích dẫn bởi Lê Hoàng Phu 2010, tr. 143
↑  Lê Hoàng Phu 2010, tr. 151
↑  Lê Hoàng Phu 2010, tr. 153
↑  The Constitution of the ECIC (1928), pp. 27, 28, 29, 34-38
↑  Lê Hoàng Phu 2010, tr. 154
↑  The Constitution of the ECIC (1928), p. 7, trích dẫn bởi Lê Hoàng Phu 2010, tr. 155
↑  Lê Hoàng Phu 2010, tr. 157, 158
↑  Lê Hoàng Phu 2010, tr. 149
↑  The CMA Mission in Indochina, The Call of Indochina (1-3/1928), p. 2, trích dẫn bởi Lê Hoàng Phu 2010, tr. 166
↑  Th. Calas, Bulletin Paroissial (4/1929), p. 1, trích dẫn bởi Lê Hoàng Phu 2010, tr. 166
↑  Jean Decoux, Letter No. 48 N/F (19/1/1942), trích dẫn bởi Lê Hoàng Phu 2010, tr. 176
↑  Lê Hoàng Phu 2010, tr. 179
↑  The Constitution of ECIC (1928), P. 33, trích dẫn bởi Lê Hoàng Phu 2010, tr. 96
↑  CMA, Annual Report for 1926, pp. 90ff, trích dẫn bởi Lê Hoàng Phu 2010, tr. 182
↑  Lê Hoàng Phu 2010, tr. 183
↑  Lê Hoàng Phu 2010, tr. 217, 219, 220.
Nhờ sự hỗ trợ tích cực từ các hội thánh địa phương và thân nhân các học viên, chỉ có hai trong tổng số 93 học viên phải nghỉ học do thiếu kinh phí. Nhà trường bị đóng cửa năm 1946 là do những biến động chính trị, không phải vì thiếu ngân khoản.
↑  Bà D. I. Jeffrey, Grace and Liberty, AW (9/1/1943), p. 25, trích dẫn bởi Lê Hoàng Phu 2010, tr. 220.
 Có những truyền đạo và vợ dù chỉ tạm đủ sống cũng "lột cả đồng hồ, bông tai, nhẫn cưới, khăn choàng cổ, và dù" để giúp các bạn đồng lao ở miền Bắc. Một người bán sách phải nuôi bốn con, đã dốc sạch túi để đóng góp dù ông vừa bị cắt giảm lương...
↑  Lê Hoàng Phu 2010, tr. 222, 223
↑  Lê Hoàng Phu 2010, tr. 224, 225
↑  L. B. Grobb, Internment in Indochina, AW (12/1/1946), p. 24, trích dẫn bởi Lê Hoàng Phu 2010, tr. 226
↑  Lê Hoàng Phu 2010, tr. 226
↑  Lê Hoàng Phu 2010, tr. 227
↑  Phúc âm Ma-thi-ơ 24: 36, Còn về ngày và giờ đó thì không ai biết được, cả thiên sứ trên trời, hay là Con cũng vậy, chỉ một mình Cha biết mà thôi.
↑  Lê Hoàng Phu 2010, tr. 234-237
↑  Lê Hoàng Phu 2010, tr. 263
↑  The Evangelical Orphanage (Saigon: Cô nhi viện, 1959), pp. 106-107, trích dẫn bởi Lê Hoàng Phu 2010, tr. 263
↑  CMA, Annual Report for 1954, pp. 56-57, trích dẫn bởi Lê Hoàng Phu 2010, tr. 264
1 2 3 4 5  Minh Thanh, Khái quát lịch sử Hội thánh Tin Lành Việt Nam, Ban Tôn giáo Chính phủ
1 2 3 4  Lê Hoàng Phu 2010, tr. 324
↑  Lê Hoàng Phu 2010, tr. 324-325
↑  “Lược sử Thánh Kinh báo - Thư viện Tin Lành”. Bản gốc lưu trữ ngày 3 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 1 tháng 5 năm 2013.
↑  E. F.Irwin 1937, tr. 86Lỗi harv: không có mục tiêu: CITEREFE._F.Irwin1937 (trợ giúp), trích dẫn bởi Lê Hoàng Phu 2010, tr. 114
↑  E. F.Irwin 1937, tr. 93ffLỗi harv: không có mục tiêu: CITEREFE._F.Irwin1937 (trợ giúp), trích dẫn bởi Lê Hoàng Phu 2010, tr. 117
↑  T. G. Mangham, Tribes of Vietnam, AR for 1954, p. 11, trích dẫn bởi Lê Hoàng Phu 2010, tr. 305
↑  Lê Hoàng Phu 2010, tr. 285-287
↑  Lê Hoàng Phu 2010, tr. 283
↑  Lê Hoàng Phu 2010, tr. 283-284
↑  Protestantism in South Vietnam, US Navy, Bureau of Naval Personnel, Chaplains Division, 1967
↑  Nguyễn Cao Thanh, Đạo Tin Lành ở Việt Nam từ 1975 đến nay, tư liệu và một số đánh giá ban đầu, Ban Tôn giáo Chính phủ.
Trước đây, trong vùng này chỉ có một Chi hội Tin Lành của người Dao với hơn 1.000 tín đồ và hầu như không có người Mông theo đạo Tin Lành.
1 2 3  Nguyễn Sinh, 100 năm Tin Lành đến Việt Nam (kỳ 6): Hội thánh miền Nam sau năm 1954, HộiThánh.Com
1 2  Compass Direct (20 tháng 9 năm 2002). “Vietnam Protestants Call Conference 'Miraculous'”. Christianity Today. Truy cập ngày 21 tháng 7 năm 2006.
↑  FVA News
↑  Khai Mạc Đại Hội đồng Tổng Liên Hội Hội Thánh Tin Lành Việt Nam (Miền Nam) lần thứ 1
↑  Joseph, Martin. Inside the Church: denominations, relationships and differences. Lưu trữ 2013-09-21 tại Wayback Machine Christian Publishing
↑  Công tác xây dựng nhà thờ của Viện Thánh Kinh Thần học
↑  Viện Thánh Kinh Thần học: Lễ Khai giảng niên học 2013, Khóa 4 & khóa 6 – HộiThánh.Com
↑  Lễ Kỷ Niệm 100 Năm Tin Lành Truyền Đến Việt Nam - Tại Đà Nẵng Lưu trữ 2013-05-19 tại Wayback Machine Chi hội Tin Lành Đà Lạt
1 2  “Vietnam”. US State Department. 7 tháng 9 năm 2002. Truy cập ngày 21 tháng 7 năm 2006.
↑  “Minorities fleeing Vietnam to Cambodia”. BBC. 4 tháng 5 năm 2001. Truy cập ngày 21 tháng 7 năm 2006.
↑  Name Hidden (9 tháng 9 năm 2002). “Vietnam's Hidden Tragedy”. Christianity Today. Truy cập ngày 21 tháng 7 năm 2006.
↑  “Religious Freedom in Vietnam”. Voice of America. 27 tháng 9 năm 2004. Bản gốc lưu trữ ngày 28 tháng 11 năm 2007. Truy cập ngày 21 tháng 7 năm 2006.
1 2  "Hanoi officially recognises Baptists and Mennonites", Asia News, October 2007.
↑  The Voice of the Martyrs News Lưu trữ 2008-06-12 tại Wayback Machine
↑  “BosNewsLife News Center”. Lưu trữ bản gốc ngày 13 tháng 6 năm 2008. Truy cập ngày 29 tháng 9 năm 2008.
↑  “Christian Today Magazine”. Lưu trữ bản gốc ngày 6 tháng 11 năm 2008. Truy cập ngày 29 tháng 9 năm 2008.
↑  UCA News website, article dated April 29, 2022
↑  “Vietnam: Polizei unterbindet Gottesdienst mit roher Gewalt”. opendoors.de (bằng tiếng Đức). 10 tháng 3 năm 2023. Lưu trữ bản gốc ngày 7 tháng 12 năm 2024. Truy cập ngày 13 tháng 5 năm 2023.
↑  “Protestants leads a secular and religious life”. en.vietnamplus.vn (bằng tiếng Anh). 8 tháng 5 năm 2021. Lưu trữ bản gốc ngày 7 tháng 12 năm 2024. Truy cập ngày 7 tháng 12 năm 2024.
↑  UK Government website, 2022 report
↑  Radio Free Asia
↑  Lê Hoàng Phu 2010, tr. 347-357
↑  Nguyễn Thanh Cao. “Đạo Tin Lành sau 5 năm thực hiện Chỉ thị số 01 của Thủ tướng Chính phủ”. Ban Tôn giáo Chính phủ.
1 2 3  Joseph, Martin. “The Protestant Church in Vietnam (Conclusion: Key factors of Protestant growth in Vietnam)”. Christian Publishing. Bản gốc lưu trữ ngày 20 tháng 7 năm 2014. Truy cập ngày 1 tháng 5 năm 2013.
↑  History of the Vietnamese Bible, by Phuoc Nguyen, extracted from Linh Luc journal (January 1996), Vietnamese Baptist
↑  United Bible Societies, Asia Pacific - Laos & Vietnam
↑  Trần Thanh Giang. “Đạo Tin Lành ở Việt Nam và một số vấn đề đặt ra hiện nay”. Tạp chí Nghiên cứu Văn hóa.
Đạo Tin lành không lập ra tổ chức giáo hội mang tính chất phổ quát cho toàn đạo mà đi theo hướng xây dựng các giáo hội riêng rẽ, độc lập với những hình thức khác nhau theo từng hệ phái, từng quốc gia. Trong tổ chức giáo hội, các hệ phái Tin lành chủ trương giao quyền tự trị cho các giáo hội cơ sở, chi hội, các cấp giáo hội bên trên hình thành phù hợp với điều kiện hoàn cảnh cho phép. Giáo hội Tin lành không cấu thành bởi các vị giáo sĩ một cách cố định như Công giáo mà cả tín đồ, giáo sĩ tham gia thông qua bầu cử một cách dân chủ... Nhìn chung, có thể thấy sự cải cách của Tin lành về cách thức hành đạo cũng như tổ chức giáo hội chịu ảnh hưởng đậm nét của tư tưởng dân chủ và khuynh hướng tự do cá nhân, giảm thiểu và bớt đi sự linh thiêng về luật lệ, lễ nghi, cơ cấu tổ chức của đạo Công giáo.
↑  Phúc âm Ma-thi-ơ 7: 21, Không phải bất cứ ai nói với Ta: "Lạy Chúa, lạy Chúa", đều được vào vương quốc thiên đàng đâu; nhưng chỉ người nào làm theo ý muốn của Cha Ta trên trời mà thôi.
↑  “Introduction to Protestantism”. Bản gốc lưu trữ ngày 15 tháng 5 năm 2013. Truy cập ngày 1 tháng 5 năm 2013.
↑  Website Ban tôn giáo tỉnh Kon Tum
↑  Nguyễn Cao Thanh, Đạo Tin Lành ở Việt Nam từ 1975 đến nay, tư liệu và một số đánh giá ban đầu, Ban Tôn giáo Chính phủ.
Xét về số lượng, và phạm vi, cho dù chưa có số liệu thống kê chính xác từ phía tôn giáo và cơ quan nhà nước, nhưng đều đưa đến nhận diện ban đầu về đạo Tin lành ở Việt Nam từ năm 1975 đến nay, nếu so với trước năm 1975, thì số lượng tín đồ tăng lên gấp 6 lần, trong khi khoảng thời gian chỉ bằng một nửa so với trước đây (64 năm từ 1911 đến 1975; 31 năm từ 1975 đến 2010). Nếu so với các tôn giáo thì đạo Tin lành phát triển với tốc độ nhanh nhất (năm 1975, đạo Công giáo ở Việt Nam có hơn 4,0 triệu thì đến năm 2010 tăng lên 6,0 triệu, trong khi dân số tăng lên gấp đôi là 85 triệu). Số lượng các hệ phái Tin lành vào truyền giáo cũng nhiều hơn trước, năm 1975 có hơn 10 tổ chức, hệ phái; hiện nay có đến gần 50 tổ chức, hệ phái. Phạm vi hoạt động của đạo Tin lành, ở thời điểm 1975 chỉ có ở các tỉnh phía Nam và một số tỉnh phía Bắc, đến nay đạo Tin lành có mặt ở tất cả các địa phương trong cả nước (trừ hai tỉnh Ninh Bình và Quảng Bình).
↑  Joseph, Martin. “The Protestant Church in Vietnam - Introduction”. Christian Publishing. Bản gốc lưu trữ ngày 4 tháng 3 năm 2016. Truy cập ngày 1 tháng 5 năm 2013.
↑  Lê Hoàng Phu 2010, tr. 387
↑  Lê Hoàng Phu. Lịch sử Hội thánh Tin Lành Việt Nam (1911 – 1965). Nhà xuất bản Tôn giáo, 2010; p. 382.
Hàng ngàn người Tin Lành, cả nam lẫn nữ chẳng bao giờ gia nhập một Hội thánh, hoặc vì thiếu sự giao thông với hội thánh địa phương, hoặc vì họ lựa chọn để thờ phượng Chúa cách cá nhân.
↑  Trần Thanh Giang. “Đạo Tin Lành ở Việt Nam và một số vấn đề đặt ra hiện nay”. Tạp chí Nghiên cứu Văn hóa.
Sinh hoạt tôn giáo không lệ thuộc nhiều vào việc lễ bái, nơi thờ tự, chức sắc... Người ta khó có thể đánh giá mức độ và nhu cầu tín ngưỡng của tín đồ Tin lành qua việc họ có đến nhà thờ tham dự các sinh hoạt tôn giáo hay không. Đối với tín đồ Tin lành, nếu có đức tin thì ở tại gia đình với quyển kinh thánh, họ có thể chu toàn bổn phận của một tín đồ.
↑  Lê Hoàng Phu 2010, tr. 391
↑  Lê Hoàng Phu 2010, tr. 378-380
↑  Joseph, Martin. “The Protestant Church in Vietnam - Introduction”. Christian Publishing. Bản gốc lưu trữ ngày 4 tháng 3 năm 2016. Truy cập ngày 1 tháng 5 năm 2013.
 Xã hội Việt Nam nghĩ gì về Tin Lành? Phần lớn những người tôi từng tiếp xúc không phân biệt được Tin Lành với Công giáo. Cảm xúc chung đối với Tin Lành là không thích cũng không ghét, chỉ dửng dưng... Rõ ràng đây là một trở ngại đối với sự phát triển của giáo hội bởi vì người Việt thường tỏ ra cởi mở với những tư tưởng mới nếu họ hiểu biết về nó...
↑  Lê Hoàng Phu (2010), p. 387.
Học giả Đào Duy Anh nhận xét, "Tin Lành thì tốt nhưng chỉ người dốt mới tiếp nhận đạo ấy", theo lời thuật lại của ông Đào Duy Tiên, một tín hữu và là em ruột ông Đào Duy Anh.
Sau khi nghe một truyền đạo Tin Lành ở Huế, một học giả khác, Phạm Quỳnh, hỏi một giáo sĩ, "Tại sao ông không tuyển lựa người học thức hơn để giảng đạo của ông?"
↑  Giê-rê-mi 23: 30, Đức Giê-hô-va phán, "Nầy, Ta chống lại các kẻ tiên tri ăn cắp lẫn nhau lời của Ta."
↑  Lê Hoàng Phu 2010, tr. 391-392
↑  Strong, Augustus H.. Systematic Theology. Judson Press, Philadelphia, 1907, p. 917.
Một người không phân biệt được muông sói với những chú chó chăn chiên thì đừng nghĩ đến việc trở thành người chăn bầy.
↑  Mi-chê 3: 5, Đây là lời Đức Giê-hô-va phán về các kẻ tiên tri, là kẻ làm dân Ta lầm lạc. Nếu có ai cho chúng nó ăn, thì chúng rao rằng: "Bình an!". Còn nếu ai không cho vật gì vào miệng chúng, thì chúng tuyên chiến chống lại họ.
↑  Ê-xê-chi-ên 13: 19, Các ngươi đã làm nhục Ta giữa dân Ta vì mấy nắm mạch nha và mấy miếng bánh mì. Các ngươi lừa dối dân Ta là kẻ thích nghe những lời dối trá ấy để giết chết những kẻ không đáng chết, và cho sống những kẻ không đáng sống.
↑  I Cô-rin-tô 12: 27; Cô-lô-se 1: 18, Anh em là thân của Chúa Cơ Đốc, và là chi thể của thân....Ngài là đầu của thân thể, tức là đầu Hội thánh.
 Có lẽ cần có thời gian để những người lãnh đạo các hệ phái học biết cách vượt qua lòng tị hiềm và lợi ích cá nhân để có thể hiểu được rằng mỗi hệ phái là một phần không thể chia cắt của hội thánh chung.
Mục sư Hosler cử hành lễ Báp têm cho ông Nguyễn Văn Phúc, tín hữu người Việt đầu tiên, tại Đà Nẵng năm 1912
Biểu tượng của Hội thánh Tin Lành Việt Nam
Tín hữu Tin Lành ở Hà Nội năm 1930. Dòng chữ Nho phía trên ghi "An Nam Hà Nội Phúc âm Hội"
Thánh Kinh Thần học viện Nha Trang, năm 1961.
Nhà thờ Tin Lành ở Tiền Giang
Hội Thánh Tin Lành Báp Tít tại Houston, Texas
Bên trong Nhà thờ Tin Lành Đà Lạt