Sharia
Vai trò trong Hồi giáo đương đại > Vai trò của fatwa

Việc phổ biến luật pháp của nhà nước được hệ thống hóa và giáo dục pháp luật kiểu phương Tây trong thế giới Hồi giáo hiện đại đã thay thế vai trò lịch sử của chúng là làm rõ và xây dựng luật áp dụng tại các tòa án. Thay vào đó, các fatwa ngày càng có tác dụng tư vấn cho công chúng về các khía cạnh khác của Sharia, đặc biệt là các câu hỏi liên quan đến các nghi lễ tôn giáo và cuộc sống hàng ngày. Các fatwa hiện đại giải quyết các chủ đề đa dạng như bảo hiểm, hoạt động chuyển đổi giới tính, khám phá mặt trăng và uống bia. Hầu hết các quốc gia đa số theo đạo Hồi đã thành lập các tổ chức quốc gia nhằm phát hành các fatwa, và các tổ chức này ở một mức độ đáng kể đã thay thế các mufti độc lập như những người hướng dẫn tôn giáo cho người dân nói chung. nhà nước thường quảng bá tầm nhìn về Hồi giáo phù hợp với luật pháp của quốc gia họ.
Các fatwa chính trị và công cộng hiện đại đã giải quyết và đôi khi gây ra những tranh cãi trong thế giới Hồi giáo và hơn thế nữa. Lời tuyên bố của Ayatollah Khomeini lên án tử hình Salman Rushdie vì cuốn tiểu thuyết Những vần thơ của Satan được cho là đã đưa khái niệm về fatwa thu hút sự chú ý của thế giới, mặc dù một số học giả đã lập luận rằng nó không đủ tiêu chuẩn.  Cùng với các fatwa thánh chiến sau này, nó đã góp phần vào quan niệm sai lầm phổ biến về fatwa như một lệnh tử hình tôn giáo.
Các fatwa hiện đại đã được ghi nhận với sự phụ thuộc ngày càng nhiều vào quy trình ijtihad, tức là đưa ra các phán quyết pháp lý dựa trên một phân tích độc lập hơn là sự phù hợp với ý kiến của các cơ quan pháp luật trước đây (taqlid), và một số trong số chúng được ban hành bởi các cá nhân không có các bằng cấp theo truyền thống được yêu cầu của một mufti. Các ví dụ nổi tiếng nhất là các fatwa của các phần tử cực đoan quân sự. Khi Osama Bin Laden và các cộng sự đưa ra fatwa năm 1998 tuyên bố "thánh chiến chống lại người Do Thái và quân Thập tự chinh", nhiều luật gia Hồi giáo, ngoài việc tố cáo nội dung của nó, còn nhấn mạnh rằng bin Laden không đủ tư cách để đưa ra fatwa hay tuyên bố thánh chiến. Các hình thức ijtihad mới cũng đã làm nảy sinh những quan điểm ủng hộ các quan niệm như bình đẳng giới và lãi suất ngân hàng, khác với luật học cổ điển.
Trong thời đại internet, một số lượng lớn các trang web cung cấp các fatwa để đáp ứng các yêu cầu từ khắp nơi trên thế giới, ngoài các chương trình radio và truyền hình vệ tinh cung cấp các fatwa gọi điện thoại tới. Các fatwa sai và đôi khi kỳ quái do những cá nhân không đủ tiêu chuẩn hoặc lập dị phát hành trong thời gian gần đây đôi khi đã làm nảy sinh những lời phàn nàn về sự "hỗn loạn" trong việc tuyên bố fatwa hiện đại. Không tồn tại cơ quan Hồi giáo quốc tế để giải quyết những khác biệt trong việc giải thích luật Hồi giáo. Một Học viện Fiqh Hồi giáo Quốc tế được thành lập bởi Tổ chức Hợp tác Hồi giáo, nhưng ý kiến pháp lý của nó không ràng buộc. Số lượng lớn các fatwa được tạo ra trong thế giới hiện đại chứng minh tầm quan trọng của tính xác thực Hồi giáo đối với nhiều người Hồi giáo. Tuy nhiên, có rất ít nghiên cứu có sẵn để chỉ ra mức độ nào mà người Hồi giáo thừa nhận thẩm quyền của các mufti khác nhau hoặc tuân theo các phán quyết của họ trong cuộc sống thực.