stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Huni
Tên gọi và danh tính > Tên trong đồ hình của Huni

Danh tính của Huni hiện vẫn là một điều khó xác định, bởi vì tên của ông được lưu giữ tới ngày nay chủ yếu là dưới dạng tên trong đồ hình và có nhiều biến thể khác nhau. Tên đồ hình của ông xuất hiện sớm nhất có thể là trên khối đá granit hình nón được tìm thấy ở Elephantine, niên đại của nó nhiều khả năng là thuộc về triều đại của ông. Nếu không, tên đồ hình của Huni có thể được tìm thấy sớm nhất đó là trên tấm bia đá Palermo P1, với niên đại là dưới vương triều thứ 5 và trên cuộn giấy Prisse dưới vương triều thứ 13. Đồ hình của Huni còn có mặt trong bản danh sách vua Saqqara và cuộn giấy cói Turin, cả hai đều có niên đại thuộc về vương triều thứ 19. Trong bản danh sách vua Abydos, mà cũng có niên đại dưới vương triều thứ 19, tên của vua Huni bị loại bỏ một cách bí ẩn và thay vào đó là một vị vua khác tên là Neferkara I, ông ta hiện vẫn chưa được các nhà Ai Cập học tìm ra
Việc đọc và dịch tên đồ hình của ông cũng là một vấn đề gây tranh cãi. Về mặt tổng thể, hiện nay chỉ có hai cách viết cơ bản còn tồn tại: một cách viết cũ, gần nhất với cách viết gốc (đã không còn), và một cách viết mới hơn có vẻ như là dựa trên các diễn giải và cách đọc nhầm lẫn dưới thời kỳ Ramsses.
Cách viết cũ sử dụng các ký tự chữ tượng hình sau sợi bấc nến (Gardiner ký hiệu V28), mầm bấc (Gardiner ký hiệu M23), ổ bánh mì (Gardiner ký hiệu X1) và dòng nước (Gardiner ký hiệu N35). Cách viết này có thể được tìm thấy trên các hiện vật thuộc thời kỳ Cổ Vương Quốc như tấm bia đá Palermo (dưới triều đại Neferirkare), chữ khắc trong ngôi mộ của Metjen, bình đá tìm thấy ở Abusir và khối đá granit hình nón ở Elephantine. Chỉ có duy nhất trên chiếc bình đá ở Abusir, tên của vua Huni không được viết trong đồ hình nhưng nó lại đi kèm với vương hiệu Niswt-Bity, còn lại tất cả các hiện vật thời Cổ vương quốc khác đều viết tên của nhà vua trong một đồ hình có hình bầu dục.
Các cách viết dưới thời Ramesses sử dụng các ký tự chữ tượng hình sau sợi bấc nến (Gardiner ký hiệu V28), người đàn ông đang đập (Gardiner ký hiệu A25), dòng nước (Gardiner ký hiệu N35) và cánh tay với một cây gậy (Gardiner ký hiệu D40). Đồ hình số 15 trong bản danh sách vua Saqqara vẽ hai nét chéo nằm giữa ký tự dòng nước và cánh tay với cây gậy. Cuộn giấy Prisse lại bỏ ký tự sợi bấc nến và cánh tay với cây gậy. Vào đầu thế kỷ 20, nhà Ai Cập học Ludwig Borchardt đã đưa ra giả thuyết cho rằng các cách viết đồ hình theo kiểu cũ và theo kiểu thời Ramesses trên đều chỉ đề cập đến cùng một vị vua. Ông ta cho rằng các viên ký lục dưới thời Ramesses đã mắc sai lầm khi loại bỏ ký tự bấc của tên vương hiệu Niswt-Bity trong đồ hình rồi sau đó viết nó vào phía đằng trước tên đồ hình hoàng gia, mà lại không nhận ra rằng ký tự này là một phần trong tên lúc sinh hoặc tôn hiệu của vua Huni. Ông ta cũng cho rằng ký tự sợi bấc nến đã bị hiểu sai thành ký tự "đang trừng phạt", điều này khiến cho các viên ký lục thời Ramsses sử dụng ký tự tượng hình một người đang đập đằng sau nó. Những kết luận trên vẫn được các học giả ngày nay tán thành. Theo giả thuyết trên, Borchardt đọc tên đồ hình của Huni là Niswt Hw ("vua Hu")
Tên gọi và danh tính > Huni có thể là tên Horus

Tên Horus của Huni hiện vẫn chưa rõ. Có một số giả thuyết kết nối tên đồ hình của "Huni" với tên Horus của các vị vua cùng thời.
Vào cuối những năm 1960, bảo tàng Louvre đã mua một tấm bia đá có khắc họa một vị vua với tên Horus là Horus-Qahedjet ("vương miện của Horus được đội lên"). Dựa theo văn phong của nó, niên đại của tấm bia đá này có thể thuộc về giai đoạn cuối vương triều thứ ba và có vẻ như nó có thể đã đề cập đến Huni.Tuy nhiên, niên đại và tính chính xác của nó đã nhiều lần bị đặt câu hỏi, và ngày nay tấm bia đá này được cho là giả mạo, hoặc là nó được dành để tưởng nhớ tới vua Thutmose III (vương triều thứ 18) trong khi lại bắt chước theo phong cách nghệ thuật của vương triều thứ 3.
Peter Kaplony lại đề xướng một tên gọi khác được tìm thấy trong hầm chôn cất của một kim tự tháp chưa hoàn thành tại Zawyet el'Aryan. Công trình này được cho là thuộc về một vị pharaon có tên là Bikheris. Tên gọi được nhắc đến ở trên đọc là Neb-hedjetnwb ("vị chúa tể của vương miện vàng") và Kaplony nghĩ rằng đây có thể là tên Horus của Huni. Tuy nhiên, các nhà Ai Cập học như Aidon Dodson phủ nhận giả thuyết này và cho rằng tên gọi Neb-hedjetnwb nên là tên Horus Vàng của Bikheris.
Một số nhà Ai Cập học khác như Toby Wilkinson và Rainer Stadelmann lại đồng nhất Huni với vị vua Horus-Khaba("linh hồn của Horus hiện diện"). Điều này dựa trên căn cứ đó là tên Horus của cả hai vị vua đều được chạm khắc trên các bình đá mà không có bất kỳ chú thích nào khác. Đây là một phong cách bắt đầu xuất hiện sau khi vua Khasekhemwy (vị vua cuối cùng của vương triều thứ 2) băng hà và nó chấm dứt dưới thời vua Sneferu (đầu vương triều thứ 4). Do đó, đây là một phong cách điển hình của vương triều thứ 3. Thêm vào đó, Stadelmann còn lưu ý đến Kim tự tháp Tầng ở Zawyet el'Aryan. Công trình này có thể đã được Khaba cho xây dựng, bởi vì một mastaba gần đó có chứa một vài bình đá với tên Horus của ông ta. Bởi vì cuộn giấy cói Turin ghi lại một triều đại kéo dài 24 năm dành cho Huni, cho nên Stadelmann lập luận rằng đây sẽ là khoảng thời gian cần thiết để xây dựng xong Kim tự tháp Tầng. Hơn nữa, Stadelmann chỉ ra rằng một số lượng lớn các dấu triện bằng bùn và bát đá đã được phát hiện tại nhiều di chỉ khảo cổ quen thuộc trên khắp Ai Cập. Theo quan điểm của ông ta, điều này cho thấy một triều đại đã tồn tại lâu dài. Vì vậy, ông ta đồng nhất Khaba với Huni.
Gia đình

Các ghi chép đương thời và sau này thường đề cập đến Huni và vị vua kế vị ông là Snefru trong cùng một câu, và luôn luôn kế tiếp nhau. Vì vậy, các nhà Ai Cập học và sử gia tin rằng Huni có thể có mối quan hệ về mặt huyết thống với Snefru. Nhân vật nắm giữ vai trò quan trọng trong trường hợp này đó là nữ hoàng Meresankh I, người mẹ hoàng gia của Snefru. Bà chắc chắn đã mang tước hiệu của một nữ hoàng, nhưng lại không có ghi chép đương thời nào kết nối tên của bà với tước hiệu của một người con gái hay một người vợ của Huni. Điều này gây nên sự nghi ngờ về mối quan hệ gia đình giữa Huni và Snefru. Ngày nay hầu hết các học giả đều tin vào những gì được nhà sử học Manetho ghi lại trong tác phẩm Aegyptiacae của ông ta rằng cùng với việc Snefru lên ngôi, một hoàng tộc khác đã giành được quyền lực trên khắp Ai Cập và một triều đại mới đã bắt đầu.
Thay vào đó, có thể nữ hoàng Djefatnebty là một người vợ của Huni, tên của bà đã xuất hiện trong những dòng chữ viết bằng mực đen trên các bình bia được tìm thấy ở Elephantine. Tên của bà còn đi kèm với tước hiệu Weret-hetes, điều này khiến bà chắc chắn là một nữ hoàng. Theo cách diễn giải của Günter Dreyer, sự kiện Djefatnebty qua đời đã được nói đến bên cạnh một số sự kiện diễn ra dưới thời trị vì của vua Huni, mặc dù vậy lại không có tên của vị vua nào được nhắc đến trong các dòng chữ trên. Dreyer tin chắc rằng những lời chú giải đó có liên quan đến năm thứ 22 dưới triều đại của Huni, bởi vì cuộn giấy Turin đã ghi lại rằng triều đại ông kéo dài 24 năm và ngoài ra không có vị vua nào khác của vương triều thứ ba được chứng thực thông qua các bằng chứng khảo cổ học là đã cai trị lâu tới như vậy. Tuy nhiên, cách giải thích của Dreyer vẫn không được chấp nhận rộng rãi.
Cho đến tận ngày nay, không có bất cứ người con hoặc thân thích nào của Huni có thể được xác định và kết nối với ông một cách chắc chắn. William Stevenson Smith và George Andrew Reisner đưa ra giả thuyết cho rằng nữ hoàng Hetepheres I (vợ của Sneferu và mẹ của vua Khufu, vương triều thứ tư) là con gái của vua Huni. Hetepheres đã mang tước hiệu Sat-netjer ("con gái của một vị thần"), điều này khiến Smith và Reisner kết luận rằng đây có thể là dấu hiệu cho thấy bà có thể là con gái của Huni. Trong trường hợp này, Hetepheres sẽ là một hoàng thái nữ và thông qua việc kết hôn với Snefru, bà vẫn bảo tồn được huyết thống của hoàng gia. Nhưng các học giả khác, chẳng hạn như Wolfgang Helck và Winfried Seipel lại nghi ngờ về giả thuyết này. Họ cho rằng rằng tước hiệu của Hetepheres không thể giải thích một cách rõ ​​ràng được về người đã kết hôn với bà.
Triều đại

Không có nhiều thông tin được biết đến về triều đại của Huni ngoại trừ việc vua Huni được ghi lại là đã cai trị 24 năm theo cuộn giấy cói Turin. Các hoạt động tôn giáo hoặc quân sự dưới triều đại của ông cũng không được biết đến.
Những nguồn sử liệu đương đại duy nhất mà cho phép đánh giá bất kỳ sự phát triển về mặt chính trị và xã hội nào dưới triều đại của Huni chính là những dòng chữ khắc trong lăng mộ của các vị đại thần như là Metjen, Khabausokar, A'a-akhty và Pehernefer. Chúng có niên đại kéo dài từ cuối vương triều thứ 3 cho đến giai đoạn đầu vương triều thứ 4. Chúng cho thấy rằng triều đại của Huni phải là thời điểm bắt đầu thời kỳ hoàng kim của Cổ Vương Quốc. Đây cũng là những văn bản đầu tiên đã cung cấp một cái nhìn sâu sắc và rõ ràng về cơ cấu chính quyền của vương quốc, với các vị nomarch và tể tướng nắm giữ nhiều quyền hạn quan trọng. Ngoài ra lần đầu tiên trong lịch sử Ai Cập, những dòng chữ khắc trong ngôi mộ của Metjen đã đề cập đến việc tước hiệu của các quan đại thần và tư tế chỉ có thể được truyền lại từ đời này qua đời khác.
Có vẻ như Huni đã cho tiến hành một số dự án xây dựng. Cuộn giấy cói Turin vốn hiếm khi ghi lại những thông tin bổ sung liên quan đến các vị vua, đã xác nhận một cách chắc chắn rằng Huni đã cho xây dựng một công trình. Thật không may, đoạn ghi chép có liên quan tới công trình này ở trên cuộn giấy cói đã bị hư hỏng và tên đầy đủ của công trình này đã không còn được lưu lại đến ngày nay. Các nhà Ai Cập học như Günter Dreyer và Werner Kaiser cho rằng đoạn ghi chép trên được đọc là "Ngài đã xây dựng Sekhem...". Họ tin rằng công trình này là một phần của dự án xây dựng lớn diễn ra trên toàn bộ vương quốc, bao gồm cả việc xây dựng một vài kim tự tháp nhỏ.
Một manh mối khác liên quan đến các dự án xây dựng và những thành phố được thành lập dưới triều đại của Huni có thể được ẩn giấu trong tên gọi lịch sử của thành phố Ehnas (ngày nay được biết với tên gọi là Heracleopolis Magna). Wolfgang Helck chỉ ra rằng tên gọi thời Cổ Vương quốc của thành phố này là Nenj-niswt và tên gọi này được viết theo kiểu gần giống với những chữ tượng hình bên trong đồ hình của Huni. Vì vậy, ông ta cho rằng Huni là người đã thành lập nên thành phố Ehnas. Ngoài ra, những chữ khắc trong ngôi mộ của Metjen đề cập đến một thánh địa thờ cúng ở châu Letopolis. Công trình này hiện vẫn chưa được các nhà khảo cổ tìm ra.
Sau khi qua đời, Huni dường như vẫn được thờ cúng rất lâu sau đó. Tấm bia đá Palermo đã đề cập đến những đồ cúng tế dành cho ngôi đền tang lễ của Huni. Tên của Huni cũng được đề cập đến trong cuộn giấy cói Prisse, đây là một bằng chứng khác cho thấy Huni vẫn còn được nhớ đến rất lâu sau khi ông qua đời bởi vì cuộn giấy cói này được viết dưới thời kỳ vương triều thứ 12.
Những công trình có thể liên quan đến Huni > Kim tự tháp Tầng

Rainer Stadelmann nghĩ rằng có thể Huni đã cho xây dựng được cái gọi là Kim tự tháp Tầng ở Zawyet el'Aryan. Theo Stadelmann và Jean-Phillipe Lauer, công trình này đã gần như được hoàn thành. Tuy nhiên, chúng ta vẫn chưa biết được liệu rằng khu phức hợp ngầm đã thực sự từng được sử dụng để chôn cất nhà vua hay chưa. Khu nghĩa địa của Kim Tự tháp Tầng này hiện vẫn chưa hoàn toàn được khám phá. Một số bát đá với tên Horus của vua Khaba đã được tìm thấy trong một mastaba gần đó (Mastaba Z500), nó thường được cho là một phần nằm trong phức hợp của kim tự tháp này. Do đó, Kim tự tháp Tầng thường được biết đến như là kim tự tháp Khaba. Rainer Stadelmann cho rằng Khaba chính là Huni. Ông ta lập luận rằng để hoàn tất việc xây dựng một kim tự tháp cần một khoảng thời gian khá dài và bởi vì cuộn giấy cói Turin ghi lại rằng triều đại của Huni đã kéo dài 24 năm, cho nên chắc chắn đây là khoảng thời gian cần thiết để xây dựng kim tự tháp này. Bởi vậy, cả hai tên gọi ("Huni" và "Khaba") có thể đều chỉ cùng một người.
Những công trình có thể liên quan đến Huni > Kim tự tháp Lepsius-I

Một kim tự tháp bí ẩn, được xây bằng gạch bùn, đã được phát hiện tại Abu Rawash và được Karl Richard Lepsius ghi lại trong danh sách các kim tự tháp của ông ta với tên gọi Kim tự tháp I. Kim tự tháp này chỉ là một đống đổ nát ở điểm nó được khai quật. Tuy nhiên, Lepsius đã phát hiện một hành lang hẹp dẫn xuống một căn phòng vuông vắn. Tại đó, ông ta đã tìm thấy một cỗ quan tài bằng đá với bề ngoài khá là thô ráp. Lepsius cho rằng kim tự tháp này có niên đại thuộc về vương triều thứ 3 và nó có liên quan đến vua Huni.
Ngày nay, giả thuyết này không còn được chấp nhận. Vào năm 1989, nhà Ai Cập học Nabil Swelim đã tiến hành nghiên cứu kim tự tháp này một cách chính xác hơn và nhận thấy rằng nó được xây bằng gạch bùn nhỏ, với một phần tư của phần lõi đá bên trong được đẽo gọt từ một nền đá tự nhiên. Ngay bên trong phần lõi đá này lại có một vài ngôi mộ đá được xây dựng vào thời kỳ vương triều thứ 5 và thứ 6. Swelim và các nhà Ai Cập học khác như Toby Wilkinson chỉ ra rằng đây là một điều đáng ngạc nhiên bởi vì một kim tự tháp của hoàng gia đã bị phá huỷ hoàn toàn chỉ sau 300 năm được xây dựng, và chỉ để tái sử dụng cho những ngôi mộ đá đơn giản. Ngoài ra, ông ta còn lưu ý tới vị trí địa lý bất thường của kim tự tháp này: Các Kim tự tháp thời Cổ Vương quốc thường được xây dựng trên nền đất cao, trong khi kim tự tháp Lepsius I nằm trên một đồng bằng phẳng. Vì vậy, giả thuyết về việc công trình này được xây dựng vào giai đoạn cuối của vương triều thứ 3 hiện được coi là không còn đáng tin cậy.
Những công trình có thể liên quan đến Huni > Các kim tự tháp tôn giáo

Một số kim tự tháp bậc thang nhỏ nằm dọc theo sông Nile cũng được xác định là của Huni. Những kim tự tháp nhỏ này có vai trò về mặt tôn giáo và để đánh dấu những lãnh địa quan trọng của hoàng gia. Chúng không có bất cứ căn phòng nào ở bên trong và cũng không được sử dụng cho mục đích mai táng. Một trong số chúng nằm ở mỏm phía đông của hòn đảo Elephantine và một khối đá granit hình nón khắc tên của Huni đã cũng được phát hiện gần đó vào năm 1909. Vì vậy, kim tự tháp nhỏ này là cái duy nhất có thể được xác định một cách chắc chắn là thuộc về Huni. Tuy nhiên, một số học giả như Andrzej Ćwiek đã không thừa nhận quan điểm này, ông ta chỉ ra rằng có thể khối đá granite hình nón của Huni đã được sử dụng lại vào giai đoạn sau này, khi mà các tư tế thời Ramesses tiến hành khôi phục lại những công trình tôn giáo của thời kỳ Cổ Vương quốc. Chỉ có duy nhất một kim tự tháp tôn giáo có thể có liên quan một cách chắc chắn tới một vị vua thời Cổ vương quốc đó là Kim tự tháp Seila, nằm ở ốc đảo Faiyum. Hai tấm bia lớn khắc tên vua Snefru đã được tìm thấy ở phía trước của kim tự tháp này, do đó có thể nó đã được xây dựng dưới triều đại của vị vua này. Bởi vì vua Snefru chính là người đã trực tiếp kế vị vua Huni, cho nên điều này có thể cho thấy rằng kim tự tháp tôn giáo này thực sự đã được xây dựng trong giai đoạn giao thời giữa vương triều thứ 3 và thứ 4.
Chôn cất

Địa điểm nơi Huni được chôn cất đến nay vẫn chưa được tìm ra. Bởi vì kim tự tháp Meidum đã bị loại trừ, cho nên các nhà Ai Cập học và khảo cổ học đã đề xuất một số địa điểm chôn cất khác thay thế. Rainer Stadelmann và Miroslav Verner cho rằng Kim tự tháp Tầng ở Zawyet el-Aryan chính là lăng mộ của Huni, bởi vì họ đồng nhất Huni với Khaba, vị vua này được cho là có sự liên quan đến kim tự tháp Tầng và còn vì một số bát đá với tên Horus của ông ta đã được tìm thấy trong khu vực nghĩa địa gần đấy.
Ngoài ra, Stadelmann còn cho rằng một mastaba lớn ở Meidum chính là lăng mộ của Huni. Mastaba M17 ban đầu có chiều rộng khoảng 100 mét, chiều dài của nó khoảng 200 mét và cao khoảng 15 đến 20 mét. Phần nằm trên mặt đất được xây bằng gạch bùn không nung và được lấp đầy bởi những viên đá vụn đến từ giai đoạn xây dựng thứ hai của kim tự tháp Meidum. Cấu trúc ngầm của nó bao gồm một đường hầm dài 3,7 mét dẫn vào một hành lang với một số nhà nguyện và hốc lớn. Phòng chôn cất chính đã bị cướp bóc vào thời cổ đại, tất cả những đồ tùy táng đã bị phá hủy hoặc bị đánh cắp. Stadelmann và Peter Janosi nghĩ rằng mastaba này là lăng mộ của một hoàng thái tử, người này vốn là một người con trai của vua Snefru, hoặc nó chính là lăng mộ của Huni.
Miroslav Bárta lại đưa ra một giả thuyết khác cho rằng mastaba AS-54 ở Nam-Abusir nhiều khả năng mới là địa điểm chôn cất của Huni. tại đây, các nhà khảo cổ đã tìm thấy một chiếc bát magnesite sáng bóng, trên đó có khắc vương hiệu niswt-bity của Huni. Bản thân mastaba này cũng từng khá lớn và với các nhà nguyện và hốc lớn bên trong. Họ còn tìm thấy bên trong nó một lượng khá lớn những chiếc đĩa sáng bóng, những chiếc bình và lọ. Một điều khá mâu thuẫn đó là gần như tất cả các chiếc bình đều không được trang trí, không có bất cứ dòng chữ nào được viết bằng mực hoặc được chạm khắc trên những đồ vật này. Do đó, tên chủ nhân thực sự của ngôi mộ này vẫn chưa được tìm ra. Chỉ có duy nhất một chiếc bình rõ ràng cho thấy tên của Huni trong khi một số khác có thể chỉ cho thấy những dấu vết nhỏ. Do đó Bárta đã xem xét hai khả năng có thể sảy ra: đó có thể là một vị quan lớn trong triều đình chẳng hạn như một hoàng tử dưới triều đại của Huni, hoặc chính là của vua Huni.
Mecodium funckii

| Mecodium funckii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Pteridophyta
Lớp (class): Polypodiopsida
Bộ (ordo): Hymenophyllales
Họ (familia): Hymenophyllaceae
Chi (genus): Mecodium
Loài (species): M. funckii
Danh pháp hai phần
Mecodium funckii Vareschi, 1969 
Mecodium funckii là một loài dương xỉ trong họ Hymenophyllaceae. Loài này được Vareschi mô tả khoa học đầu tiên năm 1969.
Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Mecodium funckii”. Truy cập ngày 28 tháng 5 năm 2014.
Homoeocera dalsa

| Homoeocera dalsa> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Chi (genus): Homoeocera
Loài (species): H. dalsa
Danh pháp hai phần
Homoeocera dalsa
Homoeocera dalsa là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Heliocheilus thomalae

| Heliocheilus thomalae> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Phân bộ (subordo): Ditrysia
Liên họ (superfamilia): Noctuoidea
Họ (familia): Noctuidae
Phân họ (subfamilia): Heliothinae
Chi (genus): Heliocheilus
Loài (species): H. thomalae
Danh pháp hai phần
Heliocheilus thomalae (Gaede, 1915) 
Danh pháp đồng nghĩa
 Raghuva thomalae Gaede, 1915 
Heliocheilus thomalae là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Loài này có ở Tanzania.
Chú thích

↑  The African species of Heliocheilus Grote (Lepidoptera: Noctuidae)
Me lưỡi đá vôi

| Phyllanthus dongmoensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Malpighiales
Họ (familia): Phyllanthaceae
Chi (genus): Phyllanthus
Loài (species): P. dongmoensis
Danh pháp hai phần
Phyllanthus dongmoensis Thìn, 1992 
Me lưỡi đá vôi (danh pháp: Phyllanthus dongmoensis) là một loài thực vật có hoa trong họ Diệp hạ châu. Loài này được Nguyễn Nghĩa Thìn mô tả khoa học đầu tiên năm 1992.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Phyllanthus dongmoensis”. Truy cập ngày 25 tháng 6 năm 2013.
Ilex perlata

| Ilex perlata> Tình trạng bảo tồn |
| --- | --- |
 Cực kỳ nguy cấp  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Asterids
Bộ (ordo): Aquifoliales
Họ (familia): Aquifoliaceae
Chi (genus): Ilex
Loài (species): I. perlata
Danh pháp hai phần
Ilex perlata C. Chen & S.C. Huang ex Y.R. Li 
Ilex perlata là một loài thực vật có hoa trong họ Aquifoliaceae. Loài này được C. Chen & S.C. Huang mô tả khoa học đầu tiên năm 1985.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Ilex perlata”. Truy cập ngày 13 tháng 9 năm 2013.
Hyptis atrorubens

| Hyptis atrorubens |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Lamiales
Họ (familia): Lamiaceae
Chi (genus): Hyptis
Loài (species): H. atrorubens
Danh pháp hai phần
Hyptis atrorubens Poit. 
Hyptis atrorubens là một loài thực vật có hoa trong họ Hoa môi. Loài này được Poit. mô tả khoa học đầu tiên năm 1806.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Hyptis atrorubens”. Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2013.
Happy Feet

| Happy Feet  |
| --- | --- |
Promotional poster
Đạo diễn: George Miller Warren Coleman Judy Morris
Tác giả: Warren Coleman John Collee George Miller Judy Morris
Sản xuất: Bill Miller George Miller Doug Mitchell
Diễn viên: Elijah Wood Robin Williams Brittany Murphy Hugh Jackman Nicole Kidman Hugo Weaving
Quay phim: David Peers
Dựng phim: Christian Gazal Margaret Sixel
Âm nhạc: John Powell Gia Farrell
Hãng sản xuất: Kennedy-Miller Productions Animal Logic Films 
Phát hành: Warner Bros. Pictures Village Roadshow Pictures
Công chiếu: 17 tháng 11 năm 2006 (2006-11-17) (Mỹ) 26 tháng 12 năm 2006 (Australia)
Thời lượng: 108 phút
Quốc gia: Mỹ Úc
Ngôn ngữ: Tiếng Anh
Kinh phí: $100 triệu
Doanh thu: $384.3 triệu
Happy Feet là một bộ phim hoạt hình 3D của đạo diễn George Miller nói về 1 chú chim cánh cụt tên là Mumble không biết hát nhưng bù lại khiêu vũ rất giỏi. Happy Feet được sản xuất tại Sydney, sau đó phát hành rộng rãi tại Mỹ và các nước Á-Âu.
Nội dung phim

Bộ phim nói về 1 chú chim cánh cụt tên là Mumble sống trong xứ sở lạnh giá, mà ở đây tầng lớp xã hội được phân chia theo giọng hát. Oái oăm thay là Mumble hát rất tồi mặc dù chú chim này có bố Memphis và mẹ Norma Jean là những chim cánh cụt hát hay. Tuy thế Mumble vẫn được bố mẹ mình thương yêu. Và ở đây có 1 điều bí mật là nếu Mumble không biết thể hiện bài hát Heartsong thì cậu sẽ mãi mãi không tìm được bạn tình, tìm được tình yêu cho mình. Có 1 điều khác oái oăm hơn nữa là Mumble có một người bạn rất thân là Gloria, nhưng trái ngược với 1 Mumble hát dở, Gloria là 1 cô nàng cánh cụt hát rất hay. Và đó là điều khiến đôi bạn thân này có những mâu thuẫn với nhau.
Vì có giọng hát dở nên Mumble cũng trở thành cái gai trong mắt nhiều chim cánh cụt khác trong vương quốc. Một trong số đó là người đứng đầu vương quốc - Chim cánh cụt Noah. Cũng chính vì thế mà 1 ngày nọ Mumble bị đuổi khỏi vương quốc. Cậu lang thang mãi rồi cuối cùng đến với vương quốc Adelie Amigos - vương quốc mà giọng hát không quan trọng. Chính ở nơi đây đã cho Mumble những giờ phút rất vui vẻ.
Lồng tiếng

| Diễn viên lồng tiếng | Việt Thoại qua | Nhân vật |
| --- | --- | --- |
| Elijah Wood | Nguyễn Anh Tuấn | Mumble |
| Brittany Murphy | Cao Thụy Thanh Hồng | Gloria |
| Hugh Jackman | Tất My Ly | Memphis |
| Nicole Kidman | Trương Ngọc Châu | Norma Jean |
| Robin Williams | Trần Vũ | Ramón |
| Robin Williams | Hồ Tiến Đạt | Lovelace |
| Hugo Weaving | Tạ Bá Nghị | Noah the Elder |
| Carlos Alazraqui |  | Néstor |
| Lombardo Boyar |  | Raul |
| Jeff Garcia |  | Rinaldo |
| Johnny A. Sanchez |  | Lombardo |
| Fat Joe |  | Seymour |
| Magda Szubanski |  | Miss Viola |
| Miriam Margolyes |  | Mrs. Astrakhan |
| Dee Bradley Baker |  | Maurice |
| Chrissie Hynde |  | Michelle |
| Elizabeth Daily | Lưu Ái Phương | Baby Mumble |
| Alyssa Shafer | Nguyễn Vũ Minh Chuyên | Baby Gloria |
| César Flores |  | Baby Seymour |
| Anthony LaPaglia | Nguyễn Trí Luân | Boss Skua |
| Danny Mann |  | Dino |
| Mark Klastorin |  | Vinnie |
| Michael Cornacchia |  | Frankie |
| Nicholas McKay |  | Nev |
| Tiriel Mora |  | Kev |
| Steve Irwin |  | Trev |
| Richard Carter |  | Barry |
| Roger Rose |  | The Leopard Seal |
| Peter Carroll |  | Elder |
| Larry Moss |  | Elder |
| Lee Perry |  | Elder |
| Alan Shearman |  | Elder |
| Giselle Loren |  | Adélie Chica |
| Denise Blasor |  | Adélie Chica |
| Michelle Arthur |  | Adélie Chica |