stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Chiết Đức Ỷ
Cuộc đời và sự nghiệp

Cha là Chiết Tùng Nguyễn – bá chủ một góc tây bắc đời Ngũ Đại, làm đến Tĩnh Nan quân tiết độ sứ nhà Hậu Chu. Khi Tùng Nguyễn còn ở Phủ Châu, lấy Đức Ỷ làm Mã bộ quân đô hiệu. Trong niên hiệu Quảng Thuận (951 – 954) thời Hậu Chu Thái Tổ, Sài Vinh lại nâng cấp Phủ Châu lên làm Vĩnh An quân (lần đầu vào đời Hậu Hán), lấy Đức Ỷ làm tiết độ sứ. Khi ấy Chiết Tùng Nguyễn đang làm Tĩnh Nan quân tiết độ sứ , như vậy là 2 cha con đồng thời làm tiết độ sứ, người đương thời khen là vinh hiển.
Trong niên hiệu Hiển Đức (954 – 959) thời Hậu Chu Thế Tông Sài Vinh, Đức Ỷ dẫn quân đánh hạ trấn Hà Thị, chém hơn 500 thủ cấp quân Bắc Hán. Đức Ỷ vào triều, lấy em trai Đức Nguyện làm quyền Tổng châu sự. Khi Thế Tông nam chinh trở về, đến cầu Thông Hứa, Đức Ỷ ra đón, xin dời nhà vào nội địa. Thế Tông cho rằng Đức Ỷ hiểu rõ biên sự, không cho, ban thưởng hậu hĩ rồi cho quay về. Đức Ỷ chưa về đến nơi, Đức Nguyện lại phá được hơn 500 quân Bắc Hán ở trại Sa Cốc, chém tướng Hán là Hác Chương, Trương Chiêu.
Sang đời Bắc Tống (960), Đức Ỷ lại phá trại Sa Cốc, chém 500 thủ cấp. Năm 961 (Kiến Long năm thứ 2), Đức Ỷ vào chầu, được hậu đãi hơn trước, cho về trấn. Năm 963 (Kiền Đức đầu tiên), Đức Ỷ đánh bại quân Bắc Hán dưới chân thành Thái Nguyên, bắt tướng Hán là Dương Lân. Năm 964, mất, hưởng thọ 48 tuổi, được tặng Thị trung.
Hậu duệ

Con trai là Chiết Ngự Huân, Chiết Ngự Khanh.
Theo dã sử, Đức Ỷ đã gả con gái (không rõ tên) cho danh tướng Dương Nghiệp, chính là người mà các tác phẩm Hý khúc hoặc tiểu thuyết thông tục gọi là Xà thái quân (khuê danh là Xà Tái Hoa). Các sử gia đương đại không thể chứng minh sự tồn tại của Chiết thái quân (hay Xà thái quân). Từ Đại Trác (Nam Tống) – Tẫn dư lục  có nhắc đến danh tự "Chiết thái quân", được Lý Từ Minh (nhà Thanh) chú giải: Nghiệp cưới con gái của Phủ Châu Vĩnh An quân Tiết độ sứ Chiết Đức Ỷ, nay ở thôn Chiết Oa, Bảo Đức Châu, Sơn Tây có Chiết thái quân bi lập vào năm Đại Trung Tường Phù thứ 3 (1010), tức là vợ của Nghiệp đấy. Đại Thanh nhất thống chí , quyển 122, Bảo Đức châu, Lăng mộ và Bảo Đức Châu chí, quyển 2, Cổ thích loại đều nhắc đến "Chiết thái quân mộ" ở thôn Chiết Oa, cách châu thành 40 dặm theo hướng nam, nhưng ngày nay không thể tìm được mộ hay bia.
Chú thích

↑  Nay là Đại Đồng, Sơn Tây
↑  Trị sở nay là Phủ Cốc, Thiểm Tây
↑  Tống sử, tlđd chép là "Khi ấy Tùng Nghĩa trấn Bân Ninh". Vì Tĩnh Nan quân bao gồm 3 châu Bân, Ninh, Khánh, nên còn được gọi là Bân Ninh quân
↑  Tẫn dư lục là tác phẩm tố cáo tội ác của quân đội các nước Liêu, Kim, hiện tại bị xem là khoa trương quá đáng
↑  Đại Thanh nhất thống chí là tác phẩm tổng hợp địa lý Trung Quốc đời Thanh, được triều đình tiến hành biên soạn vào thời Càn Long, sang thời Gia Khánh mới hoàn thành, nên còn gọi là Càn Long nhất thống chí
↑  Bảo Đức Châu chí nhiều lần được biên soạn vào các đời Minh, Thanh và Dân Quốc, nhưng chịu tổn hại và thất lạc vì chiến tranh. Bản lưu hành hiện nay do Cao Định Tồn chịu trách nhiệm xuất bản, Trần Bỉnh Vinh làm chủ biên, Phùng Ân Bưu hiệu đính, phát hành năm 2005
Caetanos

| Caetanos |
| --- | --- |
—  Đô thị  —
 

 

CaetanosVị trí ở Brasil
Quốc gia:  Brasil
Bang: Bahia
Vùng thuộc bang: Centro-Sul Baiano
Tiểu vùng: Vitória da Conquista
Diện tích
 • Tổng cộng: 857,282 km2 (330,998 mi2)
Dân số (2007)
 • Tổng cộng: 12.239
 • Mật độ: 14,28/km2 (37,0/mi2)
Múi giờ: BRT (UTC-3)
 • Mùa hè (DST): BRST (UTC-2)
45265-000 
Mã điện thoại: 77 
Caetanos là một đô thị thuộc bang Bahia, Brasil. Đô thị này có diện tích 857,282 km², dân số năm 2007 là 12239 người, mật độ 14,28 người/km².
Bộ Cách (鬲)

| 鬲   ' (193) |
| --- | --- |
(192)'鬯◄ 「鬲」 ►鬼(194)
Bảng mã Unicode: 鬲 (U+9B32) 
Giải nghĩa:  một địa danh xưa, một loại vạc ba chân
Bính âm:: lì
Chú âm phù hiệu:: ㄌㄧˋ
Wade–Giles:: li4
Phiên âm Quảng Đông theo Yale:: gaak3, lik6
Việt bính:: gaak3, lik6
Bạch thoại tự:: kek
Kana:: レキ reki かなえ kanae
Kanji:: 鬲 kanae
Hangul:: 다리 굽은 솥 dari gubeun sot
Hán-Hàn:: 력 ryeok
Hán-Việt:: cách
Cách viết: gồm 10 nét

Bộ Cách hoặc Lịch, bộ thứ 193 có nghĩa là "cái vạc" là 1 trong 8 bộ có 10 nét trong số 214 bộ thủ Khang Hy.
Trong Từ điển Khang Hy có 73 chữ (trong số hơn 40.000) được tìm thấy chứa bộ này.
Tự hình Bộ Cách (鬲)

Giáp cốt văn
Kim văn
Đại triện
Tiểu triện
Chữ thuộc Bộ Cách (鬲)

| Số nét bổ sung | Chữ |
| --- | --- |
0: 鬲/cách/
6: 鬳/quyện/
7: 鬴/phũ/
8: 鬵/tiềm/ 鬶
9: 鬷/tông/
10: 鬸/lựu/
11: 鬹 鬺/thương/
12: 鬻/chúc/
Bhairampalli, Chincholi

| Bhairampalli |
| --- | --- |
—  Làng  —
 
Quốc gia:  Ấn Độ
Bang: Karnataka
Huyện: Gulbarga
Thành phố/thị trấn: Chincholi
Múi giờ: IST (UTC+5:30)
Bhairampalli là một làng thuộc tehsil Chincholi, huyện Gulbarga, bang Karnataka, Ấn Độ.
Bezhetsk

| Bezhetsk District ? район (tiếng Nga) |
| --- | --- |

Bậc hành chính (thời điểm tháng 12 năm 2010)
Quốc gia: Nga
Chủ thể liên bang: Tỉnh Tver
Trung tâm hành chính: selo  Bezhetsk
Loại đô thị (đến tháng 12 năm 2010)
Hợp nhất về mặt đô thị thành: Huyện tự quản Bezhetsk
- dân đô thị: 0
Số liệu thống kê
Diện tích: 17 km2 (6,6 dặm vuông Anh)[cần dẫn nguồn]
Dân số (Thống kê 2002): 30.000 người
Múi giờ: MSK (UTC+03:00)
Huyện Bezhetsk (tiếng Nga: ? райо́н) là một huyện hành chính tự quản (raion), của Tỉnh Tver, Nga. Huyện có diện tích 17 km². Trung tâm của huyện đóng ở Bezhetsk.
Chích bông Philippin

| Chích bông Philippin |
| --- | --- |
Tập tin:Orthotomus castaneiceps.jpg
Tình trạng bảo tồn
 Ít quan tâm  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Phân giới (subregnum): Eumetazoa 
Nhánh: Bilateria
 
Liên ngành (superphylum): Deuterostomia
Ngành (phylum): Chordata 
Nhánh: Craniata
 
Phân ngành (subphylum): Vertebrata
Phân thứ ngành (infraphylum): Gnathostomata
Liên lớp (superclass): Tetrapoda
Lớp (class): Aves 
Nhánh: Ornithothoraces
Nhánh: Ornithurae
Nhánh: Carinatae
 
Phân lớp (subclass): Neornithes
Phân thứ lớp (infraclass): Neognathae
Liên bộ (superordo): Neoaves 
Nhánh: Coronaves
 
Bộ (ordo): Passeriformes
Họ (familia): Cisticolidae
Chi (genus): Orthotomus
Loài (species): O. castaneiceps
Danh pháp hai phần
Orthotomus castaneiceps Walden, 1872 
Chích bông Philippin (danh pháp hai phần: Orthotomus castaneiceps) là một loài chim chi Chích bông trong họ Chiền chiện. Loài này phân bố ở Philippin. Môi trường sinh sống tự nhiên của nó là rừng đất thấp ẩm ướt nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới hoặc rừng ngập nước cận nhiệt đới và nhiệt đới.
Chú thích

↑  BirdLife International (2012). “Orthotomus castaneiceps”. Sách Đỏ IUCN các loài bị đe dọa. Phiên bản 2012.1. Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2012.
↑  Clements, J. F.; Schulenberg, T. S.; Iliff, M. J.; Wood, C. L.; Roberson, D.; Sullivan, B.L. (2012). “The eBird/Clements checklist of birds of the world: Version 6.7”. Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.
Cadaba longifolia

| Cadaba longifolia> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Brassicales
Họ (familia): Capparaceae
Chi (genus): Cadaba
Loài (species): C. longifolia
Danh pháp hai phần
Cadaba longifolia DC., 1824 
Cadaba longifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Capparaceae. Loài này được DC. mô tả khoa học đầu tiên năm 1824.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Cadaba longifolia”. Truy cập ngày 15 tháng 9 năm 2013.
Callulina kreffti

| Callulina kreffti> Tình trạng bảo tồn |
| --- | --- |
 Ít quan tâm  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Amphibia
Bộ (ordo): Anura
Họ (familia): Brevicipitidae
Chi (genus): Callulina
Loài (species): C. kreffti
Danh pháp hai phần
Callulina kreffti Nieden, 1911 
Callulina kreffti là một loài ếch trong họ Brevicipitidae (trước đây xếp trong họ Nhái bầu). Chúng được tìm thấy ở Kenya và Tanzania. Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, vườn nông thôn, và các khu rừng trước đây bị suy thoái nặng nề. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.
Chú thích

↑  Kim Howell, John Poynton, Simon Loader, Michele Menegon (2004). “Callulina kreffti”. Sách Đỏ IUCN các loài bị đe dọa. Phiên bản 2012.2. Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế. Truy cập ngày 21 tháng 10 năm 2012.Quản lý CS1: nhiều tên: danh sách tác giả (liên kết)
Capasa baenzigeri

| Capasa baenzigeri> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Capasa
Loài (species): C. baenzigeri
Danh pháp hai phần
Capasa baenzigeri Inoue 1982 
Capasa baenzigeri là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Bilal El Megri

| Thông tin cá nhân |
| --- | --- | --- | --- |
Ngày sinh:  8 tháng 8, 1990 (34 tuổi)
Nơi sinh:  Tétouan, Maroc
Chiều cao:  1,80 m (5 ft 11 in)
Vị trí:  Tiền vệ chạy cánh
Sự nghiệp cầu thủ chuyên nghiệp*
| Năm |  Đội |  ST |  (BT) |
| 2016–2017 |  OCK |  26 |  (8) |
| 2017 |  DHJ |  23 |  (14) |
 *Số trận ra sân và số bàn thắng ở câu lạc bộ tại giải quốc gia
Bilal el migri (sinh ngày 2 tháng 7 năm 1995) là một cầu thủ bóng đá người Maroc tính đến  năm 2017 thi đấu cho DHJ ở vị trí tiền vệ chạy cánh.
Çiftlikköy, Ondokuzmayıs

| Çiftlikköy |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
ÇiftlikköyVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Samsun
Huyện: Ondokuzmayıs
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 355 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Çiftlikköy là một xã thuộc huyện Ondokuzmayıs, tỉnh Samsun, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2010 là 355 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Samsun”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Bản gốc lưu trữ ngày 20 tháng 8 năm 2014. Truy cập ngày 16 tháng 9 năm 2012.
Çiftlikköy, Havza

| Çiftlikköy |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
ÇiftlikköyVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Samsun
Huyện: Havza
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 1,308 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Çiftlikköy là một xã thuộc huyện Havza, tỉnh Samsun, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2010 là 1.308 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Samsun”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Bản gốc lưu trữ ngày 20 tháng 8 năm 2014. Truy cập ngày 16 tháng 9 năm 2012.
Çağlayancerit

| Çağlayancerit |
| --- | --- |
—  Huyện  —
 
Vị trí của Çağlayancerit
ÇağlayanceritVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Kahramanmaraş
Diện tích
 • Tổng cộng: 417 km2 (161 mi2)
Dân số (2007)
 • Tổng cộng: 26.846 người
 • Mật độ: 64/km2 (170/mi2)
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Çağlayancerit là một huyện thuộc tỉnh Kahramanmaraş, Thổ Nhĩ Kỳ. Huyện có diện tích 417 km² và dân số thời điểm năm 2007 là 26846 người, mật độ 64 người/km².
Chú thích

↑  “Districts of Turkey” (bằng tiếng Anh). statoids.com. Truy cập ngày 14 tháng 6 năm 2012.
Beyköy, Mihalıçcık

| Bey |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
BeyVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Eskişehir
Huyện: Mihalıçcık
Dân số (2011)
 • Tổng cộng: 50 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Mã bưu chính: 26900 
Bey là một xã thuộc huyện Mihalıçcık, tỉnh Eskişehir, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 50 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Eskişehir”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Bản gốc lưu trữ ngày 28 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 14 tháng 9 năm 2012.
Bùi Huy Đáp

| Bùi Huy Đáp> Chức vụ.Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học Nhà nước |
| --- | --- |
Nhiệm kỳ: 1977 – 1985
 
Thông tin cá nhân
Quốc tịch:  Việt Nam
Sinh: 15 tháng 12, 1919 Thành Lợi, Vụ Bản, Nam Định
Mất: 2004
Tặng thưởng:  Huân chương Kháng chiến hạng Nhất ×2   Huân chương Lao động hạng Nhì ×2 
Bùi Huy Đáp (1919-2004) là giáo sư, nhà nghiên cứu nông học. Ông là lớp người đi đầu xây dựng nền khoa học nông nghiệp Việt Nam theo đường lối quần chúng. Nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học Nhà nước (1977 - 1985). Ông được trao Giải thưởng Hồ Chí Minh (năm 1996).
Tiểu sử > Trước Cách mạng tháng Tám

Bùi Huy Đáp sinh ngày 15 tháng 12 năm 1919 trong một gia đình nông dân nghèo ở làng quê chiêm trũng thuộc xã Thành Lợi, huyện Vụ Bản, tỉnh Nam Định. Có lẽ do nguồn gốc nghèo khó, mặc dù đỗ đầu tú tài về triết học, ông vẫn chọn vào học trường Đại học Canh nông Đông Dương để được hưởng học bổng.
Năm 1940, sau khi tốt nghiệp đại học, nhờ học giỏi ông đã được mời giảng dạy và sau đó đến năm 1945 làm hiệu trưởng Trường Canh nông Huế.
Tiểu sử > Sau Cách mạng tháng Tám

Tháng 8 năm 1945, giáo sư Bùi Huy Đáp được trao chức Tổng thư ký Bộ Canh nông, Phó Giám đốc Nha Nông chính  trong chính quyền Việt Nam Dân chủ cộng hòa.
Sau đó ông lần lượt đảm nhận nhiều chức vụ khác nhau trong chính phủ kháng chiến, bao gồm Phó Giám đốc kiêm Trưởng Nha nông chính khu 4, Hiệu trưởng trường trung học canh nông, Viện trưởng Viện Trồng trọt (1952), Viện trưởng Viện Khảo cứu Nông Lâm (1955),
Ông là Hiệu trưởng đầu tiên của trường Đại học Nông Lâm (1956 - 1958), năm 1959 khi Trường Đại học Nông Lâm sáp nhập với Viện Khảo cứu trồng trọt và Viện Khảo cứu chăn nuôi thành Học viện Nông Lâm, ông giữ chức Phó Giám đốc Học viện Nông Lâm (1959).
Năm 1963 Hội đồng chính phủ đã ra Quyết định số 137-CP tách Học viện Nông Lâm thành Trường Đại học Nông Lâm và Viện Khoa học Nông nghiệp. Viện được chuyển từ Gia Lâm về Thanh Trì. Ông được bổ nhiệm làm Viện trưởng Viện Khoa học Nông nghiệp  kiêm Tổng biên tập tạp chí Khoa học Kỹ thuật Nông nghiệp (1963) và sau đó làm Vụ trưởng Vụ Khoa học Kỹ thuật, Bộ Nông nghiệp (1972), Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học Nhà nước (1977 - 1985).
Năm 1981, ông lâm bệnh và giảm dần công việc quản lý.
Năm 1985, ông về hưu hẳn. Ông mất năm 2004.
Đóng góp cho nền nông nghiệp Việt Nam

Giáo sư Bùi Huy Đáp đã cùng đồng nghiệp và cán bộ thuộc quyền cùng nông dân cả nước đạt được những kỳ tích trong phát triển nền nông nghiệp. Điển hình nhất là công trình chuyển vụ lúa chiêm dài ngày, năng suất thấp thành vụ lúa xuân ngắn ngày năng suất cao ở các tỉnh phía Bắc và đưa vụ Đông trở thành vụ sản xuất chính. Ông được coi là cha đẻ của lúa xuân. Thành tựu này đã góp phần làm tăng năng suất và sản lượng lương thực, thực phẩm đóng góp cho sự nghiệp kháng chiến chống đế quốc Mỹ trước đây và góp phần làm thay đổi đời sống nông dân và bộ mặt nông thôn cả nước như hiện nay.
Vinh danh

Với những cống hiến to lớn cho sự nghiệp xây dựng và phát triển nền khoa học nông nghiệp, phát triển sản xuất nông nghiệp, GS Bùi Huy Đáp đã được Nhà nước tặng thưởng nhiều danh hiệu và phần thưởng cao quý:
Huân chương Kháng chiến hạng Nhất (1956).
Huân chương Kháng chiến chống Mỹ, cứu nước hạng Nhất (1980).
Hai Huân chương Lao động hạng Nhì (1955, 1962).
Chiến sĩ thi đua toàn quốc (1952).
Nhiều năm là Chiến sĩ thi đua của ngành nông nghiệp.
Huy chương Vì giai cấp nông dân tập thể (năm 1991).
Đặc biệt là ông được Nhà nước trao phần thưởng cao quý là:  Giải thưởng Hồ Chí Minh (đợt I năm 1996) - với công trình khoa học: "Lúa xuân".
Chú dẫn

id=1& page=602&mode=detail&document id=980|Sắc lệnh số 117 của Chủ tịch Nước bổ nhiệm ông Bùi Huy Đáp và Vũ Công Hậu giữ chức Phó Giám đốc Nha Nông chính
Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam: Lễ kỷ niệm 60 năm thành lập
Học viện Nông nghiệp Việt Nam: Quá trình xây dựng và phát triển
Bộ Khoa học Công nghệ: Các đồng chí Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học và Kỹ thuật Nhà nước
Bùi Huy Đáp, lúa xuân Việt Nam
Về thăm quê người sáng tạo lúa xuân miền Bắc  Lưu trữ 2014-06-06 tại Wayback Machine
Chú thích

↑  http://chinhphu.vn/portal/page/portal/chinhphu/hethongvanban?class_id=1&_page=602&mode=detail&document_id=980
↑  http://vaas.vn/60nam_details.asp%5B%5D
↑  “Bản sao đã lưu trữ”. Bản gốc lưu trữ ngày 16 tháng 10 năm 2012. Truy cập ngày 23 tháng 10 năm 2012.
↑  “Bản sao đã lưu trữ”. Bản gốc lưu trữ ngày 20 tháng 10 năm 2012. Truy cập ngày 23 tháng 10 năm 2012.
↑  “Quá trình phát triển: Bộ Khoa học và Công nghệ”. Bản gốc lưu trữ ngày 19 tháng 10 năm 2012. Truy cập 8 tháng 3 năm 2015.
Beyköy, Savaştepe

| Beyköy |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
BeyköyVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Balıkesir
Huyện: Savaştepe
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 97 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Mã bưu chính: 10580 
Beyköy là một xã thuộc huyện Savaştepe, tỉnh Balıkesir, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2010 là 97 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Balıkesir”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Bản gốc lưu trữ ngày 21 tháng 5 năm 2014. Truy cập ngày 5 tháng 10 năm 2012.
Ẩm kế

Ẩm kế tóc với thang đo phi tuyến tính.
Ẩm kế (tiếng Anh: hygrometer) hay máy đo độ ẩm, là một dụng cụ dùng để đo lượng hơi nước trong không khí, trong đất hoặc trong vùng không gian hạn chế. Những dụng cụ đo độ ẩm thường dựa vào kết quả đo của một số đại lượng khác như nhiệt độ, áp suất, khối lượng, sự thay đổi cơ học hoặc điện trong một chất khi độ ẩm được hấp thụ. Bằng cách hiệu chuẩn và tính toán, các đại lượng đo này dùng để tính ra độ ẩm. Các thiết bị điện tử hiện đại sử dụng nhiệt độ ngưng tụ (gọi là điểm sương) hoặc thay đổi điện dung hoặc điện trở để đo sự thay đổi độ ẩm. Máy đo độ ẩm đơn giản đầu tiên được phát minh bởi nhà toán học người Đức, Hồng Y Nicholas xứ Cusa, vào khoảng năm 1450, và một phiên bản hiện đại hơn đã được tạo ra bởi nhà khoa học người Thụy Sĩ Johann Heinrich Lambert vào năm 1755. Sau đó, vào năm 1783, nhà vật lý và địa chất người Thụy Sĩ Horace Bénédict de Saussure đã phát minh ra ẩm kế đầu tiên sử dụng tóc người để đo độ ẩm.
Lượng hơi nước tối đa có thể được giữ trong một thể tích không khí nhất định (bão hòa) thay đổi theo nhiệt độ; không khí lạnh chứa khối lượng nước trên một đơn vị thể tích ít hơn không khí nóng. Nhiệt độ có thể thay đổi độ ẩm. Hầu hết các thiết bị đo tương ứng với (hoặc được hiệu chuẩn để đọc) độ ẩm tương đối (RH), là lượng nước tương đối với mức tối đa ở một nhiệt độ cụ thể được biểu thị bằng phần trăm.
Các loại ẩm kế kiểu truyền thống > Ẩm kế loại cuộn giấy–kim loại

Ẩm kế cuộn giấy–kim loại (metal-paper coil hygrometer) rất hữu ích để thể hiện sự thay đổi độ ẩm bằng dụng cụ chỉ thị kim số. Loại ẩm kế này thường thấy ở các thiết bị rẻ tiền và có độ chính xác thấp, với sai số từ 10% trở lên. Ẩm kế cuộn giấy–kim loại có cấu tạo gồm một dải ruy-băng giấy được dán dính với một miếng kim loại dát mỏng; toàn bộ dải giấy–kim loại này xếp thành cuộn hình xoắn ốc. Một đầu của cuộn dây xoắn ốc gắn cố định; đầu còn lại gắn vào kim số chỉ thị. Khi độ ẩm thay đổi, cuộn giấy hình xoắn ốc sẽ uốn cong do sự thay đổi độ dài của giấy khi hấp thu hơi nước. Kim số sẽ hiển thị độ ẩm trên thang đo đồng hồ ẩm kế.
Các loại ẩm kế kiểu truyền thống > Ẩm kế tóc

Ẩm kế tóc (hair hygrometer) là dụng cụ đo độ ẩm sử dụng tóc người hoặc lông động vật dựa vào tính chất thay đổi chiều dài theo độ ẩm trong không khí. Tóc có tính hút ẩm và giữ độ ẩm; độ dài của tóc thay đổi theo độ ẩm và sự thay đổi độ dài có thể được phóng to bằng cơ cấu truyền động và được thể hiện trên mặt kim số hoặc thước đo. Năm 1783, nhà vật lý và nhà địa chất người Thụy Sĩ Horace Bénédict de Saussure đã chế tạo ẩm kế tóc đầu tiên bằng cách sử dụng tóc người. Thiết bị dự báo thời tiết dân gian truyền thống có tên ngôi nhà thời tiết (weather house) được hoạt động dựa trên nguyên tắc của ẩm kế tóc.
Ẩm kế tóc có ưu điểm là thiết kế và nguyên lý hoạt động đơn giản, chi phí thấp, dễ sử dụng, phù hợp trong những điều kiện không quá khắc nghiệt (như độ ẩm quá cao hoặc quá thấp). Một trong những nhược điểm của ẩm kế tóc là độ chính xác không cao do sự thay đổi chiều dài của tóc không tuyến tính với độ ẩm. Khi độ ẩm tăng lên, chiều dài sợi tóc sẽ thay đổi nhiều hơn so với khi độ ẩm giảm đi. Qua thực nghiệm, độ nhạy của sợi tóc khi độ ẩm tăng lên sẽ lớn hơn từ 5% đến 6% so với khi độ ẩm giảm xuống. Ngoài ra, ẩm kế tóc có hiện tượng trễ (hysteresis) và thời gian phản hồi phụ thuộc vào nhiệt độ. Thời gian phản hồi của ẩm kế tóc ở 20 °C là 10 giây và ở –30 °C là 30 giây. Ẩm kế tóc cũng dễ bị ảnh hưởng bởi các tác nhân nhiễm bẩn từ môi trường, như bụi, amonia, dầu. Để khắc phục độ trễ của ẩm kế tóc, tóc được quấn thành cuộn để tóc bị dẹp lại, tạo tiết diện mặt cắt hình elip. Khi đó, tỉ lệ diện tích bề mặt trên một đơn vị thể tích của tóc sẽ tăng lên và giảm hệ số độ trễ, đồng thời tăng tính tuyến tính cho ẩm kế. Nếu tóc được xử lý hóa chất với cồn, diethyl ether, bari sulfide (BaS) hoặc natri sulfide (Na2S) để loại bỏ những chất dầu có trong tóc nhằm tăng độ phản hồi tuyến tính và độ chính xác cho ẩm kế.
Qua thực nghiệm, độ ẩm tương đối (RH) trong khoảng 20%–90% là phù hợp nhất đối với ẩm kế tóc. Cũng giống các thiết bị ẩm kế khác, ẩm kế tóc hoạt động chính xác nhất trong khoảng giữa của thang đo độ ẩm; trong khoảng 40%–60% RH ở nhiệt độ phòng, độ chính xác của ẩm kế tóc là ± 2–3% RH. Ngoài khoảng đó, độ chính xác của ẩm kế tóc giảm dần. Ngoài ra, độ chính xác của ẩm kế tóc còn bị ảnh hưởng vào nhiều yếu tố khác như tính chất các loại tóc/lông khác nhau, sai số do cơ cấu truyền động bên trong ẩm kế, điều kiện môi trường. Ví dụ, ẩm kế tóc không nên đặt ở những vị trí có luồng không khí thay đổi vận tốc liên tục mà nên ở những nơi có vận tốc khí ổn định.
Các loại ẩm kế kiểu truyền thống > Ẩm kế khô–ướt

Ẩm kế khô–ướt hay còn gọi là ẩm kế bốc hơi ẩm (tiếng Anh: psychrometer) dùng để đo độ ẩm tương đối của không khí. Ẩm kế khô–ướt có thiết kế gồm hai nhiệt kế: nhiệt kế bầu khô (dry-bulb thermometer) và nhiệt kế bầu ướt (wet-bulb thermometer). Trên đầu đo của nhiệt kế bầu ướt có bọc một lớp bông hoặc vải thấm nước để giữ ẩm. Nhiệt kế bầu khô (tk) chỉ nhiệt độ của không khí và nhiệt kế bầu ướt (ta) chỉ nhiệt độ bay hơi của nước ở trạng thái bão hòa. Ở nhiệt độ cao hơn điểm đông của nước, nước bay hơi nhờ ẩn nhiệt hóa hơi, làm giảm nhiệt độ, do đó nhiệt kế bầu ướt sẽ ở nhiệt độ thấp hơn nhiệt kế bầu khô. Khi đó giữa hai đầu đo có chênh lệch nhiệt độ (Δt= tk−ta). Nếu không khí càng khô thì nước bốc hơi càng mạnh, nhiệt độ đầu đo của nhiệt kế ướt càng giảm. Dựa vào chênh lệch nhiệt độ giữa hai đầu nhiệt kế sẽ xác định được độ ẩm tương đối của không khí.
Độ ẩm tương đối cũng có thể được xác định bằng đồ thị trạng thái của không khí ẩm hay còn gọi là đồ thị độ ẩm (humidity chart hoặc psychrometric chart). Có hai loại đồ thị độ ẩm phổ biến: đồ thị d-t và đồ thị I-d. Đồ thị d-t còn được biết đến với tên là đồ thị Grosvenor (Grosvenor chart) theo tên của hai kỹ sư thiết lập nên đồ thị này đầu tiên. Đồ thị d-t biểu thị mối quan hệ của các đại lượng độ chứa hơi (d), nhiệt độ (t), entanpy không khí ẩm (I), độ ẩm tương đối (RH hoặc φ), thể tích riêng (v), hệ số nhiệt hiện (SHR). Đồ thị I-d thường được nhắc đến trong tiếng Anh là Mollier-Ramzin chart do đặt theo tên của hai kỹ sư Mollier (người Đức) và Ramzin (người Nga) thiết lập nên đồ thị lần đầu tiên. Đồ thị I-d biểu thị mối quan hệ của các đại lượng entanpy (I), độ chứa hơi (d), nhiệt độ (t), độ ẩm tương đối (RH hoặc φ), và áp suất hơi nước riêng phần (ph) của không khí ẩm. Áp suất hơi nước riêng phần trong các mẫu khí là áp suất hơi bão hòa ứng với điểm sương được quan sát và khí trong ẩm kế có cùng áp suất với khí tại thời điểm lấy mẫu.
Ẩm kế khô–ướt thường được sử dụng trong ngành khí tượng học và trong ngành công nghiệp điện lạnh để sạc môi chất lạnh thích hợp cho các hệ thống điều hòa không khí dân dụng và thương mại.
Các loại ẩm kế kiểu truyền thống > Ẩm kế quay

Ẩm kế quay (sling psychrometer hoặc whirling psychrometer) về cơ bản có cùng nguyên lý hoạt động với ẩm kế khô–ướt. Ẩm kế quay gồm hai nhiệt kế bầu khô (không bọc vải) và bầu ướt (bọc vải) được gắn song song với nhau trong một khung gỗ; một đầu khung gỗ gắn tay cầm. Khi sử dụng, bầu bọc vải được thấm nước, rồi dùng tay cầm quay trong không khí cho đến khi nhiệt độ trên hai nhiệt kế bằng nhau. Theo tiêu chuẩn ASTM E337–15 của Hoa Kỳ, phương pháp đo bằng ẩm kế quay phù hợp trong điều kiện nhiệt độ môi trường từ 5 °C đến 50 °C, nhiệt độ bầu ướt không được dưới 1 °C, và áp suất môi trường chênh lệch với áp suất không khí tiêu chuẩn không quá 30%.