Ki-tô
Nội dung cơ bản

Trong "Tân ước", từ "Christ" thường sử dụng nối liền với danh từ "Jesus", có lúc gọi là "Jesus Christ", cũng có lúc gọi là "Christ Jesus". Lối xưng hô này hoàn toàn không có ý nghĩa phổ thông rằng Jesus là tên, Christ là họ, mà có nghĩa  "Jesus là Christ", Christ là Thánh hàm của Jesus. Danh từ "Jesus" diễn biến từ chữ Hebrew "Joshua" (יְהוֹשֻׁעַ) mà ra, có nghĩa là "Jehovah cứu vớt". Căn cứ vào truyền thống thần học Cơ Đốc giáo, danh từ "Jesus" nhấn mạnh thêm rằng, Jesus là một nhân vật lịch sử, làm hiển dương nhân tính chứa đựng trên thân Ngài, trong khi xưng vị "Christ" đã nhấn mạnh bản tính Chúa Cứu thế của Ngài, đồng thời có sắc thái tôn giáo hơn, chủ yếu biểu đạt Ngài là đối tượng tín ngưỡng của mọi người, làm vinh hiển thần tính trên thân Ngài. Khi Tân ước nói đến hành vi Chúa Jesus coi là Đức Chúa Trời, thường hay xưng hô Ngài là "Christ Jesus", ví dụ trong "sách Ê-phê-sô" 2:6 nói: "Ngài làm cho chúng ta đồng sống lại và đồng ngồi trong các nơi trên trời trong Đức Chúa Christ Jesus"; nhưng khi nói đến hành vi Chúa Jesus coi là người, thường hay xưng hô Ngài là "Jesus Christ", trong "Công vụ các Sứ đồ" 3:6 Phi-e-rơ nói rằng: "Ta chẳng có vàng bạc chi hết, song điều ta có thì ta cho ngươi: Nhân danh Đức Chúa Jesus Christ ở Na-xa-rét, hãy bước đi!", và trong "sách Rô-ma" 5:17 sứ đồ Phao-lô nói rằng: "Họ sẽ nhờ một mình Đức Chúa Jesus Christ mà cai trị trong sự sống là dường nào!", đều nhấn mạnh vị cách Jesus là người. Do đó có thể nói rằng, Jesus là danh xưng trên mặt đất của Đấng Christ, trong khi Christ là bản tính thần thánh có sẵn trong Chúa Jesus.
Thời điểm Chúa Jesus lấy tư cách Christ để truyền đạo, Palestine (en) đặt dưới sự chiếm đóng và thống trị của Đế quốc La Mã. Người Do Thái lúc bấy giờ khẩn thiết kì vọng sự xuất hiện của Messiah, nhằm trông mong rằng dưới sự lãnh đạo của Đấng Messiah họ xua đuổi người La Mã ra khỏi Israel, từ đó giành lấy giải phóng và tự do. Đây cũng là một nguyên nhân Chúa Jesus không muốn tuyên bố công khai bản tính Messiah của mình. Ngài hoàn toàn không phải là Đấng Messiah mà người Do Thái (đặc biệt là đảng Xê-lốt (en), đảng phái cuồng nhiệt Do Thái giáo được đề cập trong "Tân ước") cho rằng vị đó có thể thông qua bạo lực cách mạng để mang đến giải phóng chính trị cho họ. Một điểm khó lí giải nhất của người Do Thái chính là, Đấng Christ này phải là Thượng đế. Theo "Tin lành Giăng" 20:24-29 ghi chép, sứ đồ Thô-ma sau khi nhìn thấy vết thương trên thân Chúa Jesus phục sinh, thưa rằng: "Lạy Chúa tôi và Đức Chúa Trời tôi!", còn sứ đồ Phao-lô nói trong "sách Rô-ma" 9:5 rằng: "là dân sanh hạ bởi các tổ phụ, và theo phần xác, bởi dân ấy sanh ra Đấng Christ, là Đấng trên hết mọi sự, tức là Đức Chúa Trời đáng ngợi khen đời đời. A-men". Đối với người Do Thái mà nói, Đấng Messiah là quân vương trên mặt đất, dẫn dắt họ bước vào quốc gia của Messiah trong lịch sử hiện thực, nhưng sẽ không bao giờ là bản thân Đức Chúa Trời độc nhất mà họ tín ngưỡng. Vì vậy, "Đấng Christ là Đạo trở nên xác thịt, là Thượng đế thành nhân", không còn nghi ngờ đấy là một quan điểm xúc phạm Đức Chúa Trời đối với người Do Thái. Từ đó nhìn ra, khái niệm Christ trong Cơ Đốc giáo chính xác đã bao gồm các hàm nghĩa như giải phóng, cứu vớt và xoa dầu cho quân vương trong khái niệm Messiah của Do Thái giáo, nhưng giữa hai cái này hoàn toàn không thể vẽ dấu bằng. Sự khác biệt căn bản của nó nằm ở, trong tín ngưỡng Cơ Đốc giáo, Đấng Christ chính là bản thân Thượng đế. "Một người làm thế nào để thành Đức Chúa Trời?" Câu hỏi này đối với tín đồ Do Thái giáo mà nói là không thể lí giải được. Song, đối với Cơ Đốc giáo mà nói, bản thân câu hỏi đó đã sai lầm, bởi vì trong tín ngưỡng Cơ Đốc giáo, không phải là vấn đề "người thành Đức Chúa Trời", mà là vấn đề "Đức Chúa Trời thành nhân". Christ (Messiah) không phải là một nhân vật dẫn dắt nhân loại bước vào Thượng đế quốc, giành lấy giải phóng và tự do, từ đó để bản thân lên đàn thờ Đức Chúa Trời, tự mình phong Chúa, mà là một nhân vật do bản thân Thượng đế đi vào lịch sử, đem quốc gia Messiah cuối cùng mang vào trong lịch sử. Nói cách khác, không phải là xác thịt thành Đạo, mà là Đạo thành xác thịt.
Từ sự so sánh khái niệm "Christ" của Cơ Đốc giáo và khái niệm "Messiah" của Do Thái giáo ta có thể thấy rằng, "Đấng Christ" vừa là Messiah thành nhân trong lịch sử, vừa là bản thân Thượng đế. Do đó, vị cách của Đấng Christ là sự hợp nhất thần tính và nhân tính. Thuyết nhị tính Cơ Đốc (en) có trình bày trực tiếp nhất trong "sách Phi-líp" 2:5-11 rằng: "5 Hãy có đồng một tâm tình như Đấng Christ đã có, 6 Ngài vốn có hình Đức Chúa Trời, song chẳng coi sự bình đẳng mình với Đức Chúa Trời là sự nên nắm giữ; 7 chính Ngài đã tự bỏ mình đi, lấy hình tôi tớ và trở nên giống như loài người; 8 Ngài đã hiện ra như một người, tự hạ mình xuống, vâng phục cho đến chết, thậm chí chết trên cây thập tự. 9 Cũng vì đó nên Đức Chúa Trời đã đem Ngài lên rất cao, và ban cho Ngài danh trên hết mọi danh, 10 hầu cho nghe đến danh Đức Chúa Jesus, mọi đầu gối trên trời, dưới đất, bên dưới đất, thảy đều quì xuống, 11 và mọi lưỡi thảy đều xưng Jesus Christ là Chúa, mà tôn vinh Đức Chúa Trời, là Đức Chúa Cha". Đoạn kinh văn này đã trình bày nhị tính thần và nhân đồng thời tồn tại trên thân Chúa Jesus. Đấng Christ Chúa Con vốn dĩ có thần tính đồng đẳng với Chúa Cha, nhưng vì mục đích phải hoàn thành sứ mệnh cứu chuộc Messiah do Chúa Cha giao cho Ngài, cho nên lấy hình thức xác thịt của loài người đi vào lịch sử. Thuật ngữ "hư kỉ" (kenosis, en) nghĩa là làm trống rỗng thần tính trên thân thể của bản thân, dấu hiệu của nó chính là chết trên thập tự giá. Phục sinh từ trong cái chết là hồi phục thần tính trên thân Đấng Christ. Sự hợp nhất nhị tính thần và nhân trong vị cách Đấng Christ từ đó mà thấy rõ.