stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Tiến hóa
Lịch sử tiến hóa sự sống > Tổ tiên chung

Xem thêm thông tin: Tổ tiên chung và Bằng chứng về tiến hóa
Toàn bộ sinh vật trên Trái Đất được cho là bắt nguồn từ một tổ tiên chung hoặc một vốn gen tổ tiên chung. Các loài sinh vật hiện tại là một chặng trong tiến trình tiến hóa, với sự đa dạng của chúng là sản phẩm của một chuỗi dài những sự kiện hình thành loài cũng như tuyệt chủng. Tổ tiên chung cả các sinh vật đầu tiên được suy luận ra từ bốn dữ kiện đơn giản về các sinh vật. Trước hết, chúng có sự phân bố địa lý không thể giải thích bằng sự thích nghi địa phương. Thứ nhì, sự đa dạng sinh học không phải là một tập hợp những sinh vật hoàn toàn độc nhất vô nhị, mà là những sinh vật chia sẻ những sự tương đồng về hình thái học. Thứ ba, những tính trạng di tích (như xương cụt ở người) không có mục đích rõ ràng nào tương tự với những tính trạng tổ tiên có chức năng và, các sinh vật có thể được phân loại bằng các dùng những sự tương đồng vào một thứ bậc với các nhóm lồng vào nhau - tương tự với một cây gia phả.
Các nghiên cứu hiện đại đã đề xuất rằng, do sự chuyển gen ngang, cây phát sinh chủng loại này có thể phức tạp hơn là một cái cây phân nhánh đơn giản bởi vì một số gen đã lan truyền độc lập giữa các loài liên quan rất xa xôi.  Để giải quyết vấn đề này và cũng như những vấn đề khác, một số tác giả thích sử dụng thuật ngữ "San hô phát sinh chủng loại" như một ẩn dụ hoặc một mô hình toán học để minh họa cho sự tiến hóa của sự sống. Quan điểm này bắt nguồn từ một ý tưởng được Darwin đề cập ngắn gọn nhưng sau đó đã bị từ bỏ.
Các loài trong quá khứ cũng đã để lại những hồ sơ về lịch sử tiến hóa của chúng. Hóa thạch, cùng với giải phẫu so sánh của các sinh vật ngày nay, tạo thành hình thái, hoặc giải phẫu, báo cáo. Bằng cách so sánh giải phẫu của cả hai loài hiện đại và tuyệt chủng, các nhà cổ sinh vật học có thể suy ra dòng dõi của các loài đó. Tuy nhiên, phương pháp này thành công nhất đối với các sinh vật có bộ phận cơ thể cứng, chẳng hạn như vỏ, xương hoặc răng. Hơn nữa, vì các sinh vật nhân sơ như vi khuẩn và vi khuẩn cổ có chung một tập hợp hạn chế các hình thái phổ biến, hóa thạch của chúng không cung cấp thông tin về tổ tiên của chúng.
Gần đây, bằng chứng cho tổ tiên chung đã đến từ nghiên cứu về sự tương đồng sinh hóa giữa các sinh vật. Ví dụ, tất cả các tế bào sống sử dụng cùng một bộ nucleotide và amino acid cơ bản. Sự phát triển của di truyền phân tử đã tiết lộ các ghi chép về sự tiến hóa còn lại trong bộ gen của sinh vật: có niên đại khi các loài phân hóa qua đồng hồ phân tử được tạo ra bởi nhịp độ đột biến. Ví dụ, những so sánh trình tự DNA này đã tiết lộ rằng con người và tinh tinh chia sẻ 98% bộ gen của chúng và phân tích một vài vị trí khác nhau trên bộ gen giúp làm sáng tỏ khi tổ tiên chung của các loài này còn tồn tại.
Lịch sử tiến hóa sự sống > Tiến hóa sự sống

Bài chi tiết: Lịch sử tiến hóa của sự sống và Lịch trình tiến hóa của sự sống
Các sinh vật nhân sơ đã cư trú trên Trái Đất từ cách đây khoảng 3 đến 4 tỉ năm. Không có thay đổi rõ ràng về hình thái hoặc tổ chức tế bào xảy ra ở những sinh vật này trong vài tỷ năm sau đó. Các tế bào nhân chuẩn xuất hiện trong khoảng 1,6 tới 2,7 tỉ năm trước. Sự thay đổi chính yếu tiếp theo trong cấu trúc tế bào xuất hiện khi vi khuẩn bị các tế bào nhân chuẩn bao phủ, trong một mối quan hệ cộng tác gọi là nội cộng sinh (endosymbiosis). Vi khuẩn xâm nhập và tế bào chủ sau đó trải qua một sự đồng tiến hóa, trong đó vi khuẩn tiến hóa thành các ty thể hoặc hydrogenosome. Một sự xâm nhập khác của các vi khuẩn lam dẫn đến sự hình thành của lục lạp trong tảo và thực vật.
Lịch sử sự sống chỉ bao gồm vi khuẩn cổ, sinh vật nhân sơ và sinh vật nhân chuẩn đơn bào cho tới tận 610 triệu năm trước khi các cơ thể đa bào bắt đầu xuất hiện trong các đại dương ở kỷ Ediacara. Sự tiến hóa đa bào xảy ra trong nhiều sự kiện độc lập, trong các sinh vật khác nhau như động vật thân lỗ, tảo nâu, vi khuẩn lam, mốc nhầy và vi khuẩn nhầy (myxobacteria, hay niêm khuẩn). Vào tháng 1 năm 2016, các nhà khoa học đã báo cáo rằng, khoảng 800 triệu năm trước, một thay đổi di truyền nhỏ trong một phân tử duy nhất gọi là GK-PID có thể đã cho phép các sinh vật đi từ một sinh vật đơn bào đến đa bào.
Ít lâu sau sự xuất hiện của các sinh vật đa bào đầu tiên này, một mức độ đa dạng sinh học đáng kể đã xuất hiện chỉ trong vòng 10 triệu năm, trong một sự kiện được gọi là sự bùng nổ kỷ Cambri. Trong thời kỳ này, phần lớn các ngành động vật hiện đại đã xuất hiện trong các chứng tích hóa thạch, cùng với những dòng giống độc nhất vô nhị về sau đã tuyệt chủng. Nhiều cách giải thích về sự bùng nổ này đã được đưa ra, trong đó có sự tích lũy oxy trong khí quyển từ sự quang hợp.
Khoảng 500 triệu năm trước, thực vật và nấm tiến từ đại dương lên mặt đất, dần kéo theo động vật chân khớp và các loài động vật khác. Côn trùng đặc biệt phát triển và thậm chí cho đến ngày nay vẫn chiếm đa số các loài động vật. Các loài lưỡng cư đầu tiên xuất hiện khoảng 364 triệu năm trước, theo sau bởi các động vật có màng ối và chim sơ khai khoảng 155 triệu năm trước (cả hai đều có dòng dõi từ bò sát), động vật có vú khoảng 129 triệu năm trước, phân họ Người khoảng 10 triệu năm trước và con người hiện đại khoảng 250 nghìn năm trước. Tuy nhiên, bất chấp sự tiến hóa của các loài động vật lớn này, các sinh vật nhỏ hơn cũng như những loại đã tiến hóa sớm trong quá trình này tiếp tục phát triển thành công và thống trị Trái Đất, với phần lớn sinh khối và số lượng loài thuộc về sinh vật nhân sơ.
Ứng dụng

Các quan niệm và mô hình sử dụng trong tiến hóa sinh học, như chọn lọc tự nhiên, có nhiều ứng dụng trong các lĩnh vực khác nhau.
Chọn lọc nhân tạo là sự chọn lọc có chủ định những tính trạng trong một quần thể sinh vật. Phương pháp này đã được dùng hàng nghìn năm trong việc thuần hóa động thực vật. Gần đây hơn, phép chọn lọc tương tự như vậy đã trở thành một phần thiết yếu trong kỹ thuật di truyền, với các gen đánh dấu chọn lọc như gen kháng thuốc được dùng để thao tác trên DNA. Trong những vòng đột biến và chọn lọc lặp lại các protein với các tính chất đáng quý đã tiến hóa, chẳng hạn những enzym biến đối và những kháng thể mới, trong một quá trình gọi là tiến hóa có định hướng.
Hiểu biết về những biến đổi đã xuất hiện trong tiến hóa sinh vật có thể phát lộ những gen cần thiết để cấu trúc nên các phần của cơ thể cũng các gen liên quan tới các bệnh di truyền. Chẳng hạn, cá Tetra México Astyanax mexicanus là một loài cá hang động bị bạch tạng đã mất năng lực thị giác của nó trong quá trình tiến hóa. Gây giống giữa các quần thể khác nhau của loài cá mù này sẽ sinh ra một vài con cháu có mắt hoạt động được, vì những đột biến khác nhau đã xảy ra trong những quần thể cô lập tiến hóa ở những hang khác nhau. Điều này giúp nhận diện các gen cần cho thị giác và nhiễm sắc tố.
Thuyết tiến hóa có nhiều ứng dụng trong y học. Nhiều bệnh của con người không phải là hiện tượng tĩnh, nhưng có khả năng tiến hóa. Virus, vi khuẩn, nấm và ung thư tiến hóa để kháng lại vật chủ phòng vệ miễn dịch, cũng như dược phẩm. Những vấn đề tương tự xảy ra trong nông nghiệp với sự kháng thuốc trừ sâu và thuốc diệt cỏ. Có thể là chúng ta đang đối mặt với sự kết thúc hiệu quả của các loại kháng sinh có sẵn và dự đoán sự tiến hóa và khả năng phát triển và đưa ra các chiến lược để làm chậm hoặc đánh bại nó đòi hỏi kiến thức sâu hơn về các nhân tố phức tạp thúc đẩy tiến hóa ở cấp độ phân tử.
Trong khoa học máy tính, những mô phỏng tiến hóa sử dụng các thuật toán tiến hóa và sự sống nhân tạo bắt đầu từ những năm 1960 và được mở rộng với những mô phỏng chọn lọc nhân tạo. Tiến hóa nhân tạo đã trở thành một phương pháp tối ưu hóa được thừa nhận rộng rãi do công trình của Ingo Rechenberg những năm 1960. Ông đã sử dụng các chiến lược tiến hóa để giải quyết các vấn đề kĩ thuật phức tạp. Các thuật toán di truyền trở nên đặc biệt phổ biến thông qua tác phẩm của John Henry Holland. Các ứng dụng thực tiễn khác bao gồm khả năng tiến hóa tự động của các chương trình máy tính. Các thuật toán tiến hóa ngày nay được dùng để giải các bài toán nhiều chiều hiệu quả hơn so với các phần mềm do người lập trình viên viết nên và cũng như để tối ưu hóa thiết kế hệ thống.
Ảnh hưởng xã hội và văn hóa

Trong thế kỷ XIX, đặc biệt sau khi cuốn Nguồn gốc các loài được công bố, tư tưởng rằng sự sống tiến hóa đã là một nguồn tranh cãi nóng bỏng tập trung vào các hàm ý triết học, xã hội và tôn giáo của tiến hóa.  Ngày nay, thuyết tiến hoá tổng hợp hiện đại được chấp nhận bởi tuyệt đại đa số các nhà khoa học. Tuy nhiên, tiến hóa vẫn là một quan niệm khó chấp nhận đối với một số người hữu thần.
Trong khi nhiều tôn giáo và giáo phái đã hòa giải đức tin của họ với tiến hóa thông qua các quan niệm như tiến hóa hữu thần, vẫn có những nhà sáng tạo luận tin rằng tiến hóa mâu thuẫn với huyền thoại sáng tạo trong tôn giáo của họ và đó cũng là những người dấy lên các cuộc chống đối thuyết tiến hóa. Như các phản ứng đối với cuốn Vestiges of the Natural History of Creation ("Những bằng chứng về Lịch sử Tự nhiên của Sáng tạo") của Robert Chambers năm 1844 thể hiện, khía cạnh gây tranh cãi nhất của tiến hóa sinh học là sự ngụ ý về tiến hóa loài người rằng con người có tổ tiên chung với linh trưởng và các năng lực tinh thần và luân lý của loài người có cùng những loại nguyên nhân tự nhiên như những tính trạng di truyền khác ở động vật. Ở một vài quốc gia, nổi bật là Hoa Kỳ, những căng thẳng giữa khoa học và tôn giáo đã châm ngòi tranh cãi về tiến hóa - sáng tạo, một tranh cãi có tính tôn giáo tập trung trong chính trị và giáo dục công. Trong khi các lĩnh vực khoa học khác như vũ trụ học và Khoa học Trái Đất cũng mâu thuẫn với cách diễn giải theo nghĩa đen của nhiều sách vở tôn giáo, chúng không chịu nhiều sự chống đối gay gắt từ những người luận giải kinh sách theo nghĩa đen bằng tiến hóa sinh học.
Việc giảng dạy về tiến hóa ở các lớp sinh học ở các trường trung học Hoa Kỳ là không phổ biến trong hầu hết nửa đầu thế kỷ XX. Phán quyết của tòa trong Vụ xử Scopes năm 1925 - trong đó giáo viên John Scopes dạy tiến hóa ở Tennnessee bị kết tội - khiến cho chủ đề này trở nên hiếm hoi trong các sách giáo khoa sinh học ở trung học Hoa Kỳ trong suốt một thế hệ, nhưng nó dần dần được xuất hiện lại sau đó và được bảo vệ chính thức với phán quyết năm 1968 trong Vụ Epperson chống Arkansas. Kể từ đó, niềm tin tôn giáo có tính thách thức của sáng tạo luận chính thức bị bác bỏ trong giáo trình phổ thông thông qua một số phán quyết những năm 1970 và 1980, nhưng nó trở lại trong dạng giả khoa học với tên thiết kế thông minh, và bị loại trừ một lần nữa trong vụ kiện Kitzmiller chống Quận Dover năm 2005.  Cuộc tranh luận về ý tưởng của Darwin không tạo ra tranh cãi đáng kể ở Trung Quốc.
Ngày nay, với những chứng cứ khoa học không thể bác bỏ được, thuyết tiến hóa đã được hầu hết cộng đồng khoa học công nhận là chính xác
Năm 2015, Giáo hoàng Phanxicô của Công giáo Rôma nói với những người quy tụ ở Vatican - Các lý thuyết khoa học về Big Bang (Vụ Nổ Vĩ Đại) và Tiến Hóa không chỉ phù hợp với Đức tin Công giáo mà còn rất cần thiết để hiểu về Thiên Chúa.
Gian lận khoa học

Nghiên cứu của Darwin hứng chịu những chỉ trích về gian lận. Một số nhà khoa học đã đặt câu hỏi làm sao vào thời của Darwin lại có thể vẽ được hình ảnh phôi thai của các loài. Vì vậy, một số nghiên cứu đã tiến hành chụp phôi thai của các loài khác nhau và phát hiện Haeckel cộng sự của Darwin đã ngụy tạo hình ảnh phôi thai của các loài. Vụ gian lận khoa học này thường được nhắc đến là "Vụ lừa đảo thế kỷ" hay "The Greatest Fraud in History".
Khương Hữu Điểu

| Khương Hữu Điểu> Chức vụ.Tổng Giám đốc Ngân hàng Phát triển Kỹ nghệ Việt Nam |
| --- | --- |
Nhiệm kỳ: 1972 – 1975
 
Giám đốc Trung tâm Khuếch trương Kỹ nghệ
Nhiệm kỳ: 1965 – 1972
 
Thứ trưởng Bộ Kinh tế Việt Nam Cộng hòa
Nhiệm kỳ: 1968 – 1969
 
Thứ trưởng Bộ Thương mại và Công Kỹ nghệ Việt Nam Cộng hòa
Nhiệm kỳ: 1967 – 1968
 
Phụ tá Tổng Ủy viên Kinh tế và Tài chánh Việt Nam Cộng hòa
Nhiệm kỳ: Tháng 2 năm 1966 – Tháng 10 năm 1966
 
Tổng Giám đốc Công ty Quốc gia Khuếch trương Khu kỹ nghệ
Nhiệm kỳ: 1965 – 1967
 
Giám đốc Kỹ thuật Công ty Đường Việt Nam
Nhiệm kỳ: 1961 – 1964
 
Thông tin cá nhân
Quốc tịch:  Hoa Kỳ  Việt Nam Cộng hòa
Sinh: 7 tháng 10, 1931 (93 tuổi) Vĩnh Long, Nam Kỳ, Liên bang Đông Dương
Nghề nghiệp: Kỹ sư, chuyên viên
Tôn giáo: Phật giáo
Vợ: Đinh Thị Bích Châu
Cha: Khương Hữu Bảy
Mẹ: Nguyễn Thị Nhị
Khương Hữu Điểu (sinh ngày 7 tháng 10 năm 1931) là kỹ sư, chuyên viên, công chức và chính khách người Việt Nam, cựu Thứ trưởng Bộ Thương mại và Công Kỹ nghệ, Thứ trưởng Bộ Kinh tế, Giám đốc Trung tâm Khuếch trương Kỹ nghệ và Tổng Giám đốc Ngân hàng Phát triển Kỹ nghệ thời Việt Nam Cộng hòa. Ông được coi là một trong những người góp phần vào công cuộc kỹ nghệ hóa nền kinh tế miền Nam Việt Nam trước năm 1975.
Tiểu sử > Thân thế và học vấn

Khương Hữu Điểu sinh ngày 7 tháng 10 năm 1931 tại Vĩnh Long, Nam Kỳ, Liên bang Đông Dương Vốn là con cháu trực hệ thuộc dòng họ Khương Hữu ở Việt Nam. Ông sinh ra là anh em song sinh với Dược sĩ Khương Hữu Quí, nhà khoa học người Pháp gốc Việt có 3 bằng tiến sĩ, với ông bà Khương Hữu Lân, thợ kim hoàn nổi tiếng ở thành phố Mỹ Tho. Do gia đình em trai Khương Hữu Lân là Khương Hữu Phụng bị hiếm muộn nên ông được giao cho cặp vợ chồng này nhận làm con nuôi. Ông lấy vợ tên là Đinh Thị Bích Châu vào năm 1960.
Thuở nhỏ, ông theo học trung học đệ nhất cấp tại trường Collège Le Myre de Vilers Mỹ Tho từ năm 1941 đến năm 1948 và tốt nghiệp bằng thành chung. Trong thời gian này, do không có cơ sở giáo dục đại học nào ở quê nhà Mỹ Tho nên cha mẹ đành gửi ông lên Đà Lạt nhập học Trường Lycée Yersin từ năm 1948 đến năm 1951. Nhờ thành tích học tập xuất sắc mà ông được Hội Phụ huynh Học sinh Việt Nam trao tặng Giải thưởng danh dự từ ba trường Pháp nổi tiếng và uy tín nhất tại Sài Gòn thời bấy giờ là Chasseloup Laubat, Marie Curie và Pétrus Trương Vĩnh Ký.
Sau khi lấy bằng Tú tài toàn phần, Khương Hữu Điểu sang Mỹ du học ngành kỹ sư theo diện trao đổi sinh viên tại Trường Đại học Lafayette ở Easton, Pennsylvania từ năm 1952 đến năm 1956. Ông đỗ Cử nhân Khoa học Kỹ thuật Cơ khí thông qua Học bổng Fulbright và tốt nghiệp hạng ưu. Ngoài ra, ông còn được trao Học bổng toàn phần Tau Beta Pi để theo học Viện Công nghệ Massachusetts (MIT) từ năm 1956 đến năm 1957, rồi lấy bằng Thạc sĩ Khoa học Kỹ thuật. Ông còn học thêm chuyên ngành quản trị kinh doanh tại Trường Kinh doanh Đại học Columbia ở New York từ năm 1957 đến năm 1958. Trong năm cuối cùng này, vì là một phần thuộc chương trình sinh viên nước ngoài, ông gia nhập hãng Ebasco International tại New York với chức danh Kỹ sư Dự án từ năm 1957 đến năm 1958.
Tiểu sử > Du lịch vòng quanh thế giới

Tháng 6 năm 1958, Khương Hữu Điểu quyết định  tiến hành chuyến du lịch vòng quanh thế giới trong 90 ngày bằng máy bay của hãng Pan American World Airways trước khi về hẳn Việt Nam lập nghiệp. Ông khởi sự từ Sân bay Idlewild rồi theo thứ tự máy bay sẽ ghé thăm Lisbon, Madrid, Nice, Luân Đôn, Paris, Milano, Athena, Cairo, Teheran, Bombay, New Delhi, Calcutta, Yangon, Bangkok, Phnôm Pênh để cuối cùng về đến Sài Gòn đoàn tụ cùng người thân trong gia đình. Chuyến hành trình này còn bao gồm cả cuộc du hành bằng xe hơi dài 15.000 km bên Tây Âu. Tuy nhiên, ông không thể viếng thăm Đông Âu lúc ấy vì Chiến tranh Lạnh và Bức màn Sắt.
Chính nhờ cuộc hành trình từ New York về Việt Nam đã thực sự giúp ông mở rộng tầm nhìn xa trông rộng. Bên cạnh đó lại còn học hỏi được thật nhiều điều thú vị nhờ những khám phá từ những đất nước xa lạ, làm quen đủ loại người với văn hóa, ẩm thực và lối sống khác nhau. Nhờ những hiểu biết này mà ông đã thích nghi và hội nhập vào nước Mỹ về sau và nghiệm ra rằng Đông và Tây tuy khác nhau nhưng vẫn có nhiều điểm tương đồng.
Tiểu sử > Tham chính và phát triển kỹ nghệ

Cuối năm 1958, ông trở về nước rồi được Tập đoàn Esso tại Sài Gòn tuyển vào làm Phụ tá Giám đốc Điều hành. Năm 1960, ông sang Hồng Kông và Singapore tham dự chương trình huấn luyện về quản trị công rồi về Sài Gòn được Esso bổ nhiệm chức vụ Điều hợp viên Chương trình Giản dị hóa Công việc cho đến năm 1961. Sau đó, ông quyết định bỏ công việc tại Esso để nhận làm Giám đốc Kỹ thuật cho Công ty Đường Việt Nam phụ trách chương trình hiện đại hóa Nhà máy Đường Hiệp Hòa từ năm 1961 đến năm 1964.
Sau cuộc đảo chính lật đổ nền Đệ Nhất Cộng hòa vào cuối năm 1963, ông thay thế Bửu Hoan lên làm Giám đốc Trung tâm Khuếch trương Kỹ nghệ kiêm nhiệm Tổng Giám đốc Công ty Quốc gia Khuếch trương Khu kỹ nghệ (Sonadezi) từ năm 1965 đến năm 1971. Dưới thời nội các chiến tranh Nguyễn Cao Kỳ, ông nhận lời mời làm Phụ tá dưới quyền Tổng Ủy viên Kinh tế và Tài chánh Âu Trường Thanh vào tháng 2 năm 1966.
Đầu tháng 10 năm 1966, Âu Trường Thanh từ chức vì bất đồng với Tướng Kỳ trong vụ xử lý khủng hoảng nội các liên quan đến hành động ỷ quyền của Đại tá Nguyễn Ngọc Loan. Riêng ông vẫn ở lại phục vụ Bộ Kinh tế trên cương vị Thứ trưởng Bộ Thương mại và Công Kỹ nghệ từ năm 1967 đến năm 1968 và Thứ trưởng Bộ Kinh tế từ năm 1968 đến năm 1969. Sau cùng, ông giã từ chính trường quay về làm Giám đốc Trung tâm Khuếch trương Kỹ nghệ. Năm 1972, trung tâm này đổi tên thành Ngân hàng Phát triển Kỹ nghệ Việt Nam, riêng ông đổi sang chức danh Tổng Giám đốc và tiếp tục làm việc cho ngân hàng này đến tận những ngày cuối cùng của chính thể Việt Nam Cộng hòa.
Ngoài việc trực tiếp điều hành Trung tâm Khuếch trương Kỹ nghệ, Công ty Quốc gia Khuếch trương Khu kỹ nghệ và Ngân hàng Phát triển Kỹ nghệ Việt Nam, với cái nhìn bao quát trong việc phát triển kinh tế quốc gia, ông còn tích cực thúc đẩy việc thành lập, cung cấp phương tiện nhân tài vật lực và định hướng hoạt động của các cơ quan, đoàn thể và tổ chức sau đây: Viện Quốc gia Định chuẩn, Tổng cuộc Phát triển Đầu tư, Tổng cục Dầu hỏa và Khoáng sản, Khu Chế xuất, Hội Quản trị Xí nghiệp, Việt Nam Súc Sản và Tổ chức Năng suất Á Châu.
Tiểu sử > Tị nạn và lưu vong sang Mỹ

Trước khi Sài Gòn thất thủ, ông cùng vợ may mắn lên máy bay di tản sang Mỹ vào ngày 23 tháng 4, lúc đầu họ ở tạm trên đảo Guam rồi về sau chọn định cư tại San Francisco, California. Trong thời gian tị nạn, ông tình nguyện làm Chủ tịch Ủy ban Điều hành Trại Pendleton trực thuộc Thủy quân lục chiến Hoa Kỳ rồi đứng ra lo liệu việc sắp xếp và hỗ trợ cho nhiều gia đình người tị nạn Việt Nam định cư tại Mỹ.
Cuối năm 1975, ông được nhận vào làm Phụ tá Giám đốc Dự án cho Tập đoàn Bechtel tại San Francisco cho đến khi nghỉ việc năm 1987. Cùng năm đó, ông  gia nhập công ty tư nhân MDA Engineering Inc. tại Hayward, California với chức danh Giám đốc và Phó Chủ tịch cho đến khi chính thức nghỉ hưu vào năm 1996.
Năm 1998, ông cho biên soạn và xuất bản một cuốn sách nhỏ viết về nền kinh tế Việt Nam và sự phát triển trong tương lai mang tên The Future of Industrial Development in Vietnam.
Gần đây, ông là diễn giả tại hội thảo "Chiến tranh Việt Nam – Kinh tế & Chính trị" đã được hàng nghìn người tham dự đón nhận nồng nhiệt.
Tổ chức

Trong giai đoạn từ năm 1965 đến năm 1975, ông từng tham gia giảng dạy và là hội viên kiêm sáng lập viên của nhiều tổ chức như sau:
Chủ tịch Hội Việt-Mỹ từ năm 1972 đến năm 1975.
Chủ tịch Hội Cựu Học sinh Mỹ từ năm 1968 đến năm 1971.
Hội viên Hội đồng Đối ngoại Việt Nam từ tháng 3 năm 1968.
Hội viên Ban Giám đốc Hội Việt-Mỹ từ năm 1967 đến năm 1972.
Hội viên Hội đồng Tư vấn Kỹ nghệ Việt Nam từ tháng 4 năm 1967.
Hội viên Hội đồng Tư vấn Quan hệ Lao động từ tháng 3 năm 1969.
Giảng viên Trường Cao đẳng Quốc phòng từ năm 1966 đến năm 1972.
Giảng viên Trung tâm Quốc gia Kỹ thuật Phú Thọ từ năm 1966 đến năm 1970.
Hội viên Ban Giám đốc Công ty Điện lực Việt Nam từ năm 1969 đến năm 1975.
Hội viên Ban Giám đốc và Phó Chủ tịch Công ty Dệt Sicovina từ năm 1965 đến năm 1975.
Tổng Thư ký và Chủ tịch Hội Cây cảnh và Hoa kiểng Việt Nam từ năm 1966 đến năm 1975.
Nhà sáng lập và Chủ tịch Hội Quản trị Xí nghiệp Việt Nam từ tháng 4 năm 1969 đến năm 1975.
Trưởng ban Kỹ thuật Hội đồng Nghiên cứu Khoa học Quốc gia từ tháng 3 năm 1969 đến năm 1975.
Hội viên Ban Giám đốc và Chủ tịch Tổ chức Năng suất Á Châu, Nhật Bản từ năm 1965 đến năm 1975.
Trưởng ban Hội nghị Kinh tế Việt Nam tại Trung Hoa Dân Quốc và Hàn Quốc từ năm 1966 đến năm 1968.
Ấn phẩm

Nguyệt san Quản trị xí nghiệp, Sài Gòn, 1970.
Đặc san Khuếch trương Kỹ nghệ, Sài Gòn, 1965.
Đông gặp Tây – Hành trình qua Chiến tranh và Hòa bình, San Francisco, 2017.
Vinh danh

Chương Mỹ Bội Tinh Đệ Nhất Hạng.
Kinh Tế Bội Tinh Đệ Nhất Hạng.
Tài Chánh Bội Tinh Đệ Nhất Hạng.
Công Chánh Bội Tinh Đệ Nhất Hạng.
Seerapalli

| Seerapalli |
| --- | --- |
Seerapalli
Quốc gia:  Ấn Độ
Bang: Tamil Nadu
Dân số (2001)
 • Tổng cộng: 11,778
Múi giờ: UTC+05:30
Mã điện thoại: 04268
Seerapalli là một thị xã panchayat của quận Namakkal thuộc bang Tamil Nadu, Ấn Độ.
Nhân khẩu

Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Seerapalli có dân số 11.778 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Seerapalli có tỷ lệ 63% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 71%, và tỷ lệ cho phái nữ là 54%. Tại Seerapalli, 9% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.
Baripada

| Baripada |
| --- | --- |

Baripada
Quốc gia:  Ấn Độ
Bang: Orissa
Độ cao: 36 m (118 ft)
Dân số (2001)
 • Tổng cộng: 94,947
Múi giờ: UTC+05:30
Mã điện thoại: 6792
Baripada là một thành phố và khu đô thị của quận Mayurbhanj thuộc bang Orissa, Ấn Độ.
Địa lý

Baripada có vị trí 21°56′B 86°43′Đ﻿ / ﻿21,94°B 86,72°Đ﻿ / 21.94; 86.72 Nó có độ cao trung bình là 36 mét (118 foot).
Nhân khẩu

Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Baripada có dân số 94.947 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Baripada có tỷ lệ 77% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 82%, và tỷ lệ cho phái nữ là 71%. Tại Baripada, 11% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.
Điền Lộc

Điền Lộc là một xã thuộc huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế, Việt Nam.
Địa lý

Xã Điền Lộc thuộc vùng Ngũ Điền của huyện Phong Điền, cách thành phố Huế khoảng 50 km về hướng tây nam, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp Biển Đông
Phía tây giáp xã Phong Chương
Phía nam giáp xã Điền Hòa
Phía bắc giáp xã Điền Môn.
Xã Điền Lộc có diện tích 13,63 km², dân số năm 2022 là 6.460 người, mật độ dân số đạt 473 người/km².
Hành chính

Xã Điền Lộc được chia thành 7 thôn: Giáp Nam, Mỹ Hòa, Nhất Đông, Nhất Tây, Nhì Đông, Nhì Tây, Tân Hội.
Lịch sử

Ngày 12 tháng 1 năm 1984, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định số 7-HĐBT về việc sáp nhập thôn Tân Hội và thôn Mỹ Hoà của xã Phong Hải vào xã Điền Lộc.
Chú thích

1 2 3  UBND tỉnh Thừa Thiên Huế (30 tháng 1 năm 2024). “Tổ chức lấy ý kiến cử tri về Đề án thành lập thành phố trực thuộc Trung ương và sắp xếp, thành lập đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã trên cơ sở địa giới hành chính tỉnh Thừa Thiên Huế”. Cổng thông tin điện tử thành phố Huế. Bản gốc lưu trữ ngày 1 tháng 2 năm 2024. Truy cập ngày 1 tháng 2 năm 2024.
↑  Tổng cục Thống kê
↑  “Quyết định số 7-HĐBT ngày 12/1/1984 của Hội đồng Bộ trưởng về việc phân vạch địa giới một số xã, thị trấn thuộc tỉnh Bình Trị Thiên”. Thư viện Pháp luật. Bản gốc lưu trữ ngày 15 tháng 2 năm 2024.
Pennathur

| Pennathur |
| --- | --- |
Pennathur
Quốc gia:  Ấn Độ
Bang: Tamil Nadu
Dân số (2001)
 • Tổng cộng: 8.014
Múi giờ: UTC+05:30
Pennathur là một thị xã panchayat của quận Vellore thuộc bang Tamil Nadu, Ấn Độ.
Nhân khẩu

Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Pennathur có dân số 8014 người. Phái nam chiếm 49% tổng số dân và phái nữ chiếm 51%. Pennathur có tỷ lệ 68% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 76%, và tỷ lệ cho phái nữ là 60%. Tại Pennathur, 10% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.
Man'ar (huyện)

| Huyện Man'ar |
| --- | --- |
—  Huyện  —
 
Huyện Man'ar
Quốc gia:  Yemen
Tỉnh: Al Mahrah
Dân số (2003)
 • Tổng cộng: 5.388 người
Huyện Man'ar là một huyện thuộc tỉnh Al Mahrah, Yemen. Đến thời điểm năm 2003, huyện này có dân số 5388 người