stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Hà Triều
Cuộc đời và sự nghiệp > Thành công

Trong 10 năm (1955–1965), liên danh Hà Triều – Hoa Phượng đã viết chung khoảng 50 vở hát. Kể từ thành công của vở Khi hoa anh đào nở, nhiều vở được khán giả hoan nghênh như Tấm lòng của biển, Cô gái Đồ Long, Nửa đời hương phấn, Nỗi buồn con gái (còn gọi là Tần nương thất), Thái hậu Dương Vân Nga, Bóng hồng sa mạc, Khói sóng tiêu tương... nhưng thành công lớn nhất là những tuồng xã hội. Từ những kịch bản đó, nhiều nghệ sĩ đã thành danh như Thành Được, Tấn Tài, Thanh Sang, Bạch Tuyết, Ngọc Giàu, Thanh Tuấn, Lệ Thủy, Minh Vương, Hồng Nga, Thanh Nguyệt, Kim Ngọc… Ngoài ra, hai ông còn viết 1 vở kịch cho đoàn Thẩm Thúy Hằng là vở Sông dài và cũng được hoan nghênh nhiệt liệt, sau này còn được chuyển thể thành phim điện ảnh và cải lương. Ông còn viết sách: "Cải lương - Tính dân tộc ".
Sự hợp tác còn mang lại kết quả bất ngờ, một cô gái nhà bên nơi 2 người ở trọ, vì mến mộ tài năng mà theo về làm vợ soạn giả Hoa Phượng. Con họ sinh ra đặt tên theo phong thái cải lương như Nhứt Nương, Nhị Lang, Tam Lang... và gọi Hà Triều là "Ba Hai".
Hai ông cộng tác với đoàn Thanh Minh – Thanh Nga từ đầu năm 1960. Đến năm 1964, đoàn hát Dạ Lý Hương của bầu Xuân ra đời. Hà Triều - Hoa Phượng được mời về cộng tác. Trên sân khấu mới này, cặp Hà Triều – Hoa Phượng lại nổi danh thêm với một loạt tuồng "chưởng": Cô gái Đồ Long, Anh hùng xạ điêu, Lệnh xé xác (chung với Tuấn Khanh), Thiên hà lang quân... Đến năm 1965, đoàn Dạ Lý Hương diễn vở xã hội Nỗi buồn con gái (hay Tần Nương Thất) của Hà Triều – Hoa Phượng, vở hát này được Ban tuyển chọn giải Thanh Tâm bình chọn là tuồng cải lương hay nhất trong năm với số điểm vượt xa các vở hát khác để phát giải "Vở hát đoạt giải hay nhất".
Cuộc đời và sự nghiệp > Chia tay

Bất ngờ, sau khi diễn xong tuồng Nỗi buồn con gái, liên danh Hà Triều – Hoa Phượng lặng lẽ chia tay đã gây nhiều thắc mắc và tiếc rẻ trong giới nghệ sĩ và khán giả mến mộ.
Nguyên nhân của sự chia tay bí ẩn này mãi đến 40 năm sau mới được soạn giả Kiên Giang tiết lộ:
Hai đứa nó không có mâu thuẫn giận hờn gì, nhưng buộc phải chia tay nhau vì bị bọn "mật vụ" phát hiện cả hai đứa nó còn là "một liên danh" từng hoạt động chung cho cách mạng từ thời Việt Minh. Sau ngày chia tay với Hà Triều, Hoa Phượng còn trong tuổi "quân dịch" nên bằng mọi cách nó phải tránh né để yên thân, nên từ năm 1966, Hoa Phượng phải bỏ Sài Gòn ra miền Trung sống lây lất với các đoàn hát nhỏ trong nhiều năm, nhưng vẫn không yên với bọn mật vụ tay sai chế độ cũ, và anh đã nhiều lần bị bắt vì chúng nghi anh "nằm vùng...
Những lý giải của soạn giả Kiên Giang nói trên là ý kiến riêng của ông và điều này ngoài soạn giả Kiên Giang chưa có ai xác nhận. Tính xác thực của những lý giải đó còn được bàn luận và do đó không rõ mức độ chính xác. Tuy nhiên, điều nhận thấy là mối quan hệ thân tình giữa hai người vẫn được duy trì và tiếp nối bởi con cháu Hoa Phượng với Hà Triều cho đến tận ngày ông qua đời. Và Hoa Phượng sau đó vẫn tiếp tục sống với nghề, tự viết tuồng riêng, trong đó có cộng tác với Ngọc Điệp viết tuồng Tuyệt tình ca, tức Ông Cò Quận 9 cũng rất thành công.
Trọn đời với cải lương

Sau khi liên danh tan rã, cũng như Hoa Phượng, Hà Triều lưu lạc khắp miền Nam, viết các kịch bản cho các đoàn diễn địa phương. Ngoài ra, ông còn chuyển thể vở kịch nói Lá sầu riêng của soạn giả kịch nói Hoàng Dũng (bút danh của nghệ sĩ kịch nói Kim Cương), với phần nhạc cải lương của Thế Châu. Vở cải lương này được dàn dựng nhiều lần, gần nhất là vào năm 2006 do Trung tâm Thúy Nga sản xuất, với ca sĩ Hương Lan trong vai chính.
Tuy vẫn tiếp tục viết nhiều kịch cho đến ngày qua đời, nhưng ông không ghi được nhiều dấu ấn như lúc còn liên danh với Hoa Phượng, một phần cũng do sự thoái trào của sân khấu cải lương. Trong cuộc sống riêng tư, mãi đến hơn 60 tuổi, Hà Triều mới gặp một người vợ cùng tá túc trong căn phòng nhỏ hẹp cạnh rạp Hưng Đạo, nhưng không bao lâu thì người vợ cũng âm thầm bỏ đi. Ông tiếp tục sống cô độc dù vẫn luôn được nhiều người quan tâm ưu ái cho đến khi qua đời .
Ông qua đời ngày 13 tháng 5 năm 2003 tại Thành phố Hồ Chí Minh và được chôn cất tại nghĩa trang Chùa Nghệ sĩ. Bạn bè và người thân của hai ông đã quyết định chọn ngày 22 tháng 10 hàng năm (là ngày giỗ Hoa Phượng) làm ngày giỗ chung cho đôi bạn tri kỷ trong làng cải lương.
Tác phẩm

Đồng tác giả với Hoa Phượng:
Anh hùng xạ điêu
Bóng hồng sa mạc
Bạn rừng năm cũ
Bụi mờ ải nhạn
Cô gái Đồ Long
Con gái chị Hằng
Chiều đông gió lạnh về
Đêm vĩnh biệt
Đôi nhân tình khùng
Đợi anh mùa lá rụng
Mưa rừng (1961)
Nửa đời hương phấn
Nắng sớm mưa chiều
Nó là con tôi
Tiếng sáo vọng cung tần
Tấm lòng của biển
Thái hậu Dương Vân Nga
Khi hoa anh đào nở (1957)
Khói sóng tiêu tương
Rồi 30 năm sau
Sông dài (kịch nói)
Sương mù trên non cao
Lệnh xé xác (chung với Tuấn Khanh)
Thiên hà lang quân
Tần nương thất (Nỗi buồn con gái) (1965)
Giữa chốn bụi hồng
...
Đồng tác giả với Viễn Châu:
Sương khuya lạnh lùng
Viết riêng:
Lá sầu riêng (chuyển thể từ vở kịch nói)
Hãy gọi nhau là cố nhân
Đánh giá

| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Ngày nào còn sân khấu cải lương, ngày nào còn văn hóa Việt thì tên tuổi của Hà Triều – Hoa Phượng vẫn còn mãi mãi. Những tác phẩm sân khấu của hai ông không sướt mướt, ủy mị, lời thoại, lời ca thông minh, dí dỏm, đậm chất tình của người Nam bộ. Các kịch bản này đều mang tính hiện đại và dân tộc, là sự kết hợp tài tình giữa chèo, tuồng với cải lương. Nhiều tuồng cải lương bình dân của hai ông là "món ăn tinh thần" quý giá của nhiều thế hệ khán giả Nam, Bắc…. | ” |
— NSND Diệp Lang
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Hai anh là hai nhân cách lớn, luôn sống có trách nhiệm với sự nghiệp, bản thân và với mọi người.... Hai anh luôn khắt khe với người diễn, rất bất bình khi diễn viên hát sai lời, dù chỉ một dấu ngừng dấu nghỉ, hoặc là một lời thiếu lời thừa. Hoàn toàn không quá đáng, tôi cho đó là lương tâm nghề nghiệp, là ý thức trách nhiệm của người nghệ sĩ trước công chúng khán giả. Và có thể nói đó là ý thức và tấm lòng của hai anh đối với tiếng Việt, đối với ngôn ngữ, tâm hồn dân tộc, với gia sản của ông bà. | ” |
— NSND Bạch Tuyết
Chú thích

1 2 3  Kiên Giang, "Nhân 1 năm ngày mất soạn giả Hà Triều (13/5/2003 - 13/5/2004): Mấy ký ức về Hà Triều - Hoa Phượng"
↑  Các tài liệu đều chép thống nhất bút danh Hoa Phượng của soạn giả Lương Kế Nghiệp đặt để ghi nhớ tuổi học trò. Tuy nhiên, bút danh Hà Triều được hầu hết chép là tên ghép từ người em gái tên Thu Hà và người em trai (hoặc cháu trai kêu bằng bác) tên là Triều, của Đặng Ngươn Chúc (Ngô Thị Hồng Nhan, "Hoa Phượng - "Trái tim Núi Sập"). Nhưng theo soạn giả Kiên Giang dẫn theo thông tin từ một số bạn học cũ của ông Chúc ở Nguyễn Văn Tố, tiếp xúc trong đám tang của Hà Triều ngày 15 tháng 5 năm 2003, thì Thu Hà là bạn học cùng lớp với Chúc. Em của Thu Hà tên Triều chơi rất thân với Chúc. Thu Hà để ý Chúc nhưng Chúc nhát gái không dám mở lời. (Kiên Giang, "Nhân 1 năm ngày mất soạn giả Hà Triều (13/5/2003 - 13/5/2004): Mấy ký ức về Hà Triều - Hoa Phượng").
↑  nay là Phó hội trưởng Chùa Nghệ sĩ.
↑  
Huỳnh Công Minh, Thiên Mộc Lan (21 tháng 10 năm 2005). “Những tiết lộ của soạn giả Kiên Giang về sự chia tay thầm lặng của Hà Triều và Hoa Phượng”. Báo Thanh Niên online. Truy cập 17 tháng 5 năm 2013.
↑  Soạn giả Hà Triều Hoa Phượng, Ngành Mai (RFA), 29/05/2011
Phần mộ soạn giả Hà Triều tại Chùa Nghệ sĩ
Glastaria glastifolia

| Glastaria glastifolia> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Brassicales
Họ (familia): Brassicaceae
Chi (genus): Glastaria
Loài (species): G. glastifolia
Danh pháp hai phần
Glastaria glastifolia (DC.) Kuntze, 1891 
Glastaria glastifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Cải. Loài này được (DC.) Kuntze mô tả khoa học đầu tiên năm 1891.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Glastaria glastifolia”. Truy cập ngày 15 tháng 6 năm 2013.
Gia đình văn hóa

Gia đình văn hóa là một chỉ tiêu được chính phủ Việt Nam đề ra để thực hiện trong nhiều gia đình ở Việt Nam ở cấp tổ dân phố nhằm tạo ra một số tiêu chuẩn về văn hóa và khuyến khích các gia đình đạt các tiêu chuẩn này. Những gia đình được chính quyền cấp xã công nhận là đã đạt tiêu chuẩn sẽ được cấp bằng khen cùng tên, bằng khen Gia đình văn hóa. Tổng cộng là có 22 chỉ tiêu.
Các tiêu chuẩn văn hóa của chương trình này dựa nhiều trên các giá trị văn hóa truyền thống của Việt Nam. Tuy nhiên các tiêu chuẩn này không chỉ khép kín trong truyền thống, mà nó tiếp nhận các yếu tố văn hóa của những dân tộc khác. Đa phần các trường hợp nhận bằng khen là đủ tiêu chuẩn; tuy nhiên, vẫn có những ý kiến cho rằng trong một số ít trường hợp chưa hoàn toàn đạt yêu cầu mà vẫn được cấp bằng khen. Nếu 80% gia đình trong một khu phố đạt chỉ tiêu là "Gia đình văn hóa" thì ủy ban nhân dân địa phương có thể xin được công nhận là "phố văn hóa" hoặc "làng văn hóa".
Mục đích

Năm 1960, phong trào gia đình văn hóa được thí điểm đầu tiên tại tỉnh Hưng Yên với 6 gia đình đầu tiên tại thôn Ngọc Tỉnh - xã Ngọc Long- huyện Yên Mỹ đồng thời cũng là những gia đình đầu tiên được công nhận Gia đình văn hóa. Mục đích của phong trào là khuyến khích các gia đình tích cực lao động sản xuất, thực hiện nếp sống mới, nuôi dạy con cái học hành tiến bộ, đoàn kết xóm làng và giữ gìn vệ sinh... Các hộ trong thôn tích cực xây dựng gia đình kiểu mẫu góp phần giúp phong trào tích cực lan rộng khắp các huyện, sau đó mở rộng tới nhiều địa phương khác.
Chú thích

↑  Hayton, Bill. Vietnam, Rising Dragon. New Haven, CT: Yale University Press, 2010. tr 70
↑  “Nơi khởi nguồn phong trào xây dựng gia đình văn hóa”. VTV Báo Điện Tử. 28 tháng 6 năm 2009.
↑  “Về nơi khởi nguồn phong trào "Gia đình văn hoá"”. Báo Điện tử Chính phủ. 28 tháng 6 năm 2013.
B-cây

Trong khoa học máy tính, B-cây là một cấu trúc dữ liệu dạng cây cho phép tìm kiếm, truy cập tuần tự, chèn, xóa trong thời gian lôgarit. B-cây là một tổng quát hóa của cây nhị phân tìm kiếm, trong đó một nút có thể có nhiều hơn hai con. Không như cây nhị phân tìm kiếm tự cân bằng, B-cây được tối ưu hóa cho các hệ thống đọc và ghi dữ liệu lớn. Nó thường được dùng trong các cơ sở dữ liệu và hệ thống tập tin.
Tổng quan

Trong B-cây, các nút trong (nút không là lá) có thể có số lượng nút con khác nhau, giới hạn trong một khoảng nhất định. Khi dữ liệu được chèn vào hoặc xóa đi từ một nút, số nút con của nó thay đổi. Khi đó, để duy trì số nút con trong khoảng đã định, các nút trong có thể được hợp hai làm một hoặc chia đôi. Vì số lượng nút con có thể nằm trong một khoảng lớn, B-cây không cần tái cân bằng thường xuyên như cây nhị phân tìm kiếm, nhưng lại sử dụng bộ nhớ lãng phí hơn do các nút không chứa tối đa dữ liệu.
Khi sử dụng B-cây, ta định trước một số nguyên t. Mỗi nút trong của B-cây (trừ nút gốc) có từ t-1 tới 2t-1 khóa. Hệ số 2 đảm bảo rằng các nút có thể được chia đôi hoặc kết hợp. Với một nút trong có 2t-1 khóa, ta có thể lấy khóa giữa trong 2t-1 khóa chèn vào nút cha và chia 2t-2 khóa còn lại vào hai nút mới, mỗi nút t-1 khóa. Tương tự như vậy, khi một nút và nút kế bên đều có t-1 khóa, ta có thể kết hợp hai nút cùng với một khóa từ nút cha thành một nút mới có 2t-1 khóa.
Số lượng nút con của một nút đúng bằng số khóa của nút đó cộng một. Vì vậy, số lượng nút con của một nút trong là từ t tới 2t.
B-cây duy trì tính cân bằng bằng cách đảm bảo các nút lá đều có cùng độ sâu. Chiều cao của cây tăng dần dần khi các nút mới được chèn vào cây, nhưng con số này thay đổi rất chậm. Khi chiều cao của cây tăng lên, độ sâu của tất cả các nút lá tăng lên cùng một lúc.
B-cây có lợi thế hơn các cấu trúc dữ liệu tìm kiếm khác khi thời gian truy cập lớn hơn nhiều lần thời gian đọc dữ liệu liên tiếp nhau. Điều này thường xảy ra khi các nút được lưu trên bộ nhớ ngoài. Bằng cách tăng số lượng nút con của mỗi nút, chiều cao của cây giảm xuống và số lần truy cập cũng giảm. Thêm vào đó, số thao tác tái cân bằng cây cũng giảm đi. Thông thường, tham số t (quyết định số khóa của mỗi nút) được chọn tùy theo lượng thông tin trong mỗi khóa và kích thước mỗi khối đĩa.
Tổng quan > Các biến thể

Thuật ngữ B-cây có thể được dùng để chỉ một thiết kế cụ thể, cũng có thể được dùng để chỉ một lớp các thiết kế. Theo nghĩa hẹp, B-cây lưu một số khóa ở các nút trong và không lưu bản sao của các khóa đó ở nút lá. Theo nghĩa rộng, nó còn bao gồm những biến thể khác như B+-cây hay B*-cây.
Trong B+-cây, các nút trong lưu bản sao của khóa. Tất cả các khóa, cùng với dữ liệu đi kèm được lưu ở các nút lá. Ngoài ra các nút lá còn có con trỏ đến các nút lá kế bên để tăng tốc truy cập tuần tự.
B*-cây thực hiện nhiều thao tác tái cân bằng hơn để lưu trữ dự liệu dày đặc hơn. Mỗi nút trong khác gốc phải đầy tới hai phần ba thay vì chỉ một nửa như trong B-cây.
Chi tiết kĩ thuật > Định nghĩa

Có nhiều định nghĩa khác nhau của B-cây trong các tài liệu. Sau đây là một định nghĩa.
Mỗi nút x chứa
số n[x] là số khóa lưu tại x.
n[x] khóa, theo thứ tự tăng dần.
Mỗi nút trong x chứa n[x]+1 con trỏ tới các nút con của x.
Mỗi khóa tại x có giá trị nằm giữa giá trị các khóa tại hai cây con tương ứng của x: khóa thứ i của x lớn hơn hoặc bằng mọi khóa ở cây con thứ i của x và nhỏ hơn hoặc bằng mọi khóa ở cây con thứ i+1 của x.
Mọi nút lá đều có cùng một độ sâu.
Số khóa của mỗi nút nằm trong một khoảng định trước. Khoảng này được quyết định bởi tham số t ≥2.
Mỗi nút trong khác gốc có ít nhất t-1 khóa. Nếu cây khác rỗng thì nút gốc phải có ít nhất một khóa.
Mỗi nút có tối đa 2t-1 khóa.
Độ phức tạp tính toán

Cũng như các thuật toán cho bộ nhớ ngoài khác, tham số quan trọng nhất cho B-cây không là tổng thời gian tính toán, mà là số lần truy cập bộ nhớ. Số lần truy cập bộ nhớ trong mỗi thao tác trên B-cây tỉ lệ với chiều cao của cây. Một B-cây với n nút có chiều cao không quá  \log _{t}{\frac {n+1}{2}}.
Các thao tác trên B-cây > Tìm kiếm

Tìm kiếm trên B-cây cũng tương tự như tìm kiếm trên cây nhị phân tìm kiếm. Giả sử giá trị cần tìm là v. Thuật toán xuất phát từ nút gốc và tìm từ trên xuống dưới. Tại nút x, thuật toán chọn nút con thứ i sao cho mọi khóa tại x với thứ tự nhỏ hơn i đều nhỏ hơn hoặc bằng v, và mọi khóa tại x với thứ tự lớn hơn hoặc bằng i đều lớn hơn hoặc bằng v.
Các thao tác trên B-cây > Chèn

Để chèn thêm một khóa mới, trước tiên thực hiện thao tác tìm kiếm để tìm đến nút lá ở vị trí cần chèn. Nếu nút lá đã đầy (chứa 2t-1 khóa), thuật toán lấy khóa ở giữa ra rồi chia các khóa còn lại vào hai nút mới, mỗi nút có t-1 khóa. Sau đó, đặt khóa ở giữa vừa lấy ra vào nút cha để làm điểm chia cho hai nút mới vừa tạo. Nếu nút cha cũng đầy thì lặp lại thao tác chia đôi như trên (có thể phải lặp lại cho tới nút gốc, tạo ra nút gốc mới).
Có thể cải tiến để thuật toán chỉ phải đi từ trên xuống đúng một lần bằng cách chia đôi ngay các nút đầy gặp được trên đường đi khi thực hiện thao tác tìm kiếm.
Bài báo ban đầu

Bayer, Rudolf; McCreight, E. (1970), Organization and Maintenance of Large Ordered Indices, Mathematical and Information Sciences Report No. 20, Boeing Scientific Research Laboratories
Bayer, Rudolf (1971), “Binary B-Trees for Virtual Memory”, Proceedings of 1971 ACM-SIGFIDET Workshop on Data Description, Access and Control, San Diego, California |title= trống hay bị thiếu (trợ giúp)
Glyphostoma pustulosa

| Glyphostoma pustulosa> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Mollusca
Lớp (class): Gastropoda
Liên họ (superfamilia): Conoidea
(không phân hạng): nhánh Caenogastropoda nhánh Hypsogastropoda nhánh Neogastropoda
Họ (familia): Clathurellidae
Chi (genus): Glyphostoma
Loài (species): G. pustulosa
Danh pháp hai phần
Glyphostoma pustulosa McLean & Poorman, 1971 
Danh pháp đồng nghĩa
 Glyphostoma (Glyphostoma) pustulosa McLean, J.H. & R. Poorman, 1971
Glyphostoma pustulosa là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Clathurellidae, họ ốc cối.
Chú thích

↑  Glyphostoma pustulosa McLean & Poorman, 1971. World Register of Marine Species, truy cập 29 tháng 3 năm 2010.
Batangas

| Batangas |
| --- | --- |
—  Tỉnh  —
 

  Hiệu kỳ Huy hiệu
 Vị trí Batangas tại Philippines
Batangas
Tọa độ: 13°50′B 121°00′Đ﻿ / ﻿13,833°B 121°Đ﻿ / 13.833; 121.000 
Quốc gia:  Philippines
Vùng: CALABARZON (Vùng IV-A)
Thành lập: 10/03/1917
Thủ phủ: Thành phố Batangas
Chính quyền
 • Kiểu: Tỉnh của Philippines
Diện tích
 • Tổng cộng: 3.119,72 km2 (1,204,53 mi2)
Thứ hạng diện tích: Thứ 45
Dân số (2007)
 • Tổng cộng: 2,245,869
 • Thứ hạng: Thứ 8
 • Thứ hạng mật độ: Thứ 6
Hành chính
 • Independent cities: 0
 • Component cities: 3
 • Municipalities: 31
 • Barangays: 1,078
 • Districts: Lone district of Biliran
 
Múi giờ: PHT (UTC+8)
ZIP Code: 4200–4234 
Mã điện thoại: 43 
Mã ISO 3166: PH-BTG 
Ngôn ngữ: tiếng Tagalog (phương ngữ Batangas, tiếng Tây Ban Nha, tiếng Anh
Batangas là một tỉnh loại 1 của Philippines tại khu vực CALABARZON ở Luzon. Tỉnh lỵ là thành phố Bantangas. Tỉnh giáp với các tỉnh Cavite và Laguna về phía bắc và Quezon về phía đông. Phía nam của tỉnh là đảo Mindoro và phía tây là Biển Đông.
Batangas là một trong các điểm du lịch được biết đến nhiều nhất gần Metro Manila. Tỉnh có nhiều bãi biển và nôi tiếng với việc lặn biển với chỉ vài giờ đi xe từ thỉ đô Manila. Một vài địa điểm như Anilao ở Mabini, Matabungkay ở Lian, Punta Fuego ở Nausugbu và Calatagan, và Laiya ở San Juan. Đặc biệt là tỉnh có Anilao (Mabini) được thế giới biết đến với nhiều nơi lặn biển để quan sát cuộc sống sinh vật dưới biển, và nổi bật với những tấm ảnh lớn. Nơi này cách Vùng thủ đô Manila 110 km về phía nam và có thể tới bằng đường bộ hoặc đường biển.
Batangas cũng có Núi lửa Taal, một trong nhóm các Núi lửa Decade. Núi lửa có đầy nước ở trên miệng của nó và ở trên một hòn đảo ở trung tâm Hồ Taal và được các nhà địa chất cho là miệng của một núi lửa lớn xưa kia. Thị trấn Taal nôi tiếng với nghề thêu, làm dao và xúc xích và đây là một trong hai nơi lưu giữ được những nét văn hoá từ thời thực dân Tây Ban Nha ở Philippines]].
Nhân khẩu

Phương ngữ của tiếng Tagalog được nói ở tỉnh khá gần với tiếng Tagalog cổ được sử dụng trước khi người Tây Ban Nha đến. Trong những năm gần đây, làn sóng nhập cư từ Visayas đã làm tăng lên tỷ lrrj người Visayas trong tỉnh. Một số người dân trong tỉnh cũng có thể nói dược tiếng Tây Ban Nha vì Batangas vốn là một trung tâm quan trọng suốt thời thuộc địa. Tỉnh Batangas cũng có tỷ lệ biết chữ khá cao là 96,5%, trong đó nam cao hơn một chút là 97,1% và nữ là 95,9%.
Kinh tế

Batangas cũng có nhiều ngành kinh tế khác ngoài du lịch khiến tỉnh không chỉ trong nước mà còn trên thế giới.
Hành chính

Tỉnh có 3 thành phố và 31 đô thị tự trị
Thành phố Batangas
Thành phố Lipa
Thành phố Tanauan
| --- | --- |
 Abuyog  Alangalang  Albuera  Babatngon  Barugo  Bato  Baybay  Burauen  Calubian  Capoocan  Carigara  Dagami  Dulag  Javier (Bugho)  Julita  Kananga :  La Paz  Leyte  MacArthur  Mahaplag  Matag-ob  Matalom  Mayorga  Merida  Palo  Palompon  Pastrana  San Isidro  San Miguel  Santa Fe  Tabango
Chú thích

Thành phố Lipa sau khi được Đồng minh giải phóng
Glipidiomorpha testaceicornis

| Glipidiomorpha testaceicornis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Mordellidae
Tông (tribus): Mordellini
Chi (genus): Glipidiomorpha
Loài (species): G. testaceicornis
Danh pháp hai phần
Glipidiomorpha testaceicornis Ermisch, 1955 
Glipidiomorpha testaceicornis là một loài bọ cánh cứng trong họ Mordellidae. Loài này được Ermisch miêu tả khoa học năm 1955.
Chú thích

↑  Mordellidae in Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Xã Mount Zion, Quận Macon, Illinois

| Xã Mount Zion Mount Zion Township |
| --- | --- |
—  Xã  —
 

 
 Vị trí trong Quận Macon, Illinois
 Vị trí quận Macon trong tiểu bang Illinois ở Hoa Kỷ
Xã Mount Zion
Quốc gia: Hoa Kỳ
Tiểu bang: Illinois
Quận: Quận Macon
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 7.131
Múi giờ: CST (UTC-6)
 • Mùa hè (DST): CDT (UTC-5)
Xã Mount Zion (tiếng Anh: Mount Zion Township) là một xã thuộc quận Macon, tiểu bang Illinois, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 7.131 người.
Goedartia mianchiensis

| Goedartia mianchiensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Ichneumonidae
Chi (genus): Goedartia
Loài (species): G. mianchiensis
Danh pháp hai phần
Goedartia mianchiensis Shi, 1988 
Goedartia mianchiensis là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2014.
Gnaphalium badium

| Gnaphalium badium> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Asterales
Họ (familia): Asteraceae
Chi (genus): Gnaphalium
Loài (species): G. badium
Danh pháp hai phần
Gnaphalium badium Wedd., 1856 
Gnaphalium badium là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Wedd. mô tả khoa học đầu tiên năm 1856.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Gnaphalium badium”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.
Gibberula vomoensis

| Gibberula vomoensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Mollusca
Lớp (class): Gastropoda
Liên họ (superfamilia): Muricoidea
(không phân hạng): nhánh Caenogastropoda nhánh Hypsogastropoda nhánh Neogastropoda
Họ (familia): Cystiscidae
Phân họ (subfamilia): Persiculinae
Chi (genus): Gibberula
Loài (species): G. vomoensis
Danh pháp hai phần
Gibberula vomoensis Wakefield & McCleery, 2004 
Gibberula vomoensis là một loài ốc biển rất nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Cystiscidae.
Miêu tả

Vỏ của loài này dài từ 1,5 đến 10 mm, hình trứng, mập, có một chóp nhỏ, thấp. Môi bên ngoài dày lên nhưng không có biến dạng bên ngoài. Nó thường được làm răng giả bên trong. Cột sống có một số bện trên vành dày lên, kích thước giảm dần về phía đầu sau.Cái vỏ có khía rõ ràng.
Chú thích

↑  Wakefield & McCleery. 2004. Novapex 5(2-3): 69-78. World Register of Marine Species, accessed ngày 24 tháng 4 năm 2010.
↑  Gibberula vomoensis Wakefield & McCleery, 2004. World Register of Marine Species, truy cập 24 tháng 4 năm 2010.
Gonia setigera

| Gonia setigera> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Diptera
Họ (familia): Tachinidae
Chi (genus): Gonia
Loài (species): G. setigera
Danh pháp hai phần
Gonia setigera
Gonia setigera là một loài ruồi trong họ Tachinidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 20 tháng 6 năm 2014.
↑  James E. O’Hara WORLD GENERA OF THE TACHINIDAE (DIPTERA) AND THEIR REGIONAL OCCURRENCE; Version 7; 10 december 2012
Gonia turgida

| Gonia turgida> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Diptera
Họ (familia): Tachinidae
Chi (genus): Gonia
Loài (species): G. turgida
Danh pháp hai phần
Gonia turgida
Gonia turgida là một loài ruồi trong họ Tachinidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 20 tháng 6 năm 2014.
↑  James E. O’Hara WORLD GENERA OF THE TACHINIDAE (DIPTERA) AND THEIR REGIONAL OCCURRENCE; Version 7; 10 december 2012