stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Tongchang

| Tongchang> Chuyển tự Tiếng Triều Tiên |
| --- | --- |
 • Hangul: 동창군
 • Hanja: 東倉郡
 • Romaja quốc ngữ: Dongchang-gun
 • McCune–Reischauer: Tongch'ang kun
 
 
 
 Vị trí tại Pyongan Bắc
Tongchang
Quốc gia: Hàn Quốc
Diện tích
 • Tổng cộng: 665,2 km² km2 (Lỗi định dạng: giá trị đầu vào không hợp lệ khi làm tròn mi2)
Dân số (2008)
 • Tổng cộng: 28,665 người
Múi giờ: UTC+9
Tongchang (Hán Việt: Đông Thương) là một huyện của tỉnh Pyongan Bắc tại Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên. Huyện giáp với Pyoktong và Usi (Chagang) ở phía bắc, Unsan và Songwon ở phía đông, Taechon ở phía nam, Changsong cùng Taegwan ở phía tây.
Dãy núi Pinandok chạy qua phần phía bắc và phía đông của Tongchang, đỉnh cao nhất huyện là Tanpungdoksan (단풍덕산, 1159 m). Sông Changsong chảy theo hướng tây bắc-đông nam trên đường hợp lưu vào sông Đại Đồng. Nhiệt độ trung bình năm là 7 °C, trung bình tháng 1 là -10 °C và trung bình tháng 8 là 22,8 °C. Lượng mưa trung bình năm của huyện khá cao, đạt 1440 mm. Khoảng 80% diện tích của huyện là đất rừng (trong đó 40% là tùng bách, chiếm ưu thế là rừng hỗn hợp thông-sồi).
Ngành kinh tế chính trên địa bàn là khai mỏ. Mỏ vàng đầu tiên tại Taeyu-dong đã được một công ty Pháp mở vào năm 1896. Thêm vào đó là các mỏ bạc và apatit. Tongchang có ít đất canh tác hơn bất kỳ nơi nào trong tỉnh, chỉ với 6,5% tổng diện tích; phần lớn trong số đó (80%) là các ruộng khô không thích hợp cho trồng lúa gạo. Cây trồng chủ yếu của huyện là ngô. Huyện có một số nhà mày thủy điện quy mô nhỏ.
Năm 2008, dân số toàn huyện Tongchang là 28.665 người (13.527 nam và 15.138 nữ), trong đó, dân cư đô thị là 10.031 người (35%) còn dân cư nông thôn là 18.634 người (65%).
Võ Hồng Anh

| Võ Hồng Anh |
| --- | --- |
Sinh: Võ Hồng Anh (1939-12-04)4 tháng 12, 1939 Hà Nội
Mất: 18 tháng 7, 2009(2009-07-18) (69 tuổi) Hà Nội
Quốc tịch: Việt Nam
Dân tộc: Kinh
Học vị: Giáo sư tiến sĩ
Trường lớp: Đại học Tổng hợp Moskva
Nghề nghiệp: Nhà vật lý
Cha mẹ: Võ Nguyên Giáp (cha) Nguyễn Thị Quang Thái (mẹ)
Danh hiệu: Giải thưởng Kovalevskaya năm 1988 Huy chương Vì sự nghiệp Khoa học và Công nghệ  Huy chương Vì sự nghiệp Khuyến học.
Võ Hồng Anh (1939 - 2009) là một nữ giáo sư tiến sĩ nổi tiếng về ngành toán lý tại Việt Nam. Bà là người đầu tiên nhận được Giải thưởng Kovalevskaya năm 1988. Bà là con gái đầu của Đại tướng Võ Nguyên Giáp và liệt sỹ Nguyễn Thị Quang Thái.
Thân thế

Tài liệu "Giáo sư Việt Nam", Nhà xuất bản Khoa học Xã hội năm 2004, ghi rõ bà sinh ngày 4 tháng 12 năm 1942 tại Hà Nội. Tuy nhiên, theo thông tin của các cựu học sinh Trường Thiếu nhi Việt Nam Internat Moskva (bạn học của bà) thì bà sinh năm 1939. Điều này phù hợp với hồi ký của cha bà cũng như các bạn bè của song thân bà.
Cha bà là nhà cách mạng và nhà quân sự người Việt Nam Võ Nguyên Giáp. Mẹ của bà cũng là một nhà cách mạng tên Nguyễn Thị Quang Thái, em ruột của Nguyễn Thị Minh Khai, cũng là một nhà cách mạng Việt Nam nổi tiếng.
Thời thơ ấu

Ngay sau khi sinh bà được đầy năm thì cha bà sang Trung Quốc hoạt động. Sau đó, bà được mẹ đưa về sống tại nhà ông bà ngoại tại Vinh. Hai năm sau, mẹ bà bị chính quyền thực dân Pháp bắt. Bà được bà nội đón về An Xá (Lộc Thủy, Lệ Thủy, Quảng Bình) nuôi dưỡng.
Mẹ bà qua đời cuối năm 1944 tại nhà thương Robin (nay là Bệnh viện Bạch Mai) bởi bệnh thương hàn. Bà sống với ông bà nội mãi đến năm 1946 mới gặp lại cha, bấy giờ là một lãnh đạo cao cấp của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
Toàn quốc kháng chiến nổ ra, chiến sự lan dần đến Quảng Bình, bà được bà nội đưa đi sơ tán tại Thanh Chương, Nghệ An. Năm 1951, bà được gặp lại cha lần thứ hai. Sau đó, bà được chính phủ bố trí đưa sang học tại Quế Lâm và Khu học xá Nam Ninh, Trung Quốc.
Năm 1954, bà được đưa sang Liên Xô và theo học Trường Thiếu nhi Việt Nam Internat Moskva. Năm 1959, bà tốt nghiệp Phổ thông với Huy chương vàng. Sau đó, bà theo học ngành Vật lý lý thuyết lượng tử, Đại học Tổng hợp Quốc gia Lomonosov Moskva. Bà tốt nghiệp năm 1965 với bằng đỏ (hạng ưu).
Công tác nghiên cứu

Sau khi tốt nghiệp, bà về nước và được phân công làm cán bộ nghiên cứu thuộc Ban Toán - Lý, Ủy ban Khoa học Kỹ thuật Nhà nước. Năm 1966, bà lại được cử sang Liên Xô làm nghiên cứu sinh. Năm 1969, bà bảo vệ thành công luận án Phó Tiến sĩ Toán - Lý về "Lý thuyết Plasma" tại Hội đồng Khoa học Viện Nghiên cứu vật lý hạt nhân thuộc Trường Đại học Tổng hợp Moskva, Liên Xô.
Sau khi bảo vệ thành công luận án Phó tiến sĩ, bà được phân công về làm việc tại Trung tâm Vật lý lý thuyết, Viện Vật lý, Viện Khoa học Việt Nam. Đồng thời, bà cũng được mời làm cộng tác viên cao cấp tại Viện Liên hợp Nghiên cứu hạt nhân Quốc tế Dubna, Liên Xô. Năm 1979, bà lại sang Liên Xô, chính thức làm việc tại Viện Liên hợp Nghiên cứu hạt nhân Dubna, sau đó bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ Toán - Lý với đề tài "Lý thuyết tác động tham số của bức xạ điện tử mạnh lên các tinh thể..." tại Hội đồng Khoa học Viện Liên hiệp nghiên cứu hạt nhân Dubna năm 1982.
Năm 1983 bà về nước, tiếp tục công tác tại Viện Khoa học Việt Nam và được phong học hàm Giáo sư. Năm 1987, bà về làm việc tại Viện Năng lượng Nguyên tử Quốc gia (sau là Viện Năng lượng Nguyên tử Việt Nam), Phó phòng rồi Trưởng phòng Vật lý lý thuyết và tính toán. Năm 1998, bà công tác tại Trung tâm Nghiên cứu Cơ bản và Tính toán, Viện Khoa học Kỹ thuật Hạt nhân, Viện Năng lượng Nguyên tử Quốc gia cho đến khi nghỉ hưu vào năm 2003.
Những năm cuối đời, bà dành hết sức lực cho hoạt động của Hội Khuyến học Việt Nam.
Bà qua đời ngày 18 tháng 7 năm 2009 tại Hà Nội. Mộ phần của bà được đặt tại Nghĩa trang Thanh Tước, Hà Nội
Thành tích

Trong suốt gần 40 năm làm công tác giảng dạy và nghiên cứu khoa học, bà đã được thỉnh giảng, trao đổi nghiên cứu, dự hội nghị khoa học ở: Liên Xô, Nhật Bản, Mỹ, Pháp, các nước Đông Âu, Ý, Ấn Độ, Thái Lan, Malaysia... Bà cũng đã cho xuất bản trên 50 công trình khoa học được công bố, phần lớn ở nước ngoài, trong số đó có cuốn sách về Lý thuyết tương tác của bức xạ cường độ mạnh lên chất rắn - xuất bản ở Nga.
Bà cũng đã từng được khen thưởng toàn Viện Liên hợp Nghiên cứu Hạt nhân Dubna khóa 1979-1983.
Năm 1988, bà là người phụ nữ đầu tiên của ngành Vật lý được tặng Giải thưởng Khoa học Quốc tế Kovalevskaia - giải thưởng cao nhất của Việt Nam về khoa học kỹ thuật dành cho các nhà khoa học nữ.
Ngoài ra, bà còn được trao tặng Huy chương Vì sự nghiệp Khoa học và Công nghệ và Huy chương Vì sự nghiệp Khuyến học cho những đóng góp của mình trong việc nghiên cứu khoa học và công tác khuyến học.
Đời tư

Bà lập gia đình với Tiến sĩ Vật lý lý thuyết Phan Trúc Long, con trai đầu của Luật sư Phan Anh. Ông Long mất cuối thập niên 1990 tại Moskva do tai nạn giao thông.
Ông bà có với nhau một người con trai duy nhất là Phan Hồng Việt, một vũ sư dancesport nổi tiếng. Phan Hồng Việt lập gia đình với Hoàng Thu Trang - cũng là một vũ sư dancesport hàng đầu Việt Nam. Hai người là cặp đôi từng đoạt chức Vô địch quốc gia dancesport Việt Nam năm 2007, từng tham dự giải WDSF Standard Open 2011 với thứ hạng chung cuộc 13/22.
Chú thích

↑  Các tư liệu về Giáo sư Tiến sĩ khoa học Võ Hồng Anh[liên kết hỏng]
↑  Theo hồi ký của Đại tướng Võ Nguyên Giáp thì ông chia tay vợ con vào tháng 5 năm 1940, khi con chưa đầy năm.
↑  “Cái chết của nữ chiến sĩ cách mạng Nguyễn Thị Quang Thái”. Bản gốc lưu trữ ngày 21 tháng 1 năm 2013. Truy cập ngày 16 tháng 2 năm 2012.
↑  “Các tư liệu về Giáo sư Tiến sĩ khoa học Võ Hồng Anh”. Bản gốc lưu trữ ngày 19 tháng 9 năm 2020. Truy cập ngày 16 tháng 2 năm 2012.
↑  “Đám cưới có một không hai của cháu ngoại Đại tướng Võ Nguyên Giáp”. Bản gốc lưu trữ ngày 1 tháng 1 năm 2012. Truy cập ngày 16 tháng 2 năm 2012.
↑  Ảnh cưới độc của đôi VĐV dancesport Lưu trữ 2012-04-24 tại Wayback Machine Hồng Việt và Thu Trang từng đoạt chức vô địch quốc gia khiêu vũ thể thao năm 2007; Thế Ngọc, 12/05/2011 15:21
↑  Hong Viet Phan - Thu Trang Hoang
Đại học Tổng hợp Lomonosov
Viện Liên hiệp nghiên cứu hạt nhân Dubna
Trụ sở Viện Năng lượng Nguyên tử Quốc gia
Senenmut

| Senenmut |
| --- | --- |
Đại tổng quản của Nhà vua
Tượng đá hoa cương Senenmut quỳ gối ôm biểu tượng nữ thần Hathor (Bảo tàng Staatliches Ägyptischer Kunst, München)
Vương triều: Vương triều thứ 18
Pharaon: Hatshepsut
Cha: Ramose
Mẹ: Hatnofer
An táng: TT353 ?
Senenmut (còn được viết là Senmut) là một quan chức Ai Cập cổ đại, đồng thời cũng là một kiến trúc sư sống vào thời kỳ Vương triều thứ 18. Ông là một nhân vật có sức ảnh hưởng dưới thời trị vì của nữ pharaon Hatshepsut, từ đó có nhiều suy đoán cho rằng Senenmut là nhân tình của Hatshepsut.
Thân thế

Ramose và Hatnofer, cha mẹ của Senenmut, vốn chỉ là thường dân, được cho là có xuất thân từ thị trấn Armant ngày nay (phía nam Thebes, Ai Cập). Ramose không được biết gì hơn ngoài danh hiệu "Người đáng kính", mà nhà nghiên cứu Joyce Tyldesley cho rằng đó là cách gọi trang trọng nhưng có phần vô nghĩa dành cho những người chết được kính trọng. Hatnofer (cũng viết là Hatnefer) thì được gọi là "Nữ chủ nhà", một danh hiệu cho biết người phụ nữ đó đã kết hôn. Nhìn vào ngôi mộ song táng của cả hai (cách không xa nhà nguyện TT71 của Senenmut), xác ướp của Ramose chỉ được quấn vội lớp băng vải và đặt trong quan tài, trong khi Hatnofer được chôn cất một cách xa hoa với nhiều đồ tùy táng. Có lẽ, Hatnofer sống đủ lâu hơn chồng để chứng kiến con trai đảm nhận vị trí tối cao trong triều, do đó mà hậu sự của bà được Senenmut chăm lo chu toàn.
Senenmut còn có ít nhất 5 anh chị em được nhắc đến trên tường mộ TT353 của chính ông, gồm 3 người anh em trai (Amenemhet, Minhotep và Pairy) và 2 người chị em gái (Ahhotep và Nofrethor). Trong hầm mộ của Ramose và Hatnofer có đặt 6 xác ướp vô danh, trong số đó có thể là một vài anh chị em của Senenmut. Dựa vào lớp sỏi đất bám trên lớp băng vải quấn xác, có thể các xác ướp này đã được chôn trong một nghĩa trang gần đó, sau đó được cải táng đến khu lăng mộ lớn của Senenmut.
Senenmut sống độc thân đến cuối đời vì không có bất kỳ hình ảnh vợ con được khắc vẽ trên tường mộ. Một trong những người anh em của Senenmut thực hiện các nghi thức tang lễ của ông.
Sự nghiệp

Có ba con đường nghề nghiệp chính mở ra cho những người đàn ông có học thức vào thời kỳ Vương triều thứ 18: gia nhập quân đội, quản lý tôn giáo hoặc tiến vào bộ máy hành chính. Trong 93 danh hiệu được phong tặng, Senenmut không mang bất kỳ danh hiệu nào về quân sự, có thể cho thấy ông đã làm những việc liên quan đến hành chính tại quê nhà hoặc coi sóc đền thờ trước khi được điều động về kinh đô Thebes. Có thể, Senenmut đã bắt đầu tiến vào triều đình với vai trò Quản lý các Con dấu hoặc Quản lý Phòng tiếp kiến, có thể từ triều pharaon Thutmose I, cha của Hatshepsut. Tường điện thờ ở Gebel el-Silsila có đề cập rằng, Senenmut giữ vai trò quản gia của Phối ngẫu của Thần và Con gái của Đức vua, ở đây nhiều khả năng chính là nói đến Hatshepsut và con gái bà là Neferure, cho thấy rằng ông đã vào cung phục vụ cho vương thất ít nhất là từ thời Thutmose II (cũng là chồng của Hatshepsut).
Dưới triều Thutmose II, Senenmut đã được giao phó công việc dạy học cho công chúa Neferure. Có ít nhất 10 pho tượng mà Senenmut được tạc cùng với Neferure. Dưới thời nhiếp chính của Hatshepsut đối với Thutmose III, Senenmut đảm nhận giám sát việc khai thác và vận chuyển đá từ Aswan để dựng hai bút tháp tại lối vào Đền Karnak (đều không còn tồn tại đến ngày nay). Ông cũng đã cho xây một điện thờ bằng sa thạch dành cho chính bản thân tại Gebel Silsila. Hầu hết các đền thờ tại đây đều mô tả cảnh tang lễ qua những văn tự và phù điêu, nhưng đền thờ của Senenmut lại bỏ qua điều này mà thay vào đó lại khắc họa hình ảnh của nữ vương Hatshepsut đang được ôm bởi thần cá sấu Sobek và nữ thần diều hâu Nekhbet. Các nhà nghiên cứu cho rằng, vị trí đặc biệt của Senenmut và mối quan hệ giữa ông với nữ vương chắc chắn giải thích được những khác biệt này.
Sau khi Hatshepsut nắm quyền thực sự của một pharaon (khoảng năm Thutmose III thứ 7), Senenmut đã từ bỏ một số chức vụ cấp thấp của mình, bao gồm cả vai trò gia sư cho Neferure, và nhận những danh hiệu cao quý hơn, đặc biệt là Đại Tổng quản của Amun. Với cương vị này, ông nắm quyền giám sát các hoạt động diễn ra tại đền Karnak, bao gồm đền thờ Mut, chính điện của Karnak, đền Luxor và đền thờ Hatshepsut. Những tuyên bố gán cho Senenmut là kiến trúc sư xây dựng đền tang lễ của Hatshepsut (Djeser-djeseru) không có căn cứ, mặc dù ông có mang danh hiệu Giám sát công trình của Amun ở Djeser-djeseru. Danh hiệu này chỉ xuất hiện trên một pho tượng và trong hầm mộ của ông (TT353), ít ỏi như vậy cũng có thể đoán rằng ông không chính thức điều hành công việc này.
Sự nghiệp > Nhận được ân sủng

Senenmut dường như đã trở thành một trợ lý đắc lực của nữ vương Hatshepsut. Ít nhất 25 pho tượng được tạc từ nhiều loại đá khác nhau, bao gồm diorit, quartzit, đá hoa cương, sa thạch, thạch cao tuyết hoa, đá graywacke (một loại sa thạch chứa nhiều vụn đá có cấu trúc bùn) và đá pocfia (một loại đá núi lửa), cho thấy Senenmut đã khai thác nhiều mỏ đá từ khắp Ai Cập và các sa mạc lân cận. Đây là một số lượng tượng cực kỳ lớn đối với một cá nhân mà không một viên quan nào khác trong thời kỳ Tân vương quốc có được như vậy, nếu đây đều là quà tặng từ nữ vương thì điều này càng khẳng định sự ưu ái mà Hatshepsut dành cho ông.
Sự giàu có nhanh chóng của Senenmut vào thời điểm này là điều rõ ràng. Không chỉ chôn cất mẹ mình một cách trang trọng, mà Senenmut còn bắt đầu xây dựng ngôi mộ hoành tráng của riêng mình và cho xây đền thờ chính ông tại Silsila. Chứng thực rõ hơn cho sự yêu mến của nhà vua dành cho Senenmut là cỗ quách bằng đá quartzit trong nhà nguyện TT71. Quartzit là loại đá chỉ được dùng trong các nghi thức tang lễ của riêng vương thất vào thời đó. Hơn nữa, theo ghi nhận, với hình bầu dục đặc biệt, quách của Senenmut có hình dáng rất giống với các cỗ quách hình khung cartouche dành cho các vị vua, cũng như sao chép cả kiểu trang trí trên quách. Quách đá của Senenmut tại Bảo tàng Metropolitan đã được phục dựng từ hơn một nghìn mảnh vỡ được tìm thấy trong nhà nguyện của ông. Ngoài ra, Senenmut còn có quyền được khắc hình ảnh của chính ông tại đền thờ của Hatshepsut ở Deir el-Bahri, cũng như trên tất cả các đền thờ ở Thượng và Hạ Ai Cập.
Qua đời

Không rõ Senenmut mất vào thời điểm nào, vì tài liệu cuối cùng có ghi tên ông là trên một mảnh vỡ ghi năm trị vì thứ 16 của Hatshepsut. Không có bằng chứng nào cho thấy ông được chôn cất ở hầm mộ TT353, hơn nữa thì hầm mộ này cũng chưa được hoàn thiện, và cỗ quách đá ở nhà nguyện TT71 cũng chưa xong phần nắp. Cái chết của ông có lẽ xảy ra vào khoảng năm 18 hoặc 19, nhiều năm trước khi Hatshepsut qua đời.
Xác ướp một người đàn ông không rõ danh tính, được gọi là "Người đàn ông vô danh C", được tìm thấy trong hầm mộ DB320, nơi mà phần lớn các vua chúa cùng vương thất từ Vương triều thứ 17 đến 21 được tìm thấy trong đó, bao gồm cả một số tư tế của Amun.
Mảnh đá vôi phác họa chân dung Senenmut đội tóc giả, được tìm thấy bên dưới nhà nguyện của ông trên đồi Sheikh Abd el-Qurna (Bảo tàng Metropolitan)
Tượng khối Senenmut ôm lấy Neferure (Bảo tàng Ai Cập Berlin)
Cyperus tenuiculmis

| Cyperus tenuiculmis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Poales
Họ (familia): Cyperaceae
Chi (genus): Cyperus
Loài (species): C. tenuiculmis
Danh pháp hai phần
Cyperus tenuiculmis Boeckeler 
Cyperus tenuiculmis là loài thực vật có hoa trong họ Cói. Loài này được Boeckeler mô tả khoa học đầu tiên năm 1870.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Cyperus tenuiculmis”. Truy cập ngày 11 tháng 6 năm 2013.
Tipaza (tỉnh)

| Tipaza |
| --- | --- |
—  Tỉnh  —
 

 
 Bản đồ Algérie với tỉnh Tipaza
Tipaza
Quốc gia:  Algeria
Thủ phủ: Tipaza
Diện tích
 • Tổng cộng: 2,166 km2 (836 mi2)
Dân số (2008)
 • Tổng cộng: 617,661
 • Mật độ: 285,2/km2 (739/mi2)
Mã ISO 3166: DZ-42
Huyện: 10
Đô thị: 28
Tipasa (tiếng Ả Rập: ولاية تيبازة , Tibaza, cổ hơn Tefessedt) là một tỉnh ở duyên hải Algérie, tỉnh lỵ là Tipasa, 50 km về phía tây thủ đô Algeria.
Các đơn vị hành chính

Tỉnh này gồm 10 huyện và 28 đô thị. Các huyện:
Cherchell
Koléa
Hadjout
Gouraya
Fouka
Bou Ismaïl
Damous
Sidi Amar
Ahmer El Aïn
Đô thị cấp huyện: Tipaza
Cerithium caeruleum

| Cerithium caeruleum |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Mollusca
Lớp (class): Gastropoda
Liên họ (superfamilia): Cerithioidea
(không phân hạng): nhánh Caenogastropoda nhánh Sorbeoconcha
Họ (familia): Cerithiidae
Chi (genus): Cerithium
Loài (species): C. caeruleum
Danh pháp hai phần
Cerithium caeruleum Sowerby II, 1855 
Danh pháp đồng nghĩa
 Cerithium caeruleum var. minima H. Fischer & Vignal, 1901  Cerithium tuberculatum Lamarck, 1822  Clypeomorus caeruleum (G.B. Sowerby II, 1855)  Vertagus schroteri Mörch, 1852
Cerithium caeruleum là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Cerithiidae.
Chú thích

1 2  Cerithium caeruleum G.B. Sowerby II, 1855.  Xem: Cơ sở dữ liệu sinh vật biển tại http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=216702 on 17 tháng 5 năm 2010.
Vinh Thanh

Vinh Thanh là một xã ven biển và đầm phá thuộc huyện Phú Vang, thành phố Huế, Việt Nam.
Xã có diện tích 10,48 km², dân số năm 1999 là 9.108 người, mật độ dân số đạt 869 người/km².
Hành chính

Xã có 6 thôn: 1, 2, 3, 4, 5, 6.
Chú thích

1 2 3  “Mã số đơn vị hành chính Việt Nam”. Bộ Thông tin & Truyền thông. Bản gốc lưu trữ ngày 24 tháng 3 năm 2013. Truy cập ngày 10 tháng 4 năm 2012.
↑  Tổng cục Thống kê
Oxide acid

Cấu tạo một phân tử khí Carbon dioxide (CO2)
Oxide acid, hoặc anhydride acid, thường là oxide của phi kim và tương ứng với một acid, các oxide phản ứng với nước tạo thành acid, hoặc với một base để tạo thành muối. Chúng là các oxide của phi kim hoặc kim loại ở trạng thái oxy hóa cao. Chúng có thể được hiểu một cách có hệ thống bằng cách lấy một oxoacid sau đó loại bỏ nước khỏi nó và cho đến khi chỉ còn lại một oxide. oxide thu được thuộc nhóm chất này. Ví dụ, anhydride acid sulfurơ (SO2), anhydrid acid sulfuric (SO3) và anhydrid acid carbonic (CO2) là các oxide acid. Một anhydride vô cơ (một thuật ngữ hơi cổ xưa) là một anhydride acid không có thành phần hữu cơ.
Các oxide có tính acid không phải là acid Lowry-Brønsted vì chúng không cho đi proton; tuy nhiên, chúng là acid Arrhenius vì chúng làm tăng nồng độ ion hydro của nước. Ví dụ, carbon dioxide làm tăng nồng độ ion hydro của nước mưa (pH = 5,6) lên 25 lần so với nước tinh khiết (pH = 7). Chúng cũng là acid Lewis, vì chúng chấp nhận các cặp electron từ một số base Lewis, đáng chú ý nhất là các anhydrua base.
Các oxide của nguyên tố chu kỳ 3 thể hiện tính tuần hoàn liên quan đến tính acid. Khi một người di chuyển trong suốt thời gian, các oxide trở nên có tính acid hơn. oxide của sodium và magnesium có tính kiềm. Các oxide aluminium là chất lưỡng tính (phản ứng cả dưới dạng base hoặc acid). Các oxide silic, phosphor, lưu huỳnh và chlor có tính acid. Một số oxide phi kim loại, chẳng hạn như nitrogen oxide (N2O) và carbon monoxide (CO), không hiển thị bất kỳ đặc tính acid / base nào.
Các oxide acid cũng có thể phản ứng với các oxide base để tạo ra muối của oxoanions:
2MgO + SiO2 → Mg2SiO4
Các oxide acid có ý nghĩa lớn đối với môi trường. Lưu huỳnh oxide và nitơ oxide được coi là chất gây ô nhiễm không khí khi chúng phản ứng với hơi nước trong khí quyển để tạo ra mưa acid.
Tính chất hoá học > Tác dụng với base tan > Gốc acid tương ứng có hóa trị II:

Đối với kim loại trong base có hoá trị I:
Tỉ lệ mol B:OA là 1:
{\ce {NaOH +SO2 ->NaHSO3}} (phản ứng tạo muối acid)
Tỉ lệ mol B:OA là 2:
{\ce {2KOH +SO3 ->K2SO4 +H2O}} (phản ứng tạo muối trung hòa)
Đối với kim loại trong base có hóa trị II:
Tỉ lệ mol OA:B là 1:
{\ce {CO2 +Ca(OH)2 ->CaCO3 + H2O}} (phản ứng tạo muối trung hòa)
Tỉ lệ mol OA:B là 2:
{\ce {2SiO2 +Ba(OH)2 -> Ba(HSiO3)2}} (phản ứng tạo muối acid, theo sách giáo khoa lớp 8)
Tính chất hoá học > Tác dụng với base tan > Đối với acid có gốc acid hoá trị III:

Đối với kim loại có hoá trị I:
Tỉ lệ mol B:OA là 6:
{\ce {P2O5 +6NaOH ->2Na2HPO4 +H2O}}
Tỉ lệ mol B:OA là 4:
{\ce {P2O5 +4NaOH ->2NaH2PO4 +H2O}}
Tỉ lệ mol B:OA là 2:
{\ce {P2O5 +2NaOH +H2O ->2NaH2PO4}}
Các oxide acid và acid tương ứng

CO2: carbon dioxide (H2CO3)
SO2: Lưu huỳnh dioxide (H2SO3)
SO3: Lưu huỳnh trioxide (H2SO4)
N2O3: Dinitơ trioxide (HNO2)
N2O5: Dinitrơ pentoxide (HNO3)
P2O3: Diphosphor trioxide (H3PO3)
P2O5: Diphosphor pentaoxide (H3PO4)
Cl2O: Dichlor oxide (HClO)
Cl2O3: Dichlor trioxide (HClO2)
Cl2O5: Dichlor pentoxide (HClO3)
Cl2O7: Dichlor heptoxide (HClO4)
CrO3: Chromi(VI) oxide (H2Cr2O7 và H2CrO4)
SiO2: Silic dioxide (H2SiO3)
SeO2: Selen dioxide (H2SeO3)
SeO3: Selen trioxide (H2SeO4)
Mn2O7: Mangan(VII) oxide (HMnO4)
I2O: Diod oxide (HIO)
I2O3: Diod trioxide (HIO2)
I2O5: Diod pentoxide (HIO3)
I2O7: Diod heptoxide (HIO4 và H5IO6)
Br2O: Dibrom oxide (HBrO)
Br2O3: Dibrom trioxide (HBrO2)
Br2O5: Dibrom pentaoxide (HBrO3)
Br2O7: Dibrom heptaoxide (HBrO4)
TeO2: Teluride dioxide (H2TeO3)
UO2: Urani dioxide (H2UO3)
UO3: Urani trioxide (H2UO4)
WO3: Wolfram trioxide (H2WO4)
Uiju

| Uiju> Chuyển tự Tiếng Triều Tiên |
| --- | --- |
 • Hangul: 의주군
 • Hanja: 義州郡
 • Romaja quốc ngữ: Uiju-gun
 • McCune–Reischauer: Ŭiju kun
 
 

 
 Vị trí tại Pyongan Bắc
Uiju
Quốc gia: Hàn Quốc
Diện tích
 • Tổng cộng: 420 km² km2 (Lỗi định dạng: giá trị đầu vào không hợp lệ khi làm tròn mi2)
Dân số (2008)
 • Tổng cộng: 110,018 người
Múi giờ: UTC+9
Uiju (Hán Việt: Nghĩa Châu) là một huyện của tỉnh Pyongan Bắc tại Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên. Huyện nằm ở bờ nam sông Áp Lục và bên bờ bắc là Trung Quốc, huyện cũng quản lý một số cù lao trên dòng sông. Uiju nằm trên đồng bằng sông Áp Lục và có dãy núi Kangnam chạy qua. Đỉnh cao nhất trên địa bàn là Cheonmasan (700m). Huyện giáp với Sakju ở phía đông bắc, Chonma ở phía đông nam, Pihyon ở phía nam và Sinuiju ở phía tây nam. Năm 2008, dân số toàn huyện Uiju là 110.018 người (52.185 nam và 57.833 nữ), trong đó, dân cư đô thị là 57.229 người (52%) còn dân cư nông thôn là 52.789 người (48%).
Hành cung Cổ Bi

Đối với các định nghĩa khác, xem Cổ Bi (định hướng).
Cổ Bi là một hành cung nổi tiếng do An Đô Vương Trịnh Cương khởi dựng, nay vẫn còn phế tích tại thị trấn Trâu Quỳ, huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội.
Vị trí địa lý

Công trình được xây dựng trên một quả đồi nằm trong một quần thể đồi quây tụ một hướng theo thế trâu quỳ nổi bật giữa một vùng đồng ruộng, sông ngòi thơ mộng, trù phú.
Được biết, trên địa bàn Kinh Bắc xưa, Cổ Bi là một danh hương trong Tam Cổ, Ngũ Phù (Cổ Loa, Cổ Bi, Cổ Pháp, Phù Ninh, Phù Đổng, Phù Khê, Phù Chẩn, Phù Lưu). Hơn nữa, Cổ Bi lại đứng đầu về vị thế địa lý, văn hoá của vùng. Cái lợi thế của đất này là hội đủ các yếu tố cần thiết cận thị, cận giang, cận lộ để sớm trở thành một trung tâm kinh tế, văn hoá của xứ Kinh Bắc nói riêng và kinh đô Thăng Long nói chung. Đây cũng là lý do mà hàng nghìn năm trước, vùng đất này đã có nhiều dòng tộc lớn đến sinh cơ lập nghiệp.
Sở dĩ chúa Trịnh Cương dựng hành cung Cổ Bi là vì địa thế ở đây đẹp, phong cảnh hữu tình, lại gần Như Kinh (làng Ghềnh), quê mẹ chúa Trịnh Cương.
Cổ Bi không xa kinh thành Thăng Long nên nếu có biến động, chúa cũng có thể liệu được việc. Ngoài ra, hành cung còn là một trọng điểm quân sự trấn giữ huyết mạch giữa xứ Bắc và xứ Đông khi loạn lạc, đồng thời nó cũng là một quần thề di tích văn hoá nối kết khu vực cổ Luy Lâu - Thuận Thành, trung tâm Phật giáo đầu tiên của nước ta với nhiều chùa chiền, đền tháp, đài tạ quy mô tráng lệ.
Lịch sử

Năm 1727 thời nhà Lê, An Đô Vương Trịnh Cương khởi dựng Hành cung Cổ Bi, còn gọi là Phủ Kim Thành với ý định chuyển hẳn phủ chúa về đây; dân và chức sắc địa phương đã chở gỗ quý và đá đanh xứ Thanh để kịp làm xong trong một tháng. Hai năm sau, đê Cự Linh vỡ, nước tràn vào phủ Kim Thành; chúa Trịnh Cương phải điều động phu phen tu bổ hành cung, sửa sang đàng hoàng cho chúa tuần du. Năm Kỉ Dậu (1729), nhà chúa bị cảm sau chuyến tuần du Phật Tích rồi mất tại hành cung Cổ Bi vào ngày 28 Tháng 11, năm 1729 (năm đầu tiên niên hiệu Vĩnh Khánh). Do sự kiện này mà việc tô điểm thắng tích bị dở dang.
Sang thời Lê Mạt năm 1787-8 nghiệp chúa Trịnh đổ, vua Chiêu Thống sai nổi lửa đốt hết cung điện phủ chúa ở kinh thành Đông Kinh và cả ở Cổ Bi nên các công trình bằng gỗ bị huỷ cả.