stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Nguyễn Hữu Tiến (nhà cách mạng)
Tiểu sử

Ông sinh ngày 5 tháng 3 năm 1901 tại làng Lũng Xuyên huyện tổng Yên Khê huyện Duy Tiên (nay là phường Yên Bắc, thị xã Duy Tiên), tỉnh Hà Nam. Năm 1927, ông tham gia tổ chức Việt Nam Thanh niên Cách mạng Đồng chí Hội. Năm 1931 ông bị bắt và bị đưa ra nhà tù Côn Đảo. Năm 1935, ông cùng một số tù chính trị khác là Tạ Uyên, Tống Văn Trân, Vũ Công Phụ vượt ngục, trở về đất liền, hoạt động cách mạng tại Nam Bộ, sau đó được phân công phụ trách công tác tuyên truyền, in ấn tài liệu cách mạng.
Chính trong thời gian này, ông được Xứ ủy Nam Kỳ trao nhiệm vụ vẽ cờ hiệu để sử dụng trong các cuộc đấu tranh. Ông đã vẽ lá cờ có nền đỏ và ngôi sao vàng năm cánh, tượng trưng cho máu đỏ da vàng, cho dân tộc và sự đoàn kết các tầng lớp nhân dân bao gồm sỹ - nông - công - thương - binh trong đại gia đình các dân tộc Việt Nam. Mẫu cờ đã được Xứ ủy Nam Kỳ nhất trí và đã xuất hiện lần đầu tiên trong khởi nghĩa Nam Kỳ ngày 23 tháng 11 năm 1940.
Tâm huyết của tác giả khi sáng tạo ra lá cờ được khắc họa rõ nét trong bài thơ của ông:
Tuy nhiên, ông không kịp nhìn thấy lá cờ của mình tung bay. Ngày 30 tháng 7 năm 1940, ông bị thực dân Pháp bắt giam (cùng với Nguyễn Thị Minh Khai). Khởi nghĩa Nam Kỳ thất bại, đàn áp đẫm máu và bị khủng bố rất tàn bạo. Thực dân Pháp đưa ông và nhiều yếu nhân của Đảng Cộng sản Đông Dương như Nguyễn Thị Minh Khai, Võ Văn Tần, Hà Huy Tập,... ra xử bắn ngày 28 tháng 8 năm 1941.
Lá cờ của Nguyễn Hữu Tiến đã lan rộng ra và trở thành cờ hiệu của phong trào Việt Minh. Tại Hội nghị Tân Trào chuẩn bị Tổng khởi nghĩa, Quốc dân đại hội đã nhất trí chọn lá cờ của Nguyễn Hữu Tiến làm Quốc kỳ của đất nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và sau này là Quốc kỳ của nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
Tranh luận về tác giả cờ đỏ sao vàng

Theo nguồn báo Tuổi Trẻ ra năm 2006, trong công văn số 1393/VHTT-BTCM do Thứ trưởng Bộ Văn hóa - Thông tin Lưu Trần Tiêu ký ngày 18 tháng 4 năm 2001 có ghi rõ: "Tất cả các nguồn tài liệu hiện có tại Cục Lưu trữ Trung ương Đảng, tại Viện Lịch sử Đảng trực thuộc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, tại Bảo tàng Cách mạng Việt Nam, Bảo tàng Hồ Chí Minh đều không có tài liệu nào chứng minh đồng chí Nguyễn Hữu Tiến là người vẽ lá cờ Tổ quốc". Có nghi vấn cho rằng ông Lê Quang Sô, nguyên Bí thư Tỉnh ủy Tiền Giang mới là tác giả. Tại hội thảo ở Tiền Giang năm 2005 của Viện Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam, viện trưởng viện này cho rằng lá cờ là sản phẩm của tập thể Xứ ủy Nam Kỳ, chưa có cơ sở vững chắc kết luận cá nhân ai là tác giả.
Nhà lưu niệm

Năm 1993, để ghi ơn Nguyễn Hữu Tiến, tỉnh Hà Nam đã cho xây dựng Nhà lưu niệm, mang tên: "Nhà lưu niệm Đồng chí Nguyễn Hữu Tiến". Hiện, nơi này do người con gái duy nhất của Nguyễn Hữu Tiến là bà Nguyễn Thị Xu trông nom.Trong căn nhà có treo một bức tranh sơn dầu vẽ cảnh Nguyễn Hữu Tiến đang ngồi vẽ lá cờ đỏ sao vàng, do cố nhạc sĩ Văn Cao vẽ.
Mộ Nguyễn Hữu Tiến hiện được an táng tại Nghĩa trang Liệt sĩ Thành phố Hồ Chí Minh (P. Long Bình, Q.9).
Ông được đặt tên cho 1 con đường ở Tân Phú, Thành phố Hồ Chí Minh.
Chú thích

↑  Nguyễn Hữu Tiến hay Lê Quang Sô?
↑  Tác giả quốc kỳ: vẫn là dấu chấm hỏi
↑  Nhà lưu niệm
Mẫu cờ đỏ sao vàng nguyên thủy
Platycerus mandibularis

| Platycerus mandibularis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Lucanidae
Phân họ (subfamilia): Lucaninae
Chi (genus): Platycerus
Loài (species): P. mandibularis
Danh pháp hai phần
Platycerus mandibularis Imura, 2009 
Platycerus mandibularis là một loài bọ cánh cứng trong họ Lucanidae. Loài này được Imura mô tả khoa học năm 2009.
Platycerus nagahatai

| Platycerus nagahatai> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Lucanidae
Phân họ (subfamilia): Lucaninae
Chi (genus): Platycerus
Loài (species): P. nagahatai
Danh pháp hai phần
Platycerus nagahatai Imura, 2009 
Platycerus nagahatai là một loài bọ cánh cứng trong họ Lucanidae. Loài này được Imura mô tả khoa học năm 2009.
Philampelini

| Philampelini |
| --- | --- |
Eumorpha pandorus
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Sphingidae
Phân họ (subfamilia): Macroglossinae
Tông (tribus): Philampelini Burmeister, 1878
Các chi
 Xem trong bài.
Philampelini là một tông bướm đêm thuộc họ Sphingidae.
Phân loại

Chi Eumorpha - Hübner, 1807
Chi Tinostoma - Rothschild & Jordan, 1903
Hình ảnh

Eumorpha achemon
Rhyacophila inaequalis

| Rhyacophila inaequalis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Trichoptera
Họ (familia): Rhyacophilidae
Chi (genus): Rhyacophila
Loài (species): R. inaequalis
Danh pháp hai phần
Rhyacophila inaequalis Denning & Schmid, 1971 
Rhyacophila inaequalis là một loài Trichoptera trong họ Rhyacophilidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Mallapur Kariyat Nesargi, Sampgaon

| Mallapur Kariyat Nesargi |
| --- | --- |
—  Làng  —
 
Quốc gia:  Ấn Độ
Bang: Karnataka
Huyện: Belgaum
Tehsil: Sampgaon
Múi giờ: IST (UTC+5:30)
Mallapur Kariyat Nesargi là một làng thuộc tehsil Sampgaon, huyện Belgaum, bang Karnataka, Ấn Độ.
Pinacosterna weymanni

| Pinacosterna weymanni |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Pinacosterna
Loài (species): P. weymanni
Danh pháp hai phần
Pinacosterna weymanni Quedenfeldt, 1882 
Pinacosterna weymanni là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Piruauna tuberosa

| Piruauna tuberosa> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Piruauna
Loài (species): P. tuberosa
Danh pháp hai phần
Piruauna tuberosa Galileo & Martins, 1998 
Piruauna tuberosa là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Rhyacophila incudis

| Rhyacophila incudis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Trichoptera
Họ (familia): Rhyacophilidae
Chi (genus): Rhyacophila
Loài (species): R. incudis
Danh pháp hai phần
Rhyacophila incudis Mey, 1996 
Rhyacophila incudis là một loài Trichoptera trong họ Rhyacophilidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Pitcairnia flexuosa

| Pitcairnia flexuosa> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
(không phân hạng): Commelinids
Bộ (ordo): Poales
Họ (familia): Bromeliaceae
Chi (genus): Pitcairnia
Loài (species): P. flexuosa
Danh pháp hai phần
Pitcairnia flexuosa L.B.Sm. 
Pitcairnia flexuosa là một loài thực vật có hoa trong họ Bromeliaceae. Loài này được L.B.Sm. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1936.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Pitcairnia flexuosa”. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2013.
Mallapur Kariyat Ambadagatti, Sampgaon

| Mallapur Kariyat Ambadagatti |
| --- | --- |
—  Làng  —
 
Quốc gia:  Ấn Độ
Bang: Karnataka
Huyện: Belgaum
Tehsil: Sampgaon
Múi giờ: IST (UTC+5:30)
Mallapur Kariyat Ambadagatti là một làng thuộc tehsil Sampgaon, huyện Belgaum, bang Karnataka, Ấn Độ.
Pityohyphantes brachygynus

| Pityohyphantes brachygynus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Linyphiidae
Chi (genus): Pityohyphantes
Loài (species): P. brachygynus
Danh pháp hai phần
Pityohyphantes brachygynus Chamberlin & Ivie, 1942 
Pityohyphantes brachygynus là một loài nhện trong họ Linyphiidae.
Loài này thuộc chi Pityohyphantes. Pityohyphantes brachygynus được Ralph Vary Chamberlin & Wilton Ivie miêu tả năm 1942.
Chú thích

↑  Platnick, Norman I. (2010): The world spider catalog, version 10.5. American Museum of Natural History.
Maleboranahatti, Challakere

| Maleboranahatti |
| --- | --- |
—  Làng  —
 
Quốc gia:  Ấn Độ
Bang: Karnataka
Huyện: Chitradurga
Thành phố/thị trấn: Challakere
Múi giờ: IST (UTC+5:30)
Maleboranahatti là một làng thuộc tehsil Challakere, huyện Chitradurga, bang Karnataka, Ấn Độ.
Malebennur, Harihar

| Malebennur |
| --- | --- |
—  Làng  —
 
Quốc gia:  Ấn Độ
Bang: Karnataka
Huyện: Davanagere
Thành phố/thị trấn: Harihar
Múi giờ: IST (UTC+5:30)
Malebennur là một làng thuộc tehsil Harihar, huyện Davanagere, bang Karnataka, Ấn Độ.
Megaloptera (bướm đêm)

| Megaloptera |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Chi (genus): Megaloptera 
Megaloptera  là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.
Mallapur. S.A., Gokak

| Mallapur>  S.A. |
| --- | --- |
—  Làng  —
 
Quốc gia:  Ấn Độ
Bang: Karnataka
Huyện: Belgaum
Tehsil: Gokak
Múi giờ: IST (UTC+5:30)
Mallapur. S.A. là một làng thuộc tehsil Gokak, huyện Belgaum, bang Karnataka, Ấn Độ.
Platypyga subpetrae

| Platypyga subpetrae> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Lớp (class): Malacostraca
Bộ (ordo): Isopoda
Họ (familia): Amphisopidae
Chi (genus): Platypyga
Loài (species): P. subpetrae
Danh pháp hai phần
Platypyga subpetrae Wilson & Keable, 2002 
Platypyga subpetrae là một loài chân đều trong họ Amphisopidae. Loài này được Wilson & Keable miêu tả khoa học năm 2002.
Chú thích

↑  Schotte, M. (2010). Platypyga subpetrae Wilson & Keable, 2002A. In: Schotte, M., Boyko, C.B, Bruce, N.L., Poore, G.C.B., Taiti, S., Wilson, G.D.F. (Eds) (2010). World Marine, Freshwater and Terrestrial Isopod Crustaceans database. Gebaseerd op informatie uit het Cơ sở dữ liệu sinh vật biển, te vinden op http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=262178
Nickenich

| Nickenich   |
| --- | --- |

  Huy hiệu
Vị trí của Nickenich   thuộc Huyện Mayen-Koblenz  
Nickenich  
Quốc gia: Đức
Bang: Rheinland-Pfalz
Huyện: Mayen-Koblenz
Liên xã: Pellenz
Chính quyền
 • Thị trưởng: Gottfried Busch
Diện tích
 • Tổng cộng: 16,56 km2 (639 mi2)
Độ cao: 210 m (690 ft)
Dân số (2020-12-31)
 • Tổng cộng: 3.627
 • Mật độ: 2,2/km2 (5,7/mi2)
Múi giờ: CET (UTC+01:00)
 • Mùa hè (DST): CEST (UTC+02:00)
Mã bưu chính: 56645
Mã vùng: 02632
Biển số xe: MYK
Trang web: www.nickenich.de
Nickenich là một đô thị ở huyện Mayen-Koblenz bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị Nickenich có diện tích 16,56 km².
Tumulus
Giáo đường
Đường phố
Plagiobothrys divergens

| Plagiobothrys divergens> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Chưa đặt
Họ (familia): Boraginaceae
Chi (genus): Plagiobothrys
Loài (species): P. divergens
Danh pháp hai phần
Plagiobothrys divergens (Piper) I.M. Johnst., 1923 
Plagiobothrys divergens là loài thực vật có hoa trong họ Mồ hôi. Loài này được (Piper) I.M. Johnst. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1923.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Plagiobothrys divergens”. Truy cập ngày 11 tháng 6 năm 2013.
Plagiobothrys germainii

| Plagiobothrys germainii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Chưa đặt
Họ (familia): Boraginaceae
Chi (genus): Plagiobothrys
Loài (species): P. germainii
Danh pháp hai phần
Plagiobothrys germainii I.M. Johnst., 
Plagiobothrys germainii là loài thực vật có hoa trong họ Mồ hôi. Loài này được I.M. Johnst. miêu tả khoa học đầu tiên.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Plagiobothrys germainii”. Truy cập ngày 11 tháng 6 năm 2013.
Plagiochila laetevirens

| Plagiochila laetevirens> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Marchantiophyta
Lớp (class): Jungermanniopsida
Bộ (ordo): Jungermanniales
Họ (familia): Plagiochilaceae
Chi (genus): Plagiochila
Loài (species): P. laetevirens
Danh pháp hai phần
Plagiochila laetevirens Lindenb., 
Plagiochila laetevirens là một loài rêu trong họ Plagiochilaceae. Loài này được Lindenb. mô tả khoa học đầu tiên.
Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Plagiochila laetevirens”. Truy cập ngày 11 tháng 6 năm 2014.
Plexippus fannae

| Plexippus fannae> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Salticidae
Chi (genus): Plexippus
Loài (species): P. fannae
Danh pháp hai phần
Plexippus fannae Peckham & G. Peckham, 1896 
Plexippus fannae là một loài nhện trong họ Salticidae.
Loài này thuộc chi Plexippus. Plexippus fannae được Elizabeth Maria Gifford Peckham & George William Peckham miêu tả năm 1896.
Chú thích

↑  Platnick, N. I. (2012) The world spider catalog, version 12.5. American Museum of Natural History. DOI: 10.5531/db.iz.0001.
Marsilea macra

| Marsilea macra> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Pteridophyta
Lớp (class): Polypodiopsida
Bộ (ordo): Salviniales
Họ (familia): Marsileaceae
Chi (genus): Marsilea
Loài (species): M. macra
Danh pháp hai phần
Marsilea macra A.Braun, 1867 
Marsilea macra là một loài dương xỉ trong họ Marsileaceae. Loài này được A.Braun mô tả khoa học đầu tiên năm 1867.
Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Marsilea macra”. Truy cập ngày 28 tháng 5 năm 2014.
Lưu Vũ (Lương vương)

Lưu Vũ (giản thể: 刘武; phồn thể: 劉武, 184 TCN-144 TCN), tức Lương Hiếu vương (梁孝王), là tông thất nhà Hán, chư hầu vương thứ ba của nước Đại, thứ ba của nước Hoài Dương và thứ năm của nước Lương, ba chư hầu quốc dưới thời nhà Hán trong lịch sử Trung Quốc. Ông từng tham gia dẹp loạn bảy nước và tranh chấp ngôi thái tử trong triều đình nhà Hán, trở thành chư hầu vương có thế lực nhất đương thời, từng được Đường Cao Tổ nhận xét: Tuy là thần tử nhưng không khác gì thiên tử.
Ba lần đổi phong quốc

Lưu Vũ là con trai thứ năm của Hán Văn Đế Lưu Hằng, vua thứ năm của nhà Hán. Mẹ ông là Đậu hoàng hậu. Ngoài Lưu Vũ, Đậu cơ còn có hai người con khác là Công chúa Quán Đào và Hán Cảnh Đế Lưu Khải.
Lưu Vũ chào đời vào năm 184 TCN ở Đại quốc, lúc đó cha ông còn là Đại vương, chưa lên ngôi thiên tử. Sang năm 180 TCN, Lưu Hằng được đại thần ở Trường An tôn làm thiên tử, trở thành vua Văn Đế của triều Hán, Lưu Vũ từ đó được mang thân phận hoàng tử.
Năm 178 TCN, Lưu Vũ lên 6 tuổi, vua cha Hán Văn Đế hạ chiếu lập ông làm Đại vương, cai quản nước Đại, phong quốc của Văn Đế khi chưa lên ngôi. Hai năm sau, 176 TCN, ông được đổi phong làm Hoài Dương vương (淮阳王). Sang năm 169 TCN, em ông là Lương Hoài vương Lưu Ấp mất, Lưu Vũ được đổi phong làm Lương vương, đóng ở Huy Dương. Lưu Vũ giữ chức vụ Lương vương này cho đến tận lúc qua đời (144 TCN).
Năm 164 TCN, Lưu Vũ từ nước Lương vào triều yết kiến Hán Văn Đế. Về sau, ông liên tục vào chầu vua Hán vào các năm 162 TCN và 161 TCN và 158 TCN, từng được Hán Văn Đế giữ lại nhưng không được lâu.
Tham gia dẹp loạn bảy nước

Năm 157 TCN, Hán Văn Đế qua đời, thái tử Lưu Khải nối ngôi, tức là Hán Cảnh Đế. Cảnh Đế thường uống rượu với Lưu Vũ, trong lúc say sưa có nói rằng
Lưu Vũ cố ý từ tạ, nhưng thực ra vui mừng trong lòng. Đậu Thái hậu vốn thương yêu Lưu Vũ, cũng nhân cơ hội này tìm cách nâng đỡ để ông được làm Hoàng Thái đệ.
Năm 155 TCN, theo đề xuất của Tiều Thố, Hán Cảnh Đế ra lệnh cắt đất phong của các chư hầu để làm giảm thế lực. Bảy nước chư hầu hoảng sợ, tôn Ngô vương Tị làm minh chủ, cử binh từ phía đông chống Hán, khởi đầu loạn bảy nước. Quân bảy nước nhanh chóng tiến về phía tây, thế lực rất lớn. Cảnh Đế lo sợ, bèn hạ lệnh giết Tiều Thố giảng hòa nhưng Ngô vương không chịu lui.
Quân bảy nước kéo tới bao vây thành Huy Dương của nước Lương. Cảnh Đế sai thái úy Chu Á Phu đánh dẹp. Á Phu đóng quân ở Xương Ấp nhưng chỉ cắt đường liên lạc của Ngô, Sở với 4 nước kia, hút quân Ngô vào chiến trường nước Lương chứ không cứu Lương. Lưu Vũ sai sứ đến Trường An cầu cứu. Cảnh Đế nghe lời Đậu Thái hậu, hạ lệnh cho Chu Á Phu mau chóng cứu Lương, Á Phu không nghe.
Quân Ngô - Sở vượt sông Hoài rồi đánh vào thành Cức Bích, giết hơn vạn người. Lưu Vũ giữ quân ở thành Tuy Dương, chống cự quân Ngô, sau đó sai Hàn An Quốc, Trương Vũ làm Đại tướng quân, chống lại Ngô - Sở. Ngô - Sở không sao tiến lên được, sau mấy tháng phải giải vây, quay sang đánh trực tiếp với quân Chu Á Phu, cuối cùng bị phá. Ngô vương Tị bị giết chết, sáu chư hầu còn lại đều phải tự tử. Loạn bảy nước chấm dứt.
Khi dẹp loạn bảy nước, Lưu Vũ lập được công to, được tăng thêm phong ấp, mở rộng phía bắc đến Thái Sơn, tây tới Cao Dương, tổng cộng hơn 40 thành, trở thành chư hầu có lãnh thổ lớn nhất lúc đó.
Náo loạn triều đình, tranh ngôi thái tử

Lưu Vũ được trọng dụng, lại có Đậu Thái hậu che chở, nên ra sức làm nhiều điều trái phép tắc. Ông tự ý đặt phép tắc cho Lương Quốc, xây vườn Đông Uyển rộng hơn 300 dặm, xây dựng lại cung thất, quy mô hơn cả triều đình. Sau đó lại chiêu mộ nhiều binh mã vào việc riêng, đặt quan chức nhiều quá quy định dành cho vua chư hầu, mỗi lần đi săn bắn đều tiếm nghi vệ thiên tử. Ông còn chiêu mộ nhiều văn sĩ võ tướng khắp các nơi về phục vụ cho mình như Dương Thắng (羊胜), Công Tôn Quỷ (公孫詭), Trâu Dương (邹阳) ... Công Tôn Quỷ có nhiều tà kế, được Lưu Vũ sủng ái, phong làm Công Tôn Tướng quân. Sau đó, Lưu Vũ còn sai chế tạo ra hàng vạn binh khí cung nỏ, thu nhiều vàng bạc vào phủ khố, thành ra trong phủ khố có hơn vạn tiền, châu ngọc nhiều như kho trong kinh thành.
Tháng 10 năm 150 TCN, Lương vương Lưu Vũ vào triều. Hán Cảnh Đế nghênh đóng ở Quan Hạ. Cảnh Đế muốn lưu ông lại kinh, lấy lý do để chăm lo cho thái hậu. Lưu Vũ lại được đi săn cùng Cảnh Đế, các quan viên ông dẫn theo từ nước Lương, từ Thị trung, Lang trung khi vào kinh đều được tự do ra vào Thiên tử môn, chẳng khác gì hoạn quan trong triều.
Tháng 11 cùng năm, Cảnh Đế phế Thái tử Lưu Vinh, giáng làm Lâm Giang vương.
Đậu Thái hậu nhân cơ hội này khuyên Cảnh Đế lập Lưu Vũ làm Thái đệ như đã hứa trước đây. Ban đầu Cảnh Đế đồng ý, tuy nhiên sau khi bàn bạc với đại thần Viên Áng lại thay đổi ý định vì Viên Áng cho rằng việc này là không nên. Lương vương tức giận, bỏ về nước.
Thất thế

Tháng 4 năm 149 TCN Cảnh Đế lập con mình là Giao Đông vương Lưu Triệt làm thái tử. Lưu Vũ oán giận Viên Áng khuyên Cảnh Đế không lập mình, bèn bàn mưu với Dương Thắng, Công Tôn Quỷ, rồi bí mật sai sát thủ đến Trường An giết chết Viên Áng cùng hơn 10 đại thần khác. Viên Áng bị đâm chết, tuy nhiên sát thủ bị bắt lại. Cuối cùng triều đình điều tra được sát thủ từ nước Lương đến. Cảnh Đế bèn sai người đến Lương Quốc điều tra. Lưu Vũ hoảng sợ, nghe lời Hàn An Quốc lệnh cho Thắng và Quỷ tự sát, nhưng việc không dừng lại, Cảnh Đế lại tiếp tục điều tra. Lưu Vũ hoảng sợ, sai Hàn An Quốc đến Trường An mang theo thi thể của Thắng và Quỷ, cầu xin Thái hậu giúp mình. Đậu Thái hậu muốn giúp ông, bèn nhịn ăn để gây sức ép với Cảnh Đế. Cảnh Đế bất lực, đành nghe theo lời sứ giả, đổ hết chuyện này cho Thắng và Quỷ, chấm dứt điều tra. Tuy nhiên Lưu Vũ không còn được Cảnh Đế sủng ái như trước nữa.
Qua đời

Năm 144 TCN, Lưu Vũ vào triều yết kiến Cảnh Đế, muốn xin Cảnh Đế cho mình ở Trường An để chăm sóc Thái hậu, nhưng Cảnh Đế không cho, ông đành phải quay về nước. Tháng 6 năm đó, Lưu Vũ bị bệnh nhiệt, sau khi về tới Lương Quốc thì chết, thọ 41 tuổi, làm Lương vương được 25 năm.
Lương vương Lưu Vũ rất có hiếu với Đậu Thái hậu, khi Thái hậu bệnh, ông nhịn ăn mà chăm sóc, nhiều lần muốn ở lại Trường An hầu hạ, nên được Thái hậu yêu. Đến khi ông mất, Thái hậu khóc mà nói rằng:
Cảnh Đế nghe được thì sợ, không biết xử trí ra sao, sau đó mới theo lời Trưởng công chúa, phân Lương Quốc làm năm, lập các con của Lưu Vũ làm 5 vương ở các nước là Lương, Tế Xuyên, Tế Đông, Sơn Dương, Tế Âm. Đậu Thái hậu mới bằng lòng.
Gia quyến

Cha: Hán Văn Đế
Mẹ: Đậu Thái hậu
Anh chị em
Anh
Hán Cảnh Đế Lưu Khải
Chị
Quán Đào công chúa
Em trai
Đại vương Lưu Tham
Lương Hoài vương Lưu Ấp
Em gái
Xương Bình công chúa
Con cái
Lương Cung vương Lưu Mãi
Tế Xuyên vương Lưu Minh
Tế Đông vương Lưu Bành Ly
Sơn Dương vương Lưu Định
Tế Âm vương Lưu Bất Chí
Chú thích

↑  Tư Mã Thiên, Sử ký, quyển 10, Bản kỷ, Hiếu Văn bản kỷ.
↑  Hán thư, quyển 4
↑  Hà Nam, Trung Quốc hiện nay
↑  Thuở đó, các chư hầu vương không được ở kinh đô quá lâu, việc Văn Đế giữ Lưu Vũ tức có ý muốn lập ông làm thái tử
↑  Tư Mã Thiên, Sử ký, quyển 11, Bản kỷ, Hiếu Cảnh bản kỷ.
↑  Hán thư, quyển 47
↑  Sử ký Tư Mã Thiên, quyển 58
↑  Tư Mã Thiên, Sử ký, quyển 101, Liệt truyện, Viên Áng Tiều Thố liệt truyện.
↑  Hán thư, quyển 35
↑  Xương Ấp (昌邑), nay thuộc Hạ Ấp, An Huy, Trung Quốc
↑  Tư Mã Thiên, Sử ký, quyển 57, Thế gia, Thao hầu Chu Bột thế gia.
↑  Phía tây bắc Vĩnh Thành, Hà Nam, Trung Quốc hiện nay
↑  Whiting, Marvin. Imperial Chinese Military History: 8000 BC–1912 AD, pp. 143.
↑  Wang Ping. The Age of Courtly Writing: Wenxuan Compiler Xiao Tong (501–531) and His Circle, p. 116
↑  Hán thư, quyển 53
↑  Xiao, Lily & al. Biographical Dictionary of Chinese Women: Antiquity Through Sui, 1600 BCE–618 CE, pp. 134 ff. M.E. Sharpe (Armonk), 2007
↑  Hán thư, quyển 6
↑  Hán thư, quyển 49
↑  Knechtges, David & al. Ancient and Early Medieval Chinese Literature, Vol. I, p. 277. Brill (Leiden), 2010.
| x t Các đời quân chủ nước Đại (triều Hán) |
| --- | --- |
 Khoảnh vương  Hằng  Vũ  Hiếu vương  Cung vương  Cương vương  Khoảnh vương  Lưu Niên
  Vua chư hầu nhà Hán  Tề  Ngô  Yên  Bình Can  Sở  Triệu  Lương  Hoài Dương  Lỗ  Kinh  Hà Gian  Hoài Nam  Lâm Giang  Lạc Thành  Giang Đô  Đại  Trường Sa  Trung Sơn  Quảng Xuyên  Chân Định  Tứ Thủy  Lã  Thường Sơn  Thành Dương  Tri Xuyên  Tế Nam  Tế Đông  Giao Tây  Giao Đông  Tế Bắc  Quảng Dương  Lục An  Hoài Dương  Cao Mật  Lâm Giang  Quảng Lăng  Định Đào  Đông Bình  Quảng Đức  Lang Da  Trần  Bành Thành  Nhâm Thành  Bình Nguyên  Cam Lăng  Phụ Lăng  Phái  Đông Hải  Bắc Hải  Ngụy
| x t Các đời quân chủ nước Lương dưới triều đại nhà Hán |
| --- | --- |
 Bành Việt  Lưu Khôi  Lã Sản  Hoài vương I  Hiếu vương  Cung vương I  Bình vương  Trinh vương  Kính vương I  Di vương I  Hoang vương  Lưu Lập  Lưu Âm  Tiết vương  Cung vương II  Hoài vương II  Di vương II  Kính vương II  Lưu Di 
  Vua chư hầu nhà Hán  Tề  Ngô  Yên  Bình Can  Sở  Triệu  Lương  Hoài Dương  Lỗ  Kinh  Hà Gian  Hoài Nam  Lâm Giang  Lạc Thành  Giang Đô  Đại  Trường Sa  Trung Sơn  Quảng Xuyên  Chân Định  Tứ Thủy  Lã  Thường Sơn  Thành Dương  Tri Xuyên  Tế Nam  Tế Đông  Giao Tây  Giao Đông  Tế Bắc  Quảng Dương  Lục An  Hoài Dương  Cao Mật  Lâm Giang  Quảng Lăng  Định Đào  Đông Bình  Quảng Đức  Lang Da  Trần  Bành Thành  Nhâm Thành  Bình Nguyên  Cam Lăng  Phụ Lăng  Phái  Đông Hải  Bắc Hải  Ngụy
Megachile nigroaurea

| Megachile nigroaurea> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Megachilidae
Phân họ (subfamilia): Megachilinae
Tông (tribus): Megachilini
Chi (genus): Megachile
Loài (species): M. nigroaurea
Danh pháp hai phần
Megachile nigroaurea Pasteels, 1965 
Megachile nigroaurea là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Pasteels mô tả khoa học năm 1965.