stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Thập giá Đích thực
Ghi chép > Theodoret

Theodoret (mất năm 457) có đề cập đến việc tìm ra Thập giá Đích thực trong chương XVII của cuốn "Lịch sử Giáo hội" của ông. Những ghi chép của Theodoret được cho là phiên bản chính thức về sự kiện tìm ra Thập giá.
Theo Theodoret, hoàng thái hậu Helena đã cho phá bỏ ngôi đền đa thần giáo xây tại khu vực Đức Giêsu bị hành hình và khai quật khu nền đất tại đó và tìm ra mộ Chúa Giêsu. Trong lúc khai quật người ta tìm thấy 3 chiếc thập giá chôn gần ngôi mộ, chúng được cho là những thập giá dùng để hành hình Chúa Giêsu và 2 người ăn trộm, tuy nhiên không ai biết trong 3 chiếc thập giá đó cái nào là của Giêsu. Để tìm ra thập giá của Giêsu, Giám mục Marcius của Jerusalem đã cho một người phụ nữ chạm tay vào các thập giá này và một trong ba thập giá đã chữa lành bệnh cho bà ta. Cây Thập Giá chữa lành bệnh cho người phụ nữ được cho là Thập Giá đóng đinh Chúa Giêsu.
Cùng với các thập giá, người ta cũng tìm thấy những chiếc đinh dùng để hành hình Chúa Giêsu. Các di vật được hoàng thái hậu Helena đưa về kinh đô Constantinopolis. Theodoret ghi chép là một phần thập giá được đưa đến Hoàng cung trong khi phần còn lại được cất giữ trong các hộp bằng bạc và giao cho giám mục của thành phố coi giữ.
Các sử gia cho rằng những ghi chép về Thập Giá Đích thực ít nhiều có phần hư cấu và ngụy tạo. Tuy nhiên sự kiện xác thực chắc chắn đó là Nhà thờ Mộ Thánh đã được xây lêb vào năm 335, và vào thập niên 340 thì các di vật được cho là một phần của Thập giá Đích thực đã được thờ tại đây theo như ghi chép của Cyrillus xứ Jerulasem trong sách "Giáo lý Kitô".
Hình ảnh

Hộp đựng di vật được cho là một phần của Thập giá Đích thực được thờ tại Nhà thờ Đức bà Paris.
Hình chụp cận cảnh phần chân đế của hộp đựng.
Di vật được cho là mẩu gỗ của Thập giá Đích thực và một chiếc đinh đóng chúa Giêsu trưng bày tại Nhà thờ Đức bà Paris.
Di vật trưng bày tại tu viện Rüti ở Thụy Sĩ Switzerland.
Di vật trưng bày tại Visoki Dečani, Serbia.
Chú thích

↑  Sources for the legend of Helena and the invention of the True Cross are explored in detail in J.W. Drijvers, Helena Augusta, the Mother of Constantine the Great and the Legend of her Finding of the True Cross (Leiden, 1992).
↑  Fact or fake? The relics of Christ’s Easter suffering on cross are..Shrouded in mystery
↑  Drijvers 1992.
↑  Life of Constantine, book 3, chapter 25 - 41
↑  Socrates and Sozomenus; Philip Schaff, D.D., LL.D. and Henry Wace, D.D., ed. (1984). “Chapter XVII—The Emperor's Mother Helena having come to Jerusalem, searches for and finds the Cross of Christ, and builds a Church”. Socrates and Sozomenus Ecclesiastical Histories of the Nicene and Post-Nicene Fathers of the Christian Church. Christian Classics Ethereal Library. Grand Rapids, MI: Wm. B Eerdmans. ISBN 0-8028-8116-5. Truy cập ngày 21 tháng 3 năm 2012.Quản lý CS1: nhiều tên: danh sách tác giả (liên kết) Quản lý CS1: văn bản dư: danh sách tác giả (liên kết)
↑
↑
Sông Belaya

Sông Belaya (tiếng Nga: Белая река), nghĩa là sông trắng, có thể để chỉ tới một trong các con sông sau tại Nga:
Sông Belaya (Kama), sông nhánh của sông Kama tại Cộng hòa Bashkortostan.
Sông Belaya (Kuban), sông nhánh của sông Kuban tại Cộng hòa Adygea và Krasnodar krai.
Sông Belaya (Penzhina), sông nhánh của sông Penzhina tại Kamchatka krai.
Sông Bolshaya Belaya, sông nhánh của sông Angara tại tỉnh Irkutsk.
Zeadmete otagoensis

| Zeadmete otagoensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Mollusca
Lớp (class): Gastropoda
Liên họ (superfamilia): Cancellarioidea
(không phân hạng): nhánh Caenogastropoda nhánh Hypsogastropoda nhánh Neogastropoda
Họ (familia): Cancellariidae
Chi (genus): Zeadmete
Loài (species): Z. otagoensis
Danh pháp hai phần
Zeadmete otagoensis Dell, 1956 
Zeadmete otagoensis là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Cancellariidae.
Chú thích

↑  Zeadmete otagoensis Dell, 1956. World Register of Marine Species, truy cập 6 tháng 4 năm 2010.
Zinnia violacea

| Zinnia violacea> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Asterales
Họ (familia): Asteraceae
Chi (genus): Zinnia
Loài (species): Z. violacea
Danh pháp hai phần
Zinnia violacea Cav., 1791 
Zinnia violacea, tức di nha là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Cav. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1791.
Chú thích

↑  “Bản sao đã lưu trữ”. Bản gốc lưu trữ ngày 20 tháng 1 năm 2015. Truy cập ngày 20 tháng 1 năm 2015.
↑  The Plant List (2010). “Zinnia violacea”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.
Zinnia tenuis

| Zinnia tenuis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Asterales
Họ (familia): Asteraceae
Chi (genus): Zinnia
Loài (species): Z. tenuis
Danh pháp hai phần
Zinnia tenuis (S.Watson) Strother, 1979 
Zinnia tenuis là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (S.Watson) Strother miêu tả khoa học đầu tiên năm 1979.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Zinnia tenuis”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.
Tibioploides kurenstchikovi

| Tibioploides kurenstchikovi> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Linyphiidae
Chi (genus): Tibioploides
Loài (species): T. kurenstchikovi
Danh pháp hai phần
Tibioploides kurenstchikovi Eskov & Marusik, 1991 
Tibioploides kurenstchikovi là một loài nhện trong họ Linyphiidae.
Loài này thuộc chi Tibioploides. Tibioploides kurenstchikovi được Kirill Yuryevich Eskov & Yuri M. Marusik miêu tả năm 1991.
Chú thích

↑  Platnick, Norman I. (2010): The world spider catalog, version 10.5. American Museum of Natural History.
Rio Saliceto

Rio Saliceto là một đô thị ở tỉnh Reggio Emilia trong vùng Emilia-Romagna, có vị trí cách khoảng 60 km về phía tây bắc của Bologna và khoảng 20 km về phía đông bắc của Reggio Emilia. Tại thời điểm 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 5.632 và diện tích 22,5 km².
Đô thị Rio Saliceto có các frazioni (các đơn vị cấp dưới, chủ yếu là các làng) Commenda, Osteriola, Cà de Frati, and San Lodovico.
Rio Saliceto giáp các đô thị: Campagnola Emilia, Carpi, Correggio, Fabbrico.
Yuriy Nikiforov

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
 Nikiforov cùng Dinamo Moskva năm 2019
Thông tin cá nhân
Tên đầy đủ:  Yuriy Valeryevich Nikiforov
Ngày sinh:  16 tháng 9, 1970 (54 tuổi)
Nơi sinh:  Odessa, Liên Xô
Chiều cao:  1,88m
Vị trí:  Hậu vệ
Thông tin đội
Đội hiện nay:  Dinamo Moskva (trợ lý)
Sự nghiệp cầu thủ trẻ
Năm:  Đội
:  Chornomorets Odesa
Sự nghiệp cầu thủ chuyên nghiệp*
| Năm |  Đội |  ST |  (BT) |
| 1987 |  SK Odesa |  5 |  (0) |
| 1988 |  Chornomorets Odesa |  1 |  (0) |
| 1988–1989 |  Dynamo Kyiv |  2 |  (0) |
| 1989–1993 |  Chornomorets Odesa |  89 |  (7) |
| 1993–1996 |  Spartak Moskva |  85 |  (15) |
| 1996–1998 |  Sporting Gijón |  65 |  (3) |
| 1998–2002 |  PSV Eindhoven |  99 |  (5) |
| 2002–2003 |  RKC |  29 |  (1) |
| 2003–2004 |  Urawa Red Diamonds |  12 |  (0) |
| Tổng cộng |   |  387 |  (31) |
Sự nghiệp đội tuyển quốc gia
| Năm |  Đội |  ST |  (BT) |
| 1990–1991 |  U-21 Liên Xô |  5 |  (0) |
| 1992 |  Cộng đồng các quốc gia độc lập |  4 |  (0) |
| 1992 |  Ukraina |  3 |  (0) |
| 1993–2002 |  Nga |  55 |  (6) |
Sự nghiệp quản lý
Năm:  Đội
2014–2015:  Irtysh Pavlodar (trợ lý)
2015:  Kuban Krasnodar (trợ lý)
2017:  Dynamo-2 Moscow (trợ lý)
2017:  Dinamo Moskva (trợ lý đội dự bị)
2017–:  Dinamo Moskva (trợ lý)
 *Số trận ra sân và số bàn thắng ở câu lạc bộ tại giải quốc gia
Yuri Valeryevich Nikiforov (tiếng Nga: Юрий Валерьевич Никифоров, tiếng Ukraina: Юрій Валерійович Никифоров; sinh ngày 16 tháng 9 năm 1970) là một huấn luyện viên và cựu cầu thủ bóng đá thi đấu ở vị trí trung vệ. Ông hiện là trợ lý huấn luyện viên tại Dinamo Moskva.
Thống kê sự nghiệp

| SNG> Năm | SNG> Trận | SNG> Bàn |
| --- | --- | --- |
| 1992 | 4 | 0 |
| Tổng | 4 | 0 |
Ukraina
| Năm | Trận | Bàn |
| 1992 | 3 | 0 |
| Tổng | 3 | 0 |
Nga
| Năm | Trận | Bàn |
| 1993 | 2 | 0 |
| 1994 | 9 | 2 |
| 1995 | 8 | 1 |
| 1996 | 13 | 3 |
| 1997 | 4 | 0 |
| 1998 | 4 | 0 |
1999: 0
2000: 0
| 2001 | 7 | 0 |
| 2002 | 8 | 0 |
| Tổng | 55 | 6 |
Tibioploides

| Tibioploides> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Linyphiidae
Chi (genus): Tibioploides Eskov & Marusik, 1991
Các loài
 Xem trong bài.
Tibioploides là một chi nhện trong họ Linyphiidae.
Chú thích

↑  Norman I. Platnick. “The World Spider Catalog, Version 13.5”. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2013.
Thesium jarmilae

| Thesium jarmilae> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Santalales
Họ (familia): Santalaceae
Chi (genus): Thesium
Loài (species): T. jarmilae
Danh pháp hai phần
Thesium jarmilae Hendrych 
Thesium jarmilae là một loài thực vật có hoa trong họ Santalaceae. Loài này được Hendrych miêu tả khoa học đầu tiên năm 1962.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Thesium jarmilae”. Truy cập ngày 25 tháng 8 năm 2013.
Trichothurgus neoqueenensis

| Trichothurgus neoqueenensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Megachilidae
Phân họ (subfamilia): Megachilinae
Tông (tribus): Lithurgini
Chi (genus): Trichothurgus
Loài (species): T. neoqueenensis
Danh pháp hai phần
Trichothurgus neoqueenensis (Friese, 1910) 
Trichothurgus neoqueenensis là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1910.
Chú thích

↑  (2008) Integrated Taxonomic Information System (ITIS) Bee Checklist 3 oktober 2008
Rosenau am Hengstpaß

| --- | --- |
Rosenau am Hengstpaß
Huy hiệu: Vị trí
Coat of arms of Rosenau am Hengstpaß: 
Hành chính
Quốc gia:  Áo
Bang: Oberösterreich
Huyện: Kirchdorf an der Krems

Thị trưởng: Peter Auerbach (SPÖ)
Dữ liệu thống kê cơ bản
Diện tích: 108,3 km² (41,8 mi²)

Độ cao: 700 m  (2297 ft)
Dân số: 737  (2005)
 - Mật độ: 7 /km² (18 /sq mi)



Thông tin khác
Múi giờ: CET/CEST (UTC+1/+2)
Biển số xe: KI
Mã bưu chính: 4581
Mã vùng: 07566
Website: www.rosenau.ooe.gv.at 
Rosenau am Hengstpaß là một đô thị ở huyện Kirchdorf an der Krems bang Oberösterreich, nước Áo. Đô thị này có diện tích 108,3 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2005 là 737 người.
| x t Đô thị ở huyện Kirchdorf |
| --- | --- |
  Edlbach ·  Grünburg ·  Hinterstoder ·  Inzersdorf im Kremstal ·  Kirchdorf an der Krems ·  Klaus an der Pyhrnbahn ·  Kremsmünster ·  Micheldorf in Oberösterreich ·  Molln ·  Nußbach ·  Oberschlierbach ·  Pettenbach ·  Ried im Traunkreis ·  Roßleithen ·  Rosenau am Hengstpaß ·  Schlierbach ·  Spital am Pyhrn ·  St. Pankraz ·  Steinbach am Ziehberg ·  Steinbach an der Steyr ·  Vorderstoder ·  Wartberg an der Krems ·  Windischgarsten
Thesium lineatum

| Thesium lineatum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Santalales
Họ (familia): Santalaceae
Chi (genus): Thesium
Loài (species): T. lineatum
Danh pháp hai phần
Thesium lineatum L. f. 
Thesium lineatum là một loài thực vật có hoa trong họ Santalaceae. Loài này được L. f. miêu tả khoa học đầu tiên.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Thesium lineatum”. Truy cập ngày 25 tháng 8 năm 2013.
Thesium italicum

| Thesium italicum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Santalales
Họ (familia): Santalaceae
Chi (genus): Thesium
Loài (species): T. italicum
Danh pháp hai phần
Thesium italicum A.DC., 1857 
Thesium italicum là một loài thực vật có hoa trong họ Santalaceae. Loài này được A.DC. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1857.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Thesium italicum”. Truy cập ngày 25 tháng 8 năm 2013.
Sophronica pulchra

| Sophronica pulchra> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Sophronica
Loài (species): S. pulchra
Danh pháp hai phần
Sophronica pulchra Breuning, 1954 
Sophronica pulchra là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Onthophagus orbus

| Onthophagus orbus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Phân thứ bộ (infraordo): Scarabeiformia
Liên họ (superfamilia): Scarabaeoidea
Họ (familia): Scarabaeidae
Chi (genus): Onthophagus
Loài (species): O. orbus
Danh pháp hai phần
Onthophagus orbus Boucomont, 1924 
Onthophagus orbus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 6 năm 2014.
↑  Hallan, J. (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Rinorea squamosa

| Rinorea squamosa> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Malpighiales
Họ (familia): Violaceae
Chi (genus): Rinorea
Loài (species): R. squamosa
Danh pháp hai phần
Rinorea squamosa (Boivin ex Tul.) Baill., 1886 
Rinorea squamosa là một loài thực vật có hoa trong họ Hoa tím. Loài này được (Boivin ex Tul.) Baill. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1886.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Rinorea squamosa”. Truy cập ngày 2 tháng 9 năm 2013.
Rosnówko, tỉnh Zachodniopomorskie

| Rosnówko |
| --- | --- |
—  Làng  —
 
Rosnówko
Quốc gia:  Ba Lan
Voivodeship: West Pomeranian
County: Gryfino
Gmina: Trzcińsko-Zdrój
Múi giờ: UTC+1, UTC+2 
Rosnówko [rɔsˈnufkɔ] là một ngôi làng thuộc khu hành chính của Gmina Trzcińsko-Zdrój, thuộc hạt Gryfino, West Pomeranian Voivodeship, ở phía tây bắc Ba Lan.
Trước năm 1945, khu vực này là một phần của Đức. Đối với lịch sử của khu vực, xem Lịch sử của Pomerania.
Rosocha, Tỉnh West Pomeranian

| Rosocha |
| --- | --- |
—  Village  —
 
Rosocha
Country:  Ba Lan
Voivodeship: West Pomeranian
County: Koszalin County
Gmina: Polanów
Dân số : 100
Múi giờ: UTC+1, UTC+2 
Rosocha [rɔˈsɔxa] (trước đây là Rotzog của Đức) là một ngôi làng thuộc khu hành chính của Gmina Polanów, thuộc quận Koszalin, West Pomeranian Voivodeship, ở phía tây bắc Ba Lan. Nó nằm khoảng 6 kilômét (4 mi) phía tây Polanów, 30 km (19 mi) phía đông Koszalin và 154 km (96 mi) về phía đông bắc của thủ đô khu vực Szczecin.
Trước năm 1945, khu vực này là một phần của Đức. Đối với lịch sử của khu vực, xem Lịch sử của Pomerania.
Làng có dân số 100 người.
Rosovice

| Rosovice |
| --- | --- |
—  Làng  —
 

  Hiệu kỳ
Rosovice
Quốc gia:  Cộng hòa Séc
Vùng: Středočeský
Huyện: Příbram
Múi giờ: CET (UTC+1)
 • Mùa hè (DST): CEST (UTC+2)
NUTS 5: CZ020B 541206
Rosovice là một làng thuộc huyện Příbram, vùng Středočeský, Cộng hòa Séc.
Rinorea subintegrifolia

| Rinorea subintegrifolia> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Malpighiales
Họ (familia): Violaceae
Chi (genus): Rinorea
Loài (species): R. subintegrifolia
Danh pháp hai phần
Rinorea subintegrifolia (P. Beauv.) O. Ktze 
Rinorea subintegrifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Hoa tím. Loài này được (P.Beauv.) Kuntze miêu tả khoa học đầu tiên năm 1891.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Rinorea subintegrifolia”. Truy cập ngày 2 tháng 9 năm 2013.
Ranunculus cangshanicus

| Ranunculus cangshanicus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Ranunculales
Họ (familia): Ranunculaceae
Chi (genus): Ranunculus
Loài (species): R. cangshanicus
Danh pháp hai phần
Ranunculus cangshanicus W.T. Wang 
Ranunculus cangshanicus là một loài thực vật có hoa trong họ Mao lương. Loài này được W.T. Wang miêu tả khoa học đầu tiên năm 1995.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Ranunculus cangshanicus”. Truy cập ngày 13 tháng 6 năm 2013.
Săm Brăm

Săm Brăm (187?–1949), tên thật là Lơ (cũng có nguồn ghi là Kso Lơ hay Mang Lơ), thường gọi là Ma Chàm, Hội Chàm, là một nhà cách mạng Việt Nam, thủ lĩnh phong trào "nước xu" hay "nước xu đỏ" của các tộc người thiểu số miền Trung Việt Nam chống lại chính quyền thực dân Pháp thời Pháp thuộc.
Thân thế

Săm Brăm sinh ra trong thập niên 70 của thế kỷ 19, quê ở buôn Suối Ché, tổng Bầu Bèn, huyện Đồng Xuân, nay là thôn Tân Hải, xã Phước Tân, huyện Sơn Hòa, tỉnh Phú Yên. Nguồn khác ghi rằng quê ông ở buôn Chăm Piêng, xã Bầu Bèn, nay thuộc buôn Ma Hóa cũng thuộc xã Phước Tân (huyện Sơn Hòa) ngày nay. Chưa rõ những địa danh này có đồng nhất hay không.
Săm Brăm (theo tiếng Ba Na là ông già có bộ râu đẹp) là một thầy cúng Người Chăm (Chăm H'roi). Cũng có nguồn ghi rằng cha ông là người Chăm, còn mẹ ông là người Êđê.
Cuộc đời

Thời thanh niên, ông tham gia cuộc khởi nghĩa của Nguyễn Hào Sự (1887-1892) và ủng hộ cuộc nổi dậy của Võ Trứ (1898) ở vùng núi huyện Đồng Xuân. Khi các cuộc khởi nghĩa chống Pháp thất bại, ông về quê, trở thành một thầy cúng và thầy thuốc có tiếng trong vùng, trở thành người đứng đầu buôn. Ông thường qua lại nhiều địa phương từ miền núi đến đồng bằng, tiếp xúc với nhiều cộng đồng buôn làng. Nhận thấy được sự khổ cực của người dân, ông quyết định tìm cách vận động người dân giành lại quyền tự do làm ăn sinh sống, không phải đi phu, nộp thuế, từ đó đánh đuổi người Pháp.
Năm 1935, Săm Brăm tự xưng là "thánh sống", tổ chức rải "nước thánh" sau mỗi lễ cúng Giàng. Mỗi người sau khi nhận "nước thánh" sẽ để lại một đồng xu. Thông qua hoạt động này, Săm Brăm sẽ thông báo mục tiêu chống Pháp cho người tham dự. Người tán thành sẽ trở thành thành viên của phong trào. Khởi đầu từ buôn Ma Chàm nơi gia đình Săm Brăm sinh sống, phong trào lan rộng ra các buôn làng người Êđê, Chăm, Ba Na ở Phú Yên, Bình Định; người Ca Dong, H'rê, Cor ở Quảng Ngãi; người Xê Đăng ở Quảng Nam,...
Cuối năm 1936, nhận thấy được sự nguy hiểm của phong trào, đồn trưởng Tân An Bourgerire cho lính đến bắt giữ Săm Brăm. Khi đó, ông đang kể Khan ở buôn Êa Khanh (Cheo Reo). Sau khi bắt giữ, lính Pháp cũng tịch thu tài sản và thiêu hủy toàn bộ nhà cửa của ông. Ngày 25 tháng 7 năm 1937, ông bị giam ở đồn Trà Kê, sau đó lần lượt di chuyển sang Pleiku, Buôn Ma Thuột, Sông Cầu, Thanh Hóa. Dù bị bắt giữ, nhưng phong trào của ông vẫn lan tỏa mạnh mẽ và phát triển thành cuộc khởi nghĩa vũ trang kéo dài trong khoảng thời gian 1936–1939, đẩy lui người Pháp ra khỏi vùng Thồ Lồ.
Ngày 2 tháng 9 năm 1938, ông bị Tòa án phong tục Darlac xử 10 năm tù và phạt 500 đồng bạc Đông Dương. Ông gửi đơn kiến nghị lên Khâm sứ Trung Kỳ, cho rằng bản thân bị bắt khi đang chữa bệnh cho người dân, chứ không tham gia hành động chống Pháp. Tòa án phong tục sau đó xử lại, ân xá xuống còn 5 năm tù và 250 đồng bạc Đông Dương. Tuy nhiên, ông vẫn bị giam giữ lâu hơn án tù trên, đến tận khi Nhật đảo chính Pháp (tháng 3 năm 1945) thì ông mới được tù chính trị cộng sản giải thoát. Khi trở về, ông liên hệ với những người từng tham gia phong trào "nước xu" ngày trước để tổ chức lực lượng tham gia khởi nghĩa giành chính quyền.
Tháng 9 năm 1945, Cách mạng tháng Tám thành công, Săm Brăm trở thành Phó Chủ nhiệm Ủy ban Việt Minh tỉnh Phú Yên. Tháng 5 năm 1946, ông từng ra Hà Nội gặp gỡ Chủ tịch Hồ Chí Minh và được tặng một thanh kiếm.
Trong thời gian kháng chiến chống Pháp, căn nhà của ông là nơi tiếp tế cho các chiến sĩ Vệ quốc đoàn. Ông mất năm 1949.
Vinh danh

Tên của ông được đặt cho một con đường ở phường Ea Tam, thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk.
Chú thích

1 2 3 4 5 6 7 8  Kim Chi; Hữu An (6 tháng 5 năm 2008). “Sămbrăm và phong trào chống Pháp những năm 1935-1939 (Kỳ 1): Cuộc đời Sămbrăm”. Báo Phú Yên. Lưu trữ bản gốc ngày 5 tháng 6 năm 2008. Truy cập ngày 27 tháng 7 năm 2021.
1 2 3 4 5  Thành Nam (28 tháng 9 năm 2018). “Hoạt động dân vận trong cao trào dân chủ 1936-1939 tại Phú Yên”. Báo Phú Yên. Lưu trữ bản gốc ngày 1 tháng 12 năm 2020. Truy cập ngày 27 tháng 7 năm 2021.
1 2 3 4  Lê Kha; Hồng Linh (2 tháng 3 năm 2011). “Nhớ ông Hội Chàm, kỳ vọng vùng đất Phước Tân”. Báo Phú Yên. Lưu trữ bản gốc ngày 27 tháng 7 năm 2021. Truy cập ngày 27 tháng 7 năm 2021.
↑  BBT (9 tháng 4 năm 2010). “Những đóng góp của các dân tộc thiểu số trong lịch sử và cách mạng”. Trang tin điện tử Ủy ban Dân tộc. Lưu trữ bản gốc ngày 27 tháng 11 năm 2020. Truy cập ngày 27 tháng 7 năm 2021.
1 2 3 4  Hồ Mai (14 tháng 2 năm 2019). “Săm Brăm và phong trào "Nước xu"”. Báo Đắk Nông. Lưu trữ bản gốc ngày 27 tháng 9 năm 2020. Truy cập ngày 27 tháng 7 năm 2021.
1 2 3 4  Trương Bi (17 tháng 10 năm 2019). “Thủ lĩnh Săm Brăm được gặp Bác Hồ”. Báo Đắk Lắk. Lưu trữ bản gốc ngày 17 tháng 10 năm 2019. Truy cập ngày 27 tháng 7 năm 2021.
↑  Khắc Dũng (9 tháng 5 năm 2012). “Phong trào kháng chiến chống Pháp ở Tây Nguyên Kỳ I: Từ tù trưởng N'Trang Lơng và phong trào "nước xu đỏ" đến nữ chúa rừng xanh Ka Nhỗi”. Báo Lâm Đồng. Lưu trữ bản gốc ngày 30 tháng 10 năm 2019. Truy cập ngày 30 tháng 7 năm 2021.
↑  Dương Tử; Ngọc Minh (31 tháng 12 năm 2019). “Huyền thoại về "Người đàn bà trắng" trên đất Tây Nguyên - Kỳ 3: Nước thánh thành bí và đồng xu kháng Pháp của "nữ chúa rừng xanh"”. Báo Pháp luật Việt Nam điện tử. Lưu trữ bản gốc ngày 27 tháng 11 năm 2020. Truy cập ngày 27 tháng 7 năm 2021.
↑  Khắc Dũng (16 tháng 5 năm 2012). “Phong trào kháng chiến chống Pháp ở Tây Nguyên Kỳ II: Nữ chúa rừng xanh Ka Nhỗi và nước thánh Đạ Dơng”. Báo Lâm Đồng. Lưu trữ bản gốc ngày 28 tháng 10 năm 2019. Truy cập ngày 30 tháng 7 năm 2021.
↑  Kim Chi; Hữu An (7 tháng 5 năm 2008). “Sămbrăm và phong trào chống Pháp những năm 1935-1939 (Kỳ 2): Phong trào Sămbrăm ở miền Trung - Tây Nguyên”. Báo Phú Yên. Lưu trữ bản gốc ngày 5 tháng 6 năm 2008. Truy cập ngày 27 tháng 7 năm 2021.
↑  Hoàng Thị Chúc (3 tháng 2 năm 2017). “Cần có cái nhìn khách quan về văn hóa yêu nước của nhân dân các dân tộc Kon Tum”. Trang thông tin điện tử Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Kon Tum. Lưu trữ bản gốc ngày 1 tháng 11 năm 2019. Truy cập ngày 30 tháng 7 năm 2021.
↑  Đào Trang; Thu Hà (20 tháng 6 năm 2018). “Vụ 'chỉ mặt bêu tên' người xả rác, UBND phường nói gì?”. Pháp Luật thành phố Hồ Chí Minh. Truy cập ngày 31 tháng 7 năm 2021.
Ranunculus cantoniensis

| Ranunculus cantoniensis |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Ranunculales
Họ (familia): Ranunculaceae
Chi (genus): Ranunculus
Loài (species): R. cantoniensis
Danh pháp hai phần
Ranunculus cantoniensis DC., 1824 
Ranunculus cantoniensis là một loài thực vật có hoa trong họ Mao lương. Loài này được DC. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1824.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Ranunculus cantoniensis”. Truy cập ngày 13 tháng 6 năm 2013.[liên kết hỏng]
Rosenbergia scutellaris

| Rosenbergia scutellaris> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Rosenbergia
Loài (species): R. scutellaris
Danh pháp hai phần
Rosenbergia scutellaris Aurivillius, 1924 
Rosenbergia scutellaris là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.