stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Dolpady, Puttur

| Dolpady |
| --- | --- |
—  Làng  —
 
Quốc gia:  Ấn Độ
Bang: Karnataka
Huyện: Dakshina Kannada
Thành phố/thị trấn: Puttur
Múi giờ: IST (UTC+5:30)
Dolpady là một làng thuộc tehsil Puttur, huyện Dakshina Kannada, bang Karnataka, Ấn Độ.
Chú thích

↑  “Danh sách làng thuộc bang Karnataka”. Bộ Nhà ở Ấn Độ. Truy cập ngày 27 tháng 10 năm 2012.
↑  Kannada/Puttur/Dolpady “Làng Dolpady” Kiểm tra giá trị |url= (trợ giúp). Onefivenine.com. Truy cập ngày 27 tháng 10 năm 2012.
Drillia asra

| Drillia asra> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Mollusca
Lớp (class): Gastropoda
Liên họ (superfamilia): Conoidea
(không phân hạng): nhánh Caenogastropoda nhánh Hypsogastropoda nhánh Neogastropoda
Họ (familia): Drilliidae
Chi (genus): Drillia
Loài (species): D. asra
Danh pháp hai phần
Drillia asra Thiele, 1925 
Drillia asra là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Drilliidae.
Chú thích

↑  Thiele, J. (1925) Gastropoda der Deutschen Tiefsee-Expedition. II. Teil. Wissenschaftliche Ergebnisse
Deutschen Tiefsee-Expedition auf dem Dampfer "Valdivia" 1898–1899, 17, 1(35)–348(382), pls. 1(13)–34(46).
↑  Drillia asra Thiele, 1925. World Register of Marine Species, truy cập 5 tháng 4 năm 2010.
Draconarius silva

| Draconarius silva> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Amaurobiidae
Chi (genus): Draconarius
Loài (species): D. silva
Danh pháp hai phần
Draconarius silva Pakawin Dankittipakul, Sonthichai & Jia-Fu Wang, 2006 
Draconarius silva là một loài nhện trong họ Amaurobiidae.
Loài này thuộc chi Draconarius. Draconarius silva được Pakawin Dankittipakul, Sonthichai & Jia-Fu Wang miêu tả năm 2006.
Chú thích

↑  Platnick, Norman I. (2010): The world spider catalog, version 10.5. American Museum of Natural History.
Dolpa (huyện)

| Dolpa डोल्पा Ḍolpā |
| --- | --- |
—  Huyện  —
 

 
 Vị trí huyện Dolpa trong khu Karnali
Dolpa
Quốc gia: Nepal
Vùng: Trung Tây Nepal
Khu: Karnali
Thủ phủ: Dunai
Diện tích
 • Tổng cộng: 7.889 km2 (3,046 mi2)
Dân số (2001)
 • Tổng cộng: 29.545
 • Mật độ: 3,7/km2 (9,7/mi2)
Múi giờ: NPT (UTC+5:45)
Dolpa (tiếng Nepal:डोल्पा) là một huyện thuộc khu Karnali, vùng Trung Tây Nepal, Nepal. Huyện này có diện tích 7889 km², dân số thời điểm năm 2001 là 29545 người.
Dân số

Biến động dân số giai đoạn 1952-2001:
| Năm | 1971 | 1981 | 1991 | 2001 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Dân số | 19110 | 22043 | 25013 | 29545 |
Trần Văn Nhựt

| Trần Văn Nhựt> Chức vụ. Tư lệnh Sư đoàn 2 Bộ binh |
| --- | --- |
Nhiệm kỳ: 8/1972 – 4/1975
Cấp bậc: -Đại tá (11/1971) -Chuẩn tướng (11/1972)
Tiền nhiệm: -Chuẩn tướng Phan Hòa Hiệp
Vị trí: Quân khu I
Tư lệnh phó Tham mưu trưởng: -Đại tá Hoàng Tích Thông -Đại tá Nguyễn Khoa Bảo
 
Tỉnh trưởng, Tiểu khu trưởng Bình Long
Nhiệm kỳ: 1/1970 – 8/1972
Cấp bậc: -Trung tá (11/1966) -Đại tá
Tiền nhiệm: -Trung tá Dương Văn Thụy
Kế nhiệm: -Đại tá Phạm Văn Phúc
Vị trí: Quân khu III
 
 Trung đoàn trưởng Trung đoàn 48 (Sư đoàn 18 Bộ binh)
Nhiệm kỳ: 1/1969 – 1/1970
Cấp bậc: -Trung tá
Vị trí: Vùng 3 chiến thuật
 
Trung đoàn trưởng Trung đoàn 43 (Sư đoàn 18 Bộ binh)
Nhiệm kỳ: 4/1968 – 1/1969
Cấp bậc: -Trung tá
Vị trí: Vùng 3 chiến thuật
 
Chỉ huy trưởng TTHL Long Giao (Sư đoàn 18 Bộ binh)
Nhiệm kỳ: 9/1967 – 4/1968
Cấp bậc: -Trung tá
Vị trí: Tiểu khu Lọng Khánh Vùng 3 chiến thuật
 
 Đổng lý văn phòng tại Bộ Quốc phòng
Nhiệm kỳ: 2/1967 – 9/1967
Cấp bậc: -Trung tá
Vị trí: Biệt khu Thủ đô
 
  Tùy viên Quân sự Sứ quán VNCH tại Thủ đô Manila, Philippines
Nhiệm kỳ: 3/1964 – 2/1967
Cấp bậc: -Thiếu tá (11/1963) -Trung tá
Vị trí: Cộng hòa Philippines
 
 Tư lệnh phó kiêm Tham mưu trưởng Lữ đoàn Thủy quân Lục chiến
Nhiệm kỳ: 11/1963 – 3/1964
Cấp bậc: -Thiếu tá
Tiền nhiệm: -Trung tá Nguyễn Bá Liên
Kế nhiệm: -Thiếu tá Nguyễn Thành Yên (chức vụ Tư lệnh phó) -Đại úy Bùi Thế Lân (chức vụ Tham mưu trưởng)
Vị trí: Biệt khu Thủ đô
 
Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 1 Thủy quân Lục chiến
Nhiệm kỳ: 11/1960 – 11/1963
Cấp bậc: -Đại úy (11/1960) -Thiếu tá
Tiền nhiệm: -Đại úy Lê Nguyên Khang
Kế nhiệm: -Đại úy Nguyễn Bá Liên
Vị trí: Biệt khu Thủ đô
 
Thông tin cá nhân
Quốc tịch:  Hoa Kỳ  Việt Nam Cộng hòa
Sinh: 17 tháng 12 năm 1935 Sài Gòn, Liên bang Đông Dương
Mất: 5 tháng 1 năm 2015(2015-01-05) (79 tuổi) California, Hoa Kỳ
Nguyên nhân mất: Tuổi già
Nơi ở: California, Hoa Kỳ
Nghề nghiệp: Quân nhân
Dân tộc: Kinh
Vợ: Trần Kim Lan
Cha: Trần Văn Ngọ
Mẹ: Huỳnh Thị Liên
Con cái: 4 người con trai: Trần Tuấn Nguyên Trần Hữu Nghĩa Trần Văn Nga Trần Kim Ngân
Học vấn: Tú tài bán phần
Alma mater: -Trường Lasan Taberd, Biên Hòa -Trường Trung học Tư thục Huỳnh Khương Ninh, Dakao, Sài Gòn -Trường Võ bị Liên quân Đà Lạt -Trường Huấn luyện Chiến thuật Okinawa, Nhật Bản -Trường Thủy quân Lục chiến Quantico, Virginia, Hoa Kỳ
Quê quán: Nam Kỳ
Phục vụ trong quân đội
Thuộc:  Quân lực Việt Nam Cộng hòa
Phục vụ:  Việt Nam Cộng hòa
Cấp bậc:  Chuẩn tướng
Đơn vị:  Thủy quân Lục chiến  Sư đoàn 2 Bộ binh
Chỉ huy:  Quân đội Quốc gia  Quân lực Việt Nam Cộng hòa
Tham chiến: Chiến tranh Việt Nam
Tặng thưởng:  B.quốc H.chương III
Trần Văn Nhựt (1935-2015), nguyên là một tướng lĩnh Bộ binh của Quân lực Việt Nam Cộng hòa, cấp bậc Chuẩn tướng. Ông xuất thân từ trường Võ bị Liên quân vào thời kỳ cuối của Quân đội Quốc gia Việt Nam. Ra trường, ông được phân bổ vào đơn vị Bộ binh, nhưng ngay sau đó được chuyển qua Lực lượng Thủy bộ (Bộ binh Hải quân) và đã phục vụ ở đơn vị này một thời gian dài. Sau này, ông trở lại đơn vị Bộ binh và lên đến chức vụ chỉ huy cấp Sư đoàn.
Tiểu sử & Binh nghiệp

Ông sinh ngày 17 tháng 12 năm 1935, là con thứ 4 trong một gia đình tư thương trung lưu tại Sài Gòn. Từ năm 1948 đến năm 1953, ông học ở các trường Lasan Taberd, Đồng Nai và Trung học Tư thục Huỳnh Khương Ninh, Đakao, Sài Gòn. Đậu bằng Brevet Élémentaire Pháp, tương đương văn bằng Tú tài bán phần (Part I).
Tiểu sử & Binh nghiệp > Quân đội Quốc gia Việt Nam

Cuối tháng 9 năm 1953, ông tình nguyện nhập ngũ vào Quân đội Quốc gia, mang số quân: 55/ 700.743. Theo học khóa 10 Trần Bình Trọng tại trường Võ bị Liên Quân Đà Lạt, khai giảng ngày 1 tháng 10 năm 1953. Ngày 1 tháng 6 năm 1954 mãn khóa tốt nghiệp với cấp bậc Thiếu úy hiện dịch. Ra trường, ông được điều động đến Tiểu đoàn 68 Việt Nam với chức vụ Đại đội phó Đại đội 1 do Trung úy Thạch Khay làm Đại đội trưởng. Tháng 12 cùng năm, ông trúng tuyển vào Lực lượng Thủy bộ (Marine Infantry), tiền thân của Sư đoàn Thủy quân Lục chiến. Đến cuối tháng 7 năm 1954, ông được cử làm Đại đội trưởng Biệt động đội, đồn trú tại Nha Trang.
1975

Ngày 25 tháng 3, di tản Sư đoàn 2 Bộ binh ra đảo Lý Sơn (thuộc tỉnh Quảng Ngãi), sau đó chiều ngày 1 tháng 4 được tàu Hải quân chở vào Bình Tuy. Tại đây Sư đoàn được bổ sung quân số và tái trang bị. Ngày 13 và 14, Sư đoàn 2 được điều động ra mặt trận Phan Rang. Ngày 16 tháng 4, địch quân chọc thủng phòng tuyến Phan Rang, ông cùng Sư đoàn di tản vào miền Nam.
Trưa ngày 29 tháng 4, tại Vũng Tàu cùng với Phó Đề đốc Hồ Văn Kỳ Thoại dùng phi cơ trực thăng cơ hữu UH-1 bay ra biển. Tiếp theo được di tản đến Căn cứ Hải quân "Subic Bay" của Hoa Kỳ tại Philippines.
Sau đó sang định cư tại Houston, Tiểu bang Texas. Thời gian sau di chuyển về Orange County, Tiểu bang California, Hoa Kỳ.
Ngày 5 tháng 1 năm 2015, ông từ trần tại Santa Ana, California, Hoa Kỳ. Hưởng thọ 80 tuổi.
Huy chương

Huy chương Việt Nam Cộng hòa:
-Huy chương đệ nhất hạng Chương mỹ Bội tinh
-Sáu mươi huy chương quân sự và dân sự.
Huy chương Hoa Kỳ:
-Hai Huy chương ngôi sao bạc (Silver Star).
-Huy chương Danh dự Bội tinh (Legion of Merit).
-Hai Huy chương ngôi sao đồng với V (Valor).
-Huy chương Lục quân Vinh công Bội tinh với V (Valor).
Gia tộc và Gia đình

Tổ tiên của tướng Nhựt nguyên gốc họ Tô, quê ở miền Trung. Đầu thế kỷ 19 vào Nam lập nghiệp tại Ba Tri, Bến Tre. Đến đời thân phụ ông cải tộc thành họ Trần và lên định cư ở Sài gòn.
Thân phụ: Cụ Trần Văn Ngọ
Thân mẫu: Cụ Huỳnh Thị Liên
Phu nhân: Bà Trần Kim Lan
Chú thích

↑  Bảo quốc Huân chương đệ tam đẳng (ân thưởng).
↑  -Tốt nghiệp khóa 10, sau này lên tướng còn có:
-Thiếu tướng Lê Minh Đảo, Chuẩn tướng Vũ Văn Giai và cố Chuẩn tướng Nguyễn Trọng Bảo.
↑  Tiểu đoàn 1 Thủy bộ về sau đổi tên là Tiểu đoàn 1 Quái Điểu, Thủy quân Lục chiến
↑  Đại uý Nguyễn văn Tài về sau là Đại tá chỉ huy Trung đoàn Bộ binh.
↑  Thiếu tá Nguyễn Thành Yên sinh năm 1924 tại Đà Nẵng, tốt nghiệp khóa 6 Võ bị Đà Lạt. Sau cùng là Đại tá Trưởng phòng 3, Quân đoàn I.
↑  Trung tá Dương Văn Thụy, tốt nghiệp khóa 3 Võ bị Liên quân Đà Lạt, giải ngũ ở cấp Đại tá sau khi đắc cử vào Hạ nghị viện (dân biểu tỉnh Bình Long). Sinh năm 1929, từ trần năm 2008 tại Canada
↑  Đại tá Phạm Văn Phúc snh năm 1928 tại Hà Nội, tốt nghiệp khóa 10 Võ bị Đà Lạt. Sau cùng là Tỉnh trưởng Long Khánh.
↑  Đại tá Hoàng Tích Thông sinh năm 1928 tại Hà Nội, tốt nghiệp khóa 4 Võ khoa Thủ Đức
↑  Đại tá Nguyễn Khoa Bảo sinh năm 1935 tại Thừa Thiên, tốt nghiệp khóa 10 Võ bị Đà Lạt
↑  Đại tá Lê Thương sinh năm 1927 tại Lào, tốt nghiệp khóa 5 Võ khoa Thủ Đức
↑  Đại tá Trương Đăng Liêm sinh năm 1932 tại Thừa Thiên, tốt nghiệp khóa 3 Võ khoa Thủ Đức
Thuy

Đối với các định nghĩa khác, xem Thuy (ca sĩ).
| --- | --- |
 Thuy
Thuy

Hành chính
Quốc gia:  Pháp
Vùng: Occitanie
Tỉnh: Hautes-Pyrénées
Quận: Quận Tarbes
Tổng: Tổng Pouyastruc
Thống kê
Độ cao: 218–282 m (715–925 ft) (bình quân 250 m (820 ft)[chuyển đổi: tùy chọn không hợp lệ])
Diện tích đất1: 0,5 km2 (0,19 dặm vuông Anh)
Nhân khẩu2: 14  (1999)
 - Mật độ: 28/km2 (73/sq mi)
INSEE/Mã bưu chính: 65443/ 65350
1 Dữ liệu địa chính Pháp loại trừ các hồ và ao lớn hơn 1 km² (0.386 dặm vuông hoặc 247 acre) cũng như các cửa sông.
2 Dân số không tính hai lần: cư dân của nhiều xã (ví dụ, các sinh viên và quân nhân) chỉ tính một lần.
Thuy là một xã thuộc tỉnh Hautes-Pyrénées trong vùng Occitanie khu vực tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 250 mét trên mực nước biển.
Dorcadion syriense

| Dorcadion syriense> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Dorcadion
Loài (species): D. syriense
Danh pháp hai phần
Dorcadion syriense Breuning, 1943 
Dorcadion syriense là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Dryopteris hadanoi

| Dryopteris hadanoi> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Pteridophyta
Lớp (class): Polypodiopsida
Bộ (ordo): Polypodiales
Họ (familia): Dryopteridaceae
Chi (genus): Dryopteris
Loài (species): D. hadanoi
Danh pháp hai phần
Dryopteris hadanoi Sa. Kurata, 1966 
Dryopteris hadanoi là một loài dương xỉ trong họ Dryopteridaceae. Loài này được Sa. Kurata mô tả khoa học đầu tiên năm 1966.
Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Dryopteris hadanoi”. Truy cập ngày 28 tháng 5 năm 2014.
Draconarius specialis

| Draconarius specialis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Amaurobiidae
Chi (genus): Draconarius
Loài (species): D. specialis
Danh pháp hai phần
Draconarius specialis Yajun Xu & S.Q.Li, 2007 
Draconarius specialis là một loài nhện trong họ Amaurobiidae.
Loài này thuộc chi Draconarius. Draconarius specialis được Yajun Xu & S. Q. Li miêu tả năm 2007.
Chú thích

↑  Platnick, Norman I. (2010): The world spider catalog, version 10.5. American Museum of Natural History.
Tăng áp lực nội sọ vô căn

| Tăng áp lực nội sọ vô căn |
| --- | --- |
Tên khác: Tăng áp lực nội sọ lành tính (BIH), giả u não (PTC)

Trong chẩn đoán, chụp cộng hưởng từ não giúp chẩn đoán phân biệt với các nguyên nhân gây bệnh khác
Khoa/Ngành: Khoa thần kinh
Triệu chứng: Đau đầu, rối loạn thị lực, ù tai theo nhịp đập
Biến chứng: Mất thị lực
Khởi phát: 20–50 tuổi
Yếu tố nguy cơ: Ngộ độc vitamin A, thừa cân, tetracycline
Phương pháp chẩn đoán: Dựa vào triệu chứng lâm sàng, chọc dịch não tủy, chẩn đoán hình ảnh não
Chẩn đoán phân biệt: U não, viêm màng nhện, viêm màng não
Điều trị: Chế độ ăn uống lành mạnh, hạn chế muối, tập thể dục, phẫu thuật
Thuốc: Acetazolamide
Tiên lượng: Tùy từng bệnh cảnh
Dịch tễ: 2 trên 100,000 người trong một năm
Tăng áp lực nội sọ vô căn (viết tắt: TALNS vô căn), trước đây được gọi là tăng áp lực nội sọ nguyên phát, tăng áp lực nội sọ lành tính hay giả u não là tình trạng tăng áp lực nội sọ (áp lực xung quanh não) mà không tìm được nguyên nhân. Các triệu chứng chính là đau đầu, rối loạn thị lực, ù tai và đau vai, có thể gây biến chứng mất thị lực.
"Vô căn" có nghĩa là không tìm thấy nguyên nhân. Tuy vậy, thừa cân hoặc tăng cân nhanh trong thời gian ngắn, sử dụng tetracycline là những yếu tố nguy cơ gây tăng áp lực nội sọ vô căn. Chẩn đoán dựa vào triệu chứng lâm sàng, chọc dịch não tủy thấy áp lực cao và không thấy nguyên nhân cụ thể thể hiện trên chẩn đoán hình ảnh.
Trong quá trình điều trị, bệnh nhân cần có một chế độ ăn uống lành mạnh, hạn chế ăn muối và tích cực tập thể dục, có thể sử dụng bổ sung thuốc acetazolamide. Một tỷ lệ nhỏ bệnh nhân cần phẫu thuật giảm áp.
Mỗi năm có khoảng 2 trên 100 000 người mắc mới. Tình trạng này thường ảnh hưởng nhất đến phụ nữ ở độ tuổi 20–50. Phụ nữ bị nhiều hơn nam giới khoảng 20 lần. Tăng áp lực nội sọ vô căn được mô tả lần đầu tiên vào năm 1897.
Triệu chứng cơ năng và triệu chứng thực thể

Triệu chứng phổ biến nhất của TALNS vô căn là nhức đầu dữ dội, xảy ra ở hầu hết (92–94%) trường hợp. Đau đầu tăng lên vào buổi sáng, đau toàn bộ vùng đầu, tính chất đau đầu là đau nhói. Đau đầu có thể kèm với buồn nôn và nôn. Cơn đau đầu có thể nặng hơn nếu có những hoạt động làm tăng áp lực nội sọ, chẳng hạn như ho, hắt hơi hoặc làm nghiệm pháp Valsava. Cơn đau có thể lan xuống cổ và vai. Nhiều người bị ù tai theo mạch đập, ù tai ở một hoặc cả hai tai (64–87%). Nhiều triệu chứng khác, chẳng hạn như dị cảm tứ chi, yếu liệt toàn thân, đau và/hoặc dị cảm ở một hoặc cả hai bên mặt, mất khứu giác và hiếm gặp hơn là thất điều (mất điều hòa vận động); nhưng các triệu chứng này không đặc hiệu cho TALNS vô căn. Trẻ em có nhiều triệu chứng không đặc hiệu cho bệnh.
Áp lực gia tăng dẫn đến chèn ép hoặc đứt dây thần kinh sọ cho phối cho mặt và cổ, hay gặp nhất là dây thần kinh giạng (thần kinh sọ VI). Dây thần kinh này chi phối vận động cho cơ thẳng ngoài (khi co thì kéo nhãn cầu ra ngoài). Do đó, những người bị liệt thần kinh giạng bị nhìn đôi theo chiều ngang, nhìn đôi trở nên trầm trọng hơn khi nhìn về phía bị liệt. Bệnh hiếm khi làm ảnh hưởng đến thần kinh vận nhãn (thần kinh sọ III) và thần kinh ròng rọc (thần kinh sọ IV); cả hai dây thần kinh III và IV đều có vai trò tạo chuyển động của nhãn cầu. Đôi khi thần kinh mặt (thần kinh sọ VII) bị ảnh hưởng, kết quả là các cơ biểu cảm nét mặt ở một hoặc cả hai bên mặt bị liệt hoàn toàn hoặc một phần.
Áp lực gia tăng dẫn đến phù gai thị, tức là phù đĩa thị giác, nơi thần kinh thị giác đi vào nhãn cầu. Biểu hiện này thực tế xảy ra trong tất cả các trường hợp TALNS vô căn, nhưng không phải ai cũng có triệu chứng. Những người gặp phải các triệu chứng thường thấy rằng họ bị "mất thị giác thoáng qua", các đợt mất thị lực xảy ra ở cả hai mắt nhưng không nhất thiết phải có thời gian mất thị lực giống nhau. Phù gai thị không được điều trị trong thời gian dài dẫn đến mất thị lực, ban đầu ở vùng ngoại vi và dần dần lan về trung tâm thị lực.
Khám thần kinh thường không phát hiện bất thường. Khám mắt bằng một thiết bị nhỏ gọi là kính soi đáy mắt hoặc chi tiết hơn với chụp ảnh màu đáy mắt (fundus color photography) cho hình ảnh phù gai thị. Nếu có bất thường thần kinh sọ, khi khám mắt có thể phát hiện lác mắt (liệt dây thần kinh sọ III, IV và/hoặc VI) hoặc liệt thần kinh mặt (liệt dây thần kinh sọ V). Nếu phù gai thị đã có từ lâu dẫn đến hạn chế thị trường và giảm thị lực. Khám thị trường bằng chu vi kế (Humphrey) được khuyến nghị vì các phương thức khám thị trường khác kém chính xác hơn. Phù gai thị kéo dài dẫn đến teo thị giác, đặc trưng bởi hình ảnh đĩa thị nhợt nhạt và có giảm thị lực tiến triển.
Nguyên nhân

"Vô căn" có nghĩa là không rõ nguyên nhân. Do đó, TALNS vô căn chỉ có thể được chẩn đoán nếu không có lời giải thích nào khác cho các triệu chứng trên cơ thể bệnh nhân. Áp lực nội sọ có thể tăng lên do các loại thuốc như dẫn xuất vitamin A liều cao (ví dụ isotretinoin trị mụn trứng cá), kháng sinh tetracyclin điều trị dài ngày (đối với nhiều tình trạng da) . Thuốc tránh thai nội tiết, đặc biệt là thuốc tránh thai đường uống (OCP), không có mối tương quan với TALNS.
Có nhiều bệnh gây tăng áp lực nội sọ (hầu hết là các bệnh hiếm gặp). Nếu tăng áp lực nội sọ có nguyên nhân gây ra thì được gọi là "tăng áp lực nội sọ thứ phát". Các nguyên nhân phổ biến của tăng áp lực nội sọ thứ phát bao gồm ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn (rối loạn hô hấp liên quan đến giấc ngủ), lupus ban đỏ hệ thống (SLE), bệnh thận mạn tính và bệnh Behçet.
Cơ chế

Nguyên nhân của TALNS vô căn chưa rõ. Quy tắc Monro–Kellie phát biểu rằng áp lực nội sọ được xác định bởi nhu mô não, dịch não tủy (viết tắt là DNT) và máu bên trong xương sọ. Do đó, có ba lý thuyết giải thích tại sao áp lực có thể tăng lên trong TALNS vô căn: do tiết quá nhiều DNT, do tăng thể tích máu/nhu mô não hoặc do tắc nghẽn các tĩnh mạch dẫn máu ra khỏi não.
Giả thuyết đầu tiên là tăng tiết DNT. Tuy nhiên, không có dữ liệu thử nghiệm nào hỗ trợ vai trò của giả thuyết này trong TALNS vô căn.
Giả thuyết thứ hai cho rằng lưu lượng máu đến não hoặc  thể tích nhu mô não tăng lên có thể dẫn đến TALNS. Ít bằng chứng ủng hộ cho cơ chế lưu lượng máu tăng. Tuy nhiên, trong các nghiên cứu chụp mạch máu cộng hưởng từ tương phản pha (phase contrast Magnetic Resonance Angiography)  của Bateman và cộng sự đã định lượng lưu lượng máu não (CBF) in vivo và thấy rằng lưu lượng máu não tăng cao bất thường ở nhiều người mắc TALNS vô căn. Cả các mẫu sinh thiết và các phương pháp chẩn đoán hình ảnh não khác nhau đều cho thấy hàm lượng nước trong mô não tăng lên. Vẫn chưa rõ tại sao lại có hiện tượng này.
Giả thuyết thứ ba cho rằng việc đưa máu từ tĩnh mạch về tim bị hạn chế. Nhiều người bị TALNS vô căn bị hẹp các xoang tĩnh mạch ngang. Không rõ sự chít hẹp này là cơ chế bệnh sinh của bệnh hay là hiện tượng thứ phát. Có đề xuất cho rằng tồn tại một feedback sinh học dương tính, trong đó áp lực nội sọ tăng lên gây ra tình trạng hẹp tĩnh mạch trong các xoang ngang, dẫn đến tăng áp lực tĩnh mạch, làm hạt màng nhện giảm tái hấp thu DNT, hệ quả là làm tăng áp lực nội sọ.
Chẩn đoán

Chẩn đoán dựa vào bệnh sử và khám lâm sàng. Để xác nhận chẩn đoán và loại trừ các nguyên nhân khác, cần phải làm một số xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh. Có thể phải xét nghiệm hay chẩn đoán hình ảnh kỹ càng hơn nếu biểu hiện bệnh không điển hình.
Chẩn đoán > Cận lâm sàng

Chụp cắt lớp vi tính (CT) hoặc chụp cộng hưởng từ (MRI), được sử dụng để loại trừ tổn thương dạng khối choán chỗ. Trong TALNS vô căn, chẩn đoán hình ảnh này thường cho kết quả bình thường. Có thể có hình ảnh não thất nhỏ hoặc hẹp, hình ảnh giãn não thất, hình ảnh biến dạng uốn (buckling) của bao dây thần kinh thị giác và "dấu hiệu tuyến yên rỗng" (tuyến yên "phẳng đi" do tăng áp lực) và ổ Meckel giãn rộng.
Chụp tĩnh mạch đồ cộng hưởng từ (magnetic resonance venography, viết tắt là MRV) được chỉ định trong hầu hết các trường hợp để loại trừ khả năng hẹp/tắc xoang tĩnh mạch hoặc huyết khối xoang tĩnh mạch não. Chụp Chụp tĩnh mạch đồ cộng hưởng từ ATECO có cản quang (auto-triggered elliptic centric-ordered magnetic resonance, viết tắt là ATECO MRV) có tỷ lệ phát hiện cao các trường hợp hẹp xoang ngang bất thường. Những chỗ hẹp này có thể được xác định và đánh giá đầy đủ hơn bằng chụp tĩnh mạch não và đo áp suất não qua catheter.
Chọc dịch não tủy được chỉ định để đo áp lực mở, cũng như lấy DNT để loại trừ các chẩn đoán phân biệt khác. Nếu áp lực mở tăng, có thể hút dịch nảo tủy để  giảm áp lực tạm thời. Tìm các tế bào bất thường, làm bilan nhiễm trùng, định lượng kháng thể, glucose và protein trong DNT để định hướng nguyên nhân. Theo định nghĩa, tất cả các chỉ số trên đều nằm trong giới hạn bình thường trong TALNS vô căn. Đôi khi áp lực DNT vẫn bình thường mặc dù có nhiều triệu chứng rất gợi ý cho bệnh. Nguyên nhân là bởi áp lực DNT dao động trong ngày. Nếu vẫn nghi ngờ thì có thể cần phải thực hiện theo dõi áp lực nội sọ lâu dài hơn bằng catheter áp lực.
Chẩn đoán > Phân loại

Năm 1937, Walter Dandy liệt kê các tiêu chuẩn chẩn đoán TALNS vô căn.
| --- | --- |
1: Các triệu chứng cơ năng và triệu chứng thực thể của tăng áp lực nội sọi và áp lực DNT >25 cmH2O
2: Không có dấu hiệu thần kinh khu trú, ngoại trừ liệt thần kinh vận động
3: Thành phần DNT bình thường
4: Não thất bình thường hoặc nhỏ (hình ảnh não thất hình khe) và không có khối nội sọ trên chẩn đoán hình ảnh
Các tiêu chuẩn trên được Smith sửa đổi vào năm 1985, gọi là "tiêu chuẩn Dandy sửa đổi". Smith sử dụng phương pháp chẩn đoán hình ảnh tiên tiến hơn. Dandy đã yêu cầu chụp khí não (Pneumoencephalography) bằng X-quang, sau này Smith đã thay thế bằng chụp cắt lớp vi tính. Trong một bài báo năm 2001, Digre và Corbett đã sửa đổi thêm các tiêu chuẩn của Dandy. Họ bổ sung thêm tiêu chuẩn rằng người đó phải tỉnh, tiếp xúc tốt, vì tình trạng hôn mê ngăn cản đánh giá thần kinh đầy đủ và đưa ra các tiêu chuẩn để loại trừ huyết khối xoang tĩnh mạch. Hơn nữa, họ đã thêm tiêu chuẩn rằng không tìm thấy bất cú nguyên nhân nào gây ra TALNS vô căn.
| --- | --- |
1: Triệu chứng tăng áp lực nội sọ (nhức đầu, buồn nôn, nôn, giảm thị giác qua hoặc phù gai thị)
2: Không có dấu hiệu thần kinh khu trú, ngoại trừ liệt dây thần kinh vận động (thần kinh giạng)
3: Bệnh nhân tỉnh, tiếp xúc tốt
4: Hình ảnh CT/MRI bình thường không có bằng chứng huyết khối
5: Áp suất mở DNT >25 cmH2O và trong DNT, thành phần sinh hóa và tế bào bình thường
6: Không có lời giải thích nguyên nhân phù hợp cho tăng áp lực nội sọ
Trong một tổng quan năm 2002, Friedman và Jacobson đề xuất một bộ tiêu chuẩn chẩn đoán thay thế, bắt nguồn từ các tiêu chuẩn của Smith. Bộ tiêu chuẩn này yêu cầu bác sĩ chọc DNT ở tư thế bệnh nhân nằm nghiêng, vì chọc DNT khi ngồi thẳng có thể dẫn đến làm tăng áp lực nội sọ giả tạo. Friedman và Jacobson cũng không yêu cầu chụp cộng hưởng từ tĩnh mạch (MRV) cho tất cả bệnh nhân chỉ chỉ định cận lâm sàng này trong các trường hợp không điển hình.
Điều trị

Mục tiêu trong điều trị TALNS vô căn là ngăn ngừa giảm thị lực gây mù lòa và kiểm soát triệu chứng. TALNS vô căn được điều trị chủ yếu thông qua việc giảm áp lực DNT và TALNS vô căn có thể khỏi sau điều trị ban đầu, có thể tự thuyên giảm (mặc dù vẫn có thể tái phát) hoặc có thể kéo dài mạn tính.
Điều trị > Chọc dịch não tủy

Bước đầu tiên trong kiểm soát triệu chứng là dẫn lưu DNT bằng cách chọc DNT (hay chọc dò tủy sống). Chọc DNT giúp vừa chẩn đoán (chẳng hạn như tìm các marker viêm trong nhiễm trùng DNT), vừa điều trị. Trong một số trường hợp, thủ thuật này là đủ để kiểm soát các triệu chứng và không cần điều trị thêm.
Thủ thuật trên có thể làm lại nhiều lần nếu cần thiết, nhưng ở những trường hợp này thường phải điều trị bổ sung để kiểm soát các triệu chứng và duy trì thị lực. Việc chọc DNT lặp đi lặp lại khiến bệnh nhân đau đớn và làm tăng nguy cơ gây nhiễm trùng cột sống. Đôi khi cần phải chọc DNT nhiều lần để kiểm soát áp lực nội sọ khẩn cấp nếu thị lực của bệnh nhân suy giảm nhanh chóng.