Giả thuyết UFO tâm lý xã hội
Khía cạnh khoa học viễn tưởng của thần thoại UFO

Bertrand Méheust, một nhà xã hội học người Pháp, đã bắt đầu một nghiên cứu về sự tương đồng khoa học viễn tưởng với thần thoại UFO khi ông tình cờ thấy một bản sao của cuốn tiểu thuyết năm 1908 nhan đề The Lightning Wheel của Jean de la Hire trong căn gác của gia đình mình. Ông mở nó ra và bắt đầu đọc làm thế nào mà các nhân vật trọng tâm cảm thấy mình bị một tia sáng nhấc lên vào trong một chiếc đĩa bay, kêu vo ve và phát sáng với một quầng sáng. Khám phá này đã kích thích tìm kiếm sự tương đồng giữa các câu chuyện trải nghiệm UFO và nền văn học khoa học viễn tưởng trước năm 1947. Meheust đã tìm thấy hàng tá trong vô số ấn tượng hơn bao gồm các hiệu ứng kỳ diệu như trường lực vô hình, hiệu ứng thôi miên, vật chất hóa và phi vật chất hóa, dịch chuyển tức thời, đi xuyên tường, nâng bổng các thực thể và tia dừng động cơ. Người ta cũng có thể tìm thấy những thực thể dạng người này đến thăm Trái Đất vì một loạt các động thái mà UFO sau này nghĩ rằng: muốn theo dõi con người, thử nghiệm chúng ta, gây giống với chúng ta, tạo ra một chương trình đa thế hệ để định hình loài người, đối phó với thế giới sắp chết của họ, xâm chiếm thế giới của chúng ta, và dạy chúng ta bài học về lịch sử vũ trụ và nhu cầu hòa bình. Trong khi một số điều này có thể bị loại bỏ do sự trùng hợp được thúc đẩy bởi lý do và kỳ vọng tương tự về tương lai, thường thì những điều kỳ diệu này gợi nhớ nhiều hơn đến thần thoại huyền bí siêu nhiên và cũ hơn là những gì thực sự được kỳ vọng sẽ được tạo ra bằng công nghệ tương lai. Michel Monnerie đưa nghiên cứu của Meheust vào bài phê bình lịch sử lớn hơn của ông về những gì hình thành nên thần thoại UFO. Michel Meurger xứng đáng được đề cập đặc biệt cho việc mở rộng luận điểm của Meheust thành một bản tóm tắt đầy ấn tượng về sự tương đồng với gần 800 chú thích và một bộ gồm hàng tá hình minh họa. Một bài báo tiếp theo, bằng tiếng Anh, trình bày một nghiên cứu lịch sử tập trung, cho thấy sự liên tục giữa những nỗi kinh hoàng y học ác mộng được trải nghiệm trong các câu chuyện bắt cóc UFO hiện đại, trở lại thông qua các nhà khoa học điên rồ của loại truyện khoa học viễn tưởng giật gân, được xây dựng lần lượt trên những lời đồn đại và tuyên truyền chống giải phẫu sinh thể vốn thịnh hành vào thế kỷ 19.
Jacques Vallee là một trong những nhà nghiên cứu UFO đầu tiên lưu ý rằng các hiệu ứng điện từ liên quan đến UFO có thể được tìm thấy trong tác phẩm thuộc thể loại hư cấu trước đó như một vở kịch được viết bởi Arthur Koestler và tiểu thuyết đĩa bay đầu tiên – The Flying Saucer của Bernard Newman (1948). Quan sát này từng được mở rộng trong một nghiên cứu được công bố tại Magonia đó là dấu vết sự tiếp nối của một cỗ máy chống lại máy móc quay trở lại qua những tin đồn thời chiến về việc Marconi đang phát triển loại tia dừng động cơ và bối cảnh văn hóa đáng kinh ngạc của các bộ phim truyện, phim dài tập và những câu chuyện giật gân tưởng tượng về các cuộc chiến trong tương lai và các loại siêu vũ khí sẽ chiến đấu với chúng.
Meheust sớm thấy rằng các chủng loài ngoài hành tinh phổ biến hơn trong những trải nghiệm UFO đã được thể hiện tốt trong thời kỳ tạp chí giật gân của Hugo Gernsback (1926–36). Cái nhìn sâu sắc này đã tiếp nối chi tiết ngày càng tăng bởi các nhà nghiên cứu tiếp theo. Đặc biệt, Grays hiện được hiểu là một khuôn mẫu phần lớn bởi vì Gernsback đặc biệt yêu cầu các nhà văn của mình thực hiện những câu chuyện kể về sự tiến hóa trong tương lai khiến những sinh vật này phát triển bộ não lớn nhưng cơ thể bị suy nhược do công nghệ khiến cơ bắp không thích hợp cho sự sinh tồn. Gernsback yêu thích các tác phẩm của H.G. Wells, in lại tác phẩm của đại văn hào này và chính Wells là người đầu tiên phát triển logic của tiến trình thoái hóa như vậy mà ông đã đưa vào kiệt tác War of the Worlds (1898). Những sửa đổi quan trọng đối với nguyên mẫu đã được giới thiệu bởi nhóm sáng tạo từng dựng nên người ngoài hành tinh xuất hiện ở cao trào trong bộ phim của Spielberg mang tên Close Encounters of the Third Kind (1977). Đôi mắt đen hoàn toàn và cái cổ hình bút chì mỏng đã sớm xuất hiện qua người ngoài hành tinh đầu trọc trong những cuộc gặp gỡ UFO nhằm bắt chước hình ảnh phim. Trong khi công chúng đã có ấn tượng rằng người ngoài hành tinh sẽ dựa trên những sinh vật được tìm thấy trong các cuộc điều tra UFO; nhóm thiết kế người ngoài hành tinh CE3K chưa bao giờ đưa ra các bản vẽ dựa trên tác phẩm của họ. Họ chỉ nhận một chỉ thị bằng lời nói ngắn gọn rằng các sinh vật này nên có đầu to và ngắn.
Một số tác phẩm cũng được tạo nên dựa trên các câu chuyện nền về văn hóa đối với các loài côn trùng dạng người, bò sát giống người, và một số lời sáo rỗng ít kinh dị hơn. Ngay cả tiền thân của thời trang ngoài hành tinh đã được nhìn vào với một phong cách nhẹ nhàng. Một số phần khác trong truyền thống này khám phá thuyết bí truyền về cái đĩa đậm chất khoa học giả tưởng như chứng mất trí nhớ đường vào nhà, khinh thân kỳ diệu do ánh sáng nâng lên, tính vật lý của việc di chuyển xuyên tường, lực đẩy từ tính, và người ngoài hành tinh lấy dinh dưỡng qua da dọc theo con đường tâm lý và lịch sử.