stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Phạm Thận Duật
Thân thế

Phạm Thận Duật có hiệu là Quan Thành, hiệu là Vọng Sơn (tên một ngọn núi ở quê Ninh Bình của ông), quê ở làng Yên Mô Thượng, xã Yên Mạc, huyện Yên Mô, Ninh Bình. Ông sinh ngày 4 tháng 11 năm Ất Dậu (1825), dưới triều Minh Mạng, trong một gia đình nông dân nghèo, có truyền thống hiếu học. Năm 9 tuổi, ông học Nho học ở thầy Vũ Phạm Khải ở làng bên, nhưng chỉ được vài ngày thì Vũ Phạm Khải phải lên đường vào kinh nhậm chức, Phạm Thận Duật đến học người cậu ruột là Nguyễn Hữu Văn. Sau đó theo học thầy đồ Phạm Tư Tề là người làng, ra Xuân Trường (Nam Định) mở trường dạy học. Sau 4 năm, ông quay về học Lục Khê cư sĩ Phạm Đức Diệu, người Nộn Khê cùng huyện Yên Mô, sau này trở thành nhạc phụ của ông. Lục Khê cư sĩ nhận thấy tư chất tốt của ông nên năm ông 21 tuổi đã đưa ông đến nhờ người bạn thân là Hoàng giáp Phạm Văn Nghị, người Nam Định khi ấy vừa cáo quan về quê mở trường dạy học.
Tiến thân trong quan trường

Năm 1850, ông thi đỗ Cử nhân ở trường Nam, năm sau vào dự thi Hội ở Huế nhưng không đỗ. Tuy nhiên, ông vẫn được triệu ra làm quan dưới triều Nguyễn thời Tự Đức.
Đầu tiên, ông được bổ làm giáo thụ huyện Đoan Hùng, rồi thăng Tri châu Tuần Giáo. Trong dịp này, ông đã viết cuốn Hưng Hóa ký lược vào năm 1856 với bút danh là Quan Thành.
Năm 1857, ông được cử về làm tri châu Quế Dương, rồi thăng tri phủ Lạng Giang, một thời gian lại được thăng lên quan tỉnh, giữ trải các chức: Bang biện tỉnh vụ kiêm Đồn điền sứ, Án sát sứ, Bố chính sứ Bắc Ninh rồi quyền Tổng đốc Bắc Ninh.
Năm 1870-1871, ông tham gia diệt trừ thổ phỉ vùng biên giới trung du. Đến năm 1873, khi Pháp đánh ra Bắc Kỳ, ông được cử đi tiếp quản các tỉnh và cắt đặt quan chức lâm thời, sau đó về giữ chức quyền Tuần phủ Hà Nội. Năm 1874, ông được cử làm Tuần phủ Bắc Ninh, mở cuộc hành quân tiễu phạt thổ phỉ trên biên cương phía Bắc thắng lợi. Đến năm 1875, ông được cử làm Hộ lý cho Hiệp đốc Tôn Thất Thuyết, coi sóc việc hành chính hai tỉnh Bắc Ninh - Thái Nguyên, đóng ở Thái Nguyên.
Năm 1876, Phạm Thận Duật được triệu về Huế làm Tham tri Bộ Lại, kiêm Phó Đô sát ngự sử, được 4 tháng lại ra Bắc giữ chức Hà đê sứ, đôn đốc việc đắp đê Sông Hồng và chuyên lo về thủy lợi. Năm 1878, ông được sung vào Viện cơ mật, sư bảo (thầy dạy) cho hai Hoàng tử con nuôi vua Tự Đức là Dục Đức và Chánh Mông, sau lại sung Quốc sử quán, Phó Tổng tài, kiêm quản Quốc tử giám, Tổng kiểm duyệt và in ấn bộ sử "Khâm định Việt sử thông giám cương mục" sau khi được vua Tự Đức duyệt biểu "Cáo thành" của ông vào ngày 19 tháng 9 năm 1884.
Mối hận Hòa ước Patenotre và phong trào Cần vương

Trước khi Pháp đánh Bắc kỳ lần thứ hai (1882), ông đã có "bản mật tấu" gửi triều đình Huế, trong đó nêu những biện pháp phòng chống địch. Ông chủ trương và tích cực xây dựng những đồn sơn phòng ở vùng rừng núi hiểm yếu, chuẩn bị căn cứ chống Pháp ở Quảng Bình, Hà Tĩnh và nhất là căn cứ Tân Sở (Quảng Trị) với một quy mô khá lớn. Kế hoạch của ông được các đại thần chủ chiến đứng đầu là Tôn Thất Thuyết và Nguyễn Văn Tường tán thành triển khai.
Trước tết Quý Mùi (1883), ông được cử đưa đoàn sứ bộ nhà Nguyễn sang Thiên Tân (Trung Quốc) để thảo luận về việc hợp tác đánh Pháp, nhưng không thành. Đầu năm 1884, ông được giao nhiêm vụ Toàn quyền đại thần ký Hòa ước Giáp Thân 1884 gồm có 19 điều khoản vào ngày 6 tháng 6 năm 1884 tại kinh đô Huế. Đại diện các phía nhà Nguyễn là Phạm Thận Duật - Toàn quyền đại thần, Tôn Thất Thuyết - Phó Toàn quyền đại thần, Nguyễn Văn Tường - Phụ chính đại thần và phía Pháp là Jules Patenôtre - Sứ thần Cộng hòa Pháp. Do hành vi này mà ông bị quần chúng đương thời lên án rất dữ dội.
Cuối năm 1884, ông công tác ở Bộ Hộ, đến năm 1885 được thăng lên Hiệp biện Đại học sĩ, kiêm Công bộ Tả tham tri. Ông trở thành một thành viên chủ chốt trong phái "Chủ chiến" tôn phò vua Hàm Nghi chống Pháp xâm lược.
Sau trận tập kích của quân triều đình vào đồn quân Pháp ở Mang Cá và Toà Khâm sứ vào đêm 7 tháng 5 năm 1885, thực dân Pháp chiếm thành Huế. Phạm Thận Duật và những quan quân trung thành đã phò vua Hàm Nghi chạy ra Tân Sở (Quảng Trị), phát Chiếu Cần Vương chống Pháp. Ngày 29 tháng 7 năm 1885, trong lúc chuẩn bị vượt biển ra Bắc để tổ chức kháng Pháp, ông bị tay sai thân Pháp bắt cùng toàn bộ gia đình.
Sau đó, Phạm Thận Duật bị giải về Huế. Ông từ chối mọi sự mua chuộc, dụ dỗ của Pháp và chấp nhận án tù giam ở Côn Đảo, rồi bị đày đi Tahiti. Sau 6 ngày lênh đênh trên tàu đi đày biệt xứ, do bị bệnh tiểu đường tái phát, ông từ trần ngày 23 tháng 10 năm 1885 ở vùng biển Malaysia.
Nỗi oan chiêu tuyết

Tương truyền, ông được liệm trong một bộ quần áo trắng, thi hài bỏ vào chiếc bao rồi thả xuống biển khơi. Mấy năm sau, con cháu và người làng mới biết tin ông mất, đã lập một mộ giả tại làng quê để tưởng niệm ông. Trên nấm mộ giả này có một tấm bia đá do Vũ Kế Xuân soạn, nói về hành trạng của ông, nhưng phải chôn sấp mặt bia xuống mộ để che mắt người Pháp. Năm 1961, sau 73 năm, bia mới được dựng lên để mọi người biết công trạng và tài đức của Phạm Thận Duật, một văn thân yêu nước, một đại thần kiên quyết "chủ chiến" chống Pháp xâm lược trong triều đình Tự Đức.
Vinh danh

Tên ông được dùng để đặt cho đường phố Hà Nội,đường Phạm Thận Duật ở quận 2 Thành phố Hồ Chí Minh và đường Phạm Thận Duật ở trung tâm thành phố Ninh Bình, Ninh Bình.
Ngoài ra, tên ông còn được đặt cho một giải thưởng trong các lĩnh vực sử học và khuyến học. Giải tổ chức thường niên, xét thưởng các tân tiến sĩ sử học có luận án được đánh giá xuất sắc ở Việt Nam.
Chú thích

↑  Phạm Thận Duật (1825 – 1885)[liên kết hỏng]
↑  “Đạo thầy trò của Phạm Thận Duật”. Bản gốc lưu trữ ngày 9 tháng 2 năm 2010. Truy cập ngày 6 tháng 2 năm 2010.
↑  
Phạm Mỹ (29 tháng 11 năm 2014). “Trao Giải thưởng Phạm Thận Duật”. Báo Thể thao & Văn hóa online. Truy cập ngày 20 tháng 5 năm 2015.
USS Ammen (DD-527)

Về những tàu chiến Hoa Kỳ khác mang cùng tên, xin xem USS Ammen.
| --- | --- |
Tàu khu trục USS Ammen (DD-527) trên đường đi ngoài khơi Leyte, 20–24 tháng 10 năm 1944
Lịch sử
Hoa Kỳ
Tên gọi:  USS Ammen (DD-527)
Đặt tên theo:  Chuẩn đô đốc Daniel Ammen
Xưởng đóng tàu:  Bethlehem Shipbuilding Corporation, San Francisco, California
Đặt lườn:  29 tháng 11 năm 1941
Hạ thủy:  17 tháng 9 năm 1942
Người đỡ đầu:  cô Eva Ammen
Nhập biên chế:  20 tháng 3 năm 1943
Tái biên chế:  5 tháng 4 năm 1951
Xuất biên chế:  15 tháng 4 năm 1946 15 tháng 9 năm 1960
Xóa đăng bạ:  1 tháng 10 năm 1960
Danh hiệu và phong tặng:  8 × Ngôi sao Chiến trận
Số phận:  Bán để tháo dỡ, 20 tháng 4 năm 1961
Đặc điểm khái quát
Lớp tàu:  Lớp tàu khu trục Fletcher
Kiểu tàu:  Tàu khu trục
Trọng tải choán nước:  2.100 tấn Anh (2.100 t) (tiêu chuẩn) 2.924 tấn Anh (2.971 t) (đầy tải)
Chiều dài:  376 ft 5 in (114,73 m) (chung)
Sườn ngang:  39 ft 08 in (12,09 m) (chung)
Mớn nước:  13 ft 9 in (4,19 m) (đầy tải)
Động cơ đẩy:  2 × turbine hơi nước hộp số 2 × trục công suất 60.000 shp (45.000 kW)
Tốc độ:  36 kn (41 mph; 67 km/h)
Tầm xa:  6.500 nmi (12.000 km) ở tốc độ 15 kn (17 mph; 28 km/h)
Thủy thủ đoàn tối đa:  336 sĩ quan và thủy thủ
Vũ khí:  5 × pháo 5 in (130 mm)/38 caliber (5×1); 2 × pháo phòng không Bofors 40 mm; 6 × pháo phòng không Oerlikon 20 mm; 10 × ống phóng ngư lôi Mark 15 21 in (530 mm) (2×5); 6 × máy phóng K-gun và 2 × đường ray thả mìn sâu
USS Ammen (DD-527) là một tàu khu trục lớp Fletcher được Hải quân Hoa Kỳ chế tạo trong Chiến tranh Thế giới thứ hai. Nó là chiếc tàu chiến thứ hai của Hải quân Mỹ được đặt theo tên Chuẩn đô đốc Daniel Ammen (1820–1898), người tham gia cuộc Nội chiến Hoa Kỳ. Nó được cho xuất biên chế không lâu sau khi Thế Chiến II kết thúc, tái biên chế trở lại năm 1951 và tiếp tục hoạt động cho đến khi xuất biên chế lần cuối cùng năm 1960 và bị bán để tháo dỡ năm 1961. Nó được tặng thưởng tám Ngôi sao Chiến trận do thành tích phục vụ trong Thế Chiến II.
Thiết kế và chế tạo

Bài chi tiết: Fletcher (lớp tàu khu trục)
Ammen được đặt lườn tại xưởng tàu của hãng Bethlehem Shipbuilding Corporation, ở San Francisco, California vào ngày 29 tháng 11 năm 1941. Nó được hạ thủy vào ngày 17 tháng 9 năm 1942; được đỡ đầu bởi cô Eva Ammen; và nhập biên chế vào ngày 20 tháng 3 năm 1943 dưới quyền chỉ huy của Hạm trưởng, Trung tá Hải quân John C. Daniel.
Lịch sử hoạt động > Alaska, 1943

Ammen ra khơi vào ngày 30 tháng 3 năm 1943 để đi San Diego, California, hoàn tất chuyến chạy thử máy huấn luyện. Nó rời San Diego vào ngày 20 tháng 4 và đi đến San Pedro vào ngày hôm sau. Hai ngày sau, nó lên đường đi sang vùng biển Alaska trong thành phần hộ tống cho Lực lượng Đặc nhiệm 51, được hình thành chung quanh thiết giáp hạm Pennsylvania (BB-38). Lực lượng đi đến Cold Bay, Alaska vào ngày 1 tháng 5, và mười ngày sau đó đã tham gia cuộc đổ bộ lên đảo Attu. Trong trận này, nhiệm vụ chính của nó là bảo vệ chống tàu ngầm và phòng không cho những tàu chiến tham gia cuộc tấn công. Do những mối đe dọa từ trên không hoàn toàn vắng bóng, và hoạt động của tàu ngầm đối phương rất yếu, nó không hề nổ phát súng nào, nhưng phải vất vả chống chọi thời tiết khắc nghiệt của vùng cực Bắc.
Hoàn tất lượt phân công, Ammen quay trở về California, về đến San Diego vào ngày 31 tháng 5. Nó trải qua hai tuần lễ sửa chữa tại đây trước khi lên đường hướng lên phía Bắc, đến San Francisco nơi nó tiếp tục chạy thử máy sau đại tu. Vào ngày 11 tháng 7, nó rời San Francisco hộ tống một đoàn tàu vận tải hướng đến Alaska, đi đến một điểm cách đảo Adak 900 mi (1.400 km) nơi chuyển giao nhiệm vụ cho các tàu hộ tống khác. Nó về đến San Francisco vào ngày 21 tháng 7, nhưng chỉ ở lại đây tám ngày, khi nó ra khơi vào ngày 29 tháng 7 cùng một đoàn tàu vận tải khác hướng đến Alaska, hộ tống chúng đi đến cảng Adak vào ngày 5 tháng 8.
Ammen bắt đầu chuẩn bị cho việc tấn công chiếm đóng Kiska, nhưng chiến dịch này lại trở nên vô ích, đơn giản chỉ vì Nhật Bản đã bí mật triệt thoái lực lượng khỏi hòn đảo này ngay trước cuộc tấn công. Nó quay trở về Adak vào ngày 12 tháng 9, và ở lại đây cho đến ngày 24 tháng 9, khi nó lên đường, ghé qua Kiska vào ngày hôm sau, rồi hướng đến Trân Châu Cảng, đến nơi vào ngày 2 tháng 10. Nó trải qua chín ngày tiếp theo thực hành tác xạ, ngư lôi và kỹ thuật chống tàu ngầm. Vào ngày 11 tháng 10, nó cùng tàu khu trục Bush rời Trân Châu Cảng, quay trở lại Adak vào ngày 16 tháng 10, và trong sáu tuần lễ tiếp theo sau hoạt động tuần tra tại vùng biển Aleut.
Phần thưởng

Ammen được tặng thưởng tám Ngôi sao Chiến trận do thành tích phục vụ trong Thế Chiến II.
Giáp Thìn

Giáp Thìn (chữ Hán: 甲辰) là kết hợp thứ 41 trong hệ thống đánh số Can Chi của người Á Đông. Nó được kết hợp từ thiên can Giáp (Mộc dương) và địa chi Thìn (Rồng). Trong chu kỳ của lịch Trung Quốc, nó xuất hiện trước Ất Tỵ và sau Quý Mão.
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
|   Giáp Tý  Ất Sửu  Bính Dần  Đinh Mão  Mậu Thìn  Kỷ Tỵ  Canh Ngọ  Tân Mùi  Nhâm Thân  Quý Dậu  Giáp Tuất  Ất Hợi  Bính Tý  Đinh Sửu  Mậu Dần  Kỷ Mão  Canh Thìn  Tân Tỵ  Nhâm Ngọ  Quý Mùi  |   Giáp Thân  Ất Dậu  Bính Tuất  Đinh Hợi  Mậu Tý  Kỷ Sửu  Canh Dần  Tân Mão  Nhâm Thìn  Quý Tỵ  Giáp Ngọ  Ất Mùi  Bính Thân  Đinh Dậu  Mậu Tuất  Kỷ Hợi  Canh Tý  Tân Sửu  Nhâm Dần  Quý Mão  |   Giáp Thìn  Ất Tỵ  Bính Ngọ  Đinh Mùi  Mậu Thân  Kỷ Dậu  Canh Tuất  Tân Hợi  Nhâm Tý  Quý Sửu  Giáp Dần  Ất Mão  Bính Thìn  Đinh Tỵ  Mậu Ngọ  Kỷ Mùi  Canh Thân  Tân Dậu  Nhâm Tuất  Quý Hợi  |
Các năm Giáp Thìn

Giữa năm 1700 và 2300, những năm sau đây là năm Giáp Thìn (lưu ý ngày được đưa ra được tính theo lịch Việt Nam, chưa được sử dụng trước năm 1967):
1724
1784
1844
1904 (16 tháng 2, 1904 – 3 tháng 2, 1905)
1964 (13 tháng 2, 1964 – 1 tháng 2, 1965)
2024 (10 tháng 2, 2024 – 28 tháng 1, 2025)
2084 (6 tháng 2, 2084 – 25 tháng 1, 2085)
2144 (4 tháng 2, 2144 – 22 tháng 1, 2145)
2204
2264
Isidore-Marie Dumortier

| Giám mục   Isidore-Marie Dumortier   Đượm |
| --- | --- |
Đại diện Tông Tòa Địa phận Sài Gòn 
Giáo hội: Công giáo Rôma
Chức vụ chính yếu 
Đại diện Tông tòa Địa phận Sài Gòn
Tổng giáo phận: Hạt Đại diện Tông Tòa Tây Đàng Trong
Tòa: Hiệu tòa Lipara
Bổ nhiệm: Ngày 17 tháng 12 năm 1925
Hết nhiệm: Ngày 16 tháng 02 năm 1940
Tiền nhiệm: Chức vị được thiết lập Victor-Charles Quinton (Đại diện Tông tòa Tây Đàng Trong)
Kế nhiệm: Jean Cassaigne Sanh
 
Các chức khác: Giám mục Hiệu tòa Lipara
Truyền chức 
Thụ phong: Ngày 27 tháng 5 năm 1893
Tấn phong: Ngày 25 tháng 03 năm 1926
Thông tin cá nhân
Tên khai sinh: Dumortier
Sinh: Ngày 6 tháng 4 năm 1869 Halluin, Pháp
Mất: Ngày 16 tháng 02 năm 1940 Sài Gòn, Nam Kỳ, Việt Nam
Isidore-Marie Dumortier tên Việt Nam là Đượm, M.E.P., là một nhà truyền giáo và giám mục người Pháp hiệu tòa Lipara. Ông là đại diện tông tòa của Địa phận Địa phận Tây Đàng Trong từ 1925–1940.
Năm 1925, ông cho in Sách Lề Luật Nhà Dòng Chị Em Mến Thánh Giá, tại Tân Định. Sách Luật này có nhiều điều khác với những luật trước và có một số điểm được canh tân cho phù hợp với bối cảnh hiện tại. Việc khổ chế và đánh tội thì nhẹ nhàng hơn. Việc giáo dục các thiếu nữ lương cũng như giáo là bổn phận chính theo sự chỉ định của Đức Cha Lambert, nơi nào không dạy học, thì các chị coi sóc những thiếu niên. Để được khấn dòng, ứng sinh phải qua thời gian Thử và Tập Viện theo sự chỉ dẫn của Giáo Luật năm 1917.
Ngày 13 tháng 10 năm 1926, ông mua thửa đất của Ông mười Ngô Châu Liên (mua lại của người Kơho, tên là K’Brai) làm cơ sở truyền giáo Thượng đầu tiên cho vùng Di Linh (Lâm Đồng).
Năm 1933, dưới thời cai quản của ông, địa phận Tây Đàng Trong có 30 thừa sai Pháp, 106 linh mục Việt, 10 cha dòng, 69 sư huynh, 18 nữ đan sĩ Cátminh, 810 nữ tu, 37 thày giảng, 281 thánh đường và nguyện đường, 60 đại chủng sinh, 180 tiểu chủng sinh, 99.743 giáo dân.
Chú thích

↑  “350 NĂM THÀNH LẬP DÒNG MẾN THÁNH GIÁ”. Giáo phận Buôn Ma Thuột. Truy cập ngày 3 tháng 3 năm 2022.
↑  “40 năm thành lập hàng giáo phẩm Việt Nam” (PDF). Định hướng tùng thư (2000). Truy cập ngày 3 tháng 3 năm 2022.
↑  Lm. Bùi Đức Sinh OP. “Lịch sử Giáo hội Công giáo Việt Nam”. Truy cập ngày 3 tháng 3 năm 2022.
Tên thánh

Tên thánh (hoặc tên rửa tội) là tên của mỗi cá nhân chọn khi nhận nghi thức rửa tội (bí tích Rửa Tội) trong một số giáo hội Kitô giáo. Tập tục này bắt nguồn từ Pháp và Đức vào thời Trung Cổ. Cho đến tận ngày nay, tại các quốc gia có truyền thống Kitô giáo, nhiều người vẫn coi tên thánh của mình cũng chính là tên gọi thông thường để xưng hô, còn tên họ là để phân biệt gia tộc. Ví dụ, Giáo hoàng Biển Đức XVI có tên thật là Joseph Ratzinger, bản thân tên riêng Joseph đã thể hiện vị thánh bổn mạng của ông là thánh Giuse (tiếng Đức: Heiligen Joseph).
Ở các quốc gia không có truyền thống Kitô giáo, ví dụ như Việt Nam, tên thánh thường đứng trước tên thế tục, nhưng người ta chỉ sử dụng tên thánh trong các nghi lễ tôn giáo, hoặc xưng hô mang tính cách kính trọng với chức sắc (theo tục kỵ húy). Ví dụ, Tổng giám mục Giuse Nguyễn Chí Linh thường được gọi là "Đức Tổng giám mục Giuse", hoặc "Đức Tổng Giuse" trong bối cảnh tôn kính.
Nguồn gốc

Theo truyền thống của người Do Thái, người ta sẽ đặt tên cho trẻ sơ sinh trong nghi lễ thánh hiến tại hội đường (và cắt bì đối với trẻ sơ sinh nam) vào ngày thứ tám sau khi sinh (Lc 01:59). Kitô giáo kế thừa hoặc dựa theo tập tục này để đặt tên mới khi một ai đó nhận phép rửa tội vì họ quan niệm rằng sau khi rửa tội thì sẽ trở thành một con người mới nên cần có tên mới.
Năm 325, Công đồng Nicaea quyết định cấm tín hữu dùng tên các thần Thánh không phải của Kitô giáo để đặt tên cho mình. Đến thời Công đồng Tridentino họp năm 1563, Giáo hội Công giáo buộc giáo dân khi đặt tên phải chọn tên Thánh. Công đồng này lưu ý các linh mục khi cử hành bí tích rửa tội nếu gặp trường hợp ai đó cố tình đặt tên không hợp tinh thần Kitô giáo thì vị linh mục đó tự động thêm vào một tên Thánh khác, coi đó là tên thứ hai và ghi vào sổ rửa tội giáo xứ.
Từ năm 1983, Giáo hội Công giáo đã bãi bỏ luật buộc người Công giáo phải lấy tên thánh, mà họ chỉ quy định tên riêng (tên thế tục) phải phù hợp với ý nghĩa Kitô giáo. Cụ thể, Điều 855 của Bộ Giáo Luật 1983 quy định: "Cha mẹ, người đỡ đầu và Cha Sở phải lo liệu để đừng đặt một tên không hợp với ý nghĩa Kitô giáo". Tuy nhiên, tập tục đặt tên thánh vẫn còn duy trì tại các nơi mộ đạo. Các tên này thường được cha mẹ của trẻ sơ sinh hoặc tự thân người nhận nghi thức (nếu trưởng thành) chọn theo tên các vị thánh nổi tiếng của giáo hội, nam theo thánh nam và nữ theo thánh nữ, cá biệt có trường hợp chọn cả tên thánh nam và nữ. Việc chọn tên thánh theo vị thánh nào thì họ tin rằng sẽ nhận được sự hướng dẫn và trợ giúp của thánh đó trong đời sống, và họ sẽ mừng lễ thánh quan thầy (hoặc thánh bổn mạng) theo ngày lễ kính của thánh đó. Nhìn chung, đối với những tín hữu mộ đạo, lễ kính thánh quan thầy khá quan trọng như ngày sinh nhật.
Trong từ điển bách khoa Công giáo, cho rằng tục lệ đặt tên thánh bắt nguồn từ quan niệm tình trạng con người được thay đổi. Nhận lãnh bí tích rửa tội từ con người tội lỗi biến đổi sang con người mới. Do vậy, nhận tên thánh là chứng tích biến đổi về mặt tâm linh. Trường hợp cụ thể là vị tông đồ Paul của Kitô giáo, sống vào thế kỷ thứ I sau Công nguyên, trước đây có tên là Saul, khi cải đạo sang Kitô giáo thì ông đổi tên là Paul mà người Công giáo Việt Nam gọi là Thánh Phaolô.
Ý nghĩa

Lấy tên của một vị Thánh mang một ý nghĩa rất quan trọng. Để cho người đó noi gương theo đức tính của một vị Thánh, và suy tôn vị Thánh đó làm Bổn mạng, vị bảo hộ, luôn luôn bảo vệ, giúp đỡ họ trong những lúc khó khăn. Cái tên đó sẽ theo con người này suốt cuộc đời, kể từ khi làm phép rửa tội và đến lúc chết.
Tên Thánh của người Công giáo phương Tây

Trong tiếng Anh, có ba danh từ để chỉ tên riêng.
tên rửa tội (baptismal name)
tên Kitô Giáo (Christian name),
tên đầu tiên hoặc được đặt tên (first or given name).
Cả ba danh từ này đều có nghĩa là tên chính hay tên riêng (first name hay given name) của một người.
Tên chính của người Tây Phương được đặt trong lễ rửa tội nên gọi là tên rửa tội. Và tên chính của người Tây Phương được gọi là tên Kitô Giáo vì các nước Tây Phương chịu ảnh hưởng văn minh Kitô Giáo, tuân theo lời khuyến cáo của Giáo hội, đã lấy tên các Thánh để đặt tên cho các cá nhân. Do vậy, mới có từ ngữ tên Thánh.
Tên Thánh Việt hóa

Tên Thánh đối với người Việt cũng được Việt hóa, nhất là danh hiệu của các vị Giáo hoàng của Tòa Thánh.
| Tên La Tinh | Tiếng Bồ Đào Nha | Tên Việt hóa |
| --- | --- | --- |
| Alexandros | Alexandre | A Lịch Sơn |
| Antonius | Antonio | Antôn, An Đông Ni |
| Benedictus | Bento | Bênêđitô, Biển Đức |
| Clemens | Clemente | Lê Minh |
| Constantinus | Constantino | Công Tăng |
| Dominicus | Dominicano | Đa Minh |
| Elena | Elena | Elena, Ai Lâm Na |
| Ignatius | Ignacio | Inhaxiô, Y Nhã |
| Martinus | Martino | Máctin, Mã Đinh |
| Paulus | Paolo | Phaolô, Nhất Điểm |
| Thaddeus |  | Tađêô, Thanh Diêu |
| Urbanus | Urbano | Ước Bang |
Chú thích

↑  Dues, Greg (2000). Catholic Customs & Traditions. Twenty-Third Publications. ISBN 0-89622-515-1.
↑  Tìm hiểu Tên Thánh của người Công giáo Việt Nam
↑  Đỗ Quang Chính. Lịch sử chữ Quốc ngữ. Sài Gòn: Ra Khơi, 1972. Tr 69, 77, 88, 89, 97, 98, 105
Thủ Dầu Một (tỉnh)

Bản đồ hạt Thủ Dầu Một năm 1890
Thủ Dầu Một là một tỉnh cũ ở miền Đông Nam Bộ Việt Nam.
Lịch sử

Tỉnh được thành lập tháng 1 năm 1898 trên cơ sở hạt tham biện Thủ Dầu Một tách ra từ tỉnh Biên Hoà cũ. Từ tháng 3 năm 1951 đến tháng 6 năm 1954 và từ tháng 3 năm 1958 đến tháng 12 năm 1960, chính quyền Việt Nam Dân chủ Cộng hòa sáp nhập tỉnh Thủ Dầu Một với tỉnh Biên Hoà mới thành tỉnh Thủ Biên. Tuy nhiên, chính quyền Quốc gia Việt Nam vẫn giữ theo phân chia hành chính cũ.
Tháng 9 năm 1956, chính quyền Việt Nam Cộng hoà chia Thủ Dầu Một thành các tỉnh Bình Dương, Bình Long và Phước Long (có thêm phần đất của tỉnh Biên Hòa).
Tuy nhiên chính quyền Việt Nam Dân chủ Cộng hòa vẫn duy trì tên gọi tỉnh Thủ Dầu Một như cũ. Năm 1956, chính quyền cách mạng chia tỉnh Thủ Dầu Một thành 2 tỉnh Thủ Dầu Một và Bình Long. Địa giới tỉnh Thủ Dầu Một lúc này gần tương ứng với tỉnh Bình Dương của chính quyền Việt Nam Cộng hòa. Cho đến năm 1976, tỉnh Thủ Dầu Một bao gồm thêm một số huyện như Dĩ An, Tân Uyên, Phú Giáo vốn thuộc tỉnh Biên Hòa trước đây.
Từ năm 1976, tỉnh Thủ Dầu Một hợp nhất với tỉnh Bình Phước (Bình Long và Phước Long) và 3 xã An Bình, Bình An, Đông Hòa thuộc huyện Thủ Đức thành tỉnh Sông Bé, tỉnh lỵ đặt tại thị xã Thủ Dầu Một. Từ ngày 6 tháng 11 năm 1996, tỉnh Sông Bé được chia lại thành hai tỉnh: Bình Dương và Bình Phước. Trong đó, tỉnh Bình Dương có địa giới trùng với tỉnh Thủ Dầu Một trước đây.
Hiện nay, địa danh "Thủ Dầu Một" chỉ còn được dùng để chỉ thành phố Thủ Dầu Một, đơn vị hành chính cấp huyện trực thuộc tỉnh Bình Dương và là tỉnh lỵ của tỉnh Bình Dương.
Phân chia hành chính > Năm 1897

Toàn tỉnh Thủ Dầu Một được chia thành 12 tổng:
Tổng Bình Chánh có 13 làng: An Thạnh, Bình Đáng, Bình Đức, Bình Giao, Bình Nhâm, Bình Sơn, Bình Thuận, Hòa Thạnh, Hưng Định, Phú Hội, Phú Long, Tân Thới, Vĩnh Bình
Tổng Bình Điền có 16 làng: An Nghiệp, Bình Điềm, Chánh An, Chánh Long, Chánh Thiện, Phú Cường, Phú Hữu, Phú Lợi, Phú Thọ, Phú Nhuận, Phú Văn, Tân Long, Tân Bình, Tân Phước, Vĩnh Phước, Vĩnh Trường
Tổng Bình Thiện có 10 làng: An Mỹ, Bình Chuẩn, Tân Hội, Hóa Nhựt, Khánh Vân, Phước Lộc, Tân An, Tuy An, Tân Khánh, Vĩnh Phú
Tổng Bình Thổ có 13 làng: An Định, An Hòa, An Lợi, An Phú, Cầu Dinh, Định Phước, Hòa Mỹ, Phú Trung, Tương An, Tương Bình, Tương Hiệp, Tương Hòa, Vĩnh Xương
Tổng Bình Hưng có 13 làng: An Phước, Chánh Lưu, Hòa Thuận, Long Bình, Long Chiểu, Long Hưng, Lai Khê, Lệ Nguyên, Lai Uyên, Mỹ Thạnh, Ngãi Khê, Phú Hưng, Thạnh Hòa
Tổng Bình Thạnh Thượng có 12 làng: An Sơn, An Thành Tây, An Thuận, An Thành, Định Thành, Kiến An, Kiến Điền, Phú Thứ, Phú Thuận, Thanh Điền, Thanh An, Thanh Trì
Tổng Minh Ngãi có 8 làng: An Lộc, Bình Minh, Bình Phú, Bình Quới, Bình Tây, Cà La Hơn, Phú Lổ, Phú Miêng
Tổng Cửu An có 2 làng: Võ Dực, Võ Tùng
Tổng Quản Lợi có 10 làng: Đông Phát, Đồng Tựu, Hớn Quản, Lâm Trang, Lịch Lộc, Lôi Sơn, Lộc Khê, Lương Mã, Văn Hiên, Xa Trạch
Tổng Thành Yên có 5 làng: Nha Bích, Nha Uôi, Vật Tuốt, Viết Tôn, Xa Bem
Tổng Lộc Ninh có 8 làng: Mỹ Lộc, Lộc Ninh, Lộc Hưng, Thái Bình, Gia Lộc, Mỹ Thạnh, Xa Can, Bào Núi
Tổng Phước Lễ có 9 làng: Bình Thành, Xa Prum, Xa Pech, Xa Dập, Xa Seck, Xa Diụp, Xa Cay, Xa Cuôt, Xa Bréat.
Phân chia hành chính > Năm 1939

Tỉnh Thủ Dầu Một được chia thành 3 quận:
1. Quận Châu Thành có 6 tổng với 41 làng:
Tổng Bình Chánh có 9 làng: An Thạnh, An Sơn, Hưng Định, Bình Nhâm, Bình Hòa, Vĩnh Phú, Thuận Giao, Phú Long, Tân Thới
Tổng Bình Điền có 8 làng: Phú Cường, Phú Hữu, An Mỹ, Chánh Hiệp, Phú Hòa, Phú Chánh, Vĩnh Tân, Tân Bình
Tổng Bình Phú có 5 làng: Hòa Lợi, Tân Định, Định Hòa, Tân An, Tương Bình Hiệp
Tổng Bình Thiện có 5 làng: Tân Phước Khánh, An Phú, Tân Hòa Khánh, Bình Chuẩn, Vĩnh Trường
Tổng Bình Hưng có 7 làng: Mỹ Phước, Thới Hòa, An Long, Lai Uyên, Lai Hưng, Long Nguyên, Chánh Phú Hòa
Tổng Bình Thạnh Thượng có 7 làng: Phú An, An Tây, Định Thành, An Điền, Kiến An, Thanh An, Thanh Tuyền.
2. Quận Hớn Quản có 6 tổng với 36 làng:
Tổng Tân Minh có 4 làng: Tân Lập Phú, Tân Khai, Tân Thành, Minh Thạnh
Tổng Cửu An có 2 làng: Võ Đức, Võ Tùng
Tổng Quản Lợi có 9 làng: Đông Pháp, Đông Hựu, Hớn Quản, Lịch Lộc, Lâm Trang, Lộc Khê, Lương Ma, Vân Kiên, Xã Trạch
Tổng Minh Ngãi có 12 làng: An Lộc, Bình Ninh, Bình Quới, Bình Phú, Bình Tây, Đăng Xá, Kalahon, Lương Vo, Phú Miêng, Sơn Đước, Sơn Lê, Trà Thanh
Tổng Thạnh An có 3 làng: Bình Thạnh, Phước Đông, Phước Hòa
Tổng Lộc Ninh có 6 làng: Lộc Ninh, Lộc Hưng, Mỹ Khánh, Mỹ Lộc, Phước Lộc, Tân Lộc
3. Quận Bù Đốp có 1 tổng Phước Lễ với 6 làng: Bình Thạnh, Phước Đông, Phước Hòa, Phước Lộc, Thạnh An, Xornuk.
Chú thích

↑  Theo Bulletin officiel de l'Expédition de Cochinchine, Annuaire de la Cochinchine Francaise và Annuaire général de l’ Indochine thì: hạt Thủ Dầu Một được thành lập năm 1862 do De Grammont làm chủ hạt đầu tiên. Năm 1867, Thủ Dầu Một trở thành một trong 27 hạt thanh tra ở Nam Kỳ, với De la Croix làm chánh thanh tra. Năm 1891, Pháp thành lập hạt tham biện Thủ Dầu Một trên cơ sở tách hạt tham biện Biên Hòa, do Laffont (thay Bertin từ năm 1890) làm chánh tham biện đầu tiên.