stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
USS Dashiell (DD-659)
Lịch sử hoạt động > Thế Chiến II > 1944

Sau một đợt thực tập huấn luyện tại khu vực quần đảo Hawaii, Dashiell đi đến Guadalcanal vào ngày 16 tháng 3 năm 1944, rồi lên đường ngay ngày hôm sau cho hoạt động bắn phá Kavieng trên đảo New Ireland vào ngày 20 tháng 3. Từ ngày 6 tháng 4 đến ngày 13 tháng 5, con tàu làm nhiệm vụ tuần tra, hộ tống vận tải và bắn hỏa lực hỗ trợ cho các cuộc đổ bộ lên bờ biển Papua New Guinea. Nó quay trở về cảng Purvis thuộc quần đảo Solomon vào ngày 17 tháng 5 để chuẩn bị cho cuộc đổ bộ tiếp theo lên quần đảo Mariana. Chiếc tàu khu trục khởi hành vào ngày 4 tháng 6 để hộ tống các tàu vận chuyển thuộc thành phần dự bị tham gia các cuộc đổ bộ lên Saipan và Tinian, rồi bảo vệ cho cuộc đổ bộ lên Guam, nơi nó bắn hoả lực hỗ trợ từ ngày 20 đến ngày 26 tháng 7.
Dashiell sau đó hoạt động tại Morotai, một bước cần thiết cho chặng đường nhằm tái chiếm Philippines. Con tàu đã tuần tra và hộ tống các tàu vận tải trong cuộc đổ bộ tại đây vào các ngày 18 và 19 tháng 9, rồi trong cuộc đổ bộ lực lượng tăng cường vào ngày 1 tháng 10. Sau đó nó tham gia Lực lượng Tấn công phía Bắc trong cuộc đổ bộ ban đầu lên Leyte tại vịnh San Pedro vào ngày 20 tháng 10, rồi rút lui về New Guinea để hộ tống các đoàn tàu vận chuyển lực lượng tăng viện, và đổ bộ chúng lên Leyte từ ngày 12 đến ngày 16 tháng 11. Nó lại hộ tống các chuyến vận tải binh linh và tiếp liệu từ các căn cứ ở New Guinea đến Leyte từ ngày 24 tháng 11 đến ngày 9 tháng 12. Ba ngày sau, nó rời vịnh Leyte hộ tống một lực lượng tấn công cho cuộc đổ bộ lên Mindoro. Sang ngày thứ hai của trận chiến tại đây, một máy bay tấn công cảm tử Kamikaze đã đâm vào soái hạm của lực lượng, nên cờ hiệu chỉ huy hải đội được chuyển sang Dashiell để chỉ đạo cuộc đổ bộ vào ngày 15 tháng 12. Khi quay trở lại Leyte, nó tham gia đánh trả một cuộc không kích đối phương vào ngày 20 tháng 12, nơi sáu người của nó bị thương trong trận này.
Lịch sử hoạt động > Thế Chiến II > 1945

Đi đến vịnh Lingayen, Luzon vào ngày 9 tháng 1 năm 1945 để tham gia giai đoạn mở màn của Trận Luzon, Dashiell ở lại đây làm nhiệm vụ tuần tra và bắn hỏa lực hỗ trợ cho đến ngày 10 tháng 2. Nó đã bắn rơi ít nhất ba máy bay tấn công tự sát, đánh chìm nhiều tàu Nhật Bản nhỏ, và phá hủy các mục tiêu trên bờ. Nó đi đến Ulithi vào ngày 28 tháng 2 để gia nhập lực lượng đặc nhiệm tàu sân bay nhanh trực thuộc Đệ Ngũ hạm đội cho đợt không kích xuống Nhật Bản và Okinawa trong tháng 3, nhằm chuẩn bị cho cuộc đổ bộ sắp tới. Nó đã bảo vệ cho cuộc tấn công vào ngày 1 tháng 4, và tiếp tục ở lại ngoài khơi hòn đảo để làm nhiệm vụ cột mốc radar canh phòng. Cao điểm của trận chiến mà nó chịu đựng là vào ngày 14 tháng 4, khi 20 máy bay Kamikaze lao đến trạm canh phòng của nó; nó đã bắn rơi bốn chiếc và cơ động né tránh số còn lại, nhưng cũng bị hư hại bởi một quả bom suýt trúng sát cạnh tàu và phải rút lui về Ulithi vào ngày 23 tháng 4 để sửa chữa.
Qauy trở lại Okinawa vào ngày 17 tháng 5, Dashiell gia nhập Đệ Tam hạm đội để tiếp tục các cuộc không kích xuống các đảo chính quốc Nhật Bản cho đến tháng 8. Sau khi Nhật Bản đầu hàng kết thúc cuộc xung đột, nó đi vào vịnh Tokyo và ở lại đây cho đến ngày 6 tháng 9, khi nó lên đường quay trở về Trân Châu Cảng, rồi đi đến Charleston, South Carolina vào ngày 21 tháng 10. Nó được cho xuất biên chế và đưa về lực lượng dự bị tại đây vào ngày 30 tháng 3 năm 1946.
Lịch sử hoạt động > 1951 – 1960

Dashiell được cho nhập biên chế trở lại vào ngày 3 tháng 5 năm 1951, và hoạt động từ cảng nhà tại Newport, Rhode Island, dọc theo bờ biển Đại Tây Dương và vùng biển Caribe cho đến ngày 26 tháng 8 năm 1952. Con tàu lên đường đi sang Bắc Âu để tham gia các cuộc tập trận vào mùa Thu của Khối NATO, viếng thăm Greenock, Scotland và Rotterdam, Hà Lan trước khi quay trở về Newport vào ngày 11 tháng 10. Nó lại khởi hành vào ngày 27 tháng 4 năm 1953 cho một chuyến đi vòng quanh thế giới, đi đến Yokosuka, Nhật Bản vào ngày 2 tháng 6 cho các hoạt động ngoài khơi Triều Tiên và tuần tra tại eo biển Đài Loan cho đến ngày 9 tháng 10. Con tàu tiếp tục hướng sang phía Tây, viếng thăm Sài Gòn, Singapore, Colombo, Port Said, Cannes, Nice và Lisbon trước khi về đến Philadelphia vào ngày 4 tháng 12. Từ năm 1954 đến năm 1959, chiếc tàu khu trục luân phiên các lượt phục vụ cùng Đệ Lục hạm đội tại Địa Trung Hải với các hoạt động tại chỗ từ Newport và thực hành tập trận tại vùng biển Caribe.
Dashiell được cho xuất biên chế và đưa về lực lượng dự bị vào ngày 29 tháng 4 năm 1960. Tên nó được cho rút khỏi danh sách Đăng bạ Hải quân vào ngày 1 tháng 12 năm 1974, và con tàu bị bán để tháo dỡ vào ngày 21 tháng 9 năm 1975.
Phần thưởng

Dashiell được tặng thưởng mười Ngôi sao Chiến trận do thành tích phục vụ trong Thế Chiến II.
Hypnum orthothecium

| Hypnum orthothecium> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Bryophyta
Lớp (class): Bryopsida
Bộ (ordo): Hypnales
Họ (familia): Hypnaceae
Chi (genus): Hypnum
Loài (species): H. orthothecium
Danh pháp hai phần
Hypnum orthothecium Schwägr., 1827 
Hypnum orthothecium là một loài Rêu trong họ Hypnaceae. Loài này được Schwägr. mô tả khoa học đầu tiên năm 1827.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Hypnum orthothecium”. Truy cập ngày 1 tháng 6 năm 2014.
Idaea helleria

| Idaea helleria> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Idaea
Loài (species): I. helleria
Danh pháp hai phần
Idaea helleria Schaus 1913 
Idaea helleria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 17 tháng 6 năm 2014.
Hôn nhân cùng giới ở Guernsey

Tình trạng pháp lý của hôn nhân cùng giới khác nhau trong Bailiwick of Guernsey, một phụ thuộc vương miện của Vương quốc Anh. Hôn nhân cùng giới đã trở thành hợp pháp trong phạm vi quyền lực của Guernsey vào ngày 2 tháng 5 năm 2017 và tại Alderney vào ngày 14 tháng 6 năm 2018. Sark đã thông qua luật vào ngày 17 tháng 12 năm 2019; phê duyệt dự kiến ​​vào tháng 2 năm 2020.
Công nhận quan hệ bạn đời dân sự ở nước ngoài và hôn nhân cùng giới

Tại Guernsey, quan hệ đối tác dân sự được thực hiện tại Vương quốc Anh và các mối quan hệ khác được pháp luật Anh đối xử như vậy đã được công nhận cho mục đích kế thừa và các vấn đề khác tôn trọng lợi ích đối với tài sản kể từ ngày 2 tháng 4 năm 2012, sau khi phê duyệt dự luật cho phép Hoa Kỳ công nhận của Guernsey vào ngày 29 tháng 6 năm 2011. Nó đã nhận được sự đồng ý của hoàng gia trong Hội đồng Cơ mật vào ngày 16 tháng 11 và đã được đăng ký trong hồ sơ của hòn đảo vào ngày 5 tháng 12 năm 2011.
Vào ngày 10 tháng 12 năm 2015, các quốc gia đã phê chuẩn một sắc lệnh công nhận hôn nhân cùng giới và quan hệ đối tác dân sự được thực hiện ở nước ngoài cho các mục đích của Luật Thuế thu nhập (Guernsey), 1975. Nó có hiệu lực vào ngày 1 tháng 1 năm 2017. Cùng ngày, các quốc gia đã chỉ đạo việc chuẩn bị luật pháp để sửa đổi Luật Kế thừa (Guernsey), 2011 để công nhận hôn nhân cùng giới nước ngoài cho các mục đích của mình. Một dự luật cho hiệu ứng này đã được đệ trình vào ngày 22 tháng 1 năm 2016 và được các quốc gia phê duyệt vào ngày 2 tháng 3. Nó đã nhận được sự đồng ý của hoàng gia trong Hội đồng Cơ mật vào ngày 4 tháng 5 và có hiệu lực khi đăng ký vào hồ sơ của hòn đảo vào ngày 16 tháng 5 năm 2016.
Vào ngày 17 tháng 6 năm 2015, các quốc gia Alderney nhất trí thông qua Luật Kế thừa (Alderney), 2015, bao gồm các điều khoản để công nhận hôn nhân cùng giới và quan hệ đối tác dân sự được thực hiện ở nước ngoài cho mục đích của mình. Nó nhận được sự đồng ý của hoàng gia trong Hội đồng Cơ mật vào ngày 8 tháng 10, đã được đăng ký trong hồ sơ của hòn đảo vào ngày 9 tháng 11 năm 2015 và có hiệu lực vào ngày 1 tháng 1 năm 2016.
Hıdırellez, Bafra

| Hıdırellez |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
HıdırellezVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Samsun
Huyện: Bafra
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 193 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Hıdırellez là một xã thuộc huyện Bafra, tỉnh Samsun, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2010 là 193 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Samsun”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Bản gốc lưu trữ ngày 20 tháng 8 năm 2014. Truy cập ngày 16 tháng 9 năm 2012.
Yves Rocher (công ty)

| --- | --- |

Ngành nghề: Sản xuất
Người sáng lập: Yves Rocher
Trụ sở chính: Rennes, Pháp
Sản phẩm: Mỹ phẩm
Doanh thu: € 2 tỷ
Số nhân viên: 13,500
Website: yves-rocher.com
Yves Rocher là một thương hiệu mỹ phẩm và làm đẹp toàn cầu, được doanh nhân người Pháp Yves Rocher (1930–2009) thành lập vào năm 1959 tại La Gacilly. Công ty có mặt ở 88 quốc gia trên năm châu lục và tuyển dụng 13,500 nhân viên, bao gồm hơn 215.000 thông qua các công việc gián tiếp bổ sung.
Tập đoàn Yves Rocher đạt doanh thu 2,012 tỷ euro vào năm 2004. Tập đoàn này cũng quản lý các thương hiệu Daniel Jouvance, Dr Pierre Ricaud, Isabel Derroisné, Petit Bateau, Kiotis, Stanhome và Galérie Noémie
Công ty bảo quản một khu vườn bách thảo, Jardin botanique Yves Rocher de La Gacilly, tại khu công nghiệp ở La Gacilly. Tại dây mở cửa cho công chúng miễn phí.
Trụ sở chính đặt tại Rennes (Brittany).
Indigofera rugosa

| Indigofera rugosa> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Fabales
Họ (familia): Fabaceae
Chi (genus): Indigofera
Loài (species): I. rugosa
Danh pháp hai phần
Indigofera rugosa Benth. 
Indigofera rugosa là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được Benth. miêu tả khoa học đầu tiên.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Indigofera rugosa”. Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2013.
Impatiens blinii

| Impatiens blinii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Asterids
Bộ (ordo): Ericales
Họ (familia): Balsaminaceae
Chi (genus): Impatiens
Loài (species): I. blinii
Danh pháp hai phần
Impatiens blinii H. Lév., 1916 
Impatiens blinii là một loài thực vật có hoa trong họ Bóng nước. Loài này được H. Lév. mô tả khoa học đầu tiên năm 1916.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Impatiens blinii”. Truy cập ngày 23 tháng 8 năm 2013.
Họ Khúc khắc

| Họ Khúc khắc |
| --- | --- |
Thời điểm hóa thạch: 55–0 triệu năm trước đây  TiềnЄ Є O S D C P T J K Pg N      Đầu Paleogen - gần đây
Minh họa từ Koehler (1887)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Liliales
Họ (familia): Smilacaceae Vent., 1799
Chi điển hình
Smilax L., 1753 
Các chi
 Xem văn bản
Họ Khúc khắc (tên khoa học Smilacaceae) là một danh pháp thực vật của một họ thực vật có hoa. Trong vài thập niên trước đây các chi hiện nay được đặt trong họ Smilacaceae thông thường đã đặt trong họ Liliaceae định nghĩa rộng, nhưng trong khoảng 20-30 năm trở lại đây (tức khoảng thập niên 1970-1980) thì phần lớn các nhà thực vật học đã chấp nhận họ Smilacaceae như là một họ riêng biệt.
Hệ thống APG II năm 2003 (không thay đổi so với hệ thống APG năm 1998), cũng công nhận họ này và đặt nó trong bộ Liliales, trong nhánh monocot. Trong phạm vi APG II, nó là họ của 2 chi là Heterosmilax và Smilax. Họ này phân bổ trong khắp miền nhiệt đới và ôn đới ấm trên thế giới. Các thành viên trong họ này thông thường có rễ dạng gỗ và là dạng dây leo. Một số loài có thân leo dạng gỗ, thường có gai, trong khi các loài khác là cây thân thảo ở phía trên mặt đất và không gai.
Một số nhà phân loại học tách các loài thân thảo có nguồn gốc Bắc Mỹ trong chi Smilax thành chi Nemexia, được biết đến vì hoa nặng mùi của chúng. Chi Smilax khi đó chỉ còn lại các dạng cây dây leo dạng gỗ có gai. Tuy nhiên, FNA (một tuyển tập về quần thực vật Bắc Mỹ) không công nhận chi Nemexia, cũng giống như hệ thống APG.
Một số hệ thống khác cũng công nhận họ này, bao gồm:
Hệ thống Cronquist phiên bản năm 1981, công nhận họ này và đặt nó trong bộ Liliales, thuộc phân lớp Liliidae trong lớp Liliopsida [=thực vật một lá mầm] của ngành Magnoliophyta [=thực vật hạt kín].
Hệ thống Reveal công nhận họ này và đặt nó trong bộ Smilacales, phân lớp Liliidae tương tự như trong hệ thống Cronquist.
Hệ thống Thorne (1992) cũng công nhận họ này và đặt nó trong bộ Dioscoreales thuộc siêu bộ Lilianae, phân lớp Liliidae [=thực vật một lá mầm] của lớp Magnoliopsida [=thực vật hạt kín].
Hệ thống Dahlgren sắp xếp nó giống như hệ thống Thorne (1992).
Phát sinh chủng loài

Cây phát sinh chủng loài dưới đây lấy theo APG III.
Hüseyinler, Beyşehir

| Hüseyinler |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
HüseyinlerVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Konya
Huyện: Beyşehir
Dân số (2011)
 • Tổng cộng: 154 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Hüseyinler là một xã thuộc huyện Beyşehir, tỉnh Konya, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 154 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Konya”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Bản gốc lưu trữ ngày 13 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 15 tháng 9 năm 2012.
Indigofera sabulosa

| Indigofera sabulosa> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Fabales
Họ (familia): Fabaceae
Chi (genus): Indigofera
Loài (species): I. sabulosa
Danh pháp hai phần
Indigofera sabulosa Thulin 
Indigofera sabulosa là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được Thulin miêu tả khoa học đầu tiên.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Indigofera sabulosa”. Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2013.
Indotestudo travancorica

| Indotestudo travancorica |
| --- | --- |

Tình trạng bảo tồn
 Sắp nguy cấp  (IUCN 2.3)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Reptilia
Bộ (ordo): Testudines
Phân bộ (subordo): Cryptodira
Họ (familia): Testudinidae
Chi (genus): Indotestudo
Loài (species): I. travancorica
Danh pháp hai phần
Indotestudo travancorica (Boulenger, 1907) 
Danh pháp đồng nghĩa
  Danh sách  Testudo travancorica Boulenger, 1907  Geochelone travancorica Auffenberg, 1964  Indotestudo travancorica Bour, 1980  Indotestudo elongata travancorica Obst, 1985  Geochelone elongata travancorica Gosławski & Hryniewicz, 1993  Indotestudo travancoica Orenstein, 2001 (ex errore)  Testudo travencorica Rao, 2006 (ex errore)  
Indotestudo travancorica là một loài rùa trong họ Testudinidae. Loài này được Boulenger mô tả khoa học đầu tiên năm 1907.
Chú thích

↑  Fritz Uwe; Peter Havaš (2007). “Checklist of Chelonians of the World” (PDF). Vertebrate Zoology. 57 (2): 284–285. ISSN 18640-5755. Lưu trữ (PDF) bản gốc ngày 17 tháng 12 năm 2010. Truy cập ngày 29 tháng 5 năm 2012.
↑  “Indotestudo travancorica”. Truy cập ngày 1 tháng 6 năm 2013.
Đô thị loại I

Đô thị loại I hay thành phố cấp I là cấp phân loại đô thị tại một số quốc gia trên thế giới:
Việt Nam:
Thời thuộc Pháp: thành phố cấp I là thành phố lớn, được thành lập theo Sắc lệnh của Tổng thống Pháp.
Hiện nay: Đô thị loại I (Việt Nam)
Philippines: thành phố cấp I là thành phố có thu nhập quốc dân hàng năm từ 300 triệu peso trở lên, xem Thành phố của Philippines.
Idioctis talofa

| Idioctis talofa> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Barychelidae
Chi (genus): Idioctis
Loài (species): I. talofa
Danh pháp hai phần
Idioctis talofa Churchill & Raven, 1992 
Idioctis talofa là một loài nhện trong họ Barychelidae. Loài này phân bố ờ Samoa.
Chú thích

↑  Churchill, T. B. & R. J. Raven. (1992) Systematics of the intertidal trapdoor spider genus Idioctis (Mygalomorphae: Barychelidae) in the western Pacific with a new genus from the northeast. Mem. Qd Mus. 32: 9-30.
Tế bào sinh dục

Tế bào sinh dục là tế bào sinh ra giao tử hoặc giao tử
Trong sinh học phổ thông Việt Nam, tế bào sinh dục là tên của tế bào phát sinh giao tử hoặc của giao tử ở sinh vật đa bào hữu tính.
Đây là tên gọi từ lâu nhưng còn phổ biến, dùng để chỉ hai loại tế bào chính:
- tế bào có khả năng phát sinh ra giao tử qua quá trình hình thành giao tử,
- giao tử của sinh vật (trứng và tinh trùng).
Khái niệm "tế bào sinh dục" được tạo ra để phân biệt với khái niệm "tế bào sinh dưỡng" trong quá trình giáo dục cũng như phổ biến kiến thức khoa học.
Hiện nay, so với các thuật ngữ nước ngoài thì khái niệm "tế bào sinh dục" ở Việt Nam có nội dung của cả hai khái niệm sau:
- Tế bào mầm (germ cell) là tế bào có khả năng phát sinh ra giao tử. Loại tế bào này, ở Việt Nam gọi là tế bào sinh dục sơ khai.
- Giao tử (gamete) là tế bào trực tiếp tham gia thụ tinh để tạo nên hợp tử. Hai loại giao tử đực và cái  thường được gọi là tinh trùng và trứng.
Nội dung khái niệm > Các loại tế bào sinh dục

Loại tế bào sinh dục tạo nên giao tử gọi là tế bào sinh dục sơ khai. Loại này có thể sinh ra giao tử đực hoặc giao tử cái, nhưng không phải là giao tử. Nếu tế bào sinh dục sơ khai phát sinh ra giao tử đực, thì người ta gọi là tế bào sinh tinh (spermatocyte). Nếu tế bào sinh dục phát sinh ra giao tử cái, thì gọi chúng là tế bào sinh noãn (oocyte)., ,
Về mặt sinh lí học, trong quá trình tạo giao tử, có xuất hiện tế bào đơn bội nhưng không thể trực tiếp tham gia thụ tinh, thì đó là những tế bào sinh dục chưa trưởng thành (cần trải qua quá trình chín thì mới tạo nên giao tử). Loại tế bào "trung gian" này ở động vật gọi là tinh tử hoặc tinh trùng chưa chín (xem trang hình thành giao tử).
Giao tử là tế bào có khả năng trực tiếp tham gia thụ tinh, tạo thành hợp tử. Chẳng hạn ở người, giao tử đực chính là tinh trùng dạng hoạt động.
Nội dung khái niệm > Minh họa khái niệm

Hầu hết các tế bào của một cơ thể sinh vật là tế bào xôma, gồm nhiều loại khác nhau; còn tế bào sinh dục rất ít và chỉ có số  loại rất hạn chế. Trong cơ thể mỗi con người, có hơn 200 loại tế bào xôma do kết quả của sự chuyên hoá chức năng trong quá trình phát triển cá thể, nhưng chỉ có một loại tế bào sinh dục là tế bào sinh trứng và noãn (ở nữ giới) hoặc tế bào sinh tinh và tinh trùng (ở nam giới).
Tinh hoàn là bộ phận thuộc cơ quan sinh dục của động vật đực, nhưng tinh hoàn không phải được cấu tạo từ các tế bào sinh dục, mà ngược lại: phần lớn mô tạo nên tinh hoàn là tế bào xôma. Chẳng hạn như trong cấu tạo tinh hoàn (cơ quan sản xuất tinh trùng) của lợn rừng ở hình 1, thì chỉ có tế bào sinh tinh (chú thích số 2) là tế bào sinh dục.
Hoa là cơ quan sinh sản của ở thực vật, nhưng mọi bộ phận của hoa mà ta nhìn thấy đều cấu tạo từ các tế bào xôma, trừ đại bào tử (trong lá noãn) và tiểu bào tử (tạo hạt phấn) nằm sâu bên trong hoa mới có khả năng tạo noãn và tạo tinh tử thực vật. Chẳng hạn ở hoa của cây Hạt kín: tế bào sinh noãn ở trong bàu nhụy (hình 2), còn tế bào sinh tinh tử ở trong hạt phấn (hình 3).
Nội dung khái niệm > Mở rộng khái niệm

Tế bào sinh dục có khả năng hình thành giao tử, nhưng không có nghĩa là tế bào xôma hoàn toàn không có khả năng này. Ở phần lớn thực vật, nhất là cây ngành Hạt kín (tức thực vật có hoa), thì giao tử được phát sinh từ các đại bào tử và tiểu bào tử như trên đã nói, mà chúng lại là tế bào xôma.
Tế bào sinh dục có khả năng tham gia giảm phân, nhưng không có nghĩa là không thể nguyên phân. Ngược lại, trong quá trình hình thành giao tử (gametogenesis), thì tế bào sinh dục ban đầu gọi là tế bào sinh dục sơ khai (gồm tế bào sinh tinh, tế bào sinh noãn) thường phải trải qua nguyên phân vài ba lần, tạo ra một số thế hệ "con, cháu" gọi là tế bào sinh dục cấp 1, cấp 2... Sau đó mới tiến hành giảm phân để tạo thành giao tử ở vùng chín của cơ quan sinh sản. Ở đây, giảm phân chỉ diễn ra một  lần duy nhất.,
Khi thụ tinh xảy ra, hợp tử được hình thành, thì hai loại giao tử đã "kết hôn" với nhau (xem trang giao tử) tạo nên tế bào xôma khởi đầu cho sự tạo thành cơ thể mới. Trong hợp tử có sự hợp nhất giữa bộ gen ở nhiễm sắc thể của 2 giới, nên thường có cả hai loại nhiễm sắc thể giới tính (xem hình 5).
Hình 2: Các bộ phận chính của một bông hoa đã nở.
Hình 3: Sơ đồ cấu tạo hoa loa kèn (Lilium longiflorum). 1 = Đầu nhụy, 2 = Vòi nhụy, 3 =  Bao phấn, 4 = Chỉ nhị, 5 = Cánh hoa.
Hình 4: Một phần tinh hoàn người cắt ngang (dưới kính hiển vi).
Hình 5: Hợp tử của chuột đực có 1 NST X (màu đỏ) và 1 NST Y (màu xanh), còn của chuột cái có 2 X (đỏ).
Hình 6: Nhu mô tinh hoàn của lợn rừng. 1=Ống xoắn tạo tinh (tubulus seminiferus contortus). 2=Tế bào sinh tinh. 3=Tinh bào bậc I. 4=Tinh bào bậc II. 5=Tế bào Sertoli. 6=Myofibroblasts. 7=Tế bào Leydig. 8=Mao mạch.
Khác nhau giữa tế bào xôma và tế bào sinh dục

|  | Tế bào xôma | Tế bào sinh dục |
| --- | --- | --- |
| Từ đồng nghĩa | Tế bào sinh dưỡng. Tế bào cơ thể. | Tế bào sinh sản. Tế bào mầm sinh dục. |
| Định nghĩa | Là bất kỳ tế bào nào của cơ thể sinh vật đa bào, ngoại trừ tế bào sinh dục và giao tử | Là bất kỳ tế bào nào phát sinh trong quá trình hình thành giao tử của sinh vật đa bào hữu tính. |
| Chức năng | Đơn vị cấu tạo hầu hết mọi bộ phận cơ thể. Cơ sở sinh trưởng. | Là nguồn hình thành giao tử. Cơ sở của bảo tồn vầ phát triển nòi giống. |
| Vị trí | Bao trùm cơ thể, tạo nên tất cả các mô bên ngoài và hầu hết nội quan. | Nằm trong vùng hình thành giao tử của cơ quan sinh sản. |
| Khả năng | Không có khả năng tiến hành giảm phân để sinh ra tế bào đơn bội (n) | Có khả năng tiến hành giảm phân để sinh ra tế bào đơn bội (n), từ đó tạo thành giao tử có khả năng thụ tinh. |
| Chu kì | Có chu kì tế bào. | Không có chu kì tế bào. |
| Đột biến | Đột biến trong tế bào này là đột biến xôma, không di truyền được cho thế hệ sau qua sinh sản hữu tính. | Đột biến trong tế bào có thể gây ra đột biến giao tử, di truyền được cho thế hệ sau qua sinh sản hữu tính. |
Ở sinh vật đa bào hữu tính trưởng thành, các tế bào sinh dục chỉ tồn tại bên trong cơ quan sinh sản. Chẳng hạn: ở người trưởng thành, các tế bào sinh tinh của người đàn ông nằm trong tinh hoàn người (hình 4), còn  các tế bào sinh trứng của người phụ nữ nằm trong buồng trứng.
Ứng dụng

Nghiên cứu tế bào sinh dục và sự hình thành giao tử có ý nghĩa lớn. Trước hết là áp dụng thụ tinh nhân tạo trong chăn nuôi và trồng trọt. Thụ phấn nhân tạo đã được áp dụng từ rất sớm trong lịch sử loài người. Từ thế kỉ XIX, chính Mendel đã sử dụng phương pháp thụ phấn nhân tạo trên đậu Hà Lan, tiến hành các thí nghiệm lai, từ đó phát triển thành các định luật di truyền Mendel. Trong chăn nuôi, nghiên cứu về tế bào sinh dục đã dẫn đến thụ tinh nhân tạo cho động vật; đồng thời kết hợp với phương pháp bảo quản tinh trùng đông lạnh đã dẫn đến kết quả bảo quản nguồn gen quý hiếm của động vật rất lâu, ngay cả khi chúng đã chết hàng chục năm hoặc hơn.
Một ý nghĩa lớn lao khác nổi bật trong vài chục năm gần đây là nghiên cứu nó có thể cho phép xóa bỏ vô sinh ở người, thậm chí còn tạo điều kiện cho các cặp vợ chồng đồng giới có thể có con. Nỗ lực tạo ra tinh trùng và trứng từ da và tế bào gốc được tiên phong bởi nhóm nghiên cứu của Hayashi và Saitou tại Đại học Kyoto.,
Tóm tắt

Ở sinh vật đa bào sinh sản hữu tính, mỗi cơ thể con đều khởi đầu từ hợp tử là kết quả hợp nhất của giao tử đực với giao tử cái trong thụ tinh.
Ở động vật, trong quá trình hợp tử phát triển thành phôi thai sẽ phát sinh ra 2 dòng tế bào chính: dòng tế bào mầm và dòng tế bào xôma. Các tế bào mầm sẽ di cư rồi định cư ở tuyến sinh dục, phát sinh ra dòng tế bào sinh dục, từ đó sinh giao tử. Còn các tế bào xôma cấu trúc nên tất cả các bộ phận của một cơ thể.
Ở thực vật bậc cao, khi hợp tử phát triển sẽ phát sinh ra 2 dòng tế bào chính: dòng bào tử (phát sinh ra noãn và tinh tử) và dòng tế bào xôma. Dòng bào tử là các tế bào sinh dục.
Tế bào sinh dục là tập hợp các dòng tế bào được phát sinh trong quá trình hình thành giao tử. Nghịch nghĩa với tế bào sinh dục là tế bào xôma (tế bào sinh dưỡng).
Tham khảo thêm

Tế bào mầm.
Tế bào xôma.
Giao tử.
Quá trình Hình thành giao tử