Thỏa dụng biên
Quy luật lợi ích cận biên giảm dần

Nhà kinh tế học người Anh Alfred Marshall tin rằng bạn càng một thứ gì đó nhiều thì bạn càng muốn ít thứ đó hơn. Hiện tượng này được các nhà kinh tế gọi là lợi ích cận biên giảm dần. Lợi ích cận biên giảm dần đề cập đến hiện tượng mỗi đơn vị thu nhập tăng thêm dẫn đến sự gia tăng ngày càng nhỏ hơn trong giá trị chủ quan. Ví dụ, ba lần cắn kẹo sẽ tốt hơn hai lần cắn, nhưng lần cắn thứ hai mươi không bổ sung nhiều cho trải nghiệm ngoài thứ mười chín (và thậm chí có thể khiến nó tồi tệ hơn). Hiệu ứng này được thiết lập rõ ràng đến nỗi nó được gọi là "quy luật lợi ích cận biên giảm dần" trong kinh tế học (Gossen, 1854/1983), và được phản ánh trong hình dạng lõm của hầu hết các đường tổng lợi ích. Điều này đề cập đến sự gia tăng lợi ích mà một cá nhân thu được từ việc tăng mức tiêu thụ của họ đối với một hàng hóa cụ thể. "Quy luật lợi ích cận biên giảm dần là trọng tâm của việc giải thích nhiều hiện tượng kinh tế,... Quy luật nói rằng, thứ nhất, lợi ích cận biên của mỗi đơn vị đồng nhất giảm khi lượng cung đơn vị tăng lên (và ngược lại); thứ hai, lợi ích cận biên của một đơn vị có quy mô lớn hơn lớn hơn lợi ích biên của một đơn vị có quy mô nhỏ hơn (và ngược lại). Định luật thứ nhất biểu thị quy luật về mức độ lợi ích cận biên giảm dần; luật thứ hai biểu thị luật tăng tổng lợi ích.
Trong kinh tế học hiện đại, sự lựa chọn trong những điều kiện chắc chắn tại một thời điểm duy nhất được mô hình hóa thông qua "ordinal utility" (lợi ích được sắp xếp theo một thứ tự yêu thích nào đó), Với lợi ích thứ tự, sở thích của một người không có lợi ích cận biên duy nhất, và do đó, việc lợi ích cận biên có giảm đi hay không cũng không có ý nghĩa. Ngược lại, quy luật lợi ích cận biên giảm dần có ý nghĩa trong bối cảnh mức độ thỏa dụng có thể định lượng, mà trong kinh tế học hiện đại được sử dụng để phân tích sự lựa chọn giữa các ngành, sự lựa chọn trong điều kiện không chắc chắn và phúc lợi xã hội.
Quy luật lợi ích cận biên giảm dần là giá trị chủ quan thay đổi một cách linh động nhất gần các điểm 0 và nhanh chóng chững lại khi lãi (hoặc lỗ) tích lũy. Và nó được phản ánh trong hình dạng lõm của hầu hết các hàm lợi ích chủ quan.
Với mối quan hệ lõm giữa lợi ích khách quan (trục x) và giá trị chủ quan (trục y), mỗi lợi ích một đơn vị tạo ra mức tăng giá trị chủ quan nhỏ hơn so với lợi ích trước đó của một đơn vị tương đương. Lợi ích cận biên, hoặc sự thay đổi giá trị chủ quan trên mức hiện có, giảm đi khi lợi ích tăng lên.
Khi tốc độ tiếp hàng hóa tăng lên, lợi ích biên giảm xuống. Nếu tiêu dùng hàng hóa tiếp tục tăng, lợi ích cận biên tại một thời điểm nào đó có thể giảm xuống bằng không, đạt mức độ thỏa dụng tối đa. Sự gia tăng hơn nữa trong việc tiêu thụ hàng hóa làm cho lợi ích cận biên trở nên âm; điều này cho thấy sự không hài lòng. Ví dụ, tại một số thời điểm, liều lượng kháng sinh tiếp theo sẽ không tiêu diệt được mầm bệnh nào và thậm chí có thể gây hại cho cơ thể.
Như đã đề xuất ở những nơi khác trong bài viết này, đôi khi, người ta có thể gặp một tình huống mà mức độ lợi ích cận biên tăng lên ngay cả ở cấp độ kinh tế vĩ mô. Ví dụ, việc cung cấp một dịch vụ chỉ có thể khả thi nếu hầu hết hoặc tất cả mọi người đều có thể tiếp cận được. Lợi ích cận biên của một nguyên liệu thô cần thiết để cung cấp một dịch vụ như vậy sẽ tăng lên tại "điểm tới hạn" mà điều này xảy ra. Điều này cũng tương tự như vị trí với các hạng mục khổng lồ như tàu sân bay số lượng các hạng mục này liên quan quá ít đến mức lợi ích cận biên không còn là một khái niệm hữu ích nữa, vì chỉ có một quyết định đơn giản là "có" hoặc "không".