Avatar: Dòng chảy của nước
Sản xuất > Kịch bản

Vào năm 2012, Cameron tuyên bố rằng các phần tiếp theo được viết thành "những câu chuyện riêng biệt có cốt truyện tổng thể bao gồm phần phim đầu tiên", với phần thứ hai có một kết luận rõ ràng thay vì phần mở đầu cho phần phim tiếp theo. Các nhà biên kịch cũng đã được công bố: Josh Friedman cho phần đầu tiên, Rick Jaffa và Amanda Silver cho phần thứ hai và Shane Salerno cho phần thứ ba. Tuy nhiên, Friedman sau đó đã làm rõ và tuyên bố rằng Jaffa và Silver đang viết phần đầu tiên trong số bốn phần tiếp theo và ông đang viết phần thứ hai. Vào tháng 4 năm 2014, Cameron dự kiến ​​sẽ hoàn thành (sau đó) ba kịch bản trong vòng sáu tuần, nói rằng cả ba phần tiếp theo sẽ được sản xuất đồng thời và vẫn dự kiến ​​phát hành từ tháng 12 năm 2016 đến năm 2018. Ông nói rằng mặc dù Friedman, Jaffa và Silver, và Salerno mỗi người đều đồng viết một phần tiếp theo với ông, nhưng lúc đầu họ làm việc cùng nhau trên cả ba kịch bản: "Tôi không chỉ định cho mỗi người viết bộ phim nào. sẽ làm việc cho đến ngày cuối cùng. Tôi biết nếu tôi giao trước kịch bản cho họ, họ sẽ bỏ qua mỗi khi chúng tôi nói về bộ phim khác." Cameron nói thêm rằng họ đã "xây dựng từng nhịp của câu chuyện trong cả ba bộ phim để tất cả kết nối thành một, đại loại là câu chuyện ba phim", một quá trình sáng tạo được truyền cảm hứng từ những trải nghiệm của anh ấy trong phòng viết phim truyền hình dài tập của anh ấy Dark Angel. Quá trình viết kịch bản mất nhiều thời gian hơn dự kiến, buộc Cameron phải trì hoãn việc phát hành phim thêm vào năm 2015.
Anh ấy đã dành một năm để viết và hoàn thành kịch bản đầy đủ cho phần tiếp theo đầu tiên có tựa đề Avatar: The High Ground, một bản xử lý dài 130 trang rồi ném nó ra và bắt đầu lại vì "nó không đủ thành phần bất ngờ", đó là một trong số các yếu tố quan trọng về phần tiếp theo, theo Cameron. Tại một thời điểm, anh ấy đe dọa sẽ sa thải các nhà văn của mình vì họ chỉ tập trung vào những câu chuyện mới hơn là tìm ra điều gì đã làm nên thành công của bộ phim gốc. Vào tháng 12 năm 2015, Cameron tuyên bố trong một cuộc phỏng vấn với Entertainment Weekly, nói rằng "Tôi đang trong quá trình thực hiện một lượt khác thông qua cả ba tập lệnh [...] Chỉ đang tinh chỉnh. Điều đó song song với quá trình thiết kế. Quá trình thiết kế tại thời điểm này đã rất hoàn thiện. Chúng tôi đã thiết kế được khoảng một năm rưỡi. Tất cả các nhân vật, bối cảnh và sinh vật đều được [thiết lập] khá nhiều." Vào ngày 11 tháng 2 năm 2017, Cameron thông báo rằng việc viết cả bốn phần tiếp theo đã hoàn tất. Trong một cuộc phỏng vấn ngày 26 tháng 11 cùng năm, ông ước tính rằng các kịch bản đã mất bốn năm để viết tổng thể.
So sánh chủ đề của các phần tiếp theo với phần gốc, Cameron nói rằng "Đây sẽ là sự mở rộng tự nhiên của tất cả các chủ đề, nhân vật và dòng chảy tâm linh ngầm. Về cơ bản, nếu bạn yêu thích phần đầu tiên, bạn sẽ yêu thích những bộ phim này, và nếu bạn ghét nó, có lẽ bạn sẽ ghét những thứ này. Nếu bạn yêu thích nó vào thời điểm đó và sau này bạn nói rằng bạn ghét nó, thì có lẽ bạn sẽ thích những thứ này". Sau đó, ông so sánh các phần tiếp theo với loạt phim Bố già (1972–1990), gọi nó là "câu chuyện gia đình nhiều thế hệ [...] Đó là phần tiếp theo của các nhân vật giống nhau và về những gì xảy ra khi các chiến binh, sẵn sàng thực hiện các hành vi tự sát và nhảy từ vách đá lên lưng những chú Toruk to lớn màu cam, lớn lên và có những đứa con của riêng mình.
Thảo luận về nhân vật Tuk trong một cuộc phỏng vấn vào tháng 2 năm 2019, Cameron đề cập rằng cô ấy 8 tuổi và bộ phim sẽ có một cảnh giữa Jake và Neytiri diễn ra từ góc nhìn của Tuk: "Có một cảnh tranh cãi dài ba trang giữa Jake và Neytiri, một tranh chấp trong hôn nhân, rất, rất quan trọng đối với cốt truyện. Tôi cố gắng quay tất cả từ góc nhìn của đứa trẻ 8 tuổi trốn dưới cấu trúc và nhìn trộm vào. Đã trải qua trải nghiệm với [Sam Worthington] trên Avatar, giờ tôi đã biết cách viết nhân vật Jake tiến lên trên chuyến tàu lượn siêu tốc đầy cảm xúc của bốn phần phim tiếp theo." Trong một cuộc phỏng vấn vào tháng 12 năm 2019, Lang nói rằng nhân vật của anh ấy luôn có ý định trở lại trong các phần tiếp theo, vì Cameron đã chia sẻ với anh ấy "rằng Quaritch có tương lai" khi quay bộ phim gốc.
Sigourney Weaver đã nói rằng "Câu chuyện kể về gia đình, về việc gia đình chúng tôi cố gắng ở bên nhau [và] khoảng thời gian mà tất cả chúng tôi cố gắng bảo vệ lẫn nhau và bảo vệ nơi chúng tôi sống. Nó dựa rất nhiều vào [của James Cameron] gia đình và niềm vui của anh ấy trong gia đình; và còn nữa, bạn dễ bị tổn thương như thế nào khi có con." Cameron đã tuyên bố rằng bộ phim giải quyết những hệ lụy của việc Jake và Neytiri trở thành cha mẹ trong khoảng thời gian đã trôi qua kể từ phần phim đầu tiên. Cameron nói:
Trở thành cha mẹ thay đổi rất nhiều hành vi và hệ thống giá trị của bạn... Những gì chúng ta thấy trong bộ phim đầu tiên là những người không sợ hãi. Jake sẽ ném mình khỏi ikran của mình lên một leonopteryx (sinh vật có trong Avatar) nhưng liệu một ông bố bốn con có làm điều đó không?... Anh ấy đang cố gắng giữ cho những đứa con của mình được sống và cố gắng điều chỉnh cuộc sống của chính mình. Anh ấy vẫn là một chiến binh chứ? Có phải những chàng trai trẻ tuổi 14, 15, 16 sắp lên, háo hức muốn ra trận và chiến đấu cho người dân và cho đất nước của họ? Làm thế nào [Jake] sẽ trở thành một kẻ đạo đức giả và giữ họ lại khi anh ấy phải làm điều đó?
Nhà phê bình Brian Tallerico của RogerEbert.com lưu ý rằng một số chủ đề trong phim lặp lại chủ đề từ các bộ phim trước đó của đạo diễn Cameron, bao gồm Titanic, Aliens (1986), The Abyss (1989), Kẻ hủy diệt (1984) và Kẻ hủy diệt 2: Ngày phán xét (1991). Ví dụ, bộ phim đặt câu hỏi liệu bạn nên chạy trốn khỏi kẻ thù hùng mạnh hay chiến đấu chống lại cái ác của chúng, tương tự như các bộ phim Kẻ hủy diệt. Bộ phim cũng gợi lên các chủ đề về chủ nghĩa môi trường và thuộc địa.