John Churchill, Công tước thứ 1 xứ Marlborough

"Công tước Marlborough" và "John Churchill" đổi hướng tới đây. Đối với các vị công tước tiếp theo, xem Công tước xứ Marlborough. Đối với những người khác có cùng tên, xem John Churchill (định hướng).
| Đức ngài Công tước xứ Marlborough  KG PC |
| --- | --- |
Tranh chân dung John Churchil do Michael Dahl vẽ
Thông tin cá nhân
Sinh: (1650-05-26)26 tháng 5 năm 1650 Điền trang Ashe, Devon, Anh
Mất: 16 tháng 6 năm 1722(1722-06-16) (72 tuổi) Trang viên Windsor, Berkshire, Anh, Vương quốc Anh
Phối ngẫu: Sarah Jennings (c. 1677/78)
Con cái: 7, bao gồm:  Henrietta Churchill, Công tước thứ 2 xứ Marlborough  Anne Churchill, Bá tước phu nhân xứ Sunderland  John Churchill, Hầu tước xứ Blandford  Elizabeth Churchill, Bá tước phu nhân xứ Bridgewater  Mary Churchill, Công tước phu nhân xứ Montagu 
Cha mẹ:  Winston Churchill  Elizabeth Drake 
Chữ ký: 
Phục vụ trong quân đội
Thuộc:  Vương quốc Anh (1667–1707)  Vương quốc Anh (1707–1722)
Phục vụ: Quân đội Anh
Cấp bậc: Đại tướng
Chỉ huy: Tổng tư lệnh các lực lượng vũ trang Tư lệnh Quân khí
Tham chiến: Khởi nghĩa Monmouth Trận Sedgemoor Chiến tranh Chín Năm Trận Walcourt Chiến tranh Kế vị Tây Ban Nha Trận Schellenberg  Trận Blenheim  Trận Elixheim  Trận Ramillies  Trận Oudenarde  Cuộc bao vây Lille  Trận Malplaquet  Cuộc bao vây Bouchain 
Tặng thưởng: Hiệp sĩ của Garter
Đại tướng John Churchill, Công tước thứ 1 xứ Marlborough, Thân vương thứ 1 xứ Mindelheim, Bá tước thứ 1 xứ Nellenburg, Thân vương của Đế quốc La Mã Thần thánh, KG PC (26 tháng 5 năm 1650 – 16 tháng 6 năm 1722 O.S.) là một quân nhân và chính khách người Anh mà sự nghiệp đã trải qua năm triều đại. Xuất thân là người hầu trong cung đình Nhà Stuart, ông phục vụ James, Công tước xứ York trong thập niên 1670 và đầu những năm 1680, nhanh chóng thăng tiến trong cả quân đội lẫn chính trường nhờ lòng can đảm và năng lực ngoại giao. Vai trò của Churchill trong việc đánh bại cuộc Khởi nghĩa Monmouth năm 1685 đã giúp đảm bảo ngai vàng cho James, nhưng chỉ 3 năm sau ông từ bỏ nhà bảo trợ theo Công giáo này để theo một người Kháng Cách Hà Lan, Willem xứ Oranje. Được tưởng thưởng vì giúp William đăng quang bằng tước hiệu Bá tước xứ Marlborough, ông phục vụ với thành tích xuất sắc những năm đầu Chiến tranh Chín năm, nhưng những cáo buộc ông theo phái Jacobite đã khiến ông mất chức và bị tống giam tạm thời tại Tháp Luân Đôn. Chỉ đến khi Nữ vương Anne I lên ngôi năm 1702, Marlborough mới trở lại đỉnh cao quyền lực và đảm bảo được danh vị và tài sản.
Hôn nhân của ông với Sarah Jennings, một người phụ nữ nóng nảy và bạn thân của Anne, đem lại nhiều lợi ích cho Marlborough, đầu tiên là chức Tổng tư lệnh Quân đội Anh, sau đó là tước hiệu Công tước xứ Marlborough năm 1702. Trở thành tổng chỉ huy trên thực tế của quân đội Liên minh trong Chiến tranh Kế vị Tây Ban Nha, những chiến thắng của ông tại một loạt các trận quan trọng đưa ông trở thành một trong những vị tướng vĩ đại nhất của lịch sử châu Âu. Nhưng quan hệ sóng gió giữa vợ ông với Nữ hoàng, khiến bà này bị đuổi khỏi cung đình, một lần nữa khiến sự nghiệp của ông vào chỗ suy vong. Bị Anne thất sủng và mắc kẹt giữa các đảng Tory và Whig, Marlborough bị cách chức và buộc phải tự lưu đày. Cuối đời, ông trở lại nước Anh và lấy lại ảnh hưởng khi Nhà Hanover nắm quyền ở Anh với vua George I lên ngôi năm 1714.
Tham vọng không ngừng gia tăng của Marlborough khiến ông trở thành người giàu nhất trong số các thần dân dưới triều Anne. Những mối quan hệ gia đình khiến ông can dự vào chính trường châu Âu (chị gái ông, Arabella trở thành tình nhân của James II và con của họ, Công tước xứ Berwick, trở thành Nguyên soái của Louis XIV). Trong khi đó, việc ông lãnh đạo thành công quân đội Liên minh đã đánh dấu sự trỗi dậy của nước Anh với tư cách một cường quốc hàng đầu. Đồng thời với việc duy trì sự thống nhất giữa các đồng minh hiềm khích với nhau, ông cũng tổ chức quân đội Anh tới một mức độ kỷ luật chưa từng thấy từ thời Trung Cổ.