Chủ nghĩa cơ yếu
Đánh giá phê bình

Elliot N. Dorff phê bình về chủ nghĩa cơ yếu:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Để thực hiện chương trình cơ yếu trong thực tế, một người cần có sự hiểu biết trọn vẹn về ngôn ngữ cổ của nguyên bản, nếu thực sự có thể phân biệt được văn bản chính xác trong vòng các dị bản. Hơn nữa, nhân loại đã truyền đạt những hiểu biết đó qua các thế hệ. Ngay cả khi một người muốn làm theo từng câu từng chữ của Đức Chúa Trời, thì điều thiết yếu là trước tiên phải hiểu lời đó cũng cần qua con người diễn giải. Thông qua quá trình đó, sự sai lầm của con người có thể hòa trộn chặt chẽ vào chính ý nghĩa của lời thiên thượng. Như vậy, không thể nào làm theo Lời Chúa vô ngộ được, chỉ có thể đạt được sự hiểu biết của con người về ý Chúa mà thôi. Nguyên vănIn order to carry out the fundamentalist program in practice, one would need a perfect understanding of the ancient language of the original text, if indeed the true text can be discerned from among variants. Furthermore, human beings are the ones who transmit this understanding between generations. Even if one wanted to follow the literal word of God, the need for people first to understand that word necessitates human interpretation. Through that process human fallibility is inextricably mixed into the very meaning of the divine word. As a result, it is impossible to follow the indisputable word of God; one can only achieve a human understanding of God's will. | ” |
Trong chương trình về tôn giáo The Long Search của đài BBC cuối thập niên 1970, Howard Thurman trả lời phỏng vấn:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Tôi nói rằng tín điều, giáo lý và thần học là do tâm trí phát minh ra. Bản chất của tâm trí là tạo thành ý nghĩa từ kinh nghiệm, giảm bớt khối lượng quản lý kinh nghiệm thành các đơn vị lĩnh hội gọi là nguyên tắc, ý thức hệ hay khái niệm. Kinh nghiệm tôn giáo là năng động, linh hoạt, sôi sục, dậy men. Nhưng tâm trí không thể cầm giữ được nên bằng cách nào đó phải nhốt kinh nghiệm tôn giáo lại, đóng chai nó. Sau đó, khi kinh nghiệm giảm nhiệt, tâm trí xâu chuỗi lại và đưa ra các khái niệm, quan niệm, giáo điều để kinh nghiệm tôn giáo có thể trở nên ý nghĩa đối với tâm trí. Trong khi đó, kinh nghiệm tôn giáo tiếp tục trải nghiệm, vì vậy khi tôi công bố để có thể suy ngẫm về giáo lý của mình, kinh nghiệm tôn giáo trở nên đối tượng suy tưởng. Nguyên vănI say that creeds, dogmas, and theologies are inventions of the mind. It is the nature of the mind to make sense out of experience, to reduce the conglomerates of experience to units of comprehension which we call principles, or ideologies, or concepts. Religious experience is dynamic, fluid, effervescent, yeasty. But the mind can't handle these so it has to imprison religious experience in some way, get it bottled up. Then, when the experience quiets down, the mind draws a bead on it and extracts concepts, notions, dogmas, so that religious experience can make sense to the mind. Meanwhile, religious experience goes on experiencing, so that by the time I get my dogma stated so that I can think about it, the religious experience becomes an object of thought. | ” |
Những lời phê bình ảnh hưởng đến chủ nghĩa cơ yếu gồm có các tác phẩm của James Barr đối với chủ nghĩa cơ yếu Cơ Đốc giáo và Bassam Tibi dành cho chủ nghĩa toàn thống Hồi giáo.
Một nghiên cứu tại Đại học Edinburgh phát hiện ra rằng trong sáu chiều kích đo được của tín ngưỡng, "chỉ số thông minh càng thấp thì gắn với mức độ cơ yếu càng cao".