stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Thụy hiệu
Vua chúa

Bắt đầu được sử dụng từ nhà Chu, thụy hiệu có lịch sử 800 năm lâu dài hơn miếu hiệu. Thời Tam Hoàng Ngũ Đế đến nhà Hạ, nhà Thương chưa có phép đặt thụy hiệu. Vì thụy hiệu được đặt cho những người quá cố, nó thường được đặt bởi người kế vị của người chết. Phép đặt thụy hiệu thường do người sau căn cứ vào hành trạng của người trước để đặt cho một hay nhiều chữ phù hợp.
Một số vua chúa không có thụy hiệu, có thể vì người kế vị không chịu hay chưa có cơ hội đặt tên. Các vua có nhiều võ công thường được đặt thụy là Vũ Đế (Hán Vũ Đế, Tấn Vũ Đế...), Vũ Vương (Chu Vũ Vương, Sở Vũ Vương), Vũ Công (Tấn Vũ Công, Trịnh Vũ Công)...; các vua nổi về giáo hóa được tôn là Văn Đế (Tùy Văn Đế, Hán Văn Đế), Văn Vương (Chu Văn Vương, Sở Văn Vương), Văn Công (Trịnh Văn Công, Tống Văn Công...). Vua độc ác thường được gọi là Lệ Vương, Lệ Công (Chu Lệ Vương, Mẫn Lệ công – thụy hiệu của vua quỷ Lê Uy Mục khi mới mất, sau này Lê Chiêu Tông đổi là Uy Mục); vua ngu tối thì đặt thụy là U vương, U công (Chu U Vương, Trần U Công...)
Từ thời nhà Chu đến đời nhà Tùy, các vua chúa thường có thụy hiệu ngắn 1–2 chữ, như Thành Vương, Uy Vương, Tuyên Huệ công, Hoàn Huệ Vương,... Nhưng từ thời nhà Đường, các thụy hiệu được đặt dài với nhiều chữ và do đó người sau khó nhớ hơn. Đường Cao Tổ Lý Uyên được tôn thụy hiệu là Thần Nghiêu Đại Thánh Đại Quang Hiếu hoàng đế, Trần Thái Tông được tôn thụy hiệu là Thống Thiên Ngự Cực Long Công Hậu Đức Hiền Công Hựu Thuận Thánh Văn Thần Vũ Nguyên Hiếu hoàng đế, do đó người ta lại lấy miếu hiệu để gọi vị vua đó cho thuận tiện...
Ở Nhật Bản từ thời kỳ Minh Trị, vua chỉ đặt một niên hiệu, sau khi qua đời niên hiệu này cũng trở thành thụy hiệu của ông. Chẳng như vua Mutsuhito, đặt niên hiệu là Minh Trị, sau khi qua đời năm 1912 ông được tôn thụy hiệu là Minh Trị Thiên hoàng.
Vua chúa > Các trường hợp đặc biệt

Các vua mất nước thường không có thụy hiệu (và cả miếu hiệu), như Mạc Mậu Hợp, Nguyễn Quang Toản hay thụy hiệu xấu như Ngọa Triều của vua Lê Long Đĩnh thời nhà Tiền Lê. Trường hợp này thường xảy ra với các vua các triều đại mất nước do chiến tranh tiêu diệt lẫn nhau, triều đại sau diệt triều đại trước không đặt thụy hiệu cho vị vua mà mình giành ngôi.
Một số trường hợp được đặt tên thụy bằng Mạt Đế, nghĩa là hoàng đế cuối cùng, như Hậu Lương Mạt Đế Chu Hữu Trinh, Đông Ngô Mạt Đế Tôn Hạo. Một số trường hợp "nhường ngôi" trong hòa bình (thực chất là ép nhường), các vua cuối cùng vẫn có thụy hiệu như Hán Hiến Đế (Lưu Hiệp), Tào Ngụy Nguyên Đế (Tào Hoán), Đông Tấn Cung Đế, Lý Chiêu Hoàng, Lê Cung Hoàng...
Trường hợp Lê Hoàn ở Việt Nam không có thụy hiệu. Tên gọi Lê Đại Hành ngày nay của ông không phải thụy hiệu và cũng không phải là miếu hiệu. Lê Văn Hưu lý giải:
Vua chúa > Không dùng thụy hiệu

Triều đại không dùng thụy hiệu, ngay cả khi phép đặt thụy đã tồn tại, là nhà Tần. Theo Sử ký, Tần Thủy Hoàng cho rằng phép đặt hiệu bụt của nhà Chu là "con bàn bạc về cha, bề tôi bàn luận về vua, thật là vô phép". Do đó vua Tần bỏ phép đặt hiệu bụt mà tính theo số: từ Thủy Hoàng tới Nhị Thế, Tam Thế... tới Vạn Thế.
Trong Phật giáo

Trong Phật giáo, thuỵ hiệu là tên hiệu của người đã mất, vì cảm niệm đức hạnh của họ mà người đời sau truy tặng. Đối tượng được tặng thuỵ hiệu: Trên từ vua chúa, công khanh, dưới đến những người có đức hạnh. Thông thường, thuỵ hiệu được ban tặng cho các vị Cao tăng, Đại sư, Bồ Tát, Quốc sư, Thiền sư, Hoà thượng, Pháp sư, Thượng nhân...
Tiết Bách Trượng Hoài Hải Thiền sư trong Cảnh Đức Truyền đăng lục q. 6 ghi:
Chủng loại

Các loại thụy hiệu có thể được phân thành các loại chính như sau:
Thượng Thụy (Loại tôn vinh): dùng để tôn vinh công đức và thành tựu người được phong thụy, thường là những lời ca ngợi cao nhất. Ví dụ: "Văn" (文) chỉ những người có tài “kinh lược trời đất”, hoặc có đức hạnh “đạo đức thâm hậu”, “chăm chỉ học hỏi”; "Võ" (武) chỉ những người có công lớn trong việc mở mang lãnh thổ, khai sáng sự nghiệp; "Tráng" (壯) và "Cương" (剛) thường dùng để ca ngợi những võ tướng đã lập chiến công hiển hách khi còn sống. Truyền thống cho rằng, hai từ "Văn" và "Võ" được coi là những lời ca ngợi cao nhất.
Trung Thụy (Loại đồng cảm): chủ yếu bày tỏ sự đồng cảm với hoàn cảnh bất hạnh hoặc cuộc đời ngắn ngủi người được phong thụy. Ví dụ: "Mẫn" (愍) chỉ “gặp khó khăn khi đất nước gặp nguy nan”, như Lê Mẫn Đế Lê Chiêu Thống và Mẫn Lệ công Lê Uy Mục; "Hoài" (懷) chỉ “nhân từ nhưng đoản mệnh”, như Hoài Trạch Công Thành Thái.
Hạ Thụy (Loại phê phán): dùng để phê phán lỗi lầm hoặc hành vi không tốt người được phong thụy. Ví dụ: "Dương" (煬) chỉ “ham mê hưởng lạc, xa rời lễ nghĩa”, như Tùy Dương Đế; "Lệ" (厲) chỉ “bạo ngược, vô thân” hoặc không tốt lành, như Lệ Đức hầu Lê Nghi Dân; "Hoang" (荒) chỉ “ham mê hưởng lạc, lười nhác chính sự”, như Lỗ Hoang Vương Chu Đàn; "U" (幽) chỉ “ngăn cản, không thông suốt”, như Tấn U Công; "Linh" (靈) chỉ “loạn lạc mà không bị tổn hại”, như Linh Ẩn vương Lê Tương Dực.
Tư Thụy: bắt đầu xuất hiện vào cuối thời Chu, thịnh hành vào thời Hán, do thân thích, môn sinh, hoặc thuộc hạ người đã khuất quyết định.
Ban đầu, Thụy pháp chỉ có “Mỹ Thụy” (thụy hiệu đẹp) và “Bình Thụy” (thụy hiệu trung lập), không có “Ác Thụy” (thụy hiệu xấu). Sự phân biệt thụy hiệu tốt xấu bắt nguồn từ sau thời Tây Chu Cộng Hòa. Ví dụ, Chu Lệ Vương bị phong thụy là "Lệ" do bạo chính. Sau khi Hán Vũ Đế tôn sùng Nho học, thụy hiệu các đế vương phần lớn do bề tôi quyết định, và để tránh nói thẳng về hành vi xấu, thụy hiệu đế vương thường là Mỹ Thụy.
Một số Mỹ Thụy ban đầu mang ý nghĩa tốt đẹp, nhưng do số phận đặc biệt của một vị hoàng đế nào đó, ý nghĩa của chúng đã thay đổi. Ví dụ: "Huệ" (惠) ban đầu là Mỹ Thụy, nhưng sau khi Hán Huệ Đế và Tấn Huệ Đế trị vì, nó đã trở thành Bình Thụy; "Hiến" (献) sau khi được dùng cho Hán Hiến Đế, nó trở thành thụy hiệu thường dùng cho những vị vua mất ngôi; "Chiêu" (昭) trước thời Chiến Quốc, nó là Ác Thụy, nhưng sau thời Chiến Quốc, nó trở thành Mỹ Thụy; "Trung Hiến" (忠献) vào thời Tống, đây là thụy hiệu cao nhất cho thần tử, nhưng vào thời Minh, do ảnh hưởng Tần Cối và Sử Di Viễn, nó không còn được sử dụng nữa.
Hệ thống thụy hiệu Việt Nam

Chế độ thụy hiệu trong lịch sử Việt Nam đã trải qua một quá trình phát triển kéo dài, từ thời Lý Nam Đế đến thời Nguyễn, với các quy tắc và hình thức thụy hiệu khác nhau trong từng giai đoạn lịch sử.
Vào thời kỳ trước khi nhà Lý thành lập, hình thức thụy hiệu chủ yếu sử dụng một chữ, như "Nam Đế", "Tiên Vương"; cũng có trường hợp dùng hai hoặc ba chữ như "Đại Thắng Minh Hoàng Đế".
Đến thời Lý thụy hiệu từ một chữ hoặc hai chữ dần phát triển thành ba chữ, thậm chí nhiều hơn như thụy hiệu "Hiếu Từ Thánh Thần Văn Vũ Hoàng Đế", "Quảng Văn Sùng Hiếu Khâm Minh Văn Vũ Hoàng Đế". Trong thời nhà Lý các thụy hiệu đa phần sẽ có chữ Hiếu.
Vào thời nhà Trần về sau số chữ trong thụy hiệu không cố định, được sử dụng một cách chặt chẽ hơn, chủ yếu nêu lên công trạng người được phong thụy hiệu. Ví dụ: Trần Thái Tông có thụy hiệu "Thống Thiên Ngự Cực Long Công Mậu Đức Hiển Hòa Hựu Thuận Thần Văn Thánh Vũ Nguyên Hiếu Hoàng đế" trong đó "Thống Thiên Ngự Cực" (統天御極) nghĩa là thống nhất thiên hạ, cai trị đỉnh cao; "Long Công Mậu Đức" (隆功茂德) công lao lớn, đức hạnh dồi dào; "Hiển Hòa Hựu Thuận" (顯和佑順) hiển thị sự hòa hợp, bảo vệ và thuận theo; "Thần Văn Thánh Võ" (神文聖武) có tài văn và tài võ xuất chúng; "Nguyên Hiếu" (元孝) đạo hiếu cơ bản, đặt nền tảng. Hay thụy hiệu Trần Hưng Đạo là "Nhân Võ" (仁武) ca ngợi khả năng lãnh đạo không chỉ bằng sự nhân từ và đạo đức mà còn bằng sức mạnh và tài năng quân sự.
Hệ thống thụy hiệu Việt Nam > Thông Thụy

Thông thụy là việc thiết lập thụy hiệu chung cho một nhóm người có địa vị nhất định. Triều đại Nguyễn cũng đã thiết lập thông thụy cho các thành viên hoàng tộc với các tước vị khác nhau, trừ khi có cống hiến đặc biệt, nếu không sẽ không được ban thêm mỹ thụy. Vào tháng 9 năm Tự Đức thứ 26 (1873), triều đình Nguyễn đã quy định thông thụy cho các hoàng thân, công chúa, và các cấp bậc trong cung. Sau khi hoàng tử, công chúa và các cấp bậc trong cung qua đời, thụy hiệu sẽ được ban theo cấp bậc tương ứng, trừ khi có cống hiến đặc biệt, sẽ không được triều đình ban thêm mỹ thụy.
Thân vương: Thụy "Đoan Cung"
Quận vương: Thụy "Trang Cung"
Thân công: Thụy "Cung Túc"
Quốc công: Thụy "Cung Mục"
Quận công: Thụy "Cung Lượng"
Công chúa: Thụy "Mỹ Thục"
Phi bậc nhất: Thụy "Huy Thuận"
Phi bậc nhì: Thụy "Ý Thuận"
Tần bậc ba: Thụy "Nhã Thuận"
Tần bậc bốn: Thụy "Nhàn Thuận"
Tần bậc năm: Thụy "Lệ Thuận"
Tiệp dư bậc sáu: Thụy "Nhu Thuận"
Quý nhân bậc bảy: Thụy "Trang Thuận"
Mỹ nhân bậc tám: Thụy "Cẩn Thuận"
Tài nhân bậc chín và những người không thuộc chín bậc trong cung: Thụy "Thục Thuận"
Campo Grande

| Campo Grande |
| --- | --- |
—  Municipality  —
The Municipality of Campo Grande
 
Nações Indigenas Park
  Hiệu kỳ Ấn chương
Tên hiệu: Cidade Morena (  (Tiếng Bồ Đào Nha) for "Brown City")
Khẩu hiệu: "Poder, prosperidade e altruísmo"  (Portuguese)"Power, prosperity and altruism"
 Vị trí của Campo Grande

Campo Grande
Quốc gia:  Brasil
Bang:  Mato Grosso do Sul
Vùng: Tây-Trung
Tiêu vùng: Campo Grande
Thành lập: 1899
Chính quyền
 • Thị trưởng: Marquinhos Trad (PMDB) (2017–2024)
Diện tích
 • Municipality: 8,096 km2 (3,126 mi2)
 • Đô thị: 154,5 km2 (597 mi2)
Độ cao: 592 m (1,942 ft)
Dân số (2010)
 • Municipality: 787,204
 • Mật độ: 97/km2 (250/mi2)
Múi giờ: UTC-4
 • Mùa hè (DST): UTC-3 (UTC-3)
Mã bưu chính: 79000-000
Mã điện thoại: 67
Thành phố kết nghĩa: Torino, Gelsenkirchen, Hamamatsu, Pedro Juan Caballero, Ponta Porã, Saint Paul, Trịnh Châu, Iquique, Ramallah
Website: Campo Grande, Mato Grosso do Sul
Campo Grande (phát âm tiếng Bồ Đào Nha: [ˈkɐ̃pu ˈɡɾɐ̃dʒi]) là một thành phố Brasil. Thành phố này thuộc bang Mato Grosso do Sul. Thành phố được mệnh danh là Cidade Morena ("thành phố nâu trong tiếng Bồ Đào Nha) do đất vùng này màu nâu đỏ. Dân số theo điều tra năm 2010 của Viện Địa lý và Thống kê Brasil là 787.204 người. Đây là thành phố đông dân thứ 22 của Brasil.
Danh sách đĩa nhạc của Giáng Son

Giáng Son sinh năm 1975, là nhạc sĩ, nhà soạn nhạc và giảng viên. Bắt đầu sự nghiệp từ năm 1998, Giáng Son cùng ca sĩ Lan Hương đã thành lập ban nhạc Exotica và bước đầu đạt thành công khi trình diễn các ca khúc của Giáng Son và giành giải "Đĩa nhạc xanh", riêng cá nhân cô giành "Tác giả trẻ xuất sắc nhất" tại Liên hoan Ban nhạc sinh viên toàn quốc lần thứ nhất năm 1999. Sau đó, Giáng Son với vai trò là thủ lĩnh đã đồng thành lập nên nhóm nhạc 5 Dòng Kẻ
Từ đó đến nay, cô là tên tuổi lớn trong nền nhạc nhẹ Việt Nam khi ra mắt 2 album phòng thu, cùng các sáng tác đa thể loại được thể hiện bởi nhiều nghệ sĩ.
Album phòng thu cá nhân

| Album | Hãng đĩa | Ngày phát hành | Ghi chú |
| --- | --- | --- | --- |
| Giáng Son | Hãng phim Phương Nam | 29 tháng 6 năm 2007 |  |
| Bóng tối Jazz (cùng Trần Thu Hà và Tùng Dương) | Dihavina | 16 tháng 10 năm 2015 |  |
| Sing My Sol | Hãng đĩa Thời Đại | 16 tháng 11 năm 2023 |  |
Danh sách các ca khúc của Giáng Son

| Tên ca khúc | Người soạn lời / Thơ | Năm sáng tác | Ghi chú |
| --- | --- | --- | --- |
| "Anh" |  | 1995 |  |
"Anh đừng buồn em nhé!" ("Ngày tăng ca"): 
"Anh kể em nghe": 
| "Âm vang Điện Biên" | Phạm Hồng Điệp |  |  |
| "Bài ca của em" |  | 1992 |  |
| "Bài thơ tháng 2" | Nguyễn Thái Cơ | 1991 |  |
"Biển Việt Nam": 
| "Bóng tối Jazz" | Nguyễn Vĩnh Tiến | 2004 |  |
| "Cây ánh sáng" |  | 2000 |  |
| "Chạm" | Giáng Son |  |  |
| "Chúc mừng năm mới" |  | 12 tháng 12 năm 2023 |  |
"Chúng ta mong hòa bình": 
| "Chút nắng vàng bay" | Nguyễn Vĩnh Tiến | 2004 |  |
"Con yêu thơ dại": 
| "Cỏ và mưa" | Nguyễn Trọng Tạo | 2000 | Tập thơ Đồng dao cho người lớn |
| "Dấu ấn" |  | 2004 |  |
| "Đêm đợi" | Phan Vũ | 2009 | Đêm đợi |
| "Đêm nay ta muốn tự tình" | Vũ Quỳnh Hương |  |  |
| "Đóa hoa từ mẫu" | Phạm Hồng Điệp |  |  |
"Đồng Xa": 
| "Đợi em anh nhé!" |  | 1992 |  |
| "Em" |  | 1999 |  |
| "Em vẫn mơ về" | Nguyễn Vĩnh Tiến |  |  |
"Giấc mơ cho em": 
| "Giấc mơ trưa" | Nguyễn Vĩnh Tiến | 4 tháng 2 năm 2004 |  |
| "Gửi" | Giáng Son |  |  |
| "Hà Nội 12 mùa hoa" | Giáng Son | 2012 |  |
"Hát cho đêm nghe": 
"Hãy mỉm cười": 
| "Hoàn Kiếm" | Nguyễn Vĩnh Tiến | 2019 |  |
| "Hồi hướng" | Kinh Từ bi | tháng 3 năm 2023 |  |
| "I Love Music" | Giáng Son | 2004 |  |
| "I Love You" |  | 1992 |  |
| "I'm Sorry" |  | 1992 |  |
| "Khát" | Vi Thùy Linh / Nguyễn Trọng Tạo | 1999 |  |
| "Khúc yêu" | Trương Quế Chi |  |  |
| "Kỷ niệm" |  | 1995 |  |
| "Lời thì thầm" |  | 1992 |  |
| "Mong manh" |  | 1999 |  |
| "Mơ" |  | 1996 |  |
"Mơ em chợ tình Sapa": 
| "Mời anh thưởng trà" | Nguyễn Vĩnh Tiến |  |  |
| "Mùa đông không lạnh" | Trương Quế Chi |  |  |
| "Mùa nhớ" |  | 2008 |  |
| "Mưa" |  | 1991 |  |
| "Nắng & gió" | Nguyễn Vĩnh Tiến |  |  |
| "Nắng muộn" | Hà Quang Minh |  |  |
| "Nến trắng" | Nguyễn Trọng Tạo | 2000 | Tập thơ Nương thân |
| "Nếp ngày" | Nguyễn Vĩnh Tiến | 2004 |  |
| "Ngày anh đến" |  | 2000 |  |
| "Ngày vừa chớp mắt" | Nguyễn Vĩnh Tiến |  |  |
"Ngọn gió trong đêm": 
| "Người yêu dấu" |  | 1991 |  |
| "Nhớ anh" | Giáng Son |  |  |
| "Những mùa hè lạnh" | Nguyễn Vĩnh Tiến |  |  |
| "Nơi ấy có anh" | Lê Cảnh Nhạc |  |  |
| "Phố khuya" | Nguyễn Vĩnh Tiến | 2006 |  |
"Quà tặng trái tim": 
| "Sóng" |  | 1999 |  |
| "Tây Thiên ca" | Trụ trì Đại Bảo tháp Mandala Tây Thiên |  |  |
"Thái Bình của tôi": 
| "Thu cạn" | Y Mai | 2007–2009 | Cho cạn kiệt mùa thu |
| "Thu sớm" |  | 2009 |  |
"Thức dậy con yêu nhé": 
| "Thương cha" | Phạm Hồng Điệp |  |  |
| "Tìm" | Giáng Son |  |  |
| "Tìm cha" | Phạm Hồng Điệp |  |  |
| "Tình yêu dành cho em" |  | 1991 |  |
"Tình yêu dành cho con": 
"Tình yêu lính đảo": 
"Tình yêu mùa hè": 
| "Trong mắt anh" | Phạm Phương Chi | 1991 |  |
| "Trôi trong gương" | Nguyễn Vĩnh Tiến | 2004 |  |
| "Trường Đại học Sân khấu và Điện ảnh Hà Nội yêu thương" | Lương Hoàng Thi |  |  |
| "Trường Sa trong tim ta" | Trung Quân | 2013 |  |
| "Vẽ em" | Phan Vũ |  |  |
| "Về đây tình tang" | Quang Long |  |  |
| "Vệt buồn" |  |  | Vệt buồn tháng Sáu |
| "Xuân Hà Nội" | Giáng Son và Lan Hương | 1992 |  |
"Yêu thương như giấc mơ":
Đặng Trần Vỹ

| Đặng Trần Vỹ鄧陳暐 |
| --- | --- |

Thông tin cá nhân
Sinh: 
Ngày sinh: 1864
Nơi sinh: Đại Nam
 
Mất: 
Nơi mất: Đông Dương
 
Giới tính: nam
Gia quyến: 
Phu nhân: Lê Thị Bình
Hậu duệ: Đặng Trần Phất
 
Học vấn: Giải nguyên
Quốc gia: Đông Dương
Thời kỳ: Nhà Nguyễn
Tác phẩm: Đề Trấn Vũ quán
x • t • 
Đặng Trần Vỹ (鄧陳韙, 1864-?) là một quan lại nhà Nguyễn dưới thời Pháp thuộc.
Sự nghiệp

Đặng Trần Vỹ được cho là học trò giỏi nhất của hai tỉnh Hà Nội và Nam Định. Ông đậu giải Nguyên (Thủ Khoa) khoa thi Hương năm Tân Mão (1891) triều Thành Thái. Khoa ấy có 9.000 sĩ tử của hai tỉnh ứng thí. Sau này Đặng Trần Vỹ làm quan tới chức Tuần phủ Phú Thọ rồi Tổng đốc Bắc Ninh.
Gia đình

Ông có vợ tên Lê Thị Bình. Con trai thứ tư là Đặng Trần Phất, bút danh Như Hiền; là nhà văn Việt Nam thời Pháp thuộc.
Tác phẩm

Một trong những di cảo đáng kể nhất của Đặng Trần Vỹ là bài thơ chữ Hán đề đền Trấn Võ, hiện còn ghi ở bái đường ngôi đền:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Thiên cổ Long Biên vượng khí tồn, Thặng lưu bảo sát toạ Thiên Tôn. Kỷ hồi tang hải kinh trần mộng, Trường đắc phong vân hộ pháp môn. Thần kiếm tinh lưu ba thượng hạ, Hàn chung sương lạc nhật hoàng hôn. Tích kim hưng phế vô cùng sự, Nhất thuỷ hồng cừ tiếu bất ngôn | ” |
Siri
Lịch sử > Nguồn gốc

Siri là một phụ phẩm từ Trung tâm Trí tuệ nhân tạo Quốc tế SRI, và là một nhánh của dự án CALO do DARPA tài trợ. Nó được đồng sáng lập bởi Dag Kittlaus của SRI, Harry Saddler, Adam Cheyer và Tom Gruber.
Lịch sử > Phát triển

Công cụ nhận dạng giọng nói của Siri được cung cấp bởi Nuance Communications, một công ty công nghệ thoại. Điều này đã không được chính thức công nhận bởi Apple hay Nuance trong nhiều năm, cho đến khi Giám đốc điều hành Nuance Paul Ricci xác nhận thông tin này tại hội nghị công nghệ năm 2011. [3] Hệ thống nhận dạng giọng nói sử dụng các kỹ thuật học máy tinh vi, bao gồm các mạng thần kinh xoắn và bộ nhớ dài hạn.
Ý tưởng đầu tiên của Apple về trợ lý cá nhân kỹ thuật số ban đầu là một video khái niệm vào năm 1987, được gọi là "Người điều hướng" "Knowledge Navigator".
Lịch sử > Người lồng tiếng

Tiếng nói ban đầu của người Mỹ về Siri được Susan Bennett cung cấp vào tháng 7 năm 2005, không biết rằng nó sẽ được sử dụng cho trợ lý giọng nói. Một báo cáo từ The Verge vào tháng 9 năm 2013 về diễn viên lồng tiếng, công việc của họ và sự phát triển của máy móc, đã gợi ý rằng Allison Dufty là tiếng nói phía sau Siri, mặc dù điều này đã không được chứng minh khi Dufty viết trên trang web của cô rằng cô "Hoàn toàn, tích cực KHÔNG tiếng nói của Siri". Trích dẫn áp lực gia tăng, Bennett đã tiết lộ vai trò của mình là Siri vào tháng 10, và tuyên bố của cô đã được chứng minh bởi Ed Primeau, một chuyên gia pháp y về âm thanh của Mỹ. Apple đã không bao giờ xác nhận thông tin.
Giọng nói của người đàn ông gốc Anh được cung cấp bởi Jon Briggs, cựu phóng viên công nghệ. Sau khi phát hiện ra rằng ông là tiếng nói của Siri bằng cách xem truyền hình, ông lần đầu tiên nói về vai trò của mình vào tháng 11 năm 2011, đồng thời thừa nhận công việc bằng giọng nói của ông đã được thực hiện "năm hay sáu năm trước" mà không hề biết đến hình thức sử dụng cuối cùng của bản ghi âm.
Tiếng nói ban đầu của người Úc được cung cấp bởi Karen Jacobsen, một nghệ sỹ nói tiếng Anh nổi tiếng tại Úc cho công việc của cô là "cô gái GPS".
Trong một cuộc phỏng vấn giữa ba diễn viên lồng tiếng và The Guardian, Briggs nói rằng "Hệ thống ban đầu đã được ghi lại cho một công ty Mỹ tên là Scansoft, sau đó được Nuance mua, Apple chỉ đơn giản cho phép nó".
Sijhua

| Sijhua |
| --- | --- |
Sijhua
Quốc gia:  Ấn Độ
Bang: Jharkhand
Dân số (2001)
 • Tổng cộng: 4.478
Múi giờ: UTC+05:30
Sijhua là một thị trấn thống kê (census town) của quận Bokaro thuộc bang Jharkhand, Ấn Độ.
Nhân khẩu

Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Sijhua có dân số 4478 người. Phái nam chiếm 54% tổng số dân và phái nữ chiếm 46%. Sijhua có tỷ lệ 50% biết đọc biết viết, thấp hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 63%, và tỷ lệ cho phái nữ là 35%. Tại Sijhua, 16% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.
Lê (họ)

Đối với các định nghĩa khác, xem Lê.
| Lê |
| --- | --- |
họ Lê viết bằng chữ Hán.
Tiếng Việt
Chữ Quốc ngữ: Lê
Chữ Hán: 黎
Tiếng Trung
Chữ Hán: 黎
Trung Quốc đại lụcbính âm: Lí
Tiếng Nhật
Kanji: 黎
Hiragana: れい
Katakana: レー
Rōmaji: Rei
Phiên âm Hán Việt: Lê
Tiếng Triều Tiên
Hangul: 려
Romaja quốc ngữ: Ryeo
Hanja: 黎
Lê (chữ Hán: 黎) là một họ của người Việt Nam và Trung Quốc. Họ Lê phổ biến ở miền nam Trung Quốc (Quảng Đông, Hồng Kông). Họ "Lê" của người Trung Quốc (chữ Hán: 黎; bính âm: Lí) thường được chuyển tự thành Li, Lai hoặc Le, có thể bị nhầm lẫn với họ Lý (chữ Hán: 李; bính âm: Lǐ) cũng được chuyển tự thành Li hoặc Lee.
Họ Lê xếp thứ 262 trong Bách Gia Tính ("百家姓"排行榜) năm 2013 của Trung tâm Nghiên cứu Nguồn gốc Tính thị Hoa Hạ Hội Nghiên cứu Văn hoá Phục Hi Trung Hoa.
Chữ 黎 (lê) của họ này nghĩa gốc là "màu đen" (như trong từ "lê dân bách tính" - 黎民百姓, nghĩa là "dân đen trăm họ"), tránh nhầm lẫn với chữ 梨 (lê) có nghĩa là "quả lê", do chữ Quốc ngữ chỉ có thể biểu âm, không biểu nghĩa được như chữ Hán và chữ Nôm.
Nguồn gốc

Tại Trung Quốc có các thuyết sau về nguồn gốc của họ Lê (黎) tại quốc gia này:
Hậu duệ của bộ tộc Cửu Lê.
Nước Lê (ngày nay là huyện Lê Thành, địa cấp thị Trường Trị, Sơn Tây, Trung Quốc) là chư hầu của nhà Thương, sau bị Tây Bá hầu Cơ Xương tiêu diệt. Đến khi Chu Vũ Vương thi hành chế độ phong kiến, phong tước cho các hậu duệ của Đế Nghiêu. Hậu duệ của những người cai trị nước Lê được phong tước hầu. Con cháu sau này lấy tên nước làm họ, do đó mà có họ Lê.
Giai đoạn Ngũ Hồ loạn Hoa thời kỳ Nam-Bắc triều, những người Tiên Ti di cư từ phương Bắc xuống Trung Nguyên, sau bị Hán hóa và cải họ thành họ Lê. Ngụy thư quan thị chí có viết： "Tố Lê thị hậu cải vi Lê thị".
Một chi trong Thất tính công của người Đạo Tạp Tư (Taokas) ở miền tây Đài Loan sau bị Hán hóa, đã giúp đỡ nhà Thanh dẹp yên cuộc nổi dậy của Lâm Sảng Văn nên được Càn Long ban cho họ Lê.
Họ Lê vốn từ dòng họ Trần đổi sang thời kì chiến quốc, khi nước Sở dưới quyền Sở Linh Vương đem quân đánh Sái Trần nên một nhánh lớn đã đổi sang họ Lê tránh biến.
Người Việt Nam họ Lê nổi tiếng

Tại Việt Nam, họ Lê có tới hai triều đại phong kiến trị vì đất nước. Đó là Nhà Tiền Lê do Lê Đại Hành sáng lập và Nhà Hậu Lê do Lê Thái Tổ sáng lập.
Người Việt Nam họ Lê nổi tiếng > Triều đại phong kiến > Nhà Tiền Lê

Lê Đại Hành.
Lê Trung Tông.
Lê Long Đĩnh.
Người Việt Nam họ Lê nổi tiếng > Triều đại phong kiến > Nhà Lê Sơ

Lê Thái Tổ.
Lê Thái Tông.
Lê Nhân Tông.
Lê Nghi Dân(không chính thức).
Lê Thánh Tông.
Lê Hiến Tông.
Lê Túc Tông.
Lê Uy Mục.
Lê Tương Dực.
Lê Chiêu Tông.
Lê Quang Trị(không chính thức).
Lê Bảng(không chính thức).
Lê Do(không chính thức).
Lê Cung Hoàng.
Liễu Hạnh Công Chúa, tên thật là Lê Thị Thắng, vị Thánh Mẫu đứng đầu hệ thống Tam phủ, Tứ phủ thờ đạo Mẫu. Nhiều làng xã và các đô thị ở phía bắc Việt Nam đều có đền thờ bà.
Người Việt Nam họ Lê nổi tiếng > Triều đại phong kiến > Nhà Lê Trung Hưng.

Lê Trang Tông.
Lê Trung Tông.
Lê Anh Tông.
Lê Thế Tông.
Lê Kính Tông.
Lê Thần Tông.
Lê Chân Tông.
Lê Huyền Tông.
Lê Gia Tông.
Lê Hy Tông.
Lê Dụ Tông.
Lê Duệ Tông.
Lê Thuần Tông.
Lê Ý Tông*
Lê Hiển Tông.
Lê Chiêu Thống.
Người Việt Nam họ Lê nổi tiếng > Triều đại phong kiến > Các hoàng thân nổi bật:

Lê Thạch, công thần khai quốc, là cháu gọi Lê Thái Tổ bằng chú ruột.
Lê Trừ, anh trai Lê Thái Tổ, tổ tiên trực hệ của các vua từ Lê Anh Tông trở đi.
Lê Khôi, tên thụy là Vũ Mục, công thần khai quốc. Ông là con trai của Lê Trừ- anh thứ hai của Lê Thái Tổ.
Lê Thọ Vực, có công bình định Bồn Man, ổn định biên giới phía tây của Đại Việt.
Lê Tư Tề, tước Quốc Vương, con trưởng Lê Thái Tổ.
Lê Khắc Xương, tước Cung Vương, hoàng tử thứ ba của Lê Thái Tông.
Lê Tân, tước Kiến Vương, nhà thơ lỗi lạc, hoàng tử con của Lê Thánh Tông. Tổ tiên trực hệ của các vua Lê Tương Dực, Lê Chiêu Tông, Lê Cung Hoàng, Lê Quang Trị, Lê Trang Tông và Lê Trung Tông.
Lê Tranh, hoàng tử của Lê Thánh Tông,tước Phúc Vương, nhà thơ lỗi lạc.
Lê Duy Mật, hoàng tử của Lê Dụ Tông,lãnh tụ khởi nghĩa chống sự áp bức của họ Trịnh.
Lê Duy Vĩ, Thái tử, con trưởng vua Lê Hiển Tông.
Lê Duy Chỉ, hoàng thân chống Tây Sơn.
Người Việt Nam họ Lê nổi tiếng > Triều đại phong kiến > Hậu phi

Lê Thị Phất Ngân, Hoàng hậu, Thái hậu nhà Lý, vợ Lý Thái Tổ và mẹ Lý Thái Tông.
Nguyên phi Ỷ Lan (tên thật là Lê Thị Yến), vợ vua Lý Thánh Tông, mẹ vua Lý Nhân Tông.
Linh Chiếu Thái hậu, hoàng thái hậu nhà Lý, vợ Lý Thần Tông, mẹ đẻ của Lý Anh Tông.
Lê Ngọc Hân, Công chúa, con vua Lê Hiển Tông, hoàng hậu của vua Quang Trung.
Lê Ngọc Bình, công chúa của vua Lê Hiển Tông, hoàng hậu của vua Cảnh Thịnh, sau làm vợ vua Gia Long.
Phi Ánh (Lê Thị Phi Ánh), vợ của vua Bảo Đại.