stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Tranh chấp bãi cạn Scarborough

Tranh chấp bãi cạn Scarborough là một vụ xâm chiếm trái phép về bãi cạn Scarborough hay đảo Hoàng Nham giữa Trung Quốc và Philippines, đặt trong bối cảnh những tranh chấp quốc tế về Biển Đông. Vụ việc xâm chiếm xảy ra kéo theo nhiều quốc gia liên quan trong đó có Mỹ. Kết thúc vụ tranh chấp là thắng lợi thuộc về Trung Quốc khi quốc gia này chiếm thực tế được bãi cạn mà họ gọi là Hoàng Nham.
Tổng quan

Bãi cạn Scaborough/đảo Hoàng Nham nằm cách bờ tây đảo lớn của Philippines 230 km và cách Trung Quốc hơn 800 km về phía bắc. Đây là một cụm san hô và đá ngầm, nằm cách bờ biển phía bắc đảo Luzon của Philippines hơn 220 km và cách lãnh thổ Trung Quốc hơn 800 km. Philippines khẳng định bãi cạn nằm gọn trong vùng đặc quyền kinh tế rộng 200 hải lý của nước này, theo Công ước về Luật Biển của Liên Hợp Quốc. Tuy nhiên, Trung Quốc lại cho rằng đây là một phần lãnh thổ của nước này, ít nhất là từ thế kỷ XIII, và họ còn đưa ra các bản đồ cổ làm bằng chứng.
Trước tháng 4 năm 2012, cả Trung Quốc lẫn Philippines đều không duy trì sự hiện diện thường trực ở bãi cạn Scarborough. Ngư dân Philippines, Việt Nam và Trung Quốc đã từng tới đây khai thác hải sản. Vào những thời điểm trong quá khứ, đặc biệt là cuối thập niên 1990 và đầu những năm 2000, hải quân Philippines từng bắt giữ những ngư dân Trung Quốc đi vào khu vực bãi cạn này.
Diễn biến > Bắt đầu

Sự kiện bắt đầu khi tàu Philippines phát hiện ngư dân Trung Quốc đánh bắt hải sản bị cấm ở bãi cạn và định tịch thu. Ngày 8 tháng 4 năm 2012, khi Philippines phát hiện một số tàu cá của Trung Quốc tại bãi cạn cách đảo lớn Luzon của Philippines khoảng 230 km về phía tây. Hải quân Philippines phát biện 8 tàu cá Trung Quốc, Sau khi kiểm tra tàu, nhà chức trách Philippines đã phát hiện ra số lượng lớn hải sản bị đánh bắt trái phép. Philippines cáo buộc các ngư dân Trung Quốc đã xâm nhập và đánh bắt trái phép ở vùng biển mà nước này tuyên bố chủ quyền.
Sau khi nhận được thông báo của các tàu, hai tàu hải giám của Trung Quốc đã tới khu vực này, chặn lối vào đầm phá và ngăn cản việc nhà chức trách Philippines bắt giữ ngư dân Trung Quốc. Soái hạm BRP Gregorio del Pilar của Philippines được cử đến nhưng bị hai tàu hải giám của Trung Quốc ngăn chặn việc bắt giữ các ngư dân nước này. Ngày 10 tháng 4 năm 2012, hai tàu hải giám Trung Quốc ngăn chặn một tàu chiến Philippines khỏi việc bắt giữ những ngư dân Trung Quốc.
Sau khi các tàu đánh cá rời bãi cạn, tàu của chính phủ hai bên vẫn duy trì nhằm bảo vệ tuyên bố chủ quyền với Scarborough. Tới cuối tháng 5 năm 2012, Trung Quốc triển khai thêm 7 tàu hải giám và các tàu của Ủy ban nghề cá. Nhiều tàu chính phủ và tàu cá của Trung Quốc vẫn hoạt động quanh bãi cạn, nơi Bắc Kinh và Manila có tranh chấp chủ quyền căng thẳng suốt hơn hai tháng các tàu của chính phủ nước này vẫn sẽ làm nhiệm vụ bảo vệ quanh bãi cạn tranh chấp trên cơ sở nhu cầu thi hành luật pháp, quản lý và duy trì tại đó.
Kể từ tháng 6/2012, Trung Quốc đã duy trì kiểm soát tại bãi cạn Scarborough và cho quân đồn trú lâu dài trên bãi này .
Diễn biến > Mở rộng

Tổng thống Philippines Aquino tố cáo Trung Quốc đang xây dựng các khối bê tông ở bãi cạn tranh chấp Scarborough trên Biển Đông. Cáo buộc Bắc Kinh xây dựng trái phép 75 cột bê tông nhằm phục vụ một công trình phi lý trên bãi cạn vốn đang là tâm điểm tranh chấp của hai quốc gia châu Á trên Biển Đông. Trung Quốc bác bỏ hoàn toàn cáo buộc và tiếp tục khẳng định chủ quyền không thể chối cãi của Bắc Kinh tại Scarborough.
Sau khi thương lượng bất thành tháng 4 năm 2014, Chính quyền Bắc Kinh sử dụng sức mạnh kinh tế - hủy các chuyến du lịch của người Trung Quốc, áp đặt biện pháp kiểm dịch ngặt nghèo với hoa quả nhập khẩu của Philippines (trong đó có mặt hàng chuối) làm nước này khốn đốn về kinh tế để gia tăng áp lực buộc Chính quyền Manila trở lại bàn đàm phán.
Philippines đã đưa ra đề xuất các nước ASEAN nên thiết lập một hệ thống chia sẻ thông tin khu vực nhằm kiểm soát tốt hơn tranh chấp lãnh thổ, cướp biển, buôn lậu và suy thoái nhanh chóng của các nguồn tài nguyên biển. Đề xuất trên được đưa ra tại Hội nghị Hàng hải ASEAN thường niên diễn ra tại thủ đô Manila.
Diễn biến > Hạ nhiệt

Căng thẳng bắt đầu giảm dần vào giữa tháng năm. Đến đầu tháng 6, Philippines công bố một thỏa thuận đã đạt được với phía Trung Quốc về việc hai bên cùng rút các tàu của mình. Bắc Kinh dỡ bỏ kiểm dịch nhập khẩu chuối và Manila bổ nhiệm một đại sứ tại Trung Quốc thay vào vị trí vốn bị bỏ trống trong suốt cuộc đối đầu. Đầu tháng sáu, Bắc Kinh và Manila được cho là đã thỏa thuận rút tất cả các tàu của chính phủ hai nước ở khu vực tranh chấp. Tàu của chính phủ Philippines và các tàu đánh cá Trung Quốc đã rút khỏi bãi cạn để tránh bão.
Bế tắc giữa Trung Quốc và Phillipines về bãi cạn Scarborough/Hoàng Nham đã được giải quyết khi Phillipines thông báo tất cả tàu thuyền đã rời khỏi đầm phá trong bãi cạn. Nhưng trên thực tế, các tàu của Trung Quốc vẫn duy trì hiện diện ở Scaborough. Tàu phi quân sự của chính phủ Trung Quốc kéo đến và hai bên đối đầu nhau không bên nào chịu rút, mà chỉ ngày càng tăng lực lượng. Sau khi rút thì tàu Trung Quốc đã quay trở lại và duy trì sự hiện diện thường trực ở vùng biển xung quanh bãi cạn này kể từ đó. Trung Quốc còn dùng dây thừng chăng ở lối ra vào duy nhất, nhằm ngăn các tàu đánh cá khác vào khu vực đầm phá bãi cạn.
Trung Quốc đã dùng dây nối các phao đặt ở hai đầu lối vào khu vực của bãi cạn có hình con cá ngựa. Thời tiết mưa bão ở Biển Đông khiến tàu Philippines không thể đến khu vực bãi cạn Scarborough được. Ba tháng sau đó, Trung Quốc đã kiểm soát thực sự bãi cạn này và những vùng biển xung quanh, bằng cách đó thay đổi hiện trạng trong tranh chấp quyền lợi, nước này đã kiểm soát chắc chắn trực tiếp đối với bãi cạn Scarborough.
Sau đó, Philippines đệ đơn kiện Trung Quốc ra Tòa án quốc tế nhưng Trung Quốc bác đơn kiện vì cho rằng đây là tranh chấp song phương. Trung Quốc từ chối tham gia vào thủ tục phán xét của Tòa án Trọng tài quốc tế đối với biển Tây Philippines (Biển Đông) trong tranh chấp lãnh thổ.
Triaeris poonaensis

| Triaeris poonaensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Oonopidae
Chi (genus): Triaeris
Loài (species): T. poonaensis
Danh pháp hai phần
Triaeris poonaensis Tikader & Malhotra, 1974 
Triaeris poonaensis là một loài nhện trong họ Oonopidae.
Loài này thuộc chi Triaeris. Triaeris poonaensis được B. K. Tikader & M. S. Malhotra miêu tả năm 1974.
Chú thích

↑  Platnick, Norman I. (2010): The world spider catalog, version 10.5. American Museum of Natural History.
Trichomanes achilleifolium

| Trichomanes achilleifolium> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Pteridophyta
Lớp (class): Polypodiopsida
Bộ (ordo): Hymenophyllales
Họ (familia): Hymenophyllaceae
Chi (genus): Trichomanes
Loài (species): T. achilleifolium
Danh pháp hai phần
Trichomanes achilleifolium Bory, Willd., 1810 
Trichomanes achilleifolium là một loài dương xỉ trong họ Hymenophyllaceae. Loài này được Bory, Willd. mô tả khoa học đầu tiên năm 1810.
Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Trichomanes achilleifolium”. Truy cập ngày 28 tháng 5 năm 2014.
Phyllanthus triphlebius

| Phyllanthus triphlebius> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Malpighiales
Họ (familia): Phyllanthaceae
Chi (genus): Phyllanthus
Loài (species): P. triphlebius
Danh pháp hai phần
Phyllanthus triphlebius C.B.Rob. 
Phyllanthus triphlebius là một loài thực vật có hoa trong họ Diệp hạ châu. Loài này được C.B.Rob. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1909.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Phyllanthus triphlebius”. Truy cập ngày 25 tháng 6 năm 2013.
153 TCN

Năm lịchBản mẫu:SHORTDESC:Năm lịch
| --- | --- |
Thiên niên kỷ:: thiên niên kỷ 1 TCN
Thế kỷ::  thế kỷ 3 TCN  thế kỷ 2 TCN   thế kỷ 1 TCN
Thập niên::  thập niên 170 TCN  thập niên 160 TCN  thập niên 150 TCN  thập niên 140 TCN  thập niên 130 TCN
Năm::  156 TCN  155 TCN  154 TCN  153 TCN  152 TCN  151 TCN  150 TCN
| --- | --- |
Lịch Gregory: 153 TCN CLII TCN
Ab urbe condita: 601
Năm niên hiệu Anh: N/A
Lịch Armenia: N/A
Lịch Assyria: 4598
Lịch Ấn Độ giáo: 
 - Vikram Samvat: −96 – −95
 - Shaka Samvat: N/A
 - Kali Yuga: 2949–2950
Lịch Bahá’í: −1996 – −1995
Lịch Bengal: −745
Lịch Berber: 798
Can Chi: Đinh Hợi (丁亥年) 2544 hoặc 2484     — đến — Mậu Tý (戊子年) 2545 hoặc 2485
Lịch Chủ thể: N/A
Lịch Copt: −436 – −435
Lịch Dân Quốc: 2064 trước Dân Quốc 民前2064年
Lịch Do Thái: 3608–3609
Lịch Đông La Mã: 5356–5357
Lịch Ethiopia: −160 – −159
Lịch Holocen: 9848
Lịch Hồi giáo: 798 BH – 797 BH
Lịch Igbo: −1152 – −1151
Lịch Iran: 774 BP – 773 BP
Lịch Julius: N/A
Lịch Myanma: −790
Lịch Nhật Bản: N/A
Phật lịch: 392
Dương lịch Thái: 391
Lịch Triều Tiên: 2181
Năm 153 TCN là một năm trong lịch Julius.
Alpenus indeterminata

| Alpenus indeterminata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Chi (genus): Alpenus
Loài (species): A. indeterminata
Danh pháp hai phần
Alpenus indeterminata
Alpenus indeterminata là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Albrandswaard

| Albrandswaard |
| --- | --- |
—  Municipality  —
 

  Hiệu kỳ

Albrandswaard
Tọa độ: 51°49′37″B 4°13′59″Đ﻿ / ﻿51,827°B 4,233°Đ﻿ / 51.827; 4.233 
Quốc gia: Hà Lan
Tỉnh: Nam Holland
Thủ phủ: Poortugaal 
Diện tích(2006)
 • Tổng cộng: 23,75 km2 (917 mi2)
 • Đất liền: 22,18 km2 (856 mi2)
 • Mặt nước: 1,57 km2 (61 mi2)
Dân số (1 tháng 1 năm 2007)
 • Tổng cộng: 21.554
 • Mật độ: 972/km2 (2,520/mi2)
 : Nguồn: CBS, Statline.
Múi giờ: CET (UTC+1)
 • Mùa hè (DST): CEST (UTC+2)
Mã bưu chính: 3160–3162, 3165, 3170–3176 
Trang web: www.albrandswaard.nl
Albrandswaard (phát âmTập tin:Nl-Albrandswaard.ogg) là một đô thị ở phía tây Hà Lan, trong tỉnh Nam Holland. Đô thị này có dân số 19.607 người (năm 2004), và diện tích 23,75 km² (9,17 mile²) trong đó có 1,57 km² (0,61 mile²) là diện tích mặt nước.
Đô thị Albrandswaard gồm các làng Poortugaal ở phía tây và Rhoon ở phía đông. Mỗi nơi có một nhà ga tàu điện ngầm trên tuyến Erasmus nối với Rotterdam.
20286 Michta

| Khám phá |
| --- | --- |
Khám phá bởi: Nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln
Nơi khám phá: Socorro
Ngày phát hiện: 20 tháng 3 năm 1998
Tên định danh
Tên định danh: 20286
Tên định danh thay thế: 1998 FT59
Đặc trưng quỹ đạo
Kỷ nguyên 14 tháng 5 năm 2008
Cận điểm quỹ đạo: 2.1964603
Viễn điểm quỹ đạo: 2.5192659
Độ lệch tâm: 0.0684530
Chu kỳ quỹ đạo: 1322.4410234
Độ bất thường trung bình: 256.72848
Độ nghiêng quỹ đạo: 6.85915
Kinh độ điểm mọc: 168.72059
Góc cận điểm: 54.16147
Đặc trưng vật lý
Cấp sao tuyệt đối (H): 15.3
 
20286 Michta (1998 FT59) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 20 tháng 3 năm 1998 bởi Nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.
Cattenières

| --- | --- |
 Cattenières

Cattenières
Vị trí trong vùng Nord-Pas-de-Calais Cattenières 
Hành chính
Quốc gia:  Pháp
Vùng: Hauts-de-France
Tỉnh: Nord
Quận: Cambrai
Tổng: Carnières
Liên xã: Caudrésis
Xã (thị) trưởng: Xavier Lemoine (2008-2014)
Thống kê
Độ cao: 82–124 m (269–407 ft) (bình quân 101 m (331 ft)[chuyển đổi: tùy chọn không hợp lệ])
Diện tích đất1: 5,4 km2 (2,1 dặm vuông Anh)
Nhân khẩu1: 674  
 - Mật độ: 125/km2 (320/sq mi)
INSEE/Mã bưu chính: 59138/ 59217

2 Dân số không tính hai lần: cư dân của nhiều xã (ví dụ, các sinh viên và quân nhân) chỉ tính một lần.
Cattenières  là một xã của tỉnh Nord, thuộc vùng Hauts-de-France, miền bắc nước Pháp.
Chất điều tiết truyền tín hiệu protein G

Chất điều tiết truyền tín hiệu protein G (Regulators of G protein signaling - RGS) là các vực protein có vai trò hoạt hóa tính chất GTPase của tiểu đơn vị α của thể dị tam tụ của protein G.
RGS là một vực protein đa chức năng và có vai trò đẩy nhanh hoạt tính của các enzyme GTPase, nhờ đó xúc tiến quá trình thủy phân GTP thành GDP bởi tiểu đơn vị alpha của protein G, vì thế protein G bị bất hoạt và quá trình truyền tín hiệu của thụ thể bắt cặp với protein G (GPCR) cũng chịu số phận tương tự. Hoạt động của protein RGS nhanh chóng xử lý GTP đang bám vào tiểu đơn vị alpha của protein G bằng cách ổn định trạng thái chuyển tiếp của G.
Tất cả các RGS bao hàm một hộp RGS hay vực RGS, thành phần này cần thiết cho protein điều tiết này. Một số RGS có kích thước nhỏ như RGS1 và RGS4 chỉ bao hàm hộp RGS cộng thêm một số thành phần không đáng kể khác, trong khi các RGS lớn bao hàm thêm một số vực protein nhằm giúp bổ trợ thêm chức năng của protein này.
Các vực RGS có thể được tìm thấy nằm cùng trong một protein với các vực khác, bao hàm: DEP có chức năng tác động vào màng sinh chất (InterPro: IPR000591), PDZ để bám vào GPCR (InterPro: IPR001478), PTB để bám vào phosphotyrosine (InterPro: IPR006020), RBD để bám vào Ras (InterPro: IPR003116), môtíp GoLoco để hoạt hóa chất ức chế nucleotide guanine (InterPro: IPR003109), PX để bám vào phosphatidylinositol (InterPro: IPR001683), PXA đi kèm với PX (InterPro: IPR003114), PH để kích thích sự trao đổi nucleotide guanine (InterPro: IPR001849), và GGL nhằm bám vào tiểu đơn vị beta của protein G (InterPro: IPR001770). Các RGS bao hàm GGL có thể tương tác với tiểu đơm vị beta của G để hình thành các thể dị nhị tụ mới và phức hợp tiểu đơn vị alpha của G, nhờ đó ngăn chặn sự hình thành của thể tam tụ.
Một số protein người bao hàm RGS:
ADRBK1, ADRBK2, AXIN1, AXIN2
GRK1, GRK4, GRK5, GRK6, GRK7,
RGS1, RGS2, RGS3, RGS4, RGS5, RGS6, RGS7, RGS8, RGS9, RGS10, RGS11, RGS12, RGS13, RGS14, RGS16, RGS17, RGS18, RGS19, RGS20, RGS21
RK
SNX13
Chú thích

↑  Coleman DE, Berghuis AM, Lee E, Linder ME, Gilman AG, Sprang SR (1994). “Structures of active conformations of Gi alpha 1 and the mechanism of GTP hydrolysis”. Science. 265 (5177): 1405–12. doi:10.1126/science.8073283. PMID 8073283.Quản lý CS1: nhiều tên: danh sách tác giả (liên kết)
↑  De Vries L, Farquhar MG, Zheng B, Fischer T, Elenko E (2000). “The regulator of G protein signaling family”. Annu. Rev. Pharmacol. Toxicol. 40: 235–271. doi:10.1146/annurev.pharmtox.40.1.235. PMID 10836135.Quản lý CS1: nhiều tên: danh sách tác giả (liên kết)
↑  Burchett SA (2000). “Regulators of G protein signaling: a bestiary of modular protein binding domains”. J. Neurochem. 75 (4): 1335–1351. doi:10.1046/j.1471-4159.2000.0751335.x. PMID 10987813.
↑  Dohlman HG, Chasse SA (2003). “RGS proteins: G protein-coupled receptors meet their match”. Assay Drug Dev Technol. 1 (2): 357–364. doi:10.1089/154065803764958649. PMID 15090201.
Caloptilia koelreutericola

| Caloptilia koelreutericola> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Phân bộ (subordo): Glossata
Liên họ (superfamilia): Gracillarioidea
(không phân hạng): Ditrysia
Họ (familia): Gracillariidae
Chi (genus): Caloptilia
Loài (species): C. koelreutericola
Danh pháp hai phần
Caloptilia koelreutericola Liu & Yuan, 1990 
Caloptilia koelreutericola là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Trung Quốc (Bắc Kinh).
Ấu trùng ăn Koelreuteria paniculata. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.
Chú thích

↑  Global Taxonomic Database of Gracillariidae (Lepidoptera)[liên kết hỏng]
Castel Sant'Angelo, Rieti

Castel Sant'Angelo là một đô thị ở tỉnh Rieti trong vùng Lazio, có khoảng cách khoảng 70 km về phía đông bắc của Roma và cách khoảng 12 km về phía đông của Rieti. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 1.249 người và diện tích là 31,3 km².
Castel Sant'Angelo giáp các đô thị: Borgo Velino, Cittaducale, Micigliano, Rieti.
Chuyến du hành Malaspina

Lộ trình của Malaspina và Descubierta
Chuyến du hành Malaspina (1789–1794) là một chuyến thám hiểm khoa học đại dương trong năm năm, dẫn đầu bởi Alessandro Malaspina và José de Bustamante y Guerra. Mặc dù chuyến thám hiểm này lấy tên gọi Malaspina, ông luôn muốn mình và Bustamante có quyền ngang nhau. Bustamante, dù vậy, thừa nhận Malaspina là "lãnh đạo của chuyến thám hiểm" ngay từ đầu.
Chuyến du hành Malaspina 2010

Bài chi tiết: Malaspina Expedition 2010
Chú thích

↑  Cutter, Donald C. (1991). Malaspina & Galiano: Spanish Voyages to the Northwest Coast, 1791 & 1792. University of Washington Press. tr. 4–5. ISBN 0-295-97105-3.
Bản đồ lộ trình của con tàu Descubierta của Malaspina (không có chuyền trở về Tây Ban Nha từ Tonga). Lộ trình của Bustamante Atrevida phần lớn giống, nhưng khác ở một số điểm
20289 Nettimi

| Khám phá |
| --- | --- |
Khám phá bởi: Nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln
Nơi khám phá: Socorro
Ngày phát hiện: 20 tháng 3 năm 1998
Tên định danh
Tên định danh: 20289
Tên định danh thay thế: 1998 FQ64
Đặc trưng quỹ đạo
Kỷ nguyên 14 tháng 5 năm 2008
Cận điểm quỹ đạo: 2.0325172
Viễn điểm quỹ đạo: 2.6090086
Độ lệch tâm: 0.1242030
Chu kỳ quỹ đạo: 1291.3518668
Độ bất thường trung bình: 210.98583
Độ nghiêng quỹ đạo: 6.44872
Kinh độ điểm mọc: 15.64903
Góc cận điểm: 288.89076
Đặc trưng vật lý
Cấp sao tuyệt đối (H): 14.3
 
20289 Nettimi (1998 FQ64) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 20 tháng 3 năm 1998 bởi Nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.
Vanoverberghia sepulchrei

| Vanoverberghia sepulchrei> Tình trạng bảo tồn |
| --- | --- |
 Sắp nguy cấp  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
(không phân hạng): Commelinids
Bộ (ordo): Zingiberales
Họ (familia): Zingiberaceae
Phân họ (subfamilia): Alpinioideae
Tông (tribus): Alpinieae
Chi (genus): Vanoverberghia
Loài (species): V. sepulchrei
Danh pháp hai phần
Vanoverberghia sepulchrei Merr., 1912 
Vanoverberghia sepulchrei là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Elmer Drew Merrill miêu tả khoa học đầu tiên năm 1912.
Từ nguyên

Tính từ định danh loài là để vinh danh Jules Sépulchre (1880-1912), tu sĩ Công giáo đã hỗ trợ Morice Vanoverbergh trong các công cuộc thám hiểm thực vật tại Botoc, Luzon.
Phân bố

V. sepulchrei là loài đặc hữu đảo Luzon, Philippines. Nó đặc biệt phổ biến ở các tỉnh Benguet, Ifugao, Mountain (Bulubundukin) và Sorsogon trong các khu rừng nguyên sinh, dọc theo các con suối và khe núi ở độ cao 700–1.600 m (2.300-5.250 ft). Các tên gọi thông thường tại Philippines: agbab hay akbab (tiếng Bontoc), barapat, paddapad hay chakchakil (tiếng Igorot).
Mô tả

Cây thân thảo trên cạn mọc thành cụm lỏng lẻo hoặc dày dặc. Thân rễ ngang 3–4 cm, màu đỏ, khi cắt ra có mùi thơm nồng, vảy dày, màu nâu. Chồi lá mọc từ thẳng đến rủ xuống, thân giả dài 4–8 m, gốc hình củ hành, màu đỏ; bẹ nhẵn nhụi, màu xanh lục; lưỡi bẹ hình trứng, 7-13 × 6–10 mm, như da, nhẵn nhụi, màu đỏ, đỉnh thuôn tròn và nguyên; cuống lá thon tròn, gần như không cuống hoặc dài ~10 mm, màu đỏ, nhẵn nhụi; phiến lá thuôn dài, 30–45 × 12–17 cm, các phiến lớn nhất nằm ở phần trên, khuất, màu xanh lục đậm ở trên, nhạt hơn ở dưới, nhẵn nhụi cả hai mặt, đáy thuôn tròn, mép nguyên, đỉnh hình đuôi với chóp hình lông roi dài 3–5 cm. Cụm hoa dài 18–30 cm; cuống cụm thon tròn, dài 8–20 cm, nhẵn nhụi, màu đỏ đậm, đối diện 2-3 lá bắc bền; cán hoa dài 6–12 cm, nhẵn nhụi, màu đỏ đậm; cuống hoa dài 2–5 mm, nhẵn nhụi, màu đỏ đến hồng; lá bắc có mo, hình ống và có lông tơ ở gốc, 25-30 × 15–20 mm khi dẹt, màu trắng ánh hồng ở gốc và màu nâu ở đỉnh có lông tơ; nụ hoa hình trụ; hoa tụ tập dọc theo cán hoa, nhiều, màu trắng; đài hoa hình phễu, dài 15–20 mm, nhẵn nhụi, màu trắng, đỉnh 2-3 răng, có lông tơ; ống tràng hoa dài 12–16 mm, nhẵn nhụi, màu trắng; thùy tràng ở lưng thẳng-thuôn dài, 22–27 × 5–6 mm, nhẵn nhụi, màu trắng, đỉnh thuôn tròn, có nắp với một khe nhỏ ở giữa; các thùy tràng ở bên thẳng-thuôn dài, 20–32 × 4–5 mm, nhẵn nhụi, màu trắng, đỉnh thuôn tròn và có nắp; cánh môi hợp sinh với đáy của các thùy tràng bên, phần tự do xẻ đôi, các thùy hình giùi, 17–23 × 1–2 mm, nhẵn nhụi, màu trắng, đáy có lông tơ, đỉnh các thùy nguyên; nhị lép ở bên hình chỉ, dài 5–8 mm, có lông tơ, màu trắng; chỉ nhị bao quanh vòi nhụy gần tới một nửa chiều dài của nó phía trên cánh môi, 30–35 × 3–6 mm, có tuyến, màu trắng; bao phấn thuôn dài 15-20 × 4–5 mm, màu trắng kem, không mào; vòi nhụy dài 4–5 cm, nhẵn nhụi, màu trắng với các đốm; đầu nhụy hình chén, rộng 1–2 mm, màu trắng, miệng nhỏ hình elip, mép có lông cứng lởm chởm; các tuyến trên bầu ép dẹp, hần hình cầu, dài ~1 mm; bầu nhụy hình gần cầu, 4-5 × 2–3 mm, như da, nhẵn nhụi, màu đỏ đậm. Quả hình elipxoit đến hình gần cầu, 21-26 × 13–18 mm, như da, nhẵn nhụi, màu đỏ đậm khi thuần thục, đài hoa bền. Hạt hình gần cầu, màu nâu với áo hạt màu trắng. Ra hoa từ tháng 9 đến tháng 1 năm sau. Tháng 2 bắt đầu ra quả. Thụ phấn xảy ra ban ngày và nhờ ong.
Sử dụng

Quả của V. sepulchrei được người dân ở tỉnh Mountain ăn và được cho là có vị chua ngọt.
Chú thích

Tư liệu liên quan tới Vanoverberghia sepulchrei tại Wikimedia Commons
Dữ liệu liên quan tới Vanoverberghia sepulchrei tại Wikispecies
Vườn thực vật hoàng gia Kew; Đại học Harvard; Australian Plant Name Index (biên tập). “Vanoverberghia sepulchrei”. International Plant Names Index.
↑  Docot R. V. A. (2019). “Vanoverberghia sepulchrei”. The IUCN Red List of Threatened Species. 2019: e.T117455490A124284597. doi:10.2305/IUCN.UK.2019-2.RLTS.T117455490A124284597.en. Truy cập ngày 26 tháng 1 năm 2021.
1 2  Merrill E. D., 1912. Sertulum Bontocense: New or Interesting Plants collected in Bontoc subprovince, Luzon, by father Morice Vanoverbergh: Vanoverberghia sepulchrei. Philippine Journal of Science. Section C, Botany 7: 76-78.
↑  The Plant List (2010). “Vanoverberghia sepulchrei”. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2013.
1 2 3 4 5  Docot R. V. A., Banag C. I., Tandang D. N., Funakoshi H. & Poulsen A. D., 2019. Recircumscription and revision of the genus Vanoverberghia (Zingiberaceae). Blumea 64(2): 140-157, doi:10.3767/blumea.2019.64.02.05
↑  Vanoverberghia sepulchrei trong Plants of the World Online. Tra cứu ngày ngày 26 tháng 1 năm 2021.
| --- | --- |
Thẻ nhận dạng đơn vị phân loại:  Wikidata: Q15335973  BOLD: 439813  EoL: 527432  GBIF: 2760243  IPNI: 873032-1  IUCN: 117455490  NCBI: 199670  Plant List: kew-271333  POWO: urn:lsid:ipni.org:names:873032-1  Tropicos: 100273109  WCSP: 271333
Trichoglottis punctata

| Trichoglottis punctata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Chi (genus): Trichoglottis
Loài (species): T. punctata
Danh pháp hai phần
Trichoglottis punctata Ridl. 
Trichoglottis punctata là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Ridl. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1908.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Trichoglottis punctata”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Phyllotis magister

| Phyllotis magister> Tình trạng bảo tồn |
| --- | --- |
 Ít quan tâm  (IUCN 2.3)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Mammalia
Bộ (ordo): Rodentia
Họ (familia): Cricetidae
Chi (genus): Phyllotis
Loài (species): P. magister
Danh pháp hai phần
Phyllotis magister (Thomas, 1912) 
Phyllotis magister là một loài động vật có vú trong họ Cricetidae, bộ Gặm nhấm. Loài này được Thomas mô tả năm 1912.
Chú thích

1 2  Wilson, D. E.; Reeder, D. M. biên tập (2005). “Phyllotis magister”. Mammal Species of the World . Baltimore: Nhà in Đại học Johns Hopkins, 2 tập (2.142 trang). ISBN 978-0-8018-8221-0. OCLC 62265494.