stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Bảo tàng Hồ Chí Minh
Không gian khám phá Bảo tàng Hồ Chí Minh

Không gian khám phá Bảo tàng Hồ Chí Minh là nơi diễn ra các chương trình khám phá trải nghiệm trong nhà như: Đôi dép cao su Bác Hồ, hoạt động chiếu phim cùng chương trình "Pác Bó cách mạng" với trải nghiệm in báo Việt Nam độc lập và đánh máy chữ các bài thơ của Bác.
Giờ mở cửa: Thứ Ba, Thứ Tư, Thứ Năm, Thứ Bảy, Chủ nhật: Sáng 8h00 - 12h00, Chiều 14h00 - 16h30. Thứ 2 và thứ 6 đóng cửa.
Đỗ Dũng

| Đỗ Dũng> Dàn nhạc giao hưởng Việt Nam |
| --- | --- |
Giám đốc (1984-200?)
Thông tin cá nhân
Sinh: 
Tên khai sinh: Đỗ Hiếu Dũng
Ngày sinh: 1939
Nơi sinh: Quốc Oai, Hà Nội
 
Mất: 
Ngày mất: 19 tháng 5, 2024(2024-05-19) (84–85 tuổi)
Nơi mất: Hà Nội
 
Giới tính: nam
Quốc tịch:  Việt Nam
Đảng chính trị:  Đảng Cộng sản Việt Nam
Nghề nghiệp: nhạc sĩ
Đào tạo: Nhạc viện Férenc Liszt
Lĩnh vực: âm nhạc
Khen thưởng:  Huân chương Lao động hạng Nhất   Huân chương Kháng chiến hạng Ba 

Sự nghiệp âm nhạc
Vai trò: nhạc sĩ chỉ huy dàn nhạc
Chủ đề: giao hưởng, khí nhạc
Thành viên của:  Nhà hát Giao hưởng – Hợp xướng – Nhạc vũ kịch Việt Nam  Dàn nhạc giao hưởng Việt Nam 
Tác phẩm: Sinh tử luân hồi (Concerto cho piano và dàn nhạc) Tổ quốc (hợp xướng và dàn nhạc giao hưởng) Tôi nghe âm điệu quê hương tôi (giao hưởng)
Giải thưởng:  Giải ba của Hội Nhạc sĩ Việt Nam năm 1995  Giải nhì của Hội Nhạc sĩ Việt Nam năm 1996 
 
 
Giải thưởng
Giải thưởng Nhà nước 2017 Văn học Nghệ thuật
x • t • 
Đỗ Dũng (tên khai sinh là Đỗ Hiếu Dũng) (1939-2024) là nhạc sĩ người Việt Nam, được tặng Giải thưởng Nhà nước về Văn học Nghệ thuật năm 2017.
Tiểu sử

Đỗ Dũng tên thật là Đỗ Hiếu Dũng, sinh năm 1939 tại Quốc Oai, Sơn Tây, Hà Nội.
Năm 1949, ông theo học Trường Thiếu sinh quân Trung ương. Năm 1964, ông được sang Liên Xô cũ học văn hóa và âm nhạc, chuyên về chỉ huy và sáng tác.
Về nước, ông nhận công tác tại Nhà hát Giao hưởng - Hợp xướng - Nhạc Vũ kịch Việt Nam. Năm 1978, ông làm Phó Giám đốc chỉ đạo nghệ thuật.
Khi Dàn nhạc Giao hưởng Việt Nam được thành lập lại vào năm 1984 thì ông về làm giám đốc dàn nhạc cho tới tận đầu những năm 2000.
Sau khi nghỉ hưu, ông sống cùng gia đình tại Mỹ. Tuy nhiên, sau khi vợ mất, ông đã quyết định trở về Hà Nội để sống những tháng ngày cuối đời trên quê hương.
Ông mất ngày 19 tháng 5 năm 2024 tại Hà Nội.
Sự nghiệp

Đỗ Dũng là người có công xây dựng Dàn Hợp xướng chuyên nghiệp đầu tiên từ thập kỷ 60 thế kỷ trước. Là giám đốc đầu tiên của Dàn nhạc Giao hưởng Việt Nam sau khi được tái lập, ông đã lãnh đạo dàn nhạc trong gần 20 năm gian khó của buổi đầu thành lập trong hoàn cảnh đất nước còn khó khăn.
Trong sự nghiệp của mình, Đỗ Dũng đã tham gia dàn dựng, chỉ huy nhiều nhạc kịch, vũ kịch, giao hưởng, hợp xướng, thanh xướng kịch, biểu diễn trong và ngoài nước.
Ngoài công việc chỉ huy dàn nhạc, Đỗ Dũng còn là một nhạc sĩ sáng tác tài năng. Ông đã sáng tác một số tác phẩm thanh nhạc, khí nhạc, được sử dụng trong biểu diễn hòa nhạc, trong và ngoài nước, trên sân khấu, trên sóng phát thanh và vô tuyến truyền hình, như: cantate Tiến lên toàn thắng ắt về ta, Đêm nay cả nước lên đường, opera Người mặc áo choàng đỏ, concerto cho piano và dàn nhạc Bất khuất, giao hưởng Việt Nam, hợp xướng Tổ quốc (giành giải Ba cuộc thi của Hội Nhạc sĩ Việt Nam năm 1995), chùm hợp xướng không nhạc đệm, 7 chương Nhớ Bác (giành giải Nhì cuộc thi của Hội Nhạc sĩ Việt Nam năm 1996)... Vở Tấm choàng đỏ được NSND Văn Hà chuyển thể từ trường ca của nhà thơ Thu Bồn, Đỗ Dũng viết phần âm nhạc cho vở operreta này gồm 3 màn 5 cảnh cho đoàn văn công Hải phòng trình diễn dưới sự chỉ huy của chính ông.
Nhạc sĩ Đỗ Dũng đã được tặng Huân chương Kháng chiến hạng ba, Huân chương Lao động hạng nhất và nhiều huân chương, huy chương khác. Ông được phong danh hiệu Nghệ sĩ ưu tú đợt 2, năm 1988.
Năm 2017, ông được tặng Giải thưởng Nhà nước về Văn học Nghệ thuật với các bản khí nhạc: Sinh tử luân hồi (Concerto cho piano và dàn nhạc), Tổ quốc (hợp xướng và dàn nhạc giao hưởng), Tôi nghe âm điệu quê hương tôi (giao hưởng).
Tác phẩm chính

Dưới đây là các sáng tác của nhạc sĩ Đỗ Dũng:
Các tác phẩm khí nhạc, có thể kể đến:
Giao hưởng:
Việt Nam
Tôi nghe âm điệu quê hương ở Grand Rapid
Concerto cho piano và dàn nhạc giao hưởng Bất khuất
Vở opera Người mặc áo choàng đỏ
Các tác phẩm thanh nhạc-khí nhạc:
Cantata:
Tiến lên toàn thắng ắt về ta
Đêm nay cả nước lên đường
Hợp xướng không nhạc đệm (a cappella) Nhớ Bác
Giải thưởng

Giải ba của Hội Nhạc sĩ Việt Nam năm 1995
Giải nhì của Hội Nhạc sĩ Việt Nam năm 1996
Khen thưởng

Huân chương Kháng chiến hạng Ba
Huân chương Lao động hạng Nhất
Vinh danh

Giải thưởng Nhà nước về Văn học Nghệ thuật 2017
Chú thích

1 2 3 4 5 6  Hương Hồ (20 tháng 5 năm 2024). “Nhạc sĩ Đỗ Dũng, Giám đốc đầu tiên Dàn nhạc Giao hưởng Việt Nam, qua đời”. dantri.com.vn. Truy cập ngày 29 tháng 8 năm 2024.
↑  Tình Lê (20 tháng 5 năm 2024). “NSƯT Đỗ Dũng, Giám đốc đầu tiên của Dàn nhạc Giao hưởng Việt Nam qua đời”. vietnamnet.vn. Truy cập ngày 29 tháng 8 năm 2024.
1 2  Chúc Sơn (22 tháng 5 năm 2024). “Nghệ sĩ Ưu tú Đỗ Dũng: Người đặt nền móng cho Dàn nhạc Giao hưởng Việt Nam”. vanhoavaphattrien.vn. Truy cập ngày 29 tháng 8 năm 2024.
↑  Thiên Điểu. “Nhạc sĩ Đỗ Dũng, người gây dựng Dàn nhạc Giao hưởng Việt Nam, vừa qua đời”. tuoitre.vn. Truy cập ngày 29 tháng 8 năm 2024.
↑  “Chủ tịch nước Quyết định trao Giải thưởng Hồ Chí Minh, Giải thưởng Nhà nước về Văn học Nghệ thuật năm 2017”. Báo Tổ quốc. Truy cập ngày 19 tháng 6 năm 2024.
↑  Từ điển tác giả, tác phẩm âm nhạc phổ thông, Vũ Tự Lân, xuất bản năm 2007, trang 94
Tiếng Cree

Đừng nhầm lẫn với tiếng Kri.
| Tiếng Cree |
| --- | --- |
Sử dụng tại: Canada; Hoa Kỳ (Montana)
Tổng số người nói: 120.000 (thống kê 2006) (gồm Montagnais–Naskapi và Atikamekw)
Dân tộc: Cree
Phân loại: AlgicAlgonquinTrung AlgonquinTiếng Cree
Hệ chữ viết: Latinh, Hệ âm tự ngôn ngữ bản địa Canada (Cree)
Địa vị chính thức
Ngôn ngữ chính thức tại: Các Lãnh thổ Tây Bắc
Ngôn ngữ thiểu số được công nhận tại: Alberta Manitoba Ontario Quebec Saskatchewan
Mã ngôn ngữ
ISO 639-1: cr
ISO 639-2: cre
ISO 639-3: tùy trường hợp: crk – Cree đồng bằng cwd – Cree rừng csw – Cree đầm lầy crm – Moose Cree crl – Đông Cree miền Bắc crj – Đông Cree miền Nam nsk – Naskapi moe – Montagnais atj – Atikamekw
Glottolog: cree1271
Bài viết này có chứa ký tự ngữ âm IPA. Nếu không thích hợp hỗ trợ dựng hình, bạn có thể sẽ nhìn thấy dấu chấm hỏi, hộp, hoặc ký hiệu khác thay vì kí tự Unicode. Để biết hướng dẫn giới thiệu về các ký hiệu IPA, xem Trợ giúp:IPA.
Tiếng Cree (còn gọi là Cree–Montagnais–Naskapi) là một dãy phương ngữ, nằm trong nhóm ngôn ngữ Algonquin, được nói bởi khoảng 117.000 người Cree tại Canada, trên một phạm vi từ các Lãnh thổ Tây Bắc và Alberta tới Labrador. Nếu được xem là một ngôn ngữ đơn nhất, đây là ngôn ngữ bản địa với số người nói lớn nhất Canada. Khu vực duy nhất nơi tiếng Cree có địa vị chính thức là các Lãnh thổ Tây Bắc (tám ngôn ngữ bản địa khác cũng có địa vị chính thức tại đây).
Tên

Nội danh của tiếng Cree gồm có Nēhiyawēwin ᓀᐦᐃᔭᐍᐏᐣ (Cree đồng bằng), Nīhithawīwin (Cree rừng), Nehirâmowin (Atikamekw), Nehlueun (Tây Montagnais, phương ngữ Piyekwâkamî), Ilnu-Aimûn (Tây Montagnais, phương ngữ Betsiamites), Innu-Aimûn (đông Montagnais), Iyiniu-Ayamiwin (Đông Cree miền Nam), Iyiyiu-Ayamiwin (Đông Cree miền Bắc), Ililîmowin (Moose Cree), Inilîmowin (Cree đầm lầy miền Đông), và Nēhinawēwin (Cree đầm lầy miền Tây).
Nguồn gốc và phát triển

Tiếng Cree xuất phát từ một phương ngữ của ngôn ngữ Algonquin nguyên thủy, từng được nói các nay 2.500 đến 3.000 năm tại urheimat của người Algonquin, một nơi mà vẫn chưa được xác định rõ nhưng có thể là quanh Ngũ Đại hồ. Người nói tiếng Cree nguyên thủy được cho là đã di chuyển về phía bắc, phân tách thành hai nhóm ở hai phía của vịnh James, theo thời gian, nhóm phía đông phát triển thành nhiều phương ngữ, lâu sau đó nhóm phía tây cũng tách thành nhiều phương ngữ. Khó mà đoán biết được nhóm nào đã xuất triển và lan rộng đến đâu, vì không có tài liệu lịch sử để đối chiếu, những mô tả của người châu Âu trước đây thì không hệ thống, và người Algonquin có truyền thống nói nhiều ngôn ngữ và có khi tiếp nhận hẳn ngôn ngữ lân cận.
Ngữ âm

|  | Đôi môi | Răng | Chân răng | Sauchân răng | Vòm | Ngạc mềm | Thanh hầu |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Tắc | p [p] | t [t] | c [t͡s~t͡ʃ] | ch\č [t͡ʃ] |  | k [k] |  |
| Xát |  | th [ð] | s [s~ʃ] | sh\š [ʃ] |  |  | h [h] |
| Mũi | m [m] |  | n [n] |  |  |  |  |
| Tiếp cận |  |  | r [ɹ] |  | y [j] | w [w] |  |
| Cạnh |  |  | l [l] |  |  |  |  |
|  | Trước | Giữa | Sau | Sau |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Đóng | ii\ī [iː] |  |  | uu\ō [oː~uː] |
| Gần đóng | i [ɪ] |  | u\o [o~ʊ] | uu\ō [oː~uː] |
| Vừa | e\ē [eː] | a [ə] | u\o [o~ʊ] | uu\ō [oː~uː] |
| Mở |  | aa\ā [aː] |  |  |
Chú thích

1 2  Statistics Canada: 2006 Census Lưu trữ 2013-10-16 tại Wayback Machine
↑  Official Languages of the Northwest Territories Lưu trữ 2013-12-06 tại Wayback Machine (map)
↑  Nordhoff, Sebastian; Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin biên tập (2013). “Cree–Montagnais–Naskapi”. Glottolog. Leipzig: Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology.
↑  Northwest Territories Official Languages Act, 1988 Lưu trữ 2009-03-24 tại Wayback Machine (as amended 1988, 1991–1992, 2003)
↑  Rhodes and Todd, "Subarctic Algonquian Languages" in Handbook of North American Indians: Subarctic, p. 60
↑  Rhodes and Todd, 60-61
Tân Phong, Giá Rai

Đừng nhầm lẫn với xã Phong Tân cùng thuộc thị xã Giá Rai.
Đối với các định nghĩa khác, xem Tân Phong.
Tân Phong là một xã thuộc thị xã Giá Rai, tỉnh Bạc Liêu, Việt Nam.
Địa lý

Xã Tân Phong nằm ở phía nam thị xã Giá Rai, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp phường Hộ Phòng và xã Phong Thạnh A
Phía tây giáp xã Tân Thạnh
Phía nam giáp huyện Đông Hải
Phía bắc giáp xã Phong Thạnh Tây.
Xã Tân Phong có diện tích 62,84 km², dân số năm 2022 là 30.172 người, mật độ dân số đạt 480 người/km².
Hành chính

Xã Tân Phong được chia thành 11 ấp: 1, 2, 3, 3B, 10, 10A, 10B, Khúc Tréo A, Khúc Tréo B, Nhàn Dân A, Nhàn Dân B.
Lịch sử

Ngày 4 tháng 4 năm 1979, Hội đồng Chính phủ ban hành Quyết định số 142-CP về việc chia xã Phong Thạnh Tây cùng với ấp Khúc Tréo và ấp Nhân Dân của xã An Trạch cắt sang, thành 4 xã: Tân Hòa, Tân Hiệp, Tân Phong và Phong Thạnh Tây.
Ngày 13 tháng 4 năm 1991, Ban Tổ chức Chính phủ ban hành Quyết định số 183/QĐ-TCCP về việc sáp nhập xã Tân Hiệp và xã Thạnh Bình vào xã Tân Phong.
Ngày 6 tháng 11 năm 1996, Quốc hội ban hành Nghị quyết về việc chia tỉnh Minh Hải thành tỉnh Bạc Liêu và tỉnh Cà Mau. Khi đó, xã Tân Phong thuộc huyện Giá Rai, tỉnh Bạc Liêu.
Ngày 15 tháng 5 năm 2015, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 930/NQ-UBTVQH13 về việc thành lập thị xã Giá Rai thuộc tỉnh Bạc Liêu. Xã Tân Phong trực thuộc thị xã Giá Rai.
Chú thích

1 2  “Quyết định số 142-CP về việc điều chỉnh địa giới xã, thị trấn thuộc huyện Giá Rai, tỉnh Minh Hải”. Thư viện pháp luật. 4 tháng 4 năm 1979.
1 2 3  N.Kim Yến (20 tháng 8 năm 2024). “Đề án số 02/ĐA-UBND về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã giai đoạn 2023 – 2025 của tỉnh Bạc Liêu”. Cổng thông tin điện tử tỉnh Bạc Liêu. Bản gốc lưu trữ ngày 29 tháng 8 năm 2024. Truy cập ngày 29 tháng 8 năm 2024.
↑  Tổng cục Thống kê
↑  Quyết định số 183/QĐ-TCCP về việc điều chỉnh địa giới một số xã thuộc huyện Giá Rai, tỉnh Minh Hải.
↑  “Nghị quyết về việc chia và điều chỉnh địa giới hành chính một số tỉnh”. 6 tháng 11 năm 1996. Lưu trữ bản gốc ngày 17 tháng 12 năm 2021. Truy cập ngày 17 tháng 12 năm 2021.Quản lý CS1: bot: trạng thái URL ban đầu không rõ (liên kết)
↑  Nghị quyết số 930/NQ-UBTVQH13 năm 2015 về việc thành lập thị xã Giá Rai và 03 phường thuộc thị xã Giá Rai, tỉnh Bạc Liêu.
↑  “Nghị quyết số 04/NQ-HĐND về việc thông qua Đề án thành lập thị xã Giá Rai và các phường thuộc nội thị”. HĐND tỉnh Bạc Liêu. 15 tháng 5 năm 2015. Bản gốc lưu trữ ngày 9 tháng 12 năm 2021. Truy cập ngày 18 tháng 12 năm 2021.
Mckenna Grace

| Mckenna Grace |
| --- | --- |
Grace vào năm 2023
Sinh: 25 tháng 6, 2006 (18 tuổi) Grapevine, Texas, Mỹ
Nghề nghiệp: Diễn viên
Năm hoạt động: 2012–nay
Mckenna Grace (sinh ngày 25 tháng 6 năm 2006) là một nữ diễn viên người Mỹ. Cô bắt đầu diễn xuất chuyên nghiệp khi mới 6 tuổi, những vai diễn đầu tiên bao gồm Jasmine Bernstein trong bộ phim sitcom Crash & Bernstein của Disney XD (2012–2014) và Faith Newman trong vở opera xà phòng có tên The Young and the Restless (2013–2015).
Grace được biết đến với vai diễn Penny Kirkman trong chương trình ABC / Netflix Designated Survivor. Cô cũng được biết đến với vai diễn Rose Harbenberger trong loạt phim hài của Netflix là Fuller House (2016–2020), Mary Adler trong bộ phim điện ảnh thuộc thể loại chính kịch Gifted (2017) của đạo diễn Marc Webb và vai Theodora Crain lúc nhỏ trong loạt phim kinh dị siêu nhiên The Haunting of Hill House (2018) trên Netflix. Cô cũng đóng vai chính Christmas Flint trong bộ phim Troop Zero (2019).
Tiểu sử

Mckenna Grace sinh ra ở thị trấn nhỏ thuộc Grapevine, Texas và sống tại thành phố Colleyville trong năm năm. Grace đi nhà trẻ và mẫu giáo tại đây. Cha là Ross Burge, một bác sĩ chấn thương chỉnh hình; còn mẹ tên Crystal Grace. Một trong số bà cố của cô là người Mexico. Ông bà của Grace, Darrell và Tracey Sulak từng bao trọn một rạp chiếu phim ở quê hương Grapevine để bạn bè và gia đình xem bộ phim mới của cháu gái.
Mckenna cùng bố mẹ đã chuyển đến California năm 2012 để cha cô có thể làm bác sĩ nội trú còn Grace theo đuổi diễn xuất.
Grace ăn chay và dành tình cảm đối với động vật bằng cách tham gia các tổ chức như Farm Sanctuary và PETA, bao gồm cả việc xuất hiện trong một chiến dịch yêu cầu mọi người không bỏ quên những chú chó trong xe ô tô để ngoài trời.
Cô bé học tại nhà và có một gia sư theo kèm tại trường quay. Chương trình giáo dục tại nhà này được thông qua một trường công lập, vì vậy duy trì việc học giống các bạn đồng trang lứa. Grace sẽ làm bài kiểm tra với giáo viên của mình hàng tuần. Còn vào các ngày thứ Hai nếu không có lịch quay phim, cô bé sẽ đến lớp học viết sáng tạo. Năm học lớp 5, Grace đã học môn toán trình độ lớp 6.
Sự nghiệp

Năm 2013, Grace lần đầu tham gia diễn xuất, đóng vai Sydney trong tập phim thí điểm Joe, Joe & Jane. Sau đó, cô tái xuất trong loạt phim Crash & Bernstein của Disney XD. Cô đã có một vai diễn định kỳ, là Faith Newman, trong The Young and the Restless từ năm 2013 đến năm 2015.
Năm 2015, Grace  nhận vai diễn cố định trong loạt phim CSI: Cyber của kênh CBS. Và đã đóng vai Daisy trong phim kinh dị khoa học viễn tưởng  Ngày độc lập: Tái chiến ; bộ phim do Roland Emmerich đạo diễn, được phát hành vào ngày 24 tháng 6 năm 2016. Các vai trên màn bạc khác bao gồm phim chính kịch Mr. Church (2016) và phim hài How to Be a Latin Lover (2017).
Năm 2016, Grace đóng vai Penny Kirkman, con gái của tổng thống bất đắc dĩ Tom Kirkland (do Kiefer Sutherland thủ vai) trong bộ phim chính trị, chính kịch giật gân Desinated Survivors (2016-2019). Bộ phim bao gồm 3 mùa, mùa 3 được chiếu độc quyền trên Netflix, do David Guggenheim đạo diễn.
Năm 2017, Grace đóng vai chính trong phim điện ảnh Gifted, con gái cùng nam tài tử Chris Evans. Cô bé đã được công nhận khả năng cho vai diễn này, được đề cử cho Giải thưởng Phim do các nhà phê bình lựa chọn cho Diễn viên trẻ xuất sắc nhất.
Sự nghiệp của Grace chủ yếu chỉ là khắc họa "phiên bản thời thơ ấu" của các nhân vật lớn tuổi. Cô bé cũng học trượt băng để vào vai của Tonya Harding lúc nhỏ trong bộ phim về tiểu sử  I, Tonya  và cũng đóng vai quan trọng của Juliet trong phim kinh dị  Amityville: The Awakening  cùng với Bella Thorne; Franck Khalfoun làm đạo diễn phim.
Grace đóng vai chính là cô bé Emma Grossman trong bộ phim kinh dị The Bad Seed (Kẻ Sát Nhân Có Khuôn Mặt Thiên Thần) năm 2018.
Grace đóng vai Judy Warren, con gái của hai nhà điều tra nghiên cứu hiện tượng siêu linh là Ed và Lorraine Warren, trong phim kinh dị Annabelle Comes Home năm 2019. Cũng trong năm đó, cô xuất hiện trong bộ phim Captain Marvel của Marvel Studios, vai lúc nhỏ của nhân vật tiêu đề.
Ngày 28 tháng 11 năm 2018,  Deadline Hollywood  đã đưa tin diễn viên nhí Grace sẽ vào vai cô phù thủy Sabrina Spellman lúc nhỏ trong mùa thứ hai của loạt phim Chilling Adventures of Sabrina trên Netflix.
Danh sách phim > Điện ảnh

| Năm | Tên phim | Vai diễn | Ghi chú |
| --- | --- | --- | --- |
| 2019 | Annabelle: Ác quỷ trở về | Judy Warren |  |
| 2019 | Đại úy Marvel | Carol Danvers (lúc nhỏ) |  |
| 2021 | Biệt đội săn ma: Chuyển kiếp | Phoebe Spengler |  |
| 2024 | Biệt đội săn ma: Kỷ nguyên băng giá | Phoebe Spengler |  |
Nga hóa

Tranh biếm họa về trinh nữ Phần Lan và con đại bàng, mỉa mai sự Nga hóa mang tính chộp giật
Nga hóa (Russification/Pусификация/Rusifikatsiya) là một hình thức đồng hóa văn hóa trong đó những người không phải là Nga, dù là tự nguyện hay không tự nguyện, thì sẽ từ bỏ văn hóa và ngôn ngữ của họ để ủng hộ văn hóa Nga và tiếng Nga. Theo nghĩa lịch sử, thuật ngữ này đề cập đến cả chính sách chính thức và không chính thức của Đế chế Nga và Liên Xô liên quan đến các thành phần dân tộc của đất nước này và các dân tộc thiểu số ở Nga, nhằm mục đích thống trị và bá quyền của Nga. Các lĩnh vực chính của Nga hóa là chính trị và văn hóa. Trong chính trị, một yếu tố của Nga hóa là giao cho công dân Nga các vị trí hành chính trong các thể chế quốc gia. Trong lĩnh vực văn hóa, thì sự Nga hóa chủ yếu là sự thống trị của tiếng Nga trong hoạt động kinh doanh chính thức và ảnh hưởng mạnh mẽ của tiếng Nga đối với thành ngữ trong quốc gia đó. Sự thay đổi về nhân khẩu học có lợi cho dân tộc Nga đôi khi cũng được coi là một hình thức Nga hóa.
Một số nhà nghiên cứu phân biệt Nga hóa, như một quá trình thay đổi nhãn hiệu dân tộc hoặc bản sắc dân tộc của một người từ một dân tộc không phải người Nga thành người Nga, với Nga hóa, sự lan truyền của ngôn ngữ, văn hóa và con người Nga vào các nền văn hóa và khu vực không phải của người Nga, cũng khác biệt với Xô Viết hóa hoặc sự áp đặt các hình thức thể chế do Đảng Cộng sản Liên Xô thiết lập trên toàn bộ lãnh thổ do đảng này vươn tới. Theo nghĩa này, mặc dù Nga hóa thường được gộp giữa Nga hóa, Nga hóa và Xô viết hóa do Nga lãnh đạo, mỗi quá trình có thể được coi là một quá trình riêng biệt, chẵng hạn như Nga hóa và Xô viết hóa không tự động dẫn đến Nga hóa – một sự thay đổi về ngôn ngữ hoặc bản sắc tự thân của những người không phải người Nga thành người Nga. Do đó, mặc dù đã tiếp xúc lâu dài với ngôn ngữ và văn hóa Nga, cũng như với Xô viết hóa, vào cuối thời kỳ Xô Viết, những người không phải người Nga đã ở bờ vực trở thành phần lớn dân số ở Liên Xô. Sau hai lần sụp đổ của Đế quốc Nga năm 1917 và Liên Xô năm 1991, thì những quá trình phi Nga hóa đã diễn ra trên diện rộng.
Chú thích

↑  Vernon V. Aspaturian, "The Non-Russian Peoples," in Allen Kassof, Ed., Prospects for Soviet Society (New York: Praeger, 1968): 143–198. Aspaturian also distinguished both Russianization and Russification from Sovietization, the process of spreading Soviet institutions and the Soviet socialist restructuring of social and economic relations in accordance with the ruling Communist Party's vision. (Aspaturian was a Soviet studies specialist, Evan Pugh Professor Emeritus of political science and former director of the Slavic and Soviet Language and Area Center at Pennsylvania State University.)
↑  Barbara A. Anderson and Brian D. Silver,"Demographic Sources of the Changing Ethnic Composition of the Soviet Union," Population and Development Review 15, No. 4 (Dec., 1989), pp. 609–656.
Nguyễn Cảnh Dinh

Nguyễn Cảnh Dinh (sinh 1934) là đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa X. Ông thuộc đoàn đại biểu Nghệ An.
Ông quê ở xã Xuân Thành, huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An, dòng dõi danh tướng Nguyễn Cảnh Hoan thời Lê Trung Hưng, là cựu học sinh trường Trung học cơ sở Huỳnh Thúc Kháng Nghệ An . Sau đó ông theo học kỹ sư thủy lợi, những năm 80 ông trở thành Bộ trưởng Bộ Thủy lợi.
Ông là đại biểu Quốc hội khóa VII khu vực tỉnh Bình Trị Thiên, khóa VIII khu vực tỉnh Nghệ Tĩnh, khóa X khu vực tỉnh Nghệ An.
Ông là Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam các khóa V (dự khuyết), VI , VII , VIII .
Ông cũng là chính khách kỳ cựu, từ 22/1/1981 đến 21/10/1995 ông là Bộ trưởng Bộ Thủy lợi, kiêm Trưởng ban chỉ huy phòng, chống lụt bão Trung ương, Chủ tịch Ủy ban hợp tác kinh tế kỹ thuật Việt Nam – Iraq. Ông là Bộ trưởng cuối cùng của Bộ Thủy lợi trước khi sáp nhập Bộ Thủy lợi vào Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn năm 1995. Giai đoạn 21/10/1995 đến 1997 là Bộ trưởng, Chủ tịch Ủy ban sông Mê Kông của Việt Nam, kiêm Trưởng Ban Chỉ đạo phòng, chống lụt bão Trung ương (1995-1996), Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chủ tịch nước từ 1997 đến 2003, Cố vấn Văn phòng Chủ tịch nước từ 2003 đến 2006.
Ông là Chủ tịch Hội hữu nghị Việt Nam - Apganistan, Chủ tịch Hội Hữu nghị Việt - Trung, Ủy viên Đoàn chủ tịch Liên hiệp các hội hữu nghị Việt Nam; là Chủ tịch Danh dự Hội Thủy lợi, Chủ tịch Danh dự Hội Đập lớn Việt Nam.
Năm 2006 ông được Nhà nước tặng thưởng Huân chương Độc lập hạng Nhất .
Olga Kharlan

Olha Hennadiivna Kharlan (tiếng Ukraina: Ольга Геннадіївна Харлан; sinh ngày 4 tháng 9 năm 1990), còn có tên là Olga Kharlan, là một vận động viên đấu kiếm thể loại kiếm chém người Ukraina. Cô đã vô địch thể loại kiếm chém thế giới cá nhân nữ năm lần và giành huy chương Olympic sáu lần. Cô đứng số 1 thế giới ở nội dung kiếm chém nữ trong 5 mùa giải: 2012-2013, 2013-2014, 2017-2018, 2019-2020 và 2020-2021. Năm 2024, Kharlan trở thành vận động viên Olympic người Ukraina được trao nhiều huy chương nhất.
Kharlan cũng là vận động viên vô địch nội dung kiếm chém đồng đội thế giới hai lần, vô địch châu Âu cá nhân sáu lần và vô địch châu Âu đồng đội hai lần. Sáu lần tham dự Thế vận hội, cô là nhà vô địch Olympic đồng đội năm 2008 và 2024, huy chương bạc Olympic đồng đội 2016 và huy chương đồng Olympic cá nhân ba lần. Kharlan đã thi đấu tại Thế vận hội Bắc Kinh 2008, Thế vận hội London 2012, Thế vận hội Rio de Janeiro 2016, Thế vận hội Tokyo 2020 và Thế vận hội Paris 2024.
Kharlan đã được giới thiệu vào đại sảnh danh vọng của Liên đoàn Đấu kiếm Quốc tế (Fédération Internationale d'Escrime; FIE). Cô cũng theo đuổi sự nghiệp chính trị trong một thời gian ngắn.
Đời tư

Kharlan sinh ra ở Mykolaiv, Ukraina. Cha cô là huấn luyện viên chèo thuyền và bơi lội, ông đã dạy cô bơi từ khi cô còn nhỏ. Ông cũng làm công nhân xây dựng và tài xế taxi ngoài giờ. Mẹ cô làm họa sĩ và thợ thạch cao.
Cô kết hôn với vận động viên kiếm chém người Ukraina Dmytro Boiko vào năm 2014. Sau đó họ ly hôn. Cô hiện đang hẹn hò với vận động viên kiếm chém Olympic người Ý Luigi Samele và họ sống ở Bologna, Ý.
Sự nghiệp đấu kiếm > 2016–22; Thế vận hội Olympic và giải vô địch thế giới

Tại Thế vận hội Mùa hè 2016 ở Rio de Janeiro, Brazil, cô đã vượt qua đối thủ người Pháp Manon Brunet để giành huy chương đồng với tỷ số 15–10, và trong phần thi đồng đội, cô đã giành được huy chương bạc. Cô đã giành được cả huy chương đồng cá nhân và huy chương đồng đồng đội tại Giải vô địch đấu kiếm châu Âu 2016 tại Toruń, Ba Lan. Trong năm 2015–16, Kharlan xếp hạng thứ 3 thế giới ở nội dung kiếm chém nữ.
Tại Giải vô địch đấu kiếm thế giới 2017 tại Leipzig, Đức, cô đã giành được huy chương vàng cá nhân. Kharlan đã giành huy chương bạc đồng đội tại Giải vô địch đấu kiếm châu Âu 2018 ở Novi Sad, Serbia. Trong năm 2017–18, cô xếp hạng nhất thế giới ở nội dung kiếm chém nữ.
Tại Giải vô địch đấu kiếm thế giới 2019 ở Budapest, Hungary, Kharlan đã giành chiến thắng 15–14 trước Sofya Velikaya của Nga trong trận chung kết kiếm chém nữ; đó là danh hiệu vô địch thế giới thứ sáu của Kharlan. Cô đã giành huy chương vàng cá nhân tại Giải vô địch đấu kiếm châu Âu 2019 tại Düsseldorf, Đức. Trong năm 2018–19, cô đứng thứ 2 thế giới ở nội dung kiếm chém nữ.
Tại Thế vận hội Olympic 2020 ở Tokyo, Nhật Bản, Kharlan đã thua Yang Hengyu của Trung Quốc ở vòng đầu tiên. Trong năm 2019–20, cô xếp hạng nhất thế giới ở nội dung kiếm chém nữ.
Vào năm 2020–21, cô lần thứ năm trong sự nghiệp xếp hạng nhất thế giới ở nội dung kiếm chém nữ. Kharlan đã giành được huy chương đồng đồng đội tại Giải vô địch đấu kiếm châu Âu 2022 tại Antalya, Thổ Nhĩ Kỳ.