Vụ án cầu Chương Dương
Hệ quả > Báo chí điều tra

Không đồng ý với buổi họp báo của Công an thành phố Hà Nội, Đại Đoàn Kết và Phụ nữ Thủ đô đã phái cử phóng viên thực hiện điều tra độc lập, xuất bản rộng rãi thông tin về vụ án tới công chúng từ cuối tháng 5 đến đầu tháng 6 năm 1993. Ngày 5 tháng 5 năm 1993, Phụ nữ Thủ đô nhấn mạnh "hy vọng Dương phải được xử đúng mức tội danh mặc dù người có tội là cảnh sát, để làm gương và để dân tin ở pháp luật".
Tôi nghĩ anh nên chấp nhận một số tiền bồi thường và không nên tốn công với bất kỳ yêu cầu nào nữa. Chúng tôi đã đi đến một kết luận, cho dù đề đạt đến cấp thẩm quyền nào đi chăng nữa thì cũng sẽ chỉ dừng lại với kết luận đó thôi. Dù gì thì con trai anh cũng đã mất. Để tôi gọi người nhà Dương vào nói chuyện. Như dự đoán, người nhà Dương vào thương lượng, nói rằng nếu tôi viết giấy đề nghị hủy khởi tố và xin phóng thích cho Dương thì gia đình sẽ gửi lại tôi 30 triệu đồng.
Nguyễn Văn Lát kể về cuộc gặp mặt với kiểm sát viên kiêm Phó Trưởng phòng điều tra án trị an của Viện kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội Đặng Ngọc Yết, trích bài đăng "Cần truy tố tên Dương về tội giết người" ngày 19 tháng 6 năm 1993 trên Đại Đoàn Kết.,
Đại Đoàn Kết và Phụ nữ Thủ đô chỉ trích biên bản báo cáo điều tra từ phía công an; phủ nhận "súng bị cướp cò" khi tự đối chiếu hai chấn thương do súng đạn cách xa nhau, phân tích sự chênh lệch ngoại hình, vị trí hai xe máy và thời điểm vị trí đứng của hai người. Ngày 19 tháng 6 năm 1993, Đại Đoàn Kết đăng tải bức thư của bố đẻ Phương về việc xem xét lại chứng cứ giám định pháp y, nêu ra một số nghi vấn trong quá trình điều tra tội phạm và thủ tục khởi tố của phía công an, đề nghị khởi tố nghi phạm tội danh "giết người" theo Điều 101 của Bộ luật hình sự.
Đỉnh điểm mùa hè tháng 7 năm 1993, Đại Đoàn Kết và Phụ nữ Thủ đô đã đồng loạt xuất bản nhiều bài viết chỉ trích nghiệp vụ điều tra của các điều tra viên công an và kiểm sát viên; đồng thời phân tích chuyên ngành các chứng cứ của vụ án. Số ít loạt bài được viết bởi phóng viên báo chí, còn đa số được viết bởi nhiều công dân khác nhau với thuật ngữ pháp lý rất chi tiết (một học sinh trung học phổ thông và một bà mẹ ở Hà Nội, một thẩm phán hoặc một công chức ở Tòa án Quân sự Trung ương, một nhóm cán bộ hưu trí, một hộ kinh doanh ở Hà Nội khiếu nại Phó Trưởng phòng điều tra án trị an của Viện kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội Đặng Ngọc Yết lạm quyền, một nhóm độc giả tại Nha Trang, lá đơn ý kiến của hơn 2000 phụ nữ ở Võng La). Trong loạt bài này, Phụ nữ Thủ đô đã đặt câu hỏi về nghiệp vụ khi hồ sơ vụ án không có "biên bản khám và xác định kỹ thuật" chiếc xe máy của nạn nhân; cũng như tiết lộ gây sốc khi Phó Trưởng phòng điều tra án trị an của Viện kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội Hoàng Ngọc Cẩn gửi công văn yêu cầu Phụ nữ Thủ đô phải minh oan cho nghi phạm Nguyễn Tùng Dương. Sau tin nạn nhân mất, khoảng gần 40 người bạn học lớp 12B Trường Trung học phổ thông Phan Đình Phùng đã viết chung một đơn cáo buộc nghi phạm giết người, kèm theo chữ ký gửi về tòa soạn Phụ nữ Thủ đô.
Hai tờ báo trở thành tâm điểm quốc gia khi cáo buộc cá nhân Nguyễn Tùng Dương tội danh "giết người", sự kiện gây chấn động công chúng tại Việt Nam thời điểm đó. Tiến sĩ luật Mark Sidel tại Đại học Wisconsin–Madison cho rằng Đại Đoàn Kết do Mặt trận Tổ quốc Việt Nam chủ quản và đại diện cho tập hợp tầng lớp trí thức; trong khi Phụ nữ Thủ đô đã có những phóng sự được đón nhận nồng nhiệt về vấn nạn tham nhũng và bạo lực đối với phụ nữ trước đó.
| Trao đổi với Công an thành phố Hà Nội | Giả thuyết | Kết luận |
| --- | --- | --- |
| Chắc chắn Phương bị bắn chết vì chống cự. | Cảnh sát giao thông Nguyễn Tùng Dương yêu cầu Nguyễn Việt Phương dừng xe ở đoạn cầu tối, sau đó chủ động rút súng bắn phát đạn đầu tiên vào ngực nạn nhân nhưng đầu đạn bị mắc vào xương sống. Lúc này, Phương gục xuống theo phản xạ tự nhiên với một tay che vết thương và một tay quờ quạng cổ. Phát đạn thứ hai xuyên qua ngón tay cái đang quờ quạng cổ, xuyên vào hõm vai gần cổ và chạy dọc theo chiều cơ thể đang cúi, chạy đến vùng thắt lưng và nằm gần viên đạn thứ nhất. Phương chỉ kịp kêu "cướp, cướp, cứu với" trước khi tử vong. |  Tại sao không ai khác bị bắn trước đó khi lưu lượng hàng chục nghìn người qua cầu mỗi ngày  Lý do có thể đúng, nhưng chưa đủ. Đặt câu hỏi tại sao người thanh niên bị bắn khi thường xuyên vác nhiều xấp tiền qua cầu này.  Cho rằng Công an thành phố Hà Nội đã cáo buộc Nguyễn Tùng Dương tội danh nhẹ hơn so với thực tế thực sự diễn ra. |
Kể từ mùa thu năm 1993 đến đầu năm 1994, Đại Đoàn Kết và Phụ nữ Thủ đô vẫn tiếp tục đăng nhiều loạt bài chỉ trích gay gắt điều tra viên công an cũng như kiểm sát viên xử lý vụ án. Các tác giả viết trong giai đoạn này bao gồm nhóm phóng viên Đại Đoàn Kết, nhóm phóng viên Phụ nữ Thủ đô, ông chủ Nguyễn Thanh Bình, đạo diễn Đào Mộng Long, hai nhân chứng tại hiện trường.