Thanh trừng trong NKVD (1937-1938)
Thay đổi nhân sự quản lý

Sự thay đổi lãnh đạo trong NKVD trong giai đoạn thanh trừng hàng loạt từ năm 1937 đến 1938 được tổ chức theo chiến lược và đi kèm với các chiến thuật tàn bạo nhằm đàn áp và "đánh lừa cảnh giác" các nhân viên. Điều này diễn ra trong bối cảnh cuộc đấu tranh không ngừng về quyền lực và ảnh hưởng trong hệ thống Stalin, nơi mọi người đều có thể trở thành nạn nhân các cuộc thanh trừng, không phân biệt cấp bậc và thành tích.
Năm 1935, các chức danh đặc biệt cao cấp "ủy viên an ninh nhà nước" được giới thiệu, tuy nhiên trong số 37 cán bộ nhận chức danh này, chỉ còn hai người sống sót đến năm 1941. Đồng thời, với việc bắt đầu các cuộc bắt giữ hàng loạt vào mùa hè năm 1937, các nhân viên NKVD được trao các huân chương, bao gồm Huân chương Lenin, tạo ra ảo tưởng về sự tin cậy và ổn định. Chiến dịch này đi kèm với những lời ca ngợi đối với các nhân viên an ninh và chính bản thân Nikolai Yezhov, điều này cũng làm gia tăng bầu không khí an toàn giả tạo.
Nhiều nhân viên cấp cao NKVD đã bị bắt giữ và xử án dưới lý do được thăng chức hoặc được gọi đến Moskva để thực hiện các nhiệm vụ quan trọng. Trong số đó có các nhân vật như:
Yakov Agranov — một trong những "cánh tay phải" của Yagoda, tham gia tổ chức "con tàu triết học".
Pavel Bulanov — người được Yagoda thăng chức.
Teodors Eihmans và Leonid Zakovsky — các nhân vật chính trong việc tiến hành "vụ án 'Mùa xuân'".
Karl Pauker — trưởng phòng 1 GUGB, lãnh đạo đội cận vệ bảo vệ Stalin, người bất ngờ bị tuyên bố là gián điệp Đức và bị xử bắn trong phiên tòa Moscow thứ ba.
Matvei Berman — trưởng ban xây dựng kênh Moscow-Volga.
Những nhân viên NKVD này, những người đã tích cực tham gia vào các cuộc thanh trừng hàng loạt, đã trở thành nạn nhân các cuộc thanh trừng, điều này nhấn mạnh sự tàn nhẫn và không thể đoán trước của sự khủng bố Stalin.
Các cuộc thanh trừng cũng đi kèm với nhiều cái chết bí ẩn và tự sát trong số các nhân viên NKVD:
Solomon Samoilovich Mazo — Giám đốc NKVD khu vực Kharkov, đã tự bắn vào ngày 4 tháng 7 năm 1937.
Vladimir Mikhailovich Kursky — Phó Ủy viên Nhân dân Bộ Dân ủy Nội vụ, đã tự bắn vào ngày 8 tháng 7 năm 1937.
Abram Aronovich Slutsky — Cục trưởng Cục An ninh Nhà nước NKVD, qua đời trong hoàn cảnh bí ẩn tại văn phòng vào tháng 2 năm 1938.
Vasily Abramovich Karutsky — Giám đốc NKVD khu vực Moscow, đã tự bắn vào ngày 13 tháng 5 năm 1938.
Những cái chết này, cũng như các cuộc bắt giữ, đã trở thành một phần quá trình thanh lọc NKVD khỏi các yếu tố "không đáng tin cậy", điều này nhằm tăng cường nỗi sợ hãi và sự hoang mang trong số các nhân viên còn lại.
Nhiều nhân viên cấp cao, những người đã tham gia tổ chức các phiên tòa lớn và các cuộc thanh trừng, cuối cùng đã tự trở thành bị cáo. Ví dụ, tổ chức "Vụ án Shakhty" Yefim Yevdokimov đã thừa nhận trong các cuộc thẩm vấn về việc hợp tác với các cơ quan tình báo nước ngoài sau các cuộc tra tấn hệ thống. Tương tự, các cáo buộc trong các phiên tòa trước đó, như Osadchy và Shein, sau đó cũng trở thành các bị cáo.
Sự sụp đổ các nhân vật chủ chốt, như Mikhail Frinovsky, cánh tay phải của Yezhov, bị bắt giữ và xử án theo lệnh của Lavrenty Beria, cho thấy các cơ chế khủng bố đã nhắm vào chính các tổ chức viên các cuộc thanh trừng.