Câu lạc bộ bóng đá Thành phố Hồ Chí Minh
Lịch sử > 2009 - 2012: Giai đoạn suy thoái kế tiếp của Thành phố Hồ Chí Minh

Việc đổi tên đã vấp phải sự phản đối mạnh mẽ của các cổ động viên nơi đây. Hội Cổ động viên Thép Miền Nam - Cảng Sài Gòn từng có khoảng 380 thành viên hoạt động gắn bó với đội bóng. Tuy nhiên, sau khi đội bóng đổi tên, nội bộ hội phân hóa do nhiều người không muốn cổ vũ màu áo mới, theo đa số các cổ động viên thì cái tên "Cảng Sài Gòn" là một tài sản tinh thần và là một thương hiệu rất lớn mang tầm vóc lịch sử. Hậu quả là toàn thể Ban chấp hành Hội Cổ động viên đồng loạt từ chức và giải tán Hội Cổ động viên bóng đá Cảng Sài Gòn. Đây được coi như là sự khẳng định lập trường của người hâm mộ đối với quyết định của lãnh đạo câu lạc bộ. Ảnh hưởng của sự việc này lớn đến nỗi lãnh đạo đội bóng phải đi "thuê" người cổ vũ trên khán đài B sân Thống Nhất. Dù đã nỗ lực kêu gọi, việc duy trì tinh thần cổ vũ không hề dễ dàng. Trước hình ảnh CĐV Hải Phòng đội mưa cổ động cuồng nhiệt suốt trận, nguyên Hội trưởng Hội CĐV Phạm Hồng Hải và các thành viên tâm huyết của hội đã quyết định phải gấp rút tái lập hội với gần 200 người nhằm hỗ trợ CLB TP.HCM, đặc biệt trong giai đoạn đội bóng gặp khó khăn và nguy cơ xuống hạng. Hội CĐV CLB TP.HCM chính thức tái lập vào ngày 17 tháng 5 năm 2009. Dù như vậy, sự ủng hộ nhiệt thành ấy vẫn không thể đổi lại một cái kết đẹp. Ngày 16 tháng 8 năm 2009, CLB TP HCM thất bại 2-3 trước Bình Dương trên sân Thống Nhất, chính thức rớt hạng sau một năm đổi tên từ Thép Miền Nam Cảng Sài Gòn. Trận đấu gây tranh cãi khi TP HCM bị thổi phạt 11m ở phút 82, khiến người hâm mộ bức xúc, tràn xuống sân phản đối trọng tài và yêu cầu giải tán Liên đoàn bóng đá TP HCM. Sau trận, hàng trăm cổ động viên tiếp tục vây xe chở cầu thủ và kêu gọi trả lại tên Cảng Sài Gòn. HLV Lư Đình Tuấn nhận trách nhiệm và thừa nhận đội bóng không đủ sức trụ hạng.
Trước giải Hạng Nhất 2010, CLB TP.HCM đặt mục tiêu thăng hạng V-League nhưng sớm rơi vào khủng hoảng do bất ổn trong công tác quản lý và lực lượng. HLV Đặng Trần Chỉnh rời đội ngay trước giải, trong khi các HLV kế nhiệm như Võ Hoàng Bửu và Nguyễn Phúc Nguyên Chương không thể cải thiện tình hình. Đội bóng đối mặt nguy cơ xuống hạng khi liên tục thất bại và rơi xuống nhóm cuối bảng. Tuy nhiên, từ vòng 19, CLB TP.HCM bất ngờ lội ngược dòng với chuỗi trận ấn tượng, đặc biệt là chiến thắng quan trọng trước Hà Nội ACB và SQC Bình Định, giúp họ trụ hạng thành công. Dù vậy, kết quả này gây tranh cãi khi có nhiều nghi ngờ về trọng tài và động thái buông xuôi của đối thủ. CLB TP.HCM trụ lại tại giải đấu với vị trí thứ 10.
Hành trình trụ hạng của CLB TPHCM mùa 2010 rõ ràng may nhiều hơn hay. Tuy nhiên, trong cuộc đào thoát ấy, có một nhân vật rất đáng quan tâm là GĐĐH Nguyễn Chí Kiên. Dù chỉ xuất hiện từ giữa mùa giải để thay cho Lương Trung Thê, nhưng vị Giám đốc điều hành này đã nhanh chóng nắm bắt tình hình, cũng như có những chỉ đạo quyết đoán trong một số vụ việc, đặc biệt là kích tinh thần cầu thủ trong giai đoạn quyết định bằng những khoản thưởng kịp thời nên đã giữ được "lửa" cho đến ngày cuối. Sau mùa giải, GĐĐH Nguyễn Chí Kiên nhấn mạnh đội bóng cần tái thiết toàn diện để hướng tới mục tiêu cao hơn. Tuy nhiên, tương lai của CLB vẫn gặp nhiều thách thức về tài chính và mô hình quản lý.
Ở mùa giải 2011, CLB TP.HCM đặt chỉ tiêu vào tốp giữa dù chỉ trụ hạng thành công trong trận đấu cuối cùng ở mùa giải trước. Đội bóng có vài thay đổi quan trọng về lực lượng với việc có mặt trung vệ Trần Quốc Anh và cựu tiền đạo tuyển Olympic Phúc Hiệp từ Tiền Giang, cùng với đó là tiền vệ từng khoác áo Becamex Bình Dương ở V.League là Lima (Brazil) và Cokolic (Croatia) - cầu thủ đa năng có thể chơi trung vệ hoặc tiền đạo. Tuy nhiên bản hợp đồng được ban lãnh đạo CLB TP.HCM kỳ vọng đưa đội nhà giành quyền thăng hạng mùa giải 2012 chính là cựu HLV trưởng đội tuyển Brunei - Simunic (Croatia). Sau hơn một tháng rưỡi huấn luyện, HLV Simunic không chỉ giúp các cầu thủ TP.HCM cải thiện nền tảng thể lực mà còn giúp họ tự tin mỗi khi ra sân.
Ngày 20 tháng 1 năm 2011, CLB TP.HCM đã làm lễ xuất quân và ra mắt logo cùng áo đấu mới. Giám đốc điều hành CLB Nguyễn Chí Kiên cho biết:
"Sau hai mùa bóng đáng xấu hổ (rớt xuống hạng nhất mùa 2009 và trụ lại hạng nhất 2010 ở trận cuối), chúng tôi đã thiết kế lại logo với hi vọng đem đến một diện mạo mới cho CLB. Logo có hình chiếc khiên tượng trưng cho sự dũng cảm, chiến đấu hết mình của các cầu thủ. Còn hình cầu thủ cách điệu với quả bóng có hướng chuyển động hướng lên trên như thể hiện sự vươn lên của CLB trong thời gian tới".
Với cam kết hỗ trợ kinh phí ở mức cao nhất, Công ty Thép Việt Nam dự kiến rót khoảng 25 tỉ đồng cho CLB TP.HCM ở mùa giải 2011. Đây cũng là mùa giải mà CLB TP.HCM có sự chuẩn bị tốt nhất cả về lực lượng so với hai mùa giải qua. Phát biểu trong buổi lễ, cựu HLV trưởng đội tuyển Brunei này cho biết mục tiêu của CLB là khởi đầu thật chắc chắn trong giai đoạn 1. Dù đầu tư mạnh mẽ và đặt mục tiêu như thế, nhưng sau khi kết thúc mùa giải hạng Nhất 2011, CLB TP.HCM chỉ cán đích ở vị trí thứ 11, thấp hơn so với mùa giải trước.
Ngày 11 tháng 8 năm 2012, tại giải hạng Nhất 2012, CLB TP.HCM của ông bầu Nguyễn Chí Kiên chỉ có ngân sách gần 9,3 tỉ đồng, bao gồm 5 tỉ từ Sacombank giữa mùa, trong khi đội bóng vẫn nợ hơn 1 tỉ đồng lương cầu thủ, cùng khoảng 4 tỉ đồng tiền lót tay và thưởng từ hai mùa trước. Việc chuyển giao quyền sở hữu từ Thép Miền Nam về Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch TP.HCM gặp nhiều vướng mắc, khiến đội không thể tìm được nhà tài trợ mới trong bối cảnh kinh tế khó khăn.
Tháng 2 năm 2012, Thép Miền Nam rút cổ phần khiến CLB rơi vào khủng hoảng tài chính nghiêm trọng. Đại diện LĐBĐ TP.HCM (HFF) và VPF đã kêu gọi tài trợ nhưng không đủ duy trì hoạt động. Thiếu kinh phí, lực lượng đội bóng suy giảm, cầu thủ bị chi phối tâm lý do nợ lương, khiến thành tích ngày càng đi xuống. HLV Srdan Zivojnov cũng đứng trước khả năng ra đi nếu tình hình không cải thiện. Bầu Kiên với tất cả tâm huyết của mình đã phải gồng gánh từng ngày để giữ đội bóng tồn tại. Ông đã phải nỗ lực khắp nơi để xin từng đồng tài trợ từ các "mạnh thường quân" với hy vọng duy trì hoạt động của đội bóng. Tiền bạc dần cạn kiệt, ông buộc phải vay mượn khắp nơi, cầm cố nhà cửa, thậm chí bán cả xe cộ, chỉ để nuôi hy vọng vực dậy CLB. Thời điểm ấy, bóng đá Việt Nam đang trong giai đoạn sôi động, khi các doanh nghiệp lớn đổ tiền vào thị trường chuyển nhượng cầu thủ. Trong trận đấu cuối cùng trên sân nhà, đã cố gắng hết sức để đánh bại An Giang dù chỉ với vỏn vẹn 15 cầu thủ, đội bóng vẫn đành ngậm ngùi chấp nhận xuống hạng. Một tấm băng rôn xúc động với dòng chữ "Câu lạc bộ TP.HCM chân thành xin lỗi" được treo ngang khán đài B. Nhiều người hâm mộ đã tiếc nuối cho một đội bóng từng là niềm tự hào của Sài Gòn, bởi tiền thân của họ chính là Cảng Sài Gòn. Với mọi nỗ lực, nhưng rồi bầu Kiên vẫn không thể cứu nổi CLB TP.HCM khỏi cơn khủng hoảng. Trong trận đấu cuối cùng ở hạng Nhất 2011, CLB TP.HCM đã để thua với tỉ số 3-1 trước Hà Nội (CLB Sài Gòn năm 2016). Và rồi, đội bóng buộc phải tuyên phố phá sản, rớt hạng xuống hạng Nhì, khép lại thêm một chương buồn trong lịch sử bóng đá thành phố.