stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Göktarla, Yeşilyurt

| Göktarla |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
GöktarlaVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Malatya
Thành phố: Malatya
Dân số (2011)
 • Tổng cộng: 128 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Göktarla là một xã thuộc thành phố Malatya, tỉnh Malatya, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 128 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Malatya”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Lưu trữ bản gốc ngày 17 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 31 tháng 8 năm 2012.Quản lý CS1: bot: trạng thái URL ban đầu không rõ (liên kết)
Gustavia speciosa

| Gustavia speciosa> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Asterids
Bộ (ordo): Ericales
Họ (familia): Lecythidaceae
Chi (genus): Gustavia
Loài (species): G. speciosa
Danh pháp hai phần
Gustavia speciosa (Kunth) DC., 1828 
Gustavia speciosa là một loài thực vật có hoa trong họ Lecythidaceae. Loài này được (Kunth) DC. mô tả khoa học đầu tiên năm 1828.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Gustavia speciosa”. Truy cập ngày 14 tháng 9 năm 2013.
Guarianthe

| Guarianthe |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Tông (tribus): Epidendreae
Phân tông (subtribus): Laeliinae
Liên minh (alliance): Cattleya
Chi (genus): Guarianthe Dressler & W.E. Higgins (2003)
Các loài
 Xem trong bài.
Guarianthe là một chi thực vật có hoa trong họ Lan.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Guarianthe”. Truy cập ngày 20 tháng 8 năm 2013.
Mendeleyevsky (huyện)

| Mendeleyevsky District ? район (tiếng Nga) |
| --- | --- |

Bậc hành chính (thời điểm tháng 12 năm 2010)
Quốc gia: Nga
Chủ thể liên bang: Tatarstan
Trung tâm hành chính: selo  Mendeleyevsk
Loại đô thị (đến tháng 12 năm 2010)
Hợp nhất về mặt đô thị thành: Huyện tự quản Mendeleyevsky
- dân đô thị: 0
Số liệu thống kê
Diện tích: 741 km2 (286 dặm vuông Anh)[cần dẫn nguồn]
Dân số (Thống kê 2002): 30.000 người
Múi giờ: MSK (UTC+03:00)
Huyện Mendeleyevsky (tiếng Nga: ? райо́н) là một huyện hành chính tự quản (raion), của Tatarstan, Nga. Huyện có diện tích 741 kilômét vuông, dân số thời điểm ngày 1 tháng 1 năm 2000 là 30000 người. Trung tâm của huyện đóng ở Mendeleyevsk.
Gowthampura, Sagar

| Gowthampura |
| --- | --- |
—  Làng  —
 
Quốc gia:  Ấn Độ
Bang: Karnataka
Huyện: Shimoga
Thành phố/thị trấn: Sagar
Múi giờ: IST (UTC+5:30)
Gowthampura là một làng thuộc tehsil Sagar, huyện Shimoga, bang Karnataka, Ấn Độ.
Gustavia tejerae

| Gustavia tejerae> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Asterids
Bộ (ordo): Ericales
Họ (familia): Lecythidaceae
Chi (genus): Gustavia
Loài (species): G. tejerae
Danh pháp hai phần
Gustavia tejerae R.Knuth 
Gustavia tejerae là một loài thực vật có hoa trong họ Lecythidaceae. Loài này được R.Knuth mô tả khoa học đầu tiên năm 1939.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Gustavia tejerae”. Truy cập ngày 14 tháng 9 năm 2013.
Pentacalia pailasensis

| Pentacalia pailasensis> Tình trạng bảo tồn |
| --- | --- |
 Nguy cấp  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Asterids
Bộ (ordo): Asterales
Họ (familia): Asteraceae
Tông (tribus): Senecioneae
Chi (genus): Pentacalia
Loài (species): P. pailasensis
Danh pháp hai phần
Pentacalia pailasensis H.Rob. & Cuatrec. 
Pentacalia pailasensis là một loài thực vật có hoa thuộc họ Asteraceae.
Loài này chỉ có ở Ecuador.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.
Meliosma sirensis

| Meliosma sirensis> Tình trạng bảo tồn |
| --- | --- |
 Sắp nguy cấp  (IUCN 2.3)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Magnoliophyta
Lớp (class): Magnoliopsida
Bộ (ordo): Sabiales
Họ (familia): Sabiaceae
Chi (genus): Meliosma
Loài (species): M. sirensis
Danh pháp hai phần
Meliosma sirensis A.H. Gentry 
Meliosma sirensis là một loài thực vật thuộc họ Sabiaceae. Đây là loài đặc hữu của Peru.
Parepisparis rubra

| Parepisparis rubra> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Parepisparis
Loài (species): P. rubra
Danh pháp hai phần
Parepisparis rubra Warren, 1897 
Parepisparis rubra là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 17 tháng 6 năm 2014.
Mesoleptus fulvipes

| Mesoleptus fulvipes> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Ichneumonidae
Chi (genus): Mesoleptus
Loài (species): M. fulvipes
Danh pháp hai phần
Mesoleptus fulvipes Gravenhorst, 1829 
Mesoleptus fulvipes là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2014.
Mesoleptus foveolatus

| Mesoleptus foveolatus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Ichneumonidae
Chi (genus): Mesoleptus
Loài (species): M. foveolatus
Danh pháp hai phần
Mesoleptus foveolatus (Forster, 1876) 
Mesoleptus foveolatus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2014.
Mesochorus zoerneri

| Mesochorus zoerneri> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Ichneumonidae
Chi (genus): Mesochorus
Loài (species): M. zoerneri
Danh pháp hai phần
Mesochorus zoerneri Schwenke, 1999 
Mesochorus zoerneri là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2014.
Griffon Bleu de Gascogne

Griffon Bleu de Gascogne (tiếng Anh: Blue Gascony Griffon) là một giống chó của loại scenthound, có nguồn gốc từ nước Pháp, và là một con chó săn đa năng, được sử dụng để săn con mồi nhỏ hoặc lớn. Griffon Bleu de Gascogne có bộ lông lốm đốm, thô ráp.
Ngoại hình

Griffon Bleu de Gascogne có kích thước trung bình, cao khoảng 50–57 cm ở các vai, với bộ lông màu xanh lốm đốm (lông xù), tai gập và đuôi dài.
Bộ lông của Griffon Bleu de Gascogne có màu sắc giống Chó săn Gascony lớn, màu trắng đốm đen, tạo ra bề ngoài màu xanh lam. Ở hai bên đầu có những mảng đen, ở giữa đầu là màu trắng hình bầu dục. Lông mày màu nâu vàng ở hai bên mắt tạo hiệu ứng 'quatreoeuillé' (bốn mắt), và màu nâu vàng ở trên má, bên trong tai, trên chân, và dưới đuôi. Kết cấu của bộ lông cứng và thô, lông ngắn hơn một chút trên đầu so với trên thân. Mặc dù có độ lệch về ngoại hình hoặc tính khí có ảnh hưởng đến sức khỏe và khả năng làm việc của chó, cũng như thiếu các đặc điểm về màu sắc, cấu trúc và kích thước.
Lịch sử

Griffon Bleu de Gascogne được lai tạo từ Chó săn Gascony lớn và Griffon Nivernais, và có thể là Grand Griffon Vendéen. Số lượng giống này ngày càng giảm sút qua nhiều năm, nhưng hiện giờ đang được cải thiện.
Loài này có khứu giác phát triển tốt, và là một con chó săn tốt và rất cảnh giác, phù hợp cho đi săn các con mồi lớn. Ví dụ như Griffon Bleu de Gascogne đã được xuất khẩu sang các nước khác, chúng được coi như là một giống hiếm cho những người tìm kiếm một con vật cưng độc đáo.
Sức khỏe và tập tính

Không có vấn đề sức khỏe bất thường hoặc ghi nhận sức khỏe cho giống chó này. Tính khí của giống này được mô tả trong tiêu chuẩn giống như là rất dễ bị kích thích, nhưng trìu mến. Tính khí của từng con chó có thể thay đổi theo thời gian.
Website chính thức

Search The Open Directory Project (DMOZ) links for clubs and information about the Griffon Bleu de Gascogne
| x t Chó |
| --- | --- | --- |
| Tập tính |  Sủa  Giao tiếp  Trí thông minh  Chó và chủ  |   |
| Sức khỏe |  Chó dại  Bọ chét chó  Lão hóa  Tiêm chủng  |   |
| Nòi chó |  Chó hoang  Chó săn  Chó cảnh  Chó xù  Chó nghiệp vụ  Chó cảnh vệ  Chó chăn cừu  Chó kéo xe  Chó cứu hộ  |   |
| Giống chó |  Béc-giê  Collie  Dachshund  Chó đốm  Chó Pug  Dobermann  Pit bull  Husky  Ngao Tạng  Greyhound  Rampur  Whippet  Sloughi  Azawakh  Borzoi  Chó cỏ  Chihuahua  Chó Nhật  Chó Bắc Kinh  Chó Pungsan  Golden Retriever  Great Dane  Chó Phú Quốc  Chó Bắc Hà  |   |
| Hoạt động |  Cảnh khuyển  |   |
| Với người  |  Trong văn hóa  Đua chó  Chọi chó  Trộm chó  Thịt chó  Chó cắn  |   |
Parvilacerta fraasii

| Parvilacerta fraasii> Tình trạng bảo tồn |
| --- | --- |
 Nguy cấp  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Reptilia
Bộ (ordo): Squamata
Phân bộ (subordo): Lacertilia
Họ (familia): Lacertidae
Chi (genus): Parvilacerta
Loài (species): P. fraasii
Danh pháp hai phần
Parvilacerta fraasii (Lehrs, 1910) 
Parvilacerta fraasii là một loài thằn lằn trong họ Lacertidae. Loài này được Lehrs mô tả khoa học đầu tiên năm 1910.
Chú thích

↑  “Parvilacerta fraasii”. The Reptile Database. Truy cập ngày 31 tháng 5 năm 2013.
Mesochorus windsorianus

| Mesochorus windsorianus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Ichneumonidae
Chi (genus): Mesochorus
Loài (species): M. windsorianus
Danh pháp hai phần
Mesochorus windsorianus Schwenke, 2004 
Mesochorus windsorianus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2014.
Mesochorus zonatus

| Mesochorus zonatus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Ichneumonidae
Chi (genus): Mesochorus
Loài (species): M. zonatus
Danh pháp hai phần
Mesochorus zonatus Dasch, 1974 
Mesochorus zonatus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2014.
Habenaria wolongensis

| Habenaria wolongensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Chi (genus): Habenaria
Loài (species): H. wolongensis
Danh pháp hai phần
Habenaria wolongensis K.Y.Lang 
Habenaria wolongensis là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được K.Y.Lang mô tả khoa học đầu tiên năm 1984.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Habenaria wolongensis”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Meliphaga albonotata

| Meliphaga albonotata |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Aves
Bộ (ordo): Passeriformes
Họ (familia): Meliphagidae
Chi (genus): Meliphaga
Loài (species): M. albonotata
Danh pháp hai phần
Meliphaga albonotata
Meliphaga albonotata là một loài chim trong họ Meliphagidae.
Loài chim này được tìm thấy ở Indonesia và Papua New Guinea. Môi trường sống tự nhiên của loài này là rừng ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và rừng nhiệt đới ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.
Chú thích

↑  Clements, J. F.; Schulenberg, T. S.; Iliff, M. J.; Wood, C. L.; Roberson, D.; Sullivan, B.L. (2012). “The eBird/Clements checklist of birds of the world: Version 6.7”. Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.
Habipler, Kale

| Habipler |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
HabiplerVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Denizli
Huyện: Kale
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 207 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Habipler là một xã thuộc huyện Kale, tỉnh Denizli, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2010 là 207 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Denizli”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Bản gốc lưu trữ ngày 14 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 31 tháng 8 năm 2012.
Ngu Hủ

| Ngu Hủ |
| --- | --- |
Tên chữ: Thăng Khanh

Binh nghiệp
Nguyện trung thành: Đông Hán
 
Thông tin cá nhân
Giới tính: nam
Nghề nghiệp: chính khách
Quốc tịch: Đông Hán
x • t • 
Ngu Hủ (giản thể: 虞诩; phồn thể: 虞詡; bính âm: Yú Xǔ) là tướng và là quan nhà Đông Hán trong lịch sử Trung Quốc. Ông có công giữ biên giới phía tây Trung Quốc đầu thế kỷ 2.
Thời trẻ

Ngu Hủ tự là Thăng Khanh, người Vũ Bình nước Trần, nay là phía nam Chá Thành, Hà Nam, Trung Quốc.
Ông nội Ngu Hủ là Ngu Kinh từng làm quan coi ngục ở huyện trong 60 năm, có tấm lòng khoan dung. Cha ông mất sớm, từ khi ít tuổi ông đã phụng dưỡng bà nội.
Năm 12 tuổi, Ngu Hủ đã thông thạo kinh sách. Ít lâu sau ông được huyện tiến cử. Tướng quốc nước Trần – chư hầu nhà Hán - trông thấy Ngu Hủ cho rằng ông là người có tài nên muốn bổ nhiệm ông làm quan, nhưng ông từ chối vì phải phụng dưỡng bà nội đã 90 tuổi.
Dẹp loạn Triều Ca

Sau khi bà nội qua đời, Ngu Hủ mãn tang bà rồi nhận lời đến phủ Thái úy Lý Tu làm chức Lang trung.
Năm 110 thời Hán An Đế, tộc người Khương phía tây nhà Hán khởi binh chiếm Tịnh Lương. Đại tướng Đặng Trắc cho rằng quân phí tốn kém nên định bỏ Lương châu, chỉ tập trung chống Hung Nô phía bắc.
Ngu Hủ nghe tin liền đến chỗ thái úy Lý Tu kiến nghị rằng không thể bỏ Lương châu mà phải huy động lực lượng cố giữ. Lý Tu nghe theo ý kiến của Ngu Hủ, bèn triệu tập các thủ hạ lại, ra lệnh điều động các cường hào ở Tây châu, bổ nhiệm con em họ làm quan lang để phòng giữ.
Đặng Trắc là người nhà ngoại thích Đặng Chất – anh thái hậu Đặng Tuy. Kiến nghị của Ngu Hủ làm trái ý họ Đặng đang có thế lực, vì vậy anh em họ Đặng điều ông đi làm trấn thủ ở huyện Triều Ca – nơi đang xảy ra bạo loạn do Ninh Thích đứng đầu. Họ Đặng muốn đẩy Ngu Hủ vào nơi nguy hiểm.
Bạn bè ông đến an ủi, nhưng Ngu Hủ không tỏ ra lo lắng. Đến nhiệm sở, Ngu Hủ đến gặp thái thú quận Hà Nội là Mã Lăng. Mã Lăng tỏ ý ngạc nhiên vì ông chỉ là văn nhân nhưng lại đến trấn nhậm vùng bạo loạn, nhưng Ngu Hủ vẫn bình tĩnh và khẳng định có thể dẹp được loạn. Ông kiến Nghị Mã Lăng không nên vội vã đối trận với Ninh Thích đang hăng hái mà cần có thời gian để bình định, vì quân địch ô hợp không biết chiếm lấy chỗ hiểm yếu và kho lương thực.
Ngu Hủ thiết lập 3 đẳng cấp tráng sĩ trong vùng và sai cấp dưới đi chiêu mộ, không được để họ ẩn náu:
Người có thể chinh chiến là loại 1
Người từng có tiền án, tiền sự trộm cắp là loại 2
Người chơi bời lêu lổng, không quan tâm sản nghiệp là loại 3
Sau vài ngày, Ngu Hủ chiêu nạp được vài trăm người. Ông mở tiệc thết đãi, tuyên bố tha cho những người có tội lỗi, và sai họ đi trà trộn vào hàng ngũ quân Ninh Thích, kéo lực lượng này đi cướp bóc. Bản thân Ngu Hủ thì mang quân đi mai phục, đợi quân địch kéo đi cướp ở đâu thì đổ ra chém giết.
Ông lại bí mật sai những người nghèo đến may quần áo cho quân Ninh Thích, dặn họ bí mật may chỉ màu vào vạt áo để đánh dấu. Vì vậy khi phản quân kéo vào trong phố xá thì nha dịch có thể bắt giữ ngay. Quân Ninh Thích không hiểu vì sao bị phát hiện và bị bắt, cho rằng Ngu Hủ có thần linh giúp đỡ. Lực lượng phản quân vì vậy tan rã. Huyện Triều Ca từ đó yên ổn.
Đánh bại quân Khương > Tăng bếp lừa địch

Ngu Hủ được chuyển sang làm huyện lệnh huyện Hoài. Sau đó quân Khương ở biên giới phía tây thường đến cướp phá quận Vũ Đô. Thái hậu Đặng Tuy thấy Ngu Hủ có tài bèn thăng ông làm Thái thú Vũ Đô, tiếp kiến ông ở điện Gia Đức, ban thưởng rất hậu.
Nghe tin Ngu Hủ đến trấn thủ Vũ Đô, quân Khương kéo đến chặn ở khe núi Hào Sơn trên đường Trần Thương. Ngu Hủ cho quân lính dừng lại rồi cho người phao tin là đã xin được viện binh của triều đình, phải dừng lại để đợi viện binh cùng tiến. Quân Khương tin là thật nên chia nhau ra các huyện xung quanh cướp bóc.
Nhân thời cơ quân địch phân tán, không tập trung lại tấn công mình, Ngu Hủ ngày đêm hành quân gấp, trong 1 ngày đi được hơn 100 dặm. Ông ra lệnh cho tướng sĩ mỗi người phải đào được 2 hố bếp. Sau đó hàng ngày ông lại lệnh mỗi người đào thêm 2 hố nữa. Quân Khương thấy bếp của quân Hán ngày càng nhiều, cho rằng quân Hán tăng lên đông người, Ngu Hủ đã có quân tiếp viện đến thật nên không dám lại gần.
Đánh bại quân Khương > Phá quân Khương

Ngu Hủ đến quận Vũ Đô, thấy binh lính trong quận chưa đầy 3000 người trong khi quân Khương có hơn 1 vạn, đã vây đánh Xích Đình vài chục ngày. Ông ra lệnh cho quân sĩ không được dùng nỏ mạnh, chỉ dùng nỏ nhỏ để bắn. Quân Khương cho rằng viện binh cứu Xích Đình của Ngu Hủ yếu, không có khả năng bắn được mình nên tập trung thêm quân vây đánh Xích Đình, không chú ý tới cứu binh của Ngu Hủ.
Nhân lúc quân địch mất cảnh giác, Ngu Hủ huy động nỏ cứng mạnh ra trận, bắn tới tấp, phát nào cũng trúng. Quân Khương bị chết rất nhiều, hoảng sợ bỏ chạy. Ngu Hủ truy kích chém giết khá nhiều quân địch. Xích Đình được giải vây.
Hôm sau, Ngu Hủ lại cho toàn bộ quân lính xếp thành trận thế, cho họ ra từ cửa đông rồi vào cửa bắc; sau đó lại bảo họ thay quần áo khác chạy ra chạy vào nhiều lần. Quân Khương thấy quân Hán ra vào với quần áo khác nhau tưởng là quân Hán đông nên không dám phản công trở lại. Ngu Hủ đoán quân địch hoang mang không dám đánh sẽ rút lui, bèn phái 500 quân đi mai phục ở Thiên Thủy. Quả nhiên quân Khương rút về qua đường này, bị phục binh quân Hán đổ ra đánh. Quân Khương thua chạy tan tác.
Ổn định Vũ Đô

Ngu Hủ xét địa thế, cho xây đắp hơn 180 doanh lũy, chiêu hồi dân chúng lưu lạc trở về, cho cứu trợ người nghèo. Quận Vũ Đô yên ổn trở lại. Khi ông mới đến, trong quận chỉ còn 1 vạn hộ nhưng sau đó đã tăng lên 4 vạn hộ.
Đường sá ở Vũ Đô hiểm trở, vận chuyển rất khó khăn, không dùng thuyền bè và xe cộ được, phải dùng ngựa thồ, chi phí rất cao. Ngu Hủ đích thân đi thị sát khe núi và sông suối, cho chặt đốn cây cối, đục phá đất đai. Ông khai thông con đường thủy dài vài chục dặm từ Tứ Thủy đến Hạ Biện. Nhờ đường thủy được khai thông, một năm tiết kiệm được 40 triệu tiền phí.
Vụ án Trương Phòng

Năm 126 đời Hán Thuận Đế, Ngu Hủ được điều về kinh làm Tư lệ hiệu úy. Mới nhận chức được vài tháng, Ngu Hủ đã dâng tấu trình lên Thuận Đế xin cách chức các quan trên là Thái phó Phùng Thạch, Thái úy Lưu Hy, đồng thời vạch tội trạng Trung thường thị Trình Hoàng, Trần Bỉnh, Mạnh Sinh, Lý Nhuận. Mọi người cho rằng ông quá hà khắc. Các quan trên thù oán ông, cho rằng ông muốn hại người vô tội, tâu với Hán Thuận Đế trị tội ông. Thuận Đế biết vì ông ngay thẳng nên mới tấu trình như vậy, do đó không trị tội ông.
Trung thường thị Trương Phòng lộng quyền, nhận nhiều hối lộ. Ngu Hủ xét vụ án Trương Phòng, nhiều lần tâu lên nhưng bị quan trên bè cánh với Trương Phòng đều giấu đi, không phúc đáp. Ngu Hủ phẫn nộ bèn lệnh cho thủ hạ trói mình lại, tự giam vào ngục và dâng thư lên nói rằng ông tự giam mình vì không muốn làm đồng liêu với Trương Phòng.
Thư đến tay Thuận Đế, Trương Phòng bị triệu tập, bèn đến khóc trước mặt vua tỏ ra là vô tội. Thuận Đế tin lời Trương Phòng, bèn cách chức Ngu Hủ, bắt ông làm phạm nhân. Trương Phòng càng thù oán Ngu Hủ, bèn sai người liên tiếp đến thẩm vấn tra tấn ông 4 lần, muốn bức ông chết. Quan coi ngục khuyên ông tự vẫn để khỏi bị nhục nhưng Ngu Hủ không nghe, ông cho rằng thà bị chém ngoài chợ để mọi người biết đến mà phán xét phải trái còn hơn chết âm thầm trong lao.
Sau đó Ngu Hủ được hai hoạn quan Tôn Trình và Trương Hiền - những người từng theo giúp Thuận Đế khi còn là thái tử - tâu trình lên Thuận Đế, khuyên vua giải oan cho ông. Nhưng Thuận Đế chần chừ chưa quyết, lại theo ý kiến của Giả Lang là người thân thiết với Trương Phòng, không xét lại án.
Con Ngu Hủ là Ngu Nghỉ cùng hơn 100 môn sinh đến kinh đô chặn xe Phàn hầu Trung thường thị Cao Phạn xin giải oan cho ông. Cao Phạn vào triều tâu trình lý lẽ với Thuận Đế. Thuận Đế nghe ra, bèn hạ lệnh tha cho Ngu Hủ, sai bắt giam Trương Phòng đày ra biên ải, Giả Lang và 5 người cùng cánh bị giết hoặc cách chức.
Tôn Trình lại dâng thư kể công trạng của Ngu Hủ, Hán Thuận Đế bèn bổ nhiệm ông làm Nghị lang, ít lâu sau thăng làm Thượng thư bộc xạ.
Chỉnh lý pháp luật

Thời Hán có luật cho phép người phạm tội dùng tiền chuộc tội, gọi là "nghĩa tiền", trên danh nghĩa là dùng tiền dự trữ cứu trợ người nghèo nhưng trên thực tế là các quan lại vận dụng việc đóng tiền chuộc tội để bỏ vào túi riêng.
Ngu Hủ bèn tâu lên triều đình nên bỏ luật này. Thuận Đế nghe theo, bèn hạ lệnh bỏ hình thức dùng tiền chuộc tội và truyền đạt tấu chương của ông xuống các châu quận.
Ngu Hủ làm quan ngay thẳng, nhiều lần động chạm đến cấp trên khiến ông bị thù oán nhưng tới khi già ông vẫn không thay đổi tính cách.
Năm 136, Ngu Hủ được thăng làm Thượng thư lệnh. Sau đó ít lâu ông xin nghỉ hưu. Triều đình biết tính ông cương trực nên sau đó định mời ông ra làm quan lần nữa, nhưng ông đã qua đời. Không rõ khi đó Ngu Hủ bao nhiêu tuổi. Ông đã phục vụ gần 30 năm dưới 3 đời vua Hán.
Nhận định

Ngu Hủ được các sử gia Trung Quốc đánh giá là "trí lược hơn người, trung cần quốc sự, trung thực cương trực, thù chí bất khuất". Trong đời làm quan ông "9 lần bị khiển trách, 3 lần chịu hình phạt nhưng vẫn không bỏ khí tiết". Ngu Hủ có tài văn võ kiêm toàn, được xem là tướng văn kiêm tướng võ tài năng hiếm có.
Chú thích

↑  Trịnh Phúc Điền, Khả Vĩnh Quyết, Dương Hiệu Xuân, sách đã dẫn, tr 434
↑  Trịnh Phúc Điền, Khả Vĩnh Quyết, Dương Hiệu Xuân, sách đã dẫn, tr 436
↑  Trịnh Phúc Điền, Khả Vĩnh Quyết, Dương Hiệu Xuân, sách đã dẫn, tr 437
1 2  Trịnh Phúc Điền, Khả Vĩnh Quyết, Dương Hiệu Xuân, sách đã dẫn, tr 438
↑  Phía tây nam Cam Túc
↑  Lê Đông Phương, sách đã dẫn, tr 310
↑  Trịnh Phúc Điền, Khả Vĩnh Quyết, Dương Hiệu Xuân, sách đã dẫn, tr 655
↑  Trịnh Phúc Điền, Khả Vĩnh Quyết, Dương Hiệu Xuân, sách đã dẫn, tr 439
1 2  Trịnh Phúc Điền, Khả Vĩnh Quyết, Dương Hiệu Xuân, sách đã dẫn, tr 440
1 2  Trịnh Phúc Điền, Khả Vĩnh Quyết, Dương Hiệu Xuân, sách đã dẫn, tr 441
↑  Trịnh Phúc Điền, Khả Vĩnh Quyết, Dương Hiệu Xuân, sách đã dẫn, tr 442
1 2  Trịnh Phúc Điền, Khả Vĩnh Quyết, Dương Hiệu Xuân, sách đã dẫn, tr 445
Hadena seminaria

| Hadena seminaria> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Noctuidae
Chi (genus): Hadena
Loài (species): H. seminaria
Danh pháp hai phần
Hadena seminaria Schaus, 1894 
Hadena seminaria là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).