stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Tìm vịt tím

| Tìm vịt tím |
| --- | --- |

Tình trạng bảo tồn
 Ít quan tâm  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Aves
Bộ (ordo): Cuculiformes
Họ (familia): Cuculidae
Chi (genus): Chrysococcyx
Loài (species): C. xanthorhynchus
Danh pháp hai phần
Chrysococcyx xanthorhynchus Horsfield, 1821 
Tìm vịt tím (tên khoa học: Chrysococcyx xanthorhynchus) là một loài chim trong họ Cuculidae.
Chú thích

↑  BirdLife International (2018). “Chrysococcyx xanthorhynchus”. Sách đỏ IUCN về các loài bị đe dọa. 2018: e.T22684003A130087571. doi:10.2305/IUCN.UK.2018-2.RLTS.T22684003A130087571.en. Truy cập ngày 13 tháng 11 năm 2021.
↑  Trần Văn Chánh (2008). “Danh lục các loài chim ở Việt Nam (đăng trên Tạp chí Nghiên cứu và Phát triển số 6(71) (2008))”. Bản gốc lưu trữ ngày 5 tháng 10 năm 2013. Truy cập ngày 30 tháng 5 năm 2013.
↑  Clements, J. F.; Schulenberg, T. S.; Iliff, M. J.; Wood, C. L.; Roberson, D.; Sullivan, B.L. (2012). “The eBird/Clements checklist of birds of the world: Version 6.7”. Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.
Chrysopteris longipes

| Chrysopteris longipes> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Pteridophyta
Lớp (class): Polypodiopsida
Bộ (ordo): Polypodiales
Họ (familia): Polypodiaceae
Chi (genus): Chrysopteris
Loài (species): C. longipes
Danh pháp hai phần
Chrysopteris longipes Link, 1841 
Chrysopteris longipes là một loài dương xỉ trong họ Polypodiaceae. Loài này được Link mô tả khoa học đầu tiên năm 1841.
Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Chrysopteris longipes”. Truy cập ngày 28 tháng 5 năm 2014.
Phyllonorycter hibiscina

| Phyllonorycter hibiscina> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Phân bộ (subordo): Glossata
Liên họ (superfamilia): Gracillarioidea
(không phân hạng): Ditrysia
Họ (familia): Gracillariidae
Chi (genus): Phyllonorycter
Loài (species): P. hibiscina
Danh pháp hai phần
Phyllonorycter hibiscina (Vári, 1961) 
Danh pháp đồng nghĩa
 Lithocolletis hibiscina Vári, 1961 
Phyllonorycter hibiscina là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Nam Phi.
Ấu trùng ăn Brachylaena, Abutilon mauritianum, Hibiscus calyphyllus, Hibiscus lunarifolius và Pavonia. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.
Chú thích

↑  Afrotropical Gracillariidae
↑  Global Taxonomic Database of Gracillariidae (Lepidoptera)[liên kết hỏng]
973 Aralia

| Tên |
| --- | --- |
Tên: Aralia
Tên chỉ định: 1922 LR
Phát hiện
Người phát hiện: K. Reinmuth
Ngày phát hiện: 18 tháng 3 năm 1922
Nơi phát hiện: Heidelberg
Thông số quỹ đạo
Kỷ nguyên 18 tháng 8 năm 2005 (JDCT 2453600.5)
Độ lệch tâm (e): 0.110
Bán trục lớn (a): 3.213 AU
Cận điểm quỹ đạo (q): 2.861 AU
Viễn điểm quỹ đạo (Q): 3.565 AU
Chu kỳ quỹ đạo (P): 5.758 a
Độ nghiêng quỹ đạo (i): 15.814°
Kinh độ (Ω): 348.624°
Acgumen (ω): 90.496°
Độ bất thường trung bình (M): 216.528°
973 Aralia là một tiểu hành tinh bay quanh Mặt Trời.
Chamaepentas hindsioides

| Chamaepentas hindsioides> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Gentianales
Họ (familia): Rubiaceae
Chi (genus): Chamaepentas
Loài (species): C. hindsioides
Danh pháp hai phần
Chamaepentas hindsioides (K.Schum.) Kårehed & B.Bremer, 2007 
Chamaepentas hindsioides là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được (K.Schum.) Kårehed & B.Bremer mô tả khoa học đầu tiên năm 2007.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Chamaepentas hindsioides”. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2013.
Plectranthias maugei

| Plectranthias maugei> Tình trạng bảo tồn |
| --- | --- |
 Thiếu dữ liệu  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Actinopterygii
Bộ (ordo): Perciformes
Họ (familia): Serranidae
Phân họ (subfamilia): Anthiadinae
Chi (genus): Plectranthias
Loài (species): P. maugei
Danh pháp hai phần
Plectranthias maugei Randall, 1980 
Plectranthias maugei là một loài cá biển thuộc chi Plectranthias trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1980, được đặt theo tên của L. A. Mauge, đến từ Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Quốc gia Pháp, là người đã thu thập những mẫu vật của loài này và đã phác thảo lại chúng.
Phân bố và môi trường sống

P. maugei có phạm vi phân bố nhỏ hẹp ở vùng biển Tây Ấn Độ Dương. Loài cá này chỉ được tìm thấy duy nhất ở ngoài khơi phía tây nam đảo Madagascar. P. maugei sống xung quanh các rạn san hô ở độ sâu được ghi nhận ở khoảng 250 m.
Mô tả

Ba mẫu vật dùng để mô tả P. maugei có chiều dài cơ thể với kích thước đo được năm trong khoảng 17 – 21 cm. Màu sắc khi các mẫu vật còn tươi không được ghi lại. Những mẫu vật đã được giữ trong rượu có màu trắng nhạt với một loạt 8 đốm đen không đều ở đầu và thân. Đốm thứ nhất nằm sau mắt; đốm thứ hai sau gáy, ở ngay gốc vây lưng trước; đốm thứ ba bên dưới gai vây lưng thứ 4 đến thứ 9, lan xuống dưới đường bên; đốm thứ tư bên dưới gai vây lưng cuối cùng; đốm thứ năm và thứ sáu nhỏ, bên dưới nửa sau của vây lưng; 2 đốm nhỏ cuối cùng ở mặt trên của cuống đuôi.
Số gai ở vây lưng: 10; Số tia vây mềm ở vây lưng: 15; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây mềm ở vây hậu môn: 7; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây mềm ở vây bụng: 5; Số tia vây mềm ở vây ngực: 13; Số tia vây mềm ở vây đuôi: 14.
Chú thích

1 2 3 4  Randall (1980), sđd, tr.152-155
↑  “Plectranthias maugei”. Sách Đỏ IUCN.
↑  “Plectranthias maugei Randall, 1980”. FishBase.
Colaspidema dufouri

| Colaspidema dufouri |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Chrysomelidae
Chi (genus): Colaspidema
Loài (species): C. dufouri
Danh pháp hai phần
Colaspidema dufouri Perez, 1865 
Colaspidema dufouri là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Perez miêu tả khoa học năm 1865.
Chú thích

↑  Chrysomelidae in Synopsis of the described Coleoptera of the World ngày 13 tháng 12 năm 2008
9737 Dudarova

| Khám phá |
| --- | --- |
Khám phá bởi: L. G. Karachkina
Nơi khám phá: Đài vật lý thiên văn Crimean
Ngày phát hiện: 29 tháng 9 năm 1986
Tên định danh
Tên định danh: 9737
Tên định danh thay thế: 1986 SC2
Đặc trưng quỹ đạo
Kỷ nguyên 14 tháng 5 năm 2008
Cận điểm quỹ đạo: 2.0202259
Viễn điểm quỹ đạo: 2.8950513
Độ lệch tâm: 0.1779809
Chu kỳ quỹ đạo: 1407.2635596
Độ bất thường trung bình: 266.30199
Độ nghiêng quỹ đạo: 11.33411
Kinh độ điểm mọc: 230.90897
Góc cận điểm: 57.24458
Đặc trưng vật lý
Cấp sao tuyệt đối (H): 13.6
 
9737 Dudarova (1986 SC2) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 29 tháng 9 năm 1986 bởi L. G. Karachkina ở Đài vật lý thiên văn Crimean.
Chiến dịch Meuse-Argonne

Vào lúc 5 giờ 30 phút sáng ngày 26/9/1918,sau khoảng 6 giờ oanh tạc trong đêm,hơn 700 xe tăng của quân đồng minh,theo sau bởi nhiều toán bộ binh, phát triển tấn công chống các vị trí của Đức tại rừng Argonne và dọc sông Meuse. Dựa trên thành công sớm của quân đồng minh tại Amiens và Albert suốt mùa hè 1918,cuộc tấn công Meuse-Argonne được thưc hiên bởi 37 sư đoàn của Pháp và Mĩ.Mục đích cắt đứt toàn bộ tập đoàn quân số 2 của Đức, chỉ huy tối cao của quân Đồng Minh là Ferdinand Foch yêu cầu tướng John.J.Persing mở cuộc tổng tấn công,lực lượng quân viễn chinh Mĩ của Persing đóng vai trò chính,trong cuộc công kích lớn nhất của Mĩ trong WWI. Sau khi khoảng 400.000 lính được chuyển với nhiều khó khăn,chỉ trước 10 ngày trận Meuse-Argonne bắt đầu.Cuộc oanh tac sử dụng khí mù tạc và bom hóa học giết chết 278 lính Đức và làm tàn phế hơn 10000.Bộ binh bắt đầu vào buổi sáng,hỗ trợ bởi pháo lực của xe tăng và 500 máy bay từ không quân Mĩ. Vào buổi sáng ngày hôm sau, quân đồng minh bắt giữ hơn 23000 tù binh Đức, vào buổi tối quân đồng mình bắt giữ thêm 10000 và tiến quân thêm 6 dặm tại một số khu vực. Người Đức vẫn tiếp tục chiến đấu, tuy nhiên sự kháng cự của họ là đủ lớn để cuối cùng quân đồng minh không thành công như họ dự kiến. Persing hủy bỏ cuộc tấn công Meuse-Argonne vào 30/9 và bắt đầu lại lần nữa chỉ 4 ngày sau đó vào ngày 4/10.Kiệt sức,mất tinh thần,bệnh dịch bằng sự mở rộng của dịch cúm.Sự tăng cường của quân đội Mĩ đã có thời gian tiến sâu thêm 32 kilomet trước khi thỏa thuận đình chiến chung được thông qua,vào ngày 11/11 thế chiến 1 kết thúc
1 2 3  Hart, Keith (1982). “A Note on the Military Participation of Siam in the First World War” (PDF). Journal of the Siam Society. tr. 135. Truy cập ngày 19 tháng 7 năm 2015.
↑  Ferrell, Robert H. (2007). America's Deadliest Battle: Meuse-Argonne, 1918. University Press of Kansas. ISBN 978-0-7006-1499-8. LCCN 2006029077.
↑
↑  “Meuse River–Argonne Forest Offensive, 26 September-11 November 1918”. Historyofwar.org. Truy cập ngày 26 tháng 9 năm 2013.
↑  "Collier's New Encyclopedia: A Loose-leaf and Self-revising Reference Work". 1922. Page 209.
↑  Gary Mead: Doughboys
Tấn Phế Đế

Tấn Phế Đế (giản thể: 晋废帝; phồn thể: 晉廢帝; bính âm: Jìn Fèidì, (342 – 23 tháng 11 năm 386), tên thật là Tư Mã Dịch (司馬奕), tên tự Diên Linh (延齡), là vị Hoàng đế thứ 7 của nhà Đông Tấn, và là Hoàng đế thứ 12 của Nhà Tấn trong lịch sử Trung Quốc. Ông là em trai cùng bố mẹ của Tấn Ai Đế và sau đó bị tướng Hoàn Ôn phế truất. Tước hiệu ông thường được gọi, "Phế Đế", không phải là thụy hiệu mà dùng để biểu thị rằng ông là vị hoàng đế bị phế bỏ. Ông cũng thường được biết đến với tước hiệu sau khi bị phế là Hải Tây công (海西公).
Đầu đời

Tư Mã Dịch sinh năm 342, là con trai của Tấn Thành Đế và tì thiếp Chu Quý nhân, bà cũng là mẹ ruột của Tư Mã Phi, người anh lớn hơn ông một tuổi. Sau đó vào năm 342, Thành Đế lâm bệnh nặng. Thông thường thì ngai vàng sẽ được truyền cho một người con trai của hoàng đế, song thúc phụ đằng ngoại của Thành Đế là Dữu Băng (庾冰) muốn kiểm soát triều đình lâu dài hơn nên đã nói với Thành Đế rằng Đông Tấn đang phải đối mặt với mối đe dọa từ Hậu Triệu nên người kế vị cần thiết phải là đã trưởng thành, và thuyết phục Thành Đế truyền ngôi lại cho em trai ruột Lang Da vương Tư Mã Nhạc. Thành Đế chấp thuận và sau khi ông chết, Tư Mã Nhạc lên ngôi và trở thành Khang Đế. Khang Đế lập Tư Mã Dịch làm Đông Hải vương.
Trong thời niên thiếu, Tư Mã Dịch đã trải qua các chức quan. Trong khi vẫn là Đông Hải vương, ông là kết hôn với con gái của Dữu Băng là Dữu Đạo Liên. Năm 361, sau cái chết của người em họ Mục Đế, anh trai của ông là Tư Mã Phi lên kế vị và trở thành Ai Đế, còn bản thân ông trở thành Lang Da vương, tước hiệu mà Ai Đế đã giữ trước đó. Năm 365, sau khi Ai Đế chết trong khi không có con trai, Tư Mã Dịch đã lên kế vị theo chiếu chỉ của Chử Thái hậu (vợ của Khang Đế). Ông lập vợ mình làm hoàng hậu.
Trị vì

Mặc dù Tư Mã Dịch đã trưởng thành song ông không có quyền lực thực sự, phần lớn các quyết định nằm trong tay Hội Kê vương Tư Mã Dục, song bản thân Tư Mã Dục không phải là có thể hoàn toàn tự ý đưa ra các quyết định do vị tướng Hoàn Ôn nhiều khi cũng áp đặt quyết định của mình cho triều đình.
Ngay lập tức sau khi Tư Mã Dịch lên ngôi, thành Lạc Dương trọng yếu đã rơi vào tay Tiền Yên, do cái chết của Ai Đế nên quân cứu viện đã không thể được gửi đi.
Cuối năm 365, tướng Tư Mã Huân (司馬勳), thứ sử Lương Châu (梁州, nay là phía nam Thiểm Tây) đã nổi loạn, nhưng đã bị đánh bại, bị bắt giữ rồi xử tử vào năm 366.
Vào mùa hè năm 366, Dữu Hoàng hậu qua đời. Tư Mã Dịch sau đó không lập một hoàng hậu nào khác trong suốt thời gian ông trị vì.
Năm 369, Hoàn Ôn đã phát động một cuộc tấn công lớn chống lại Tiền Yên, tiến mọi đường đến vùng lân cận kinh đô của Tiền Yên là Nghiệp thành, song ông đã do dự trong việc tiến hành một trận quyết định vào Nghiệp thành, và rồi sau đó bị đánh bại trước Mộ Dung Thùy và quân Tiền Tần cứu viện.
Hoàn Ôn có tham vọng tiếm quyền và có ý định biểu dương sức mạnh của mình thông qua việc thảo phạt Tiền Yên song đến khi chiến dịch thất bại, sau đó ông ta đã quyết định thể hiện quyền lực theo một cách khác. Ông âm mưu cùng thân tín Si Siêu (郗超) hăm dọa mọi người bằng cách phế truất Tư Mã Dịch. Tuy nhiên, vị hoàng đế này luôn thận trọng khi trị vì và không có bất kỳ lỗi lầm lớn nào, do vậy Hoàn Ôn đã cố tạo ra một thứ. Ông ta đã lan truyền tin đồng rằng Hoàng đế bị liệt dương và không thể có con, các con trai mà Hoàng đế có với Điền mỹ nhân và Mạnh mỹ nhân trên thực tế là con trai ruột của những người mà ông ban đặc ân là Tương Long (相龍), Kế Hảo (計好), và Chu Linh Bảo (朱靈寶), các tin đồn thậm chí còn ám chỉ về việc có quan hệ nam sắc giữa Hoàng đế và ba người này. Sau đó Hoàn Ôn đến kinh thành và đe dọa Chử Thái hậu để buộc bà phải ban hành một chiếu chỉ mà ông ta đã soạn sẵn để truất phế Tư Mã Dịch. Ông đưa Tư Mã Dục lên ngôi, trở thành Giản Văn Đế. Phế Đế bị giáng xuống làm Đông Hải vương, tước hiệu mà ông đã giữ trong hầu hết cuộc đời. Hoàn Ôn cho xử tử Điền mỹ nhân và Mạnh mỹ nhân cùng ba con trai của họ. Ông cũng tàn sát các gia tộc có nhiều quyền lực là Ân và Dữu.
Sau khi bị phế

Hoàn Ôn tuy vậy vẫn muốn tiếp tục giáng tước hiệu của vị cựu hoàng đế, ông ta đề xuất giáng Tư Mã Dịch thành dân thường. Chử Thái hậu chống lại điều này và chỉ giáng Tư Mã Dịch thành Hải Tây công. Hoàn Ôn lo sợ rằng vị cựu hoàng đế có thể sẽ cố trở lại ngai vàng nên đã lưu đày Tư Mã Dịch đến Ngô huyện (吳縣, nay thuộc Tô Châu, Giang Tô) và đặt vị cựu hoàng đế dưới sự canh giữ nghiêm ngặt.
Vào mùa đông năm 372, quân nổi loạn nông dân Lô Tùng (盧悚) tuyên bố rằng có một chiếu chỉ của Chử Thái hậu để phục vị cho Phế Đế, và ông ta đã cử sứ giả đến chỗ Hải Tây công để thuyết phục ông tham gia nổi loạn. Ban đầu, Hải Tây công tin Lô Tùng, nhưng sau đó ông nhận ra rằng nếu Chử Thái hậu thật sự muốn phục vị cho mình thì bà sẽ cử cận binh triều đình đến hộ tống, và do đó nhận ra rằng không hề có sắc lệnh nào. Không có sự ủng hộ của vị cựu hoàng đế, cuộc nổi loạn của Lô Tùng đã thất bại.
Trong khi lưu đày, cựu hoàng đế luôn lo sợ trước cái chết, vì vậy ông đã dành thời gian của mình để thỏa mãn tửu sắc và âm nhạc, nhằm thể hiện cho Hoàn Ôn rằng ông không còn mong muốn hoạt động chính trị. Khi các thê thiếp của mình sinh con, ông đều không dám nuôi dưỡng chúng, và phải chọn giải pháp siết cổ vì nếu không sẽ chứng minh cho thiên hạ rằng Hoàn Ôn đã cáo buộc sai trái. Sau đó, Hoàn Ôn bắt đầu nới lỏng các hạn chế với ông. Ông mất năm 386 (sau Hoàn Ôn 13 năm) và được táng tại Ngô huyện. Vợ ông, Dữu Hoàng hậu, được cải táng để chôn cùng ông.
Phú Cần, Krông Pa

Đối với các định nghĩa khác, xem Phú Cần.
Phú Cần là một xã thuộc huyện Krông Pa, tỉnh Gia Lai, Việt Nam.
Xã Phú Cần có diện tích 25,3 km², dân số năm 1999 là 4.427 người, mật độ dân số đạt 175 người/km².
Chú thích

↑  Quyết định 03/1989/QĐ-HĐBT
1 2 3  “Mã số đơn vị hành chính Việt Nam”. Bộ Thông tin & Truyền thông. Bản gốc lưu trữ ngày 24 tháng 3 năm 2013. Truy cập ngày 10 tháng 4 năm 2012.
↑  Tổng cục Thống kê
Trần Thủ Độ

Trần Thủ Độ (chữ Hán: 陳守度, 1194 – 1264), cũng gọi Trung Vũ đại vương (忠武大王), là một nhà chính trị Đại Việt, sống vào thời cuối triều Lý đầu triều Trần trong lịch sử Việt Nam. Ông đóng vai trò quan trọng trong các sự kiện lật đổ nhà Lý, lập nên nhà Trần, thu phục các thế lực người Man làm phản loạn và trong cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Mông Cổ lần thứ nhất
Năm 1209, trong nước có loạn Quách Bốc, Lý Cao Tông phải chạy ra khỏi kinh sư, Lý Huệ Tông Lý Hạo Sảm – khi ấy đang là Thái tử phải chạy đến nương nhờ Trần Lý. Họ Trần dẫn quân về triều dẹp loạn, rước vua về kinh sư, nhân đó mà khuynh loát triều đình. Với chức vụ Điện tiền chỉ huy sứ, Trần Thủ Độ đã sắp xếp cho người cháu họ của mình lấy Lý Chiêu Hoàng, sau đó Nữ hoàng nhường ngôi cho chồng là Trần Thái Tông (Trần Cảnh), lập ra triều Trần.
Trần Thủ Độ một tay cáng đáng trọng sự, giúp Trần Thái Tông bình phục được giặc giã trong nước và chỉnh đốn lại mọi việc, làm cho nước Đại Việt bấy giờ được cường thịnh, có thể chống cự với Mông Cổ. Ông được nhiều nhà sử học qua các thời đại thừa nhận và đánh giá cao về tài năng, khả năng chính trị quyết đoán hiệu quả, nhưng cũng vì thế có rất nhiều sự phê bình tiêu cực về nhân phẩm của ông. Nhiều ý kiến cho rằng ông đã vi phạm các chuẩn mực đạo đức do ông đã bức tử Lý Huệ Tông cũng như cưới Huệ hậu (chị họ của ông) làm phu nhân; ép Trần Thái Tông lấy vợ của anh trai khi đang mang thai 3 tháng và nghi vấn tàn sát tôn tộc nhà Lý
Nguồn gốc

Nguồn gốc của Trần Thủ Độ không được các sách chính sử như Đại Việt sử ký toàn thư, Khâm định Việt sử thông giám cương mục, An Nam chí lược, Lịch triều hiến chương loại chí chép rõ. Sử chỉ chép rằng, Trần Lý ở Tức Mặc (Nam Định)[cần dẫn nguồn] sinh ra Trần Tự Khánh, Trần Thừa và con gái Trần Thị Dung. Trần Thủ Độ là em họ của ba người con của Trần Lý. Trần Thừa sinh ra Trần Thái Tông Trần Cảnh, Trần Thủ Độ là chú họ của Thái Tông.
Theo bài viết chưa rõ Về Hoằng Nghị đại vương, ông có tên là Trần An Bang (陳安邦), còn Thủ Độ là biểu tự, quê tại hương Lưu Xá, phủ Long Hưng, lộ Sơn Nam Hạ (nay là thôn Lưu Xá, xã Canh Tân, huyện Hưng Hà, tỉnh Thái Bình). Cùng với hai người anh Trần An Quốc và Trần An Hạ, ông là con trai út của Trần Quả, em trai của Trần Lý, sau được truy tôn Hoằng Nghị vương(弘毅王). Tuy nhiên, Các nhà sử học đã có hội thảo năm 2019 và khẳng định cái tên Trần Hoằng Nghị không phải nhân vật lịch sử có thật.
Một nguồn tư liệu lịch sử khác dựa trên gia phả do Trần Ích Tắc biên soạn thời kì sống lưu vong trên đất nước Trung Quốc giả thiết rằng cụ tổ của họ Trần là Trần Tự Kình đã sinh ra 2 con là Trần Tự Hấp và Trần Tự Duy. Trần Tự Hấp sinh ra Trần Lý, Trần Lý sinh ra 4 con là Trần Thừa, Trần Tự Khánh, Trần Thị Dung, và Trần Thị Tam Nương. Ở lưu xá bên cạnh, Trần Tự Duy sinh ra Trần Thủ Huy, Trần Thủ Huy sinh ra Trần Thẩm và Trần Thủ Độ.
Sự nghiệp > Triều Lý Cao Tông và Lý Huệ Tông

Năm 1175, Lý Anh Tông băng hà. Thái tử Lý Long Cán mới 3 tuổi lên ngôi, tức Lý Cao Tông. Theo lời nhận định của sách Đại Việt sử ký toàn thư, Cao Tông lớn lên chơi bời vô độ, chính sự hành pháp không rõ ràng, giặc cướp nổi như ong, đói kém liền năm, sự nghiệp nhà Lý suy từ đây.
Năm 1209, viên tướng Phạm Bỉnh Di đem quân đi đánh dẹp quân làm phản Phạm Du ở Nghệ An. Phạm Du thua chạy, Bỉnh Di sai tịch thu tài sản đốt hết. Vua Cao Tông lại gọi Phạm Du vào kinh sư, Bỉnh Di đem quân trở về, vua bắt giam lại sai giết chết. Tướng của Bỉnh Di là Quách Bốc nghe tin, đem binh đánh vào kinh sư, khiến Lý Cao Tông phải chạy ra ngoài, đó gọi là loạn Quách Bốc.
Thái tử Sảm chạy đến thôn Lưu Gia ở Hải Ấp nghe tiếng con gái của Trần Lý là Trần Nhị Dung có nhan sắc bèn cưới làm vợ. Gia đình họ Trần vốn làm nghề đánh cá, trở nên giàu có, người chung quanh theo về. Thái tử Sảm phong cho Trần Lý tước Minh tự, phong cho cậu của vợ (tức Trần thị) là Tô Trung Từ làm Điện tiền chỉ huy sứ. Gia tộc họ Trần đem hương binh về kinh sư, dẹp quân của Quách Bốc, rước Cao Tông về Kinh sư.
Năm 1210, Trần Lý bị một đám quân giặc không rõ giết chết, người con Trần Tự Khánh thay cha mang quân vào kinh, được phong làm Thuận Lưu bá, cùng năm này Lý Cao Tông băng hà, truyền ngôi cho Thái tử Lý Sảm, tức Lý Huệ Tông. Theo Đại Việt sử ký toàn thư, Huệ Tông lên ngôi lúc giặc giã nổi lên tứ tung, mình bị bệnh nặng, lại không có con trai, họ Lý mất. Thời bấy giờ, Hoàng đế dùng Thái úy Đàm Dĩ Mông vốn không được học hành, không có mưu thuật, lại nhu nhược khiến nước suy yếu, triều đình không có chính sách hay, nhân dân đói kém. Năm 1213, Trần Tự Khánh đem quân xâm phạm cửa khuyết, xin đón xa giá. Nhà vua hoảng sợ, không tin, xuống chiếu lấy quân các đạo đánh Trần Tự Khánh. Trần Tự Khánh đánh bại tất cả, lại xin xa giá, vua lánh ra ngoài. Do vậy, Thái hậu ngờ Trần thị có ý phản, sai đem thuốc độc, tìm cách giết đi, Huệ Tông che chở cho.
Đến năm 1216, Huệ Tông cùng Trần thị lẻn ra ngoài, chạy đến nơi quân Tự Khánh đóng quân. Sau đó, Trần thị được sách phong làm Hoàng hậu, còn gia phong cho anh của Hoàng hậu là Trần Tự Khánh làm Thái úy phụ chính, anh Tự Khánh là Trần Thừa làm Nội thị phán thủ.
Năm 1223, Trần Tự Khánh chết, anh trai là Trần Thừa được phong làm Phụ quốc thái úy, vào chầu không xưng tên. Bây giờ, Lý Huệ Tông mắc bệnh điên loạn, không có con trai chỉ có 2 công chúa. Họ đều được chia các lộ làm ấp thang mộc, ủy nhiệm chỉ một mình Chỉ huy sứ Trần Thủ Độ quản lĩnh các quân điện tiền hộ vệ cấm đình.
Sự nghiệp > Triều Lý Chiêu Hoàng

Lý Huệ Tông và Thuận Trinh Hoàng hậu có hai con gái, người em tên là Lý Thiên Hinh, được phong là Chiêu Thánh công chúa, tháng 10 năm 1224 được lập làm Hoàng thái tử. Lý Huệ Tông xuất gia ở chùa Chân Giáo trong đại nội, Chiêu Thánh lên ngôi, tức Lý Chiêu Hoàng, mới 7 tuổi.
Lúc ấy, Điện tiền chỉ huy sứ Trần Thủ Độ coi giữ mọi việc quân sự trong ngoài thành thị. Cháu gọi Thủ Độ bằng bác là Trần Bất Cập làm Cận thị thự lục cục chi hậu, Trần Thiêm làm Chi ứng cục, Trần Cảnh làm Chính thủ. Trần Cảnh là con của Trần Thừa, lúc ấy mới lên 8 tuổi, chực hầu ở bên ngoài. Một hôm phải giữ việc bưng nước rửa, nhân thế vào hầu bên trong. Chiêu Hoàng trông thấy làm ưa, mỗi khi chơi đêm cho gọi Cảnh đến cùng chơi, thấy Cảnh ở chỗ tối thì thân đến trêu chọc, hoặc nắm lấy tóc, hoặc đứng lên bóng. Có một hôm, Cảnh bưng chậu nước hầu, Chiêu Hoàng rửa mặt lấy tay vốc nước té ướt cả mặt Cảnh rồi cười trêu, đến khi Cảnh bưng khăn trầu thì lấy khăn ném cho Cảnh. Cảnh không dám nói gì, về nói ngầm với Thủ Độ. Thủ Độ nói: "Nếu thực như thế thì họ ta thành hoàng tộc hay bị diệt tộc đây?".
Lại một hôm, Chiêu Hoàng lại lấy khăn trầu ném cho Cảnh, Cảnh lạy rồi nói: "Bệ hạ có tha tội cho thần không? Thần xin vâng mệnh".
Chiêu Hoàng cười và nói: "Tha tội cho ngươi. Nay ngươi đã biết nói khôn đó". Cảnh lại về nói với Thủ Độ. Thủ Độ sợ việc tiết lộ thì bị giết cả, bấy giờ mới tự đem gia thuộc thân thích vào trong cung cấm. Thủ Độ đóng cửa thành và các cửa cung, sai người coi giữ, các quan vào chầu không được vào. Thủ Độ loan báo rằng: "Bệ hạ đã có chồng rồi". Các quan đều vâng lời, xin chọn ngày vào chầu.
Đến tháng 12, năm 1225, Lý Chiêu Hoàng cởi áo nhường ngôi cho Trần Cảnh, tức Trần Thái Tông. Phong Trần Thủ Độ làm Quốc thượng phụ, nắm giữ mọi việc cai trị trong nước. Thủ Độ mới dâng sớ đề nghị cho cha của Trần Cảnh là Trần Thừa làm Thái thượng hoàng, nhiếp chính giúp vua nhỏ, bá quan đồng ý.
Sự nghiệp > Triều Trần Thái Tông > Trừ bỏ Lý Huệ Tông và tôn thất họ Lý

Sau khi Trần Thái Tông lên ngôi, họ Trần phế Thượng hoàng nhà Lý ra ở chùa Chân Giáo, gọi là Huệ Quang đại sư. Trước đây, thượng hoàng ra chơi ở chợ Đông, dân chúng tranh nhau tới xem, có người than khóc. Thủ Độ sợ lòng người nhớ vua cũ, sinh biến loạn, nên mới dời vua tới chùa Chân Giáo, nói để phụng nhưng thực ra để dễ bề giữ chặt. Có lần Thượng hoàng nhổ cỏ ở sân chùa, Thủ Độ đến chơi liền nói:"Nhổ cỏ thì phải nhổ cả rễ sâu". Thượng hoàng nói:"Điều ngươi nói ta hiểu rồi". Đến tháng 8, Thủ Độ sai người đưa hương hoa đến cho thượng hoàng Huệ Tông, nói:"Thượng phụ sai thần đến mời". Thượng hoàng nhà Lý nói: "Ta tụng kinh xong sẽ tự tử". Nói rồi vào buồng ngủ khấn rằng: "Thiên hạ nhà ta đã vào tay ngươi, ngươi lại còn giết ta, ngày này ta chết, đến khi các con cháu ngươi cũng sẽ bị như thế". Bèn thắt cổ tự tử ở vườn sau chùa.
Thủ Độ ra lệnh cho các quan đến khóc, khoét tường thành phía nam cửa, đưa linh cữu ra phường Yên Hoa để thiêu, chứa xương vào tháp chùa Bảo Quang, tôn miếu hiệu là Huệ Tông. Giáng hoàng hậu của Huệ Tông tức Trần Thị Dung, làm Thiên Cực công chúa, gả cho Trần Thủ Độ, cho châu Lạng làm ấp thang mộc.
Năm 1232, nhân lúc tông thất nhà Lý về quê ngoại ở làng Hoa Lâm (nay là xã Mai Lâm, huyện Đông Anh, Hà Nội) làm lễ cúng tổ tiên, Thủ Độ đào ngầm hố sâu, làm nhà lên trên, đợi khi mọi người uống rượu say, giật máy chôn sống hết.
Việc này chép theo sách Đại Việt sử ký toàn thư, chép xong đoạn này sách có lời chua rằng: "Xét thời Trần Anh Tông còn có người họ Lý làm tướng, hơn nữa Phan Phu Tiên không ghi lại, việc này chưa chắc đã có thực, hãy tạm chép vào đây"., bắt những người sống sót đổi sang họ Nguyễn và một số họ khác để trừ tuyệt hậu họa.