stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Danh sách quốc gia theo ý nghĩa tên gọi
Châu Mỹ > Nam Mỹ

| STT | Quốc gia và vùng lãnh thổ | Tên gọi chính thức | Tên khác | Ý nghĩa tên gọi quốc gia |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 124 |  Brasil | Cộng hòa Liên bang Brazil | Ba Tây Bi Lê Diên Lô  | 1.Đất nước của gỗ mun  2. Được lấy từ cây Brazilwood khi người Bồ Đào Nha đặt chân lên vùng đất mới này |
| 125 |  Argentina | Cộng hòa Argentina | Á Căn Đình | Đất nước của bạc |
| 126 |  Uruguay | Cộng hòa Uruguay | Ô Lạp Khuê, Điểu Hà | Sông sinh sống của loài chim đẹp |
| 127 |  Paraguay | Cộng hòa Paraguay | Ba Lạp Khuê | Vùng đất có một con sông lớn |
| 128 |  Chile | Cộng hòa Chile | Tri Lợi      Chi Lê | Biên giới thế giới |
| 129 |  Bolivia | Nhà nước Đa dân tộc Bolivia | Pha Lợi Duy Á                                Bô Li Va | Đặt theo tên nhà lãnh đạo Bolivar |
| 130 |  Peru | Cộng hòa Peru | Bí Lỗ | Kho bắp |
| 131 |  Ecuador | Cộng hòa Ecuador | Ách Qua Đa Nhĩ            Xích Đạo Quốc | Vùng đất xích đạo |
| 132 |  Colombia | Cộng hòa Colombia | Ca Luân Tỉ Á | Đặt theo tên nhà thám hiểm Colombus |
| 133 |  Venezuela | Cộng hòa Venezuela Bolivar | Ủy Nội Thụy Lạp | Tiểu Venice |
| 134 |  Suriname | Cộng hòa Suriname | Tô Lý Nam | Lấy từ tên sông Suriname |
| 135 |  Guyana | Cộng hòa Hợp tác Guyana | Khuê Á Ná | Vùng sông nước |
| 136 |  Guyane thuộc Pháp | Guiana thuộc Pháp | Nguy Gian | Vùng sông nước thuộc Pháp |
Châu Mỹ > Quần đảo Tây Ấn

| STT | Quốc gia và vùng lãnh thổ | Tên gọi chính thức | Tên khác | Ý nghĩa tên gọi quốc gia |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 137 |  Quần đảo Falkland | Quần đảo Falkland | Malvinas | Đặt theo tên của Anthony Cary, Tử tước xứ Falkland, Scotland |
| 138 |  Quần đảo Nam Georgia và Nam Sandwich | Quần đảo Nam Georgia & Nam Sandwich |  | Đặt theo tên của Vua Georgia III và Bá tước thứ 4 xứ Sandwich của Anh |
| 139 |  Cuba | Cộng hòa Cuba | Cổ Ba, Quy Ba |  |
| 140 |  Jamaica | Jamaica/ Ha-mai-ca | Nha Mãi Gia | Đảo suối |
| 141 |  Haiti | Cộng hòa Haiti | Hải Địa | Vùng đất có nhiều núi |
| 142 |  Cộng hòa Dominica | Cộng hòa Dominican |  | Ngày chủ nhật |
| 143 |  Quần đảo Cayman | Quần đảo Cayman |  | Đặt tên theo loài cá sấu Nam Mỹ |
| 144 |  Puerto Rico | Khối thịnh vượng chung Puerto Rico |  | Bến cảng giàu có |
| 145 |  Quần đảo Virgin thuộc Mỹ | Quần đảo Virgin thuộc Mỹ |  | Đặt theo biệt hiệu "Đồng trinh" của nữ hoàng Elizabeth I |
| 146 |  Quần đảo Virgin thuộc Anh | Quần đảo Virgin thuộc Anh |  | Đặt theo biệt hiệu "Đồng trinh" của nữ hoàng Elizabeth I |
| 147 |  Bahamas | Khối thịnh vượng chung Bahamas | Ba Ha Mã | Biển nông |
| 148 |  Quần đảo Turks và Caicos | Quần đảo Turks & Caicos |  | Đặt tên theo loài xương rồng Turk's-cap |
| 149 |  Saint Kitts và Nevis | Liên bang Saint Kitts & Nevis | Thánh Cơ Từ hòa Ni Duy Tư | Thánh Christopher và Thánh mẫu Bạch tuyết |
| 150 |  Anguilla | Anguilla |  | Con lươn |
| 151 |  Saint Barthélemy | Cộng đồng Saint Barthélemy |  | Đặt theo tên Thánh Barthelemy |
| 152 |  Montserrat | Montserrat |  | Đặt theo tên núi Montserrat ở Catalonia |
| 153 |  Saba | Đặc khu Saba |  | Buổi sáng |
| 154 |  Sint Eustatius | Đặc khu Eustatius |  | Đặc theo tên của Thánh Eustatius |
| 155 |  Dominica | Khối thịnh vượng chung Dominica | Đa Mễ Ni Gia | Ngày nghỉ ngơi |
| 156 |  Grenada | Grenada | Cách Lâm Nạp Đạt | Núi đồi người xa quê |
| 157 |  Barbados | Barbados | Ba Ba Đa Tư | Đảo râu dài |
| 158 |  Saint Vincent và Grenadines | Saint Vincen & The Grenadines | Thánh Văn Sâm Đặc hòa Cách Lâm Nạp Đinh Tư | Thánh Vincent |
| 159 |  Antigua và Barbuda | Antigua & Barbuda | An Đề Qua hòa Ba Bồ Đạt | Lâu đời |
| 160 |  Saint Lucia | Saint Lucia | Thánh Tư Tây á | Lễ thánh Lucia |
| 161 |  Trinidad và Tobago | Cộng hòa Trinidad & Tobago | Đặc Lập Hi Đạt hòa Đa Ba Ca | Chim ông và thuốc lá |
| 162 |  Aruba | Aruba |  |  |
| 163 |  Bonaire | Đặc khu Bonaire |  |  |
| 164 |  Curaçao | Nước Curaçao |  | Trái tim |
| 165 |  Saint Martin | Cộng đồng Saint Martin |  | Thánh Martin |
| 166 |  Sint Maarten | Sint Maarten |  | Thánh Martin |
| 167 |  Martinique | Martinique |  | Đảo hoa |
| 168 |  Guadeloupe | Guadeloupe |  | Đặt theo tên một thị trấn ở Tây Ban Nha |
Châu Phi > Bắc Phi

| STT | Quốc gia và vùng lãnh thổ | Tên gọi chính thức | Tên khác | Ý nghĩa tên gọi quốc gia |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 169 |  Ai Cập | Cộng hòa Ả Rập Ai Cập | Y Diệp | Đất nước rộng lớn |
| 170 |  Libya | Nhà nước Libya | A Lạp Bá Lợi Tỉ Á | Nơi ở của giống người da trắng |
| 171 |  Tunisia | Cộng hòa Tunisia | Đột Ni Tự | Thị trấn nhỏ lâu đời |
| 172 |  Algérie | Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Algeria | A Nhĩ Cập Lợi Á | Không phải là đảo quốc |
| 173 |  Maroc | Vương quốc Maroc | Ma Lạc Ca | Thắng địa nghỉ mát |
| 174 |  Tây Sahara | Cộng hòa Dân chủ Ả Rập Sarawi |  | Phía tây sa mạc Sahara |
| 175 |  Sudan | Cộng hòa Sudan | Tô Đan | Đất nước của người da đen |
Châu Phi > Nam Phi

| STT | Quốc gia và vùng lãnh thổ | Tên gọi chính thức | Tên khác | Ý nghĩa tên gọi quốc gia |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 176 |  Nam Phi | Cộng hòa Nam Phi |  | Đặt theo vị trí địa lý |
| 177 |  Lesotho | Vương quốc Lesotho | Lai Tố Thác | Đất của người Basotho |
| 178 |  Eswatini | Vương quốc Eswatini | Tư Uy Sĩ Lan | Đất nước của người Swazi |
| 179 |  Namibia | Cộng hòa Namibia | Nạp Mê Tỉ Á | Đồng bằng lớn |
| 180 |  Botswana | Cộng hòa Botswana | Bác Từ Ngõa Nạp | Vùng đất của người Botswana |
Châu Phi > Tây Phi

| STT | Quốc gia và vùng lãnh thổ | Tên gọi chính thức | Tên khác | Ý nghĩa tên gọi quốc gia |
| --- | --- | --- | --- | --- |

| 181 |  Mauritanie | Cộng hòa Hồi giáo Mauritania |  | Đất nước của người Moors |
| 182 |  Mali | Cộng hòa Mali |  | Đất nước của loài Hà mã |
| 183 |  Niger | Cộng hòa Niger |  | Dòng sông trong lòng sông |
| 184 |  Nigeria | Cộng hòa Liên bang Nigeria |  | Nơi con sông Niger chảy qua |
| 185 |  Sénégal | Cộng hòa Sénégal |  | Thuyền độc mộc |
| 186 |  Gambia | Cộng hòa Gambia |  | Đất nước của các con sông |
| 187 |  Guinea | Cộng hòa Guinea |  | Vùng đất của những người da đen |
| 188 |  Guiné-Bissau | Cộng hòa Guinea Bissau |  | Phía trước chính là ngôi làng |
| 189 |  Cape Verde | Cộng hòa Cape Verde |  | Góc biển xanh |
| 190 |  Sierra Leone | Cộng hòa Sierra Leone |  | Núi sư tử |
| 191 |  Liberia | Cộng hòa Liberia |  | Vùng đất của những người da đen giành được tự do |
| 192 |  Bờ Biển Ngà | Cộng hòa Bờ Biển Ngà | Côte d'Ivoire |  |
| 193 |  Burkina Faso | Burkina Faso |  | Mãnh đất tôn nghiêm |
| 194 |  Ghana | Cộng hòa Ghana |  | Lãnh tụ thời chiến |
| 195 |  Togo | Cộng hòa Togo |  | Đất nước bên bờ hồ |
| 196 |  Benin | Cộng hòa Benin |  | Bờ biển nô lệ |
| 197 |  Saint Helena, Ascension và Tristan da Cunha | Saint Helena, Ascension & Tristan da Cunha |  | Đặt theo tên của thánh Helena và các đảo |
Châu Phi > Trung Phi

| STT | Quốc gia và vùng lãnh thổ | Tên gọi chính thức | Tên khác | Ý nghĩa tên gọi quốc gia |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 198 |  Tchad | Cộng hòa Tchad | Sạ Đặc Chad  | Nước mênh mang |
| 199 |  Cộng hòa Trung Phi | Cộng hòa Trung Phi |  | Lấy tên theo vị trí địa lý |
| 200 |  Cameroon | Cộng hòa Cameroon | Ca Mạch Long | Quốc gia của con sông Tôm |
| 201 |  Cộng hòa Dân chủ Congo | Cộng hòa Dân chủ Congo | Cương Quả Zaire Trát Y Nhĩ | Đất nước của sông Zaire |
| 202 |  Cộng hòa Congo | Cộng hòa Congo | Cương Quả | Sông lớn |
| 203 |  Gabon | Cộng hòa Gabon | Gia Bồng | Lấy tên từ phục trang |
| 204 |  Guinea Xích Đạo | Cộng hòa Guinea Xích Đạo | Xích Đạo Kỉ Nội Á | Vùng đất của người da đen thuộc Xích Đạo |
| 205 |  São Tomé và Príncipe | Cộng hòa Dân chủ São Tomé & Príncipe | Thánh Đa Mĩ hòa Phổ Lâm Tây Á | Thánh Tome và Đảo Hoàng tử |
| 206 |  Angola | Cộng hòa Angola | An Ca Lạp | Lấy từ tên quốc vương |
Châu Phi > Đông Phi

| STT | Quốc gia và vùng lãnh thổ | Tên gọi chính thức | Tên khác | Ý nghĩa tên gọi quốc gia |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 207 |  Nam Sudan | Cộng hòa Nam Sudan | Nam Tô Đan | Đất nước phía nam của người da đen |
| 208 |  Ethiopia | Cộng hòa Dân chủ Liên bang Ethiopia | Ai Tái Nga Tỉ Á |  |
| 209 |  Eritrea | Nhà nước Eritrea |  | Biển màu đỏ |
| 210 |  Djibouti | Cộng hòa Djibouti | Cách Bố Đề | Đất nước ven bờ biển nóng nực |
| 211 |  Somalia | Cộng hòa Liên bang Somalia | Tố Mã Lý | Sữa của sơn dương và bò |
| 212 |  Somaliland | Cộng hòa Somaliland |  | Đất của sữa sơn dương và bò |
| 213 |  Uganda | Cộng hòa Uganda |  | Đặt theo tên một vương quốc cổ của người Swahili |
| 214 |  Rwanda | Cộng hòa Rwanda |  | Đất lành châu Phi |
| 215 |  Burundi | Cộng hòa Burundi |  | Dân tộc Burundi |
| 216 |  Kenya | Cộng hòa Kenya |  | Đất nước đà điểu |
| 217 |  Tanzania | Cộng hòa Thống nhất Tanzania |  | Hợp thành từ hai địa danh Tanganyika và Zanzibar |
| 218 |  Malawi | Cộng hòa Malawi |  | Đất nước lấp lánh ánh sáng của ngọn lửa |
| 219 |  Mozambique | Cộng hòa Mozambique |  | Tương lai tươi sáng |
| 220 |  Zambia | Cộng hòa Zambia |  | Lấy tên theo sông Zambezi |
| 221 |  Zimbabwe | Cộng hòa Zimbabwe |  | Thành đá |
Châu Phi > Quần đảo

| STT | Quốc gia và vùng lãnh thổ | Tên gọi chính thức | Tên khác | Ý nghĩa tên gọi quốc gia |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 222 |  Madagascar | Cộng hòa Madagascar |  | Đất nước của người Magalasy |
| 223 |  Comoros | Liên bang Comoros |  | Quần đảo ánh trăng nhỏ |
| 224 |  Seychelles | Cộng hòa Seychelles |  | Lấy theo tên Tử tước Seychelles |
| 225 |  Mauritius | Cộng hòa Mauritius |  | Lấy từ tên của vị hoàng tử Hà Lan |
| 226 |  Réunion | Đảo Réunion |  | Hòn đảo được hợp nhất |
| 227 |  Mayotte | Đặc khu hành chính Mayotte |  | Hòn đảo của cái chết và hư hại |
Châu Đại Dương > Australasia

| STT | Quốc gia và vùng lãnh thổ | Tên gọi chính thức | Tên khác | Ý nghĩa tên gọi quốc gia |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 228 |  Úc | Thịnh vượng chung Úc | Úc Đại Lợi Á, Áo Đại Lợi Á, Ôx-xtrây-li-a | Miền đất phương Nam |
| 229 |  New Zealand | New Zealand | Tân Tây Lan | Lục địa mới ở biển |
| 230 |  Đảo Norfolk | Lãnh thổ Đảo Norfolk |  | Đặt theo tên vùng Norfolk của Anh |
| 231 |  Đảo Giáng Sinh | Lãnh thổ Đảo Giáng Sinh |  | Giáng Sinh |
| 232 |  Quần đảo Cocos (Keeling) | Lãnh thổ Quần đảo Cocos (Keeling) |  | Đặt theo tên thuyền trưởng William Keeling |
Châu Đại Dương > Melanesia

| STT | Quốc gia và vùng lãnh thổ | Tên gọi chính thức | Tên khác | Ý nghĩa tên gọi quốc gia |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 233 |  Papua New Guinea | Nhà nước Độc lập Papua New Guinea |  | Đất của người tóc xoăn |
| 234 |  Quần đảo Solomon | Quần đảo Solomon |  | Cung điện vàng của vua Solomon |
| 235 |  Vanuatu | Cộng hòa Vanuatu |  | Đất vĩnh viễn thuộc về chúng ta |
| 236 |  Fiji | Cộng hòa Fiji |  | Đảo lớn nhất |
| 237 |  Nauru | Cộng hòa Nauru |  | Tên của một dân tộc |
| 238 |  New Caledonia | New Caledonia | Tân Thế giới | Scotland mới (Caledonia là tên cổ của Scotland bằng tiếng Latin) |
Châu Đại Dương > Micronesia

| STT | Quốc gia và vùng lãnh thổ | Tên gọi chính thức | Tên khác | Ý nghĩa tên gọi quốc gia |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 239 |  Liên bang Micronesia | Liên bang Micronesia |  | Quần đảo của những đảo nhỏ |
| 240 |  Palau | Cộng hòa Palau |  | Quần đảo san hô ngầm |
| 241 |  Kiribati | Cộng hòa Kiribati |  | Tên của một nhà thám hiểm Anh |
| 242 |  Quần đảo Marshall | Cộng hòa Quần đảo Marshall |  | Tên của thuyền trưởng Anh |
| 243 |  Guam | Lãnh thổ Guam |  | Quần đảo của cánh bườm tam giác |
| 244 |  Quần đảo Bắc Mariana | Thịnh vượng chung Quần đảo Bắc Mariana |  | Đặt theo tên đức mẹ Maria |
Châu Đại Dương > Polynesia

| STT | Quốc gia và vùng lãnh thổ | Tên gọi chính thức | Tên khác | Ý nghĩa tên gọi quốc gia |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 245 |  Tuvalu | Tuvalu | Quần đảo Ellice | Quần đảo của chín hòn đảo |
| 246 |  Tonga | Vương quốc Tonga |  | Thánh địa |
| 247 |  Samoa | Nhà nước Độc lập Samoa |  | Quần đảo của nhà hàng hải |
| 248 |  Samoa thuộc Mỹ | Samoa thuộc Mỹ |  | Quần đảo của nhà hàng hải thuộc Mỹ |
| 249 |  Polynesia thuộc Pháp | Polynesia thuộc Pháp |  | Đặt tên theo nhóm người Polynesia |
| 250 |  Wallis và Futuna | Lãnh thổ Quần đảo Wallis & Futuna |  | Đặt theo tên nhà thám hiểm người Anh, Samuel Wallis |
| 251 |  Quần đảo Cook | Quần đảo Cook |  | Đặt tên theo thuyền trưởng James Cook |
| 252 |  Niue | Niue |  | Nhìn thấy trái dừa |
| 253 |  Tokelau | Tokelau |  | Gió |
| 254 |  Quần đảo Pitcairn | Pitcairn, Henderson, Ducie và Oeno |  | Đặt theo tên chuẩn úy Robert Pitcairn, người đầu tiên nhìn thấy hòn đảo |
| 255 |  Đảo Phục Sinh | Đảo Phục Sinh |  | Nhà thám hiểm người Hà Lan Jacob Roggeveen đến đảo vào Lễ Phục Sinh và đặt tên theo ngày hôm đó |
Trương Bảo (Khăn Vàng)

Trương Bảo
| Trương Bảo > Thông tin cá nhân |
| --- | --- |
Sinh: 
Ngày sinh: thế kỷ 2
Nơi sinh: Bình Hương
 
Mất: tháng String Module Error: String subset indices out of order, 184
Giới tính: nam
Gia quyến: 
Anh chị em: Trương Giác, Trương Lương
 
Nghề nghiệp: chính khách
Tôn giáo: Đạo giáo
Quốc tịch: Đông Hán
x • t • 
Trương Bảo (tiếng Trung: 張寶, bính âm: Zhang Bao; ?-184) là một trong các thủ lĩnh của cuộc khởi nghĩa Khăn Vàng vào cuối thời nhà Đông Hán trong lịch sử Trung Quốc.
Khởi binh

Ông là người huyện Cự Lộc, tỉnh Hà Bắc, em của thủ lĩnh Trương Giác. Ông còn một người anh em nữa là Trương Lương. Trương Bảo cùng Trương Giác và Trương Lương dùng phương thức ma thuật hoặc thuật thôi miên, vẽ bùa niệm chú chữa bệnh cứu người, lấy được lòng tin của nhiều người trong thiên hạ. Sau hơn 10 năm hoạt động, anh em ông nhân danh dùng Đạo giáo tập hợp được 36 vạn tín đồ. Trước tình hình nhà Hán ngày càng suy yếu và mất lòng tin của nhân dân cực khổ, anh em ông quyết định phát động quần chúng nổi dậy nhằm lật đổ chính quyền Đông Hán. Tháng 2 âm lịch năm 184, anh em Trương Bảo quyết định khởi binh. Trương Giác tự xưng là Thiên công tướng quân, Trương Bảo tự xưng là Địa công tướng quân, Trương Lương tự xưng là Nhân công tướng quân, trong quân may cờ màu vàng làm hiệu. Quân Khăn Vàng đồng loạt nổi lên tấn công vào các thôn trang. Chỉ trong không đầy 10 ngày, người trong thiên hạ hưởng ứng rất nhiều, kinh đô Lạc Dương chấn động. Hán Linh Đế phái 3 tướng là Lư Thực, Hoàng Phủ Tung và Chu Tuấn đi dẹp anh em Trương Bảo.
Thất bại

Do không được tổ chức tốt, dù có lực lượng đông nhưng quân Khăn Vàng mau chóng bị các tướng triều đình đánh bại sau những thắng lợi ban đầu. Cuối năm 184, sau khi anh Trương Giác qua đời vì bệnh và em Trương Lương tử trận tại Quảng Tông, chỉ còn Trương Bảo cầm quân. Tháng 11 năm 184, do bị thất thế, Trương Bảo chạy về Hạ Khúc Dương. Tướng nhà Hán là Hoàng Phủ Tung mang quân đuổi theo, lệnh cho Thái thú Cự Lộc là Phùng Dực cùng hợp lực truy kích. Hai cánh quân phối hợp đại phá quân Khăn Vàng ở Khúc Dương. Trương Bảo bị quân Hán bắt và mang chém. Số quân Khăn Vàng bị giết tại Hạ Khúc Dương lên tới hàng chục vạn người, được chôn chung ở phía nam thành Hạ Khúc Dương thành ngôi mộ rất lớn (kinh quan).
Trong Tam Quốc diễn nghĩa

Trương Bảo được nhắc tới trong tiểu thuyết Tam Quốc diễn nghĩa từ hồi 1 đến hồi 2. Ông được mô tả là người dùng yêu thuật đánh trận để chống quân triều đình và bị các tướng nhà Hán phá được phép thuật nên bại trận. Ông đã bị trúng tên của Lưu Bị trên đường chạy trốn. Sau cùng ông bị bộ tướng Nghiêm Chính phản bội, chém chết để ra hàng quân Hán.
Chú thích

↑  Lê Đông Phương, Vương Tử Kim, sách đã dẫn, tr 335
↑  Phía tây huyện Tấn, Hà Bắc hiện nay
↑  Lê Đông Phương, sách đã dẫn, tr 33
Khí quản

| Khí quản Trachea |
| --- | --- |
Tiến hành đoạn văn.
Chi tiết
Phát âm: /trəˈkiːə, ˈtreɪkɪə/
Một phần của: Đường hô hấp
Động mạch: nhánh khí quản của động mạch giáp dưới
Tĩnh mạch: Tĩnh mạch cánh tay đầu, tĩnh mạch đơn, tĩnh mạch bán đơn phụ
Định danh
Latinh: Trachea
MeSH: D014132
TA: A06.3.01.001
FMA: 7394
Thuật ngữ giải phẫu[Chỉnh sửa cơ sở dữ liệu Wikidata]
Khí quản (tiếng Anh: trachea) là một ống dẫn khí hình lăng trụ, nối tiếp từ dưới thanh quản (larynx) ngang mức đốt sống cổ 6, với hệ phế quản của phổi (lungs). Ở đoạn cuối nó phân chia làm 2 đoạn nối với 2 phế quản chính (primary bronchi): phải và trái, ở ngang mức đốt sống ngực 4 hoặc 5. Nó thuộc hệ hô hấp dưới (lower respiratory tract), có nhiệm vụ dẫn không khí vào ra.
Chức năng

Ngoài chức năng dẫn khí, khí quản còn có các chức năng quan trọng khác:
Cho không khí đi qua và làm sạch không khí.
Điều hòa lượng không khí đi vào phổi.
Làm tăng khả năng trao đổi khí ở phổi.
Khí quản và phế quản cấu tạo bằng những vòng sụn, nhờ đó đường dẫn khí luôn rộng mở không khí lưu thông dễ dàng. Ở các phế quản nhỏ, có hệ thống cơ trơn (cơ reissessen), các cơ này có thể co giãn dưới tác dụng của hệ thần kinh tự động làm thay đổi khẩu kính của đường dẫn khí để điều hòa lượng không khí đi vào phổi, thần kinh giao cảm làm giãn cơ, thần kinh phó giao cảm làm co cơ. Khi lớp cơ trơn này co thắt sẽ gây cơn khó thở.
Cấu trúc

Ống sụn khí quản dài khoảng 11–13 cm, có hình ống tròn, phía sau hơi bẹt, đường kính 1,8 cm. Gồm 16 - 20 vòng sụn hình chữ C, nối với nhau bằng các dây chằng vòng, tạo nên sự liên kết đàn hồi. Sụn khí quản có tác dụng chống đỡ duy trì đường hô hấp luôn trong trạng thái mở để quá trình hô hấp được tiến hành bình thường. Khoảng hở phía sau các sụn được đóng kín bằng các cơ trơn khí quản, tạo nên thành màng.
Mặt trong khí quản có niêm mạc che phủ. Lớp này có chứa các hạch tổ chức limphô riêng rẽ và được lợp bởi một lớp biểu mô rung có khả năng chuyển động từ trong ra ngoài.
Dưới niêm mạc là tấm dưới niêm mạc được tạo bởi tổ chức liên kết, bên trong có nhiều sợi chun, tuyến, các mạch máu, bạch mạch và thần kinh.
Nhìn vào trong lòng, ở nơi phân đôi của khí quản nổi gờ lên ở giữa, gọi là cựa khí quản. Nhìn từ trên xuống, cựa khí quản hơi lệch sang bên trái.
Cấu trúc > Liên quan

Khí quản dài 15 cm, ở người lớn đường kính khoảng 1,2 cm, di động dễ và có 2 phần: phần cổ và phần ngực.
Phần cổ nằm trên đường giữa, nông.
Phía trước: từ nông vào sâu gồm có da, tổ chức dưới da, mạc nông, lá nông mạc cổ, lá trước khí quản. Eo tuyến giáp che phủ các vòng sụn 2, 3 và 4. Dưới đó là tĩnh mạch giáp dưới, động mạch giáp dưới cùng và tuyến ức ở trẻ em.
Phía sau: là thực quản và thần kinh thanh quản quặt ngược. (nằm trong góc giữa khí quản và thực quản).
Hai bên là bao cảnh và các thành phần của nó, thuỳ bên tuyến giáp.
Khi có chỉ định, người ta thường mở khí quản bằng cách cắt đứt vài vòng sụn đầu tiên của nó. Tuy thế cũng có thể mở khí quản ở các vòng sụn dưới eo tuyến giáp ngay trên hõm ức, hay có thể đơn giản hơn là mở vào dây chằng nhẫn giáp trong những trường hợp không đủ điều kiện.
Phần ngực nằm trong trung thất trên, đoạn cuối hơi lệch sang phải vì có cung động mạch chủ tựa vào bên trái.
Phía sau: thực quản nằm hơi lệch sang trái và đám rối thực quản.
Phía trước: có cung động mạch chủ, động mạch cảnh chung trái, thân tay đầu, rồi đến tĩnh mạch cánh tay đầu trái, tuyến ức.
Bên phải: là thần kinh lang thang, cung tĩnh mạch đơn, tĩnh mạch chủ trên.
Bên trái: phần trái cung động mạch chủ, động mạch cảnh chung trái và thần kinh quặt ngược thanh quản trái.
Dưới chỗ phân chia là nhóm nốt bạch huyết khí - phế quản
Mạch máu và thần kinh

Khí quản được nuôi dưỡng bởi các nhánh khí quản của động mạch giáp dưới, thân giáp cổ và động mạch giáp trên, động mạch phế quản.
Chi phối phế quản là các nhánh thần kinh từ các hạch giao cảm cổ và các thần kinh thanh quản quặt ngược phải và trái.
Các bệnh về khí quản > Viêm khí quản (Tracheitis)

Có thể do virus hay vi khuẩn gây ra, hoặc bị kích thích từ hạt bụi siêu nhỏ, khí độc. Nó thường xảy ra cùng lúc với viêm thanh quản (Laryngitis), lúc đó gọi là viêm thanh khí quản (Laryngotracheitis).
Các bệnh về khí quản > Viêm thanh khí phế quản (croup)

Viêm thanh quản phế quản cấp là tình trạng viêm phù nề cấp tính vùng hạ thanh môn (chỗ hẹp nhất dưới 2 dây thanh). Lứa tuổi thường mắc phải bệnh này là dưới 5 tuổi, do đường thở hẹp nên khi viêm nhiễm gây phù nề làm cho đường dẫn khí càng trở nên chít hẹp hơn, gây nên triệu chứng khó thở.
Các bệnh về khí quản > Viêm thanh khí phế quản (croup) > Triệu chứng

Những trẻ bị viêm thanh khí phế quản cấp thường khởi đầu bằng những triệu chứng của cảm như ho, sổ mũi, sốt nhẹ, sau đó 1 – 3 ngày bắt đầu có triệu chứng khàn giọng, khó thở, thở rít, nhất là vào lúc thời tiết trở lạnh như giữa đêm.
Khí quản nhân tạo

Tháng 6 năm 2011, một nhóm các bác sĩ phẫu thuật dẫn đầu bởi Giáo sư Paolo Macchiarini ở Bệnh viện trường đại học Karolinska, Stockholm, Thụy Điển thực hiện ca phẫu thuật ghép khí quản nhân tạo (được cấy tế bào gốc của bệnh nhân vào) lần đầu tiên trên giới trên người có tên Reykjavik (36 tuổi, người Ai-xơ-len).
Hình ảnh

Khí quản.
Hạch bạch huyết khí quản.
Phần vành của thanh quản và phần trên của khí quản.
Mặt cắt ngang kính hiển vi của khí quản con người.
Ngô Tác Đống

Ngô Tác Đống (tên chữ Latin: Goh Chok Tong, giản thể: 吴作栋; phồn thể: 吳作棟; bính âm: Wú Zuòdòng; Phúc Kiến POJ: Gô Chok-tòng; sinh ngày 20 tháng 5 năm 1941) là Bộ trưởng cao cấp của Singapore và chủ tịch của Cơ quan Quản lý Tiền tệ Singapore. Ông cũng từng là thủ tướng thứ hai của nước Cộng hòa Singapore từ ngày 28 tháng 11 năm 1990 tới 12 tháng 8 năm 2004, kế tiếp Lý Quang Diệu.
Khởi đầu

Ngô Tác Đống sinh ra tại Singapore trong một gia đình người Phúc Kiến; cha ông từ Vĩnh Xuân, Tuyền Châu di cư tới Singapore. Ông theo học tại Viện Raffles từ năm 1955 đến năm 1960. Người ta nói rằng thời đó, ông là một tay bơi lội cừ khôi. Ông nhận bằng cử nhân danh dự hạng nhất ngành kinh tế học tại Đại học Quốc gia Singapore (thời đó chỉ gọi là Đại học Singapore), bằng thạc sĩ ngành kinh tế học phát triển từ Cao đẳng Williams tại Hoa Kỳ năm 1967. Học xong, ông trở lại Singapore để thực hiện nghĩa vụ hành chính.
Năm 1969, Ngô Tác Đống lần thứ 2 được mời làm manager phụ trách kế hoạch và quản lý dự án của Neptune Orient Lines (NOL). Ông đã thăng tiến rất nhanh chóng, và 1973 ông trở thành Giám đốc điều hành và dẫn NOL đạt được kết quả ấn tượng về tài chính.
Sự nghiệp chính trị ban đầu

Trong cuộc tổng tuyển cử Singapore năm 1976, mặc dù mới ở tuổi 35, Ngô đã được bầu làm đại biểu của Quốc hội với tư cách là đại biểu cho Marine Parade và là một đảng viên của Đảng Hành động Nhân dân (PAP). Ông được bổ nhiệm làm Bộ trưởng cao cấp của Nhà nước về Tài chính. Năm 1981, ông được thăng làm Bộ trưởng Bộ Thương mại và Công nghiệp. Sau đó, ông còn được bổ nhiệm vào một số vị trí khác trong đó có Bộ trưởng Y tế và Bộ trưởng Quốc phòng.
Năm 1985, Ngô Tác Đống trở thành Phó Thủ tướng và bắt đầu được cơ cấu một cách thận trọng vào thế lãnh đạo kế cận. Mặc dù Lý Quang Diệu thích để cho Trần Khánh Viêm kế nhiệm mình hơn, tuy nhiên ông lại được thế hệ nhà lãnh đạo thứ hai bao gồm Trần Khánh Viêm, Suppiah Dhanabalan, và Vương Đỉnh Xương bầu, và Lý đã chấp nhận quyết định của họ.
Làm Thủ tướng

Ngày 28 tháng 11 năm 1990, Ngô Tác Đống đã trở thành Thủ tướng của Singapore, kế nhiệm Lý Quang Diệu. Lý Quang Diệu vẫn là một thành viên có ảnh hưởng trong Nội các của Ngô Tác Đống với danh nghĩa Bộ trưởng cao cấp. Ban đầu, Ngô bị báo chí nhận xét là một nhân vật yếu, là kẻ quá độ để chuyển giao địa vị từ Lý Quang Diệu sang con trai là Lý Hiển Long. Tuy nhiên, trong cuộc tổng tuyển cử năm 1991, cuộc tuyển cử đầu tiên thử nghiệm cho Ngô, ông đã dẫn đảng của mình tới thắng lợi với 61% số phiếu phổ thông đầu phiếu.
Ngày 12 tháng 8 năm 2004, Ngô Tác Đống từ nhiệm chức Thủ tướng và bắt đầu làm Bộ trưởng Cao cấp trong Nội các của Lý Hiển Long.
Thelypteris diversiloba

| Thelypteris diversiloba> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Pteridophyta
Lớp (class): Polypodiopsida
Bộ (ordo): Polypodiales
Họ (familia): Thelypteridaceae
Chi (genus): Thelypteris
Loài (species): T. diversiloba
Danh pháp hai phần
Thelypteris diversiloba C.F.Reed, 1968 
Thelypteris diversiloba là một loài dương xỉ trong họ Thelypteridaceae. Loài này được C.F.Reed mô tả khoa học đầu tiên năm 1968.