Anphong Nguyễn Hữu Long
Giám mục Giáo phận Vinh (2019–nay) > Mục vụ giai đoạn từ năm 2023 đến nay

Ngày 10 tháng 2 năm 2023, Giám mục Nguyễn Hữu Long ra một thông báo với mục đích dùng để minh định về sự việc liên quan đến anh GB. Hồ Hữu Hòa. Trong mục đầu tiên của thông cáo, Giám mục Long bác bỏ việc anh Hồ Hữu Hòa là chủng sinh của giáo phận Vinh, và do ông gửi đi theo học tại miền Nam Việt Nam, cũng như phủ nhận văn thư ủy thác việc truyền chức tại Giáo phận Maasin, Philippines là do ông ấn ký. Qua thông cáo, giám mục giáo phận Vinh cho rằng các văn thư trên là ngụy tạo; đồng thời, xác nhận linh mục Chưởng ấn Nguyễn Nam Việt có đi Philippines với tư cách cá nhân, không phải dưới sự ủy quyền của giám mục. Cũng theo nội dung của thông báo, anh Hồ Hữu Hòa thông báo với giám mục Long về việc mình được truyền chức linh mục vào ngày 20 tháng 1, nhưng chưa đáp ứng yêu cầu về giấy tờ để hoàn thiện đề nghị được cử hành các bí tích Công giáo [tại giáo phận Vinh] cho giám mục Long khi bị ông yêu cầu. Linh mục Nguyễn Nam Việt bị xác nhận là đã tham dự lễ truyền chức linh mục tại Philippines và đọc văn thư ủy quyền truyền chức bị cho là giả mạo.
Các báo chí tiếng Việt tại hải ngoại bổ sung nhiều thông tin và phản ứng khác nhau. Theo nguồn tin từ RFA, Hồ Hữu Hòa là một thầy bói có vai trò là môi giới cho việc hối lộ cho Phan Văn Anh Vũ (Vũ Nhôm) và đã chịu án tù hai năm tám tháng. Việc người này được truyền chức xảy ra chỉ sau một năm sau khi được trả tự do (7 tháng 12 năm 2022). Giáo dân nhận thấy linh mục Chưởng ấn Nguyễn Nam Việt đã xuất hiện trong lễ truyền chức cho anh này thông qua đoạn video trong lễ truyền chức cho linh mục Hòa. Cũng theo RFA, giáo dân và linh mục giáo phận Vinh vô cùng bất ngờ trước thông tin này và cho rằng việc truyền chức này là bất thường vì thiếu các thủ tục điều tra ứng viên nhưng thường lệ. Theo tờ báo Người Việt có trụ sở tại Hoa Kỳ, ông Hồ Hữu Hòa là cháu của ông Hồ Mẫu Ngoạt, cựu trợ lý phụ trách Văn phòng Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng. Theo báo Sài Gòn Nhỏ, thông báo của Giám mục Nguyễn Hữu Long đã thuyết phục được nhiều linh mục, tu sĩ và giáo dân sự vô can của giáo phận Vinh và cá nhân giám mục Long đối với sự việc này. Tuy vậy, nhiều khuất tất đã nảy sinh vì dư luận chưa được thỏa mãn với nội dung của thông báo. Các tín hữu Việt Nam đã gửi thư đến giáo phận Maasin để hỏi về vụ việc. Cũng theo tờ báo này, việc linh mục Hồ Hữu Hòa được cử hành mục vụ nhiều nơi trên địa bàn giáo phận Vinh trong một vài tháng qua là mâu thuẫn với sự "ngạc nhiên" và "đang điều tra" theo văn bản của Giám mục Nguyễn Hữu Long.
Ngày 15 tháng 2 cùng năm, Tòa giám mục Giáo phận thông báo về việc không cho phép Gioan Baotixita Hồ Hữu Hòa cử hành các nghi lễ tại giáo phận, đồng thời tạm ngưng chức vụ Chưởng ấn và Chánh văn phòng với linh mục Nguyễn Nam Việt, đồng thời bổ nhiệm linh mục Nguyễn Văn Hiểu làm Quyền Chưởng ấn và Quyền chánh văn phòng. Ngày 17 tháng 2 cùng năm, Giáo phận Maasin chính thức ra thông cáo về vụ việc, và xác nhận có nhận lá thư ủy nhiệm [truyền chức linh mục] có chữ ký của Giám mục Nguyễn Hữu Long và dấu ấn của Giáo phận Vinh, đồng thời do linh mục Chưởng ấn Nguyễn Nam Việt chứng nhận trước khi truyền chức linh mục cho ông Hồ Hữu Hòa. Thông cáo cũng xác nhận có nhận thư "trình bày vấn đề và lý do" với văn phòng Tòa giám mục Maasin của vị tiền nhiệm Giám mục Long, giám mục Phaolô Nguyễn Thái Hợp. Báo Người Việt kết luận rằng thông cáo trên từ giáo phận Maasin đã phủ nhận chuyện Giám Mục Nguyễn Hữu Long viết trong “thư minh định” rằng ông không ký thư ủy nhiệm.
Các sinh hoạt mục vụ thánh lễ Công giáo trong địa bàn giáo phận Vinh được cho rằng bị giám mục Nguyễn Hữu Long cấm sử dụng hình thức livestream, không được quay phim, kể cả các lễ truyền chức, chầu lượt và lễ an táng. Tác giả Như Hồ của báo Sài Gòn Nhỏ đã dẫn lại nguồn tin từ Trang tin Công giáo 24h một ý kiến của giáo dân xác nhận rằng linh mục giáo xứ Thượng Lộc đã truyền đạt lệnh cấm này, cũng như xác định lệnh cấm này từ Giám mục [Nguyễn Hữu Long]. Phóng viên của Sài Gòn Nhỏ đã liên lạc Ban Truyền thông giáo phận Vinh, nhưng cho đến ngày 5 tháng 3 năm 2023, vẫn không có hồi âm về vụ việc này. Một thư ngỏ được đăng trên trang Vietlist.us kêu gọi cộng đồng ký tên để kêu gọi Giám mục Nguyễn Hữu Long trong việc đối xử với linh mục Đặng Hữu Nam và trường hợp mà họ gọi là "linh mục giả" Hồ Hữu Hòa. Theo thông tin từ tác giả Như Hồ viết trên báo Sài Gòn Nhỏ, bức thư này được lên kế hoạch chuyến đến Tòa Thánh và Uỷ ban Tự do Tôn giáo Quốc tế Hoa Kỳ (USCIRF), đồng thời gửi đến giáo dân thuộc 27 giáo phận Công giáo tại Việt Nam. Lá thư có mục đích kêu gọi Giám mục Nguyễn Hữu Long từ chức.
Trong một bài báo xuất bản ngày 8 tháng 6 năm 2023, báo Sài Gòn Nhỏ cho rằng Giám mục Nguyễn Hữu Long không tự mình tổ chức điều tra vụ việc, và vụ việc Hồ Hữu Hòa không có tiến triển gì sau ba tháng. Mạng xã hội loan truyền thông tin được cho là thư của Giám mục Nguyễn Hữu Long gửi cho linh mục bề trên Dòng Chúa Cứu Thế Rogerio Gomes và linh mục Giám tỉnh Dòng Chúa Cứu Thế Việt Nam Nguyễn Đức Thông, đề ngày 9 tháng 3 năm 2023. Nội dung thư này, ngoài việc cho biết ông không biết về các chứng thư liên quan đến vụ việc Hồ Hữu Hòa, ông cáo buộc hai linh mục Phêrô Nguyễn Văn Khải và Đinh Hữu Thoại tấn công cá nhân ông và dẫn giải sai lệch về vụ việc Hồ Hữu Hòa trên trang Facebook cá nhân của họ. Giám mục Nguyễn Hữu Long cho rằng nguyên do sự việc là do hai cha này theo đuổi đường lối chống Cộng cực đoan và bạo lực, trong khi tôi tham gia đối thoại cởi mở với chính quyền Cộng Sản. Ông đề nghị các linh mục quản lý "giải thích và nhắc nhở" với hai linh mục Khải và Thoại. Giám mục Nguyễn Hữu Long xin hai linh mục bề trên cầu nguyện cho ông, một "con chiên giữa sói rừng". Theo thông tin từ báo Sài Gòn Nhỏ, trước vụ việc này, Giám mục Long đã lên án linh mục Antôn Đặng Hữu Nam là anh là linh mục hoạt động chính trị chống cộng. Linh mục Đinh Hữu Thoại đã gửi thư phản hồi yêu cầu Giám mục Long chỉ rõ các biểu hiện của ông theo cáo buộc, nhưng không có phản hồi. Một linh mục tại giáo phận Vinh nêu quan điểm của ông với báo Sài Gòn Nhỏ rằng hầu hết các văn thư mà ông Nguyễn Hữu Long phát đi, đều do một nhóm người chung quanh ông, thực sự có quyền kiểm soát giáo phận và có cả những quan điểm Công giáo khác biệt như vậy, vẫn thường xuyên hành động.
Ngày 22 tháng 6 năm 2023, Giám mục Nguyễn Hữu Long và Ban Điều tra gặp gỡ giáo dân giáo xứ Trại Gáo để giải trình về Đơn Khẩn cấp do 35 người đồng ký tên. Giáo phận Vinh cũng cho đăng tải quan điểm của Giám mục Nguyễn Hữu Long về tình hình đất đai giáo xứ Trại Gáo.
Ngày 3 tháng 10 năm 2023, tại Đền Thánh Antôn Trại Gáo, giám mục Nguyễn Hữu Long tham dự buổi khám mắt và hỗ trợ tư vấn, cấp thuốc miễn phí các bệnh về mắt cũng như phẫu thuật thay thủy tinh thể thiện nguyện của Bệnh viện Mắt Nghệ An. Tổng số lượng người đến khám trong buổi khám này là hơn 300 người. Giám mục Long thay mặt giáo dân xứ Trại Gáo cảm ơn các y bác sĩ của bệnh viện. Chương trình khám này theo thông lệ của bệnh viện, quan tâm đến các giáo dân vùng xa và khó khăn, nhằm xây dựng khối đoàn kết Lương-Giáo. Trong buổi khám, Giám đốc Bệnh viện trực tiếp thăm khám cho Giám mục Long.