stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Trưng cầu dân ý Quốc gia Việt Nam 1955

Ngô Đình Diệm tự phong làm tổng thống Việt Nam Cộng hòa mới thành lập sau cuộc trưng cầu dân ý đầy rẫy gian lận.
Cuộc trưng cầu dân ý Quốc gia Việt Nam năm 1955 đã quyết định hình thức chính phủ trong tương lai của Quốc gia Việt Nam và Việt Nam Cộng hòa sau này. Cuộc trưng cầu giữa hai phe, một bên là Thủ tướng Ngô Đình Diệm, người đề nghị một nền Cộng hòa, bên còn lại là cựu Hoàng đế Bảo Đại, người đã thoái vị vào năm 1945 — lúc cuộc trưng cầu dân ý được tổ chức, ông giữ chức nguyên thủ quốc gia.
Dù kết quả được công bố cho thấy Diệm thắng cử 98.9% số phiếu, cuộc trưng cầu được ghi nhận đầy rẫy gian lận bầu cử. Ở thủ đô Sài Gòn, Diệm được công bố là đã giành hơn 600.000 số phiếu, dù chỉ 450.000 người nằm trong danh sách bỏ phiếu. Ông cũng được công bố là đã giành được hơn 90% số phiếu bầu từ những cử tri đã đăng ký, thậm chí ở cả những khu vực nông thôn, nơi mà các nhóm đối lập đã ngăn chặn việc bỏ phiếu.
Cuộc trưng cầu dân ý là giai đoạn cuối cùng của cuộc tranh giành quyền lực giữa Bảo Đại và Ngô Đình Diệm. Bảo Đại không ưa Diệm và thường xuyên làm suy yếu quyền lực của ông ta, bổ nhiệm ông ta chỉ để làm cầu nối xin Mỹ viện trợ. Vào thời điểm đó, đất nước đang trải qua một thời kỳ bất ổn, vì Việt Nam bị phân chia tạm thời theo Hiệp định Genève năm 1954 sau khi kết thúc Chiến tranh Đông Dương lần thứ nhất. Quốc gia Việt Nam kiểm soát nửa Nam của đất nước, chờ đợi một cuộc tổng tuyển cử toàn quốc với mục tiêu tái thống nhất đất nước dưới một Chính phủ chung. Tuy nhiên, Quân đội Quốc gia Việt Nam không kiểm soát hoàn toàn lãnh thổ miền Nam Việt Nam; các nhóm Cao Đài và Hoà Hảo đều có chính quyền riêng ở nông thôn và có các đội quân riêng, trong khi nhóm tội phạm có tổ chức Bình Xuyên kiểm soát đường phố Sài Gòn. Bất chấp sự ảnh hưởng của các nhóm này, của Bảo Đại, và thậm chí của các quan chức Pháp, Diệm đã khuất phục được các đội quân này và củng cố sự kiểm soát đối với đất nước vào giữa năm 1955.
Cảm thấy được khuyến khích sau những thắng lợi này, Diệm bắt đầu lập kế hoạch lật đổ Bảo Đại. Diệm lên lịch cuộc trưng cầu dân ý vào ngày 23 tháng 10 năm 1955 và đẩy Bảo Đại ra khỏi chính trường, bằng cách cản trở và phá hoại việc ứng cử của cựu Hoàng đế. Trong khoảng thời gian trước cuộc bầu cử, các cuộc vận động bầu cử ủng hộ Bảo Đại bị cấm, trong khi chiến dịch bầu cử của Diệm tập trung vào việc phê phán cá nhân chống lại Bảo Đại. Điều này bao gồm tranh biếm hoạ khiêu dâm và tin đồn chưa được xác thực rằng ông là con hoang, và có mối quan hệ với nhiều tình nhân. Giới truyền thông do chính phủ kiểm soát đã tấn công luận chiến chống lại Bảo Đại, và cảnh sát đến từng nhà cảnh báo người dân về hậu quả của việc không bỏ phiếu cho Diệm. Sau khi em trai ông, Ngô Đình Nhu thao túng kết quả để Diệm chiến thắng, ông tự phong làm tổng thống chính phủ Việt Nam Cộng hoà mới thành lập.
Phe đối lập khác

Việc tổ chức bầu cử được tiền nước ngoài trợ cấp, chính phủ Mỹ và các hội từ thiện công giáo Mỹ mỗi bên đóng góp 2 triệu USD. Ba Cụt, lãnh đạo giáo phái Hòa Hảo, phân phát truyền đơn tố cáo Diệm là con rối Mỹ, lấy kinh phí nước ngoài làm bằng chứng và cho rằng Diệm sẽ "Công giáo hóa" đất nước. Đảng xã hội chủ nghĩa Việt Nam có quan hệ với Hòa Hảo cho rằng Diệm "hối lộ giới lao động và học sinh trẻ ủng hộ Diệm làm quốc trưởng và phế truất Bảo Đại" bằng kinh phí bầu cử Mỹ. Lãnh đạo Hòa Hảo khác, Tướng quân Trần Văn Soái, chỉ trích chính quyền phi dân chủ của Diệm và tuyên bố cuộc trưng cầu dân ý phi pháp, kêu gọi "các nước bạn bè và nhân dân Việt Nam chớ tin chiêu trò chính trị này". Diệm trước đấy nói với một bộ trưởng rằng chỉ có một chính đảng, và tiến hành đàn áp phe đối lập bằng vũ lực, đối thủ cho rằng lời nói Diệm về giá trị dân chủ là rỗng tuếch.
Hậu cần và bỏ phiếu

Lansdale khuyên Diệm nên in phiếu của mình màu đỏ, trong khi của Bảo Đại thì màu xanh, ở Việt Nam màu đỏ là màu may mắn và phúc lộc, còn màu xanh thì là xui xẻo. Phiếu đỏ có in hình Diệm cùng với những người trẻ trung và hiện đại, xanh thì có hình Quốc trưởng trong bộ y phục lỗi thời mà Bảo Đại không bao giờ mặc. Ngoài ra Bảo Đại nhìn có vẻ mê mẩn và béo trên phiếu, trong khi Diệm và những người xung quanh thì mỉm cười và năng động. Cuộc bỏ phiếu cho rằng bầu ủng hộ Diệm là ủng hộ dân chủ, phiếu Diệm ghi rằng "tôi phế truất Bảo Đại và công nhận Ngô Đình Diệm làm quốc trưởng đảm nhiệm thành lập chính quyền dân chủ," của Bảo Đại thì "tôi không phế truất Bảo Đại và không công nhận Ngô Đình Diệm làm quốc trưởng đảm nhiệm thành lập chính quyền dân chủ." Người đi bầu bỏ hoặc phiếu đỏ hay xanh vào thùng theo nguyện vọng và vứt phiếu kia, nghĩa là việc bỏ phiếu thật ra không bí mật.
Hậu cần cuộc trưng cầu dân ý do em trai của Diệm, Ngô Đình Như sắp xếp, là lãnh đạo bí mật của Đảng cần lao   cung cấp cơ sở ủng hộ cho nhà Ngô. Bạo lực và hăm dọa được ghi nhận khắp nơi, nhân viên của Nhu bảo người đi bầu vứt phiếu xanh đi, những người không tuân thường bị rượt và đánh, đôi khi còn bị xịt cả hơi cay. Những sai phạm đặc biệt rất trắng trợn ở miền Trung, nơi Ngô Đình Cẩn cai trị, tọa lạc ở cố đô Huế của nhà Nguyễn, là nơi ủng hộ của Bảo Đại. Cẩn ngăn chặn sự ủng hộ bằng cách ra lệnh cảnh sát bắt 1.200 người vì lý do chính trị trong tuần trước cuộc bỏ phiếu. Ở thành phố Hội An, vài người bị giết vì bạo lực vào ngày cuộc trưng cầu. Việc bỏ phiếu bắt đầu lúc 7h sáng và kết thúc lúc 5h chiều.
Chú thích

1 2 3 4 5 6 7  Karnow, p. 223-224.
↑  Tucker, p.366.
↑  Jacobs, pp. 37–42.
↑  Maclear, pp. 65–68.
↑  Jacobs, pp. 43–53.
↑  Jacobs, pp. 20–26.
↑  Karnow, p. 231.
↑  Jacobs, p. 39.
↑  Karnow, p. 234.
↑  Jacobs, p. 61.
↑  Jacobs, pp. 22–25, 43, 60–61.
↑  Karnow, p. 236.
↑  Jacobs, pp. 61–62.
↑  Jacobs, pp. 71–79.
↑  Moyar, pp. 47–51.
↑  Karnow, p. 238.
↑  Chapman, p. 677.
↑  Buttinger, pp. 890–92.
1 2  Chapman, p. 678.
1 2 3 4 5  Chapman, p. 694.
1 2  Chapman, p. 679.
1 2  Chapman, p. 697.
1 2 3 4  Miller, p. 206.
↑  Chapman, p. 671.
1 2  Chapman, p. 691.
1 2  Miller, p. 205.
↑  Miller, pp. 204–06.
1 2  Chapman, p. 695.
↑  Chapman, pp. 695–96.
1 2  Chapman, p. 673.
1 2 3 4  Chapman, p. 692.
1 2 3 4 5  Jacobs, p. 95.
1 2 3 4 5 6 7  Moyar, p. 54.
1 2 3 4 5  Chapman, p. 684.
1 2 3  Chapman, p. 672.
1 2  Brownell, p. 153.
1 2  Chapman, p. 685.
↑  Chapman, pp. 684–85.
1 2  Chapman, p. 687.
1 2 3  Chapman, p. 688.
↑  Jacobs, pp. 21–22.
↑  Jacobs, p. 40.
1 2 3  Chapman, p. 689.
↑  Chapman, pp. 688–89.
1 2 3 4 5  Chapman, p. 698.
1 2 3 4 5 6 7  Buttinger, pp. 890–92.
1 2  Chapman, p. 680.
↑  Chapman, pp. 701–02.
1 2  Chapman, p. 701.
1 2 3  Chapman, p. 702.
1 2  Langguth, p. 99.
1 2 3  Chapman, p. 696.
1 2 3  Miller, p. 207.
↑  Karnow, p. 246.
1 2 3  Miller, p. 208.
1 2  Brownell, p. 154.
1 2  Chapman, p. 700.
↑  Brownell, p. 157.
1 2  Fall, p. 257.
↑  Moyar, p. 55.
1 2 3 4 5  Chapman, p. 699.
1 2 3  Brownell, p. 158.
↑  Jacobs, p. 31.
↑  Chapman, p. 703.
↑  Brownell, p. 159.
↑  Jacobs, pp. 22–25, 43, 60, 61, 71–79.
↑  Roberts, p. 115.
1 2  Roberts, p. 159.
Đại tá Edward Lansdale, người giúp tư vấn cuộc vận động của Diệm
Ngô Đình Nhu (bên phải), em trai Diệm, giám sát và thao túng cuộc trưng cầu dân ý; bên trái là Phó tổng thống Mỹ Lyndon B. Johnson. (1961)
VinFast Feliz S

| --- | --- |
Nhà sản xuất: VinFast
cũng gọi là: Feliz S
Công ty mẹ: VinGroup
Sản xuất: 26 tháng 4 năm 2022; 2 năm trước (2022-04-26)
Lắp ráp: Việt Nam
Kiểu xe: Xe máy điện tay ga
Động cơ: Động cơ điện 1 chiều không chổi than BLDC  tích hợp vào bánh sau  2.250 W
Bore / stroke: NA
Tốc độ tối đa: 78 km/h
Công suất: 3.000 W
Mô men lực: NA
Hộp số: Trực tiếp
Phanh xe: Phanh đĩa
Lốp: Lốp cao su không săm IRC
VinFast Feliz S là mẫu xe máy chạy bằng năng lượng điện nâng cao hiệu suất từ VinFast Feliz của VinFast (một công ty con của Tập đoàn Vingroup) ra mắt ngày 26 tháng 4 năm 2022.
Tên gọi

VinFast viết tắt của cụm từ "Việt Nam – Phong cách – An toàn – Sáng tạo – Tiên phong."
Cấu hình

Động cơ điện 1 chiều, không chổi than công suất danh định 1.200 W, công suất 2.250 W, tốc độ tối đa 78 km/h, kháng bụi và nước theo tiêu chuẩn IP67
Công suất tối đa 3.000 W
Công suất danh định 1.800 W
Loại động cơ Inhub
Tốc độ tối đa 78 km/h
Thời gian tăng tốc từ 0-50km/h (1 người 65kg) 12 giây
Tiêu chuẩn chống nước IP67
Loại pin LFP
Công suất/Dung lượng pin 3,5 kWh
Trọng lượng pin 28 kg
Thời gian sạc tiêu chuẩn Khoảng 6h
Quãng đường đi được 1 lần sạc - tốc độ 30 km/h 198 km
Loại sạc 1.000 W
Giảm xóc trước Ống lồng, giảm chấn thủy lực
Giảm xóc sau Giảm xóc đôi, giảm chấn thủy lực
Phanh trước Phanh đĩa
Phanh sau Phanh cơ
Dài x rộng x cao	1.912 x 693 x 1.128 mm
Khoảng cách trục bánh trước - sau	1.320 mm
Khoảng sáng gầm	135 mm
Chiều cao yên	770 mm
Thể tích cốp	25 L
Kích thước lốp trước | sau	90/90-14 | 120/70-14
Khối lượng xe	110 kg (bao gồm pin LFP)
Đèn pha trước	LED Projector
Đèn xi nhan - Đèn hậu	LED
Tìm xe trong bãi xe bằng Remote
Hiển thị thông tin xe
Điều khiển bật tắt chống trộm
Hiển thị thông tin Pin
Định vị xe
Sạc pin với trạm sạc VinFast
Chẩn đoán lỗi
Granátula de Calatrava

| Granátula de Calatrava Granátula de Calatrava |
| --- | --- |

  Hiệu kỳ

Quốc gia:  Tây Ban Nha
Vùng
Tỉnh: Ciudad Real
Thủ phủ: Granátula de Calatrava
Chính quyền
 • Thị trưởng: Fabriciano Gómez Romero
Diện tích
 • Đất liền: 152,65 km2 (5,894 mi2)
Dân số (INE 2007)
 • Tổng cộng: 993
 • Mật độ: 6,51/km2 (1,690/mi2)
Múi giờ: UTC+1
 • Mùa hè (DST): CEST (UTC+2)
Mã bưu chính: 13360
Tên gọi dân cư: granatuleño/a
Website: Ayuntamiento de Granátula de Calatrava
Granátula de Calatrava là một đô thị thuộc Ciudad Real, Castile-La Mancha, Tây Ban Nha. Đô thị này có dân số là 1.029.
Aeschynanthus micranthus

| Aeschynanthus micranthus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Lamiales
Họ (familia): Gesneriaceae
Chi (genus): Aeschynanthus
Loài (species): A. micranthus
Danh pháp hai phần
Aeschynanthus micranthus C.B.Clarke, 1883 
Aeschynanthus micranthus là một loài thực vật có hoa trong họ Tai voi. Loài này được C.B.Clarke mô tả khoa học đầu tiên năm 1883.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Aeschynanthus micranthus”. Truy cập ngày 10 tháng 6 năm 2013.
Mi giáng thứ

| --- | --- |

Giọng song song: G♭ trưởng
Giọng cùng tên: E♭ trưởng
Trùng âm tương đương: D♯ thứ
Component pitches
E♭, F, G♭, A♭, B♭, B, D♭
Mi giáng thứ là một cung thứ dựa trên nốt Mi giáng, bao gồm các nốt nhạc Mi giáng, Fa, Sol giáng, La giáng, Si giáng, Si, Re giáng, và Mi giáng. Bộ khóa của nó có 6 dấu giáng.
Cung thể tương đương (relative key) với nó là cung Sol giáng trưởng và cung thể cùng bậc (parallel key) với nó là cung Mi giáng trưởng. Nó trùng âm với Re thăng thứ
Một trong vài bản giao hưởng viết ở cung này là Giao hưởng số 6 của Prokofiev. Một vài nhà soạn nhạc khác của Sô viết ít nổi tiếng hơn cũng sáng tác ở cung này như Eshpai, Ovchinnikov và Myaskovsky.
Bản Giao hưởng số 8 của Gustav Mahler có phần viết mở rộng cho dàn nhạc và phần giới thiệu ở cung Mi giáng thứ.
Cả hai quyển sách Well-Tempered Clavier của Johann Sebastian Bach, khúc dạo số 8 được viết ở cung Mi giáng thứ trong khi Fugue tiếp theo được viết ở Re thăng thứ.
Các tác phẩm viết ở cung này

Overture to Manfred incidental music - Robert Schumann
Humoresques, Op. 101: số 1 - Antonín Dvořák
Secret - Madonna
Giao hưởng số 1 - Nikolai Rimsky-Korsakov (phiên bản ban đầu viết ở cung này)
Digging in the Dirt - Peter Gabriel
Take Five - Dave Brubeck Quartet
I'm Only Sleeping - The Beatles
The Winner Takes It All - ABBA (cũng có ở cung Mi trưởng)
In the End - Linkin Park
Raining Blood - Slayer
Etude op. 25, no. 5 - Frederic Chopin
Harohalli, Hunsur

| Harohalli |
| --- | --- |
—  Làng  —
 
Quốc gia:  Ấn Độ
Bang: Karnataka
Huyện: Mysore
Tehsil: Hunsur
Harohalli là một làng thuộc tehsil Hunsur, huyện Mysore, bang Karnataka, Ấn Độ.
Chú thích

↑  “Danh sách làng thuộc bang Karnataka”. Bộ Nhà ở Ấn Độ. Truy cập ngày 27 tháng 10 năm 2012.
↑  “Làng Harohalli”. Onefivenine.com. Truy cập ngày 27 tháng 10 năm 2012.
Eichoichemus lizbethae

| Eichoichemus lizbethae> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Diptera
Phân bộ (subordo): Brachycera
Phân thứ bộ (infraordo): Asilomorpha
Liên họ (superfamilia): Asiloidea
Họ (familia): Asilidae
Chi (genus): Eichoichemus
Loài (species): E. lizbethae
Danh pháp hai phần
Eichoichemus lizbethae Ayala, 1978 
Eichoichemus lizbethae là một loài ruồi trong họ Asilidae. Eichoichemus lizbethae được Ayala miêu tả năm 1978. Loài này phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.
Chú thích

↑  “Species of Asilidae”. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2012.
Lithosia pavescens

| Lithosia pavescens> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Chi (genus): Lithosia
Loài (species): L. pavescens
Danh pháp hai phần
Lithosia pavescens
Lithosia pavescens là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Lầu Tứ Phương Vô Sự

| Lầu Tứ Phương Vô Sự |
| --- | --- |
Lầu Tứ Phương Vô Sự sau khi được trùng tu
   Lầu Tứ Phương Vô Sự 
Vị trí địa lý
Vị trí: Hoàng thành Huế
Lịch sử
Xây dựng: 1923
Đời vua: Khải Định
Tình trạng: Hư hỏng nặng, đã được trùng tu
Chức năng
Chức năng: Nơi giải trí của hoàng gia
Lầu Tứ Phương Vô Sự (chữ Hán: 樓四方無事) là công trình kiến trúc hai tầng, nằm trên đài Bắc Khuyết của Hoàng thành Huế. Lầu Tứ Phương Vô Sự được xây dựng và khánh thành năm 1923 để chuẩn bị cho lễ mừng thọ "Tứ tuần đại khánh tiết" của vua Khải Định vào năm 1924. Sau đó, lầu Tứ Phương Vô Sự trở thành nơi cho nhà vua và hoàng gia hóng mát, cũng là nơi học tập hàng ngày của các vị hoàng tử và công chúa giai đoạn cuối triều Nguyễn.
Lầu Tứ Phương Vô Sự được xây theo phong cách kiến trúc thuộc địa, giao thoa kiến trúc Á - Âu, gồm hai tầng với diện tích lên đến 182m². Đây là công trình kiến trúc có giá trị về lịch sử và văn hóa nghệ thuật của Huế, là một trong những công trình kiến trúc tiêu biểu được xây dựng dưới thời Pháp thuộc, đánh dấu một giai đoạn chuyển tiếp trong lịch sử kiến trúc Việt Nam nửa đầu thế kỷ 20. Sau khi nhà Nguyễn cáo chung năm 1945, chịu tác động khắc nghiệt của thiên nhiên và hai cuộc chiến tranh tàn phá ác liệt, đặc biệt là sự kiện Tết Mậu Thân (1968), lầu bị hư hỏng nặng nề và xuống cấp nghiêm trọng. Tháng 12 năm 2008, dự án trùng tu lầu Tứ Phương Vô Sự được khởi công và khánh thành ngày 6 tháng 10 năm 2010 nhân kỉ niệm đại lễ 1000 năm Thăng Long - Hà Nội, với tổng mức hơn 9,3 tỉ đồng. Tháng 5 năm 2011, dư luận xôn xao việc lầu bị biến thành quán cà phê, trong một thỏa thuận phối hợp tổ chức phục vụ dịch vụ giải khát giữa Trung tâm Bảo tồn di tích Cố đô Huế với người kinh doanh giải khát bên ngoài. Sau đó, tấm biển quảng cáo dịch vụ đã phải gỡ bỏ, nhưng quán vẫn tiếp tục hoạt động.
Vị trí và kiến trúc > Vị trí

Lầu Tứ Phương Vô Sự nằm trên nền đài Bắc Khuyết của Hoàng thành Huế, gần với cửa Hòa Bình - cửa bắc Hoàng thành. Tòa lầu cũng nằm trên trục "thần đạo" tây bắc - đông nam của Hoàng thành, nối thông các công trình quan trọng nhất Đại Nội. Trục này chạy từ Ngọ Môn qua điện Thái Hòa, điện Cần Chánh, điện Càn Thành, cung Khôn Thái, điện Kiến Trung thẳng đến lầu Tứ Phương Vô Sự. Đây đều là những cung điện chỉ dành riêng cho hoàng đế và hoàng hậu nhà Nguyễn.
Vị trí và kiến trúc > Kiến trúc

Đài Bắc Khuyết nằm ở chính giữa tường thành phía bắc của Hoàng thành, lồi ra phía ngoài theo hình quai vạc, bình diện hình chữ nhật có kích thước 64,6m x 28,5m, diện tích hơn 1800m². Lầu Tứ Phương Vô Sự được xây gần như hình vuông (kích thước 14m x 13m), ở vị trí trung tâm của đài, diện tích mặt nền 182m². Hai bên đông và tây lầu đều có vườn hoa kiểu mới, nhưng bồn hoa vẫn đắp hình con rùa để tượng trưng cho phía bắc.
Lầu Tứ Phương Vô Sự gồm hai tầng, được xây theo kiến trúc thuộc địa, sản phẩm giao thoa kiến trúc Á - Âu ở Việt Nam đương thời. Nền, tường, kĩ thuật xây dựng đều mang phong cách châu Âu. Công trình xây hoàn toàn bằng gạch và xi măng, bốn mặt của hai tầng đều mở 2 cửa sổ và 1 cửa đi, tầng trên làm ban công vòng quanh, tầng dưới thì làm hàng hiên. Còn mái và họa tiết trang trí lại đậm nét kiến trúc Á Đông với hình mặt trời ở giữa, hai con rồng chầu hai bên theo kiểu hồi long trên nóc, bốn bờ quyết đắp nổi hình rồng.
Lịch sử > Nửa thế kỉ Tứ Phương Vô Sự

Trước khi lầu Tứ Phương Vô Sự được xây dựng, ở vị trí tòa lầu hiện giờ tồn tại một ngôi đình mang tên Tứ Thông, dựng vào năm 1804 đời vua Gia Long với chức năng là điếm canh của cấm quân ứng trực, bảo vệ Hoàng thành. Ngôi đình này đã được sửa chữa vào năm 1830, 1833 đời Minh Mạng rồi bị triệt giải đời vua Đồng Khánh vì xuống cấp. Năm 1923 đời vua Khải Định, một năm trước lễ "Tứ tuần khánh tiết", nhà vua cho xây lầu Tứ Phương Vô Sự
Vua Khải Định lên ngôi khi nhà Nguyễn chỉ còn quyền lực trên danh nghĩa, ông say sưa với việc xây dựng cung điện, dinh thự, lăng tẩm cho bản thân hơn là quản lý xứ Trung Kỳ thuộc Pháp. Ông đã tạo nên bộ mặt mới của Đại Nội bằng cách xây dựng một loạt công trình kiến trúc là sản phẩm của giao thoa văn hóa Đông - Tây, thể hiện qua sự xâm nhập của nhiều trường phái kiến trúc (Ấn Độ giáo, Phật giáo, Roman, Gothic, Neo-classique...), khác biệt lớn với kiến trúc truyền thống Việt Nam. Cùng với việc cửa Hiển Nhơn và Chương Đức của Hoàng thành được xây lại hoàn toàn bằng vôi vữa, gạch vào năm 1923 và 1921; điện Kiến Trung được dựng trên nền lầu Du Cửu thời Duy Tân theo phong cách kiến trúc Tân cổ điển vào năm 1916, tòa phương đình Tứ Thông cũng bị triệt giải để làm chỗ cho công trình mới. Đó chính là tòa Tứ Phương Vô Sự, một tòa lầu 2 tầng theo kiểu kiến trúc thuộc địa. Công trình hoàn thành năm 1923 để chuẩn bị mừng lễ "Tứ tuần đại khánh" của vua Khải Định.
Đây là một công trình kiến trúc có giá trị về mặt lịch sử và văn hóa nghệ thuật, là một trong những công trình kiến trúc tiêu biểu được xây dựng dưới thời bấy giờ, đánh dấu một giai đoạn chuyển tiếp trong lịch sử kiến trúc Việt Nam trong nửa đầu thế kỷ 20. Cái tên Tứ Phương Vô Sự mang nghĩa là bốn phương yên ổn, thể hiện khát vọng đất nước hòa bình của nhà Nguyễn, dù chủ quyền triều đại không còn được bao nhiêu.
Di tích lầu Tứ Phương Vô sự được ghi nhận là nơi nhà vua và hoàng gia lên hóng mát và ngắm cảnh, cũng là nơi học tập hằng ngày của các hoàng tử và công chúa giai đoạn cuối triều Nguyễn.
Nhưng sau sự cáo chung của nhà Nguyễn vào tháng 8 năm 1945, rồi bao biến động thăng trầm trong hai cuộc chiến tranh đè nặng, lầu Tứ Phương Vô Sự bị hư hỏng và xuồng cấp trầm trọng, nhất là trong sự kiện Tết Mậu Thân năm 1968.
Hệ thống tường thành của đài Bắc Khuyết bị mất ổn định, nguyên nhân chủ yếu do áp lực đất bão hòa nước cùng với tải trọng tăng cường của lầu Tứ Phương Vô Sự: một đoạn tường dài 35m, cao 4,2m, dày 1,3m, nặng khoảng 350 tấn, bị xô lệch so với vị trí ban đầu chỗ xa nhất là 1,3m, chỗ gần nhất từ 0,3m đến 0,5m. Toàn bộ hệ khung gỗ bị mất hoàn toàn, tường nhà tầng dưới bị sụp đổ một mảng nghiêm trọng ở phía bắc, tường nhà tầng trên bị sụp đổ gần hết chỉ còn lại một mảng ở góc Tây Nam, nền nhà bị sụt lún, hư hỏng trầm trọng.
Lịch sử > Trùng tu

Trong quá trình hồi phục các di tích thuộc quần thể di tích Cố đô Huế, lầu Tứ Phương Vô Sự đã được Trung tâm Bảo tồn Di tích cố đô Huế phối hợp với Bảo tàng Lịch sử Việt Nam, Phân viện Khoa học Xây dựng miền Trung nghiên cứu, thám sát khảo cổ học vào năm 2001. Dự án trùng tu lầu nằm trong hạng mục các công trình hướng tới kỉ biệm Đại lễ 1000 năm Thăng Long - Hà Nội của Việt Nam với tổng mức đầu tư lên đến hơn 9,3 tỉ Việt Nam đồng. Khởi công trùng tu vào tháng 12 năm 2008, trong quá trình thi công, các đơn vị tận dụng tối đa vật liệu gốc để tu bổ công trình, khắc phục tình trạng các mảng tường bị nghiêng lún, xô đẩy, biến dạng đưa trở về vị trí gốc ban đầu bằng kĩ thuật kích đẩy và kích nâng mà không phải phá bỏ xây lại.
Sau 20 tháng thi công, ngày 3 tháng 9 năm 2010, công trình được nghiệm thu và chính thức khánh thành vào ngày 6 tháng 10 năm 2010.
Tháng 5 năm 2011, báo chí Việt Nam đưa tin Trung tâm Bảo tồn di tích Cố đô Huế cho mở dịch vụ kinh doanh cà phê trên lầu Tứ Phương Vô Sự. Ngày 20 tháng 5 năm ấy, ba tấm biển quảng cáo "Giải khát Tứ Phương Vô Sự" được treo quanh đài Bắc Khuyết. Ngày hôm sau, ba tấm biển phải gỡ xuống nhưng quán cà phê đã đi vào hoạt động. Ủy ban nhân dân tỉnh Thừa Thiên - Huế cho biết, đây là hình thức bảo tồn di tích thích nghi mà chính chính quyền tỉnh này chủ trương, song dư luận vẫn rất bức xúc, ngỡ ngàng. Hợp đồng khai thác dịch vụ giải khát ở lầu có thời hạn 3 năm, với mức thuê 200.000.000 Việt Nam đồng mỗi năm.
Chú giải

1 2 3 4 5 6  “Tứ Phương Vô Sự và khát vọng hòa bình”.[liên kết hỏng]
1 2 3 4 5 6  “Di tích lầu Tứ Phương Vô Sự ở Cố đô Huế”. Bản gốc lưu trữ ngày 12 tháng 10 năm 2010. Truy cập ngày 2 tháng 8 năm 2011.
1 2  “Khải Định - Trung tâm Bảo tồn di tích Cố đô Huế”.[liên kết hỏng]
1 2  “Kích đẩy bức tường cổ 100 tấn - Thể thao & Văn hóa”.
↑  “Khánh thành lầu Tứ Phương Vô Sự - Tạp chí Kiến trúc”.[liên kết hỏng]
1 2 3 4  “Lầu Tứ Phương Vô Sự thành quán cà phê”.
1 2  “Chuyện từ quán cà phê ở lầu Tứ Phương Vô Sự”.
Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về .
| x t sQuần thể di tích Cố đô Huế |
| --- | --- | --- |
| Ngoài kinh thành | Phu Văn lâu Miếu Long Thuyền Tòa Thương Bạc Trường Hậu bổ Trấn Bình đài Nghênh Lương đình Bia Quốc Học Đàn Nam Giao Văn Thánh Võ Thánh Hổ Quyền Trấn Hải thành Hải Vân quan Điện Voi Ré Điện Hòn Chén Chùa Thiên Mụ Chùa Thánh Duyên Chùa Diệu Đế Cung An Định Lăng tẩm (Lăng Gia Long Lăng Minh Mạng Lăng Thiệu Trị Lăng Tự Đức Lăng Dục Đức Lăng Kiến Phúc Lăng Đồng Khánh Lăng Khải Định) Đàn Sơn Xuyên Miếu Lịch đại đế vương Đình Phú Vĩnh |  |
| Trong kinh thành | Eo bầu (Kỳ đài Quan Tượng đài Nam Xương đài Nam Thắng đài) Cửa Kinh thành (Cửa Thượng Tứ Cửa Ngăn Cửa Sập Cửa Nhà Đồ Cửa Hữu Cửa Chánh Tây Cửa An Hòa Cửa Kẻ Trài Cửa Đông Ba Cửa Trấn Bình Tây Thành thủy quan Đông Thành thủy quan) Cửu vị thần công Quốc Tử Giám Khâm Thiên Giám Đình Phú Xuân Điện Long An Lục bộ đường Học bộ đường Phụ chính phủ Bình An đường Tàng Thư lâu Viện Cơ mật - Tam tòa Quốc sử quán Linh Hựu quán Miếu Tiên Y Tôn Nhơn phủ Đàn Xã Tắc Cổ nhạc từ Miếu Đô Thành hoàng Miếu Thạch thần tướng quân Đàn Tiên Nông Xiển Võ từ Đàn Âm Hồn Miếu Âm Hồn Tam Pháp Ty Vườn Thường Mậu Vườn Thư Quang |  |
| Trong Hoàng thành | Khuyết đài (Nam Khuyết đài Lầu Tứ Phương Vô Sự Đông Khuyết đài Tây Khuyết đài) Cổng Hoàng thành (Ngọ Môn Cửa Hiển Nhơn Cửa Chương Đức Cửa Hòa Bình) Sân Đại Triều Nghi Điện Thái Hòa Thế miếu Hưng miếu Hiển Lâm các Cửu Đỉnh Điện Phụng Tiên Triệu miếu Thái miếu Cung Diên Thọ Cung Trường Sanh Vườn Cơ Hạ Tối Linh từ Phủ Nội Vụ |  |
| Tử Cấm thành | Cung Càn Thành (Đại Cung môn Tả vu và Hữu vu Vạc đồng Điện Cần Chánh Điện Văn Minh Điện Võ Hiển Điện Đông Các Tụ Khuê thư lâu Dưỡng Chánh đường Điện Càn Thành Điện Quang Minh Điện Trinh Minh Nhật Thành lâu Duyệt Thị đường Thượng Thiện đường Thái y viện) Cung Khôn Thái (Điện Cao Minh Trung Chính Điện Dưỡng Tâm Tĩnh Quang đường Thái Bình lâu Lục viện Điện Kiến Trung Ngự tiền văn phòng) Sân quần vợt Thiệu Phương viên Ngự viên |  |
| Hệ thống thủy đạo | Ngự Hà Hộ thành hà (Sông Đông Ba Sông An Hòa Sông Kẻ Vạn) Hộ thành hào Hồ Ngoại Kim Thủy Hồ Nội Kim Thủy Hồ Tịnh Tâm Hồ Học Hải Liên hồ Hồ Xã Tắc Hồ Nhơn Hậu Hồ Phu Văn Hồ Tân Miếu và Võ Sanh Hồ Thái Trạch Hồ Hộ Vệ và Đô Thành Hoàng Hồ Tả Bảo Hồ Tiền Bảo Hồ Vuông Hồ Phong Trạch Hồ Thái Dịch Hồ Ngọc Dịch |  |
Lầu Tứ Phương Vô Sự năm 1964
Lầu Tứ Phương Vô Sự khi còn nguyên vẹn trong 45 năm tồn tại (1923-1968)
Lầu Tứ Phương Vô Sự sau khi được trùng tu, nhìn từ hồ Nội Kim Thủy sau cửa Hòa Bình
Di tích Tứ Phương Vô Sự lâu trước khi trùng tu