Kinh tế Bắc Triều Tiên
Ngoại thương > Hàn Quốc

Đối với Hàn Quốc, CHDCND Triều Tiên đóng vai trò là cánh cổng kinh tế khu vực Á-Âu bởi nước này có đường biên giới giáp Hàn Quốc, Trung Quốc và Nga. Hàn Quốc sẽ nhận được lợi ích to lớn từ sự phát triển trên do có lãnh thổ nhỏ hẹp và tài nguyên thiên nhiên hạn chế. Các đời tổng thống cũng như các chính trị gia Hàn Quốc từ lâu đã dự định xây dựng mô hình con đường tơ lụa hiện đại xuyên qua Triều Tiên. Cựu Tổng thống Kim Dae-jung là lãnh đạo chính trị đầu tiên vạch ra kế hoạch chi tiết nhằm phát triển Hàn Quốc trở thành một trung tâm cung ứng hàng hóa cho cả khu vực Đông Bắc Á, cựu Tổng thống Roh Moo-huyn đã coi Hàn Quốc là một cổng hòa bình kết nối khu vực Á- Âu rộng lớn với khu vực Thái Bình Dương, cựu Tổng thống Lee Myung-bak cũng đề ra mục tiêu nối hai miền Triều Tiên thông qua một hệ thống đường thủy nhằm mục đích cung ứng hàng hóa. Đầu thập kỷ trước, Hàn Quốc là bạn hàng chính của CHDCND Triều Tiên, Bộ Thống nhất Hàn Quốc cho biết thương mại liên Triều năm 2011 đạt 1,7 tỷ USD. Viện trợ nhân đạo của họ cho CHDCND Triều Tiên là khoảng 17,4 triệu USD Quan hệ hai nước ngày càng giảm sút khi cựu Tổng thống Hàn Quốc Lee Myung-bak lên nắm quyền, các nhà tài trợ đã trở nên khó khăn và Hàn Quốc đã không cung cấp lương thực hoặc phân bón. Trung Quốc dần trở thành đối tác thương mại lớn nhất tại đây
Về quan hệ quốc tế, CHDCND Triều Tiên nhiều lần gọi chính phủ Hàn Quốc là "bù nhìn", "con rối" của "Đế quốc Mỹ", và đe dọa rằng sẽ biến Seoul "thành tro bụi", nhưng mặt khác họ vẫn nhận viện trợ của nước này, bao gồm thuốc men, chăn mền, mì gói, quần áo. CHDCND Triều Tiên cũng yêu cầu miền Nam gửi bột mì, gạo và xi măng, nhưng kể từ sau vụ pháo kích ở Yeonpyeong. Khi Hàn Quốc thực hiện chính sách ánh dương sau đó, quan hệ đã có chút nồng ấm, và đặc biệt là khu công nghiệp chung Kaesong được thành lập năm 2003 là thành quả của chính sách ánh dương đem lại. Kể từ khi cựu Tổng thống Hàn Quốc Kim Dae-jung đưa ra Chính sách Ánh Dương, Seoul hướng tới mục tiêu dần thay đổi chế độ CHDCND Triều Tiên bằng cách sử dụng các dự án kinh tế nhằm đưa nước này ra với thế giới bên ngoài. Theo lý thuyết, quá trình này sẽ dẫn tới cải cách trong hệ thống chính trị nội bộ, CHDCND Triều Tiên có thể sẽ bắt đầu tuân thủ các thể chế và quy tắc quốc tế thay vì phản đối và người dân Triều Tiên chắc chắn sẽ được hưởng lợi từ thay đổi kinh tế xã hội.
Với quy mô nền kinh tế lớn gấp 40 lần CHDCND Triều Tiên, Hàn Quốc đã có kế hoạch xây dựng một quỹ để huy động số tiền lên tới 55 nghìn tỷ Won, phục vụ cho công tác thống nhất hai miền. Dù quan hệ giữa Seoul và Bình Nhưỡng đang xấu đi, các nhà máy ở khu công nghiệp chung Kaesong vẫn hoạt động bình thường, đem lại cho CHDCND Triều Tiên khoảng 35 triệu USD/năm, đủ để sản xuất 8-9 tên lửa tầm xa. Con số này có thể tăng tới 100 triệu USD nếu không có khủng hoảng. Tại Khu công nghiệp Kaesong, khoảng 123 công ty Hàn Quốc sử dụng lao động lương thấp và có kỹ năng của hơn 48.000 người Triều Tiên để sản xuất sản phẩm cho thị trường Nam Hàn và cho các thị trường khác. Kim ngạch thương mại liên Triều tăng 13,9% lên mức 1,9 tỷ USD trong năm 2010. Cũng trong năm 2010, xuất khẩu của CHDCND Triều Tiên không tính xuất khẩu sang Hàn Quốc đã tăng 42,5%, lên 1,5 tỷ USD, chủ yếu là các mặt hàng khoáng sản, kim loại cơ bản và hàng dệt may. Trong khi đó, nhập khẩu vào nước này tăng 13,2%, đạt mức 2,7 tỷ USD, CHDCND Triều Tiên vẫn có mối liên hệ với Hàn Quốc ngay trong bối cảnh hiện nay.
Tuy nhiên, quá trình mở rộng hoạt động thương mại liên Triều gặp trở ngại bởi việc mất lòng tin chính trị, thiếu thông tin liên lạc, thiếu hiểu biết lẫn nhau và thực trạng kém phát triển của hệ thống vận tải hàng hóa giữa hai miền. Có tới 95% lượng hàng hóa được vận chuyển bằng đường biển do các tuyến đường bộ qua khu công nghiệp Kaesong vẫn chưa được hoàn thiện. Các tuyến đường biển cũng có những khó khăn nhất định do một công ty nắm độc quyền. Các công ty phụ thuộc vào hệ thống này phàn nàn về sự bất tiện trong sắp xếp lịch trình, làm ăn chậm trễ cũng như chi phí cao và cơ sở hạ tầng xuống cấp, có phản ảnh cho rằng các nhà đầu tư Hàn Quốc, ở CHDCND Triều Tiên, họ bị đối xử không giống một công ty nước ngoài song cũng chẳng phải là một công ty trong nước. Ngoài ra, pháp luật CHDCND Triều Tiên thường không cho phép các công ty Hàn Quốc tham gia các dự án khai khoáng. Do vậy, các công ty này thường khó tìm được chỗ đứng và đặc biệt, rất khó thâm nhập vào các hoạt động khai thác, kinh doanh tại đất nước này
Quan hệ liên Triều xấu đi nghiêm trọng đã luôn khiến kim ngạch thương mại của nước này với Hàn Quốc giảm mạnh, trong khi nguồn viện trợ từ miền nam cũng giảm đáng kể. Bộ Thống nhất Hàn Quốc cho biết, tháng 6 năm 2009, kim ngạch thương mại liên Triều giảm 20% so với cùng kỳ năm 2008, từ mức 147 triệu USD vào tháng 6 năm 2008 xuống còn 118 triệu USD trong năm 2009. Kim ngạch thương mại của các dự án kinh tế liên Triều, trong đó có khu công nghiệp Kaesung đã giảm gần 12%. Đặc biệt, mức hỗ trợ đối với miền Bắc đã giảm 83% từ gần 5,7 triệu USD xuống còn 1 triệu USD trong cùng kỳ. Việc quan hệ liên Triều căng thẳng còn đe dọa công ăn việc làm của hàng chục nghìn người lao động CHDCND Triều Tiên tại Khu công nghiệp Kaesong vốn là biểu tượng hợp tác kinh tế giữa hai miền, nhiều doanh nghiệp Hàn Quốc đã lên phương án rút khỏi Khu công nghiệp Kaesong, Việc CHDCND Triều Tiên rút toàn bộ 53.000 lao động ở Khu công nghiệp Kaesong từ tháng 4 năm 2013 còn khiến các công ty Hàn Quốc làm ăn ở đây thiệt hại tới 935 triệu USD, về lâu dài, thiệt hại sẽ lớn hơn, có thể lên đến 5,5 tỷ USD vì các công ty Hàn Quốc đầu tư vào khu công nghiệp này có thể bị phá sản.