Thảm sát Batavia năm 1740
Nguyên nhân

Trong quá trình Hà Lan thuộc địa hóa khu vực Đông Ấn (nay là Indonesia), nhiều người Hoa có tay nghề đã được tuyển dụng để xây dựng thành phố Batavia, nằm ở phía tây bắc đảo Java. Ngoài việc làm thợ xây, thợ nề, nhiều người trong số họ còn là thương nhân, tiểu thương và công nhân trong các nhà máy mía đường. Sự phát triển kinh tế mạnh mẽ, nhờ vào việc thúc đẩy thương mại giữa Đông Ấn và Trung Quốc qua cảng Batavia đã khiến số lượng người nhập cư từ Trung Quốc đến Java tăng nhanh chóng. Riêng tại Batavia, đến năm 1740, số người Hoa đã lên tới 10.000 người, chưa kể hàng nghìn người khác sống ở các khu vực ngoại thành. Chính quyền thuộc địa yêu cầu người Hoa phải luôn mang theo giấy đăng ký, những ai không tuân thủ sẽ bị trục xuất về Trung Quốc.
Chính sách trục xuất người Hoa trở nên khắt khe hơn trong thập niên 1730, sau khi một trận dịch sốt rét cướp đi sinh mạng của hàng nghìn người, bao gồm cả cựu Toàn quyền Đông Ấn Hà Lan, Dirck van Cloon. Theo nhà sử học Indonesia Benny G. Setiono, sau trận dịch này, lòng nghi ngờ và sự oán hận của người dân bản địa và người Hà Lan đối với cộng đồng người Hoa ngày càng gia tăng, khi người Hoa không chỉ ngày càng đông hơn mà còn trở nên giàu có. Kết quả là, theo lệnh của Toàn quyền Adriaan Valckenier, Ủy viên Nội vụ Bản địa Roy Ferdinand đã ban hành sắc lệnh vào ngày 25 tháng 7 năm 1740, yêu cầu trục xuất những người Hoa bị coi là đáng ngờ đến Zeylan (nay là Sri Lanka) và buộc họ phải lao động thu hoạch quế.
Nhiều thương nhân người Hoa giàu có đã bị các quan chức Hà Lan tham nhũng tống tiền và phải hối lộ để tránh bị trục xuất. Theo ghi chép của nhà thám hiểm và sử gia người Anh Stamford Raffles, một số tài liệu của người Java cho thấy người Hà Lan đã yêu cầu thủ lĩnh cộng đồng người Hoa tại Batavia, Liên Phú Quang (連富光), trục xuất những người mặc quần áo đen hoặc lam, vì cho rằng họ thuộc tầng lớp nghèo. Cũng có tin đồn rằng, những người này không bị đưa đến nơi quy định mà bị ném xuống biển ngay sau khi tàu rời khỏi Java. Một số tư liệu khác cho biết rằng đã có thương vong trong các cuộc đụng độ trên tàu. Chính sách trục xuất này khiến những người Hoa còn lại lo sợ, dẫn đến làn sóng đình công của nhiều công nhân Trung Quốc.
Đồng thời, người dân bản địa tại Batavia, bao gồm cả những công nhân người Betawi, cũng dần mất lòng tin vào cộng đồng người Hoa. Yếu tố kinh tế đóng vai trò quan trọng trong vấn đề này: phần lớn người dân địa phương sống trong cảnh nghèo khó, trong khi người Hoa lại sinh sống tại những khu vực giàu có nhất của thành phố. Mặc dù nhà sử học người Hà Lan A.N. Paasman đã ví người Hoa thời đó như "Người Do Thái của châu Á", nhưng thực tế phức tạp hơn nhiều. Có rất đông người Hoa nghèo làm công nhân trong các nhà máy đường quanh Batavia và họ cảm thấy bị bóc lột không chỉ bởi chủ người Hà Lan mà cả bởi các ông chủ người Hoa giàu có.
Nhiều tài phiệt người Hoa không chỉ sở hữu nhà máy đường riêng mà còn lấn sang lĩnh vực nông nghiệp và thương thuyền. Nguồn thu nhập chính của họ đến từ các nhà máy mía đường và sản xuất rượu arrack, một loại đồ uống có cồn làm từ mật và gạo. Tuy nhiên, sau khi chính quyền Hà Lan điều chỉnh giá mía đường, tình trạng bất ổn đã bùng nổ. Sự suy giảm nghiêm trọng của giá đường trên toàn cầu, bắt đầu từ thập niên 1720, do sự gia tăng xuất khẩu sang châu Âu và cạnh tranh từ Tây Ấn, đã khiến ngành công nghiệp đường ở Đông Ấn chịu tổn thất nặng nề. Đến năm 1740, giá đường toàn cầu đã giảm xuống chỉ còn một nửa so với năm 1720, gây ra nhiều khó khăn tài chính cho thuộc địa này.
Ban đầu, một số thành viên của Hội đồng Ấn Độ (Raad van Indië) cho rằng triều đình nhà Thanh của Trung Quốc không đủ khả năng tấn công Batavia và đã đề xuất các biện pháp nhằm kiểm soát cộng đồng người Hoa. Tuy nhiên, phe đối lập do cựu Toàn quyền Zeylan, Gustaaf Willem van Imhoff, người đến Batavia vào năm 1738, đã phản đối các biện pháp này. Cùng lúc đó, ngày càng nhiều người Hoa từ các thành phố lân cận di cư đến ngoại ô Batavia. Đến ngày 26 tháng 9, Valckenier đã triệu tập một cuộc họp khẩn cấp của Hội đồng, tại đây ông ra lệnh sử dụng vũ lực để trấn áp bất kỳ cuộc nổi dậy nào của người Hoa. Chính sách này tiếp tục bị phe của van Imhoff phản đối. Tác giả Vermeulen (1938) cho rằng những mâu thuẫn giữa hai phe này đã góp phần dẫn đến các vụ thảm sát sau đó.
Vào tối ngày 1 tháng 10, Valckenier nhận được báo cáo về việc một đám đông người Hoa tụ tập biểu tình bên ngoài cổng thành, bày tỏ sự bất bình với các điều khoản được đưa ra trong cuộc họp khẩn cấp của Hội đồng năm ngày trước đó. Dù Valckenier vẫn còn hoài nghi về tính chính xác của báo cáo, nhưng khi một trung sĩ người Bali bị người Hoa sát hại ngay ngoài thành, Hội đồng đã quyết định áp dụng các biện pháp trừng phạt và tăng cường lực lượng bảo vệ. Hai nhóm gồm 50 binh sĩ châu Âu và một số người khuân vác bản địa đã được điều động đến các tiền đồn ở phía nam và phía đông thành phố, sẵn sàng cho các cuộc tấn công sắp tới.