stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Boeing B-47 Stratojet
Lịch sử hoạt động > Những năm hoạt động đầu tiên

Đến năm 1956 Không quân Hoa Kỳ đã trang bị máy bay ném bom B-47 cho 28 phi đoàn ném bom và máy bay trinh sát RB-47 cho năm phi đoàn. Những chiếc máy bay ném bom trở thành vũ khí răn đe hạt nhân chủ yếu của Hoa Kỳ, thường hoạt động tại các căn cứ tiền phương tại Anh Quốc, Maroc, Tây Ban Nha, Alaska và Guam. Những chiếc máy bay ném bom B-47 thường được đặt một-phần-ba ở chế độ "báo động", với một phần ba số máy bay hoạt động được đặt sẵn sàng trên đường băng, chất đầy nhiên liệu và vũ khí nguyên tử, đội bay luôn ở chế độ chờ đợi, sẵn sàng để cất cánh tấn công Liên Xô trong vòng chốc lát sau khi được báo động.
Các đội bay còn được huấn luyện để có thể thực hiện "cất cánh khoảng cách tối thiểu" (MITO: minimum interval takeoffs), với mỗi chiếc máy bay ném bom được nối tiếp bởi một chiếc khác phóng lên không ở khoảng cách chỉ có 15 giây, nhằm đưa tất cả những chiếc máy bay ném bom lên đường càng nhanh càng tốt. MITO có thể rất nguy hiểm, vì những chiếc máy bay ném bom để lại những luồng không khí nhiễu động, và động cơ được phun nước tạo ra những luồng khói đen dày đặc che khuất tầm nhìn phi công những chiếc máy bay theo sau.
Những chiếc máy bay ném bom B-47 rõ ràng đã thực hiện các phi vụ huấn luyện trong đó chúng đã thâm nhập không phận Xô Viết nhiều lần. Sự thật đàng sau các phi vụ đó còn đang gặp nhiều tranh cãi, và một số tác giả đã cho rằng tướng Curtis LeMay đã ra những lệnh đó mà không thông báo hay được sự cho phép của Tổng thống.
Chiếc B-47 đóng vai trò xương sống của Bộ chỉ huy Không quân Chiến lược cho đến năm 1959, khi những chiếc B-52 bắt đầu đảm nhận và đội máy bay B-47 bắt đầu được cắt giảm. Việc sản xuất kiểu B-47 trong thực tế đã kết thúc từ năm 1957, nhưng việc cải tiến và tái chế vẫn được tiếp tục sau thời điểm đó. Hoạt động thực hành của kiểu máy bay ném bom B-47 trong giai đoạn này thay đổi từ ném bom tầm cao sang tấn công ném bom tầm thấp, vốn được đánh giá là nhằm xâm nhập được qua hệ thống phòng không Xô Viết. Các đội bay được huấn luyện chiến thuật tấn công "nhô lên" (pop-up), tiến đến mục tiêu ở tầm thấp với tốc độ 787 km/h (425 hải lý mỗi giờ) rồi đột ngột vọt lên khi đến gần mục tiêu trước khi ném vũ khí hạt nhân, và kỹ thuật "quăng ném bom" tương tự, trong đó chiếc máy bay ném vũ khí trong khi lên cao rồi lộn vòng để rời khỏi khu vực mục tiêu trước khi bom rơi trở lại và phát nổ.
Lịch sử hoạt động > Những năm sau đó

Tuy nhiên, những áp lực do hoạt động ở tầm thấp đã đưa đến một số tai nạn, và một chương trình nâng cấp rộng rãi được thực hiện vào năm 1958 nhằm tăng cường cấu trúc cánh. Chương trình được biết đến dưới tên gọi "Milk Bottle", được đặt do những chốt nối to được thay thế trên gốc cánh.
Một chiếc B-47 và một chiếc F-86 Sabre đã va chạm trên không vào năm 1958. Chiếc F-86 bị rơi còn chiếc bị mất B-47 một trong hai động cơ đơn phía ngoài bị cháy sau khi vừa rời khỏi Căn cứ không quân Homestead. Phi công buộc phải vứt "an toàn" một quả bom khinh khí ngoài khơi Savannah, Georgia (nơi nó vẫn tồn tại) và quay về căn cứ an toàn.
Những chiếc B-47 duy nhất từng tham gia các phi vụ giống như chiến đấu là thuộc phiên bản trinh sát. Chúng hoạt động hầu như từ mọi sân bay có thể đến được Liên Xô, và chúng thường xâm nhập vào không phận lãnh thổ Xô Viết, trong một số dịp, các phi công B-47 bị ngăn cản trong những tình huống mà chỉ có tốc độ mới giúp họ thoát ra an toàn. Có ít nhất năm chiếc bị bắn chặn, trong đó có ba chiếc bị bắn rơi. Những chiếc B-47 thường bắn trả bằng tháp súng đuôi của chúng, nhưng không thể xác định được là liệu họ có ghi được chiến công nào hay không. Những phi vụ kiểu này đã trở nên không thực tế sau khi người Nga đưa vào hoạt động những chiếc máy bay tiêm kích cận âm MiG-19 (có tính năng bay tương đương những chiếc F-100 của Không quân Hoa Kỳ).
Việc loại bỏ những phi đoàn máy bay ném bom B-47 được bắt đầu từ năm 1963, và chiếc máy bay ném bom cuối cùng rời khỏi phục vụ vào năm 1965. Chiếc máy bay hoạt động cuối cùng trong Không quân Hoa Kỳ ngừng bay vào năm 1969. Hải quân Hoa Kỳ giữ lại chiếc máy bay thử nghiệm chuyên biệt hoạt động không thường xuyên cho đến tận năm 1976. Chuyến bay cuối cùng của một chiếc B-47 được ghi nhận vào ngày 17 tháng 6 năm 1986, khi một chiếc B-47E bay từ Căn cứ Vũ khí Không lực Hải quân China Lake, California đến Căn cứ Không quân Castle, California, để được đặt vào viện bảo tàng tại đây. Hiện còn ít nhất 15 chiếc B-47 đang được trưng bày, nhưng không có chiếc nào bay được.
Các phiên bản

Nguồn: Baugher.
Các phiên bản > B-47A

Chiếc đầu tiên được giao vào tháng 12 năm 1950. Cấu hình của những chiếc B-47A gần giống như những chiếc nguyên mẫu XB-47 ban đầu. Chúng được trang bị loại động cơ turbo phản lực J47-GE-11 cung cấp lực đẩy 23 kN (5.200 lbf) tương đương như kiểu động cơ J47-GE-3 trước đó, và chúng cũng được thiết kế để có thể mang các rocket hỗ trợ cất cánh JATO (RATO).
Bốn trong số những chiếc B-47A được trang bị hệ thống dẫn đường và ném bom (BNS) K-2, hệ thống lái tự động HD-21D, một máy tính kiểu tương tự, radar APS-23, và một hệ thống ngắm ném bom Y-4 hay Y-4A. Hai chiếc được trang bị tháp pháo đuôi, trong đó một chiếc trang bị hệ thống kiểm soát hỏa lực (FCS: fire-control system) Emerson A-2 trong khi chiếc kia mang phiên bản General Electric A-5 FCS. Tám chiếc B-47A khác không có vũ khí phòng thủ.
Những chiếc B-47A đều được trang bị ghế phóng. Trong khi phi công và phi công phụ được phóng hướng lên trên, hoa tiêu lại được phóng hướng xuống dưới bởi một kiểu ghế phóng do Stanley Aviation chế tạo. Cao độ an toàn tối thiểu cho kiểu ghế phóng này là khoảng 150 m (500 ft).
Trong khi những chiếc XB-47 được chế tạo tại nhà máy của Boeing tại Seattle, Washington, những chiếc B-47A và mọi phiên bản Boeing B-47 tiếp theo sau được chế tạo tại một nhà máy của chính phủ ở Wichita, Kansas, nơi trước đây hãng đã từng chế tạo những chiếc B-29 Superfortress. Việc chuyển đổ này đã thực hiện do nhà máy tại Seattle đang chịu gánh nặng sản xuất những chiếc KC-97 Stratotanker và các nhiệm vụ khẩn cấp khác.
Đa số những chiếc B-47A được rút khỏi phục vụ vào đầu năm 1952, cho dù còn một chiếc thực hiện các chuyến bay thử nghiệm cho NACA thêm vài năm nữa. Trong giai đoạn Không quân đưa những chiếc B-47A vào hoạt động, sự đối đầu trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh trở nên căng thẳng, mà đỉnh điểm là xung đột tại Triều Tiên. Bộ chỉ huy Không quân Chiến lược (SAC) Không quân Hoa Kỳ cần có một công cụ răn đe hạt nhân hiệu quả nhằm giữ chân Liên Xô; và chiếc Stratojet đúng là công cụ xuất sắc cho nhiệm vụ này.
Các phiên bản > B-47B > Chế tạo theo giấy phép nhượng quyền

Sau một loạt các hợp đồng sơ thảo về sản xuất chiếc B-47, vào tháng 11 năm 1949, ngay cả trước chuyến bay đầu tiên của chiếc B-47A, Không quân Hoa Kỳ đã đặt hàng 87 chiếc B-47B, phiên bản hoạt động đầu tiên của kiểu máy bay này. Chiếc B-47B bay chuyến bay đầu tiên vào ngày 26 tháng 4 năm 1951. Có tổng cộng 399 chiếc đã được chế tạo, bao gồm tám chiếc được lắp ráp bởi Lockheed và mười chiếc bởi Douglas, sử dụng các linh kiện do Boeing chế tạo.
Không quân Mỹ đã nôn nóng muốn có được càng nhiều chiếc máy bay B-47 càng nhanh chóng càng tốt, nên đã thỏa thuận với Lockheed và Douglas về việc sản xuất bổ sung. Những chiếc máy bay do Lockheed chế tạo mang số hiệu có đuôi là "-LM (Lockheed Marietta)" còn những chiếc của Douglas mang số hiệu đuôi "-DT (Douglas Tulsa)". Những chiếc của Boeing sản xuất mang số hiệu "-BW (Boeing Wichita)", ngoại trừ những chiếc XB-47 và B-47A chế tạo tại Seattle mang số hiệu "-BO".
Lô đầu tiên gồm 87 chiếc B-47B được trang bị cùng kiểu động cơ J47-GE-11 như của chiếc B-47A, nhưng những chiếc sản xuất sau đó được nâng cấp lên kiểu động cơ turbo phản lực J47-GE-23 có lực đẩy 5.800 lbf (26 kN). Những chiếc sản xuất trước đó được trang bị lại cùng kiểu động cơ được cải tiến này. Tất cả chúng đều có trang bị rocket hỗ trợ cất cánh JATO (RATO) vốn đã được sử dụng trên những chiếc XB-47 và B-47A.
Các phiên bản > B-47B > Hệ thống điện tử và ném bom

Mọi máy bay đều được gắn thiết bị chiến đấu đầy đủ. Những chiếc sản xuất ban đầu đã giữ lại hệ thống dẫn đường và ném bom (BNS) K-2 trang bị trên một số chiếc B-47A, nhưng đa số được trang bị hệ thống BNS K-4A, bao gồm một radar cảnh báo AN/APS-54 và một hệ thống phản công điện tử (ECM) AN/APT-5. Hệ thống K-4A sử dụng bộ kính ngắm ném bom gắn trên mũi máy bay, và mũi máy bay làm bằng kính plexiglas trên những chiếc XB-47 và B-47A được thay bằng mũi kim loại. Nó có bốn cửa sổ nhỏ bên trái và hai cửa sổ bên phải mũi máy bay. Một thay đổi khác dễ nhận biết so với những chiếc đời cũ hơn là cánh đuôi đứng của phiên bản B-47B có góc vuông thay vì góc tròn.
Các phiên bản > B-47B > Các cải biến trên phiên bản B

Khoang chứa bom của phiên bản B-47B ngắn hơn so với chiếc XB-47 và B-47A, vì các vũ khí nguyên tử đã được thu nhỏ lại trong thời gian đó. Tuy vậy, chiếc B-47B lại có thể mang được một tải trọng bom lớn hơn khá nhiều, lên đến 8.200 kg (18.000 lb). Mọi chiếc B-47B đều được trang bị tháp súng đuôi với một cặp súng 20 mm và hệ thống kiểm soát hỏa lực (FCS) hướng dẫn bằng radar B-4. Hệ thống FCS B-4 tỏ ra có nhiều sự cố đến mức mà trên một số chiếc B-47B chúng được thay thế bằng bộ ngắm quang học N-6. Phi công phụ có thể xoay ghế của anh ta lại hướng ra phía sau và ngắm các khẩu súng trực tiếp.
Trong thực tế, trữ lượng nhiên liệu khổng lồ của chiếc B-47 vẫn chưa đủ để mang lại cho nó tầm bay xa mà Không quân Mỹ mong muốn, nên đã có một số quan điểm trong số giới chức Không quân cao cấp phản đối kiểu máy bay này do tầm bay xa bị hạn chế của kiểu thiết kế ban đầu. Giải pháp cho vấn đề này mang độ ưu tiên cao, nên một thiết bị dùng để tiếp nhiên liệu trên không (IFR) dạng phểu bay được trang bị phía bên phải của mũi máy bay. Đây là lý do chính khiến kiểu mũi máy bay bằng kính plexiglas không được sử dụng. Chiếc B-47B cũng được trang bị một cặp thùng nhiên liệu bên ngoài có thể vứt được, mang trên cánh giữa bộ động cơ trong và ngoài. Những thùng nhiên liệu này khá lớn, có trữ lượng lên đến 6.750 L (1.780 US gal).
Chiếc B-47B phải chịu một sự gia tăng trọng lượng đáng kể so với phiên bản B-47A, nên một trong những biện pháp để làm giảm trọng lượng là loại bỏ các ghế phóng, thay vào đó là một tấm chắn gió được gắn vào cửa ra vào chính của buồng lái sao cho việc thoát ra được dễ dàng hơn. Một số nguồn cho rằng một tai nạn chết người do ghế phóng trên một chiếc B-47A đã đưa đến quyết định như vậy. Cho dù thực chất như thế nào, đây không phải là một giải pháp thân thiện cho đội bay, vì việc thoát ra khỏi máy bay ngay cả ở độ cao lớn đều mang đầy sự cố.
Các phiên bản > B-47E

Các tên gọi B-47C và B-47D được áp dụng cho các phiên bản đặc biệt mà chưa bao giờ được đưa vào sản xuất. Do đó phiên bản sản xuất hàng loạt tiếp theo của chiếc B-47 là kiểu cuối cùng B-47E.
Chiếc B-47E bay chuyến bay đầu tiên vào ngày 30 tháng 1 năm 1953. Có bốn "khối" hay "giai đoạn" sản xuất của phiên bản B-47E được chế tạo, lần lượt tích hợp các tinh chỉnh của khối trước, và đôi khi cũng có các thay đổi trong sản xuất trên cùng một khối. Các khối cũ hơn thường được nâng cấp lên tiêu chuẩn của khối sau khi chúng được giới thiệu.
Những chiếc "B-47E-I" sản xuất đời đầu được trang bị động cơ turbo phản lực J47-GE-25 với lực đẩy 27 kN (5.970 lbf), nhưng chúng nhanh chóng được thay đổi sang kiểu động cơ J47-GE-25A, vốn cải thiện được đáng kể nhờ áp dụng kỹ thuật phun nước-methanol. Đây là một phương thức mà hỗn hợp nước-methanol được phun vào động cơ trong lúc cất cánh, giúp gia tăng dòng chảy khối nên tạm thời ép lực đẩy lên đến 32 kN (7.200 lbf). Methanol rõ ràng là được thêm vào nước như là chất chống đông. Động cơ để lại một luồng khói đen kịt phía sau khi mở chế độ phun nước-methanol.
Các phiên bản > B-47E > JATO

Những cải tiến bổ sung rocket hỗ trợ cất cánh JATO được thực hiện trên những chiếc B-47E-I đời đầu. Chúng được trang bị 18 lọ JATO gắn trong, nhưng được nhanh chóng thay thế bằng kiểu giá gắn bên ngoài có thể vứt được, có dạng hình "chữ V" hoặc hình "móng ngựa", gắn bên dưới thân sau. Chúng mang 33 lọ JATO, bố trí thành ba hàng 11 lọ. Hệ thống JATO gắn trong bị loại bỏ do những lo ngại về những lọ JATO này được bố trí quá gần các thùng nhiên liệu, và trong mọi trường hợp sau khi sử dụng hết chúng chỉ là những trọng lượng thừa. Các giá này có thể mở rộng, và được vứt bỏ tại vùng được quy định sau khi cất cánh. Điều thú vị là, những chiếc B-47 hiếm khi sử dụng JATO khi cất cánh, vì chúng đắt tiền và hơi nguy hiểm hơn so với việc cất cánh không dùng sự hỗ trợ. Điều rõ ràng là chúng được dành cho tình huống báo động khẩn cấp, khi những chiếc máy bay ném bom cần được cất cánh khỏi đường băng càng nhanh càng tốt, và chúng chỉ được sử dụng khoảng mỗi năm một lần trong huấn luyện. Việc phun hỗn hợp nước-methanol động cơ quả là một sự trợ giúp đáng kể lúc cất cánh khi mà JATO không được sử dụng.
Các phiên bản > B-47E > Các cải tiến trên phiên bản E

Dự trữ nhiên liệu bên trong của những chiếc B-47E ban đầu được cắt giảm xuống còn 55.369 L (14.627 gal) như là một biện pháp làm nhẹ cân. Biện pháp này được coi là chấp nhận được do việc sử dụng các thùng nhiên liệu phụ lớn bên ngoài, và cũng do Không quân Mỹ đã hoàn thiện kỹ thuật tiếp nhiên liệu trên không đến mức chúng trở thành một thực hành tiêu chuẩn.
Một thay đổi được hoan nghênh trên phiên bản B-47E so với phiên bản B-47B là sự quay trở lại của các ghế phóng. Giới lãnh đạo cao cấp Không quân Mỹ đã xem xét lại quyết định loại bỏ chúng và nhận thấy rằng điều này vô nghĩa. Thêm vào đó, hai khẩu súng máy 0,50 cal (12,7 mm) trong tháp súng đuôi được thay bằng hai khẩu pháo 20 mm để có hỏa lực mạnh hơn, cũng như được hỗ trợ bằng hệ thống kiểm soát hỏa lực A-5 trên những chiếc đời đầu, và hệ thống MD-4 trên những chiếc đời sau.
Một thay đổi cuối cùng trên phiên bản B-47E là đa số các cửa sổ trước mũi được loại bỏ, chỉ để lại một cái mỗi bên. Tuy nhiên, nhiều tấm ảnh của những chiếc B-47E cho thấy chúng có đầy đủ các cửa sổ như trên phiên bản B-47B. Liệu số lượng các cửa sổ có thay đổi trong quá trình sản xuất phiên bản B-47E, hay đó là do nâng cấp những chiếc B-47B lên tiêu chuẩn B-47E, vẫn là điều chưa được biết rõ.
Kiểu B-47E-II chỉ có những thay đổi nhỏ so với kiểu B-47E-I được sản xuất. Kiểu B-47E-III được trang bị một bộ phản công điện tử (ECM), bao gồm một bộ gây nhiễu radar gắn trên một cụm dưới thân cùng một bộ thả nhiễu kim loại, cũng như các máy phát điện được cải tiến.
Kiểu B-47E-IV được nâng cấp triệt để hơn sau đó, bao gồm bộ càng đáp chắc chắn hơn, khung máy bay được gia cố, trữ lượng nhiên liệu nhiều hơn, và tải trọng bom lên đến 11.300 kg (25.000 cân), cho dù khoang chứa bom một lần nữa lại được làm ngắn lại do việc đưa ra các vũ khí nguyên tử nhỏ gọn hơn.
Một cải tiến khác là việc đưa ra hệ thống điện tử MA-7A BNS, một bước cải tiến đáng kể so với thiết bị tiền nhiệm. Bộ MA-7A bao gồm radar AN/APS-64 có tầm hoạt động lên đến 390 km (240 dặm). Bộ AN/APS-64 có thể sử dụng như là bộ thu phát "nhận biết bạn-thù" (IFF: identification friend or foe) tầm xa cho phép một chiếc B-47E-IV có thể tìm ra một chiếc máy bay tiếp nhiên liệu hay một chiếc B-47 khác, hoặc như là một radar dò mục tiêu trên mặt đất độ phân giải cao. Kiểu B-47E-IV cũng giữ lại bộ ngắm ném bom quang học, cho dù chúng hiếm khi được dùng đến.
Có tổng cộng 1.341 chiếc phiên bản B-47E được sản xuất (691 chiếc bởi Boeing, 386 chiếc bởi Lockheed, và 264 chiếc bởi Douglas). Đa số những chiếc phiên bản B-47B được cải biến lên tiêu chuẩn B-47E. Chúng được đặt tên là B-47B-II, cho dù trong thực tế người ta chỉ đơn giản gọi chúng là B-47E.
Các nước sử dụng

Không quân Hoàng gia Canada
Không quân Hoa Kỳ
Đặc điểm kỹ thuật (B-47E)

Nguồn: Quest for Performance
Đặc điểm kỹ thuật (B-47E) > Đặc tính chung

Đội bay: 03 người
Chiều dài: 32,6 m (107 ft 1 in)
Sải cánh: 35,4 m (116 ft 0 in)
Chiều cao: 8,5 m (28 ft 0 in)
Diện tích bề mặt cánh: 132,7 m² (1.428 ft²)
Kiểu cánh: NACA 64A(0.225)12 mod root and tip
Diện tích cản: 1,96 m² (21,13 ft²)
Hệ số nâng/lực cản: 0,0148
Tỉ lệ dài/rộng cánh: 9,42
Lực nâng của cánh: 454,8 kg/m² (93,16 lb/ft²)
Trọng lượng không tải: 35.867 kg (79.074 lb)
Trọng lượng có tải: 60.340 kg (133.030 lb)
Trọng lượng cất cánh tối đa: 100.000 kg (230.000 lb)
Động cơ: 6 x động cơ General Electric J47-GE-25 turbo phản lực, lực đẩy 7.200 lbf (32 kN) mỗi động cơ
Đặc điểm kỹ thuật (B-47E) > Đặc tính bay

Tốc độ lớn nhất: 977 km/h (527 knot, 607 mph)
Tốc độ bay đường trường: 896 km/h (484 knots, 557 mph)
Tầm bay tối đa: 6.494 km (4.037 nm, 4.647 mi)
Bán kính chiến đấu: 3.240 km (1.749 nm, 2.013 mi) với 9.000 kg (20.000 lb) bom
Trần bay: 10.100 m (33.100 ft)
Tốc độ lên cao: 23,7 m/s (4.660 ft/min)
Tỉ lệ lực đẩy/khối lượng: 0,22
Tỉ lệ lực nâng/lực cản: 20,0 (ước lượng)
Đặc điểm kỹ thuật (B-47E) > Vũ khí

2 x pháo M24A1 20 mm
11.000 kg (25.000 lb) bom, bao gồm:
2 × bom nguyên tử, hoặc
28 × 230 kg (500 lb) bom thông thường
Nội dung liên quan > Máy bay liên quan

B-52 Stratofortress
Boeing KC-135
Boeing 707
Nội dung liên quan > Máy bay tương tự

B-45 Tornado
Convair XB-46
Martin XB-48
English Electric Canberra
A-5 Vigilante
Avro Vulcan
P4M Mercator
Tupolev Tu-16 'Badger'
Nội dung liên quan > Trình tự thiết kế

XB-44 - B-45 - XB-46 - B-47 - XB-48 - YB-49 - B-50
Nội dung liên quan > Danh sách liên quan

Danh sách máy bay chiến đấu
Danh sách máy bay quân sự Hoa Kỳ
| x t Mã model của Boeing |
| --- | --- |
Máy bay:  1  2  3  4  5  6  6D  6E  7  8  10  15  16  21  40  42  50  53  54  55  58  63  64  66  67  68  69  72  74  75  77  80  81  83  89  93  95  96  99  100  101  102 200  202  203  204  205  214  215  218  221  222  223  226  227  234  235  236  246  247  248  251  256  264  266  267  273  280  281  294  299  300  306  307  314  316  344  345  367  367-80  377  400  450  451  464  466  474  479  701  818  953 707  717 (i)  717 (ii)  720  727  733  737  739  747  757  767  777  787  2707 
Động cơ tua-bin:  500  502  520  550 
Tàu biển:  929 
| x t Máy bay quân sự Boeing |
| --- | --- |
Tiêm kích / cường kích:  PW-9/FB  F2B  F3B  F4B  F5B  XF6B  XF7B  XF8B  XP-4  XP-7  XP-8  XP-9  P-12  XP-15  P-26  P-29  XP-32  818  F-15  F-15E  F-15EX  YF-22  F-22  AV-8B  F/A-18E/F  EA-18G 
Ném bom:  YB-9  XB-15  B-17  Y1B-20  B-29  XB-38  XB-39  YB-40  XB-44  B-47  B-50  B-52  B-54  XB-55  XB-56  XB-59  B-1 
Vận tải động cơ piston:  C-73  C-75  C-97  C-98  C-108 
Vận tải động cơ phản lực:  C-135  C-137  CC-137  YC-14  C-17  C-22  VC-25  C-32  C-40  CT-43 
Vận tải-chở nhiên liệu:  KB-29  KB-50  KC-97  KC-135  KC-137  KC-10  KC-46  KC-767 
Huấn luyện:  PT-13  PT-17  PT-18  PT-27  XAT-15  T-43  T-45  T-7 
Tuần tra và giám sát:  XPB  XPBB  XP3B  P-8  EC-135  EC-18  E-3  E-4  E-6  E-8  E-10  E-767  737 AEW&C 
Trinh sát:  NC-135  OC-135B  RC-135  WC-135 
Drone/UAV:  YQM-94  CQM-121  MQ-18  RQ-21  MQ-25  MQ-27  MQ-28  X-50 
Thử nghiệm / nguyên mẫu:  AFTI/F-111A  Bird of Prey  Phantom Eye  Phantom Ray  Skyfox  X-20  X-32  X-36  X-37  X-40  X-45  X-48  X-50  X-51  X-53  YAL-1 
| x t Máy bay do hãng Canadair chế tạo |
| --- | --- |
Máy bay không người lái:  CL-89 ·  CL-289 ·  CL-227 
Máy bay động cơ piston:  North Star ·  CL-16 ·  CL-28 ·  CL-66 ·  CL-215 
Máy bay tuabin cánh quạt:  CL-44 ·  CL-84 ·  CL-215T ·  CL-415 
Máy bay phản lực:  CL-13 ·  CL-30 ·  CL-41 ·  CL-52 ·  CL-90 ·  CF-5 ·  CL-600/CL-601/CL-604 ·  CRJ 
Xem thêm: Bombardier Aerospace · Canadian Vickers
| x t Danh sách các nội dung liên quan đến hàng không |
| --- | --- |
Tổng thể: Thời gian biểu hàng không ·  Máy bay ·  Hãng chế tạo máy bay ·  Động cơ máy bay ·  Hãng chế tạo động cơ máy bay ·  Sân bay ·  Hãng hàng không  ·  Kỹ thuật hàng không
Quân sự: Không quân ·  Vũ khí máy bay ·  Tên lửa ·  Máy bay không người lái (UAV) ·  Máy bay thử nghiệm
Kỷ lục: Kỷ lục tốc độ bay ·  Kỷ lục quãng đường bay ·  Kỷ lục bay cao ·  Kỷ lục thời gian bay ·  Máy bay sản xuất với số lượng lớn
Chiếc nguyên mẫu Boeing XB-47 đầu tiên được chế tạo (số hiệu 46-065), ảnh chụp ngày 1 tháng 12 năm 1947 trước khi bay chuyến bay đầu tiên.
Những chiếc B-47E trên đường băng.
Chiếc B-47A Stratojet, được báo chí mô tả như là "máy bay ném bom nhanh nhất thế giới" đang bay gần xưởng sản xuất của hãng Boeing tại Wichita, Kansas, 11 tháng 8 năm 1950.
Chiếc Boeing B-47B-40BW (số hiệu 51-2212) thuộc Phi đoàn Ném bom Hạng trung 306 đang hạ cánh với dù hãm.
Chiếc Boeing B-47E-50-LM (số hiệu 52-3363) đang bay.
Hình chiếu ba chiều chiếc B-47E Stratojet.
Diplocolea

| Diplocolea> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Marchantiophyta
Lớp (class): Jungermanniopsida
Bộ (ordo): Jungermanniales
Họ (familia): Jungermanniaceae
Chi (genus): Diplocolea
Diplocolea là một chi rêu trong họ Jungermanniaceae.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Diplocolea”. Truy cập ngày 10 tháng 6 năm 2014.
Asplenium vareschianum

| Asplenium vareschianum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Pteridophyta
Lớp (class): Polypodiopsida
Bộ (ordo): Polypodiales
(không phân hạng): Eupolypods II
Họ (familia): Aspleniaceae
Chi (genus): Asplenium
Loài (species): A. vareschianum
Danh pháp hai phần
Asplenium vareschianum A. Rojas, 2008 
Asplenium vareschianum là một loài thực vật có mạch trong họ Aspleniaceae. Loài này được A. Rojas mô tả khoa học đầu tiên năm 2008.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Asplenium vareschianum”. Truy cập ngày 13 tháng 8 năm 2013.
Anh Dũng

|  Anh Dũng  |
| --- | --- |
 Phường 
 Phường Anh Dũng 
Hành chính
Quốc gia:  Việt Nam
Vùng: Đồng bằng sông Hồng
Thành phố: Hải Phòng
Quận: Dương Kinh
Thành lập: 2007
Địa lý
Diện tích: 7,08 km²
Dân số (01/04/2019)
Tổng cộng: 10.809 người
Mật độ: 1.527 người/km²
Khác
Mã hành chính: 11689
x t 
Anh Dũng là một phường thuộc quận Dương Kinh, thành phố Hải Phòng, Việt Nam.
Địa lý

Địa giới hành chính phường Anh Dũng:
Phía Đông giáp phường Hải Thành, quận Dương Kinh và quận Hải An
Phía Tây giáp phường Hưng Đạo
Phía Nam giáp huyện Kiến Thụy và phường Hòa Nghĩa, quận Dương Kinh
Phía Bắc giáp các quận Ngô Quyền, Lê Chân.
Phường này có 707,86 ha diện tích tự nhiên và 6.996 người.
Chú thích

↑  Tổng cục Thống kê
Coelorhachis decorosa

| Coelorhachis decorosa> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Ichneumonidae
Chi (genus): Coelorhachis
Loài (species): C. decorosa
Danh pháp hai phần
Coelorhachis decorosa (Cresson, 1868) 
Coelorhachis decorosa là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2014.
Callicostella bescherellei

| Callicostella bescherellei> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Bryophyta
Lớp (class): Bryopsida
Bộ (ordo): Hookeriales
Họ (familia): Pilotrichaceae
Chi (genus): Callicostella
Loài (species): C. bescherellei
Danh pháp hai phần
Callicostella bescherellei (Paris) M. Fleisch., 1922 
Callicostella bescherellei là một loài rêu trong họ Pilotrichaceae. Loài này được (Paris) M. Fleisch. mô tả khoa học đầu tiên năm 1922.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Callicostella bescherellei”. Truy cập ngày 10 tháng 6 năm 2014.
Clytiomya continua

| Clytiomya continua> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Diptera
Họ (familia): Tachinidae
Chi (genus): Clytiomya
Loài (species): C. continua
Danh pháp hai phần
Clytiomya continua
Clytiomya continua là một loài ruồi trong họ Tachinidae.