stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Chanute, Kansas

| Chanute, Kansas |
| --- | --- |
—  Thành phố  —
 

 
 Vị trí trong Quận Neosho, Kansas
 Vị trí tiểu bang Kansas ở Hoa Kỳ
Chanute, Kansas
Quốc gia: Hoa Kỳ
Tiểu bang: Kansas
Quận: Quận Neosho
Đặt tên theo: Octave Chanute 
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 9.119
Múi giờ: CST (UTC-6)
 • Mùa hè (DST): CDT (UTC-5)
Mã bưu chính: 66720 
Mã điện thoại: 620 
Chanute là một thành phố thuộc quận Neosho, tiểu bang Kansas, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 9119 người.
Dân số

Dân số các năm:
Năm 2000: 9411 người
Năm 2010: 9119 người
Chasminodes nigrilinea

| Chasminodes nigrilinea> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Noctuidae
Chi (genus): Chasminodes
Loài (species): C. nigrilinea
Danh pháp hai phần
Chasminodes nigrilinea Leech, 1889 
Chasminodes nigrilinea là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Courtland, Alabama

| Courtland |
| --- | --- |

 
 Location in Quận Lawrence, Alabama
Courtland
Tọa độ: 34°40′8″B 08°71′83″T﻿ / ﻿34,66889°B 9,20639°T﻿ / 34.66889; -9.20639 Tọa độ: kinh phút >= 60 Tọa độ: kinh giây >= 60 {{#coordinates:}}: vĩ độ không hợp lệ 
Quốc gia:  Hoa Kỳ
Tiểu bang: Alabama
Lawrence: Quận Lawrence
Diện tích
 • Tổng cộng: 7,55 km2 (2,92 mi2)
 • Đất liền: 7,61 km2 (2,94 mi2)
 • Mặt nước: 0,06 km2 (0,02 mi2)
Độ cao: 174 m (571 ft)
Dân số (2009)
 • Tổng cộng: 761
 • Mật độ: 101/km2 (260/mi2)
Múi giờ: CST (UTC-6)
 • Mùa hè (DST): CDT (UTC-5)
Mã bưu chính: 35618 
Mã điện thoại: 256 
Courtland là một thị trấn thuộc quận Lawrence, tiểu bang Alabama, Hoa Kỳ. Dân số năm 2009 là 761 người, mật độ đạt 101 người/km².
Chhaang

Chhaang tại Nepal được ủ từ gạo
Chhaang hoặc chang (chữ Tạng: ཆང་; Wylie: chang ཆང་, tiếng Newar: थो, tiếng Nepal: छ्याङ) là một loại thức uống có cồn có nguồn gốc từ Nepal và Tây Tạng. Loại đồ uống này chủ yếu phổ biến ở khu vực đông Himalaya trong các cộng đồng dân tộc người Limbu, Newar, Sunuwar, Rai, Gurung, Magars, Sherpa và Tamang.
Sự xuất hiện theo các khu vực địa lý

Chhaang được tiêu thụ bởi các dân tộc ở Nepal và Tây Tạng. Ngoài ra, loại đồ uống này còn xuất hiện ở các quốc gia láng giềng trong khu vực bao gồm Ấn Độ, Bhutan và một số quốc gia khác với quy mô thấp hơn. Chhaang thường được uống ở điều kiện nhiệt độ phòng vào mùa hè. Chúng được đựng trong các loại chén, bát bằng đồng hoặc cốc gỗ khi thời tiết lạnh hơn. Ở khu vực miền đông Nepal thuộc địa bàn cư trú của người Limbu, loại thức uống này được gọi là Tongba.
Thành phần và cách pha chế

Chhaang có bản chất gần giống bia với nguyên liệu pha chế chủ yếu là lúa mạch, kê (kê chân vịt) hoặc gạo. Hạt kê bán lên men được nhồi trong một thùng tre gọi là dhungro. Sau đó đổ nước sôi vào và được dẫn qua một ống tre hẹp gọi là pipsing.
Khi lúa mạch luộc đã nguội,, người ta cho thêm men vào và bảo quản trong hai hoặc ba ngày để lên men. Quá trình pha chế này được gọi là glum. Ở Baltistan, người ta thường cho thêm thêm gừng và ô đầu vào để pha chế. Sau khi quá trình lên men hoàn tất, người ta chế thêm nước. Sau đó, chhaang đã sẵn sàng cho việc tiêu thụ.
Ở Lahaul, glum được ép bằng tay thay vì lọc, thu được một loại đồ uống khá nhiều bọt. Dư lượng mạch nha có thể được tái sử dụng bằng cách cho qua lưới lọc và trộn với nước hoặc sữa rồi sử dụng cho việc nướng bánh mì hoặc bánh ngọt.
Gần khu vực đỉnh Everest của Nepal, chhaang được sản xuất bằng cách cho nước nóng vào lúa mạch lên men, và sau đó được uống trong một cái nồi lớn bằng ống hút gỗ.
Loại đồ uống này có bản chất tương tự như một loại thức uống truyền thống của người Limbus là mandokpenaa thee.
Loại jand của Nepal là một loại rượu đục sản xuất bằng cách lọc và chiết xuất với nước từ hỗn hợp lên men. Không giống như Chhang hoặc Tongba, jand được phục vụ trong các cốc lớn. Những đồ uống có cồn này thường được phục vụ cùng với một món khai vị truyền thống gọi là murcha. Murcha thường được làm từ nấm men và nấm mốc tách ra từ nhiều loại cây và được trộn trong bột ngũ cốc.
Loại thức uống này có vị như ale với nồng độ cồn khá thấp. Chúng có tác dụng làm ấm người và là loại thức uống lý tưởng khi nhiệt độ xuống dưới mức âm độ trong điều kiện mùa đông.
Sử dụng cây aconite làm chất phụ gia (có khả năng gây tử vong)

Aconite là một loại thực vật thuộc hai chi thực vật trong họ Ranunculaceae là Aconitum và Eranthis. Các nhà máy sản xuất Chhaang ở Baltistan và Ladakh phần lớn đều sử dụng các loại cây thuộc chi Aconitum có lịch sử lâu dài được sử dụng trong hệ thống y học dân gian châu Á. Aconitum là một trong những loài thực vật có độc tính cao nhất được biết đến, chứa nhiều loại ancaloit cực độc bao gồm aconitine và pseudaconitine. Do đó, việc sử dụng Aconitum như một chất phụ gia trong sản xuất bia có nguy cơ ngộ độc gây tử vong và không nên được thực hiện bởi bất kỳ cá nhân nào có ý định sao chép công thức Chhaang truyền thống. Mặc dù các loài Aconitum khác nhau về mức độ độc tố, nhưng tất cả chúng đều có độc và khi được sử dụng trong y học cổ truyền thì luôn được xử lý theo nhiều phương pháp khác nhau nhằm giảm thiểu độc tính của chúng, trong khi vẫn giữ được các đặc tính trị liệu. Tuy nhiên, nhiều trường hợp tử vong đã xảy ra do sử dụng các loại thuốc chiết xuất từ loại cây này. Một số loại súp thảo dược của Trung Quốc sử dụng loại thảo mộc này cho các công dụng như tăng cường sức mạnh thể chất, tăng cường hệ thống miễn dịch và xua tan 'gió' và 'không khí ẩm'.
Thần thoại

Chhaang được cho là phương thuốc tốt nhất để bảo vệ cơ thể khỏi cái lạnh khắc nghiệt của những ngọn núi. Nó có nhiều đặc tính chữa bệnh cho các triệu chứng như cảm lạnh thông thường, sốt, viêm mũi dị ứng và nghiện rượu.
Theo truyền thuyết, chhaang cũng là một loại thức uống ưa thích của những người tuyết Yeti, hay người tuyết Himalaya, những người thường tấn công vào các ngôi làng biệt lập trên núi để kiếm thức uống. [cần dẫn nguồn]
Tác động đến xã hội

Uống rượu và sử dụng chhaang như vật thờ cúng là một phần của nhiều nghi lễ tôn giáo và các vấn đề xã hội tại Tây Tạng, bao gồm giải quyết tranh chấp, tiếp khách và các nghi lễ ghép đôi.
Nguồn tham khảo

1 2  Sarda, Kritika (ngày 28 tháng 5 năm 2017). “Chhaang: The Beer of the Himalayas”. LiveStoryIndia. Bản gốc lưu trữ ngày 27 tháng 1 năm 2021. Truy cập ngày 19 tháng 9 năm 2018.
1 2  Jaschke, H. Ä. A Tibetan-English Dictionary, p. 154. (1881). Reprint: (1987). Motilal Banarsidass, Delhi. ISBN 81-208-0321-3.
↑  Mayhew, Bradley and Kohn, Michael. (2005) Tibet. 6th Edition, p. 75. ISBN 1-74059-523-8.
↑  P.75 Handbook of Plant-Based Fermented Food and Beverage Technology, Second Edition By Y. H. Hui, E. Özgül Evranuz CRC Press, ngày 17 tháng 5 năm 2012
↑  Chan, TY (2014). “Aconitum alkaloid poisoning related to the culinary uses of aconite roots”. Toxins (Basel). 6: 2605–11. doi:10.3390/toxins6092605. PMC 4179150. PMID 25184557.
↑  “Bhutanese”. Truy cập ngày 5 tháng 10 năm 2014.
Một loại chhaang Tây Tạng được ủ từ lúa mạch được đóng lon cho mục đích thương mại và tiêu dùng
Chhaang
Cheilosoria mysuriensis

| Cheilosoria mysuriensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Pteridophyta
Lớp (class): Pteridopsida
Bộ (ordo): Pteridales
Họ (familia): Adiantaceae
Chi (genus): Cheilosoria
Loài (species): C. mysuriensis
Danh pháp hai phần
Cheilosoria mysuriensis (Wall. ex Hook.) Ching & K.H.Shing, 1985 
Cheilosoria mysuriensis là một loài thực vật có mạch trong họ Adiantaceae. Loài này được (Wall. ex Hook.) Ching & K.H. Shing miêu tả khoa học đầu tiên năm 1985.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Cheilosoria mysuriensis”. Truy cập ngày 12 tháng 8 năm 2013.
Chandler, Texas

| Chandler, Texas |
| --- | --- |
—  Thành phố  —
 

 
 Vị trí trong Quận Henderson, Texas
 Vị trí quận Henderson trong tiểu bang Texas ở Hoa Kỷ
Chandler, Texas
Quốc gia: Hoa Kỳ
Tiểu bang: Texas
Quận: Quận Henderson
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 2.734
Múi giờ: CST (UTC-6)
 • Mùa hè (DST): CDT (UTC-5)
Mã bưu chính: 75758 
Mã điện thoại: 903 
Chandler là một thành phố thuộc quận Henderson, tiểu bang Texas, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 2734 người.
Dân số

Dân số năm 2000: 2099 người.
Dân số năm 2010: 2734 người.
Chợ Thủ

Chợ Thủ là một địa danh ở xã Long Điền A, huyện Chợ Mới, tỉnh An Giang (Việt Nam), trên đoạn đường từ thị trấn Mỹ Luông đến thị trấn Chợ Mới.
Bản đồ khu vực Chợ Thủ.
Tên gọi

Theo nhà văn Sơn Nam thì địa danh Chợ Thủ là tên gọi tắt của Thủ Chiến Sai hay Chiến Sai Thủ Sở, nằm ở phía tây sông Trà Thôn. Chiến Sai, vốn là tên Kiến Sai (tên Khmer là Kiên Svai, có nghĩa là chòm cây xoài) nói trại ra. Thủ là đồn để canh giữ, bảo vệ việc đi lại trên sông rạch.
Thời chúa Nguyễn Ánh, Thủ Chiến Sai cùng với đạo Tân Châu ở Cù lao Giêng đều được dời lên Tân Châu. Từ đó, nơi đây có tên là Cựu Thủ Chiến Sai hay Cựu Chiến Sai Thủ Sở. Đến đời vua Minh Mạng (1840), vùng chợ Thủ này được đổi thành bảo An Lạc (bảo là đồn nhỏ). Ngoài ra, trước đây vùng này còn được gọi là Củ Hủ, Cù Hu hay Cỗ Hỗ.
Lịch sử

Năm 1700, Thống suất Nguyễn Hữu Cảnh đã cho đình binh (trú quân) tại tả ngạn sông Hậu (cồn Cây Sao, sau được gọi là Cù lao Ông Chưởng), trước khi qua sông Tiền, trút hơi thở cuối cùng tại Sầm Giang (Rạch Gầm, Mỹ Tho) vào năm đó. Số quân sĩ của Nguyễn Hữu Cảnh là những người Việt mang từ miền Trung vào, họ bắt đầu châm rễ tại những vùng đất mới, trong số đó có vùng Chợ Thủ .
Cũng theo Sơn Nam, thì Chợ Thủ là một vị trí chiến lược. Nó cùng với đạo Hùng Ngự (nay là Hồng Ngự) và Tân Châu là 3 cứ điểm quan trọng để coi giữ vùng Cù lao Giêng, lỵ sở của đạo Tân Châu . Nhờ có đồn (thủ) từ xưa, nên nơi đây phát triển sớm hơn Chợ Mới (gọi Mới là vì mới thành lập sau khi Pháp đến). Và nhờ có gỗ súc từ Campuchia đưa về trạm kiểm lâm Tân Châu với chi phí tương đối nhẹ, cộng với tay nghề khéo léo, khiến Chợ Thủ phát triển ngành mộc, đủ sức cạnh tranh với hàng mộc từ Lái Thiêu (Bình Dương) và Biên Hòa đưa xuống . Bên cạnh nghề mộc, theo Nguyễn Liên Phong, thì người dân ở đây còn thành thạo nghề ươm dệt (xem phần thơ ca).
Và cũng vì có vị trí chiến lược, mà nơi đây đã xảy ra một trận thủy chiến (hỏa công) ác liệt vào đầu năm Giáp Ngọ (1834). Theo sử liệu thì vào cuối năm Quý Tỵ (1833), sau khi nhận lời cầu viện của Lê Văn Khôi, thủy quân Xiêm tiến đến Thuận Cảng (sông Vàm Nao). Bị tướng Trương Minh Giảng chỉ huy chận đánh, nên họ phải rút lui. Nhưng tháng sau, tháng Giêng năm Giáp Ngọ (1834), họ lại tràn xuống, theo Sông Tiền. Quân Việt lui đến rạch Cỗ Hỗ (Chợ Thủ) thì đánh tan được quân Xiêm, buộc họ phải lui về giữ phủ Ba Cầu Nam thuộc Chân Lạp. Sau đó, quân Xiêm lại tổ chức tấn công. Tướng Trương Minh Giảng lại cho quân lui về Cổ Hỗ, đóng đồn hai bên bờ, cố phòng thủ.
Sử nhà Nguyễn chép:
Sau lần đại bại này, quân Xiêm tháo chạy hết về nước.
Trong thơ ca

Trong Nam Kỳ phong tục diễn ca (1909) của Nguyễn Liên Phong có đoạn mô tả Chợ Thủ như sau:
Chính vì nết đẹp này, mà ở Nam Bộ còn lưu truyền câu:
Thông tin khác

Chợ Thủ đã có từ xưa, hiện nay đã được xây cất khang trang ở đầu rạch Trà Thôn, thuộc xã Long Điền A, huyện Chợ Mới. Ở đây có một ngôi đình chính là đình Chợ Thủ, ngày cúng đình là ngày rằm tháng 6 âm lịch hàng năm. Ngoài ra, nơi đây còn có nhà thờ Chợ Thủ được xây dựng từ thời Pháp thuộc. Bờ sông ở nơi đây hiện đang bị sạt lỡ khá nghiêm trọng .
Chú thích

↑  Ngữ nguyên: Kien (កៀង): tụ họp, chòm, Svay (ស្វាយ): cây xoài. Ở tỉnh Kandal hiện nay có một huyện tên Kien Svay.
↑  Tổng hợp từ các tài liệu: Sơn Nam (Lịch sử An Giang, tr.11). Vương Hồng Sển (Tự Vị tiếng nói miền Nam, mục từ Cù Hu) và Quốc triều sử toát yếu (tr. 215). Xem thêm chú thích Cựu Chiến Sai Thủ Sở trong Gia Định thành thông chí, phần Sơn xuyên chí
↑  Xem thêm Sơn Nam, Nói về miền Nam, chương Dân hai miền.
↑  Cù lao Giêng, trước có tên là Doanh Châu. Tên Khmer là Koh Teng. Năm 1757, chúa Nguyễn Phúc Khoát cho thành lập Tân Châu đạo thì tướng Trương Phước Du đã cho đặt thủ sở chính tại đây để coi quản đạo này và để tiếp ứng với đạo Châu Đốc và đạo Đông Khẩu (Sa Đéc).
↑  Theo Lịch sử An Giang, tr. 15 và 167.
↑  Quốc triều chính biên toát yếu (tr. 215 và 241) và Minh Mạng chính yếu (dẫn lại theo Sơn Nam, Lịch sử An Giang, tr. 10). Xem chi tiết ở trang Phạm Hữu Tâm và trang Vàm Nao (sông).
↑  Xem website của Sở Khoa học và Công nghệ An Giang [liên kết hỏng].
Sách tham khảo chính

Quốc sử quán triều Nguyễn (Cao Xuân Dục làm Tổng tài), Quốc triều sử toát yếu. Nhà xuất bản Văn học, 2002.
Sơn Nam, Lịch sử An Giang. Nhà xuất bản Tổng hợp An Giang, 1988.
Nhiều người soạn, Địa chí An Giang (Quyển 2). UBND tỉnh tổ chức biên soạn và ấn hành 2007.
Phan Văn Kiến, Lịch sử địa phương An Giang. Nhà xuất bản Giáo dục, 2009.
Đình Chợ Thủ ở xã Long Điền A, huyện Chợ Mới, An Giang
Chalepophyllum

| Chalepophyllum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Asterids
Bộ (ordo): Gentianales
Họ (familia): Rubiaceae
Chi (genus): Chalepophyllum
Chalepophyllum là một chi thực vật có hoa trong họ Thiến thảo (Rubiaceae).
Loài

Chi Chalepophyllum gồm các loài:
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Chalepophyllum”. Truy cập ngày 26 tháng 9 năm 2013.[liên kết hỏng]
Chassalia lukwangulensis

| Chassalia lukwangulensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Gentianales
Họ (familia): Rubiaceae
Chi (genus): Chassalia
Loài (species): C. lukwangulensis
Danh pháp hai phần
Chassalia lukwangulensis Thulin, 2004 
Chassalia lukwangulensis là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được Thulin mô tả khoa học đầu tiên năm 2004.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Chassalia lukwangulensis”. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2013.
Chauliognathus longicollis

| Chauliognathus longicollis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Cantharidae
Chi (genus): Chauliognathus
Loài (species): C. longicollis
Danh pháp hai phần
Chauliognathus longicollis Eschsch, 1822 
Chauliognathus longicollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cantharidae. Loài này được Eschsch miêu tả khoa học năm 1822.
Chú thích

↑  Hallan, J.  (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Chauliognathus marginithorax

| Chauliognathus marginithorax> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Cantharidae
Chi (genus): Chauliognathus
Loài (species): C. marginithorax
Danh pháp hai phần
Chauliognathus marginithorax Samuelson, 1971 
Chauliognathus marginithorax là một loài bọ cánh cứng trong họ Cantharidae. Loài này được Samuelson miêu tả khoa học năm 1971.
Chú thích

↑  Hallan, J.  (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Chauliognathus fuscescens

| Chauliognathus fuscescens> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Cantharidae
Chi (genus): Chauliognathus
Loài (species): C. fuscescens
Danh pháp hai phần
Chauliognathus fuscescens Blanchard, 1846 
Chauliognathus fuscescens là một loài bọ cánh cứng trong họ Cantharidae. Loài này được Blanchard miêu tả khoa học năm 1846.
Chú thích

↑  Hallan, J.  (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Chuột túi cây

| Chuột túi cây |
| --- | --- |
Chuột túi cây Buergers (Dendrolagus goodfellowi buergersi)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Mammalia
Phân thứ lớp (infraclass): Marsupialia
Bộ (ordo): Diprotodontia
Họ (familia): Macropodidae
Chi (genus): Dendrolagus Müller, 1840
Loài điển hình
Dendrolagus ursinus Müller, 1840 
Chuột túi cây, tên khoa học Dendrolagus, là một chi động vật có vú trong họ Macropodidae, bộ Hai răng cửa. Chi này được Müller miêu tả năm 1840. Loài điển hình của chi này là Dendrolagus ursinus Müller, 1840 (recte Hypsiprymnus ursinus Temminck, 1836; designated by Thomas, 1888).
Chuột túi cây là loài thú có túi thích nghi với cuộc sống ở trên cây. Chúng sinh sống ở các khu rừng nhiệt đới của New Guinea, Australia, đông bắc Queensland và các đảo gần đó. Tuy nhiên, một số loài chuột túi cây cũng được tìm thấy ở những vùng đất thấp như là loài chuột túi cây Dendrolagus spadix. Hầu hết các loài chuột túi cây nằm trong danh sách các loài đang bị đe dọa bởi mất môi trường sống cùng tình trạng săn bắn.
Hiện nay còn khoảng 14 loài chuột túi cây, mặc dù một số loài việc phân loại cũng không chắc chắn. Các loài chuột túi cây khác nhau về kích thước cũng như màu sắc của bộ lông, chiều dài cơ thể khoảng từ 41 đến 77 cm (16 đến 30 in), chiều dài đuôi khoảng 40 đến 87 cm (16 đến 34 in), và trọng lượng lên đến 14,5 kg (32 lb). Con cái có khối lượng thường nhỏ hơn so với con đực.
Lịch sử tiến hóa

Lịch sử tiến hóa của chuột túi cây bắt đầu tại khu rừng nhiệt đới, Pademelon được coi như là tổ tiên tiến hóa của chuột túi cây (Thylogale spp.). Chúng tiến hóa từ một loài thú có túi được coi là tổ tiên của loài chuột túi tại Úc và New Guinea. Trong thời kỳ Eocene muộn tại lục địa Úc - New Guinea, nước rút dần khỏi các khu rừng nhiệt đới  khiến tổ tiên của chúng sống trong những khu vực khô cằn. Sau khi một số thế hệ đã thích nghi với môi trường mới, các Pademelons (Thylogale spp.) phát triển thành chuột túi chân to thích ứng với nguồn thức ăn là thảm thực vật và việc di chuyển tại vùng khô cằn (Petrogale spp.)... Sau đó, các con chuột túi di chuyển đến những vùng phong phú hơn bao gồm cả các vùng rừng nhiệt đới, và tại đây chúng dành nhiều thời gian để leo cây kiếm ăn. Một loài đặc biệt sống ở các mỏm đá là loài chuột túi đá Proserpine (Petrogale Persephone). Trong thời gian cuối Miocen, loài chuột túi cây chân to tiến hóa từ chuột túi chân to hiện nay đã tuyệt chủng, đó là loài chuột túi chi Bohra. Thời kỳ băng hà, các khu rừng nhiệt ở Australia và New Guinea bị thu hẹp khiến các khu rừng bị cô lập, quần thể chuột túi thích ứng với khu vực còn lại và trở lên chậm chạp như loài chuột túi cây hiện nay (Dendrolagus spp.).
Mô tả

Chúng là loài chậm chạp và vụng về trên mặt đất nhưng thích nghi với việc leo trèo, ăn lá trên cây. Chuột túi cây có chân nhỏ nhưng bộ móng vuốt sắc và khỏe giúp cho việc bám vào cây. Chúng ăn được nhiều loại lá cây, trong đó có những loại lá có độc tố, có thể là một phần nguyên nhân dẫn tới việc khiến chúng trở lên chậm chạp (do hệ tiêu hóa đào thải của chuột túi cây khá chậm). Chúng di chuyển bằng cách nghiêng cơ thể về phía trước để cân bằng với cái đuôi nặng. Hai chi trước dùng để trượt và bám vào cây, còn hai chi sau nhảy để tiến về phía trước. Chuột túi cây có khả năng nhảy xuống đất từ độ cao ​​18 mét (59 ft) mà không hề bị tổn thương.
Phân loài

Các loài chuột túi cây được phân loại vào chi Dendrolagus bao gồm:
Dendrolagus bennettianus: Chuột túi cây Bennett; Queensland, Australia.
Dendrolagus dorianus: Chuột túi cây Doria; miền Tây, miền Trung và miền Đông nam New Guinea.
Dendrolagus goodfellowi: Chuột túi cây Goodfellow; miền Trung và miền Đông nam New Guinea.
Dendrolagus inustus: Chuột túi cây Grizzled; phía Bắc và Tây của New Guinea, đảo Yapen, và có thể là cả ở Salawati và Waigeo.
Dendrolagus lumholtzi: Chuột túi cây Lumholtz; tìm thấy ở khu vực Queensland, Australia.
Dendrolagus matschiei: Chuột túi cây Matschie; Bán đảo Huon, New Guinea.
Dendrolagus mbaiso: Chuột túi cây Dingiso; vùng cao nguyên phía Tây - Trung tâm New Guinea
Dendrolagus pulcherrimus: Chuột túi cây Golden-mantled; Foja và Núi Torricelli, New Guinea.
Dendrolagus scottae: Chuột túi cây Tenkile; tỉnh Sandaun, New Guinea.
Dendrolagus spadix: Chuột túi cây vùng thấp; vùng đất thấp phía Tây nam của Papua New Guinea.
Dendrolagus stellarum: Chuột túi cây Seri; vùng cao nguyên phía Tây - Trung tâm New Guinea.
Dendrolagus ursinus: Chuột túi cây Ursine; Vogelkop, New Guinea.
Hình ảnh

Lưng và đuôi của chuột túi cây Buergers (D. g. buergersi)
Chuột túi cây Goodfellow, Dendrolagus goodfellowi
Chuột túi cây Lumholtz
Chú thích

↑  Groves, Colin (16 tháng 11 năm 2005).  Wilson D. E. và Reeder D. M. (chủ biên) (biên tập). Mammal Species of the World . Nhà xuất bản Đại học Johns Hopkins. tr. 59–61. ISBN 0-801-88221-4.
↑  “Matschie's Tree Kangaroos, Matschie's Tree Kangaroo Pictures, Matschie's Tree Kangaroo Facts - National Geographic”. National Geographic. Bản gốc lưu trữ ngày 7 tháng 2 năm 2010. Truy cập 14 tháng 10 năm 2015.
1 2 3  Martin, Roger William (tháng 7 năm 2005). Tree-kangaroos of Australia and New Guinea. CSIRO. ISBN 978-0-643-09072-9.
↑  Archer, Mike (1991). Riversleigh: The Story of Animals in Ancient Rainforest of Inland Australia. Bangowlah, NSW: Reed Books.
↑  K. D. Tuft; Crowther, M.S.; McArthur, C. (2011). “Multiple scales of diet selection of brush-tailed rock-wallabies (Petrogale penicillata)”. Australian Mammalogy. 33: 169–180.Quản lý CS1: sử dụng tham số tác giả (liên kết)
↑  Flannery, Timothy; Martin, Roger; Szalay, Alexandra (1996). Tree-kangaroos: A Curious Natural History. Melbourne VIC: Reed Books. tr. 68–72. ISBN 978-0-7301-0492-6.
↑  Prideaux, G. J., Warburton, N.M. (2010). Macropods:. Collingwood, VIC: CSIRO. tr. 137–151.
Chironia melampyrifolia

| Chironia melampyrifolia> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Gentianales
Họ (familia): Gentianaceae
Chi (genus): Chironia
Loài (species): C. melampyrifolia
Danh pháp hai phần
Chironia melampyrifolia Lam., 1819 
Chironia melampyrifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Long đởm. Loài này được Lam. mô tả khoa học đầu tiên năm 1819.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Chironia melampyrifolia”. Truy cập ngày 25 tháng 6 năm 2013.
Chelidonium pedestre

| Chelidonium pedestre> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Chelidonium
Loài (species): C. pedestre
Danh pháp hai phần
Chelidonium pedestre (Pascoe, 1869) 
Chelidonium pedestre là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Chironia linoides

| Chironia linoides> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Gentianales
Họ (familia): Gentianaceae
Chi (genus): Chironia
Loài (species): C. linoides
Danh pháp hai phần
Chironia linoides L., 1753 
Chironia linoides là một loài thực vật có hoa trong họ Long đởm. Loài này được L. mô tả khoa học đầu tiên năm 1753.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Chironia linoides”. Truy cập ngày 25 tháng 6 năm 2013.
Chelidonium optimum

| Chelidonium optimum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Chelidonium
Loài (species): C. optimum
Danh pháp hai phần
Chelidonium optimum (Bates, 1879) 
Chelidonium optimum là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.