stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Quân đội nhà Nguyễn
Lịch sử và cơ cấu tổ chức > Thời kỳ nhà Nguyễn (1778 - 1945) > Giai đoạn độc lập (1802 - 1883)

Quân đội nhà Nguyễn có cơ cấu tổ chức như các Triều đại trước nó, gồm các lực lượng bộ binh, thủy binh, tượng binh, kỵ binh, pháo binh. Cơ cấu tổ chức và hệ thống chỉ huy khá hoàn chỉnh. Quân đội nhà Nguyễn chia làm hai bộ phận chính quy, một bộ phận đóng ở kinh đô gọi là Vệ binh, có nhiệm vụ chính là bảo vệ Kinh thành Phú Xuân (Huế). Hệ thống tổ chức và biên chế cơ bản gồm có:
- Doanh biên chế 5 vệ;
- Vệ biên chế 10 đội, đứng đầu vệ là Vệ úy;
- Đội biên chế 5 thập, đứng đầu đội là Suất đội;
- Thập biên chế 10 ngũ, do Chánh đội trưởng chỉ huy;
- Ngũ gồm 5 người, do Ngũ trưởng chi huy.
Lịch sử và cơ cấu tổ chức > Thời kỳ nhà Nguyễn (1778 - 1945) > Giai đoạn độc lập (1802 - 1883) > Vệ binh

Vệ binh quân nhà Nguyễn đóng tại kinh đô Huế có khoảng 40 nghìn người. Trong lực lượng Vệ binh lại được chia làm ba loại: Thân binh (hậu cận của vua và bảo vệ cấm thành), gồm 1 doanh và 4 vệ độc lập; Cấm binh làm nhiệm vụ quân cơ động và bảo vệ Kinh thành gồm 6 doanh và một số vệ, đội độc lập như những "binh chủng chuyên môn, kỹ thuật": tượng binh, kỵ binh, thủy binh; Giản binh hay Tinh binh gồm một số vệ và đội thuộc các phủ, huyện, nha...Vệ binh thường tuyển những người Đàng Trong, đến năm 1885 thì lực lượng này tan rã, chỉ còn lại một số nhỏ gọi là Thân binh để hầu cận các vua của triều Nguyễn từ sau khi nhà Nguyễn hoàn toàn đầu hàng thực dân Pháp xâm lược. Cơ binh là lực lượng đóng giữ các tỉnh, lộ, trấn (một số tỉnh như Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh… cón có các vệ thuộc lực lượng Cấm binh do quan tỉnh trực tiếp chỉ huy song lệ thuộc vào các doanh ở kinh đô).
Thân binh gồm các vệ Cẩm Y, vệ Kim Ngô, vệ Tuyển Phong và doanh Vũ Lâm.
Cấm binh gồm các doanh Thần Cơ, doanh Thần Phong, doanh Long Vũ, doanh Hổ Uy, doanh Hùng Nhuệ, vệ Kỳ Vũ, vệ Kinh Tượng (tượng binh), vệ Thượng Tứ (kỵ binh), vệ Long Thuyền (chuyên chở thuyền vua), viện Vũ Bị (lính dùng súng), viện Thượng Trà (dâng nước), đội Tư Pháo (chế thuốc súng), đội Tài Thụ (trồng cây), đội Giáo Dưỡng, vệ Võng Thành (lo bẫy săn cho vua), đội Thượng Thiện (bếp núc) và đội Phụng Thiện.
Tinh binh gồm có ba doanh của Kinh kỳ thủy sư, vệ Giám Thành, vệ Thủ Hộ, vệ Dực Hùng, ty Lý Thiện (bánh trái để cúng tế), thự Hòa Thanh (ca nhạc), thự Thanh Bình (múa).
Lịch sử và cơ cấu tổ chức > Thời kỳ nhà Nguyễn (1778 - 1945) > Giai đoạn 2 - thời kỳ Pháp thuộc (1884 - 1945)

Việt Nam đã bị Pháp xâm lược hoàn toàn và chia ra làm ba xứ để cai trị với ba chế độ khác nhau. Quân đội nhà Nguyễn lúc này vẫn tồn tại hai thành phần là Vệ binh và Cơ binh. Trong lực lượng Vệ binh chỉ còn có Thân binh với biên chế khoảng 2.000 quân trong 4 vệ và 1 đội quân nhạc phục vụ các nghi lễ của triều đình Nguyễn (khoảng 50 nhạc công). Lực lượng cơ binh chủ yếu là bộ binh chỉ còn lại ở các tỉnh Bắc Kỳ do quan đầu tỉnh của triều đình Huế trực tiếp chỉ huy nhưng dưới sự giám sát của viên công sứ Pháp. Lực lượng Cơ binh có khoảng 27.000 quân được chia thành 4 đạo đóng trên địa bàn các tỉnh xung quanh Hà Nội và châu thổ sông Hồng. Khi người Pháp lập nền bảo hộ ở Bắc Kỳ thì họ ghi nhận ở mỗi tỉnh có đề đốc là võ quan đầu tỉnh, lãnh binh phụ tá, chỉ huy khoảng 3 nghìn đến 6 nghìn quân.
Năm 1891, Toàn quyền Đông Dương của Pháp ra nghị định thành lập lực lượng Cơ binh do Pháp trực tiếp tổ chức, trang bị và chỉ huy; lực lượng này ban đầu có khoảng 4.000 quân, làm nhiệm vụ phục vụ quan lại người Việt ở các tỉnh, huyện và canh gác công sở ở địa phương. Và với nghị định này của Toàn quyền Đông Dương đã đặt dấu chấm hết cho Quân đội nhà Nguyễn với tư cách là lực lượng vũ trang của nhà nước phong kiến độc lập.
Cách mạng tháng Tám năm 1945 đã lật đổ nhà nước phong kiến cuối cùng ở Việt Nam, lực lượng vũ trang của nhà Nguyễn cũng theo đó mà tan rã.
Phân cấp bậc, phương thức tuyển quân, trang bị vũ khí > Đơn vị và cấp chỉ huy

Quân đội nhà Nguyễn có 5 vị chỉ huy cao nhất chia theo 5 đạo quân, gồm trung quân, tả quân, hữu quân, tiền quân, và hậu quân. Quân hàm này được người Pháp dịch là "maréchal" như trường hợp Lê Văn Duyệt. Ông được gọi là đức Tả quân vì ông chỉ huy đạo quân đó. Dưới 5 vị tướng quân này là thống chế'' (người Pháp dịch là "maréchal-amiral"), đề đốc ("général de division" hoặc "général de brigade"), lãnh binh ("colonel") và phó lãnh binh ("lieutenant-colonel").
Đơn vị nhà binh nhỏ nhất gọi là ngũ gồm 5 người có ngũ trưởng đứng đầu. Hai ngũ là một thập, tức 10 người có cai chỉ huy. Năm thập là một đội, tức 50 lính, có chánh suất đội chỉ huy và phó suất đội phụ tá. Tập hợp 10-12 đội là một vệ hay một cơ, tức khoảng 500-600 lính (người Pháp dịch là "bataillon"). Vệ thì có vệ úy, còn gọi là chưởng vệ hay chánh vệ (còn gọi là lãnh binh) chỉ huy và phó vệ hiệp tá. Cơ thì có quản cơ và phó quản cơ. Một doanh là năm đến tám vệ, khoảng 2.500-4.800 lính.
Các vị tướng chỉ huy tập trung lo phần chiến thuật và luyện tập trong khi chiến lược và tổng điều hành thì thuộc Bộ Binh, một trong sáu thành phần của Lục bộ trong triều.
| Ngạch võ quan> phẩm trật | Ngạch võ quan> quan tước | Ngạch võ quan> huy hiệu trên bố tử | Ngạch võ quan> tương đương tiếng Pháp | Ngạch võ quan> đơn vị chỉ huy |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Nhất phẩm | Ngũ quân Đô Thống chưởng phủ sự, Ngũ quân Đô Thống | kỳ lân | maréchal | đạo |
| Nhị phẩm | Thống chế, Đề đốc, Chưởng vệ | bạch trạch | général | doanh (2.500-4.800 lính) |
| Tam phẩm | Lãnh binh, Vệ úy, phó Vệ úy, Đốc binh | sư tử | colonel, commandant de la Garde impériale | vệ (500-600 lính) tiếng Pháp: bataillon |
| Tứ phẩm | Quản cơ, phó Quản cơ, Hiệp quản | hổ | chef de régiment provincial | cơ (500-600 lính) régiment |
| Ngũ phẩm | Cai đội | báo | capitaine | đội (50 lính) compagnie |
| Lục phẩm | Chánh đội trưởng suất đội | hùng | lieutenant |  |
| Thất phẩm | Chánh đội trưởng suất thập | bưu | sergent | thập (10 lính) escouade |
| Bát phẩm | Đội trưởng suất thập | hải mã | caporal | ngũ (5 lính) section |
| Cửu phẩm | Thơ lại | tê ngưu | sergent-fourrier |  |
Phân cấp bậc, phương thức tuyển quân, trang bị vũ khí > Việc tuyển lính

Phép tuyển lính triều Nguyễn có tên là "Giản binh định lệ". Theo đó thì lính vệ được tuyển theo nguyên quán. Các tỉnh từ Quảng Bình đến Bình Thuận thì ba suất đinh tuyển lấy một lính. Các tỉnh Nam Kỳ, tức từ Bình thuận vào Nam thì năm suất đinh lấy lấy một lính. Các tỉnh từ Hà Tĩnh trở ra trung châu Bắc Kỳ cùng Quảng Yên thì bảy suất đinh tuyển lấy một lính. Riêng các tỉnh thượng du gồm Hưng Hóa, Tuyên Quang, Thái Nguyên, Lạng Sơn và Cao Bằng thì 10 suất đinh mới tuyển lấy một lính.
Thời hạn tại ngũ cũng căn cứ theo loại lính và quê quán của người lính. Đối với binh lính được tuyển từ các tỉnh thuộc Nam Kỳ và từ Hà Tĩnh trở ra Bắc thì phải tòng quân 10 năm. Lính từ các Quảng Bình đến Khánh Hòa phải chịu 15 năm. Tuổi tối đa phục vụ trong quân đội thường trực là 50 (quy định này có từ năm 1868). Binh lính được cấp ruộng ở quê, hưởng lương ăn và một ít tiền.
Việc thi tuyển chủ yếu căn cứ theo tầm vóc và sức mạnh. Ai xách quả tạ nặng 100 cân bằng một tay đi được 30 trượng thì xếp hạng ưu; đi 24 trượng thì hạng thứ ưu; đi 20 trượng thì hạng bình; 16 trượng là hạng thứ bình; 10 trượng là hạng thứ. Quan võ cũng được tuyển chọn từ các kì thi võ.
Triều Minh Mạng lại lập thêm đội "Giáo dưỡng binh" để con các võ quan theo học cùng được lãnh lương hầu đào tạo giới trẻ. Học trình kéo dài sáu năm.
Khi còn giao chiến với lực lượng Tây Sơn quân đội nhà Nguyễn có thu nạp một số sĩ quan và binh lính ngoại quốc trong số đó có người ở lại nhận quan tước vào triều Gia Long như Jean-Baptiste Chaigneau và Philippe Vannier, giúp huấn luyện quân sĩ theo phương thức Âu châu. Sang triều Minh Mệnh thì đa số chọn hồi hương và quân đội nhà Nguyễn mất đi nguồn kiến thức tân tiến về chiến thuật và chiến cụ.
Ngoài ra, nhà Nguyễn còn sử dụng những người mắc tội để sung quân, làm đồn điền tại những miền biên viễn như trấn Gia Định hay trấn Tây Thành (Campuchia). Tại Gia Định, lực lượng này chủ yếu gồm những tội phạm gốc ở Bắc hay Trung Kỳ, gọi là quân Thanh Thuận, An Thuận, Hồi Lương và Bắc Thuận. Thanh Thuận và An Thuận là những người tham gia cuộc nổi loạn tại Thanh Hóa, Nghệ An trong thập kỷ 1810. Hồi Lương là những tội phạm cũ, nay được tha và đưa vào quân đội để chuộc tội. Bắc Thuận là những người trốn tránh lao dịch, bỏ làng xã, không có tên trong sổ bạ ở Bắc Thành được tuyển mộ vào quân ngũ, tức là khác với những binh lính quân dịch thông thường. Các đơn vị Hồi Lương và Bắc Thuận là những toán quân tích cực tham gia vào cuộc cuộc nổi dậy Lê Văn Khôi sau này.
Phân cấp bậc, phương thức tuyển quân, trang bị vũ khí > Quân số

Đầu thời Gia Long, quân số và trang bị như sau:
113.000 lính bộ binh, trong đó gồm: 30.000 lính trong 12 chi đoàn được trang bị vũ khí kiểu phương Tây (khoảng 3 lính có 1 súng), 15.000 pháo thủ với 400 đại bác, 42.000 lính mang gươm giáo thông thường hoặc súng cổ, 12.000 lính vệ binh được huấn luyện kiểu châu Âu, 8.000 tượng binh với 200 voi chiến, 6000 bộ binh cưỡi trâu.
Xưởng đúc súng ở Phường Đúc Huế có 8.000 thợ làm việc.
26.800 lính thủy, bao gồm cả 8000 thợ trong xưởng đóng tàu. Trang bị có 3 chiến thuyền lớn kiểu phương Tây, 100 chiến thuyền lớn có máy bắn đá và đại bác, 200 chiến thuyền nhó trang bị từ 16 đến 20 đại bác, 500 thuyền nhỏ hơn có máy bắn đá và 1 đại bác.
Đến thời Minh Mạng quân số bộ binh giảm đi, nhưng tỷ lệ bộ binh mang súng tăng lên, số voi chiến cũng tăng lên 500 con. Kinh thành có 150, ở Bắc thành có 110, ở Gia Định có 75, ở Quảng Nam có 35, ở Bình Định có 30, ở Nghệ An có 21, ở Quảng Bình, Quảng Ngãi, Thanh Hóa, mỗi tỉnh có 15 con; ở Quảng Trị, Phú Yên, Bình Thuận và Ninh Thuận mỗi tỉnh có 10 voi chiến.
Năm Minh Mạng thứ 10 (1829), theo lời Minh Mạng phê vào tấu sớ của tống trấn Quảng Nam, quân đội nhà Nguyễn có khoảng 10 vạn bộ binh, trong kho quân khí có khoảng 3 vạn súng cầm tay (cứ 10 lính có 3 súng), số còn lại dùng vũ khí truyền thống như gươm giáo, cung tên.
Nếu lấy trung bình là tám suất đinh lấy một lính, căn cứ trên số tráng đinh năm 1847 (thời Thiệu Trị) là 1.024.388 thì có khoảng 128.000 lính trên toàn quốc. Áp dụng phép "Biền binh định lệ" tức luân phiên cho lính về quê làm ruộng thì số quân hiện dịch là khoảng 40.000–50.000.
Theo đánh giá của tướng Pháp de Courcy khi Pháp xâm lược Việt Nam năm 1885, quân đội chính quy của nhà Nguyễn là khoảng 70.000 người, trong số đó 12.000 tuyển mộ từ các vùng quanh kinh thành Huế. Ngoài ra, theo de Courcy, cũng phải kể đến "vô số" các toán dân quân thành lập và đóng tại các tỉnh thành lớn, cũng như khắp các thôn làng. Các đội dân quân này tuy đông nhưng trang phục rách rưới, vũ trang sơ sài, và thiếu tổ chức.
Phân cấp bậc, phương thức tuyển quân, trang bị vũ khí > Vũ khí và luyện tập

Súng ống của pháo binh thời nhà Nguyễn thì cỡ lớn là súng đại bác, súng thần công; nhỏ là súng hỏa mai.
Về trang bị trong thời kì độc lập (1802 – 1883), quân đội nhà Nguyễn khá phát triển trong thời kì đầu. Nhiều đơn vị được trang bị hỏa khí như ống phun lửa, quả nổ, súng điều sang (gồm thạch cơ điều sang, thần cơ điều sang, bắc cơ điều sang), pháo (súng thần cơ, thần công thiết bác). Triều Minh Mạng thì mỗi vệ (500 lính) có 2 khẩu thần công và 200 khẩu thạch cơ điểu thương với tỉ lệ 4 tay súng cho mỗi 10 lính.
Súng và pháo thời Gia Long, Minh Mạng phỏng theo các mẫu của phương Tây cuối thế kỷ 18, tức là còn tương đối mới, tuy nhiên chất lượng kém hơn (độ chính xác thấp hơn, nhanh hao mòn hơn) do trình độ luyện kim, điều chế thuốc súng của các quân xưởng nhà Nguyễn thấp hơn so với các xưởng tại châu Âu. Ví dụ như năm 1834, triều đình cho đúc thử hai loại pháo lớn, nặng vài nghìn cân (gọi là “Phá địch thượng tướng quân” và “Phá địch đại tướng quân), mỗi thứ hai khẩu, nhưng khi bắn thử thì pháo bị nứt vỡ (do gang đúc không đảm bảo chất lượng)
Sang triều Tự Đức thì trang bị sa sút hẳn; mỗi đội (50 lính) có 5 khẩu điểu thương nên tỉ lệ rút thành 1 tay súng cho mỗi 10 lính. Hằng năm, tập bắn chỉ một lần và mỗi tay súng chỉ có quyền bắn 6 viên đạn, ai bắn hơn số ấy phải bồi thường.
Trong thời kì Pháp thuộc (1884 – 1945), sức chiến đấu của quân đội nhà Nguyễn càng yếu kém do trang bị lạc hậu so với quân đội các nước đương thời, huấn luyện kém và triều đình ít quan tâm. Quân đội nhà Nguyễn trong giai đoạn này đã bị quân Pháp đánh bại và để đất nước rơi vào sự đô hộ của thực dân Pháp.
Thành lũy

Bắt đầu từ triều Gia Long, nhà Nguyễn cho xây một số thành quách áp dụng phép kiến trúc Vauban với chủ ý phòng thủ như kinh thành Huế (1805-1832); Bắc Thành (Hà Nội) (1805); Gia Định (Sài Gòn) (1832).
Kiến trúc Vauban vốn du nhập Việt Nam từ thế kỷ trước do Olivier de Puymanel (sử Việt thường gọi là Nguyễn Văn Tín) đem đến nhưng đến thời Nguyễn thì được áp dụng rộng rãi. Ở những thị trấn nhỏ hơn nhưng có giá trị chiến lược triều đình cũng cho xúc tiến xây cất thành lũy phòng ngự trong số đó có Thanh Hóa (1804), Bắc Ninh (1805), Quảng Ngãi (1807), Khánh Hòa (1810), Bình Định (1817), Sơn Tây (1822), Nghệ An (1831), Hải Dương, Hưng Yên (1832), Nam Định (1833) và Điện Hải (Đà Nẵng) (1847). Xét về mặt chiến lược thì cách xây cất có tính cách khoa học nhưng vị trí và phương hướng còn bị chi phối bởi thuật phong thủy.
Những thành lũy này phản ảnh chiến thuật coi trọng thế "thủ" hơn thế "công" của triều đình nhà Nguyễn.
Hình ảnh

Thành Gia Định 1832, áp dụng kỹ thuật phòng thủ Vauban
Bức họa cuộc tấn công thành cổ Sơn Tây của quân Pháp
Đại bác "Thần uy tướng công" (hàng dưới) đúc triều Gia Long (1817)
Jean-Baptiste Chaigneau hay Nguyễn Văn Thắng, võ quan nhà Nguyễn
Tranh vẽ thế kỷ 19 với hai phụ nữ (trái) và ba người lính (phải) thời nhà Nguyễn. Lính cầm súng trường và đao.
Nghi vệ tượng binh nhà Nguyễn
Các loại quân thời Nguyễn. Tranh viện Viễn Đông Bác Cổ. Bảo tàng Hà Nội.
Myrmeleon metuendus

| Myrmeleon metuendus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Neuroptera
Họ (familia): Myrmeleontidae
Phân họ (subfamilia): Myrmeleontinae
Tông (tribus): Myrmeleontini
Phân tông (subtribus): Myrmeleontina
Chi (genus): Myrmeleon
Loài (species): M. metuendus
Danh pháp hai phần
Myrmeleon metuendus Walker, 1853 
Myrmeleon metuendus là một loài côn trùng trong họ Myrmeleontidae thuộc bộ Neuroptera. Loài này được Walker miêu tả năm 1853.
Chú thích

↑  Oswald, J. D. (2007). Neuropterida Species of the World. Version 2.0.
Myrmeleon mediatus

| Myrmeleon mediatus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Neuroptera
Họ (familia): Myrmeleontidae
Phân họ (subfamilia): Myrmeleontinae
Tông (tribus): Myrmeleontini
Phân tông (subtribus): Myrmeleontina
Chi (genus): Myrmeleon
Loài (species): M. mediatus
Danh pháp hai phần
Myrmeleon (Myrmeleon) mediatus Navás, 1931 
Myrmeleon mediatus là một loài côn trùng trong họ Myrmeleontidae thuộc bộ Neuroptera. Loài này được Navás miêu tả năm 1931.
Chú thích

↑  Oswald, J. D. (2007). Neuropterida Species of the World. Version 2.0.
Ân xá

Ân xá (tiếng Đức: Amnestie từ tiếng Hy Lạp cổ amnēstia, quên, tha thứ) về mặt pháp lý là đặc ân của nhà nước trong việc miễn giảm trách nhiệm hình sự hoặc hình phạt với người phạm tội. Nó không hẳn có nghĩa là người phạm pháp được xóa bỏ án tích.
Hình thức ân xá theo pháp lý > Đại xá

Ân xá khi được thực hiện như là một biện pháp khoan hồng của nhà nước đối với hàng loạt người phạm tội nhằm tha thứ tội lỗi hoàn toàn và triệt để cho một số loại tội phạm nhất định nhân một sự kiện chính trị quan trọng được gọi là đại xá (Generalamnestie). Nó thường thuộc thẩm quyền của quốc hội.
Hình thức ân xá theo pháp lý > Đặc xá

Ân xá được gọi là đặc xá (Spezialamnestie) khi nói về một biện pháp khoan hồng do nguyên thủ quốc gia (Chủ tịch nước, Tổng thống, Vua) thực hiện, có tác dụng tha tội hoặc giảm án cho phạm nhân nào đó. Việc xét đặc xá bao gồm xét đặc xá tha tù và xét ân giảm án tử hình. Ngoài những trường hợp đặc biệt, nó thường xảy ra vào các ngày lễ lớn.
Công giáo Rôma

Theo Công giáo Rôma, ân xá (tiếng Đức: Ablass, tiếng Anh: Indulgence) là việc tha trước mặt Thiên Chúa hình phạt tạm thời phải chịu vì các tội đã được xóa bỏ. Kitô hữu nào đã được chuẩn bị đầy đủ và đã thực hiện một số điều kiện đã được ấn định, thì được hưởng ơn tha thứ nầy nhờ sự trợ giúp của Giáo hội; với tư cách là thừa tác viên ơn cứu chuộc, Giáo hội dùng quyền mình để phân phát và áp dụng kho tàng đền tội của Đức Kitô và các Thánh. Ân xá không tha thứ các tội lỗi đã phạm, nhưng ân xá xóa các hình phạt tạm gây ra bởi tội lỗi đã phạm; còn tội thì được tha thứ qua Bí tích Giải tội.
Ân xá được gọi là tiểu xá khi chỉ tha có một phần hình phạt; ân xá được gọi là toàn xá, tha hoàn toàn hình phạt tạm phải chịu vì tội.
Chú thích

1 2  Các Ân Xá: Đại Xá và Tiểu Xá Lưu trữ 2016-06-17 tại Wayback Machine, baoconggiao, 28/10/2015
NGC 290

| NGC 290 |
| --- | --- |
NGC 290 (HST)  Ghi công cho: HST/NASA/ESA.
Dữ liệu quan sát (kỷ nguyên J2000)
Chòm sao: Đỗ Quyên
Xích kinh: 00h 51m 12.33s
Xích vĩ: −73° 09′ 42.1″
Khoảng cách: 200 kly (61 kpc)
Cấp sao biểu kiến (V): 11.71
Đặc trưng vật lý
Bán kính: ~33 ly (10 pc)
Tuổi ước tính: 63 Myr 30±10 Myr
Tên gọi khác: Cl Lindsay 42, ESO 029-19, OGLE-CL SMC 69
Xem thêm: Cụm sao phân tán, Danh sách cụm sao phân tán
NGC 290 là một cụm sao mở nằm trong chòm sao Đỗ Quyên. Cụm sao này được phát hiện vào ngày 5 tháng 9 năm 1826 bởi nhà thiên văn học người Scotland James Dunlop. Nó nằm cách Mặt trời khoảng 200.000 năm ánh sáng trong thiên hà Đám mây Magellan Nhỏ. Quần tinh này ước tính khoảng 30–63 triệu năm tuổi và trải dài khoảng 65 năm ánh sáng.
Nam Tầm

Nam Tầm (chữ Hán phồn thể: 南潯區, chữ Hán giản thể: 南浔区, âm Hán Việt: Nam Tầm khu) là một quận thuộc địa cấp thị Hồ Châu, tỉnh Chiết Giang, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận này có diện tích 716 km², dân số 510.000 người. Mã số bưu chính của Nam Tầm là 313009. Chính quyền nhân dân quận đóng ở trấn Nam Tầm. Về mặt hành chính, quận Nam Tầmđược chia thành 9 trấn, 1 khu phát triển cấp huyện (Khu đầu tư Hoa kiều cấp quốc gia).
Trấn: Nam Tầm, Luyện Thị, Song Lâm, Thiện Liễn, Cựu Quán, Lăng Hồ, Hòa Phù, Thiên Kim, Thạch Tông.
| x t Chiết Giang, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa |
| --- | --- | --- |
Lịch sử • Chính trị • Kinh tế
| Hàng Châu | Củng Thự  •  Thượng Thành  •  Hạ Thành  •  Giang Can  •  Tây Hồ  •  Tân Giang  •  Dư Hàng  •  Tiêu Sơn  •  Lâm An  •  Phú Dương  •  Kiến Đức  •  Đồng Lư  •  Thuần An |   Chiết Giang trong Trung Quốc  |
| Ninh Ba | Hải Thự  •  Giang Đông (xóa bỏ)  •  Giang Bắc  •  Bắc Lôn  •  Trấn Hải  •  Ngân Châu  •  Từ Khê  •  Dư Diêu  •  Phụng Hóa  •  Ninh Hải  •  Tượng Sơn |   Chiết Giang trong Trung Quốc  |
| Ôn Châu | Lộc Thành  •  Long Loan  •  Âu Hải  •  Thụy An  •  Nhạc Thanh  •  Vĩnh Gia  •  Văn Thành  •  Bình Dương  •  Thái Thuận  •  Động Đầu  •  Thương Nam |   Chiết Giang trong Trung Quốc  |
| Gia Hưng | Nam Hồ  •  Tú Châu  •  Bình Hồ  •  Hải Ninh  •  Đồng Hương  •  Gia Thiện  •  Hải Diêm |   Chiết Giang trong Trung Quốc  |
| Hồ Châu | Ngô Hưng  •  Nam Tầm  •  Trường Hưng  •  Đức Thanh  •  An Cát |   Chiết Giang trong Trung Quốc  |
| Thiệu Hưng | Việt Thành  •  Chư Kỵ  •  Thượng Ngu  •  Thặng Châu  •  Thiệu Hưng  •  Tân Xương |   Chiết Giang trong Trung Quốc  |
| Kim Hoa | Vụ Thành  •  Kim Đông  •  Lan Khê  •  Vĩnh Khang  •  Nghĩa Ô  •  Đông Dương  •  Vũ Nghĩa  •  Phố Giang  •  Bàn An |   Chiết Giang trong Trung Quốc  |
| Cù Châu | Kha Thành  •  Cù Giang  •  Giang Sơn  •  Thường Sơn  •  Khai Hóa  •  Long Du |   Chiết Giang trong Trung Quốc  |
| Chu San | Định Hải  •  Phổ Đà  •  Đại Sơn  •  Thặng Tứ |   Chiết Giang trong Trung Quốc  |
| Thai Châu | Tiêu Giang  •  Hoàng Nham  •  Lộ Kiều  •  Lâm Hải  •  Ôn Lĩnh  •  Tam Môn  •  Thiên Thai  •  Tiên Cư  •  Ngọc Hoàn |   Chiết Giang trong Trung Quốc  |
| Lệ Thủy | Liên Đô  •  Long Tuyền  •  Tấn Vân  •  Thanh Điền  •  Vân Hòa  •  Toại Xương  •  Tùng Dương  •  Khánh Nguyên  •  Cảnh Ninh |   Chiết Giang trong Trung Quốc  |
Xem thêm: Các đơn vị cấp huyện của Chiết Giang
Moonia

| Moonia> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Asterales
Họ (familia): Asteraceae
Chi (genus): Moonia
Moonia là một chi thực vật có hoa trong họ Cúc (Asteraceae).
Loài

Chi Moonia gồm các loài:
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Moonia”. Truy cập ngày 25 tháng 9 năm 2013.
Mòng biển xira chân đen

| Mòng biển xira chân đen |
| --- | --- |

Tình trạng bảo tồn
 Ít quan tâm  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Aves
Bộ (ordo): Charadriiformes
Họ (familia): Laridae
Chi (genus): Rissa
Loài (species): R. tridactyla
Danh pháp hai phần
Rissa tridactyla (Linnaeus, 1758) 
 
Rissa tridactyla là một loài chim trong họ Laridae.
Hình ảnh

Museum specimen
Chú thích

↑  BirdLife International (2012). “Rissa tridactyla”. Sách Đỏ IUCN các loài bị đe dọa. Phiên bản 2013.2. Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế. Truy cập ngày 26 tháng 11 năm 2013.
↑  Clements, J. F.; Schulenberg, T. S.; Iliff, M. J.; Wood, C. L.; Roberson, D.; Sullivan, B.L. (2012). “The eBird/Clements checklist of birds of the world: Version 6.7”. Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.
NGC 2915

| NGC 2915 |
| --- | --- |
NGC 2915 được quan sát với Kính viễn vọng không gian Spitzer (SST) như một phần của Khảo sát các thiên hà lân cận bằng tia hồng ngoại Spitzer. Màu xanh lam tượng trưng cho phát xạ 3,6 Micrômét từ các ngôi sao. Các màu xanh lục và đỏ thể hiện sự phát xạ 5,8 và 8,0 micromet từ Hydrocarbon thơm đa vòng.  Credit: SINGS / SST / NASA.
Dữ liệu quan sát (Kỷ nguyên J2000)
Chòm sao: Yển Diên
Xích kinh: 09h 26m 11.5s
Xích vĩ: −76° 37′ 35″
Dịch chuyển đỏ: 468 ± 3 km/s
Khoảng cách: 12.3 Mly (3.78 Mpc)
Cấp sao biểu kiến (V): 13.3
Đặc tính
Kiểu: I0
Kích thước biểu kiến (V): 1′.9 × 1′.0
Tên gọi khác
PGC 26761
NGC 2915 là một thiên hà lùn xanh nằm cách xa 12 triệu năm ánh sáng trong chòm sao Yến Diên phía nam, ngay rìa của Nhóm Địa phương. Thiên hà quang học tương ứng với lõi của một thiên hà xoắn ốc lớn hơn nhiều được theo dõi bởi sự quan sát vô tuyến của hydro trung tính.
Thiên hà có một thanh trung tâm ngắn, giống như Dải Ngân hà và các nhánh xoắn ốc rất mở rộng [cần dẫn nguồn].
Lý do cho các nhánh xoắn ốc và phần lớn đĩa của thiên hà vẫn là hydro trung tính (trái ngược với các ngôi sao hình thành) không được hiểu rõ nhưng được cho là có liên quan đến sự cô lập của thiên hà, vì nó không có các thiên hà vệ tinh gần đó và không có các thiên hà lớn gần đó để buộc hình thành sao [cần dẫn nguồn].
Mạy hốc Sơn La

| Dendrocalamus semiscandens> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Poales
Họ (familia): Poaceae
Chi (genus): Dendrocalamus
Loài (species): D. semiscandens
Danh pháp hai phần
Dendrocalamus semiscandens Hsueh & D.Z.Li, 1989 
Mạy hốc Sơn La, tên khoa học Dendrocalamus semiscandens, là một loài thực vật có hoa trong họ Hòa thảo. Loài này được Hsueh & D.Z.Li mô tả khoa học đầu tiên năm 1989.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Dendrocalamus semiscandens”. Truy cập ngày 6 tháng 6 năm 2013.
Teriyaki

Vịt teriyaki
Teriyaki (照り焼き (照り燒き) (Chiếu thiêu)/ てりやき/ テリヤキ, teri-yaki?) là một phương pháp nấu ăn được sử dụng trong ẩm thực Nhật Bản, theo đó thức ăn được hun hoặc nướng cùng nước sốt được phết lên thực phẩm, với thành phần nước sốt chủ yếu là nước tương, mirin và đường.
Với phương pháp này, tại Nhật Bản người ta chủ yếu dùng cho thực phẩm là các loại cá – cá cam, cá cờ, cá ngừ vằn, cá hồi, cá hồi chấm, và cá thu – trong khi ở phương Tây người ta dùng các loại thịt đỏ và trắng - thịt gà, lợn, bò, cừu. Các nguyên liệu khác như thịt bò băm, thịt viên, mực ống đôi khi cũng được sử dụng ở Nhật.
Từ teriyaki bắt nguồn từ danh từ teri (照り, teri?), có nghĩa là sự tỏa sáng - dùng để chỉ độ sáng hoặc độ láng bóng được tạo nên bởi hàm lượng đường trong sốt tare (タレ, tare?), và yaki (焼き, yaki?), dùng để chỉ phương pháp hun hoặc nướng thịt. Theo truyền thống, thịt được nhúng hoặc phết với nước sốt nhiều lần trong khi nấu.
Gà teriyaki
sốt tare (タレ, tare?) theo truyền thống được làm bằng cách trộn và đun nóng nước tương và sake (hoặc mirin) và đường (hoặc hành tây) (xem tare).