stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Benazir Bhutto
Lưu vong > Thập niên 2000

Năm 2002, Tổng thống Pakistan Pervez Musharraf tu chính hiến pháp giới hạn chức vụ thủ tướng trong hai nhiệm kỳ. Điều khoản này ngăn chặn khả năng Bhutto trở lại cầm quyền. Nhiều người xem đây là động thái trực tiếp nhắm vào hai cựu thủ tướng Benazir Bhutto và Nawaz Sharif.
Từ tháng 9 năm 2004, Bhutto đến sống tại Dubai, Các Tiểu Vương quốc Ả rập. Ở đây bà lo chăm sóc các con và mẹ đang mắc bệnh Alzheimer; bà cũng đi diễn thuyết và vẫn giữ liên lạc với những người ủng hộ bà thuộc đảng PPP. Bhutto có ba con và đã đoàn tụ với chồng vào tháng 12 năm 2004 khi chồng bà được trả tự do sau 5 năm bị cầm tù.
Ngày 27 tháng 1 năm 2007, bà được mời đến nói chuyện trước một cử tọa đoàn gồm có Tổng thống Bush, các nghị sĩ quốc hội và các viên chức bộ ngoại giao.
Tháng 3 năm 2007, Bhutto xuất hiện trong chương trình Question Time của đài truyền hình BBC tại Anh. Bà cũng có mặt trong chương trình Newsnight của BBC. Tháng 5 năm 2007, Bhutto phản bác nhận xét của Muhamad Ijaz-ul-Haq về việc phong tước hiệp sĩ cho Salman Rushdie, cho rằng ul-Haq đang kêu gọi ám sát các công dân nước ngoài.
Bhutto tuyên bố ý định trở về Pakistan trong năm 2007, bất kể thông báo của Musharraf đưa ra trong tháng 5 năm 2007 không cho phép bà trở về trước kỳ tổng tuyển cử sẽ tổ chức vào cuối năm 2007, hoặc đầu năm 2008. Có những lời đồn đoán bà sẽ trở lại nắm quyền thủ tướng.
Đến giữa năm 2007, có những dấu hiệu cho thấy Hoa Kỳ đang thúc đẩy một thỏa hiệp, theo đó Musharraf sẽ duy trì chức vụ tổng thống sau khi rút khỏi vị trí tổng tư lệnh quân lực, và Bhutto, hoặc một nhân vật được bà ủng hộ, sẽ đảm trách chức vụ thủ tướng.
Ngày 5 tháng 10 năm 2007, Musharraf ký Sắc lệnh Hòa giải Quốc gia ân xá Bhutto và các nhà lãnh đạo chính trị khác – ngoại trừ cựu thủ tướng Nawaz Sharif đang sống lưu vong – khỏi mọi cáo buộc chống lại họ, kể cả tội danh tham nhũng. Sắc lệnh được ban hành một ngày trước khi có cuộc bầu cử chức vụ tổng thống. Đáp lại, Bhutto và đảng PPP của bà đồng ý không tẩy chay cuộc bầu cử tổng thống.
Ngày 6 tháng 10 năm 2007, Pervez Musharraf thắng cuộc bầu cử tổng thống tại quốc hội. Tuy nhiên, Tòa án Tối cao ra phán quyết sẽ không có tuyên bố kết quả chính thức cho đến khi tòa ra quyết định về việc Musharraf ra tranh cử tổng thống khi đang là tướng lĩnh quân đội có hợp pháp hay không. Đảng PPP của Bhutto đã không gia nhập các đảng đối lập tẩy chay cuộc bầu cử.
Hồi hương về Pakistan

Sau tám năm sống lưu vong ở Dubai và Luân Đôn, ngày 18 tháng 10 năm 2007, Bhutto trở về Karachi để chuẩn bị cho kỳ tổng tuyển cử năm 2008.
Ngày 18 tháng 10 năm 2007, trên đường đến một buổi tụ họp tại Karachi, hai quả bom đã phát nổ sau khi  bà Bhutto rời Phi trường Quốc tế Jinnah. Bà không bị thương nhưng vụ nổ, kích hoạt bởi một kẻ đánh bom tự sát, giết chết 136 người và làm bị thương ít nhất 450 người khác. Trong số người tử nạn có ít nhất 50 vệ sĩ thuộc các toán an ninh của PPP, là những người tạo một màn chắn sống xung quanh chiếc xe chở bà Bhutto nhằm ngăn chặn những kẻ đánh bom. Ngoài ra, còn có 6 cảnh sát thiệt mạng trong vụ này.
Bhutto nói rằng bà đã cảnh báo chính phủ Pakistan về việc các toán đánh bom cảm tử sẽ nhắm vào bà nhưng chính phủ đã không hành động. Bhutto cẩn thận không nhắc đến Musharaf mà chỉ kết án "một vài cá nhân [trong chính quyền], là những người lạm dụng chức quyền" để ủng hộ các chiến binh Hồi giáo. Các phụ tá thân cận của Bhutto cho biết một trong những tên tuổi được nhắc đến trong bức thư Bhutto gởi chính phủ có tên Ijaz Shaz, tổng giám đốc Văn phòng Tình báo, một trong các cơ quan tình báo của Pakistan; Shaz cũng là phụ tá thân cận của Tướng Musharraf. Bhutto vẫn thường cáo buộc các cơ quan tình báo quân đội, nhất là cơ quan Tình báo Liên ngành (ISI), hoạt động chống lại bà và đảng của bà, bởi vì họ bất đồng với bà về lập trường tự do và chủ trương thế tục. Trong những thập niên qua, ISI vẫn hậu thuẫn các nhóm Hồi giáo ở Kashmir và Afghanistan.
Bị ám sát

Bài chi tiết: Vụ ám sát Benazir Bhutto
Ngày 27 tháng 12 năm 2007, bà Benazir Bhutto đã từ trần trong vụ tấn công tự sát tại thành phố Rawalpindi, ngay sau khi bà kết thúc bài diễn thuyết trong một cuộc mít tinh tranh cử. Một tay súng đã hạ súng  vào cổ và thái dương bà rồi cho kích hoạt quả bom mang theo người khiến ít nhất hơn 22 người nữa qua đời . Thông tin ban đầu cho biết, bà Bhutto chỉ bị thương trong vụ đánh bom liều chết và được đưa tới bệnh viện để phẫu thuật. Nhưng phát ngôn viên của quân đội Pakistan và quan chức Đảng Nhân dân Pakistan (PPP) của bà Bhutto sau đó thông báo, bà đã từ trần lúc 18 giờ 16 phút' giờ địa phương tức 13 giờ 16 phút' giờ GMT.
Một giới chức trong chính phủ Pakistan cho biết nguyên nhân trực tiếp dẫn đến qua đời của bà là do bị chấn thương sọ não, khi đầu bà đập vào cửa sổ trời của chiếc xe hơi lúc vụ nổ xảy ra. Ông tiết lộ, qua khám nghiệm tử thi cho thấy bà Bhutto đã bị đập đầu mạnh vào đòn bẩy của cửa sổ trời trên nóc xe khi cúi nhanh xuống, sau khi kẻ đánh bom liều chết cho nổ tung mình. Vết thương đó đã khiến bà từ trần. Kẻ tấn công liều chết có vẻ như đã bắn ba phát vào bà, nhưng đều trượt. "Đòn bẩy đã đâm vào tai phải của bà, gây nứt hộp sọ. Không có mảnh đạn hay mảnh bom nào được tìm thấy trên cơ thể của bà".
Tuy nhiên phát ngôn viên đảng PPP, người lo việc khâm liệm thi thể của bà Bhutto để an táng, cho biết bà không chết vì đập đầu vào thành xe như chính phủ giải thích mà trúng đạn vào đầu.
Chiếc phi cơ C-130 chở thi hài của bà Benazir Bhutto đã hạ cánh xuống tỉnh Sindh trước rạng sáng ngày 28 tháng 12, chuẩn bị cho việc chôn cất bà tại khu mộ của gia đình. Benazir sẽ được chôn cất cạnh ngôi mộ của người cha quá cố Zulfikar Ali Bhutto, trong khu nghĩa trang của dòng tộc tại Garhi Khuda Bakhsh.
Bị ám sát > Trách nhiệm

Mạng lưới khủng bố quốc tế Al-Qaeda đã lên tiếng nhận trách nhiệm vụ ám sát Benazil Bhutto . Đài truyền hình Pakistan ARY dẫn lời Mustafa Abu al-Yazid, một chỉ huy cấp cao của Al-Qaeda tại Afghanistan: "Bà ấy là người ủng hộ trung thành của Mỹ và theo đuổi mục tiêu trấn áp phong trào mujahideen. Vì thế, bà ta bị tiêu diệt". Trong khi chính quyền Pakistan và Cục Điều tra Liên bang Mỹ FBI cho biết còn quá sớm để khẳng định ai là kẻ chủ mưu vụ ám sát này.
Bị ám sát > Phản ứng trong Pakistan

Tổng thống Pakistan lúc đó là Pervez Musharraf cho biết: "Chúng ta sẽ không ngơi nghỉ cho đến khi nào giải quyết xong vấn đề này và tiêu diệt tất cả những kẻ khủng bố. Đây là con đường duy nhất để đất nước tiến lên, nếu không đây sẽ là trở ngại lớn nhất đối với sự tiến bộ của chúng ta. Tôi muốn nhân cơ hội này kêu gọi cả nhân dân hãy bình tĩnh và thể hiện sự dũng cảm chịu đựng". Lãnh đạo phe đối lập tại Pakistan, cựu thủ tướng Nawaz Sharif cũng phát biểu: "Đây không chỉ là một ngày buồn mà là một ngày đen tối nhất trong lịch sử của đất nước này. Có những chuyện không thể nghĩ đến và không thể hiểu nổi đã xảy ra".
Những người ủng hộ cố thủ tướng Benazir Bhutto đã mất kiểm soát họ làm những chuyện không thể nào không ai tưởng tượng được họ đập phá các thành phố, cướp bóc ngân hàng, châm lửa xe hơi, đốt ga tàu hỏa. Ít nhất 20 người đã thiệt mạng trong bạo lực trong đó có 3 cảnh sát.
Bị ám sát > Phản ứng của quốc tế

Liên Hợp Quốc Liên Hợp Quốc: Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc Ban Ki-moon phát biểu: "Tôi cực lực lên án tội ác tàn ác này và kêu gọi phải đưa những thủ phạm ra trước công lý trong thời gian sớm nhất. Đây là một đòn tấn công vào sự ổn định của Pakistan và tiến trình dân chủ của nước này". Ông đã triệu tập cuộc họp khẩn cấp của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc.
: Tổng thống George W. Bush: "Nước Mỹ lên án mạnh mẽ hành động hèn hạ này của những kẻ cực đoan sát nhân, những kẻ đang cố phá hoại nền dân chủ của Pakistan. Những kẻ gây ra vụ giết người phải bị đưa ra trước công lý".
: Tổng thống Nga Vladimir Putin: "Tôi hy vọng những kẻ tổ chức vụ ám sát này sẽ được tìm ra và chúng bị trừng phạt đích đáng vì những gì đã làm. Đây là một thách thức do các lực lượng khủng bố đặt ra không chỉ với Pakistan mà với cả cộng đồng quốc tế".
Thủ tướng Gordon Brown: "Bà Benazir Bhutto có thể bị những kẻ khủng bố sát hại nhưng không được phép để những kẻ khủng bố đó sát hại nền dân chủ ở Pakistan. Sự tàn bạo này càng củng cố quyết tâm của chúng ta rằng, những kẻ khủng bố sẽ không được phép thắng tại đó, tại đây hay bất cứ nơi nào khác trên thế giới".
Tổng thống Pháp Nicolas Sarkozy: "Tôi lên án hành động đáng ghê tởm này một cách mạnh mẽ nhất. Chủ nghĩa khủng bố và bạo lực không có chỗ trong cuộc tranh luận về dân chủ. Hơn lúc nào hết, Pakistan cần tiến hành cuộc bầu cử cơ quan lập pháp trong điều kiện an ninh và minh bạch".
Thủ tướng Ấn Độ Manmohan Singh: "Khi bà ấy qua đời thì cả tiểu lục địa đã mất đi một nhà lãnh đạo kiệt xuất, người luôn làm việc vì dân chủ và sự hòa giải ở đất nước mình. Cách thức bà ra đi là một sự nhắc nhở về những mối nguy hiểm chung mà khu vực chúng ta phải đối mặt trước các hành động hèn hạ của chủ nghĩa khủng bố và sự cần thiết phải diệt trừ mối đe dọa nguy hiểm này".
: Chủ tịch Ủy ban châu Âu Jose Manuel Barroso: "Đây là một vụ tấn công vào nền dân chủ và đất nước Pakistan. Chúng tôi hy vọng Pakistan sẽ kiên định trên con đường quay trở lại sự điều hành của chính quyền dân sự dân chủ".
: Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam Lê Dũng: "Việt Nam cực lực lên án vụ tấn công khủng bố dã man giết hại cựu Thủ tướng Pakistan, bà Benazir Bhutto và nhiều dân thường khác. Mong rằng cuộc điều tra vụ việc sớm hoàn tất, những kẻ chủ mưu vụ khủng bố này phải bị trừng phạt đích đáng. Việt Nam hy vọng tình hình Pakistan sẽ sớm ổn định để nhân dân Pakistan tập trung vào công cuộc phát triển đất nước."
Giải thưởng

1988 Giải Bruno Kreisky
2008 Giải Nhân quyền của Liên Hợp Quốc (truy tặng)
Tác phẩm của Benazir Bhutto

Benazir Bhutto, (1983), Pakistan: The gathering storm, Vikas Pub. House, ISBN 0-7069-2495-9
Benazir Bhutto, (1988), Hija de Oriente, (Spanish language) Seix Barral, ISBN 84-322-4633-6
Benazir Bhutto (1989). Daughter of the East. Hamish Hamilton. ISBN 0-241-12398-4.
Benazir Bhutto (1989). Daughter of Destiny: An Autobiography. Simon & Schuster. ISBN 0-671-66983-4.
Trích dẫn

"Tôi nhận thấy mỗi khi tôi cầm quyền, hoặc khi cha tôi lên nắm quyền, mọi sự trở nên tốt lành. Kinh tế phát triển, mưa thuận gió hòa, vụ mùa tốt. Theo tôi, đó là do chúng tôi muốn dâng tặng tình yêu và được nhận lại tình yêu"[cần dẫn nguồn].
Chú thích

↑  “Benazir Bhutto Assination NBC News Coverage”. NBC. ngày 27 tháng 12 năm 2007. Bản gốc lưu trữ ngày 20 tháng 7 năm 2018. Truy cập ngày 27 tháng 12 năm 2007.
↑  “Benazir Bhutto Assination CBS News Coverage”. CBS. ngày 27 tháng 12 năm 2007. Bản gốc lưu trữ ngày 20 tháng 7 năm 2018. Truy cập ngày 27 tháng 12 năm 2007.
↑  “Benazir Bhutto Assination ABC News Coverage”. ABC. ngày 27 tháng 12 năm 2007. Bản gốc lưu trữ ngày 20 tháng 7 năm 2018. Truy cập ngày 27 tháng 12 năm 2007.
↑  “Benazir Bhutto killed”. Time. ngày 27 tháng 12 năm 2007. Bản gốc lưu trữ ngày 30 tháng 12 năm 2007. Truy cập ngày 27 tháng 12 năm 2007.
↑  “Bhutto death explanation 'pack of lies'”. Herald Sun. Bản gốc lưu trữ ngày 30 tháng 12 năm 2007. Truy cập ngày 28 tháng 12 năm 2007.
↑
↑  “Benazir Bhutto Assassination: Video Shows Last Moments Of Former PM”. The Post Chronicle. ngày 27 tháng 12 năm 2007. Bản gốc lưu trữ ngày 29 tháng 12 năm 2007. Truy cập ngày 27 tháng 12 năm 2007.
↑  Bhutto photographer: 'Gunshots rang out and she went down' CNN
↑  “Bhutto's body in Larkana for burial”. ngày 28 tháng 12 năm 2007. Bản gốc lưu trữ ngày 31 tháng 12 năm 2007. Truy cập ngày 28 tháng 12 năm 2007.
↑  “Benazir Bhutto 'killed in blast'”. BBC News. ngày 27 tháng 12 năm 2007.
↑  “Benazir Bhutto assassinated”. ngày 27 tháng 12 năm 2007.
↑  “Bhutto's body flown home”. CNN Asia. ngày 27 tháng 12 năm 2007.
↑  Pakistanis Bury Bhutto and Brace for More Turmoil 29 tháng 12 năm 2007
1 2 3 4 5  “Reactions to Bhutto assassination”. BBC. ngày 27 tháng 12 năm 2007. Truy cập ngày 27 tháng 12 năm 2007.
↑  “Sharif vows to fight Bhutto's 'war'”. IOL. ngày 27 tháng 12 năm 2007. Truy cập ngày 27 tháng 12 năm 2007.
↑  Varner, Bill (ngày 27 tháng 12 năm 2007). “UN Security Council, Ban Condemn Slaying of Pakistan's Bhutto”. Bloomberg. Truy cập ngày 27 tháng 12 năm 2007.
1 2  “Putin hopes those guilty of Bhutto's death will be punished” (bằng tiếng Anh). RIA Novosti. ngày 27 tháng 12 năm 2007. Truy cập ngày 27 tháng 12 năm 2007. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong: |date= (trợ giúp)
↑  Roy, Nilova (ngày 27 tháng 12 năm 2007). “India expresses shock, horror at Bhutto's assassination”. Hindustan Times. Bản gốc lưu trữ ngày 30 tháng 12 năm 2007. Truy cập ngày 27 tháng 12 năm 2007.
Benazir trong chuyến thăm Washington D.C. năm 1988
Apt. (bài hát)

"Apt." (viết tắt của "Apartment") là một bài hát của nữ ca sĩ người New Zealand gốc Hàn Quốc Rosé và nam ca sĩ kiêm nhạc sĩ sáng tác bài hát người Mỹ Bruno Mars. Ca khúc được The Black Label và Atlantic Records phát hành vào ngày 18 tháng 10 năm 2024, đóng vai trò là đĩa đơn mở đường cho album phòng thu đầu tay của Rosé, Rosie (2024). "Apt." đánh dấu đĩa đơn solo đầu tiên của Rosé sau ba năm vắng bóng và là sản phẩm âm nhạc đầu tiên của nữ ca sĩ kể từ khi rời khỏi YG Entertainment và Interscope Records vào năm 2023. "Apt." được sáng tác bởi nhiều nhạc sĩ bao gồm cả Rosé và Mars. Bài hát chứa đựng những âm thanh bắt nguồn từ bản hit "Mickey" năm 1982 của Toni Basil. "Apt." là ca khúc thuộc thể loại nhạc pop tiết tấu nhanh, pop rock, pop punk và new wave. Trong bài hát còn có âm hưởng thể loại như indie rock và electropop. Nội dung "Apt." được lấy ý tưởng từ một trò chơi uống rượu Hàn Quốc, với phần lời điệp khúc của bài hát là những tiếng apateu (tiếng Hàn: 아파트; dịch nghĩa đen: "apartment") hô vang theo nhịp của trò chơi.
Giới chuyên môn tán dương "Apt." nhờ vào âm nhạc bắt tai, gây sức hấp dẫn rộng rãi cho mọi văn hóa và góp phần lan tỏa nền văn hóa Hàn Quốc trên toàn thế giới. Bài hát này đạt được thành công về mặt thương mại khi dành ra 10 tuần liền đứng đầu hai bảng xếp hạng Billboard Global 200 và Global Excl. US, qua đó trở thành đĩa đơn quán quân thứ hai của Rosé và Mars và là bài hát đứng hạng nhất lâu nhất trong năm 2024 trên hai bảng xếp hạng này. Tại Hàn Quốc, "Apt." đứng thứ nhất trên Circle Digital Chart suốt 10 tuần liên tiếp. Đây là ca khúc đầu tiên của ca sĩ nữ solo K-pop đứng đầu ARIA Singles Chart của Úc và là bài hát phương Tây đầu tiên giành ngôi đầu bảng Billboard Japan Hot 100 sau hơn một thập kỷ. "Apt." còn đứng đầu bảng xếp hạng ở hơn 30 quốc gia khác nhau bao gồm Áo, Đức, Indonesia, New Zealand, Philippines và Thụy Sĩ. Bài hát đạt top 5 ở các bảng xếp hạng Billboard Hot 100 và UK Singles Chart, giúp Rosé trở thành nghệ sĩ nữ solo K-pop đầu tiên làm được điều này.
Video âm nhạc do Mars và Daniel Ramos đạo diễn được công chiếu trên trang YouTube của Rosé cùng ngày phát hành với đĩa đơn. Nội dung trong đó chỉ đơn giản là một ban nhạc garage rock gồm hai thành viên Rosé và Mars mặc áo đen và ca hát nhảy nhót tung tăng dưới tông nền màu hồng. Video âm nhạc lập kỷ lục số lượt xem trên YouTube, trở thành video nghệ sĩ K-pop nhanh nhất đạt 500 triệu lượt xem trên nền tảng. Rosé biểu diễn "Apt." tại những chương trình như The Seasons: Lee Young-ji's Rainbow, Christmas Live Lounge 2024 của BBC Radio 1 và The Tonight Show Starring Jimmy Fallon. Cô còn trình diễn chung với Mars tại giải MAMA 2024, tại đây họ được trao giải Xung động Toàn cầu.
Bối cảnh và quảng bá

Ngày 29 tháng 12 năm 2023, Rosé thông báo rời khỏi công ty giải trí Hàn Quốc YG Entertainment cùng hãng thu liên kết The Black Label để phát triển sự nghiệp solo, trong khi vẫn tiếp tục hoạt động cùng YG với vai trò là thành viên của nhóm nhạc nữ Hàn Quốc Blackpink. Trước khi ra đi, Rosé phát hành album đĩa đơn solo đầu tay R vào tháng 3 năm 2021 gồm hai bài hát "On the Ground" và "Gone". Các bản phát hành này đều đem lại cho Rosé những thành công về mặt thương mại.
Tháng 8 năm 2024, nhiều người bắt gặp Rosé tham dự buổi hòa nhạc của nam ca sĩ kiêm nhạc sĩ sáng tác bài hát Bruno Mars tại Los Angeles và lát sau đăng tải bức hình chụp cô mặc áo có in hình Mars trên đó. Tháng 9, Rosé thông báo qua tài khoản mạng xã hội của cô là đã ký hợp đồng solo toàn cầu mới với hãng thu âm Atlantic Records. Ngày 16 tháng 10, Rosé đăng hình polaroid cô ngồi kế bên Mars với dòng mô tả rằng cô đang hướng dẫn anh chơi trò chơi uống rượu Hàn Quốc. Mars còn đăng bài trên Instagram kể về việc Rosé đã cố hôn anh tối hôm đó, dẫn đến nhiều tin đồn là bài hát hợp tác giữa cả hai sắp sửa được phát hành.
Ngày 17 tháng 10, Rosé thông báo "đánh úp" phát hành đĩa đơn lên mạng xã hội vào ngày mai, kèm theo đó là bức hình chụp ảnh bìa đĩa đơn trắng đen tông hồng cho thấy Mars đứng phía sau dàn trống, còn Rosé thì ngồi phía trước mặc áo khoác lông đen. Thông báo này được đưa ra vài tuần sau khi Rosé công bố phát hành album phòng thu đầu tay Rosie vào ngày 6 tháng 12 năm 2024.
Nhạc và lời

"Apt."
Lấy cảm hứng từ nhịp điệu hô vang  trong một trò chơi uống rượu Hàn Quốc, phần điệp khúc của bài hát được khen ngợi nhờ giai điệu bắt tai và âm thanh sôi động.
"Apt." được sáng tác bởi Rosé, Amy Allen, Brody Brown, Philip Lawrence, Theron Thomas của R. City, Rogét Chahayed, Omer Fedi, Cirkut và Mars. Công đoạn sản xuất bài hát do Chahayed, Fedi và Cirkut và Mars thực hiện. Nicky Chinn và Mike Chapman được ghi công bổ sung nhờ vào những âm thanh trong bài hát được lấy từ đĩa đơn năm 1982 "Mickey" của Toni Basil. Các nhà phê bình phân loại "Apt." là một bài hát thuộc thể loại nhạc pop, pop punk, pop rock và new wave, với yếu tố thể loại phụ indie rock và electropop. Mở đầu bài hát là các phân đoạn rap, tiếp đến là đoạn tiền điệp khúc phong cách melodic.
'Apt.' thực ra là trò chơi uống rượu Hàn Quốc yêu thích mà tôi chơi với bạn bè ở nhà. [Bài hát] rất đơn giản, khiến bạn mỉm cười và phá vỡ sự im lặng tại bất kỳ bữa tiệc nào. Một đêm trong phòng thu, tôi đã chỉ cho ekip của mình cách chơi trò chơi này. Mọi người đều bị cuốn hút, đặc biệt là khi tôi bắt đầu hát. Vì vậy chúng tôi đã chơi đùa và nói rằng nên tạo một bài hát từ [trò chơi đó]... Sau khi Bruno tham gia vào, phần còn lại trở thành điều tuyệt vời chưa từng có!
—Rosé nói về ý tưởng sáng tác "Apt.".
Đoạn điệp khúc "vui nhộn" và "gây nghiện" của "Apt." là những từ apateu (tiếng Hàn: 아파트; dịch nghĩa đen: "apartment") được lấy từ lời hô vang theo nhịp của trò chơi uống rượu Hàn Quốc tên là "Apartment", đó cũng là tiêu đề của bài hát. Trong một buổi phỏng vấn cùng Vogue, Rosé nói rằng cô lúc đầu "kiểu như hoảng loạn lo lắng" trước việc mọi người phản ứng với bài hát kể về trò chơi uống rượu. Thậm chí, Rosé còn định kêu đội ngũ của cô xóa "Apt." khỏi điện thoại của họ, song cô phát hiện đội ngũ đã bị lôi cuốn trước bài hát đó. Một thời gian sau, Rosé đề nghị hợp tác với Mars và gửi cho anh ba bài gồm có "Apt.". Sau khi Mars nghe bài hát lần đầu, anh hỏi nhan đề có nghĩa là gì thì Rosé giải thích rằng đó là tên của một trò chơi uống rượu Hàn Quốc. Rosé còn bày tỏ rằng cô "chưa từng nghĩ [việc hợp tác] sẽ xảy đến" và "cực kỳ phấn khích" khi sắp làm việc cùng với Mars. Ngày 8 tháng 11 năm 2024, Rosé đăng video hậu trường trên Instagram nhằm ăn mừng kỷ niệm một năm ngày sáng tác và thu âm "Apt." vào ngày 7 tháng 11 năm 2023.
Đánh giá chuyên môn

| Đánh giá chuyên môn> Nguồn đánh giá.Nguồn | Đánh giá chuyên môn> Nguồn đánh giá.Đánh giá |
| --- | --- |
IZM: 
NME: 
"Apt." được các nhà phê bình cũng như giới mộ điệu hoan nghênh rộng rãi. Ca khúc góp mặt trong nhiều bảng xếp hạng cuối năm của nhiều nhà phê bình và được cho là một hiện tượng văn hóa. Forbes công nhận "Apt." là bài hát K-pop được hoan nghênh nhất năm 2024. Rhian Daly của NME dành tặng bài hát 5 sao tuyệt đối và nhận xét "Apt." là "một bản nhạc sôi động tràn đầy năng lượng vui tươi, từ giai điệu pop rock mạnh mẽ đến đoạn điệp khúc gây nghiện." Trên tờ Vogue, Irene Kim ca ngợi chất giọng hài hòa giữa Rosé và Mars và gọi đây là "một niềm vui nhạc pop punk [...] sẽ khiến người hâm mộ hò reo theo". Paper chọn "Apt." là 10 ca khúc hay nhất ra mắt hàng tuần và cảm nhận đây là một "track pop rock đùa giỡn" khi đi cùng với một "video vui nhộn không thể cưỡng lại theo phong cách The Ting Tings". Billboard đưa "Apt." vào danh sách những bài hát phải nghe hàng tuần và ca ngợi là "một bản nhạc pop hấp dẫn toàn là điệp khúc vỗ tay theo".
Các nhà phê bình người Hàn Quốc cũng khen ngợi tương tự nhờ vào giai điệu hấp dẫn và ý tưởng sáng tạo của "Apt". Lim Dong-yeop của IZM chấm "Apt." 3,5/5 sao. Jeong Min-jae tán tụng điệp khúc lặp đi lặp lại giống như thánh ca của "Apt", tính gây nghiện của bài hát và sức tác động của điệp khúc cuốn hút. Nhà phê bình nhận định "Apt" hoàn toàn có thể bắt tai người nghe nước ngoài vì lời bài hát dễ phát âm với nhịp điệu vui nhộn. Jeong phát biểu rằng phong cách pop punk trộn lẫn rock của "Apt" phù hợp với xu hướng âm nhạc hiện tại, có thể giúp tên tuổi K-pop vươn ra xa hơn cả tiêu chuẩn công nghiệp của nền âm nhạc đó. Park Seon-min, một chuyên gia phê bình văn hóa đại chúng và giáo sư tại Đại học Kyung Hee, công nhận sức nổi tiếng trên toàn thế giới của "Apt." nhờ vào ca từ thu hút, chủ đề trò chơi uống rượu và sức hâp dẫn của hình tượng ngôi sao giải trí. Chuyên gia cho biết chính giai điệu gây nghiện, hình ảnh MV sống động và chủ đề dễ hiểu của bài hát, khiến "Apt." hấp dẫn và dễ được đông đảo khán giả thưởng thức. Trong khi đó, Jeong Won-seok bình luận rằng bản thân "Apt." không có gì "mới mẻ" khi âm thanh bài hát gợi nhớ đến những bản nhạc như "Mickey" và "That's Not My Name" của The Ting Tings. Tuy nhiên, nhà phê bình này cũng khen ngợi "Apt." đã đem đến một phong cách mới hiếm thấy trong K-pop, gọi đây là "một bài hát pop được nhào nặn tốt" và khác biệt so với các bản nhạc pop tiếng Anh thông thường.
Đánh giá chuyên môn > Danh sách xếp hạng

| Ấn phẩm | Danh sách | Thứ hạng | Tham khảo |
| --- | --- | --- | --- |
| Billboard | 100 bài hát xuất sắc nhất năm 2024 | 56 |  |
| Consequence | 200 bài hát xuất sắc nhất năm 2024 | 166 |  |
| NME | 50 bài hát xuất sắc nhất năm 2024 | 14 |  |
| NME | 25 bài hát K-pop xuất sắc nhất năm 2024 | 2 |  |
| Paste | 20 bài hát K-pop xuất sắc nhất năm 2024 | 3 |  |
| Rolling Stone | Top 25 bài hát của năm 2024 theo Rob Sheffield | 23 |  |
| Rolling Stone | 100 bài hát xuất sắc nhất năm 2024 | 21 |  |
| Stereogum | Top 40 bài hát pop của năm 2024 | 35 |  |
| Uproxx | Những bài hát xuất sắc nhất năm 2024 | Xếp hạng |  |
| USA Today | 10 bài hát xuất sắc nhất năm 2024 | 9 |  |
Tác động

Công ty nghiên cứu Gallup Korea vinh danh "Apt." là bài hát của năm 2024 trong cuộc khảo sát những người tham gia dưới 40 tuổi công khai thường niên. Ca khúc này được sử dụng làm bài hát biểu tình tại Thiết quân luật Hàn Quốc 2024. Sau khi phát hành, "Apt." giúp hồi sinh bản hit năm 1982 "Apartment" (아파트) của Yoon Soo-il bằng cách gia tăng lượt phát nhạc trực tuyến lên đến 190% trên Genie Music. Trong một cuộc gọi phỏng vấn với Yonhap News, Yoon phát biểu: "Tôi rất vui vì Rosé và Bruno Mars đã hồi sinh bài hát của tôi". Bài hát còn làm tăng giá trị cổ phiếu của HiteJinro lên 6% (21.200 won), khiến cho số lượng giao dịch vượt quá 1 triệu. Các nhà đầu tư bày tỏ lạc quan trước khoản tăng thêm đó. Một đại diện từ công ty bảo rằng somaek có thể trở thành chủ đề toàn cầu do ảnh hưởng của Rosé và nữ ca sĩ "đã biến văn hóa ăn chơi của Hàn Quốc trở thành âm nhạc, chỉ cho chúng ta cách làm somaek. Đó là điều mà chúng tôi hy vọng sẽ khơi dậy sự quan tâm của quốc tế đối với rượu soju Hàn Quốc". HiteJinro còn phải tận dụng sức hút video âm nhạc của Rosé và hướng dẫn soju để thực hiện các chiến lược marketing trên mạng xã hội nhằm tăng cường xuất khẩu trong bối cảnh bán hàng tại nội địa Hàn Quốc diễn ra chậm chạp. Ngoài ra, giá trị cổ phiếu của YG Plus còn tăng lên 157,8% chỉ sau 6 ngày nhờ phân phối các sản phẩm âm nhạc solo của Rosé dưới hãng đĩa The Black Label. Nhà phân tích Lim Su-jin từ Daishin Securities cho biết "Apt." đã giúp các nhà đầu tư vào ngành giải trí tự tin hơn bằng cách cho thấy K-pop vẫn phổ biến được ở các nước phương Tây.