Mujahideen
Thời kỳ Chiến tranh Lạnh > Afghanistan

Có thể cho rằng các mujahideen nổi tiếng nhất bên ngoài thế giới Hồi giáo là các nhóm đối lập Afghanistan khác nhau, với liên kết lỏng lẻo. Đây là những người ban đầu đã nổi dậy chống lại chính phủ Cộng hòa Dân chủ Afghanistan thân Liên Xô (DRA) vào cuối những năm 1970. Theo yêu cầu của DRA, Liên Xô đã đưa lực lượng vào nước này để viện trợ cho chính phủ vào năm 1979. Các mujahideen đã chiến đấu chống lại quân đội Liên Xô và DRA trong Chiến tranh Liên Xô-Afghanistan (1979–1989). Phong trào kháng chiến của Afghanistan bắt nguồn từ hỗn loạn và ban đầu, các lãnh chúa trong khu vực đã tiến hành hầu như tất cả các cuộc giao tranh tại địa phương. Khi chiến tranh ngày càng tinh vi, sự hỗ trợ từ bên ngoài và sự phối hợp trong khu vực ngày càng tăng. Các đơn vị cơ bản của tổ chức và hành động mujahideen tiếp tục phản ánh bản chất phi tập trung cao của xã hội Afghanistan và các tổ chức mạnh mẽ của các nhóm bộ lạc mujahideen và Pashtun cạnh tranh nhau, đặc biệt là ở các khu vực biệt lập giữa các ngọn núi. Cuối cùng, bảy đảng mujahideen chính đã liên minh thành khối chính trị có tên gọi là Thống nhất Hồi giáo Afghanistan Mujahideen. Tuy nhiên, các phe phái này không chịu sự chỉ huy duy nhất và có sự khác biệt về ý thức hệ.
Nhiều người Hồi giáo từ các quốc gia khác đã hỗ trợ các nhóm mujahideen khác nhau ở Afghanistan. Một số nhóm cựu chiến binh này đã trở thành những người đóng vai trò quan trọng trong các cuộc xung đột sau này trong và khắp thế giới Hồi giáo. Osama bin Laden, xuất thân từ một gia đình giàu có ở Ả Rập Xê Út, là một nhà tổ chức và nhà tài chính lỗi lạc của một nhóm tình nguyện viên nước ngoài theo chủ nghĩa Hồi giáo toàn Ả Rập; Maktab al-Khadamat trong nhóm này đã vận chuyển tiền, vũ khí và các chiến binh Hồi giáo từ khắp nơi trên thế giới Hồi giáo vào Afghanistan, với sự hỗ trợ và hỗ trợ của chính phủ Ả Rập Xê Út và Pakistan. Những chiến binh nước ngoài này được gọi là " người Ả Rập Afghanistan " và những nỗ lực của họ đã được Abdullah Yusuf Azzam điều phối.
Mặc dù mujahideen được hỗ trợ bởi chính phủ Pakistan, Mỹ, Trung Quốc và Ả Rập Xê Út, nguồn tài trợ chính của mujahideen là các nhà tài trợ tư nhân và các tổ chức từ thiện tôn giáo trên khắp thế giới Hồi giáo - đặc biệt là ở Vịnh Ba Tư. Jason Burke kể lại rằng "chỉ có 25% số tiền cho cuộc thánh chiến Afghanistan thực sự được các quốc gia cung cấp trực tiếp."
Lực lượng Mujahideen đã gây ra thương vong nghiêm trọng cho các lực lượng Liên Xô, và khiến cho cuộc chiến này trở nên rất tốn kém đối với Liên Xô. Năm 1989, Liên Xô rút lực lượng khỏi Afghanistan. Vào tháng 2 năm 1989, bảy phe phái Sunni mujahideen đã thành lập Chính phủ lâm thời Afghanistan (AIG) ở Peshawar, do Sibghatullah Mojaddedi lãnh đạo, như một nỗ lực cho một mặt trận thống nhất chống lại DRA. AIG trở thành phe thất bại, một phần vì không giải quyết được sự khác biệt giữa các phe phái; một phần vì sự ủng hộ hạn chế của công chúng vì nó loại trừ các phe phái Shia mujahideen do Iran hậu thuẫn và loại trừ những người ủng hộ cựu Quốc vương Mohammed Zahir Shah ; và thất bại của mujahideen trong Trận Jalalabad vào tháng 3 năm 1989.
Năm 1992, tổng thống cuối cùng của DRA, Mohammad Najibullah, bị lật đổ và hầu hết các phe phái mujahideen đã ký Hiệp định Peshawar. Tuy nhiên, mujahideen không thể thành lập một chính phủ thống nhất chức năng, và nhiều nhóm mujahideen lớn hơn bắt đầu tranh giành quyền lực ở Kabul.
Sau nhiều năm chiến đấu tàn khốc, tại một ngôi làng nhỏ Pashtun , một mullah tên là Mohammed Omar đã tổ chức một phong trào vũ trang mới với sự hậu thuẫn của Pakistan. Phong trào này được gọi là Taliban ("sinh viên" trong tiếng Pashto), ám chỉ cách hầu hết các Taliban lớn lên trong các trại tị nạn ở Pakistan trong những năm 1980 và được dạy trong Wahhabi madrassas do Ả Rập Xê-út hậu thuẫn, các trường tôn giáo nổi tiếng với việc dạy cách diễn giải kinh Qu'ran theo chủ nghĩa chính thống của đạo Hồi.