stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Outback
Đời sống hoang dã

Vùng đất sở hữu nhiều loại vật đã thích nghi tốt với điều kiện nơi đây, dù hầu hết số chúng hiếm khi xuất hiện. Nhiều loài động vật như Kangaroo đỏ và chó dingo thường trốn trong các bụi rậm để nghỉ ngơi và tránh thời gian nóng bức trong ngày.
Các loài chim rất đông đúc, hầu hết có  thể được nhìn thấy ở các hố nước vào lúc rạng đông hoặc chạng vạng tối. Những đàn vẹt khổng lồ như  Vẹt đuôi dài, vẹt mào, corella và galah thường xuyên xuất hiện. Trên mặt đất và các con đường, nhiều loài thằn lằn và rắn thường xuất hiện để phơi nắng nhưng đến mùa hè thì hiếm khi thấy chúng.
Các loài hoang dã.như lạc đà phát triển rất sung túc ở miền trung nước Úc,  chúng được mang đến đầu tiên bởi những người chăn lạc đà Afghanistan. Ngựa hoang được gọi là "brumby" vốn là ngựa trạm nhưng đã thoát ra ngoài hoang dã. Heo rừng, mèo và thỏ là các giống ngoại lai đang đe dọa làm suy thoái môi trường, do vậy rất nhiều tiền và công sức đã đổ ra nhằm diệt tận gốc chúng, bảo vệ hệ sinh thái mong manh.
Du lịch

Có rất nhiều địa điểm tham quan nổi tiếng trong khu vực. Một số điểm đến nổi tiếng như:
Alice Springs, Northern Territory
Australian Stockman's Hall of Fame
Birdsville, Queensland
Broken Hill, New South Wales
Broome
Coober Pedy, South Australia
Devils Marbles
Kakadu National Park
Kalgoorlie-Boulder, Western Australia
Kata Tjuta (The Olgas)
Katherine Gorge
Kings Canyon (Watarrka)
MacDonnell Ranges
Monkey Mia
Mount Isa, Queensland
Mount Augustus National Park
Tennant Creek, Northern Territory
Uluru (Ayers Rock)
Willandra Lakes Region
Du khách thăm Outback thường là tự lái xe đến, hoặc thuê phương tiện vận chuyển hoặc các tour du lịch được tổ chức sẵn. Du khách có thể đến thăm các khu vực xa xôi dễ dàng bằng các tuyến đường chính và không cần lập kế hoạch. Tuy nhiên, để đến những vùng xa xôi nhất đòi hỏi phải có kế hoạch từ trước và có phương tiện di chuyển phù hợp, đáng tin cậy (thông thường là xe bốn bánh). Cũng cần lượng nhu yếu phẩm đáng kể và các trang thiết bị cần thiết (bao gồm cả phần dự trữ phòng hờ). Không nên đi đến các khu vực đặc biệt này nếu chỉ có 1 phương tiện duy nhất, trừ khi du khách được trang bị đầy đủ với công nghệ giao tiếp hiện đại (như điện thoại vệ tinh, EPIRB v.v.). Du khách có thể ghé thăm những khu vực này theo đoàn. Thỉnh thoảng đã có trường hợp du khách và dân địa phương tử vong trong các chuyến đi chỉ vì không mang đủ nước và thức phẩm hoặc rời bỏ phương tiện di chuyển để tìm sự giúp đỡ. Du khách cần thông báo trước cho ai đó đáng tin cậy về đường đi và lịch trình cụ thể của mình, và lưu ý rằng việc tìm kiếm một phương tiện giao thông thì dễ dàng hơn là một cá nhân vì vậy, trong trường hợp xảy ra sự cố thì không được rời bỏ phương tiện. Những vùng đất này sở hữu số lượng sinh vật rất đa dạng, như kangaroo, đà điểu và chó dingo. Hàng rào ngăn chó dingo đã được xây dựng nhằm ngăn cản chó dingo tiến đến các vùng nông nghiệp ở phía đông nam của đại lục. Những vùng tương đối màu mỡ chủ yếu được dùng làm bãi chăn thả để nuôi cừu hoặc gia súc tại các trại chăn nuôi được thuê từ chính phủ liên bang. Khu vực Riversleigh, Queensland, là một trong những địa điểm hóa thạch nổi tiếng nhất của Úc và đã được đưa vào danh sách di sản thế giới từ năm 1994. Khu vực rộng 100 km2 (39 dặm vuông) có các mẫu hóa thạch của nhiều loài thú có vú, chim và bò sát cổ đại thuộc thế Oligocene và Miocene.
Giao thông

Vùng này là nơi từng có nhiều tuyến đường lịch sử qua lại.  Hầu hết các tuyến cao tốc chính đều được trải nhựa đường rất tốt, trong khi các con đường còn lại thì vẫn còn là đường đất. Đường sá ở các khu vực đầy đá và cát thì cần phải có phương tiện bốn bánh vượt địa hình, dự trữ nhiên liệu, lốp, thực phẩm và nước từ trước. Tuy nhiên hầu hết các con đường trong vùng là dễ dàng đi bằng phương tiện bình thường, yêu cầu có bảo dưỡng. Tài xế không quen với đường đất nên đặc biệt thận trọng – lời khuyên là cần giảm tốc độ, bảo dưỡng bổ sung, và tránh lái vào ban đêm bởi vì có thể gặp phải thú vật đi lạc trên đường. Không nên đi du lịch trong thời gian mùa mưa ở phía bắc (tháng 11 tới tháng tư) khi các trận mưa như trút nước sẽ nhanh chóng làm các con đường đất lầy lội, không đi được. Tại các vùng xa xôi nhất của nước Úc, các điểm bán nhiên liệu cách nhau hàng trăm cây số vì vậy cần phải dự trữ nhiên liệu hoặc tính toán địa điểm sẽ đổ xăng cẩn thận, tránh trường hợp hết xăng dọc đường. Thêm vào đó, nhiều con đường có những xe kéo chở hàng nhiều toa (thường được gọi là tàu đường bộ) đi qua, lái xe phải cực kỳ lưu tâm khi đi xung quanh các xe này do chiều dài và trọng lượng khổng lồ (thường là ba toa kéo đầy hàng) và lượng bụi tạo ra bởi các lốp xe kích thước 46+.
Cao tốc Stuart chạy từ bắc xuống nam xuyên qua trung tâm của lục địa, gần như song hành với tuyến đường sắt Adelaide–Darwin. Người ta đã đề xuất phát triển tuyến đường chạy theo hướng tây nam - đông bắc đáp ứng mọi kiểu thời tiết (đường không trải nhựa được xây dựng bằng vật liệu không tạo ra bùn khi có mưa) băng qua lục địa theo đường chéo xuất phát từ Laverton, Tây Úc (phía bắc của Kalgoorlie), xuyên qua lãnh thổ Bắc Úc đến Winton, Queensland.
Giao thông đường hàng không dựa vào dịch vụ bưu tín ở một số khu vực, vì dân cư thưa thớt và đường sá đóng cửa trong mùa mưa. Hầu hết mỏ khoáng sản có một đường băng và nhiều nơi sử dụng lực lượng lao động bay đi bay về. Tương tự, gần như các trang trại nuôi cừu và gia súc nào cũng có  một đường băng và số ít thì có máy bay riêng. Chăm sóc y tế và dịch vụ cứu thương được cung cấp bởi Cơ quan Bác sĩ Hàng không Hoàng gia (RFDS). School of the Air là một trường học bằng công nghệ radio sử dụng trạm radio của RFDS.
Tài liệu đọc thêm

Dwyer Andrew (2007) Outback - Recipes and Stories from the Campfire Miegunyah Press ISBN 978-0-522-85380-3
Read, Ian G.(1995) Australia's central and western outback: the driving guide Crows Nest, N.S.W. Little Hills Press. Little Hills Press explorer guides ISBN 1-86315-061-7
Year of the Outback 2002, Western Australia Perth, W.A.
Bãi khai thác ở Lightning Ridge
Một biển báo trên cao tốc Eyre cho biết có một đường băng khẩn cấp của RFDS phía trước.
Dãy MacDonnell thuộc Lãnh thổ Bắc Úc, miền trung nước Úc.
Một con ngựa hoang
Dịch vụ xe buýt Coober Pedy Oodnadatta chạy trong vùng, chuyên phục vụ du lịch và bưu tín.
Miệng hố Gosses Bluff, một trong rất nhiều miệng hố va chạm trong vùng.
Quang cảnh từ trên không ở Kata Tjuta
Một biển cảnh báo tình trạng giao thông nguy hiểm.
HD Hyundai Heavy Industries

| --- | --- |

Xưởng đóng tàu của Hyundai Heavy Industries
Tên bản ngữ: HD현대중공업
Loại hình: Đại chúng
Ngành nghề: Đóng tàu
Thành lập: 1972; 52 năm trước (1972)
Trụ sở chính: Ulsan,  Hàn Quốc
Khu vực hoạt động: Toàn cầu
Thành viên chủ chốt: Kwon Oh Gap (Phó chủ tịch)
Doanh thu: 39.33 tỷ USD (2015)
Lợi nhuận kinh doanh: 1.31 tỷ USD (2015)
Lãi thực: 1.16 tỷ USD (2015)
Số nhân viên: 25,093 (2012)
Công ty mẹ: Hyundai
Website: www.hhi.co.kr
| --- | --- |
HD Hyundai Heavy Industries
Hangul: 현대중공업 (주)
Hanja: 現代重工業(株)
Romaja quốc ngữ: Hyeondae Junggongeop
McCune–Reischauer: Hyŏndae Chunggongŏp
Hiệu suất Tài chính Hyundai Heavy Industries
Các cần cẩu và nhà máy đóng tàu của Hyundai Heavy Industries
HD Hyundai Heavy Industries (HHI; Tiếng Hàn: 에이치디현대중공업 주식회사; Romaja: Eichidi Hyeondae Junggongeop jusik hoesa) là công ty đóng tàu lớn nhất thế giới có trụ sở chính đặt tại Ulsan, Hàn Quốc, được thành lập vào năm 1972 bởi doanh nhân Chung Ju-yung. Năm 2002, công ty tách khỏi công ty mẹ. Công ty có 4 bộ phận kinh doanh cốt lõi bao gồm: đóng tàu, kỹ thuật, công nghiệp nặng và máy móc, ngoài ra còn có 5 công ty con khác gồm: Hyundai Electric & Energy Systems, Hyundai Construction Equipment, Hyundai Robotics, Hyundai Heavy Industries Green Energy và Hyundai Global Service.
Các bộ phận > Bộ phận cốt lõi > Đóng tàu

Tàu chở dầu thô
Tàu chở container
Tàu khoan dầu và khí tự nhiên
Tàu chở khí tự nhiên hóa lỏng
Tàu vận chuyển khí xăng dầu hóa lỏng (LPG) bao gồm các tàu vận chuyển khí rất lớn (VLGC)
Tàu hải quân, với công nghệ Skybench tùy chọn
Các bộ phận > Bộ phận cốt lõi > Xây dựng và kỹ thuật giàn khoan dầu khí ngoài khơi

Xây dựng và kỹ thuật giàn khoan dầu khí ngoài khơi
Đóng tàu chở và kho chứa dầu khí (FPSO)
Đóng sà lan và tàu chở tàu (bán chìm)
Các bộ phận > Bộ phận cốt lõi > Xây dựng và kỹ thuật cơ sở công nghiệp

Xây dựng và kỹ thuật nhà máy điện
Xây dựng và kỹ thuật cơ sở sản xuất dầu khí
Xây dựng và kỹ thuật nhà máy khử muối
Các bộ phận > Bộ phận cốt lõi > Sản xuất và kỹ thuật máy móc và động cơ lớn

Động cơ tàu thủy lớn
Nhà máy điện trạm lớn
Các bộ phận > Các bộ phận không cốt lõi > Thiết bị xây dựng

Máy xúc
Máy xúc lật
Xe nâng hạ
Các bộ phận > Các bộ phận không cốt lõi > Robot

Các nhà sản xuất robot công nghiệp hàng đầu Hàn Quốc gồm phát triển robot y tế & phẫu thuật.
Các bộ phận > Các bộ phận không cốt lõi > Năng lượng xanh

Máy biến áp và các thiết bị phân phối điện khác. Mạng lưới phân phối của Hyundai-Green cho các sản phẩm năng lượng mặt trời gồm hơn 72 nhà phân phối và bán buôn tại hơn 20 quốc gia.
Nguyễn Công Thành (cầu thủ bóng đá, sinh 1997)

Đối với các định nghĩa khác, xem Nguyễn Công Thành (định hướng).
| Thông tin cá nhân |
| --- | --- | --- | --- |
Ngày sinh:  5 tháng 10, 1997 (27 tuổi)
Nơi sinh:  Tam Nông, Đồng Tháp
Chiều cao:  1,75 m (5 ft 9 in)
Vị trí:  Tiền đạo
Thông tin đội
Đội hiện nay:  Đồng Tháp
Số áo:  19
Sự nghiệp cầu thủ trẻ
Năm:  Đội
2009–2014:  Đồng Tháp
Sự nghiệp cầu thủ chuyên nghiệp*
| Năm |  Đội |  ST |  (BT) |
| 2015–2022 |  Đồng Tháp |  40 |  (17) |
| 2021 |  Thành phố Hồ Chí Minh |  9 |  (0) |
Sự nghiệp đội tuyển quốc gia‡
| Năm |  Đội |  ST |  (BT) |
| 2015 |  U-19 Việt Nam |   |   |
 *Số trận ra sân và số bàn thắng ở câu lạc bộ tại giải quốc gia, chính xác tính đến 13 tháng 3 năm 2016 ‡ Số trận ra sân và số bàn thắng ở đội tuyển quốc gia, chính xác tính đến 29 tháng 9 năm 2015 (UTC)
Nguyễn Công Thành (sinh ngày 5 tháng 10 năm 1997) là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Việt Nam hiện đang thi đấu ở vị trí tiền đạo cho câu lạc bộ Đồng Tháp tại V.League 2.
Công Thành hiện tại giữ kỷ lục là cầu thủ trẻ nhất ra sân ở V-League 1 khi anh vào sân thay người ở phút 61 trong trận đấu ngày 10 tháng 1 năm 2015 trên sân vận động Cao Lãnh giữa Đồng Tháp và XSKT Cần Thơ.
Danh hiệu

Giải bóng đá U15 quốc gia: Huy chương đồng (2013).
Tiếng Phạn

| Tiếng Phạn |
| --- | --- |
संस्कृतम् Saṃskṛtam
Saṃskṛtam viết bằng chữ Devanagari
Sử dụng tại: Châu Á
Khu vực: Ấn Độ và một số vùng của Nam Á và Đông Nam Á; nhiều học giả Phật học tại các nước Đông Á như Trung Quốc, Nhật Bản, Thái Lan và Việt Nam cũng có thể dùng được tiếng Phạn.
Tổng số người nói: 6.106 (thống kê 1981); 194.433 số người nói như thứ tiếng thứ hai (thống kê 1961)
Hạng: không trong 100 hạng đầu tiên
Phân loại: Ấn-ÂuẤn-IranẤn-AryanTiếng Phạn
Hệ chữ viết: Hệ chữ viết Devanagari và một số hệ xuất phát từ chữ Brāhmī
Địa vị chính thức
Ngôn ngữ chính thức tại:  Ấn Độ
Ngôn ngữ thiểu số được công nhận tại:  Nam Phi
Quy định bởi: Viện Hàn lâm Ngôn ngữ học
Mã ngôn ngữ
ISO 639-1: sa
ISO 639-2: san
ISO 639-3: san
Tiếng Phạn hay Sanskrit (chữ Hán: 梵; saṃskṛtā vāk संस्कृता वाक्, hoặc ngắn hơn là saṃskṛtam संस्कृतम्) là một cổ ngữ Ấn Độ và là một ngôn ngữ tế lễ của các tôn giáo như Ấn Độ giáo, Phật giáo Bắc Tông và Jaina giáo. Nó có một vị trí quan trọng trong văn hóa Ấn Độ và các văn hóa vùng Đông Nam Á tương tự như vị trí của tiếng Latinh và tiếng Hy Lạp trong châu Âu Trung Cổ; nó cũng là kết cấu trọng điểm của truyền thống Ấn giáo/Phệ-đà, nhưng ở một mức độ cao cấp hơn. Ngày nay nó là một trong nhiều ngôn ngữ chính thức của Ấn Độ, mặc dù tiếng Hindi (hindī हिन्दी) và các thứ tiếng địa phương khác ngày càng được dùng phổ biến.
Khác với quan niệm phổ biến, tiếng Phạn không phải là một ngôn ngữ chết. Nó vẫn còn được dạy trong các trường học và tại gia khắp nước Ấn, tuy chỉ là ngôn ngữ thứ hai. Một số người Bà-la-môn vẫn xem tiếng Phạn là tiếng mẹ đẻ. Theo một thông tin gần đây, tiếng Phạn được phục hưng như một tiếng địa phương thực dụng tại làng Mattur gần Shimoga, Karnataka.
Tiếng Phạn phần lớn được dùng như một ngôn ngữ tế tự trong các nghi lễ của Ấn Độ giáo dưới dạng ca tụng và chân ngôn (sa. mantra). Tiền thân của tiếng Phạn cổ là tiếng Phệ-đà (zh. 吠陀, en. vedic sanskrit), một ngôn ngữ được xem là một trong những thành viên cổ nhất của hệ ngôn ngữ Ấn-Âu, và văn bản cổ nhất của nó là Lê-câu-phệ-đà (zh. 棃俱吠陀, sa. ṛgveda). Bài này nhấn mạnh vào Hoa văn Phạn ngữ như nó được hệ thống hoá bởi Ba-ni-ni (zh. 巴尼尼, sa. pāṇini) vào khoảng 500 trước CN. Hầu hết những bài văn tiếng Phạn được truyền miệng qua nhiều thế kỉ trước khi được ghi lại tại Ấn Độ trong thời kì trung cổ.
Lịch sử > Hệ ngôn ngữ Ấn-Âu

Tiếng Phạn thuộc nhóm ngôn ngữ Ấn-Aryan của hệ ngôn ngữ Ấn-Âu và, như vậy, nó có cùng gốc với phần lớn các ngôn ngữ châu Âu hiện đại, và cũng cùng nguồn với những ngôn ngữ châu Âu cổ như tiếng Latinh và tiếng Hy Lạp. Mối quan hệ có thể được minh hoạ qua hai từ cha và mẹ sau đây:
Tiếng Phạn: pitṛ पितृ và mātṛ मातृ
Tiếng Latinh: pater và mater
Tiếng Hy Lạp cổ: πατηρ và μητηρ
Điểm đáng chú ý là sự tương đồng trong cấu trúc ngữ pháp, ví như giới tính (hay giống), chức năng của các sự kiện (hay cách), thời thái và hình thức (hay trạng).
Tiếng Phạn còn giữ tất cả tám cách ngữ pháp của tiếng Ấn-Âu nguyên thủy:
Danh cách (nominative)
Đối cách (accusative)
Cách dụng cụ (instrumental)
Dữ cách (dative)
Li cách (ablative)
Sinh cách (genitive)
Cách vị trí (locative)
Hô cách (vocative)
Thêm vào số một và số nhiều, tiếng Phạn còn có số hai khi chia động từ hoặc biến hoá danh từ. Điểm giống nhau giữa các tiếng Latinh, cổ Hi Lạp và Phạn đã đóng vai trò quan trọng cho sự phát triển của ngành nghiên cứu ngôn ngữ Ấn-Âu.
Âm vận và cách viết

Bảng chữ cái tiếng Phạn bao gồm 13 mẫu âm, 33 phụ âm và 2 âm bổ sung. Cho 46 + 2 âm này thì hệ thống chữ viết Devanāgarī dành cho mỗi chữ một ký tự riêng biệt. Vì có nhiều âm và ký tự hơn bảng chữ cái Latinh nên khi phiên âm chuẩn mực, người ta cần có một loạt dấu đặc biệt—người Âu châu gọi là diacritics, Hán gọi là Khu biệt phát âm phù hiệu (zh. 區別發音符號)—hoặc phối hợp các ký tự khác nhau để ghi cách phát âm. Qua việc bổ sung năm phát âm phù hiệu
Dấu sắc cho âm hàm trên cọ xát răng (palatal sibilant) như trường hợp ś
Dấu ngã cho giọng mũi lưỡi đụng hàm trên (palatal nasal), trong trường hợp ñ
và phối hợp một phụ âm +h cho những âm có hơi đưa ra (aspiration), như trường hợp kh, người ta có thể trình bày tất cả những âm tiếng Phạn bằng các ký tự Latinh.
Âm vận và cách viết > Nguyên âm đơn

| Devanāgarī> Đứng riêng hoặc đầu chữ | Devanāgarī> Dấu nguyên âm trong chữ | IAST | HK | Cách phát âm> Tiếng Việt—Anh | Cách phát âm> IPA |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| अ |  | a | a | phát âm a ngắn, nghiêng chút về âm ơ—gut | ʌ |
| आ | ा | ā | A | phát âm dài gấp đôi a—father | aː |
| इ | ि | i | i | phát âm i ngắn—pin | i |
| ई | ी | ī | I | phát âm dài gấp đôi i—tweak | iː |
| उ | ु | u | u | phát âm u ngắn—push | u |
| ऊ | ू | ū | U | phát âm dài gấp đôi u—moo | uː |
| ऋ | ृ | ṛ | R | phát âm như ri, nhưng chỉ đọc phớt chữ i—một số phương ngữ Mỹ đọc như bird | r̩ |
| ॠ | ॄ | ṝ | RR | như ṛ, nhưng dài gấp đôi—y trang, nhưng dài hơn và bị rung | r̩ː |
| ऌ | ॢ | ḷ | L | đọc như li, nhưng chỉ đọc phớt chữ i—pickle | l̩ |
Âm vận và cách viết > Nguyên âm đơn > Nguyên âm mang tính chất phụ âm

ṛ, ṝ, and ḷ được xem là nguyên âm, nhưng cũng mang tính chất phụ âm (do đó thường được biết như consonantal vowel). Một vài nhà văn phạm truyền thống nhắc đến chữ ḹ ॡ, dạng dài của ḷ, nhưng chữ này không được tìm thấy trong các văn bản thật sự, chỉ có ở một vài tác phẩm văn phạm đặc thù, có lẽ được đưa ra chỉ để tạo tính tương đồng với những nguyên âm khác.
Âm vận và cách viết > Phức hợp âm

Tất cả các phức hợp âm (diphthongs) đều được phát âm dài.
| Devanāgarī> Đứng riêng hoặc đầu chữ | Devanāgarī> Dấu nguyên âm trong chữ | Chuyển tự | Cách phát âmp> Tiếng Việt—Anh | Cách phát âmp> IPA |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ए | े | e | phát âm như ê—hay  | eː |
| ऐ | ै | ai | phát âm như ai—bite  | aːj |
| ओ | ो | o | phát âm như ô—snow  | oː |
| औ | ौ | au | phát âm như au—pow  | aːw |
Nguyên âm có thể được tăng thêm âm mũi (tị âm hoá, nasalized).
Âm vận và cách viết > Phụ âm

| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  | Âm môi (labial) | Âm môi (labial) | Âm môi răng (labiodental) | Âm răng (dental) | Âm răng (dental) | Âm uốn lưỡi (retroflex) | Âm uốn lưỡi (retroflex) | Âm vòm (palatal) | Âm vòm (palatal) | Âm vòm miệng mềm (velar) | Âm vòm miệng mềm (velar) | Âm cổ họng (pharyngeal) | Âm cổ họng (pharyngeal) |
| Tử âm (stop) | Không có tống khí (unaspirated) | p प | b ब |  | t त | d द | ṭ (T) ट | ḍ (D) ड | c (ch) च | j ज | k क | g ग |  |  |
| Tử âm (stop) | Có tống khí (aspirated) | ph फ | bh भ |  | th थ | dh ध | ṭh (Th) ठ | ḍh (Dh) ढ | ch (chh) छ | jh झ | kh ख | gh घ |  |  |
| Âm mũi (nasal) | Âm mũi (nasal) | m म | m म |  | n न | n न | ṇ (N) ण | ṇ (N) ण | ñ (J) ञ | ñ (J) ञ | ṅ (G) ङ | ṅ (G) ङ |  |  |
| Bán nguyên âm (semivowel) | Bán nguyên âm (semivowel) |  |  | v व |  |  |  |  | y य | y य |  |  |  |  |
| Âm lưu chuyển (liquid) | Âm lưu chuyển (liquid) |  |  |  | l ल | l ल | r र | r र |  |  |  |  |  |  |
| Âm ma sát (fricative) | Âm ma sát (fricative) |  |  |  | s स | s स | ṣ (S) ष | ṣ (S) ष | ś (z) श | ś (z) श |  |  | ḥ (H) ः | h ह |
Tuỳ âm ं ṃ biến đổi theo nguyên âm đi trước, tăng thành phần giọng mũi của nguyên âm. Ví dụ: saṃsāra đọc như sang|sāra, saṃhitā đọc như sang|hitā. Tuỳ âm tăng phần âm mũi của nguyên âm trước những phụ âm y, r, l, v, ś, ṣ, s.
Âm vận và cách viết > Nhấn giọng (pitch)

Trong tiếng Phạn, đặc biệt là tiếng Phạn Phệ-đà, các âm tiết được nhấn mạnh bằng một dấu thanh âm điệu, có nghĩa là âm tiết được nhấn mạnh có một thanh điệu khác. Các nhà văn phạm Ấn Độ truyền thống định nghĩa ba thanh: udātta "cao thanh", anudātta "không cao thanh" và svarita "có âm điệu". Thông thường, khi ký âm người ta dùng dấu acute ॔ để trình bày âm cao udātta, và dùng dấu grave ॓ cho an-udātta. Thanh điệu svarita chỉ xuất hiện như kết quả của sự phối hợp giữa các nguyên âm theo quy tắc tạo âm điệu nghe êm tai (euphony) và vì thế, nó ít xuất hiện.
Âm vận và cách viết > Hợp biến (sandhi)

Nếu hai chữ trực tiếp đi theo nhau thì ta thường thấy sự biến đổi trong âm kết thúc của chữ đầu và khởi âm của chữ thứ hai vì nguyên do giản hoá và êm tai (euphony)
abcd efgh → abcx efgh, hoặc abcd yfgh, hoặc abcx yfgh
Trong văn cảnh nhất định, hai chữ đã biến đổi thường được viết chung và như vậy, việc phân biệt và nhận ra một chuỗi chữ đã biến đổi, thậm chí chưa quen không phải là dễ. Ví dụ như nhận chữ:
abcxyfgxzjkl
là chuỗi chữ
abcd efgh ijkl
Sự biến đổi âm cũng có thể xảy ra trong một chữ, ví dụ như trường hợp âm kết thúc của thân và âm đầu của phần đuôi (suffix) gặp nhau, với kết quả là âm kết thúc của thân và khởi âm của phần đuôi biến đổi. Sự biến đổi về âm này được ngữ pháp Phạn ngữ truyền thống gọi là sandhi, dịch sát nghĩa là "kết hợp", "liên hợp". Vì âm đọc biến đổi nên từ "hợp biến" cũng trình bày rất chính xác sự việc.
Người ta phân biệt hai loại hợp biến, hợp biến trong câu (ngoại hợp biến) và hợp biến ngay trong một chữ (nội hợp biến). Tóm tắt hết các luật hợp biến thì có khoảng 25 luật. Sau đây là một vài ví dụ cho những quy luật âm vận cực kì phức tạp này:
rāmaḥ atra tiṣṭhati → rāmo ’tra tiṣṭhati
tatra + udyānaṃ kṛṣati → tatrodyānaṃ kṛṣati
gṛhe + ācāryaḥ + tiṣṭhati → gṛha ācāryastiṣṭhati
Âm vận và cách viết > Chữ viết

Tiếng Phạn không có một chữ viết đặc thù nhìn theo khía cạnh lịch sử. Vua A-dục dùng chữ Brahmī ghi lại lời văn của mình trên những cột trụ (không phải tiếng Phạn mà là những ngôn ngữ khác hoặc những phương ngôn khác). Khoảng cùng thời với chữ Brahmī, người ta cũng đùng chữ Kharoṣṭhī (đang được hiệp hội Unicode duyệt nhập). Sau một thời gian (thế kỷ 4 đến thế kỷ 8), chữ Gupta, vốn được phát triển từ chữ Brahmī lại thịnh hành. Từ khoảng thế kỉ thứ 8 trở đi, chữ Śarada được phát triển từ chữ Gupta và trở nên thông dụng, nhưng lại được thay thế hoàn toàn bởi chữ Devanāgarī, với trung gian là chữ Siddham (Tất-đàm tự). Những chữ khác được dùng để ghi tiếng Phạn là Kannada ở miền Nam, chữ Grantha ở những vùng nói tiếng Tamil, chữ Bengali và những chữ khác ở những vùng miền Bắc Ấn.
Từ thời trung cổ và đặc biệt trong thời hiện đại, chữ Devanāgarī (Thiên thành tự hình, là "chữ được dùng ở thành của chư thiên") rất thông dụng và trở thành chữ viết chính cho tiếng Phạn. Ở những vùng chữ Devanāgarī không là chữ viết của tiếng địa phương thì người ta có thể tìm thấy những văn bản tiếng Phạn vẫn được viết bằng những phương ngôn này.
Tại Ấn Độ, chữ viết được đưa vào tương đối trễ và cũng không trở thành một phương tiện quan trọng vì khẩu truyền vẫn được xem là phương tiện hạng nhất để truyền trao kiến thức. Thomas William Rhys Davids đưa kiến nghị là chữ viết có lẽ được du nhập từ Trung Đông bởi các thương gia. Nhưng tiếng Phạn, vốn được dùng gần như chỉ trong khung cảnh tôn giáo linh thiêng vẫn giữ chức năng ngôn ngữ truyền miệng cho đến thời kì Hoa văn.
Từ thế kỉ 19, tiếng Phạn đã được ký âm dùng bảng chữ cái Latinh. Tiêu chuẩn phổ biến nhất là IAST (International Alphabet of Sanskrit Transliteration), được dùng làm chuẩn học thuật từ 1912. Các phương án khác cũng được phát triển khi người ta phải đối đầu những khó khăn khi trình bày chữ Phạn trên máy tính. Thuộc vào những phương án này là Harvard-Kyoto và ITRANS, một phương án ký âm không tổn thất được dùng nhiều trên mạng toàn cầu (đặc biệt là Usenet).
Cho những tác phẩm học thuật, chữ Devanāgarī được chuộng dùng để trình bày toàn văn bản tiếng Phạn và những trích dẫn dài. Tuy nhiên, sự trích dẫn những thuật ngữ đặc thù và tên riêng trong những văn bản được viết bằng chữ Latinh vẫn đòi hỏi cách ký âm tiếng Phạn bằng chữ Latinh.
Ngữ pháp > Hệ thống động từ > Hữu hạn định, vô hạn định

Hệ thống động từ Phạn ngữ phân biệt giữa động từ hữu hạn định (finite) và động từ vô hạn định (infinite). Khác các dạng động từ vô hạn định, tất cả các động từ hữu hạn định đều có đuôi được lập theo ngôi xưng (personal suffix). Các dạng động từ hữu hạn định phân biệt giữa các loại ngôi xưng, số, thời gian, hình thức và dạng (phân biệt chủ/thụ động). Nên biết là hệ thống động từ hữu hạn định trong tiếng Phạn rất phức tạp và hàm chứa rất nhiều cách chia.