stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Cassette

Cassette (còn được gọi Compact Cassette hoặc phiên âm cát-xét, cát sét) là một thiết bị dùng để lưu trữ dữ liệu là tín hiệu hình ảnh hay âm thanh. Tại Việt Nam, khi nói đến cassette, thường được nghĩ đến băng nhạc Cassette, xa hơn chút là nghĩ đến máy Cassette, và sau này là băng video cassette. Sản phẩm này được phát triển bởi công ty Royal Philips của Hà Lan ở Hasselt, Bỉ, bởi Lou Ottens và nhóm của ông và được đưa ra thị trường vào tháng 9 năm 1963.
Ra đời từ thập niên 60, phổ biến rộng từ cuối thập niên 70, trong gần 40 năm, Cassette đóng một vai trò quan trọng trong việc ghi âm và truyền bá âm nhạc, ra đời sau băng cối (ở Việt Nam còn gọi là băng Akai) và đĩa nhựa và chất lượng âm thanh không bằng nhưng Cassette được ứng dụng nhiều trong công nghệ thu-phát âm thanh và đạt được mức phổ biến cao hơn vì tiện lợi, nhỏ gọn và giá thành rẻ. Từ những năm 90, cùng với việc phát triển kỹ thuật số và sự ra đời những kỹ thuật ghi âm, ghi hình tân kỳ hơn, như dùng đĩa CD, DVD, do đó Cassette đã không còn được ưa chuộng nữa và dần dần chìm vào quên lãng.
Các băng cassette nhỏ gọn có hai dạng, hoặc đã chứa nội dung dưới dạng một băng cassette đã có ghi âm sẵn (music cassette), hoặc là một băng cassette "trống" có thể ghi âm hay ghi hình hoàn toàn. Người dùng có thể hoàn nguyên cả hai biểu mẫu (xóa đi ghi lại).
Băng Cassette

Còn được gọi đơn giản là băng nhạc. Một băng Cassette được cấu tạo từ một cuộn băng có mang từ trường trong một vỏ băng bằng nhựa, trong đó thường được ghi bằng 4 rãnh âm thanh cho 2 mặt. Cuộn băng từ trường này rộng 3,81 mm, còn độ dài của cuộn băng và độ dày của băng tùy thuộc vào thời gian có thể chạy của cả băng, như có nhiều chuẩn thông dụng C60 (30 phút âm thanh mỗi mặt, băng dài 90 m), C90 (45 phút mỗi mặt, băng dài khoảng 130 m)... Cuộn băng từ trường này lúc đầu được làm từ một hỗn hợp ferric oxide (Fe2O3) (có hạn chế đối với tín hiệu trên 15 kHz và nhiều tạp âm - điều này thường làm nhiều người lầm tưởng rằng ghi âm bằng băng từ sẽ khó có được chất lượng tốt khi sánh với CD), nhưng sau có loại tráng thêm chromium dioxide (CrO2) (năm 1970, hệ thống Dolby B áp dụng cho loại băng từ này, giúp cho cải thiện được đặc tuyến tần số tín hiệu ở dải trên 15 kHz đồng thời cải thiện đáng kể tạp âm, từ đây có thể tin tưởng rằng âm thanh giữ được nguyên dạng hơn nhiều khi so với âm thanh số nén, và ở một số khía cạnh âm thanh sẽ thật hơn khi so với âm thanh số không nén như CD), hoặc hợp chất FeCr loại 3, hoặc băng từ loại Metal (loại này có chất lượng tốt nhất) để tăng cường chất lượng âm thanh.
Từ năm 1935 đã có những băng cối (ở VN còn được gọi là băng Akai theo tên một hãng sản xuất nổi tiếng) được phát minh để lưu trữ tín hiệu âm thanh, vì giá thành của băng nhạc và các thiết bị phát thanh quá đắt nên chỉ phổ biến trong một bộ phận dân chúng. Tháng 8 năm 1963, hãng Philips ở Hà Lan đã cho ra mắt băng Compact Cassette và máy nghe Cassette (được giới thiệu lần đầu tại Hội chợ Triển lãm Phát sóng Funkausstellung tại Berlin), cũng với cách vận hành gần như băng cối, nhưng cả hai cuộn băng nhỏ hơn và nằm trong 1 vỏ bằng nhựa. Từ năm 1965, những băng nhạc Cassette thông dụng bắt đầu được bán ra thị trường, lúc đầu chỉ có thể phát bằng chất lượng âm thanh mono (âm thanh đơn kênh, đơn loa), nhưng từ năm 1966 đã có băng Cassette stereo (đa kênh) .
Cho đến năm 1988, riêng hãng Philips, nhà sản xuất thiết bị điện tử khổng lồ của Hà Lan, bán được khoảng 3 tỷ băng Cassette . Những hãng sản xuất băng Cassette nổi tiếng khác có thể kể như TDK, Maxell, BASF, Sony, JVC, Nakamichi,...
Những biến thể phát triển của băng Cassette sau này như Digital Audio Tape (DAT), Digital Compact Cassette (DCC) (phát triển trong những năm 1992-1996)... tuy nhiên với sự biến chuyển nhanh chóng của thị trường kỹ thuật số, những sản phẩm này không đủ sức cạnh tranh lâu dài với những sản phẩm khác và không phổ biến toàn cầu.
Máy Cassette

Một trong những máy ghi âm Cassette nhỏ (trái) và Sony-Walkman năm 1979 (phải)
Máy Cassette là một máy dùng để đọc những dữ liệu và phát âm thanh hoặc ghi âm lên băng cassette. Một đầu máy Cassette có những bộ phận cơ khí như mô-tơ, dây cu-roa, nhông truyền động, bánh đá, mâm capstan.... và một hệ xử lý âm thanh. Băng Cassette chạy trong máy nghe nhạc với tốc độ trung bình 47,625 mm/s (1,875 inches/sec)  và những dữ liệu ghi trên băng được chuyển đổi thành âm thanh.
Nhiều máy cassette có trang bị hệ thống lọc xì Dolby để lọc những tiếng ồn (tạp âm) xì phát sinh khi phát thanh từ băng Cassette.
Năm 1979, hãng Sony chế tạo ra Sony-Walkman, máy nghe nhạc Cassette xách tay nhỏ nhắn và nhờ đó càng giúp phổ biến sự thông dụng của Cassette.
Một số bất lợi của máy Cassette là hộp đựng băng từ cũng như hộp kết cấu chạy băng và đầu từ đều thường tiếp xúc với không khí nên dễ bị ảnh hưởng bởi bụi và độ ẩm, vì thế máy Cassette cần phải được bảo dưỡng đều đặn (phần đầu từ không để bị oxy hóa bám bụi bẩn, cơ cấu các bánh xe trợ giúp không để bị kẹt hoặc bụi bẩn sẽ làm ảnh hưởng đến chất lượng góc tiếp xúc và tốc độ ổn định của băng từ với đầu từ) ngoài ra băng từ nếu dùng nhiều sẽ xảy đến tình trạng băng nhão, hay máy "cắn băng" nếu bánh xe ép băng trong máy bị mòn.
Băng Video Cassette

Nếu băng Compact Cassette là một thiết bị lưu trữ âm thanh thì băng Video Cassette (gọi tắt là băng Video) là một thiết bị ghi hình.
Một băng Video gồm một vỏ băng bằng nhựa, trong đó có một dây băng từ. Có rất nhiều tiêu chuẩn Video khác nhau về mẫu mã, hệ thống ghi hình như Betamax (1976), VHS (1976), Video 2000 (1979), Betacam (1982), VHS-C (1983), Video 8 (1985), Super Beta (1985), S-VHS (1987), Hi8 (1989)... Nhưng thông dụng nhất là chuẩn VHS và Video 8.
Hình ảnh

Sạp bán băng nhạc Cassette
Băng Cassette và hộp
một đầu máy Cassette 2 băng của hãng Aiwa
Ba thế hệ đầu máy Cassette
Một số máy Cassette xách tay
một giàn máy chơi nhạc đa năng có chức năng chơi băng Cassette
Băng Video VHS
Một đầu máy Video của hãng Saba
Chú thích

↑  Eric D. Daniel, C. Dennis Mee und Mark H. Clark: Magnetic Recording: The First 100 Years. The Institute of Electrical and Electronics Engineers. 1999. ISBN 0-7803-4709-9.
↑  “Learn about Tabs-In or Tabs-Out shells and leaders”. nationalaudiocompany.com. Bản gốc lưu trữ ngày 9 tháng 8 năm 2017. Truy cập ngày 9 tháng 8 năm 2017.
↑  “Musicassetta”. Bản gốc lưu trữ ngày 29 tháng 8 năm 2008. Truy cập ngày 14 tháng 1 năm 2009.
1 2  Philips Compact Cassette
↑  Audio Player's Cassette Deck Mechanism[liên kết hỏng]
Bên trong một băng Cassette
Các loại băng Video khác nhau
Biswajit Biswas

| Thông tin cá nhân |
| --- | --- | --- | --- |
Ngày sinh:  19 tháng 3, 1995 (29 tuổi)
Nơi sinh:  Kolkata, Ấn Độ
Vị trí:  Tiền đạo
Thông tin đội
Đội hiện nay:  United S.C.
Số áo:  11
Sự nghiệp cầu thủ chuyên nghiệp*
| Năm |  Đội |  ST |  (BT) |
| 2012–2013 |  Churchill Brothers |  6 |  (0) |
| 2013–nay |  United |  29 |  (8) |
 *Số trận ra sân và số bàn thắng ở câu lạc bộ tại giải quốc gia, chính xác tính đến 14 tháng 6 năm 2014
Biswajit Biswas (sinh ngày 19 tháng 3 năm 1995 ở Kolkata) là một cầu thủ bóng đá người Ấn Độ thi đấu ở vị trí tiền đạo cho United S.C. ở I-League.
Sự nghiệp > Churchill Brothers

Biswas có màn ra mắt cho Churchill Brothers S.C. tại Cúp AFC 2013 ngày 12 tháng 3 năm 2013 trước Semen Padang khi anh vào sân từ phút 85 thay cho Bineesh Balan và Churchill Brothers có kết quả hòa 2–2.
Sự nghiệp > United

Ngày 1 tháng 9 năm 2013 Biswajit ký hợp đồng với United S.C.. Anh có màn ra mắt ngày 22 tháng 9 năm 2013 trước Rangdajied United trên Sân vận động Salt Lake nơi anh chỉ thi đấu 6 phút và bị thay bởi C.K. Vineeth chung cuộc United giành chiến thắng 2-0.
Thống kê sự nghiệp > Câu lạc bộ

| Câu lạc bộ | Mùa giải | Giải vô địch> Số trận | Giải vô địch> Bàn thắng | Cúp Liên đoàn> Số trận | Cúp Liên đoàn> Bàn thắng | Cúp Durand> Số trận | Cúp Durand> Bàn thắng | AFC> Số trận | AFC> Bàn thắng | Tổng> Số trận | Tổng> Bàn thắng |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Churchill Brothers | 2012–13 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 2 | 0 | 2 | 0 |
| United | 2013-14 | 13 | 2 | 0 | 0 | 0 | 0 | - | - | 13 | 2 |
| Tổng cộng sự nghiệp | Tổng cộng sự nghiệp | 13 | 2 | 0 | 0 | 0 | 0 | 2 | 0 | 15 | 2 |
Hordeum arizonicum

| Hordeum arizonicum |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Poales
Họ (familia): Poaceae
Chi (genus): Hordeum
Loài (species): H. arizonicum
Danh pháp hai phần
Hordeum arizonicum Covas 
Hordeum arizonicum là một loài thực vật có hoa trong họ Hòa thảo. Loài này được Covas mô tả khoa học đầu tiên năm 1949.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Hordeum arizonicum”. Truy cập ngày 6 tháng 6 năm 2013.
Biển Prince Gustav Adolf

Biển hoàng tử Prince Gustav Adolf, là một nhánh của Bắc Băng Dương, nằm ở vùng Qikiqtaaluk, Nunavut, Canada.
Biển nằm ở vùng quần đảo Bắc Cực. Biển được bao quanh từ phía tây bởi đảo Borden và đảo Mackenzie King, phía đông là đảo Ellef Ringnes, phía nam là đảo Lougheed. Biển vào từ Bắc Băng Dương và ra kênh Byam Marin và eo biển Maclean ở phía nam.
Biển được đặt tên theo tên hoàng tử Thụy Điển Gustaf VI Adolf.
Meristhus squameus

| Meristhus squameus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Elateridae
Chi (genus): Meristhus
Loài (species): M. squameus
Danh pháp hai phần
Meristhus squameus Candèze, 1893 
Meristhus squameus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1893.
Chú thích

↑  Elateridae in Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Ceresium adamsi

| Ceresium adamsi> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Ceresium
Loài (species): C. adamsi
Danh pháp hai phần
Ceresium adamsi
Ceresium adamsi là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Chamaeangis

| Chamaeangis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Phân họ (subfamilia): Epidendroideae
Tông (tribus): Vandeae
Phân tông (subtribus): Angraecinae
Chi (genus): Diaphananthe Schltr.
Danh pháp đồng nghĩa
 Chamaeangis Schltr.  Sarcorhynchus Schltr. 
Chamaeangis là một chi thực vật có hoa trong họ, Orchidaceae.
Sida haenkeana

| Sida haenkeana> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Malvales
Họ (familia): Malvaceae
Chi (genus): Sida
Loài (species): S. haenkeana
Danh pháp hai phần
Sida haenkeana C.Presl, 1835 
Sida haenkeana là một loài thực vật có hoa trong họ Cẩm quỳ. Loài này được C.Presl miêu tả khoa học đầu tiên năm 1835.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Sida haenkeana”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.
Blondelia incompleta

| Blondelia incompleta> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Diptera
Họ (familia): Tachinidae
Chi (genus): Blondelia
Loài (species): B. incompleta
Danh pháp hai phần
Blondelia incompleta
Blondelia incompleta là một loài ruồi trong họ Tachinidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 20 tháng 6 năm 2014.
↑  James E. O’Hara WORLD GENERA OF THE TACHINIDAE (DIPTERA) AND THEIR REGIONAL OCCURRENCE; Version 7; 10 december 2012
Trimetopia aetheraria

| Trimetopia aetheraria> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Trimetopia
Loài (species): T. aetheraria
Danh pháp hai phần
Trimetopia aetheraria Guenée, 1857 
Trimetopia aetheraria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 17 tháng 6 năm 2014.
Semiothisa placida

| Semiothisa placida> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Semiothisa
Loài (species): S. placida
Danh pháp hai phần
Semiothisa placida Moore, 1888 
Semiothisa placida là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 17 tháng 6 năm 2014.
Short Seamew

| SB> 6 Seamew |
| --- | --- |

Seamew hạ cánh trên tàu HMS Bulwark (R08), 1955
Kiểu: Máy bay chống tàu ngầm
Nhà chế tạo: Short Brothers
Chuyến bay đầu: 23 tháng 8 năm 1953
Thải loại: 1957
Sử dụng chính:  Không quân Hải quân Hoàng gia  Lực lượng quân tình nguyện dự bị hải quân hoàng gia
Số lượng sản xuất: 26
Short SB.6 Seamew là một loại máy bay của Anh được David Keith-Lucas thiết kế năm 1951, đây là một loại máy bay chống ngầm thay thế cho loại Grumman Avenger AS 4 của không quân hải quân hoàng gia Anh thuộc binh chủng tình nguyện dự bị.
Quốc gia sử dụng

Hải quân Hoàng gia
Lực lượng quân tình nguyện dự bị hải quân hoàng gia
Tính năng kỹ chiến thuật (Seamew AS 1)

Dữ liệu lấy từ
Đặc điểm tổng quát
Kíp lái: 2
Tải trọng: 1.844 lb (836 kg)
Chiều dài: 41 ft (12,50 m)
Sải cánh: 55 ft (16,76 m)
Cánh gập 23 ft (7,01 m)
Chiều cao: 13 ft 5in (4,09 m)
Cánh gập 15 ft 7,5 in (4,76 m)
Diện tích cánh: 550 ft² (51 m²)
Trọng lượng rỗng: 9.795 lb (4.443 kg)
Trọng lượng có tải: 14.400 lb (6.532 kg)
Trọng lượng cất cánh tối đa: 15.000 lb (6.804 kg)
Động cơ: 1 × Armstrong Siddeley Mamba kiểu turboprop, 1.590 shp (1.195 kW)
Đường kính cánh quạt: 10 ft ()
Hiệu suất bay
Vận tốc cực đại: 236 mph (205 knot, 380 km/h)
Tầm bay: 750 mi (650 nm, 1.207 km)
Thời gian bay: 4 h khi ở 120 kt trên độ cao 5.000 ft
Vận tốc lên cao: 1.600 ft/phút () initial
Tải trên cánh: 26 lb/ft² (127 kg/m²)
Công suất/trọng lượng: 0,11 hp/lb (180 W/kg)
Cất cánh: 500 ft
Trang bị vũ khí
Rocket: Rocket 
Sonobuoy: 20 28-lb
Bom:
1× ngư lôi
4× bom chìm
Bom 275-lb A/S
Trimetopon pliolepis

| Trimetopon pliolepis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Reptilia
Bộ (ordo): Squamata
Phân bộ (subordo): Serpentes
Phân thứ bộ (infraordo): Alethinophidia
Họ (familia): Colubridae
Chi (genus): Trimetopon
Loài (species): T. pliolepis
Danh pháp hai phần
Trimetopon pliolepis Cope, 1894 
Trimetopon pliolepis là một loài rắn trong họ Rắn nước. Loài này được Cope mô tả khoa học đầu tiên năm 1894.
Chú thích

↑  “Trimetopon pliolepis”. The Reptile Database. Truy cập ngày 29 tháng 5 năm 2013.
Tristramella sacra

| Tristramella sacra |
| --- | --- |

Tình trạng bảo tồn
 Tuyệt chủng  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Actinopterygii
Bộ (ordo): Perciformes
Họ (familia): Cichlidae
Chi (genus): Tristramella
Loài (species): T. sacra
Danh pháp hai phần
Tristramella sacra (Günther, 1865) 
Tristramella sacra là một loài cá thuộc họ Cichlidae. Nó là loài đặc hữu của Lake Kinneret (Tiberias). Môi trường sống tự nhiên của chúng là hồ nước ngọt. The species has not been recorded since the 1990's and is suspected to be extinct.
Bear Creek, Quận Sauk, Wisconsin

| Bear Creek, Wisconsin |
| --- | --- |
—  Thị trấn  —
 
 
 Vị trí trong Quận Sauk, Wisconsin
Bear Creek, Wisconsin
Quốc gia: Hoa Kỳ
Tiểu bang: Wisconsin
Quận: Sauk
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 586
Múi giờ: CST (UTC-6)
 • Mùa hè (DST): CDT (UTC-5)
Mã điện thoại: 608 
Bear Creek là một thị trấn thuộc quận Sauk, tiểu bang Wisconsin, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thị trấn này là 586 người.
Chú thích

↑  “US Census ngày 1 tháng 7 năm 2009 est”.
↑  “All Incorporated Places: 2000 to 2009”.
1 2  “Population and Housing Occupancy Status: 2010 - State -- Place 2010 Census Redistricting Data (Public Law 94-171) Summary File”. Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ. Truy cập ngày 15 tháng 7 năm 2012.
Mesypochrysa polyclada

| Mesypochrysa polyclada> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Neuroptera
Họ (familia): Chrysopidae
Phân họ (subfamilia): Limaiinae
Chi (genus): Mesypochrysa
Loài (species): M. polyclada
Danh pháp hai phần
Mesypochrysa polyclada Panfilov in Dolin et al., 1980 
Mesypochrysa polyclada là một loài côn trùng trong họ Chrysopidae thuộc bộ Neuroptera. Loài này được Panfilov in Dolin et al. miêu tả năm 1980.
Chú thích

↑  Oswald, J. D. (2007). Neuropterida Species of the World. Version 2.0.
Triệu Quang Tổ

| Jo Gwang-jo조광조 |
| --- | --- |

Tên chữ: Hyojik
Tên hiệu: Jeong-am
Thụy hiệu: Munjeong
Thông tin cá nhân
Sinh: 
Ngày sinh: 23 tháng 8, 1482
Nơi sinh: Nhà Triều Tiên
 
Mất: 
Thụy hiệu: Munjeong
Ngày mất: 10 tháng 1, 1520
 
Giới tính: nam
Gia quyến: 
Thân phụ: Jo Wongang
 
Nghề nghiệp: nhà triết học, người viết tự truyện, chính khách
Tôn giáo: Nho giáo
Quốc tịch: Nhà Triều Tiên
Tác phẩm: Tĩnh Am tập
x • t • 
Triệu Quang Tổ (Chữ Hàn: 조광조; Phát âm: Jo Gwang-jo; Chữ Hán: 赵光祖; 1482-1519), tự Hiếu Trực, hiệu Tĩnh Am (정암; Jeong-am), là nhà tư tưởng, nhà cải cách nhà Triều Tiên.
Thân thế

Triệu Quang Tổ xuất thân trong một gia đình quan liêu, thuộc thế tộc Hán Dương Triệu thị. Bố Quang Tổ là Triệu Nguyên Cương (조원강, Jo Wongang), quan lại hạ cấp, thuộc dòng dõi công thần khai quốc Triệu Ôn (조온). Triệu Nguyên Cương mất khi Quang Tổ mười chín tuổi mất cha, làm con tận hiếu, săn sóc mẹ già, tiếng tăm nổi danh toàn quốc. Triệu Quang Tổ bái làm đệ tử của Kim Quang Bật (김굉필, Kim Gwoeng-pil), đệ tử của Kim Tông Trực (김종직, Kim Jong-jik).
Sự nghiệp

Năm 1504, trong triều đình nổ ra sự kiện Giáp Tý sĩ họa (갑자사화, Kapcha Sahwa), Kim Quang Bật bị giết chết. Triệu Quang Tổ cũng bị lưu đày do là đệ tử của Kim. Năm 1510, Triệu Quang Tổ được miễn lưu đày, tham gia khoa cử, vào học ở Thành Quân Quán (Sungkyunkwan). Năm 1515, Triệu Quang Tổ thi điện, đỗ Trạng nguyên, tiến vào triều đình nhậm chức, quan đến Đồng Phó Thừa chỉ.
Triệu Quang Tổ là người có tư tưởng độc tôn Nho giáo. Năm 1516, Triệu Quang Tổ cùng các thành viên Sĩ Lâm phái (사림, Sarim), ép Triều Tiên Trung Tông hủy bỏ Chiêu cách thự, một hoạt động Đạo giáo, được chấp nhận. Năm 1518, Trong Tông phê chuẩn hiền lương khoa khảo thí, do Triệu Quang Tổ đề xướng. Trong những năm này, Triệu Quang Tổ được Trung Tông trọng dụng, quan chức thăng đến Đại tư hiến, tích cực tuyên dương Nho học. Sau đó, Triệu Quang Tổ cho rằng Trung Tông đối với công thần quá mức lạm phong, yêu cầu tước bỏ phong hiệu Tĩnh quốc công thần, sự kiện này là Ngụy huân tước trừ án. Triệu Quang Tổ nhiều lần sử dụng áp lực số đông, ép buộc Triều Tiên Trung Tông phải phê chuẩn lời tấu, khiến Trung Tông bất mãn.
Ngụy huân tước trừ án khiến Huân cựu phái công thần bất mãn, liên thủ phản kích Triệu Quang Tổ. Hồng Hi tần, con gái đại thần Hồng Cảnh Chu (홍경주, Hong Kyung-ju) thuộc Huân cựu phái, tại hậu sơn vương cung dùng ong mật cắn ra chữ "Tẩu tiếu vi vương" (주초위왕, 走肖为王) trên lá cây. Hồng Hi tần lấy xuống trình lên Trung Tông. Chữ Tẩu 走 và chữ Tiếu 肖 ghép lại thành chữ Triệu 趙. Điều này khiến Trung Tông bắt đầu nghi ngờ Triệu Quang Tổ, viết thư cho Hồng Cảnh Chu loại trừ Triệu Quang Tổ.
Năm 1519, Hồng Cảnh Chu nhận được chiếu thư, cùng với Nam Cổn (Nam Gon), Trịnh Quang Bật (Jeong Gwang-pil), Kim Thuyên (Kim Jeon), An Đường (An Dang), sai người lùng bắt Triệu Quang Tổ cùng các quan viên thuộc Sĩ lâm phái. Triệu Quang Tổ được Trịnh Quang Bật cầu tình, được tha chết, đem lưu đày. Trong thời gian lưu vong, Triệu Quang Tổ bị Trung Tông sai người ban thuốc độc. Triệu Quang Tổ uống thuốc độc nhưng chưa chết, bị sứ giả thắt cổ đến chết. Sự kiện này được gọi là Kỷ Mão sĩ họa (기묘사화, Gimyo Sahwa).
Sau khi chết

Thời Triều Tiên Nhân Tông xóa bỏ tội danh của Triệu Quang Tổ, khôi phục hiền lương khoa. Năm 1570, ban bố Quốc triều nho tiên lục, đem Triệu Quang Tổ liệt vào Triều Tiên tứ hiền.
Tác phẩm

Tĩnh Am tập
Trong điện ảnh

Triệu Quang Tổ xuất hiện trong các phim:
Triều Tiên vương triều 500 năm hay Phong lan (1984), Yu In-chon thủ vai.
Triệu Quang Tổ, Yoo Dong-geun thủ vai.
Lâm Cự Chính, Tae Min-yeong thủ vai.
Nữ nhân thiên hạ, Cha Gwang-su thủ vai.
Chú thích

↑  Triều Tiên tứ hiền gồm: Triệu Quang Tổ, Kim Hoành Bật, Trịnh Nhữ Xương, Lý Ngạn Địch.
Beilschmiedia glauca

| Beilschmiedia glauca> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Magnoliidae
Bộ (ordo): Laurales
Họ (familia): Lauraceae
Chi (genus): Beilschmiedia
Loài (species): B. glauca
Danh pháp hai phần
Beilschmiedia glauca S.K.Lee & L.F.Lau, 1963 
Beilschmiedia glauca là loài thực vật có hoa trong họ Nguyệt quế. Loài này được S.K.Lee & L.F.Lau miêu tả khoa học đầu tiên năm 1963.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Beilschmiedia glauca”. Truy cập ngày 14 tháng 6 năm 2013.
Mesypochrysa curvimedia

| Mesypochrysa curvimedia> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Neuroptera
Họ (familia): Chrysopidae
Phân họ (subfamilia): Limaiinae
Chi (genus): Mesypochrysa
Loài (species): M. curvimedia
Danh pháp hai phần
Mesypochrysa curvimedia Makarkin, 1997 
Mesypochrysa curvimedia là một loài côn trùng trong họ Chrysopidae thuộc bộ Neuroptera. Loài này được Makarkin miêu tả năm 1997.
Chú thích

↑  Oswald, J. D. (2007). Neuropterida Species of the World. Version 2.0.
Sinoxylon transvaalense

| Sinoxylon transvaalense> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Bostrichidae
Chi (genus): Sinoxylon
Loài (species): S. transvaalense
Danh pháp hai phần
Sinoxylon transvaalense Lesne, 1895 
Sinoxylon transvaalense là một loài bọ cánh cứng trong họ Bostrichidae. Loài này được Lesne miêu tả khoa học năm 1895.
Chú thích

↑  Hallan, J.  (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Himantoglossum samariense

| Himantoglossum samariense> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Chi (genus): Himantoglossum
Loài (species): H. samariense
Danh pháp hai phần
Himantoglossum samariense C.Alibertis & A.Alibertis 
Himantoglossum samariense là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được C.Alibertis & A.Alibertis mô tả khoa học đầu tiên năm 1989.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Himantoglossum samariense”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.