stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Bệnh không truyền nhiễm
Sức khỏe toàn cầu

Bệnh không truyền nhiễm còn gọi là bệnh "lối sống", vì đa số các bệnh này đều có thể dự phòng được. Nguyên nhân phổ biến nhất đối với các bệnh không truyền nhiễm bao gồm sử dụng thuốc lá (hút thuốc lá), lạm dụng rượu bia, chế độ ăn nghèo dinh dưỡng (dùng nhiều đường, muối, chất béo và chất béo chuyển hóa) và ít vận động thể lực. Hiện nay, bệnh không truyền nhiễm làm 36 triệu người chết mỗi năm, ước tính sẽ tăng 17-24% trong thập kỷ tới.
Trong lịch sử, nhiều bệnh không truyền nhiễm có liên quan đến tình trạng phát triển kinh tế và đã được gọi là một "căn bệnh của người giàu ". Tuy nhiên bệnh ngày càng có xu hướng tăng lên ở các nước đang phát triển, ước tính khoảng 80% trong bốn bệnh không truyền nhiễm gồm bệnh tim mạch, ung thư, bệnh về đường hô hấp mạn tính và bệnh tiểu đường đang xảy ra ở các nước thu nhập thấp và trung bình. Kế hoạch hành động Chiến lược toàn cầu về phòng chống và kiểm soát các bệnh không truyền nhiễm và hai phần ba số người bị ảnh hưởng bởi bệnh tiểu đường hiện đang sinh sống tại các quốc gia đang phát triển. Theo báo cáo của WHO: số ca tử vong do bệnh không truyền nhiễm đang gia tăng, trong đó các nước đang phát triển bị ảnh hưởng nặng nề nhất. Chỉ tính riêng trong năm 2008, bệnh không truyền nhiễm là nguyên nhân của 63% các ca tử vong trên toàn thế giới; dự kiến ​​sẽ tăng đáng kể trong tương lai gần nếu các biện pháp phòng ngừa không được thực hiện.
Nếu duy trì xu hướng tăng nhanh như hiện nay, thì đến năm 2020, 7 trong số 10 trường hợp tử vong ở các nước đang phát triển là do bệnh không truyền nhiễm và giết chết 52 triệu người mỗi năm trên toàn thế giới trước năm 2030. Với số liệu thống kê trên, không có gì ngạc nhiên khi các tổ chức quốc tế như Tổ chức Y tế Thế giới và Ngân hàng Thế giới đã xác định công tác phòng chống và kiểm soát các bệnh không truyền nhiễm như là một mục thảo luận ngày càng quan trọng trên chương trình nghị sự sức khỏe toàn cầu.
Biện pháp hiện đang được thảo luận bởi các Tổ chức (Tổ chức Y tế Thế giới) - Lương thực và Nông nghiệp bao gồm việc giảm hàm lượng muối trong thực phẩm, hạn chế tiếp thị các thực phẩm không lành mạnh và đồ uống không chứa cồn cho trẻ em, đặt ra các điều kiện về sử dụng rượu có hại, tăng thuế thuốc lá, và luật hạn chế hút thuốc lá nơi công cộng.
Số ca tử vong do bệnh không lây vào năm 2012 (triệu người)   688-2,635  2,636-2,923  2,924-3,224  3,225-3,476  3,477-4,034  4,035-4,919  4,920-5,772  5,773-7,729  7,730-8,879  8,880-13,667
Avoise

| --- | --- |
 Avoise
Avoise

Hành chính
Quốc gia:  Pháp
Vùng: Pays de la Loire
Tỉnh: Sarthe
Quận: La Flèche
Tổng: Sablé-sur-Sarthe
Xã (thị) trưởng: Antoine D'Amecourt (2008–2014)
Thống kê
Độ cao: 22–70 m (72–230 ft)
Diện tích đất1: 24,56 km2 (9,48 dặm vuông Anh)
Nhân khẩu2: 520  (2006 )
 - Mật độ: 21/km2 (54/sq mi)
INSEE/Mã bưu chính: 72021/ 72430
1 Dữ liệu địa chính Pháp loại trừ các hồ và ao lớn hơn 1 km² (0.386 dặm vuông hoặc 247 acre) cũng như các cửa sông.
2 Dân số không tính hai lần: cư dân của nhiều xã (ví dụ, các sinh viên và quân nhân) chỉ tính một lần.
Avoise là một xã thuộc tỉnh Sarthe trong vùng Pays-de-la-Loire tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ 22-70 mét trên mực nước biển.
Sông Vègre chảy theo hướng nam qua phía tây của xã, sau đó chảy vào sông Sarthe, tạo thành ranh giới phía nam.
Thị trấn nằm bên hữu ngạn sông Sarthe.
Bộ Vẹt

Đối với các định nghĩa khác, xem Vẹt (định hướng).
| Bộ Vẹt |
| --- | --- |
Thời điểm hóa thạch: 54–0 triệu năm trước đây  TiềnЄ Є O S D C P T J K Pg N     Đầu thế Eocen – Gần đây

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Aves
Phân thứ lớp (infraclass): Neognathae 
Nhánh: Psittacopasserae
 
Bộ (ordo): Psittaciformes Wagler, 1830
 Phạm vi phân bố tất cả các loài Bộ Vẹt (đỏ)
Các liên họ
 Cacatuoidea (Vẹt mào)  Psittacoidea (Vẹt "thực sự")  Strigopoidea (Vẹt New Zealand) 
Vẹt còn được gọi là chim két hay chim kơ tia là các loài chim gồm khoảng 393 loài trong 92 chi của Bộ Vẹt Psittaciformes, được tìm thấy chủ yếu ở các vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới. Bộ này được chia thành ba siêu họ: Psittacoidea (vẹt "thực sự"), Cacatuoidea (vẹt mào) và Strigopoidea (vẹt New Zealand). Một phần ba các loài vẹt đang bị đe dọa bởi sự tuyệt chủng, với nguy cơ tuyệt chủng tổng hợp cao hơn (Sách đỏ IUCN) so với bất kỳ nhóm chim nào khác. Vẹt thường phân bố ở các địa hình nhiệt đới với một số loài sống ở vùng ôn đới ở Nam Bán cầu. Những nơi mà chúng đa dạng nhất là ở Nam Mỹ và Australasia.
Các điểm đặc trưng của vẹt bao gồm mỏ khỏe để đập vỡ vỏ hạt,cũng như rất cong, tư thế thẳng đứng, chân khỏe và chân có móng. Nhiều loài vẹt có màu sắc sặc sỡ, và một số con có nhiều màu. Đa số các loài vẹt biểu hiện ít hoặc không có dị hình giới tính trong phổ thị giác. Chúng tạo thành một bộ chim có kích thước thay đổi nhất về chiều dài. Các thành phần quan trọng nhất trong chế độ ăn của phần lớn các loài vẹt là hạt, quả hạch, quả, chồi và các loại thực vật khác. Một số loài đôi khi ăn động vật và xác chết, trong khi chim lory và chim lorikeet chuyên ăn mật hoa và trái cây mềm. Hầu như tất cả các loài vẹt làm tổ trong các hốc cây (hoặc hộp làm tổ trong điều kiện nuôi nhốt) và đẻ trứng trắng từ đó nở ra những con non yếu ớt.
Vẹt, cùng với quạ, giẻ cùi và chim ác là trong những loài chim thông minh nhất, và khả năng bắt chước tiếng người của một số loài khiến chúng trở thành những thú cưng phổ biến. Việc bẫy những con vẹt hoang dã để buôn bán thú cưng, cũng như săn bắt, sự mất môi trường sống và cạnh tranh từ các loài xâm lấn, đã làm giảm số lượng hoang dã, với loài vẹt bị khai thác nhiều hơn so với bất kỳ nhóm chim nào khác. Các biện pháp đã được thực hiện để bảo tồn môi trường sống của một số loài có sức lôi cuốn cao cũng đã bảo vệ nhiều loài ít có sức lôi cuốn sống trong cùng một hệ sinh thái.
Hệ thống phân loại

Liên họ Strigopoidea: Vẹt New Zealand.
Họ Nestoridae: 2 chi có 2 loài còn sinh tồn và nhiều loài tuyệt chủng.
Họ Strigopidae: không biết bay.
Liên họ Cacatuoidea
Họ Cacatuidae
Phân họ Nymphicinae: 1 chi đơn loài.
Phân họ Calyptorhynchinae
Phân họ Cacatuinae
Tông Microglossini: 1 chi đơn loài.
Tông Cacatuini: 4 chi gồm các loài màu trắng, hồng và xám.
Liên họ Psittacoidea: vẹt.
Họ Psittacidae
Phân họ Psittacinae: hai chi vẹt châu Phi, Psittacus và Poicephalus
Phân họ Arinae
Tông Arini: 15 chi
Tông Androglossini: 7 chi
Incertae sedis: 10 chi
Họ Psittrichasiidae
Phân họ Psittrichasinae: 1 loài
Phân họ Coracopsinae: 1 chi.
Họ Psittaculidae
Phân họ Platycercinae
Tông Pezoporini
Tông Platycercini
Phân họ Psittacellinae: 1 chi
Phân họ Loriinae
Tông Loriini
Tông Melopsittacini: 1 chi đơn loài
Tông Cyclopsittini
Phân họ Agapornithinae: 3 chi
Phân họ Psittaculinae
Tông Polytelini: 3chi
Tông Psittaculini
Tông Micropsittini
Chú thích

↑  Waterhouse, David M. (2006). “Parrots in a nutshell: The fossil record of Psittaciformes (Aves)”. Historical Biology. 18 (2): 223–234. doi:10.1080/08912960600641224.
↑  “Zoological Nomenclature Resource: Psittaciformes (Version 9.013)”. ngày 29 tháng 12 năm 2008.
↑  Joseph, Leo (2012). “A revised nomenclature and classification for family-group taxa of parrots (Psittaciformes)” (PDF). Zootaxa. 3205: 26–40.
Một con vẹt
Macrocoma chrysomitria

| Macrocoma chrysomitria> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Bryophyta
Lớp (class): Bryopsida
Phân lớp (subclass): Bryidae
Bộ (ordo): Orthotrichales Dixon
Họ (familia): Orthotrichaceae
Chi (genus): Macrocoma
Loài (species): M. chrysomitria
Danh pháp hai phần
Macrocoma chrysomitria (Müll. Hal.) Sehnem, 1978 
Macrocoma chrysomitria là một loài Rêu trong họ Orthotrichaceae. Loài này được (Müll. Hal.) Sehnem mô tả khoa học đầu tiên năm 1978.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Macrocoma chrysomitria”. Truy cập ngày 19 tháng 8 năm 2013.
Medicago phrygia

| Medicago phrygia> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Fabales
Họ (familia): Fabaceae
Chi (genus): Medicago
Loài (species): M. phrygia
Danh pháp hai phần
Medicago phrygia (Boiss. & Balansa) E.Small 
Medicago phrygia là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được (Boiss. & Balansa) E.Small miêu tả khoa học đầu tiên.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Medicago phrygia”. Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2013.
Bartramia buchananii

| Bartramia buchananii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Bryophyta
Lớp (class): Bryopsida
Bộ (ordo): Bartramiales
Họ (familia): Bartramiaceae
Chi (genus): Bartramia
Loài (species): B. buchananii
Danh pháp hai phần
Bartramia buchananii R. Br. bis, 1900 
Bartramia buchananii là một loài rêu trong họ Bartramiaceae. Loài này được R. Br. bis mô tả khoa học đầu tiên năm 1900.
Danh pháp loài này chưa ổn định
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Bartramia buchananii”. Truy cập ngày 31 tháng 5 năm 2014.
Aerides timorana

| Aerides timorana> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Chi (genus): Aerides
Loài (species): A. timorana
Danh pháp hai phần
Aerides timorana Miq., 1859 
Aerides timorana là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Miq. mô tả khoa học đầu tiên năm 1859.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Aerides timorana”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Hirtellina

| Hirtellina> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Asterales
Họ (familia): Asteraceae
Chi (genus): Hirtellina
Hirtellina là một chi thực vật có hoa trong họ Cúc (Asteraceae).
Loài

Chi Hirtellina gồm các loài:
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Hirtellina”. Truy cập ngày 25 tháng 9 năm 2013.
Lulu (ca sĩ)

| Lulu |
| --- | --- |
Tập tin:Lulu crop.jpgLulu on stage in Glasgow as part of Here Come the Girls 2010
Thông tin nghệ sĩ
Tên khai sinh: Marie McDonald McLaughlin Lawrie
Tên gọi khác: Lulu Kennedy-Cairns
Sinh: 3 tháng 11, 1948 (75 tuổi) Lennoxtown, Stirlingshire, Scotland
Nguyên quán: Glasgow, Scotland
Thể loại: Pop pop rock blue-eyed soul
Nghề nghiệp: Singer songwriter actress television personality businesswoman
Nhạc cụ: Giọng hát
Năm hoạt động: 1964–nay
Hãng đĩa: Decca Atco Music for Pleasure Mercury
Hợp tác với: The Luvvers David Bowie

Website: Lulu Official
Lulu Kennedy-Cairns, OBE (tên khai sinh Marie McDonald McLaughlin Lawrie; ngày 3 tháng 11 năm 1948) là một ca sĩ, nhạc sĩ, diễn viên, nhân vật truyền hình và nữ doanh nhân người Scotland.
Cô được cả thế giới biết đến, nhưng đặc biệt là khán giả Anh vào những năm 1960. Sau này trong sự nghiệp, cô đã thành công trên toàn thế giới với bài hát "To Sir with Love" được thể hiện trong bộ phim cùng tên năm 1967 và với bài hát chủ đề cho bộ phim James Bond năm 1974 The Man with the Golden Gun. Ở các nước châu Âu, cô cũng được biết đến rộng rãi với bài dự thi giành chiến thắng Eurovision Song 1969 " Boom Bang-a-Bang", và ở Anh với bản hit "Shout" năm 1964, được trình diễn tại lễ bế mạc của Đại hội thể thao Khối thịnh vượng chung 2014 ở Glasgow
Cuộc đời và sự nghiệp

Marie McDonald McLaughlin Lawrie sinh ra ở Lennoxtown, Stirlingshire và lớn lên ở Dennistoun, Glasgow, nơi cô theo học tại Trường tiểu học Thomson Street và Trường Onslow Drive. Cô sống ở Gallowgate một thời gian trước khi chuyển đến Phố Garfield, Dennistoun. Ở tuổi 12 hoặc 13, cô và người quản lý của mình đã tiếp cận một ban nhạc có tên là Bellrocks tìm kiếm kinh nghiệm sân khấu như một ca sĩ. Cô xuất hiện cùng họ vào mỗi tối thứ bảy: Alex Thomson, người chơi bass của nhóm, đã kể lại rằng ngay cả khi đó giọng hát của cô đã rất đáng chú ý. Cô có hai anh trai và một chị gái, và cha cô là một người nghiện rượu nặng. Ở tuổi 14, cô đã có nghệ danh "Lulu" từ người quản lý tương lai Marion Massey, người đã nhận xét: "Chà, tất cả những gì tôi biết là cô ấy là một đứa trẻ lulu thực sự."
Vào tháng 8 năm 2017, lịch sử gia đình của Lulu là chủ đề của một tập trong loạt phim Vương quốc Anh Who Do You Think You Are? Nghiên cứu cho thấy mẹ cô đã được một gia đình khác nhận về nuôi dưỡng. Cuộc điều tra về gia phả của cô cho thấy ông bà ngoại của Lulu đến từ khắp nơi trong sự phân chia tôn giáo ở Glasgow. Ông nội của cô, Hugh Cairns là một người Công giáo và bà của cô, Helen Kennedy, là một người theo đạo Tin lành. Cairns đã từng là thành viên của một băng đảng Công giáo và được tìm thấy trong nghiên cứu đã vào và ra khỏi nhà tù vào thời điểm mẹ của Lulu chào đời. Kennedy được tìm thấy là con gái của một Người tình đáng giá của quý bà Orange Lodge 52; khám phá đã giải thích lý do tại sao hai gia đình đã phản đối sự kết hợp giữa Kennedy và Cairns.
Cuộc đời và sự nghiệp > Các bài hát top hit ban đầu

Năm 1964, nhờ sự bảo trợ của Marion Massey, cô được ký hợp đồng với Decca Records. Khi cô mới mười lăm tuổi, phiên bản cover lại bài "Shout" của Isley Brothers, được ghi là 'Lulu & the Luvvers ' và dược hát với giọng trưởng thành hơi khàn của cô, đã xếp hạng thứ 7 trên bảng xếp hạng Vương quốc Anh. Massey đã hướng dẫn sự nghiệp của cô trong hơn 25 năm, trong phần lớn thời gian họ là đối tác kinh doanh. Chồng của Massey, Mark đã sản xuất một số bản thu âm của Lulu.
Sau thành công của "Shout", ba đĩa đơn tiếp theo của Lulu đã thất bại khi không có mặt trên các bảng xếp hạng. Cô đã phát hành "Leave A Little Love" vào năm 1965, đưa cô trở lại Top Ten của Vương quốc Anh. Bản thu âm tiếp theo của cô, "Try to Understand", lọt vào Top 30.
Năm 1966, Lulu lưu diễn Ba Lan cùng ban nhạc The Hollies với tư cách là nữ ca sĩ người Anh đầu tiên xuất hiện trực tiếp sau Bức màn sắt. Trong cùng năm đó, cô đã thu âm hai bài hát tiếng Đức; "Wenn du da bist" và "So finger es an" cho Decca Đức. Tất cả các bản ghi Decca của cô đã được phát hành vào năm 2009 trên bộ 2 đĩa CD mang tên Shout!, được phát hành trên RPM Records.  Sau hai bản hit với The Luvvers, Lulu bắt đầu sự nghiệp solo.
Sau khi không đạt được các bảng xếp hạng vào năm 1966, Lulu rời Decca và ký hợp đồng với Columbia, với các bản thu được Mickie Most sản xuất. Cô trở lại bảng xếp hạng đĩa đơn của Anh vào tháng 4 năm 1967, đạt top 6 với "The Boat That I Row", được viết bởi Neil Diamond. Tất cả bảy đĩa đơn cô ấy hát do Mickie Most sản xuất đều được vào Bảng xếp hạng đĩa đơn của Anh. Tuy nhiên, trong cuốn tự truyện I Don't Want To Fight, xuất bản năm 2002, cô đã mô tả anh là "rẻ tiền" và không còn gì để nói về mối quan hệ công việc của họ, mà cô đã kết thúc vào năm 1969 sau bản hit solo lớn nhất nước Anh. Tuy nhiên, khi Most qua đời vào năm 2003, Lulu đã hết lời khen ngợi anh và nói với BBC rằng họ đã rất thân thiết.
Cô xuất hiện lần đầu tiên vào năm 1967 To Sir, with Love, một bộ phim của Anh cho Sidney Poitier. Lulu cả hai đã diễn xuất trong phim và hát bài hát chủ đề, và bài hát này một hit lớn ở Hoa Kỳ, đạt đến vị trí số 1. " To Sir with Love" trở thành đĩa đơn bán chạy nhất năm 1967 tại Hoa Kỳ, bán được hơn 1.000.000 bản; nó đã được trao một đĩa vàng, và được tạp chí Billboard xếp hạng là bài hát số 1 của năm. Ở Anh, "To Sir With Love" đã được phát hành ở mặt B của "Let's Pretend", một bài hát lên top ở  vị trí 11.
Lulu năm 1965 trên trường quay Fanclub, TV Hà Lan
Hognoides urbanides

| Hognoides urbanides> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Lycosidae
Chi (genus): Hognoides
Loài (species): H. urbanides
Danh pháp hai phần
Hognoides urbanides (Strand, 1907) 
Hognoides urbanides là một loài nhện trong họ Lycosidae.
Loài này thuộc chi Hognoides. Hognoides urbanides được Embrik Strand miêu tả năm 1907.
Chú thích

↑  Platnick, Norman I. (2010): The world spider catalog, version 10.5. American Museum of Natural History.
Hartman, Arkansas

| Hartman, Arkansas |
| --- | --- |
—  Thành phố  —
 
 
 Vị trí trong Quận Johnson, Arkansas
 Vị trí tiểu bang Arkansas ở Hoa Kỷ
Hartman, Arkansas
Quốc gia: Hoa Kỳ
Tiểu bang: Arkansas
Quận: Quận Johnson
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 519
Múi giờ: CST (UTC-6)
 • Mùa hè (DST): CDT (UTC-5)
Mã điện thoại: 479 
Hartman là một thành phố thuộc quận Johnson, tiểu bang Arkansas, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thành phố này là 519 người.
Dân số

Dân số năm 2000: 596 người.
Dân số năm 2010: 519 người.
Chú thích

↑  “2010 Census Gazetteer Files”. Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ. Truy cập ngày 16 tháng 10 năm 2012.
Canthonidia hirsuta

| Canthonidia hirsuta> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Phân thứ bộ (infraordo): Scarabeiformia
Liên họ (superfamilia): Scarabaeoidea
Họ (familia): Scarabaeidae
Chi (genus): Canthonidia
Loài (species): C. hirsuta
Danh pháp hai phần
Canthonidia hirsuta Paulian, 1939 
Canthonidia hirsuta là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 6 năm 2014.
↑  Hallan, J. (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Atyria subdichroa

| Atyria subdichroa> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Atyria
Loài (species): A. subdichroa
Danh pháp hai phần
Atyria subdichroa Dognin 1900 
Atyria subdichroa là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Hanna Barvinok

| Hanna Barvinok |
| --- | --- |
Ганна Барвінок
Barvinok năm 1866
Sinh: Oleksandra Mikhailovna Bilozerska (1828-05-05)5 tháng 5 năm 1828 tỉnh Chernigov, Đế quốc Nga (giờ là tỉnh Chernihiv , Ukraina)
Mất: 6 tháng 7 năm 1911(1911-07-06) (83 tuổi) Motronivka
Nghề nghiệp: Nhà văn, nhà văn học dân gian
Phối ngẫu: Panteleimon Kulish
Người thân: Vasyl Bilozersky (anh Mykola Bilozersky [uk] (anh/em)
Oleksandra Mikhailovna Bilozerska-Kulish (tiếng Ukraina: Олекса́ндра Михай́лівна Білозе́рська-Кулі́ш; 5 tháng 5 năm 1828 – 6 tháng 7 năm 1911), thường viết bằng bút danh Hanna Barvinok, là một nhà văn và nhà văn học dân gian người Ukraina. Được coi là một trong những nhà văn quan trọng nhất ở Ukraina, bà là nhà văn nữ đầu tiên của văn học Ukraina hiện đại và trở thành người tiên phong về chủ nghĩa hiện thực dân tộc trong văn học Ukraina.
Ngoài bút danh nổi tiếng hơn là Hanna Barvinok, bà còn viết dưới cái tên A. Nečuj-Viter. Bà đã kết hôn với nhà văn Panteleimon Kulish và là em gái của Vasyl và Mykola Bilozersky.
Tiểu sử

Barvinok sinh ngày 5 tháng 5 năm 1828 với tên khai sinh là Oleksandra Mikhailovna Bilozerska tại tỉnh Chernigov, một phân khu hành chính của Ukraina tả ngạn thuộc Đế quốc Nga (nay là một phần của Borzna ngày nay ở tỉnh Chernihiv của Ukraina). Khi bà còn trẻ, thành phố thường xuyên xảy ra hỏa hoạn, cuối cùng đã khiến ngôi nhà của gia đình bà bị thiêu rụi. Sau vụ cháy, bà và gia đình chuyển đến ngôi làng gần đó ở Motronivka.
Gia đình Barvinok sở hữu mảnh đất ở Motronivka. Cha của bà là Mikhail (hoặc Mykhail) Bilozersky, một Thống chế Quý tộc của địa phương. Ông nổi tiếng là người có tư duy phóng khoáng và quan tâm đến văn học Ukraina hiện đại. Mẹ của Barvinok là Paraska Hryhorivna Kostenetska, con gái của một người lính Cossack. Mẹ bà quan tâm đến các phong tục và bài hát truyền thống của Ukraina.
Barvinok có các anh/em trai tên là Vasyl và Mykola, các chị/em gái tên là Lyuba và Nadiya, tất cả đều lớn lên trở thành những nhân vật nổi bật ở Ukraina. Anh/em trai Vasyl của bà đã trở thành một nhân vật văn học và công chúng Ukraina. Anh/em trai khác của bà là Mykola đã trở thành một nhà nghiên cứu văn hóa dân gian và dân tộc học. Chị gái Lyuba của bà là nàng thơ và người tình của nhà thơ Victor Zabila, và chị gái Nadiya sau này trở thành mẹ của nhà văn Nadiia Kybalchych [uk].
Oleksandra và các chị/em gái của bà học tại các trường nội trú tư thục, trong đó bà theo học từ năm 1834 đến năm 1842.
Năm 15 tuổi, Barvinok gặp nhà văn Panteleimon Kulish ở Motronivka, khi ông được anh trai bà là Vasyl mời đến đó. Bốn năm sau, vào ngày 24 tháng 1 năm 1847, Panteleimon và Barvinok kết hôn.
Cặp vợ chồng mới cưới đi du lịch tới Warsaw. Khoảng bốn tháng sau khi kết hôn, Hội Anh em Thánh Cyril và Methodius tan rã và chồng bà bị bắt và bị đưa đến Saint Petersburg. Ông bị xét xử vì đã viết Câu chuyện của người Ukraina [uk].
Sau khi chồng bà bị bắt, bà bị sảy thai và không thể có con nữa. Sau đó bà chuyển đến Tula theo người chồng bị lưu đày của mình. Từ năm 1854 trở đi, sau khi cuộc sống lưu vong kết thúc, Barvinok và chồng sống ở Saint Petersburg. Năm 1883, nhà Kulish định cư trở lại Motronivka.
Khi bản thảo bản dịch Kinh thánh bằng tiếng Ukraina mà Kulish đã làm trong 25 năm bị đốt cháy, bà đã thuyết phục ông bắt đầu làm việc trở lại.
Sau khi chồng bà qua đời, Barvinok đã tổ chức và tưởng niệm các tác phẩm văn học của Panteleimon. Bà đã xuất bản các tác phẩm của ông và biên soạn một bộ gồm nhiều tập về tất cả các tác phẩm trong cuộc đời ông, mặc dù chỉ có 5 trong số 22 tập theo kế hoạch được xuất bản. Bà cũng thành lập Bảo tàng Panteleimon Kulish để tưởng nhớ ông.
Barvinok qua đời ngày 6 tháng 7 năm 1911, thọ 83 tuổi, tại Motronivka. Bà được chôn cất bên cạnh chồng mình tại trang trại cũ của họ trong thị trấn.
Sự nghiệp văn học

Barvinok đã viết hơn 30 câu chuyện trong suốt cuộc đời của mình, nhân vật chính chủ yếu là phụnữ. Khi bắt đầu sự nghiệp, bà viết văn xuôi và chủ yếu viết về đời sống dân gian, đặc biệt là giữa các gia đình và nông dân, và đặc biệt bị thu hút bởi "số phận của người phụ nữ nông dân".
Bà là người sáng lập và là người đi đầu chủ nghĩa hiện thực dân tộc học trong văn học Ukraina, và bà viết dựa trên những ghi chép dân tộc học của cá nhân mình. Trong khi ghi lại những quan sát của mình trong chuyến đi đến Warsaw, bà bắt đầu thu thập tài liệu cho những tác phẩm đầu tiên của mình.
Barvinok bắt đầu viết truyện vào những năm 1840, với tác phẩm đầu tiên có tựa đề Người nông nô Do Thái. Các tác phẩm của bà bắt đầu được xuất bản vào năm 1858, dưới bút danh do chồng bà chọn: Hanna Barvinok.
Trong các tác phẩm văn học của mình, sự chú ý của Barvinok cũng tập trung vào các vấn đề về gia đình và quan hệ trong nhà, bao gồm cả sự chuyên chế của gia đình (Thảm họa gia đình, 1861), số phận bất hạnh khi ở bên một người đàn ông say rượu (Sự nghèo khó của phụ nữ, 1887), và vở kịch về hôn nhân bị cưỡng ép (Sai lầm của Cha, 1902). Bà còn tạo dựng hình tượng những người phụ nữ nghị lực (Chiến thắng, 1887; Thanh niên đấu tranh, 1902).
Ngôn ngữ của bà đầy màu sắc, giàu hình tượng và chứa đầy những câu tục ngữ dân gian. Một số câu chuyện mang tính tượng hình hơn của bà là "Nàng tiên cá", "Hoa với nước mắt, nước mắt với hoa", "Tai họa không phải là không tốt", "Thu hè". Sử dụng phương ngữ Chernihiv và Poltava, cũng như kiến thức về phong tục tập quán và văn hóa dân gian nông thôn, bà đã viết bộ phim truyền hình "Sự trả thù của mẹ".
Tác phẩm của Barvinok xuất hiện trong niên giám Khata và Vòng hoa đầu tiên [uk], cũng như các tạp chí Osnova, Pravda, và Literaturno-naukovyi vistynk, cùng nhiều tạp chí khác. Các tác phẩm của bà đã được xuất bản trong nhiều bộ sưu tập và tuyển tập, bao gồm cả các ấn phẩm di cảo. Nhà văn người Ukraina Borys Hrinchenko ca ngợi tác phẩm của bà và gọi Barvinok là "nhà thơ của số phận phụ nữ".