stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Rêu đá (món ăn)

| Rêu đá |
| --- | --- |

Cladophora (Rêu đá)

Phân loại khoa học 
Ngành:: Chlorophyta
Lớp:: Ulvophyceae
Bộ:: Cladophorales
Họ:: Cladophoraceae
Chi:: Cladophora Kütz., 1843

Kingdom: Plantae
 Cladophora albida  Cladophora aokii  Cladophora brasiliana  Cladophora catenata  Cladophora coelothrix  Cladophora columbiana  Cladophora crispata  Cladophora dalmatica  Cladophora fracta  Cladophora glomerata  Cladophora graminea  Cladophora montagneana  Cladophora ordinata  Cladophora prolifera  Cladophora rivularis  Cladophora rupestris  Cladophora scopaeformis  Cladophora sericea  Cladophora socialis  Cladophora vagabunda
Rêu đá (tiếng Thái: ไก, phát âm tiếng Thái: [kʰáj]; tiếng Lào: ໄຄ; tiếng Trung: 青苔藓; Hán-Việt: thanh đài tiển; bính âm: Qīng táixiǎn) là một món rêu đặc sản của cộng đồng người Thái ở Tây Song Bản Nạp (Trung Quốc), Lào, Thái Lan và các tỉnh miền núi Tây Bắc Việt Nam. Cùng với măng chua, thịt gác bếp, rêu đá là món ăn không thể thiếu trong những bữa cơm đón tiếp khách quý của người Thái cũng như người Lào. Thực chất, loài rêu này thuộc Chi Rong lông cứng quăn.
Nguồn gốc và phân bố

Rêu đá là một loại tảo nước ngọt được tìm thấy chủ yếu ở hạ lưu sông Mê Kông, bắt nguồn từ Tây Song Bản Nạp (Trung Quốc) đến vùng đồng bằng sông Mê Nam, Thái Lan. Đặc biệt vào mùa khô khi mực nước sông Mê Kông rút, người dân sẽ lội xuống sông tìm loài rêu này quanh bãi cát và ghềnh đá. Ở Lào , rêu đá thường được ăn như một món ngon và thường được biết đến bằng tiếng Anh với cái tên "Mekong weed". Tảo phát triển trên các tảng đá dưới nước và phát triển mạnh ở những vùng nước trong ở lưu vực sông Mê Kông. Trong tiếng Lào, nó còn được gọi là khai hin (tiếng Lào: ໄຄຫີນ; [kʰáj hǐːn]), sợi rêu dài tương tự như rong tóc tiên. Tuy nhiên khác với rong tóc tiên có màu đen, rêu đá có màu xanh lục như cỏ non kể cả khi được sấy khô.
Thời điểm thường mọc của cây rêu đá lúc chớm thu khoảng vào tháng ba âm lịch. Rêu đá tại Việt Nam được chia ra ba loại:
Tau: mọc từng mảng ở ao, khe suối, sông Đà.
Cay: màu xanh, mọc rời rạc ở suối Nậm He.
Cui: như sợi tóc, mọc trên đá ở khu vực Nậm Mức, Nậm Mu, sông Nậm Rốm, Pá Nậm.
Rêu đá mọc theo mùa từ tháng 9, tháng 10 âm lịch đến hết tháng 5.
Cách chế biến

Rêu đá có thời hạn sử dụng rất ngắn, khoảng 2 đến 3 ngày và thường mọc ở nơi các nguồn nước chảy mạnh, chân thác, bám vào những tảng đá to giúp cho rêu dễ phát triển. Khi để lâu hơn, rêu sẽ bị khô và không ngon. Người Lự ở Tây Song Bản Nạp, người Lào hay người Thái thường lấy rêu bằng cách đi dọc theo các khe suối, dùng dao tách những sợi rêu đang bám chặt vào đá, sau đó dùng chày gỗ đập rêu để làm bung lớp đất cát bám bên ngoài.
Để chế biến món ăn từ rêu đá có rất nhiều cách phổ biến như luộc, nộm, xào, nấu canh hay ăn với xôi,... Nhưng phổ biến nhất là người ta sử dụng loại rêu này đem sấy khô ăn liền, tương tự như nori (loại rong biển làm cơm sushi của Nhật Bản, hay còn gọi là lá kim/gim ở Hàn Quốc). Xưa kia, rêu đá không thể vận chuyển đi xa và thời gian bảo quản ngắn, nên người Thái và người Lào phơi rêu đá và dàn đều lên một cái nia (mẹt), phơi nắng cho thật khô. Khi rêu định hình thành miếng to (như bánh đa nem Việt Nam), họ đem hong thêm một lần nữa trên lửa. Rêu đá sấy khô có thể dễ dàng nghiền thành bột mịn. Tại các phiên chợ như Cảnh Hồng (Vân Nam), Lào và Thái Lan thỉnh thoảng có những gian hàng bán rêu đá sấy khô, nó được tẩm thêm ớt, vừng (mè), dầu thực vật và muối vừa ăn như một món ăn vặt (snack).
| --- | --- |
Món rêu sấy kaipen ăn với jeow bong
Loại: đồ ăn nhẹ
Xuất xứ: Lào
Vùng hoặc bang: Luang Prabang
Thành phần chính: rêu đá, tỏi, dầu thực vật, vừng
 Nấu ăn: Kaipen
Kaipen (tiếng Lào: ໄຄແຜ່ນ; tiếng Thái: ไกแผ่น; phát âm tiếng Lào: [kʰáj.pʰɛ̄n]) là một món ăn vặt của Lào làm từ rêu đá, tỏi, dầu thực vật và vừng. Kaipen được sản xuất ở miền bắc Lào và đặc biệt phổ biến ở thành phố Luang Prabang. Kaipen rất giàu vitamin và khoáng chất và có vị tương tự nori Nhật Bản nhưng ngọt, đắng và thơm hơn một chút.
Nó có thể ăn riêng lẻ hoặc dùng để tạo hương vị cho các món ăn khác. Chiên nhanh là phương pháp chế biến được ưa chuộng, sau đó có thể ăn như khoai tây chiên. Một số ít người ở Lào ăn kaipen mà không cần nấu, mặc dù độ an toàn của việc làm như vậy có thể bị nghi ngờ vì đây là thực phẩm sống và nó không có mùi vị ngon như Kaipen chiên nhanh, giòn một cách thú vị. Năm 2002, một số thị trường ở Mỹ bắt đầu bán kaipen.
World Series

| World Series |
| --- | --- |

Giải đấu: Major League Baseball
Lần đầu tổ chức: 1903
Gần đây nhất: 2024
Đương kim vô địch: Los Angeles Dodgers (8th)
Vô địch nhiều nhất: New York Yankees (27)
Nhà tài trợ: YouTube TV (2017–2019)  Capital One (2022–nay)
World Series là trận chung kết của giải Major League Baseball (MLB) tại Bắc Mỹ, bắt đầu tổ chức từ năm 1903 giữa câu lạc bộ vô địch American League (AL) và câu lạc bộ vô đich National League (NL). Đội chiến thắng được xác định qua 1 loạt trận playoff đấu 7 thắng 4 (Best of 7), đội chiến thắng sẽ nhận được Cúp Ủy viên (Commissioner's Trophy). Giải đấu được tổ chức vào tháng 10 (đôi khi kéo dài qua tháng 11), vào thời điểm mùa thu tại Bắc Mỹ.
Trước năm 1960, đội nào có thành tích thắng - thua tốt nhất sẽ được tham dự World Series. Kể từ năm 1969, 2 đội giành chức vô địch tại chung kết giải American và National League sẽ được tham dự World Series. Tính đến năm 2016, World Series đã được tổ chức 114 lần, trong đó các đội American League chiến thắng 66 lần, các đội National League chiến thắng 48 lần.
World Series gần nhất 2024 diễn ra giữa 2 đội New York Yankees và Los Angeles Dodgers. Dodgers giành chiến thắng trong 5 trận và nhận được danh hiệu thứ 8 trong lịch sử CLB.
Tại American League, New York Yankees đã tham dự 40 lần và chiến thắng 27 lần, Philadelphia/Kansas City/Oakland Athletics đã tham gia 14 lần thắng 9 lần và Boston Red Sox đã tham dự 12 lần giành chiến thắng 8 lần. Tại National League, St. Louis Cardinals đã tham dự 19 lần và thắng 11, New York/San Francisco Giants tham dự 20 lần thắng 8, Brooklyn/Los Angeles Dodgers đã tham dự 18 lần thắng 6, và  Cincinnati Reds tham dự 9 lần thắng 5. Tính đến năm 2016, chưa có đội nào giành 2 chức vô địch liên tiếp sau New York Yankees năm 1999-2000.
Ảnh

World Series 1903 tại Boston
World Series 1906 tại Chicago
Bill Wambsganss tại 1920
Washington's Bucky Harris ghi điểm trong trận 7 (10 tháng 10, 1924)
Ảnh > Thống kê kết quả World Series theo câu lạc bộ từ 1903 tới nay

Các đội American League (AL) đã thắng 68 trong tổng cộng 120 lần World Series từ trước tới nay (56.7%). New York Yankees là CLB giành nhiều danh hiệu World Series nhất với 27 lần, chiếm 22.5% tổng số lần tổ chức và 39.7% số danh hiệu thuộc các đội American League. Yankees cũng đại diện American League tại World Series nhiều lần nhất với 41 lần. St. Louis Cardinals CLB giành nhiều danh hiệu World Series nhiều thứ hai với 11 danh hiệu, và nhiều nhất trong số các đội National League, chiếm 22.5% tổng số lần tổ chức và 39.7% trong số 52 danh hiệu thuộc các đội National League. Tuy nhiên Brooklyn/Los Angeles Dodgers mới là đội đại diện National League tại World Series nhiều lần nhất với 22 lần. Sau khi Dodgers đánh bại Yankees tại World Series năm 2024, hai CLB trên chính thức hòa nhau về kỉ lục số trận thua, với mỗi đội trên thua serie 14 lần; lần lượt nhiều nhất trong số các đội tại chi giải National League và American League.
Yankees - Dodgers cặp đấu xảy ra nhiều lần nhất tại World Series với 12 lần. Yankees thắng 8 lần trong số đó, dù hai lần gần nhất đối đầu tại World Series (1981, 2024), phần thắng đều nghiêng về Dodgers.
Khi World Series đầu tiên diễn ra vào năm 1903, mỗi chi giải có 8 đội. 16 CLB trên đều đã vô địch ít nhất 2 World Series và còn tồn tại tới ngày nay.
Tuy nhiên tới năm 1961, MLB bổ sung 14 CLB từ đó tới nay, và tất cả số đội này, trừ Seattle Mariners, đều đã góp mặt trong ít nhất một World Series. Trong 28 lần có ít nhất một CLB bổ sung tham dự, bao gồm cả ba lần (2015, 2019, and 2023) Serie chỉ có các CLB bổ sung tham gia, các CLB bổ sung đã giành 13 chiến thắng, chiếm 46.4% số serie có đội bổ sung tham dự và 10.9% toàn bộ số lần World Series từ năm 1903. Năm 2015, lần đầu tiên World Series diễn ra với 2 CLB bổ sung tham dự giữa Kansas City Royals và New York Mets.
Chú thích

↑  “What MLB Teams Have The Most World Series Losses”. StatMuse (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 25 tháng 2 năm 2025.
1 2  “Mets-Royals World Series is the first between 2 expansion teams”. Newsday. 24 tháng 10 năm 2015.
↑  “Nats make road-win history, capture 1st WS title”. MLB.com (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 25 tháng 2 năm 2025.
↑  “Lone Rangers: For first time, Texas the last team standing”. MLB.com (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 25 tháng 2 năm 2025.
Hệ thống cầu thủ kiến tập (Nippon Professional Baseball)

Hệ thống cầu thủ kiến tập (育成選手制度 (Dục thành tuyển thủ chế độ), Ikusei Sensyu Seido?)  là một hệ thống cho phép một câu lạc tại Nippon Professional Baseball (NPB) bộ kí hợp đồng với cầu thủ nằm ngoài danh sách đăng kí 70 cầu thủ tối đa trong biên chế của mỗi CLB nhằm mục đích đào tạo, bắt đầu từ mùa thu năm 2005.  Nó tương tự như các đội hình cọ sát trong các môn thể thao khác.
Bản tóm tắt

Hệ thống này được thiết lập vào năm 2005 để tạo ra một môi trường mà cầu thủ nghiệp dư có thể tích lũy kinh nghiệm chơi sau sự đi xuống và xóa sổ của phong trào bóng chày nghiệp dư trong các doanh nghiệp có hoạt động kinh doanh xuống dốc hoặc đã giải thể sau giai đoạn suy thoái kinh tế được gọi là Thập kỷ mất mát.  Những cầu thủ là một phần của biên chế được coi là "kiểm soát một phần" vì họ chơi cho đội mà họ đã ký hợp đồng nhưng không nằm trong biên chế chính thức và do đó CLB không hoàn toàn sở hữu sự phục vụ với họ.
Hệ thống cầu thủ kiến bao gồm các cầu thủ tân binh mới được tuyển chọn (ví dụ: Kosai Yusuke, Nishiyama Michitaka), những cầu thủ ngoại binh được ký hợp đồng khi còn ở vị trí kiến tập (ví dụ: Raidel Martínez, Liván Moinelo), những cầu thủ được tuyển chọn và kí hợp đồng tham gia biên chế chính thức của CLB nhưng chọn kí lại hợp đồng với tư cách kiến tập do khả năng hạn chế (ví dụ: Kurose Kenta), những cầu thủ trở thành cầu thủ tự do kí hợp đồng kiến tập với đội cũ của họ dù đã ký hợp đồng gia nhập biên chế chính thức một đội khác (ví dụ: Nakamura Masaru, Fujii Kouya) và những cầu thủ đã bị xóa khỏi danh sách cầu thủ biên chế và ký lại hợp đồng kiến tập trong giai đoạn phục hồi chấn thương (ví dụ: Kuwahara Takuya, Shimamoto Hiroya). Có ý kiến cho rằng việc hủy đăng ký biên chế các cầu thủ không thể thi đấu do chấn thương và kí lại hợp đồng cầu thủ kiếp tập với những cầu thủ đó sẽ giúp họ duy trì sự nghiệp; mặt khác, có ý kiến chỉ trích rằng việc sử dụng hệ thống cầu thủ kiến tập, thay vì các hệ thống như danh sách cầu thủ bị thương của Major League Baseball (MLB), là đang đi ngược lại mục đích ban đầu là phát triển và tạo cơ hội hướng đến chuyên nghiệp cho những cầu thủ nghiệp dư.  Cầu thủ lớn tuổi nhất từng trở thành cầu thủ kiến tập là Fujita Soichi, với việc ký hợp đồng kiến tập vào năm 2011 ở tuổi 39. Giai đoạn làm cầu thủ kiến tập dài nhất thuộc về Naruse Kousuke với tám mùa giải từ 2011 đến năm 2018, tính tới mùa giải 2022 .
Quy định dành cho cầu thủ kiến tập > Quy định cầu thủ

Cầu thủ trong biên chế kiếp tập không được phép tham gia các trận đấu chính thức trên đội một tại NPB. Tuy nhiên, tối đa năm cầu thủ kiến tập của một CLB được phép chơi cùng lúc trong một trận đấu tại Eastern League và Western League, hạng dưới của NPB . Nếu một CLB có quá nhiều cầu thủ trong biên chế kiến tập hoặc các cầu thủ đội hạng dưới nói, họ có thể thành lập một đội hạng ba và thi đấu với các đội thuộc các giải đấu độc lập (như Shikoku Island League Plus và Baseball Challenge League), các đội nghiệp dư của doanh nghiệp hay các trường đại học.   Một trường hợp là đội hạng ba của Fukuoka SoftBank Hawks chơi hơn 100 trận một năm.  Mặc dù có sự khác biệt trong hợp đồng giữa những cầu thủ đã đăng ký biên chế chính thức và những cầu thủ kiến tập, không giống như mối quan hệ giữa những cầu thủ đội một Major League Baseball và các đội hạng dưới ở Bắc Mỹ, cầu thủ của tất cả các cấp đội và biên chế bình đẳng về quyền sử dụng các cơ sở luyện tập và ăn ở.
Một hợp đồng của cầu thủ kiến tập có thời hạn tối đa là ba năm. Sau khi hợp đồng này hết hạn, cầu thủ có thể trở thành cầu thủ tự do và được quyền ký gia hạn với đội chủ quản cũ với thời hạn một năm.  Quá trình trở thành cầu thủ tự do trên được lặp lại hàng năm sau đó.  Biện pháp trên nhằm mục đích tăng cơ hội ký hợp đồng biên chế chính thức và có cơ hội đàm phán với các CLB khác. Ví dụ, vào năm 2019, Hasegawa Hiroki đã chuyển từ Fukuoka Softbank Hawks sang Tokyo Yakult Swallows .  Một cầu thủ đã đăng ký trong biên chế chính thức có thể ký lại hợp đồng kiến tập với thời hạn 1 năm sau khi trở thành cầu thủ tự do.  Những cầu thủ không có hợp đồng trong ba mùa giải sẽ được đưa vào danh sách những cầu thủ thuộc diện kiến tập và các đội khác sẽ không thể đàm phán với họ.
Mức lương tối thiểu cho cầu thủ kiến tập là 2,4 triệu yên và 3 triệu yên được trả làm phí chuẩn bị khi được tuyển chọn.  Tuy nhiên, vì không có giới hạn về mức lương hàng năm nên một số đội ký hợp đồng với cầu thủ với mức lương cao hơn và những cầu thủ biên chế chính thức được ký lại hợp đồng kiến tập thường được giữ mức lương trong biên chế của mình.
Số áo của cầu thủ được quy định phải là số có ba chữ số (ví dụ: 001, 101 hoặc 201) trong khi số áo của những cầu thủ biên chế chính thức được quy định là số có một hoặc hai chữ số.
Quy định dành cho cầu thủ kiến tập > Quy định các CLB sở hữu cầu thủ kiến tập

Thời hạn để ký lại hợp đồng từ cầu thủ kiến tập lên biên chế chính thức là từ cuối mùa giải đến ngày 31 tháng 7 trong mùa giải tiếp theo. Tuy nhiên, CLB không được phép thay đổi tình trạng hợp đồng của cầu thủ từ trạng thái chính thức sang trạng thái kiến tập vào giữa mùa giải.
Các CLB chỉ được phép sở hữu cầu thủ dạng kiến tập nếu có ít nhất 65 cầu thủ trong biên chế chính thức, tính đến ngày 31 tháng 7 mỗi mùa giải. Tuy nhiên, nếu một CLB báo cáo với Ủy ban điều hành rằng họ đã ký lại hợp đồng đưa một cầu thủ kiến tập lên biên chế chính thức hoặc có được một cầu thủ chính thức mới để nâng số lượng trong biên chế chính thức lên ít nhất 65 người và được Ủy ban chấp thuận, đội có thể giữ lại cầu thủ kiến tập đó.  Không có giới hạn về số lượng cầu thủ trong biên chế kiến tập và số lượng trên phụ thuộc vào chính sách của CLB.  Ví dụ, Yomiuri Giants và Fukuoka SoftBank Hawks thường có hơn 30 cầu thủ kiến tập, đủ để mở rộng một đội hình hạng ba; ngược lại, Hanshin Tigers có xu hướng có rất ít cầu thủ loại này.    Fukuoka SoftBank Hawks đã chọn 14 cầu thủ kiến tập mới trong bản dự thảo năm 2022, qua đó triển khai thêm một đội cấp bốn bắt đầu từ mùa giải 2023.
Quy định dành cho cầu thủ kiến tập > Kì tuyển chọn cầu thủ kiến tập

Nếu tổng số cầu thủ được chiêu mộ tại Kì tuyển chọn cầu thủ nghiệp dư ít hơn 120, một Cuộc họp tuyển chọn cầu thủ kiến tập sẽ được tổ chức với sự tham gia của các CLB muốn tham gia.
Danh sách cầu thủ kiến tập hiện tại > Central League

Cầu thủ ném bóng Ishikawa Shō mặc số áo ba chữ số đặc biệt dành riêng cho cầu thủ trong Hệ thống kiến tập.
Sultan Kösen

| Sultan Kösen |
| --- | --- |

Sinh: 10 tháng 12, 1982 (42 tuổi) Mardin, Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc tịch: Thổ Nhĩ Kỳ
Nghề nghiệp: Nông dân
Chiều cao: 2,51m
Cân nặng: 137 kg (302 lb; 21,6 st)
Phối ngẫu: Merve Dibo (2013−nay)
Sultan Kösen (tiếng Thổ Nhĩ Kỳ: [suɫtɑn køsen]), là một người Thổ Nhĩ Kỳ. Anh đã được tổ chức kỷ lục thế giới Guinness xác nhận là người cao nhất thế giới hiện nay với chiều cao 2,51 m (8 ft 3 in). Sở dĩ Sultan Kösen có sự phát triển chiều cao quá mức như vậy là do anh mang một khối u làm ảnh hưởng đến tuyến yên. Với tầm vóc to lớn như vậy, anh phải sử dụng 2 nạng để giúp di chuyển đi lại dễ dàng hơn.
Cuộc sống

Kosen sinh ngày 10 tháng 12 năm 1982 tại Thổ Nhĩ Kỳ. Anh sống với cha mẹ và ba anh chị em, ai trong gia đình anh đều có chiều cao bình thường. Anh đã không thể tiếp tục việc học vì chiều cao quá khổ của mình. Anh chỉ nhận được những công việc nhà nông bán thời gian. Mặc dù có một chiều cao quá lớn, nhưng anh luôn phát huy những lợi thế vốn có của mình như có thể nhìn thấy được một khoảng cách lớn và giúp đỡ gia đình những công việc nhà như thay bóng đèn, treo rèm cửa. Anh cũng có những nhược điểm như không thể tìm thấy quần áo vừa kích cỡ của mình do anh sở hữu đôi bàn chân dài 44,5 inch (113 cm), chiều dài tay áo 38 inches (97 cm) hoặc giày thuộc size ngoại cỡ. Anh luôn gặp khó khăn khi di chuyển trên một chiếc xe cỡ trung bình. Anh thích chơi các trò chơi điện tử với bạn bè.
Từ năm 2010, Kosen được điều trị bằng phương pháp "dao Gamma" (Gamma Knife) cho khối u tuyến yên của mình tại trường Đại học Y khoa Virginia. Anh cũng được cung cấp thuốc để kiểm soát việc tăng quá mức các hormone tăng trưởng. Tác dụng của cuộc điều trị này mất hơn hai năm. Đến năm 2011, mức độ hormone của anh đã gần như bình thường trở lại. Tháng 3 năm 2012 việc điều trị ngăn chặn sự phát triển của Kosen đã có hiệu quả, anh đã ngừng phát triển chiều cao. Ngày 27 tháng 10 năm 2013, Kosen kết hôn với người phụ nữ tên là Merve Dibo. Đám cưới của họ được tổ chức tại thành phố Mardin với sự tham dự của rất nhiều nhân vật quan trọng của Thổ Nhĩ Kỳ như Tổng thống Thổ Nhĩ kỳ Abdullah Gul, Thủ tướng Recep Tayyip Erdogan và các nhà lãnh đạo tôn giáo, doanh nhân thành đạt khác. Merve Dibo, vị hôn thê của Kosen cao trên 1.75m, bà là người Syria.
Tháng 4 năm 2011, Kosen đã đến Cuba cùng với một nhóm tình nguyện viên, chuyến đi này nhằm thành lập quỹ ủng hộ trẻ em nghèo và những gia đình khó khăn. Tại đây, ông đã nhận được sự đón tiếp thân mật, nồng nhiệt của các em nhỏ và mọi người.
Ngày 13 Tháng 10 năm 2014, Kosen lần đầu tiên đến London để tham dự gặp gỡ, giao lưu với các kỷ lục gia nhân Ngày kỷ lục thế giới do tổ chức kỷ lục thế giới Guinness tổ chức. Tại đây, ông đã gặp Chandra Bahadur Dangi, người đàn ông được xác nhận là lùn nhất thế giới.
Kỷ lục Guinness

Chiều cao của Kosen đã được ghi nhận là 2,43 m (tức 8 ft) bởi tổ chức kỷ lục Guinness thế giới vào ngày 25 tháng 8 năm 2009. Anh đã vượt qua kỷ lục thế giới của Bao Xishun khi người này chỉ cao 2,36 m (tức 7 ft 8,9 in).
Kosen hiện cũng đang giữ kỷ lục Guinness thế giới với bàn tay lớn nhất dài 27,5 cm, và bàn chân dài nhất có chiều dài 36,5 cm (chân trái) và 35,5 cm (chân phải).
Ngày 9 tháng năm 2011, Kosen đã được các chuyên gia của Guinness đo lại chiều cao thật sự là 2,51 m (8 ft 3 in).
Illapel

| Illapel |
| --- | --- |
—  Thành phố  —
 

   Hiệu kỳ Huy hiệuIllapelVị trí ở Chile
Tọa độ: 31°38′N 71°10′T﻿ / ﻿31,633°N 71,167°T﻿ / -31.633; -71.167 
Quốc gia:  Chile
Vùng: Coquimbo
Tỉnh: Choapa
Thành lập: 1752
Chính quyền
 • Kiểu: Khu tự quản
 • Alcalde: Denis Cortés Vargas (IND/JPM)
Diện tích
 • Tổng cộng: 2.629,1 km2 (1,015,1 mi2)
Độ cao: 388 m (1,273 ft)
Dân số (Điều tra năm 2012)
 • Tổng cộng: 30.074
 • Mật độ: 11/km2 (30/mi2)
 • Đô thị: 21.826
 • Nông thôn: 8.529
Tên cư dân: Illapelino
Giới tính
 • Nam: 14.940
 • Nữ: 15.415
 
 • Mùa hè (DST): CLST (UTC−3)
Thành phố kết nghĩa: Sligo
Website: Official website (tiếng Tây Ban Nha)
Illapel (phát âm tiếng Tây Ban Nha: [i.ʝa.ˈpel]) là thành phố Chile. Thành phố này là thủ phủ của Choapa, vùng Coquimbo. Thành phố tọa lạc dọc theo sông Illapel và đánh dấu điểm hẹp nhất của đất nước dọc theo một đường song song (94 km). Thành phố nằm ở phía đông Los Vilos.
Động đất 16 tháng 9 năm 2015

Vào 16 tháng 9 năm 2015, 22:54:33 UTC (19:54 giờ địa phương), một trận động đất mạnh 8,3 độ mô men đã xảy ra tại Illapel.
Chú thích

↑  “Municipality of Illapel” (bằng tiếng Tây Ban Nha). Truy cập ngày 28 tháng 7 năm 2010.
1 2 3  “National Statistics Institute” (bằng tiếng Tây Ban Nha). Truy cập ngày 5 tháng 11 năm 2010.
↑  Global Earthquake Epicenters. “Map of the earthquake M8.3 - 46km W of Illapel, Chile 2015-09-16 22:54:33 UTC”. Geographic.org. Truy cập ngày 17 tháng 9 năm 2015.
Cần Giờ

Cần Giờ là một huyện ngoại thành ven biển thuộc Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam.
Địa lý > Vị trí địa lý

Cần Giờ là huyện duy nhất giáp biển ở Thành phố Hồ Chí Minh, nằm ở phía đông nam, cách trung tâm thành phố khoảng 50 km đường bộ. Huyện nằm tách biệt với các địa phương lận cận, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp thành phố Phú Mỹ, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu
Phía tây giáp các huyện Cần Giuộc, Cần Đước, tỉnh Long An và huyện Gò Công Đông, tỉnh Tiền Giang
Phía nam giáp Biển Đông
Phía bắc giáp huyện Nhà Bè và huyện Nhơn Trạch, tỉnh Đồng Nai.
Huyện có diện tích 704,45 km², dân số năm 2019 là 71.526 người, mật độ dân số đạt 102 người/km².
Do bị ngăn cách với các địa phương khác bởi nhiều sông lớn, chưa có cầu bắc qua nên hiện tại đến Cần Giờ đều phải dùng phà, chủ yếu là phà Bình Khánh. Đường bộ quan trọng nhất ở Cần Giờ là đường Rừng Sác chạy từ Tây Bắc tới Đông Nam huyện, mới được nâng cấp xong giữa năm 2011.
Địa lý > Điều kiện tự nhiên

Huyện Cần Giờ tiếp giáp biển Đông với khoảng 20 km bờ biển. Ở đây có khu rừng ngập mặn Cần Giờ, một khu rừng ngập mặn đan xen với hệ thống sông rạch dày đặc chứa đựng các hệ sinh thái mang tính đa dạng sinh học cao với nhiều loài động thực vật đặc hữu của miền duyên hải Việt Nam. Đất lâm nghiệp là 32.109 hécta (46,45% diện tích toàn huyện), đất sông rạch là 22.850 hécta (32% diện đất toàn huyện). Vùng ngập mặn chiếm tới 56,7% diện tích toàn huyện. Huyện có khoảng 69 cù lao lớn nhỏ.
Trong Chiến tranh Việt Nam, rừng Sác ở Cần Giờ là căn cứ của lực lượng đặc công nước quân Giải phóng.
Địa lý > Dân cư

Vào năm 2009, huyện có số dân là 68.213 người, gồm các dân tộc Kinh (80%), Khmer và Chăm.
Lịch sử > Thời nhà Nguyễn

Năm 1822, đại sứ nước Anh John Crawfurd trên hành trình đi sứ Xiêm và Cochinchina (Việt Nam) đã ghé thăm và neo tàu tại Cần Giờ để đi thuyền nhỏ vào thành Sài Gòn.
Ngày 24 tháng 8, Crawfurd thả neo ở vịnh Dừa của Vũng Tàu. Đến buổi chiều, ông lái thuyền và lên bờ ở Kandyu [Cần Giờ]. Khi đến làng Pungtăo [Lòng Tàu?], ông được quan dân trong làng tiếp đón. Một lần nữa, Crawfurd có ấn tượng rất tốt với người dân [Việt] khi so sánh với người Xiêm. Người Việt ăn mặc tử tế, tuy mặt mày có vẻ bơ phờ và sương sỉa (gầy), nhưng họ rất hoạt bát và văn minh. Crawfurd sau đó được vị trưởng thôn hướng dẫn viết một lá thư, có dịch sang tiếng Pháp, để nhờ quan Cần Giờ trình lên cho ngài Tổng trấn Sài Gòn. Crawfurd neo tàu ở mũi Cần Giờ để chờ tin. Ông thấy thú vị khi sông Cần Giờ có nước trong trẻo mặc dù thượng nguồn có nhiều phù sa, khác với sông Hằng và Mê Nam. Crawfurd được biết dân số Cần Giờ khoảng 2.000 người, là một vùng nghèo nhưng người dân tốt bụng, không làm nhà sàn như người Xiêm. Và ông cũng hiểu lý do vì sao người Việt bị đặt biệt danh là "người Pháp của Ấn Độ": do họ hay khua tay múa chân khi nói chuyện với người nước ngoài. Ông cũng được dẫn đi tham quan các miếu thờ cá Ông, thần bảo hộ của ngư dân Cần Giờ và xung quanh.
Lịch sử > Thời Pháp thuộc

Ngày 18 tháng 12 năm 1872, thực dân Pháp thành lập tổng Cần Giờ gồm 05 làng, từ phần đất cắt ra của hai tổng: Bình Trị Trung và Bình Trị Hạ vốn thuộc huyện Bình Dương, phủ Tân Bình, tỉnh Gia Định vào thời nhà Nguyễn độc lập.
Ngày 28 tháng 2 năm 1875, thành lập thêm tổng An Thít do chia tách từ tổng Cần Giờ.
Tỉnh Gia Định từ ngày 1 tháng 1 năm 1911 chia thành 4 quận: Hóc Môn, Thủ Đức, Gò Vấp và Nhà Bè. Quận Nhà Bè có bốn tổng: Bình Trị Hạ, Dương Hòa Hạ, An Thít (còn gọi là An Thịt) và Cần Giờ.
Ngày 3 tháng 5 năm 1947, hai tổng: Cần Giờ và An Thít của quận Nhà Bè tách khỏi tỉnh Gia Định, chuyển sang thuộc tỉnh Vũng Tàu, lập mới quận Cần Giờ thuộc tỉnh Vũng Tàu (đến năm 1952 tỉnh này đổi thành thị xã Vũng Tàu). Quận Cần Giờ gồm 2 tổng: Cần Giờ và An Thít.