Chiến dịch Vyelikiye Luki
Kế hoạch > Quân đội Liên Xô

Kế hoạch lấy lại thành phố Velikiye Luki được Hồng quân Liên Xô xây dựng từ giữa tháng 8 năm 1942 nhưng phải hoãn đi hoãn lại nhiều lần vì phần lớn lực lượng dự bị của STAVKA bị điều xuống phía Nam để "vá" những "lỗ thủng" khổng lồ trân mặt trận Xô-Đức tại hướng Stalingrad và hướng Kavkaz. Tuy nhiên, đến đầu tháng 11 năm 1942 thì tướng M. A. Purkayev cảm thấy quân Đức "đang định làm một điều gì đó" tại tuyến phòng thủ của ông. Báo cáo cuối ngày 5 tháng 11 của đại tá E. V. Aleshin, Chủ nhiệm trinh sát Phương diện quân Kalinin đã gây ra mối lo ngại thực sự cho các chỉ huy cao cấp Liên Xô trên mặt trận:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Trong khu vực Kholm, sự xuất hiện của xe tăng mới bổ sung cho Sư đoàn xe tăng 8 được ghi nhận rõ ràng. Dấu vết của Sư đoàn cơ giới 25 cũng xuất hiện tại khu vực Bezhanitsy. Tại khu vực Novosokolniki và Velikiye Luki cũng nhận thấy sự xuất hiện các đơn vị mới tăng cường thuộc Sư đoàn xe tăng 12, Sư đoàn sơn chiến 3 (mới được điều từ hướng Phần Lan sang) và Sư đoàn bộ binh 269. Sư đoàn bộ binh 83 trước đây là phòng thủ trên hướng khác, nay thấy xuất hiện ở Velikiye Luki. Trong khu vực Nevel ghi nhận sự có mặt 1 sư đoàn bộ binh và 40 xe tăng. Trong khu vực Olenino ghi nhận làn sóng radio của Sư đoàn cơ giới 14, Sư đoàn xe tăng 2 thuộc Quân đoàn xe tăng 46. 29 tháng 10, trinh sát đường không quan sát thấy tại 12 km về phía đông bắc Olenino có khoảng 30 xe tăng và 1 trung đoàn bộ binh. Trinh sát điện đài tại khu vực Vasilkov nhiều lần phát hiện thấy làn sóng bộ đàm của Sư đoàn cơ giới SS "Đại Đức" mà theo lời khai của tù binh, nó sẽ được điều đến Belyi... | ” |
— Điện báo tối mật số 29/711
Những thông tin này được tướng M. A. Purkayev báo cáo ngay lên cấp trên. Ngay trong đêm 5 tháng 11, STAVKA lập tức trả lời bằng bức điện số 170411 với nhận định:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Địch tập trung quân có thể tạo ra một cuộc tấn công hợp điểm từ Kholm, Olenino và Velikiye Luki. Mục tiêu trước mắt của chúng có thể là khu vực Toropets và Andreapol. Trong cuộc tấn công này, kẻ thù có thể đặt các lực lượng tác chiến của phương diện quân do đồng chí chỉ huy vào một tình thế khó khăn. Vậy, tốt hơn hết là hãy tổ chức tấn công phủ đầu để ngăn chặn đòn đột kích của địch. Ngay trong tuần này, Đại bản doanh sẽ chuyển cho đồng chí những lực lượng dự bị mà đồng chí yêu cầu. | ” |
— STAVKA
Đến ngày 10 tháng 11, Phương diện quân Kalinin đã chuyển giao các sư đoàn bộ binh 28 và 257, các lữ đoàn bộ binh 31 và 184 cho Tập đoàn quân xung kích 3 và yêu cầu bố trí các đơn vị này trên tuyến phòng thủ quanh Velikiye Luki. Từ ngày 10 đến ngày 24 tháng 11, nhiều đơn vị đã được STAVKA điều động tăng cường cho hướng Tây của Phương diện quân Kalinin. Ngày 13 tháng 11, Quân đoàn cơ giới 2 của tướng I. P. Korchgin đến mặt trận. Tuy trong biên chế có 13.620 sĩ quan và binh sĩ cùng 215 xe tăng (trong đó có 112 xe T-34 nhưng do phải di chuyển trên cự ly dài hơn 400 km qua phía Bắc Rzhev sang trong điều kiện không có đường sắt hỗ trợ nên 54 xe tăng, gần 300 ô tô trong số 650 ô tô của quân đoàn đã bị hư hỏng.
Theo kế hoạch, Tập đoàn quân xung kích 3 sẽ sử dụng Quân đoàn bộ binh cận vệ 5 được tăng cường 3 tiểu đoàn xe tăng tấn công về phía Tây Ostrian 12 km, hình thành vòng vây bên ngoài, sau đó, phối hợp với Quân đoàn cơ giới 2 tấn công Novosokolniki. Các sư đoàn bộ binh 357, 381 sẽ tấn công hợp qua phía Bắc và phía Nam Velikye Luki, hợp điểm tại Velebetskoye, phối hợp với Sư đoàn bộ binh 257 bao vây, tiêu diệt cụm quân Đức tại khu vực Velikiye Luki. Sư đoàn bộ binh 28 và 291 (Tập đoàn quân xung kích 4 chuyển sang) tấn công trên tuyến sống Lovat từ Stupino đến Khlevniki, khép chặt sườn trái của Quân đoàn bộ binh cận vệ 5. Lữ đoàn bộ binh 31 từ Gorokhovye tấn công vào Gorovatka, hình thành cánh trắc vệ bên phải Sư đoàn bộ binh 381. Ngày N được STAVKA ấn định là ngày 19 tháng 11. Một cách ngẫu nhiên, nó trùng với ngày N của Chiến dịch Sao Thiên Vương. Tuy nhiên, do chưa thể triển khai kịp Quân đoàn cơ giới 2, chưa tích lũy đủ đạn pháo và nhiên liệu nên Phương diện quân Kalinin đề nghị lùi lại 5 ngày. STAVKA chấp nhận đề nghị này.