Amphetamin
Tác dụng phụ > Rối loạn tăng cường > Cơ chế phân tử sinh học > Liệu pháp tâm lý hành vi

Một tổng quan hệ thống năm 2018 và phân tích tổng hợp mạng lưới 50 thử nghiệm liên quan đến 12 biện pháp can thiệp tâm lý xã hội khác nhau đối với chứng nghiện amphetamin, methamphetamin, cocaine cho thấy rằng điều trị đa mô thức với cả phương pháp quản lý dự phòng (ontingency management) và phương pháp tiếp cận củng cố cộng đồng và đào tạo gia đình (CRAFT) có hiệu quả cao nhất (tức là tỷ lệ dừng sử dụng chất) và khả năng chấp nhận cao nhất (tức là tỷ lệ tái nghiện thấp nhất). Các phương thức điều trị khác bao gồm đơn trị liệu với quản lý dự phòng hoặc phương pháp tiếp cận củng cố cộng đồng (community reinforcement approach), liệu pháp hành vi nhận thức, chương trình 12 bước, liệu pháp nhóm (non-contingent reward-based therapies), liệu pháp tâm động học (psychodynamic therapy) và các liệu pháp kết hợp khác.
Ngoài ra, nghiên cứu về tác động sinh học thần kinh của tập thể dục cho thấy rằng cái bài tập dùng nhiều oxy (aerobic), đặc biệt là bài tập tập luyện sức bền (ví dụ như chạy marathon), ngăn ngừa sự phát triển của chứng nghiện ma túy và là một liệu pháp bổ trợ hiệu quả cho bệnh nhân nghiện amphetamin. Bệnh nhân tập thể dục có kết quả điều trị tốt hơn, đặc biệt là bệnh nhân nghiện chất kích thích tâm thần. Đặc biệt, các bài thể dục aerobic làm hạn chế sử dụng tiêm chất kích thích, giảm nguy cơ tái nghiện và làm tăng số lượng thụ thể dopamin D2 (DRD2) trong thể vân (do sử dụng chất gây nghiện làm giảm số lượng DRD2 của thể vân). Một nghiên cứu cho thấy rằng tập thể dục cũng có thể ngăn ngừa sự phát triển của hành vi nghiện ma túy bằng cách thay đổi hoạt tính miễn dịch ΔFosB hoặc c-Fos trong thể vân hoặc các vùng khác của hệ thống phần thưởng.
| Dạng khả biến thần kinh hoặc sự mềm dẻo hành vi | Loại tăng cường hành vi    > Opiat | Loại tăng cường hành vi    > Chất kích thần | Loại tăng cường hành vi    > Thực phẩm giàu đường, chất béo | Loại tăng cường hành vi    > Quan hệ tình dục | Loại tăng cường hành vi    > Tập thể dục(aerobic) | Loại tăng cường hành vi    > Cải tạo môi trường | Chú thích |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Biểu hiện của ΔFosB trong neuron gai trung gian (medium spiny neurons) loại D1 thuộc nhân cạp | ↑ | ↑ | ↑ | ↑ | ↑ | ↑ |  |
Mềm dẻo hành vi
| Tăng lượng tiếp nhận | Có | Có | Có |  |  |  |  |
| Nhạy cảm chéo giữa các chất kích thần | Có | Không áp dụng | Có | Có | Giảm dần | Giảm dần |  |
| Tự tiêm chất kích thần | ↑ | ↑ | ↓ |  | ↓ | ↓ |  |
| Chất kích thần (sử dụng tại một địa điểm quen thuộc) | ↑ | ↑ | ↓ | ↑ | ↓ | ↑ |  |
| (Tái nghiện) | ↑ | ↑ |  |  | ↓ | ↓ |  |
Tính mềm dẻo hóa-thần kinh
| Phosphoryl hóa CREB tại nhân cạp | ↓ | ↓ | ↓ |  | ↓ | ↓ |  |
| Đáp ứng dopamin tại nhân cạp | Không | Có | Không | Có |  |  |  |
| Thể vân thay đổi receptor dopamin | ↓DRD2, ↑DRD3 | ↑DRD1, ↓DRD2, ↑DRD3 | ↑DRD1, ↓DRD2, ↑DRD3 |  | ↑DRD2 | ↑DRD2 |  |
| Thể vân thay đổi receptor opioid | Không đổi hoặc ↑μ-opioid receptor | ↑μ-opioid receptor ↑κ-opioid receptor | ↑μ-opioid receptor | ↑μ-opioid receptor | Không đổi | Không đổi |  |
| Thể vân thay đổi peptide opioid | ↑dynorphin Không đổi: enkephalin | ↑dynorphin | ↓enkephalin |  | ↑dynorphin | ↑dynorphin |  |
Con đường trung não-hồi viền
| Số lượng đuôi gai tại nhân cạp | ↓ | ↑ |  | ↑ |  |  |  |
| Mật độ đuôi gai tại  nhân cạp | ↓ | ↑ |  | ↑ |  |  |  |