stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Ficedula parva

| Ficedula parva |
| --- | --- |

Tình trạng bảo tồn
 Ít quan tâm  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Aves
Bộ (ordo): Passeriformes
Họ (familia): Muscicapidae
Chi (genus): Ficedula
Loài (species): F. parva
Danh pháp hai phần
Ficedula parva (Bechstein, 1792) 
 
Ficedula parva là một loài chim trong họ Muscicapidae.
Hình ảnh

Ficedula parva
Chú thích

↑  BirdLife International (2013). “Ficedula parva”. Sách Đỏ IUCN các loài bị đe dọa. Phiên bản 2013.2. Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế. Truy cập ngày 26 tháng 11 năm 2013.
↑  Clements, J. F.; Schulenberg, T. S.; Iliff, M. J.; Wood, C. L.; Roberson, D.; Sullivan, B.L. (2012). “The eBird/Clements checklist of birds of the world: Version 6.7”. Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.
Specklinia perangusta

| Specklinia perangusta> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Chi (genus): Specklinia
Loài (species): S. perangusta
Danh pháp hai phần
Specklinia perangusta (Luer) Pridgeon & M.W.Chase 
Specklinia perangusta là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được (Luer) Pridgeon & M.W.Chase mô tả khoa học đầu tiên năm 2001.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Specklinia perangusta”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Sommera donnell-smithii

| Sommera donnell-smithii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Gentianales
Họ (familia): Rubiaceae
Chi (genus): Sommera
Loài (species): S. donnell-smithii
Danh pháp hai phần
Sommera donnell-smithii Standl. 
Sommera donnell-smithii là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được Standl. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1914.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Sommera donnell-smithii”. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2013.
Auxey-Duresses

| --- | --- |
 Auxey-Duresses

Hành chính
Quốc gia:  Pháp
Vùng: Bourgogne-Franche-Comté
Tỉnh: Côte-d'Or
Quận: Beaune
Tổng: Beaune-Nord
Thống kê
Độ cao: 245–482 m (804–1.581 ft) (bình quân 220 m (720 ft)[chuyển đổi: tùy chọn không hợp lệ])
INSEE/Mã bưu chính: 21037/ 21190

Auxey-Duresses là một xã trong tỉnh Côte-d'Or, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté của nước Pháp, có dân số là 343 người (thời điểm 2004). Xã nằm về phía nam của Côte de Beaune, cách Beaune khoảng 8 km. Auxey-Duresses có tiếng trong giới chuyên môn nhờ vào rượu vang ở đây.
Nhân khẩu học

| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 398 | 407 | 329 | 345 | 351 | 367 |
Glypta franciscana

| Glypta franciscana> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Ichneumonidae
Chi (genus): Glypta
Loài (species): G. franciscana
Danh pháp hai phần
Glypta franciscana Dasch, 1988 
Glypta franciscana là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2014.
Coccinella undecimpunctata

| Coccinella undecimpunctata |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Phân thứ bộ (infraordo): Cucujiformia
Liên họ (superfamilia): Cucujoidea
Họ (familia): Coccinellidae
Chi (genus): Coccinella
Loài (species): C. undecimpunctata
Danh pháp hai phần
Coccinella undecimpunctata (Linnaeus, 1758) 
Coccinella undecimpunctata là một loài bọ đặc hữu ở Cựu Thế giới. Chúng đã được du nhập vào Úc and New Zealand để làm tác nhân kiểm soát sinh vật.
Chú thích

↑  “Coccinella undecimpunctata Linnaeus, 1758”. Hệ thống Thông tin Phân loại Tích hợp. Truy cập ngày 3 tháng 3 năm 2012.
↑  “Systematic Names - Coccinella undecimpunctata”. www.ento.csiro.au CSIRO. ngày 7 tháng 7 năm 2005. Truy cập ngày 15 tháng 3 năm 2009.
↑  “Te Ara, the Encyclopedia of New Zealand” (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 15 tháng 3 năm 2009.
Coffea sahafaryensis

| Coffea sahafaryensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Gentianales
Họ (familia): Rubiaceae
Chi (genus): Coffea
Loài (species): C. sahafaryensis
Danh pháp hai phần
Coffea sahafaryensis J.-F.Leroy, 1962 
Coffea sahafaryensis là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được J.-F.Leroy mô tả khoa học đầu tiên năm 1962.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Coffea sahafaryensis”. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2013.
Hahncappsia autocratoralis

| Hahncappsia autocratoralis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Crambidae
Chi (genus): Hahncappsia
Loài (species): H. autocratoralis
Danh pháp hai phần
Hahncappsia autocratoralis
Hahncappsia autocratoralis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 19 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Angonyx krishna

|  Angonyx krishna> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Sphingidae
Chi (genus): Angonyx
Loài (species): A. krishna
Danh pháp hai phần
 Angonyx krishna Eitschberger & Haxaire, 2006 
Angonyx krishna là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Nó được tìm thấy ở miền nam Ấn Độ và Sri Lanka.
Chú thích

↑  “CATE Creating a Taxonomic eScience - Sphingidae”. Cate-sphingidae.org. Bản gốc lưu trữ ngày 3 tháng 12 năm 2013. Truy cập ngày 26 tháng 10 năm 2011.
↑  Sphingidae of the Eastern Palaearctic
Glypta fumiferanae

| Glypta fumiferanae |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Ichneumonidae
Chi (genus): Glypta
Loài (species): G. fumiferanae
Danh pháp hai phần
Glypta fumiferanae (Viereck, 1912) 
Glypta fumiferanae là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2014.
Coffea schliebenii

| Coffea schliebenii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Gentianales
Họ (familia): Rubiaceae
Chi (genus): Coffea
Loài (species): C. schliebenii
Danh pháp hai phần
Coffea schliebenii Bridson 
Coffea schliebenii là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được Bridson mô tả khoa học đầu tiên năm 1994.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Coffea schliebenii”. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2013.
Sloanea lasiocarpa

| Sloanea lasiocarpa> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Oxalidales
Họ (familia): Elaeocarpaceae
Chi (genus): Sloanea
Loài (species): S. lasiocarpa
Danh pháp hai phần
Sloanea lasiocarpa Pittier 
Sloanea lasiocarpa là một loài thực vật có hoa trong họ Côm. Loài này được Pittier miêu tả khoa học đầu tiên năm 1940.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Sloanea lasiocarpa”. Truy cập ngày 30 tháng 8 năm 2013.
Austropholcomma

| Austropholcomma> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Micropholcommatidae
Chi (genus): Austropholcomma
Austropholcomma là một chi nhện trong họ Micropholcommatidae.
Chú thích

↑  Norman I. Platnick. “The World Spider Catalog, Version 13.5”. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2013.
Elymus maltei

| Elymus maltei> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Poales
Họ (familia): Poaceae
Chi (genus): Elymus
Loài (species): E. maltei
Danh pháp hai phần
Elymus maltei Bowden 
Elymus maltei là một loài thực vật có hoa trong họ Hòa thảo. Loài này được Bowden mô tả khoa học đầu tiên năm 1964.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Elymus maltei”. Truy cập ngày 6 tháng 6 năm 2013.
Hylocereus megalanthus

| Hylocereus megalanthus |
| --- | --- |

Tình trạng bảo tồn
 Ít quan tâm  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Caryophyllales
Họ (familia): Cactaceae
Chi (genus): Hylocereus
Loài (species): H. megalanthus
Danh pháp hai phần
Hylocereus megalanthus (K. Schum. ex Vaupel) Ralf Bauer 
Danh pháp đồng nghĩa
 Cereus megalanthus K. Schumann ex Vaupel  Mediocactus megalanthus (K. Schumann ex Vaupel) Britton & Rose  Selenicereus megalanthus (K. Schumann ex Vaupel) Moran 
Hylocereus megalanthus là một loài thực vật có hoa trong họ Cactaceae. Loài này được (K. Schum. ex Vaupel) Ralf Bauer mô tả khoa học đầu tiên năm 2003.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Hylocereus megalanthus”. Truy cập ngày 19 tháng 8 năm 2013.
Glypta flavopicta

| Glypta flavopicta> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Ichneumonidae
Chi (genus): Glypta
Loài (species): G. flavopicta
Danh pháp hai phần
Glypta flavopicta Dasch, 1988 
Glypta flavopicta là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2014.
Mesolia nipis

| Mesolia nipis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Crambidae
Chi (genus): Mesolia
Loài (species): M. nipis
Danh pháp hai phần
Mesolia nipis
Mesolia nipis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 19 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Elatostema hirtum

| Elatostema hirtum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Rosales
Họ (familia): Urticaceae
Chi (genus): Elatostema
Loài (species): E. hirtum
Danh pháp hai phần
Elatostema hirtum (Ridl.) H.Schroet., 1935 
Elatostema hirtum là loài thực vật có hoa trong họ Tầm ma. Loài này được (Ridl.) H.Schroet. mô tả khoa học đầu tiên năm 1935.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Elatostema hirtum”. Truy cập ngày 13 tháng 6 năm 2013.
Coffea sessiliflora

| Coffea sessiliflora> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Gentianales
Họ (familia): Rubiaceae
Chi (genus): Coffea
Loài (species): C. sessiliflora
Danh pháp hai phần
Coffea sessiliflora Bridson 
Coffea sessiliflora là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được Bridson mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Coffea sessiliflora”. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2013.
Sloanea lasiocoma

| Sloanea lasiocoma> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Oxalidales
Họ (familia): Elaeocarpaceae
Chi (genus): Sloanea
Loài (species): S. lasiocoma
Danh pháp hai phần
Sloanea lasiocoma K. Schum. 
Sloanea lasiocoma là một loài thực vật có hoa trong họ Côm. Loài này được K. Schum. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1886.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Sloanea lasiocoma”. Truy cập ngày 30 tháng 8 năm 2013.
Gạo vàng

Gạo vàng (bên phải) với gạo trắng (trái)
Gạo vàng là một giống gạo được tạo ra từ công nghệ biến đổi gen và được xếp vào nhóm những loại thực phẩm biến đổi gen, nó là một loại cây trồng được biến đổi gene để tạo ra beta-carotene, một chất được cơ thể chuyển đổi thành vitamin A. Gạo vàng phiên bản 2 vào năm 2006 có hàm lượng beta-carotene hay còn gọi là tiền vitamin A cao gấp 23 lần so với gạo vàng thông thường.
Tổng quan

Giống gạo này nhà giáo kiêm nhà nghiên cứu sinh học Ingo Potrykus chế tạo. Gạo vàng có chứa nhiều các chất các chất cần thiết như sắt, kẽm, các loại khoáng chất và đặc biệt là vitamin A. Giống gạo vàng đã sẵn sàng để gieo trồng vào năm 2002. Nó là một loại cây trồng biến đổi gen và chính vì vậy mà vấp phải sự phản đối, nghi ngại ở một số nước.
Sau khi sản xuất thành công gạo vàng, đến nay, gạo vàng đã có phiên bản thứ hai của nó, phiên bản mới một loại gạo chuyển gien chứa hàm lượng tiền vitamin A cao gấp 20 lần so với gạo vàng thông thường. Gạo vàng 2 có chứa một phiên bản của chất quang hợp được lấy từ ngô và có chức năng tạo ra beta-carotene. Đây là enzim có thể tạo ra nhiều beta-carotene nhất trong tất cả các loại enzim được nghiên cứu.
Theo uớc tính, loại gạo vàng mới này sẽ cung cấp trên 50% hàm lượng vitamin A được đề nghị sử dụng hàng ngày cho trẻ nhỏ so với loại gạo vàng ban đầu.
Nơi trồng chủ yếu

Giống gạo vàng là giống gạo cung cấp nhiều beta caroten hơn giống gạo truyền thống. Do vậy được trồng nhiều ở khu vực châu phi nhằm bổ sung vitamin A cho trẻ em châu Phi
Chú thích

↑  Kettenburg, Annika J.; Hanspach, Jan; Abson, David J.; Fischer, Joern (17 tháng 5 năm 2018). “From disagreements to dialogue: unpacking the Golden Rice debate”. Sustainability Science. 13 (5): 1469–82. doi:10.1007/s11625-018-0577-y. ISSN 1862-4065. PMC 6132390. PMID 30220919.
↑  Ye, X; Al-Babili, S; Klöti, A; Zhang, J; Lucca, P; Beyer, P; Potrykus, I (2000). “Engineering the provitamin A (beta-carotene) biosynthetic pathway into (carotenoid-free) rice endosperm”. Science. 287 (5451): 303–05. Bibcode:2000Sci...287..303Y. doi:10.1126/science.287.5451.303. PMID 10634784.
↑  Paine, Jacqueline A; Shipton, Catherine A; Chaggar, Sunandha; Howells, Rhian M; Kennedy, Mike J; Vernon, Gareth; Wright, Susan Y; Hinchliffe, Edward; Adams, Jessica L (2005). “Improving the nutritional value of golden rice through increased pro-vitamin A content”. Nature Biotechnology. 23 (4): 482–87. doi:10.1038/nbt1082. PMID 15793573. S2CID 632005.
↑  Tang, G; Qin, J; Dolnikowski, GG; Russell, RM; Grusak, MA (2009). “Golden Rice is an effective source of vitamin A”. Am J Clin Nutr. 89 (6): 1776–83. doi:10.3945/ajcn.2008.27119. PMC 2682994. PMID 19369372.
↑  Datta, S.K.; Datta, Karabi; Parkhi, Vilas; Rai, Mayank; Baisakh, Niranjan; Sahoo, Gayatri; Rehana, Sayeda; Bandyopadhyay, Anindya; Alamgir, Md. (2007). “Golden rice: introgression, breeding, and field evaluation”. Euphytica. 154 (3): 271–78. doi:10.1007/s10681-006-9311-4. S2CID 39594178.
Ficus grandiflora

| Ficus grandiflora> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Rosales
Họ (familia): Moraceae
Chi (genus): Ficus
Loài (species): F. grandiflora
Danh pháp hai phần
Ficus grandiflora Corner, 1939 
Ficus grandiflora là một loài thực vật có hoa trong họ Moraceae. Loài này được Corner mô tả khoa học đầu tiên năm 1939.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Ficus grandiflora”. Truy cập ngày 15 tháng 9 năm 2013.
Mesolia microdontalis

| Mesolia microdontalis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Crambidae
Chi (genus): Mesolia
Loài (species): M. microdontalis
Danh pháp hai phần
Mesolia microdontalis
Mesolia microdontalis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 19 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Sloanea laurifolia

| Sloanea laurifolia> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Oxalidales
Họ (familia): Elaeocarpaceae
Chi (genus): Sloanea
Loài (species): S. laurifolia
Danh pháp hai phần
Sloanea laurifolia (Benth.) Benth. 
Sloanea laurifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Côm. Loài này được (Willd.) Benth. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1861.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Sloanea laurifolia”. Truy cập ngày 30 tháng 8 năm 2013.
Climacium japonicum

| Climacium japonicum |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Bryophyta
Lớp (class): Bryopsida
Phân lớp (subclass): Bryidae
Bộ (ordo): Hypnales
Họ (familia): Climaciaceae
Chi (genus): Climacium
Loài (species): C. japonicum
Danh pháp hai phần
Climacium japonicum Lindb., 1872 
Climacium japonicum là một loài Rêu trong họ Climaciaceae. Loài này được Lindb. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1872.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Climacium japonicum”. Truy cập ngày 10 tháng 8 năm 2013.
Chu trình nitơ

Sơ đồ biểu diễn quá trình luân chuyển nitơ trong môi trường. Trong quá trình này, vi khuẩn đóng vai trò quan trọng, chúng tạo ra các dạng hợp chất nitơ khác nhau có thể cung cấp cho các sinh vật bậc cao hơn.
Chu trình nitơ là một quá trình mà theo đó nitơ bị biến đổi qua lại giữa các dạng hợp chất hóa học của nó. Việc biến đổi này có thể được tiến hành bởi cả hai quá trình sinh học và phi sinh học. Quá trình quan trọng trong chu trình nitơ bao gồm sự cố định nitơ, khoáng hóa, nitrat hóa, và khử nitrat. Thành phần chính của khí quyển (khoảng 78,1%) là nitơ, bởi vậy có thể xem đó là một bể chứa nitơ lớn nhất. Tuy nhiên, nitơ trong khí quyển có những giá trị sử dụng hạn chế đối với sinh vật, dẫn đến việc khan hiếm lượng nitơ có thể sử dụng được đối với một số kiểu hệ sinh thái. Chu trình nitơ là một nhân tố đáng chú ý của các nhà sinh thái học do chúng có thể ảnh hưởng đến tốc độ phát triển của các quá trình sinh thái chính, như sản lượng thứ cấp và phân hủy. Các hoạt động của con người như đốt nhiên liệu hóa học, sử dụng các loại phân bón nitơ nhân tạo và thải nitơ trong nước thải làm biến đổi đáng kể đến chu trình nitơ trên Trái Đất.
Một nghiên cứu năm 2011 đã đặt ra nghi ngờ đối với mô hình truyền thống của chu trình nitơ như miêu tả bên dưới; nitơ từ các đá cũng có thể là một nguồn cần phải tính đến mà trước đây chưa được đưa vào.
Chức năng sinh thái

Nitơ là một chất cần thiết cho nhiều quá trình; và là chất chủ yếu của bất kỳ dạng sống nào trên Trái Đất. Nó là thành phần chính trong tất cả amino acid, cũng như liên kết với protein, và có mặt trong các chất cơ bản cấu thành nên các acid nucleic, như DNA và RNA. Trong thực vật, hầu hết nitơ được dùng trong các phân tử chlorophyll, là chất cần thiết cho quá trình quang hợp và sự phát triển về sau của chúng.
Mặc dù nitơ trong khí quyển Trái Đất là một nguồn phong phú, tuy nhiên hầu hết chúng không thể được sử dụng trực tiếp bởi các loài thực vật. Quá trình hóa học, hoặc quá trình cố định nitơ tự nhiên là cần thiết để chuyển đổi khí nitơ thành các dạng mà sinh vật có thể sử dụng được, quá trình này làm cho nitơ trở thành một thành phần quan trọng trong quá trình sản xuất ra thức ăn. Sự phong phú hay khan hiếm lượng nitơ ở dạng đã được cố định này ám chỉ lượng thức ăn nhiều hay ít để hỗ trợ cho sự phát triển của một mảnh đất.
Các quá trình trong chu trình nitơ

Nitơ trong môi trường tồn tại ở nhiều dạng hóa học khác nhau bao gồm nitơ hữu cơ như amoni (NH4+), nitrit (NO2-), nitrat (NO3-), đinitơ monoxide (N2O), nitric oxide (NO), hoặc nitơ vô cơ như khí nitơ (N2). Nitơ hữu cơ có thể tồn tại trong các sinh vật sống, đất mùn, hoặc các sản phẩm trung gian của quá trình phân hủy các vật chất hữu cơ. Các quá trình trong chu trình nitơ chuyển đổi nitơ từ một dạng này sang dạng khác. Một số quá trình này được tiến hành bởi các vi khuẩn, qua quá trình đó hoặc để chúng lấy năng lượng hoặc để tích tụ nitơ thành một dạng cần thiết cho sự phát triển của chúng. Sơ đồ bên trên thể hiện cách màn các quá trình này tương thích với nhau để tạo ra chu trình nitơ.
Các quá trình trong chu trình nitơ > Cố định đạm

Bài chi tiết: Cố định đạm
Các quá trình trong chu trình nitơ > Đồng hóa nitơ

Thực vật lấy nitơ trong đất bằng cách hấp thụ chúng qua rễ cây ở dạng ion nitrat hoặc amoni. Tất cả nitơ mà động vật tiêu thụ có thể quay ngược trở lại làm thức ăn cho thực vật ở một vài giai đoạn trong chuỗi thức ăn.
Thực vật có thể hấp thụ các ion nitrat hoặc amoni từ đất thông qua lông của rễ, đây là quá trình khử đầu tiên là các ion nitrat và sau đó là các amoni cho việc tổng hợp thành amino acid, nucleic acid, và diệp lục. Trong các loài thực vật có mối quan hệ hỗ sinh với Rhizobia, một vài nitơ được đồng hóa trực tiếp thành dạng các ion amoni từ các nốt. Động vật, nấm, và các sinh vật dị dưỡng khác tiêu thụ nitơ từ việc ăn các amino acid, nucleotide và các phân tử hữu cơ nhỏ khác.
Các quá trình trong chu trình nitơ > Amoni hóa

Khi thực vật hoặc động vật chết đi thì dạng ban đầu của nitơ là chất hữu cơ. Vi khuẩn hoặc nấm, trong một số trường hợp, chuyển đổi nitơ trong xác của chúng thành amoni (NH4+), quá trình này được gọi là quá trình amoni hóa hay khoáng hóa. Các enzyme liên quan gồm:
GS: Gln Synthetase (Cytosolic & PLastid)
GOGAT: Glu 2-oxoglutarate aminotransferase (Ferredoxin & NADH dependent)
GDH: Glu Dehydrogenase:
Vai trò phụ trong sự đồng hóa amoni.
Vai trò quan trọng trong sự dị hóa amino acid.
Các quá trình trong chu trình nitơ > Nitrat hóa

Bài chi tiết: Nitrat hóa
Quá trình chuyển đổi amoni thành nitrat được tiến hành đầu tiên bởi các vi khuẩn sống trong đất và các loại vi khuẩn nitrat hóa khác. Trong giai đoạn nitrat hóa đầu tiên này, sự oxy hóa amoni (NH4+) được tiến hành bởi các loài vi khuẩn Nitrosomonas, quá trình này chuyển đổi amonia thành nitrit (NO2-). Các loại vi khuẩn khác như Nitrobacter có nhiệm vụ oxy hóa nitrit thành nitrat (NO3-). Việc biến đổi nitrit thành nitrat là một quá trình quan trọng vì sự tích tụ của nitrit sẽ gây ngộ độc cho thực vật.
Do khả năng hòa tan rất cao nên nitrat có thể di chuyển vào trong nước ngầm. Nồng độ nitrat cao trong nước ngầm là một mối quan tâm đối với nước uống vì nitrat có thể xen vào ngăn cản sự hòa tan của oxy trong máu của trẻ sơ sinh và gây bệnh methemoglobinemia hoặc hội chứng trẻ da xanh. Ở nơi mà nước ngầm bổ cấp cho sông suối, nước ngầm có hàm lượng nitrat cao có thể góp phần vào hiện tượng phú dưỡng, đây là một hiện tượng làm tăng số lượng tảo, đặc biệt là các loài tảo lục và gây chết các loài thủy sinh do chúng tiêu thụ hết lượng oxy trong nước.