stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Cần Giờ
Lịch sử > Giai đoạn 1956-1976 > Việt Nam Cộng hòa

Năm 1956, quận Cần Giờ (gồm hai tổng: Cần Giờ và An Thít) thuộc thị xã Vũng Tàu. Ngày 3 tháng 1 năm 1957, do thị xã này giải thể, quận Cần Giờ bị phân ra: tổng An Thít giải thể, các xã của tổng này nhập vào tổng Dương Hòa Hạ, quận Cần Giuộc, tỉnh Long An; quận còn lại tổng Cần Giờ chuyển sang trực thuộc tỉnh Phước Tuy (tên gọi mới của tỉnh Bà Rịa lúc đó). Quận Cần Giờ gồm 05 xã: Cần Thạnh, Đồng Hòa, Long Thạnh, Thạnh An và Tân Thạnh và 10 ấp. Quận lỵ đặt tại xã Cần Thạnh.
Ngày 30 tháng 8 năm 1957, tái lập tổng An Thít thuộc quận Cần Giuộc, gồm 04 xã: Bình Khánh, An Thới Đông, Lý Nhơn và Tam Thôn Hiệp của tổng Dương Hòa Hạ.
Ngày 29 tháng 1 năm 1959, chính quyền Việt Nam Cộng hòa thành lập mới quận Quảng Xuyên thuộc tỉnh Phước Tuy, trên cơ sở tổng An Thít tách từ quận Cần Giuộc, tỉnh Long An. Quận Quảng Xuyên bao gồm 04 xã: Bình Khánh, An Thới Đông, Tam Thôn Hiệp và Lý Nhơn. Quận lỵ đặt tại xã An Thới Đông.
Ngày 9 tháng 9 năm 1960, hai quận Cần Giờ và Quảng Xuyên của tỉnh Phước Tuy chuyển sang thuộc tỉnh Biên Hoà.
Ngày 17 tháng 11 năm 1965, hai quận Quảng Xuyên và Cần Giờ được cắt từ tỉnh Biên Hoà nhập vào tỉnh Gia Định:
Quận Cần Giờ gồm 05 xã: Cần Thạnh, Đồng Hòa, Long Thạnh, Thạnh An và Tân Thạnh;
Quận Quảng Xuyên gồm 04 xã: An Thới Đông, Bình Khánh, Lý Nhơn và Tam Thôn Hiệp.
Sự phân chia hành chính này của quận Cần Giờ và quận Quảng Xuyên vẫn giữ ổn định cho đến ngày 29 tháng 4 năm 1975.
Lịch sử > Giai đoạn 1956-1976 > Chính quyền Cách mạng

Về phía chính quyền Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam và sau này là Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam cùng với Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, huyện Cần Giờ vẫn thuộc tỉnh Gia Định như cũ. Huyện Cần Giờ có địa bàn tương đương với hai quận Cần Giờ và Quảng Xuyên theo phân chia hành chính của chính quyền Việt Nam Cộng hòa gộp lại.
Từ ngày 5 tháng 7 năm 1968, sáp nhập huyện Cần Giờ với hai xã Phú Hữu, Phước Khánh của huyện Nhơn Trạch, tỉnh Biên Hòa và xã Long Sơn thuộc huyện Châu Thành, tỉnh Bà Rịa để lập huyện Duyên Hải trực thuộc tỉnh Biên Hòa.
Sau ngày 30 tháng 4 năm 1975, chính quyền quân quản Cộng hòa miền Nam Việt Nam ban đầu vẫn đặt huyện Duyên Hải thuộc tỉnh Biên Hòa như trước cho đến đầu năm 1976.
Lịch sử > Từ năm 1976 đến nay

Tháng 2 năm 1976, huyện Duyên Hải thuộc tỉnh Đồng Nai (tỉnh mới được thành lập do hợp nhất tỉnh Biên Hòa, tỉnh Bà Rịa và tỉnh Long Khánh trước đó).
Ngày 29 tháng 12 năm 1978, huyện Duyên Hải được sáp nhập vào Thành phố Hồ Chí Minh (căn cứ theo nghị quyết của Quốc hội khóa VI, kỳ họp thứ 4).
Huyện Duyên Hải bao gồm 7 xã: An Thới Đông, Bình Khánh, Cần Thạnh (trung tâm huyện lỵ), Long Hòa, Lý Nhơn, Tam Thôn Hiệp và Thạnh An (trước đây huyện có 9 xã, tuy nhiên trong thời gian thuộc tỉnh Đồng Nai, chính quyền đã sáp nhập ba xã Long Thạnh, Đồng Hòa, Tân Thạnh và một phần xã Cần Thạnh thành xã Long Hòa).
Ngày 18 tháng 12 năm 1991, huyện Duyên Hải đổi lại tên cũ là huyện Cần Giờ theo Quyết định số 405-HĐBT của Hội đồng Bộ trưởng.
Ngày 5 tháng 11 năm 2003, Chính phủ ban hành Nghị định số 130/2003/NĐ-CP. Theo đó, thành lập thị trấn Cần Thạnh (thị trấn huyện lỵ huyện Cần Giờ) trên cơ sở toàn bộ diện tích tự nhiên và dân số của xã Cần Thạnh.
Huyện Cần Giờ có 1 thị trấn và 6 xã như hiện nay.
Hành chính

Huyện Cần Giờ có 7 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, gồm thị trấn Cần Thạnh và 6 xã: An Thới Đông, Bình Khánh, Long Hòa, Lý Nhơn, Tam Thôn Hiệp, Thạnh An.
Giáo dục > Các trường THPT

| Tên trường | Địa chỉ | Website |
| --- | --- | --- |
| Trường THCS và THPT Thạnh An | Ấp Thạnh Hòa, xã Thạnh An |  |
| Trường THPT An Nghĩa | HRQJ+J58 Tam Thôn Hiệp, xã An Thới Đông |  |
| Trường THPT Bình Khánh | Ấp Bình An, Xã Bình Khánh |  |
| Trường THPT Cần Thạnh | 346 Duyên Hải, thị trấn Cần Thạnh |  |
Giáo dục > Các trường THCS

| Tên trường | Địa chỉ | Website |
| --- | --- | --- |
| Trường THCS An Thới Đông | Ấp An Đông, xã An Thới Đông | [liên kết hỏng] |
| Trường THCS Bình Khánh | Ấp Bình An, xã Bình Khánh | [liên kết hỏng] |
| Trường THCS Cần Thạnh | CW5X+478 Lương Văn Nho, thị trấn Cần Thạnh | [liên kết hỏng] |
| Trường THCS Doi Lầu | Ấp Lý Hoà Hiệp - xã Lý Nhơn | [liên kết hỏng] |
| Trường THCS Long Hòa | 1019 Duyên Hải, xã Long Hòa | [liên kết hỏng] |
| Trường THCS Lý Nhơn | Ấp Lý Thái Bửu, xã Lý Nhơn | [liên kết hỏng] |
| Trường THCS Tam Thôn Hiệp | Ấp An Lộc, xã Tam Thôn Hiệp | [liên kết hỏng] |
Di tích

Huyện Cần Giờ có 8 ngôi chùa; 2 chùa thuộc phái Tịnh Độ Cư sĩ; Chỉ có Chùa Hải Đức (thị trấn Cần Thạnh), Chùa Quang Minh Như Lai (xã Bình Khánh) và Chùa Nhơn Hòa (xã Lý Nhơn) là có tu sĩ trụ trì. Chùa Thạnh Phước (Chùa Cây Me) ở thị trấn Cần Thạnh là chùa cổ hơn cả.
Giao thông

Có đường cao tốc Bến Lức – Long Thành đi qua. Ngoài ra còn có một số tuyến tỉnh lộ, huyện lộ khác.
Giao thông > Đường phố

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
| An Thới Đông Bà Xán Bến Đò Mới Bùi Lâm Duyên Hải Dương Văn Hạnh Đào Cử Đặng Văn Kiều  | Giồng Ao Hà Quang Vóc Lâm Viên - Đồng Đình Lê Hùng Yên Lê Thương Lê Trọng Mân Lương Văn Nho  | Lý Nhơn Nguyễn Công Bao Nguyễn Phan Vinh Nguyễn Văn Mạnh Phan Đức Phan Trọng Tuệ Quảng Xuyên  | Rừng Sác Tam Thôn Hiệp Tắc Xuất Thạnh Thới Trần Quang Đạo Trần Quang Nhơn Trần Quang Quờn  |
Chú thích

^  Theo Tập bản đồ Hành chính Việt Nam, Nhà xuất bản Bản đồ, 9/2005.
1 2  “Những giai đoạn phát triển sau khi Duyên Hải (Cần Giờ) sáp nhập Thành phố Hồ Chí Minh”. Cổng thông tin điện tử UBND huyện Cần Giờ. 29 tháng 12 năm 2018.
↑  “Niên giám thống kê năm 2020: Dân số và lao động”. Cục Thống kê Thành phố Hồ Chí Minh.
1 2  Ban chỉ đạo Tổng điều tra dân số và nhà ở trung ương. “Dân số Việt Nam đến ngày 01 tháng 4 năm 2019”. Truy cập ngày 4 tháng 5 năm 2020.
1 2 3  Tổng cục Thống kê
↑  “Địa giới hành chính huyện Cần Giờ”. Cổng thông tin điện tử Chính phủ.
↑  “Nghị quyết 114/NQ-CP năm 2019 về việc xác định địa giới hành chính giữa tỉnh Đồng Nai và Thành phố Hồ Chí Minh tại khu vực Cù lao Gò Gia do lịch sử để lại”.
↑  Website chính thức huyện Cần Giờ.
1 2  John Crawfurd (1828): Journal of an embassy from the Governor-General of India to the courts of Siam and Cochin-China: exhibiting a view of the actual state of those kingdoms. SOUTHEAST ASIA VISIONS, Cornell University Library's John M. Echols Collection. Chapter 8.
↑  “Nghị quyết phê chuẩn việc phân vạch lại địa giới thành phố Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh, các tỉnh Hà Sơn Bình, Vĩnh Phú, Cao Lạng, Bắc Thái, Quảng Ninh và Đồng Nai do Quốc hội ban hành”.
↑  “Nghị định 130/2003/NĐ-CP về việc thành lập các quận Bình Tân, Tân Phú và các phường trực thuộc; điều chỉnh địa giới hành chính phường thuộc quận Tân Bình; thành lập xã, thị trấn thuộc các huyện Bình Chánh, Cần Giờ và Hóc Môn, Thành phố Hồ Chí Minh”.
| x t sCác xã, thị trấn thuộc huyện Cần Giờ |
| --- | --- | --- |
| Thị trấn (1) |  Cần Thạnh (huyện lỵ)  |  |
| Xã (6) |  An Thới Đông ·  Bình Khánh ·  Long Hòa ·  Lý Nhơn ·  Tam Thôn Hiệp ·  Thạnh An  |  |
Rừng Cần Giờ
Bãi biển Cần Giờ trong bình minh
Biển Cần Giờ
Valentina Vladimirovna Tereshkova

Đối với tên tuân theo quy ước đặt tên người Slav Đông này, phụ danh là và họ là .
| Valentina Vladimirovna Tereshkova |
| --- | --- |
Валенти́на Влади́мировна Терешко́ва
Tereshkova vào năm 1969

Nghị sĩ Duma Quốc gia
Đương nhiệm
Nhậm chức  21 tháng 12 năm 2011
 
Thông tin cá nhân
Sinh: Valentina Vladimirovna Tereshkova 6 tháng 3, 1937 (87 tuổi) Bolshoye Maslennikovo, Yaroslavl, Liên Xô
Phối ngẫu:  Andriyan Grigoryevich Nikolayev (cưới 1963⁠–⁠ld.1982)  Yuly Georgiyevich Shaposhnikov (cưới 1982⁠–⁠mất1999) 
Con cái: 1
Nghề nghiệp: Phi công phi hành gia chính trị gia
Tặng thưởng: (xem § Giải thưởng và danh hiệu)

Tên khác: Valentina Nikolayeva-Tereshkova
Sự nghiệp chinh phục không gian
Phi hành gia Liên Xô
Cấp bậc: Thiếu tướng, Không quân Nga (1962–1997)
Thời gian trong không gian: 2 ngày, 22 giờ, 50 phút
Tuyển chọn: Nhóm phụ nữ thứ nhất
Sứ mệnh: Vostok 6
 
Chữ ký

 
Valentina Vladimirovna Tereshkova (sinh ngày 6 tháng 3 năm 1937) là một kỹ sư người Nga, nghị sĩ Duma Quốc gia và cựu phi hành gia Liên Xô. Bà là người phụ nữ đầu tiên bay vào không gian thông qua sứ mệnh Vostok 6 vào ngày 16 tháng 6 năm 1963. Tổng cộng, Tereshkova đã bay quanh quỹ đạo Trái Đất 48 lần trong gần ba ngày trên vũ trụ. Bà cũng là người phụ nữ đầu tiên thực hiện một sứ mệnh không gian đơn lẻ và là phi hành gia thuộc chương trình Vostok duy nhất còn sống. Ở độ tuổi 26 vào thời điểm tiến hành nhiệm vụ, Tereshkova là người phụ nữ trẻ nhất từng bay vào không gian theo định nghĩa quốc tế về độ cao 100 km, cũng như là người phụ nữ trẻ nhất bay lên quỹ đạo Trái Đất.
Trước khi được chọn vào chương trình không gian Liên Xô, Tereshkova làm công nhân cho nhà máy dệt may và là một người chơi nhảy dù nghiệp dư. Bà gia nhập Không quân với tư cách là thành viên của Đoàn Phi hành gia và được bổ nhiệm làm sĩ quan sau khi hoàn thành khóa đào tạo. Dù nhóm nhà du hành vũ trụ nữ đầu tiên đã bị giải thể vào năm 1969, Tereshkova vẫn ở lại chương trình không gian, đảm nhận việc hướng dẫn cho các phi hành gia. Về sau, nữ kỹ sư tốt nghiệp Học viện Kỹ thuật Không quân Zhukovsky và có lần thứ hai đủ điều kiện bay vào vũ trụ, nhưng bà đã không tiến hành thêm sứ mệnh nào nữa. Bà nghỉ hưu ở Không quân vào năm 1997 với cấp bậc thiếu tướng.
Tereshkova là một nhân vật nổi bật của Đảng Cộng sản Liên Xô, từng nắm giữ nhiều chức vụ chính trị khác nhau bao gồm cả thành viên Đoàn Chủ tịch Xô viết Tối cao từ năm 1974 đến năm 1989. Sau khi Liên Xô giải thể, bà vẫn hoạt động chính trị tích cực nhưng đã có hai lần thất bại trong cuộc bầu cử vào Duma Quốc gia các năm 1995 và 2003. Tereshkova sau đó trúng cử quốc hội khu vực Duma tỉnh Yaroslavl vào năm 2008. Năm 2011, bà được bầu vào Duma Quốc gia với tư cách là đảng viên Đảng Nước Nga Thống nhất cầm quyền và tái đắc cử vào các năm 2016 và 2021.
Tereshkova có cấp bậc công vụ cấp liên bang là Ủy viên Hội đồng Nhà nước Đương nhiệm hạng 1 của Liên bang Nga. Năm 2022, nữ chính trị gia bỏ phiếu ủng hộ việc Nga xâm lược Ukraina, dẫn đến nhiều lệnh trừng phạt quốc tế chống lại bà.
Đầu đời

Valentina Vladimirovna Tereshkova chào đời ngày 6 tháng 3 năm 1937 tại Bolshoye Maslennikovo, một ngôi làng nằm bên sông Volga cách Moskva 270 kilômét (170 mi) về phía đông bắc và là một phần của tỉnh Yaroslavl  ở miền trung nước Nga. Tereshkova có phụ huynh đều là dân nhập cư từ Belarus. Cha của bà, ông Vladimir Tereshkov, từng làm người lái máy cày và phục vụ với vai trò trung sĩ chỉ huy xe tăng trong Lục quân Xô Viết. Vladimir đã hy sinh trong Chiến tranh Liên Xô – Phần Lan khi Tereshkova chỉ mới hai tuổi. Ông cùng mẹ của bà là Elena Fyodorovna Tereshkova có với nhau ba người con. Sau khi chồng mình qua đời, Elena cùng gia đình chuyển đến Yaroslavl để tìm kiếm cơ hội việc làm tốt hơn và được nhận vào làm ở nhà máy sợi Krasny Perekop.
Tereshkova bắt đầu nhập học từ năm 8 tuổi và tốt nghiệp 8 năm sau đó. Ban đầu, bà làm việc tại một nhà máy sản xuất lốp xe, sau đó chuyển sang nhà máy dệt, nhưng vẫn tiếp tục việc đèn sách bằng cách tham gia các khóa học qua thư và lấy tấm bằng tốt nghiệp Trường Kỹ thuật Công nghiệp Nhẹ vào năm 1960. Tereshkova cũng bắt đầu quan tâm đến môn nhảy dù từ khi còn nhỏ và từng được đào tạo nhảy dù tại câu lạc bộ bay (aeroclub) ở địa phương. Trong thời gian làm công nhân dệt, bà đã giấu gia đình để tham gia huấn luyện trở thành vận động viên nhảy dù thi đấu. Tereshkova còn tham gia Komsomol (Đoàn Thanh niên Cộng sản) địa phương tại Yaroslavl, từng giữ chức bí thư của tổ chức này vào các năm 1960 và 1961. Năm 1962, bà trở thành đảng viên Đảng Cộng sản Liên Xô.
Chương trình không gian Liên Xô > Vostok 6

Sau khi Vostok 5 phóng thành công vào ngày 14 tháng 6, Tereshkova bắt đầu chuẩn bị những bước cuối cùng cho chuyến bay của mình. Vào buổi sáng ngày 16 tháng 6 năm 1963, Tereshkova cùng với người dự phòng Solovyova mặc vào bộ đồ phi hành gia và được đưa tới bệ phóng bằng xe buýt. Tiếp nối truyền thống do Gagarin khởi xướng, Tereshkova cũng đi tiểu vào lốp xe buýt và trở thành người phụ nữ đầu tiên làm điều này. Sau khi hoàn tất kiểm tra liên lạc và hệ thống hỗ trợ sự sống, con tàu Vostok được đóng kín. Qua hai tiếng đếm ngược, Vostok 6 phóng lên một cách hoàn hảo, giúp Tereshkova trở thành người phụ nữ đầu tiên đi vào không gian; bà vẫn là người phụ nữ duy nhất và, ở độ tuổi 26, cũng là trẻ nhất bay vào vũ trụ một mình. Tín hiệu gọi của bà trong chuyến bay này là Chaika (tiếng Nga: Чайка, n.đ. 'Mòng biển'); để kỷ niệm, cái tên này về sau đã được đặt cho một tiểu hành tinh (1671 Chaika). Sau khi phóng, bà liên lạc qua radio:
Tôi đây, Mòng biển đây! Mọi thứ đều ổn. Tôi đang thấy đường chân trời; nó có màu xanh da trời với một dải màu tối. Trái Đất thật đẹp làm sao ... mọi thứ đều rất suôn sẻ.
Vostok 6 là chuyến bay cuối cùng của Vostok và được phóng hai ngày sau Vostok 5, chuyến bay đã đưa Bykovsky vào sứ mệnh kéo dài năm ngày. Hai con tàu dành ba ngày trên các mặt phẳng quỹ đạo cách nhau 30°, và trong quỹ đạo đầu tiên của Tereshkova, chúng tiến lại gần nhau trong phạm vi 5 km (3,1 mi). Mặc dù hai phi hành gia có thể giao tiếp bằng radio, nhưng không ai chắc liệu họ có nhìn thấy nhau hay không. Các camera đặt bên trong cả hai tàu vũ trụ đã truyền về hình ảnh trực tiếp được phát trên đài truyền hình của nhà nước Liên Xô. Tereshkova cũng duy trì nhật ký chuyến bay và chụp ảnh đường chân trời, về sau được sử dụng để xác định các lớp aerosol trong khí quyển.
Chỉ trong chuyến bay đơn này, bà đã tích lũy được thời gian bay dài hơn tất cả các phi hành gia Mỹ trước thời điểm đó cộng lại. Nhiệm vụ của bà là tiếp tục các nghiên cứu y khoa về con người trong chuyến bay không gian và cung cấp dữ liệu so sánh về tác động của du hành vũ trụ đối với phụ nữ. Mặc dù Tereshkova luôn bị buồn nôn và khó chịu về thể chất trong suốt chuyến bay, bà vẫn có thể hoàn thành 48 vòng quanh Trái Đất và ở trong không gian 2 ngày, 22 giờ và 50 phút.
Như đã lên kế hoạch trong tất cả các nhiệm vụ Vostok, Tereshkova phóng ra khỏi khoang tàu trong quá trình đi xuống ở độ cao khoảng bốn dặm so với Trái Đất và hạ cánh bằng dù cách Karagandy, Kazakhstan 620 km (385 mi) về phía đông bắc lúc 8:20 sáng UTC ngày 19 tháng 6. Bykovsky hạ cánh sau bà ba giờ.
Tereshkova sau đó tiết lộ rằng mình đã gặp khó khăn trong việc điều khiển dù do gió giật dữ dội. Tuy bà hạ cánh an toàn nhưng lại bị bầm tím ở mũi. Một số dân làng địa phương ở vùng Altai đã giúp nữ phi hành gia thu gom các thiết bị và trao đổi thực phẩm với bà.
Sự nghiệp chính trị sau này

Tereshkova vẫn tiếp tục hoạt động chính trị ngay cả khi Liên Xô sụp đổ, song đã thất bại trong cuộc bầu cử vào Duma Quốc gia năm 1995. Cũng trong năm đó, Tereshkova được thăng hàm thiếu tướng danh dự. Ngày 28 tháng 4 năm 1997, bà rời Không quân Nga vì đã đến thời điểm nghỉ hưu bắt buộc ở tuổi 60. Năm 2003, Tereshkova lại ra tranh cử một ghế trong Duma Quốc gia. Năm 2007, bà được mời đến dinh Thủ tướng Vladimir Vladimirovich Putin ở Novo-Ogaryovo để kỷ niệm sinh nhật lần thứ 70 của mình. Tại đó, nữ chính trị gia cho biết bà muốn bay đến Sao Hỏa, ngay cả khi đó có là chuyến đi một chiều. Sau đó vào năm 2008, bà được bầu vào quốc hội khu vực của mình là Duma tỉnh Yaroslavl.
Ngày 4 tháng 12 năm 2011, Tereshkova đắc cử Duma Quốc gia, hạ viện của cơ quan lập pháp Nga, với tư cách là đại biểu của tỉnh Yaroslavl và thành viên Đảng Nước Nga Thống nhất. Tại Duma Quốc gia khóa VI, cùng với Yelena Borisovna Mizulina, Irina Anatolyevna Yarovaya và Andrei Vladimirovich Skoch, bà là thành viên của ủy ban liên phái bảo vệ các giá trị Kitô giáo. Với vai trò này, nữ chính trị gia ủng hộ việc đưa ra các sửa đổi nhằm vào phần mở đầu của Hiến pháp, trong đó bổ sung rằng "Chính thống giáo là nền tảng của bản sắc dân tộc và văn hóa Nga". Những cách nhìn này trái ngược với quan điểm vô thần mà Tereshkova từng ủng hộ trong thời kỳ Xô viết, vốn phù hợp với đường lối chính thức của Đảng Cộng sản vào thời điểm đó, chẳng hạn như gọi tôn giáo là "một tai họa lớn".
Ngày 18 tháng 9 năm 2016, Tereshkova tái đắc cử vào Duma Quốc gia khóa VII. Bà giữ chức phó chủ tịch Ủy ban về Cấu trúc Liên bang và Chính quyền Địa phương.
Trong quá trình soạn thảo sửa đổi Hiến pháp Nga năm 2020, bà đã đề xuất dỡ bỏ giới hạn nhiệm kỳ của Tổng thống Putin.
Đáp trả lại việc Nga xâm lược Ukraina, ngày 30 tháng 9 năm 2022, Cơ quan Kiểm soát Tài sản Nước ngoài [en] thuộc Bộ Ngân khố Hoa Kỳ đã thêm Tereshkova vào Danh sách Công dân bị Chỉ định Đặc biệt và Pháp nhân bị Phong tỏa [en], dẫn đến việc đóng băng tài sản của nữ chính trị gia và cấm những pháp nhân Mỹ giao dịch với bà. Tháng 12 năm 2022, Liên minh châu Âu (EU) cũng áp đặt lệnh trừng phạt đối với nhiều nhân vật truyền thông và chính trị gia người Nga, trong đó có Tereshkova, bao gồm việc đóng băng tài sản và cấm họ nhập cảnh vào các quốc gia thành viên EU.
Đời tư

Ngày 3 tháng 11 năm 1963, Valentina kết hôn với phi hành gia Andriyan Grigoryevich Nikolayev tại Moskva, với Khrushchyov chủ trì tiệc cưới cùng sự góp mặt của các nhà lãnh đạo hàng đầu chính phủ và chương trình không gian. Cuộc hôn nhân được các cơ quan vũ trụ Liên Xô khuyến khích như một "thông điệp cổ tích gửi đến đất nước". Tướng Kamanin, người đứng đầu chương trình không gian, mô tả hôn lễ này "có thể hữu ích cho chính trị và khoa học". Ngày 8 tháng 6 năm 1964, gần một năm sau chuyến bay vào vũ trụ, bà hạ sinh con gái Elena Andrianovna Nikolaeva-Tereshkova, người đầu tiên có cả cha lẫn mẹ đều đã du hành vào không gian.
Những năm về sau, cặp đôi ngày càng xa cách và thậm chí từ chối đứng cạnh nhau khi chụp ảnh. Tereshkova nói với người viết tiểu sử Antonella Kerr rằng cuộc hôn nhân đã kết thúc vào năm 1977; bà ly hôn Nikolayev năm 1982 và đi bước tiếp với Yuli Georgiyevich Shaposhnikov, một bác sĩ phẫu thuật mà bà đã gặp trong quá trình khám sức khỏe để đủ điều kiện trở thành phi hành gia. Họ ở bên nhau cho đến khi Shaposhnikov qua đời vào năm 1999.
Giải thưởng và danh hiệu > Nga

Huân chương Vì Tổ quốc:
hạng 3 (6 tháng 3 năm 1997)
hạng 2 (6 tháng 3 năm 2007)
hạng 1 (1 tháng 3 năm 2017)
Huân chương Aleksandr Nevsky (2013)
Huân chương Danh dự (10 tháng 6 năm 2003)
Huân chương Hữu nghị (12 tháng 4 năm 2011)
Giải thưởng Nhà nước Liên bang Nga vì thành tựu nổi bật trong lĩnh vực hoạt động nhân đạo năm 2008 (4 tháng 6 năm 2009)
Huy chương cho các cá nhân tham gia hoạt động quân sự tại Syria  (2016)
Huân chương Gagarin (2023)
Huy chương Củng cố Cộng đồng Quân sự [ru] (2018)
Bằng khen từ Chính phủ Liên bang Nga;
3 tháng 3 năm 1997 – vì đóng góp cho sự phát triển của lĩnh vực không gian, tăng cường mối liên kết văn hóa và khoa học quốc tế và nhiều năm làm việc chuyên cần
12 tháng 6 năm 2003 – vì đóng góp to lớn cho sự phát triển của chuyến bay vũ trụ có người lái
16 tháng 6 năm 2008 – vì các hoạt động công chúng và nhà nước hiệu quả lâu dài, đóng góp cá nhân đáng kể cho sự phát triển của chuyến bay vũ trụ có người lái và có liên quan đến kỷ niệm 45 năm chuyến bay vũ trụ
Huân chương Thánh Euphrosyne của Moskva (tháng 1 năm 2008)
Giải thưởng và danh hiệu > Liên Xô

Thạc sĩ Thể thao Danh dự Liên Xô (tháng 6 năm 1963)
Anh hùng Liên Xô (1963)
Huân chương Lenin (1963, 1981)
Huân chương Cách mạng Tháng Mười (1971)
Huân chương Cờ đỏ Lao động (1987)
Huân chương Hữu nghị Nhân dân
Phi công-Phi hành gia Liên Xô [en] (1963)
Giải thưởng và danh hiệu > Các danh hiệu khác

Ngôi sao vàng 
Anh hùng lao động Xã hội Chủ nghĩa Liên Xô (Tiệp Khắc, tháng 8 năm 1963)
Ngôi sao vàng Anh hùng lao động Xã hội Chủ nghĩa Liên Xô (Bulgaria) (9 tháng 9 năm 1963)
Huân chương Georgi Dimitrov (Bulgaria, 9 tháng 9 năm 1963)
Huân chương Karl Marx (Đông Đức, tháng 10 năm 1963)
Huy chương Artur Becker [de] (Đông Đức, tháng 10 năm 1963)
Chữ thập Grunwald, hạng 1 (Ba Lan, tháng 10 năm 1963)
Huân chương Quốc kỳ Cộng hòa Hungary, hạng 1 (tháng 4 năm 1965)
Ngôi sao Cộng hòa Indonesia, hạng 2 (tháng 11 năm 1963)
Huân chương Volta (Ghana, tháng 1 năm 1964)
Huy chương Sao Vàng Anh hùng nước Cộng hòa Nhân dân Mông Cổ (tháng 5 năm 1965)
Huân chương Sukhbaatar (Mông Cổ, tháng 5 năm 1965)
Huân chương Khai sáng (Afghanistan, tháng 8 năm 1969)
Huân chương các Hành tinh (Jordan, tháng 12 năm 1969)
Huân chương Sông Nile (Ai Cập, tháng 1 năm 1971)
Sao Vàng Anh hùng Lao động (Việt Nam, tháng 10 năm 1971)
Huân chương Bernardo O'Higgins (Chile, tháng 3 năm 1972)
Huân chương Ana Betancourt (Cuba, 1974)
Huân chương Hữu nghị (Lào, 1997)
Huân chương Công tước Branimir, với khăn quàng vai (Croatia, trao ngày 8 tháng 9 năm 2005)
Chiếc nhẫn vinh dự từ quỹ Eduard-Rhein-Stiftung của Đức năm 2007
Huy chương Vàng của Hội Liên lạc liên Hành tinh Anh "vì những thành tựu trong lĩnh vực khám phá không gian" (tháng 2 năm 1964)
Huy chương Không gian Vàng (FAI, 1963)
Tiến sĩ danh dự từ Đại học Edinburgh (1990)
Tiếng Tamazight Trung Atlas

| Tiếng Tamazight Trung Atlas |
| --- | --- |
Tamaziġt
ⵜⴰⵎⴰⵣⵉⵖⵜ
Phát âm: [[Trợ giúp:IPA/tiếng Tamil|[tæmæˈzɪɣt], [θæmæˈzɪɣθ]]]
Sử dụng tại: Maroc
Khu vực: Trung Atlas
Tổng số người nói: 2,5 triệu người bản ngữ (thống kê 2004)
Phân loại: Phi-ÁBerberBắc BerberAtlasTiếng Tamazight Trung Atlas
Dạng chuẩn: Tiếng Tamazight Maroc chuẩn     
Hệ chữ viết: Tifinagh, Latinh, Ả Rập
Địa vị chính thức
Quy định bởi: IRCAM
Mã ngôn ngữ
ISO 639-3: tzm
Glottolog: cent2194
  Vùng định cư của người nói tiếng Tamazight Trung Atlas
Bài viết này có chứa ký tự ngữ âm IPA. Nếu không thích hợp hỗ trợ dựng hình, bạn có thể sẽ nhìn thấy dấu chấm hỏi, hộp, hoặc ký hiệu khác thay vì kí tự Unicode. Để biết hướng dẫn giới thiệu về các ký hiệu IPA, xem Trợ giúp:IPA.
Tiếng Tamazight Trung Atlas (cũng được gọi là tiếng Tamazight Trung Maroc, tiếng Trung Shilha, hiếm hơn là Braber, hay đơn giản là Tamazight; tên bản địa: ⵜⴰⵎⴰⵣⵉⵖⵜ Tamazight [[Trợ giúp:IPA/tiếng Tamil|[tæmæˈzɪɣt], [θæmæˈzɪɣθ]]]) là một ngôn ngữ Berber trong ngữ hệ Phi-Á, được nói bởi từ 3 tới 5 triệu người tại dãy Atlas ở Trung Maroc, cũng như bởi những cộng đồng người nhập cư tại Pháp và những nơi khác.
Tiếng Tamazight Trung Atlas là một trong những ngôn ngữ Berber phổ biến nhất, cùng với tiếng Kabyle, tiếng Shilha, tiếng Rif, và tiếng Shawiya, và tại Maroc, nó có lượng người nói ngang ngửa tiếng Shilha. Cả năm ngôn ngữ này đều được gọi là Tamazight. Như nhiều ngôn ngữ Phi-Á, tiếng Tamazight có một loạt "phụ âm trọng âm" (được hầu hóa), âm lưỡi nhỏ, âm yết hầu, và thiếu âm vị /p/. Tiếng Tamazight còn có hệ thống ba nguyên âm, những cũng có nhiều từ thiếu nguyên âm.
Tiếng Tamazight Trung Atlas (không như tiếng Shilha lân cận) không có nền văn học đáng kể cho đến tận thế kỷ XX. Nó hiện được viết bằng chữ Tifinagh khi giảng dạy trong các trường học Maroc, trong khi các tài liệu ngôn ngữ học thường dùng bảng chữ cái Latinh; ngoài ra, chữ Ả Rập cũng được sử dụng.
Cấu trúc câu cơ bản là động-chủ–tân nhưng chủ-động-tân cũng hiện diện. Từ được biến đổi theo giống, số, và trạng, sử dụng tiền tố, hậu tố, và hoàn tố (circumfix, tức phụ tố gồm hai phần nằm ở đầu và cuối của từ). Động từ được chia theo thì, thể, thức, dạng, ngôi của chủ từ, và việc câu khẳng định hay phủ định, đôi khi thể hiện hiện tượng ablaut. Từ mượn tiếng Ả Rập trải rộng ra khắp các lớp từ, gồm cả động từ; tuy vậy, động từ mượn được chia theo cách của tiếng Tamazight.