stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Akihito
Phả hệ

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |

| Akihito | Tiên đế: Thiên hoàng Chiêu Hòa | Ông nội: Thiên hoàng Đại Chính | Cụ nội: Thiên hoàng Minh Trị |
| Akihito | Tiên đế: Thiên hoàng Chiêu Hòa | Ông nội: Thiên hoàng Đại Chính | Bà cụ nội: Danh nghĩa: Chiêu Hiến Hoàng hậu - Thực tế: Bà Naruko Yanagiwara-no-Fujiwara, cung phi. |
| Akihito | Tiên đế: Thiên hoàng Chiêu Hòa | Bà nội: Trinh Minh Hoàng hậu | Cụ nội: Công tước Kujō Michitaka |
| Akihito | Tiên đế: Thiên hoàng Chiêu Hòa | Bà nội: Trinh Minh Hoàng hậu | Bà cụ nội: Bà Noma Ikuko, cung phi |
| Akihito | Hoàng thái hậu: Hương Thuần Hoàng hậu | Ông ngoại: Hoàng thân Kuniyoshi Kuni | Cụ ngoại: Hoàng thân Kuni Asahiko |
| Akihito | Hoàng thái hậu: Hương Thuần Hoàng hậu | Ông ngoại: Hoàng thân Kuniyoshi Kuni | Bà cụ ngoại: Bà Isume Makiko, cung phi |
| Akihito | Hoàng thái hậu: Hương Thuần Hoàng hậu | Bà ngoại: Công chúa Shimazu Chikako của Satsuma | Cụ ngoại: Công tước Shimazu Tadayoshi |
| Akihito | Hoàng thái hậu: Hương Thuần Hoàng hậu | Bà ngoại: Công chúa Shimazu Chikako của Satsuma | Bà cụ ngoại: Bà Hiro Sumako, cung phi |
Circus (định hướng)

Circus, hãng sản xuất visual novel
Circus (album của Britney Spears)
"Circus" (bài hát)
Circus (chi chim)
Chu Vũ vương

Chu Vũ Vương (chữ Hán: 周武王, 1110 TCN - 1043 TCN, tên thật là Cơ Phát (姬發), nhật danh là Vũ Đế Nhật Đinh (珷帝日丁), là vị vua sáng lập triều đại nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc. Theo Hạ Thương Chu đoạn đại công trình của các nhà sử học hiện đại Trung Quốc, ông trị vì nước Chu (chư hầu của nhà Thương) trong 14 năm, sau đó lật đổ nhà Thương và làm vua nhà Chu cai trị toàn Trung Quốc từ năm 1046 TCN – 1043 TCN.
Chu Vũ vương nổi tiếng trong lịch sử vì đã lật đổ Trụ Vương tàn bạo của nhà Thương, và thành lập triều đại lâu nhất của Trung Quốc. Ông cùng Chu Văn vương, Nghiêu, Thuấn, Đại Vũ và Thành Thang thường được các học giả Nho giáo nhắc đến như là hình tượng những đại minh quân hiền minh trước thời kỳ Nhà Tần.
Thân thế

Cơ Phát là con thứ hai của Tây bá hầu Cơ Xương, mẹ là Thái Tự. Người anh cả của Cơ Phát là Bá Ấp Khảo [zh] đã mất sớm, tính đến khi trưởng thành Cơ Phát có tám người em cùng mẹ là: Quản thúc Tiên, Chu công Đán, Sái thúc Độ, Tào thúc Chấn Đạc, Thành thúc Vũ, Hoắc Thúc Xử [zh], Khang thúc Phong, Đam thúc Tái. Trong 10 anh em thì Cơ Phát và Cơ Đán là 2 người giỏi nhất, thường giúp Cơ Xương xử lý công việc.
Theo sách Lễ ký, Văn vương thế tử thì Cơ Phát chỉ kém cha 15 tuổi. Khi cha mất, ông đã 91 tuổi. Như vậy Cơ Phát sinh khoảng năm 1137 TCN. Nhưng theo các nhà sử học hiện đại, thì Cơ Phát sinh năm 1110 TCN, giả thuyết này lại có lý, vì các tướng quân cũng như quân vương thường sinh con khi đã ngoài 20 tuổi, việc Bá Ấp Khảo sinh ra khi Cơ Xương chỉ mới 13 tuổi cũng rất là vô lý.
Kế thừa cơ nghiệp

Khi Cơ Xương còn sống đã xúc tiến nhiều việc để đánh nhà Thương lúc đó do Trụ vương tàn bạo cai trị. Cơ Xương phong Khương Tử Nha làm quân sư, dẫn quân vượt Hoàng Hà về phía đông, diệt một số [chư hầu thân] với Trụ như Côn Ngô, Sùng, chiếm cứ phần lớn vùng phía nam sông Vị, hình thành cục diện "ba phần thiên hạ có hai phần". Nền cai trị của Chu ở lưu vực sông "Vị Thủy" được củng cố.
Năm 1135 TCN, Cơ Xương mất, Cơ Phát lên thay ngôi Tây Bá Hầu. Ông chú trọng củng cố nội chính, tiếp tục dùng Khương Tử Nha làm quân sư, cho các em là Cơ Đán làm Tể tướng, Thiệu công và Tất công làm cận thần phò trợ. Trong thiên Thái Bá sách Luận ngữ Khổng Tử nói "Đối với vua Vũ vương ta chẳng có điều gì phải nói nữa. Vua Vũ vương ăn uống rất đạm bạc còn tế lễ quỷ thần rất thịnh soạn. Bình thường mặc áo quần rất giản dị, sơ sài còn khi tế lễ ăn mặc rất đẹp, mũ miện đầy đủ. Cung thất ở rất chật hẹp mà đưa toàn tâm, toàn lực ra xây dựng thủy lợi đê điều. Đối với vua Vũ vương ta thật không còn lời nào chê trách được nữa!"
Ra quân diệt Trụ

Năm 1126 TCN, ông dời đô từ đất Phong về đất Cảo, biểu hiện ý chí tiến về đông. Ông làm lễ tế Tây bá Cơ Xương ở đất Tất, rồi mang theo bài vị thờ Cơ Xương đi theo, tập hợp chư hầu ở Mạnh Tân. Khi Cơ Phát đang tập hợp binh sĩ thì có hai người con vua nước Cô Trúc là Bá Di và Thúc Tề đến xin gặp mặt và can rằng:
Cơ Phát biết hai người vì trung thành với nhà Thương mà đến nên ông không nghe theo lời can của họ. Sau khi điểm duyệt quân lính, Cơ Phát nhận thấy thời cơ chưa tốt nên tạm lui quân về. Trong khi đó, Trụ vương ngày càng mất lòng người. Trụ tàn ác giết vương tử Tỷ Can vì can thẳng, giam cầm đại thần Cơ Tử. Thiếu sư Cường thấy vậy liền chạy sang với Cơ Phát.
Năm 1124 TCN, Cơ Phát thấy thời cơ đã đến, bèn tuyên cáo với các nước chư hầu:
Rồi ông khởi binh gồm 300 cỗ xe, 45000 quân mặc giáp, 3000 dũng sĩ đi đánh Ân.
Tháng 12 âm lịch năm 1124 TCN, chư hầu đều đến hội ở Mạnh Tân. Cơ Phát viết thiên Thái thệ để hiểu dụ mọi người, nêu rõ tội ác của Trụ vương để có lý do khởi binh.
Ngày Giáp tý tháng 2 âm lịch năm 1123 TCN, Cơ Phát tiến đến Mục Dã, ngoại ô kinh đô Triều Ca. Đại quân làm lễ thề trên cánh đồng lớn cách kinh đô Triều Ca của nhà Ân 70 dặm. Cơ Phát tay phải cầm búa lớn mày vàng, tay trái cầm cờ mao trắng đứng chỉ huy, cùng toàn quân tuyên thệ. Sau đó ông ra lệnh tấn công.
Trụ vương vội mang vài chục vạn quân ra nghênh địch. Quân Trụ tuy đông hơn nhưng binh sĩ chán ghét vua không muốn đánh, đặc biệt trong hàng ngũ quân Ân có nhiều nô lệ bất mãn vì bị ngược đãi nên đồng loạt bỏ gươm giáo mà chạy, mở đường cho quân của Tây bá Cơ Phát tiến vào.
Trụ vương thấy toàn quân tan rã, biết là đại cục đã hỏng, bèn chạy đến Lộc Đài, tự thiêu mà chết.
Các chư hầu và dân nhà Ân đồng loạt đến mừng Cơ Phát diệt được Trụ. Cơ Phát mang quân vào thành Triều Ca, đến chỗ Trụ tự vẫn, tự tay bắn 3 phát tên vào thây rồi dùng búa chặt đầu Trụ vương lẫn Đát Kỷ rồi đem thủ cấp treo ở cổng thành. Phí Trọng, Du Hồn và toàn bộ nịnh thần của Trụ vương đều bị chém đầu.
Dựng nhà Chu, phong chư hầu

Bài chi tiết: Chư hầu nhà Chu
Cơ Phát lên ngôi Thiên tử, lập ra nhà Chu. Ông truy tôn cha là Cơ Xương làm Văn vương, vì vậy đời sau gọi là Chu Văn vương (周文王). Ông làm lễ cáo tế trời đất, cho con của Trụ Vương là Vũ Canh tiếp tục cai trị đất Ân để giữ hương hoả cho nhà Ân. Các vùng xung quanh nhà Ân còn chưa ổn định, nên ông chia làm ba khu vực: phía bắc Triều Ca đến đất Bội phong cho em trai là Hoắc Thúc; phía đông Triều Ca là đất Vệ ông phong cho em là Quản Thúc, phía tây Triều Ca là đất Dung ông phong cho người em khác là Sái Thúc. Trên danh nghĩa, ba người em ông có trách nhiệm giúp đỡ Lộc Phủ nhưng trên thực tế là để giám sát, vì vậy sử gọi là Tam giám.
Chu Vũ vương tha cho Cơ Tử bị Trụ giam cầm ra khỏi tù, sai Nam Cung Quát cứu trợ cho những người dân nghèo. Sau đó ông sai Hoằng Yêu đắp mộ cho đại thần Tỷ Can nhà Ân bị Trụ giết, sai Sử Dật mang chín đỉnh của nhà Ân ra trưng bày. Trước khi trở về tây, ông sai Tôn Chúc tế hồn những binh sĩ tử trận.
Chu Vũ vương nhớ công lao các vua đời trước, ông phong cho con cháu họ làm chư hầu:
Con cháu Thần Nông ở đất Tiêu.
Con cháu Hoàng Đế ở đất Chúc.
Con cháu vua Nghiêu ở đất Kế.
Con cháu vua Thuấn ở đất Trần.
Con cháu vua Vũ nhà Hạ ở đất Kỷ.
Con cháu Ngô Thái Bá ở đất Ngô.
Con cháu vua Thiếu Khang nhà Hạ ở đất Việt.
Để thưởng công cho các tướng sĩ có công phò trợ diệt Thương, ngoài ba người em trai đã phong làm Tam giám, ông phong chư hầu cho các công thần, trong đó các nước lớn là:
Khương Tử Nha ở đất Doanh Khâu, gọi là nước Tề.
Phong em trai là Cơ Đán ở Khúc Phụ, gọi là nước Lỗ.
Phong cho em là Thiệu Công Thích ở nước Yên.
Dù đã diệt nhà Ân, Chu Vũ vương vẫn ngày đêm suy nghĩ về cách giữ gìn cơ nghiệp không chợp mắt. Khi bàn bạc với Chu Công Đán, ông nói:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ |  Ta phải nhớ lấy bài học của các triều đại bị diệt vong, muốn an định thiên hạ, chú ý làm tốt việc dân. Xét từ hình thế địa lý, lưu vực sông Lạc, Y là trung tâm thiên hạ, nên dựng đô ở đó. | ” |
Vì vậy ông quyết định xây dựng thêm Đông đô ở Lạc Ấp. Tuy nhiên trong thời gian ở ngôi, Chu Vũ vương chưa kịp thực hiện ý định này. Về sau em ông là Chu Công Đán làm phụ chính đã hoàn tất ý định của ông. Nhà Chu truyền tới đời Chu Bình vương đã chính thức thiên đô về đây.
Chu Vũ vương lên ngôi thiên tử khi tuổi đã cao(Theo Trúc thư kỉ niên thì ông 54 tuổi thì mất). Năm 1116 TCN, ông lâm bệnh qua đời. Con nhỏ của ông là Cơ Tụng lên ngôi, tức là Chu Thành vương. Em ông là Chu công Đán làm phụ chính.
Nhà Chu mà Cơ Phát khai nghiệp tồn tại được 867 năm, là triều đại tồn tại lâu nhất trong lịch sử Trung Quốc.
Gia quyến

Cha : Cơ Xương
Mẹ : Thái Tự
Vương hậu : Ấp Khương (邑姜) , con gái của Khương Tử Nha.
Con cái :
Chu Thành Vương
Vương tử Cơ Quốc , hay Vu thúc Quốc.
Vương tử Cơ Ngu , hay Đường thúc Ngu.
Đại Cơ (大姬) , con gái lớn , gả cho Trần Hồ công.
Trong văn hóa

Chu Vũ Vương được biết đến nhiều qua bộ tiểu thuyết Phong Thần diễn nghĩa của Hứa Trọng Lâm. Những mô tả về ông tương đối khá sát với sử sách. Theo đó ông được mô tả là người văn võ song toàn, có chân mệnh đế vương nên được các chư thần giúp sức vượt qua nhiều lúc hiểm nguy, cấp bách.
Chú thích

↑  Tiêu Lê, sách đã dẫn, tr 58
↑  Trình Doãn Thắng, Ngô Trâu Cương, Thái Thành, sách đã dẫn, tr 19
↑  Theo nghiên cứu của dự án Hạ Thương Chu đoạn đại công trình của các nhà sử học hiện đại Trung Quốc
↑  Nguyễn Khắc Thuần, Các đời đế vương Trung Hoa, tr 20
↑  Tứ thư, Nhà xuất bản Quân đội Nhân dân, Hà Nội, 2003, trang 278
↑  Nay là bờ nam sông Vị, phía tây nam Tây An, Thiểm Tây
↑  Huyện Cấp, Hà Nam, Trung Quốc hiện nay
↑  Khu vực Bội, huyện Thang Âm, Hà Nam, Trung Quốc
↑  Huyện Kỳ, Hà Nam, Trung Quốc
↑  Tây nam Tân Hương, Hà Nam, Trung Quốc
↑  Lạc Dương, Hà Nam, Trung Quốc ngày nay
↑  《左传·昭公十二年》：齐，王舅也。

皇甫谧《帝王世纪》：“武王妃，太公之女，曰邑姜。修教于内，生太子诵。”
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |

| Tiền nhiệm: Chu Văn Vương | vua nước Chu 1050 TCN–1046 TCN | Kế nhiệm: Thành lập triều đại |
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |

| Tiền nhiệm: Thành lập triều đại | Vua nhà Chu 1046 TCN–1043 TCN | Kế nhiệm: Chu Thành Vương |
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |

| Tiền nhiệm: Thương Đế Tân | Thiên tử Trung Hoa 1046 TCN–1043 TCN | Kế nhiệm: Chu Thành Vương |
| x t sDanh sách tiên công tộc Chu |
| --- | --- |
 Hậu Tắc   Bất Khuất  Cúc  Công Lưu  Khánh Tiết  Hoàng Phó  Sai Phất  Hủy Du  Công Phi  Cao Ngữ  Á Ngữ  Thái công Loại  Thái vương Đản  Vương Quý Lịch  Văn vương Xương  Vũ vương Phát 
| x t sCác vua nhà Chu |
| --- | --- |
Tây Chu:  Vũ vương  Thành vương  Khang vương  Chiêu vương  Mục vương  Cung vương  Ý vương  Hiếu vương  Di vương  Lệ vương  Tuyên vương  U vương 
Đông Chu:  Bình vương  Huề vương  Hoàn vương  Trang vương  Ly vương  Huệ vương  Đồi  Tương vương  Đái  Khoảnh vương  Khuông vương  Định vương  Giản vương  Linh vương  Cảnh Vương  Điệu Vương  Triều  Kính Vương  Nguyên Vương  Trinh Định Vương  Ai Vương  Tư Vương  Khảo Vương  Uy Liệt Vương  An Vương  Liệt Vương  Hiển Vương  Thận Tịnh Vương  Noản Vương  Đông Chu quân 
  Vua Trung Quốc  Tam Hoàng Ngũ Đế  Hạ  Thương  Chu  Tần  Hán  Tam Quốc  Tấn  Ngũ Hồ loạn Hoa  Nam Bắc triều  Tùy  Đường  Ngũ đại Thập quốc  Tống  Tây Hạ  Kim  Tây Liêu  Nguyên  Minh  Thanh
Noah Baumbach

| Noah Baumbach |
| --- | --- |
Baumbach vào năm 2020
Sinh: 3 tháng 9, 1969 (55 tuổi) Thành phố New York, New York, Mỹ
Trường lớp: Đại học Vassar
Nghề nghiệp: Đạo diễn Nhà biên kịch Nhà sản xuất điện ảnh
Năm hoạt động: 1995–nay
Phối ngẫu:  Jennifer Jason Leigh (cưới 2005⁠–⁠ld.2013)  Greta Gerwig (cưới 2023) 
Con cái: 3
Cha mẹ: Jonathan Baumbach (cha) Georgia Brown (mẹ)
Chữ ký

Noah Baumbach (sinh ngày 3 tháng 9 năm 1969) là một nam nhà làm phim người Mỹ gốc Do Thái. Nổi tiếng qua những đóng góp trong dòng phim tâm lý – tình cảm – xã hội mang phong cách hài châm biếm, những bộ phim của ông thường được truyền cảm hứng bởi những nhà làm phim khác như Whit Stillman và Woody Allen. Trong suốt sự nghiệp của mình, ông thường xuyên cộng tác với Greta Gerwig, Adam Driver và Wes Anderson.
Bắt đầu sự nghiệp của mình vào năm 1995, Baumbach được khán giả để ý sớm qua hai tác phẩm đầu tay Kicking and Screaming (1995) và Mr. Jealousy (1997). Sự nghiệp của ông chỉ bắt đầu sang trang khi tác phẩm Mồi mực và cá voi (2005) của ông được giới chuyên môn cũng như khán giả đánh giá cao về mặt nghệ thuật cũng như nội dung, và đồng thời còn giúp ông được đề cử giải Oscar cho kịch bản gốc xuất sắc nhất.
Từ năm 2010, ông bắt đầu hợp tác với Greta Gerwig để cho ra mắt những bộ phim gồm Greenberg (2010), Frances Ha (2012), Mistress America (2015), White Noise (2022) và Barbie (2023). Ngoài ra, ông còn hợp tác viết kịch bản với Wes Anderson qua các bộ phim The Life Aquatic with Steve Zissou (2004) và Ngài cáo tuyệt vời (2009). Năm 2019, tác phẩm Câu chuyện hôn nhân của ông một lần nữa được khán giả và giới chuyên môn khen ngợi, qua đó giúp ông được đề cử giải Oscar cho hai hạng mục Kịch bản gốc xuất sắc nhất và Phim hay nhất. Cùng với Gerwig, ông tiếp tục được đề cử giải Oscar cho kịch bản chuyển thể xuất sắc nhất tại giải Oscar lần thứ 96 qua tác phẩm Barbie (2023).
Đời tư

Năm 2005, ông kết hôn với nữ diễn viên Jennifer Jason Leigh và cả hai có một đứa con trai. Tám năm sau, ông chính thức ly hôn với Leigh sau khi ông bị chính người vợ của mình kiện lên tòa do những bất đồng quan điểm không thể hòa giải. Cuối năm 2011, ông đã có quan hệ tình cảm với Greta Gerwig, người sau này trở thành người vợ thứ hai của ông. Về sau, Gerwig đã hạ sinh cho Baumbach thêm hai người con.
Danh sách phim > Phim truyền hình

| Năm | Phim | Đạo diễn | Kịch bản | Ghi chú |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2000 | Thirty | Không | Có | Điện ảnh truyền hình |
| 2012 | The Corrections | Có | Có | Tập mở đầu |
Danh sách phim > Phim điện ảnh

| Năm | Phim | Đạo diễn | Kịch bản | Sản xuất | Ghi chú |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1995 | Kicking and Screaming | Có | Có | Không | Viết cốt truyện cùng với Oliver Berkman Vào vai Danny |
| 1997 | Highball | Có | Có | Không | Chưa hoàn thành Vào vai Philip |
| 1997 | Mr. Jealousy | Có | Có | Không | Vào vai Arliss |
| 2000 | Conrad & Butler Take a Vacation | Có | Có | Không | Phim ngắn |
| 2004 | The Life Aquatic with Steve Zissou | Không | Có | Không | Viết kịch bản cùng với Wes Anderson Vào vai Phillip |
| 2005 | Mồi mực và cá voi | Có | Có | Không |  |
| 2007 | Margot at the Wedding | Có | Có | Không |  |
| 2009 | Alexander the Last | Không | Không | Có |  |
| 2009 | Ngài cáo tuyệt vời | Không | Có | Không | Viết kịch bản cùng với Wes Anderson |
| 2010 | Greenberg | Có | Có | Không | Viết cốt truyện cùng với Jennifer Jason Leigh |
| 2012 | Madagascar 3: Thần tượng châu Âu | Không | Có | Không | Viết kịch bản cùng với Eric Darnell |
| 2012 | Frances Ha | Có | Có | Có | Viết kịch bản cùng với Greta Gerwig |
| 2014 | While We're Young | Có | Có | Có |  |
| 2014 | Cô nàng ngớ ngẩn | Không | Không | Giám đốc sản xuất |  |
| 2015 | Mistress America | Có | Có | Có | Viết kịch bản cùng với Greta Gerwig |
| 2015 | De Palma | Có | Không | Có | Phim tài liệu Đồng đạo diễn và sản xuất cùng với Jake Paltrow |
| 2017 | Chuyện nhà Meyerowitz | Có | Có | Có |  |
| 2019 | Câu chuyện hôn nhân | Có | Có | Có |  |
| 2022 | White Noise | Có | Có | Có |  |
| 2023 | Nàng Barbie | Không | Có | Không | Viết kịch bản cùng với Greta Gerwig |
Thư mục

Baumbach, Noah (29 tháng 11 năm 1999). “Keith Richards' desert-island disks”. Shouts & Murmurs. The New Yorker. Truy cập ngày 10 tháng 10 năm 2020.
Yekaterina I của Nga

Yekaterina I Alekseyevna (tiếng Nga: Екатери́на I Алексе́евна; 15 tháng 4 năm 1684 – 17 tháng 5 năm 1727), hay còn gọi với tên gọi Yekaterina I, là Nữ hoàng đầu tiên của Đế quốc Nga, cai trị từ năm 1725 cho đến khi qua đời vào năm 1727 ở tuổi 43. Bà là vợ kế của Pyotr Đại đế và cùng trị vì với chồng như từ năm 1724 đến năm 1725, khi Hoàng đế Pyotr băng hà.
Thân thế

Nữ hoàng Ekaterina I có nhũ danh là Marta Elena Skavronskaya, thân thế bà cho đến nay vẫn có nhiều bí ẩn, cũng như người chồng của bà là Hoàng đế Pyotr. Được cho là sinh vào khoảng 15 tháng 4, năm 1684, cuộc đời của bà cho đến lúc gặp Sa hoàng năm 1703, khi lên 19 tuổi, chỉ là những ức đoán. Sự kiện có vẻ gần đúng nhất thì bà là con gái của một người tên Samuil Skavronsky, thuộc một gia đình nông dân Latvia theo Công giáo La Mã. Khi còn nhỏ, cha bà qua đời vì bệnh dịch hạch, và không bao lâu sau mẹ bà cũng mất. Marta được nhận vào gia đình giáo sĩ Johann Ernst Glück, không hẳn làm gia nhân nhưng cũng phụ giúp công việc trong nhà. Có vẻ bà không được xem là thành viên chính thức của gia đình, vì không được học hành gì cả. Khi rời khỏi gia đình này, bà vẫn chưa biết đọc và biết viết.
Khi thành thiếu nữ, bà có sắc đẹp thu hút. Có người cho rằng bà vợ ông giáo sĩ tỏ ra lo lắng người chồng hoặc các con trai sa ngã. Vì thế, Marta được khuyên bảo chấp nhận một binh sĩ Thụy Điển trong trung đoàn đang trú đông gần đó. Theo các lời kể lại khác nhau, bà hoặc là chỉ đính hôn hoặc là thật sự kết hôn với anh kia trong thời gian ngắn ngủi tám ngày trong mùa hè 1702. Sau đó, với đà tiến công nhanh chóng của quân Nga, trung đoàn Thụy Điển phải thình lình rút lui, và Marta không bao giờ gặp lại hôn phu hoặc người chồng nữa.
Thân thế > Mối liên hệ với Nguyên soái Sheremetev

Sau khi quân Thụy Điển rút lui, huyện Dorpat rơi vào quân của Nguyên soái Boris Petrovich Sheremetev, và ông này bắt làm tù binh toàn bộ cư dân ở đây kể cả gia đình Glück. Là con người tiến bộ, Sheremetev đối xử tử tế với giáo sĩ Glück và chấp thuận lời thỉnh cầu của Glück xin làm thông dịch viên cho Sa hoàng, nhưng giữ Marta ở lại. Vài người đoán rằng bà đã có thể trở thành tình nhân của Sheremetev, là chuyện có khả năng xảy ra, nhưng không có dấu hiệu gì cho thấy mối quan hệ như thế giữa một cô gái thất học 17 tuổi và vị Nguyên soái trung niên có văn hóa.
Sau này, khi trở thành vợ của Pyotr Đại đế, bà không mang ác cảm gì với Sheremetev mà cũng không tỏ ra quý mến ông một cách đặc biệt. Tóm lại, không có chứng cớ gì ngoại trừ vài lời suy đoán, và sự thật có thể là vị Nữ hoàng tương lai chỉ là một cô hầu trong tư gia của Sheremetev chứ không là gì khác.
Thân thế > Mối liên hệ với Hoàng thân Menshikov

Mối quan hệ giữa Martha và người bảo trợ mới của bà, Aleksandr Danilovich Menshikov, có phần thân thiết và phức tạp hơn. Ông đã là đại thần đang lên của Sa hoàng, và khi viếng thăm Sheremetev, ông trông thấy bà, lúc này đổi sang tên mới là Ekaterina (Catherine). Vào mùa thu 1703, ông dẫn bà về Moskva. Có thể là trong thời gian này, cô gái 18 tuổi đã lên giường với vị đại thần 32 tuổi. Dù đúng hay sai, mối quan hệ giữa hai người trở nên gắn bó suốt đời. Họ trở nên hai người có quyền lực nhất toàn nước Nga, chỉ sau Sa hoàng, và vì gốc gác không rõ ràng, cả hai đều hoàn toàn lệ thuộc vào Sa hoàng.
Thật ra, không có dấu hiệu cho thấy Ekaterina là người tình của Menshikov, nhưng có một ít chứng cớ ngược lại. Trong những năm này, Menshikov có quan hệ mật thiết với một nhóm phụ nữ mang tước hiệu Thị nữ Quý tộc có nhiệm vụ hầu cận phụ nữ hoàng gia. Năm 1694, sau cái chết của mẹ Pyotr, cô em sinh động của Pyotr, Natalia Alexeevna, dời đến ngụ tại Preobrazhenskoe, dẫn theo một nhóm nhỏ Thị nữ Quý tộc, trong số đó có hai chị em Darya Arseneeva và Barbara Arseneeva. Vì là bạn thân của Pyotr, Menshikov được phép gặp gỡ các Thị nữ Quý tộc này, và chẳng bao lâu ông và Darya Arseneeva nảy sinh tình cảm, thường trao đổi thư từ và quà biếu. Năm 1703, hai chị em Arseneeva đến ngụ trong tư dinh của Menshikov do hai người chị của ông quản lý thay ông. Chính ở tư dinh này mà Menshikov cũng dẫn Ekaterina về. Hầu như không có khả năng ông dây dưa với cô hầu gốc Latvia trong khi đang cố chinh phục tình cảm của Darya, một thiếu nữ ở tầng lớp cao hơn mà ông rất yêu mến. Darya sau này trở thành vợ của ông.
Người tình của Pyotr Đại đế

Khi Pyotr Đại đế gặp Ekaterina vào mùa thu 1703, bà là thành viên trong gia đình Menshikov với địa vị có thể không rõ nhưng hẳn là rõ ràng đối với Pyotr. Cô gái lên 19 phải có tư thế đủ quan trọng mới được phép đến gần và tiếp chuyện với vị Sa hoàng 31 tuổi. Pyotr Đại đế cảm thấy mến bà. Mối liên hệ giữa ông và Anna Mons đang tan rã. Trước mặt ông là một cô gái rắn chắc, mạnh khỏe, hấp dẫn trong tuổi thiếu nữ đang độ xuân sắc. Với đôi mắt đen như nhung, mái tóc đen dày và thân thể nữ tính nảy nở, bà đã khiến cho một nguyên soái và một hoàng thân tương lai phải chú ý, thì việc Sa hoàng cũng chú ý đến bà là điều tự nhiên.
Dù cho quá khứ là như thế nào, từ lúc đó Ekaterina trở thành người tình của Pyotr Đại đế. Mùa đông 1704, Ekaterina sinh hạ một trai, đặt tên là Pyotr (theo tên cha). Tháng 10 năm 1705, thêm một trai là Paul, và tháng 12 năm 1706 họ có một gái là Ekaterina (theo tên mẹ).
Chú thích

1 2  Encyclopedia Britannica
↑  Hughes 2004, trang 131.
Ekaterina I của Nga
Ekaterina I qua nét vẽ của Jean-Marc Nattier, khoảng năm 1717.
Ekaterina I khoảng năm 1724.
Một mặt đồng 2 rúp khắc họa chân dung Ekaterina I được đúc những năm 1626-1627
Mộ phần Yekaterina tại Nhà thờ Chính tòa Peterborough
Phil Foden

Philip Walter Foden (sinh ngày 28 tháng 5 năm 2000) là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Anh hiện đang thi đấu ở vị trí tiền vệ cho câu lạc bộ Premier League Manchester City và đội tuyển bóng đá quốc gia Anh. Nổi tiếng nhờ lối chơi giàu kỹ thuật và khả năng xử lý bóng tốt, anh được đánh giá là một trong những cầu thủ xuất sắc nhất thế giới trong thế hệ của mình.
Bước đột phá của Foden vào bóng đá chuyên nghiệp kể từ năm 2017, khi anh giành được giải Quả bóng vàng FIFA U-17 World Cup sau chiến dịch FIFA World Cup U17 thành công của U-17 Anh. Anh ra mắt Manchester City trong cùng năm. Tháng 12 năm đó, anh vinh danh là nhân vật thể thao trẻ của BBC.
Foden kể từ đó đã có hơn 100 lần ra sân cho đội bóng anh và giành được 9 danh hiệu, trong đó có việc trở thành cầu thủ trẻ nhất giành được huy chương vàng Premier League. Năm 2019, Foden đã giành chức vô địch Premier League và trở thành cầu thủ ghi bàn trẻ nhất cho đội bóng ở UEFA Champions League, đồng thời anh còn là cầu thủ người Anh trẻ nhất vừa đá chính vừa ghi bàn ở vòng loại trực tiếp của giải đấu này. Năm 2021, anh được vinh danh là Cầu thủ trẻ xuất sắc nhất mùa giải Premier League và Cầu thủ trẻ xuất sắc nhất năm của PFA.
Foden đã đại diện cho Anh ở nhiều đội tuyển trẻ, ghi 19 bàn sau 51 lần khoác áo. Anh lần đầu được gọi lên đội tuyển quốc gia vào ngày 25 tháng 8 năm 2020 và có trận ra mắt gặp đội tuyển Iceland vào ngày 5 tháng 9 năm 2020, trong chiến thắng 1–0 ở UEFA Nations League.