stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Đá
Đá biến chất

Bài chi tiết: Đá biến chất
| Đá biến chất (điển hình) |
| --- | --- |
 Amphibolit  Đá phiến  Gneiss  Halleflinta:  Leptit  Đá hoa  Migmatit  Steatit
Đá biến chất được tạo ra từ sự thay đổi của bất kỳ loại đá nào (bao gồm cả đá biến chất đã hình thành trước đó) đối với các điều kiện thay đổi của môi trường như nhiệt độ và áp suất so với các điều kiện nguyên thủy mà các loại đá đó được hình thành. Các điều kiện nhiệt độ và áp suất này luôn luôn cao hơn so với các chỉ số của chúng ở bề mặt Trái Đất, và phải đủ cao để có thể thay đổi các khoáng chất nguyên thủy thành các dạng khoáng chất khác hoặc thành các dạng khác của cùng một khoáng chất (ví dụ bằng sự tái kết tinh).
Mức độ biến chất của đá có thể được miêu tả qua một số tướng, mỗi tướng đặc trưng bởi một số loại đá có khoáng sản đi kèm trong một giới hạn nhiệt độ và áp suất nhất định. Lý thuyết về tướng biến chất được nhà địa chất Phần Lan, Pentti Eskola đưa ra năm 1915, lý thuyết này là sự phát triển tiếp theo của công trình phiến biến chất được Viktor M. Goldschmidts đưa ra từ thập niên 1900.
Trong trường hợp nhiệt độ là yếu tố chính thì biến chất xảy ra theo đường màu xanh lá cây (hình bên) tạo ra đá biến chất tướng amphibolit và granulit. Trong trường hợp va mảng mà yếu tố chi phối là áp lực thì tạo nên tướng đá phiến lam và eclogit.
Đá biến chất > Môi trường biến chất

Biến chất khu vực xảy ra trong khu vực rộng lớn, chẳng hạn như các dãy núi. Khi các mảng kiến tạo hội tụ và các tầng trên của các lớp gấp lại và ép xuống làm những lớp đá hình thành trước bị lún sâu hơn, bên trên là những lớp trầm tích mới tích tụ dần gây nên áp lực và nhiệt độ gia tăng. Điều này dẫn đến cả hai quá trình tái kết tinh và thay đổi cấu trúc. Loại đá này có tính phân phiến (lớp mỏng) nên tính chất cơ học kém hơn đá magma. Ví dụ Đá gơnai (do đá granit tái kết tinh), phiến sét (do sự biến chất của đất sét dươi áp lực cao).
Biến chất tiếp xúc xảy ra khi đá nằm bên cạnh một khối magma bị ảnh hưởng bởi nhiệt từ magma. Kích thước của magma ảnh hưởng đến khoảng cách mà khối đá có trước bị biến chất. Trong một thể magma lớn, giống như một thể batolit lớn có thể đến vài km, thì lớp biến chất tiếp xúc có thể chỉ vài cm. Biến chất tiếp xúc xảy ra ở tất cả các độ sâu trong lớp vỏ, nhưng là rõ ràng nhất khi nó xảy ra gần bề mặt, bởi vì áp lực thấp, và độ lệch nhiệt độ quá lớn. Vì biến chất tiếp xúc không liên quan đến bất kỳ áp lực nào tác động lên nên các tinh thể không định hướng theo bất kỳ hướng nào. Ví dụ đá hoa (do tái kết tinh đá vôi và đá đôlômit dưới tác dụng của nhiệt độ và áp suất cao mà thành), thạch anh (biến chất từ cát)…
Biến chất nhiệt dịch xảy ra khi dòng nhiệt dịch nóng xen vào trong các khe nứt làm ảnh hưởng đến khối đá có trước. Điều này thường xảy ra trong các khe nứt của các hoạt động lửa, vì điều này góp phần ra nhiệt cần thiết.
Biến chất va chạm xảy ra khi thiên thạch va chạm bề mặt đất, do động năng rất lớn của thiên thạch được chuyển thành nhiệt và áp suất trong đá bị va chạm. Trong một số trường hợp, những tác động này tạo thành các coesit, một loại silica mật độ lớn, và thậm chí hình thành các hạt kim cương nhỏ. Sự hiện diện của các khoáng chất như trên cho thấy rằng ít nhất là thiên thạch đã tạo ra áp lực và nhiệt độ gây biến đổi phần trên cùng, nơi mà các khoáng vật thường được hình thành.
Đá biến chất > Cấu tạo

Cấu tạo đặc trưng của đá biến chất là phân phiến, đó là sự sắp xếp có định hướng của các khoáng vật dưới tác động của áp suất chính trong quá trình hình thành đá biến chất, ví dụ như đá gneiss, đá phiến lam, đá phiến lục. Phương áp lực sẽ vuông góc với mặt phẳng chứa các phiến. Dựa vào đặc điểm này, người ta có thể tái hiện môi trường kiến tạo vào lúc mà đá đó được hình thành. Tuy nhiên, không phải đá biến chất nào cũng có cấu tạo phân phiến. Các đá không có cấu tạo phân phiến như quartzit, đá hoa, đá sừng.
Thiên thạch

Bài chi tiết: Vẫn thạch
Thiên thạch là một loại đá có nguồn gốc trong không gian chứ không phải hình thành trên Trái Đất. Một số thiên thạch có thể là dấu tích còn sót lại từ sự hình thành hệ Mặt Trời cách nay hơn 4,6 tỷ năm. Thiên thạch thường bao gồm khoáng vật silicat (95%) và rất nhiều hợp kim sắt - nickel, hoặc sự kết hợp cả hai (5%).
Thiên thạch sắt bao gồm hợp kim sắt-nickel và chiếm khoảng 3,8% của tất cả thiên thạch. Chúng được cho là bao gồm các vật liệu từ lõi của các tiểu hành tinh bị gián đoạn. Thiên thạch sắt rơi vào ba nhóm tùy thuộc vào thành phần nickel/sắt và cấu trúc tinh thể; hexahedriter chứa 4-6% nickel, octahedriter chứa 6-12% nickel và ataxiter chứa nhiều hơn 12% nickel. Cấu trúc tinh thể của hexahedriter giống như một hình chữ nhật, octahedriter có mô hình lục giác và ataxiter không có cấu trúc tinh thể khác nhau.
Thiên thạch sắt đá bao gồm một hỗn hợp xấp xỉ bằng hợp kim sắt-nickel và khoáng chất silicat và tương ứng với khoảng 0,5% của tất cả các thiên thạch được biết đến. Chúng được cho là thành tạo từ vật liệu từ khu vực tiếp giáp giữa lõi thiên thể và lớp vỏ của nó.
Sử dụng

Bài chi tiết: Khai thác đá
Đá là một loại vật liệu gắn liền với lịch sử phát triển của loài người. Thời tiền sử, bắt đầu thời đại đồ đá con người đã biết dùng đá để làm vũ khí tự vệ, săn bắn, công cụ sản xuất. Những công trình bằng đá nổi tiếng như kim tự tháp, Angkor Wat, thành Babylon, El-Djem (Tuynizi), Colisée (Ý), Bourgogne (Pháp), Épidayre (Hy Lạp), vv.
Sử dụng > Làm vật liệu xây dựng

Là sản phẩm sản xuất từ đá thiên nhiên bằng phương pháp gia công cơ học hoặc do phong hóa tự nhiên như: đá hộc, đá tấm (phiến), đá dăm, cát...
Từ đá thiên nhiên có thể chế tạo một số chất kết dính như xi măng (đá vôi+ đất sét+ nung + clinker, nghiền +PG XM), vôi (nung đá vôi CaCO3), thạch cao xd CaSO4.0.5H2O (nung đá thạch cao CaSO4.2H2O) …
Vật liệu đá xây dựng được sử dụng rộng rãi nhờ có những ưu điểm sau:
Cường độ chịu nén cao, Rn cao.
Bền vững trong môi trường sử dụng.
Dùng để trang trí như đá hoa, đá granit (hay đá hoa cương), đá gabro, đá biến chất tái kết tinh và một số loại đá phiến.
Giá thành thấp, tận dụng được nguồn nguyên liệu địa phương.
Bên cạnh đó còn có một số nhược điểm: khối lượng thể tích lớn, quá trình gia công phức tạp, vận chuyển và thi công khó khăn.
Tính chất các đá làm vật liệu xây dựng bao gồm trọng lượng thể tích và cường độ ở trạng thái khô, như các loại nhẹ (trọng lượng < 1800 kg/m3 và có mác tương ứng 5, 10, 15, 75, 100, 150 kG/cm2) thường dùng xây tường cho nhà cần cách nhiệt; loại nặng (> 1800 kg/m3 và có mác tương ứng 100, 150, 200, 400, 600, 800, 1000 kG/cm2) dùng trong các công trình chịu lực, công trình thủy công để xây móng, tường chắn, lớp phủ bờ kè, ốp lát…
Theo hệ số mềm, các đá được chia thành 4 cấp:? 0.6; 0.6 - 0.75; 0.75 - 0.9;và? 0.9.
Theo yêu cầu sử dụng và mức độ gia công
Đá hộc: gia công theo phương pháp nổ mìn. Dùng để xây móng nhà, tường chắn, trụ cầu,
Đá đẽo thô, vừa, kỹ tùy theo yêu cầu sử dụng của công trình.
Đá kiểu: được chọn lọc kỹ, chất lượng cao, dùng để trang trí cho các công trình.
Đá phiến: để ốp lát, trang trí.
Đá dăm: làm cốt liệu trộn bê tông.
Chú thích

↑  Roberts, Dar. "Rocks and classifications" Lưu trữ 2012-10-31 tại Wayback Machine. Department of Geography, University of California, Santa Barbara. Truy cập ngày 11 tháng 11 năm 2012.
↑  Wilson, James Robert (1995), A collector's guide to rock, mineral & fossil localities of Utah, Utah Geological Survey, tr. 1–22, ISBN 978-1-55791-336-4, lưu trữ bản gốc ngày 19 tháng 11 năm 2016.
↑   Một hoặc nhiều câu trước bao gồm văn bản từ một ấn phẩm hiện thời trong phạm vi công cộng: Flett, John Smith (1911). “Petrology”.  Trong Chisholm, Hugh (biên tập). Encyclopædia Britannica. 21 (ấn bản thứ 11). Cambridge University Press. tr. 327.
1 2  Bucher, Kurt; Grapes, Rodney (2011), Petrogenesis of Metamorphic Rocks, Heidelberg: Springer, tr. 23–24, ISBN 978-3-540-74168-8, lưu trữ bản gốc ngày 19 tháng 11 năm 2016.
↑  Chernicoff & Venkatakrishman (1995), tr. 70
1 2 3 4  Andréasson (2006), tr. 198
1 2 3  Tarbuck (2008), tr. 194
↑  Andréasson (2006), tr. 235
1 2  Andréasson (2006), tr. 239
↑  Andréasson (2006), tr. 241
1 2 3  Andréasson (2006), tr. 242
1 2  Andréasson (2006), tr. 251
↑  Encyclopedia Of Geology, band 3; s 404
1 2  Tarbuck (2008), tr. 233
↑  Tarbuck (2008), tr. 234
↑  Tarbuck (2008), tr. 236
↑  Tarbuck (2008), tr. 238
↑  Hồ Sĩ Giao (1996), tr. 9
↑  Haviland, William A.; Walrath, Dana; Prins, Harald E. L.; McBride, Bunny (2013). Evolution and Prehistory: The Human Challenge. Wadsworth Publishing. tr. 166. ISBN 978-1285061412.
↑  Botin, J.A. biên tập (2009). Sustainable Management of Mining Operations. Denver, CO: Society for Mining, Metallurgy, and Exploration. ISBN 978-0-87335-267-3.
↑  Hồ Sĩ Giao, Nguyễn Sĩ Hội & Trần Mạnh Xuân (1997), tr. 10
↑  Hồ Sĩ Giao, Nguyễn Sĩ Hội & Trần Mạnh Xuân (1997), tr. 11-12
Sơ đồ thạch học. 1 = macma; 2 = kết tinh; 3 = đá magma; 4 = bào mòn; 5 = trầm tích; 6 = lắng đọng & đá trầm tích; 7 = chôn vùi kiến tạo & biến chất; 8 = đá biến chất; 9 = nóng chảy.
Chuỗi phản ứng Bowen: không liên tục (trái); liên tục (phải)
Thành phần khoáng vật học của đá magma theo hàm lượng silica (SiO2) giảm dần. Tên đá chú thích kèm theo.
Mạch diabase (màu đen) cắt qua đá vôi ở Arizona
Đá thạch anh.
Một mẫu cuội kết mài láng lấy từ mẫu lõi khoan ngoài khơi Alaska, ở độ sâu 3.000 m.
Sơ đồ các tướng biến chất bên trong Trái Đất.
Gneiss, đá biến chất cấu tạo phân phiến hình thành trong quá trình biến chất khu vực.
C chondrit
Mỏ đá Portland trên đảo Portland, Anh. Đây là loại đá được dùng nhiều trong xây dựng trên đảo Anh như Nhà thờ Thánh Paul và Cung điện Buckingham.
Dicnecidia

| Dicnecidia> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Phân bộ (subordo): Apoditrysia
Liên họ (superfamilia): Tortricoidea
Họ (familia): Tortricidae
Phân họ (subfamilia): Olethreutinae
Chi (genus): Dicnecidia Diakonoff, 1982
Dicnecidia là một chi bướm đêm thuộc phân họ Olethreutinae trong họ Tortricidae.
Các loài

Dicnecidia cataclasta Diakonoff, 1982
Dicnecidia fumidana Kuznetzov, 1997
Chú thích

↑  Baixeras, J.; Brown, J. W.; Gilligan, T. M. “Online World Catalogue of the Tortricidae”. Tortricidae.com. Truy cập ngày 20 tháng 1 năm 2009.
Diospyros sintenisii

| Diospyros sintenisii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Asterids
Bộ (ordo): Ericales
Họ (familia): Ebenaceae
Chi (genus): Diospyros
Loài (species): D. sintenisii
Danh pháp hai phần
Diospyros sintenisii (Krug & Urb.) Standl. 
Diospyros sintenisii là một loài thực vật có hoa trong họ Thị. Loài này được (Krug & Urb.) Standl. mô tả khoa học đầu tiên năm 1935.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Diospyros sintenisii”. Truy cập ngày 23 tháng 8 năm 2013.
Djibril Sow

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
 Sow thi đấu cho Eintracht Frankfurt năm 2019
Thông tin cá nhân
Tên đầy đủ:  Mohameth Djibril Ibrahima Sow
Ngày sinh:  6 tháng 2, 1997 (27 tuổi)
Nơi sinh:  Zürich, Thụy Sĩ
Chiều cao:  1,84 m
Vị trí:  Tiền vệ
Thông tin đội
Đội hiện nay:  Sevilla
Số áo:  4
Sự nghiệp cầu thủ trẻ
Năm:  Đội
2007–2008:  BC Albisrieden
2008–2015:  Zürich
Sự nghiệp cầu thủ chuyên nghiệp*
| Năm |  Đội |  ST |  (BT) |
| 2014–2015 |  Zürich II |  20 |  (0) |
| 2015–2017 |  Borussia Mönchengladbach II |  32 |  (7) |
| 2016–2017 |  Borussia Mönchengladbach |  1 |  (0) |
| 2017–2019 |  Young Boys |  55 |  (4) |
| 2019–2023 |  Eintracht Frankfurt |  120 |  (7) |
| 2023– |  Sevilla |  0 |  (0) |
Sự nghiệp đội tuyển quốc gia‡
| Năm |  Đội |  ST |  (BT) |
| 2013 |  U-16 Thụy Sĩ |  4 |  (0) |
| 2013–2014 |  U-17 Thụy Sĩ |  14 |  (0) |
| 2014–2016 |  U-19 Thụy Sĩ |  15 |  (1) |
| 2016 |  U-20 Thụy Sĩ |  4 |  (2) |
| 2016 |  U-21 Thụy Sĩ |  6 |  (1) |
| 2018– |  Thụy Sĩ |  38 |  (0) |
 *Số trận ra sân và số bàn thắng ở câu lạc bộ tại giải quốc gia, chính xác tính đến 18:18, 27 tháng 5 năm 2023 (UTC) ‡ Số trận ra sân và số bàn thắng ở đội tuyển quốc gia, chính xác tính đến 23:23, 19 tháng 6 năm 2023 (UTC)
Mohameth Djibril Ibrahima Sow (sinh ngày 6 tháng 2 năm 1997) là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Thụy Sĩ thi đấu ở vị trí tiền vệ cho câu lạc bộ Sevilla tại La Liga và đội tuyển quốc gia Thụy Sĩ.
Dolichognatha kratochvili

| Dolichognatha kratochvili> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Tetragnathidae
Chi (genus): Dolichognatha
Loài (species): D. kratochvili
Danh pháp hai phần
Dolichognatha kratochvili (Lessert, 1938) 
Dolichognatha kratochvili là một loài nhện trong họ Tetragnathidae.
Loài này thuộc chi Dolichognatha. Dolichognatha kratochvili được miêu tả năm 1938 bởi Lessert.
Chú thích

↑  Platnick, Norman I. (2010): The world spider catalog, version 10.5. American Museum of Natural History.
Diospyros sonorae

| Diospyros sonorae> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Asterids
Bộ (ordo): Ericales
Họ (familia): Ebenaceae
Chi (genus): Diospyros
Loài (species): D. sonorae
Danh pháp hai phần
Diospyros sonorae Standl. 
Diospyros sonorae là một loài thực vật có hoa trong họ Thị. Loài này được Standl. mô tả khoa học đầu tiên năm 1916.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Diospyros sonorae”. Truy cập ngày 23 tháng 8 năm 2013.
Dolichognatha minuscula

| Dolichognatha minuscula> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Tetragnathidae
Chi (genus): Dolichognatha
Loài (species): D. minuscula
Danh pháp hai phần
Dolichognatha minuscula Mello-Leitão, 1940 
Dolichognatha minuscula là một loài nhện trong họ Tetragnathidae.
Loài này thuộc chi Dolichognatha. Dolichognatha minuscula được Cândido Firmino de Mello-Leitão miêu tả năm 1940.
Chú thích

↑  Platnick, Norman I. (2010): The world spider catalog, version 10.5. American Museum of Natural History.
Liễu Nghị truyện

| Liễu Nghị truyện 柳毅傳 |
| --- | --- |
Minh họa truyện.
Thông tin sách
Tác giả: Lý Triều Uy
Quốc gia: Đại Đường
Ngôn ngữ: Hán văn
Bộ sách: 1
Thể loại: Truyền kỳ
Ngày phát hành: Thế kỷ VII
Kiểu sách: In (bìa mềm)
Số trang: 1
Bản tiếng Việt
Người dịch: Trần Trọng Dương
Liễu Nghị truyện (tiếng Trung: 柳毅傳), còn được biết đến với các tên gọi Liễu Nghị truyền thư (tiếng Trung: 柳毅傳書), Động Đình linh nhân truyện (tiếng Trung: 洞庭靈姻傳) hoặc Động Đình tình ký (tiếng Trung: 洞庭情記), là một tác phẩm truyền kỳ của tác giả Lý Triều Uy, sáng tác khoảng triều Đường Cao Tông.
Lịch sử

Liễu Nghị truyện được coi là truyền thuyết xuất hiện sớm nhất tại Trung Hoa. Từ thời Đường mạt, truyện đã được lưu hành rộng rãi trong dân gian. Đến thời Tống, truyện được Thượng Trọng Hiền chuyển thể sang tạp kịch với nhan đề Động Đình hồ Liễu Nghị truyền thư. Liễu Nghị truyện do đó trở thành tích rất được ưa thích trong văn hóa diễn xướng Trung Hoa. Hàng loạt trứ tác ăn theo ra đời, Tống có Liễu Nghị đại thánh nhạc; Kim có Liễu Nghị truyền thư; Nguyên có Liễu Nghị Động Đình long nữ; Minh Thanh có Quất bồ ký, Long tiêu ký, Long cao ký, Thẩn trung lâu, Thừa long giai thoại. Trong đó, cho đến nay thì Liễu Nghị truyền thư (còn có tên Liễu Nghị kỳ duyên, Thủy tinh cung) vẫn được người Trung Hoa coi như là một kịch mục kinh điển của hí kịch. Từ năm 1952, vở kịch đã nhiều lần được dàn dựng bởi các đạo diễn khác nhau, số lần trình diễn hiện chưa thể thống kê hết được. Không những thế, tích này còn trở thành đề tài làm tranh khắc ván và thư họa thủy mặc. Ngày 17 tháng 7 năm 2004, Bưu cục Quốc gia Trung Quốc đã phát hành bộ tem Dân gian truyền thuyết - Liễu Nghị truyền thư, gồm bốn con tem với bốn hoạt cảnh Long nữ gửi thư, Thư gửi Động Đình, Cốt nhục đoàn tụ, Nghĩa trọng tình thâm.
Nội dung

Liễu Nghị là một sĩ tử thi trượt, trên đường về gặp một thiếu phụ chăn dê xinh đẹp nhưng dáng vẻ tiều tụy. Người ấy nói rằng mình là con gái của Long vương ở hồ Động Đình, vốn lấy con trai thứ của Kinh Xuyên, nhưng bị bạc đãi, bắt đi chăn dê, nên muốn nhờ Liễu Nghị chuyển thư đến cho cha để báo tình cảnh của mình. Liễu Nghị đem thư xuống Long cung. Em trai Động Đình là Tiền Đường giận quá nên giết con trai của Kinh Xuyên, cứu cháu về, rồi định gả cho Liễu Nghị. Nghị từ chối, xin về, được Long vương ban cho nhiều vàng bạc châu báu. Rốt cuộc Liễu Nghị đến Quảng Lăng lấy vợ, nhưng hễ lần nào thành hôn xong vợ cũng chết. Con gái Long vương thấy vậy bèn nhớ lại việc tao ngộ xưa, muốn báo đáp bèn hóa làm người con gái xinh đẹp mà kết hôn với Liễu Nghị. Sau hai vợ chồng đều thành tiên.
Nhận xét

| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Xét 'Đường kỷ' chép: Thời Kinh Dương có người đàn bà chăn dê, tự xưng là con gái út của Động Đình quân, lấy con thứ của Kinh Xuyên, bị bỏ, viết thư nhờ Liễu Nghị tâu với Động Đình quân. Thế thì Kinh Xuyên và Động Đình đời đời làm thông gia với nhau đã từ lâu rồi. | ” |
— Ngô Sĩ Liên, Đại Việt sử ký toàn thư trang 133, niên hiệu Chính Hòa thứ 18 (1697)
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Nay xét phần 'Ngoại kỷ' chép: Năm Nhâm Tuất thì bắt đầu Giáp Tí là năm nào ? Biên chép tên húy Kinh Dương vương, Lạc Long quân sao riêng lược bỏ Hùng vương ? Thời Ngũ đế trở về trước thì chưa từng gọi là 'vương'. Xích Quỷ là tên nào, mà lại để làm tên nước. Một loạt hoang đường càn rỡ đều là đáng bỏ đi. Cái lỗi ấy lại tại kẻ hiếu sự thấy trong 'Liễu Nghị truyền thư'. Trong truyện nói con gái Động Đình quân gả cho con thứ của Kinh Xuyên vương, tưởng càn Kinh Xuyên là Kinh Dương. Đã có vợ chồng thì có cha con vua tôi, nhân đó mà thêu dệt thành văn, cốt cho đủ số đời vua, nhà làm sử theo đó mà chọn dùng và cho đó là sự thực. Phàm những truyện lấy từ 'Lĩnh Nam chích quái', 'Việt điện u linh', cũng như Bắc sử lấy ở 'Nam Hoa kinh' và thiên Hồng Liệt đấy. | ” |
— Ngô Thì Sĩ, Đại Việt sử ký tiền biên trang 40, Bắc Thành học đường tàng bản
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Vâng tra sử cũ, danh xưng Kinh Dương vương, Lạc Long quân trong 'Hồng Bàng thị kỷ', vốn từ thời thượng cổ, thuộc thuở hồng hoang, tác giả căn cứ vào cái không và làm ra có, sợ rằng không đủ độ tin cậy, lại phụ hội với 'Liễu Nghị truyện' của nhà viết tiểu thuyết đời Đường, lấy đó làm chứng cứ. | ” |
— Nguyễn triều Quốc Sử quán, Cương mục tờ 9b-10a, 1856 - 1883
Chuẩn tấu những lời của sử quan, vua Nguyễn Dực Tôn đã nhận định đây là những "câu truyện đề cập đến ma trâu, thần rắn, hoang đường không có chuẩn tắc" và kiên quyết loại Kinh Dương và Lạc Long ra khỏi chính sử bằng cách đưa xuống phụ chú dưới niên kỷ Hùng vương, để "cho hợp với cái nghĩa lấy nghi truyền nghi".
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Trải qua nhiều thế kỷ, những truyền thống mà họ [các sử gia] sáng tạo đã trở thành cái tự nhiên thứ hai (second nature). Thực tế, trong nửa thế kỷ qua, dưới ảnh hưởng của chủ nghĩa dân tộc, những truyền thống được sáng tạo ấy (invented traditions) đã và đang trở thành những sự thực không thể thay đổi. | ” |
— Liam Christopher Kelley
Dipodium fevrellii

| Dipodium fevrellii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Tông (tribus): Cymbidieae
Chi (genus): Dipodium
Loài (species): D. fevrellii
Danh pháp hai phần
Dipodium fevrellii J.J.Sm. 
Dipodium fevrellii là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được J.J.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1933.
Chú thích

↑  “Dipodium fevrellii J.J.Sm”. The Plant List version 1.1. Truy cập ngày 29 tháng 1 năm 2013.
↑  The Plant List (2010). “Dipodium fevrellii”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Dipodium elegans

| Dipodium elegans> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Tông (tribus): Cymbidieae
Chi (genus): Dipodium
Loài (species): D. elegans
Danh pháp hai phần
Dipodium elegans J.J.Sm. 
Dipodium elegans là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được J.J.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1900.
Chú thích

↑  “Dipodium elegans J.J.Sm”. The Plant List version 1.1. Truy cập ngày 1 tháng 2 năm 2014.
↑  The Plant List (2010). “Dipodium elegans”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Dodonaea larraeoides

| Dodonaea larraeoides> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Sapindales
Họ (familia): Sapindaceae
Chi (genus): Dodonaea
Loài (species): D. larraeoides
Danh pháp hai phần
Dodonaea larraeoides Turcz., 1858 
Dodonaea larraeoides là một loài thực vật có hoa trong họ Bồ hòn. Loài này được Turcz. mô tả khoa học đầu tiên năm 1858.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Dodonaea larraeoides”. Truy cập ngày 13 tháng 6 năm 2013.
Dolinolus cechovskyi

| Dolinolus cechovskyi> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Elateridae
Chi (genus): Dolinolus
Loài (species): D. cechovskyi
Danh pháp hai phần
Dolinolus cechovskyi Schimmel, 2006 
Dolinolus cechovskyi là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schimmel miêu tả khoa học năm 2006.
Chú thích

↑  Elateridae in Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Magway, Myanmar

| Magway မကွေး Magwe |
| --- | --- |
—  Thành phố  —
 

MagwayVị trí ở Myanmar
Quốc gia:  Burma
Type: Thủ phủ vùng Magway
Dân số (Điều tra dân số năm 2014)
 • Thành phố: 289,247
 • Đô thị: 90,000
Múi giờ: MST (UTC+6.30)
Magway (tiếng Miến Điện: မကွေးမြို့, phát âm: [məɡwé MJO]) là thành phố thủ phủ Vùng Magway của Myanmar, và là nơi có sân bay Magway.
Magway nằm trên bờ sông Irrawaddy. Chùa Mya Tha Lun, nằm ở phía bắc của thành phố, là công trình nổi bật của Magway.
Lịch sử

Trong thời kỳ chiếm đóng của Anh, Magway là một thị trấn của Phân khu Minbu (hoặc) tỉnh Minbu. Vùng Minbu được thành lập với 3 quận. Đó là quận Minbu, quận Thayet và quận Yenangyaung. Magway là một thị trấn của quận Yenangyaung cho đến năm 1974.
Vào ngày 2 tháng 3 năm 1962, quân đội do Tướng Ne Win lãnh đạo đã nắm quyền kiểm soát Miến Điện thông qua một cuộc đảo chính, và chính phủ nằm dưới sự kiểm soát trực tiếp hoặc gián tiếp của quân đội. Hiến pháp mới của Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Liên bang Miến Điện được thông qua vào năm 1974.
Đến năm 1974, tên vùng Minbu được đổi thành Vùng Magway và Huyện Yenangyaung bị bãi bỏ. Quận Magway được thành lập với 6 thị trấn. Thành phố Thủ đô được đổi thành Magway từ Yenangyaung. Năm 1974, dân số thành thị của Magway là 7.896.
Địa điểm đáng chú ý

Chùa Mya Tha Lun
Khí hậu

Magway có khí hậu nhiệt đới ẩm ướt (Aw) giáp với khí hậu bán khô hạn nóng (BSh) theo Phân loại khí hậu Köppen.
| Dữ liệu khí hậu của Magway, Myanmar (1981–2010)> Tháng | Dữ liệu khí hậu của Magway, Myanmar (1981–2010)> 1 | Dữ liệu khí hậu của Magway, Myanmar (1981–2010)> 2 | Dữ liệu khí hậu của Magway, Myanmar (1981–2010)> 3 | Dữ liệu khí hậu của Magway, Myanmar (1981–2010)> 4 | Dữ liệu khí hậu của Magway, Myanmar (1981–2010)> 5 | Dữ liệu khí hậu của Magway, Myanmar (1981–2010)> 6 | Dữ liệu khí hậu của Magway, Myanmar (1981–2010)> 7 | Dữ liệu khí hậu của Magway, Myanmar (1981–2010)> 8 | Dữ liệu khí hậu của Magway, Myanmar (1981–2010)> 9 | Dữ liệu khí hậu của Magway, Myanmar (1981–2010)> 10 | Dữ liệu khí hậu của Magway, Myanmar (1981–2010)> 11 | Dữ liệu khí hậu của Magway, Myanmar (1981–2010)> 12 | Dữ liệu khí hậu của Magway, Myanmar (1981–2010)> Năm |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
[cần dẫn nguồn]
Thể thao

Sân vận động Magway 3.000 chỗ ngồi là sân vận động đa chức năng và được sử dụng chủ yếu cho các trận đấu bóng đá. Sân vận động là sân nhà của Magway F.C, một câu lạc bộ bóng đá Liên đoàn quốc gia Myanmar (MNL). Nhưng, Magway FC đã bị bãi bỏ vào tháng 10 năm 2020.