stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Chiến tranh Ngàn ngày

Chiến tranh Ngàn ngày (1899–1902) (tiếng Tây Ban Nha: Guerra de los Mil Días) hay xung đột năm 1899 là một cuộc xung đột vũ trang dân sự quốc nội quan trọng ở Cộng hòa Colombia (lúc đó bao gồm cả tỉnh Panama) phát sinh 1.130 ngày từ ngày 17 tháng 10 năm 1899 đến ngày 21 tháng 11 năm 1902, giữa Đảng Tự do, Đảng Bảo thủ do Tổng thống Manuel Antonio Sanclemente lãnh đạo và các phe phái cực đoan. Vào năm 1899, người ta cáo buộc những người bảo thủ chấp chính duy trì chính quyền bằng cách sử dụng các trình tự bầu cử gian lận phi dân chủ. Giá cà phê quốc tế giảm làm tình hình kinh tế quốc nội trở nên tồi tệ hơn. Đảng Tự do và các đảng đối lập sau khi thất bại đã mất quyền lực đáng kể.. Đây là một cuộc chiến tranh bất thường giữa quân đội chính phủ được tổ chức tốt và một đội quân du kích tự do được đào tạo kém và vô chính phủ.
Cuộc xung đột kết thúc với kết quả Đảng Bảo thủ thắng lợi, kinh tế quốc gia bị tàn phá nặng nề, hơn một trăm ngàn người tử vong, Chính phủ Quốc gia tất yếu biến mất sau đó dẫn đến sự kiện quốc gia Panama ly khai (lúc đó là một phần của Địa khu Colombia), hoàn tất vào tháng 11 năm 1903. Đất nước thay đổi đột ngột do chính phủ phế trừ Hiến pháp Rionegro năm 1863 (củng cố mô thức liên bang) thay cho Hiến pháp năm 1886 mang tính trung ương tập quyền (do tổng thống Rafael Núñez ủy quyền và kiến lập), những người bảo thủ thông qua danh nghĩa của Marroquin cố gắng cưỡng chế bằng bạo lực. Đoạt quyền là nguyên nhân chủ yếu của chiến tranh.
Cuộc xung đột quốc tế mở rộng sang một phần sang các lân quốc như Ecuador và Venezuela, trong đó các trận chiến diễn ra giữa các lực lượng Colombia và Ecuador và/hoặc quân đội Venezuela (chắc là hỗ trợ lính Colombia cách tiến hành chiến đấu). Các quốc gia khác như Guatemala, El Salvador và Nicaragua ủng hộ phái Tự do chủ nghĩa và phái Bảo thủ bằng cách tiếp tế vũ khí và dụng phẩm. Hoa Kỳ cũng tham gia tác chiến tại Panama (một hạm đội Mỹ bảo chứng eo đất an toàn bằng điều ước Mallarino-Bidlack năm 1846).
Bối cảnh

Vào thế kỉ XIX Colombia đã diễn ra một số xung đột khu vực và nội chiến do sự khó khăn của nền kinh tế Colombia, ban đầu giữa những người Bolivari và Santander, dần phát triển thành xung đột giữa phái bảo thủ và tự do.
Đảng Tự do xác lập "Hiến pháp Rionegro" nhằm hóa cường quốc gia liên bang, các địa phương các bang có số quân lớn hơn nhiều so với quân đội chính phủ trung ương và có các quyền tuyên chiến với nhau, gây ra sự chia rẽ lớn trong các bang. Trong một xã hội bị nhấn chìm bởi thế cục địa khu phân tranh thì tổng thống Núñez tập hợp các nhà tự do độc lập (ôn hòa) và bảo thủ trong Quốc Dân đảng để khởi thảo Hiến pháp năm 1886, tương phản về mặt mục đích với hiến pháp trước đây, có dự định xây dựng một quốc gia trung ương đại cường.
Tòa Thánh soạn một bản hiệp ước ủng hộ "hiến pháp 1886", căn cứ theo hiệp ước thì Giáo hội Công giáo quản lý nền giáo dục Colombia, trong đó Giáo hội quyết định kiến lập chế độ kiểm duyệt tôn giáo hoặc chính trị trong nghiên cứu khóa bản ở trường. Tương tự như vậy, họ có quyền giám sát tất cả các cuộc hẹn của giáo viên, và họ cũng có quyền bách hại và truy phóng các nhà giáo dục không tuyên xưng đức tin Công giáo trong cơ cấu giáo dục toàn quốc.[cần dẫn nguồn] Các công chức tự do đã bị khai trừ như Lucas Caballero kể lại những ký giả và nhà phê bình chính -phủ bá quyền, như Ospina và Santiago Pérez, bị định tội hoặc bị phán xử lưu đày; tuy nhiên, giáo hội lại cho phép những người khác như Rafael Uribe Uribe và Marceliano Vélez phản đối. Đảng Tự do đã tuyên cáo một cuộc khởi nghĩa bạo động vào năm 1895 nhưng thất bại và òn củng cố quyền lực của phái bảo thủ, và thời điểm nổi trội và đầy xung đột này đã tạo ra những tranh luận giữa các ứng cử viên phái đối lập và chính phủ.[cần dẫn nguồn] Thương gia và doanh nhân phản đối chính phủ thời đó bị nhiễu càn và các hoạt động mậu dịch của họ bị gây trở ngại. Vào cuối thế kỷ 19, chỉ có một nghị sĩ tự do trong quốc hội Colombia.[cần dẫn nguồn]
Trước thềm chiến tranh, nhiều cánh chính trị hình thành trong Colombia: những người chính đảng dân tộc chủ nghĩa chấp chính độc quyền bài xích cao độ những người tự do, những người bảo thủ lịch sử - đồng chí của những người tự do, đương thời là một đoàn thể chính trị trọng yếu, cùng phản đối sự kiểm duyệt của các báo chí và hạn chế quyền lợi cá nhân, hiến pháp năm 1886 có một vài đoạn mang tính chủ nghĩa dân tộc.
Đảng Tự do cũng bị phân liệt: những người muốn giành quyền chấp chính thông qua thủ đoạn chính trị và những người có nguyện ý thông qua đồi đầu bạo lực để nắm quyền.
Bối cảnh > Nguyên nhân

Cuộc tuyển cử tổng thống năm 1898 diễn ra sau một chiến loạn hưng phấn bị kích động hậu cử hành. Từ tháng 3 năm 1897, khai thủy lấy danh nghĩa đại diện phái tự do, đại biểu Nicolás Esguerra đề nghị thành lập một mặt trận dân tộc sau này, phục sổ tự do hành chính và đa nguyên hoá giữa phái tự do và phái bảo thủ lịch sử và càn bộ những kẻ bài chính phủ. Về phần mình, đảng bảo thủ trì tục phản đối bất cứ điều gì khả dĩ chấp hành để đại diện cho chính phủ dân tộc chủ nghĩa; ví dụ, trong hiệp định ngày 3 ngày 17 tháng 8 năm 1899 tuyên bố: "1. Hiện tại đoàn đại biểu nước ta thừa nhận rằng, bây giờ liên tiếp không xuất hiện các vấn đề trọng yếu đặc biệt. Phản đối quan điểm Chính phủ kiến lập liên hệ chính trị với chủ nghĩa dân tộc, Đảng Bảo thủ và ngược lại. Các thành viên phái này phải bị tước trừ khỏi sự vụ công cộng một cách có hệ thống... 2. Tuyên ngôn bản giới Chính phủ và xu thế bất phù hợp lý niệm của đảng ta, khuynh hướng và nhiệt vọng của Đảng Bảo thủ ».
Sanclemente, do vấn đề sức khỏe, đã phải nhất thời ủy nhiệm cho Phó Tổng thống José Manuel Marroquín, những người phái bảo thủ lịch sử kể từ khi Marroquin thân họ đã ác dụng phách nhiếp. Chính phủ Marroquin chấn kinh, trong các vấn đề kinh tế, làm mọi người ngạc nhiên. Tự do vui mừng, quốc dân thất vọng. Marroquin công khai thủ tiêu chính sách bảo hộ chủ nghĩa theo phương pháp Tái sinh và khôi phục tự do mậu dịch. Caro tiên sinh sau đó đã gửi tối hậu thư tới Sanclemente, yêu cầu chiêm lĩnh. Người ta sơ kỳ thừa nhận quyền lực ác bá của Sanclemente vào ngày 1 tháng 11 năm 1898, sau đó kết thúc, bước vào thời kỳ 80 ngày chính quyền Marroquin trị vì
Phó Tổng thống Marroquin đã từ chức do bị Caro phê phán nặng nề vào ngày 20 tháng 9.
Phái lịch sử và tự do xúc tiến cải cách giao hoán xúc động nhằm khôi phục quốc gia chủ nghĩa thời kỳ Tái sinh, do đó các tập đoàn phản đối nhau. Bọn họ tranh cãi, khi bàn về trạng thái khái niệm Nhà nước, đảng Bảo thủ và đảng Tự do phản đối giả thiết của Quốc Dân đảng.
Dạo đầu

Trong suốt thế kỷ XIX, Colombia là một quốc gia bất ổn định về chính trị, điều đó phát triển trở thành nguyên nhân chủ yếu của chiến tranh vào năm 1886. Đây là năm mà chính phủ áp chế hiến pháp năm 1863 và thay thế bằng một văn kiện bảo thủ và trung ương tập quyền hơn. Người ta phê bình Hiến pháp năm 1863 là kết quả của thái độ quá khích của phái liên bang chủ nghĩa trong thời kỳ mà những phần tử cấp tiến tự do chấp chính.
Với thời kỳ Regeneración (Phục hưng) đánh dấu bằng thời điểm ban bố hiến pháp chế định năm 1886, gây nên một sự thanh trừng tàn bạo chế độ tập trung trung ương chỉ có thể làm trầm trọng thêm các vấn đề chính trị. Chính phủ của một số địa khu sớm bắt đầu bất bình về những vấn đề này với chính quyền trung ương. Quyết sách chính trị kém cũng dẫn đến các vấn đề kinh tế. Lãnh tụ bản địa Victoriano Lorenzo tranh thủ đấu tranh kêu gọi chính quyền cho người Mỹ da đỏ địa quyền và quyền tự trị kinh tế, và sớm tiến hành đàm phán thành lập liên minh với phái Tự do chủ nghĩa.
Cuộc chiến khai thủy là kết quả của cuộc đối kháng giữa phái Tự do và phái Bảo thủ. Chính đảng Bảo thủ đã sử dụng các quy trình gian lận bất chính gạt bỏ những người tự do để duy trì quyền kế tục chấp chính, và điều này làm các phái đối lập đại phẫn nộ. Ngoài ra, Tổng thống Manuel Antonio Sanclemente bệnh càng nghiêm trọng, quá yếu ớt để thống lĩnh quốc gia dẫn đến khoảng trống quyền lực rộng lớn.
Sau khi Tổng thống Sanclemente thụ quyền cho Phó Tổng thống Marroquin thống lĩnh Colombia vì lý do sức khỏe, Phó tổng thống liền tiếp cận và vận động đối lập những người bảo thủ lịch sử của đảng Bảo thủ, làm cho họ mất ghế, đảm nhiệm tổng thống.
Khoảng trống quyền lực nhất thời này đã dẫn đến chiến tranh, bắt đầu bằng cuộc công kích vào thành phố Bucaramanga bởi những người tự do có tổ chức kém, nhằm kích động đối ứng của chính quyền trung ương. Phái Bảo thủ chấp chính đội quân quốc gia chính quy có tư trợ áp đảo phe tự do đấu tranh. Dù sau này phải vật lộn để chống việc những người chính quy xuất ngũ, ngoại trừ địa khu Santander và Panama, nơi họ duy trì quyền lực ở tiền tuyến rất dễ dàng.
Thời kỳ này là một thời kỳ phục hưng của một hiện tượng hòa giải chủng tộc với sự chứng thực của người da đen với những người tự do (lòng trung thành truyền thống bắt nguồn kể từ khi những người tự do phản chế độ nô lệ và phái bảo thủ ủng hộ chế độ nô lệ ở Colombia).
Chiến tranh

Sơ khởi, quân đội song phương tác chiến đại đội trong các trận chiến lớn, các chỉ huy của họ được gọi là Chỉ huy vị tha vì họ đối đãi tôn trọng với kẻ bại trận. Ban đầu, điều này là do các chỉ huy cao cấp thuộc đảng tự do bất tín với đội viên du kích dưới trướng và coi họ là những đạo tặc và là thế lực vô chính phủ. Bộ tư lệnh quân sự cũng chia rẽ nội bộ thành nhiều phái đối lập (Phiến tử chiến tranh và Cưu phái), trong đó các tướng Justo Leónidas Durán, Benjamín Herrera và Rafael Uribe Uribe liên hợp hòa hiệp thông qua việc bổ nhiệm Gabriel Vargas Santos nhiệm mệnh Đại Tổng thống Cộng hòa lâm thời (thất bại).
Phần tử tự do tiến bộ từ các quốc gia khác ủng hộ quân Phản loạn, đặc biệt là ở Venezuela. Cần phải đề cập rằng cuộc xung đột dần biến thành một cuộc chiến tranh du kích trường kỳ gây ảnh hưởng, trong đó song phương rơi có hành vi quá khích và tàn ngược trên quy mô chưa từng thấy ở Colombia kể từ thời đại độc lập.
Ở phương diện khác, những người bảo thủ lịch sử hợp lại trong đảng bảo thủ cộng mưu chống lại Sanclemente. Các lãnh đạo tối cao của đảng, Marceliano Vélez và Carlos Martínez Silva, viết những lá thư phiến động những người bảo thủ không ủng hộ chính phủ.
Chiến tranh > Tóm tắt giai đoạn đầu

Ngày dự định khai thủy cuộc nội chiến là ngày 20 tháng 10 năm 1899. Tuy nhiên, do một số tướng quân phái Tự do xác định thời điểm chín muồi của chiến tranh quá khinh suất, đặc biệt là Paolo Emilio Villar, người hi vọng bắt đầu cuộc chiến vào ngày 17 tháng 10, lịch đã bị cải biến một cách sỉ nhục. Những người Tự do phản ứng do dự bất quyết, vì họ tin rằng họ không có đủ số lượng hoặc sức mạnh. Mặc dù vậy, cuộc phản loạn bắt đầu ở thành phố Socorro, Santander, và phiến quân đang chờ tăng viện từ Venezuela.
Chính phủ pháí bảo thủ, tuy nhiên, đã không khoanh tay đứng nhìn khi tình huống phát sinh. Họ chuẩn bị phái quân đội đến Bucaramanga, thủ phủ của Santander. Tuy nhiên, lực lượng này không đến được vì quân đội cự tuyệt tiếp thụ thanh toán bằng "Môn phiếu", mà chính phủ phải sử dụng do tình hình kinh tế tồi tệ. Không ai mong đợi điều này, vì họ phỉ chuẩn bị tiến hành một cuộc chiến kéo dài ba năm và sẽ dẫn đến tai nạn cho đất nước. Dần dần, chiến tranh lan rộng khắp đất nước Colombia.
Những thất bại sơ kỳ đầu tiên của phái tự do xuất hiện rất sớm, với thắng lợi vi diệu của phái Bảo thủ trong chiến dịch sông Magdalena vào ngày 24 tháng 10. Tuy nhiên, phái Bảo thủ cũng ở trong một tình huống tế nhị. Đảng Bảo thủ phân liệt thành lưỡng phái Lịch sử và Quốc dân, trong một nỗ lực cuồng nhiệt để thiết lập lại trật tự cho đất nước. Đầu tiên, họ giải nhiệm Tổng thống và thay thế ông bằng Jose Manuel Marroquin. Hồi ứng, đảng Tự do đề danh Gabriel Vargas Santos đam nhiệm tổng thống.
Các trận chiến của Peralonso và Palonegro ở Santander) gây ra tổn hại đáng kể. Tại Peralonso, phái Tự do đã giành được thắng lợi nhờ sự chỉ đạo của Rafael Uribe Uribe. Tại Palonegro (ngày 26 tháng 5 năm 1900), phái bảo thủ đã ngăn chặn thành công kẻ thù trong cuộc tao ngộ đẫm máu dị thường.
Chiến tranh > Tóm tắt giai đoạn đầu > Nổi loạn ở Santander

Vào ngày 17 tháng 10 năm 1899, phái Tự do bạo động khắp toàn quốc, bắt đầu công kích trực diện, đô thị lẫn thôn trang, gây bất ngờ, chính phủ bất túc. Ngày hôm đó, Tướng Juan Francisco Gómez Pinzón phản ứng tán thành cuộc chiến tại nông trường La Pena, đương cục tự phân tự thân dẫn quân thượng thăng vận động giải phóng địa khu El Socorro và ở trận San Gil, hạ gục quân đội chính phủ do hạ đội trưởng Sanmiguel chỉ huy. Ngày hôm sau Đại tá Juan Francisco Garay khởi xướng quân phái tự do khởi nghĩa chiếm địa khu Las Llanadas thành công một cách phong khởi, chính quyền địa phương không gây trở lực (đã trốn đến tiểu trấn La Cruz - Ábrego ngày nay để tiếp tục kháng chiến). Đại tá Garay sau đó đã chiếm được thị trấn Río de Oro, tiếp cận Ocaña, và đến La Cruz để ly khai bảo hộ Tướng Justo Durán đến từ Cáchira tiến công, người nắm quyền chỉ huy bộ đội Magdalena và miền Bắc Santander. Khi cận sở, ông phát hiện, những người bảo thủ lịch sử đã ký một hiệp ước với lãnh đạo phái tự do Adán Franco, sau đó họ đề xuất kháng nghị chính phủ Sanclemente. Thế lực phản chính phủ tìm cách bạo động nhằm quản lý toàn thể địa khu Santander, tại Boyacá, Tolima và Magdalena đều có khởi nghĩa bột phát. Vì nguyên nhân này, chính phủ đã tuyên bố giới nghiêm toàn ngày 18 tháng 10.
Thế lực phản chính phủ bắt đầu thất bại vài ngày sau khi tham gia Chiến dịch Chủ giáo trên sông Magdalena vào ngày 24 tháng 10 khi phiến quân Santander cố gắng xác lập tiếp xúc với hải ngạn. Kết quả, hạm đội quân phản loạn bị tồi hủy. Tướng Duran tức tối, bất đắc phải hạn chế vi nhiễu lãnh thổ để tập hợp tàn quân, và dự định hành động, tiến hành tuần thị các tiểu đoàn Cazadores, Libres de Ocaña, Carmen de Santander, Córdoba và La Palma để chiến đấu với các chiến binh Peralonso (ngày 15 và 16 tháng 12 năm đó), Cáchira và Arboledas, vv.
Phái Tự do chủ nghĩa thất lợi rồi bị cô lập sau bại bắc trong trận chủ giáo, vì vậy họ bất khả năng chi trì Tướng Vicente Carrera ở Tolima bị bại bắc và tử trận tại San Luis vào ngày 14 tháng 11, Các lực lượng phái tự do ở Tolima phải giản hóa tấn công du kích. Mặc dù trở ngại này, thế lực tự do chủ nghĩa ở Santander gồm 7.000 người đàn ông vẫn dứt điểm được trận chiến cuối tháng đó.
Chiến tranh > Tóm tắt giai đoạn đầu > Bạo loạn ở Cauca

Vào cuối tháng 10 năm 1899, đội viên phái tự do tự thân tấn công du kích bạo phát ở tỉnh Cauca, chiếm Tumaco và ở Pamira vào tháng 11, phục kích kích bại. Thắng lợi của phiến quân Peralonso mang đến cho họ cơ hội mới và họ tân quy mộ tập những người đàn ông trong xã khu Cauca, và nhiều người tự do lưu vong ở Ecuador cũng quay trở lại. Phiến quân tổ chức tập kích Popayán vào ngày 25 tháng 12, bị kích bại ở nơi cách phía nam của thành thị hai mươi km (ở Flautas). Nhiều người chạy trốn trở lại địa vực Ecuador (do tổng thống ở đó - Eloy Alfaro theo phái tự do), vũ trang lại quân phản loạn, Giải phóng quân quay trở lại phát sinh công kích thận trọng ở những nơi gần biên cảnh, tại Cascajal (nằm ở đô thị San Lorenzo Thị, bộ Nariño), vào ngày 23 tháng 1 năm 1900. Thắng lợi hoàn toàn của chính phủ đã tạm thời kết thúc vụ phản nghịch ở Cauca.
Đương thởi chủ giáo Pasto, huynh đệ Ezequiel Moreno y Díaz sau đó viện trợ kinh tế cho lực lượng bảo thủ, là yếu tố quan trọng cho thắng lợi của chính phủ ở Nariño.
Sách

Humberto E. Ricord (1986). Bản mẫu:Enlace roto. Panamá: Instituto Nacional de Cultura (INAC).
René De La Pedraja Tomán (2006). Wars of Latin America, 1899-1941. Ciudad de México: McFarland. ISBN 978-0-7864-2579-2.
Miguel Ángel Centeno (2002). Blood and Debt: War and the Nation-State in Latin America. Filadelfia: University of Pennsylvania Press. ISBN 0-271-02165-9.
Bartolomé Rugeles (2005). Diarios de un comerciante bumangués 1899-1938. Bogotá: Editorial Guadalupe. Edición de Aída Martínez Carreño. ISBN 958-8040-39-6.
Camelo, Alfredo (mayo-junio, 2000). "La tragedia de la Guerra de los Mil Días y la Secesión de. Panamá". Deslinde Nº 33, (Bogotá): pág. 1-22.
Caballero, Lucas (1939). "Memorias de La Guerra de Los Mil Días". Distribuidora y Editora Aguilar, Alfaguara, S.A. Bogotá. 2006.
Bergquist, Charles W. "Café y conflicto en Colombia, 1886 - 1910: La guerra de los mil días: sus antecedentes y consecuencias". FAES. Medellín 1981.
Villegas, Jorge. Yunis, José. "La Guerra de los mil días".
Castilla Jácome, Ciro A. "Historia de un soldado en la Guerra de los mil días. Bogotá1989. Biblioteca Jurídica.
Martínez Carreño, Aida. (1999) "La guerra de los mil días. Testimonios de sus protagonistas". Bogotá: Ed. Planeta.
Quân đội chính phủ vào năm 1899.
Địa khu Colombia vào cuối thế kỷ XIX.
Địa khu Colombia vào năm 1890.
Quân bảo thủ trong Thời kỳ Ngàn ngày.
Benxamin Êrêra, chỉ huy quân đội giải phóng ở Panama.
Rafael Uribe Uribe.
Chrysanthemum shihchuanum

| Chrysanthemum shihchuanum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Asterales
Họ (familia): Asteraceae
Chi (genus): Chrysanthemum
Loài (species): C. shihchuanum
Danh pháp hai phần
Chrysanthemum shihchuanum H.Ohashi & Yonek., 2004 
Chrysanthemum shihchuanum là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được H.Ohashi & Yonek. mô tả khoa học đầu tiên năm 2004.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Chrysanthemum shihchuanum”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.
Ephedra laristanica

| Ephedra laristanica> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Gymnospermae
Lớp (class): Gnetopsida
Bộ (ordo): Ephedrales
Họ (familia): Ephedraceae
Chi (genus): Ephedra
Loài (species): E. laristanica
Danh pháp hai phần
Ephedra laristanica Assadi, 1996 
Ephedra laristanica là một loài thực vật hạt trần trong họ Ephedraceae. Loài này được Assadi mô tả khoa học đầu tiên năm 1996.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Ephedra laristanica”. Truy cập ngày 28 tháng 5 năm 2014.
Deuterotypus elongatus

| Deuterotypus elongatus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Ichneumonidae
Chi (genus): Deuterotypus
Loài (species): D. elongatus
Danh pháp hai phần
Deuterotypus elongatus Heinrich, 1930 
Deuterotypus elongatus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2014.
Phân loại động vật có xương sống (Young, 1962)

Classification of spine-possessing animals according to some authoritiesBản mẫu:SHORTDESC:Classification of spine-possessing animals according to some authorities
Phân loại học động vật có xương sống' được trình bày bởi John Zachary Young trong quyển sách The Life of Vertebrates (1962) là hệ thống phân loại tập trung vào nhóm động vật này.
Ngành Chordata

Ngành Chordata [p. 24]
Phân ngành 1. Hemichordata (ví dụ Balanoglossus, Cephalodiscus, Rhabdopleura)
Phân ngành 2. Cephalochordata (= Acrania) (ví dụ Branchiostoma)
Phân ngành 3. Tunicata (ví dụ Ciona)
Phân ngành 4. Vertebrata (= Craniata)
Liên lớp 1. Agnatha
Lớp 1. Cyclostomata
Lớp 2. †Cephalaspidomorphi (ví dụ †Cephalaspis)
Lớp 3. †Pteraspidomorphi (ví dụ †Pteraspis)
Lớp 4. †Anaspida (ví dụ †Birkenia, †Jamoytius)
Liên lớp 2. Gnathostomata
Lớp 1. †Placodermi (ví dụ †Acanthodes)
Lớp 2. Elasmobranchii
Lớp 3. Actinopterygii
Lớp 4. Crossopterygii
Lớp 5. Amphibia
Lớp 6. Reptilia
Lớp 7. Aves
Lớp 8. Mammalia
Ngành Chordata > Phân ngành Vertebrata (= Craniata) > Liên lớp Agnatha

Phân ngành Vertebrata (= Craniata)
Liên lớp 1. Agnatha [p. 81]
Lớp 1. Cyclostomata
Bộ 1. Petromyzontia (ví dụ Petromyzon, Lampetra, Entosphenus, Geotria, Mordacia)
Bộ 2. Myxinoidea (ví dụ Myxine, Bdellostoma)
Lớp 2. †Osteostraci (ví dụ †Cephalaspis, †Tremataspis)
Lớp 3. †Anaspida (ví dụ †Birkenia, †Jamoytius)
Lớp 4. †Heterostraci (ví dụ †Astraspis, †Pteraspis, †Drepanaspis)
Lớp 5. †Coelolepida (ví dụ †Thelodus, †Lanarkia)
Ngành Chordata > Phân ngành Vertebrata (= Craniata) > Liên lớp Gnathostomata > Lớp Elasmobranchii

Liên lớp 2. Gnathostomata
Lớp Elasmobranchii (= Chondrichthyes) [p. 175]
Phân lớp 1. Selachii
Bộ 1. †Cladoselachii (ví dụ†Cladoselache, †Goodrichia)
Bộ 2. †Pleuracanthodii (ví dụ †Pleuracanthus)
Bộ 3. Protoselachii (ví dụ †Hybodiis, Heterodontus)
Bộ 4. Euselachii
Phân bộ 1. Pleurotremata
Division 1. Notidanoidea (ví dụ Hexanchus, Chlamydoselache)
Division 2. Galeoidea (ví dụ Scyliorhinus, Mustelus, Cetorhinus, Carcharodon)
Division 3. Squaloidea (ví dụ Squalus, Squatina, Pristiophorus, Alopias)
Phân bộ 2. Hypotremata (ví dụ Raja, Rhinobatis, Pristis, Torpedo, Trygon)
Phân lớp 2. Bradyodonti
Bộ 1. †Eubradyodonti (ví dụ, †Helodus)
Bộ 2. Holocephali (ví dụ Chimaera)
Ngành Chordata > Phân ngành Vertebrata (= Craniata) > Liên lớp Gnathostomata > Lớp Actinopterygii

Lớp Actinopterygii [p. 228]
Liên bộ 1. Chondrostei
Bộ 1. Palaeoniscoidei (ví dụ †Cheirolepis, †Palaeoniscus, †Amphicentrum, †Platysomus, †Dorypterus, †Cleithrolepis, †Tarrasius, Polypterus)
Bộ 2. Acipenseroidei (ví dụ †Chondrosteus, Acipenser, Polyodon)
Bộ 3. Subholostei (ví dụ †Ptycholepis)
Liên bộ 2. Holostei (ví dụ †Acentrophorus, †Lepidotes, †Dapedius, †Microdon, AmiaAmia, Lepisosteus)
Liên bộ 3. Teleostei
Bộ 1. Isospondyli (ví dụ †Leptolepis, †Portheus, Clupea, Salmo)
Bộ 2. Ostariophysi (ví dụ Cyprinus [carp], Tinea[cần giải thích] [tench], Silurus [catfish])
Bộ 3. Apodes (ví dụAnguilla [lươn], Conger [conger eel])
Order 4. Mesichthyes (ví dụ Esox [pike], Belone, Exocoetus [flying fish], Gasterosteus [stickle-back], Syngnathus [pipe-fish], Hippocampus  [seahorse])
Bộ 5. Acanthopterygii (ví dụ †Hoplopteryx, Zens [John Dory], Perca [perch], Labrus [wrasse], Uranoscopus [star gazer], Blennius [blenny], Gadus [whiting], Pleuronectes [plaice], Solea [sole], Lophius [angler-fish])
Ngành Chordata > Phân ngành Vertebrata (= Craniata) > Liên lớp Gnathostomata > Lớp Crossopterygii

Lớp Crossopterygii [p. 268]
Bộ 1. Rhipidistia
Phân bộ 1. †Osteolepidoti (ví dụ †Osteolepis, †Sauripterus, †Diplopterax, †Eusthenopteron)
Phân bộ 2. Coelacanthini (= Actinistia) (ví dụ †Coelacanthus, †Undina, Latimeria)
Bộ 2. Dipnoi (ví dụ †Dipterus, †Ceratodus, Neoceratodus, Protopterus, Lepidosiren)
Ngành Chordata > Phân ngành Vertebrata (= Craniata) > Liên lớp Gnathostomata > Lớp Amphibia

Lớp Amphibia [p. 296]
Phân lớp 1. †Stegocephalia
Bộ 1. †Labyrinthodontia
Phân bộ 1. †Ichthyostegalia (ví dụ †Ichthyostega, †Elpistostege)
Phân bộ 2. †Embolomeri (ví dụ †Eogyrinus, †Loxomma)
Phân bộ 3. †Rhachitomi (ví dụ †Eryops, †Cacops)
Phân bộ 4. †Stereospondyli (ví dụ †Capitosaurus, †Buettneria)
Bộ 2. †Phyllospondyli (ví dụ †Branchiosaurus)
Bộ 3. †Lepospondyli (ví dụ †Dolichosoma, †Diplocaulus, †Microbrachis)
Bộ 4. †Adelospondyli (ví dụ †Lysorophus)
Phân lớp 2. Urodela (= Caudata) (ví dụ Molge, Salamandra, Ambystoma, Necturus)
Phân lớp 3. Anura (= Salientia) (ví dụ †Miobatrachus, †Protobatrachiis, Rana, Bufo, Hyla, Pipa)
Phân lớp 4. Apoda (= Gymnophiona = Caecilia) (ví dụ Ichthyophis, Typhlonectes)