stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Caloptilia sanguinella

| Caloptilia sanguinella> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Phân bộ (subordo): Glossata
Liên họ (superfamilia): Gracillarioidea
(không phân hạng): Ditrysia
Họ (familia): Gracillariidae
Chi (genus): Caloptilia
Loài (species): C. sanguinella
Danh pháp hai phần
Caloptilia sanguinella (Beutenmüller, 1888) 
Danh pháp đồng nghĩa
  Danh sách  Caloptilia fuscoochrella (Beutenmüller, 1889)   Caloptilia nigristrigella (Beutenmüller, 1888)   Caloptilia ruptistrigella (Beutenmüller, 1888)   Caloptilia ruptostrigella (Dyar, [1903])   Caloptilia shastaella (Dyar, [1903])   Caloptilia shastella (Beutenmüller, 1888)  
Caloptilia sanguinella là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Hoa Kỳ (California và Maine).
Chú thích

↑  Global Taxonomic Database of Gracillariidae (Lepidoptera)[liên kết hỏng]
Neusticomys venezuelae

| Neusticomys venezuelae> Tình trạng bảo tồn |
| --- | --- |
 Sắp nguy cấp  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Mammalia
Bộ (ordo): Rodentia
Họ (familia): Cricetidae
Chi (genus): Neusticomys
Loài (species): N. venezuelae
Danh pháp hai phần
Neusticomys venezuelae (Anthony, 1929) 
Neusticomys venezuelae là một loài động vật có vú trong họ Cricetidae, bộ Gặm nhấm. Loài này được Anthony mô tả năm 1929.
Chú thích

1 2  Wilson, D. E.; Reeder, D. M. biên tập (2005). “Neusticomys venezuelae”. Mammal Species of the World . Baltimore: Nhà in Đại học Johns Hopkins, 2 tập (2.142 trang). ISBN 978-0-8018-8221-0. OCLC 62265494.
Osmia phenax

| Osmia phenax> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Megachilidae
Phân họ (subfamilia): Megachilinae
Tông (tribus): Osmiini
Chi (genus): Osmia
Loài (species): O. phenax
Danh pháp hai phần
Osmia phenax Cockerell, 1897 
Osmia phenax là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1897.
Chú thích

↑  (2008) Integrated Taxonomic Information System (ITIS) Bee Checklist 3 oktober 2008
Pidonia puziloi

| Pidonia puziloi> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Pidonia
Loài (species): P. puziloi
Danh pháp hai phần
Pidonia puziloi (Solsky, 1872) 
Pidonia puziloi là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Caloptilia sapiivora

| Caloptilia sapiivora> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Phân bộ (subordo): Glossata
Liên họ (superfamilia): Gracillarioidea
(không phân hạng): Ditrysia
Họ (familia): Gracillariidae
Chi (genus): Caloptilia
Loài (species): C. sapiivora
Danh pháp hai phần
Caloptilia sapiivora Kumata, 1982 
Caloptilia sapiivora là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Nhật Bản (Honshū, Kyūshū, Shikoku).
Sải cánh dài 11.2-12.2 mm.
Ấu trùng ăn Sapium japonicum. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.
Chú thích

↑  A taxonomic revision of the Gracillaria group occurring in Nhật Bản (Lepidoptera: Gracillariidae)
↑  Global Taxonomic Database of Gracillariidae (Lepidoptera)[liên kết hỏng]
Ludwigia adscendens

| Ludwigia adscendens |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Myrtales
Họ (familia): Onagraceae
Chi (genus): Ludwigia
Loài (species): L. adscendens
Danh pháp hai phần
Ludwigia adscendens (L.) H. Hara, 1953 
Ludwigia adscendens là một loài thực vật có hoa trong họ Anh thảo chiều. Loài này được (L.) H. Hara mô tả khoa học đầu tiên năm 1953.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Ludwigia adscendens”. Truy cập ngày 27 tháng 8 năm 2013.[liên kết hỏng]
Phyllonorycter epichares

| Phyllonorycter epichares> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Phân bộ (subordo): Glossata
Liên họ (superfamilia): Gracillarioidea
(không phân hạng): Ditrysia
Họ (familia): Gracillariidae
Chi (genus): Phyllonorycter
Loài (species): P. epichares
Danh pháp hai phần
Phyllonorycter epichares (Meyrick, 1928) 
Phyllonorycter epichares là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Loài này có ở Ấn Độ (Assam).
Ấu trùng ăn Malus species, bao gồm Malus pumila. Chúng có thể ăn lá nơi chúng làm tổ.
Chú thích

↑  Global Taxonomic Database of Gracillariidae (Lepidoptera)[liên kết hỏng]
Phrynomantis annectens

| Phrynomantis annectens> Tình trạng bảo tồn |
| --- | --- |
 Ít quan tâm  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Amphibia
Bộ (ordo): Anura
Họ (familia): Microhylidae
Chi (genus): Phrynomantis
Loài (species): P. annectens
Danh pháp hai phần
Phrynomantis annectens Werner, 1910 
Phrynomantis annectens (tên tiếng Anh: Marbled Rubber Frog) là một loài ếch trong họ Nhái bầu.
Nó được tìm thấy ở Angola, Namibia, và Nam Phi.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là xavan khô, vùng đất có cây bụi nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, đầm nước ngọt có nước theo mùa, sa mạc nóng, và sa mạc ôn đới. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.
Osmia pingreeana

| Osmia pingreeana> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Megachilidae
Phân họ (subfamilia): Megachilinae
Tông (tribus): Osmiini
Chi (genus): Osmia
Loài (species): O. pingreeana
Danh pháp hai phần
Osmia pingreeana Michener, 1937 
Osmia pingreeana là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Michener mô tả khoa học năm 1937.
Chú thích

↑  (2008) Integrated Taxonomic Information System (ITIS) Bee Checklist 3 oktober 2008
Nerelimomab

| Kháng thể đơn dòng |
| --- | --- |
Loại: Toàn bộ kháng thể
Nguồn: Chuột nhắt
Mục tiêu: TNF alpha
Dữ liệu lâm sàng
Mã ATC: none
Các định danh
Số đăng ký CAS: 162774-06-3
ChemSpider: none
KEGG: D05146 Y
  (kiểm chứng)
Nerensonomab là một kháng thể đơn dòng của chuột hoạt động như một chất ức chế TNF.
Neororea sorenseni

| Neororea sorenseni> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Amphinectidae
Chi (genus): Neororea
Loài (species): Neororea sorenseni
Danh pháp hai phần
Neororea sorenseni Forster, 1955 
Neororea sorenseni là một loài nhện trong họ Amphinectidae. Loài này phân bố ở Aucklandeilanden.
Chú thích

↑  Forster, R. R. (1955) Spiders from the subantarctic islands of New Zealand. Rec. Dom. Mus. Wellington 2: 167-203.
Ngũ quân Đô đốc phủ

Ngũ quân Đô đốc phủ (chữ Hán: 五軍都督府, tiếng Anh: Five Chief Military Commissions) là một chiến lược quân sự bắt đầu từ triều Minh Trung Quốc và được áp dụng tại các triều đại Việt Nam sau này.  Chiến lược Ngũ quân Đô đốc phủ đặt 5 đơn vị quân sự, tức 5 phủ Đô đốc, chỉ huy quân đội trên toàn quốc.  Quyền chỉ huy tại mỗi phủ Đô đốc do 2 võ quan Tả, Hữu Đô đốc đồng đảm nhiệm.  Trong cơ cấu quan chế, quyền tổng chỉ huy quân đội do vua hoặc các vị quan đứng đầu như Thái úy nắm giữ, các Đô đốc là chức võ quan cao nhất với thực quyền thống binh trên toàn quốc.
Lịch sử

Ngũ quân Đô đốc phủ được biết đến vào thời Minh, khi triều đình bãi ty Khu mật viện từ thời Nguyên trước đó, lập Đại đô đốc phủ, điều hành tất cả mọi việc quân sự toàn quốc.
Năm Hồng Vũ 13 (1380), triều đình đổi Đại đô đốc phủ làm Trung, Tả, Hữu, Tiền, Hậu ngũ quân đô đốc phủ, thống lĩnh quân đội toàn quốc.  Mỗi phủ Đô đốc do 2 võ quan Tả, Hữu Đô đốc đồng đảm nhiệm, trật Chánh nhất phẩm.  Ngũ quân Đô đốc phủ có quyền thống binh, nhưng không có quyền quân lệnh. Bộ Binh có quyền quân lệnh, nhưng không có quyền thống binh để chế ước nhau.  Bộ Binh đảm nhận nhiệm vụ trên phương diện hành chính như tuyển bổ, khảo xét, chăm lo trang bị, hậu cần. Khi có chiến tranh, các phủ đô đốc nắm quyền chỉ huy chiến thuật, bộ Binh giữ trách nhiệm xếp đặt quân ngũ và tham mưu những chiến thuật căn bản.
Tại Việt Nam, năm 1466, vua Lê Thánh Tông cải tổ hành chính lẫn quân sự toàn quốc, áp dụng phiên chế Ngũ quân Đô đốc phủ trên toàn quốc.  Các Tả Hữu Đô đốc triều Lê được ban trật Tòng nhất phẩm thay vì là Chánh nhất phẩm như thời Minh.
Phiên chế Ngũ quân Đô đốc phủ được tiếp tục áp dụng tại các triều Mạc đến hết thời chúa Trịnh.  Thời Trịnh-Nguyễn phân tranh,  phiên chế này được dùng tại Đàng Ngoài.  Tại Đàng Trong, phiên chế này không được áp dụng và thời này, chức Chưởng dinh là chức võ quan cao nhất.  Chức Đô đốc tại Đàng Trong chỉ dành riêng trong việc truy phong các tướng lĩnh hoặc trong 1 trường hợp đặc biệt, phong cho các trấn thủ họ Mạc tại Hà Tiên được toàn quyền thống lĩnh quân sự lẫn dân sự tại trấn này.
Trong thời chiến tranh Tây Sơn chúa Nguyễn, nhà Tây Sơn phong Đô đốc cho các võ quan cao cấp nhưng phiên chế Ngũ quân Đô đốc không được biết đến trong triều đại này.  Tại miền Nam Việt Nam, chúa Nguyễn Ánh lập phiên chế tương tự Ngũ quân Đô phủ với tên gọi Ngũ quân Đô thống, chia quân đội theo 5 đạo quân, gồm trung quân, tả quân, hữu quân, tiền quân, và hậu quân với chúa là vị Đại Nguyên Soái, thống lĩnh toàn bộ quân binh. Trong phiên chế mới này, mỗi phủ Đô đốc do 1 vị võ quan Đô thống đứng đầu.  Chức Đô thống thời này còn được biết qua các tên gọi Đô thống phủ Chưởng phủ sự, Đô thống phủ Đô thống hoặc ngắn gọn hơn theo tên các đạo quân như Hậu quân Võ Tánh, Tả quân Lê Văn Duyệt, Hữu quân Nguyễn Huỳnh Đức.
Thời Gia Long và những năm đầu thời Minh Mạng, các Đô thống phần lớn được triều đình giao chức Tổng trấn, đặc trách toàn quyền quân sự lẫn dân sự tại đơn vị hành chính thành (gồm nhiều trấn), với mỗi thành (Bắc thành và thành Gia Định) tương đương với miền Bắc và Nam tại Việt Nam ngày nay.  Từ Minh Mạng 2 Tân Mão 1831, chức Tổng trấn được bãi bỏ với cuộc cải tổ toàn diện về hành chính và quân sự. Quyền hạn các Đô thống lại được giới hạn trong quân sự, việc hành chính tại các tỉnh từ thời điểm này được chuyển giao cho các quan Tuần phủ hoặc Tổng đốc.
Lưu ý

Chức Đô đốc đã có từ thời Ngụy Tấn Nam Bắc triều nhưng phiên chế Ngũ quân Đô đốc phủ bắt đầu từ thời Minh
Dùng danh từ Ngũ quân Đô phủ để gọi Ngũ quân Đô đốc phủ là sai.  Danh từ Đô riêng biệt còn có nghĩa là một đơn vị hành chính.  Tùy từng thời kỳ mà Đô được đặt hoặc xóa.  Từ Đô đốc là một danh từ chỉ riêng cho một chức võ quan cao cấp trong các triều đại xưa.  Ngũ quân Đô đốc phủ là 5 phủ (một đơn vị quân sự) Đô đốc, không liên quan đến Đô (đơn vị hành chính).
Chú thích

↑  Tổ chức chính quyền dưới triều Lê Thánh Tông, Lê Kim Ngân, Bộ Quốc gia Giáo dục Sài gòn, 1963 trang 79-115
| x t Chức quan võ thời phong kiến Việt Nam |
| --- | --- |
Nhà Đinh: Đô hộ phủ sĩ sư
Nhà Tiền Lê: Đô chỉ huy sứ
Nhà Lý: Đô thống
Nhà Trần: Phiêu kỵ thượng tướng quân
Nhà Hồ: Đô thống
Bắc thuộc lần 4: Tổng binh
Nhà Lê sơ: Ngũ quân Đô đốc, Tả Hữu Đô đốc > Đô chỉ huy sứ
Nhà Mạc: Ngũ quân Đô đốc
Chúa Trịnh: Ngũ quân Đô đốc
Chúa Nguyễn: Chúa > Chưởng dinh > Chưởng cơ > Cai cơ > Cai đội > Cai thuyền
Nhà Tây Sơn: Ðại Tư mã
thời Nguyễn: Vua > Ngũ quân Đô thống > Chưởng doanh (Thống chế, Đề đốc) > Chưởng cơ, Chưởng vệ, Lãnh binh, Vệ úy, Đốc binh > Cai cơ, Quản cơ > Cai đội > Suất đội > Suất thập
| x t Quan chế các triều đại quân chủ Việt Nam |
| --- | --- |
Thời kỳ:  Đinh  Tiền Lê  Lý  Trần  Lê sơ  Nguyễn 
Danh sáchchức quan:  Án sát  Bố chính  Cai bạ / Cai bộ  Cai cơ  Cai đội  Cai thuyền  Chưởng cơ  Chưởng dinh  Chưởng doanh  Chưởng vệ  Đại học sĩ  Đề đốc  Đô chỉ huy sứ  Đô đốc  Đốc học  Giáo thụ  Hiệp trấn  Huấn đạo  Khanh sĩ  Khâm sai  Ký lục  Lãnh binh  Lệnh doãn  Lục bộ  Ngũ quân Đô đốc  Ngũ quân Đô đốc phủ  Ngũ quân Đô thống  Phò mã  Phủ doãn  Quản cơ  Suất đội  Suất thập  Tể tướng  Thái thú  Thứ sử  Tam công  Thừa tướng  Thái giám  Thái sư  Thái uý  Tham hiệp trấn  Thượng thư  Tiết độ sứ  Tổng đốc  Trấn thủ  Tri châu  Tri phủ  Tuần phủ  Tư đồ  Tứ trụ triều đình  Văn chức
Calophyllum havilandii

| Calophyllum havilandii> Tình trạng bảo tồn |
| --- | --- |
 Sắp nguy cấp  (IUCN 2.3)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Magnoliophyta
Lớp (class): Magnoliopsida
Bộ (ordo): Theales
Họ (familia): Clusiaceae
Chi (genus): Calophyllum
Loài (species): C. havilandii
Danh pháp hai phần
Calophyllum havilandii P. F. Stevens 
Calophyllum havilandii là một loài thực vật có hoa thuộc họ Clusiaceae.
Loài này có ở Brunei, Indonesia, và Malaysia.
Nghề nhiếp ảnh Lai Xá

Lai Xá là một làng thuộc xã Kim Chung, huyện Hoài Đức, thành phố Hà Nội. Ngôi làng này nổi tiếng với nghề nhiếp ảnh, là nơi khởi nguồn của nghệ thuật nhiếp ảnh tại Việt Nam, đồng thời là nơi bảo tàng nhiếp ảnh đầu tiên của Hà Nội được đi vào hoạt động.
Lịch sử > Ông tổ làng nghề

Bài chi tiết: Nguyễn Đình Khánh
Lịch sử của làng nghề nhiếp ảnh Lai Xá được xem là bắt nguồn từ Nguyễn Đình Khánh, một người có dòng dõi vốn là nông thôn ở làng Lai Xá. Khi Nguyễn Đình Khánh mới 16 tuổi, ông ra trung tâm Hà Nội và làm phụ bếp nấu ăn cho một cửa hàng ảnh của người Hoa tên Du Trương trên phố Hàng Bồ. Ra Hà Nội làm giúp việc, nhưng Nguyễn Đình Khánh lại tỏ ra say mê với nhiếp ảnh. Nhận thấy lòng say nghề và khéo léo ở ông, chủ hiệu ảnh đã dạy nghề cho Khánh. Chỉ 2 năm sau, ông trở thành một tay nghề nhiếp ảnh đáng chú ý ở Hà Nội, thậm chí là nổi bật hơn cả người chủ. Ông cũng đã mở hiệu ảnh Khánh Ký tại phố Hàng Da. Với vốn kinh nghiệm của mình, thương hiệu Khánh Ký đã nhanh chóng nổi tiếng và là nơi đào tạo ra đội ngũ những người thợ ảnh đầu tiên của làng Lai Xá. Ông từng đến Pháp để kinh doanh hiệu ảnh và chụp ảnh Hồ Chí Minh trong nhiều năm.
Nghề nhiếp ảnh của Lai Xá còn gắn liền với Đặng Huy Trứ, là người đầu tiên du nhập nghề nhiếp ảnh vào Việt Nam. Cả ông và Nguyễn Đình Khánh đều là người làng Lai Xá nhưng Nguyễn Đình Khánh mới chính là ông tổ của làng nghề nhiếp ảnh.
Lịch sử > Phát triển

Sau Nguyễn Đình Khánh, người làng Lai Xá đã truyền nhau bí quyết làm nghề từ kỹ thuật chụp, rửa ảnh cho đến chỉnh ảnh thế. Năm 1892, nhiều nam thanh niên làng Lai theo nhau lên phố Hàng Da học nghề tại hiệu ảnh đầu tiên của Nguyễn Khánh Ký mở. Khi đã thạo nghề, ông còn bố trí cho việc làm kiếm ăn. Không ít học trò đã tự mở được hiệu ảnh làm riêng. Do đó về sau, dân làng đã đề nghị và được chấp thuận lấy năm 1892 là năm ra đời của Làng nghề Nhiếp ảnh Lai Xá. Những năm đầu thế kỷ 20, thợ ảnh Lai Xá đều dùng các máy ảnh gỗ chụp bằng phim kính của hãng Lumière nhập từ Pháp. Phim kính có kích cỡ từ 4x6 đến 18x24. Thời điểm này cũng chưa có công nghệ ảnh màu, khách hàng có nhu cầu làm ảnh màu thì thợ ngoài buồng sáng sẽ dùng bút lông, chấm vào nước sau đó chấm vào màu giấy (tờ giấy nhuộm màu) và tô lên ảnh.
Khoảng thập niên 40 và 50 của thế kỉ 20 được xem là thời kì hoàng kim trong sự phát triển của làng nghề Lai Xá. Có gần 2.000 người trong làng làm trong hơn 150 hiệu ảnh trong và ngoài Việt Nam. Riêng tại Hà Nội có 33 cửa hiệu, Sài Gòn có 34 cửa hiệu, Hải Phòng có 13 cửa hiệu. Tại nhiều tỉnh từ trong Nam, ngoài Bắc, hay miền núi đều có cửa hiệu ảnh người Lai Xá. Thậm chí, có giai đoạn theo thống kê, tới 80% số hiệu ảnh ở Sài Gòn là do người Lai Xá làm chủ. Không tính các hiệu ảnh của ông Nguyễn Đình Khánh (Khánh Ký) ban đầu, đã có khoảng 32 hiệu ảnh của người Lai Xá mở tại Sài Gòn từ thập niên 1930 – 1940. Và hiện vẫn còn hoạt động 9 hiệu ảnh thống kế được trong năm 2016.
Lịch sử > Thế kỷ 21

Đầu năm 2000, làng Lai Xá đã tổ chức một cuộc triển lãm mang tên “Làng nghề nhiếp ảnh truyền thống Lai Xá” trưng bày hàng trăm bức ảnh của các nghệ nhân làng. Triển lãm đã thu hút được hàng nghìn lượt khách đến tham quan, tìm hiểu, nhất là giới nhiếp ảnh trong cả Việt Nam. Đây là bước khởi đầu cho việc lập ra một Ban thường trực Hội làng nghề. Năm 2005, Triển lãm ảnh của làng Lai Xá được mở tại số 45 phố Tràng Tiền với hình ảnh lưu giữ lịch sử hơn trăm năm của làng nghề. Những người dân Lai Xá coi tài nhiếp ảnh của mình như là "gen", từ đời trước để lại. Tháng 8 năm 2010, làng nghề nhiếp ảnh Lai Xá được kết nạp vào Hiệp hội Làng nghề Việt Nam.
Người làng Lai Xá mở hiệu ảnh kinh doanh ở khắp mọi nơi, tên cửa hiệu của họ thường mang thêm chữ "Lai" hoặc chữ "Ký" như là sự ghi dấu về quê hương và vị tổ nghề của mình. Nơi đây có số lượng hội viên Hội Nghệ sĩ nhiếp ảnh Việt Nam nhiều hơn so với các làng khác. Cho dù vậy, việc theo kịp xu hướng vẫn là điều tất yếu. Nhiều người trẻ theo nghề của làng Lai Xá không chỉ kế thừa tiền bối đi khắp các vùng, miền chụp ảnh theo kinh nghiệm truyền thống mà còn tự khám phá và tham gia những khóa học ngắn hạn về xu hướng nhiếp ảnh hiện đại, đầu tư thiết bị, công nghệ mới, đáp ứng nhu cầu của xã hội hiện đại.
Vấn đề mai một

Có trên 300 người thợ tỏa đi khắp nơi thủy chung với nghề, nhưng tại chính nơi khởi nguồn của nghề nhiếp ảnh Việt Nam, năm 1992 chỉ còn một ban nhỏ để lưu giữ những nét văn hóa của làng nghề truyền thống. Nghề nhiếp ảnh Lai Xá đứng trước những khó khăn không nhỏ. Đối diện với những thách thức đó, năm 2002, những người Lai Xá đã thành lập Câu lạc bộ Nghệ thuật nhiếp ảnh Nguyễn Đình Khánh, gồm 30 người.
Dù thế kỷ 21 đã có những thiết bị hiện đại để chụp ảnh thì một người đàn ông trong làng tên Đặng Văn Tích vẫn khẳng định: "Người Lai Xá vẫn có thể sửa những tấm ảnh cũ trở nên sắc nét và mọng ảnh, đẹp hơn rất nhiều những bức ảnh được xử lý qua kỹ thuật số". Đó không chỉ là bí quyết riêng của người làm nghề, mà là sản phẩm thủ công của người dân trong làng. Nghề nhiếp ảnh dịch vụ bùng phát một cách nhanh chóng cùng sự phát triển của công nghệ thông tin, nên nghề ảnh làng Lai Xá không còn thể đứng vững. Tới cuối thập niên 2000, người dân trong làng dù vẫn còn số đông làm nghề ảnh, nhưng duy trì kiểu gia truyền không còn đáng kể, các thế hệ cháu con đã chuyển sang làm nhiều nghề khác. Một người đàn ông làm nghề nhiếp ảnh đáng chú ý trong làng đã từng tham gia làm thầy ở hai lớp dạy nghề ảnh cho khoảng hơn 50 trẻ em trong làng, nhưng đã tỏ ra thất vọng bởi ông cho rằng "thế hệ trẻ bây giờ thiếu sự đam mê, chỉ học thực dụng cho biết rồi đi làm kiếm tiền". Dẫu vậy, một số trẻ em cho đến người cao tuổi trong làng, có nhiều người vẫn thành thạo công việc chụp ảnh.
Làng Lai Xá ngày trước còn nổi tiếng về nghề làm màn. Nghề làm màn đã thất truyền, nghề nhiếp ảnh vẫn còn nhưng không phát triển đáng kể. Những việc làm của các bậc cao niên, nghệ nhân trong làng chỉ đạt được mục đích là "khơi lại, giữ lại" quá khứ hoàng kim, gần như không thể làm làng nghề trở lại như xưa. Theo thống kê cuối năm 2022, tổng số lao động trong làng làm nghề chụp ảnh chiếm tới hơn 40%.
Mở bảo tàng

Bài chi tiết: Bảo tàng nhiếp ảnh Lai Xá
Để lưu giữ những nét truyền thống của nghề nhiếp ảnh qua nhiều năm, người dân làng Lai Xá đã cùng nhau góp tiền xây dựng Bảo tàng Nhiếp ảnh Lai Xá. Bảo tàng được dự kiến khánh thành ngày 15 tháng 5 năm 2017 (là ngày giỗ ông tổ làng nghề Nguyễn Đình Khánh năm đó). Đây là lần đầu tiên ở Việt Nam, người dân một thôn làng tự nguyện quyên góp tiền để xây dựng bảo tàng nhiếp ảnh. Bảo tàng là một toà nhà ở giữa làng có không gian gần 300m2. Nơi đây tập trung kể câu chuyện về nghề nhiếp ảnh ở Lai Xá và và giải đáp những thắc mắc về cách làm thế nào ông tổ nghề ảnh của làng và những học trò của ông có thể làm cho làng trở thành một làng nghề, dân làng có thể kiếm sống được bằng nghề ảnh, cũng như việc họ đã xây dựng thương hiệu ảnh của mình như thế nào và những người Lai Xá đã đóng góp như thế nào vào sự phát triển văn hoá ảnh ở Việt Nam.
Nhận định

Kỹ thuật chụp ảnh của nghệ nhân làng Lai Xá được nhận định là "khéo léo". Bí quyết pha thuốc hãm pha để đủ độ sáng cho ảnh do người xưa truyền dạy, các tay ảnh của Lai Xá có thể chụp nhiều cuộn phim trong điều kiện thời tiết không thuận lợi mà độ bắt sáng vẫn đều, đẹp. Theo báo Đảng Cộng Sản Việt Nam, hiệu ảnh của người Lai Xá còn thể hiện "đẳng cấp vượt trội" so với các hiệu ảnh khác ngày xưa khi có thể đảm nhận được tất cả các công đoạn như chụp, làm buồng tối, chấm sửa, đến in, phóng ảnh. Dù không phát triển như trước, cũng không nhộn nhịp và không mang những dấu hiệu đặc trưng riêng như những làng nghề hiện đại nhưng Lai Xá vẫn được xem là "độc đáo, trường tồn trong hàng ngàn làng nghề truyền thống ở Việt Nam." Báo Lao động cho rằng những bức ảnh được người thợ ở Lai Xá chụp luôn có "nét độc đáo riêng và mang giá trị của thời gian, cầu kỳ trong từng công đoạn."
Nhà thơ Tố Hữu trong một dịp tới thăm làng Lai Xá đã từng nhận xét: "Về mảnh đất này, gặp một em bé hay một cụ già râu trắng, chỉ cần đưa máy ảnh cho họ là đã có thể có ngay một tấm hình đẹp".
Di sản

Làng nghề nhiếp ảnh Lai xá được xem là nơi khởi nguồn của nhiếp ảnh Việt Nam. Ước tính vào năm 2009, có tới 60 – 70% thợ ảnh Việt Nam xuất xứ từ làng Lai Xá. Dù làm việc và sinh sống trên mọi miền đất nước, nhưng ngày 15 tháng 2 âm lịch hàng năm, họ lại tụ về quê để rước Thành hoàng làng và vào ngày 20 tháng 4 âm lịch hàng năm, họ lại tổ chức giỗ ông tổ nghề ảnh Nguyễn Đình Khánh. Với bề dày lịch sử hơn 125 năm, người dân làng Lai Xá đã phát huy được nét độc đáo nghệ thuật nhiếp ảnh Việt Nam. Theo báo VOV, nghệ thuật nhiếp ảnh làng Lai Xá đã "vươn tới đỉnh cao của nghệ thuật nhiếp ảnh Việt Nam, là niềm tự bào của người dân làng Lai Xá". Việc khánh thành và đưa vào hoạt động Bảo tàng Nhiếp ảnh Lai Xá cùng với một số bảo tàng trưng bày nhiếp ảnh khác ở trên địa bàn làng Lai Xá, làng nghề nhiếp ảnh Lai Xá được "hứa hẹn" trở thành một điểm du lịch mới đối với du khách trong và ngoài Việt Nam.
Di sản > Vinh danh

Ngày 9 tháng 7 năm 2003, Uỷ ban nhân dân tỉnh Hà Tây ra quyết định công nhận làng nghề nhiếp ảnh truyền thống thôn Lai Xá đạt danh hiệu “Làng nghề công nghiệp – tiểu thủ công nghiệp” của tỉnh. Cũng trong năm đó, Làng nghề Lai Xá được Nhà nước Việt Nam trao tặng nhận danh hiệu làng nghề truyền thống, và là làng nghề nhiếp ảnh truyền thống duy nhất ở Việt Nam. Năm 2020, một cuốn sách mang tên "Có một làng nghề nhiếp ảnh" đã được công bố nhằm giới thiệu về truyền thống nhiếp ảnh của làng Lai Xá.
Năm 2021, một chuỗi các hoạt động của nghệ sĩ Việt Nam và quốc tế sẽ giới thiệu những cách tiếp cận khác biệt trong sáng tạo nhiếp ảnh. Trong khuôn khổ hoạt động, Giám đốc Viện Pháp tại Hà Nội Thierry Vergon cho biết sẽ có hoạt động tìm hiểu làng nghề nhiếp ảnh Lai Xá, khóa học in ảnh và làm ấn phẩm nhỏ từ ảnh. Sáng ngày 20 tháng 5 năm 2022, làng Lai Xá đã tổ chức lễ kỷ niệm 130 năm Làng nghề nhiếp ảnh. Tới dự có đại diện Hội Nghệ sĩ Nhiếp ảnh Việt Nam và nhiều hội nhiếp ảnh các tỉnh, thành…
Nguyễn Đình Khánh
Ozarba tricornis

| Ozarba tricornis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Noctuidae
Chi (genus): Ozarba
Loài (species): O. tricornis
Danh pháp hai phần
Ozarba tricornis Berio, 1976/77 
Ozarba tricornis là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).