stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Glironia venusta

| Glironia venusta |
| --- | --- |

Tình trạng bảo tồn
 Ít quan tâm  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Mammalia
Bộ (ordo): Didelphimorphia
Họ (familia): Didelphidae
Phân họ (subfamilia): Glironiinae Voss & Jansa (2009)
Chi (genus): Glironia Thomas, 1912
Loài (species): G. venusta
Danh pháp hai phần
Glironia venusta (Thomas, 1912) 
 Phân bố
Glironia venusta là một loài động vật có vú trong họ Didelphidae, bộ Didelphimorphia. Loài này được Thomas mô tả năm 1912.
Chú thích

↑  Patterson, B. & Solari, S. (2008) Glironia venusta Trong: IUCN 2009. IUCN Red List of Threatened Species. Ấn bản 2009.2. www.iucnredlist.org Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2009.
1 2  Wilson, D. E.; Reeder, D. M. biên tập (2005). “Glironia venusta”. Mammal Species of the World . Baltimore: Nhà in Đại học Johns Hopkins, 2 tập (2.142 trang). tr. 240. ISBN 978-0-8018-8221-0. OCLC 62265494.
Xã Clay, Quận Howard, Arkansas

| Xã Clay Clay Township |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
 Vị trí quận Howard trong tiểu bang Arkansas ở Hoa Kỷ
Xã Clay
Quốc gia: Hoa Kỳ
Tiểu bang: Arkansas
Quận: Quận Howard
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 155
Múi giờ: CST (UTC-5)
 • Mùa hè (DST): CDT (UTC-4)
Xã Clay (tiếng Anh: Clay Township) là một xã thuộc quận Howard, tiểu bang Arkansas, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 155 người.
Chú thích

↑  “2010 Census Gazetteer Files”. Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ. Truy cập ngày 13 tháng 10 năm 2012.
Vị trí án ngữ

Eo biển Gibraltar là một vị trí án ngữ hải quân quan trọng, vì chỉ có một vài con tàu có thể chặn lối vào toàn bộ Biển Địa Trung Hải.
Vị trí án ngữ (Anh ngữ: Choke point hay Chokepoint, nghĩa là Điểm nghẹt thở) là một vị trí địa lý trên mặt đất như thung lũng, cầu hoặc trên biển như eo biển, một lực lượng vũ trang phải vượt qua, do vị trí quá hẹp nên sức mạnh của lực lượng đó giảm đáng kể. Một điểm nghẹt thở cho phép một lực lượng bảo vệ ít hơn về số lượng có khả năng ngăn chặn một đoàn quân đối phương đông đảo.
Trường hợp lịch sử

Một số ví dụ lịch sử về việc sử dụng các điểm nghẹt thở là:
Sự bảo vệ của Vua Leonidas I ở đèo Thermopylae trong việc chặn quân xâm lược Ba Tư do Xerxes I dẫn đầu.
Trận đánh cầu Stamford, Harold Godwinson đánh bại Harald Hardrada.
Chiến thắng của William Wallace trong trận cầu Stirling (William Wallace có khoảng 2.300 binh sĩ chống lại quân đội Anh khoảng 9.000 đến 12.000 người và cây cầu bị sụp đổ trong trận chiến).
Trận Agincourt, trong đó Henry V của Anh đã đánh bại Pháp một cách dứt khoát khi họ bị buộc phải tấn công quân đội nhỏ hơn của mình thông qua một khoảng cách hẹp trong rừng Agincourt.
Vị trí án ngữ nổi bật

Các điểm nổi bật hải quân được xác định bởi Fisher:
Eo biển Hormuz giữa Oman và Iran tại lối vào Vịnh Ba Tư.
Đoạn Bab-el-Mandeb từ Biển Ả Rập đến Biển Đỏ (Yemen và Socotra).
Eo biển Malacca giữa Malaysia và Indonesia.
Kênh đào Panama và đường ống Panama kết nối Thái Bình Dương và Đại Tây Dương.
Kênh đào Suez và đường ống dẫn tổng hợp nối Biển Đỏ và Biển Địa Trung Hải (Ai Cập).
Eo biển Gibraltar dọc theo Đại Tây Dương vào Biển Địa Trung Hải, (Tây Ban Nha, Gibraltar và Ma-rốc).
Eo biển Dover hoặc Eo biển Anh tách Đại Tây Dương và Biển Bắc, (Anh và Pháp).
Eo biển Magellan ở Cape Horn (Chile).
Vị trí Mũi Hảo Vọng (Nam Phi).
Eo biển Bering (Hoa Kỳ và Nga).
Eo biển Bosporus nối Biển Đen (và dầu từ vùng Biển Caspi) đến Biển Địa Trung Hải (Thổ Nhĩ Kỳ).
Eo biển Dardanelles nối Biển Marmara với Biển Aegean (Thổ Nhĩ Kỳ).
Eo biển Tartary dọc theo Biển Nhật Bản và Biển Okhotsk (Nga).
Eo biển Hormuz
Eo biển Malacca
Bab-el-Mandeb
Kênh đào Panama
Kênh đào Suez
Eo biển Bosporus
Eo biển Gibraltar
Eo biển Magellan
Mũi Hảo Vọng
Một số "Choke point" trên thế giới
Vật lý tính toán

Vật lý tính toán là việc nghiên cứu và thực hiện phân tích số để giải quyết các vấn đề trong vật lý học mà đã tồn tại một lý thuyết định lượng.  Trong lịch sử, vật lý tính toán là ứng dụng đầu tiên của máy tính hiện đại trong khoa học, và bây giờ là một tập hợp con của khoa học tính toán.
Đôi khi vật lý tính toán được coi là một nhánh phụ (hoặc nhánh) của vật lý lý thuyết, nhưng những người khác coi nó là một nhánh trung gian giữa vật lý lý thuyết và vật lý thực nghiệm, một cách thứ ba bổ sung cho lý thuyết và thực nghiệm.
Tổng quan

Trong vật lý, các lý thuyết khác nhau dựa trên các mô hình toán học cung cấp dự đoán rất chính xác về cách các hệ thống hoạt động. Thật không may, thường thì việc giải quyết mô hình toán học cho một hệ thống cụ thể để đưa ra một dự đoán hữu ích là không khả thi. Điều này có thể xảy ra, ví dụ, khi giải pháp không có biểu thức dạng đóng hoặc quá phức tạp. Trong những trường hợp như vậy, cần xấp xỉ bằng số. Vật lý tính toán là môn học liên quan đến các phép tính gần đúng số này: phép tính gần đúng của giải pháp được viết dưới dạng số hữu hạn (và thường là lớn) của các phép toán đơn giản (thuật toán) và máy tính được sử dụng để thực hiện các phép toán này và tính toán một giải gần đúng và lỗi tương ứng.
Tổng quan > Vị trí của vật lý tính toán trong vật lý học

Có một cuộc tranh luận về tình trạng của tính toán trong phương pháp khoa học.
Đôi khi nó được coi là gần giống với vật lý lý thuyết; một số người khác coi mô phỏng máy tính là " thí nghiệm máy tính ",  vẫn còn những người khác coi nó là một nhánh trung gian hoặc khác nhau giữa vật lý lý thuyết và vật lý thực nghiệm, cách thứ ba bổ sung cho lý thuyết và thí nghiệm. Mặc dù máy tính có thể được sử dụng trong các thí nghiệm để đo lường và ghi lại (và lưu trữ) dữ liệu, nhưng điều này rõ ràng không phải là một cách tiếp cận tính toán.
Những thách thức trong vật lý tính toán

Các vấn đề vật lý tính toán nói chung là rất khó để giải quyết chính xác. Điều này là do một số lý do (toán học): thiếu tính hòa tan đại số và/hoặc phân tích, độ phức tạp và hỗn loạn.
Ví dụ, - ngay cả những vấn đề đơn giản rõ ràng, chẳng hạn như tính toán hàm sóng của electron quay quanh nguyên tử trong điện trường mạnh (hiệu ứng Stark), có thể đòi hỏi nỗ lực rất lớn để xây dựng thuật toán thực tế (nếu có thể tìm thấy); các kỹ thuật cruder hoặc brute-force khác, như phương pháp đồ họa hoặc tìm kiếm gốc, có thể được yêu cầu. Về mặt nâng cao hơn, lý thuyết nhiễu loạn toán học đôi khi cũng được sử dụng (một tác phẩm được hiển thị cho ví dụ cụ thể này ở đây).
Ngoài ra, chi phí tính toán và độ phức tạp tính toán cho vấn đề đa cơ thể (và các đối tác cổ điển của chúng) có xu hướng tăng nhanh. Một hệ thống vĩ mô thường có kích thước cỡ  10^{23} các hạt cấu thành, vì vậy nó là một phần của một vấn đề. Việc giải các bài toán cơ học lượng tử thường theo log hàm mũ theo kích thước của hệ  và đối với cơ thể N cổ điển, nó có độ phức tạp cấp N bình phương.
Cuối cùng, nhiều hệ thống vật lý vốn dĩ là phi tuyến tốt nhất và hỗn loạn tồi tệ nhất: điều này có nghĩa là khó có thể đảm bảo bất kỳ lỗi số nào không phát triển đến mức khiến cho 'giải pháp' trở nên vô dụng.
Một đại diện cho bản chất đa ngành của vật lý tính toán vừa là sự chồng chéo của vật lý, toán học ứng dụng, vừa là khoa học máy tính và là cầu nối giữa chúng.
Vị Ương cung

| Di sản thế giới UNESCO |
| --- | --- |
Địa điểm lịch sử của Cung Vị Ương
Tên chính thức: Cung Vị Ương tại Trường An thời nhà Tây Hán
Vị trí: Tây An, Thiểm Tây, Trung Quốc
Một phần của: Con đường tơ lụa: Mạng đường Trường An - Hành lang Thiên Sơn
Tiêu chuẩn: Văn hóa: ii, iii, iv, vi
Tham khảo: 1442-001
Công nhận: 2014 (Kỳ họp 38)
Diện tích: 611,09 ha (2,3594 dặm vuông Anh)
Vùng đệm: 5.422,02 ha (20,9345 dặm vuông Anh)
Tọa độ: 34°18′16″B 108°51′26″Đ﻿ / ﻿34,30444°B 108,85722°Đ﻿ / 34.30444; 108.85722
Vị trí của Vị Ương cung tại Trung Quốc
Vị Ương cung (chữ Hán giản thể: 未央宫; phồn thể: 未央宮; bính âm: Wèiyāng Gōng; Việt bính:Mei6 joeng1 gung1) là cung điện hoàng gia chính của triều đại nhà Hán, nằm ở thành phố Trường An (nay là Tây An), tỉnh Thiểm Tây, Trung Quốc. Được xây dựng năm 200 TCN theo yêu cầu của Hán Cao Tổ, dưới sự giám sát của thừa tướng Tiêu Hà, cung điện phục vụ như một trung tâm hành chính và nơi ở của hoàng tộc Trung Quốc thời nhà Hán, nhà Tấn và một số triều đại khác thời kỳ Nam-Bắc triều.
Cung điện tồn tại mãi cho đến đời nhà Đường, khi nó bị phóng hỏa thiêu cháy bởi những kẻ chống lại nhà Đường khi tiến đến Trường An trong sự kiện Loạn An Sử và khởi nghĩa Hoàng Sào. Vị Ương là cung điện lớn nhất từng được xây dựng trong lịch sử, có diện tích khoảng 4,8 km² (1.200 mẫu Anh), lớn gấp 6,7 kích thước của Tử Cấm Thành tại Bắc Kinh, hay gấp 11 lần kích thước thành Vatican. Ngày nay, nó nằm tại một cánh đồng trống, và chỉ là một phần nhỏ của cung điện cũ trước đây.
Tên gọi

"Vị Ương" (未央) theo nghĩa đen hàm ý chỉ "(một thứ gì đó) chưa đạt được đến trung điểm của nó", "có hơn được một nửa để đi", tuy nhiên, theo một cách thông tục, có có nghĩa là "vô tận". Cùng với tên gọi của Trường Lạc cung, (長樂宮, hạnh phúc vĩnh viễn), có thể có nghĩa là "Hạnh phúc vĩnh cửu vẫn chưa đạt đến điểm trung tâm (của nó)".
Mô tả

Vị Ương cung điện được đặt ở phía tây nam của Trường An, Hán quốc, do đó thường được gọi là Tây Cung (西宫). Bao bọc bởi những bức tường, cung điện có hình chữ nhật, với chiều dài 2.150 m về phía Đông-Tây và 2.250 m về phía Bắc-Nam. Mỗi bên của các bức tường đều có một cổng chính, bên cạnh là hai phụ, gồm cổng đông và cổng bắc (đối diện với thành Trường An).
Những kiến trúc lớn bên trong cung điện bao gồm:
Tiền điện (前殿)
Tuyên Thất điện (宣室殿)
Ôn Thất điện (温室殿)
Thanh Lương điện (清凉殿)
Kim Hoa điện (金华殿)
Thừa Minh điện (承明殿)
Cao Môn điện  (高门殿)
Bạch Hổ điện (白虎殿)
Ngọc Đường điện (玉堂殿)
Tuyên Đức điện (宣德殿)
Tiêu Phòng điện (椒房殿)
Chiêu Dương điện (昭阳殿)
Bách Lương đài (柏梁台)
Kỳ Lân các (麒麟阁)
Thiên Lộc các (天禄阁)
Thạch Cự các (石渠阁)
Trachelipus arcuatus

| Trachelipus arcuatus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Lớp (class): Malacostraca
Bộ (ordo): Isopoda
Họ (familia): Trachelipodidae
Chi (genus): Trachelipus
Loài (species): T. arcuatus
Danh pháp hai phần
Trachelipus arcuatus (Budde-Lund, 1885) 
Trachelipus arcuatus là một loài chân đều trong họ Trachelipodidae. Loài này được Budde-Lund miêu tả khoa học năm 1885.
Chú thích

↑  Schotte, M. (2010). Trachelipus arcuatus (Budde-Lund, 1885). In: Schotte, M., Boyko, C.B, Bruce, N.L., Poore, G.C.B., Taiti, S., Wilson, G.D.F. (Eds) (2010). World Marine, Freshwater and Terrestrial Isopod Crustaceans database. Gebaseerd op informatie uit het Cơ sở dữ liệu sinh vật biển, te vinden op http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=263557
Simodactylus longior

| Simodactylus longior> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Elateridae
Chi (genus): Simodactylus
Loài (species): S. longior
Danh pháp hai phần
Simodactylus longior Van Zwaluwenburg, 1963 
Simodactylus longior là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Van Zwaluwenburg miêu tả khoa học năm 1963.
Chú thích

↑  Elateridae in Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Euxoa intermontana

| Euxoa intermontana> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Noctuidae
Chi (genus): Euxoa
Loài (species): E. intermontana
Danh pháp hai phần
Euxoa intermontana Lafontaine, 1975 
Euxoa intermontana là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Drammen

| Kommune Drammen |
| --- | --- |
—  Khu tự quản  —
 

  Hiệu kỳ Huy hiệu
 Vị trí Drammen tại Buskerud
Vị trí của Drammen 
Kommune Drammen
Tọa độ: 59°44′7″B 10°9′4″Đ﻿ / ﻿59,73528°B 10,15111°Đ﻿ / 59.73528; 10.15111 
Quốc gia: Na Uy
Hạt: Buskerud
Trung tâm hành chính: Drammen
Chính quyền
 • Thị trưởng(2003): Tore Opdal Hansen (H)
Diện tích
 • Tổng cộng: 137 km2 (53 mi2)
 • Đất liền: 135 km2 (52 mi2)
Thứ hạng diện tích: 366 tại Na Uy
Dân số (2008)
 • Tổng cộng: 60,145
 • Thứ hạng: 9 tại Na Uy
 • Mật độ: 421/km2 (1,090/mi2)
 • Thay đổi (10 năm): 8,2 %
Tên cư dân: Drammenser
Múi giờ: CET (UTC+1)
 • Mùa hè (DST): CEST (UTC+2)
3001–3061, 3075 
Mã ISO 3166: NO-0602
Thành phố kết nghĩa: Lappeenranta, Örebro (đô thị), Stykkishólmur, Kolding Municipality, Kolding, Pärnu 
Ngôn ngữ chính thức: tiếng Na Uy
Trang web: www.drammen.kommune.no
Dữ liệu từ thống kê của Na Uy
Drammen là thành phố cảng ở phía nam Na Uy, thành phố này tọa lạc ở khu vực sông Drammenselva chảy và Drammensfjord (Drammens Fjord), cách Oslo 47 km. Đây là thủ phủ của hạt Buskerud. Drammen nằm ở khu vực giao cắt của các tuyến đường sắt và đóng vai trò là trung tâm xuất khẩu lâm sản cho các khu vực lân cận. Thành phố này cũng là cảng nhập hoa quả và xe hơi cho Na Uy.
Drammen được lập thành một municipality ngày 1 tháng 1 năm 1838 (xem formannskapsdistrikt). Municipality nông thôn Skoger đã được sáp nhập với Drammen ngày 1 tháng 1 năm 1964. (và từ đó chuyển từ hạt Vestfold sang hạt Buskerud.)
Drammen nằm ở cuối một thung lũng, tọa lạc hai bên bờ sông Drammenselva.
Nhà ga xe lửa ở Drammen.
Dân số khu vực đô thị của Drammen là 93.006. Drammen là khu vực đô thị lớn thứ 6 ở Na Uy, nằm trên lãnh thổ của 5 municipality: Drammen (khoảng 61% dân số), Nedre Eiker (23%), Øvre Eiker (8%), Lier (5%) and Røyken (3%).
Các phường của Drammen là Austad/Fjell, Bragernes, Gulskogen, Konnerud, Skoger, Strømsø/Danvik, Tangen/Åskollen và Åssiden.
Khu vực Øvre Sund nằm dọc theo có các công trình độc đáo thế kỷ 18 và 19 là một khu vực đặc trưng của Drammen.
Chú thích

↑  “Personnemningar til stadnamn i Noreg” (bằng tiếng Na Uy). Språkrådet.
↑  Statistics Norway (2006). “Urban settlements. Population and area, by municipality. 1 tháng 1 năm 2006”. Bản gốc lưu trữ ngày 7 tháng 11 năm 2007. Truy cập ngày 7 tháng 5 năm 2008. Chú thích journal cần |journal= (trợ giúp)
↑  Søbstad, Per Ivar. “Bydeler i Drammen”. History of Drammen (bằng tiếng Na Uy). Bản gốc lưu trữ ngày 11 tháng 10 năm 2006. Truy cập ngày 7 tháng 12 năm 2006.
↑  “About the preservation of the Øvre Sund area”. Bản gốc lưu trữ ngày 24 tháng 6 năm 2013. Truy cập ngày 7 tháng 5 năm 2008.
| --- | --- |
: Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về Drammen.
Dryopteris lunanensis

| Dryopteris lunanensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Pteridophytes
Lớp (class): Polypodiopsida /  Pteridopsida (disputed)
Bộ (ordo): Polypodiales
(không phân hạng): Eupolypods I
Họ (familia): Dryopteridaceae
Chi (genus): Dryopteris
Loài (species): D. lunanensis
Danh pháp hai phần
Dryopteris lunanensis (Christ) C. Chr. 
Dryopteris lunanensis là một loài thực vật có mạch trong họ Dryopteridaceae. Loài này được (H. Christ) C. Chr. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1905.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Dryopteris lunanensis”. Truy cập ngày 13 tháng 8 năm 2013.
Trachelipus cavaticus

| Trachelipus cavaticus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Lớp (class): Malacostraca
Bộ (ordo): Isopoda
Họ (familia): Trachelipodidae
Chi (genus): Trachelipus
Loài (species): T. cavaticus
Danh pháp hai phần
Trachelipus cavaticus Schmalfuss, Paragamian & Sfenthourakis, 2004 
Trachelipus cavaticus là một loài chân đều trong họ Trachelipodidae. Loài này được Schmalfuss, Paragamian & Sfenthourakis miêu tả khoa học năm 2004.
Chú thích

↑  Schotte, M. (2010). Trachelipus cavaticus Schmalfuss, Paragamian & Sfenthourakis, 2004. In: Schotte, M., Boyko, C.B, Bruce, N.L., Poore, G.C.B., Taiti, S., Wilson, G.D.F. (Eds) (2010). World Marine, Freshwater and Terrestrial Isopod Crustaceans database. Gebaseerd op informatie uit het Cơ sở dữ liệu sinh vật biển, te vinden op http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=263563
Gliricidia sepium

| Gliricidia sepium |
| --- | --- |


Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Fabales
Họ (familia): Fabaceae
Chi (genus): Gliricidia
Loài (species): G. sepium
Danh pháp hai phần
Gliricidia sepium (Jacq.) Kunth ex Walp. 
Gliricidia sepium là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được (Jacq.) Walp. miêu tả khoa học đầu tiên.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Gliricidia sepium”. Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2013.
Cá nhân luận

Cá nhân luận là khái niệm tiếng Việt đặt cho phương pháp diễn giải xã hội học có tên tiếng Anh là Methodological Individualism, hoặc khởi nguồn từ tiếng Đức Methodische Individualismus, là khái niệm hẹp dùng trong nghiên cứu phần nào nằm trong nhưng không hoàn toàn giống khái niệm về chủ nghĩa cá nhân, nhất là hiểu theo nghĩa chính trị. Phương pháp luận này được xây dựng trên cơ sở một nhánh triết học muốn giải thích và hiểu các phát triển xã hội như là một tập hợp của các quyết định và hành động của các cá nhân, còn có thể được hiểu như là phương pháp giản lược (reductionism).
Một trong số các nét sơ khai nhất của cá nhân luận xuất hiện trong những công trình của Thomas Carlyle từ thế kỷ 18, coi lịch sử nhân loại là tập hợp những tiểu sử của các nhân vật nổi tiếng. Triết gia William James trong thế kỷ 19 muốn mở rộng ra thành là tiểu sử của không chỉ các lãnh đạo mà cả những thành viên bình thường trong xã hội nữa. Hệ tư tưởng này cũng được trào lưu kinh tế học tân cổ điển áp dụng, giải thích các hiện tượng kinh tế thông qua những hành động tập thể có logic của các cá nhân, hay còn gọi là con người kinh tế (homo economicus). Một trong số những trung tâm phát triển mạnh hệ tư tưởng này là trường phái kinh tế triết học tâm lý của Áo (Austrian School). Các tên tuổi khác có thể kể đến Max Weber, Karl Popper, Friedrich Hayek, hay kinh tế gia được giải Nobel năm 1994 Kenneth Arrow.
Trong ngành xã hội, triết gia Mác-xít Jon Elster thuộc nhóm đi đầu với tiên đề "thành tố cơ bản của cuộc sống xã hội là hành động của con người cá nhân", và định nghĩa: "Để giải thích các cơ quan xã hội và thay đổi xã hội cần phải thể hiện sự biến đổi đó như là kết quả của các hành động và giao lưu của các cá nhân. Cách nhìn đó thường được gọi là cá nhân luận, là cách nhìn mà tôi vốn dĩ cho là đúng". Elster đã tạo ra một cuộc tranh luận triết học hào hứng trên thế giới trong thập niên 1980, giữa trường phái phân tích của chủ nghĩa Mác và phương pháp cá nhân luận mà nhiều người còn gọi là chủ nghĩa đế quốc của những chọn lựa hợp lý (rational choice imperialism). Trước đó các tranh luận quanh khái niệm này, chống lại trường phái toàn thể luận (methodological holism), từng được Hayek, Popper và J. Watkins khởi xướng trong thập niên 1950. Một số đánh giá cho rằng Max Weber là người đầu tiên đưa ra hệ thống lý luận đầy đủ cho cá nhân luận, dù khái niệm này do chính học trò của ông, Joseph Schumpeter đưa ra bằng tiếng Đức vào năm 1908 và rồi tiếng Anh vào năm 1909 khi trình bày tư tưởng Weber.
Cá nhân luận cũng không đồng ý với quan điểm của nguyên tử luận hay phân tâm học, sinh xã hội học, và văn hóa tiến hóa vì giản lược xã hội xuống còn thành tâm lý học, hay những phương pháp phân tích chỉ đơn thuần dựa vào xác suất thống kê. Trung tâm của cá nhân luận là hành động (action).
Vũ Công Chấn

Đừng nhầm lẫn với Vũ Công Trấn.
| Vũ Công Chấn |
| --- | --- |

Tên chữ: Đôn Cần
Thụy hiệu: Đoan Phác
Thông tin cá nhân
Sinh: 
Ngày sinh: 1618
Nơi sinh: Nam Định
 
Mất: 
Thụy hiệu: Đoan Phác
Ngày mất: 1699
 
Giới tính: nam
Nghề nghiệp: chỉ huy quân đội
Quốc tịch: nhà Lê trung hưng
x • t • 
Vũ Công Chấn (chữ Hán: 武公?; 1618-1699), tự Đôn Cần, thụy Đoan Phác, là một võ quan thời Lê trung hưng. Ông từng làm đến chức Phụ quốc Thượng tướng quân Trung quân Đô đốc, tước Kim tử Vinh lộc Đại phu. Ông cũng chính là Tổng công trình sư đã xây dựng đền Quán Thánh và đúc tượng Trấn Vũ đặt trong đền.
Hành trạng lịch sử

Theo gia phả Vũ tộc đại tông thôn An Cự, xã Đại An, huyện Vụ Bản, tỉnh Nam Định, Vũ Công Chấn là tổ đời thứ tư của dòng họ, hậu duệ của Tiến sĩ Vũ Vĩnh Trinh (武永貞) và Hoàng giáp Vũ Duy Thiện (武維善).
Ông còn có tên là Vũ Công Trình, sinh ngày 4 tháng Giêng năm Mậu Ngọ (1618), người thôn An Cự, huyện Thiên Bản, phủ Nghĩa Hưng, trấn Sơn Nam (nay thuộc xã Đại An, huyện Vụ Bản, tỉnh Nam Định). Năm 14 tuổi, ông theo cậu là Vũ Nhân Trí vào kinh đô Thăng Long tòng quân.
Năm 20 tuổi, giữ ấn tín và của quý ở kho. Năm 25 tuổi làm quản đội binh hữu gồm 73 người. Cụ từng theo xa giá nhà vua về châu Thuận Quảng và giữ gìn của cải ở Thanh Hoa khi 38 tuổi. Cụ được giao xây dựng nhiều công trình như: đốc công áp 2 huyện Nông Cống và Ngọc Sơn làm cầu Luân Giang; cai quản các bến sông huyện Bạch Hạc; đốc công làm nhà tử (gác tía) và cửa tả phủ chúa; đốc công làm điện Nam Giao (đàn tế trời đất) ở kinh đô; làm cầu An Quyết (Cầu Giấy, Hà Nội).
Năm 51 tuổi, Vũ Công Chấn đi Cao Bằng dẹp yên dư đảng nhà Mạc, cùng vua khải hoàn về kinh; năm 52 tuổi, cùng Hoằng tổ Dương Vương đưa linh cữu bà Thái Phi vua Văn tổ về qui lăng ở xứ Thanh Hoa; năm 53 tuổi, làm quan giám trưởng trông coi, giám sát công việc nội phủ nhà vua và được phong tước Luân Quận Công.
Năm sau, Cụ đốc công làm cầu Thiên Phúc, huyện Gia Viễn, vâng mệnh đi trang Gia Miêu, huyện Tống Sơn lấy của cải nhà vua chôn ở đó về kinh.
Năm 55 tuổi, theo xa giá phía Nam đi đánh Châu Thuận, Quảng.
Vào tuổi 60, Cụ đốc công xây dựng quán Trấn Võ (nay là đền Quán Thánh, Hà Nội), đúc tượng thánh Huyền Thiên Trấn Vũ được Hoằng tổ Dương Vương (Chúa Trịnh Tạc) tới xem và khen thưởng cho dựng tượng đá và ban hiệu là: “Linh quang cảm ứng Đại vương thần tượng” ngồi bên trái trong đền, khắc vào nơi thờ là đốc công Luân Quận Công Vũ tướng công chỉ chuẩn tòng tự.
Năm 70 tuổi, Cụ đi tuần ở khóa thi hương Nghệ An, và năm 74 tuổi, đi xứ Nghệ An tuyển duyệt lính lưu trữ.
Năm 78 tuổi, nhà vua thăng chức Đô Đốc Kiểm Sự. Do tuổi cao, có nhiều công lao phụng sự nhiều triều sau 60 năm, nhà vua xét và ban cho ân lộc, khi nghỉ vẫn được cho dùng áo triều.
Ông qua đời ngày 19 tháng Chạp năm Mậu Dần, niên hiệu Chính Hòa năm thứ 19 (1699), hưởng thọ 81 tuổi. Triều đình truy phong chức Hữu đô đốc, ban cho tiền cổ 200 quan, giao cho 2 quan tri huyện Nguyễn Trung Bật và Phạm Quang Trân lo việc tế lễ và an táng.
Lăng mộ Quận công Vũ Công Chấn

Lăng mộ Quận công Vũ Công Chấn được dựng tại quê nhà ngay sau khi ông mất. Ban đầu, phần mộ được xây đơn giản bằng hợp chất vôi trộn cát. Đến năm 1985, mộ được xây dựng lại bằng gạch vữa theo hình tròn. Năm 2005, Vũ tộc đại tông khởi công xây dựng lăng mộ bằng đá xanh, chạm khắc và các công trình trong lăng như nhà bia, nhang án, trấn môn, cổng lăng, hồ nước, sân và tường rào, đến năm 2011 khánh thành quần thể lăng với tổng diện tích 422m2, đầy đủ các hạng mục kiên cố như: nhà bia, nhang án, trấn môn, cổng, sân, tường rào.
Trong quần thể kiến trúc, phần mộ Quận công Vũ Công Chấn được xây trong hệ thống tường bao bằng đá, phía trước tạo lối lên xuống được xây giật cấp 9 bậc; hai bên thành đắp nổi họa tiết hình rồng. Ngôi mộ chia thành 3 phần: Phần đế xây theo kiểu tam cấp thu nhỏ dần về phía trên, diềm của các bậc tam cấp chạm họa tiết hình lá đề. Phần thân mộ được xây theo kiểu hình hộp chữ nhật chạm khắc họa tiết tứ linh, tứ quý. Phần đỉnh mộ tạo ngai thờ, hai tay ngai đắp họa tiết hình rồng, hậu ngai chạm họa tiết lưỡng long chầu nguyệt…
Năm 2014, Từ đường Vũ tộc đại tông và lăng mộ Quận công Vũ Công Chấn được công nhận là di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh, thành phố.