stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Trần Văn Thủy
Sự nghiệp điện ảnh > 1988–nay: Các dự án phim khác > Phim làm theo đơn đặt hàng

Nhờ vào độ nổi tiếng của Chuyện tử tế, Trần Văn Thủy đã được nhiều hãng phim, đài truyền hình nước ngoài mời làm phim tài liệu. Tác phẩm đầu tiên thuộc kiểu này là Một cõi tâm linh, sản xuất năm 1992 và công chiếu năm 1993 do đài Channel 4 [en] (Anh) đặt hàng. Bộ phim gom góp, bàn luận nhiều chuyện về thờ cúng, các khái niệm tâm linh của người Việt Nam. Trước đó, ông được mời sang nước Anh để trao đổi việc sản xuất phim và khi về nước vẫn tiếp tục giữ liên lạc thông qua đạo diễn Neil Gibson. Khi vị đạo diễn này bất ngờ bị đột tử, phía đài truyền hình Anh đã gửi thẳng một bức thư đến nguyên Thủ tướng Võ Văn Kiệt để nhờ chuyển lá thư ngỏ từ nhà đài đến Trần Văn Thủy. Bởi sự kiện trên mà các dự án sau đó ông đã không gặp phải bất cứ trở ngại nào trong quá trình làm việc với các đối tác nước ngoài. Cũng vào năm 1993, Trần Văn Thủy được đài NHK (Nhật Bản) tài trợ để làm một bộ phim tài liệu nói về con người Việt Nam mang tên Có một làng quê. Ông quyết định về làng gốm Phù Lãng, tỉnh Bắc Ninh để ghi lại cảnh sinh hoạt nơi đây. Bộ phim làm xong năm 1994 và phát trên sóng truyền hình Nhật Bản cùng năm.
Sau khi nghỉ hưu ở Xưởng phim tài liệu Trung ương năm 2000, đến năm 2007 đạo diễn Trần Văn Thủy đã hoàn thành loạt phim tiểu sử dài 4 tập mang tên Mạn đàm về người man di hiện đại – nhân kỷ niệm 125 năm ngày sinh học giả Nguyễn Văn Vĩnh. Ý tưởng thực hiện bộ phim xuất phát từ Nguyễn Lân Bình, cháu nội của Nguyễn Văn Vĩnh, và ông cũng là người đứng ra tổ chức đầu tư lẫn chấp bút viết kịch bản. Trần Văn Thủy đã được đề nghị làm đạo diễn bộ phim và đồng biên kịch, còn Nguyễn Sỹ Bằng là người quay phim. Phim làm trong vòng một năm, trải dài qua vô số địa điểm khác nhau từ Bắc, Trung, Nam Việt Nam đến Lào, Pháp,... để thu thập khung cảnh và tìm kiếm tư liệu. Tuy ban đầu chỉ ra mắt dưới dạng phim tư liệu gia đình, công chiếu trong nội bộ gia tộc và một số bạn hữu, trường đại học, phim đã dần được các nhà nghiên cứu để ý đến và sau đó là cả các cơ quan truyền thông, dư luận Việt Nam cùng quốc tế. Tác phẩm sau đó được chiếu rộng rãi tại Trung tâm Văn hóa Pháp tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh; buổi chiếu phim ở Hà Nội được mô tả là "quá đông người". Phim đã nhận về nhiều phản hồi tích cực, được đánh giá là "vượt ngưỡng rất xa khỏi tư liệu gia tộc" và từng được mời chiếu tại Pháp với các nước khác.
Nhân sự kiện Đại lễ 1000 năm Thăng Long – Hà Nội, Trần Văn Thủy cùng đạo diễn Nguyễn Sỹ Chung thực hiện một tác phẩm tài liệu về đề tài âm nhạc cổ truyền mang tựa Vọng khúc ngàn năm. Phim làm theo đơn đặt hàng của Nhà xuất bản Âm nhạc Việt Nam. Bộ phim có độ dài 4 tập, mỗi tập dài từ 70 đến 80 phút nói về một chủ đề khác nhau; hai tập phim đầu sau đó đã phát hành dưới dạng đĩa DVD trên toàn quốc.
Sự nghiệp sáng tác > Sách nghiên cứu

Bài chi tiết: Nếu đi hết biển
Từ những năm 2001–2002, Viện William Joiner Center (WJC) thuộc Trường Đại học Massachusetts Boston [en] đã có lời ngỏ mời Trần Văn Thủy sang Mỹ tham gia chương trình "Nghiên cứu về cộng đồng người Việt". Sau hai lần nhận lời mời, ông quyết định xuất ngoại trong 6 tháng và tại đây được tiếp xúc với nhiều hoàn cảnh, bị ám ảnh bởi những thân phận phải tha hương sau 1975. Đây là động lực khiến ông dành toàn bộ công sức vào hoàn thành công trình nghiên cứu. Trong quá trình tìm hiểu, Trần Văn Thủy đã đi gặp những người bạn đồng lớp cũ, giới văn chương, trí thức để phỏng vấn và trò chuyện một cách cởi mở về cuộc sống cũng như suy nghĩ của người Việt tại hải ngoại. Vào năm 2003, sau khi hoàn thành xong bản thảo dài trên 200 trang, Trần Văn Thủy đã có dịp gặp nhà văn Nguyên Ngọc hai tuần trước khi về nước và được ông Nguyên Ngọc thúc giục in công trình thành sách. Cuốn sách đầu tay của ông mang tên Nếu đi hết biển nhờ đó ra đời.
Cuốn sách dài gần 200 trang, in bởi nhà xuất bản Thời Văn ở California sau khi phát hành đã gây nên những phản ứng trái chiều trong cộng đồng người Việt tại Hoa Kỳ. Có người viết hẳn một cuốn sách để phản bác toàn bộ công trình của Trần Văn Thủy và chỉ trích ông. Những ý kiến cáo buộc cho rằng sách phát hành có chủ đích, trong hoàn cảnh một nghị quyết của Bộ Chính trị Đảng Cộng sản Việt Nam đang được triển khai tại cộng đồng người Việt hải ngoại, cùng với đó là việc hầu hết nhân vật được phỏng vấn trong sách là những người tỵ nạn cộng sản. Tuy vậy, Nếu đi hết biển vẫn tiếp tục tái bản một lần nữa tại Mỹ vào năm 2004. Không dừng lại với những tranh luận ở hải ngoại, cuốn sách cũng không được chính quyền Việt Nam chấp nhận và phổ biến trong nước. Đã từng có nhà xuất bản tại Việt Nam muốn in sách nhưng Trần Văn Thủy yêu cầu phải giữ "đúng từng dấu chấm, dấu phẩy".
Sự nghiệp sáng tác > Hồi ký

Bài chi tiết: Chuyện nghề của Thủy và Trong đống tro tàn
Vào ngày 20 tháng 5 năm 2013, Trần Văn Thủy và Lê Thanh Dũng ra mắt cuốn hồi ký dài 29 chương, 480 trang nói về cuộc đời ông mang tên Chuyện nghề của Thủy. Sách do Nhà xuất bản Hội nhà văn phối hợp Công ty sách Phương Nam ấn hành. Ý định viết sách khởi đầu từ khoảng 2011–2012, khi hai học giả người Mỹ Michael Ronov và Dean Wilson đã sang phỏng vấn ông trong nửa năm để viết một luận văn dài với tựa đề "Tran Van Thuy's Story of Kindness: Spirituality and Political Discourse". Ông cùng Lê Thanh Dũng sau đó dành ra 10 tháng liền sắp xếp lại các thông tin đã nói với hai nhà nghiên cứu và bổ sung thêm những điều chưa kể. Trong sách còn có một số chương của Nếu đi hết biển mà ông đưa vào. Dù lo sợ tác phẩm sẽ không được phép xuất bản và có thể bị cắt gọt, nhưng cuối cùng bản thảo của ông vẫn giữ nguyên từ đầu đến cuối.
Các buổi ra mắt Chuyện nghề của Thủy được lên kế hoạch tổ chức trên khắp Việt Nam và thu hút rất đông người tham gia, đi qua lần lượt 5 tỉnh, thành phố lớn lần lượt là Thành phố Hồ Chí Minh, Nha Trang, Đà Nẵng, Huế, Hà Nội. Tuy chỉ mới in 1000 bản đầu tiên và nhà phát hành có tính đến nguy cơ bị lỗ, cuốn sách nhanh chóng bán hết hàng và có được sự phê bình tích cực từ độc giả. Sách đã tái bản lại nhiều lần và được trao giải "Phát hiện mới" tại Giải Sách hay năm 2013. Giáo sư, cựu chiến binh người Mỹ Eric Henry cùng nhà nghiên cứu Nguyễn Quang Dy sau đó chuyển ngữ sách sang tiếng Anh; Wayne Karlin là người biên tập nội dung và đặt tựa sách thành In Whose Eyes, do Đại học Massachusetts [en] xuất bản năm 2016. Đây được xem là cuốn hồi ký đầu tiên của một đạo diễn Việt Nam dịch ra tiếng Anh.
Cùng thời điểm bản Anh ngữ Chuyện nghề của Thủy ra mắt tại Mỹ, ông cũng cho in Trong đống tro tàn – một cuốn tạp bút gồm 16 tiểu luận dài 430 trang, bàn luận về vấn đề xã hội và những câu chuyện có thật của thân phận con người. Cuốn sách do nhà xuất bản Người Việt Books phát hành ở Hoa Kỳ.
Phong cách sáng tác và quan điểm

Trần Văn Thủy,
Các tác phẩm điện ảnh của đạo diễn Trần Văn Thủy đều hướng tới con người và xoáy sâu vào tâm tư, số phận của họ. Đối với Trần Văn Thủy, điểm xuất phát những bộ phim tài liệu ông làm là lòng yêu nước. Ông luôn đề cao "sự thật", "con người" trong tư tưởng và trong cả các thước phim tài liệu, cũng như đặc biệt để ý đến cách một tác phẩm nghệ thuật phản ánh hiện thực xã hội. Ông còn là một nhà làm phim theo thiên hướng xét lại, giống với thế hệ nghệ sĩ tiên phong khi ấy. Tuy nhiên vì lối đi này mà Trần Văn Thủy đã gặp phải không ít cản trở từ các cấp chính quyền Việt Nam. Chỉ tính đến năm 2016, vẫn có những bộ phim do ông thực hiện chưa được phép chiếu rộng rãi ra công chúng.
Trần Văn Thủy cho biết người gây ảnh hưởng lớn đến sự nghiệp làm phim của ông là đạo diễn Roman Karmen. Sự thành công của những bộ phim tài liệu ông làm cũng dựa trên kinh nghiệm và tác động sâu sắc từ nền điện ảnh Liên Xô. Chính Karmen là người đã truyền cảm hứng cho Trần Văn Thủy về nhân cách, điều tạo nên một nghệ sĩ, và quan niệm phải "đánh đúng vào dây thần kinh của xã hội". Phần lớn các bộ phim đề tên ông, giống với đồng nghiệp lúc bấy giờ, được thực hiện theo lối kể tự sự: hình ảnh, âm nhạc là phụ còn lời bình là trung tâm. Tất cả những dự án ông làm đều là phim tài liệu, trong đó tự viết kịch bản và lời bình, dù trên thực tế hầu hết số phim này không có sẵn kịch bản mà được hình thành thông qua quá trình đi tìm ý tưởng, ghi hình. Trong một cuộc phỏng vấn, đạo diễn Trần Văn Thủy nhận định rằng "[phim tài liệu] phải truyền tải được một thông điệp gì đó về lẽ sống, về cách ứng xử, về bổn phận [...] lấy mục tiêu con người, xoay quanh con người". Ông tự nhận mình chưa bao giờ làm phim mang tính khoa trương, tụng ca. Bên cạnh "đúng và đủ", tính hấp dẫn trong một phim tài liệu cũng được ông chú trọng và là "tiêu chí đầu tiên" của đạo diễn.
Về quan điểm xã hội, ông đặt ra điều quan trọng nhất đối với xã hội Việt Nam là nhân cách và "sự tử tế". Trần Văn Thủy dành mối quan tâm nhất định và một cái nhìn trực diện về chính trị, về vấn đề hòa hợp dân tộc Việt Nam và cuộc sống con người hậu 1975, ở lĩnh vực điện ảnh đã có thể thấy qua những bộ phim về đời sống xã hội Việt Nam mà điển hình là Hà Nội trong mắt ai và Chuyện tử tế. Ở lĩnh vực văn chương, cuốn sách đầu tay của ông Nếu đi hết biển – trong đó đề cập tới khía cạnh hòa hợp dân tộc, thuật lại câu chuyện và phỏng vấn các văn nghệ sĩ, giới tri thức tại hải ngoại, bao gồm những người chống Cộng – từng bị phê phán cũng vì đưa ra một cái nhìn trực diện vào vấn đề nhạy cảm ít ai muốn nhắc đến. Tương tự, lối khai thác này đã được áp dụng với cuốn Chuyện nghề của Thủy ra đời một thập kỷ sau đó.
Di sản > Giải thưởng và vinh danh

Tính đến năm 2000, ông đã có danh hiệu Nghệ sĩ ưu tú. Năm 2001, Trần Văn Thủy được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ nhân dân. Tại các kỳ Liên hoan phim Việt Nam, ông đoạt ba giải Đạo diễn xuất sắc lần lượt vào những năm 1980, 1988 và 1999. Ở phạm vi quốc tế, Trần Văn Thủy đã được vinh danh là "Chứng nhân thế giới" ("Witnessing the World") tại Hội thảo điện ảnh tài liệu quốc tế The Robert Flaherty tổ chức tháng 5 năm 2003 ở New York và từng xuất hiện trong cuốn "Từ điển danh nhân" của Nhật Bản.
Vào năm 2021, Trần Văn Thủy cùng Nghệ sĩ nhân dân Đào Trọng Khánh được đề cử xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh đợt 6 ở lĩnh vực điện ảnh, phim truyền hình. Tuy nhiên ông đã không thông qua sự đồng thuận của hội đồng xét duyệt. Cụm tác phẩm trong hồ sơ của đạo diễn, gồm Nơi chúng tôi đã sống, Phản bội, Chuyện tử tế, Hà Nội trong mắt ai, Chuyện từ góc công viên và Tiếng vĩ cầm ở Mỹ Lai, đã không tích đủ 80% số phiếu đồng thuận từ các thành viên hội đồng chuyên ngành cấp Nhà nước, gây nên những ý kiến trái chiều từ người trong nghề và dư luận. Theo tiết lộ của Trần Văn Thủy, lý do cho việc hội đồng không chấp thuận là vì một bức thư của đạo diễn phim khoa học Nguyễn Lương Đức gửi đến Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch trước đó, cáo buộc phim Phản bội do ông thực hiện lấy nguyên xi từ bản gốc phim Liên Xô và chỉ lồng tiếng thuyết minh vào. Việc chủ đề của tác phẩm nói về chiến tranh biên giới cũng được cho là nguyên do khiến cơ quan thẩm quyền rơi vào thế khó xử vì sẽ bị Trung Quốc phản đối nếu trao giải cho ông nhờ cuốn phim này.
Câu chuyện về quãng đời vào chiến trường của Trần Văn Thủy từng được khắc họa trong bộ phim truyện hợp tác Việt Nam – Singapore Vũ khúc con cò, với hình tượng là một chiến sĩ vào chiến trường quay phim tên Vinh – một trong số những nhân vật chính của tác phẩm. Vào năm 2022, nhân kỷ niệm 40 năm ngày phim tài liệu Hà Nội trong mắt ai ra đời, ông đã được trao giải thưởng Lớn giải Bùi Xuân Phái – Vì tình yêu Hà Nội vì những cống hiến trọn đời dành cho điện ảnh.
Di sản > Giải thưởng và vinh danh > Giải thưởng điện ảnh

| Năm> Liên hoan phim Việt Nam | Giải thưởng> Liên hoan phim Việt Nam | Hạng mục> Liên hoan phim Việt Nam | Đề cử> Liên hoan phim Việt Nam | Kết quả> Liên hoan phim Việt Nam | Tham khảo> Liên hoan phim Việt Nam |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1973 | Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 2 | Phim tài liệu (kỉ niệm 20 năm điện ảnh cách mạng Việt Nam) | Những người dân quê tôi | Bông sen bạc |  |
| 1980 | Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 5 | Phim tài liệu | Phản bội | Bông sen vàng |  |
| 1980 | Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 5 | Đạo diễn xuất sắc (phim tài liệu) | Trần Văn Thủy | Đoạt giải |  |
| 1988 | Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 8 | Phim tài liệu | Hà Nội trong mắt ai | Bông sen vàng |  |
| 1988 | Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 8 | Đạo diễn xuất sắc (phim tài liệu) | Trần Văn Thủy | Đoạt giải |  |
| 1996 | Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 11 | Giải kỹ thuật xuất sắc của Cục Điện ảnh Việt Nam | Chuyện từ góc công viên | Đoạt giải |  |
| 1999 | Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 12 | Phim tài liệu | Tiếng vĩ cầm ở Mỹ Lai | Bông sen bạc |  |
| 1999 | Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 12 | Đạo diễn xuất sắc (phim tài liệu) | Trần Văn Thủy | Đoạt giải |  |
Giải thưởng Hội Điện ảnh Việt Nam
| 1995 | Giải thưởng Hội Điện ảnh Việt Nam 1994 | Phim tài liệu | Có một làng quê | Giải B |  |
| 1995 | Giải thưởng Hội Điện ảnh Việt Nam 1994 | Phim tài liệu | Một cõi tâm linh | Giải B |  |
| 1996 | Giải thưởng Hội Điện ảnh Việt Nam 1995 | Phim tài liệu | Chuyện từ góc công viên | Giải A |  |
| 1998 | Giải thưởng Hội Điện ảnh Việt Nam 1998 | Phim tài liệu | Tiếng vĩ cầm ở Mỹ Lai | Giải A |  |
Các giải thưởng quốc tế và trong nước
| 1970 | Giải thưởng Nguyễn Đình Chiểu | Phim tài liệu | Những người dân quê tôi | Đoạt giải |  |
| 1970 | DOK Leipzig [en] | Phim tài liệu | Những người dân quê tôi | Bồ câu bạc |  |
| 1975 | Liên hoan phim Trường Đại học Điện ảnh Liên Xô | Phim tài liệu | Nơi chúng tôi đã sống | Hoa cẩm chướng đỏ |  |
| 1981 | Liên hoan phim quốc tế Moskva lần thứ 12 | Giải thưởng của Ủy ban bảo vệ hòa bình | Phản bội | Bằng khen |  |
| 1988 | DOK Leipzig | Phim tài liệu | Chuyện tử tế | Bồ câu bạc |  |
| 1994 | Liên hoan phim tài liệu thời sự Châu Á | Phim tài liệu | Có một làng quê | Đoạt giải |  |
| 1999 | Liên hoan phim châu Á-Thái Bình Dương lần thứ 43 | Phim ngắn xuất sắc | Tiếng vĩ cầm ở Mỹ Lai | Con hạc vàng |  |
Đời tư

Trần Văn Thủy đã kết hôn và lập gia đình với nhà quay phim, Nghệ sĩ ưu tú Thủy Hằng. Ông có hai người con: một con trai cả là họa sĩ Trần Nhật Thăng, sinh năm 1972 và con gái tên Trần Thu Hương, sinh năm 1982. Sau khi thành hôn, cả hai đã đến ở nhờ nhà bạn và tại cơ quan một thời gian, trước khi tích cóp đủ tiền để mua một căn phòng nhỏ tại làng Ngọc Hà. Lúc đạo diễn Trần Văn Thủy từ Liên Xô trở về, vợ chồng ông nỗ lực mua lại nhà số 52 Hàng Bún từ nhà thơ Phan Vũ. Căn nhà này về sau do con trai ông tiếp quản. Từ năm 1997, gia đình ông đang sống tại một ngôi nhà nằm trong con ngõ nhỏ trên đường Hoàng Hoa Thám. Ngôi nhà này được xây dựng bằng số tiền Trần Văn Thủy tích cóp từ các dự án phim nước ngoài ông từng làm.
Đời tư > Hoạt động từ thiện

Không dừng lại ở lĩnh vực điện ảnh, đạo diễn Trần Văn Thủy cũng được biết đến với hoạt động thiện nguyện hướng tới những người sinh sống tại làng quê nghèo, nạn nhân của chất độc da cam. Ông đã cấp học bổng cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn và giúp cháu bé bị tật nguyền lên thành phố chữa trị. Ở quê nhà Nam Định, thông qua một số tổ chức như "Các bạn của Trần Văn Thủy" tại Paris và các quỹ từ thiện Pháp, ông xây dựng nhiều công trình quan trọng cho khu dân cư như trường học, nhà văn hóa, nhà thờ; xây cầu, bê tông hóa đường làng; lập mộ tổ,...
Chú thích

Trong giai đoạn từ 1973 đến 1977, Trần Văn Thuỷ đã theo học tại trường điện ảnh VGIK
Thủ tướng Phạm Văn Đồng là người đã xem Hà Nội trong mắt ai vào năm 1983 và tác động hết mức có thể để bộ phim phát hành ra đại chúng. Dù vậy, tác phẩm vẫn bị ra chỉ thị cấm chiếu bởi những chính khách cấp cao khác
Hai người mẹ (phim 1975)

Bài này viết về Phim điện ảnh Việt Nam. Đối với Phim truyền hình Hàn Quốc, xem Hai người mẹ (phim truyền hình).
| Hai người mẹ  |
| --- | --- |

Đạo diễn: Nguyễn Khắc Lợi
Kịch bản: Cầm Kỷ
Quay phim: Nguyễn Khánh Dư
Dựng phim: Nguyễn Văn Long
Âm nhạc: Nguyễn Văn Thương
Hãng sản xuất: Xưởng Phim truyện Việt Nam 
Công chiếu: 1975
Quốc gia:  Việt Nam  Lào
Ngôn ngữ: Tiếng Việt Tiếng Lào
Hai người mẹ (hay Hai bà mẹ) là một bộ phim điện ảnh Việt Nam về tình hữu nghị trong chiến tranh giữa Việt Nam và Lào do Nghệ sĩ nhân dân Nguyễn Khắc Lợi đạo diễn. Bộ phim được Xưởng Phim truyện Việt Nam sản xuất và công chiếu vào năm 1975.
Nội dung

Bộ phim xoay quanh tình hữu nghị, quá trình cùng chiến đấu, hy sinh của hai tộc Việt – Lào trong Chiến tranh Đông Dương. Trung Dũng là một chiến sĩ trẻ của một đơn vị pháo cao xạ, được giao nhiệm vụ bắt giữ một lính Mỹ. Nhân đó mà anh đã được dự một buổi lễ hội và làm quen với hai mẹ con Bua và Bun Mi. Cuộc gặp gỡ này đã gợi lại ký ức của bà Bua – một người phụ nữ Thái gốc Việt – về ký ức thất lạc người con trai vào 20 năm trước ở bản Na Hường, mường Mai Sơn thuộc tỉnh Sơn La.
Sơn La năm 1952, trước khi rút khỏi vùng Tây Bắc của Việt Nam, quân Pháp bắt những cô gái Thái đem theo sang Lào, Bua cũng là một trong số đó. Chồng bị giết, người con trai nhỏ của bà bị lạc trong trận càn của quân Pháp, được một người lính Việt Nam cứu và mang về nuôi dưỡng trong quân đội. Trong một tiệc rượu, bà Bua đã viện cớ đang ốm để từ chối ra múa phục vụ quân đội Pháp. Một quan chỉ huy Pháp đã tìm đến nơi giam Bua, có ý đồ hãm hiếp. Sau khi đâm chết tên quan chỉ huy, Bua chạy vào rừng và được một nữ cán bộ cách mạng Lào là Đuông Chăn cứu giúp. Một thời gian ngắn sau, quân Pháp tìm đến nơi che dấu Bua và giết Đuông Chăn. Bà Bua nhận nuôi Bun Mi, con gái của Đuông Chăn. Bun Mi tiếp tục thay mẹ hoạt động cách mạng ở Lào.
Sao khi Mỹ thế chân Pháp, hai mẹ con Bua đã tiếp tục tham gia cách mạng cùng người dân Lào và quân đội tình nguyện Việt Nam. Trong buổi lễ mừng chiến thắng, bà Bua đã nhận ra người con trai thất lạc trong số các chiến sĩ tình nguyện. Sau khi nói sự thật cho con gái nuôi, bà quyết định về Việt Nam.
Diễn viên

Thụy Vân vai Bua.
Lịch Du vai Đuông Chăn.
Phạm Thu An vai Bun Mi.
Lê Khanh vai Bun Mi lúc nhỏ.
Trần Trọng Dũng vai Trung Dũng.
Thu Hiền vai Bơ Lau.
Huy Công vai Lào La.
Hòa Tâm vai Đông Thau Chum.
Ngoài ra bộ phim còn có sự tham gia của một số diễn viên khác như Lân Bích, Tuấn Tú, Dương Bá Lộc, Lê Cường, Trần Đình Thọ, ...
Sản xuất

Năm 1975, Xưởng Phim truyện Việt Nam bắt đầu sản xuất bộ phim Hai người mẹ dựa trên kịch bản của Cầm Kỷ. Đây là bộ phim đầu tiên làm về đề tài tình hữu nghị chiến đấu giữa 2 nước Việt – Lào. Ban đầu, đạo diễn Nông Ích Đạt là người được phân công làm đạo diễn, tuy nhiên ông đã từ chối vì lý do sức khỏe. Cuối cùng, vị trí đạo diễn bộ phim được trao cho Nguyễn Khắc Lợi với sự hỗ trợ của hai phó đạo diễn là Nguyễn Khánh Dư và Trần Đình Thọ. Trong đó Nguyễn Khánh Dư cũng là người đảm nhận quay phim chính. Nhà biên kịch Hoàng Tích Chỉ được giao cho vai trò biên tập. Nghệ sĩ ưu tú Thanh Quý từng được mời tham gia bộ phim, tuy nhiên vì khả năng diễn xuất chưa đạt mà Thanh Quý đã phải nhường vai cho người khác. Lịch Du được mời vào vai chính người mẹ Đuông Chăn, đây là vai chính đầu tiên cũng là duy nhất trong sự nghiệp diễn xuất của bà.
Công chiếu và đón nhận

Bộ phim ra mắt khán giả Việt Nam lần đầu tiên vào tháng 8 năm 1975 và đã nhận được 2 giải thưởng cho đạo diễn và quay phim xuất sắc tại Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 4 vào năm 1977. Hơn 15 năm sau khi bộ phim hoàn thành, nhiều thành viên trong đoàn phim được nhà nước Việt Nam phong tặng các danh hiệu cho nghệ sĩ như  Huy Công, Lịch Du được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ ưu tú năm 1984 và 1997, nhà quay phim Nguyễn Khánh Dư, nhạc sĩ Nguyễn Văn Thương, họa sĩ thiết kế mỹ thuật Phạm Quang Vĩnh, đạo diễn Nguyễn Khắc Lợi, nữ diễn viên Thụy Vân lần lượt được phong danh hiệu Nghệ sĩ nhân dân vào các năm 1993, 2007 và 2019. Nữ diễn viên Lê Khanh từng đóng vai Bun Mi lúc nhỏ cũng được phong Nghệ sĩ nhân dân vào năm 2001.
Tháng 5 năm 2014, kỷ niệm 60 năm chiến thắng Chiến dịch Điện Biên Phủ, Tuần phim Việt Nam tại Lào được tổ chức. Trong 7 ngày tuần phim diễn ra, có tất cả 5 bộ phim truyện và 3 bộ phim tài liệu được công chiếu tại 4 địa điểm khác nhau tại thủ đô Viêng Chăn và tỉnh Savannakhet. Hai người mẹ là 1 trong 5 bộ phim truyện đó.
Giải thưởng

| Năm | Lễ trao giải | Hạng mục | Đối tượng đề cử | Kết quả | Nguồn |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1977 | Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 4 | Giải thưởng của Hội đồng giám khảo | Hai người mẹ | Bằng khen |  |
| 1977 | Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 4 | Đạo diễn xuất sắc | Nguyễn Khắc Lợi | Đoạt giải |  |
| 1977 | Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 4 | Quay phim xuất sắc | Nguyễn Khánh Dư | Đoạt giải |  |
Encephalartos woodii

| Encephalartos woodii |
| --- | --- |
Một cây Encephalartos woodii tại Vườn Bách Thảo Durban
Tình trạng bảo tồn
 Tuyệt chủng trong tự nhiên  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Cycadophyta
Lớp (class): Cycadopsida
Bộ (ordo): Cycadales
Họ (familia): Zamiaceae
Chi (genus): Encephalartos
Loài (species): E. woodii
Danh pháp hai phần
Encephalartos woodii Sander, 1908 
Encephalartos woodii là một loài tuế trong chi Encephalartos, đặc hữu của rừng oNgoye tại KwaZulu-Natal, Nam Phi. Nó là một trong những loài cây quý hiếm nhất trên thế giới, đã tuyệt chủng trong tự nhiên, với tất cả các cá thể đều là cây nhân bản. Loài này được Sander mô tả khoa học đầu tiên năm 1908.
Chú thích

↑  Donaldson, J.S. (2003). Encephalartos woodii. Sách đỏ 2006. IUCN 2006. Truy cập ngày 16 tháng 11 năm 2006.
↑  Jones, D.L. (1993). Cycads of the World: Ancient Plants in Today's Landscape. ISBN 0-7301-0338-2.
↑  The Plant List (2010). “Encephalartos woodii”. Truy cập ngày 9 tháng 8 năm 2013.
Phù Ninh (định hướng)

Phù Ninh có thể là một trong số các địa danh Việt Nam sau đây:
Huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ
Xã Phù Ninh, huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ.
Prunus rufa

| Prunus rufa> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Rosales
Họ (familia): Rosaceae
Chi (genus): Prunus
Loài (species): P. rufa
Danh pháp hai phần
Prunus rufa (Wall.) Steud., 1841 
Prunus rufa là loài thực vật có hoa trong họ Hoa hồng. Loài này được (Wall.) Steud. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1841.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Prunus rufa”. Truy cập ngày 11 tháng 6 năm 2013.[liên kết hỏng]
Benjamin List

| Benjamin List |
| --- | --- |

Sinh: 11 tháng 1, 1968 (56 tuổi) Frankfurt, Tây Đức (nay là Đức)
Học vị: Đại học Tự do Berlin (Diplom) Goethe University Frankfurt (PhD)
Giải thưởng: Giải Gottfried Wilhelm Leibniz (2016) giải Nobel hóa học (2021)
Sự nghiệp khoa học
Nơi công tác: Đại học Cologne Viện Max Planck về Nghiên cứu Than Đại học Hokkaido
Luận án: Synthese eines Vitamin B 12 Semicorrins (1997)
Người hướng dẫn luận án tiến sĩ: Johann Mulzer
 
Benjamin List (sinh ngày 11 tháng 1 năm 1968), còn được gọi là Ben List, là một nhà hóa học người Đức, là một trong những giám đốc của Viện Max Planck về Nghiên cứu Than và là giáo sư hóa học hữu cơ tại Đại học Cologne. Ông đã đồng phát triển organocatallysis, một phương pháp đẩy nhanh các phản ứng hóa học và làm cho chúng hiệu quả hơn. Ông đã nhận chung giải Nobel Hóa học năm 2021 với David MacMillan "cho sự phát triển của không đối xứng xúc tác hữu cơ".
Tiểu sử

Sinh ra trong một gia đình thuộc tầng lớp giai cấp tư sản giàu có ở Frankfurt, List là chắt của bác sĩ tim mạch Franz Volhard và là chắt thứ 2 của nhà hóa học Jacob Volhard. Ông là cháu trai của người đoạt giải Nobel y học năm 1995 Christiane Nüsslein-Volhard, là chị em ruột của mẹ ông.