stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Nghệ An ký
Lai lịch

Không biết chính xác năm khởi soạn và hoàn thành Nghệ An ký, chỉ biết sách này được Bùi Dương Lịch viết sau khi ông đã viết Nghệ An phong thổ ký(乂安風土記) và Nghệ An chí(乂安誌), và được khắc in vào khoảng đời Tự Đức (ở ngôi: 1847-1883), tức sau khi tác giả đã mất (1828).
Theo bài Tựa Nghệ An phong thổ ký (không đề tên tác giả), thì sách này được làm ra sau khi Ngô Nhân Tĩnh đến làm quan ở trấn Nghệ An (năm 1831, vua Minh Mệnh chia trấn này thành 2 tỉnh là Nghệ An và Hà Tĩnh). Trích bài Tựa:
Về nội dung, Nghệ An phong thổ ký do nhiều người viết, Bùi Dương Lịch làm Chủ biên, nhằm giới thiệu một số thắng tích nổi tiếng của xứ này.
Gần đây, Viện nghiên cứu Hán Nôm (Hà Nội) có tìm được một quyển sách nhỏ nhan đề là Nghệ An chí, gồm hai quyển Giáp và Ất. Sách chép tay, đã rách nát mấy tờ đầu và mấy tờ cuối, không có tựa, bạt và mục lục. Tờ đầu, dưới tên sách có đề: "Bùi Hoàng giáp tiên sinh trứ" (có nghĩa Hoàng giáp Bùi [Dương Lịch] soạn). Nội dung sách gồm 3 phần:
Địa chí: viết về biên giới và núi.
Thủy chí: viết về sông, suối, khe, hồ, cửa biển.
Nhân chí: viết về 54 văn nhân và võ nhân.
So với Nghệ An phong thổ ký, thì sách này chép kỹ hơn. Tuy nhiên, so với Nghệ An ký sau này, thì nó hãy còn giản lược. Vì vậy có thể nói Nghệ An chí được họ Bùi viết sau khi viết Nghệ An phong thổ ký, nhưng rồi vì chưa thỏa mãn, nên ông đã điều tra thêm, sưu tập thêm để viết thành Nghệ An ký. Nói cách khác, Nghệ An phong thổ ký và Nghệ An chí đều là "tiền thân" của Nghệ An ký.
Căn cứ vào bài Tựa Nghệ An phong thổ ký (vừa dẫn) và tiểu sử của Bùi Dương Lịch, thì ông làm ra sách này vào khoảng thời gian 1811-1812 (tức năm Ngô Nhân Tĩnh đến Nghệ An, rồi sai ông soạn sách), tức khi đang giữ chức Đốc học Nghệ An. Hai quyển sau là Nghệ An chí và Nghệ An ký, được ông soạn sau đó, có thể là vào những năm ông đã cáo quan về nhà.
Tìm hiểu về năm Nghệ An chí được khắc in, tra trong sách Đại Nam thực lục (Chính biên, đệ tứ kỷ) thì thấy có thông tin: năm Canh Tuất 1850, Bùi Thức Kiên (con của Bùi Dương Lịch, bấy giờ đang làm Thừa chỉ ở Nội các) có dâng lên vua Tự Đức 2 bộ sách của cha mình là Nghệ An ký và Bùi gia huấn hài. Có lẽ không lâu sau đó, Nghệ An ký được học trò hay con cháu tác giả đem khắc in (vì sách không viết rõ tên, mà chỉ đề là "Tồn Trai Bùi tiên sinh soạn" để tỏ lòng tôn kính). Tuy nhiên, vì bản sách mà ngày nay còn truyền (Thư viện Khoa học xã hội, ký hiệu A. 607) thiếu hẳn trang đầu, không có tựa, bạt, hay chú dẫn gì cả, nên không rõ được khắc in vào năm nào; chỉ phỏng đoán là khoảng đời Tự Đức, vì trong sách đã được kiêng húy cẩn thận (như chữ Nhậm [tên vua Tự Đức] được khắc bỏ nét ngang).
Năm 2012, Nghệ An ký (bản dịch của Viện nghiên cứu Hán Nôm) được giới thiệu đầy đủ trong Tổng tập dư địa chí Việt Nam (tập 3).
Nội dung (sơ lược)

Nghệ An ký gồm 2 quyển, khổ 28 x 18 cm, gồm 237 tờ (mỗi tờ 10 dòng, mỗi dòng 20 chữ), chữ khắc in dễ đọc, đầu sách không thấy có tựa hoặc bạt.
Sách có 3 chương lớn, là: Thiên chí (ghi về trời), Địa chí (ghi về đất) và Nhân chí (ghi về người). Đây là theo quan niệm "tam tài" (Thiên, Địa, Nhân) của Nho học, và được phân chia ra như sau:
Quyển I (95 tờ), gồm "Thiên chí" và "Địa chí"
Quyển II (142 tờ), chỉ có một chương "Nhân chí", viết về người ở trấn Nghệ An, chia làm 2 phần:
Giá trị

Là một nhân chứng của thời đại, lại thường đi du lãm khắp nơi trong xứ Nghệ, nên Bùi Dương Lịch biết nhiều và hiểu sâu về mảnh đất này. Ngoài ra, tác giả còn là một nhà giáo, lại có kinh nghiệm biên soạn địa chí, đồng thời cũng là người có tâm huyết, có một nhãn quan tiến bộ và khoa học…nên phần lớn sử liệu ở trong sách Nghệ An ký đều có "giá trị và đáng tin cậy"...Vì lẽ đó, tác phẩm đã được giới nghiên cứu đánh giá cao, chủ yếu về phương pháp biên soạn nghiêm túc, về nguồn sử liệu dồi dào và độc đáo .
Nhìn chung, mặc dù có một vài hạn chế (như chưa chú trọng mặt kinh tế và sinh hoạt của nhân dân), nhưng Nghệ An ký vẫn là bộ sách được biên soạn công phu, có giá trị về nhiều mặt, nhất là mặt địa lý lịch sử. Đặc biệt ở chương "Nhân chí" có một bản tự truyện đầy đủ về tác giả, với dụng ý trình bày những ghi chép về thời sự quốc gia mà tác giả có liên quan hoặc được tai nghe mắt thấy... Đó là điều đặc biệt quý đối với giới nghiên cứu lịch sử, chủ yếu là lịch sử thời kỳ cuối Lê sang triều Tây Sơn.
Sách tham khảo chính

Trần Văn Giáp, Tìm hiểu kho sách Hán Nôm. Nhà xuất bản Khoa học xã hội, 2003.
Nguyễn Huệ Chi, mục từ: "Bùi Dương Lịch" trong Từ điển văn học (bộ mới). Nhà xuất bản Thế giới, 2004.
Nguyễn Thị Thảo - Bạch Hào, "Bùi Dương Lịch và Nghệ An ký", in trong Tổng tập dư địa chí Việt Nam (tập 3). Nhà xuất bản Thanh Niên, 2012.
Chú thích

↑  GS. Nguyễn Huệ Chi, sách ở mục tham khảo, tr. 161.
↑  Theo THS. Bùi Văn Vượng (Lời dẫn, tr. 644) và Nguyễn Thị Thảo - Bạch Hào (sách ở mục tham khảo, tr. 653 – 654).
↑  Cũng nên biết thêm là do sự khuyến khích của Ngô Nhân Tĩnh mà Lưu Công Đạo viết Thiên Lộc huyện phong thổ chí và Vĩnh Lộc huyện chí (trong bài Tựa Thiên Lộc huyện phong thổ chí có nói đến sự việc này).
↑  Nguyễn Thị Thảo - Bạch Hào (sách ở mục tham khảo, tr. 652 – 653) và Nguyễn Huệ Chi (sách ở mục tham khảo, tr. 161).
↑  Trần Văn Giáp, sách ở mục tham khảo, tr. 698.
↑  Lược kê theo Trần Văn Giáp, (sách ở mục tham khảo, tr. 696-697). Vì có cả tiểu truyện của Bùi Dương Lịch nên có người nghi Nghệ An chí không phải của ông. Trần Văn Giáp cho rằng điều đó không đúng, vì khi chép các vị khác, tác giả đều chép là "công" (tức ông), nhưng trong tiểu truyện của mình đều xưng là "Lịch" (sách ở mục tham khảo, tr. 698).
↑  Tóm tắt theo THS. Bùi Văn Vượng (Lời dẫn, tr. 644) và Nguyễn Thị Thảo - Bạch Hào (sách ở mục tham khảo, tr. 653 – 654).
↑  Tuy nhiên, đây là nhược điểm chung của các tác giả Việt Nam ở thời phong kiến (Nguyễn Thị Thảo - Bạch Hào, tr. 654).
↑  Nguyễn Thị Thảo - Bạch Hào, sách ở mục tham khảo, tr. 652–653.
Pagodula echinata

| Pagodula echinata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Mollusca
Lớp (class): Gastropoda
Liên họ (superfamilia): Muricoidea
(không phân hạng): nhánh Caenogastropoda nhánh Hypsogastropoda nhánh Neogastropoda
Họ (familia): Muricidae
Phân họ (subfamilia): Trophoninae
Chi (genus): Pagodula
Loài (species): P. echinata
Danh pháp hai phần
Pagodula echinata (Kiener, 1840) 
Danh pháp đồng nghĩa
  Danh sách  Fusus echinatus Kiener, 1840  Trophon carinatus Jeffreys, 1883  Trophon carinatus var. cinara Monterosato, 1884  Trophon carinatus var. depressa Locard, 1897  Trophon carinatus var. elongata Locard, 1897  Trophon carinatus var. major Locard, 1897  Trophon carinatus var. mutica Locard, 1897  Trophon carinatus var. spinosa Locard, 1897  Trophon carinatus var. tenuis Monterosato, 1884  Trophon echinatus (Kiener, 1840)  Trophon grimaldii Dautzenberg & Fischer, 1896  Trophon multilamellosus auct. (not Philippi, 1844)  Trophon vaginatus auct. (not Cristofori & Jan, 1832)  Trophonopsis carinatus aculeatus Settepassi, 1977  Trophonopsis carinatus hirtus Settepassi, 1977  Trophonopsis carinatus multiaculeatus Settepassi, 1977  
Pagodula echinata là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Muricidae, họ ốc gai.
Chú thích

↑  Kiener L.C. 1838-1879. Species general et iconographie des coquilles vivantes. Paris.. World Register of Marine Species, accessed ngày 24 tháng 4 năm 2010.
1 2  Pagodula echinata (Kiener, 1840). World Register of Marine Species, truy cập 24 tháng 4 năm 2010.
Lytta vulnerata

| Lytta vulnerata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Meloidae
Chi (genus): Lytta
Loài (species): L. vulnerata
Danh pháp hai phần
Lytta vulnerata LeConte, 1851 
Lytta vulnerata là một loài bọ cánh cứng trong họ Meloidae. Loài này được LeConte miêu tả khoa học năm 1851.
Chú thích

↑  Meloidae in Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Nguyễn Hữu Tình

Nguyễn Hữu Tình (sinh năm 1935), bí danh Hà Bắc, là một sĩ quan cấp cao trong Quân đội nhân dân Việt Nam, hàm Thiếu tướng, nguyên Phó Chủ nhiệm kiêm Tham mưu trưởng Tổng cục Hậu cần.
Thân thế và sự nghiệp

Ông sinh ngày 11 tháng 1 năm 1935, quê tại xã Liên Mạc, huyện Mê Linh, tỉnh Vĩnh Phúc. (nay là Hà Nội)
Ông nhập ngũ ngày 17 tháng 3 năm 1953, được kết nạp vào Đảng ngày 31 tháng 12 năm 1958 (chính thức 1 tháng 9 năm 1959).
Năm 1948, ông tham gia dạy bình dân học vụ và dân quân tự vệ xóm tại quê nhà
Tháng 7 năm 1953, chiến sĩ văn thư tỉnh đội Vĩnh Phúc
Tháng 10 năm 1953, chiến sĩ Đại đội 103 Tiểu đoàn 10 Trung đoàn 77 Bộ Tổng Tư lệnh
Tháng 1 năm 1954, đội viên  rồi đội phó đội cải cách ruộng đất ở Phú Thọ, Sơn Tây, Hưng Yên.
Tháng 1 năm 1957, ông là tiểu đội phó Đại đội 2 Tiểu đoàn 1 Đại đoạn Pháo cao xạ 367
Tháng 11 năm 1957, được cử đi học tại Trường Sĩ quan Pháo binh khóa 1 Trường Cao xạ 400
Tháng 4 năm 1959, trung đội trưởng Đại đội 4 Trung đoàn Pháo phòng không 214 Bộ Tư lệnh Pháo binh (F351)
Tháng 8 năm 1962, trung đội trưởng Đại đội 1 Trung đoàn pháo phòng không 214 Bộ Tư lệnh Phòng không
Tháng 3 năm 1963, đại đội phó Đại đội 3 Trung đoàn Pháo phòng không 214 Quân khu 4 Bộ Tư lệnh Phòng không
Năm 1964, đại đội trưởng Đại đội 3 Trung đoàn pháo phòng không 214 Quân khu 4.
Tháng 11 năm 1965, ông được cử giữ chức vụ Tham mưu trưởng Tiểu đoàn 1 Trung đoàn Pháo phòng không 214 Quân khu 4
Tháng 3 năm 1966, Tham mưu trưởng Tiểu đoàn 1 phụ trách Tiểu đoàn phó Tiểu đoàn 1 Trung đoàn pháo phòng không 214 Quân khu 4
Năm 1968, tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 1 Trung đoàn pháo phòng không 214 Sư đoàn Phòng không 375 Quân khu 4
Năm 1969, Tham mưu phó Trung đoàn pháo phòng không 214 Quân khu 4
Năm 1970, trung đoàn phó Trung đoàn Pháo phòng không 233 Quân khu 4
Tháng 3 năm 1974, trung đoàn trưởng Trung đoàn Pháo phòng không 214 Quân khu 4.
Tháng 7 năm 1978, ông được cử đi học tại Học viện Hậu cần
Tháng 8 năm 1980, sư đoàn trưởng Sư đoàn 342 Quân đoàn 65 Quân khu 4
Tháng 6 năm 1981, sư đoàn trưởng Sư đoàn 311 Quân đoàn 26 Quân khu 1
Tháng 9 năm 1985, Phó Tham mưu trưởng Quân đoàn 26 Quân khu 1
Tháng 9 năm 1986, Phó Tư lệnh Quân đoàn 26 rồi được cử đi học bổ túc tại Học viện Hậu cần của Liên Xô.
Tháng 6 năm 1987 ông được cử giữ chức vụ Chủ nhiệm Hậu cần Quân khu 1
Tháng 5 năm 1991, Phó Chủ nhiệm Tổng cục Hậu cần kiêm Tham mưu trưởng Tổng cục Hậu cần, Bí thư Đảng ủy Tổng cục
Tháng 11 năm 1994, Phó chủ nhiệm Tổng cục Hậu cần, Bí thư Đảng ủy Tổng cục
Ngày 1 tháng 1 năm 2000, ông nghỉ hưu
Thiếu tướng (8.1990).
Khen thưởng

Huân chương Quân công hạng Ba
Huân chương Chiến công hạng Nhì
Huân chương Chiến sĩ vẻ vang (hạng Nhất, Nhì, Ba)
Huy chương Quân kỳ quyết thắng
Huy hiệu 40 năm tuổi Đảng
Chú thích

↑  Từ điển Bách khoa Quân sự Việt Nam năm 2004, tr.115
Piberegg

| --- | --- |
Piberegg
Huy hiệu: Vị trí

Hành chính
Quốc gia:  Áo
Bang: Steiermark
Huyện: Voitsberg

Thị trưởng: Hannes Peißl (SPÖ)
Dữ liệu thống kê cơ bản
Diện tích: 14,38 km² (5,6 mi²)

Độ cao: 460 m  (1509 ft)
Dân số: 389  (2005)
 - Mật độ: 27 /km² (70 /sq mi)



Thông tin khác
Múi giờ: CET/CEST (UTC+1/+2)
Biển số xe: VO
Mã bưu chính: 8572
Mã vùng: 03142
Website: www.piberegg.steiermark.at 
Piberegg là một đô thị thuộc huyện Voitsberg thuộc bang Steiermark, nước Áo. Đô thị Piberegg có diện tích 14,38 km², dân số thời điểm cuối năm 2005 là 389 người.
| x t Đô thị tại Voitsberg |
| --- | --- |
  Bärnbach ·  Edelschrott ·  Gallmannsegg ·  Geistthal ·  Gößnitz ·  Graden ·  Hirschegg ·  Kainach bei Voitsberg ·  Köflach ·  Kohlschwarz ·  Krottendorf-Gaisfeld ·  Ligist ·  Maria Lankowitz ·  Modriach ·  Mooskirchen ·  Pack ·  Piberegg ·  Rosental an der Kainach ·  Salla ·  Sankt Johann-Köppling ·  Sankt Martin am Wöllmißberg ·  Söding ·  Södingberg ·  Stallhofen ·  Voitsberg
Nhĩ Chu Thế Long

Nhĩ Chu Thế Long (chữ Hán: 尒朱世隆, 500 – 532), tên tự là Vinh Tông, người Bắc Tú Dung xuyên , dân tộc Yết đã Tiên Ti hóa, thành viên gia tộc Nhĩ Chu, tướng lãnh, quyền thần nhà Bắc Ngụy trong lịch sử Trung Quốc.
Cuộc đời và sự nghiệp > Thân ở Lạc Dương, lòng ở Tấn Dương

Thế Long là em họ của quyền thần Nhĩ Chu Vinh nhà Bắc Ngụy, có anh trai là Nhĩ Chu Ngạn Bá, Nhĩ Chu Trọng Viễn.
Cuối thời Hiếu Minh đế, Thế Long được làm Trực trai, chuyển làm Trực tẩm, sau đó kiêm Trực các, gia Tiền tướng quân . Nhĩ Chu Vinh dâng biểu xin vào triều, Linh thái hậu ghét ông ta, lệnh Thế Long đến Tấn Dương úy dụ Vinh. Vinh nhân đó muốn giữ ông lại, Thế Long nói: “Triều đình ngờ anh, nên lệnh Thế Long đến, nay nếu ở lại, họ sẽ phòng bị, không phải kế hay đâu!” Vinh mới để ông về. Đến khi Vinh cử binh nam tiến nhằm vào Lạc Dương (528), Thế Long bèn bỏ trốn, gặp lại Vinh ở Thượng Đảng.
Đầu niên hiệu Kiến Nghĩa (528), Thế Long được trừ chức Cấp sự Hoàng môn thị lang. Hiếu Trang đế lên ngôi, được đặc trừ chức Thị trung, Lĩnh quân tướng quân, Tả vệ tướng quân, Lĩnh tả hữu, Tứ Châu đại trung chánh, phong Nhạc Bình quận Khai quốc công, thực ấp 1200 hộ. Rồi được trừ chức Xa kỵ tướng quân, kiêm Lĩnh quân, ít lâu sau được thụ Tả quang lộc đại phu, kiêm Thượng thư hữu bộc xạ; sau đó Tức chân .
Tướng nhà Lương là Trần Khánh Chi hộ tống Bắc Hải vương Nguyên Hạo uy hiếp Đại Lương (529), có chiếu lấy Thế Long làm Giả nghi đồng tam tư, Tiền quân đô đốc, trấn thủ Hổ Lao. Trần Khánh Chi đã hạ Huỳnh Dương, bắt Hành đài Dương Dục, Thế Long sợ hãi trốn về, rồi cùng Hiếu Trang đế chạy lên phía bắc. Xa giá đến Hà Nội, Thế Long được làm Giả phiếu kỵ đại tướng quân, Hành đài hữu bộc xạ, Đô đốc Tương Châu chư quân sự, Tương Châu thứ sử, Đương Châu đô đốc. Khi xa giá về cung, được trừ chức Phiếu kỵ đại tướng quân, Thượng thư tả bộc xạ, Nhiếp tuyển, Tả hữu sương xuất nhập. Thế Long xin giải chức Thị trung, có chiếu cho gia chức Tán kỵ thường thị.
Cái chết

Khi Cao Hoan khởi binh (531), bọn Trọng Viễn, Độ Luật đều ngu xuẩn cậy mạnh nên không quan tâm, chỉ có Thế Long rất lấy làm lo sợ. Sau khi liên quân họ Nhĩ Chu thất bại ở trận Hàn Lăng, Thế Long xin đại xá thiên hạ, Tiết Mẫn đế không đồng ý. Thế Long lệnh thủ hạ là Ngoại binh tham quân Dương Thúc Uyên cưỡi ngựa đến gấp thành Bắc Trung, tập hợp tàn quân, lần lượt cho họ vào thành. Hộc Tư Xuân cũng về đến đấy, lừa Thúc Uyên rằng: “Bộ hạ của Thiên Quang đều là người phương tây, nghe nói bọn họ muốn cướp bóc kinh ấp, dời đô sang Trường An; nên trước hết hãy cho ta vào, để phòng bị họ.” Thúc Uyên tin lời mà cho Xuân đi qua.
Xuân về đến Hà Kiều thì phát động binh biến, giết sạch đồng đảng của họ Nhĩ Chu; lệnh Hành đài Trưởng Tôn Trĩ đến cửa khuyết tâu lên tình hình; riêng Đô đốc Giả Hiển Trí, Trương Hoan soái kỵ binh tập kích, bắt được Thế Long và anh trai là Ngạn Bá, đều chém đầu. Khi ấy Thế Long hưởng dương 33 tuổi.
Dật sự

Ngày hối tháng giêng ÂL năm ấy, các quan lệnh, bộc (tức Thế Long và các thuộc cấp) không lên Thượng thư tỉnh, nên cửa tây (của hoàng thành) không mở. Chợt có tên gia nô của Hà Nội thái thú Điền Thiếp báo với đình trưởng giữ cửa tỉnh rằng: “Sáng nay Lệnh vương mượn một cỗ xe bò, cả ngày ở Lạc Tân du ngoạn. Đến chiều, vương về tỉnh, (tôi) đem xe ra cửa Đông Dịch, mới thấy trên xe không còn đệm, xin nói để được rõ.” (Thế Long là Thượng thư lệnh, lại được phong vương, nên gọi như vậy) Đình trưởng cho rằng không có ai vào tỉnh, cũng không có vết bánh xe, mà tên gia nô cứ nói mãi như vậy, bèn làm công văn trình báo. Thượng thư đô lệnh sử Tạ Viễn ngờ rằng tên gia nô nói càn, bẩm với Thế Long, xin tra xét. Đô quan lang Mục Tử Dung thẩm vấn, tên gia nô trình bày chuyến đi rất cụ thể, mô tả hình dáng của Thế Long cũng chuẩn xác. Mục Tử Dung cùng Tạ Viễn đích thân xem xét các dấu vết của chuyến đi, quả đúng như lời tên gia nô. Thế Long biết được, rất lấy làm không vui.
Cũng trong năm này, Thế Long cùng Lại bộ thượng thư Nguyên Thế Tuấn chơi Ác sóc, chợt nghe trên bàn cờ có âm thanh, rồi một con cờ bỗng dưng lật ngược, ông rất khó chịu. Vợ của Thế Long là Hề thị từng mơ thấy có người đem đầu chồng đi mất, ông nói với Hề thị đó là điềm chẳng lành.
Chú thích

↑  Nay là Chu Gia Xuyên dọc theo các huyện Thần Trì, Ngũ Trại, Bảo Đức thuộc tây bắc bộ Sơn Tây.
↑  Tùy thư – Bách quan chí trung: Thuộc quan của Trực các, có Chu y trực các, Trực các tướng quân, Trực tẩm, Trực trai, Trực hậu.
↑  即真. 即/Tức (Theo tự điển Thiều Chửu) nghĩa là Ngay; như 即刻/tức khắc/ngay lập tức. 真/Chân nghĩa là Chân thực, tình thành rất mực gọi là chân; như 眞諦/chân đế/đạo lý chân thực. Tức chân là trường hợp quan lại thay thế hoặc kiêm nhiệm được chánh thức tiếp nhận chức vụ; VD: Tam quốc chí, Thục chí – Dương Hồng truyện: “Lượng vì thế dâng biểu lấy Hồng lĩnh Thục Quận thái thú, mọi việc đều xong, nên cho tức chân.”
↑  摄选. 摄/Nhiếp nghĩa là Kiêm, thay; như 攝位/nhiếp vị/làm thay địa vị người khác. 选/Tuyển nghĩa là Chọn, tới trong số nhiều mà kén chọn lấy một số tốt đẹp gọi là tuyển; như 精選/tinh tuyển/chọn kỹ. Nhiếp tuyển là trường hợp quan lại được kiêm nhiệm Lại bộ thượng thư (tức là phụ trách tuyển trạch nhân sự); VD: Bắc sử – Hình Hân truyện: “Tề Văn Tương vương nhiếp tuyển, nghĩ Hân làm Tư đồ hữu trường sử, chưa tấu, gặp bệnh mất, sĩ hữu thương xót.”
Oxera pulchella

| Oxera |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Lamiales
Họ (familia): Lamiaceae
Chi (genus): Oxera Labill.
Loài (species): O. pulchella
 Labill., 1824 
Loài điển hình
Oxera pulchella Labill. 
Danh pháp đồng nghĩa
 Oncoma Spreng.  Maoutia Montrouz., non Maoutia Wedd.  Borya Montrouz. ex Beauvis. 1901 not Labill. 1805 nor Willd. 1806 
Oxera pulchella là một loài thực vật có hoa trong họ Hoa môi. Loài này được Labill. mô tả khoa học đầu tiên năm 1824.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Oxera pulchella”. Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2013.
Callipallene emaciata

| Callipallene emaciata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
Lớp (class): Pycnogonida
Bộ (ordo): Pantopoda
Họ (familia): Callipallenidae
Chi (genus): Callipallene
Loài (species): C. emaciata
Danh pháp hai phần
Callipallene emaciata Dohrn, 1881 
Callipallene emaciata là một loài nhện biển trong họ Callipallenidae. Loài này thuộc chi Callipallene. Callipallene emaciata được miêu tả khoa học năm 1881 bởi Dohrn.
Aiuruoca

| Aiuruoca |
| --- | --- |
—  Đô thị  —
 

  Hiệu kỳ

AiuruocaLocation in Brazil
Quốc gia:  Brazil
Bang: Minas Gerais
Vùng thuộc bang: Sul e Sudoeste de Minas
Tiểu vùng: Andrelândia
Diện tích
 • Tổng cộng: 650,069 km2 (250,993 mi2)
Dân số (2007)
 • Tổng cộng: 6.239
 • Mật độ: 9,8/km2 (25/mi2)
Múi giờ: BRT (UTC-3)
 • Mùa hè (DST): BRST (UTC-2)
37450-000 a 37451-999 
Mã điện thoại: 35 
Aiuruoca là một đô thị thuộc bang Minas Gerais, Brasil. Đô thị này có diện tích 650,069 km², dân số năm 2007 là 6239 người, mật độ 9,8 người/km².
Nghệ mảnh

| Nghệ mảnh |
| --- | --- |

Tình trạng bảo tồn
 Ít quan tâm  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
(không phân hạng): Commelinids
Bộ (ordo): Zingiberales
Họ (familia): Zingiberaceae
Phân họ (subfamilia): Zingiberoideae
Tông (tribus): Zingibereae
Chi (genus): Curcuma
Loài (species): C. gracillima
Danh pháp hai phần
Curcuma gracillima Gagnep., 1903 
Danh pháp đồng nghĩa
 Curcuma gracillima var. elatior Gagnep., 1903  Hitcheniopsis gracillima (Gagnep.) Loes., 1930 
Nghệ mảnh (danh pháp khoa học: Curcuma gracillima) là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được François Gagnepain mô tả khoa học đầu tiên năm 1903. Mẫu vật định danh thu thập khoảng năm 1875-1877 tại tả ngạn sông Mê Kông (miền trung Lào, núi La Khou).
Từ nguyên

Tính từ định danh gracillima (giống đực: gracillimus, giống cái: gracillima, giống trung: gracillimum) trong tiếng Latinh nghĩa là thanh mảnh nhất, mỏng nhất. Nó là dạng so sánh cao nhất của tính từ gracilis nghĩa là thanh mảnh, mỏng.
Phân bố

Là một loại cây nhiệt đới bản địa miền đông Thái Lan, Campuchia (?), miền nam Lào kéo dài đến đông nam Việt Nam. Tại Việt Nam, cây này phân bố từ Tây Nguyên đến Tây Ninh, (bao gồm Khu bảo tồn thiên nhiên Tà Cú, Khu bảo tồn thiên nhiên Bình Châu – Phước Bửu, Rừng phòng hộ Tân Phú).
Môi trường sống là rừng, ở cao độ 100 đến 200 m. Nó là loại cây thảo có thân rễ, ngủ trong mùa khô, mọc ở rừng thưa lá nửa sớm rụng vùng đất thấp trên đất cát ẩm, thường ở những vùng đồng cỏ ngập nước theo mùa. Phần sinh dưỡng chết hoàn toàn trong mùa khô. Khi những cơn mưa bắt đầu, chồi bắt đầu mọc trở lại và nó ra hoa 1-2 tháng sau khi bắt đầu mùa mưa.
Mô tả

Cây thảo thanh mảnh, cao 20–25 cm. Bẹ dài 3–6 cm. Rễ không rõ. Củ thơm, nhỏ. Lá 4-5; 1-2 lá dưới cùng không phiến, các lá trên có cuống dài, phiến lá hình mác, thẳng, 17-22 × 0,8-1,2(-3) cm, đáy và đỉnh thon nhỏ rất mạnh, hơi vượt quá cụm hoa. Cuống lá dài 5–10 cm. Cán hoa dài, thanh mảnh, 5–12 cm. Cụm hoa nhỏ, 2,5-3,2(-5) × 1,5-1,8 cm, ở giữa lá. Lá bắc 5-8, hình xoan, màu xanh lục tới đỏ chói, tới 1,2 × 1,2 cm, đỉnh cong nhiều hay ít, hơi xếp lợp. Hoa màu trắng, thơm, dài 1,3 cm, hơi vượt lá bắc. Đài hoa hình chuông, 0,4 × 0,3 cm, 3 răng, răng hình tam giác, hơi tù. Ống tràng dài 0,5-0,6 cm, ~2 lần dài hơn đài hoa; thùy hình xoan, dài 0,5-0,7 cm; thùy lưng dạng nắp, các thùy bên hình mác, đỉnh thon nhỏ. Chỉ nhị ngắn, phẳng, đáy rậm lông, các ngăn song song, dài xấp xỉ, rậm lông dễ thấy, đáy không cựa, mô liên kết hiếm thấy. Nhị lép rộng, 0,5-0,6 × 0,3 cm, hình nêm cắt cụt, hiếm khi vượt quá bao phấn, đáy rậm lông. Cánh môi hình trứng ngược tới tròn, 0,6-0,7 × 0,6-0,7 cm, xẻ 2 thùy sâu đến giữa, đáy rậm lông, các thùy cắt cụt lệch. Đầu nhụy hình ống không lông rung, không có đĩa. Bầu nhụy nhẵn nhụi, 3 ngăn, các ngăn nhiều noãn. Về hình thái, C. gracillima tương tự như C. sparganifolia.
Curcuma gracillima var. elatior: Lá ở giữa có đốm nâu nhạt, 40 × 1,5-1,8 cm. Hoa màu trắng ánh lục, có sọc, với điểm nhọn nhỏ. Lá bắc xanh lục. Đài hoa 2 lần nhỏ hơn. Các thùy tràng hoa 2 lần nhỏ hơn. Nhị lép rộng bằng một nửa. Cánh môi hẹp. Bao phấn không rậm lông. Mẫu định danh Godefroy n. 386, thu thập tại núi Pursat (Campuchia) ngày 5 tháng 6 năm 1875.
Sử dụng

Loài này không được dùng làm thực phẩm hoặc làm thuốc, nhưng những cây gieo trồng ở Thái Lan được sử dụng để tạo ra những cây cảnh lai ghép.
Chú thích

Tư liệu liên quan tới Curcuma gracillima tại Wikimedia Commons
Dữ liệu liên quan tới Curcuma gracillima tại Wikispecies
Vườn thực vật hoàng gia Kew; Đại học Harvard; Australian Plant Name Index (biên tập). “Curcuma gracillima”. International Plant Names Index.
1 2 3 4 5  Tran H. D. & Leong-Škorničková J. (2019). “Curcuma gracillima”. The IUCN Red List of Threatened Species. 2019: e.T117309037A124281565. doi:10.2305/IUCN.UK.2019-3.RLTS.T117309037A124281565.en. Truy cập ngày 28 tháng 2 năm 2021.
1 2 3 4 5 6  Gagnepain F., 1903. Zingibéracées nouvelles de l’herbier du Muséum: Curcuma gracillima. Bulletin de la Société Botanique de France 50 (serie 4 - tập 3) Note 7(1): 161.
1 2 3  Phạm Hoàng Hộ, 1999. Cây cỏ Việt Nam. Mục từ 9532. Curcuma gracillima Nghệ mảnh. Quyển III, trang 457. Nhà xuất bản Trẻ.
↑  The Plant List (2010). “Curcuma gracillima”. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2013.
↑  Curcuma gracillima trong Plants of the World Online. Tra cứu ngày 28-2-2021.
↑  Sirirugsa P., Larsen K. & Maknoi C., 2007. The genus Curcuma L. (Zingiberaceae): distribution and classification with reference to species diversity in Thailand Lưu trữ 2021-07-25 tại Wayback Machine. Gardens' Bulletin Singapore 59: 203-220.
| --- | --- |
Thẻ nhận dạng đơn vị phân loại:  Wikidata: Q15326857  Wikispecies: Curcuma gracillima  BOLD: 555246  EoL: 1122322  GBIF: 2757565  IPNI: 796444-1  IUCN: 117309037  NCBI: 378007  Plant List: kew-235226  POWO: urn:lsid:ipni.org:names:796444-1  Tropicos: 100174876  WCSP: 235226
Oxera palmatinervia

| Oxera palmatinervia> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Lamiales
Họ (familia): Lamiaceae
Chi (genus): Oxera
Loài (species): O. palmatinervia
Danh pháp hai phần
Oxera palmatinervia Dubard, 1906 
Oxera palmatinervia là một loài thực vật có hoa trong họ Hoa môi. Loài này được Dubard mô tả khoa học đầu tiên năm 1906.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Oxera palmatinervia”. Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2013.