Curcuma sixsensesensis
Mô tả

Cây thảo có thân rễ sống trên cạn, cao 0,3–0,4 m. Thân rễ hình trứng đến hình trứng hẹp, 2–3 × 0,5–1,5 cm, với các nhánh mỏng ngắn hướng xuống dưới, bên ngoài màu nâu nhạt, bên trong màu trắng kem đến vàng nhạt (trên mặt cắt ngang); các vảy thân rễ hình tam giác, màu nâu, nhẵn nhụi; củ rễ hình thoi, 2,0–3,5 × 1,5–3 cm, màu nâu nhạt, bên trong màu trắng với tâm màu trắng trong mờ, cách thân rễ 8 cm. Chồi lá 1-3 trên một cây với 2–5 lá phát triển cùng lúc hoặc ngay sau khi ra hoa; thân giả dài 15–25 cm, màu xanh nhạt bao gồm các bẹ lá và lá bắc bao; lá bắc bao 3–5, nhẵn nhụi, màu ánh hồng, trở thành dạng giấy và rữa nát khi già; bẹ lá màu xanh lục, nhẵn nhụi; lưỡi bẹ dài 2–3 mm, 2 thùy, trong suốt, màu ánh xanh lục, nhẵn nhụi, mép có lông rung; cuống lá 5–20 cm, các cuống lá của lá gốc ngắn hơn nhiều so với cuống lá đỉnh, có rãnh, màu xanh lục, nhẵn nhụi; phiến lá 20–22 × 5–8 cm, hình elip đến hình mác, tù đến thuôn tròn và hơi lệch ở đáy, thuôn dần thành nhọn thon ở đỉnh, hơi gấp nếp, có lông tơ, màu xanh lục sáng ở phía gần trục, nhẵn nhụi, màu xanh lục nhạt ở phía xa trục, nhẵn nhụi; gân giữa màu xanh lục, nhẵn nhụi cả hai mặt, hơi có rãnh ở phía gần trục. Cụm hoa bên, với cuống ngầm dưới đất; cuống hoa 10–20 cm, màu trắng; bông dài 4–5 cm, đường kính 4–5 cm ở giữa, không có mào hoa rõ nét, bao gồm 7–12 lá bắc; lá bắc 3,0–5,5 × 1,5–4,0 cm, hình trứng rộng đến hình thoi (rộng hơn ở đáy, hẹp dần về phía đỉnh), màu trắng tinh khiết đến màu trắng ánh lục, mép và đỉnh có màu hồng hoặc không, nhẵn nhụi cả hai mặt, hợp sinh ở 1/4–1/3 phần dưới, nhọn, đảo ngược; lá bắc con hình dùi, 2–5 × 0,5–1,0 mm, hình tam giác hẹp, trong mờ, nhẵn nhụi, thường tiêu giảm hoàn toàn. Hoa dài 4,5–5,5 cm, thò ra từ lá bắc; đài hoa dài 20–23 mm, 3 răng, với vết rạch một bên dài ~5–7 mm, bán trong mờ, màu trắng, nhẵn nhụi; ống hoa dài ~2,7–3,0 cm, hình trụ hẹp ở đáy phía trên bầu nhụy, hình phễu ở đỉnh, bên ngoài màu trắng, có lông tơ ở phần hình phễu, bên trong màu trắng, nhẵn nhụi ở đáy, có lông về phía họng; các thùy tràng lưng 20–23 × 5–7 mm, hình tam giác hẹp-hình trứng, lõm, với các bên hơi cong vào trong, có mấu nhọn ở đỉnh, mấu nhọn ~1–2 mm, bên ngoài màu trắng với ánh hồng ở đỉnh, bên trong màu trắng; các thùy tràng bên 18–20 × 5–6 mm, hình tam giác hẹp, đỉnh nhọn, bán trong mờ; cánh môi 21–23 × 14–16 mm, ba thùy, hình trứng ngược hẹp đến hình thoi, đỉnh của thùy giữa có khía đến 2 răng với một vết rạch dài 5–12 mm, màu trắng tinh, dải giữa màu vàng ở nửa đỉnh, màu trắng ở đáy; nhị lép bên ~21–23 × 15–18 mm, hình thoi, màu trắng tinh, nhẵn nhụi cả hai bên, đỉnh nhọn. Nhị dài 15–16 mm; chỉ nhị phẳng, dài 6–7 mm, đường kính 3–4 mm ở đáy, đường kính 1,5–2 mm ở đỉnh (điểm bám vào mô liên kết), màu trắng tinh, có lông tơ với các lông tuyến; bao phấn dài 11 mm (bao gồm mào và cựa bao phấn), thuôn dài (cong nhẹ) khi nhìn từ bên với phần phình tròn nổi rõ cố định bên dưới mô vỏ bao phấn và hướng vào trong, cựa dài ~1,5 mm; mô liên kết màu trắng tinh, rậm lông tơ với các lông tuyến; mào bao phấn dài 1–1,2 mm, mập, đỉnh thuôn tròn; mô vỏ bao phấn 7–8 × 0,5–1,3 mm, hình trứng ngược hẹp, nứt dọc theo toàn bộ chiều dài của chúng; phấn hoa màu trắng. Tuyến trên bầu 2, dài 5–6 mm, đường kính 0,6 mm, màu trắng, với các đỉnh tù. Vòi nhụy màu trắng, nhẵn nhụi, nằm ở đáy trong rãnh lưng ống hoa; đầu nhụy hình đầu, đường kính khoảng 1,1 cm, màu vàng nhạt, với lỗ có lông rung, hướng về phía trước; bầu nhụy khoảng 3–5 × 2–4 mm, 3 ngăn, màu trắng, nhẵn nhụi. Quả hình cầu đến hình elipxoit rộng, 11–12 × 9–11 mm, màu trắng kem, gần như nhẵn nhụi. Hạt hình trứng ngược, kích thước 4–5 mm, màu nâu nhạt, bóng, với áo hạt có khía màu trắng.