Trận sông Marne lần thứ nhất

| x t sMặt trận phía Tây |
| --- | --- |
1914  Đức xâm lược Bỉ Liège  Dinant  Namur  Biên giới Lorraine  Ardennes  Charleroi  Mons  Trouée de Charmes  Đại Thoái lui Le Cateau  Étreux  St. Quentin lần một  Maubeuge  Grand Couronné  Marne lần một  Aisne lần một  Antwerp  Chạy đua ra biển Yser  Ypres lần một  Chiến dịch mùa Đông  Artois lần một 1915 Champagne lần thứ nhất  Hartmannswillerkopf  Neuve Chapelle  Ypres lần hai  Artois lần hai Hébuterne  Champagne lần hai  Loos  Artois lần ba  Tấn công phosgene 1916 Gò Bluff  Cứ điểm Hohenzollern  St Eloi  Hulluch  Wulverghem  Vòng cung Kink  Cao điểm Vimy 1916  Mont Sorrel  Verdun  Boar's Head  Somme lần một  Fromelles 1917 Ancre  Alberich  Tổng tấn công Nivelle Arras  Vimy  Aisne lần hai  Champagne lần ba  Messines  Passchendaele  La Malmaison  Cambrai 1918 Tổng tấn công Mùa xuân 1918 Michael  Lys  Aisne lần ba  Rừng Belleau  Marne lần hai  Soissons  Amiens  Ailette  Somme lần hai  Saint-Mihiel  Kênh St Quentin  Meuse-Argonne  Ypres lần năm  Cambrai lần hai  Courtrai  Sambre  Lys và Escaut  Chủ đề liên quan Hưu chiến Giáng Sinh 1914  Binh biến Quân đội Pháp  Chiến thuật ở Mặt trận phía Tây, 1917
| x t sCuộc rút lui về sông Marne |
| --- | --- |
Elouges •  Haspres •  Maubeuge •  Le Cateau •  St. Quentin •  Néry •  Senlis •  Marne lần một •  Aisne lần một
Trận sông Marne lần thứ nhất là trận đánh diễn ra giữa Đế quốc Đức và liên quân Anh - Pháp trong cuộc Chiến tranh thế giới thứ nhất từ ngày 5 tháng 9 cho đến ngày 12 tháng 9 năm 1914 tại sông Marne gần thủ đô Paris của Pháp. Trận đánh thắng lợi quyết định của liên quân Anh - Pháp, và được xem là một trong những cuộc giải cứu lớn nhất trong lịch sử. Chiến thắng Marne đã khiến cho liên quân Anh - Pháp bẻ gãy cuộc tiến công của người Đức vào Paris. "Kế hoạch Schlieffen" bị phá sản, mọi hy vọng của nước Đức về một thắng lợi nhanh chóng ở phía Tây cũng như cơ hội giành thắng lợi lớn nhất của họ đã tan vỡ. Do đó, trận Marne được xem là một trong những thắng lợi quyết định nhất trong lịch sử, và đã góp phần dẫn đến thất bại của Đức trong cuộc chiến tranh - điều mà chính Tổng Tham mưu trưởng Quân đội Đức Helmuth Johann Ludwig von Moltke đã nhận thấy. Đây được xem là chiến công hiển hách nhất của Tổng tư lệnh quân Pháp Joseph Joffre, tạo nên tiếng tăm của ông. Một nguyên nhân khiến quân Đức thất bại do quân Nga xâm lược vùng Đông Phổ buộc họ phải chia bớt quân về đó.
Trận đánh diễn ra khốc liệt giữa Verdun và Paris, giữa các Tập đoàn quân số 1, số 2 và số 3 của quân Đức với Tập đoàn quân số 5, số 6 và số 9 của Pháp và Lực lượng Viễn chinh Anh. Càng tiến về Paris thì Tướng Alexander von Kluck - chỉ huy Tập đoàn quân số 1 của Đức càng mất liên lạc với Tập đoàn quân số 2. Kluck vẫn không biết rằng từ Paris những chiếc xe taxi đã tăng viện cho quân Pháp trên chiến trường, và chuyển hai quân đoàn sườn trái của tập đoàn quân của ông về hướng Tây làm hai Tập đoàn quân Đức càng cách xa nhau ở phía Bắc sông Marne. Lợi dụng thời cơ, quân Anh của Tướng John French và Tập đoàn quân số 5 của Pháp vượt qua sông Marne và lấp lỗ hổng giữa hai Tập đoàn quân Đức, gây bất lợi cho đối phương. Quân Đức mở những đợt tấn công mãnh liệt vào Tập đoàn quân số 9 của Pháp do Tướng Ferdinand Foch chỉ huy, và có lúc đã giành thắng lợi nhưng cuối cùng Foch đã ổn định tình hình.
Cuối cùng, trước cục diện bế tắc, Moltke đã rút quân nhưng quân Hiệp Ước đã bị đánh cho kiệt quệ, không thể phá vỡ chiến tuyến của quân Đức cho dù Joffre tuyên bố thắng trận. Người Pháp vui mừng và đối với họ trận đánh này là "Phép lạ trên sông Marne". Nhưng, quân Pháp đã bị thiệt hại rất nặng nề và đây là một thắng lợi phòng thủ và không toàn diện của liên quân. Trận đánh đẫm máu này cho thấy cả hai phe đều chiến đấu với lòng dũng cảm và yêu nước, và quân Pháp với sự hỗ trợ của quân Anh đã giành thắng lợi chỉ là nhờ có sự chỉ huy đúng đắn hơn, với những vị tướng tài năng như Joffre và Foch. Trận Marne đã dẫn đến việc Hoàng đế (Kaiser) Wilhelm II của Đức căm giận và cách chức Moltke. Song, trận đánh này dẫn tới tình hình bế tắc cho cả hai bên và mở đầu cho Chiến tranh Chiến hào - một hình ảnh gắn bó sâu đậm với cuộc Chiến tranh thế giới thứ nhất.