stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Biển Salton

| Biển Salton |
| --- | --- |

Địa lý
Khu vực: Sa mạc Colorado Quận Imperial / Riverside, California
Tọa độ: type:waterbody source:placeopedia scale:500000 33°19′59″B 115°50′03″T﻿ / ﻿33,333°B 115,8342°T﻿ / 33.333; -115.8342
Kiểu hồ: Hồ tách giãn nội lục
Nguồn cấp nước chính: Sông Alamo New River  Whitewater River
Lưu vực: 21.700 kilômét vuông (8.400 dặm vuông Anh)
Diện tích bề mặt: 889 km2 (343 dặm vuông Anh)
Độ sâu tối đa: 13 m (43 ft)
Dung tích: 7,40 km3 (6.000.000 acre⋅ft)
Cao độ bề mặt: −71,9 m (236 ft) (Mực nước biển)
Khu dân cư: Bombay Beach, Desert Beach, Desert Shores, Thành phố Salton, Salton Sea Beach, North Shore
Bản đồ biển Salton.
Biển Salton là dạng biển nông, hồ nước mặn nằm trên đứt gãy San Andreas.
Nghiên cứu thêm

Setmire, James G., et al. (1993). Detailed study of water quality, bottom sediment, and biota associated with irrigation drainage in the Salton Sea area, California, 1988–90 [Water-Resources Investigations Report 93-4014]. Sacramento, Calif.: U.S. Department of the Interior, U.S. Geological Survey.
Setmire, James G., Wolfe, John C., and Stroud, Richard K. (1990). Reconnaissance investigation of water quality, bottom sediment, and biota associated with irrigation drainage in the Salton Sea area, California, 1986–87 [Water-Resources Investigations Report 89-4102]. Sacramento, Calif.: U.S. Department of the Interior, U.S. Geological Survey.
Sperry RL (Winter 1975). “When the Imperial Valley Fought for its Life”. Journal of San Diego History. 21 (1).
Greenfield S (Winter 2006). “A Lake by Mistake”. Invention & Technology. 21 (3). Bản gốc lưu trữ ngày 6 tháng 9 năm 2008. Truy cập ngày 6 tháng 9 năm 2012.
Tristramella simonis

| Tristramella simonis |
| --- | --- |

Tình trạng bảo tồn
 Ít quan tâm  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Actinopterygii
Bộ (ordo): Perciformes
Họ (familia): Cichlidae
Chi (genus): Tristramella
Loài (species): T. simonis
Danh pháp hai phần
Tristramella simonis (Günther, 1864) 
Tristramella simonis là một loài cá thuộc họ Cichlidae. Nó được tìm thấy ở Israel và Syria. Các môi trường sống tự nhiên của chúng là sông, intermittent rivers, and hồ nước ngọt. Nó bị đe dọa do mất môi trường sống.
Chú thích

↑  Crivelli, A.J. (2005). “Tristramella simonis”. The IUCN Red List of Threatened Species. International Union for Conservation of Nature. Truy cập ngày 5 tháng 8 năm 2007.[liên kết hỏng]
Smeryngolaphria bromleyi

| Smeryngolaphria bromleyi> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Diptera
Phân bộ (subordo): Brachycera
Phân thứ bộ (infraordo): Asilomorpha
Liên họ (superfamilia): Asiloidea
Họ (familia): Asilidae
Chi (genus): Smeryngolaphria
Loài (species): S. bromleyi
Danh pháp hai phần
Smeryngolaphria bromleyi Londt, 1989 
Smeryngolaphria bromleyi là một loài ruồi trong họ Asilidae. Smeryngolaphria bromleyi được Londt miêu tả năm 1989. Loài này phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.
Chú thích

↑  “Species of Asilidae”. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2012.
Xanthisthisa tergorinota

| Xanthisthisa tergorinota> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Xanthisthisa
Loài (species): X. tergorinota
Danh pháp hai phần
Xanthisthisa tergorinota Prout, 1928 
Xanthisthisa tergorinota là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 17 tháng 6 năm 2014.
Hordeum

| Hordeum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
(không phân hạng): Commelinids
Bộ (ordo): Poales
Họ (familia): Poaceae
Chi (genus): Hordeum
Hordeum là một chi thực vật có hoa trong họ Hòa thảo (Poaceae).
Loài

Chi Hordeum gồm các loài:
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Hordeum”. Truy cập ngày 26 tháng 9 năm 2013.[liên kết hỏng]
Himantornis haematopus

| Himantornis haematopus |
| --- | --- |

Tình trạng bảo tồn
 Ít quan tâm  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Aves
Bộ (ordo): Gruiformes
Họ (familia): Rallidae
Chi (genus): Himantornis
Loài (species): H. haematopus
Danh pháp hai phần
Himantornis haematopus
Himantornis haematopus là một loài chim trong họ Rallidae.
Nó thuộc về các chi đơn loài Himantornis. [2] Nó được tìm thấy ở Angola, Cameroon, Cộng hòa Trung Phi, Cộng hòa Congo, Cộng hòa Dân chủ Congo, Bờ Biển Ngà, Guinea Xích Đạo, Gabon, Ghana, Guinea, Liberia, Nigeria, Sierra Leone, Togo, và Uganda.
Chú thích

↑  BirdLife International (2012). “Himantornis haematopus”. Sách Đỏ IUCN các loài bị đe dọa. Phiên bản 2013.2. Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế. Truy cập ngày 26 tháng 11 năm 2013.
↑  Clements, J. F.; Schulenberg, T. S.; Iliff, M. J.; Wood, C. L.; Roberson, D.; Sullivan, B.L. (2012). “The eBird/Clements checklist of birds of the world: Version 6.7”. Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.
Beilschmiedia glabra

| Beilschmiedia glabra> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Magnoliidae
Bộ (ordo): Laurales
Họ (familia): Lauraceae
Chi (genus): Beilschmiedia
Loài (species): B. glabra
Danh pháp hai phần
Beilschmiedia glabra Kosterm., 1965 
Beilschmiedia glabra là loài thực vật có hoa trong họ Nguyệt quế. Loài này được Kosterm. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1965.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Beilschmiedia glabra”. Truy cập ngày 14 tháng 6 năm 2013.
Metallochlora circumscripta

| Metallochlora circumscripta> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Metallochlora
Loài (species): M. circumscripta
Danh pháp hai phần
Metallochlora circumscripta Warren, 1904 
Metallochlora circumscripta là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 17 tháng 6 năm 2014.
Hiếu Từ Cao Hoàng hậu (Thanh Thái Tổ)

Đừng nhầm lẫn với Mã hoàng hậu (Minh Thái Tổ).
Hiếu Từ Cao Hoàng hậu (chữ Hán: 孝慈高皇后, tiếng Mãn: ᡥᡳᠶᠣᠣᡧᡠᠩᡤᠠ
 ᡤᠣᠰᡳᠨ
 ᡩᡝᡵᡤᡳ
 ᡥᡡᠸᠠᠩᡥᡝᠣ, Möllendorff: hiyoošungga gosin dergi hūwangheo, Abkai: hiyouxungga gosin dergi hvwangheu; 1575 - 31 tháng 10 năm 1603), là một Đại phúc tấn của Thanh Thái Tổ Nỗ Nhĩ Cáp Xích, đồng thời là sinh mẫu của Thanh Thái Tông Hoàng Thái Cực, Hoàng đế sáng lập ra triều đại nhà Thanh trong lịch sử Trung Quốc.
Bà chưa từng làm Hoàng hậu khi còn sống, thụy hiệu của bà được truy tôn bởi Hoàng Thái Cực sau khi đã qua đời. Vì là sinh mẫu của Hoàng đế, bà trở thành vị Đại Phúc tấn đầu tiên của Hậu Kim được truy tôn thụy hiệu Hoàng hậu dưới thời nhà Thanh, và gần như là duy nhất.
Tiểu sử

Hiếu Từ Cao Hoàng hậu nguyên danh Mạnh Cổ Triết Triết (chữ Hán: 孟古哲哲, tiếng Mãn: ᠮᠣᠩᡤᠣᠵᡝᠵᡝ, Möllendorff: Monggojeje), xuất thân từ bộ tộc Diệp Hách Na Lạp, sinh ra vào năm Vạn Lịch thứ 3 (1575), cha bà là Bối lặc Dương Cát Nỗ. Năm Vạn Lịch thứ 16 (1588), tháng 10, bà được gả cho Nỗ Nhĩ Cáp Xích vào năm 13 tuổi. Tính tình bà ổn trọng, biết cư xử, không can dự chuyện bên ngoài. Năm thứ 20 (1592), tháng 10, bà sinh hạ con trai thứ 8 cho Nỗ Nhĩ Cáp Xích là Hoàng Thái Cực. Đây là người con duy nhất của bà, về sau bà không hoài thai lần nữa.
Năm Vạn Lịch thứ 31 (1603), ngày 27 tháng 9 (âm lịch), Nỗ Nhĩ Cáp Xích tấn công Diệp Hách bộ tộc, Mạnh Cổ Triết Triết qua đời trong sự thù hận, hưởng dương 28 tuổi. Niềm an ủi lớn nhất của bà là Hoàng Thái Cực, con trai bà về sau trở thành Đại hãn Hậu Kim, và nhiều năm sau đó trở thành Hoàng đế đầu tiên của triều Thanh.
Thân phận tranh luận

Việc Mạnh Cổ Triết Triết sinh thời có được phong Đại phi (大妃) hay không vẫn đang được các sử gia tranh luận, vì xét trình tự thời gian, bà qua đời sớm hơn Kế phi Phú Sát Cổn Đại những 17 năm. Kế phi mắc tội nên bị phế và ban chết năm Thiên Mệnh thứ 5 (1620), vào năm Mạnh Cổ Triết Triết qua đời, Phú Sát Cổn Đại vẫn chưa bị phế nên về lý, Mạnh Cổ Triết Triết không thể là Đại phi. Tuy nhiên, căn cứ vào việc Phú Sát Cổn Đại được an táng tại thành Hách Đồ A Lạp, có thuyết cho rằng bà đã mất vào trước năm Thiên Mệnh thứ 4 (1619), khi đó Hậu Kim vẫn đang định đô tại đây.
Ngoài ra, có một điểm cần lưu ý là ở xã hội Mãn Châu trước khi nhập quan, quý tộc thừa hành chế độ [Một chồng, nhiều vợ, nhiều thiếp], một lúc có thể có hơn 1 chính thất và tất cả đều xưng là Phúc tấn. Trong chế độ này, giữa các Phúc tấn với nhau không phân biệt Đích-thứ rõ rệt, nếu cùng là Phúc tấn (có cưới gả đàng hoàng) thì được xem như nhau, con cái sinh ra cũng đều có quyền thừa kế. Nhân tư liệu lịch sử khuyết thiếu, giới giáo dục Trung Quốc hay đem chuyện Đích-thứ thuần Trung Nguyên mà lý giải địa vị các Phúc tấn thời trước Thanh, dẫn đến nhiều nhầm lẫn. Hơn nữa, thời điểm bà qua đời thì Nỗ Nhĩ Cáp Xích vẫn chưa xưng Đại hãn. Khi Nỗ Nhĩ Cáp Xích lên ngôi Đại hãn, lập nên Hậu Kim, chính thê của Đại hãn được gọi là Đại Phúc tấn (大福晋), còn lại xưng là Trắc Phúc tấn (侧福晋) và Thứ Phúc tấn (庶福晋), lúc này Đích-thứ khác biệt mới hình thành.
Sách Mãn Châu thực lục (满洲实录) hoàn thiện thời Hoàng Thái Cực, ghi lại Mạnh Cổ Triết Triết có danh xưng [Dulimbai amba fujin], tức Trung thất Đại Phúc tấn (中室大福晋). Còn sách Thanh sử cảo viết:「"Hiếu Từ Hoàng hậu (ý chỉ Mạnh Cổ Triết Triết) băng, lập (A Ba Hợi) làm Đại phi"」. Như vậy có thể thấy rõ, vị thế Mạnh Cổ Triết Triết chính là Đại Phúc tấn, không kém gì Cổn Đại hay A Ba Hợi.
Truy tôn

Năm Sùng Đức nguyên niên (1636), ngày 16 tháng 5, Hoàng Thái Cực đăng vị Hoàng đế theo thể chế Trung nguyên, lập ra triều Thanh. Với tư cách là sinh mẫu của Hoàng đế, Mạnh Cổ Triết Triết được truy phong thụy hiệu là Hiếu Từ Chiêu Hiến Thuần Đức Chân Thuận Thừa Thiên Dục Thánh Vũ Hoàng hậu (孝慈昭宪纯德真顺承天育圣武皇后), phối hưởng Thái Miếu và cho cải táng mộ phần của bà, dời từ vùng Man Sơn của thành Hách Đồ A Lạp đến Phúc lăng (福陵).
Bà là vị Đại Phúc tấn đầu tiên được truy tôn thụy hiệu Hoàng hậu dưới thời nhà Thanh. Điều này không thường xảy ra với các Đại Phúc tấn Hậu Kim, dù họ đều là chính thê của Đại hãn, thậm chí một số vị còn là Nguyên phi, tức "người vợ đầu tiên", thân phận hơn hẳn Mạnh Cổ Triết Triết khi còn sống. Mặc dù năm Thuận Trị thứ 7 (1650), Kế phi A Ba Hợi của Nỗ Nhĩ Cáp Xích cũng được truy phong hậu vị và thờ phụng trong Thái Miếu, nhưng một năm sau A Ba Hợi lại bị truy phế và trục xuất bài vị. Mạnh Cổ Triết Triết gần như trở thành vị Đại Phúc tấn duy nhất được hưởng đặc ân này.
Thời Khang Hi, Thanh Thánh Tổ cải thụy hiệu cho Mạnh Cổ Triết Triết thành Cao Hoàng hậu (高皇后), cho phù hợp với Đế thụy Cao Hoàng đế của Nỗ Nhĩ Cáp Xích. Về sau, Ung Chính và Càn Long thêm tự vào thụy hiệu cho đại tổ mẫu, cuối cùng thành Hiếu Từ Chiêu Hiến Kính Thuận Nhân Huy Ý Đức Hiến Khánh Thừa Thiên Phụ Thánh Cao Hoàng hậu (孝慈昭憲敬順仁徽懿德顯慶承天輔聖高皇后). Bà được cải an táng cùng Thanh Thái Tổ vào Phúc lăng (福陵).
Blackburn B-3

| B-3 (M> 1/30) |
| --- | --- |

Kiểu: Máy bay ném bom ngư lôi
Nhà chế tạo: Blackburn Aircraft
Chuyến bay đầu: 8 tháng 3 năm 1932
Tình trạng: Mẫu thử
Số lượng sản xuất: 2
Blackburn B-3 là một mẫu thử máy bay ném bom ngư lôi của Anh, do hãng Blackburn Aircraft thiết kế chế tạo.
Tính năng kỹ chiến thuật (M.1/30A)

Dữ liệu lấy từ Mason, The British Bomber since 1914
Đặc điểm tổng quát
Kíp lái: 2
Chiều dài: 39 ft 10 in (12,14 m)
Sải cánh: 49 ft 6 in (15,09 m)
Chiều cao: 14 ft 7 in (4,45 m)
Diện tích cánh: 651 ft² (30,5 m²)
Trọng lượng rỗng: 6.138 lb (2.790 kg)
Trọng lượng có tải: 10.393 lb (4.724 kg)
Động cơ: 1 × Rolls-Royce Buzzard IIIMS kiểu động cơ piston V-12, 825 hp (615 kW)
Hiệu suất bay
Vận tốc cực đại: 123 kn (142 mph, 229 km/h)
Trần bay: 9.150 ft (2.790 m)
Tải trên cánh: 16 lb/ft² (155 kg/m²)
Công suất/trọng lượng: 0,079 hp/lb (130 W/kg)
Lên độ cao 6.500 ft (2.000 m): 20 phút
Trang bị vũ khí
1 × súng máy Vickers.303 in (7,7 mm) (không phải Mk II) và 1 × súng máy Lewis.303 in (7,7 mm)
1 × ngư lôi 1.900 lb (860 kg) 18 in (457 mm) hoặc 4 × quả bom 551 lb (250 kg)
Chamabainia cuspidata

| Chamabainia cuspidata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Rosales
Họ (familia): Urticaceae
Chi (genus): Chamabainia
Loài (species): C. cuspidata
Danh pháp hai phần
Chamabainia cuspidata Wight, 1853 
Chamabainia cuspidata là loài thực vật có hoa trong họ Tầm ma. Loài này được Wight mô tả khoa học đầu tiên năm 1853.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Chamabainia cuspidata”. Truy cập ngày 13 tháng 6 năm 2013.
Vụ trật đường ray Hoa Liên 2021

Tai nạn đường sắt ở Đài LoanBản mẫu:SHORTDESC:Tai nạn đường sắt ở Đài Loan
Vào ngày 2 tháng 4 năm 2021, lúc 09:28 giờ địa phương, một đoàn tàu Taroko Express do Cục quản lý Đường sắt Đài Loan vận hành bị trật bánh tại lối vào phía bắc của đường hầm Thanh Thủy thuộc đoạn Hoà Nhân, hương Tú Lâm, huyện Hoa Liên, Đài Loan, khiến 49 người thiệt mạng và hơn 200 người khác bị thương. Vào thời điểm xảy ra tai nạn, đoàn tàu đang chở 494 hành khách. Đoàn tàu tám toa trật bánh sau khi va chạm với một chiếc xe tải xây dựng bị lao xuống dốc vào đường ray ở phía bắc thành phố Hoa Liên; đoàn tàu lao vào hầm, hư hỏng nặng và nhiều người thương vong. Sự cố tàu hỏa chủ yếu do yếu tố con người và có thể ngăn ngừa được, một cuộc điều tra từ The New York Times tiết lộ rằng đó là "những sai sót mang tính hệ thống tại một cơ quan chính phủ". Đây là vụ tai nạn đường sắt chết chóc thứ nhì tại Đài Loan, sau vụ cháy tàu hỏa năm 1948 có thể khiến 64 người thiệt mạng.
Bối cảnh

Vụ tai nạn xảy ra vào ngày đầu tiên của kỳ nghỉ lễ Thanh Minh kéo dài bốn ngày, thường là khoảng thời gian có lưu lượng giao thông cao do người dân đến viếng mộ các thành viên đã mất trong gia đình. Nhiều hành khách đứng trên tàu vào thời điểm xảy ra tai nạn.
Taroko Express được vận hành bằng tàu 8 toa, 376 chỗ ngồi. Đây là một phần của dịch vụ Tze-chiang Limited Express, dịch vụ cao cấp nhất trong hệ thống TRA. Vì Taroko Express là một tàu nghiêng với tốc độ hoạt động tối đa là 130 km/h (81 mph), TRA ban đầu không bán vé đứng cho những đoàn tàu này do lo ngại về an toàn. Tuy nhiên, để tăng nguồn cung vé trong thời gian có nhu cầu cao, TRA bắt đầu bán tới 120 vé đứng cho mỗi đoàn tàu vào 2 tháng 5 năm 2019, sau khi cho biết họ đã thực hiện các thử nghiệm an toàn chi tiết.
Tuyến đường sắt này chạy dọc theo bờ biển miền núi phía đông của Đài Loan, đi ngang qua vườn quốc gia Taroko và hẻm núi Taroko, là điểm đến kỳ nghỉ cuối tuần nổi tiếng. Đường hầm Thanh Thủy là một cặp đường hầm đường ray đơn cắt qua Vách đá Thanh Thủy. Vào tháng 4 năm 2019, TRA bắt đầu xây dựng nhằm cải thiện độ ổn định mái dốc gần đầu phía bắc của đường hầm, bằng cách xây dựng một lều đá (rock shed) trên đường ray phía tây. Vào thời điểm xảy ra tai nạn, công trình đã gần hoàn thiện.
Tai nạn

Vách đá Thanh Thủy từ phía bắc năm 2009. Đường hầm thứ hai từ bên phải ở phía dưới là nơi xảy ra tai nạn.
Vào ngày 2 tháng 4 năm 2021, một chuyến tàu Taroko Express đi về phía nam mang số hiệu 408 rời ga Tú Lâm tại Tân Bắc lúc 07:16 giờ, hướng tới Đài Đông. Chuyến tàu dự kiến đến Hoa Liên lúc 09:39 giờ.
Lúc 09:28 giờ, đoàn tàu trật bánh khi đang đi vào đường hầm Thanh Thủy, giữa ga Hoà Nhân và ga Sùng Đức. Tàu chở 494 hành khách và 4 nhân viên trên 8 toa tàu, và đang đi trên đường ray phía đông. Theo các phương tiện truyền thông đưa tin, một xe tải được sử dụng trong dự án ổn định mái dốc đã trượt khoảng 20 m (66 ft) xuống sườn đồi, rơi xuống đường ray và bị đoàn tàu đang lao tới tông vào, tàu đang di chuyển với tốc độ 125 kilômét trên giờ (78 mph) thì người lái tàu phát hiện chướng ngại vật. Lực phanh chỉ giảm tốc độ xuống 121 kilômét trên giờ (75 mph) tại thời điểm va chạm. Đầu tàu trật bánh sang trái và tông vào cổng khi đi vào đường hầm. Vào thời điểm đó, không có hoạt động xây dựng nào được tiến hành tích cực do là ngày lễ. Người lái xe tải không có mặt trên xe lúc xảy ra tai nạn mà đang ở văn phòng công trường gần đó.
Toa số 8 ở đầu tàu đã va chạm với xe tải ngay trước khi vào đường hầm, khiến tàu trật bánh một phần. Sau đó, đoàn tàu đi vào đường hầm, phần đầu của đoàn tàu cũng đâm vào tường bên trong của đường hầm khi các toa tàu xếp chồng lên nhau. Các toa số 7 và 8 bị hư hại nặng nề và chiếm phần lớn số người thiệt mạng. Toa tàu số 8 đến toa tàu số 3 bị mắc kẹt trong đường hầm khi tàu dừng lại, chỉ mới một phần toa tàu số 3 đi vào đường hầm.
Thương vong

Bốn mươi chín người được xác nhận thiệt mạng trong vụ tai nạn, bao gồm 47 hành khách, người lái tàu và phụ lái tàu, trong khi 202 người khác bị thương, một số trong tình trạng nguy kịch. Phần lớn người thiệt mạng ở trong toa số 7 và toa số 8. 72 người bị mắc kẹt tạm thời trong đống đổ nát của đoàn tàu.
Trong số hành khách có học sinh tiểu học đến sinh viên đại học. 4 học sinh thiệt mạng: một bé gái 6 tuổi và 3 sinh viên đại học; 32 người khác thuộc các trường phổ thông và đại học bị thương, trong đó có một giáo viên.
| Loại | Quốc gia/lãnh thổ | Tử vong | Bị thương |
| --- | --- | --- | --- |
| Đội tàu |  Đài Loan | 2 | 1 |
| Hành khách |  Đài Loan | 44 | 193 |
| Hành khách |  Hoa Kỳ | 2 | - |
| Hành khách |  Pháp | 1 | - |
| Hành khách |  Nhật Bản | - | 2 |
| Hành khách |  Úc | - | 2 |
| Hành khách |  Ma Cao | - | 1 |
| Hành khách |  Trung Quốc | - |  1 |
| Tổng | Tổng | 49 | 200 |
Hậu quả

Các nhân viên y tế và các quan chức khác hỗ trợ nỗ lực cứu hộ
Hơn 150 nhân viên khẩn cấp, bao gồm cả nhân viên tìm kiếm cứu hộ và quân nhân, đã được điều động đến địa điểm trật bánh. Hơn 80 người được sơ tán khỏi 4 toa tàu phía sau của đoàn tàu, trong khi 4 toa tàu còn lại được mô tả là "biến dạng" và khó tiếp cận hơn.
Hai toa tàu phía sau được di dời khỏi đường ray vào sáng hôm sau, trong khi việc loại bỏ toa tàu thứ ba diễn ra vào tối hôm đó. Sau khi tìm thấy camera hành trình của chiếc xe tải liên quan và một trong hai thẻ nhớ của nó, công việc tạm dừng để tìm kiếm thẻ nhớ thứ hai. Toa tàu thứ tư cuối cùng cũng được đưa ra khỏi đường hầm vào buổi chiều sau đó.
Bộ trưởng Bộ Giao thông và Truyền thông Lâm Giai Long và Bộ trưởng Bộ Nội vụ Từ Quốc Dũng phối hợp các nỗ lực cứu hộ cùng với các bộ khác và các quan chức chính quyền địa phương. Lâm Giai Long tuyên bố sẽ chịu hoàn toàn trách nhiệm chính trị về vụ tai nạn. Ông tuyên bố từ chức với Chính phủ vào ngày 4 tháng 4 và sẽ rời đi sau khi công việc cứu hộ kết thúc.
Hành chính Viện ra lệnh hạ quốc kỳ xuống nửa cột tại tất cả các trường công lập và cơ quan chính phủ trong ba ngày bắt đầu từ 3 tháng 4 để tưởng nhớ những người đã chết.
Một quan chức của TRA cho biết tuyến đường này sẽ được sửa chữa trong vòng một tuần và trong thời gian đó, các đoàn tàu sẽ chạy trên đường ray song song, với thời gian trễ khoảng 15 đến 20 phút. Thứ trưởng Bộ Giao thông và Truyền thông Vương Quốc Tài sau đó đã thông báo rằng việc nối lại các dịch vụ trên tuyến đường bị hư hỏng đã bị hoãn lại đến 20 tháng 4 khi các câu hỏi được đặt ra về việc liệu vụ tai nạn có ảnh hưởng gì đến sự an toàn của khu vực hay không. Vương lưu ý rằng một công ty tư vấn kỹ thuật và một hiệp hội kỹ thuật được yêu cầu tiến hành kiểm tra, việc mở cửa trở lại sẽ bị hoãn thêm nếu có vấn đề nảy sinh.
Việc hạn chế số lượng vé đứng được bán ra được xem xét do có số lượng người thương vong lớn. Ngoài ra, Thứ trưởng Vương tuyên bố rằng TRA sẽ cần xem xét lại quy trình vận hành tiêu chuẩn của mình liên quan đến việc lựa chọn nhà thầu và giám sát công việc được thực hiện tại các công trường xây dựng.
Phản ứng

Trong số những người đầu tiên khảo sát địa điểm máy bay rơi có Viện trưởng Hành chính Viện Tô Trinh Xương.
Vào ngày 3 tháng 4 năm 2021, Tổng thống Thái Anh Văn và Huyện trưởng Hoa Liên Từ Trân Uý đến thăm địa điểm xảy ra vụ tai nạn và cả bệnh viện nơi hàng chục nạn nhân bị thương đang được điều trị.
Tổng Bí thư Trung Quốc Tập Cận Bình, Văn phòng Sự vụ Đài Loan và Hiệp hội Quan hệ hai bờ eo biển Đài Loan đã gửi lời chia buồn của họ.
Hiệp hội Hoa Kỳ tại Đài Loan (AIT), Văn phòng Kinh tế và Thương mại châu Âu, và John Dennis của Văn phòng Anh tại Đài Bắc, cũng như chính phủ Ấn Độ, Nhật Bản và Singapore đã gửi lời chia buồn. Theo Bộ Ngoại giao của Đài Loan, hơn 600 đại diện nước ngoài từ 80 quốc gia và tổ chức quốc tế đã gửi lời chia buồn, bao gồm tất cả 15 đồng minh ngoại giao của Đài Loan. Vào ngày 24 tháng 4, một chiếc ghế dài tại Văn phòng chính Đài Bắc của AIT được Giám đốc Brent Christensen đặt tên là "Ghế Fulbright" để vinh danh 2 trợ lý giảng dạy tiếng Anh (ETA) của Chương trình Fulbright thiệt mạng trong vụ tàu trật bánh.
Đạt Lai Lạt Ma gửi thư đến Văn phòng Tổng thống và "vô cùng đau buồn" trước vụ việc.
Nhân kỷ niệm một năm vụ tai nạn, vào năm 2022, các đoàn tàu trên toàn Đài Loan đã thổi còi trong 30 giây vào 09:28, thời điểm chính xác xảy ra vụ tai nạn, để tưởng nhớ vụ tai nạn.
Vào ngày 31 tháng 8 năm 2023, thân nhân của những người thiệt mạng trong vụ trật bánh được mời đến kiểm tra các toa tàu liên quan. Trong tuần tiếp theo, một số mảnh xương được phát hiện, khiến Bộ trưởng Giao thông Vương Quốc Tài và Tổng giám đốc Cục quản lý Đường sắt Đài Loan Đỗ Vi phải đưa ra lời xin lỗi.
Nội thất của Taroko Express vào năm 2021
Viện trưởng Hành chính Viện Tô Trinh Xương được các quan chức TRA thông báo tóm tắt về vụ tai nạn
Tristramella magdelainae

| Tristramella magdelainae> Tình trạng bảo tồn |
| --- | --- |
 Tuyệt chủng  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Actinopterygii
Bộ (ordo): Perciformes
Họ (familia): Cichlidae
Chi (genus): Tristramella
Loài (species): T. magdelainae
Danh pháp hai phần
Tristramella magdelainae (Lortet, 1883) 
Tristramella magdelainae là một loài cá đã tuyệt chủng thuộc họ Cichlidae. Nó là loài đặc hữu của Syria. It became extinct due to habitat loss.
Smaragdina fulvitarsis

| Smaragdina fulvitarsis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Chrysomelidae
Chi (genus): Smaragdina
Loài (species): S. fulvitarsis
Danh pháp hai phần
Smaragdina fulvitarsis Medvedev, 1992 
Smaragdina fulvitarsis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Medvedev miêu tả khoa học năm 1992.
Chú thích

↑  Chrysomelidae in Synopsis of the described Coleoptera of the World ngày 13 tháng 12 năm 2008
Beilschmiedia glandulosa

| Beilschmiedia glandulosa> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Magnoliidae
Bộ (ordo): Laurales
Họ (familia): Lauraceae
Chi (genus): Beilschmiedia
Loài (species): B. glandulosa
Danh pháp hai phần
Beilschmiedia glandulosa N.H.Xia, F.N.Wei & Y.F.Deng, 2006 
Beilschmiedia glandulosa là loài thực vật có hoa trong họ Nguyệt quế. Loài này được N.H.Xia, F.N.Wei & Y.F.Deng mô tả khoa học đầu tiên năm 2006.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Beilschmiedia glandulosa”. Truy cập ngày 14 tháng 6 năm 2013.
Biorbitella

| Biorbitella> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Hexapoda
Lớp (class): Insecta
Phân lớp (subclass): Pterygota
Phân thứ lớp (infraclass): Neoptera
Liên bộ (superordo): Endopterygota
Bộ (ordo): Diptera
Phân bộ (subordo): Brachycera
Phân thứ bộ (infraordo): Muscomorpha
Nhánh động vật (zoosectio): Schizophora
Phân nhánh động vật (subsectio): Acalyptratae
Liên họ (superfamilia): Carnoidea
Họ (familia): Chloropidae
Chi (genus): Biorbitella
Biorbitella là một chi ruồi trong họ Chloropidae.