stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Kinh tế Hoa Kỳ
Đầu tư mạo hiểm

Đầu tư mạo hiểm (Venture capital) là một ngành được khởi xướng tại Mỹ, và hiện tại vẫn đang chiếm vị trí thống trị trong nền kinh tế. Theo hiệp hội đầu tư mạo hiểm quốc gia, 11% việc làm từ khu vực tư nhân đến từ các công ty được hỗ trợ bởi đầu tư mạo hiểm và doanh thu từ đầu tư mạo hiểm chiếm 21% GDP của Hoa Kỳ.
Tổng đầu tư mạo hiểm của Hoa Kỳ đạt 48,3 tỷ đô la năm 2014, dành cho 4.356 giao dịch. Điều này đại diện cho tốc độ tăng trưởng 61% về số tiền và 4% về số lượng thương vụ/giao dịch (deals) trong năm qua - Theo báo cáo của Hiệp hội đầu tư mạo hiểm quốc gia. Tổ chức OECD ước tính đầu tư mạo hiểm tại Mỹ đã phục hồi hoàn toàn năm 2014 và trở về mức trước suy thoái. Hiệp hội đầu tư mạo hiểm quốc gia đã chỉ ra trong năm 2014, đầu tư mạo hiểm trong ngành khoa học đời sống đạt mức cao nhất kể từ năm 2008: trong công nghệ sinh học, 6 tỷ đô la đầu tư trong 470 giao dịch và trong tổng ngành khoa học đời sống đạt 8,6 tỷ đô là trong 789 giao dịch (bao gồm công nghệ sinh học và thiết bị y tế). Hai phần ba (68%) của mức đầu tư vào công nghệ sinh học các giao dịch liên quan tới phát triển giai đoạn đầu và phần còn lại ở giai đoạn mở rộng (14%), các công ty giai đoạn đầu (11%) và công ty giai đoạn muộn (7%). Tuy nhiên, lĩnh vực phần mềm được đổ vốn đầu tư mạo hiểm với số lượng giao dịch nhiều nhất: 1.799, với tổng mức đầu tư 19,8 tỷ đô la. Đứng thứ hai là các công ty về internet, chiếm 11,9 tỷ đô la qua 1005 giao dịch. Nhiều công ty này có trụ sở tại bang California, bang chiếm tới 28% tổng số nghiên cứu của Mỹ.
Một vài các công ty Mỹ khởi nghiệp kêu gọi vốn đầu tư từ cái nhà đầu tư cá nhân (angel investors). Trong năm 2010, lĩnh vực chăm sóc sức khoẻ/y tế chiếm phần lớn nhất của đầu tư tư nhân trực tiếp, với 30% tổng số vốn (so với 17% của 2009), theo đó là lĩnh vực phần mềm (16% so với 19% năm 2007), công nghệ sinh học (15% so với 8% năm 2009), công nghiệp/năng lượng (8% so với 17% năm 2009), bán lẻ (5%).
Người dân Mỹ được coi là người tiêu dùng phiêu lưu, chấp nhận rủi ro, sẵn sàng thử những sản phẩm dịch vụ mới, và luôn đòi hỏi những nhà sản xuất phải cải tiến sản phẩm của mình.
Hợp nhất và sáp nhập

Kể từ năm 1985 đã có ba làn sóng Hợp nhất và sáp nhập (M&A) lớn tại Mỹ (Xem biểu đồ bên canh "Hợp nhất và sáp nhập tại Mỹ từ năm 1985"). Năm 2017 được coi là năm sôi động nhất với số lượng thương vụ (12.914), trong khi năm 2015 là năm có tổng giá trị thương vụ lớn nhất (24 tỷ đô la).
Thương vụ nhất lớn nhất trong lịch sử nước Mỹ là việc sáp nhập Time Warner vào America Online năm 2000, với giá trị mua hơn 164 tỷ đô la. Kể từ năm 2000, các vụ sáp nhập công ty Mỹ bởi nhà đầu tư Trung Quốc đã tăng 368%. Chiều ngược lại các công ty Mỹ mua lại các công ty Trung Quốc giảm 25%, với chiều hướng tăng ngắn đến năm 2007.
Nghiên cứu và Phát triển

Hoa Kỳ là quốc gia đầu tư vào nghiên cứu và phát triển (R&D) lớn hơn tất cả các quốc gia G7 khác cộng lại về giá trị tuyệt đối: hơn 17,2% năm 2012. Kể từ năm 2000, tổng chi tiêu nội địa vào R&D (GERD) tại Mỹ đã tăng 31,2%, duy trì một tỷ trọng GERD trong số các quốc gia G7 là 54%.
Nghiên cứu và Phát triển > Tác động của suy thoái vào chi tiêu nghiên cứu

Nhìn chung các khoản đầu tư của Hoa Kỳ vào R&D tăng trong những năm đầu thế kỷ trước khi suy giảm nhẹ trong giai đoạn suy thoái kinh tế, sau đó lại tăng trở lại khi nền kinh tế hồi phục. Tại đỉnh điểm năm 2009, GERD đạt 406 tỷ đô la (chiếm 2,82% GDP). Bất chấp suy thoái, tỷ lệ này vẫn duy trì 2,79% năm 2012 và chỉ giảm nhẹ xuống 2,73% năm 2013 theo số liệu báo cáo, và giữ nguyên năm 2014.
Chính quyền liên bang là nhà tài trợ chính cho nghiên cứu cơ bản, chiếm 52,6% năm 2012; chính quyền bang, các trường đại học và tổ chức phi lợi nhuận tài trợ 26%. Hoạt động thí nghiệm phát triển, mặt khác được tài trợ chủ yếu bởi các ngành công nghiệp, chiếm 76,4% so với chính phủ là 22,1% năm 2012.
Dù giá trị đầu tư vào R&D tại Mỹ cao, nó vẫn chưa đáp ứng được mục tiêu mà tổng thống Obama đề ra là 3% GDP vào thời điểm cuối nhiệm kỳ năm 2016. Sự độc tôn của Hoa Kỳ trong lĩnh vực này đang bị suy giảm, thậm chí với các quốc gia khác, như Trung Quốc, đang đẩy các hoạt động tài trợ R&D của học lên mức độ mới. Từ năm 2009 đến 2012, tỷ trọng tổng đầu tư của Hoa Kỳ vào R&D so với thế giới giảm nhẹ từ 30,5% còn 28,1%. Một vài quốc gia dành tới hơn 4% GDP cho hoạt động nghiên cứu và phát triển (Israel, Nhật Bản và Nam Hàn) và các nước khác có kế hoạch tăng GERD/GDP tới 4% năm 2020 (Phần Lan và Thuỵ Điển).
Nghiên cứu và Phát triển > Chi tiêu vào nghiên cứu của các công ty, tổ chức

Các công ty, doanh nghiệp kinh doanh đóng góp 59,1% vào tổng chi tiêu nội địa vào R&D (GERD) tại Mỹ năm 2012, giảm từ mức 69,0% năm 2000. Các tổ chức phi lợi nhuận tư nhân và tổ chức nước ngoài đóng góp một phần nhỏ vào tổng R&D, tương ứng 3,3% và 3,8%.
Hoa Kỳ từ lâu vẫn là quốc gia dẫn đầu về hoạt động nghiên cứu phát triển và cải tiến kỹ thuật trong các công ty và tập đoàn. Tuy nhiên đợt suy thoái kinh tế năm 2008-2009 đã có những tác động tiêu cực. Trong khi hoạt động R&D vẫn được duy trì bởi cam kết của các công ty, tập đoàn kinh doanh lớn thì đợt suy thoái tại Mỹ tác động đáng kể tới những công ty nhỏ và khởi nghiệp (start-up). Số liệu thống kê của cục dân số Mỹ cho thấy, trong năm 2008 số lượng những công ty giải thể, phá sản bắt đầu vượt qua số những công ty mới được thành lập và xu thế này vẫn tiếp diễn đến 2012. Từ năm 2003 đến 2008, chi tiêu trong R&D tại các công ty kinh doanh diễn ra theo chiều hướng tăng lên. Đến năm 2009, chiều hướng đảo đi xuống khi chi tiêu R&D giảm 4%. Những công ty thuộc các ngành công nghiệp mới (high-opportunity industries) như chăm sóc sức khoẻ cắt giảm chi tiêu ít hơn các ngành công nghiệp già cỗi (mature industries) như nhiên liệu hoá thạch. Mặt khác ngành hoá chất và thiết bị điện tử lại có chi tiêu R&D tính trên doanh thu cao hơn trung bình, mức 3,8% và 4,8%. Mặc dù mức đầu tư cho R&D đã tăng năm 2011 nhưng nó vẫn thấp hơn mức năm 2008. Đến năm 2012, tỷ lệ tăng trưởng chi tiêu cho R&D đã được phục hồi. Sự phục hồi này tiếp tục hay không còn tuỳ thuộc vào việc tìm kiếm và theo đuổi sự phục hồi và tăng trưởng kinh tế chung, cũng như mức độ tài trợ của chính phủ liên bang vào hoạt động nghiên cứu và môi trường kinh doanh vĩ mô.
Nghiên cứu và Phát triển > Chi tiêu vào nghiên cứu ở cấp độ bang

Mức độ chi tiêu vào hoạt động nghiên cứu khác nhau đáng kể giữa các bang tại Mỹ. Sáu bang gồm New Mexico, Maryland, Massachusetts, Washington, California và Michigan đã tài trợ mức 3,9% trên GDP vào R&D năm 2010, cùng đóng góp vào 42% tổng chi tiêu nghiên cứu của toàn quốc gia. Năm 2010, hơn một phần tư hoạt động nghiên cứu phát triển tập trung ở bang California (28,1%), cao hơn Massachusetts (5.7%), New Jersey (5.6%), Washington State (5.5%), Michigan (5.4%), Texas (5.2%), Illinois (4.8%), New York (3.6%) và Pennsylvania (3.5%). Bảy bang gồm Arkansas, Nevada, Oklahoma, Louisiana, South Dakota và Wyoming chỉ dành 0,8% GDP vào hoạt động R&D.
Bang California là ngôi nhà của thung lũng Silicon, cái tên nổi bật với khu vực tập trung những tập đoàn và công ty khởi nghiệp hàng đầu thế giới về công nghệ thông tin. Bang này cũng là nơi tập trung đông đúc những công ty công nghệ sinh học tại Vịnh San Francisco, Los Angeles và San Diego. Những khu vực tập trung các công ty công nghệ sinh học lớn nằm ngoài California là các thành phố của Boston/Cambridge, Massachusetts, Maryland, ngoại ô Washington DC, New York, Seattle, Philadelphia và Chicago. Bang California đã tạo ra 13,7% tổng việc làm của toàn bộ ngành khoa học và kỹ thuật của toàn quốc, nhiều hơn bất cứ bang nào khác. Có khoảng 5,7% dân số bang California làm việc trong những lĩnh vực này. Tỷ trọng cao này đã phản ánh một sự kết hợp hiệu quả giữa sự vượt trội về học thuật và hoạt động nghiên cứu được đẩy mạnh trong kinh doanh: ví dụ như trường đại học nổi tiếng Stanford và California sát cánh cùng thung lũng Silicon. Tương tự như vậy, đường 128 quanh Boston ở bang Massachusetts không chỉ là ngôi nhà của hàng loạt những công ty lớn về công nghệ mà còn là nơi đặt các trường đại học danh tiếng thế giới như Đại học Harvard và Học viện công nghệ Massachusetts (MIT).
Mức độ tập trung cao trong hoạt động R&D tại bang New Mexico có thể được lý giải bởi hoạt động của Viện nghiên cứu quốc gia Los Alamos. Vị trí của Maryland phản ánh mức độ tập trung trong các dự án tài trợ liên bang dành cho các viện nghiên cứu. Bang Washington cũng là nơi tập trung nhiều tập đoàn công nghệ lớn như Microsoft, Amazon và Boeing, và các nhà máy sản xuất thiết bị kỹ thuật của hầu hết các thương hiệu sản xuất xe hơi hàng đầu đặt tại bang Michigan.
Nghiên cứu và Phát triển > Chi tiêu vào nghiên cứu của các tập đoàn đa quốc gia

Chính quyền liên bang và hầu hết 50 bang của Hoa Kỳ đã tạo đưa ra nhưng chính sách ưu đãi về thuế cho những lĩnh vực, ngành và công ty nhất định để khuyến khích họ tham gia vào các hoạt động nghiên cứu phát triển (R&D). Quốc hội Mỹ thường xuyên gia hạn những sắc thuế ưu đãi hàng năm. Theo một khảo sát của tạp chí Wall Street năm 2012, những công ty không tận dụng những ưu đãi về thuế trên khi thực hiện các hoạt động đầu tư cho R&D sẽ không được hưởng chúng khi chính sách này được gia hạn.
Năm 2014, bốn tập đoàn đa quốc gia của Hoa Kỳ ghi tên vào nhóm 50 tập đoàn có mức đầu tư lớn nhất cho R&D bao gồm: Microsoft, Intel, Johnson & Johnson và Google. Một vài tập đoàn nằm trong nhóm 20 cao nhất trong 10 năm qua như: Intel, Microsoft, Johnson & Johnson, Pfizer và IBM. Google được vào danh sách này lần đầu tiên năm 2013.
Nghiên cứu và Phát triển > Xuất khẩu hàng hoá công nghệ cao và bằng sáng chế

Hoa Kỳ đã để mất vai trò dẫn đầu thế giới về hàng hoá công nghệ cao. Thậm chí máy tính và thiết bị viễn thông giờ được lắp ráp tại Trung Quốc và các quốc gia mới nổi khác, với những bộ phận linh kiện mang giá trị công nghệ cao được sản xuất tại nơi khác. Tới năm 2010, Hoa Kỳ vẫn là quốc gia xuất khẩu ròng về dược phẩm, nhưng đến năm 2011 đã trở thành nhập khẩu ròng các sản phẩm này. Hoa Kỳ là một quốc gia hậu công nghiệp. Nhập khẩu các sản phẩm công nghệ cao vượt xa xuất khẩu. Tuy nhiên lực lượng lao động tay nghề kỹ thuật cao tại Mỹ đã tạo ra một lượng lớn bằng sáng chế và vẫn có được lợi nhuận từ việc bán những phát minh sáng chế này. Với sự phát triển cao về khoa học trong các ngành công nghiệp, 9,1% lượng hàng hoá dịch vụ liên quan đến giấy phép bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ.
Về lĩnh vực trao đổi thương mại tài sản trí tuệ, nước Mỹ vẫn chưa có đối thủ. Thu nhập từ bán quyền sở hữu trí tuệ đạt 129,2 tỷ đô la năm 2013, mức cao nhất toàn cầu. Nhật Bản đứng vị trí thứ hai với 31,6 tỷ đô la năm 2013. Những khoản chi trả của Hoa Kỳ cho việc sử dụng tài sản trí tuệ là 39 tỷ đô la năm 2013, chỉ sau Ireland (46,4 tỷ đô la).
Những tập đoàn và thị trường danh tiếng

Xem thêm: Forbes 500 và Fortune 500
Trong năm 2011, nhóm 20 tập đoàn, công ty lớn nhất tính theo doanh thu đặt trụ sở tại Hoa Kỳ bao gồm: Walmart, ExxonMobil, Chevron, ConocoPhillips, Fannie Mae, General Electric, Berkshire Hathaway, General Motors, Ford Motor Company, Hewlett-Packard, AT&T, Cargill, McKesson Corporation, Bank of America, Federal Home Loan Mortgage Corporation, Apple Inc., Verizon, JPMorgan Chase, và Cardinal Health.
Trong năm 2013, tám trong số mười công ty lớn nhất thế giới tính theo mức độ vốn hoá thị trường (market capitalization) đều là những công ty của Mỹ: Apple Inc., Exxon Mobil, Berkshire Hathaway, Walmart, General Electric, Microsoft, IBM, và Chevron Corporation.
Theo tạp chí Fortune Global 500 năm 2011, 10 công ty tuyển dụng nhiều lao động lớn nhất Hoa Kỳ bao gồm: Walmart, U.S. Postal Service, IBM, UPS, McDonald's, Target Corporation, Kroger, The Home Depot, General Electric, và Sears Holdings.
Apple, Google, IBM, McDonald's, và Microsoft là 5 công ty có thương hiệu giá trị nhất thế giới theo các tiêu chí do Millward Brown xuất bản.
Báo cáo của hãng tư vấn Deloitte năm 2012 cho thấy: trong nhóm 250 nhà bán lẻ lớn nhất thế giới tính theo doanh số bán năm 2010, 32% các công ty đặt tại Mỹ, và 32% đó đóng góp 41% tổng doanh số bán lẻ của nhóm 250. Amazon hiện là nhà bán lẻ trực tuyến lớn nhất thế giới.
Năm 2011, một nửa trong số 20 nhà sản xuất chip bán dẫn lớn nhất thế giới đều có nguồn gốc từ Mỹ.
Hầu hết những tổ chức từ thiện lớn nhất thế giới (world's largest charitable foundations) đều được thành lập bởi người Mỹ. Các hãng sản xuất Mỹ tạo ra hầu hết những công ty có quy mô lớn nhất thế giới. Rất nhiều những nghệ sỹ có doanh thu từ bán sản phẩm âm nhạc lớn nhất thế giới sinh sống tại Mỹ.
Lĩnh vực du lịch tại Mỹ đón xấp xỉ 60 triệu lượt khách quốc tế hàng năm. Trong một nghiên cứu gần đây của Salam Standard, Hoa Kỳ là quốc gia được hưởng lợi nhiều nhất từ lượng khách du lịch theo đạo Hồi trên toàn cầu, chiếm 24% chi tiêu của tổng lượng khách du lịch đạo Hồi trên toàn thế giới (đạt gần 35 tỷ đô la).
Những tập đoàn và thị trường danh tiếng > Danh sách 10 tập đoàn lớn nhất Hoa Kỳ tính theo doanh thu

Xem thêm thông tin: List of largest companies by revenue
Nhóm 10 tập đoàn có doanh thu lớn nhất của Mỹ năm 2013
Số liệu thống kê > Lao động

Bài chi tiết: Unemployment in the United States
Số liệu thống kê > Sản xuất

Bài chi tiết: Manufacturing in the United States và Economy of the United States by sector
Số liệu thống kê > Tài sản và thu nhập

Bài chi tiết: Income in the United States và Wealth in the United States
Xem thêm: Personal income in the United States, Household income in the United States, Income inequality in the United States, Affluence in the United States, và United States counties by per capita income
Số liệu thống kê > Bất bình đẳng

Bài chi tiết: Income inequality in the United States và Poverty in the United States
Số liệu thống kê > Chi tiêu y tế

Bài chi tiết: Health care in the United States
Số liệu thống kê > Thuế quan

Bài chi tiết: List of tariffs in the United States, Tariffs in United States history, và Protectionism in the United States
Số liệu thống kê > Cán cân thương mại

Bài chi tiết: Foreign trade of the United States
Số liệu thống kê > Thuế liên bang

Bài chi tiết: Taxation in the United States
Số liệu thống kê > Chi tiêu chính phủ

Bài chi tiết: United States federal budget
Số liệu thống kê > Nợ công

Bài chi tiết: United States public debt
Tân Học

Tân Học là một xã thuộc huyện Thái Thụy, tỉnh Thái Bình, Việt Nam.
Tên của xã được ghép từ tên của hai xã cũ là Thái Tân và Thái Học.
Địa lý

Xã Tân Học nằm ở phía nam huyện Thái Thụy, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp xã Mỹ Lộc và xã Thái Xuyên
Phía tây giáp xã Thái Thịnh và xã Thuần Thành
Phía nam giáp xã Thái Thọ
Phía bắc giáp xã Thái Hưng.
Xã Tân Học có diện tích 7,88 km², dân số năm 2019 là 6.561 người, mật độ dân số đạt 833 người/km².
Lịch sử

Địa bàn xã Tân Học hiện nay trước đây vốn là hai xã Thái Tân và Thái Học thuộc huyện Thái Thụy.
Trước khi sáp nhập, xã Thái Tân có diện tích 4,06 km², dân số là 3.370 người, mật độ dân số đạt 830 người/km². Xã Thái Học có diện tích 3,82 km², dân số là 3.191 người, mật độ dân số đạt 835 người/km².
Ngày 11 tháng 2 năm 2020, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 892/NQ-UBTVQH14 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã thuộc tỉnh Thái Bình (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 3 năm 2020). Theo đó, sáp nhập toàn bộ diện tích và dân số của hai xã Thái Tân và Thái Học thành xã Tân Học.
Chú thích

1 2 3  “Nghị quyết số 892/NQ-UBTVQH14 năm 2020 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã thuộc tỉnh Thái Bình”.
↑  Tổng cục Thống kê
| x t Xã, thị trấn thuộc huyện Thái Thụy |
| --- | --- |
Thị trấn (1):  Diêm Điền (huyện lỵ) 
Xã (35):  An Tân ·  Dương Hồng Thủy ·  Dương Phúc ·  Hòa An ·  Hồng Dũng ·  Mỹ Lộc ·  Sơn Hà ·  Tân Học ·  Thái Đô ·  Thái Giang ·  Thái Hưng ·  Thái Nguyên ·  Thái Phúc ·  Thái Thịnh ·  Thái Thọ ·  Thái Thượng ·  Thái Xuyên ·  Thuần Thành ·  Thụy Bình ·  Thụy Chính ·  Thụy Dân ·  Thụy Duyên ·  Thụy Hải ·  Thụy Hưng ·  Thụy Liên ·  Thụy Ninh ·  Thụy Phong ·  Thụy Quỳnh ·  Thụy Sơn ·  Thụy Thanh ·  Thụy Trình ·  Thụy Trường ·  Thụy Văn ·  Thụy Việt ·  Thụy Xuân
Astacidae

| Astacidae |
| --- | --- |
Astacus astacus
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Crustacea
Lớp (class): Malacostraca
Bộ (ordo): Decapoda
Phân thứ bộ (infraordo): Astacidea
Liên họ (superfamilia): Astacoidea
Họ (familia): Astacidae Latreille, 1802–1803
Chi điển hình
Astacus Fabricius, 1775 
Các chi
 Astacus  Austropotamobius  Pacifastacus  Pontastacus 
Danh pháp đồng nghĩa
 Astacini Latreille, 1802  Potamobiidae Huxley, 1879  Pacifastacinae Starobogatov, 1996 
Astacidae là một họ tôm nước ngọt bản địa của Châu Âu và tây Bắc Mỹ. Pacifastacus được tìm thấy ở bờ biển Thái Bình Dương của Bắc Mỹ và British Columbia bao gồm Pacifastacus leniusculus và Pacifastacus fortis. Các chi Astacus, Pontastacus và Austropotamobius được tìm thấy trên khắp châu Âu và một vài nơi ở Tây Á.
Các loài

Họ Astacidae có 20 loài còn sinh tồn và 6 loài tuyệt chủng đã biết, được xếp vào 4 chi:
Astacus Fabricius, 1775
Astacus astacus
Astacus balcanicus
Astacus colchicus
†Astacus edwardsii
†Astacus laevissimus
†Astacus multicavatus
Austropotamobius Skorikov, 1907
Austropotamobius bihariensis
Austropotamobius fulcisianus
†Austropotamobius llopisi
Austropotamobius pallipes
Austropotamobius torrentium
Pacifastacus Bott, 1950
†Pacifastacus chenoderma
Pacifastacus connectens
Pacifastacus fortis
Pacifastacus gambelii
Pacifastacus leniusculus
†Pacifastacus nigrescens
Pontastacus Bott, 1950
Pontastacus cubanicus
Pontastacus danubialis
Pontastacus daucinus
Pontastacus eichwaldi
Pontastacus kessleri
Pontastacus leptodactylus
Pontastacus pachypus
Pontastacus pylzowi
Pontastacus salinus
Chú thích

Dữ liệu liên quan tới Astacidae tại Wikispecies
Tư liệu liên quan tới Astacidae tại Wikimedia Commons
↑  Keith A Cradall & Sammy De Grave, 2017. An updated classification of the freshwater crayfishes (Decapoda: Astacidea) of the world, with a complete species list. Journal of Crustacean Biology 37(5): 615-653. doi:10.1093/jcbiol/rux070
1 2  Pârvulescu, Lucian (2019). “Introducing a new Austropotamobius crayfish species (Crustacea, Decapoda, Astacidae): A Miocene endemism of the Apuseni Mountains, Romania”. Zoologischer Anzeiger (bằng tiếng Anh). 279: 94–102. doi:10.1016/j.jcz.2019.01.006.
↑  Schuster, G.A.; Taylor, C.A.; Cordeiro, J. (2010). “Pacifastacus nigrescens”. Sách đỏ IUCN về các loài bị đe dọa. 2010: e.T15867A5247659. doi:10.2305/IUCN.UK.2010-3.RLTS.T15867A5247659.en. Truy cập ngày 21 tháng 12 năm 2021.
↑  P. Śmietana, H. K. Schulz, S. Keszka & R. Schulz (2006). “A proposal for accepting Pontastacus as a genus of European crayfish within the family Astacidae based on a revision of the West and East European taxonomic literature”. Bull. Fr. Pêche Piscic. (380–381): 1041-1052. doi:10.1051/kmae:2006010.Quản lý CS1: nhiều tên: danh sách tác giả (liên kết)
| --- | --- |
Thẻ nhận dạng đơn vị phân loại:  Wikidata: Q943248  Wikispecies: Astacidae  ADW: Astacidae  BOLD: 1565  BugGuide: 353415  CoL: 7NG28  EoL: 1233  Fauna Europaea: 14870  Fauna Europaea (new): fc0166e4-4123-482e-9a3f-582fe2e66c3d  GBIF: 8022  iNaturalist: 53709  IRMNG: 110219  ITIS: 97324  NBN: NBNSYS0000159453  NCBI: 6713  Open Tree of Life: 348183  Paleobiology Database: 149536  WoRMS: 196147
Vương tộc Tudor

| Vương tộc Tudor |
| --- | --- |
 Hoa hồng Tudor
Quốc gia:  Vương quốc Anh  Vương quốc Ireland  Wales
Dòng lớn: Tudor xứ Penmynyd
Tước hiệu:  Vua của Anh  Vua của Ireland  Vua của Pháp (tự xưng)  Lãnh chúa Ireland  Nữ vương của Scotland  Vương hậu Pháp  Thân vương xứ Wales  Công tước xứ Bedford  Công tước xứ Cornwall  Công tước xứ York  Công tước xứ Somerset  Công tước xứ Richmond  Bá tước xứ Pembroke  Bá tước xứ Richmond  Bá tước xứ Surrey  Bá tước xứ Nottingham  Bá tước xứ Lincoln 
Người sáng lập: Henry VII
Quốc chủ cuối cùng: Elizabeth I
Năm thành lập: 22 tháng 8 năm 1485
Tan rã: 24 tháng 3 năm 1603
Dân tộc: Wales, Anh
Triều đại Tudor hoặc Nhà Tudor là một Vương thất châu Âu có nguồn gốc từ xứ Wales. Từ năm 1485 đến 1603, Nhà Tudor cai trị Vương quốc Anh và các lãnh thổ, trong đó có Lãnh địa Ireland, về sau là Vương quốc Ireland. Quân vương khởi nghiệp của Triều đại Tudor là Henry VII, một hậu duệ (về phía mẹ) của Vương tộc Anh, Nhà Lancaster. Sau Chiến tranh Hoa Hồng, Nhà Lancaster không còn người kế vị, quyền lực chuyển sang Nhà Tudor.
Henry xác lập uy tín của ông không chỉ là một ứng viên cho những người ủng hộ truyền thống Lancaster, mà còn cho những người bất đồng thuộc phe đối nghịch, Nhà York. Qua chiến trận, ông chiếm được ngai vàng, trở thành Vua Henry VII. Chiến thắng càng vững chắc hơn sau khi ông kết hôn với Elizabeth xứ York, cuộc hôn nhân được xem như là biểu tượng của sự thống nhất giữa các phe phái tranh chấp nay sống chung dưới triều đại mới. Nhà Tudor mở rộng lãnh thổ bằng cách sáp nhập xứ Wales và củng cố quyền cai trị trên Vương quốc Ireland. Họ cũng công bố danh hiệu truyền thống Vua nước Pháp dù không ai trong số họ thực thi quyền này, và dù Henry VIII từng gây chiến với Pháp để cố đòi lại danh hiệu ấy. Con gái ông, Mary I, đánh mất danh hiệu này vĩnh viễn sau khi để mất Calais về tay người Pháp trong năm 1558.
Tổng cộng, Triều đại Tudor kéo dài hơn một thế kỷ với năm quân vương (nếu không kể Jane Grey thoái vị sau chín ngày). Henry VIII nối ngôi Henry VII, là người kế vị nam giới duy nhất còn sống đến tuổi trưởng thành. Năm 1603, Nhà Stuart nắm quyền khi quân vương sau cùng của Nhà Tudor, Elizabeth I, băng hà mà không có con. Chính những người thuộc Nhà Tudor lại không thích tên Tudor (bởi vì người Tudor đầu tiên có xuất thân thấp hèn), do đó tên Tudor không được sử dụng nhiều mãi cho đến cuối thế kỷ 18.
Trong thời trị vì của triều đại Tudor, nước Anh chứng kiến những biến động chưa từng xảy ra trước đó. Năm quân vương thuộc Nhà Tudor đã đem đến những thay đổi triệt để mà ảnh hưởng của chúng trên đất nước này vẫn còn kéo dài cho đến ngày nay.
Kể từ lúc Henry VII đăng quang năm 1485 cho đến khi Elizabeth băng hà năm 1603, định chế tôn giáo cũ đã bị xóa bỏ, những khu định cư ở Tân Thế giới được thiết lập, Lực lượng Hải quân Hoàng gia được hình thành và các cường quốc truyền thống ở Âu châu bị thách thức.