stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Takanami (lớp tàu khu trục)
Pháo hạm > Hệ thống phòng không tầm gần (CIWS) Mk-15 Phalanx

Hoả lực phòng không tầm gần (CIWS) của tàu là hệ thống Mk-15 Phalanx. Mk-15 Phalanx là hệ thống khép kín tích hợp bao gồm pháo, đạn và radar lắp trên 1 bệ duy nhất. Hệ thống được Chi nhánh Pomona thuộc Công ty General Dynamics (nay thuộc Tập đoàn Raytheon) phát triển vào cuối những năm 1960. Hệ thống thử nghiệm lần đầu vào năm 1973, bắt đầu sản xuất hàng loạt năm 1978, đến năm 1980 được đưa vào trang bị. Hệ thống Phalanx gồm pháo 6 nòng bắn nhanh Gatling M61A1 Vulcan cùng một radar hoạt động trên băng tầng K.
Trong điều kiện chiến đấu, radar sẽ rà soát bầu trời, xác định các mục tiêu và lọc ra mục tiêu nguy hiểm nhất. Sau khi xác định được mục tiêu, radar điều khiển hỏa lực sẽ tính toán chính xác vị trí của địch để pháo 6 nòng Gatling M61A1 Vulcan khai hỏa. Radar của hệ thống Phalanx CIWS được chế tạo theo công nghệ chỉ điểm khép kín, có khả năng phát hiện máy bay từ cự ly 18 km, tên lửa hành trình có diện tích phản xạ radar 0,1 m² từ khoảng cách 12 km và bám bắt trong tầm 5 km.
Pháo Gatling M61A1 Vulcan được điều khiển bằng điện, tốc độ bắn rất cao, lên đến 4.500 viên/phút, tầm hiệu quả đạt 1.000 - 1.500 m, trong khi tầm bắn tối đa là 3.000 m. Gatling M61A1 Vulcan bắn rất nhanh nên pháo cũng rất nhanh hết đạn, việc nạp đạn phải làm bằng tay, sẽ cần 2 người để thay đạn, mỗi lần thay mất khoảng 5 phút. Hai hộp tiếp đạn bố trí bên hông pháo có sức chứa 500 viên mỗi hộp, tùy theo mục tiêu đường không hay mặt đất mà pháo sẽ bắn ra đạn nổ mảnh hoặc xuyên giáp (thông thường 1 hộp tiếp đạn chứa đạn nổ mảnh trong khi hộp còn lại mang đạn xuyên giáp). Đạn xuyên giáp vỏ tự huỷ (APDS) 20 mm của Mk-15 sử dụng đầu xuyên 15 mm bằng kim loại nặng (wolfram hoặc uran nghèo) được bao quanh bằng một guốc đạn plastic và một phần đáy kim loại nhẹ. Vỏ đạn sau khi bắn sẽ được đẩy ra từ phần dưới của bệ pháo theo hướng về phía trước.
Khi lọt vào tầm bắn của Phalanx CIWS, mọi mục tiêu - từ máy bay, tên lửa, bom hay đạn pháo - đều không thể thoát. Hoạt động hoàn toàn tự động dưới sự giám sát của con người, Phalanx CIWS có thể tiêu diệt mục tiêu ở khoảng cách 3,6 km. Trong một số điều kiện tác chiến, hệ thống Phalanx CIWS còn có thể bắn hạ các mục tiêu trên mặt nước, bao gồm các chiến hạm của đối phương.
Năm 2016, JMSDF đã tiến hành nâng cấp, cải tạo hệ thống Mk-15 Phalanx của các tàu lớp Takanami lên phiên bản Block1B Baseline2.
Ngư lôi

Tàu khu trục lớp Takanami được trang bị 2 cụm phóng ngư lôi với 3 ống phóng 324mm HOS-302 sử dụng ngư lôi Mk-46. Hệ thống phóng được thiết kế có khả năng xoay, điều hướng và bắn từ xa (riêng việc bắn có thể thực hiện tại chỗ bằng tay) nhắm tới mục tiêu cần diệt. Các ống phóng được làm từ vật liệu sợi thủy tinh hoặc kim loại, bên trong ống được bọc một lớp sợi thủy tinh để có thể bảo quản ngư lôi trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt của Nhật Bản.
Chương trình chế tạo ngư lôi Mk-46 được bắt đầu vào năm 1960 nhằm thay thế cho ngư lôi Mk-44 đã lạc hậu. Ngư lôi Mk-46 chính thức được đưa vào trang bị năm 1967. Ngư lôi Mk-46 có vỏ làm bằng hợp kim nhôm, chiều dài 2,591m, đường kính 0,324m, trọng lượng 230,4 kg, vận tốc hành trình 45 hải lý (83,4 km/h) tầm bắn 11 km, khả năng lặn sâu 455m, hệ thống dẫn đường thủy âm chủ động - thụ động, đầu đạn nổ phá PBXN-103 43,1 kg, đầu nổ tiếp xúc, động cơ phản lực nước chạy điện giúp giảm tối đa độ ồn. Nguồn năng lượng được cung cấp bởi hệ thống ắc quy điện kẽm - bạc (cung cấp năng lượng cho động cơ điện công suất 35 mã lực). Mk-46 được trang bị 2 chân vịt quay ngược nhau.
Ngư lôi Mk-46 được phóng không tái nạp bằng cách nén không khí trong 2 bộ chứa thuốc súng phía sau. Sau khi phóng, ngư lôi được thả bằng dù và bắn sau khi lao xuống nước. Sau đó, Mk-46 bắt đầu tìm kiếm mục tiêu và cơ động theo đường ốc xoắn. Hệ thống dẫn đường có khả năng phát hiện mục tiêu ở cự ly đến 595m. Sau khi phát hiện mục tiêu, ngư lôi bắt đầu lao đến mục tiêu với vận tốc rất nhanh. Trong trường hợp tấn công không thành công, hệ thống dẫn đường cho phép tiến hành tấn công lại.
Ngoài ra, tàu cũng có thể sử dụng các loại ngư lôi khác như Mk-50, Mk-54 hay loại Type 73 (tương đương Mk-46) do Nhật tự phát triển.
Trực thăng săn ngầm

Đuôi tàu có sàn đáp và nhà chứa cho phép mang theo 2 trực thăng săn ngầm, nhưng thực tế thường chỉ có thể mang được 1 chiếc trong các chuyến hải trình. Ban đầu, trên các tàu được bố trí 1 trực thăng SH-60J Sea Hawk, nhưng hiện nay loại trực thăng này đã bị rút khỏi biên chế và loại đang được sử dụng là SH-60K. Tàu cũng được trang bị các trang thiết bị bảo dưỡng và phụ tùng thiết yếu cho máy bay trực thăng.
SH-60K Sea Hawk được Mitsubishi Heavy Industries chế tạo dựa trên cơ sở SH-60J. SH-60K chính thức được đưa vào hoạt động trong biên chế của JMSDF vào tháng 8 năm 2005. Đến năm 2020, đã có 68 chiếc SH-60K được xuất xưởng.
SH-60K có thể bay cách tàu mẹ đến 100 dặm và duy trì trên căn cứ trong vài giờ. Máy bay thực hiện cảnh giới, tìm kiếm và cứu hộ, chỉ thị mục tiêu cho tên lửa, chiến đấu chống hạm, chống ngầm và tác chiến đột kích trong mọi thời tiết.
SH-60K được trang bị sonar nhúng HQS-104, radar mảng pha quét chủ động HPS-104 và hệ thống tác chiến điện tử HLR-108. Bốn mấu cứng của máy bay có thể gắn ngư lôi hạng nhẹ Type 97, bom chống ngầm và tên lửa không đối hải AGM-114M Hellfire II. Ngoài ra, SH-60K còn được trang bị một súng đại liên 7,62mm Type 74.
SH-60K có cánh quạt chính và cánh quạt đuôi bốn lá được chế tạo bằng composite, riêng mép trước và phần đầu của cánh quạt chính sử dụng sợi Kevlar. 2 động cơ dẫn động trục Ishikawa-Harima T700-IHI-402C (sản xuất theo giấy phép của General Electric) công suất 3.400 mã lực được lắp cạnh nhau trên đỉnh cabin với một ống hút không khí ở cạnh bệ quạt và các lỗ thoát khí ở phía sau bệ. Máy bay có tầm bay xa tới hơn 800 km, tốc độ tối đa 240 km/h. Các thùng nhiên liệu bên trong của SH-60K chứa được 2.250 lít. Máy bay có thể dùng được hệ thống tiếp nhiên liệu trên không. SH-60K có thể mang trên 1.800 kg hàng bên trong. Các móc hàng bên ngoài có thể mang lượng hàng lên tới 2.725 kg.
Danh sách

| Số hiệu | Tên | Đặt lườn | Hạ thủy | Đưa vào biên chế | Đơn vị |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| DD-110 | Tankanami | 25 tháng 4 năm 2000 | 26 tháng 7 năm 2001 | 12 tháng 3 năm 2003 | Căn cứ hải quân Yokosuka |
| DD-111 | Ōnami | 17 tháng 5 năm 2000 | 20 tháng 9 năm 2001 | 13 tháng 3 năm 2003 | Căn cứ hải quân Yokosuka |
| DD-112 | Makinami | 17 tháng 7 năm 2001 | 8 tháng 8 năm 2002 | 18 tháng 3 năm 2004 | Căn cứ hải quân Ōminato |
| DD-113 | Sazanami | 4 tháng 4 năm 2002 | 29 tháng 8 năm 2003 | 16 tháng 2 năm 2005 | Căn cứ hải quân Kure |
| DD-114 | Suzunami | 24 tháng 9 năm 2003 | 26 tháng 8 năm 2004 | 14 tháng 2 năm 2006 | Căn cứ hải quân Ōminato |
Chú thích

1 2 3  “Tàu khu trục lớp Takanami”.
1 2 3 4 5  “Takanami-class destroyer”.
1 2 3 4 5  “Takanami Class Destroyers, Japan”.
↑  Yamazaki, Makoto, "Hệ thống chiến đấu của các tàu hộ tống hiện tại của Nhật Bản", "Tàu của thế giới", số 748, Gaijinsha, tháng 10 năm 2011, trang 98-107, NAID 40018965310 .
↑  “RIM-162 ESSM”.
Thủ tướng Shinzo Abe tham quan phòng điều khiển của JS Takanami (DD-110), Yokosuka, ngày 2 tháng 2 năm 2020.
Tên lửa chống ngầm RUM-139 VL ASROC.
Các binh sĩ kỹ thuật Hải quân Hoa Kỳ nạp đạn tên lửa RIM 162 ESSM lên hệ thống phóng Mk41 của tàu khu trục USS McCampbell (DDG 85).
Ống phóng tên lửa hành trình đối hạm SSM-1B Type 90.
Pháo hạm 127mm Oto Melara.
Hệ thống Mk-15 Vulcan Phalanx CIWS.
Ống phóng ngư lôi 324mm HOS-302.
Trực thăng săn ngầm SH-60J Sea Hawk đậu bên trong nhà chứa của tàu JS Makinami (DD-112).
Sàn đáp và nhà chứa trực thăng của JS Sazanami (DD-113).
Terziali, Görele

| Terziali |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
TerzialiVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Giresun
Huyện: Görele
Dân số (2011)
 • Tổng cộng: 207 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Mã bưu chính: 28800 
Terziali là một xã thuộc huyện Görele, tỉnh Giresun, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 207 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Giresun”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Bản gốc lưu trữ ngày 12 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 30 tháng 8 năm 2012.
A Thousand Miles to Freedom

| A Thousand Miles to Freedom: My Escape from North Korea |
| --- | --- |
Corée du Nord: 9 ans pour fuir l'enfer
Ấn bản đầu tiên (tiếng Pháp)
Thông tin sách
Tác giả: Eunsun Kim Sébastien Falletti
Ngôn ngữ: Tiếng Anh
Chủ đề: Bắc Triều Tiên
Nhà xuất bản: Michel Lafon Publishing St. Martin's Press
Ngày phát hành: 2012
Số trang: 240
ISBN: 978-1250064646
Bản tiếng Việt
Người dịch: David Tian
A Thousand Miles to Freedom: My Escape from North Korea (tiếng Pháp: Corée du Nord: 9 ans pour fuir l'enfer, Tiếng Hàn: 열한 살의 유서, tạm dịch: Ngàn dặm tới tự do: Cuộc trốn chạy khỏi Bắc Triều Tiên của tôi) là một cuốn hồi ký xuất bản năm 2012 của Eunsun Kim viết chung với Sébastien Falletti. Ấn phẩm này được David Tian  dịch sang tiếng Anh vào năm 2015.
Tổng quan

Phiên bản tiếng Anh được phát hành lần đầu tiên vào ngày 21 tháng 7 năm 2015 và có sẵn trên Amazon, tại Barnes and Nobles, cũng như nhiều hiệu sách khác. Ngay sau khi phát hành, nó đã xếp hạng số 1 trong một số danh mục trên Amazon, bao gồm Bản sách mới, Lịch sử Hàn Quốc và các danh mục khác.
Nguyên bản ban đầu được viết bằng tiếng Pháp có nhan đề Corée du Nord: 9 ans pour fuir l'enfer (tạm dịch: Bắc Triều Tiên: 9 năm thoát khỏi địa ngục), sau đó được dịch sang tiếng Na Uy và tiếng Hàn. David Tian đã dịch cuốn sách từ tiếng Pháp sang tiếng Anh chứ không phải từ tiếng Hàn sang tiếng Anh như nhiều cơ quan truyền thông đã đồn đoán.
Eunsun Kim, nhân vật trong cuốn hồi ký kể lại câu chuyện này, nói rằng có những phần trong cuộc đời cô vẫn hơi khó nói, và do đó cô đã loại bỏ chúng ra khỏi cuốn hồi ký của mình.
Tachina sinerea

| Tachina sinerea> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Diptera
Họ (familia): Tachinidae
Chi (genus): Tachina
Loài (species): T. sinerea
Danh pháp hai phần
Tachina sinerea
Tachina sinerea là một loài ruồi trong họ Tachinidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 20 tháng 6 năm 2014.
↑  James E. O’Hara WORLD GENERA OF THE TACHINIDAE (DIPTERA) AND THEIR REGIONAL OCCURRENCE; Version 7; 10 december 2012
Sarcoglottis lobata

| Sarcoglottis lobata |
| --- | --- |

Phân loại khoa học 
Giới:: Plantae
nhánh:: Tracheophyta
nhánh:: Angiospermae
nhánh:: Monocots
Bộ:: Asparagales
Họ:: Orchidaceae
Phân họ:: Orchidoideae
Tông:: Cranichideae
Phân tông:: Spiranthinae
Chi:: Sarcoglottis
Loài:: S. lobata
Danh pháp hai phần
Sarcoglottis lobata (Lindl.) P.N.Don

Sarcoglottis lobata là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được (Lindl.) P.N.Don miêu tả khoa học đầu tiên năm 1845.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Sarcoglottis lobata”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Kasa

Kasa có thể đề cập đến:
Gasa (thơ), một dạng thơ Triều Tiên
Karakasa Kozō, tinh thần hay quỷ dữ trong truyện ngụ ngôn Nhật Bản
Kasa (mũ), mũ Nhật Bản
Lady Kasa, Nhà thơ Nhật Bản
Kasa (vương quốc) tiền thân của Senegal
Minh Long (phường)

Đối với các định nghĩa khác, xem Minh Long (định hướng).
Minh Long là một phường thuộc thị xã Chơn Thành, tỉnh Bình Phước, Việt Nam.
Địa lý

Phường Minh Long nằm ở phía tây thị xã Chơn Thành, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp phường Hưng Long và phường Thành Tâm
Phía tây và phía nam giáp tỉnh Bình Dương
Phía bắc giáp phường Minh Hưng.
Phường có diện tích 37,61 km², dân số năm 2021 là 8.738 người, mật độ dân số đạt 232 người/km².
Lịch sử

Trước đây, Minh Long là một xã thuộc huyện Bình Long cũ.
Ngày 20 tháng 2 năm 2003, huyện Bình Long được chia thành hai huyện Bình Long và Chơn Thành, xã Minh Long chuyển sang trực thuộc huyện Chơn Thành.
Ngày 11 tháng 8 năm 2022, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 570/NQ-UBTVQH15 về việc thành lập thị xã Chơn Thành và các phường thuộc thị xã Chơn Thành, tỉnh Bình Phước (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 10 năm 2022). Theo đó, thành lập phường Minh Long thuộc thị xã Chơn Thành trên cơ sở toàn bộ 37,61 km² diện tích tự nhiên và 8.738 người của xã Minh Long.
Kinh tế

Phường Minh Long là khu vực chuyên sản xuất giống cao su như stump bầu, stump trần trong nhiều năm. Hiện nay, nơi đây canh tác chủ yếu là cao su giống, cao su lấy mủ, mang lại nhiều lợi nhuận cho bà con nông dân trong những năm trước đây.
Chú thích

1 2 3  “Nghị quyết số 570/NQ-UBTVQH15 năm 2022 về việc thành lập thị xã Chơn Thành và các phường thuộc thị xã Chơn Thành, tỉnh Bình Phước”.
↑  Tổng cục Thống kê
↑  “Nghị định 17/2003/NĐ-CP về việc thành lập các huyện Chơn Thành, Bù Đốp thuộc tỉnh Bình Phước”.
Tả Tiểu Nga

Tả Tiểu Nga (chữ Hán: 左小娥), cũng xưng gọi Tả Cơ (左姬), là một thiếp thất của Thanh Hà Hiếu vương Lưu Khánh, đồng thời là sinh mẫu của Hán An Đế Lưu Hỗ.
Tiểu sử

Tả Cơ người quận Kiền Vi (犍為郡), không rõ tên gì, biểu tự là [Tiểu Nga], có một người chị gọi là Tả Đại Nga (左大娥). Ban đầu, bá phụ của Tiểu Nga là Tả Thánh (左聖) vì tà thuyết mê hoặc người khác mà bị giết, cả gia sản đều bị tịch thu. Tiểu Nga cùng chị gái Đại Nga bị đưa vào Dịch đình, sau hai chị em lớn lên có tài sắc, Tiểu Nga rất giỏi từ, phú và đọc sách sử.
Khi đó, Hán Hòa Đế Lưu Triệu lấy mỹ nữ ở Dịch đình ban cho các Chư vương. Trong quá trình đó, hai chị em họ Tả đều vào phủ Thanh Hà vương. Do có tài sắc, chị em Tả thị chịu sự sủng ái cùng cực của Lưu Khánh, trong số cơ thiếp không ai sánh bằng. Tả Tiểu Nga sinh ra con trai trưởng của Lưu Khánh tên Lưu Hỗ. Sau đó không còn ghi chép về Tả thị cùng chị gái, chỉ biết hai chị em qua đời sớm, táng ở đất kinh thành.
Sau khi Hán Thương Đế băng, con trai bà là Lưu Hỗ được Hoàng thái hậu Đặng Tuy lập lên ngôi. Năm Diên Quang nguyên niên (121), Đặng Thái hậu qua đời. Tháng 3 năm ấy, Hán An Đế Lưu Hỗ bắt đầu truy tặng thụy hiệu cho cha mình làm [Hiếu Đức Hoàng; 孝德皇], mẹ đẻ Tả thị làm [Hiếu Đức hoàng hậu; 孝德皇后], mộ phần đổi gọi Cam Lăng (甘陵).
Khi ấy, chính thê của Lưu Khánh là Cảnh Cơ, dù là vợ cả nhưng không được tôn hiệu chứng tỏ địa vị như Hoàng hậu hoặc Hoàng thái hậu, mà chỉ được tôn làm [Cam Lăng Đại quý nhân; 甘陵大貴人], lấy hiệu của Cam Lăng kèm xưng hiệu Quý nhân như một phi tần. Hai người anh em khác mẹ của Tả Cơ là Tả Thứ (左次) cùng Tả Đạt (左達) đều nhậm chức Lang trung tại Thanh Hà quốc.
Carex timida

| Carex timida> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Poales
Họ (familia): Cyperaceae
Chi (genus): Carex
Loài (species): C. timida
Danh pháp hai phần
Carex timida Naczi & B.A.Ford, 2001 
Carex timida là một loài thực vật có hoa trong họ Cói. Loài này được Naczi & B.A.Ford mô tả khoa học đầu tiên năm 2001.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Carex timida”. Truy cập ngày 11 tháng 6 năm 2013.
Thác Bạc Tú Sơn

Đối với các định nghĩa khác, xem Thác Bạc.
(Việt Nam)
Thác Bạc Tú Sơn hay Thác Bạc Hòa Bình là thác trên suối Củ tại vùng đất xóm Củ xã Tú Sơn huyện Kim Bôi tỉnh Hòa Bình, Việt Nam.
Thác Bạc Tú Sơn
Các thắng cảnh ở xã Tú Sơn đã được xây dựng thành "Khu du lịch Thác Tú Sơn", phục vụ khách tham quan. Tên thác có thể gọi là Thác Tú Sơn, hoặc cách điệu là Thác Bạc Tú Sơn, song các văn liệu giới thiệu về thác ở ngoài tỉnh thì dùng Thác Bạc Hòa Bình để dễ phân biệt với các thác Bạc khác.
Thác Tú Sơn cách ngã ba trên Đường tỉnh 12B ở xóm Củ cỡ gần 4 km về hướng nam. Hiện có đường nhỏ để tiếp cận khu vực thác.
Khu du lịch cách Hà Nội cỡ 70 km, và có nhiều cách tiếp cận, từ quốc lộ 6 hoặc từ Đường Hồ Chí Minh. Xã Tú Sơn ở trên Đường tỉnh 12B. Đoạn Đường tỉnh 12B là một đoạn của Quốc lộ 12B cũ, nối từ Quốc lộ 6 ở ngã ba Phố Cun 20°44′56″B 105°19′59″Đ﻿ / ﻿20,748918°B 105,332946°Đ﻿ / 20.748918; 105.332946﻿ (title) qua xã Tú Sơn và thị trấn Kim Bôi đến ngã ba Hàng Đồi 20°35′43″B 105°40′40″Đ﻿ / ﻿20,595182°B 105,677714°Đ﻿ / 20.595182; 105.677714﻿ (Ba Hàng Đồi) trên Đường Hồ Chí Minh.
Đường đi ngắn nhất từ Hà Nội, là theo quốc lộ 6 đến ngã ba Bãi Lạng 20°52′19″B 105°30′14″Đ﻿ / ﻿20,872036°B 105,50377°Đ﻿ / 20.872036; 105.503770﻿ (Bãi Lạng) thì chuyển sang "đường Trường Sơn" (hoặc đường ATK)  đi đến ngã ba Bãi Chạo 20°44′20″B 105°26′38″Đ﻿ / ﻿20,738966°B 105,443936°Đ﻿ / 20.738966; 105.443936﻿ (Bãi Chạo) trên Đường tỉnh 12B ở xã Tú Sơn.
Luzula vulcanica

| Luzula vulcanica> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
(không phân hạng): Commelinids
Bộ (ordo): Poales
Họ (familia): Juncaceae
Chi (genus): Luzula
Loài (species): L. vulcanica
Danh pháp hai phần
Luzula vulcanica Liebm. 
Luzula vulcanica là một loài thực vật có hoa trong họ Juncaceae. Loài này được Liebm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1850.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Luzula vulcanica”. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2013.
Chiến tranh Áo – Phổ

Chiến tranh Áo – Phổ (hay còn gọi là Chiến tranh bảy tuần, Nội chiến Đức hoặc Chiến tranh Phổ – Đức; tiếng Đức: Deutscher Krieg) là cuộc chiến tranh diễn ra vào năm 1866 giữa 2 cường quốc Châu Âu là Đế quốc Áo và Vương quốc Phổ. Chiến thắng tại Königgrätz đã được xem là như một trong những chiến công hiển hách trong lịch sử quân sự của Vương quốc Phổ, cùng với các trận thắng tại Rossbach, Leuthen, Leipzig và Waterloo trước kia. Chiến tranh kết thúc với thắng lợi hoàn toàn thuộc về Phổ khiến Áo phải rút khỏi Liên bang Đức và mang lại thêm đất đai cho nước Phổ, mở đường cho họ thống nhất nước Đức. Với chiến thắng của nước Phổ trong cuộc chiến tranh này, sự kình địch dai dẳng giữa Phổ và Áo đã kết thúc ở Đức.
Chiến thắng vang dội của quân đội Phổ trong cuộc chiến tranh này đã thể hiện thành công to lớn của đường lối chiến tranh đúng đắn của Tổng Tham mưu trưởng quân đội Phổ – Thượng tướng Helmuth Karl Bernhard von Moltke. Không những vậy, cuộc Chiến tranh Áo – Phổ cũng góp phần hoàn tất quá trình thống nhất nước Ý. Ngoài ra, thất bại của Áo trong cuộc chiến tranh này đã chấm dứt thể chế Đế quốc Áo.
Nguyên nhân cuộc chiến tranh > Tình hình Phổ trước chiến tranh

Tại Đức, chủ nghĩa nhị nguyên Áo – Phổ đã xuất hiện từ lâu: sau khi lên ngôi vào năm 1740, vua Friedrich II của Phổ (tức "Friedrich Đại đế") đã chinh phạt tỉnh Schlesien của Áo và đưa nước Phổ lên hàng ngũ các cường quốc châu Âu. Những phong trào cách mạng những năm giữa thế kỷ XIX ở Phổ tuy chưa thể giúp nước Phổ thống nhất nhưng đã mở đường cho chủ nghĩa tư bản phát triển mạnh mẽ ở Phổ. Từ một nước nông nghiệp, Phổ dần trở thành một nước công nghiệp. Giai cấp tư sản ủng hộ địa chủ quân phiệt Phổ thống nhất đất nước. Vào năm 1862, Otto von Bismarck trở thành Thủ tướng của Vương quốc Phổ, lãnh đạo công cuộc thống nhất đất nước.
Otto von Bismarck có ý định thống nhất đất nước bằng vũ lực và điều đó đã thể hiện trong lời tuyên bố của ông trước quốc hội Phổ:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ |  Những vấn đế quan trọng nhất thời đại chúng ta không hề được giải quyết bằng diễn văn hay bằng số phiếu bầu của đa số, mà bằng sắt và máu. | ” |
— Otto von Bismarck
Nguyên nhân cuộc chiến tranh > Vấn đề Đan Mạch dẫn đến mâu thuẫn giữa Phổ và Áo

Khi vua Đan Mạch qua đời, các lãnh địa của công tước xứ Schleswig-Holstein có ý định tách khỏi Đan Mạch. Năm 1864, liên minh các quốc gia Đức lãnh đạo bởi đế quốc Áo và Phổ từ chối không công nhận những yêu cầu đó của Đan Mạch. Liên minh các quốc gia Đức nhanh chóng giải quyết các vấn đề của Đan Mạch nhưng từ đó cũng nảy sinh mâu thuẫn giữa Phổ và Áo. Chính phủ Bismarck muốn thương thuyết với Áo nhằm để Phổ kiểm soát miền Bắc Đức còn Áo kiểm soát miền Nam Đức. Nhưng Áo không muốn Phổ có thêm quyền lực nên từ chối lời đề nghị đó và có ý định gây chiến tranh với Phổ.
Diễn biến > Sự chuẩn bị của Áo và Phổ

Bước vào cuộc chiến tranh, Phổ có nhiều điều bất lợi như các bang khác của Đức Hannover, Hessen-Kassel, Saxony (Sachsen), Bavaria, Württemberg đều liên minh với đế quốc Áo, lãnh thổ Phổ bị chia làm 2 và xứ Bohemia là bệ phóng thuận lợi để quân Áo tấn công kinh thành Berlin. Nhưng Phổ cũng có những thuận lợi nhất định như có những nhà lãnh đạo tài ba, tính chuyên nghiệp của các sĩ quan hơn hẳn người Áo và ngoài ra quân Phổ còn sử dụng súng trường nạp đạn nhanh giúp có họ có lợi thế vượt trội về chiến thuật. Về ngoại giao, Bismarck đã không để các cường quốc khác ở Châu Âu can thiệp vào cuộc chiến tranh này và kết đồng minh với Ý.
Trong khi đó Áo không đánh giá đúng khả năng của Phổ và cho rằng có thể dễ dàng đánh bại quân Phổ. Về quân sự, ban tham mưu của Áo thiếu khả năng và Quân đội Áo không có sự chuyên nghiệp như Quân đội Phổ.
Diễn biến > Bước đầu cuộc chiến

Ngay khi chiến tranh bắt đầu, quân Phổ đã nhanh chóng chiếm Hannover để nối liền lãnh thổ Phổ. Tháng 6 năm 1866, tướng Helmuth von Moltke đã sử dụng hệ thống đường sắt Bắc Đức một cách hiệu quả để nhanh chóng triển khai 3 đạo quân tại biên giới Áo với ý đồ kết hợp 3 đạo quân này tại Bohemia. Ngày 14 tháng 5, Vương quốc Phổ tuyên chiến với đế quốc Áo. Trong khi các binh đoàn Áo từ từ tụ hội tại miền trung Bohemia thì các binh đoàn ở cực tây của Phổ băng ngang qua Sachsen và 3 binh đoàn khác tiến nhanh về Bohemia.
Ngạc nhiên trước tốc độ tiến quân của Phổ, tướng Ludwig von Benedek, tổng tư lệnh quân Áo ra lệnh lui quân đến phía bắc thành phố Königgrätz. Đến thời điểm này Quân đội Áo có 19 vạn quân và 25 nghìn quân Sachsen hỗ trợ trong khi quân lực của Phổ là 20 vạn quân nhưng chỉ có 2 binh đoàn trực tiếp tham chiến, đồng thời hệ thống điện báo của tướng Moltke bị hỏng.
Diễn biến > Sự thất bại của Áo

Khi trận đánh quyết định tại Königgrätz nổ ra vào ngày 3 tháng 7, Ludwig von Benedeck nhận thấy sự vượt trội về chiến thuật của Quân đội Phổ và nhất là loại súng trường nạp đạn nhanh nên ông ra lệnh cho các tướng dưới quyền nhanh chóng rút các binh đội ra phía sau để dựa vào trọng pháo giải quyết chiến trường vì pháo binh Áo vượt trội hơn hẳn pháo binh Phổ. Nhưng các sĩ quan cấp dưới của Áo đã đưa kị binh ra trận và không tuân lệnh cấp trên. Hậu quả là khi sư đoàn 7 của quân Phổ đánh chiếm Swiewald, các chỉ huy Áo hạ lệnh phản công và 49 trong tổng số 59 tiểu đoàn xung trận đã hoàn toàn bị tiêu diệt dưới hoả lực của quân Phổ. Kết quả là cánh phải của Áo trở nên vô cùng yếu ớt và không còn khả năng chống cự khi binh đoàn thứ ba của quân Phổ dưới quyền chỉ huy của hoàng tử Phổ tham chiến.
Cũng trong thời gian đó, nước Phổ điều binh đoàn Elbe đến bao vây sườn cánh trái của quân Áo. Mặc dù pháo binh và kị binh Áo cố ngăn không cho quân Phổ bao vây toàn bộ lực lượng Bedenek nhưng sau một ngày chiến đấu, 4 vạn lính Áo chết và bị thương, 2 vạn bị bắt làm tù binh đã đập tan hoàn toàn sự kháng cự của Áo.