Chiến dịch Vyelikiye Luki
Diễn biến > Hồng quân bao vây Velikiye Luki

11 giờ 00 ngày 24 tháng 11 năm 1942, các phân đội tiền tiêu của các sư đoàn bộ binh cận vệ 9, 21, 46 và 357 bắt đầu các trận đánh trinh sát chiến đấu. Sáng 25 tháng 11, các lực lượng chủ yếu của Tập đoàn quân xung kích 3 (Liên Xô) phát động tấn công. Quân đoàn bộ binh cận vệ 5 đánh thẳng sang phía Tây. Sư đoàn bộ binh cận vệ 9 và Sư đoàn bộ binh 357 vượt qua phía Nam Velikye Luki, Sư đoàn bộ binh 381 khép vòng vây từ phía Bắc thành phố. Ngày trong ngày đấu tiên, tuyến đường sắt Velikye Luki - Narva đã bị cắt đứt. Đêm 27 tháng 11, Sư đoàn bộ binh 381 và Sư đoàn bộ binh 357 (Liên Xô) cắt đứt nốt tuyến đường sắt Velikye Luki - Novosokolniki tại Velebetskoye. Cụm quân Đức (chủ yếu là sư đoàn bộ binh 83) bị bao vây tại Velikiye Luki. Ngày 28 tháng 11, Lữ đoàn xe tăng cận vệ 18 từ khu vực Butttinovka (???) đột phá về phía Novosokolniki mà không có bộ binh đi kèm. Cuộc tấn công của lữ đoàn này đã bị Sư đoàn Sơn chiến 3 (Đức) chặn lại ở Potreyeva, phía Nam Novosokolniki. Ngày 29 tháng 11, Lữ đoàn xe tăng cận vệ 18 phải rút về Pekalovo, Đông Nam Novosokolniki tổ chức phòng ngự. Ngày 30 tháng 11, Quân đoàn bộ binh cận vệ 5 của tướng A. P. Beloborodov đột phá đến Ostryan, hình thành vòng vây bên ngoài.
Ngày 29 tháng 11, tướng Kurt von der Chevallerie dùng Sư đoàn xe tăng 8 phản đột kích vào Lữ đoàn bộ binh 31 (Liên Xô) tại Gvozdovo. Ngày 3 tháng 12, Sư đoàn xe tăng 8 (Đức) đã tiến đến các làng Ryadnyevo và Timokhny, chỉ cò cách tuyến bao vây bên trong của quân đội Liên Xô chưa đầy 10 km. Ngày 4 tháng 12, tướng K. N. Galitsky điều Sư đoàn bộ binh 28 và Lữ đoàn xe tăng 36 tiến lên phía Bắc phối hợp với Lữ đoàn bộ binh 31 chặn kích. Ngày 8 tháng 12, xe tăng và bộ binh Liên Xô đánh bật Sư đoàn xe tăng 8 (Đức) khỏi khu vực Ryadnyevo - Timokhny, buộc sư đoàn này phải lùi về Grednyevo. Ngày 10 tháng 12, Sư đoàn xe tăng 8 (Đức) tiếp tục bị đánh bật về Gvozdovo, nơi sư đoàn này đã xuất phát tấn công ngày 29 tháng 11.
Bộ Tư lệnh Cụm Tập đoàn quân Trung tâm ngay lập tức đề nghị Bộ Tổng Tư lệnh tối cao Đức Quốc xã cho phép điều quân tới giải vây cho khối quân đóng tại Velikiye Luki trong khi tình hình mặt trận vẫn chưa ổn định và các phòng tuyến của quân Đức tiếp tục lùi thêm 10 dặm (16 cây số) về phía Tây; điều này giúp quân Đức vừa che chở được tuyến đường sắt quan trọng nối Nevel với Novosokolniki và có vị trí bàn đạp thuận lợi để mở các đợt phản công vào các "chỗ lồi" của Quân đội Liên Xô trên mặt trận. Tuy nhiên Hitler lại thẳng thừng bác bỏ lời đề nghị của Bộ Tư lệnh Cụm Tập đoàn quân Trung tâm. Ông ta vin vào thành công trước đó tại Kholm và đòi lực lượng bị vây phải giữ bằng được trận địa trong khi lực lượng phá vây - bao gồm cả Cụm tác chiến Chevallerie ở phía Bắc và Sư đoàn cơ giới số 20 (được tăng cường bởi các trung đoàn của Sư đoàn bộ binh 291) ở phía Nam sẽ cùng phối hợp phản công chọc thủng vòng vây của Hồng quân Liên Xô.
Ngày 3 tháng 12, các sư đoàn bộ binh cận vệ 9 và 21 (Liên Xô) được tăng cường Lữ đoàn bộ binh mô tô 47 (có 12 xe tăng hạng nhẹ T-60) đã tiêu diệt Cụm tác chiến "Meyer" tại Shiripino. Cùng ngày, Lữ đoàn xe tăng 34 (Liên Xô) tiếp tục tổ chức đột kích lên Kozlovka (phía Tây Novosokolniki). Nhưng cũng như Lữ đoàn xe tăng 18, lữ đoàn này cũng bị Sư đoàn sơn chiến 3 phối hợp với Sư đoàn xe tăng 8 (Đức) đánh bật ra và phải rút về tổ chức phòng ngự tại Zakharino, phía Tây Novosokolniki, trên cánh phải của Lữ đoàn xe tăng 18. Ngày 4 tháng 8, các trung đoàn bộ binh 1259, 1261, 1263 (Liên Xô) tấn công sang Enkino, đánh bật Sư đoàn xe tăng 8 (Đức) sang phía Tây, hình thành tuyến vây bọc trên hướng bắc Novosokolniki.
Để đảm bảo chắc chắn tiêu diệt được các cụm quân Đức bị vây và triển khai tiếp tục kế hoạch tấn công đánh chiếm Novosokolniki, từ ngày 19 tháng 12, nhiều đơn vị tăng viện đã được STAVKA và Bộ Tư lệnh Phương diện quân Kalinin gửi đến mặt trận. Bộ chỉ huy Quân đoàn bộ binh 8 Estonia đến Mordovichi ngày 19 tháng 12, toàn bộ quân đoàn đã tập kết xong ngày 6 tháng 1. Sư đoàn bộ binh 360 và Lữ đoàn bộ binh 100 Kazakstan đến mặt trận ngày 22 tháng 12. Từ ngày 9 đến ngày 15 tháng 1, có thêm các sư đoàn bộ binh 32 và 150 đến mặt trận, tất cả các lực lượng này được chuẩn bị để đối phó với cuộc phản công mang tên Totila của Quân đoàn xe tăng 3 (Đức).