Bảy Viễn
Binh nghiệp > Tham gia kháng chiến

Tháng 8 năm 1945, vừa vượt ngục trở về cũng là lúc nổ ra Tổng khởi nghĩa tháng Tám. Được một số nhân vật trong Xứ ủy Nam Kỳ móc nối, Bảy Viễn cùng Mười Trí tập hợp lực lượng du đãng tại Sài Gòn hợp tác với Trần Văn Giàu tham gia Kháng chiến chống Pháp. Bộ đội Lê Văn Viễn xây dựng thành Chi đội 9 do Lê Văn Viễn làm Chi đội trưởng và thuộc Liên khu Bình Xuyên, sở chỉ huy đặt tại Vườn Thơm (Bình Chánh) và do Ba Dương (Tức Dương Văn Dương) làm Tổng chỉ huy.
Chi đội 9 của Bảy Viễn còn được gọi là "Bộ đội Phú Thọ" hoặc "Bộ đội Bảy Viễn", dù vậy, đơn vị của Bảy Viễn tuy tuân thủ chỉ thị quân sự của cấp trên nhưng lại từ chối tiếp nhận những chính trị viên do cấp trên cử xuống.  Tháng 10 cùng năm, Bảy Viễn đưa đơn vị rời Vườn Thơm rút về mật khu Rừng Sác. Cuối tháng 11, ông được Ủy ban Hành chính lâm thời cử làm Tư lệnh tối cao các Lực lượng Kháng chiến Sài Gòn-Chợ Lớn kiêm Chỉ huy trưởng khu Sài Gòn-Chợ Lớn.
Trong khoảng thời gian gần 3 năm trước khi về thành, Bảy Viễn đã chỉ huy Chi đội 9 Bộ đội Bình Xuyên đánh nhiều trận quyết liệt, gây không ít thiệt hại cho Quân đội Pháp.
Ngày 20 tháng 2 năm 1946, Tổng chỉ huy Ba Dương hy sinh trong một trận chống càn của Pháp ở Bến Tre, khi chỉ huy một bộ phận quân Bình Xuyên vượt sông Soài Rạp từ Rừng Sác về cứu nguy cho mặt trận An Hóa-Giao Hòa. Sau khi Ba Dương hy sinh, Bảy Viễn vận động để nắm chức Tư lệnh Bình Xuyên nhưng một số cán bộ Chỉ huy trưởng các Chi đội Bình Xuyên không tán thành.
Ngày 12 tháng 4 năm 1946, tướng Nguyễn Bình, Tư lệnh các Lực lượng vũ trang Nam Bộ ký quyết định phong Năm Hà (Tức Dương Văn Hà, em cùng cha khác mẹ của Dương Văn Dương) làm Tư lệnh Lực lượng Bình Xuyên thay cho Ba Dương. Vì vậy, tháng 7 cùng năm, Nguyễn Bình ký quyết định phong Bảy Viễn làm Đệ nhất Khu bộ phó Chiến khu 7 (Đệ nhị Khu bộ phó là Huỳnh Văn Nghệ tức Tám Nghệ) với ý định tách Viễn ra khỏi vị trí trực tiếp chỉ huy Lực lượng Bình Xuyên và để ông không từ bỏ kháng chiến về hợp tác với Pháp và Cộng hòa Tự trị Nam Kỳ.
Trung tuần tháng 12 cuối năm, Bảy Viễn chính thức giữ chức Khu bộ phó Chiến khu 7, đồng thời cũng trong tháng này Đại úy Savani - Trưởng Phòng nhì Pháp (Cơ quan tình báo Quốc phòng Hải ngoại của Pháp) cho cài người vào Chi đội 9 bí mật tiếp xúc với Bảy Viễn nhằm mục đích lập Chiến khu Quốc gia Rừng Sác. Các tay nội gián mà Phòng Nhì cài vào gồm 4 người: Anh em Lại Văn Sang (Tư Sang)-Lại Hữu Tài (Năm Tài) - hai tay trí thức do Maurice Thiên giới thiệu - với vai trò các cố vấn thân cận, luôn theo sát tác động Bảy Viễn; Lâm Ngọc Đường - nhân viên Phòng Nhì cùng Maurice Thiên - tay tư sản khá giả và cũng là nhân viên Phòng Nhì hoạt động dưới danh nghĩa là cơ sở kinh tài ở trên thành của Chi đội 9, chuyên tiếp tế nhu yếu phẩm từ Sài Gòn về Rừng Sác.
Những ngày đầu theo kháng chiến, Bảy Viễn chỉ biết Maurice Thiên và Lâm Ngọc Đường đang làm công việc hành chính văn phòng cho Pháp, Viễn chưa biết cả 4 người thân tín này đều là nhân viên Phòng Nhì (Riêng Maurice Thiên - tay tư sản trí thức gốc Tàu lai vô dân Tây, là bạn thân của Bảy Viễn hơn chục năm).
Trong đêm tiệc mừng chính thức nhậm chức Đệ nhất Khu bộ phó Chiến khu 7, ngoài việc mời các Chi đội trưởng Liên khu Bình Xuyên và Đệ nhị Khu bộ phó Huỳnh Văn Nghệ, thì với sự gợi ý của hai anh em cố vấn họ Lại, Bảy Viễn đã cho mời hai vị lãnh đạo tôn giáo lớn nhất Nam Bộ là Hộ pháp Phạm Công Tắc của Đạo Cao Đài và Giáo chủ Phật giáo Hòa Hảo Huỳnh Phú Sổ, cũng như mời cả Lâm Ngọc Đường cùng Maurice Thiên - hai trùm nhân viên Phòng nhì Pháp, đồng thời cũng là cấp trên thực tế của hai anh em họ Lại - ở Sài Gòn về căn cứ Rừng Sác dự tiệc.
Với sự tác động tinh vi và từ từ của hai anh em Tài-Sang nhằm khoét sâu mâu thuẫn giữa Bộ đội Bảy Viễn với Bộ đội Nguyễn Bình mà Bảy Viễn ngày càng nghi ngờ việc mình được phong chức Đệ nhất Khu bộ phó cao hơn Tám Nghệ. Hai anh em họ Lại còn to nhỏ với Bảy Viễn về việc Nguyễn Bình, Huỳnh Văn Nghệ cùng Bộ Tư lệnh Việt Minh thật ra là những người Cộng Sản, khi quyết định việc gì cũng có tính toán riêng và cho rằng Bảy Viễn đang sống trong sự kìm kẹp của cả Cộng Sản Việt Minh lẫn Thực dân Pháp nên Viễn quyết định nghe theo lời đề nghị của Năm Tài và Maurice Thiên là tạm thời "án binh bất động", không xung đột với Việt Minh mà cũng không giao tranh với Pháp. Bảy Viễn không biết ông đã có quan hệ với các nhân viên Phòng Nhì, khiến cho bản thân và Chi đội 9 bị Phòng Nhì thao túng, vô hình trung tạo chứng cứ để Nguyễn Bình cùng Bộ Tư lệnh Khu 7 càng thêm nghi ngờ Viễn phản bội kháng chiến.
Chưa kể, tiếp theo đó là những tin tức về việc Cựu hoàng Bảo Đại đang trong quá trình đàm phán với chính phủ Pháp nhằm thành lập một chính phủ Quốc gia Việt Nam độc lập được Pháp công nhận và bảo trợ khi gia nhập khối Liên hiệp Pháp. Biết rằng Bảy Viễn là chiến sĩ Quốc gia không đảng phái nên Phòng nhì Pháp ra sức làm lung lay lập trường của Bảy Viễn khi tạo ra viễn cảnh một chiến sĩ cách mạng nay trở về với "Chính nghĩa Quốc gia" và phục vụ cho chính phủ của một nước Việt Nam độc lập phi Cộng Sản vì Phòng Nhì cũng biết rằng Bảy Viễn ít nhiều vẫn chưa muốn kết thúc sự nghiệp kháng chiến mà ông đã đi theo từ những ngày đầu.
Phòng nhì Pháp còn muốn tiến xa hơn khi không ngừng chiêu dụ Bảy Viễn lập Chiến khu Quốc gia Rừng Sác, lôi kéo các Chi đội Liên khu Bình Xuyên cùng theo về thành nhằm làm suy yếu Lực lượng kháng chiến Việt Minh. Thực tế đây là những nhiệm vụ mà Phòng nhì Pháp vạch ra giao cho 4 nhân viên nội gián của mình đang nằm vùng trong Chi đội 9.
Cuối tháng 1 năm 1948, sau khi Khu trưởng Khu 7 Nguyễn Bình được phong quân hàm Trung tướng Quân đội nhân dân Việt Nam và được đề bạt làm Uỷ viên Quân sự Nam Bộ kiêm Tổng chỉ huy chiến trường Nam Bộ, thì cả Nguyễn Bình và Ủy ban Hành chính-Kháng chiến Nam Bộ quyết định phong Bảy Viễn làm Khu bộ trưởng Chiến khu 7 với hy vọng rằng có thể lôi kéo đưa Viễn về chỉ huy Tổng hành dinh Bộ Tư lệnh Khu 7, quyết tâm không để ông rời bỏ kháng chiến dù Bộ Tư lệnh Khu đã nắm được nhiều chứng cứ chứng minh việc Bảy Viễn "đi đêm" với Phòng Nhì.
Biết Bảy Viễn rất nể Tám Nghệ (Huỳnh Văn Nghệ) vì những chiến công lớn của Bộ đội Tám Nghệ tại chiến trường miền Đông nên Nguyễn Bình tin tưởng cử Tám Nghệ vào Rừng Sác thuyết phục Bảy Viễn về Khu nhận chức Khu trưởng Khu 7. Gặp được Tám Nghệ, Bảy Viễn vui mừng tiếp đón nồng nhiệt, nhưng sau đó liền bày tỏ thái độ nghi ngờ về kế sách "điệu Hổ ly sơn" của Nguyễn Bình, nên đã được Tám Nghệ trấn an và khích tướng: 
"Anh được đề bạt (Khu trưởng Khu 7) là vinh dự cho cả giới giang hồ đi theo kháng chiến. Làm Khu trưởng, anh sẽ quy tụ thêm anh hùng hào kiệt để quân ta ngày thêm đông, lực lượng kháng chiến càng thêm mạnh. Với lại... Cọp ở đâu cũng là Cọp... Hắc Hổ tướng quân Bảy Viễn ở Rừng Sác hay ở Tháp Mười vẫn là Cọp, không lẽ  xuống đồng, Cọp biến thành Chồn-Cáo hay sao?"
Lo ngại việc Tám Nghệ thất bại nên Khu 7 đã phải nhờ cả người bạn thân chí cốt của Viễn là Mười Trí đi thuyết khách. Được hai vị chỉ huy quân sự nổi danh khích lệ nên Bảy Viễn đồng ý về họp tại Bộ Tư lệnh Khu, nhưng việc nhận chức Khu trưởng hay không còn tùy vào tình hình. Vài tháng sau, ngày 20 tháng 5 năm 1948, Bảy Viễn cùng hai Đại đội võ trang (Khoảng 200 lính) thiện chiến và trung thành của mình đi Đồng Tháp theo lời mời của Nguyễn Bình, đến dự cuộc họp quan trọng do Nguyễn Bình chủ trì với mục đích phong Viễn chức Khu bộ trưởng Chiến khu 7, đồng thời giải quyết những mâu thuẫn đang tồn tại giữa Bộ đội Bình Xuyên của Bảy Viễn và Bộ đội Nguyễn Bình.
Tại cuộc họp, Bảy Viễn đã trả lời rắn chắc và đanh thép các chất vấn của Nguyễn Bình về những mâu thuẫn nội bộ và tỏ ý nghi ngờ việc phong chức Khu trưởng Khu 7 mà trước đó Viễn cho rằng người xứng đáng nhận chức này hơn phải là Huỳnh Văn Nghệ vì theo Viễn những chiến công của Bộ đội Tám Nghệ vượt xa Bộ đội Bảy Viễn. Được Nguyễn Bình tiết lộ tin tình báo rằng hai anh em cố vấn Tài-Sang là người của Phòng Nhì và cáo buộc Bảy Viễn bao che tay sai mật thám, nên trong lúc hội nghị tạm ngưng, chính Bảy Viễn đã tra hỏi cả hai tên và được Năm Tài thừa nhận thì Viễn mới biết mình đã bị Phòng Nhì nắm thóp từ lâu.
Sau vì Bảy Viễn lưỡng lự việc nhận chức Khu trưởng Khu 7 và tỏ vẻ bất hợp tác nên Nguyễn Bình quyết định giải tán các đơn vị Bình Xuyên, phiên chế thành các đơn vị Vệ quốc Đoàn để phá tan âm mưu chia rẽ các Lực lượng kháng chiến và Việt Minh của Phòng nhì Pháp, mặc cho nhiều lãnh đạo chủ chốt bên phía Bình Xuyên phản đối quyết định này (Bao gồm cả Mười Trí, Chi đội trưởng Chi đội 4). Bảy Viễn phản đối quyết liệt đồng thời tố cáo Nguyễn Bình muốn thiết lập chế độ Đảng trị và củng cố uy quyền cá nhân nên đã sát hại Giáo chủ Phật giáo Hòa Hảo Huỳnh Phú Sổ và hai lần ám sát Viễn nhưng bất thành. Bảy Viễn nói với Nguyễn Bình:
Bảy Viễn chất vấn Nguyễn Bình vì sao giết Giáo chủ Hòa Hảo Huỳnh Phú Sổ thì được Nguyễn Bình trả lời:
Trong lúc Bảy Viễn vẫn còn dự hội nghị tại Đồng Tháp, thì cùng lúc, Bộ Tư lệnh Khu 7 (Bộ đội Nguyễn Bình) đã chỉ đạo triển khai cuộc thanh trừng nhân viên Phòng nhì Pháp trong nội bộ Bình Xuyên, tổ chức cuộc tảo thanh nhằm vào Bộ chỉ huy Chi đội 9 và Tổng hành dinh của Bảy Viễn tại Căn cứ Rừng Sác. Đến sáng ngày 24 tháng 5 năm 1948 thì Bộ Tư lệnh Khu 7 đã bắt gọn các nhân viên Bộ chỉ huy Chi đội 9, chính Lâm Ngọc Đường cũng bị bắt trong lúc đang loay hoay tìm đường thoát thân và chưa kịp phi tang các tang chứng gồm một chiếc cặp đựng các tài liệu Pháp gửi cho Bảy Viễn, danh sách các nhân viên Phòng Nhì, nhật ký ghi các vụ việc phá hoại, kế hoạch lập chiến khu ma cùng một cặp đầy ắp tiền Đông Dương.
Sau đó vài ngày, khi nhận được tin cấp báo về việc Tổng hành dinh Rừng Sác bị tảo thanh, Bảy Viễn bàng hoàng, vì đối với Viễn, mất Rừng Sác là không còn đường để quay về nên cuối cùng, sau những xung đột không thể giải quyết, Bảy Viễn từ chối chức Khu trưởng Khu 7 và không còn muốn hợp tác với Việt Minh nữa. Trên đường từ Đồng Tháp về Rừng Sác, Bảy Viễn và đoàn tùy tùng bị Trung đoàn 306 của Nguyễn Bình phục kích trong đêm nhưng vì đã đề phòng và chống trả quyết liệt nên Bảy Viễn thoát khỏi vòng vây, sau cuộc đụng độ này thì Bảy Viễn chỉ còn lại hai Trung đội (Khoảng 100 lính).