stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Euphorbia tamanduana

| Euphorbia tamanduana> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Malpighiales
Họ (familia): Euphorbiaceae
Chi (genus): Euphorbia
Loài (species): E. tamanduana
Danh pháp hai phần
Euphorbia tamanduana Boiss. 
Euphorbia tamanduana là một loài thực vật có hoa trong họ Đại kích. Loài này được Boiss. mô tả khoa học đầu tiên năm 1860.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Euphorbia tamanduana”. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2013.
Euphorbia centunculoides

| Euphorbia centunculoides> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Malpighiales
Họ (familia): Euphorbiaceae
Chi (genus): Euphorbia
Loài (species): E. centunculoides
Danh pháp hai phần
Euphorbia centunculoides Kunth 
Euphorbia centunculoides là một loài thực vật có hoa trong họ Đại kích. Loài này được Kunth mô tả khoa học đầu tiên năm 1817.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Euphorbia centunculoides”. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2013.
Eulithis montanata

| Eulithis montanata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Eulithis
Loài (species): E. montanata
Danh pháp hai phần
Eulithis montanata Packard 1873 
Eulithis montanata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Buch-Geiseldorf

| --- | --- |
Buch-Geiseldorf
Huy hiệu: Vị trí

Hành chính
Quốc gia:  Áo
Bang: Steiermark
Huyện: Hartberg

Thị trưởng: Anton Heschl (ÖVP)
Dữ liệu thống kê cơ bản
Diện tích: 14,59 km² (5,6 mi²)

Độ cao: 314 m  (1030 ft)
Dân số: 1.027  (2005)
 - Mật độ: 70 /km² (182 /sq mi)



Thông tin khác
Múi giờ: CET/CEST (UTC+1/+2)
Biển số xe: HB
Mã bưu chính: 8274, 8272
Mã vùng: 03332
Website: www.buch-geiseldorf.at
Location of Buch-Geiseldorf within Hartberg district
Map 
Buch-Geiseldorf là một đô thị thuộc huyện Hartberg thuộc bang Steiermark, nước Áo. Đô thị Buch-Geiseldorf có diện tích 14,59kilômét vuông, dân số thời điểm cuối năm 2005 là 314 người.
| x t Đô thị thuộc Hartberg-Fürstenfeld |
| --- | --- |
  Bad Blumau •  Bad Loipersdorf •  Bad Waltersdorf •  Buch-St. Magdalena •  Burgau •  Dechantskirchen •  Ebersdorf •  Feistritztal •  Friedberg •  Fürstenfeld •  Grafendorf bei Hartberg •  Greinbach •  Großsteinbach •  Großwilfersdorf •  Hartberg •  Hartberg Umgebung •  Hartl •  Ilz •  Kaindorf •  Lafnitz •  Neudau •  Ottendorf an der Rittschein •  Pinggau •  Pöllau •  Pöllauberg •  Rohr bei Hartberg •  Rohrbach an der Lafnitz •  Sankt Jakob im Walde •  Sankt Johann in der Haide •  Sankt Lorenzen am Wechsel •  Schäffern •  Söchau •  Stubenberg •  Tiefenbach bei Kaindorf •  Übersbach •  Vorau •  Waldbach-Mönichwald •  Wenigzell
Euphorbia memoralis

| Euphorbia memoralis |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Malpighiales
Họ (familia): Euphorbiaceae
Chi (genus): Euphorbia
Loài (species): E. memoralis
Danh pháp hai phần
Euphorbia memoralis R.A.Dyer 
Euphorbia memoralis là một loài thực vật có hoa trong họ Đại kích. Loài này được R.A.Dyer mô tả khoa học đầu tiên năm 1952.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Euphorbia memoralis”. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2013.
Bão Damrey

Bão Damrey có thể là một trong các mùa bão sau:
Bão Damrey (2000)
Bão Damrey (2005)
Bão Damrey (2017)
Euphorbia triodonta

| Euphorbia triodonta> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Malpighiales
Họ (familia): Euphorbiaceae
Chi (genus): Euphorbia
Loài (species): E. triodonta
Danh pháp hai phần
Euphorbia triodonta (Prokh.) Prokh. 
Euphorbia triodonta là một loài thực vật có hoa trong họ Đại kích. Loài này được (Prokh.) Prokh. mô tả khoa học đầu tiên năm 1949.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Euphorbia triodonta”. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2013.
Erythrospermum acuminatissimum

| Erythrospermum acuminatissimum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Malpighiales
Họ (familia): Achariaceae
Chi (genus): Erythrospermum
Loài (species): E. acuminatissimum
Danh pháp hai phần
Erythrospermum acuminatissimum (A. Gray) A. C. Sm. 
Erythrospermum acuminatissimum là một loài thực vật có hoa trong họ Achariaceae. Loài này được (A. Gray) A.C. Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1936.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Erythrospermum acuminatissimum”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.[liên kết hỏng]
Elżbieta Witek

| Elżbieta Witek |
| --- | --- |
Chân dung chính thức, năm 2019.
Chức vụ
Chủ tịch Sejm Cộng hòa Ba Lan
Nhiệm kỳ: 9 tháng 8, 2019 – 12 tháng 11, 2023
Tiền nhiệm: Marek Kuchciński
Kế nhiệm: Szymon Hołownia
 
Nghị sĩ Sejm
Nhiệm kỳ: 25 tháng 9, 2005 – 
 
Bộ trưởng Bộ Nội vụ và Hành chính
Nhiệm kỳ: 4 tháng 6, 2019 – 9 tháng 8, 2019
Mateusz Morawiecki
Tiền nhiệm: Joachim Brudziński
Kế nhiệm: Mariusz Kamiński
 
Thông tin cá nhân
Quốc tịch: Ba Lan
Sinh: 17 tháng 12, 1957 (66 tuổi) Jawor, Ba Lan
Đảng chính trị: Pháp luật và Công lý (PiS)
Học vấn: Đại học Wrocław
Chữ ký: 
Elżbieta Barbara Witek, nhũ danh Zbanuch (sinh ngày 17 tháng 12 năm 1957) là một chính trị gia người Ba Lan và là cựu Bộ trưởng Bộ Nội vụ và Hành chính, tại nhiệm từ tháng 6 năm 2019 đến tháng 8 năm 2019. Bà hiện đang giữ chức Chủ tịch Sejm (hạ viện) (tiếng Ba Lan: Marszałek Sejmu).
Bà được bầu lần đầu vào Hạ viện ngày 25 tháng 9 năm 2005, nhận được 7.476 phiếu bầu ở khu vực 1 thành phố Legnica, với tư cách là ứng cử viên trong danh sách chính thức của Đảng Pháp luật và Công lý (PiS). Bà được bầu làm Chủ tịch Sejm vào ngày 9 tháng 8 năm 2019, sau khi người tiền nhiệm của bà là Marek Kuchciński phải từ chức vì bị chỉ trích nặng nề do sử dụng máy bay của chính phủ cho các mục đích cá nhân.
Tiểu sử > Giáo dục và hoạt động nghề nghiệp

Năm 1980, bà lấy bằng Thạc sĩ Lịch sử tại Khoa Triết học và Lịch sử của Đại học Wrocław. Năm 1996, bà hoàn thành khóa học sau đại học về Liên minh Châu Âu tại Viện Lịch sử Đại học Wrocław.
Từ năm 1980 đến năm 2006, bà làm giáo viên tại Jawor. Năm 1991, bà là Hiệu trưởng Trường Tiểu học số 2 ở Jawor, và sau đó là Trường Trung học ở Jawor. Sau đó, bà làm thẩm phán tại một tòa án về lao động trong 4 năm. Từ năm 2004 đến năm 2008, bà giữ chức Phó Chủ tịch Câu lạc bộ thể thao Olimpia ở Jawor.
Tiểu sử > Hoạt động chính trị

Năm 1980, bà trở thành thành viên của Công đoàn Đoàn kết. Năm 1982, bà bị bắt tạm giam trong 3 tháng vì các hoạt động chống cộng sản của mình. Vào đầu những năm 1990, bà tham gia Phong trào Công dân Hành động vì Dân chủ. Từ năm 2002 đến năm 2005, bà là thành viên của Hội đồng Thành phố Jawor. Năm 2002, bà tranh cử chức thị trưởng nhưng thất bại.
Năm 2001, bà được chọn để tranh cử vào Hạ viện từ danh sách chính thức của Đảng Pháp luật và Công lý trong cuộc bầu cử quốc hội cùng năm nhưng không thành công. Trong cuộc bầu cử sau đó vào năm 2005, bà được bầu vào Hạ viện khóa 5 tại khu vực bầu cử Legnica. Trong Cuộc bầu cử Quốc hội năm 2007, bà lần thứ hai giành được ghế trong Hạ viện với 9.666 phiếu bầu. Trong cuộc bầu cử năm 2011, bà tái tranh cử thành công, nhận được 9.381 phiếu.
Tháng 11 năm 2011, bà được bầu làm thành viên Ủy ban Chính trị của PiS. Tháng 7 năm 2015, bà trở thành người phát ngôn của đảng. Trong cuộc bầu cử cùng năm, bà được bầu lại vào Hạ viện với 22.168 phiếu bầu.
Ngày 16 tháng 11 năm 2015, bà được bổ nhiệm làm bộ trưởng trong chính phủ của Beata Szydło. Bà cũng là người đứng đầu nội các chính trị của thủ tướng và là Phát ngôn viên Báo chí của Hội đồng Bộ trưởng. Bà giữ vị trí người phát ngôn cho đến ngày 8 tháng 1 năm 2016 và Rafał Bochenek lên thay. Ngày 11 tháng 12 năm 2017, bà đảm nhiệm vị trí bộ trưởng trong chính phủ mới thành lập của Mateusz Morawiecki. Ngày 18 tháng 12 năm 2017, bà bị bãi nhiệm khỏi Hội đồng Bộ trưởng.
Ngày 4 tháng 6 năm 2019, bà trở lại chính phủ Mateusz Morawiecki khi được bổ nhiệm làm Bộ trưởng Bộ Nội vụ và Hành chính. Cùng tháng đó, tổng thống bổ nhiệm bà vào Hội đồng Đối thoại Xã hội. Ngày 9 tháng 8, bà được bãi miễn khỏi Hội đồng Bộ trưởng để bắt đầu ứng cử vào chức Chủ tịch Hạ viện. Cùng ngày, bà được bầu vào ghế này với 245 phiếu bầu.
Trong cuộc bầu cử quốc hội tháng 10 cùng năm, bà được Hạ viện bầu lại và nhận 46.171 phiếu. Ngày 12 tháng 11 năm 2019, tại kỳ họp đầu tiên của Hạ viện khóa thứ 9, bà được bầu làm Chủ tịch Hạ viện với 314 phiếu bầu.
Ngày 11 tháng 8 năm 2021, với tư cách là Chủ tịch Hạ viện Cộng hòa Ba Lan, Elżbieta Witek đã đề nghị bỏ phiếu lại nhằm hoãn một cuộc họp, vì lý do cần xem xét lại hoạt động của một nhóm nghị sĩ PiS gây tranh cãi lớn tới đạo luật phát sóng. Trước đó, hàng chục ngàn người phản đối dự thảo sửa đổi luật này. Đề nghị hoãn cuộc họp trong cuộc bỏ phiếu đầu tiên chỉ được ủng hộ bởi số ít các thượng nghị sĩ và hạ nghị sĩ, và bởi hai nghị sĩ độc lập. Quyết định của Elżbieta Witek được truyền thông Ba Lan bình luận rộng rãi, bị một số nhà báo đánh giá tiêu cực, và một số luật sư cho rằng không có căn cứ để tổ chức cuộc bỏ phiếu này.
Đời tư

Bà sinh ra trong một gia đình không có truyền thống chính trị. Bà là con gái của thợ làm bánh Florian và nữ thợ may Eleonora.
Năm 1980, bà kết hôn với Stanisław Witek. Họ có với nhau hai con gái là Marta (sinh năm 1988), hiện là một giáo viên, và Gabriela (sinh năm 1991).
Giải thưởng

Năm 2013, bà được trao tặng Huân chương Thập tự Tự do và Đoàn kết.
Eupsilia opaca

| Eupsilia opaca> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Noctuidae
Chi (genus): Eupsilia
Loài (species): E. opaca
Danh pháp hai phần
Eupsilia opaca Chermock, 1940 
Eupsilia opaca là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Citharexylum berlandieri

| Citharexylum berlandieri> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Eudicots
Họ (familia): Verbenaceae
Chi (genus): Citharexylum
Loài (species): C. berlandieri
Danh pháp hai phần
Citharexylum berlandieri S.Watson, 1891 
Citharexylum berlandieri là một loài thực vật có hoa trong họ Cỏ roi ngựa. Loài này được S.Watson mô tả khoa học đầu tiên năm 1891.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Citharexylum berlandieri”. Truy cập ngày 8 tháng 6 năm 2013.
Borgo Priolo

Borgo Priolo là một đô thị ở tỉnh Pavia trong vùng Lombardia của Ý, có cự ly khoảng 60 km về phía nam của Milan và khoảng 25 km về phía nam của Pavia. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 1.399 người và diện tích là 29 km².
Borgo Priolo giáp các đô thị sau: Borgoratto Mormorolo, Calvignano, Casteggio, Fortunago, Montalto Pavese, Montebello della Battaglia, Montesegale, Rocca Susella, Torrazza Coste.
Estaing, Hautes-Pyrénées

| --- | --- |
 Estaing
Estaing

Hành chính
Quốc gia:  Pháp
Vùng: Occitanie
Tỉnh: Hautes-Pyrénées
Quận: Quận Argelès-Gazost
Tổng: Tổng Aucun
Xã (thị) trưởng: Marie-Frédérique Boré (2008–2014)
Thống kê
Độ cao: 906–2.960 m (2.972–9.711 ft) (bình quân 1.000 m (3.300 ft)[chuyển đổi: tùy chọn không hợp lệ])
Diện tích đất1: 71,53 km2 (27,62 dặm vuông Anh)
Nhân khẩu2: 67  (1999)
 - Mật độ: 1/km2 (2,6/sq mi)
INSEE/Mã bưu chính: 65169/ 65400
1 Dữ liệu địa chính Pháp loại trừ các hồ và ao lớn hơn 1 km² (0.386 dặm vuông hoặc 247 acre) cũng như các cửa sông.
2 Dân số không tính hai lần: cư dân của nhiều xã (ví dụ, các sinh viên và quân nhân) chỉ tính một lần.
Estaing là một xã thuộc tỉnh Hautes-Pyrénées trong vùng Occitanie tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 1000 mét trên mực nước biển.
Estaing - la Mairie
Dysstroma admiranda

| Dysstroma admiranda> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Dysstroma
Loài (species): D. admiranda
Danh pháp hai phần
Dysstroma admiranda McDunnough 1927 
Dysstroma admiranda là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Brachyscome glandulosa

| Brachyscome glandulosa> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Asterales
Họ (familia): Asteraceae
Chi (genus): Brachyscome
Loài (species): B. glandulosa
Danh pháp hai phần
Brachyscome glandulosa (Steetz) Benth., 1867 
Brachyscome glandulosa là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (Steetz) Benth. mô tả khoa học đầu tiên năm 1867.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Brachyscome glandulosa”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.
Brachyotum microphyllum

| Brachyotum microphyllum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Myrtales
Họ (familia): Melastomataceae
Chi (genus): Brachyotum
Loài (species): B. microphyllum
Danh pháp hai phần
Brachyotum microphyllum (Naudin) Triana, 1871 
Brachyotum microphyllum là một loài thực vật có hoa trong họ Mua. Loài này được (Naudin) Triana mô tả khoa học đầu tiên năm 1871.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Brachyotum microphyllum”. Truy cập ngày 10 tháng 6 năm 2013.
Xã Elba, Quận Lapeer, Michigan

| Xã Elba Elba Township |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
 Vị trí quận Lapeer trong tiểu bang Michigan ở Hoa Kỷ
Xã Elba
Quốc gia: Hoa Kỳ
Tiểu bang: Michigan
Quận: Quận Lapeer
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 5.250
Múi giờ: CST (UTC-5)
 • Mùa hè (DST): CDT (UTC-4)
Xã Elba (tiếng Anh: Elba Township) là một xã thuộc quận Lapeer, tiểu bang Michigan, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 5.250 người.
Chú thích

↑  “2010 Census Gazetteer Files”. Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ. Truy cập ngày 13 tháng 10 năm 2012.
Brachystele unilateralis

| Brachystele unilateralis |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Chi (genus): Brachystele
Loài (species): B. unilateralis
Danh pháp hai phần
Brachystele unilateralis (Poir.) Schltr., 1920 
Brachystele unilateralis là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được (Poir.) Schltr. mô tả khoa học đầu tiên năm 1920.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Brachystele unilateralis”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Brachyscome halophila

| Brachyscome halophila> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Asterales
Họ (familia): Asteraceae
Chi (genus): Brachyscome
Loài (species): B. halophila
Danh pháp hai phần
Brachyscome halophila P.S.Short, 1988 
Brachyscome halophila là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được P.S.Short mô tả khoa học đầu tiên năm 1988.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Brachyscome halophila”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.
Brachyotum maximowiczii

| Brachyotum maximowiczii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Myrtales
Họ (familia): Melastomataceae
Chi (genus): Brachyotum
Loài (species): B. maximowiczii
Danh pháp hai phần
Brachyotum maximowiczii Cogn., 1891 
Brachyotum maximowiczii là một loài thực vật có hoa trong họ Mua. Loài này được Cogn. mô tả khoa học đầu tiên năm 1891.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Brachyotum maximowiczii”. Truy cập ngày 10 tháng 6 năm 2013.
Bridelia finalis

| Bridelia finalis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Malpighiales
Họ (familia): Phyllanthaceae
Chi (genus): Bridelia
Loài (species): B. finalis
Danh pháp hai phần
Bridelia finalis P.I.Forst., 1899 
Bridelia finalis là một loài thực vật có hoa trong họ Diệp hạ châu. Loài này được P.I.Forst. mô tả khoa học đầu tiên năm 1899.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Bridelia finalis”. Truy cập ngày 25 tháng 6 năm 2013.
Lý Toàn Lược

| Lý Toàn Lược |
| --- | --- |
Tên húy: Vương Nhật Giản

Tiết độ sứ Hoành Hải
Nhiệm kỳ 821–826
Tiền nhiệm: Trịnh Quyền
Kế nhiệm: Lý Đồng Tiệp
 
Thông tin cá nhân
Sinh: 
Tên húy: Vương Nhật Giản
Ngày sinh: thế kỷ 8
 
Mất: 826
Giới tính: nam
Nghề nghiệp: quân nhân
Quốc tịch: nhà Đường
x • t • 
Lý Toàn Lược (chữ Hán: 李全略, ? - 826), vốn tên là Vương Nhật Giản (王日簡), là Tiết độ sứ Hoành Hải dưới thời nhà Đường trong lịch sử Trung Quốc.
Ban đầu Toàn Lược là tiểu tướng ở Trấn châu, phụng sự tiết độ sứ Thành Đức Vương Vũ Tuấn. Từ năm 809, cháu của Vũ Tuấn là Tiết độ sứ Vương Thừa Tông bị triều đình thảo phạt, quân tình trong trấn bất an. Vương Nhật Giản bèn tìm cách bỏ trốn khỏi Triệu, theo về với nhà Đường, được bổ nhiệm thứ sử Đại châu.
Năm Trường Khánh đầu tiên thời Đường Mục Tông (820 - 824), quân Thành Đức nổi dậy giết tiết độ sứ Điền Hoằng Chánh, Hà Bắc trở nên rối loạn. Nhà Vua cho rằng ông trước từng làm tướng ở Triệu nên mời vào hỏi kế. Nhật Giản trình bày việc lợi hại, xin làm tiên phong đến Hà Bắc để đánh dẹp, được ban chức thứ sử Đức Châu. Cùng năm 821, được phong chức Tiết độ sứ Hoành Hải, ban họ Lý, tên là Toàn Lược, cai trị ba châu Thương, Đức, Lệ.
Lý Toàn Lược sai con là Lý Đồng Tiệp vào triều đình yết kiến, dâng tiền nghìn vạn. Những năm tiếp theo, Toàn Lược tự cầu phong chức vị, được phong Thương châu trưởng sử, Tri châu sự, Chủ trung quân binh mã. Sau việc này, ông tìm cách lấy lòng quân sĩ, tích trữ lương thực; bề ngoài trung thuận nhưng bên trong có gian mưu. Thứ sử Lệ châu Vương Tắc Thiện được lòng người, Toàn Lược bèn giết đi, ngoài ra còn hại nhiều người khác.
Năm 826 chết. Con là Lý Đồng Tiệp lên thay nhưng không được ban tiết việt, rồi bị triều đình thảo phạt, giết chết.
Chú thích

↑  Trị sở nay thuộc Thương Châu, Hà Bắc, Trung Quốc
↑  Trị sở nay thuộc Thạch Gia Trang, Hà Bắc, Trung Quốc
↑  Tư trị thông giám, quyển 237
↑  Cựu Đường thư, quyển 143
↑  Đức Châu, Sơn Đông, Trung Quốc hiện nay
↑  Tư trị thông giám, quyển 243
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |

| Tiền nhiệm: Trịnh Quyền | Tiết độ sứ Hoành Hải 821-826 | Kế nhiệm: Lý Đồng Tiệp |
Chu Văn An

Về trường chuyên ở Hà Nội, xem bài Trường Trung học phổ thông Chu Văn An, Hà Nội, hoặc xem các trang có cung tên ở Chu Văn An (định hướng)
| Chu Văn An朱文安 |
| --- | --- |
Văn Trinh Công
Tượng thờ Chu Văn An tại Văn Miếu – Quốc Tử Giám
Tên húy: Chu An (朱安)
Tên chữ: Linh Triệt (靈徹)
Tên hiệu: Tiều Ẩn (樵隱)
Bút danh: Tiều Ẩn
Thụy hiệu: Văn Trinh
Thông tin cá nhân
Sinh: 
Tên húy: Chu An (朱安)
Ngày sinh: 6 tháng 10, 1292
Nơi sinh: Thăng Long, Đại Việt
 
Mất: 
Thụy hiệu: Văn Trinh
Ngày mất: 1370 (77–78 tuổi)
 
An nghỉ: núi Phượng Hoàng, phường Văn An, thành phố Chí Linh, tỉnh Hải Dương
Giới tính: nam
Gia quyến: 
Thân phụ: Chu Văn Thiện
Thân mẫu: Lê Thị Chuân
 
Học vấn: Thái học sinh (Tiến sĩ)
Chức quan: Tư nghiệp Quốc Tử Giám
Tước hiệu: Văn Trinh Công
Nghề nghiệp: Nhà giáo, thầy thuốc,
Tôn giáo: Nho giáo
Quốc gia: Đại Việt
Quốc tịch: Việt Nam
Thời kỳ: Nhà Trần
Tác phẩm: Thất trảm sớ
x • t • 
Chu Văn An (6 tháng 10 năm 1292, ông không rõ năm mất, có một số tài liệu ghi là năm 1370), tên thật là Chu An, hiệu là Tiều Ẩn, tên chữ là Linh Triệt, là một nhà giáo, thầy thuốc, quan viên Đại Việt cuối thời Trần, "danh nhân văn hóa thế giới". Sau khi mất, ông được vua Trần truy phong tước Văn Trinh công nên đời sau quen gọi là Chu Văn An hay Chu Văn Trinh. Ông được Đại Việt sử ký toàn thư đánh giá là ông tổ của các nhà nho nước Việt.
Ông được gọi là người thầy của mọi thời đại, nhà giáo lỗi lạc của Việt Nam, đã dành cả cuộc đời cho sự nghiệp dạy học, với triết lý giáo dục nhân văn, không phân biệt giàu nghèo, học đi đôi với thực hành, học suốt đời để biết, để làm việc và cống hiến cho xã hội. Tư tưởng đó của ông không những có ảnh hưởng tới nhiều thế hệ người Việt Nam mà còn góp phần phát triển các giá trị nhân văn trong khu vực. Quan điểm giáo dục của ông có những giá trị tiến bộ vượt thời đại, gần gũi với mục đích giáo dục của thế giới hiện nay.
Tiểu sử

Chu Văn An quê ở làng Văn Thôn, Quang Liệt, huyện Thanh Đàm (nay thuộc xóm Văn, xã Thanh Liệt, huyện Thanh Trì, Hà Nội).
Ông là người chính trực, đã từng đỗ Thái học sinh nhưng không ra làm quan mà mở trường dạy học ở làng Huỳnh Cung, bên kia sông Tô Lịch. Ông có công lớn trong việc truyền bá, giáo dục tư tưởng đạo đức Khổng giáo vào Việt Nam. Vua Trần Minh Tông (1300–1357) mời ông ra làm tư nghiệp Quốc tử giám, dạy cho Thái tử Trần Vượng, tức là vua Trần Hiến Tông tương lai. Đến đời Dụ Tông, thấy quyền thần làm nhiều điều vô đạo, ông dâng Thất trảm sớ xin chém bảy tên gian nịnh, nhưng vua không nghe. Ông chán nản từ quan về ở núi Phượng Hoàng (Chí Linh, Hải Dương), lấy hiệu là Tiều ẩn (người hái củi ở ẩn) dạy học, viết sách cho tới khi mất.
Được tôn kính

Cuộc đời thanh bạch và tiết tháo của ông là tấm gương sáng của thời phong kiến Việt Nam. Ông là một trong số rất ít bậc hiền nho được thờ ở Văn Miếu. Sự nghiệp của ông được ghi lại trong văn bia ở Văn Miếu-Quốc Tử Giám.
Hiện nay còn lăng mộ và đền thờ của ông nằm trên núi Phượng Hoàng, thuộc phường Văn An; cách khu di tích Côn Sơn khoảng 4 km. Đây là một điểm di tích văn hóa và danh thắng, với cảnh rừng thông đẹp trùng điệp, có đền thờ cũ và mới xây xong năm 2007. Lăng mộ Chu Văn An nằm trong khu di tích này. Lễ hội vào tháng tám và tháng một, trọng hội vào ngày 25-8 và 26-11. Khu di tích được xếp hạng năm 1998.
Tên ông còn được đặt tên cho các công trình công cộng, như đường phố, trường học.
Được tôn kính > Câu đối thờ Chu An:

Trần vãn thử hà thời, dục vịnh đại phi hiền giả lạc'
Dịch:
Tác phẩm

Thất trảm sớ
Tiều ẩn thi tập
Tiều ẩn quốc ngữ thi tập
Tứ thư thuyết ước
Giang đình tác
Linh sơn tạp hứng
Miết trì
Nguyệt tịch bộ Tiên Du sơn tùng kính
Thứ vận tặng Thủy Vân đạo nhân
Xuân đán
Hình ảnh

Tượng thờ Chu Văn An tại Văn Miếu-Quốc Tử Giám
Tranh thờ Chu Văn An trong Văn Miếu - Quốc Tử Giám tại Hà Nội
Tượng Chu Văn An tại Văn Miếu Trấn Biên - Đồng Nai
Chú thích

↑  “Danh nhân văn hóa thế giới Chu Văn An "người thầy của mọi thời đại"”. VOV2.VN. Truy cập ngày 31 tháng 1 năm 2022.
↑  “Cuộc đời chính trực của Chu Văn An, người thầy chuẩn mực muôn đời của Việt Nam”. VOH - Đài Tiếng nói Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh. Truy cập ngày 27 tháng 6 năm 2024.
↑  Đại Việt Sử Ký Toàn Thư, Nhà xuất bản Văn hóa thông tin, 2004, tr660-661
Liên kết khác

| --- | --- |
: Wikisource có các tác phẩm gốc nói đến hoặc của: Chu Văn An
Đền thờ ông trên núi Phượng Hoàng
Eupemphix

| Eupemphix> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Amphibia
Bộ (ordo): Anura
Họ (familia): Leiuperidae
Chi (genus): Eupemphix
Eupemphix là một chi động vật lưỡng cư trong họ Leiuperidae, thuộc bộ Anura. Chi này có 1 loài và không bị đe dọa tuyệt chủng.