Dmitry Dmitrievich Shostakovich
Tiểu sử > Thế chiến thứ II

Vào năm 1939, trước khi lực lượng Liên Xô tìm cách xâm chiếm Phần Lan, Bí thư Đảng Cộng sản Leningrad Andrei Zhdanov đã ủy thác một khúc ca kỉ niệm của Shostakovich với tựa đề "Tổ khúc trên nền nhạc Phần Lan" (Suite on Finnish Themes) và sẽ được biểu diễn như hành khúc của Hồng quân khi diễu hành qua thủ đô Helsinki của Phần Lan. Chiến tranh mùa đông là một kinh nghiệm cay đắng cho Hồng quân, cuộc diễu hành đã không bao giờ xảy ra, và Shostakovich sẽ không bao giờ tuyên bố tác quyền của tác phẩm này. Nó không được biểu diễn cho đến tần năm 2001. Sau sự bùng nổ chiến tranh giữa Liên Xô và Đức vào năm 1941, Shostakovich ban đầu vẫn ở Leningrad. Ông đã cố gắng nhập ngũ nhưng lại bị đánh trượt vì thị lực kém của mình. Để gỡ gạc lại, ông trở thành tình nguyện viên của đội lính cứu hỏa Leningrad và phát một chương trình phát thanh cho người dân Xô viết (nghe ở đây). Bức ảnh mà ông được chụp đã được xuất bản trên báo chí trong cả nước.
Đóng góp lớn nhất và nổi tiếng nhất của ông trong thời chiến là "Bản giao hưởng số VII" (Seventh Symphony). Nhà soạn nhạc đã viết ba chương đầu tiên ở Leningrad và hoàn thành tác phẩm tại Kuibyshev (nay là Samara), nơi ông và gia đình ông đã được di tản. Vẫn chưa rõ liệu Shostakovich có thực sự đã hình thành ý tưởng về bản giao hưởng trong trận phong tỏa Leningrad hay không, bản nhạc được chính thức tuyên bố như một sự đại diện cho những người dũng cảm trong trận tử chiến của Leningrad đối với quân xâm lược Đức và là một tác phẩm nghệ thuật yêu nước vào thời điểm tinh thần cần được thúc đẩy. Bản giao hưởng lần đầu tiên được trình diễn bởi dàn nhạc Nhà hát Bolshoi ở Kuibyshev và sớm được biểu diễn ở Luân Đôn và Hoa Kỳ. Màn biểu diễn hấp dẫn nhất là buổi diễn ra mắt Leningrad của Radio Orchestra khi thành phố bị bao vây. Dàn nhạc chỉ còn lại 14 nghệ sĩ, do đó, Karl Eliasberg đã phải tuyển dụng bất cứ ai có thể chơi nhạc cụ để biểu diễn bản giao hưởng. Gia đình ông chuyển đến Moscow vào mùa xuân năm 1943. Vào thời điểm buổi ra mắt "Bản giao hưởng số VIII" (Eighth Symphony), sự chú ý đã đổ dồn sang Hồng quân. Vì vậy, công chúng, và quan trọng nhất là chính quyền, muốn một khúc khải hoàn khác của nhà soạn nhạc. Thay vào đó, họ đã có Eighth Symphony, có lẽ là tác phẩm cuối cùng thể hiện sự ảm đạm và dữ dội trong đầu của Shostakovich. Để duy trì hình ảnh của Shostakovich (cầu nối quan trọng của người dân Liên Xô và phương Tây), chính phủ đã gán tên "Stalingrad" cho giao hưởng, cho thấy sự tang tóc của các tử sĩ trong trận Tử chiến Stalingrad. Tuy nhiên, bản giao hưởng đã không thoát khỏi những lời chỉ trích. Nhà soạn nhạc viết trong hồi kí rằng: "Khi bản Eighth Symphony được trình diễn, nó bị tuyên bố công khai là phản cách mạng và chống Xô-viết. Họ nói rằng:" Tại sao Shostakovich viết một bản giao hưởng lạc quan vào đầu cuộc chiến mà bây giờ lại là bi kịch? Lúc đầu chúng tôi rút lui và bây giờ chúng tôi đang tiến công, tiêu diệt lũ Phát xít. Thế mà Shostakovich lại có hành động "bi thảm", hẳn là ông ta đang ở bên phe Phát-xít ". Tác phẩm không bị cấm chính thức nhưng cũng không ai đả động đến nó cho đến tận năm 1956.
Trái lại, Bản giao hưởng số IX (Ninth Symphony) (1988) có giọng điệu tuơi sáng hơn. Ông Gavriil Popov viết rằng "thật là tuyệt vời trong đó chứa sự vui vẻ, tươi tắn, lộng lẫy, và cả sự sắc sảo!" . Tuy nhiên, vào năm 1946, nó cũng là chủ đề của những lời chỉ trích. Israel Nestyev đã hỏi liệu đây có phải là thời điểm thích hợp cho "quãng giải lao tươi sáng và vui vẻ giữa những sáng tác quan trọng của Shostakovich, một sự gác lại tạm thời các vấn đề nghiêm túc cho những thứ rẻ tiền, đẹp mã."  Điện báo Thế giới New York vào ngày 27 tháng 7 năm 1946 bình phẩm tương tự như vậy:" Nhà soạn nhạc người Nga không nên bày tỏ thái độ trẻ con như vậy với chiến thắng Phát-xít". Shosakovich tiếp tục sáng tác nhạc thính phòng, đáng chú ý là bộ Tam tấu Piano thứ hai của ông (Second Piano Trio) (Op. 67), dành để tưởng nhớ Sollertinsky.