stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Đột biến vô nghĩa
Ví dụ

Giả sử một đoạn gen ban đầu có trình tự các nucleotide như sau
Gen: 5' - ATG ACT CAC CGA GCG CGA AGC TGA - 3'
         3' - TAC TGA GTG GCT CGC GCT TCG ACT - 5'
   mRNA: 5' - AUG ACU CAC CGA GCG CGA AGC UGA - 3'
Prôtêin:      Met Thr His Arg Ala Arg Ser Stop
Khi đột biến điểm xảy ra trên mạch khuôn gọi là mạch mã gốc, nhưng lại mang mã bổ sung của gen, làm bộ ba GCT biến đổi thành ACT, nghĩa là G (Guanin) đã bị thay thế thành A (Adenin), thì mã Arg (Arginin) biến thành mã kết thúc. Toàn bộ các côđon còn lại của mRNA bị bỏ lại, không được dịch thành amino acid nữa:
DNA: 5' - ATG ACT CAC TGA GCG CGA AGC TGA - 3'
         3' - TAC TGA GTG ACT CGC GCT TCG ACT - 5'
   mRNA: 5' - AUG ACU CAC UGA GCG CGU AGC UGA - 3'
Protein:      Met Thr His Stop (kết thúc chuỗi)
Nguồn trích dẫn

1 2  "Sinh học" Campbell - Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam, 2010.
↑  "Sinh học 12 nâng cao" - Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam, 2015.
↑  Leslie G. Biesecke. “Nonsense Mutation”.
↑  “nonsense mutation”.
↑  “nonsense mutation”.
1 2  “What kinds of gene mutations are possible?”.
↑  Hana Benhabiles,... Fabrice Lejeune. “Strategies to Correct Nonsense Mutations”.
↑  "Sinh học 12" - Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam, 2018.
↑  Bùi Phúc Trạch: "Luyên thi Sinh học 12" - Nhà xuất bản Thanh Hoá, 2017.
↑  Phạm Thành Hổ: "Di truyền học" - Nhà xuất bản Giáo dục, 1998.
Một số đột biến điểm (mũi tên đỏ) làm bộ ba mã hoá amino acid biến đổi thành bộ ba kết thúc.
Kaze no Magical

| "Kaze no Magical"> Bài hát của Koizumi Kyoko  |
| --- | --- |
Phát hành: 21 tháng 3 năm 1984
Thể loại: Idol kayou
Thời lượng: 4 phút 07 giây 
Hãng đĩa: Victor Ongaku Sangyō
Sáng tác: Kan Chinfua (lời #1)  Yukawa Reiko (lời #2)  Makaino Kōji (nhạc #1 ) Nobody (nhạc #2)
Kaze no Magical (風のマジカル, Kaze no Magical?) là đĩa đơn thứ 9 của Koizumi Kyoko được phát hành vào tháng 3 năm 1984. Ca khúc chính cũng là tựa đề của đề được sử dụng làm ca khúc chủ đề phim Doraemon: Nobita và chuyến phiêu lưu vào xứ quỷ
Monte-Carlo Masters 2021

Monte-Carlo Masters 2021 (còn được biết đến với Rolex Monte-Carlo Masters vì lý do tài trợ) là một giải quần vợt nam chuyên nghiệp thi đấu trên mặt sân đất nện ngoài trời. Đây là lần thứ 114 giải Monte Carlo Masters được tổ chức. Giải đấu diễn ra tại Monte Carlo Country Club ở Roquebrune-Cap-Martin, France (thường được gọi là Monte Carlo, Monaco) và là một phần của Masters 1000 trong ATP Tour 2021.
Giải đấu năm 2020, diễn ra từ ngày 13 – 19 tháng 4 năm 2020, bị hủy do ảnh hưởng của Đại dịch COVID-19 tại Pháp. Do đại dịch COVID-19, không có khán giả vào sân trong giải đấu năm 2021.
Điểm và tiền thưởng > Phân phối điểm

Bởi vì Monte Carlo Masters là giải Masters 1000 không bắt buộc, quy tắc đặc biệt về phân phối điểm đang ở trong vị trí. Monte Carlo Masters được tính trong thành tích của các tay vợt là giải 500, trong khi đó điểm được phân phối như Masters 1000.
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Sự kiện |  VĐ  |  CK  |  BK  |  TK  | Vòng 1/16 | Vòng 1/32 | Vòng 1/64 |  Q  |  Q2  |  Q1  |
| Đơn nam | 1,000 | 600 | 360 | 180 | 90 | 45 | 10 | 25 | 16 | 0 |
| Đôi nam | 1,000 | 600 | 360 | 180 | 90 | 0 | — | — | — | — |
Điểm và tiền thưởng > Tiền thưởng

| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Sự kiện | VĐ | CK | BK | TK | Vòng 1/16 | Vòng 1/32 | Vòng 1/64 | Q2 | Q1 |
| Đơn | €251,085 | €150,000 | €85,000 | €46,500 | €29,000 | €18,100 | €12,000 | €6,100 | €3,250 |
| Đôi* | €50,000 | €35,000 | €24,000 | €16,250 | €11,000 | €7,500 | — | — | — |
*mỗi đội
Nội dung đơn > Hạt giống

| Quốc gia | Tay vợt | Xếp hạng1 | Hạt giống |
| --- | --- | --- | --- |
|  SRB | Novak Djokovic | 1 | 1 |
|  RUS | Daniil Medvedev | 2 | 2 |
|  ESP | Rafael Nadal | 3 | 3 |
|  GRE | Stefanos Tsitsipas | 5 | 4 |
|  GER | Alexander Zverev | 6 | 5 |
|  RUS | Andrey Rublev | 8 | 6 |
|  ARG | Diego Schwartzman | 9 | 7 |
|  ITA | Matteo Berrettini | 10 | 8 |
|  ESP | Roberto Bautista Agut | 11 | 9 |
|  FRA | Gaël Monfils | 13 | 10 |
|  BEL | David Goffin | 14 | 11 |
|  ESP | Pablo Carreño Busta | 15 | 12 |
|  POL | Hubert Hurkacz | 16 | 13 |
|  BUL | Grigor Dimitrov | 17 | 14 |
|  ITA | Fabio Fognini | 18 | 15 |
|  CHI | Cristian Garin | 20 | 16 |
Bảng xếp hạng vào ngày 5 tháng 4 năm 2021
Nội dung đơn > Vận động viên khác

Đặc cách:
Lucas Catarina
Lorenzo Musetti
Lucas Pouille
Holger Rune
Vượt qua vòng loại:
Salvatore Caruso
Marco Cecchinato
Federico Delbonis
Thomas Fabbiano
Dominik Koepfer
Alexei Popyrin
Stefano Travaglia
Thua cuộc may mắn:
Juan Ignacio Londero
Pedro Martínez
Nội dung đơn > Rút lui

Borna Ćorić → thay thế bởi  Tommy Paul
John Isner → thay thế bởi  Pablo Andújar
Daniil Medvedev → thay thế bởi  Juan Ignacio Londero
Gaël Monfils → thay thế bởi  Pedro Martínez
Kei Nishikori → thay thế bởi  Laslo Đere
Reilly Opelka → thay thế bởi  Jérémy Chardy
Dominic Thiem → thay thế bởi  Alejandro Davidovich Fokina
Stan Wawrinka → thay thế bởi  Jordan Thompson
Nội dung đơn > Bỏ cuộc

Nikoloz Basilashvili
Alejandro Davidovich Fokina
Pedro Martínez
Nội dung đôi > Hạt giống

| Quốc gia | Tay vợt | Quốc gia | Tay vợt | Xếp hạng1 | Hạt giống |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  COL | Juan Sebastián Cabal |  COL | Robert Farah | 5 | 1 |
|  CRO | Nikola Mektić |  CRO | Mate Pavić | 5 | 2 |
|  CRO | Ivan Dodig |  SVK | Filip Polášek | 17 | 3 |
|  ESP | Marcel Granollers |  ARG | Horacio Zeballos | 20 | 4 |
|  USA | Rajeev Ram |  GBR | Joe Salisbury | 23 | 5 |
|  NED | Wesley Koolhof |  POL | Łukasz Kubot | 26 | 6 |
|  FRA | Pierre-Hugues Herbert |  FRA | Nicolas Mahut | 29 | 7 |
|  GER | Kevin Krawietz |  ROU | Horia Tecău | 42 | 8 |
Bảng xếp hạng vào ngày 5 tháng 4 năm 2021.
Nội dung đôi > Vận động viên khác

Đặc cách:
Romain Arneodo /  Hugo Nys
Simone Bolelli /  Jannik Sinner
Petros Tsitsipas /  Stefanos Tsitsipas
Thay thế:
Alexander Bublik /  Dušan Lajović
Ariel Behar /  Gonzalo Escobar
Nội dung đôi > Rút lui

Jan-Lennard Struff /  Dominic Thiem → thay thế bởi  Alexander Bublik /  Dušan Lajović
Jamie Murray /  Bruno Soares → thay thế bởi  Jamie Murray /  Jan-Lennard Struff
Tim Pütz /  Alexander Zverev → thay thế bởi  Ariel Behar /  Gonzalo Escobar
Nội dung đôi > Bỏ cuộc

Romain Arneodo /  Hugo Nys
Nhà vô địch > Đơn

Bài chi tiết: Monte-Carlo Masters 2021 - Đơn
Stefanos Tsitsipas đánh bại  Andrey Rublev, 6–3, 6–3
Nhà vô địch > Đôi

Bài chi tiết: Monte-Carlo Masters 2021 - Đôi
Nikola Mektić /  Mate Pavić đánh bại  Dan Evans /  Neal Skupski, 6–3, 4–6, [10–7]
Holocaust ở Albania

Một bản đồ của Đại Albania trong Thế chiến II, với các lãnh thổ được sáp nhập vào Albania - được thể hiện bằng màu vàng nhạt.
Holocaust ở Albania bao gồm các tội ác đối với người Do Thái ở Đại Albania bởi các lực lượng cộng tác Đức, Ý và Albania trong khi Albania nằm dưới sự chiếm đóng của Ý và Đức trong Thế chiến II. Trong suốt cuộc chiến, gần 2.000 người Do Thái tìm nơi ẩn náu ở Albania cũ. Hầu hết những người tị nạn Do Thái này được người dân địa phương đối xử tốt, mặc dù thực tế là Albania cũ bị phát xít Ý chiếm đóng, và sau đó là Đức Quốc xã. Người Albani thường che chở cho những người tị nạn Do Thái ở các ngôi làng miền núi và vận chuyển họ đến các cảng biển Adriatic từ đó họ trốn sang Ý. Những người Do Thái khác tham gia các phong trào kháng chiến trong cả nước.
Đối với 500 người Do Thái sống ở Kosovo, trải nghiệm này hoàn toàn khác biệt và khoảng 40% không sống sót sau chiến tranh. Với sự đầu hàng của Ý vào tháng 9 năm 1943, Đức chiếm Greater Albania. Năm 1944, một phân vùng Albania của Waffen-SS được thành lập, với việc bắt giữ và bàn giao cho người Đức thêm 281 người Do Thái khỏi Kosovo, những người này sau đó bị trục xuất đến trại tập trung Bergen-Belsen, nơi nhiều người đã bị giết. Cuối năm 1944, người Đức bị đuổi ra khỏi Albania và đất nước này trở thành một quốc gia cộng sản dưới sự lãnh đạo của Enver Hoxha. Cùng thời gian đó, các lực lượng phe Trục ở các khu vực thôn tính của Albania ở Kosovo và phía tây Macedonia đã bị quân khởi nghĩa Nam Tư đánh bại, những người này sau đó tái nhập các khu vực này vào Nam Tư.
Khoảng 600 người Do Thái đã bị giết ở Đại Albania trong Holocaust. Ở Albania cũ, năm người Do Thái trong cùng một gia đình đã bị giết bởi người Đức, và họ là những người Do Thái bản địa duy nhất bị giết ở đó trong suốt cuộc chiến. Albania bản địa ra khỏi cuộc chiến với dân số người Do Thái lớn hơn mười một lần so với lúc ban đầu, khoảng 1.800 người. Hầu hết trong số này sau đó di cư sang Israel. Hàng trăm người ở lại Albania cho đến khi Cộng sản sụp đổ vào đầu những năm 1990 trước khi làm điều tương tự. Không có sự đồng thuận về mặt học thuật về lý do tại sao tỷ lệ sống sót của người Do Thái ở Albania theo cách khác biệt rất lớn so với ở Kosovo. Một số học giả đã lập luận rằng bộ luật danh dự truyền thống được gọi là besa, một phần quan trọng của văn hóa Albania, đã đóng một vai trò. Các học giả khác cho rằng nguyên nhân là sự khoan dung tương đối của chính quyền nghề nghiệp Ý, việc Đức không tìm kiếm người Do Thái ở Albania - đúng như ở các nước khác, cũng như sự nghi ngờ của người nước ngoài ở Kosovo Albani. Tính đến năm 2018, 75 công dân của Albania đã được Yad Vashem công nhận là người dân ngoại công chính.
(13090)

(13090) 1992 PV2 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henry E. Holt ở Đài thiên văn Palomar ở Quận San Diego, California, ngày 6 tháng 8 năm 1992.
Epigynopteryx duboisi

| Epigynopteryx duboisi> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Epigynopteryx
Loài (species): E. duboisi
Danh pháp hai phần
Epigynopteryx duboisi Herbulot 1981 
Epigynopteryx duboisi là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Jasminanthes pilosa

| Jasminanthes pilosa> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Gentianales
Họ (familia): Apocynaceae
Chi (genus): Jasminanthes
Loài (species): J. pilosa
Danh pháp hai phần
Jasminanthes pilosa (Kerr) W.D. Stevens & P.T. Li, 1995 
Jasminanthes pilosa là một loài thực vật có hoa trong họ La bố ma. Loài này được (Kerr) W.D. Stevens & P.T. Li mô tả khoa học đầu tiên năm 1995.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Jasminanthes pilosa”. Truy cập ngày 10 tháng 6 năm 2013.
Paralampona cobon

| Paralampona cobon> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Lamponidae
Chi (genus): Paralampona
Loài (species): P. cobon
Danh pháp hai phần
Paralampona cobon Platnick, 2000 
Paralampona cobon là một loài nhện trong họ Lamponidae. Loài này được phát hiện ở Victoria.
Chú thích

↑  Platnick, N. I. (2000) A relimitation and revision of the Australasian ground spider family Lamponidae (Araneae: Gnaphosoidea). Bull. Am. Mus. nat. Hist. 245: 1-330.
Laccophilus boukali

| Laccophilus boukali> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Dytiscidae
Chi (genus): Laccophilus
Loài (species): L. boukali
Danh pháp hai phần
Laccophilus boukali Hájek and Stastný, 2005 
Laccophilus boukali là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Hájek & Stastný miêu tả khoa học năm 2005.
Chú thích

↑  Hallan, J.  (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Kim Tân, Kim Thành

Đối với các định nghĩa khác, xem Kim Tân.
Kim Tân là một xã thuộc huyện Kim Thành, tỉnh Hải Dương, Việt Nam.
Diện tích đất tự nhiên của xã là 8,6km², với dân số 8.435 người, mật độ dân số trung bình 981 người/km². Phía Đông Nam của huỵên Kim Thành có trục đường huyện lộ 166 nối từ trục đường 388 thuộc địa phận xã Kim Đính chạy dọc theo địa bàn xã từ phía Tây về phía Đông sang huyện An Dương thành phố Hải Phòng; Phía Bắc giáp xã Kim Lương, Kim Khê, Kim Anh huyện Kim Thành, phía Tây giáp xã Ngũ Phúc, Kim Đính, Bình Dân, huyện Kim Thành, phía Đông giáp xã Lê Thiện, huyện An Dương, thành phố Hải Phòng, phía Nam giáp xã Cẩm La, xã An Hoà (huyện An Dương- Hải Phòng), địa bàn xã kéo dài hơn 5 km bốn bề là sông bao bọc bởi hệ thống An Kim hải và sông Sái, sông Chẩu hàng năm được bồi đắp thêm phù sa cho đồng ruộng.
Lịch sử hình thành

Dưới thời phong kiến, địa bàn xã Kim Tân gồm bốn làng là: Làng Nành, làng Nổ, làng Gạo, làng Rong, thuộc tổng Phù Tải, phủ huyện Kim Thành.
Sau cách mạng Tháng Tám năm 1945, bốn làng được hợp nhất thành một xã lấy tên là xã Tân Dân. Năm 1956, thực hiện cải cách ruộng đất, đội cải cách ruộng đất đổi tên xã Tân Dân thành xã Kim Tân. Hiện nay Kim Tân là một trong 7 xã của khu C huyện Kim Thành.
Với tinh thần lao động cần cù, chịu khó, nhân dân đã tích cực tham gia đào mương, khai hoang phục hoá, làm thuỷ lợi, đắp đê ngăn lũ chống thiên tai, bão lụt. Chính vì vậy mà nhân dân xã Kim Tân đã cấy được hai vụ lúa cho năng suất cao. Ngoài ra, nhân dân còn trồng nhiều cây màu như: củ đậu, bắp cải, su hào, rau các loại…cho thu nhập khá, Bên cạnh đó, các ngành nghề thủ công nghiệp và dịch vụ cũng phát triển khá mạnh, hầu hết lực lượng lao động trẻ tại địa phương làm việc trong các khu công nghiệp ở Hải Phòng, Hải Dương có thu nhập ổn định. Đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân ngày càng được nâng cao, cơ sở vật chất được đầu tư xây dựng đáp ứng công cuộc đổi mới và hội nhập của đất nước.
Đơn vị hành chính

Địa bàn xã được chia làm 4 thôn: Hải Ninh, Viên Chử, Thiên Đông, Thiên Xuân với 18 đội , trong đó:
+ Thôn Hải Ninh có 5 đội: Từ đội 1 đến đội 5.
+ Thôn Viên Chử có 6 đội: Từ đội 6 đến đội 10 và đội 18.
+ Thôn Thiên Đông có 3 đội: Từ đội 11 đến đội 13.
+ Thôn Thiên Xuân có 4 đội: Từ đội 14 đến đội 17
- Trụ sở làm việc của xã đặt ở thôn Viên Chử, cạnh trục đường huyện lộ 166.
Chú thích

↑  Tổng cục Thống kê
Panisea vinhii

| Panisea vinhii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Chi (genus): Panisea
Loài (species): P. vinhii
Danh pháp hai phần
Panisea vinhii Aver. & Averyanova 
Panisea vinhii là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Aver. & Averyanova mô tả khoa học đầu tiên năm 2006.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Panisea vinhii”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Erigeron paolii

| Erigeron paolii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Asterales
Họ (familia): Asteraceae
Chi (genus): Erigeron
Loài (species): E. paolii
Danh pháp hai phần
Erigeron paolii Gamisans, 1977 
Erigeron paolii là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Gamisans mô tả khoa học đầu tiên năm 1977.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Erigeron paolii”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.
Mylabris florianii

| Mylabris florianii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Meloidae
Chi (genus): Mylabris
Loài (species): M. florianii
Danh pháp hai phần
Mylabris florianii Pic, 1909 
Mylabris florianii là một loài bọ cánh cứng trong họ Meloidae. Loài này được Pic mô tả khoa học năm 1909.
Chú thích

↑  Meloidae in Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Paralamium

| Paralamium> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Asterids
Bộ (ordo): Lamiales
Họ (familia): Lamiaceae
Chi (genus): Paralamium
Paralamium là một chi thực vật có hoa trong họ Hoa môi (Lamiaceae).
Loài

Chi Paralamium gồm các loài:
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Paralamium”. Truy cập ngày 26 tháng 9 năm 2013.[liên kết hỏng]
Mylabris foveithorax

| Mylabris foveithorax> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Meloidae
Chi (genus): Mylabris
Loài (species): M. foveithorax
Danh pháp hai phần
Mylabris foveithorax Pic, 1912 
Mylabris foveithorax là một loài bọ cánh cứng trong họ Meloidae. Loài này được Pic mô tả khoa học năm 1912.
Chú thích

↑  Meloidae in Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Epimedium circinatocucullatum

| Epimedium circinatocucullatum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Ranunculales
Họ (familia): Berberidaceae
Chi (genus): Epimedium
Loài (species): E. circinatocucullatum
Danh pháp hai phần
Epimedium circinatocucullatum Sosn., 1930 
Epimedium circinatocucullatum là một loài thực vật có hoa trong họ Hoàng mộc. Loài này được Sosn. mô tả khoa học đầu tiên năm 1930.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Epimedium circinatocucullatum”. Truy cập ngày 22 tháng 8 năm 2013.
Đặng Vũ Hiệp

Bài này viết về Sĩ quan quân đội có bí danh Đặng Hùng. Đối với các định nghĩa khác, xem Đặng Hùng (định hướng).
| Đặng Vũ Hiệp |
| --- | --- |
Thượng tướng Đặng Vũ Hiệp
Biệt danh: Đặng Hùng
Sinh: 09 tháng 02 năm 1928
Mất: 11 tháng 4 năm 2008
Quốc tịch:  Việt Nam
Thuộc:  Quân đội nhân dân Việt Nam
Năm tại ngũ: 1945 - 1998
Cấp bậc:   Thượng tướng
Chỉ huy:  Việt Minh  Quân đội nhân dân Việt Nam
Tặng thưởng:  • Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân   • Huân chương Độc lập hạng Nhất   • 2 Huân chương Quân công hạng Nhất   • Huân chương Chiến thắng hạng Nhất   • 2 Huân chương Kháng chiến hạng Nhất 
Đặng Vũ Hiệp (1928 - 2008) (Bí danh: Đặng Hùng), là Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, Thượng tướng Quân đội nhân dân Việt Nam. Nguyên Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, Phó Chủ nhiệm Tổng cục chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam; Huân chương Độc lập hạng Nhất.
Tiểu sử và quá trình tham gia cách mạng

Đặng Vũ Hiệp sinh ngày 09/02/1928 tại xã Đức Thắng, huyện Hiệp Hòa, tỉnh Bắc Giang. Quê quán tại thôn Cự Đình, xã Việt Hưng, huyện Văn Lâm, tỉnh Hưng Yên. Thuở thiếu thời ông học tại Trường Bưởi, một ngôi trường nổi tiếng của Hà Nội, nơi mà rất nhiều chính khách, tướng lĩnh, các nhà khoa học, văn hóa lớn của đất nước đã từng học tập ở đây. Những năm đèn sách, chứng kiến đất nước lâm nguy, ông đã gác bút nghiên lên đường tham gia cách mạng, là cán bộ Phòng Thông tin tuyên truyền tỉnh Phú Thọ. Đến tháng 8/1945, ông tham gia Cách mạng tháng 8 tại tỉnh Phú Thọ.
Từ sau Cách mạng tháng 8/1945 đến 1954

Tháng 01/1946, Đặng Vũ Hiệp tham gia Vệ quốc quân (nay là Quân đội nhân dân Việt Nam). Tháng 4/1946, Đặng Vũ Hiệp là Đảng viên Đảng Cộng sản Đông Dương (nay là Đảng Cộng sản Việt Nam).
Từ tháng 4/1947 đến tháng 4/1954 ông giữ các chức vụ: Chính trị viên đại đội thuộc Trung đoàn 23, Khu 1; Chính trị viên phó rồi Chính trị viên Tiểu đoàn 54, Chính trị viên Tiểu đoàn 18; Chính trị viên Tiểu đoàn thuộc Trung đoàn 102, Đại đoàn 308. Đến tháng 4/1954 là Chủ nhiệm Chính trị Trung đoàn 88, Đại đoàn 308. Tham gia các chiến dịch:  Chiến dịch Việt Bắc (1947), Chiến dịch Sông Thao (1949), Chiến dịch Lê Hồng Phong I (1950), Chiến dịch Biên giới (1950), Chiến dịch Trung du, Chiến dịch Hoàng Hoa Thám, Chiến dịch Hà Nam Ninh (1951), Chiến dịch Hòa Bình, Chiến dịch Tây Bắc (1952), Chiến dịch Thượng Lào(1953), Chiến dịch Điện Biên Phủ (1954).
Từ tháng 9/1954 là Phó Chính ủy, phụ trách Chính ủy Trung đoàn 86, Sư đoàn 675 Pháo cao xạ.
Giai đoạn sau năm 1975

Đất nước thống nhất, ông được cử đi học tại Học viện Quân sự Cao cấp (nay là Học viện Quốc phòng).
Năm 1976, tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần IV, ông được bầu là Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa IV (nhiệm kỳ 1976-1982).
Tháng 11/1977, ông là được bổ nhiệm giữ chức vụ Phó Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, được thăng hàm cấp Thiếu tướng.
Tháng 6/1981, ông được thăng hàm cấp Trung tướng. Cũng trong năm 1981, ông trúng cử Đại biểu Quốc hội khóa VII, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội khóa VII.
Năm 1982, tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần V, ông được bầu là Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khoá V (nhiệm kỳ 1982-1986).
Năm 1984, Bộ Chính trị chỉ định làm Ủy viên Hội đồng Quân sự Bộ Quốc phòng .
Năm 1985, được chỉ định làm Ủy viên Đảng ủy Quân sự Trung ương, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Quân ủy Trung ương.
Tháng 6/1988, ông được thăng hàm cấp Thượng tướng.
Tháng 5/1994, Ban Bí thư Trung ương Đảng triệu tập cuộc họp do Tổng bí thư Đỗ Mười chủ trì để nghe Tổng cục Chính trị báo cáo tình hình công tác chính sách. Từ sau hội nghị ấy, chấp hành Kết luận của Tổng Bí thư Đỗ Mười, Thượng tướng Đặng Vũ Hiệp hình thành nên ý tưởng, chỉ đạo Cục Chính sách - Tổng cục Chính trị xây dựng Đề án chính sách: "Bà mẹ Việt Nam Anh hùng". Ngày 29/8/1994, Ủy Ban Thường vụ Quốc hội đã công bố Pháp lệnh quy định Danh hiệu vinh dự Nhà nước "Bà mẹ Việt Nam Anh hùng". Tiếp sau đó, Chính phủ ra Nghị định về việc quy định Danh hiệu vinh dự Nhà nước "Bà mẹ Việt Nam Anh hùng". Ngày 17/12/1994, Chủ tịch nước quyết đinh phong tặng và truy tặng 19.879 "Bà mẹ Việt Nam Anh hùng". Như vậy, từ Kết luận của Tổng Bí thư Đỗ Mười, Tổng cục Chính trị đã hiện thực hóa Đề án và được Quốc hội, Chính phủ và Chủ tịch nước quyết định phong tặng và truy tặng Danh hiệu cao quý Bà mẹ Việt Nam Anh hùng.
Năm 1998, ông nghỉ hưu theo chế độ.
Sau ngày nghỉ hưu, Thượng tướng Đặng Vũ Hiệp vẫn đi tiếp con đường mà ông đã chọn, vì chiến sĩ, vì nhân dân, với nhiệm vụ chăm sóc, giúp đỡ và đấu tranh bảo vệ quyền lợi, đòi công lý cho nạn nhân chất độc da cam, góp phần làm vơi đi nỗi đau của những người bị di chứng tàn khốc của chất độc da cam trong chiến tranh. Ngày 17/12/2003, ông được phân công là Chủ tịch Hội nạn nhân chất độc da cam/đioxin Việt Nam.
Ông qua đời vào ngày 11/04/2008 tại Hà Nội, hưởng thọ 80 tuổi.
Lịch sử thụ phong quân hàm

| Năm thụ phong | 1958 | 1966 | 1970 | 1977 | 1981 | 1988 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Cấp bậc | Trung tá | Thượng tá | Đại tá | Thiếu tướng | Trung tướng | Thượng tướng |
Phần thưởng cao quý

Danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân (Truy tặng 17/10/2023).
Huân chương Độc lập hạng Nhất
02 Huân chương Quân công hạng Nhất.
Huân chương Chiến thắng hạng Nhất.
02 Huân chương Kháng chiến hạng Nhất.
Huân chương Kháng chiến chống Mỹ cứu nước hạng Nhất.
Huân chương Chiến công hạng Nhất.
Huân chương Chiến sĩ vẻ vang hạng nhất, nhì, ba.
Huy chương Quân kỳ Quyết thắng.
Huy hiệu 60 năm tuổi Đảng.
Tác phẩm

Ký ức Tây Nguyên, hồi ký về 10 năm ở Mặt trận Tây Nguyên, do Đại tá Lê Hải Triều chấp bút, Nhà xuất bản Quân đội nhân dân, 1999.
Bộ đội cụ Hồ - Một hình ảnh đẹp con người Việt Nam trong thời đại mới, Nhà xuất bản Quân đội nhân dân, 2004.