stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Nguyễn Nghiêu Tư

Nguyễn Nghiêu Tư (1383 - 1471) tiếng Trung: 阮堯咨, bản danh Nguyễn Nghiêu Trư (阮文豬)[cần dẫn nguồn], tự Quân Trù (君廚),[cần dẫn nguồn] hiệu Tùng Khê (松溪),[cần dẫn nguồn] là một trạng nguyên thời nhà Lê sơ, làm quan đến chức Thượng thư. Nguyễn Nghiêu Tư còn có tên gọi khác là Nguyễn Văn Trư và tên gọi dân gian là Trạng "Lợn". Ông có hiệu là Tùng Khê người xã Phù Lương, huyện Võ Giàng, phủ Từ Sơn, trấn Kinh Bắc. Tương truyền lúc nhỏ theo cha làm nghề thịt lợn, lại đẻ vào tháng 10 (tháng Hợi) nên đặt tên là Nguyễn Văn Trư và thường gọi là cậu Lợn (chữ Hán "trư" nghĩa là lợn). Cũng từ đó, việc xét tiêu chuẩn đạo đức của các trạng nguyên cũng trở nên gắt gao hơn.[cần dẫn nguồn] Tháng 4 năm 1462, định lệ bảo kết (bảo đảm, cam kết) trong thi hương. Ra lệnh chỉ cho các thí sinh trong nước, không cứ là dân hay lính, hạn tới thượng tuần.... đến nhà giám hay đạo sở tại khai tên và căn cước đợi thi hương. .... Cho quan sở tại và xã trưởng xã mình làm giấy bảo đảm rằng người ấy thực là có đức hạnh thì mới được vào danh sách dự thi. Kẻ nào vào loại bất hiếu, bất mục, bất nghĩa, loạn luân, điêu toa... thì dẫu học giỏi, văn thơ hay, cũng không cho vào thi.
Tiểu sử

Ông sinh năm Quý Hợi (1383) tại huyện Vũ Ninh, phủ Từ Sơn. Một tài liệu của Viện Hán-Nôm lại cho hay, ông là người xã Phù Lương, huyện Võ Giàng, phủ Từ Sơn, xứ Kinh Bắc (nay thuộc phường Phù Lương, thị xã Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh).
Ông đỗ Trạng nguyên khoa Mậu Thìn niên hiệu Thái Hòa thứ 6 (1448), đời vua Lê Nhân Tông, khi đã 65 tuổi rồi làm quan Hàn lâm trực học sĩ, An phủ sứ lộ Tân Hưng Thượng.
Đầu năm Thiên Hưng thứ nhất (tháng 10 âm lịch năm 1459) thời Lê Nghi Dân, ông được cử cùng Lê Cảnh Huy, Nguyễn Như Đổ, Hoàng Thanh sang nhà Minh nộp cống hằng năm và xin bỏ việc mò ngọc trai. Tài liệu của Viện Hán-Nôm lại cho ông được cử làm Phó sứ (năm 1460) sang Đại Minh cầu phong trong khi Đại Việt sử ký toàn thư nói rằng: "Ngày 20, lại sai bọn Trần Phong, Lương Như Hộc, Trần Bá Linh sang nhà Minh cầu phong". Sau đó, ông được thăng lên Lại bộ thượng thư (chưởng lục bộ).
Về việc thông dâm với mẹ vợ, Đại Việt sử ký Toàn thư có chép:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Nghiêu Tư người huyện Vũ Ninh; Thiết Trường người huyện An Định, Thiêm Uy người huyện Tứ Kỳ. Nghiêu Tư từng thông dâm với mẹ vợ, bấy giờ có kẻ đề vào chuồng lợn là "Phường trạng nguyên", lại có người hát ngoài đường cái rằng: "Trạng nguyên trư, Nguyễn Nghiêu Tư" là chế giễu hành vi xấu đó. 堯咨武寕人，鐵長安定人，添威四岐人。堯咨曾蒸於妻母，時有題於諸圈曰『狀元坊』，有歌於街衢曰：「狀元猪，阮堯咨」，盖詆其醜行也。 | ” |
— DVSKTT
Taika Waititi

| Taika Waititi ONZM |
| --- | --- |
Waititi tại sự kiện San Diego Comic-Con vào năm 2017
Sinh: Taika David Cohen 16 tháng 8, 1975 (49 tuổi) Wellington, New Zealand
Học vị: Đại học Victoria tại Wellington (BA)
Nghề nghiệp: Diễn viên Nghệ sĩ hài Nhà làm phim
Năm hoạt động: 1999–nay
Phối ngẫu: Chelsea Winstanley (cưới 2011⁠–⁠ld.2018) Rita Ora (cưới 2022)
Con cái: 2
Giải thưởng: Danh sách
Chữ ký

Taika David Cohen ONZM (sinh ngày 16 tháng 8 năm 1975), thường được biết đến với nghệ danh Taika Waititi (/ˈtaɪkə waɪˈtiːti/), là một nam diễn viên, nghệ sĩ hài kiêm nhà làm phim người New Zealand. Anh từng được đề cử một giải Oscar trong phim ngắn Two Cars, One Night (2004).
Thời thơ ấu

Taika David Cohen sinh ra tại Raukokore tại vùng Vịnh Trù Phú ở Đảo Bắc thuộc New Zealand, và lớn lên ở Bờ Đông và Thung lũng Aro thuộc Wellington. Bố anh vừa là một nghệ sĩ và là tộc trưởng tộc Te Whānau-ā-Apanui, và phải lòng mẹ anh, Robin Cohen, khi vẫn còn là giáo viên. Waititi chia sẻ gia đình mẹ anh là gốc Do Thái ở Nga, "lai với một chút Ai Lan" với một số tổ tiên châu Âu, còn bố anh là người "chuẩn Māori mà có hơi tí Pháp nhưng ở Canada". Waititi tự nhận rằng anh là "người Do Thái ở Polynesia".
Bố mẹ anh tách ra khi anh mới chỉ có 5 tuổi, và mẹ anh là người nuôi dưỡng anh. Anh ấy theo học Cao đẳng Onslow là trường cấp hai. Anh học phim trường ở Đại học Victoria of Wellington và tốt nghiệp Bachelor of Arts năm 1997. Vì mẹ anh là người được quyền nuôi dưỡng anh, nên anh theo họ mẹ, Cohen, cho việc viết kịch bản và đạo diễn, về họ của bố anh, Waititi, nó là một động lực để anh làm nghệ thuật.
Đời tư

Waititi kết hốt với nhà làm phim người Māori Chelsea Winstanley năm 2011. Họ có hai người con gái. Năm 2018, anh ly hôn với Chelsea và tái hôn với Rita Ora vào năm 2022.
Trong cuộc tổng tuyển cử Nghị viện New Zealand 2017, Waititi tuyên bố rằng anh ủng hộ Jacinda Ardern và Đảng Lao Động.
Danh sách phim > Điện ảnh

| Năm | Phim | Đạo diễn | Kịch bản | Sản xuất | Chú thích |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2007 | Eagle vs Shark | Có | Có | Không |  |
| 2010 | Boy | Có | Có | Không |  |
| 2014 | What We Do in the Shadows | Có | Có | Có | Co-directed and co-written with Jemaine Clement |
| 2016 | Hunt for the Wilderpeople | Có | Có | Có |  |
| 2017 | Thor: Ragnarok | Có | Không | Không |  |
| 2019 | Jojo Rabbit | Có | Có | Có | Academy Award for Best Adapted Screenplay BAFTA Award for Best Adapted Screenplay Nominated – Academy Award for Best Picture |
| 2020 | Baby Done | Không | Không | Có |  |
| 2022 | Thor: Love and Thunder | Có | Có | Không |  Co-written with Jennifer Kaytin Robinson |
| 2023 | Next Goal Wins | Có | Có | Có |  Co-written with Iain Morris  |
Danh sách phim > Điện ảnh > Vai diễn

| Năm | Phim | Vai | Chú thích |
| --- | --- | --- | --- |
| 1999 | Scarfies | Alex |  |
| 2001 | Snakeskin | Nelson |  |
| 2001 | A New Way Home | Max | Phim ngắn |
| 2004 | Futile Attraction | Waiter |  |
| 2005 | What We Do in the Shadows: Interviews with Some Vampires | Viago | Phim ngắn |
| 2007 | Eagle vs Shark | Gordon |  |
| 2010 | Boy | Alamein |  |
| 2011 | Green Lantern | Thomas Kalmaku |  |
| 2013 | The Captain | The Captain | Phim ngắn |
| 2014 | What We Do in the Shadows | Viago |  |
| 2016 | Hunt for the Wilderpeople | Minister |  |
| 2017 | Thor: Ragnarok | KorgSurtur (motion-capture) |  |
| 2018 | Seven Stages to Achieve Eternal Bliss | Holy Storsh |  |
| 2018 | Shrimp | Bartender | Phim ngắn |
| 2019 | Avengers: Endgame | Korg |  |
| 2019 | Jojo Rabbit | Adolf Hitler |  |
| 2021 | Free Guy | Antoine | Hậu kỳ |
| 2021 | The Suicide Squad | TBA | Hậu kỳ |
| 2022 | Thor: Love and Thunder | Korg |  |
Danh sách phim > Truyền hình

| Năm | Phim | Đạo diễn | Writer | Nhà sản xuất | Tập |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2007–2009 | Flight of the Conchords | Có | Có | Không | 4 tập |
| 2011 | Super City | Có | Không | Không | 6 tập |
| 2012 | The Inbetweeners | Có | Không | Không | 5 tập |
| 2018–nay | Wellington Paranormal | Không | Không | Có | Co-creator |
| 2019–nay | What We Do in the Shadows | Có | Không | Có | 3 tập Nominated – Primetime Emmy Award for Outstanding Comedy Series (2020) |
| 2019 | The Mandalorian | Có | Không | Không | Episode: "Chapter 8: Redemption" |
Danh sách phim > Truyền hình > Vai diễn

| Năm | Phim | Vai | Chú thích |
| --- | --- | --- | --- |
| 2002 | The Strip | Mostin | 13 tập |
| 2002 | The Tribe | Virtual Reality Cowboy No.1 (uncredited) | Episode: "Episode #4.24" |
| 2003 | Revelations | Ali | Tập: "Mended Sole" |
| 2003 | Freaky | Cleaner | Tập: "Fridge, Cleaner & Sister" |
| 2007 | Flight of the Conchords | Gipsy Kings fan (uncredited) | Tập: "Drive By" Cameo; also directed |
| 2009 | The Jaquie Brown Diaries | Friendly Gypsy | Tập: "Brownward Spiral" |
| 2010 | Radiradirah | Various | 8 tập |
| 2019 | What We Do in the Shadows | Viago | Tập: "The Trial" |
| 2019 | The Mandalorian | IG-11 | Voice; 3 episodes Nominated – Primetime Emmy Award for Outstanding Character Voice-Over Performance (2020) |
| 2019 | Year of the Rabbit | Merrick's Performer | Cameo |
| 2019 | Rick and Morty | Glootie | Voice Episode: "The Old Man and the Seat" |
| 2020 | Home Movie: The Princess Bride | Westley/The Man in Black |  |
| 2021 | What If...? | Korg | Voice |
Giải thưởng và đề cử

| Giải thưởng | Năm | Công tác | Xếp hạng | Kết quả | Xem thêm |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Academy Awards  | 2005 | Two Cars, One Night | Best Live Action Short Film | Đề cử |  |
| Academy Awards  | 2020 | Jojo Rabbit | Best Picture | Đề cử |  |
| Academy Awards  | 2020 | Jojo Rabbit | Best Adapted Screenplay | Đoạt giải |  |
| British Academy Film Awards  | 2020 | Jojo Rabbit | Best Adapted Screenplay | Đoạt giải |  |
| Directors Guild of America Awards  | 2020 | Jojo Rabbit | Outstanding Directing – Feature Film | Đề cử |  |
| Golden Globe Awards  | 2020 | Jojo Rabbit | Best Motion Picture – Musical or Comedy | Đề cử |  |
| Grammy Awards  | 2021 | Jojo Rabbit | Best Compilation Soundtrack for Visual Media | Chưa công bố |  |
| Primetime Emmy Awards  | 2020 | What We Do in the Shadows | Outstanding Comedy Series | Đề cử |  |
| Primetime Emmy Awards  | 2020 | The Mandalorian | Outstanding Character Voice-Over Performance | Đề cử |  |
| Producers Guild of America Awards | 2020 | Jojo Rabbit | Outstanding Producer of Theatrical Motion Pictures | Đề cử |  |
| Screen Actors Guild Awards  | 2020 | Jojo Rabbit | Outstanding Performance by a Cast in a Motion Picture | Đề cử |  |
| Writers Guild of America Awards  | 2008 | Flight of the Conchords | Best Comedy Series | Đề cử |  |
| Writers Guild of America Awards  | 2008 | Flight of the Conchords | Best New Series | Đề cử |  |
| Writers Guild of America Awards  | 2020 | Jojo Rabbit | Best Adapted Screenplay | Đoạt giải |  |
| Writers Guild of America Awards  | 2020 | What We Do in the Shadows | Best New Series | Đề cử |  |
Lý Quốc Sư

Đối với các định nghĩa khác, xem Lý Quốc Sư (định hướng).
| Lý Quốc Sư   李國師 |
| --- | --- |
Tượng Lý Quốc Sư tại đền thánh Nguyễn ở quần thể chùa Bái Đính, Ninh Bình.
Tôn giáo: Phật giáo Đại thừa
Tên khác: Nguyễn Minh Không
Cá nhân
Quốc tịch: Đại Việt
Sinh: Nguyễn Chí Thành 15 tháng 10, 1065 xã Gia Thắng, Gia Viễn, Ninh Bình
Mất: 19 tháng 11, 1141 (76 tuổi) Đại Việt
Sự nghiệp tôn giáo
Tấn phong: Thánh Nguyễn
Chức vụ: Lý triều Quốc sư
Lý Quốc Sư (chữ Hán: 李國師 15 tháng 10 năm 1065 –19 tháng 11 năm 1141) là tên gọi theo quốc tính họ Vua do nhà Lý ban cho và ghép với chức danh pháp lý cao nhất của một vị thiền sư từng là dược sư, pháp sư, đại sư rồi quốc sư tên hiệu Nguyễn Minh Không (chữ Hán: 阮明空). Đạo hiệu Phù Vân quảng đạt đại pháp sư, người dân ở quê hương Ninh Bình thường gọi ông là Đức Thánh Nguyễn (德聖阮).
Ông là một vị cao tăng đứng đầu tổ chức Phật giáo của triều đại nhà Lý trong lịch sử, là vị thiền sư sáng lập nên nhiều ngôi chùa nhất ở Việt Nam, được tôn vinh là ông tổ nghề đúc đồng và cũng là ông tổ nghề Đông y Việt Nam.
Vì có nhiều công lớn chữa bệnh cho vua và nhân dân mà ông cùng với Trần Hưng Đạo, là những nhân vật lịch sử có thật, sau này được người Việt tôn sùng là Đức Thánh Nguyễn, Đức Thánh Trần và ông được hậu thế thờ ở rất nhiều đền, đình, và cả trong chùa theo kiểu tiền Phật hậu Thánh. Một số ghi chép xưa xếp ông là vị thánh trong tứ bất tử. Trong truyền thuyết dân gian, Nguyễn Minh Không là một nhân vật huyền thoại, xuất hiện với nhiều tình tiết kỳ bí thậm chí hoang đường, như khi tu thiền đắc đạo có thể đi mây về gió, niệm chú cho chim lạ rơi xuống đất, ngả nón làm thuyền vượt sông cả, cho cả kho đồng nước Tống vào túi đem về đúc Tứ Đại khí, thò tay vào vạc dầu đang sôi vớt hàng trăm chiếc kim chữa bệnh cho vua Lý Thần Tông. Hiện nay ở vùng châu thổ sông Hồng có rất nhiều nơi còn đền thờ ông như ở Ninh Bình, Bắc Ninh, Hà Nội, Nam Định, Hải Dương, Thái Bình, Quảng Ninh, Hưng Yên, Bắc Giang.
Tiểu sử

Theo Thiền Uyển tập anh, Lý Quốc Sư Nguyễn Minh Không tên húy là Nguyễn Chí Thành (阮志誠) sinh tại làng Điềm Xá, phủ Tràng An (nay là làng Điền Xá, xã Gia Thắng, Gia Viễn, Ninh Bình). Theo một số tài liệu, ông còn có đạo hiệu Không Lộ, từng tu ở chùa Không Lộ (Nam Định) và được thờ ở núi Không Lộ (chùa Thầy ngày nay). Theo Lĩnh Nam Chích Quái, Nguyễn Minh Không lúc ít tuổi đi du học, gặp Từ Đạo Hạnh, học được đạo giáo, trải hơn 10 năm. Đạo Hạnh thấy người tiết tháo bèn truyền tâm ấn, lại đặt tên cho.
Cha của thánh Nguyễn là ông Nguyễn Sùng, quê ở làng Điềm Xá, phủ Tràng An. Mẹ ông là bà Dương Thị Mỹ, quê ở Phả Lại, phủ Từ Sơn, nay là làng Phả Lại, xã Đức Long, Quế Võ, Bắc Ninh (nơi giáp với phường Phả Lại, thành phố Chí Linh, Hải Dương). Vợ chồng ông Nguyễn Sùng tuy nghèo nhưng luôn chăm lo làm việc thiện. Hai ông bà sinh hạ được một người con trai khôi ngô, tuấn tú, đặt tên là Nguyễn Chí Thành.
Cha mẹ mất sớm, Nguyễn Chí Thành và người bạn Trương Bá Ngọc làm ngư dân đánh bắt cá, sinh sống trên sông Hoàng Long. Hai người cùng nuôi chí lớn, đi chu du thiên hạ, lúc thì đăng sơn kích thỏ, khi thì phóng thủy cầu ngư.
Ngày 1/08/1141, Tân Dậu – niên hiệu Đại định thứ 2, đời Lý Anh Tông, thiền sư Minh Không hóa thọ 76 tuổi, môn đồ dựng tháp và tô tượng ở chùa Diên Phúc.
Năm 1167, Đinh Hợi – Chính Long Bảo Ứng thứ 5, vua Lý Anh Tông ban chiếu sửa chùa Diên Phúc đổi thành Viên Quang (Xuân Ninh – Nam Định), đổi làng Giao Thủy thành Hộ Xá, Nghiêm Quang thành Thần Quang (chùa Keo), ban cho mỗi chùa 5 mẫu ruộng hương đăng.
Sự nghiệp

Nguyễn Minh Không là một nhà sư tài danh lẫy lừng. Ông đã được coi là thần y khi chữa bệnh "hóa hổ" cho vua Lý Thần Tông và được ban quốc tính họ Lý, phong làm Quốc sư, được nhà vua cấp cho nhà ở, được miễn thuế má. Khi ông mất rồi được rất nhiều đền chùa thờ phụng. Đại Việt sử ký toàn thư chép rằng: "Quốc sư Minh Không rất linh ứng. Phàm khi có tai ương hạn lụt, cầu đảo đều nghiệm cả." Nguyễn Minh Không là hiện thân quyền lực linh thiêng của Phật giáo hưng thịnh thời Lý - là thầy thuốc tài ba bậc nhất, là ngư dân gắn bó với thôn dã Đại Việt, là thiền sư tài cao đức trọng, là bậc thánh tổ nghề đúc đồng Việt Nam.
Sự nghiệp > Lập chùa, mở mang Phật giáo

Nguyễn Chí Thành lớn lên sang Tây Trúc học đạo cùng với Từ Đạo Hạnh và Nguyễn Giác Hải là hai vị chân sư có uy tín đương thời. Khi tu hành đắc đạo, Nguyễn Chí Thành trở về quê nhà dựng chùa Viên Quang, sau đó lại lập nhiều chùa ở vùng châu thổ sông Hồng để tu hành, lấy vị hiệu là Không Lộ rồi Minh Không. Trong suốt cuộc đời, trên cương vị quốc sư thống lĩnh lực lượng Phật giáo quốc gia, Nguyễn Minh Không đã dựng tới 500 ngôi chùa trên đất Đại Việt. Nhiều ngôi chùa lớn còn tồn tại đến ngày nay như: chùa Bái Đính, chùa Cổ Lễ, chùa Non Nước (Ninh Bình), chùa Địch Lộng, chùa Quỳnh Lâm, chùa Am Tiên, chùa Trông, chùa Kim Liên, chùa Hàm Long,... Quốc sư Minh Không là vị thiền sư sáng lập nên nhiều ngôi chùa nhất ở Việt Nam.
Sự nghiệp > Pháp sư tài danh

Thiền sư Minh Không đồng thời là một dược sư nổi tiếng thời Lý, một trong những kỳ tích của ông được sử sách ghi lại là chữa thành công bệnh cho vua Lý Thần Tông, được phong làm Quốc sư.
Tương truyền lúc còn đang học đạo, trong khi dạo chơi ở khu rừng, Từ Đạo Hạnh giả tiếng hổ dọa, Người nói: "Nếu ngươi muốn vậy, sau này chắc sẽ phải chịu quả báo như thế." Từ Đạo Hạnh hối hận: "Xưa kia đức Thế Tôn tạo quả viên thành còn chịu báo kim sương, mã mạch, huống chi đệ sinh thời mạt pháp đâu có thể tránh được, đời sau sẽ làm quốc chủ và sẽ chịu báo này, huynh với đệ có nhân duyên bằng hữu lúc đó hãy cứu đệ." Sau khi Thiền sư Đạo Hạnh hóa, đầu thai là Dương Hoán, được Vua Nhân Tông yêu quý lập làm Hoàng thái tử và kế vị ngai vàng tức Lý Thần Tông Hoàng đế. Lên ngôi không được bao lâu, tháng 3 năm 1136 Vua Lý Thần Tông bệnh nặng, lông lá mọc khắp cơ thể, gầm thét như hổ suốt ngày, các danh y tài giỏi được triệu đến chữa bệnh nhưng không thuyên giảm. Tức thì trong dân gian, xuất hiện bài đồng dao của trẻ con rằng:
Vua bèn sai sứ tìm gặp Sư. Khi Sư đến, Tôn túc thạc đức các phương đang ở trên điện làm phép, thấy Sư mộc mạc giản dị, có người khinh khí không đáp lễ. Sư đến, đem theo một cái đinh lớn, dài hơn 5 tấc, đóng vào cột, lên tiếng nói: "Ai có thể nhổ cái đinh đó ra thì trước đáng được tôn trọng, sau chữa được bệnh cho vua". Nói thế ba lần, chẳng ai dám làm. Sư lại lấy hai ngón tay trái, cầm vào thì đinh theo chúng mà ra. Mọi người đều khiếp phục. Khi gặp vua, Sư lớn tiếng nói: "Đấng đại trượng phu, giàu sang bốn bể, há lại làm ra những điều cuồng loạn đấy ư?" Vua rất run sợ, Sư sai lấy một vạc lớn đựng nước nấu sôi tới cả trăm lần, dùng tay quậy lên khoảng bốn lần, rồi thò tay vào trong vạc dầu đang sôi sùng sục lấy ra đủ 100 cái kim châm cứu cho vua. Bệnh liền bớt ngay. Sau khi khỏi bệnh, cảm phục tài năng, Vua Lý Thần Tông phong ông là Quốc sư, tha thuế dịch cho vài trăm hộ. Trong quốc sử còn ghi rằng: "Tục truyền khi sư Từ Đạo Hạnh sắp trút xác, trong khi ốm đem thuốc niệm thần chú rồi giao lại cho Nguyễn Chí Thành tức Minh Không, dặn rằng 20 năm sau nếu thấy Quốc vương bị bệnh lạ thì đến chữa ngay, có lẽ là việc này."
Vùng đồi núi Gia Sinh, Gia Viễn hiện còn cái tên làng Sinh Dược (làng thuốc sống) do Lý Quốc Sư dùng cây thuốc ở đây chữa bệnh. Từ các loại thảo dược này ông đã chữa bệnh nan y cho vua Lý Thần Tông và bào chế ra nhiều loại thuốc chữa bệnh cho nhân dân, ông đã truyền lại cho dân nhiều bài thuốc hay và sử dụng thuốc nam, châm cứu chữa bệnh. Đến nay vùng đồi núi Sinh Dược, Gia Sinh vẫn còn nhiều cây thuốc quý như: Bình vôi, Ngành ngạnh, Hoài sơn, Khúc khắc, Mặt quỷ, Bòn bọt, Hà thủ ô, Hy thiêm thảo, Chè vằng, Thiên niên kiện, Bố chính sâm...
Sự nghiệp > Phục hưng nghề đúc đồng

Nguyễn Minh Không được các làng nghề đúc đồng suy tôn là ông tổ của nghề đúc đồng, mặc dù từ thế kỷ X, vua Đinh Tiên Hoàng đã cho đúc tiền bằng đồng đầu tiên trong lịch sử và trước đó người Việt cổ đã đúc trống đồng. Với vai trò là Quốc sư triều Lý, ông tham gia gây dựng nhiều công trình Phật giáo. Lý Quốc Sư là người đúc tượng phật chùa Quỳnh Lâm; đúc đỉnh đồng trên tháp Báo Thiên, góp phần tạo nên An Nam tứ đại khí, những báu vật nổi tiếng của nước Đại Việt thời Lý - Trần. Ông là người sưu tầm và phục hưng nghề đúc đồng – tinh hoa của văn minh Đông Sơn – văn minh người Việt cổ mà trở thành tổ sư nghề đúc đồng.
Đầu năm 1118, Nguyễn Minh Không đến chùa Tống Xá (nay ở xã Yên Xá huyện Ý Yên), Nam Định, đã đi thăm các cánh đồng ở đây và thấy có một khu đất rộng, có loại đất sét tốt có thể làm khuôn đúc ở đây. Ông bèn hướng dẫn dân làng nghề đúc đồng. Từ đó, cánh đồng có hố đào để lấy đất sét được gọi là cánh đồng Hố, từ thời Lê bắc thêm cầu nên gọi là cánh đồng Cầu Hố. Ngày nay ở thôn Tống Xá có đền thờ ông tổ của nghề đúc đồng Việt Nam Nguyễn Minh Không.
Tôn vinh > Đức Thánh Nguyễn

Là một thiền sư giỏi về Phật pháp, giỏi cả pháp thuật, có công chữa bệnh cho vua Lý, là ông tổ của nghề đúc đồng... Nguyễn Minh Không được tôn là đức Thánh Nguyễn bên cạnh chức danh Quốc sư triều Lý. Dân gian có câu:
Trong hai câu ca trên thì Vương chỉ Đinh Tiên Hoàng, Thánh chỉ Nguyễn Minh Không. Hai ông được sinh ra ở hai làng liền kề nhau thuộc huyện Gia Viễn, Ninh Bình.
Tại núi Dương Sơn có chùa Lạc Khoái xã Gia Lạc (Gia Viễn, Ninh Bình) còn câu đối:
Trong tín ngưỡng Việt Nam, nhiều ý kiến cho rằng có 4 vị thần trong nhóm Tứ bất tử đó là Tản Viên Sơn Thánh, Phù Đổng Thiên Vương, Chử Đồng Tử, Liễu Hạnh Công chúa. Tuy nhiên, thực tế các vị thánh trong Tứ bất tử từng được ghi chép còn có Lý Quốc Sư.
Kiều Oánh Mậu người làng Đường Lâm là học giả cuối thế kỷ 19 đầu thế kỷ 20, trong lời Án sách Tiên phả dịch lục có viết:
Tôn vinh > Ông tổ nghề đúc đồng

Lý Quốc Sư Nguyễn Minh Không được những địa phương có nghề đúc đồng lâu đời như các làng nghề Yên Xá, Tống Xá ở Ý Yên, lễ hội chợ Viềng (Nam Định); phố nghề Ngũ Xã, phố Lò Đúc (Hà Nội) ; Đình làng Chè, làng Rỵ (Thiệu Hóa, Thanh Hóa), các làng nghề đồng Châu Mỹ, Long Thượng, Đông Mai (Hưng Yên) và Đào Viên, Điện Tiền (Bắc Ninh) đều thờ và tôn vinh ông là ông tổ đúc đồng.
Truyền thuyết ở làng quê gốc Đề Cầu kể rằng: quốc sư Minh Không tu ở chùa Phả Lại, huyện Quế Dương (Bắc Ninh). Ngoài việc thờ cúng, nhà sư còn thường xuyên luyện đất sét nặn khuôn các đồ thờ tự như cây đèn, cây nến, lư hương, đỉnh... và cả những vật dụng gia đình như nồi, mâm, chậu... đem phơi khô sau nấu đồng đổ vào đúc. Giúp việc nhà sư có hai chú tiểu là Phạm Quốc Tài người làng Đề Cầu (Bắc Ninh) và Trần Lạc người làng Đông Mai (Hưng Yên). Khi hai chú tiểu thạo nghề nhà sư cho về quê truyền lại cho dân làng mở phường đúc. Ở đền thờ tổ nghề tại Đề Cầu ngoài tượng Không Lộ thiền sư còn có tượng 2 chú tiểu Phạm Quốc Tài và Trần Lạc.
Một số nơi như làng nghề đúc đồng Đông Sơn, Thanh Hóa và đền thờ sư tổ nghề đồng ở số 5 phố Châu Long – Hoàn Kiếm thì Tổ sư nghề đúc đồng là ông Khổng Minh Không. Trong các tài liệu lịch sử không có tên Khổng Minh Không. Dân gian đã hòa nhập thần Khồng Lồ vào Nguyễn Minh Không làm một thành Khổng Minh Không và coi ông là tổ sư nghề đồng của Việt Nam.
Tôn vinh > Tổ nghề Đông y Việt Nam

Ngày 11 tháng 6 năm 2019, tại chùa Bái Đính, Ninh Bình, Hội Đông y Việt Nam phối hợp với Trung tâm nghiên cứu bảo tồn phát huy giá trị di sản văn hóa Phật giáo, Hội Đông y tỉnh Ninh Bình và Giáo hội Phật giáo tỉnh Ninh Bình tổ chức hội thảo hội thảo "Lý Triều Quốc sư – Thiền sư Nguyễn Minh Không với nền y học Việt Nam", nhằm tri ân, tôn vinh ngài với vai trò là người Việt Nam đầu tiên (theo sử sách) chữa bệnh bằng thuốc Nam cho người dân và triều đình nhà Lý thế kỉ XI. Hội thảo đã ra tuyên bố Thiền sư Nguyễn Minh Không là ông tổ của nghề Đông y Việt Nam.
Quan điểm về thánh Không Lộ và Minh Không

Theo truyền thuyết dân gian một số vùng ở Nam Định và Thái Bình, Thánh Dương Không Lộ và Nguyễn Minh Không hầu như được đồng nhất với nhau trong một thánh Không Lộ. Một số tư liệu, thư tịch cổ cũng cho rằng Nguyễn Minh Không, húy Chí Thành, hiệu Không Lộ và Không Lộ chỉ là tên ngôi chùa mà nhà sư Minh Không từng ở. Sách "Lĩnh Nam chích quái" chép rằng "chùa Không Lộ ở làng Giao Thủy có nhà sư Minh Không". Có ý kiến rằng Dương Không Lộ thực chất là tên lấy theo họ mẹ của Minh Không ghép với hiệu Không Lộ.
Khảo cứu của tiến sĩ Tuần phủ Đặng Xuân Bảng quê làng Hành Thiện (Nam Định), tin trong hành Thiện xã chí và của Ngô Vi Liễn in trong địa dư Quỳnh Côi thì hai thiền sư có năm sinh năm mất khác nhau, tên họ, quê quán khác nhau. Không Lộ chữa bệnh sợ tắc kè cho vua Lý Nhân Tông, còn Minh Không chữa bệnh hóa hổ cho vua Lý Thần Tông Nhà nghiên cứu Phạm Đức Duật có bài đăng trên tạp chí hán nôm đã phân tích rất kỹ về sự kiện này
Hội thảỏ năm 2019, tại Ninh Bình thượng tọa Thích Bảo Nghiêm trụ trì chùa Lý Quốc sư nói theo giai thoại khi đưa quan quân về đón thiền sư Minh Không đi chữa bệnh, ngài dùng phép thuật cho quân lính ngủ trên thuyền về kinh trong ba khắc "đằng vân giã vũ" nên sau này có pháp hiệu Không Lộ
Một số tư liệu, thư tịch cổ và ý kiến của một số nhà nghiên cứu cho rằng Dương Không Lộ và Nguyễn Minh Không là người khác biệt, có tiểu sử rõ ràng, cả hai ông đã từng chữa khỏi bệnh cho vua. Tuy nhiên, tài liệu quan trọng và đầy đủ như Đại Việt sử ký toàn thư lại hoàn toàn không có nhân vật Dương Không Lộ, chỉ thấy 3 đoạn ghi chép về đại sư Minh Không.
Hơn nữa, theo sách "Tân biên Nam Định tỉnh địa dư chí lược" (Phòng Địa chí - Thư viện tỉnh Nam Định chế bản) tại trang 146, trong mục chùa Keo thì: Không Lộ tên chính là Nguyễn Chí Thành người xã Điềm Xá huyện Gia Viễn cùng Nguyễn Viết Y người xã Loa Điền Hải Thanh kết bạn với nhau, Chí Thành đạo hiệu là Không Lộ, Viết Y đạo hiệu là Giác Hải, sau gặp sư Từ Đạo Hạnh người Yên Lãng cùng sang Tây Trúc học đạo đều thành.
Ghi công từ hậu thế > Tên đường

Tên tuổi của quốc sư Minh Không được đặt cho nhiều đường phố ở Việt Nam như đường Lý Quốc Sư ở các thành phố Nha Trang, Hà Nội, Tam Điệp, thành phố Bắc Ninh, Thành phố Hồ Chí Minh, Phan Thiết,... hay đường Nguyễn Minh Không ở các thành phố Hoa Lư, Đà Nẵng, thành phố Lào Cai... Ở thành phố Thanh Hóa có đường Minh Không còn ở thành phố Rạch Giá có tên đường Sư Minh Không.
Ghi công từ hậu thế > Trong thơ ca

Sách Tân biên Nam Định tỉnh địa dư chí lược trang 127 có viết giai thoại về sư Minh Không như sau: "Sư Nguyễn Chí Thành quê ở Điềm Xá Gia Viễn thường câu cá tại núi Tai Mèo, rồi chèo thuyền ra cửa biển Thần Phù, để thẳng đến Tây Chân đi bán, thường gánh đá một bên cho cân với cá, đi đường đá bị rơi sư đạp viên đá ra viên đá vỡ còn dấu tại xã Liên Tỉnh xã Tương Đông" và trích bài thơ của sử gia Lê Tung (đời Lê Sơ) khi về thăm di tích này như sau:
Nguyên bản: Bài "Kiến Liên xã thuyết đáo Nguyễn thiền sư nhân tác thi sĩ lưu vu tự bi chi hậu":
Dịch: (Thấy người xã Liên Tỉnh tới nơi Nguyễn thiền sư, nên làm bài thơ khắc vào mặt
sau bia chùa: