stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Dirce solaris
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Dirce lunaris

| Dirce lunaris> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Dirce
Loài (species): D. lunaris
Danh pháp hai phần
Dirce lunaris Meyrick 1890 
Dirce lunaris là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Digonocryptus propodeator

| Digonocryptus propodeator> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Ichneumonidae
Chi (genus): Digonocryptus
Loài (species): D. propodeator
Danh pháp hai phần
Digonocryptus propodeator Kasparyan & Ruiz-Cancino, 2005 
Digonocryptus propodeator là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2014.
Desmodium velutinum

| Desmodium velutinum |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Fabales
Họ (familia): Fabaceae
Chi (genus): Desmodium
Loài (species): D. velutinum
Danh pháp hai phần
Desmodium velutinum (Willd.) DC. 
Desmodium velutinum là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được (Willd.) DC. miêu tả khoa học đầu tiên.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Desmodium velutinum”. Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2013.
Dicranum howellii

| Dicranum howellii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Bryophyta
Lớp (class): Bryopsida
Phân lớp (subclass): Dicranidae
Bộ (ordo): Dicranales
Họ (familia): Dicranaceae
Chi (genus): Dicranum
Loài (species): D. howellii
Danh pháp hai phần
Dicranum howellii Renauld & Cardot, 1888 
Dicranum howellii là một loài Rêu trong họ Dicranaceae. Loài này được Renauld & Cardot mô tả khoa học đầu tiên năm 1888.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Dicranum howellii”. Truy cập ngày 19 tháng 8 năm 2013.
Desmodium urarioides

| Desmodium urarioides> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Fabales
Họ (familia): Fabaceae
Chi (genus): Desmodium
Loài (species): D. urarioides
Danh pháp hai phần
Desmodium urarioides (S.F.Blake) B.G.Schub. & McVaug 
Desmodium urarioides là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được (S.F.Blake) B.G.Schub. & McVaug miêu tả khoa học đầu tiên.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Desmodium urarioides”. Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2013.
Agalli, Somvarpet

| Agalli |
| --- | --- |
—  Làng  —
 
Agalli
Quốc gia:  Ấn Độ
Bang: Karnataka
Huyện: Kodagu
Thành phố/thị trấn: Somvarpet
Múi giờ: IST (UTC+5:30)
Agalli là một làng thuộc tehsil Somvarpet, huyện Kodagu, bang Karnataka, Ấn Độ.
Dikyar, Uzundere

| Dikyar |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
DikyarVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Erzurum
Huyện: Uzundere
Dân số (2011)
 • Tổng cộng: 524 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Dikyar là một xã thuộc huyện Uzundere, tỉnh Erzurum, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 524 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Erzurum”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Lưu trữ bản gốc ngày 14 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 16 tháng 9 năm 2012.Quản lý CS1: bot: trạng thái URL ban đầu không rõ (liên kết)
Phymatosorus grossus

| Phymatosorus grossus |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Pteridophyta
Lớp (class): Pteridopsida
Bộ (ordo): Polypodiales
Họ (familia): Polypodiaceae
Chi (genus): Phymatosorus
Loài (species): P. grossus
Danh pháp hai phần
Phymatosorus grossus (Langsd. & Fisch.) Brownlie 
Phymatosorus grossus là một loài thực vật có mạch trong họ Polypodiaceae. Loài này được (Langsd. & Fisch.) Brownlie miêu tả khoa học đầu tiên năm 1977.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Phymatosorus grossus”. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2013.
Diközü, Mihalıçcık

| Diközü |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
DiközüVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Eskişehir
Huyện: Mihalıçcık
Dân số (2011)
 • Tổng cộng: 69 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Diközü là một xã thuộc huyện Mihalıçcık, tỉnh Eskişehir, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 69 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Eskişehir”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Bản gốc lưu trữ ngày 28 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 14 tháng 9 năm 2012.
Dilacinia badialis

| Dilacinia badialis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Crambidae
Chi (genus): Dilacinia Amsel, 1961
Loài (species): D. badialis
Danh pháp hai phần
Dilacinia badialis Amsel, 1961 
Danh pháp đồng nghĩa
 Dilacina Amsel, 1961 
Dilacinia badialis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.
Chú thích

↑  “GlobIZ search”. Global Information System on Pyraloidea. Truy cập ngày 11 tháng 10 năm 2011.
↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 19 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Ahmose-Nefertari

Ahmose-Nefertari (1562 TCN – 1495 TCN), cái tên có nghĩa là "Mỹ nhân sinh bởi thần Mặt trăng", là vị Vương hậu đầu tiên của triều đại thứ 18. Bà là chánh thất vương hậu của pharaon Ahmose I và là mẹ của Amenhotep I.
Gia đình

Ahmose-Nefertari là con gái của pharaon Seqenenre Tao và Vương hậu Ahhotep I. Bà sinh tại Thebes dưới thời trị vì của Senakhtenre Ahmose, ông của bà. Bà là chị em ruột với Ahmose I, người về sau là chồng của bà. Một người chị em khác mẹ của cả hai là Ahmose-Henuttamehu, cũng là một thứ phi của Ahmose I.
Theo một bia đá tại Karnak, bà có ít nhất 5 người con với Ahmose:
Ahmose-ankh, nguyên là Thái tử nhưng lại chết trước cha mình.
Siamun, hoàng tử, xác ướp nằm trong mộ DB320.
Amenhotep I, kế vị.
Ahmose-Meritamun, Chánh cung của Amenhotep I, kế thừa danh hiệu "Vợ của thần Amun" của mẹ. Bà chết khi còn rất trẻ, do mắc chứng viêm khớp và vẹo cột sống.
Ahmose-Sitamun, công chúa, xác ướp nằm trong mộ DB320.
Mutnofret (?), thứ phi của Thutmose I và là mẹ của Thutmose II.
Ramose (?), hoàng tử, xác ướp nằm trong mộ TT359.
Mô tả

Nhiều bức vẽ đều thể hiện Ahmose-Nefertari là người có nước da đen. Một số người cho đó là vì tổ tiên bà là người Nubia. Tuy nhiên, nhiều người lại cho rằng màu đen tượng trưng cho sự sinh sản của bà và cũng là sự sinh sôi của Ai Cập (Kemet, tên gọi của đất nước Ai Cập cổ đại, nghĩa là "vùng đất đen"), nhằm khẳng định vai trò bà là mẹ của cả Ai Cập.
Cuộc sống

Cái chết của pharaon Kamose đã chấm dứt Vương triều thứ 17 của Ai Cập, ngai vàng thuộc về Ahmose I. Ông lên ngôi khi còn rất trẻ, và mẹ ông, Ahhotep I đã nắm quyền nhiếp chính trong những năm đầu trị vì của con trai. Bà đã phong cho con gái là Ahmose-Nefertari trở thành "Người vợ hoàng gia vĩ đại", đồng cai trị với Ahmose.
Vương hậu Ahmose-Nefertari đã giữ rất nhiều danh hiệu, như "Công chúa thừa kế", "Mẹ của Vua", "Người vợ vĩ đại", "Con gái của Vua". Bà được gọi tôn kính với danh hiệu "Nữ thần của sự tái sinh" và rất được dân chúng kính nể.
Bà là vị Vương hậu đầu tiên nhận danh hiệu "Vợ của thần Amun", được xem là người đứng đầu chức tư tế của thần Amun và được ban cho rất nhiều đất đai, hàng hóa. Đây được xem là vị trí hết sức to lớn và tôn kính vì sự sùng bái thần Amun lúc bấy giờ. Theo những dòng văn tự ghi trên tấm bia tại đền Karnak, Ahmose-Nefertari được giao toàn quyền quyết định đối với những báu vật, tài sản trong ngôi đền, kể cả những công xưởng và những công nhân xây dựng đền thờ.
Theo các bản ghi chép, bà cho mở những hầm mỏ khai thác đá vôi. Tên bà được ghi lại trên các bức tường của một mỏ đá cẩm thạch gần Assiut. Các bản ghi chép còn cho biết, Ahmose I đã phải xin phép bà trước khi xây dựng một đài tưởng niệm người bà Tetisheri của họ. Diều đó cho thấy bà rất có uy dưới triều đại của Ahmose I.
Cũng như cha mình, Amenhotep I nắm quyền điều hành đất nước khi còn nhỏ, và Ahmose-Nefertari tiếp tục cai trị cùng con trai đến khi trưởng thành. Không may, Amenhotep I lại chết trẻ, không có con có con để nối ngôi. Thutmosis I được lên làm vua. Nhiều suy đoán cho rằng cha của Thutmosis I là Amenhotep I, nhưng Amenhotep chỉ có một người con trai đã chết yểu.
Mặc dù Vương hậu Ahmose-Nefertari và tân đế Thutmosis I không cùng huyết thống, nhưng ông vẫn dựng một bức tượng của bà và được tìm thấy tại đền Karnak. Đây có thể là một trong những bức tượng cuối cùng được làm để tôn vinh bà trước khi qua đời.
Qua đời

Cái chết của bà được ghi lại bởi một thầy tư tế tên Nefer như sau:
"Đức thánh bà Ahmose Nefertari, Vị thần vĩ đại, Chúa tể của phương Tây, đã về thiên đàng..."
Helck đã đề xuất dành một ngày kỷ niệm cho Ahmose-Nefertari tại Deir el-Medina. Cha của Nefer, Ineni, một quan lại của triều đình và là kiến trúc sư, chịu trách nhiệm giám sát công việc xây dựng lăng mộ cho Vương hậu.
Vương hậu được chôn tại Dra Abu el Naga (phía tây Deir el-Medina), không rõ lăng mộ của bà. Xác ướp của Ahmose-Nefertari sau đó được chuyển về lăng DB320 nhằm tránh sự cướp bóc của những kẻ trộm mộ. Những sợi tóc thật của bà được may lại thành một bộ tóc giả. Cơ thể của bà đã bị hư hỏng khá nhiều và phần tay phải đã bị mất.
Chú thích

1 2  Dodson, Aidan and Hilton, Dyan. The Complete Royal Families of Ancient Egypt. Thames & Hudson. 2004. ISBN 0-500-05128-3
↑  Tyldesley, Joyce. Chronicle of the Queens of Egypt. Thames & Hudson. 2006. tr. 91, ISBN 0-500-05145-3
↑  Grajetzki, Ancient Egyptian Queens: A Hieroglyphic Dictionary, Golden House Publications, London, 2005, ISBN 978-0-9547218-9-3
↑  “Ahmose Nefertari - The Woman in Black”.
↑  "The Great Goddesses of Egypt", Barbara S. Lesko, p. 246, University of Oklahoma Press, 1999, ISBN 0-8061-3202-7
1 2 3 4  “Ahmose Nefertari”.
↑  Louise Bradbury, Nefer's Inscription: On the Death Date of Queen Ahmose-Nefertary and the Deed Found Pleasing to the King, Journal of the American Research Center in Egypt, Vol. 22 (1985), pp. 73-95
↑  Tyldesley, Joyce. Chronicle of the Queens of Egypt. Thames & Hudson. 2006. ISBN 0-500-05145-3
Ahmose-Nefertari và con trai bà, Amenhotep I
Leptogaster hopehensis

| Leptogaster hopehensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Diptera
Phân bộ (subordo): Brachycera
Phân thứ bộ (infraordo): Asilomorpha
Liên họ (superfamilia): Asiloidea
Họ (familia): Asilidae
Chi (genus): Leptogaster
Loài (species): L. hopehensis
Danh pháp hai phần
Leptogaster hopehensis Hsia, 1949 
Leptogaster hopehensis là một loài ruồi trong họ Asilidae. Leptogaster hopehensis được Hsia miêu tả năm 1949. Loài này phân bố ở vùng Cổ Bắc giới và châu Á.
Chú thích

↑  “Species of Asilidae”. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2012.
Lanelater pubescens

| Lanelater pubescens> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Elateridae
Chi (genus): Lanelater
Loài (species): L. pubescens
Danh pháp hai phần
Lanelater pubescens Candèze, 1857 
Lanelater pubescens là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1857.
Chú thích

↑  Elateridae in Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Afşarimam, Küre

| Afşariman |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
AfşarimanVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Kastamonu
Huyện: Küre
Dân số (2008)
 • Tổng cộng: 96 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Mã bưu chính: 37902 
Afşariman là một xã thuộc huyện Küre, tỉnh Kastamonu, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2008 là 96 người.
Agrostophyllum fragrans

| Agrostophyllum fragrans> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Chi (genus): Agrostophyllum
Loài (species): A. fragrans
Danh pháp hai phần
Agrostophyllum fragrans Schltr., 1912 
Agrostophyllum fragrans là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Schltr. mô tả khoa học đầu tiên năm 1912.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Agrostophyllum fragrans”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Horridobruchus quadridentatus

| Horridobruchus quadridentatus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Bruchidae
Chi (genus): Horridobruchus
Loài (species): H. quadridentatus
Danh pháp hai phần
Horridobruchus quadridentatus Pic, 1923 
Horridobruchus quadridentatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1923.
Chú thích

↑  Hallan, J.  (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Sergokalinsky (huyện)

| Sergokalinsky District ? район (tiếng Nga) |
| --- | --- |

Bậc hành chính (thời điểm tháng 12 năm 2010)
Quốc gia: Nga
Chủ thể liên bang: Dagestan
Trung tâm hành chính: selo  Sergokala
Loại đô thị (đến tháng 12 năm 2010)
Hợp nhất về mặt đô thị thành: Huyện tự quản Sergokalinsky
- dân đô thị: 0
Số liệu thống kê
Diện tích: 544 km2 (210 dặm vuông Anh)[cần dẫn nguồn]
Dân số (Thống kê 2002): 24.500 người
Múi giờ: MSK (UTC+03:00)
Huyện Sergokalinsky (tiếng Nga: ? райо́н) là một huyện hành chính tự quản (raion), của Dagestan, Nga. Huyện có diện tích 544 km², dân số thời điểm ngày 1 tháng 1 năm 2000 là 24500 người. Trung tâm của huyện đóng ở Sergokala.
Afşar, Çumra

| Afşar |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
AfşarVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Konya
Huyện: Çumra
Dân số (2011)
 • Tổng cộng: 85 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Afşar là một xã thuộc huyện Çumra, tỉnh Konya, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 85 người.
Seymeria pailana

| Seymeria pailana> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Asterids
Bộ (ordo): Lamiales
Họ (familia): Orobanchaceae
Chi (genus): Seymeria
Loài (species): S. pailana
Danh pháp hai phần
Seymeria pailana B.L. Turner 
Seymeria pailana là loài thực vật có hoa thuộc họ Cỏ chổi. Loài này được B.L. Turner miêu tả khoa học đầu tiên.
Họ người Hoa

Họ người Hoa được sử dụng bởi người Hoa và các dân tộc bị Hán hóa ở Trung Quốc Đại lục, Hồng Kông, Macau, Malaysia, Đài Loan, Triều Tiên, Singapore, Việt Nam và các cộng đồng Hoa kiều. Vào thời cổ xưa, hiện hữu hai dạng họ, gọi là Tính hay Tánh (tiếng Trung: 姓; bính âm: xìng) và Thị (tiếng Trung: 氏; bính âm: shì).
Gia đình người Hoa theo chế độ phụ hệ, nên họ cũng truyền từ cha sang con (trường hợp nhận con nuôi, người con đó thường cũng lấy họ người cha nuôi làm họ mình). Phụ nữ người Hoa không đổi họ mình sau khi kết hôn, ngoại trừ những nơi bị ảnh hưởng phương Tây ở mức độ cao như Hồng Kông. Theo truyền thống, hôn phối của người Hoa là hôn nhân dị tộc, cho nên, người vợ không cùng họ với nhà chồng.
Thành ngữ lão bá tánh / lão bách tính (老百姓; nghĩa đen "người trăm họ") và bá tánh / bách tính (百姓, nghĩa đen "trăm họ") được dùng để chỉ "thường dân", "nhân dân", hoặc "bình dân".
Nguồn gốc các họ người Hoa > Tiên Tần

Trước thời Chiến Quốc (thế kỷ thứ V TCN), chỉ có các gia đình quyền thế và tầng lớp tinh hoa quý tộc mới có họ. Theo truyền thống lịch sử tính (姓) và thị (氏) có nhiều khác biệt.
Nguồn gốc các họ người Hoa > Tiên Tần > Tính

Tính (姓) được các bộ lạc quyền quý sở hữu. Về mặt tổng thể, các tính này có bộ thủ nữ (女), được xem như là chứng tích của xã hội mẫu hệ, được truyền theo dòng nữ. Một giả thuyết khác của nhà Hán học Léon Vandermeersch dựa trên các quan sát về sự thay đổi tự dạng trong giáp cốt văn từ thời nhà Thương tới thời nhà Chu. Có vẻ như bộ thủ nữ xuất hiện trong các chữ Hán tạo thành trong giai đoạn nhà Chu sau nhà Thương để chỉ tới các nhóm sắc dân hoặc bộ lạc. Với lối tạo chữ này, có lẽ người xưa muốn biểu đạt ý nghĩa "được mẹ sinh ra", khi ở xã hội mẫu hệ, đứa con sinh ra chỉ biết mặt người mẹ nhưng không chắc chắn về nhân thân người cha.
Tự hình chữ tính (姓) (gồm bộ nữ 女 và bộ sinh 生) có thể phản ánh một điều hiện hữu là thời đại nhà Chu, ít nhất là ở thời kỳ đầu, chỉ có nữ giới (những người vợ đến từ các bộ lạc khác nhau được gã vào họ nhà Chu) được gọi bằng tên bộ lạc mà họ sinh ra, trong khi nam giới được gọi bằng danh xưng hoặc thái ấp của họ.
Nguồn gốc các họ người Hoa > Tiên Tần > Tính > Một số ví dụ

Những họ hiện đại đã từng là tính khá hãn hữu, chủ yếu có nguồn gốc từ các vị Tam Hoàng Ngũ Đế và Hạ Vũ. Một số ví dụ là:
Thượng cổ bát đại tính (上古八大姓):
Khương (姜) của dòng dõi Viêm Đế,
Cơ (姬) của dòng dõi Hoàng Đế,
Diêu (姚) của dòng dõi Ngu Thuấn,
Doanh (嬴) của dòng dõi Thiếu Hạo,
Tự (姒) của dòng dõi Hạ Vũ,
Vân (妘) của dòng dõi Chuyên Húc,
Quy (媯) của dòng dõi Ngu Thuấn, và
Nhậm (妊) của dòng dõi Phục Hy.
Một số nguồn cho rằng họ Cật (姞) của dòng dõi Hoàng Đế mới là họ cuối cùng trong danh sách này. (xem thêm #bên dưới)
Chúc Dung bát tính (祝融八姓) của hậu duệ Chúc Dung:
Họ Kỷ (己) của hậu nhân Côn Ngô,
Họ Đổng (董) phát xuất từ họ Kỷ,
Họ Châm (斟) phát xuất từ họ Kỷ,
Họ Bành (彭) của hậu nhân Bành Tổ,
Họ Ngốc (秃) phát xuất từ họ Bành,
Họ Vân (妘) của hậu nhân Hội Nhân (会人),
Họ Tào (曹) của hậu nhân Yến An (晏安),
Họ Mị (芈) của hậu nhân Quý Liên, và
Họ Tư (斯) của hậu nhân Tham Hồ.
Họ Kỷ (己) cũng là họ của hậu duệ Thiếu Hạo
Họ Y Kỳ (伊祁) hoặc Kỳ (祁) của hậu duệ Đường Nghiêu
Họ Tử (子) (hoặc họ [Hảo; 好]) của hậu duệ Đế Khốc
Họ Yển (偃) của hậu duệ Chuyên Húc
Họ Ngỗi (隗) của tộc Bắc Địch
Họ Phong (風) của hậu duệ Phục Hi
Họ Quý (媿)
Họ Mạn (曼)
Họ Nhi (兒/儿)
Họ Đỗ (杜)
Họ Hạ (夏)
Họ Nhan (顔)
Họ Cang (苍）
Nguồn gốc các họ người Hoa > Tiên Tần > Thị

Trước triều đại Nhà Tần (thế kỷ thứ III TCN), Trung Hoa là một chế độ phong kiến rộng lớn. Khi đó, thị (氏), xuất hiện lần đầu vào thời nhà Chu, đánh dấu sự hình thành chế độ phụ hệ trong nền văn hóa Trung Hoa và cấu trúc xã hội trở nên phức tạp hơn. Cùng một tính sẽ có nhiều thị khác nhau, tức là, thị ra đời để đáp ứng nhu cầu phân biệt giữa những người chung một tính. Trong giai đoạn này, một người xuất thân quyền quý sẽ vừa mang thị vừa mang tính. Ví dụ, các vua và tông thất nước Trịnh vốn mang tính là Cơ (姬), sau lấy tên nước là Trịnh (鄭) làm thị của mình để phân biệt với những người cũng có tính là Cơ khác.
Nguồn gốc các họ người Hoa > Tần

Sau khi các tiểu quốc Trung Hoa được Tần Thủy Hoàng chinh phạt và thống nhất lại vào năm 221 TCN, các tầng lớp thấp hơn trong xã hội cũng từ từ được mang họ và sự khác biệt giữa tính và thị cũng mờ nhạt hẳn đi.
Nhiều thị vẫn còn tồn tại đến ngày nay. Theo Giang Kháng Hổ (江亢虎), họ người Trung Hoa khởi phát từ 18 nguồn, trong khi một số học giả khác cho rằng con số này là 24. Nhiều họ gắn liền với triều đại đương quyền (tước hiệu và tên người lãnh đạo, tầng lớp quý tộc và triều đình), hoặc nhiều họ là các địa danh lãnh thổ, làng mạc, đô thị, kinh kỳ, tước hiệu quan lại hoặc nghề nghiệp, hoặc sự vật nào đó, hoặc được khởi phát từ tên của một thành viên trong gia đình hoặc thị tộc.
Nguồn gốc các họ người Hoa > Cải họ

Trong suốt chiều dài lịch sử Trung Hoa, nhiều người đã cải họ bởi các nguyên nhân khác nhau.
Giai cấp thống trị thường ban họ cho sủng thần của mình, ví dụ, các hoàng đế nhà Hán thường ban họ Lưu (劉) của mình, nhà Đường thì ban họ Lý (李), và nhà Tống ban họ Triệu (趙).
Tuy nhiên, số khác thì lại tránh dùng họ giống với họ/tên người cai trị, ví dụ họ Sư (師) phải đổi qua họ Soái (帥) để kiêng húy của Tư Mã Sư.
Số khác có thể đã đổi họ để thoát khỏi sự truy bắt của kẻ thù trong thời loạn lạc, như nhiều người họ Đoan Mộc (端木) đã phải đổi thành Mộc (木 hoặc 沐), họ Cung (共) bị đổi thành Cung (龔).
Họ người Hoa cũng có thể bị đổi bởi việc giản lược hóa chữ viết (họ Mạc ban đầu được viết là 幕, sau đổi thành 莫), hoặc chuyển từ họ kép sang họ đơn (Đoàn Can (段干) thành Đoàn (段)).
Cũng có trường hợp thay đổi do nhầm lẫn, hoặc do không hài lòng với họ đó (họ Ai (哀) với nghĩa "bi ai, sầu thảm" bị chuyển thành Trung (衷) với nghĩa "trung thực").
Họ người Hoa hiện tại

Trong số hàng ngàn họ đã được nhận dạng từ các thư tịch lịch sử trước thời hiện đại, hầu hết chúng đã biến mất (xem sự biến mất họ người) hoặc giản lược hóa. Suốt chiều dài lịch sử, Trung Hoa có xấp xỉ 12.000 họ đã được ghi nhận (bao gồm cả những họ của những người không phải sắc tộc Hán), tuy nhiên chỉ có khoảng 3.100 họ vẫn còn tiếp tục sử dụng tới nay, tương đương với tỉ lệ 75% số họ đã biến mất. Có nhiều nguyên nhân dẫn đến sự tuyệt tích của các họ này, trong đó có việc người dân cải theo họ của giai cấp thống trị, giản lược hóa về tự dạng, kiêng húy vua chúa, và nhiều nguyên nhân khác. Một ví dụ về việc biến mất họ ở thời hiện đại là sự tuyệt tích của họ có bính âm đọc là Shǎn (𢒉) vốn dĩ đã rất hiếm. Ký tự này đã từng không thể hiển thị trên nhiều hệ máy tính cũ và những người sinh ra sau khi hệ thống thay đổi cũng như nhiều người không thích vướng vào rắc rối đã đổi họ qua chữ khác, ví dụ như chữ Tiển 冼. Đã có những lo lắng rằng các thế hệ sau này có tổ tiên mang các họ này sẽ quên mất nguồn gốc của họ.
Trong khi nhiều họ mới xuất hiện với tỉ lệ tăng lên do nhiều nguyên nhân, nhiều họ cũ xưa cũng biến mất. Nguyên nhân chính ảnh hưởng tới tầng suất xuất hiện của một họ là do nhiều người dân tộc khác đã tự nhận mình là người Hán và cải qua họ người Hán. Trong nhiều thế kỷ trở lại đây, một số họ kép đã trở thành họ đơn do bị bỏ đi một chữ. Kể từ ngày thể chế Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa thành lập và chính sách giản hóa chữ viết được áp dụng, khiến cho nhiều họ bị giản lược tự dạng.
85% người Hoa mang 100 họ phổ biến nhất, tương đương 5% số họ tồn tại. Ba họ phổ biến nhất Trung Quốc Đại lục là Lý, Vương và Trương, với tỉ lệ dân số mang các họ này lần lượt là 7,9%, 7,4% và 7,1% và tổng dân số mang 3 họ này là 300 triệu người, hiển nhiên trở thành những họ phổ biến nhất thế giới. Trong tiếng Trung Quốc, thành ngữ "Trương tam, Lý tứ" (tiếng Trung: 張三李四; bính âm: Zhāng sān Lǐ sì) được sử dụng để chỉ "ai đó".
Trong một nghiên cứu thực hiện năm 1990, với số lượng 174.900 người được lựa chọn ngẫu nhiên, 96% mang 200 họ phổ biến nhất, 500 họ còn lại được 4% người tham gia khảo sát mang. Ở một nghiên cứu khác (năm 1987), với số liệu được tổng hợp từ Trung Quốc và Đài Loan (mẫu khảo sát gồm 570.000 người), 55,6% số người mang 19 họ phổ biến nhất, và với 100 họ phổ biến nhất danh sách chiếm 87% số người tham gia khảo sát. Các nguồn dữ liệu khác tiên đoán rằng 70% dân số người Hoa mang 50 họ phổ biến nhất.
Đa phần họ người Hoa là họ đơn; tuy nhiên, khoảng 20 họ kép vẫn còn tồn tại đến ngày nay. Các họ này gồm có Tư Mã (司馬), Gia Cát (諸葛), Âu Dương (歐陽), thường được latin hóa thành O'Young, dễ làm người nói tiếng Anh phỏng đoán rằng đây là một họ gốc Ireland, và Tư Đồ (司徒). Tư Mã, Gia Cát, và Âu Dương là họ của các nhân vật lịch sử quan trọng của Trung Hoa. Cũng có những họ với hơn ba chữ, tuy nhiên chúng không thuộc về sắc tộc Hán. Ví dụ, họ Ái Tân Giác La (愛新覺羅) là họ hoàng tộc Mãn Châu thời nhà Thanh.