Giải vô địch cờ vua thế giới
Lịch sử > Các nhà vô địch chính thức trước FIDE (1886-1946) > Lasker (1894-1921)

Lasker là nhà vô địch đầu tiên sau Steinitz; mặc dù ông không bảo vệ danh hiệu của mình vào năm 1897, 1901 hoặc 1911-1920, ông đã có một chuỗi các chiến thắng ấn tượng trong các giải đấu vô địch thế giới và đè bẹp các đối thủ của mình. Thành công của Lasker chủ yếu là do ông là một kỳ thủ thực tế xuất sắc. Ở những thế cờ khó khăn hoặc gần như thua chắc chắn, Lasker sẽ làm phức tạp vấn đề và sử dụng khả năng chiến thuật phi thường của mình để cứu vãn ván cờ. Ông giữ danh hiệu từ năm 1894 đến 1921, triều đại dài nhất (27 năm) của bất kỳ nhà vô địch cờ vua nào. Trong giai đoạn đó, ông đã bảo vệ thành công danh hiệu này trong các trận đấu một chiều với Steinitz, Frank Marshall, Siegbert Tarrasch và Dawid Janowski, và chỉ bị đe dọa nghiêm trọng trong trận đấu năm 1910 với Carl Schlechter.
Các cuộc đàm phán của Lasker cho các trận đấu giành danh hiệu từ năm 1911 trở đi là vô cùng gây tranh cãi. Năm 1911, ông đã nhận được lời thách đấu cho một trận đấu danh hiệu thế giới với Jose Raúl Capablanca và, ngoài việc đưa ra những yêu cầu tài chính khắt khe, ông còn đề xuất một số điều kiện mới lạ: trận đấu nên được xem xét là hòa nếu không có kỳ thủ nào kết thúc trận đấu với thắng lợi chênh ít hơn 2 ván; và trận đấu sẽ có tối đa 30 ván đấu, nhưng sẽ kết thúc nếu một trong hai người chơi thắng sáu trận và dẫn trước 2 ván (các trận đấu trước đã coi kỳ thủ là giành chiến thắng nếu họ thắng một số lượng ván đấu nhất định, thường là 10; theo lý thuyết là một trận đấu như vậy có thể kéo dài mãi mãi). Capablanca phản đối điều khoản phải thắng với tỷ số chênh tối thiểu hai ván; Lasker đã tỏ ra khó chịu với các điều khoản trong đó Capablanca chỉ trích điều kiện phải thắng chênh 2 ván mới được coi là người chiến thắng và ngừng đàm phán.
Tranh cãi tiếp tục nảy sinh khi vào năm 1912, các điều khoản của Lasker cho một trận đấu được đề xuất với Akiba Rubinstein bao gồm một điều khoản, nếu Lasker từ bỏ danh hiệu vô địch thế giới sau khi ngày trận đấu được ấn định, thì Rubinstein sẽ trở thành nhà vô địch thế giới (American Chess Bulletin, tháng 10 năm 1913). Khi nối lại đàm phán với Capablanca sau Thế chiến I, Lasker đã nhấn mạnh một điều khoản tương tự rằng nếu Lasker từ bỏ danh hiệu này sau khi trận đấu được ấn định ngày thi đấu, Capablanca sẽ trở thành nhà vô địch thế giới. Vào ngày 27 tháng 6 năm 1920 Lasker thoái vị ủng hộ Capablanca vì những chỉ trích công khai về các điều khoản cho trận đấu, đưa Capablanca trở thành người kế vị của ông (American Chess Bulletin, tháng 7 năm 1920). Một số nhà bình luận đã đặt câu hỏi về quyền của Lasker đưa Capablanca làm người kế vị của mình (Tạp chí Cờ vua Anh, tháng 8 năm 1920; Dân chủ và Biên niên ký của trường); Amos Burn đưa ra sự phản đối tương tự nhưng hoan nghênh sự từ bỏ danh hiệu của Lasker (The Field, 3 tháng 7 năm 1920). Capablanca lập luận rằng, nếu nhà vô địch thoái vị, danh hiệu phải thuộc về người thách đấu vì mọi sự sắp xếp khác sẽ không công bằng với người thách đấu (Tạp chí Cờ vua Anh, tháng 10 năm 1922). Tuy nhiên, Lasker đã đồng ý chơi một trận đấu với Capablanca năm 1921, thông báo rằng, nếu ông thắng, ông sẽ từ bỏ danh hiệu để các kỳ thủ trẻ có thể cạnh tranh giành lấy nó ("Dr Lasker and the Championship" trong Bản tin cờ vua Mỹ, tháng 9 năm 1920). Capablanca đã thắng trận đấu năm 1921 giữa hai người một cách dễ dàng.