USS San Francisco (CA-38)
Lịch sử hoạt động > 1942 > Hải chiến Guadalcanal

Bài chi tiết: Hải chiến Guadalcanal
Ngày 31 tháng 10, Lực lượng Đặc nhiệm 65 mới thành lập khởi hành từ Espiritu Santo, một lần nữa hướng đến quần đảo Solomon bảo vệ cho việc đổ bộ binh lính tăng cường lên Guadalcanal, tiếp nối bằng nhiệm vụ bắn phá các khu vực Kokumbona và Koli Point. Vào ngày 6 tháng 11, các tàu vận tải hoàn tất việc chất dỡ, và lực lượng rút lui, về đến Espiritu Santo vào ngày 8 tháng 11. Vào ngày 10 tháng 11, trong vai trò soái hạm của Đội đặc nhiệm 67.4, San Francisco lại lên đường hướng đến Guadalcanal.
Ngay trước giữa trưa, một thủy phi cơ trinh sát Nhật Bản bắt đầu dõi theo đội hình. Lực lượng đi đến ngoài khơi Lunga Point vào ngày 12 tháng 11, và các tàu vận tải tiến hành chất dỡ hàng. Đến xế trưa, một phi đội máy bay Nhật Bản được báo cáo đang đến gần. Lúc 13 giờ 18 phút, các con tàu lên đường; đến 14 giờ 08 phút, 21 máy bay đối phương mở một cuộc không kích.
Lúc 14 giờ 16 phút, một máy bay ném ngư lôi đã bị bắn hỏng những vẫn kiên trì phóng ngư lôi vào phía đuôi mạn phải của San Francisco. Quả ngư lôi bị trượt, nhưng chiếc máy bay đâm vào tháp chỉ huy phía sau của San Francisco, ngoặc qua cấu trúc thượng tầng rồi đâm nhào xuống biển bên mạn trái. 15 người đã bị thiệt mạng, 29 người bị thương và một người mất tích. Tháp chỉ huy phía sau bị phá hủy, bộ kiểm soát hỏa lực và radar phòng không phía sau bị hư hỏng, hai khẩu đội 20 mm bị phá hủy, trạm chỉ huy phụ bị cháy nhưng tình hình được kiểm soát vào lúc trời tối.
Những người bị thương được cho chuyển sang chiếc USS President Jackson (AP-37), ngay trước khi lực lượng tàu nổi đối phương được báo cáo đang đến gần. Lực lượng bảo vệ đã hộ tống các tàu vận tải rời khỏi khu vực, rồi tái tập trung và quay lại. Vào khoảng nữa đêm, cùng với một tàu tuần dương hạng nặng, ba tàu tuần dương hạng nhẹ và tám tàu khu trục, San Francisco tiến vào eo biển Lengo.
Lúc 01 giờ 25 phút ngày 13 tháng 11, một lực lượng hải quân Nhật bị phát hiện về phía Tây Bắc ở khoảng cách 27.000 yd (25.000 m). Đội đặc nhiệm của Chuẩn đô đốc Callaghan bắt đầu cơ động để đánh chặn, trở thành cuộc đụng độ đầu tiên trong cuộc Hải chiến Guadalcanal. Lúc 01 giờ 48 phút, trong hoàn cảnh hầu như tối mịt, San Francisco nổ súng vào một tàu tuần dương đối phương ở cách 3.700 yd (3.400 m) bên mạn phải. Đến 01 giờ 51 phút, nó xoay các khẩu pháo vào một tàu tuần dương nhỏ hay một tàu khu trục lớn ở cách 3.300 yd (3.000 m) bên mạn phải về phía mũi. Rồi trong một nỗ lực nhằm tìm các mục tiêu khác, San Francisco tình cờ bắn trúng tàu tuần dương hạng nhẹ Atlanta. Đạn pháo của San Francisco đã gây hư hỏng nghiêm trọng cho Atlanta, giết chết Chuẩn đô đốc Scott và hầu hết thủy thủ của Atlanta trên cầu tàu. Khi đã muộn, San Francisco nhận biết mình đã bắn nhầm một tàu "bạn" và ngừng bắn. Chất màu xanh lục, mà San Francisco sử dụng để phân biệt đạn pháo của nó với những chiếc khác, sau đó được nhìn thấy trên cấu trúc thượng tầng của Atlanta trước khi nó bị chìm. Không lâu sau đó, thiết giáp hạm Nhật Hiei bị phát hiện và bị bắn pháo ở khoảng cách ban đầu chỉ có 2.200 yd (2.000 m).
Vào khoảng 02 giờ 00, San Francisco xoay các khẩu pháo của mình sang thiết giáp hạm Kirishima. Cùng lúc đó, nó trở thành mục tiêu của tàu tuần dương Nagara ở phía mũi bên mạn phải, và của một tàu khu trục đã cắt ngang mũi nó và đang đi dọc bên mạn trái. Kirishima tham gia cùng Nagara v̀a tàu khu trục nả pháo vào San Francisco, khi mà các khẩu đội 5 in (130 mm) bên mạn trái đối đầu với chiếc tàu khu trục nhưng bị loại khỏi vòng chiến ngoại trừ một khẩu đội. Kirishima cũng loại khỏi vòng chiến các khẩu đội 5 in (130 mm) bên mạn phải. San Francisco bẻ lái sang trái và dàn pháo chính tiếp tục nả vào Hiei và Kirishima, trong khi chúng cùng với những chiếc kia tiếp tục bắn trả vào San Francisco. Một phát bắn trúng trực tiếp trên cầu tàu hoa tiêu đã giết chết hay làm bị thương nặng mọi sĩ quan, ngoại trừ sĩ quan thông tin liên lạc, Thiếu tá Hải quân Bruce McCandless. Quyền chỉ huy con tàu chuyển sang sĩ quan kiểm soát hư hỏng, Thiếu tá Herbert E. Schonland, nhưng ông cho rằng nỗ lực bản thân cần đến để giữ cho con tàu "tiếp tục nổi và đứng thẳng", nên ông ra lệnh cho McCandless tiếp tục chỉ huy trên cầu tàu. Việc kiểm soát lái và động cơ bị mất, nên phải chuyển sang tháp chỉ huy phụ phía sau; nơi này lại bị loại khỏi vòng chiến bởi một phát bắn trúng trực tiếp bên mạn trái. Việc kiểm soát lại bị mất.
Việc kiểm soát con tàu được tái lập trên tháp chỉ huy, rồi cầu tàu lại bị bắn trúng bên mạn phải. Việc kiểm soát lái và động cơ tạm thời bị mất, rồi được tái lập. Mọi liên lạc đều bị cắt đứt. Không lâu sau đó, đối phương ngừng bắn. San Francisco cũng ngừng bắn và rút lui về phía Đông dọc theo bờ biển phía Bắc Guadalcanal. 77 người, bao gồm Chuẩn Đô đốc Daniel J. Callaghan và Thuyền trưởng, Đại tá Hải quân Cassin Young, đã thiệt mạng; 105 người khác bị thương. Trong số bảy người được ghi nhận mất tích, có ba người sau đó được cứu vớt. Con tàu bị bắn trúng 45 phát; cấu trúc con tàu bị hư hỏng đáng kể nhưng không chí mạng, không có phát nào trúng bên dưới mực nước. Hai mươi hai đám cháy đã bùng phát và được dập tắt.
Lúc khoảng 04 giờ 00, với mọi la bàn đều bị hỏng, San Francisco nhập đoàn với Helena và Juneau rồi theo chúng đi qua eo biển Sealark hướng về phía Espiritu Santo để được sửa chữa tạm thời. Đến khoảng 10 giờ 00, nhân viên y tế của Juneau chuyển sang San Francisco để trợ giúp vào việc chữa trị số đông người bị thương. Một giờ sau đó, Juneau trúng phải một ngư lôi phóng từ tàu ngầm I-26, đánh trúng gần cầu tàu bên mạn trái. "Toàn bộ con tàu hầu như bị vỡ ra khi một cột khói nâu và trắng khổng lồ và lửa bốc cao gần ba trăm mét. Juneau hầu như bị nổ tung." San Francisco trúng phải nhiều mảnh vỡ lớn từ Juneau, một người bị thương khi mảnh vỡ làm đứt cả hai chân. Sau khi màn khói tan đi, không còn gì sót lại trên mặt biển. Những con tàu còn lại nhận được lệnh tiếp tục đi mà không được dừng lại tìm kiếm người sống sót. Điều bất hạnh cho thủy thủ đoàn trên Juneau, họ phải chờ đợi trong tám ngày trên mặt nước trước khi được cứu vớt, phải chịu đựng những cuộc tấn công căng thẳng của cá mập; chỉ có mười người sống sót.
Trưa ngày 14 tháng 11, San Francisco rút lui về hướng Espiritu Santo. Do sự tham gia hoạt động tích cực vào ngày 13 tháng 10, và trong đêm 11–12 tháng 10, nó được trao tặng phần thưởng Đơn vị Tuyên dương Tổng thống. Ngày 18 tháng 11, chiếc tàu tuần dương lên đường đi Nouméa, và vào ngày 23 tháng 11, lại lên đường quay trở về Hoa Kỳ. Nó đến San Francisco vào ngày 11 tháng 12. Ba ngày sau, công việc sửa chữa được tiến hành tại Xưởng hải quân Mare Island.