stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Danh sách chương trình phát sóng của Đài Truyền hình Việt Nam
VTV9 > Đang phát sóng

360 độ khỏe đẹp
Bác sĩ của mọi nhà (2)
Bạn hỏi thầy thuốc trả lời
Bí mật thế kỷ
Ca nhạc
Canh tác thông minh
Cơm ấm nhà mình
Chạm cảm xúc
Chuyện nước Mỹ
Chữa bệnh cùng chuyên gia
Cùng xem - cùng nghĩ
Đấu trường ẩm thực
Đời nghệ sỹ
Đi Việt Nam đi
Đường dây nóng VTV9
Giải đố đường phố - You Quiz On The Block
Hành trình Net Zero
Kính đa chiều
Kỷ niệm thanh xuân
Làng cười cười cả làng
Lớp học hoàn mỹ
Mảnh ghép hoàn hảo
Năng động phương Nam
Phim truyện
Phương Nam hôm nay
Rong ruổi phương Nam
Sàn đấu ngôi sao
Sáng phương Nam
Sống tử tế
Tám công sở
Thành phố ấm áp tình người
Thị trường 360 độ
Tiêu & dùng
Tiêu dùng hàng Việt
Toàn cảnh 24h
Tỏ tình hoàn mỹ - Perfect Dating
Trang địa phương
V-Talk
VTV9 - Giao thoa văn hóa hội tụ
Việt Nam - 365 ngày thú vị
Việt Nam Logistics
VTV Cần Thơ > Đang phát sóng

Áo trắng ngời sáng tương lai
Bản tin An ninh trật tự
Bản tin nông nghiệp
Bản tình ca dĩ vãng
Biến đổi khí hậu
Ca nhạc
Chat cùng thần tượng
Chuyện Bác Ba Phi
Chuyện cũ dấu xưa
Chuyện ở trường quay
Dân ca nhạc cổ
Địa danh và sự tích
Đất khỏe - Cây trồng khỏe
Đối thoại
Hồ sơ tình án
Hương tình yêu
Kết nối thể thao tuần
Kết nối VTV Cần Thơ
Kết nối y tế
Kết nối yêu thương
Khám phá phương Nam
Kinh tế đồng bằng
Ký sự
Ký ức Miền Tây
Lời của cây
Lời xin lỗi diệu kỳ
Nhịp cầu nông nghiệp
Nông nghiệp 4.0
Mẹo hay cho bạn
Miền Tây hôm nay
Miền Tây năng động
Miền Tây những điểm đến
Món ngon phương Nam
Phim tài liệu
Phim truyện
Phóng sự
Quốc phòng toàn dân Quân khu 9
Sản vật phương Nam
Sân khấu - Cải lương
Thế giới quanh ta
Thể thao
Thời sự
Thương nhớ miền Tây
Tiểu phẩm hài
Tiếng tơ đồng
Từ quê ra thành
Về đất phương Nam
Vì bình yên cuộc sống
Vì nước vì dân
X-Show
Xổ số kiến thiết
VTV Cần Thơ > Từng phát sóng

Bản tin thể thao
Bước chân hai thế hệ
Câu chuyện nhà nông
Hàng Việt tốt
Hành trình cuộc sống
Khi chồng tui vào bếp
Khoẻ đẹp toàn diện
La bàn khởi nghiệp
Sàn đấu ngôi sao
Thám tử kể chuyện
Bánh chưng

| --- | --- |
Bánh chưng vuông
Bữa: Ăn vào dịp Tết
Xuất xứ: Việt Nam
Sáng tạo bởi: Người dân tộc Việt
Năm sáng chế: Vào năm mới, dịp Tết
 Nấu ăn: Bánh chưng   Media: Bánh chưng
Một cặp bánh chưng vuông chưa luộc được gói bằng khuôn với 4 lá, trong đó có 2 lá bên trong với mặt lá màu xanh thẫm quay vào áp với bề mặt gạo để tạo màu xanh cho bánh, và 2 lá bên ngoài quay mặt xanh thẫm ra ngoài
Bánh chưng ("chưng" trong "chưng cất", nghĩa là hấp nước, nhưng thực tế bánh được nấu bằng cách luộc) là một loại bánh truyền thống của dân tộc Việt nhằm thể hiện lòng biết ơn của con cháu đối với cha ông với đất trời. Nguyên liệu làm bánh chưng gồm gạo nếp, đậu xanh, thịt lợn, lá dong. Bánh thường được làm vào các dịp Mùng 1 Tết Nguyên Đán của dân tộc Việt, cũng như ngày giỗ tổ Hùng Vương (mùng 10 tháng 3 âm lịch)
Sự tích

Là loại bánh duy nhất có lịch sử lâu đời trong ẩm thực truyền thống Việt Nam còn được sử sách nhắc lại, bánh chưng có vị trí đặc biệt trong tâm thức của cộng đồng người Việt và nguồn gốc của nó về truyền thuyết liên quan đến hoàng tử Lang Liêu vào đời vua Hùng thứ 6. Sự tích trên muốn nhắc nhở con cháu về truyền thống của dân tộc; là lời giải thích ý nghĩa cũng như nguồn cội của Bánh Chưng, Bánh giầy trong văn hóa, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của cây lúa và thiên nhiên trong nền văn hoá lúa nước.
Theo cuốn Lĩnh Nam Chích Quái, mục "Truyện bánh chưng" (Chưng bính truyện-蒸餅傳):
Vua Hùng sau khi phá xong giặc Ân rồi, trong nước thái bình, nên lo việc truyền ngôi cho con, mới hội họp hai mươi hai vị quan lang công tử lại mà bảo rằng: "Ai đem lễ vật hợp với ý của ta đến dâng cúng Tiên Vương cho tròn đạo hiếu thì ta sẽ truyền ngôi cho"
Các lang đua nhau đi tìm các vị trân kỳ, hoặc săn bắn, chài lưới, hoặc đổi chác, đều là của ngon vật lạ, nhiều không biết bao nhiêu mà kể. Duy có lang thứ mười tám tên là Lang Liêu, mẹ hàn vi, đã bị bệnh qua đời rồi, trong nhà lại ít người nên khó bề toan tính, ngày đêm lo lắng, ăn ngủ không yên. Chợt nằm mơ thấy thần nhân bảo rằng: "Trong trời đất không có vật gì quý bằng gạo, vì gạo là vật để nuôi sống con người và có thể ăn mãi không chán, không có vật gì hơn được. Nếu giã gạo nếp gói thành hình tròn để tượng trưng cho Trời và lấy lá gói thành hình vuông để tượng trưng cho Đất, ở trong làm nhân ngon, bắt chước hình trạng trời đất bao hàm vạn vật, ngụ ý công ơn dưỡng dục của cha mẹ, như thế thì lòng cha sẽ vui, nhà ngươi chắc được ngôi quý". Lang Liêu giật mình tỉnh dậy, vui mừng. Chàng lựa những hạt nếp trắng tinh, không sứt mẻ, đem vo cho sạch, rồi lấy lá xanh gói thành hình vuông, bỏ nhân ngon vào giữa, đem luộc chín tượng trưng cho Đất, gọi là bánh chưng. Lại lấy nếp nấu xôi đem quết cho nhuyễn, nhào thành hình tròn để tượng trưng cho Trời, gọi là bánh giầy. Đúng kỳ hẹn, Vua hội họp các con lại để mang lễ vật đến cúng Tổ tiên. Các lang mang tới toàn là sơn hào hải vị, duy chỉ có Lang Liêu đem bánh hình tròn, bánh hình vuông đến dâng. Hùng Vương lấy làm lạ hỏi Lang Liêu, Lang Liêu trình bày như lời thần nhân đã bảo. Vua nếm thử thì thấy vị ngon vừa miệng ăn không chán, phẩm vật của các công tử khác không làm sao hơn được. Vua khen ngợi hồi lâu, rồi lấy lễ vật của Lang Liêu đem cúng tổ tiên. Vua dùng thứ bánh ấy để cung phụng cha mẹ trong các dịp lễ tết cuối năm. Thiên hạ mọi người đều bắt chước theo. Tục này còn truyền cho đến bây giờ, lấy tên của Lang Liêu, gọi là Tết Liệu. Hùng Vương truyền ngôi cho Lang Liêu; hai mươi mốt anh em kia đều chia nhau giữ các phiên trấn, lập làm bộ đảng, trấn thủ những nơi núi non hiểm trở. Về sau, anh em tranh giành lẫn nhau, mỗi người dựng "mộc sách" (hàng rào cây bằng gỗ) để che kín, phòng vệ. Vì thế, mới gọi là Sách, hay là Trại, là Trang, là Phường. Sách, hay Trại, Trang, Phường bắt đầu có từ đây vậy
Quan niệm truyền thống

Theo quan niệm phổ biến hiện nay, bánh chưng hình vuông tượng trưng cho đất, bánh giầy hình tròn hơi dẹp tượng trưng cho trời. Tuy nhiên theo Giáo sư Trần Quốc Vượng, bánh chưng nguyên thủy có hình tròn và dài, giống như bánh tày (Xứ Đoài, Kinh Bắc, Hưng Hóa) và  bánh tét (miền Nam).
Gói và nấu bánh chưng, ngồi canh nồi bánh chưng trên bếp lửa đã trở thành một tập quán, văn hóa sống trong các gia đình người Việt mỗi dịp tết đến xuân về.
Nguyên liệu làm bánh

Lá để gói: thường là lá cây dong tươi. Lá dong chọn lá dong rừng bánh tẻ, to bản, đều nhau, không bị rách, màu xanh mướt. Tuy nhiên, tùy theo địa phương, dân tộc, điều kiện và hoàn cảnh, lá gói bánh có thể là lá chít, lá chuối hay thậm chí cả lá bàng .
Lạt buộc: bánh chưng thường dùng lạt giang được làm từ ống cây giang. Lạt có thể được ngâm nước muối hay hấp cho mềm trước khi gói.
Gạo nếp: Gạo nếp thường dùng gạo thu hoạch vụ mùa. Gạo vụ này có hạt to, tròn, dẻo đều và mới thu hoạch sẽ thơm dẻo hơn các vụ khác. Nhiều người chọn nếp cái hoa vàng hay nếp nương.
Đỗ xanh: đỗ thường được lựa chọn công phu, tốt nhất là loại đỗ trồng ở vùng đồi trung du Việt Nam (Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Phú Thọ v.v. sẽ thơm và bở hơn). Sau thu hoạch đỗ cần phơi nắng đều thật khô, sàng sẩy hết rác, bụi, hạt lép, phân loại hạt rồi đóng vào hũ, lọ bằng sành là tốt nhất.
Thịt: thường là thịt lợn, chọn lợn ỉ được nuôi hoàn toàn bằng phương pháp thủ công (nuôi chuồng hoặc nuôi thả, thức ăn bằng cám rau tự nhiên không dùng thuốc tăng trọng hoặc thức ăn gia súc). Thịt ba chỉ (ba rọi) với sự kết hợp của mỡ và nạc cho nhân bánh vị béo đậm đà, không khô bã như các loại thịt mông, thịt nạc thăn. [cần dẫn nguồn]
Gia vị các loại: hạt tiêu dùng để ướp thịt làm nhân. Muối dùng để trộn vào gạo, đỗ xanh và ướp thịt. Đặc biệt thịt ướp không nên dùng nước mắm vì bánh sẽ chóng bị ôi, thiu. Ngoài ra một số loại gia vị khác ít phổ biến hơn cũng được sử dụng như thảo quả, tinh dầu cà cuống thường sử dụng tẩm ướp trong nhân bánh tại Hà Nội xưa, tuy nay ít nơi còn cầu kỳ gia thêm loại gia vị này.[cần dẫn nguồn
Phụ gia tạo màu: bánh chưng với màu xanh của nếp được tạo thành bằng cách quay mặt trên của lá dong, lá chuối (mặt có màu xanh thẫm) vào trong, áp với bề mặt của gạo nếp. Một số nơi còn sử dụng các phụ gia khác như lá dứa hay lá riềng xay nhuyễn vắt lấy nước trộn gạo vừa tạo hương thơm vừa tạo cho bánh có màu xanh ngọc. Một số nhà hàng bất chấp quy định về vệ sinh an toàn thực phẩm còn làm bánh chưng thương mại hóa sử dụng pin đèn cho vào nồi luộc bánh. Một số người nội trợ cho biết kinh nghiệm nấu bánh chưng bằng nồi làm bằng chất liệu tôn (chứ không phải nhôm) giúp bánh xanh mướt mà vẫn an toàn cho sức khỏe.[cần dẫn nguồn]
Sử dụng

Trên bàn thờ ngày tết không thể thiếu bánh chưng và bánh giầy được bày theo cặp. Nhiều người cầu kỳ còn bóc bỏ lớp lá bên ngoài của bánh và gói lại bằng lá tươi mới, sau đó buộc lạt màu đỏ trước khi đặt lên bàn thờ.
Bánh chưng vuông thường được cắt chéo bằng chính lạt gói bánh đó. Cách cắt bánh vuông như vậy giúp cho mỗi miếng bánh đều có nhân đều nhau. Ngoài ra cũng thường thấy cách cắt bánh chưng vuông theo phương ngang và khi đó các miếng bánh ở giữa sẽ nhiều nhân hơn. Bánh chưng dài thường cắt lát ngang, gọi là "đồng bánh".
Bánh chưng thường được ăn cùng với dưa hành, nước mắm, xì dầu rắc chút bột tiêu. Ra sau tết, bánh có thể bị lại gạo, bị cứng, khi đó người ta thường đem rán vàng trong chảo mỡ và ăn kèm với dưa góp.
Bánh chưng cũng có thể được chấm với mật mía, đặc biệt ở một số tỉnh Bắc Trung Bộ như Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh.
Đồng dao Việt Nam có câu:
Bánh chưng dài

Các vùng trung du và miền núi phía Bắc, trong đó có Phú Thọ, Vĩnh Phúc, Bắc Ninh, Bắc Giang, Hà Tây không thịnh hành gói bánh chưng hình vuông mà chủ yếu bánh chưng hình vuông chỉ dùng trong cúng lễ, phong tục địa phương chủ yếu gói và ăn dạng tròn dài, gọi là "bánh chưng dài", hay "bánh tày".[cần dẫn nguồn] Bánh tày còn là loại bánh Tết ở được sử dụng chủ yếu ở trung du và tại nhiều vùng dân tộc thiểu số miền Bắc Việt Nam. (Xem bài bánh tét)
Bánh chưng dài thường được gói với rất ít đỗ (đậu xanh), và rất ít hoặc không có thịt, mục đích để dành ăn lâu dài vào những ngày sau tết, xắt thành từng lát bánh rán vàng giòn hơn và ăn ngon hơn. Bánh chưng dài có thể lá chít thay cho lá dong, với 2 đến 4 lá xếp theo chiều dọc, rải gạo, đỗ theo chiều của lá và quấn bằng lạt giang đã được nối bằng phương thức đặc biệt để bó chặt chiếc bánh và dễ bóc, dễ bảo quản có thể lên tới 3 tháng.
Cũng thường thấy một kiểu bánh chưng khác, bánh chưng ngọt, không sử dụng thịt trong nhân bánh, đường trắng được trộn đều vào gạo và đỗ. Một số vùng khi thực hiện bánh chưng ngọt còn trộn gạo với gấc, cho màu đỏ đẹp. Khi gói bánh chưng ngọt thường người ta không quay mặt xanh của lá dong vào trong.
Bánh tét ở miền Nam cũng được gói thành đòn dài với nguyên liệu tương tự như bánh chưng nhưng được gói bằng lá chuối.
Một số loại bánh chưng > Bánh chưng Nghệ An

Tại Nghệ An có bánh chưng Vĩnh Hòa được gói thành từng cặp hai chiếc một, từng cái có hình kim tự tháp cụt chứ không vuông vức như bánh chưng thông thường.
Một số loại bánh chưng > Bánh chưng ngũ sắc

Là loại bánh chưng có 5 màu được cho là tượng trưng cho ngũ hành: Kim - Thủy - Mộc - Hỏa - Thổ. Gạo màu xanh sử dụng từ nước của lá riềng xay, màu vàng từ nghệ tươi, màu đỏ của gấc, màu tím từ nếp cẩm hoặc màu nước lá cẩm. Khi gói bánh, người gói bánh dùng lá ngắn từng loại gạo ra 5 góc trên khuôn gói bánh. Khi đã đổ gạo vào từng vị trí và lèn chặt, người ta rút các lá tạm ngăn ra và gói kín lại. Ngoài màu sắc hấp dẫn thì bánh chưng ngũ sắc còn có mùi vị rất thơm. 5 màu là 5 vị khác nhau, hòa quyện vào nhau nên rất dễ ăn, không bị ngấy.
Một số loại bánh chưng > Bánh chưng gấc

Bánh chưng gấc có phần nếp màu đỏ, thơm ngậy vị gấc. Gạo làm bánh chưng được trộn với ruột gấc giống như chuẩn bị gạo đồ xôi gấc. Cách gói bánh giống như gói bánh chưng thường tuy nhiên thường không quay mặt lá dong màu xanh vào trong để tránh làm bánh bị lẫn mau. Làng Tranh Khúc, Thanh Trì, Hà Nội có nghề truyền thống làm loại bánh chưng này.
Một số loại bánh chưng > Bánh chưng cốm

Nguyên liệu để làm bánh chưng cốm là cốm khô cùng với gạo nếp ngâm với lá thơm tạo màu xanh cũng như mùi thơm đặc trưng. Nhân bánh chưng cốm thường là nhân ngọt, đỗ xanh được nấu giống chè kho, cũng có thêm thịt nạc bên trong. Khi được cắt ra, bánh chưng cốm cũng có 5 màu sắc: Màu vàng ngà của nhân đậu xanh, màu đỏ hồng của thịt lợn ninh nhừ, màu trắng thấp thoáng của nếp dẻo, màu xanh vàng của lá dong hay lá chuối, màu xanh ngọc của cốm. Bánh rất ngon, bùi và thơm hương cốm.
Một số loại bánh chưng > Bánh chưng cẩm

Bánh chưng cẩm (hay còn gọi là bánh chưng đen) là món bánh chưng truyền thống của một số dân tộc ở vùng núi phía Bắc Việt Nam như người Tày, người Thái, người Dao. Nguyên liệu làm bánh mang đậm hương vị vùng cao: những cọng rơm nếp to, mọng, vàng được gặt về rửa sạch, sau đó phơi khô và đem đốt thành tro, vò mịn, dùng miếng vải xô rây lấy phần mịn nhất của tro. Gạo nếp sau khi được vo sạch sẽ được trộn cùng với tro mịn từ gốc rơm, dạ sao cho những hạt nếp tròn mây mẩy được bao bọc bởi màu đen của tro. Nhân của món bánh này được người Tày trộn thêm cả hành vào nhân thịt mỡ cùng với hạt tiêu vỡ bọc ngoài là đậu xanh. Lá để gói bánh chưng cẩm là những chiếc lá dong rừng bánh tẻ khổ nhỏ có màu xanh đậm.
Một số loại bánh chưng > Bánh chưng nhân thịt gà, cá

Ngoài việc bánh chưng gói với nhân thịt lợn, người ta cũng thay thế bằng thịt gà hoặc cá hồi. Cá hồi làm nhân bánh cắt miếng bằng bàn tay, được ướp qua gia vị và hạt tiêu. Bánh luộc trong 12 tiếng theo tiêu chuẩn bánh chưng truyền thống. Mỗi chiếc bánh có trọng lượng khoảng 800 gram.
Một số loại bánh chưng > Bánh chưng nhân thập cẩm

Đây là dạng bánh chưng phổ biến ở miền Nam. Nhân bánh gồm đậu xanh, thịt ba rọi, tôm khô, hạt điều, mỡ phần và trứng muối.
Một số loại bánh chưng > Bánh chưng 5-Thứ

Bánh chưng 5-Thứ không phải là loại bánh chưng làm bằng 5 thứ vật liệu hay đại diện cho 5 thứ vật chất mà là đại diện cho 5 thứ ngày trong tuần gồm thứ hai, thứ ba, thứ tư, thứ năm, và thứ sáu. Đây là loại bánh chưng kiểu Việt Nam nhưng lại ra đời tại thành phố Winnipeg thuộc tỉnh bang Manitoba, Canada với sứ mạng truyền bá về văn hóa Việt Nam ra với thế giới. Tên tiếng Anh của bánh chưng 5-Thứ là 5-Days Chung.
Một số loại bánh chưng > Một số loại bánh chưng khác

Một số địa phương nổi tiếng với bánh chưng được nhiều người biết đến như: bánh chưng Tranh Khúc (Hà Nội), bánh chưng Bờ Đậu (Thái Nguyên), bánh chưng Bà Thìn (Nam Định), bánh chưng làng Đầm (Hà Nam), bánh chưng Chợ Đầu (Hưng Yên), bánh chưng Thủy Đường (Hải Phòng), bánh chưng Đại An Khê (Quảng Trị), bánh chưng Cầu Báng (Thái Bình), bánh chưng Lỗ Khê (Hà Nội)... Ngoài ra còn nhiều loại khác như bánh chưng đen Bắc Sơn (Lạng Sơn), bánh chưng đường ở vùng Kiến Xương, Tiền Hải (Thái Bình)...
Kỷ lục về bánh chưng

Chiếc bánh chưng làm tại làng nghề bánh chưng truyền thống Làng Ước Lễ, huyện Thanh Oai, Hà Nội nhân dịp Tết Nguyên đán Nhâm Ngọ (2002) đã được Sách Kỷ lục Guinness công nhận là chiếc bánh chưng lớn nhất thế giới. Bánh nặng 1,4 tấn do 50 nghệ nhân làng Ước Lễ làm ra từ 330 kg gạo nếp, 100 kg đậu xanh, 100 kg thịt lợn, gói bằng 1.500 chiếc lá dong và nấu trong một nồi thép cao trên 2 m trong hơn 72 giờ.
Bánh chưng trong thơ văn

Trong câu đối phổ biến về sản vật ngày Tết, người ta thấy sự có mặt của bánh chưng như một giá trị vật chất và tinh thần không thể thiếu trong dân tộc Việt Nam:
Chú thích

↑  “Các loại bánh của người Dao đỏ”. Bản gốc lưu trữ ngày 4 tháng 12 năm 2008. Truy cập ngày 8 tháng 2 năm 2008.
↑  “Tết ở Trường Sa”. Lưu trữ bản gốc ngày 8 tháng 2 năm 2008. Truy cập ngày 8 tháng 2 năm 2008.
↑  “Bánh chưng xanh nhờ... pin?”. Bản gốc lưu trữ ngày 6 tháng 8 năm 2012. Truy cập ngày 8 tháng 2 năm 2008.
↑  Tết xưa ở quê Lưu trữ 2015-02-10 tại Wayback Machine. Báo điện tử Tổ quốc. Truy cập 20/02/2013.
↑  “Làng mật mía vào vụ Tết”. Báo điện tử Dân trí. Truy cập ngày 7 tháng 1 năm 2012.
↑  9 kiểu bánh chưng lạ miệng ngày tết
↑  Độc đáo bánh chưng đen của người Tày
↑  Ngày tết lên Mường Chanh thưởng thức bánh chưng đen
↑  Dẻo thơm bánh chưng đen của người Dao Khâu huyện Sìn Hồ[liên kết hỏng]
↑  Bánh chưng khổng lồ được ghi nhận kỷ lục Guiness VNExpress Truy cập ngày 8 tháng 2 năm 2006
↑  Bánh chưng khổng lồ đã ra Hà Nội VNExpress, truy cập ngày 8 tháng 2 năm 2008
Một gia đình đang gói bánh chưng cho ngày Tết.
Các thành phần cơ bản và nguyên liệu làm bánh chưng
Bánh chưng chấm mật mía
Một chiếc bánh chưng vuông và một chiếc bánh chưng tày vừa được gói
Bánh chưng vuông đã được bóc lá xắt miếng chéo
Bánh chưng đen (với màu đen được làm từ tro rơm nếp) của người Dao, Việt Nam
Crypsiptya africalis

| Crypsiptya africalis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Crambidae
Chi (genus): Crypsiptya
Loài (species): C. africalis
Danh pháp hai phần
Crypsiptya africalis
Crypsiptya africalis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 19 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Bão Yagi (2024)
Công tác phòng tránh bão > Philippines

Khi Cục Quản lý Thiên văn, Địa vật lý và Khí quyển Philippines (PAGASA) bắt đầu theo dõi Yagi (được gọi là "Enteng" ở Philippines) dưới dạng một áp thấp nhiệt đới vào ngày 1 tháng 9, Tín hiệu Gió Bão Số 1 (Tropical Cyclone Wind Signals No. 1) đã được đưa ra cho các vùng như Đông Visayas, một số khu vực của vùng Bicol, các khu vực phía Đông của Cagayan và Isabela, các khu vực phía Nam của Quirino và Nueva Vizcaya, và phía Bắc của Quezon. Ngay sau khi Yagi trở thành một cơn bão nhiệt đới, PAGASA đã nâng lên mức Tín hiệu Số 2 cho khu vực Đông Bắc của Camarines Sur, toàn bộ tỉnh Abra, Apayao, quần đảo Babuyan, Cagayan, Ilocos Norte, Ifugao, Isabela, Kalinga, tỉnh Mountain, quần đảo Polillo và Quirino, cùng với các khu vực phía Bắc của Aurora, Camarines Norte, Ilocos Sur, và Nueva Vizcaya. Cơ quan này cũng ban hành Tín hiệu Số 1 đối với các địa phương như Benguet, La Union, Nueva Ecija, Rizal, Laguna, Marinduque, một số khu vực của Batangas, Bulacan, Pampanga, và Pangasinan, cũng như Metro Manila do có nguy cơ ảnh hưởng từ gió mạnh và mưa lớn do bão gây ra. Đến ngày 4 tháng 9, hầu hết các tín hiệu cảnh báo bão đã được hạ xuống bởi PAGASA khi bão rời khỏi Khu vực Trách nhiệm của Philippines (PAR).
Các lớp học tại Metro Manila và nhiều tỉnh khắp Luzon và Visayas đã bị đình chỉ vào ngày 2 và 3 tháng 9. Nhiều chuyến bay nội địa đến Bicol, Cagayan Valley, Mimaropa, Visayas và bán đảo Zamboanga cũng bị hủy tại Sân bay Quốc tế Ninoy Aquino, trong khi các hoạt động tại sáu sân bay khu vực bị đình chỉ. Các lệnh cưỡng chế sơ tán đã được ban hành và thực thi ở Naga, Camarines Sur. Một khuyến cáo sơ tán cũng đã được đưa ra đối với khu vực sông Marikina sau khi mực nước đạt 16 mét. Các hoạt động cứu hộ cho tàu MT Terranova, đã chìm ở Vịnh Manila và gây ra tràn dầu trong cơn bão Gaemi (được gọi là Carina ở Philippines) vào tháng 7, cũng bị đình chỉ. Premier Volleyball League đã hoãn trận chung kết Reinforced Conference 2024, dự kiến ấn định vào ngày 2 tháng 9, và lùi đến ngày 4 tháng 9. Hệ thống Bảo hiểm Dịch vụ Chính phủ đã chuẩn bị các gói vay khẩn cấp cho những cá nhân bị ảnh hưởng bởi thiên tai.
Công tác phòng tránh bão > Trung Quốc > Hồng Kông và Ma Cao

Vào ngày 3 tháng 9, Đài Quan sát Hồng Kông đã ban hành Tín hiệu Cảnh báo Số 1 khi Yagi tiếp cận thành phố. Ngày hôm sau, Tín hiệu Gió Mạnh Số 3 đã được nâng lên, và sáu chuyến bay của HK Express đã được điều chỉnh lại. Hơn 100 chuyến bay tại đặc khu này đã bị hoãn hủy. Tín hiệu Số 8 Gió Đông Bắc hoặc Bão đã được nâng lên vào ngày 5 tháng 9. Giao dịch và thanh toán bù trừ trên Sở Giao dịch Chứng khoán Hồng Kông bị đình chỉ vào ngày 6 tháng 9, với phiên giao dịch buổi sáng bị hủy. Cầu Hồng Kông – Chu Hải – Ma Cao cũng bị đóng cửa giao thông.
Tại Ma Cao, vào lúc 22h, Cục Khí tượng Ma Cao cũng đã phát "Tín hiệu Số 8" do những ảnh hưởng từ Yagi, và là cơn bão duy nhất đặc khu này phát cấp tín hiệu số 8 trong năm 2024, đồng thời ban hành cảnh báo bão ở mức màu xanh. Cả ba cây cầu nối Bán đảo Ma Cao với Taipa đã bị đóng cửa. Hàng chục chuyến bay tại Sân bay quốc tế Ma Cao trên đảo Taipa đã bị hủy, có tổng cộng 181 chuyến bay đi và đến sân bay này bị ảnh hưởng bởi bão Yagi. Các trường học đã đóng cửa và dịch vụ phà đến Đảo Hồng Kông đã bị đình chỉ.  Cục Du lịch Ma Cao đã thông báo vào tối ngày 3 tháng 9 rằng hai buổi biểu diễn trong Cuộc thi trình diễn pháo hoa quốc tế Ma Cao, dự kiến ​​tổ chức vào tối ngày 7 tháng 9, bị hoãn lại.
Công tác phòng tránh bão > Trung Quốc > Đại lục

Vào lúc 20 giờ ngày 3 tháng 9, Cơ quan Kiểm soát Lũ lụt và Cứu trợ Hạn hán Quốc gia Trung Quốc đã ban hành lệnh ứng phó khẩn cấp ở cấp độ IV về phòng chống lũ lụt và bão ở các tỉnh Quảng Đông và Hải Nam. Để chuẩn bị phòng chống bão Yagi, các trường học trên toàn tỉnh Hải Nam đã đóng cửa vào ngày 5 tháng 9 và các hoạt động vận chuyển và hàng hải địa phương bị đình chỉ vào ngày hôm sau. Cơn bão dự kiến sẽ đổ bộ gần Quỳnh Hải. Đài Khí tượng Hải Nam dự báo Yagi có thể là cơn bão mạnh nhất tấn công đảo này kể từ bão Rammasun năm 2014. Tại tỉnh Quảng Đông, tất cả các điểm tham quan ven biển và các hoạt động đã bị hủy bỏ cùng với các chuyến bay tại sân bay Kim Loan Châu Hải. Hơn 400.000 người đã được sơ tán.
Cảnh báo khẩn cấp cũng được ban hành ở các vùng ven biển phía Nam của tỉnh Quảng Tây. Tại tỉnh Vân Nam, Sở Tài nguyên nước tỉnh Vân Nam đã kích hoạt lệnh ứng phó khẩn cấp phòng chống lũ lụt cấp IV cho các khu vực Văn Sơn, Hồng Hà, Ngọc Khê, Phổ Nhĩ, Lâm Thương vào lúc 16 giờ ngày 5 tháng 9. Cục Khí tượng tỉnh Vân Nam đã kích hoạt trạng thái ứng phó khẩn cấp cấp III vào lúc 10 giờ 30 ngày 6 tháng 9.