stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Danh sách loài nhện trong họ Ctenidae
Isoctenus

Isoctenus Bertkau, 1880
Isoctenus areia Polotow & Brescovit, 2009
Isoctenus charada Polotow & Brescovit, 2009
Isoctenus corymbus Polotow, Brescovit & Pellegatti-Franco, 2005
Isoctenus coxalis (F. O. P.-Cambridge, 1902)
Isoctenus eupalaestrus Mello-Leitão, 1936
Isoctenus foliifer Bertkau, 1880
Isoctenus griseolus (Mello-Leitão, 1936)
Isoctenus herteli (Mello-Leitão, 1947)
Isoctenus janeirus (Walckenaer, 1837)
Isoctenus malabaris Polotow, Brescovit & Ott, 2007
Isoctenus minusculus (Keyserling, 1891)
Isoctenus ordinario Polotow & Brescovit, 2009
Isoctenus segredo Polotow & Brescovit, 2009
Isoctenus strandi Mello-Leitão, 1936
Isoctenus taperae (Mello-Leitão, 1936)
Itatiaya

Itatiaya Mello-Leitão, 1915
Itatiaya apipema Polotow & Brescovit, 2006
Itatiaya iuba Polotow & Brescovit, 2006
Itatiaya modesta Mello-Leitão, 1915
Itatiaya pucupucu Polotow & Brescovit, 2006
Itatiaya pykyyra Polotow & Brescovit, 2006
Itatiaya tacamby Polotow & Brescovit, 2006
Itatiaya tubixaba Polotow & Brescovit, 2006
Itatiaya ywyty Polotow & Brescovit, 2006
Janusia

Janusia Gray, 1973
Janusia muiri Gray, 1973
Leptoctenus

Leptoctenus L. Koch, 1878
Leptoctenus agalenoides L. Koch, 1878
Leptoctenus byrrhus Simon, 1888
Leptoctenus daoxianensis Yin, Tang & Gong, 2000
Leptoctenus gertschi Peck, 1981
Leptoctenus paradoxus (F. O. P.-Cambridge, 1900)
Leptoctenus sonoraensis Peck, 1981
Mahafalytenus

Mahafalytenus Silva, 2007
Mahafalytenus fo Silva, 2007
Mahafalytenus fohy Silva, 2007
Mahafalytenus hafa Silva, 2007
Mahafalytenus isalo Silva, 2007
Mahafalytenus osy Silva, 2007
Mahafalytenus paosy Silva, 2007
Mahafalytenus tsilo Silva, 2007
Montescueia

Montescueia Carcavallo & Martínez, 1961
Montescueia leitaoi Carcavallo & Martínez, 1961
Nothroctenus

Nothroctenus Badcock, 1932
Nothroctenus bahiensis Mello-Leitão, 1936
Nothroctenus fuxico Dias & Brescovit, 2004
Nothroctenus lineatus (Tullgren, 1905)
Nothroctenus marshi (F. O. P.-Cambridge, 1897)
Nothroctenus marshi pygmaeus Strand, 1909
Nothroctenus omega (Mello-Leitão, 1929)
Nothroctenus sericeus (Mello-Leitão, 1929)
Nothroctenus spinulosus (Mello-Leitão, 1929)
Nothroctenus stupidus Badcock, 1932
Ohvida

Ohvida Polotow & Brescovit, 2009
Ohvida andros Polotow & Brescovit, 2009
Ohvida bimini Polotow & Brescovit, 2009
Ohvida brevitarsus (Bryant, 1940)
Ohvida coxana (Bryant, 1940)
Ohvida fulvorufa (Franganillo, 1930)
Ohvida isolata (Bryant, 1940)
Ohvida turquino Polotow & Brescovit, 2009
Ohvida vernalis (Bryant, 1940)
Parabatinga

Parabatinga Polotow & Brescovit, 2009
Parabatinga brevipes (Keyserling, 1891)
Paravulsor

Paravulsor Mello-Leitão, 1922
Paravulsor impudicus Mello-Leitão, 1922
Petaloctenus

Petaloctenus Jocqué & Steyn, 1997
Petaloctenus bossema Jocqué & Steyn, 1997
Petaloctenus clathratus (Thorell, 1899)
Petaloctenus cupido Van der Donckt & Jocqué, 2001
Petaloctenus lunatus Van der Donckt & Jocqué, 2001
Petaloctenus songan Jocqué & Steyn, 1997
Phoneutria

Phoneutria Perty, 1833
Phoneutria bahiensis Simó & Brescovit, 2001
Phoneutria boliviensis (F. O. P.-Cambridge, 1897)
Phoneutria eickstedtae Martins & Bertani, 2007
Phoneutria fera Perty, 1833
Phoneutria keyserlingi (F. O. P.-Cambridge, 1897)
Phoneutria nigriventer (Keyserling, 1891)
Phoneutria pertyi (F. O. P.-Cambridge, 1897)
Phoneutria reidyi (F. O. P.-Cambridge, 1897)
Phymatoctenus

Phymatoctenus Simon, 1897
Phymatoctenus comosus Simon, 1897
Phymatoctenus sassii Reimoser, 1939
Phymatoctenus tristani Reimoser, 1939
Pseudoctenus

Pseudoctenus Caporiacco, 1949
Pseudoctenus meneghettii Caporiacco, 1949
Thoriosa

Thoriosa Simon, 1910
Thoriosa fulvastra Simon, 1910
Thoriosa spadicea (Simon, 1910)
Thoriosa spinivulva (Simon, 1910)
Thoriosa taurina (Simon, 1910)
Toca

Toca Polotow & Brescovit, 2009
Toca bossanova Polotow & Brescovit, 2009
Toca samba Polotow & Brescovit, 2009
Trogloctenus

Trogloctenus Lessert, 1935
Trogloctenus briali Ledoux, 2004
Trogloctenus fagei (Lessert, 1935)
Trujillina

Trujillina Bryant, 1948
Trujillina hursti (Bryant, 1948)
Trujillina isolata (Bryant, 1942)
Trujillina spinipes Bryant, 1948
Tuticanus

Tuticanus Simon, 1897
Tuticanus cruciatus Simon, 1897
Tuticanus major (Keyserling, 1879)
Viracucha

Viracucha Lehtinen, 1967
Viracucha andicola (Simon, 1906)
Viracucha exilis (Mello-Leitão, 1936)
Viracucha misionesicus (Mello-Leitão, 1945)
Viracucha paraguayensis (Strand, 1909)
Viracucha ridleyi (F. O. P.-Cambridge, 1897)
Viracucha silvicola (Soares & Soares, 1946)
Viridasius

Viridasius Simon, 1889
Viridasius fasciatus (Lenz, 1886)
Vulsor

Vulsor Simon, 1889
Vulsor bidens Simon, 1889
Vulsor isaloensis (Ono, 1993)
Vulsor occidentalis Mello-Leitão, 1922
Vulsor penicillatus Simon, 1896
Vulsor quartus Strand, 1907
Vulsor quintus Strand, 1907
Vulsor septimus Strand, 1907
Vulsor sextus Strand, 1907
Wiedenmeyeria

Wiedenmeyeria Schenkel, 1953
Wiedenmeyeria falconensis Schenkel, 1953
Dianthus graniticus

| Dianthus graniticus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Caryophyllales
Họ (familia): Caryophyllaceae
Chi (genus): Dianthus
Loài (species): D. graniticus
Danh pháp hai phần
Dianthus graniticus Jord., 1849 
Dianthus graniticus là loài thực vật có hoa thuộc họ Cẩm chướng. Loài này được Jord. mô tả khoa học đầu tiên năm 1849.
Cúp EFL 2020-21

| --- | --- |
Carabao Cup, League Cup
Chi tiết giải đấu
Quốc gia:  Anh    Wales
Thời gian: 29 tháng 8 năm 2020 – 25 tháng 2 năm 2021
Số đội: 92
Đương kim vô địch: Manchester City
Thống kê giải đấu
Số trận đấu: 87
Số bàn thắng: 245 (2,82 bàn mỗi trận)
Vua phá lưới: Tristan Abrahams Sébastien Haller (4 bàn)
← 2019-20 2021-22 →  Số liệu thống kê tính đến 23 tháng 12 năm 2020.
Cúp EFL 2020–21 là mùa giải thứ 61 của Cúp EFL (được gọi là Carabao Cup vì lý do tài trợ), giải đấu dành cho tất cả các câu lạc bộ tham gia Premier League và English Football League. Đây là mùa giải đầu tiên mà đội vô địch sẽ được tham dự vòng play-off của UEFA Europa Conference League chứ không phải là vòng loại thứ hai của UEFA Europa League. Đây cũng là mùa giải đầu tiên các trận bán kết sẽ thi đấu một lượt trận, thay vì thi đấu hai lượt như các mùa trước.
Thể thức

Tất cả 92 câu lạc bộ thi đấu tại Premier League và English Football League được quyền tham dự giải đấu. Trong 2 vòng đấu đầu tiên, lễ bốc thăm được chia thành các câu lạc bộ miền Bắc và miền Nam.
22 trong số 24 câu lạc bộ Championship và tất cả các câu lạc bộ EFL League One và EFL League Two sẽ phải tham gia giải đấu từ vòng đầu tiên.
Hai câu lạc bộ còn lại của Championship là Bournemouth và West Brom (lần lượt đứng thứ 18 và 19 trong mùa giải Premier League 2019-20) cùng với các câu lạc bộ Premier League không tham dự Champions League hoặc Europa League sẽ bắt đầu thi đấu từ vòng 2.
Arsenal, Chelsea, Leicester City, Liverpool, Manchester City, Manchester United và Tottenham Hotspur được đặc cách miễn thi đấu 2 vòng đầu do họ phải tham dự cúp châu Âu.
|  | Các CLB tham dự từ vòng này | Các CLB tham dự từ vòng trước | Số trận |
| --- | --- | --- | --- |
| Vòng 1 (70 CLB) |  24 CLB từ EFL League Two  24 CLB từ EFL League One  22 CLB từ EFL Championship |  | 35 |
| Vòng 2 (50 CLB) |  2 CLB từ EFL Championship  13 CLB Premier League (không tham dự cúp châu Âu) |  35 đội thắng vòng 1 | 25 |
| Vòng 3 (32 CLB) |  7 CLB Premier League (tham dự cúp châu Âu) |  25 đội thắng vòng 2 | 16 |
| Vòng 4 (16 CLB) |  |  16 đội thắng vòng 3 | 8 |
| Vòng 5:Tứ kết (8 CLB) |  |  8 đội thắng vòng 4 | 4 |
| Vòng 6:Bán kết (4 CLB) |  |  4 đội thắng vòng tứ kết | 2 |
| Vòng 7:Chung kết (2 CLB) |  |  2 đội thắng vòng bán kết | 1 |
Vòng 4

Có tổng cộng 16 đội tham dự vòng này. Lễ bốc thăm được tiến hành vào ngày 17 tháng 9 năm 2020 bởi Laura Woods và Lee Hendrie trực tiếp trên Sky Sports. Câu lạc bộ Newport County là đại diện duy nhất của League Two góp mặt ở vòng đấu này.
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 29 tháng 9 năm 2020 | Tottenham Hotspur (1) | 1–1 (5–4 p) | Chelsea (1) | Tottenham, London |  |
| 19:45 BST |  Lamela  83'  | Chi tiết |  Werner  19'  | Sân vận động: Sân vận động Tottenham Hotspur  Lượng khán giả: 0 Trọng tài: Lee Mason  |  |
|   |   | Loạt sút luân lưu |  |  |  |
|   |  Dier   Lamela   Højbjerg   Lucas   Kane   |   |   Abraham   Azpilicueta   Jorginho   Emerson   Mount  |  |  |
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 30 tháng 9 năm 2020 | Newport County (4) | 1–1 (4–5 p) | Newcastle United (1) | Newport |  |
| 17:30 BST |  Abrahams  5'  | Chi tiết |  Shelvey  87'  | Sân vận động: Rodney Parade  Lượng khán giả: 0 Trọng tài: John Brooks  |  |
|   |   | Loạt sút luân lưu |  |  |  |
|   |  Demetriou   Abrahams   Sheehan   Taylor   Dolan   Cooper   |   |   Wilson   Joelinton   Schär   Shelvey   Murphy   Longstaff  |  |  |
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 30 tháng 9 năm 2020 | Burnley (1) | 0–3 | Manchester City (1) | Burnley |  |
| 19:00 BST |  | Chi tiết |  Sterling  35', 49'  Torres  65'  | Sân vận động: Turf Moor  Lượng khán giả: 0 Trọng tài: Andrew Madley  |     |
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 30 tháng 9 năm 2020 | Brighton & Hove Albion (1) | 0–3 | Manchester United (1) | Brighton |  |
| 19:45 BST |  | Chi tiết |  McTominay  44'  Mata  73'  Pogba  80'  | Sân vận động: Sân vận động Falmer  Lượng khán giả: 0 Trọng tài: Graham Scott  |     |
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 30 tháng 9 năm 2020 | Everton (1) | 4–1 | West Ham United (1) | Liverpool |  |
| 19:45 BST |  Calvert-Lewin  11', 78', 84'  Richarlison  56'  | Chi tiết |  Snodgrass  46'  | Sân vận động: Goodison Park  Lượng khán giả: 0 Trọng tài: Darren England  |     |
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 tháng 10 năm 2020 | Brentford (2) | 3–0 | Fulham (1) | Brentford, London |  |
| 17:30 BST |  Forss  37'  Benrahma  62', 77'  | Chi tiết |  | Sân vận động: Sân vận động cộng đồng Brentford  Lượng khán giả: 0 Trọng tài: Jonathan Moss  |     |
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 tháng 10 năm 2020 | Aston Villa (1) | 0–1 | Stoke City (2) | Birmingham |  |
| 19:00 BST |  | Chi tiết |  Vokes  26'  | Sân vận động: Villa Park  Lượng khán giả: 0 Trọng tài: Robert Jones  |     |
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 tháng 10 năm 2020 | Liverpool (1) | 0–0 (4–5 p) | Arsenal (1) | Liverpool |  |
| 19:45 BST |  | Chi tiết |  | Sân vận động: Anfield  Lượng khán giả: 0 Trọng tài: Kevin Friend  |  |
|   |   | Loạt sút luân lưu |  |  |  |
|   |  Milner   Wijnaldum   Minamino   Origi   Jones   Wilson   |   |   Lacazette   Soares   Elneny   Maitland-Niles   Pépé   Willock  |  |  |
Tứ kết

Tám đội thắng ở vòng 4 sẽ giành quyền thi đấu vòng tứ kết. Lễ bốc thăm được tiến hành vào ngày 1 tháng 10 năm 2020 sau trận đấu giữa Liverpool và Arsenal được phát trực tiếp trên Sky Sports và được thực hiện bởi Jamie Redknapp. Ở vòng đấu này, Brentford và Stoke City là 2 đội duy nhất không thi đấu tại Premier League.
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 22 tháng 12 năm 2020 | Brentford (2) | 1–0 | Newcastle United (1) | Brentford, London |  |
| 17:30 GMT | Dasilva  66' | Chi tiết |  | Sân vận động: Brentford Community Stadium  Lượng khán giả: 0 Trọng tài: Robert Jones  |     |
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 22 tháng 12 năm 2020 | Arsenal (1) | 1–4 | Manchester City (1) | Islington, London |  |
| 20:00 GMT | Lacazette  31' | Chi tiết |  Gabriel Jesus  3'  Mahrez  54'  Foden  59'  Laporte  73'  | Sân vận động: Sân vận động Emirates  Lượng khán giả: 0 Trọng tài: Stuart Attwell  |     |
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 23 tháng 12 năm 2020 | Stoke City (2) | 1–3 | Tottenham Hotspur (1) | Stoke-on-Trent |  |
| 17:30 GMT | Thompson  53' | Chi tiết |  Bale  22'  Davies  70'  Kane  81'  | Sân vận động: Sân vận động bet365  Lượng khán giả: 0 Trọng tài: Darren England  |     |
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 23 tháng 12 năm 2020 | Everton (1) | 0–2 | Manchester United (1) | Liverpool |  |
| 20:00 GMT |  | Chi tiết |  Cavani  88'  Martial  90+6'  | Sân vận động: Goodison Park  Lượng khán giả: 2,000 Trọng tài: Andrew Madley  |     |
Bán kết

CÓ 4 đội tham gia thi đấu vòng này. Lễ bốc thăm được tiến hành vào ngày 23 tháng 12 năm 2020 sau trận đấu giữa Everton và Manchester United trực tiếp trên Sky Sports.
Vòng bán kết sẽ diễn ra theo thể thức một lượt trận thay vì hai lượt sân khách - sân nhà như các năm trước. Brentford là đại diện duy nhất của Championship thi đấu vòng này.
5 tháng 1 năm 2021
| Tottenham Hotspur (1) | 2-0 | Brentford (2) |
| --- | --- | --- |
|  Sissoko  12'  Son  70' | Chi tiết |  |
Khán giả: 0
Trọng tài: Mike Dean
6 tháng 1 năm 2021
2:00 (Giờ Việt Nam)
Bán kết
| Manchester United (1) | 0–2 | Manchester City (1) |
| --- | --- | --- |
|  | Chi tiết |  Stones  50'  Fernandinho  83' |
Khán giả: 0
Trọng tài: Martin Atkinson
Chung kết

Bài chi tiết: Chung kết Cúp EFL 2021
22:30 (Giờ Việt Nam)
| Manchester City | 1–0 | Tottenham Hotspur |
| --- | --- | --- |
|  Laporte  82' | Chi tiết |  |
Khán giả: 7,773
Trọng tài: Paul Tierney (Lancashire)
Hệ sinh thái

Các hệ sinh thái rừng mưa nhiệt đới có sự đa dạng sinh học. Đây là sông Gambia ở Senegal.
Rạn san hô là một hệ sinh thái biển có năng suất cao.
Hệ sinh thái là một hệ thống mở hoàn chỉnh gồm các thành phần sống (quần xã) và các thành phần vô sinh như không khí, nước và đất khoáng (gọi chung là sinh cảnh). Hệ sinh thái có thể được nghiên cứu theo hai cách khác nhau. Người ta có thể coi hệ sinh thái là các tập hợp các nhóm thực vật và động vật phụ thuộc lẫn nhau, hoặc có thể nhìn hệ sinh thái là hệ thống và tập hợp các loài với cấu trúc rõ ràng được điều chỉnh bởi các quy tắc chung. Các thành phần hữu sinh (sinh học) và vô sinh (phi sinh học) tương tác thông qua các chu trình dinh dưỡng và dòng năng lượng. Hệ sinh thái bao gồm tương tác giữa các sinh vật, và giữa các sinh vật và môi trường của chúng. Hệ sinh thái có thể có kích thước bất kỳ nhưng mỗi hệ sinh thái có một không gian đặc biệt, và có giới hạn. Một số nhà khoa học xem toàn bộ hành tinh là một hệ sinh thái.
Năng lượng, nước, nitơ và khoáng trong đất là thành phần phi sinh học thiết yếu của một hệ sinh thái. Năng lượng được sử dụng bởi các hệ sinh thái đến chủ yếu từ mặt trời, thông qua quá trình quang hợp. Quang hợp sử dụng năng lượng từ mặt trời và cũng cố định CO2 từ khí quyển. Động vật cũng đóng một vai trò quan trọng trong sự di chuyển của vật chất và năng lượng trong các hệ sinh thái. Chúng ảnh hưởng đến lượng sinh khối của thực vật và vi sinh vật có trong hệ thống. Khi chất hữu cơ bị phân giải sau khi sinh vật chết đi, carbon lại được thải vào khí quyển. Quá trình này cũng tạo điều kiện cho việc quay vòng dinh dưỡng bằng cách chuyển đổi các chất dinh dưỡng được dự trữ trong sinh khối ở các sinh vật đã chết trở lại thành một dạng có thể được sử dụng lại bởi thực vật và các vi khuẩn khác.
Hệ sinh thái được kiểm soát bởi cả hai yếu tố bên ngoài và bên trong. Các yếu tố bên ngoài như khí hậu, vật liệu gốc tạo thành đất, địa hình và thời gian, tất cả đều có ảnh hưởng lên hệ sinh thái. Tuy nhiên, những yếu tố bên ngoài này, tự chúng không bị ảnh hưởng bởi hệ sinh thái. Hệ sinh thái không phải là cố định: chúng có thể bị nhiễu loạn định kỳ và thường ở trong quá trình hồi phục từ những nhiễu loạn trong quá khứ và tiến đến cân bằng. Các yếu tố bên trong thì lại khác: Chúng không chỉ kiểm soát các quá trình hệ sinh thái mà còn được kiểm soát bởi chính hệ sinh thái. Một cách khác để nói điều này là các yếu tố bên trong phải chịu tác động từ các vòng phản hồi.
Con người hoạt động trong các hệ sinh thái và có thể ảnh hưởng đến cả yếu tố bên trong lẫn yếu tố bên ngoài. Sự ấm lên toàn cầu là một ví dụ về tác động tích lũy từ các hoạt động của con người. Hệ sinh thái mang lại lợi ích, được gọi là "lợi ích hệ sinh thái", mà con người thường dưạ vào cho sinh kế của họ. Quản lý tổng hợp hệ sinh thái thì hiệu quả hơn là cố gắng quản lý các loài riêng lẻ trong đó.
Định nghĩa

Không có định nghĩa duy nhất cho những gì cấu thành nên một "hệ sinh thái". Nhà sinh thái học người Đức Ernst-Detlef Schulze cùng các đồng tác giả đã xác định một hệ sinh thái là một khu vực "đồng nhất về sản lượng sinh học, và bao gồm cả các dòng (có thể là vật chất, năng lượng) bên trên và bên dưới mặt đất của khu vực đang xét". Họ thắng thắn phủ định việc coi toàn bộ các lưu vực sông của Gene Likens là một hệ sinh thái đơn lẻ, do chúng có "ranh giới quá rộng", và một khu vực rộng như vậy thì không thể đồng nhất nếu theo định nghĩa trên. Các tác giả khác lại gợi ý rằng một hệ sinh thái có thể gồm một khu vực lớn hơn nhiều, thậm chí là toàn bộ hành tinh. Schulze và các đồng tác giả cũng phủ định ý tưởng cho rằng một khúc gỗ mục có thể được nghiên cứu như một hệ sinh thái vì tương quan kích thước của dòng trao đổi chất giữa khúc gỗ và môi trường xung quanh là quá lớn so với dòng trao đổi chất trong chính khúc gỗ.  Nhà khoa học Mark Sagoff cho rằng việc  thất bại trong việc xác định "loại đối tượng mà nó nghiên cứu" là một trở ngại cho sự phát triển của lý thuyết "hệ sinh thái" trong sinh thái học.
Hệ sinh thái có thể được nghiên cứu theo nhiều cách khác nhau. Chúng có thể là các nghiên cứu lý thuyết hoặc các nghiên cứu thực địa như theo dõi các hệ sinh thái cụ thể trong một thời gian dài hoặc xem xét sự khác biệt giữa các hệ sinh thái để hiểu rõ hơn cách chúng vận hành. Một số thí nghiệm thực địa có thể điều chỉnh trực tiếp lên hệ sinh thái. Các nghiên cứu có thể được thực hiện ở nhiều quy mô khác nhau, từ các nghiên cứu toàn bộ hệ sinh thái cho đến chỉ nghiên cứu các mô hình thu nhỏ hay vi hệ sinh thái (tức là các đại diện đơn giản của các hệ sinh thái). Nhà sinh thái học người Mỹ Stephen R. Carpenter đã lập luận rằng các thí nghiệm trên mô hình thu nhỏ có thể là "không liên quan và nhiều dị biệt" nếu chúng không được thực hiện kết hợp với các nghiên cứu thực địa ở quy mô hệ sinh thái. Các thí nghiệm mô hình thu nhỏ thường không dự đoán chính xác động học ở quy mô hệ sinh thái.
Dự án Nghiên cứu Hệ sinh thái suối Hubbard được bắt đầu vào năm 1963 nhằm nghiên cứu dãy núi White ở New Hampshire. Đây là nỗ lực đầu tiên thành công trong việc nghiên cứu toàn bộ lưu vực sông với tư cách là một hệ sinh thái. Sử dụng dòng chảy hóa học như một phương tiện theo dõi các đặc tính của hệ sinh thái, họ đã phát triển một mô hình sinh hóa chi tiết cho hệ sinh thái. Nghiên cứu dài hạn tại thực địa đã dẫn đến việc phát hiện ra mưa acid ở Bắc Mỹ vào năm 1972. Các nhà nghiên cứu đã ghi lại sự suy giảm các cation đất (đặc biệt là calci) trong vài thập kỷ tới.
Định nghĩa > Các khái niệm liên quan

Hệ sinh thái trên cạn (tìm thấy trên đất liền) và các hệ sinh thái thủy sinh (được tìm thấy trong nước) là các khái niệm liên quan đến hệ sinh thái. Hệ sinh thái thủy sinh được chia thành hệ sinh thái nước mặn và hệ sinh thái nước ngọt.
Các quá trình > Các yếu tố bên trong và bên ngoài

Hệ sinh thái được kiểm soát cả bởi các yếu tố bên ngoài và bên trong. Các yếu tố bên ngoài, hay cũng gọi là các yếu tố môi trường, kiểm soát cấu trúc tổng thể và cách thức vận hành của một hệ sinh thái, nhưng bản thân chúng lại không nhận ảnh hưởng bởi hệ sinh thái. Nhân tố quan trọng nhất trong số này là khí hậu. Khí hậu xác định khu hệ sinh cảnh (biome) trong đó hệ sinh thái được đặt vào. Các mô hình mưa và nhiệt độ theo mùa ảnh hưởng đến quá trình quang hợp và do đó xác định lượng nước và năng lượng có sẵn cho hệ sinh thái.
Lớp đá mẹ xác định bản chất của đất trong hệ sinh thái và ảnh hưởng đến việc cung cấp các khoáng chất. Địa hình cũng kiểm soát các quá trình của hệ sinh thái bằng cách ảnh hưởng đến những thành phần như vi khí hậu, phát triển đất và sự chuyển động của nước thông qua hệ thống. Ví dụ, hệ sinh thái nằm ở vùng trũng có thể sẽ khác nếu so với một hệ sinh thái khác nằm trên một sườn dốc liền kề.
Một số yếu tố bên ngoài khác đóng vai trò quan trọng trong hoạt động của hệ sinh thái có thể kể đến thời gian và khu hệ sinh cảnh tiềm năng. Tương tự, tập hợp sinh vật có khả năng có mặt trong một khu vực cũng có thể ảnh hưởng đáng kể đến hệ sinh thái. Các hệ sinh thái ở các môi trường tương tự nằm ở các phần khác nhau của thế giới có thể có những đặc điểm rất đa dạng đơn giản bởi vì chúng có các nhóm loài khác nhau sống ở đó. Sự xuất hiện của các loài ngoại lai có thể gây ra những thay đổi đáng kể trong chức năng hệ sinh thái.

Không giống như các yếu tố bên ngoài, các yếu tố bên trong hệ sinh thái không chỉ kiểm soát các quá trình hệ sinh thái mà còn được kiểm soát bởi chính hệ sinh thái. Do đó, chúng thường phải chịu ảnh hưởng từ các vòng phản hồi. Mặc dù đầu vào tài nguyên thường được kiểm soát bởi các quy trình bên ngoài như khí hậu và lớp đá mẹ, nhưng sự sẵn có của các tài nguyên này trong hệ sinh thái được kiểm soát bởi các yếu tố bên trong như quá trình phân hủy, cạnh tranh rễ hoặc che bóng. Các yếu tố khác như nhiễu loạn, sự kế thừa hoặc các loài đang có mặt cũng là nhũng ví dụ của yếu tố bên trong.
Các quá trình > Sản lượng sơ cấp

Sản xuất sơ cấp là sản lượng các chất hữu cơ từ các nguồn carbon vô cơ. Sản lượng này có được chủ yếu qua quang hợp. Năng lượng có được từ quá trình này cũng hỗ trợ sự sống trên Trái Đất, trong khi carbon cố định được tạo ra nhiều chất hữu cơ trong sinh khối, carbon trong đất và nhiên liệu hóa thạch. Quang hợp cũng thúc đẩy chu trình carbon, ảnh hưởng đến khí hậu toàn cầu thông qua hiệu ứng nhà kính.
Thông qua quá trình quang hợp, cây lấy năng lượng từ ánh sáng và sử dụng nó để kết hợp carbon dioxide và nước để tạo nên carbohydrate và oxy. Quá trình quang hợp được thực hiện bởi tất cả các bộ máy trong một hệ sinh thái được gọi là sản lượng sơ cấp toàn phần hay sản lượng sơ cấp thô (GPP). Khoảng 48-60% GPP được tiêu thụ trong hô hấp ở thực vật.
Phần còn lại, phần mà GPP không được sử dụng bởi hô hấp, được gọi là sản lượng sơ cấp thực hay sản lượng sơ cấp tinh (NPP).