Noam Chomsky
Tiểu sử > Hoạt động phản chiến và bất đồng chính kiến: 1967–1975

Chẳng cần sự am hiểu xa vời, chuyên môn để nhận thấy Hoa Kỳ đang xâm lược miền nam Việt Nam. Và, thực sự mà nói, để tháo gỡ cái hệ thống ảo tưởng và lừa dối đảm nhận chức năng cản trở sự thấu hiểu thực tại hiện thời không phải là một công việc cần có sự am tường hoặc kỹ năng đặc biệt nào. Nó chỉ cần sự hoài nghi thông thường và sự sẵn lòng áp dụng kỹ năng phân tích mà hầu hết mọi người đều sở hữu và có thể thực hiện.
— Chomsky nói về Chiến tranh Việt Nam
Chomsky tham gia các cuộc biểu tình phản đối sự can thiệp của Hoa Kỳ trong Chiến tranh Việt Nam vào năm 1962, bàn luận về vấn đề này tại các cuộc tụ họp ở nhà thờ và tư gia. Bài phê bình của ông về sự can dự của Hoa Kỳ năm 1967, có tiêu đề "Bổn phận của những người trí thức", cùng nhiều bài đăng khác trên tạp chí The New York Review of Books, đã cho thấy rõ ràng rằng ông là một nhà bất đồng chính kiến ​​công khai. Bài tiểu luận trên và các bài báo chính trị khác của Chomsky đã được sưu tập và xuất bản vào năm 1969 như một phần của cuốn sách chính trị đầu tay của ông có nhan đề American Power and the New Mandarins. Ông tiếp nối trước tác đó với nhiều cuốn sách nữa, bao gồm At War with Asia (1970), The Backroom Boys (1973), For Reasons of State (1973), và Peace in the Middle East? (1974), được xuất bản bởi Pantheon Books. Những ấn phẩm này đã cho thấy rõ mối liên kết của Chomsky với phong trào Cánh tả Mới tại Mỹ, mặc dù ông ít để tâm đến các học giả cánh tả khác như Herbert Marcuse và Erich Fromm. Chomsky dẫu vậy vẫn bị truyền thông chính lưu Mỹ bấy giờ phớt lờ.
Ông tham gia các hoạt động chính trị của cánh tả: kháng trả phân nửa tiền thuế, công khai ủng hộ những sinh viên không chấp hành lệnh nhập ngũ, và bị bắt giam khi đang rao giảng tư tưởng phản chiến bên ngoài Lầu Năm Góc. Trong thời gian đó, Chomsky đồng sáng lập tổ chức phản chiến RESIST cùng với Mitchell Goodman, Denise Levertov, William Sloane Coffin, và Dwight Macdonald. Mặc dù hoài nghi về mục đích của các cuộc biểu tình sinh viên năm 1968, Chomsky vẫn nhiệt thành ủng hộ các nhóm hoạt động sinh viên, và cùng với đồng nghiệp Louis Kampf, điều hành các khóa học chính trị chui tại MIT, tránh né khoa Khoa học chính trị bị phe Bảo thủ chi phối. Tuy thông cảm với cuộc vận động của hội sinh viên nhằm ngăn chặn dự án nghiên cứu vũ khí và biện pháp phòng chống bạo loạn tại MIT, Chomsky cảm thấy những nghiên cứu đó vẫn nên được thực hiện nhưng phải nằm dưới sự giám sát của MIT và chỉ giới hạn ở các hệ thống răn đe – phòng thủ.
| --- | --- |
Chomsky tham gia vào cuộc biểu tình phản đối chiến tranh Việt Nam, Tuần hành tới Lầu Năm Góc, ngày 21 tháng 10 năm 1967
 Chomsky khoác tay biểu tình với những nhân vật công chúng
 Đoàn người biểu tình tuần hành qua Đài tưởng niệm Lincoln hướng tới Lầu Năm Góc
Do các hoạt động phản chiến của mình, Chomsky đã bị bắt nhiều lần và ghi tên vào danh sách kẻ thù của Tổng thống Richard Nixon. Chomsky nhận thức rõ hậu quả tiềm ẩn của hành động bất tuân dân sự; vợ ông tự học lấy bằng tiến sĩ ngôn ngữ học để hỗ trợ gia đình đề phòng trường hợp chồng bị bỏ tù hoặc thất nghiệp. Tiếng tăm khoa học của Chomsky đã giúp ông tránh được các chế tài hành chính nhắm vào ông. Năm 1970, ông tới thăm Đông Nam Á, đứng giảng một buổi tại Đại học Bách Khoa Hà Nội rồi sang Lào để tham quan các trại tị nạn chiến tranh. Năm 1973, ông giúp tổ chức một ủy ban kỷ niệm 50 năm ngày thành lập Liên đoàn Phản chiến (War Resisters League).
Đóng góp của Chomsky trong lĩnh vực ngôn ngữ học tiếp tục được quốc tế công nhận khi ông liên tục giành về các tấm bằng tiến sĩ danh dự. Ông tổ chức các buổi đứng giảng công cộng tại Đại học Cambridge, Đại học Columbia (Các bài giảng Woodbridge), và Đại học Stanford. Cuộc tranh luận năm 1971 của Chomsky với nhà triết học lục địa Pháp Michel Foucault đã biến ông thành một đại biểu gương mẫu của triết học phân tích. Ông tiếp tục xuất bản các cuốn sách ngôn ngữ học, đáng chú ý như Studies on Semantics in Generative Grammar (1972), ấn bản mở rộng của cuốn Language and Mind (1972), và cuốn Reflections on Language (1975). Năm 1974, Chomsky trở thành viện sĩ Viện Hàn lâm Anh Quốc (Fellow of the British Academy).