Người Thái (Việt Nam)
Những người Thái Việt Nam có danh tiếng

Các dòng họ người Thái nối đời làm quan lang đạo các vùng mường Tây Bắc Việt Nam, trong thời phong kiến Việt Nam từ thời nhà Hậu Lê đến thời nhà Nguyễn, theo Lê Quý Đôn gồmː
họ Xa phụ đạo châu Mộc, châu Đà Bắc, châu Nam Mã (Sop Bao) ngày nay là thị xã Mộc Châu, các huyện Đà Bắc, huyện Vân Hồ và huyện Sốp Bao (Lào)).
họ Đèo phụ đạo châu Lai (Mường Lay), châu Chiêu Tấn (Phong Thổ), châu Quỳnh Nhai.
họ Cầm phụ đạo châu Ninh Biên (Điện Biên Phủ), châu Luân (Tủa Chùa), châu Tuần Giáo, châu Sơn La, châu Mai Sơn, châu Phù Hoa (Phù Yên).
họ Hà phụ đạo châu Mai (Mai Châu).
họ Bạc (Bạc Cầm) phụ đạo Mường Muổi [Mang Mỗi] (châu Thuận Châu).
họ Hoàng phụ đạo châu Việt - tức Mường Vạt (Yên Châu).
Theo Phạm Thận Duật gồmː
họ Xa phụ đạo châu Mộc, Đà Bắc, ngày nay là các huyện Mộc Châu, huyện Đà Bắc, huyện Vân Hồ.
họ Đèo phụ đạo châu Lai (Mường Lay), châu Chiêu Tấn (Phong Thổ), châu Luân Châu (Tủa Chùa), châu Quỳnh Nhai, thêm châu Văn Bàn (cũng theo Nguyễn Văn Siêu).
họ Cầm phụ đạo châu Tuần Giáo, châu Sơn La, châu Mai Sơn, châu Phù Hoa (Phù Yên).
họ Hà phụ đạo châu Mai (Mai Châu), Mường Khoòng (Bá Thước).
họ Bạc phụ đạo Mang Mỗi (Mưỡng Muổi - châu Thuận Châu).
họ Hoàng phụ đạo châu Việt (Mưỡng Vạt - Yên Châu).
| Tên | Tiếng Thái | Sinh thời | Hoạt động |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |

| Lò Lẹt  | ꪩꪷ ꪵꪩꪒ  Lõ Lẹt | Tk.14 | Chúa người Thái Đen tại Thuận Châu (Mường Muổi) thuộc tiểu quốc Ngưu Hống, chống lại nhà Trần thời Trần Minh Tông, Trần Hiến Tông năm 1329-1337, sau thần phục nhà Trần góp phần mở rộng lãnh thổ Đại Việt về phía tây bắc vào cuối thời nhà Trần. |  |  |  |
| Xa Khả Tham (hoặc Sâm)  | ꪁꪱ ꪁꪾ ꪎꪱꪣ Khà Khằm Xam | Tk.15 | Thủ lĩnh người Thái Trắng tại Mộc Châu, thần phục Lê Thái Tổ năm 1427, tham gia chống lại nhà Minh lập nên nhà Hậu Lê, được Lê Thái Tổ phong làm quan Tư mã cai quản Mộc Châu (vùng đất nay là huyện Mộc Châu, huyện Đà Bắc, huyện Vân Hồ và huyện Sốp Bao (Lào). |  |  |  |
| Đèo Cát Hãn  | ꪹꪀꪒ ꪁꪾ Kướt Kằm | Tk.15 | Thủ lĩnh người Thái Trắng tại Mang Lễ (Mường Lay), trong lịch sử Việt Nam xuất hiện từ thời Nhà Hồ sang thời Hậu Lê. |  |  |  |
| Đèo Văn Sinh  |  | Tk.19 | Thủ lĩnh người Thái Trắng, năm 1869 nắm quyền cai quản vùng Sipsong Chuthai (mười hai xứ Thái), quê bản Nậm Dòn, xã Nậm Hàng, huyện Mường Tè, Lai Châu |  |  |  |
| Đèo Văn Trị  |  | 1849-1908 | Thủ lĩnh người Thái Trắng, tên Thái là Cầm Oum, con của chúa Đèo Văn Sinh, kế thừa cai quản vùng ꪎꪲꪚ ꪎꪮꪉ ꪊꪴ ꪼꪕ - Xíp Xong Chu Tay, cuối thế kỷ XIX từng tham gia chống Pháp nhưng sau đó thừa nhận sự cai trị của người Pháp. |  |  |  |
| Đèo Văn Long  |  | 1887-1975 | Thủ lĩnh người Thái, lãnh chúa Khu tự trị Thái ở Liên bang Đông Dương, con trai thứ của chúa Đèo Văn Trị |  |  |  |
| Lò Văn Sôn  |  | 1920-... | Chiến sỹ Điện Biên, đại tá, nguyên phó Tham mưu trưởng Quân khu 1. Quê quán xã Chiềng Xôm, thành phố Sơn La, tỉnh Sơn La  |  |  |  |
| Cầm Ngoan  |  | 1922-2007 | Đại biểu Quốc hội Việt Nam 5 khóa (3 đến 7), Phó chủ tịch Quốc hội khóa 7, quê xã Tường Phù, Phù Yên, Sơn La |  |  |  |
| Hoàng Nó  |  | 1926- | Tên thật Cầm Văn Lương, nhà thơ, bí thư khu uỷ Khu tự trị Tây bắc. Quê quán xã Mường Chanh, huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La |  |  |  |
| Lò Văn Puốn  |  | 1940-... | Ủy viên BCHTW Đảng CSVN, Bí thư Tỉnh ủy tỉnh Lai Châu, đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa 10 (1996-2001), quê xã Thanh An, huyện Điện Biên  |  |  |  |
| Cầm Xuân Ế  |  | 1949-... | Thiếu tướng phó tư lệnh Quân khu 2. Quê quán xã Tường Tiến, huyện Phù Yên tỉnh Sơn La |  |  |  |
| Lù Thị Phương  |  | 1951-... | Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa 11, tỉnh Lai Châu |  |  |  |
| Tòng Thị Phóng  |  | 1954-... | Ủy viên Bộ Chính trị BCH TW Đảng CSVN, đại biểu Quốc hội Việt Nam từ khóa 10 (1997) đến nay, quê xã Chiềng An, thành phố Sơn La. |  |  |  |
| Tống Văn Thoóng  |  | 1955-... | Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa 12, tỉnh Lai Châu |  |  |  |
| Lò Văn Giàng  |  | 1956-... | Bí thư Tỉnh ủy Lai Châu (2010-2015), Ủy viên BCHTW Đảng CSVN khóa 11, quê Mường Lay, Điện Biên. |  |  |  |
| Vi Văn Long  |  | 1958-... | Trung tướng CANDVN | Cầm Ngọc Minh  | 1959-... | Chủ tịch UBND tỉnh Sơn La nhiệm kỳ 2016–2021. Quê quán xã Quang Huy, huyện Phù Yên tỉnh Sơn La |
| Lò Văn Muôn  |  | 1961-... | Chủ tịch HĐND tỉnh Điện Biên, đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa 13, quê xã Noong Luống, huyện Điện Biên |  |  |  |
| Hoàng Lương  |  | 1944-2015 | Phó giáo sư - tiến sĩ, nhà giáo ưu tú, nguyên chủ nhiệm bộ môn Dân tộc học, Đại học KHXH & NV - Đại học Quốc gia Hà Nội. Quê quán Huy Tân, Phù Yên, Sơn La. |  |  |  |
| Hoàng Ngọc Dũng  |  | 1961-... | Thiếu tướng phó tư lệnh Quân khu 2. Quê quán xã Sốp Cộp, huyện Sốp Cộp tỉnh Sơn La |  |  |  |
| Lò Thanh Hay  |  |  | Thiếu tướng - Giám đốc công an tỉnh Sơn La. Quê quán Mộc Châu, Sơn La |  |  |  |
| Hà Thị Nga  |  | 1969-... | Phó Bí thư Tỉnh ủy Lào Cai khóa 14 (2015-2020). Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam (2020-nay) |  |  |  |
| Quàng Văn Hương  |  | 1969-... | Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa 14 (2016-2021), quê xã Chiềng Cọ, thành phố Sơn La. |  |  |  |
| Phạm Thị Hoa  |  | 1970-... | Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa 11, tỉnh Thanh Hóa |  |  |  |
| Tống Thanh Bình  |  | 1970-... | Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa 14 (2016-2021), quê xã Mường Tè, huyện Mường Tè, tỉnh Lai Châu |  |  |  |
| Vi Thị Hương  |  | 1970-... | Bác sĩ, đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa 13, quê xã Môn Sơn, huyện Con Cuông, tỉnh Nghệ An |  |  |  |
| Lò Thị Luyến  |  | 1974-... | Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa 14 (2016-2021), quê xã Chiềng Mai, huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La |  |  |  |
| Sa Minh Trắc  |  | 1942-... | Thiếu tướng QĐNDVN, nguyên Phó Tư lệnh Quân khu 2. Quê xã Cát Thịnh huyện Văn Chấn, tỉnh Yên Bái  |  |  |  |
| Hà Hùng  |  |  | Nguyên Bí thư tỉnh uỷ ĐCS Sơn La. Hiện giờ là Phó Chủ nhiệm UBKT trung ương, Quê quán: Mộc Châu, Sơn La |  |  |  |
| Quàng Văn Huyên  |  |  | Đại tá QĐNDVN Nguyên Chính uỷ Bộ CHQS tỉnh Sơn La, Lão thành cách mạng. Quê quán: Chiềng An, TP sơn La, Sơn La |  |  |  |
| Cầm Quốc Quân  |  |  | Đại tá QĐNDVN Nguyên Phó Chỉ huy trưởng Chính trị Bộ CHQS tỉnh Sơn La. Quê quán: Mai Sơn, Sơn La. |  |  |  |
| Điêu Chính Một |  |  | Đại tá QĐNDVN Chính uỷ Bộ CHQS tỉnh Lai Châu. Quê quán: Mường Chiên, Quỳnh Nhai, Sơn La. |  |  |  |
| Hà Duy Hom  |  |  | Đại tá QĐNDVN Nguyên Chính uỷ Cục Hậu cần Bọ Tư lệnh Biên phòng. Quê quán: Tường Phong, Phù Yên, Sơn La |  |  |  |
| Tao Văn Khứn  |  |  | Đại tá QĐNDVN Nguyên Chỉ huy trưởng Bộ CHQS tỉnh Điện Biên. Quê quán: Mường Lay, Điện Biên. |  |  |  |
| Hà Văn Pâng  |  |  | Đại tá QĐNDVN Chỉ huy BĐBP tỉnh Sơn La. Quê quán: Chiềng Dong, Mai Sơn, Sơn La. |  |  |  |
| Cầm Văn Câu  |  |  | Đại tá QĐNDVN Chính uỷ Bộ CHQS tỉnh Sơn La. Quê quán: Mường Chanh, Mai Sơn, Sơn La. |  |  |  |
Văn bản chữ Thái Đen Quãm Mo Khuôn (Lời cúng hồn) trưng bày tại Bảo tàng tỉnh Sơn La
Một trang chữ Thái Đen được in ấn tại Hoa Kỳ (bởi người Thái tại Hoa Kỳ), nguồn: SIL
Một văn bản chữ Thái Lai Tay
Chữ Thái Việt Nam chính thức được sử dụng từ 5/2008
Múa quạt, người Thái tại Bản Lác, Mai Châu, Hòa Bình
Mô hình nhà người Thái Trắng (Lai Châu, Việt Nam) - Phòng trưng bày Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam