stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Châu Ngọc Quang

Châu Ngọc Quang (sinh ngày 1 tháng 2 năm 1996) là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Việt Nam hiện đang thi đấu ở vị trí tiền vệ tấn công hoặc tiền đạo cánh cho câu lạc bộ V.League 1 Hoàng Anh Gia Lai và đội tuyển bóng đá quốc gia Việt Nam.
Sự nghiệp

Trưởng thành từ lò đào tạo của Hoàng Anh Gia Lai, Châu Ngọc Quang được đôn lên đội một vào mùa giải V.League 2016. Anh có trận đấu đầu tiên tại V.League vào ngày 4 tháng 3 năm 2017 khi vào sân thay người trong trận thua 0–1 trước SHB Đà Nẵng.
Tháng 6 năm 2018, anh cùng với đồng đội Đinh Thanh Bình được đem cho câu lạc bộ Viettel mượn để thi đấu trong giai đoạn lượt về giải hạng nhất Quốc gia 2018.
Thống kê sự nghiệp > Quốc tế

| Đội tuyển quốc gia | Năm | Trận | Bàn |
| --- | --- | --- | --- |
| Việt Nam | 2022 | 4 | 0 |
| Việt Nam | 2023 | 1 | 1 |
| Việt Nam | 2024 | 3 | 0 |
| Việt Nam | 2025 | 2 | 0 |
| Tổng cộng | Tổng cộng | 10 | 1 |
Thống kê sự nghiệp > Bàn thắng quốc tế

| # | Ngày | Địa điểm | Đối thủ | Bàn thắng | Kết quả | Giải đấu |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1. | 3 tháng 1 năm 2023 | Sân vận động Quốc gia Mỹ Đình, Hà Nội, Việt Nam |  Myanmar | 3–0 | 3–0 | AFF Cup 2022 |
Danh hiệu > Câu lạc bộ

Giải bóng đá U-21 Quốc tế Báo Thanh niên: 2015
V.League 1:  2022
V.League 2:  2018
Hạng ba M-150 Cup 2017
Cúp bóng đá U-23 châu Á:  2018
Giải vô địch bóng đá ASEAN:  2024
Chăn dắt

Chăn dắt cừu
Chăn dắt đàn cừu
Chăn dắt (Herding) là hành động tập hợp các vật nuôi (thông thường là gia súc/mục súc) riêng lẻ lại với nhau thành một nhóm (bầy đàn), duy trì nhóm và di chuyển nhóm từ nơi này sang nơi khác hoặc bất kỳ sự kết hợp nào của chúng. Việc chăn dắt gia súc có thể đề cập đến quá trình các loài động vật hình thành bầy đàn trong tự nhiên hoặc sự can thiệp của con người tạo thành bầy đàn trong đó con người là chủ và dẫn đàn vì một số mục đích quản lý của con người trong các hoạt động chăn thả.
Đại cương

Một số loài động vật tụ tập thành đàn theo bản năng. Một nhóm động vật chạy trốn kẻ săn mồi sẽ thể hiện hành vi bầy đàn để được bảo vệ cho từng cá thể, trong khi một số động vật ăn thịt, chẳng hạn như chó sói và chó có khả năng quây, lùa gia súc theo bản năng bắt nguồn từ bản năng săn mồi nguyên thủy của chún. Bản năng ở chó chăn gia súc (Herding dog) và khả năng huấn luyện có thể được đo lường ở các bài kiểm tra chăn nuôi không cạnh tranh. Những con chó thể hiện bản năng chăn gia súc cơ bản có thể được huấn luyện để hỗ trợ việc chăn gia súc và cạnh tranh trong các cuộc thử nghiệm chăn gia súc và thả giống chó. Cá nhà táng cũng đã được quan sát thấy hợp sức để quây con mồi lại trong một hành vi phối hợp săn mồi.
Chăn dắt được sử dụng trong chăn nuôi và chăn thả trong ngành nông nghiệp để quản lý động vật đã được thuần hóa. Việc chăn dắt gia súc có thể được thực hiện bởi người hoặc động vật được huấn luyện như chó chăn gia súc (chó chăn cừu/chó chăn bò) điều khiển sự di chuyển của gia súc dưới sự chỉ đạo của con người. Những người có nghề nghiệp chăn nuôi hoặc thuần khiển động vật thường được thêm đàn vào tên của động vật mà họ đang chăn để mô tả nghề nghiệp của họ (chăn cừu, chăn ngựa, chăn bò, chăn trâu). Một môn thể thao cạnh tranh đã phát triển ở một số quốc gia nơi kỹ năng kết hợp của con người và con chó chăn gia súc được kiểm tra và đánh giá trong một "thử nghiệm", chẳng hạn như thử nghiệm chó chăn cừu.
Các loài động vật như cừu, lạc đà, bò yak và dê chủ yếu được nuôi để cung cấp sữa, thịt và các sản phẩm khác cho những người chăn nuôi và gia đình của họ và đây cũng là những con vật thường xuyên được chăn dắt trong các đàn lớn. Di chuyển đàn thú hay thả rông và dẫn đàn thú di chuyển là hoạt động dắt gia súc đi trên một quãng đường dài, thường là đi bộ và thường có sự trợ giúp của chó đã có một lịch sử rất lâu đời ở Thế giới Cổ đại. Truy tầm vật nuôi là quá trình thu thập vật nuôi bị thất lạc, lạc bầy thường liên quan đến gia súc, cừu hoặc ngựa, nhưng cũng có thể bao gồm dê, lạc đà, trâu hoặc các động vật khác, du canh và du mục, một trào lưu chăn nuôi theo mùa giữa đồng cỏ cố định vào mùa hè và mùa đông. Ở các vùng núi nó ngụ ý sự di chuyển giữa các đồng cỏ cao hơn vào mùa hè và các thung lũng thấp hơn vào mùa đông.
Chăn nuôi ngựa ở Mông Cổ
Chăn nuôi cừu
Khương Hữu Long

| Khương Hữu Long |
| --- | --- |


Tổng trưởng Bộ Y tế, Lao động và Xã hội Cộng hòa tự trị Nam Kỳ
Nhiệm kỳ 2 tháng 6 năm 1946 – 10 tháng 11 năm 1946
Thủ tướng: Nguyễn Văn Thinh
 
Thông tin cá nhân
Sinh: 1890 Vĩnh Long, Nam Kỳ, Liên bang Đông Dương
Mất: 23 tháng 2, 1983(1983-02-23) (92–93 tuổi) Phường 5, Thành phố Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long, Việt Nam
Quốc tịch:  Việt Nam  Quốc gia Việt Nam  Việt Nam Cộng hòa
Nghề nghiệp: Bác sĩ, chính khách
Khương Hữu Long  (1890 – 23 tháng 2 năm 1983) là bác sĩ và chính khách người Việt Nam, cựu Tổng trưởng Bộ Y tế và Xã hội Cộng hòa tự trị Nam Kỳ dưới thời nội các Nguyễn Văn Thinh.
Tiểu sử > Thân thế và học vấn

Khương Hữu Long sinh năm 1890 tại Thiềng Đức, Vĩnh Long, Nam Kỳ, Liên bang Đông Dương, là hậu duệ trực hệ của dòng họ Khương Hữu. Người anh thứ ba tên Khương Hữu Phi, vốn giàu có và thế lực, nhận thấy đứa em kế mình rất thông minh có khả năng học cao, ông tài trợ bằng cách tặng số tiền lên tới 5.000 piastre cho em ra Hà Nội tiếp tục học đại học ngành y.
Tiểu sử > Sự nghiệp y khoa và chính trị

Sau khi học hết 4 năm Trường Y khoa Hà Nội, ông ra trường với chức danh bác sĩ rồi về làm việc cho một bệnh viện của Pháp tại Vĩnh long với tên gọi bác sĩ Pháp người Việt, theo sử liệu, ông là người khơi nguồn đầu tiên cho người Việt theo học ngành y tại Việt Nam. Vừa làm việc nơi bệnh viện, ông còn mở thêm một cơ sở y tế khám và trị bệnh, có phòng cho bệnh nhân nội trú bên bờ sông Long Hồ, thuộc phường 5, nằm giữa hai cầu Thiềng Đức và Cầu Kè. Có thể gọi đây là bệnh viện tư đầu tiên ở Vĩnh Long, đầy đủ uy tín được người dân các nơi xa đến trị bệnh dài ngày.
Theo yêu cầu của Cựu hoàng Bảo Đại cùng đồng nghiệp là bác sĩ Nguyễn Văn Thinh, ông gia nhập chính phủ Cộng hòa tự trị Nam Kỳ với chức danh Tổng trưởng Bộ Y tế, Lao động và Xã hội vào năm 1946. Sau khi phát hiện người Pháp không thành thật trao trả độc lập cho nhân dân Việt Nam, bác sĩ Thinh vì quá tuyệt vọng bèn treo cổ tự tử. Riêng ông cùng toàn thể thành viên nội các đệ đơn từ chức và chính phủ Cộng hòa tự trị Nam Kỳ đầu tiên bị giải thể sau một thời gian ngắn tồn tại.
Ngoài ra ông còn giảng dạy cho các chính trị gia đương thời như: Luật sư Trần Ngọc Liễng, Thủ tướng Trần Văn Hương cùng nhiều vị khác. Ông cũng chính là người đã dẫn Ngô Đình Diệm tới gặp Hồng y Cushing, rồi được vị này giới thiệu với Dwight D. Eisenhower và Thượng nghị sĩ John F. Kennedy. Việc giới thiệu và tư vấn này đã khiến chính phủ Pháp và Quốc trưởng Bảo Đại công nhận ông Diệm.
Tiểu sử > Cuối đời

Ông vẫn tiếp tục hành nghề y đến tận năm 1970 mới nghỉ hưu tại bệnh viện cũng là nhà mình. Ông qua đời vào năm 1983, hưởng thọ 93 tuổi. Di hài được người thân chôn tại đất nhà, thuộc khu vực lộ cũ tại phường 5, gần khu nghĩa địa Triều Châu.
Gia đình

Ông kết hôn với vợ tên là Nguyễn Thị Thạch (trú quán thuộc nội thành Huế). Họ có 5 người con, trong đó có hai người con được em trai ông là Khương Hữu Lân nhận làm con nuôi: Khương Hữu Thị Ngàn,  Khương Hữu Cân, Bác sĩ Khương Hữu Hỗ, Khương Hữu Hội, và Khương Hữu Thị Hiệp (vợ bác sĩ Hồ Trung Dũng).
Chú thích

↑  Vào thuở đó 5.000 piastre được xem là số tiền rất lớn, chỉ cần 200 piastre là đã có thể sắm được chiếc xe hơi đời mới rồi.
↑  Do nhập tịch Pháp nên ông mới dễ dàng vào đại học y của người Pháp ở Hà Nội, có lẽ ông không dùng tên Pháp mà sử dụng tên do cha mẹ ban cho.
Shirley Ayorkor Botchway

Shirley Ayorkor Botchway (sinh ngày 8 tháng 2 năm 1963) là một chính trị gia Ghana. Bà được Tổng thống Ghana Nana Akuffo-Addo bổ nhiệm làm Bộ trưởng Bộ Ngoại giao vào ngày 10 tháng 1 năm 2017. Bà cũng là Thành viên của Nghị viện Anyaa-Sowutuom và từng giữ chức Thứ trưởng Bộ Ngoại giao. Cô là thành viên của Đảng Yêu nước mới.
Đầu đời

Ayorkor Botchway được sinh ra ở Accra vào ngày 8 tháng 2 năm 1963. Cô có học vấn trung học tại Trường Trung học Phổ thông St.Mary's Girl's tại Korle-Gonno. Cô đã nhận bằng Thạc sĩ (Truyền thông công cộng) từ Đại học Westminster năm 2002. Cô cũng đã nhận bằng MBA (Quản lý dự án) từ Đại học Ghana năm 2004.
Bộ trưởng nội các

Vào tháng 5 năm 2017, Tổng thống Nana Akufo-Addo đã đặt tên Shirley Botchway là một phần của mười chín bộ trưởng sẽ thành lập nội các của ông. Tên của 19 bộ trưởng đã được đệ trình lên Quốc hội Ghana và được Chủ tịch Hạ viện, Rt. Hon. Giáo sư Mike Ocquaye. Là một bộ trưởng nội các, Shirley Botchway là một phần của vòng tròn bên trong của tổng thống và là để hỗ trợ các hoạt động ra quyết định quan trọng trong nước.
Cuộc sống cá nhân

Ayorkor Botchway đã kết hôn với hai đứa con . Cô ấy là một Cơ đốc nhân là một người Anh giáo bằng giáo phái.
Särkisalo

| --- | --- |

Đô thị ở Phần Lan

Tỉnh: Tây Phần Lan
Vùng: Tây Nam Phần Lan
Tiểu vùng: Salo
Thị trưởng: Paavo Karila
Ngôn ngữ chính thức: Tiếng Phần Lan
Diện tích  - tổng  - đất liền: xếp hạng thứ 405 82,85 km² 81,79 km²
Dân số  - tổng (2003)  - thay đổi  - mật độ: xếp hạng thứ 420 723 - 2,8 % 8,8/km²
Đô thị hóa:  ? %
Tỷ lệ thất nghiệp: 10,5 %
http://www.sarkisalo.fi/
Särkisalo (/ˈsærkiˌsɑlo/), hay Finby trong tiếng Thụy Điển, là một đô thị của Phần Lan, located mostly on Särkisalo island.
Vị trí ở tỉnh của Tây Phần Lan thuộc vùng Tây Nam Phần Lan. Đô thị này có dân số 710 (thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004)và diện tích 82,85 km² (trừ phần mặt biển) trong đó có 1,06 km² là mặt nước nội địa. Mật độ dân số là 8,68 người trên mỗi km².
Đô thị này sử dụng hai thứ tiếng, đa số nói tiếng Thụy Điển và thiểu số nói tiếng Phần Lan.
Potenza Picena

| Potenza Picena Potenza Picena |
| --- | --- |

 

Potenza Picena
Quốc gia:  Ý
Thủ phủ: Potenza Picena
 • Mật độ: 308/km2 (800/mi2)
Múi giờ: UTC+1, UTC+2
Mã bưu chính: 62018
Mã điện thoại: 0733
Mã ISTAT: 043043
Thánh bổn mạng: Sant'Anna
Website: http://www.comune.potenza-picena.mc.it/
Potenza Picena là một đô thị thuộc tỉnh Macerata trong vùng Marches nước Ý. Đô thị này có diện tích 47 km², dân số 14.470 người.
Đô thị này giáp các đô thị sau: Civitanova Marche, Montecosaro, Montelupone, Porto Recanati, Recanati.
Biến động dân số

Marche · Các đô thị tại tỉnh Macerata
| --- | --- |
Acquacanina · Apiro · Appignano · Belforte del Chienti · Bolognola · Caldarola · Camerino · Camporotondo di Fiastrone · Castelraimondo · Castelsantangelo sul Nera · Cessapalombo · Cingoli · Civitanova Marche · Colmurano · Corridonia · Esanatoglia · Fiastra · Fiuminata · Gagliole · Gualdo · Loro Piceno · Macerata · Matelica · Mogliano · Monte Cavallo · Monte San Giusto · Monte San Martino · Montecassiano · Montecosaro · Montefano · Montelupone · Morrovalle · Muccia · Penna San Giovanni · Petriolo · Pieve Torina · Pioraco · Poggio San Vicino · Pollenza · Porto Recanati · Potenza Picena · Recanati · Ripe San Ginesio · San Ginesio · San Severino Marche · Sant'Angelo in Pontano · Sarnano · Sefro · Serrapetrona · Serravalle di Chienti · Tolentino · Treia · Urbisaglia · Ussita · Valfornace · Visso
Chi Chuối

| Chi Chuối |
| --- | --- |
Cây chuối tại bãi biển Kanaha, đảo Maui
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
(không phân hạng): Commelinids
Bộ (ordo): Zingiberales
Họ (familia): Musaceae
Chi (genus): Musa L.
Các loài
 Trên 80, xem văn bản.
Chi Chuối (danh pháp khoa học: Musa) là một trong số 2-3 chi của họ Chuối (Musaceae); nó bao gồm các loài chuối và chuối lá. HIện tại người ta công nhận khoảng 80 loài thuộc chi Musa, với nhiều công dụng khác nhau đối với con người.
Mặc dù nhìn bề ngoài chúng mọc cao như các loại cây gỗ, nhưng chuối và chuối lá không phải là cây thân gỗ và phần thân biểu kiến của chúng trên thực tế chỉ là phần gốc của các cuống lá của các lá lớn. Vì thế, về mặt kỹ thuật mà nói thì chúng là các loại cây thân thảo khổng lồ.
Các loài chuối của chi Musa bị ấu trùng của một số loài cánh vẩy (Lepidoptera) sử dụng làm thức ăn, như bướm báo đốm (Hypercompe scribonia) và các loài khác trong chi Hypercompe, như H. albescens (chỉ sống trên các loài chuối của chi Musa), H. eridanus và H. icasia.
Hệ thống và phân loại học

Ernest Entwistle Cheesman đã thực hiện các sửa đổi lớn đối với họ Musaceae trong thập niên 1940. Chi Musa theo truyền thống được phân chia thành 5 tổ là Ingentimusa, Australimusa, Callimusa, Musa và Rhodochlamys, nhưng chúng được cô gọn lại thành 3 vào năm 2002. Trước đây, các loài với nhiễm sắc thể lưỡng bội 2n = 20 được chia ra trong 2 tổ Australimusa và Callimusa, còn các loài với 2n = 22 được chia tách trong các tổ Musa và Rhodochlamys. Tuy nhiên, gần đây Carol Wong và các đồng nghiệp tại Singapore đã phát hiện ra rằng các khác biệt bộ gen giữa mỗi tổ với cùng nhóm nhiễm sắc thể là nhỏ hơn các khác biệt trong phạm vi mỗi nhóm này. Điều này có nghĩa là sự phân chia truyền thống ra thành các tổ là không cơ bản và không đủ quan trọng. Tuy nhiên, các nghiên cứu của Wong vẫn duy trì sự chia tách các loài với số nhiễm sắc thể lưỡng bội 20 và 22. Ở thời điểm hiện tại thì tổ Ingentimusa với 2n = 14 vẫn là khác biệt.
Một loạt các nhóm khác biệt chứa các loài chuối có quả ăn được đã phát sinh ra từ các loài của chi Musa. Tuy vậy, nhưng nhóm lớn và phổ biến rộng khắp nhất có nguồn gốc từ Musa acuminata (chủ yếu) và Musa balbisiana, hoặc là ở dạng nguyên chủng hoặc là ở dạng lai ghép. Nhóm kế tiếp nhưng nhỏ hơn có nguồn gốc từ các loài trong tổ Callimusa (trước đây coi là thuộc tổ Australimusa) và tầm quan trọng của chúng chỉ hạn hẹp trong khu vực Polynesia. Các nhóm có tầm quan trọng thấp hơn nữa là các loại cây lai ghép tại Papua New Guinea; nhóm thuộc tổ Musa trong đó loài Musa schizocarpa có góp phần, và nhóm lai ghép của các tổ Musa × Callimusa.
Hệ thống và phân loại học > Lịch sử

Tên khoa học của chi, Musa, là dạng Latinh hóa của từ trong tiếng Ả Rập mauz (موز), là tên gọi để chỉ quả của các loài chuối. Mauz mang nghĩa Musa được ghi nhận trong bách khoa thư tiếng Ả Rập thế kỷ 11 Quy chuẩn y học của Avicenna, đã được dịch sang tiếng Latinh trong thời Trung cổ và được biết đến khá rõ tại châu Âu khi đó Mauz cũng là từ trong tiếng Ba Tư và Thổ Nhĩ Kỳ để chỉ quả chuối. Một số nguồn khác lại cho rằng Musa được đặt tên theo Antonius Musa, một bác sĩ phục vụ cho hoàng đế Augustus.
Từ thời của Linnaeus (thế kỷ 18) cho tới thập niên 1940 thì các loại chuối và chuối lá ăn được khác nhau đã được đặt tên hai phần kiểu Linnaeus, như Musa cavendishii như thể chúng là các loài khác biệt. Trên thực tế, các loại chuối có quả ăn được có nguồn gốc cực kỳ phức tạp, bao gồm các dạng lai ghép, biến dị và do con người chọn lọc. Phần lớn các loại chuối ăn được là không hạt (tính tạo quả không hạt) và vì thế là vô sinh, do vậy chúng được nhân giống theo kiểu sinh dưỡng. Việc đặt tên loài cho những gì trên thực tế là các loại cây lai ghép có nguồn gốc vô cùng phức tạp và chủ yếu là sinh sản vô tính (chủ yếu từ 2 loài chuối hoang dã là Musa acuminata và Musa balbisiana) đã dẫn tới những lộn xộn vô tận trong thực vật học chuối. Trong thập niên 1940 và 1950 một điều trở nên rõ ràng là không nên đặt tên hai phần kiểu Linneus cho các loại chuối và chuối lá được con người gieo trồng, mà tốt nhất nên đưa ra cho chúng các tên gọi giống cây trồng. Một hệ thống thay thế dựa trên bộ gen để đặt danh pháp cho các loại chuối trong tổ Musa cũng đã được đề ra.
Để xem chi tiết về các giống cây trồng đối với chuối và chuối lá có quả ăn được và sử dụng tên gọi theo hệ thống vừa đề cập, xem bài Các nhóm giống cây trồng của chuối.
Hệ thống và phân loại học > Đặt tên giống cây trồng của chuối và chuối lá

Như đề cập trên đây, nhóm chủ yếu của các loài chuối và chuối lá có quả ăn được có nguồn gốc từ Musa acuminata và Musa balbisiana. Như một ví dụ của ứng dụng hệ thống danh pháp dựa trên bộ gen, loại cây trước đây được biết đến như là "loài" có tên gọi Musa cavendishii đã trở thành Musa (nhóm AAA) 'Cavendish lùn'. Tên gọi "mới" chỉ rõ ràng rằng 'Cavendish lùn' là dạng tam bội, với ba bộ nhiễm sắc thể, tất cả đều phát sinh từ Musa acuminata được gọi tắt bằng chữ cái "A". Khi Musa balbisiana tham gia vào sự hình thành của loại cây lai ghép thì chữ cái "B" được sử dụng để chỉ bộ gen của nó. Vì thế giống cây trồng 'Rajapuri' được viết chính xác là Musa (nhóm AAB) 'Rajapuri'. 'Rajapuri' cũng là dạng tam bội với hai bộ nhiễm sắc thể từ Musa acuminata và một bộ nhiễm sắc thể từ Musa balbisiana. Trong các loại chuối ăn được thì các tổ hợp bộ gen như AA, BB, ABB, BBB và thậm chí cả AAAB cũng có thể tìm thấy.
Hệ thống và phân loại học > Các giống cây trồng kiểu Fe'i

Không có một hệ thống danh pháp tương tự như vậy cho nhóm chuối có quả ăn được phát sinh từ tổ Callimusa. Tuy nhiên, nhóm này nói chung được biết đến như là chuối "Fe'i" hay chuối "Fehi" và có một loạt các giống cây trồng của nhóm này tại khu vực Nam Thái Bình Dương. Chúng là những loại cây rất khác biệt với buồng quả mọc thẳng đứng và được thể hiện rõ nét trong ba bức họa của Paul Gauguin. Phần cùi thịt của chúng có thể nấu trước khi ăn và nó có màu cam tươi (chứa nhiều beta-caroten). Các loại chuối Fe'i không còn là loại lương thực thực phẩm quan trọng, do các loại lương thực thực phẩm nhập khẩu đã dược gieo trồng phổ biến, mặc dù một số loại chuối Fe'i vẫn còn tầm quan trọng nghi lễ. Các nghiên cứu đang được tiến hành để sử dụng giống cây trồng karat của chuối Fe'i (tên gọi phát sinh từ "cà rốt" do màu vàng cam đậm của quả) để ngăn ngừa chứng mù ở trẻ em tại Pohnpei. Có lẽ các loại chuối Fe'i phát sinh từ loài Musa maclayi, mặc dù nguồn gốc của chúng chưa được hiểu rõ như ở các loại chuối thuộc tổ Musa. Các giống cây trồng thuộc tổ này có thể đặt tên chính thức như trong ví dụ này, Musa (nhóm Fe'i) 'Utafun'.
Hệ thống và phân loại học > Một số loài > Tổ Callimusa (bao gồm cả Australimusa)

M. alinsanaya R.V.Valmayor
M. azizii Häkkinen
M. barioensis Häkkinen
M. bauensis Häkkinen & Meekiong
M. beccarii N.W.Simmonds
M. boman Argent
M. borneensis Becc.
M. bukensis Argent
M. campestris Becc.
M. coccinea Andrews [= M. uranoscopos Lour.] – Chuối đỏ
M. exotica R.V.Valmayor
M. fitzalanii F.Muell. (extinct)
M. gracilis Holttum
M. hirta Becc.
M. insularimontana Hayata
M. jackeyi W.Hill
M. johnsii Argent
M. lawitiensis Nasution & Supard.
M. lokok Geri & Ng
M. lolodensis Cheesman
M. maclayi F.Muell. ex Mikl.-Maclay
M. monticola Argent
M. muluensis M.Hotta
M. paracoccinea A.Z.Liu & D.Z.Li
M. peekelii Lauterb.
M. salaccensis Zoll. ex Kurz
M. textilis Née – Abacá
M. troglodytarum L.
M. tuberculata M.Hotta
M. violascens Ridl.
M. viridis R.V.Valmayor et al.
M. voonii Häkkinen
Hệ thống và phân loại học > Một số loài > Tổ Ingentimusa

M. ingens N.W.Simmonds
Hệ thống và phân loại học > Một số loài > Tổ Musa (bao gồm cả Rhodochlamys)

M. acuminata Colla – Chuối hột hoang dã. Một trong hai tổ tiên chính của các giống chuối ăn quả ngày nay.
M acuminata ssp. zebrina [= M. sumatrana] – Chuối lá đỏ
M. aurantiaca Baker
M. balbisiana Colla – Chuối hột hoang dã. Một trong hai tổ tiên chính của các giống chuối ăn quả ngày nay.
M. banksii F.Muell.
M. basjoo Siebold & Zucc. ex Iinuma – Chuối sợi Nhật Bản, chuối chịu rét, ba tiêu
M. cheesmanii N.W.Simmonds
M. chunii Häkkinen
M. griersonii Nolte
M. itinerans Cheesman
M. laterita Cheesman
M. mannii Baker
M. nagensium Prain
M. ochracea K.Sheph.
M. ornata Roxb.
M. rosea Baker
M. rubinea Häkkinen & C.H.Teo
M. rubra Wall. ex Kurz
M. sanguinea Hook.f.
M. schizocarpa N.W.Simmonds
M. siamensis Häkkinen & Rich.H.Wallace
M. sikkimensis Kurz
M. thomsonii King ex A.M.Cowan & Cowan
M. velutina H.Wendl. & Drude – Chuối hồng
M. yunnanensis Häkkinen & H.Wang – Chuối Vân Nam, chuối rừng hoang dại
M. zaifui Häkkinen & H.Wang
Hệ thống và phân loại học > Một số loài > Không xác định

M. celebica Warb. ex K.Schum.
M. lanceolata Warb. ex K.Schum.
M. lutea R.V.Valmayor et al.
M. sakaiana Meekiong et al.
M. tonkinensis R.V.Valmayor et al.
Hệ thống và phân loại học > Một số loài > Chuyển sang chi khác

Ensete davyae (Stapf) Cheesman (= M. davyae Stapf)
Ensete gilletii (De Wild.) Cheesman (= M. gilletii De Wild. hay M. martretiana A.Chev.)
Ensete glaucum (Roxb.) Cheesman (= M. glauca Roxb.)
Musella lasiocarpum (Franch.) Cheesman (= M. lasiocarpa Franch.)
Ensete livingstoniana (J. Kirk) Cheesman (= M. livingstoniana J.Kirk)
Ensete perrieri (Stapf) Cheesman (= M. perrieri Claverie)
Ensete superbum (Roxb.) Cheesman (= M. superba Roxb.)
Ensete ventricosum (Welw.) Cheesman (= M. arnoldiana De Wild., M. ensete J.F.Gmel. hay M. ventricosum (Welw.) Cheesman)
Heliconia bihai (L.) L. (= M. bihai L.)
Từ trái qua phải: chuối lá, chuối rừng, chuối Latundan, chuối lùn.
Buồng quả của một loài chuối.
Hoa chuối
Musa acuminata với hoa và buồng quả.
Chuối sợi Nhật Bản (Musa basjoo) ra hoa trong Công viên Sinh vật hoang dã Cotswold.
"Hoa" chuối
Lá và hoa chuối hồng (Musa velutina).
Dạng biến thiên của một loài Musa.
Iz*One

IZ*ONE (/ˈaɪz wʌn/ EYEZ-wun, tiếng Hàn Quốc: 아이즈원, tiếng Nhật: アイズワン) là một nhóm nhạc nữ thần tượng Hàn Quốc–Nhật Bản được thành lập vào ngày 31 tháng 8 năm 2018 bởi công ty CJ E&M thông qua chương trình truyền hình thực tế sống còn Produce 48 của kênh Mnet và được đồng quản lý bởi hai công ty Off The Record Entertainment và Swing Entertainment. Nhóm gồm 12 thành viên được khán giả Hàn Quốc bình chọn từ 96 thực tập sinh đến từ nhiều công ty giải trí khác nhau của Hàn Quốc và AKB48 Group của Nhật Bản, đội hình chính thức bao gồm Kwon Eun-bi, Miyawaki Sakura, Kang Hye-won, Choi Ye-na, Lee Chae-yeon, Kim Chae-won, Kim Min-ju, Yabuki Nako, Honda Hitomi, Jo Yu-ri, An Yu-jin và Jang Won-young. IZ*ONE chính thức ra mắt vào ngày 29 tháng 10 năm 2018 với mini-album đầu tay COLOR*IZ. Âm nhạc của nhóm là sự kết hợp giữa các thể loại nhạc EDM như electropop, house, moombahton, future bass, với synth-pop, dance, acoustic và ballad.
Chỉ vài tháng sau khi ra mắt, IZ*ONE đã đạt được những thành công về mặt thương mại, như bán 225.000 đơn vị album và đạt thứ hạng cao nhất là thứ hai trên Gaon Album Chart. Cùng với đó cả album Color*Iz lẫn đĩa đơn chủ đề "La Vie en Rose" đều lần lượt xuất hiện trên bảng xếp hạng Billboard World Albums và World Digital Songs. Những thành tích ngay từ khi mới ra mắt đã đem về cho nhóm giải thưởng Nghệ sỹ Mới của Năm tại một số lễ trao giải như Golden Disc Awards và Seoul Music Awards.
Đĩa đơn tiếng Nhật đầu tiên của nhóm, "Suki to Iwasetai", được phát hành vào ngày 6 tháng 2 năm 2019 bởi hãng đĩa EMI Records của UMG. Đạt thứ hạng cao nhất là thứ hai trên Oricon Singles Chart và với hơn 250.000 bản được bán ra, đĩa đơn đã nhận được chứng nhận Bạch Kim của Hiệp hội Công nghiệp Ghi âm Nhật Bản (RIAJ)..
Là một nhóm nhạc dự án, IZ*ONE dự kiến hoạt động từ tháng 10 năm 2018 đến tháng 4 năm 2021. Tháng 1 năm 2021, có nguồn tin cho rằng CJ ENM đang thảo luận với công ty quản lý của các thành viên về khả năng kéo dài thời gian hoạt động của nhóm. Tuy nhiên vào giữa tháng 3, Mnet xác nhận rằng IZ*ONE sẽ chính thức tan rã vào tháng 4 năm 2021 khi hết hạn hợp đồng, các thành viên sẽ trở về công ty quản lý gốc của mình. Thêm đó, sau khi tan rã đa số các cựu thành viên IZ*ONE đều ra mắt với các vị trí khác nhau tại các công ty chủ quản mới
Ý nghĩa tên gọi

Tên của nhóm, IZ*ONE, được cư dân mạng đề xuất thông qua trang web chính thức của Produce 48 và được chọn bởi CJ E&M. "IZ" được cách điệu từ số 12, ám chỉ đến việc nhóm có mười hai thành viên, "ONE" là một, và dấu hoa thị (*) được đặt giữa "IZ" và "ONE" tượng trưng cho mười hai ngôi sao, tổng thể mang ý nghĩa "khoảnh khắc mười hai ngôi sao với những màu sắc khác nhau hòa làm một". Tên cộng đồng người hâm mộ chính thức của nhóm là WIZ*ONE (/ˈwɪz wʌn/ WIZ-wun, tiếng Hàn Quốc: 위즈원, tiếng Nhật: ウィズワン), "WIZ" là viết tắt của "Wizard" (pháp sư), mang ý nghĩa người hâm mộ và nhóm sẽ cùng nhau tạo nên những khoảnh khắc diệu kì.