stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Thư viện Nghệ thuật Bridgeman kiện Công ty Corel

| Thư viện Mỹ thuật Bridgeman kiện Corel Corp> .  Tòa án Hoa Kỳ đặc trách khu nam New York.18 tháng 2 năm 1999 |
| --- | --- |
Tên tiếng Anh:: The Bridgeman Art Library, Ltd. v. Corel Corporation
Hồ sơ vụ án:: 36 F. Supp. 2d 191, 1999 U.S. Dist. LEXIS 1731, 50 U.S.P.Q.2d (BNA) 1110
Lần xử trước:: Phán xét có lợi cho bị cáo, 25 F. Supp. 2d 421 (S.D.N.Y. 1998)
Thẩm phán vụ xử
Lewis A. Kaplan
Quyết định của tòa
Việc tái tạo các tác phẩm thị giác thuộc phạm vi công cộng không được xem là có bản quyền vì các tác phẩm tái tạo không phải là tác phẩm gốc. Sau khi tái thẩm và cân nhắc, lần nữa phán xét có lợi thuộc về các bị cáo.
Luật áp dụng
U.S. Const. Art. I; Đạo luật Bản quyền năm 1976
Thư viện Nghệ thuật Bridgeman kiện Corel Corp., hồ sơ vụ án 36 F. Supp. 2d 191 (Khu nam New York năm 1999), là một phán quyết của Tòa án Hoa Kỳ đặc trách khu nam New York, cho rằng những phiên bản in ấn giống hệt các hình ảnh thuộc phạm vi công cộng sẽ không được luật tác quyền bảo vệ vì các phiên bản này thiếu tính sáng tác chính gốc. Cho dù sự tái tạo chính xác đó đòi hỏi rất nhiều kỹ năng, kinh nghiệm và nỗ lực nhưng căn bản chính của luật tác quyền Hoa Kỳ là tác phẩm được bảo vệ tác quyền phải chứng tỏ đủ tính sáng tác chính gốc.
Sự kiện

Vụ án này chính nó là kết quả của Thư viện Nghệ thuật Bridgeman chất vấn tập đoàn Corel Corporation về việc công ty này tái tạo những phim hình mà Thư viện đã chế tác từ các bức họa gốc thuộc phạm vi công cộng.
Tranh cãi

Thư viện cũng nhấn mạnh rằng theo luật Xứ Wales và Anh, những tác phẩm tái tạo như thế dường như được luật bản quyền bảo vệ; Tòa bác bỏ điều này và cho rằng nó không được áp dụng đối với sự vụ như thế dưới quyền pháp lý của Hoa Kỳ (mặc dù sự thật rằng vụ xử ban đầu được phân xử dưới luật Anh) và nêu lên ngờ vực rằng có phải thái độ của Vương quốc Anh về việc tái tạo này có tính pháp lý định đoạt như bên nguyên cáo đã đưa ra: "Trong khi kết luận của Tòa dựa trên luật tài phán bảo vệ tác quyền, Tòa tin rằng lý lẽ đưa ra của nguyên cáo sẽ đổ cho dù luật tài phán là luật của Vương quốc Anh."[1] Tuy nhiên những sự kiện vừa qua đã tung thêm những ngờ vực về giá trị pháp lý của những phán quyết ban đầu của tòa án dưới luật Vương quốc Anh. Không chỉ Nhóm Tác quyền Viện bảo tàng, được ghi ra dưới đây, đã nhận được cố vấn về pháp lý tại Vương quốc Anh để lật ngược các phán quyết mà mới vừa qua trong tháng 5 năm 2007, hai giáo sư hàng đầu về tài sản trí tuệ tại Trường Queen Mary thuộc Đại học London đã thực hiện tái diễn lại vụ án và kết quả là có một sự phán quyết có lợi cho Bridgeman, và chống Corel. Trong luật tác quyền Anh mà thẩm phán Hoa Kỳ có vẻ như đã hiểu sai đó là kỹ năng, lao động và óc sáng tạo của người sáng tác được luật tác quyền bảo vệ nhiều như với "tính sáng tác chính gốc". Như thế, kỹ năng, lao động và óc sáng tạo đã tạo nên một hình ảnh chất lượng cao mà có thể được bảo vệ bởi luật tác quyền tại Vương quốc Anh.
Quyết định của tòa

Tòa án đã phán xét có lợi cho bên bị cáo là tập đoàn Corel Corporation.
Kết cục

Vụ xử đã tạo ra mối quan tâm lớn trong nhiều viện bảo tàng khác nhau vì họ tồn tại nhờ vào lợi tức thu được từ việc cấp phép tái tạo hình ảnh vật thể và sáng tác trong bộ sưu tập của họ. Một số suy đoán cho rằng trường hợp như thế sẽ không được áp dụng đối với hình ảnh vật thể không gian ba chiều vì bố cục hình ảnh sẽ cần một số sáng tạo. Dòng lý luận này đã được theo dõi trong những vụ xử khác, chẳng hạn như vụ xử Eastern America Trio Products kiện Tang Electronic Corp (năm 2000) được phán quyết rằng có "tầm vực rất rộng lớn về bản quyền đối với hình ảnh, bao gồm hầu như bất cứ hình ảnh nào mà có vẻ không phải chỉ đơn thuần là sao chép."
Vụ xử đã tạo cơ hội cho việc sử dụng và tái sử dụng công cộng các tác phẩm nghệ thuật xưa cũ một cách rộng rãi. Nó cũng đã thuyết phục một số thư viện quan trọng từ bỏ hạn chế trong việc tái tạo lại các hình ảnh mà bản quyền đã hết hạn.
Một số toà án liên bang đã dựa theo phán quyết trong vụ xử Bridgeman như quan điểm chung của một tòa án khu vực mặc dù chưa có quyền pháp lý đáng thuyết phục nào đã được xác nhận. Nó chưa được bất cứ một tòa thượng thẩm nào sử dụng, có nghĩa là nó chưa được ủy thác một quyền pháp lý nào và (sau hết) nó cũng chưa được Tối cao Pháp viện Hoa Kỳ xem xét. Tuy nhiên, phán quyết sau này trong vụ Feist Publications kiện Rural Telephone Service (năm 1991) đã bác bỏ thẳng thừng lý lẽ về công lao và phí tổn đáng được cứu xét như bản quyền. Phán quyết này dường như đã làm vững thêm lý luận trước đây trong vụ Bridgeman.
Kết cục > Liên can với Vương quốc Anh

Mặc dù phán quyết trong vụ Bridgeman nói rằng việc tuyên bố bản quyền sẽ thất bại cho dù áp dụng luật Vương quốc Anh, thật sự chưa có một vụ nào như thế được mang ra xử tại một tòa án Vương quốc Anh khiến việc áp dụng luật Vương quốc Anh chưa biết ra sao đối với một vụ án như thế. Đặc biệt, việc bảo vệ bản quyền dựa vào kỹ năng và lao động của người sáng tác, được biết với tên gọi "sweat of the brow", đã được xác nhận trong những vụ xử tại Vương quốc Anh trong khi bị Tối cao Pháp viện Hoa Kỳ bác bỏ năm 1991.
Việc nhắc đến Luật Anh và Xứ Wales trong phán quyết của vụ án đã khiến Nhóm Tác quyền Viện bảo tàng (Museums Copyright Group) tư tại Vương quốc Anh đưa ra một bản báo cáo về vụ này trong năm 2004. Lời lẽ của họ là rằng phán quyết của vụ xử "không bị ràng buộc tại Vương quốc Anh và đáng ngờ vực về quyền hạn pháp lý, thậm chí là tại Hoa Kỳ. Nó đã không ảnh hưởng đến cách mà các viện bảo tàng thương thảo hoặc cấp phép bản quyền và không có người sử dụng cho mục đích thương mại nào cố tình gây khó khăn đối với quan điểm của các viện bảo tàng." Tuy nhiên, họ là một nhóm có quan tâm tất nhiên đến kết quả của vụ xử, quan điểm của họ không thể xem là nhạt nhẽo vô bổ. Dù vậy các thư viện và các viện bảo tàng chính ở Vương quốc Anh vẫn tiếp tục tuyên bố bản quyền trên các mặt hàng hình ảnh tái tạo trong bộ sưu tập của họ.
Natri telurit

| Natri telurit |
| --- | --- |

Tên khác: Natri telurit(IV), muối natri của axit telurơ

Nhận dạng
Số CAS: 10102-20-2
PubChem: 24935
Số RTECS: WY2450000
Ảnh Jmol-3D: ảnh
SMILES:  đầy đủ [Na+].[Na+].[O-][Te]([O-])=O 
InChI:  đầy đủ 1/2Na.H2O3Te/c;;1-4(2)3/h;;(H2,1,2,3)/q2*+1;/p-2 
Thuộc tính
Công thức phân tử: Na2TeO3
Khối lượng mol: 221.57774 g/mol
Bề ngoài: bột hay tinh thể màu trắng
Khối lượng riêng: 6.245 g/cm³
Điểm nóng chảy: 710 °C  
Điểm sôi: chưa xác định (rất cao)  
Độ hòa tan trong nước: tan được   khoảng 100 mg/mL hoặc hơn ở 68°F (20°C)
Cấu trúc
Các nguy hiểm
Chỉ dẫn R: R23, R24, R25 (xem Danh sách nhóm từ R)
Chỉ dẫn S: S22, S36, S37, S39, S45 (xem Danh sách nhóm từ S)
Các hợp chất liên quan
 
Trừ khi có ghi chú khác, dữ liệu được cung cấp cho các vật liệu trong trạng thái tiêu chuẩn của chúng (ở 25 °C [77 °F], 100 kPa).  Y kiểm chứng (cái gì YN ?) Tham khảo hộp thông tin
Natri telurit là hợp chất vô cơ của teluride với công thức Na2TeO3. Nó là chất rắn màu trắng tan được trong nước và là một chất khử yếu. Natri telurit là chất trung gian trong quá trình tách lọc nguyên tố teluride; nó là một chất thu được từ quặng và là nguồn teluride.
Điều chế

Nguồn cung cấp teluride chủ yếu là từ quặng anot đồng, chứa nhiều kim loại quý cũng như teluride. Sau đó nướng quặng này với natri cacbonat và oxi thu được natri telurit.
Đây là một phản ứng với bạc telurua. Gốc telurua bị oxy hóa thành gốc telurit và bạc(I) bị khử thành bạc kim loại.
Tinh chế

Điện phân dung dịch natri telurit thu được teluride nguyên chất:
Cấu trúc và tính chất

Teluride có tính chất tương tự lưu huỳnh và selen. Anion telurit có dạng tháp đáy tam giác (tương tự amonia) với tính đối xứng C3v. Độ dài liên kết Te-O là 1.86 Å và góc liên kết O-Te-O là 99.5°. Anion telurit là một base yếu. Natri telurit tương tự natri selenide và natri sunfit. Natri telurit vừa là một chất oxy hóa yếu vừa là một chất khử yếu.
Các phản ứng liên quan đến telurit

Axit teluric phân ly cho ra một proton.
Ion hiđrotelurit phân ly tiếp một proton nữa tạo thành ion telurit. Điều này sẽ xảy ra khi cho axit telurơ phản ứng với natri hydroxide sinh ra natri telurit.
Đây là phản ứng của teluride dioxide với base tạo ra muối telurit.
Ứng dụng

Natri telurit cải thiện khả năng chống ăn mòn của các tấm điện cực niken. Dung dịch natri telurit được dùng để mạ đen hay xanh đen trên nền sắt, thép, nhôm và đồng. Trong ngành vi sinh vật học, natri telurit có thể được cho vào trong quá trình sinh trưởng trung gian để cách ly vi khuẩn với những khả năng kháng độc sinh lý vốn có của nó.
Cryptus clavipennis

| Cryptus clavipennis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Ichneumonidae
Chi (genus): Cryptus
Loài (species): C. clavipennis
Danh pháp hai phần
Cryptus clavipennis Kokujev, 1909 
Cryptus clavipennis là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2014.
Kelle, Tuşba

| Kelle |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
KelleVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Van
Huyện: Tuşba
Dân số (2011)
 • Tổng cộng: 112 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Kelle là một xã thuộc huyện Tuşba, tỉnh Van, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 112 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Van”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Lưu trữ bản gốc ngày 13 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 23 tháng 9 năm 2012.Quản lý CS1: bot: trạng thái URL ban đầu không rõ (liên kết)
Couture-d'Argenson

| --- | --- |
 Couture-d'Argenson
Couture-d'Argenson
Vị trí trong vùng Poitou-Charentes Couture-d'Argenson 
Hành chính
Quốc gia:  Pháp
Vùng: Nouvelle-Aquitaine
Tỉnh: Deux-Sèvres
Quận: Niort
Tổng: Chef-Boutonne
Xã (thị) trưởng: Jacques Quintard (2008–2014)
Thống kê
Độ cao: 82–131 m (269–430 ft) (bình quân 90 m (300 ft)[chuyển đổi: tùy chọn không hợp lệ])
Diện tích đất1: 24,16 km2 (9,33 dặm vuông Anh)
Nhân khẩu2: 412  (2006)
 - Mật độ: 17/km2 (44/sq mi)
INSEE/Mã bưu chính: 79106/ 79110
1 Dữ liệu địa chính Pháp loại trừ các hồ và ao lớn hơn 1 km² (0.386 dặm vuông hoặc 247 acre) cũng như các cửa sông.
2 Dân số không tính hai lần: cư dân của nhiều xã (ví dụ, các sinh viên và quân nhân) chỉ tính một lần.
Couture-d'Argenson là một xã trong tỉnh Deux-Sèvres trong vùng Nouvelle-Aquitaine ở phía tây nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 90 mét trên mực nước biển.
Crataegus cordata

| Crataegus cordata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Rosales
Họ (familia): Rosaceae
Chi (genus): Crataegus
Loài (species): C. cordata
Danh pháp hai phần
Crataegus cordata (Mill.) Aiton, 1789 
Crataegus cordata là loài thực vật có hoa trong họ Hoa hồng. Loài này được (Mill.) Aiton mô tả khoa học đầu tiên năm 1789.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Crataegus cordata”. Truy cập ngày 11 tháng 6 năm 2013.[liên kết hỏng]
Katarki, Bilgi

| Katarki |
| --- | --- |
—  Làng  —
 
Quốc gia:  Ấn Độ
Bang: Karnataka
Huyện: Bagalkot
Thành phố/thị trấn: Bilgi
Múi giờ: IST (UTC+5:30)
Katarki là một làng thuộc tehsil Bilgi, huyện Bagalkot, bang Karnataka, Ấn Độ.
Khu du lịch Tam Đảo

Đối với các định nghĩa khác, xem Tam Đảo (định hướng).
Toàn cảnh khu du lịch Tam Đảo
Khu du lịch Tam Đảo nằm trên dãy núi Tam Đảo ở độ cao trên 1000 m so với mực nước biển, thuộc thị trấn Tam Đảo, tỉnh Vĩnh Phúc.
Khu du lịch Tam Đảo cách thủ đô Hà Nội khoảng 80 km bao gồm 50 km theo quốc lộ 2 và khoảng 24 km theo đường quốc lộ 2B trong đó có 13 km đường đèo. Do nằm ở độ cao lớn nên khu du lịch Tam Đảo có khí hậu mát mẻ dễ chịu,nhiệt độ trung bình luôn thấp hơn khoảng bảy độ so với thủ đô Hà Nội. Ngoài ra vào một số mua trong năm toàn thị trấn thường được bao phủ bởi lớp sương mù trắng xoá tạo nên khung cảnh kì ảo làm khách du lịch thích thú.
Vào thời Pháp thuộc, nơi đây được người Pháp xây dựng thành khu nghỉ mát có tiếng dành cho quan chức và giới quý tộc, với hơn 100 ngôi biệt thự cổ, nơi đây trở thành nơi nghỉ mát chủ yếu của người pháp tại miền Bắc cùng với Đà Lạt ở phía nam. Đáng tiếc hiện các ngôi biệt thự đã bị phá huỷ do chiến tranh. Hiện nay chỉ còn nhà thờ đá còn tồn tại. Các cư dân bản địa tại thị trấn đều là con cháu của các phu xây dựng lên thị trấn từ thời Pháp.
Đến tham quan khu du lịch Tam Đảo, du khách có thể nghỉ ngơi, thưởng thức đặc sản ngọn susu được cho là ngon nhất Việt Nam, thăm vườn quốc gia Tam Đảo, suối bạc, nhà thờ đá, đền bà chúa thượng ngàn,hoặc lên tháp truyền hình Tam Đảo. Buổi tối du khách có thể tham quan chợ đêm, thưởng thức đồ nướng, hoặc đi dạo công viên dưới làn sương mù.
Cydia fagiglandana

| Cydia fagiglandana |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Phân bộ (subordo): Glossata
Phân thứ bộ (infraordo): Heteroneura
Nhánh động vật (zoosectio): Cossina
Phân nhánh động vật (subsectio): Cossina
Liên họ (superfamilia): Tortricoidea
Họ (familia): Tortricidae
Phân họ (subfamilia): Olethreutinae
Tông (tribus): Grapholitini
Chi (genus): Cydia
Loài (species): C. fagiglandana
Danh pháp hai phần
Cydia fagiglandana (Zeller, 1841) 
Danh pháp đồng nghĩa
 Tortrix fagiglandana Zeller, 1841  Cydia fagiglandana corsica Gibeaux, 1999  Tortrix grossana Haworth, [1811] 
The Beech Moth (Cydia fagiglandana) là một loài bướm đêm thuộc họ Tortricidae. Loài này có ở hầu hết châu Âu.
Sải cánh dài 12–16 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 4 đến tháng 9 tùy theo địa điểm.
Ấu trùng ăn beech, và sometimes also oak.
Crataegus divergens

| Crataegus divergens> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Rosales
Họ (familia): Rosaceae
Chi (genus): Crataegus
Loài (species): C. divergens
Danh pháp hai phần
Crataegus divergens (Peck) Sarg., 1906 
Crataegus divergens là loài thực vật có hoa trong họ Hoa hồng. Loài này được (Peck) Sarg. mô tả khoa học đầu tiên năm 1906.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Crataegus divergens”. Truy cập ngày 11 tháng 6 năm 2013.[liên kết hỏng]
Kamov Ka-10

| Ka-10 |
| --- | --- |
Kiểu: Trực thăng thám sát
Quốc gia chế tạo:  Liên Xô
Hãng sản xuất: Kamov
Thiết kế: Nikolay Kamov
Tình trạng: Loại biên
Trang bị cho: Biên phòng Liên Xô
Số lượng sản xuất: 16
Kamov Ka-10 (tên mã NATO Hat) là một loại trực thăng thám sát một chỗ của Liên Xô, bay lần đầu năm 1949.
Biến thể

Ka-10:
Ka-10M:
Quốc gia sử dụng

Liên Xô
Tính năng kỹ chiến thuật

Dữ liệu lấy từ The Osprey Encyclopedia of Russian Aircraft 1875–1995
Đặc điểm tổng quát
Kíp lái: 1
Chiều dài: 3.70 m (12 ft 1Bản mẫu:3/4 in)
Đường kính rô-to chính: 2× 6.12 m (20 ft 1 in)
Chiều cao: 2.5 m (8 ft 21⁄2 in)
Diện tích rô-to chính: 58.8 m2 (633 ft2)
Trọng lượng rỗng: 234 kg (516 lb)
Trọng lượng có tải: 375 kg (827 lb)
Powerplant: 1 × Ivchenko AI-4V, 41 kW (55 hp) mỗi chiếc
Hiệu suất bay
Vận tốc cực đại: 90 km/h (56 mph)
Tầm bay: 95 km (59 dặm)
Trần bay: 1.000 m (3.300 ft)
Cryptoptilla immersana

| Cryptoptila immersana |
| --- | --- |


Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Tortricidae
Phân họ (subfamilia): Tortricinae
Chi (genus): Cryptoptila
Loài (species): C. immersana
Danh pháp hai phần
Cryptoptila immersana Walker, 1863 
Danh pháp đồng nghĩa
 Teras immersana Walker, 1863  Arctephora immersana 
Cryptoptilla immersana (tên tiếng Anh: Four Eyes hoặc Ivy Leafroller) là một loài bướm đêm thuộc họ Tortricidae. Nó được tìm thấy ở Queensland, New South Wales và Tasmania.
Sải cánh dài khoảng 27 mm đối với con cái và 22 mm đối với con đực.
Ấu trùng ăn các loài Hedera helix, Kennedia prostrata và Caprifoliaceae, Liliaceae, Oleaceae, Ranunculaceae, Rosaceae, Rutaceae, Salicaceae, Verbenaceae và Zamiaceae. Furthermore, it is considered a pest on Persea americana.
Chú thích

↑  tortricidae.com
↑  Don Herbison-Evans & Stella Crossley (ngày 2 tháng 9 năm 2008). “Cryptoptilla immersana”. uts.edu.au. Bản gốc lưu trữ ngày 14 tháng 8 năm 2007. Truy cập ngày 2 tháng 2 năm 2009.
Tiếng Lingala

| Lingala |
| --- | --- |
TiếngNgala
lingála
Sử dụng tại: Cộng hòa Dân chủ Congo, Cộng hòa Congo, Cộng hòa Trung Phi, Angola
Khu vực: Sông Congo
Tổng số người nói: Người bản ngữ: ước tính 10-15 triệu người (2017)  Người nói L2: khoảng 25 triệu người (2017)
Phân loại: Niger-CongoĐại Tây Dương–CongoBenue–CongoBantoid NamBantu (Khu C)Bangi–Ntomba (C.30)Bangi–MoiBangiLingala
Phương ngữ: Bangala                   
Địa vị chính thức
Ngôn ngữ chính thức tại:  Cộng hòa Dân chủ Congo,  Cộng hòa Congo
Mã ngôn ngữ
ISO 639-1: ln
ISO 639-2: lin
ISO 639-3: lin
Glottolog: ling1263
Linguasphere: 99-AUI-f
Bản đồ phân bố người nói tiếng Lingala, vùng người bản ngữ màu xanh đậm
Guthrie code: C30B
Bài viết này có chứa ký tự ngữ âm IPA. Nếu không thích hợp hỗ trợ dựng hình, bạn có thể sẽ nhìn thấy dấu chấm hỏi, hộp, hoặc ký hiệu khác thay vì kí tự Unicode. Để biết hướng dẫn giới thiệu về các ký hiệu IPA, xem Trợ giúp:IPA.
Tiếng Lingala (Ngala) là một ngôn ngữ Bantu nói rộng khắp miền tây bắc Cộng hòa Dân chủ Congo cùng một phần lớn Cộng hòa Congo. Ngoài ra, còn có người nói tiếng Lingala ở Angola và Cộng hòa Trung Phi.
Lịch sử

Hồi thế kỷ XIX, trước khi Nhà nước Tự do Congo ra đời, người Bangala ('người sông') là tập hợp các tộc người Bantu sinh sống giao thương dọc một góc sông Congo, từ Irebu ở cửa sông Ubangi đến sông Mongala. Họ nói nhiều ngôn ngữ tương tự nhau (ví dụ, tiếng Losengo), song ngôn ngữ của thông thương là tiếng Bangi. Do vậy, người dân sống kế người Bangala lầm tưởng rằng tiếng Bangi là ngôn ngữ của người Bangala, đặt cho nó cái tên Lingala, kết quả là những nhà truyền giáo châu Âu cũng theo lệ này.
Vào hai thập niên cuối thế kỷ XIX, sau khi lực lượng Leopold II của Bỉ chiếm cứ được vùng này và bắt đầu khai thác tài nguyên, tầm sử dụng tiếng Bangi càng mở rộng. Chính quyền thực dân lấy tiếng Bangi làm ngôn ngữ hành chính. Dạng tiếng Bangi này được đơn giản hoá (so với các ngôn ngữ Bantu địa phương khác) ở ngữ pháp, hình thái và số âm vị, theo đó là sự tiếp nhận từ mượn. Điều này cho phép nó dễ dàng lan rộng trong quần chúng nhân dân Congo.
Chừng năm 1900, các nhà truyền giáo CICM bắt đầu tìm cách "thanh lọc" tiếng Lingala nhằm làm nó "thuần Bantu" trở lại.
Tầm quan trọng của tiếng Lingala như một ngôn ngữ nói được nâng lên theo tầm quan trọng của hai trung tâm kinh tế-chính trị trong vùng: Kinshasa và Brazzaville.
Âm vị học > Nguyên âm

|  | Trước | Sau |
| --- | --- | --- |
| Đóng | i | u |
| Nửa đóng | e | o |
| Nửa mở | ɛ | ɔ |
| Mở | a |  |
| IPA | Ví dụ (IPA) | Ví dụ (văn viết) | Nghĩa | Ghi chú |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| i | /lilála/ | lilála | (màu) cam, (cây) cam |  |
| u | /kulutu/ | kulútu | người lớn (tuổi) |  |
| e | /eloᵑɡi/ | elongi | mặt |  |
| o | /mobáli/ | mobáli | nam, trai | phát âm hơi cao hơn so với o thường: [o̝] |
| ɛ | /lɛlɔ́/ | lɛlɔ́ | hôm nay |  |
| ɔ | /ᵐbɔ́ᵑɡɔ/ | mbɔ́ngɔ | tiền |  |
| a | /áwa/ | áwa | ở đây |  |
Âm vị học > Phụ âm

|  | Môi | Môi | Chân răng | Chân răng | Sauchân răng | Sauchân răng | Vòm | Vòm | Ngạc mềm | Ngạc mềm |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Mũi |  | m |  | n |  |  |  | ɲ |  |  |
| Tắc | p | b | t | d |  |  |  |  | k | g |
| Xát | f | v | s | z | ʃ | (ʒ) |  |  |  |  |
| Tiếp cận |  | w |  | l |  |  |  | j |  |  |
| IPA | Ví dụ (IPA) | Ví dụ (văn viết) | Meaning |
| --- | --- | --- | --- |
| p | /napɛ́si/ | napɛ́sí | tôi cho |
| ᵐp | /ᵐpɛᵐbɛ́ni/ | mpɛmbɛ́ni | gần |
| b | /boliᵑɡo/ | bolingo | yêu |
| ᵐb | /ᵐbɛlí/ | mbɛlí | dao |
| t | /litéja/ | litéya | bài học |
| ⁿt | /ⁿtɔ́ᵑɡɔ́/ | ntɔ́ngó | bình minh |
| d | /daidai/ | daidai | dính |
| ⁿd | /ⁿdeko/ | ndeko | anh em, họ hàng |
| k | /mokɔlɔ/ | mokɔlɔ | ngày |
| ᵑk | /ᵑkóló/ | nkóló | (người) chủ |
| ɡ | /ɡalamɛ́lɛ/ | galamɛ́lɛ | ngữ pháp |
| ᵑɡ | /ᵑɡáí/ | ngáí | tôi |
| m | /mamá/ | mamá | mẹ |
| n | /bojini/ | boyini | ghét |
| ɲ | /ɲama/ | nyama | động vật |
| f | /fɔtɔ́/ | fɔtɔ́ | ảnh, hình |
| v | /veló/ | veló | xe đạp |
| s | /sɔ̂lɔ/ | sɔ̂lɔ | thực sự |
| ⁿs | /ɲɔ́ⁿsɔ/ | nyɔ́nsɔ | tất cả |
| z | /zɛ́lɔ/ | zɛ́lɔ | cát |
| ⁿz | /ⁿzáᵐbe/ | nzámbe | thần, thánh, chúa |
| ʃ | /ʃakú/ | cakú hay shakú | vẹt xám châu Phi |
| l | /ɔ́lɔ/ | ɔ́lɔ | (kim loại) vàng |
| j | /jé/ | yé | anh/cô ta [tân ngữ] |
| w | /wápi/ | wápi | đâu, ở đâu |
Chú thích

↑  Nordhoff, Sebastian; Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin biên tập (2013). “Lingala”. Glottolog. Leipzig: Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology.
↑  Jouni Filip Maho, 2009. New Updated Guthrie List Online
Khanapur.S.P., Badami

| Khanapur> S.P. |
| --- | --- |
—  Làng  —
 
Quốc gia:  Ấn Độ
Bang: Karnataka
Huyện: Bagalkot
Thành phố/thị trấn: Badami
Múi giờ: IST (UTC+5:30)
Khanapur.S.P. là một làng thuộc tehsil Badami, huyện Bagalkot, bang Karnataka, Ấn Độ.
Cyathea acrostichoides

| Cyathea acrostichoides> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Pteridophyta
Lớp (class): Pteridopsida
Bộ (ordo): Cyatheales
Họ (familia): Cyatheaceae
Chi (genus): Cyathea
Phân chi (subgenus): Cyathea
Đoạn (section): Alsophila
Loài (species): C. acrostichoides
Danh pháp hai phần
Cyathea acrostichoides (Alderw.) Domin 
Danh pháp đồng nghĩa
 Alsophila acrostichoides Alderwerelt van Rosenburgh, 1918 
Cyathea acrostichoides là một loài thực vật có mạch trong họ Cyatheaceae. Loài này được (Alderw.) Domin mô tả khoa học đầu tiên năm 1930.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Cyathea acrostichoides”. Truy cập ngày 13 tháng 8 năm 2013.
Cyathea acuminata

| Cyathea acuminata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Pteridophyta
Lớp (class): Pteridopsida
Bộ (ordo): Cyatheales
Họ (familia): Cyatheaceae
Chi (genus): Cyathea
Phân chi (subgenus): Cyathea
Đoạn (section): Alsophila
Loài (species): C. acuminata
Danh pháp hai phần
Cyathea acuminata Copel. 
Danh pháp đồng nghĩa
 Alsophila acuminata (Copeland) Tryon, 1970 
Cyathea acuminata là một loài dương xỉ trong họ Cyatheaceae. Loài này được Copel. mô tả khoa học đầu tiên năm 1952.
Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Cyathea acuminata”. Truy cập ngày 28 tháng 5 năm 2014.
Cryptantha racemosa

| Cryptantha racemosa> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Chưa đặt
Họ (familia): Boraginaceae
Chi (genus): Cryptantha
Loài (species): C. racemosa
Danh pháp hai phần
Cryptantha racemosa (S.Watson) Greene, 1887 
Cryptantha racemosa là loài thực vật có hoa trong họ Mồ hôi. Loài này được (S.Watson) Greene mô tả khoa học đầu tiên năm 1887.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Cryptantha racemosa”. Truy cập ngày 11 tháng 6 năm 2013.
Ctenitis microlepigera

| Ctenitis microlepigera> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Pteridophytes
Lớp (class): Polypodiopsida /  Pteridopsida (disputed)
Bộ (ordo): Polypodiales
(không phân hạng): Eupolypods I
Họ (familia): Dryopteridaceae
Chi (genus): Ctenitis
Loài (species): C. microlepigera
Danh pháp hai phần
Ctenitis microlepigera (Nakai) Ching 
Ctenitis microlepigera là một loài thực vật có mạch trong họ Dryopteridaceae. Loài này được (Nakai) Ching miêu tả khoa học đầu tiên năm 1938.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Ctenitis microlepigera”. Truy cập ngày 13 tháng 8 năm 2013.