stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Ung thư tuyến giáp
Chẩn đoán > Các phương tiện chẩn đoán > Siêu âm

Siêu âm là phương tiện chẩn đoán hình ảnh tiêu chuẩn của tuyến giáp. Phương tiện này có lợi điểm là an toàn, không độc hại, rẻ tiền và rất hiệu quả để đánh giá cấu trúc của tuyến giáp. Ngoài ra siêu âm có thể đánh giá chính xác kích thước, vị trí của hạt giáp và rà tìm các hạt giáp không sờ thấy lâm sàng. Siêu âm ngày càng được sử dụng nhiều để hướng dẫn làm chọc hút tế bào bằng kim nhỏ (FNA: Fine Needle Aspiration) hạt giáp.
Các dấu hiệu của một hạt giáp nghi ngờ trên siêu âm:
Tăng sinh mạch máu ở trung tâm
Hạt giáp phản âm kém
Bờ không đều
Vi vôi hoá bên trong
Chẩn đoán > Các phương tiện chẩn đoán > Xạ hình

Xạ hình tuyến giáp dùng để đánh giá sự hấp thu iod của các hạt giáp. Các hạt nóng ít có nguy cơ ác tính hơn các hạt lạnh. Các hạn chế của phương tiện này là: độc hại phóng xạ, mắc tiền và độ ly giải hình ảnh kém. Ngày nay ung thư tuyến giáp thường được chẩn đoán bằng FNA và xạ hình tuyến giáp hiếm khi cần trong đánh giá thường qui của một hạt giáp.
Chẩn đoán > Các phương tiện chẩn đoán > Chụp cắt lớp điện toán và chụp cộng hưởng từ

Chụp cắt lớp điện toán (computerized tomography hay CT) và chụp cộng hưởng từ (magnetic resonance imaging hay MRI) là phương tiện để đánh giá sự lan rộng ung thư tuyến giáp vào cấu trúc lân cận và di căn hạch. CT có chích chất cản quang iod cho thấy hình ảnh chi tiết tuyến giáp và đánh giá di căn hạch tốt hơn MRI, CT cũng ít tốn kém hơn MRI.
Hạn chế của CT khi dùng chất cản quang iod làm ngăn cản khả năng hấp thu iod trên xạ hình sau đó và có thể gây độc giáp trạng trong các trường hợp sử dụng chất cản quang iod có liều cao và ở bệnh nhân có cường giáp tiềm ẩn. MRI có ưu điểm là không dùng chất cản quang iod và không độc hại do phóng xạ và có thể cho thấy rõ tuyến giáp và cấu trúc lân cận.
Chẩn đoán > Các phương tiện chẩn đoán > Chọc hút tế bào bằng kim nhỏ

Chọc hút tế bào bằng kim nhỏ (fine needle aspiration hay FNA) là phương tiện được lựa chọn hàng đầu để đánh giá hạt giáp. Phương tiện này có độ nhạy và độ đặc hiệu cao trên 90%.
Kết quả FNA gồm: ác tính, lành tính, không xác định được và không đủ tiêu chuẩn chẩn đoán.
Kết quả FNA không xác định được thường là tổn thương dạng nang có thể lành hoặc ác. Các bệnh nhân này cần được cắt thuỳ tuyến giáp toàn phần và cắt lạnh.
Nhóm FNA không đủ tiêu chuẩn chẩn đoán chiếm 10-12% khi không dùng siêu âm hướng dẫn và tỉ lệ này cải thiện còn 0% khi có sử dụng hướng dẫn của siêu âm.
Xếp hạng lâm sàng theo T,N,M

(T)	Bướu nguyên phát
Tx	Bướu nguyên phát không thể đánh giá được
T0	Không có bướu nguyên phát
T1	Bướu <2 cm
T2	Bướu >2 cm và <4 cm
T3	Bướu >4 cm hoặc xâm lấn ít
T4a	Bướu ăn lan khỏi vỏ bao giáp và xâm lấn bất cứ cấu trúc nào sau đây: mô mềm dưới da, thanh quản, khí quản, thực quản, thần kinh hồi thanh quản
T4b	Bướu xâm lấn màng cân trước cột sống, mạch máu trung thất hoặc bọc quanh động mạch cảnh
T4a*	Bướu (bất kể kích thước) khu trú trong tuyến giáp (chỉ dành cho carcinôm không biệt hoá)
T4b*	Bướu (bất kể kích thước) ăn lan khỏi tuyến giáp (chỉ dành cho carcinôm không biệt hoá)
(N)	Hạch vùng
Nx	Hạch vùng không thể đánh giá được
N0	Không có hạch di căn
N1	Hạch vùng có di căn
N1a	Di căn hạch nhóm VI(hạch trước khí quản và hạch cạnh khí quản gồm hạch trước thanh quản và hạch Delphian)
N1b	Di căn các hạch khác cùng bên, hai bên hoặc hạch cổ đối bên hoặc hạch trung thất trên
(M)	Di căn xa
Mx	Di căn xa không thể đánh giá được
M0	Không có di căn xa
M1	Có di căn xa
Xếp giai đoạn

Carcinôm dạng nhú hoặc nang dưới 45 tuổi:
| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
| Giai đoạn 0 | bất kỳ T | bất kỳ N | M0 |
| Giai đoạn I | bất kỳ T | bất kỳ N | M1 |
Carcinôm dạng nhú hoặc nang, 45 tuổi và lớn hơn và carcinôm dạng tuỷ:
| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
| Giai đoạn 0 | T1 | N0 | M0 |
| Giai đoạn 1 | T2 | N0 | M0 |
| Giai đoạn III | T0 | N1 | M0 |
| Giai đoạn III | T1 T2 T3 | N1a | M0 |
| Giai đoạn IVA | T1 T2 T3 | N1b | M0 |
| Giai đoạn IVA | T4a | N0 N1 | M0 |
| Giai đoạn IVB | T4b | Bất kỳ N | M0 |
| Giai đoạn IVC | Bất kỳ T | Bất kỳ N | M1 |
Carcinôm không biệt hoá (tất cả các trường hợp là giai đoạn IV):
| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
| Giai đoạn IVA | T4a | Bất kỳ N | M0 |
| Giai đoạn IVB | T4b | Bất kỳ N | M0 |
| Giai đoạn IVC | Bất kỳ T | Bất kỳ N | M1 |
Điều trị > Nguyên tắc

Phẫu trị là phương pháp điều trị chính yếu cho tất cả các loại carcinôm tuyến giáp.
Liệu pháp kích tố đè nén được chỉ định cho hầu hết các trường hợp carcinôm tuyến giáp biệt hoá tốt
Liệu pháp 131I được chỉ định cho các trường hợp carcinôm tuyến giáp biệt hoá tốt có nguy cơ cao như lớn tuổi (trên 45 tuổi), bướu lớn (trên 4 cm), xâm lấn vỏ bao giáp hoặc di căn xa
Xạ trị ngoài và hoá trị dành cho các trường hợp carcinôm tuyến giáp biệt hoá kém hay không biệt hoá
Điều trị > Phương pháp

Phẫu thuật: mức độ rộng của phẫu thuật còn bàn cãi dựa vào kích thước, mức độ xâm lấn, diễn tiến của bướu, phẫu thuật để tạo thuận lợi cho điều trị hỗ trợ sau đó và theo dõi bệnh.
Các loại phẫu thuật được chấp nhận hiện nay là:
Cắt thuỳ giáp toàn phần.
Cắt giáp quá bán (subtotal thyroidectomy) chừa lại khoảng 2-4 gram mô giáp.
Cắt giáp gần toàn phần (neartotal thyroidectomy) chừa lại khoảng 1 gram mô giáp và
Cắt giáp toàn phần.
Biến chứng phẫu thuật: liệt thần kinh hồi thanh quản và suy giáp khoảng 1%.
Nạo hạch cổ chức năng (nhóm II, III,IV, VI) thường được lựa chọn nhất
Liệu pháp kích tố đè nén: dựa vào cơ chế phản hồi ngược, dùng thyroxin liều cao để ức chế TSH, kìm hãm sự phát triển của bướu trong các trường hợp carcinôm tuyến giáp biệt hoá tốt. Liều dùng được cân nhắc với tác dụng phụ của điều trị trên tim mạch, xương, và độc giáp trạng nhất là ở người lớn tuổi. Nồng độ TSH trong máu được duy trì trong khoảng 0,1-0,5 mU/L ở nhóm nguy cơ thấp và nhỏ hơn 0,01 mU/l ở nhóm nguy cơ cao
Liệu pháp 131I: dựa vào cơ chế hấp thu iod của các carcinôm biệt hoá tốt. Liệu pháp này được dùng hỗ trợ sau mổ để diệt mô giáp hay bướu còn sót và trong các trường hợp di căn xa có bắt iod. Liều 131I từ 30 mCi đến 200 mCi tuỳ vào tuổi, mức độ xâm lấn của các bướu hoặc vị trí di căn xa.
Xạ trị ngoài dành cho các trường hợp carcinôm biệt hoá không phẫu thuật được hoặc không bắt iod, hỗ trợ sau mổ các trường hợp carcinôm dạng tuỷ hoặc carcinôm không biệt hoá.
Hoá trị ít có vai trò trong carcinôm biệt hoá tốt.
Điều trị > Chỉ định > Đối với carcinôm tuyến giáp biệt hoá tốt

Cắt trọn thuỳ chỉ định cho các trường hợp kích thước bướu nhỏ hơn hay bằng 1,5 cm và có nguy cơ thấp kèm theo thyroxin sau mổ
Cắt giáp gần toàn phần hay toàn phần dùng cho các trường hợp có nguy cơ cao. Sau đó dùng liệu pháp 131I và thyroxin sau mổ.
Nạo hạch cổ được chỉ định khi có hạch cổ sờ thấy trên lâm sàng hay siêu âm nghi ngờ, hoặc trong lúc mổ nghi ngờ hạch di căn có thể cắt lạnh để quyết định điều trị.
Điều trị > Chỉ định > Đối với carcinôm dạng tuỷ

Cắt giáp toàn phần, nạo hạch cổ phòng ngừa một bên khi bướu lớn hơn 1 cm và hai bên trong các trường hợp di truyền và xạ trị bổ túc sau mổ khi có nguy cơ tái phát cao. Không có vai trò của liệu pháp 131I.
Điều trị > Chỉ định > Đối với carcinôm không biệt hoá

Cắt giáp toàn phần và nạo hạch cổ phòng ngừa nếu bướu còn khu trú, phẫu thuật giảm thiểu bướu không có lợi vì bướu phát triển nhanh. Xạ trị ngoài và hoá trị được chỉ định trong các trường hợp bệnh tiến xa
Tiên lượng

Hầu hết carcinôm tuyến giáp biệt hoá tốt. Carcinôm dạng nhú sống còn 5 năm 95% và 10 năm 90%. Carcinôm dạng nang sống còn 5 năm 90% và 10 năm là 70%.
Các yếu tố nguy cơ tái phát: lớn tuổi, bướu to, bướu xâm lấn khỏi tuyến giáp và phẫu thuật lần đầu không đủ rộng.
Carcinôm dạng tuỷ sống còn 5 năm và 10 năm lần lượt là 90% và 86%.
Carcinôm không biệt hoá thường gặp ở giai đoạn IV, ít có cơ hội phẫu thuật tận gốc, sống còn trung bình là 1 năm.
Có nhiều bảng tiên lượng cho ung thư tuyến giáp biệt hoá tốt, dưới đây là một số bảng tiên lượng được áp dụng tương đối phổ biến trên thế giới:
Tiên lượng > Phân nhóm nguy cơ

Cách phân nhóm AMES (age, metastasis, extent, size) và DAMES (definition, + AMES)
| AMES | Thấp |  | Cao |
| --- | --- | --- | --- |
| Tuổi | Nam <41, Nữ < 51 |  | Nam > 40, Nữ > 50 |
| Di căn | Không có |  | Có di căn đến chỗ khác |
| Phạm vi | Loại nhú hay nang nội giáp, lan ít vào vỏ |  | Loại nhú hay nang  ngoại giáp, lan nhiều chung quanh |
| Cỡ | <5 cm |  | > 5 cm |
| Định nhóm | A: Tuổi trong nhóm thấp nguy cơ không có di căn |  | A: Có di căn |
|  | B: Tuổi trong nhóm nguy cơ cao không có di căn phạm vi và cỡ trong nhóm nguy cơ thấp |  | B: Tuổi trong nhóm nguy cơ cao và phạm vi hoặc cỡ trong nhóm nguy cơ cao |
| DAMES | Thấp | Trung | Cao |
| Định nhóm | Nguy cơ thấp AMES + nguyên bội | Nguy cơ thấp AMES + lệch bội lẻ | Nguy cơ cao AMES + lệch bội lẻ |
Công thức tiên lượng AGES (age, grade, extent, size)
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| Phân định |  | Thí dụ |
| Tuổi (năm) | x 0,05 | 60 tuổi x 0,05 = 3 |
| Giai đoạn | II + 1 III - IV + 3 | Giai đoạn II 1 |
| Phạm vi | nếu ngoại giáp + 1 hay di căn +3 | ngoại giáp 1 |
| Cỡ (cm đường kính dài nhất) | x0,2 | 0,5 cm x 0,2 = 0,1 |
| Tổng số |  | 5,1 |
| Nguy cơ | Thấp | 0-3.99 |
| Nguy cơ | Trung | 4-4.99 |
| Nguy cơ | Cao | 5-5.99 |
| Nguy cơ | Cực cao | trên 6 |
Công thức MACIS (metastasis, age, complete removal, invasion, size)
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| Phân định |  | Thí dụ |
| Tuổi (năm) | = 3,1 (nếu <39)  x 0,08 (nếu >40), | tuổi 23 = 3.1  60 tuổi x 0,08 = 4,8 |
| Cỡ (cm đường kính dài nhất) | 0.3 x | 0,5 cm x 0,3 = 0,15 |
| Mổ không sạch | +1 | Mổ sạch +0 |
| Ăn lan chung quanh | +1 | Có lan ra +1 |
| Di căn | +3 | không di căn +0 |
| Tổng số |  | 5,95 |
| Nguy cơ | Thấp | 0-5,99 |
| Nguy cơ | Trung | 6-6.99 |
| Nguy cơ | Cao | 7-7.99 |
| Nguy cơ | Cực cao | trên 8 |
Tiên lượng cho từng nhóm nguy cơ trên
| Nguy cơ theo nhóm> AMES | Thấp (%)> AMES | Trung (%)> AMES | Cao (%)> AMES | Cực cao (%)> AMES |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Cơ hội sống thêm | 98 |  | 54 |  |
| Hết bệnh | 95 |  | 45 |  |
DAMES
| Hết bệnh | 92 | 45 | 0 |  |
Tiên lượng theo tuổi
| Số TL | <4 | 4-5 | 5-6 | >6 |
| Sống thêm 20 năm | 99 | 80 | 33 | 13 |
Tiên lượng theo tuổi MACIS
| Số TL | <6 | 6-7 | 7-8 | >8 |
| Sống thêm 20 năm | 99 | 89 | 56 | 24 |
Tuyến giáp
Khối U tạo nên ung thư
Phyllanthus eurisladro

| Phyllanthus eurisladro> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Malpighiales
Họ (familia): Phyllanthaceae
Chi (genus): Phyllanthus
Loài (species): P. eurisladro
Danh pháp hai phần
Phyllanthus eurisladro Mart. ex Colla 
Phyllanthus eurisladro là một loài thực vật có hoa trong họ Diệp hạ châu. Loài này được Mart. ex Colla miêu tả khoa học đầu tiên năm 1836.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Phyllanthus eurisladro”. Truy cập ngày 25 tháng 6 năm 2013.
Yedibölük, Kozluk

| Yedibölük |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
YedibölükVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Batman
Huyện: Kozluk
Dân số (2011)
 • Tổng cộng: 593 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Yedibölük là một xã thuộc huyện Kozluk, tỉnh Batman, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 593 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Batman”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Bản gốc lưu trữ ngày 17 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 12 tháng 9 năm 2012.
Phyllanthus erythrotrichus

| Phyllanthus erythrotrichus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Malpighiales
Họ (familia): Phyllanthaceae
Chi (genus): Phyllanthus
Loài (species): P. erythrotrichus
Danh pháp hai phần
Phyllanthus erythrotrichus C.B.Rob. 
Phyllanthus erythrotrichus là một loài thực vật có hoa trong họ Diệp hạ châu. Loài này được C.B.Rob. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1911.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Phyllanthus erythrotrichus”. Truy cập ngày 25 tháng 6 năm 2013.
Vũ Đức Khuê

Vũ Đức Khuê là quan đại thần triều Nguyễn thời vua Minh Mệnh. Ông là người đã gửi sớ lên triều đình bày tỏ quan điểm về vấn đề cấm buôn bán với phương Tây. Theo ông, phương Tây giàu có là nhờ buôn bán, hễ đâu cơ lợi là họ cố sức giành cho kỳ được. Vì vậy triều đình cần phải ngăn chặn quan hệ với phương Tây từ sớm, nên đóng cửa cự tuyệt đẻ họ coi ta như trời, không biết đâu mà lường. ta không thèm cùng họ tính cái lợi trước mắt
Vistula River Gorge of Lesser Poland

Lesser Poland Gorge of the Vistula (Polish: (Ba Lan: Małopolski Przełom Wisły) là một khu vực địa lý nằm ở trung tâm miền Đông của Ba Lan, mà thuộc về hành chính của ba voivodeships Ba Lan - lần lượt là Lublin, Masovian, và Świętokrzyskie. Hẻm núi phần lớn được tạo ra bởi thung lũng Vistula, với hai vùng cao Ba Lan ở hai bên bờ sông - Lesser Ba Lan (hoặc Małopolska) ở phía tây và Vùng đất Lublin ở phía đông. Hẻm núi dài khoảng 70 km, kéo dài từ thị trấn Zawichost ở phía nam, đến Puławy ở phía bắc. Nó hẹp đáng kể, chỉ rộng đến 3 km. Ở một số nơi, bờ thung lũng Vistula rất dốc, cao tới 70 mét so với mực nước.
Vùng này bao gồm một vùng đất nông nghiệp đông dân, với hai thị trấn chính; thị trấn Kazimierz Dolny lịch sử và thị trấn Annopol. Các thị trấn khác lần lượt là Józefów, Bochotnica, Janowiec và Wilków. Hẻm núi là một trong một số khu vực được bảo vệ được chỉ định trong lãnh thổ Natura 2000 của mạng lưới sinh thái của Liên minh Châu Âu quanh sông Vistula và Pilica (trong tổng số khoảng 500 địa điểm Natura 2000 ở Ba Lan). Chúng được liệt kê là - Natura 2000 PLB 14000 và Natura 2000 PLH 060045.
Physaria mexicana

| Physaria mexicana> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Brassicales
Họ (familia): Brassicaceae
Chi (genus): Physaria
Loài (species): P. mexicana
Danh pháp hai phần
Physaria mexicana (Rollins) O'Kane & Al-Shehbaz, 2002 
Physaria mexicana là một loài thực vật có hoa trong họ Cải. Loài này được (Rollins) O'Kane & Al-Shehbaz mô tả khoa học đầu tiên năm 2002.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Physaria mexicana”. Truy cập ngày 15 tháng 6 năm 2013.
Volatinia jacarina

| Volatinia jacarina |
| --- | --- |
A male blue-black grassquit at Manduri, São Paulo State, Brazil
A female blue-black grassquit at Manduri, São Paulo State, Brazil 
Tình trạng bảo tồn
 Ít quan tâm  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Aves
Bộ (ordo): Passeriformes
Họ (familia): Thraupidae
Chi (genus):  Volatinia  L. Reichenbach, 1850
Loài (species): V. jacarina
Danh pháp hai phần
Volatinia jacarina (Linnaeus, 1766) 
Volatinia jacarina là một loài chim trong họ Thraupidae.
Chú thích

↑  BirdLife International (2012). “Volatinia jacarina”. Sách Đỏ IUCN các loài bị đe dọa. Phiên bản 2013.2. Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế. Truy cập ngày 26 tháng 11 năm 2013.
↑  Clements, J. F.; Schulenberg, T. S.; Iliff, M. J.; Wood, C. L.; Roberson, D.; Sullivan, B.L. (2012). “The eBird/Clements checklist of birds of the world: Version 6.7”. Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.
Physaria montana

| Physaria montana> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Brassicales
Họ (familia): Brassicaceae
Chi (genus): Physaria
Loài (species): P. montana
Danh pháp hai phần
Physaria montana (A. Gray) Greene, 1891 
Physaria montana là một loài thực vật có hoa trong họ Cải. Loài này được (A. Gray) Greene miêu tả khoa học đầu tiên năm 1891.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Physaria montana”. Truy cập ngày 15 tháng 6 năm 2013.
Vistarino

Vistarino là một đô thị ở tỉnh Pavia trong vùng Lombardia, có cự ly khoảng 30 km về phía đông nam của Milan và khoảng 13 km về phía đông của Pavia. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 1.189 người và diện tích là 9,2 km².
Đô thị Vistarino có các frazione (subdivision) Vivente.
Vistarino giáp các đô thị: Albuzzano, Copiano, Cura Carpignano, Filighera, Magherno, Marzano, Roncaro, Torre d'Arese.
Zingiber gracile

| Zingiber gracile> Tình trạng bảo tồn |
| --- | --- |
 Thiếu dữ liệu  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
(không phân hạng): Commelinids
Bộ (ordo): Zingiberales
Họ (familia): Zingiberaceae
Phân họ (subfamilia): Zingiberoideae
Tông (tribus): Zingibereae
Chi (genus): Zingiber
Loài (species): Z. gracile
Danh pháp hai phần
Zingiber gracile Jack, 1820 
Zingiber gracile là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được William Jack miêu tả khoa học đầu tiên năm 1820.
Tên gọi địa phương tại Mallacca là mempoyang.
Mẫu định danh

Mẫu định danh: Curtis C. s.n.; thu thập tháng 4 năm 1890 ở tọa độ khoảng 5°24′0″B 100°14′20″Đ﻿ / ﻿5,4°B 100,23889°Đ﻿ / 5.40000; 100.23889, tại một thác nước trên đảo Penang, bang Penang, Malaysia. Mẫu neotype (lectotype) được lưu giữ tại Vườn Thực vật Singapore (SING). Không còn mẫu xác thực của Jack đối với loài này.
Các mẫu khác gồm có Burkill 16141, Fox 12708, Foxworthy & Burkill s.n. (tháng 11 năm 1921), Mohd. Shah 2460, Ridley 1640, Ridley 7235, Ridley 12700. Các mẫu King's Coll. 7954, Hullett's 854 mà Baker (1892) đề cập có lẽ là Z. elatius và Z. aurantiacum.
Lịch sử phân loại

Ridley (1899) bổ sung vào mô tả Z. gracile của Jack và thêm một thứ là Z. gracile var. elatior. Holttum (1950) công nhận 4 thứ của Z. gracile là Z. gracile var. gracile (nguyên chủng), Z. gracile var. elatior, Z. gracile var. aurantiacum, Z. gracile var. petiolatum; nhưng Theilade (1998) đã nâng cấp 3 thứ đề cập sau thành 3 loài độc lập, tương ứng là Z. elatior, Z. aurantiacum và Z. petiolatum; với kích thước tổng thể của các loài này là lớn hơn so với Z. gracile.
Schumann (1904) xếp Z. gracile trong tổ Lampugium (= Zingiber). Thuộc nhóm Zingiber gracile trong tổ Zingiber, bao gồm Z. aurantiacum, Z. elatius, Z. gracile, Z. kelantanense, Z. petiolatum, Z. raja, Z. singapurense và Z. sulphureum.
Phân bố

Loài này có tại Malaysia bán đảo; với các hồ sơ ghi chép về sự hiện diện tại Myanmar, Việt Nam và Thái Lan (trừ khu vực cực nam Thái Lan) và đảo Sumatra (Indonesia) là đáng nghi vấn, do Z. gracile và các loài có quan hệ họ hàng gần trong tổ hợp Z. gracile là cây thảo thường xanh, trong khi 3 quốc gia nghi vấn trên đây có khí hậu gió mùa, không phù hợp với cây thảo thường xanh. Theilade (1998) cho rằng loài này có tại các bang Penang, Johor, Malacca, Pahang, Perak, Selangor.
Mô tả

Các mô tả của Baker (1892), Ridley (1899), Schumann (1904) và Holttum (1950) dường như là sự pha trộn các đặc trưng của 4 loài theo nghĩa của Theilade (1998).
Mô tả dưới đây lấy theo Jack (1820), Holttum (1950, phần dạng điển hình) và Theilade (1998):
Thân mọc thẳng đứng, hơi uốn ngược, thuôn tròn và nhẵn, cao 60–100 cm. Lá ~8, mọc so le, gần như không cuống trên bẹ của nó, thuôn dài-hình mác rộng tới hình mác, hình trứng-hình mác, dài 15-18(-25) cm, rộng 4 cm, đỉnh thon nhỏ nhọn thon, đáy hẹp hình nêm, nguyên, mặt trên nhẵn nhụi, bóng, mặt dưới và gân giữa hơi có lông tơ hay lông lụa, màu xanh lục từ nhạt đến tươi. Các bẹ nhẵn, với lưỡi bẹ 2 thùy, dài 1,5-1,8 cm, rất mỏng, khô xác, với các đốm đen, thường xé rách ở rìa. Cán hoa thẳng đứng, cao 10–30 cm, được các bẹ so le màu từ hồng tươi đến đỏ thắm bao bọc. Cành hoa bông thóc thuôn dài-hình trụ, thuôn dài, thanh mảnh, ~15 × 1,5 cm, nhiều màu sắc, với các lá bắc xếp lợp. Lá bắc hình trứng nhọn, 3,5-5 × 2 cm, màu từ hồng tươi tới da cam khi non, sau chuyển thành đỏ tươi hay đỏ thắm, ngắn hơn hoa, có lông tơ, đỉnh nhọn. Lá bắc trong (lá bắc con) hay tổng bao bao quanh đáy mỗi hoa, dài 1,8-2,5 cm, mỏng, ngắn hơn đài hoa. Đài hoa dài 2,5–3 cm, chỉ khoảng một nửa chiều dài tràng hoa, dạng màng, cong, chẻ một bên. Tràng hoa dài 6 cm, màu trắng ánh vàng tới màu kem, 3 thùy, mỗi thùy dài 1,5–2 cm; các phần nhọn thon, phần trên dài hơn và nằm đè lên; phiến trong dài tới 6 cm, một cánh môi; cánh môi 3 thùy, thùy giữa dài 2,2 cm, đỉnh tù hoặc chẻ đôi, với các mép đảo ngược; các thùy bên dài 0,2 cm, hình xoan. Bao phấn kết thúc bằng một sừng uốn cong vào. Phấn hoa hình cầu, có vân nổi như vỏ não. Bầu nhụy 3 ngăn. Vòi nhụy hình chỉ, dài hơn sừng của bao phấn, được 2 thể nhỏ thẳng ôm ở đáy. Quả nang dài 2,5 cm, nhẵn nhụi. Hạt nhiều, màu nâu hạt dẻ.
Chú thích

Tư liệu liên quan tới Zingiber gracile tại Wikimedia Commons
Dữ liệu liên quan tới Zingiber gracile tại Wikispecies
Vườn thực vật hoàng gia Kew; Đại học Harvard; Australian Plant Name Index (biên tập). “Zingiber gracile”. International Plant Names Index.
1 2  Olander, S.B. (2020). “Zingiber gracile”. Sách đỏ IUCN về các loài bị đe dọa. 2020: e.T117456744A124284752. doi:10.2305/IUCN.UK.2020-2.RLTS.T117456744A124284752.en. Truy cập ngày 21 tháng 12 năm 2021.
1 2 3  Jack W., 1820. Descriptions of Malayan Plants: Zingiber gracile. Malayan Miscellanies 1(1): 1-2.
↑  The Plant List (2010). “Zingiber gracile”. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2013.
1 2 3 4 5  Theilade I., 1998. Revision of the genus Zingiber in Peninsular Malaysia: Zingiber gracile. Gardens' Bulletin. Singapore 48(1-2): 207-236, xem trang 231-232.
↑  Zingiber gracile trong Zingiberaceae Resource Centre. Tra cứu ngày 18-5-2021.
1 2  Ridley H. N., 1899. The Scitamineae of the Malay peninsula: Zingiber gracile. Journal of the Straits Branch of the Royal Asiatic Society 32: 130.
1 2 3  Holttum R. E., 1950. The Zingiberaceae of the Malay peninsula: Zingiber gracile. Gardens' Bulletin. Singapore 13(1): 63-65.
↑  Theilade I., 1998. Revision of the genus Zingiber in Peninsular Malaysia. Gardens' Bulletin. Singapore 48(1-2): 207-236, xem trang 211.
1 2  Schumann K. M., 1904. IV. 46. Zingiberaceae: Zingiber gracile trong Engler A., 1904. Das Pflanzenreich Heft 20: 167.
↑  J. Leong-Škorničková, A. Thame & P.T. Chew, 2014. Notes on Singapore native Zingiberales I: A new species of Zingiber and notes on the identities of two further Zingiber taxa. Gardens' Bulletin Singapore 66(2): 153-167.
↑  Zingiber gracile trong Plants of the World Online. Tra cứu ngày 18-5-2021.
↑  Baker J. G., 1892. Order CXLIX. Scitamineae: Zingiber gracile trong Hooker J. D., 1892. The Flora of British India 6(18): 246-247.
| --- | --- |
Thẻ nhận dạng đơn vị phân loại:  Wikidata: Q15335768  EoL: 986847  GBIF: 2757176  IPNI: 798344-1  IUCN: 117456744  Plant List: kew-273281  POWO: urn:lsid:ipni.org:names:798344-1  Tropicos: 100279040  WCSP: 273281
Quan điểm phát triển khoa học

Quan điểm phát triển khoa học (科学发展观, phiên âm Hán Việt: Khoa học phát triển quan) là một học thuyết của Hồ Cẩm Đào, nối tiếp học Thuyết Ba Đại Diện của Giang Trạch Dân. Học thuyết được đưa ra vào Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ 18 Đảng Cộng sản Trung Quốc (11/2012). Cùng với chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Mao Trạch Đông, lý luận Đặng Tiểu Bình và tư tưởng "3 đại diện", trở thành tư tưởng chỉ đạo của Đảng Cộng sản Trung Quốc.
Hoàn cảnh ra đời

Tại Đại hội Đại biểu Toàn quốc lần thứ 18 Đảng Cộng sản Trung Quốc (11/2012), Tổng Bí thư Hồ Cẩm Đào đã trình bay bản báo cáo chính trị nhan đề "Kiên quyết tiến theo con đường Chủ nghĩa xã hội đặc sắc Trung Quốc, phấn đấu hoàn thành xây dựng toàn diện xã hội khá giả", trong đó khẳng định: "Hệ thống lý luận xã hội chủ nghĩa đặc sắc Trung Quốc là hệ thống lý luận khoa học, bao gồm Lý luận Đặng Tiểu Bình, Tư tưởng quan trọng "Ba đại diện", quan điểm phát triển khoa học là sự kiên trì và phát triển Chủ nghĩa Mác-Lê và Tư tưởng Mao Trạch Đông".
Pidonia seorsa

| Pidonia seorsa> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Pidonia
Loài (species): P. seorsa
Danh pháp hai phần
Pidonia seorsa Holzschuh, 1991 
Pidonia seorsa là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.