Thủ Dầu Một
Lịch sử > Lịch sử hành chính

Dưới thời nhà Nguyễn, vùng đất Thủ Dầu Một ngày nay là trung tâm huyện Bình An, phủ Phước Long, tỉnh Biên Hòa. Lỵ sở huyện Bình An khi đó đặt tại thôn Phú Cường thuộc tổng Bình Điền.
Đến thời Pháp thuộc, huyện Bình An tách khỏi tỉnh Biên Hòa để thành lập tỉnh Thủ Dầu Một. Tỉnh Thủ Dầu Một được chia thành 3 quận: Châu Thành, Hớn Quản, Bù Đốp. Lúc này, làng Phú Cường vừa đóng vai trò là quận lỵ quận Châu Thành và tỉnh lỵ tỉnh Thủ Dầu Một. Dân số vào thập niên 1930 là 6.700 người.
Tháng 8 năm 1948, Ủy ban kháng chiến hành chính Nam Bộ quyết định tách 2 xã Chánh Hiệp và Phú Cường thuộc huyện Châu Thành để thành lập thị xã Thủ Dầu Một. Thị xã được chia thành 3 hộ trung tâm và 2 xã.
Năm 1956, chính quyền Việt Nam Cộng hòa chia tỉnh Thủ Dầu Một thành 3 tỉnh Bình Dương, Bình Long và Phước Long. Tỉnh lỵ tỉnh Bình Dương đặt tại Thủ Dầu Một nhưng lúc này đổi tên thành Phú Cường, về mặt hành chính thuộc xã Phú Cường, quận Châu Thành.
Tháng 2 năm 1976, 3 tỉnh: Bình Dương, Bình Long và Phước Long hợp nhất thành tỉnh Sông Bé. Thị xã Thủ Dầu Một trở thành tỉnh lỵ của tỉnh Sông Bé, ban đầu, thì thị xã Thủ Dầu Một gồm có 5 đơn vị hành chính cấp xã, bao gồm 3 phường: Chánh Nghĩa, Hiệp Thành, Phú Cường và 2 xã: Chánh Mỹ, Phú Thọ.
Ngày 11 tháng 3 năm 1977, Hội đồng chính phủ ban hành quyết định số 55-CP.Theo đó, sáp nhập 5 xã: Định Hòa, Phú Hòa, Phú Mỹ, Tân An và Tương Bình Hiệp thuộc huyện Châu Thành vừa giải thể về thị xã Thủ Dầu Một quản lý.
Ngày 6 tháng 11 năm 1996, ngay sau khi tỉnh Sông Bé được thành ra thành 2 tỉnh: Bình Phước và Bình Dương, thì thị xã Thủ Dầu Một đã trở lại là tỉnh lỵ của tỉnh Bình Dương.
Ngày 28 tháng 5 năm 1997,Chính phủ ban hành Nghị định 54-CP.Theo đó, Chuyển 2 xã Phú Hòa, Phú Thọ thành 2 phường có tên tướng ứng.
Ngày 10 tháng 12 năm 2003, Chính phủ ban hành Nghị định số 156/2003/NĐ-CP. Theo đó:
Điều chỉnh địa giới hành chính 2 phường Phú Hòa, Phú Thọ
Điều chỉnh một phần diện tích tự nhiên và quy dân số của xã Định Hoà vào xã Tương Bình Hiệp
Thành lập phường Phú Lợi trên cơ sở điều chỉnh một phần diện tích tự nhiên và quy dân số của phường Phú Hoà.
Thành lập xã Hiệp An trên cơ sở điều chỉnh một phần diện tích tự nhiên và quy mô dân số của 2 xã Tân An, Tương Bình Hiệp.
Ngày 23 tháng 1 năm 2007, thị xã Thủ Dầu Một được Bộ Xây dựng công nhận là đô thị loại III theo quyết định số 115/QĐ-BXD.
Ngày 9 tháng 6 năm 2008, Chính phủ ban hành Nghị định số 73/2008/NĐ-CP.Theo đó:
Điều chỉnh địa giới hành chính 3 phường Chánh Nghĩa, Phú Lợi, Phú Thọ và 2 xã Tân An, Tương Bình Hiệp
Thành lập phường Hiệp An trên cơ sở toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số của xã Hiệp An và điều chỉnh một phần diện tích tự nhiên và quy mô dân số của xã Tương Bình Hiệp
Chuyển 2 xã Định Hòa, Phú Mỹ thành 2 phường có tên tương ứng
Sau khi điều chỉnh địa giới hành chính và thành lập một số phường, thị xã Thủ Dầu Một có 9 phường và 3 xã.
Ngày 11 tháng 8 năm 2009, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 36/NQ-CP. Theo đó:
Điều chỉnh địa giới hành chính của 2 huyện: Tân Uyên (gồm xã Phú Chánh và một phần 2 xã Tân Hiệp, Tân Vĩnh Hiệp) và Bến Cát (gồm một phần xã Hòa Lợi) cùng với 4.700 người của khu liên hợp công nghiệp - dịch vụ - đô thị vào thị xã Thủ Dầu Một
Thành lập phường Hòa Phú trên cơ sở điều chỉnh một phần diện tích tự nhiên và quy mô dân số của 2 phường Định Hòa, Phú Mỹ và 2 xã Hòa Lợi, Phú Chánh cùng với 1.500 người của khu Liên hợp công nghiệp – dịch vụ - đô thị.
Thành lập phường Phú Tân trên cơ sở điều chỉnh một phần diện tích tự nhiên và quy mô dân số của phường Phú Mỹ và 3 xã Phú Chánh, Tân Hiệp, Tân Vĩnh Hiệp cùng với 3.200 người còn lại của khu Liên hợp công nghiệp – dịch vụ - đô thị.
Sau khi mở rộng và thành lập 2 phường, thị xã Thủ Dầu Một có 11 phường và 3 xã.
Ngày 2 tháng 5 năm 2012, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 11/NQ-CP. Theo đó, thành lập thành phố Thủ Dầu Một trên cơ sở toàn bộ 11.866,61 ha diện tích tự nhiên và 244.277 người của thị xã Thủ Dầu Một.
Ngày 29 tháng 12 năm 2013, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 136/NQ-CP.Theo đó:
Chuyển 3 xã Chánh Mỹ, Tân An, Tương Bình Hiệp thành 3 phường có tên tương ứng.
Thành phố Thủ Dầu Một có 14 phường như hiện nay.
Ngày 8 tháng 7 năm 2014, thành phố Thủ Dầu Một được Thủ tướng Chính phủ công nhận là đô thị loại II theo Quyết định số 1120/QĐ-TTg.
Ngày 6 tháng 12 năm 2017, thành phố Thủ Dầu Một được Thủ tướng Chính phủ công nhận là đô thị loại I trực thuộc tỉnh Bình Dương theo Quyết định số 1959/QĐ-TTg.
Như vậy, tính đến thời điểm này, thành phố Thủ Dầu Một là đô thị loại I thứ ba của khu vực Đông Nam Bộ, sau Vũng Tàu và Biên Hòa.