stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Hành chính Đại Việt thời Lê sơ
Chính quyền địa phương > Thái Nguyên/Ninh Sóc

Thời Lê Thái Tổ thuộc Bắc đạo, năm 1466 đặt thừa tuyên Thái Nguyên, năm 1469 đổi là thừa tuyên Ninh Sóc. Gồm các phủ:
Phủ Phú Bình gồm các huyện: Phổ Yên, Đại Từ, Tư Nông (Phú Bình hiện nay), Bình Nguyên (Bình Xuyên, Vĩnh Phúc hiện nay), Đồng Hỷ, Văn Lãng, Võ Nhai, Phú Lương và châu Định Hóa (huyện Định Hóa hiện nay).
Phủ Thông Hóa (tỉnh Bắc Kạn hiện nay) gồm huyện Cảm Hóa (Ngân Sơn và Na Rì hiện nay) và châu Bạch Thông (thị xã Bắc Kạn, các huyện Bạch Thông, Chợ Đồn và Chợ Mới hiện nay).
Phủ Cao Bình, vốn là phủ Bắc Bình (tỉnh Cao Bằng hiện nay) gồm các châu: Thạch Lâm (Hòa An, Nguyên Bình và Thạch An hiện nay), Quảng Uyên (Quảng Uyên và Phục Hòa hiện nay), Thượng Lang (Trà Lĩnh và Trùng Khánh hiện nay), Hạ Lang.
Chính quyền địa phương > Tuyên Quang

Thời Lê Thái Tổ thuộc Tây đạo, năm 1466 đặt thừa tuyên Tuyên Quang, năm 1490 đổi là xứ Tuyên Quang, thời Lê Tương Dực đổi là trấn Minh Thuận. Gồm 1 phủ:
Phủ Yên Bình gồm huyện Phúc Yên (Yên Sơn và Hàm Yên hiện nay), và các châu: Vị Xuyên (các huyện Vị Xuyên, Xín Mần, Hoàng Su Phì, Bắc Quang, Quang Bình và thành phố Hà Giang thuộc tỉnh Hà Giang hiện nay. Kèm thêm cả phần đất các động Ngưu Dương (nay là Mã Quan), Hồ Điệp, Phổ Viên thuộc châu Vị Xuyên, mà trong đó gồm có cả vùng Tụ Long, phần đất này nay thuộc các huyện Mã Quan, Ma Lật Pha tỉnh Vân Nam, Trung Quốc), Thu Vật (Yên Bình thuộc Yên Bái hiện nay), Đại Man (Chiêm Hóa hiện nay), Bảo Lạc (thuộc Cao Bằng hiện nay), Lục Yên (thuộc Yên Bái hiện nay).
Chính quyền địa phương > Hưng Hóa

Thời Lê Thái Tổ là 2 lộ Gia Hưng và Quy Hóa thuộc Tây đạo, năm 1466 đặt thừa tuyên Hưng Hóa, năm 1490 đổi là xứ Hưng Hóa, thời Lê Tương Dực đổi là trấn Hưng Hóa. Gồm các phủ:
Phủ Gia Hưng gồm các huyện: Thanh Nguyên (Tân Sơn, Thanh Sơn và Thanh Thủy thuộc Phú Thọ hiện nay), Phù Hoa (Phù Yên thuộc Sơn La hiện nay), Mai Châu (nam Mai Châu thuộc Hòa Bình hiện nay), Mộc Châu (phần còn lại của Mai Châu thuộc Hòa Bình và Mộc Châu thuộc Sơn La hiện nay), Việt Châu (Yên Châu và Bắc Yên hiện nay), Thuận Châu.
Phủ Quy Hóa gồm các huyện: Văn Chấn (thuộc Yên Bái hiện nay), Yên Lập (thuộc Phú Thọ hiện nay), Trấn Yên (thuộc Yên Bái hiện nay), Văn Bàn (thuộc Lào Cai hiện nay), Thủy Vĩ (phía Bắc tỉnh Lào Cai hiện nay).
Phủ An Tây gồm các châu: Chiêu Tấn (thành phố Lai Châu, các huyện Tam Đường và Phong Thổ, Sìn Hồ hiện nay), Quỳnh Nhai (thuộc Sơn La hiện nay), Luân (là huyện Tủa Chùa hiện nay, nằm giữa Quỳnh Nhai và Tuần Giáo), Lai (thị xã Mường Lay và phía nam huyện Nậm Nhùn, huyện Sìn Hồ), châu Tuy Phụ (là khoảng phía bắc huyện Mường Tè tỉnh Lai Châu ngày nay), châu Khiêm (khoảng phần phía nam của các huyện Mường Tè và Nậm Nhùn tỉnh Lai Châu), châu Hoàng Nham (là Mường Tông khoảng huyện Mường Nhé tỉnh Điện Biên), châu Lễ Tuyền (khoảng huyện Lục Xuân châu Hồng Hà tỉnh Vân Nam Trung Quốc), châu Hợp Phì (là khoàng Mường Mì hay Xiềng My, nay là hương Giả Mễ (者米乡, Zhe-mi-xiang) huyện Kim Bình châu Hồng Hà tỉnh Vân Nam), châu Tung Lăng (嵩陵, thổ âm gọi là Phù Phang, không rõ ở đâu), châu Quảng Lăng (廣陵 Mường La, là khoảng hương Mường Lạp, Meng-la-xiāng (勐拉乡) huyện Kim Bình châu Hồng Hà tỉnh Vân Nam Trung Quốc).
Chính quyền địa phương > Thanh Hoá

Thời Lê Thái Tổ thuộc đạo Hải Tây, thời Lê Thái Tông gồm 6 phủ Thiệu Thiên, Hà Trung, Tĩnh Gia, Thanh Đô, Trường Yên, Thiên Quan; năm 1466 đặt thừa tuyên Thanh Hoa; năm 1490 đổi là xứ Thanh Hoa, Lê Tương Dực đổi là trấn Thanh Hoa. Gồm các phủ:
Phủ Thiệu Thiên (tức phủ Thiệu Hóa thời Nguyễn) gồm các huyện: Thụy Nguyên (từng mang tên Ứng Thụy và Lương Giang, tức phía Bắc huyện Thiệu Hóa, phía Bắc huyện Thọ Xuân và phần lớn huyện Ngọc Lặc hiện nay), Vĩnh Ninh (Vĩnh Lộc hiện nay), Đông Sơn (huyện Đông Sơn và một phần huyện Thiệu Hóa, một phần thành phố Thanh Hóa hiện nay), Lôi Dương (một phần các huyện Thọ Xuân, Triệu Sơn, Thiệu Hóa và Thường Xuân hiện nay), Yên Định, Cẩm Thủy, Thạch Thành (một phần Thạch Thành hiện nay), Bình Giang (tây bắc Thạch Thành hiện nay).
Phủ Hà Trung gồm các huyện: Hoằng Hóa (huyện Hoằng Hóa và một phần thành phố Thanh Hóa hiện nay), Thuần Hựu (Hậu Lộc hiện nay), Tống Sơn (huyện Hà Trung và thị xã Bỉm Sơn hiện nay).
Phủ Tĩnh Gia gồm các huyện: Nông Cống (các huyện Như Xuân, Như Thanh, phần lớn huyện Nông Cống và một phần huyện Triệu Sơn hiện nay), Ngọc Sơn (huyện Tĩnh Gia và một phần huyện Nông Cống hiện nay), Quảng Xương (huyện Quảng Xương, thị xã Sầm Sơn và một phần thành phố Thanh Hóa hiện nay).
Phủ Thanh Đô gồm huyện Thọ Xuân (phần lớn huyện Thường Xuân hiện nay, khác với huyện Thọ Xuân hiện tại) và các châu: Quan Gia (gần biên giới Lào hiện nay), Tầm (tây bắc Quan Hóa hiện nay), Lang Chánh, Sầm (Sầm Nưa thuộc Lào hiện nay).
Chính quyền địa phương > Nghệ An

Thời Lê Thái Tổ là 2 lộ Diễn Châu và Nghệ An thuộc đạo Hải Tây, năm 1466 đặt thừa tuyên Nghệ An, năm 1490 đổi là xứ Nghệ An, Lê Tương Dực đổi là trấn Nghệ An. Tương đương 2 tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh hiện nay, gồm các phủ:
Phủ Diễn Châu gồm 2 huyện: Đông Thành (Diễn Châu và Yên Thành hiện nay), Quỳnh Lưu (huyện Quỳnh Lưu, phía đông huyện Nghĩa Đàn và một phần thị xã Thái Hòa hiện nay).
Phủ Anh Đô (thời Thành Thái đổi tên là phủ Anh Sơn) gồm 2 huyện: Hưng Nguyên (huyện Hưng Nguyên và một phần thành phố Vinh hiện nay), Nam Đường (Nam Đàn, Đô Lương và Anh Sơn hiện nay).
Phủ Đức Quang (tức phủ Đức Thọ thời Nguyễn) gồm 6 huyện: La Giang (huyện Đức Thọ, một phần huyện Can Lộc và một phần thị xã Hồng Lĩnh hiện nay), Thiên Lộc (huyện Can Lộc, một phần huyện Lộc Hà và một phần thị xã Hồng Lĩnh hiện nay), Chân Phúc (huyện Nghi Lộc, thị xã Cửa Lò và một phần thành phố Vinh hiện nay), Thanh Giang (huyện Thanh Chương và một phần đất phía tây nam huyện Nam Đàn hiện nay), Hương Sơn (các huyện Hương Sơn, Hương Khê và một phần huyện Vũ Quang hiện nay), Nghi Xuân.
Phủ Hà Hoa gồm 2 huyện: Thạch Hà (huyện Thạch Hà, thành phố Hà Tĩnh và một phần huyện Lộc Hà hiện nay), Kỳ Hoa (Kỳ Anh và Cẩm Xuyên hiện nay).
Phủ Quỳ Châu gồm 2 huyện: Thúy Vân (Quỳ Châu và Quỳ Hợp hiện nay), Trung Sơn (Quế Phong hiện nay).
Phủ Trà Lân (tức phủ Tương Dương thời Nguyễn) gồm 4 huyện: Tương Dương, Kỳ Sơn, Vĩnh Khang (tức huyện Vĩnh Hòa thời Nguyễn, một phần huyện Tương Dương hiện nay), Hội Ninh (tức huyện Hội Nguyên thời Nguyễn, tả ngạn sông Lam từ Thanh Chương đến cửa Rào, một phần các huyện Tương Dương và Con Cuông hiện nay).
Phủ Ngọc Ma (tức phủ Trấn Định thời Nguyễn) gồm 1 châu Trịnh Cao (gồm 12 động) thuộc tỉnh Bolikhamsai của Lào hiện nay.
Phủ Lâm An (tức phủ Trấn Tĩnh thời Nguyễn) gồm 1 châu Quy Hợp gồm 12 động và 11 sách, vốn là đất Bồn Man nay khoảng huyện Hương Khê, Hà Tĩnh và huyện Nakai, Khăm Muộn của Lào, đầu nguồn của sông Ngàn Sâu.
Phủ Trấn Ninh: là đất Bồn Man, nhập vào Đại Việt từ thời Lê Thánh Tông, gồm 7 huyện: Quang Vinh, Minh Quảng, Cảnh Thuần, Kim Sơn, Thanh Vị, Châu Lang, Trung Thuận, đều thuộc Lào hiện nay.
Chính quyền địa phương > Thuận Hóa

Thời Lê Thái Tổ là 2 lộ Tân Bình và Thuận Hóa thuộc đạo Hải Tây, năm 1466 đặt thừa tuyên Thuận Hóa, năm 1490 đổi là xứ Thuận Hóa, Lê Tương Dực đổi là trấn Thuận Hóa. Gồm các phủ:
Phủ Tân Bình (năm 1604, đổi tên là phủ Quảng Bình) gồm các huyện: Khang Lộc (Quảng Ninh, Quảng Bình hiện nay), Lệ Thủy và các châu: Minh Linh (các huyện Vĩnh Linh, Gio Linh, Cam Lộ và bắc huyện Hướng Hóa thuộc Quảng Trị hiện nay), Bố Chính (các huyện Quảng Trạch, Bố Trạch, Tuyên Hóa và thị xã Ba Đồn, tỉnh Quảng Bình hiện nay).
Phủ Triệu Phong gồm các huyện: Vũ Xương (Triệu Phong hiện nay), Hải Lăng, Đan Điền (Quảng Điền và một phần Phong Điền hiện nay), Kim Trà (thị xã Hương Trà và một phần Phong Điền hiện nay), Tư Vang (Phú Vang, thị xã Hương Thủy và Phú Lộc hiện nay), Điện Bàn (cả thành phố Đà Nẵng và bắc Quảng Nam hiện nay).
Chính quyền địa phương > Quảng Nam

Năm 1471, vùng đất phía Nam Thuận Hóa mới chiếm được từ Chiêm Thành được đặt thành đạo thừa tuyên thứ 13, gọi là Quảng Nam. Gồm các phủ:
Phủ Thăng Hoa (sau là Thăng Bình) gồm các huyện: Lê Giang (Thăng Bình hiện nay), Hà Đông (Tam Kỳ hiện nay), Duy Xuyên.
Phủ Tư Nghĩa (sau đổi thành phủ Quảng Nghĩa, tỉnh Quảng Ngãi hiện nay) gồm các huyện: Nghĩa Giang (Tư Nghĩa và một phần Nghĩa Hành hiện nay), Mộ Hoa (Mộ Đức và một phần Đức Phổ hiện nay).
Phủ Hoài Nhơn (sau đổi thành phủ Quy Nhơn, tỉnh Bình Định hiện nay) gồm các huyện: Bồng Sơn (Hoài Nhơn và một phần Hoài Ân hiện nay), Phù Ly (Phù Mỹ và Phù Cát hiện nay), Tuy Viễn (An Nhơn và Tuy Phước hiện nay).
Chú thích

1 2  Viện Sử học, sách đã dẫn, tr 154
↑  Viện sử học, sách đã dẫn, tr 149-150
↑  Đào Duy Anh, sách đã dẫn, tr 172-173
↑  Đào Duy Anh, sách đã dẫn, tr 174-179
↑  Đào Duy Anh, sách đã dẫn, tr 179-180
↑  Đào Duy Anh, sách đã dẫn, tr 181-183
↑  Đào Duy Anh, sách đã dẫn, tr 183-185
↑  Đào Duy Anh, sách đã dẫn, tr 186
↑  Đào Duy Anh, sách đã dẫn, tr 187
1 2  Đào Duy Anh, sách đã dẫn, tr 191-192
↑  Đào Duy Anh, sách đã dẫn, tr 190-191
↑  Đào Duy Anh, sách đã dẫn, tr 193-196
↑  Đào Duy Anh, sách đã dẫn, tr 195
↑  Đào Duy Anh, sách đã dẫn, tr 196
↑  Đào Duy Anh, sách đã dẫn, tr 196-198
↑  Đại Nam nhất thống chí, quyển 26, trang 255.
↑  Đào Duy Anh, sách đã dẫn, tr 200-201
↑  Đào Duy Anh, sách đã dẫn, tr 201-203
| x t sNhà Lê sơ |
| --- | --- |
Quân chủ: Thái Tổ •  Thái Tông* •  Nhân Tông* •  Lệ Đức hầu* •  Thánh Tông •  Hiến Tông •  Túc Tông •  Uy Mục* •  Tương Dực* •  Quang Trị * •  Chiêu Tông* •  Bảng •  Do* •  Cung Hoàng* [* là vua bị giết]
Sự kiện: Khởi nghĩa Lam Sơn •  Vụ án Lệ Chi viên •  Chính biến Thiên Hưng •  Chinh phạt Lan Xang •  Chiến tranh Việt – Chiêm (1471) •  Nhà Lê sơ sụp đổ
Các lĩnh vực:  Chính trị  •  Hành chính  •  Quan chế  •  Quân sự  •  Văn học  •  Nghệ thuật  •  Khoa học  •  Kinh tế (Thương mại  •  Nông nghiệp  •  Thủ công nghiệp  •  Tiền tệ)  •  Giáo dục  •  Tôn giáo  •  Ngoại giao
Bài viết liên quan: Vấn đề biên giới Việt-Trung  •  Văn hóa Lê-Mạc 
 Hồng Bàng  An Dương Vương  Triệu  Tự chủ  Đinh  Tiền Lê  Lý  Trần  Hồ  Lê sơ  Hậu Lê  Mạc  Tây Sơn  Nguyễn 
Bản đồ kinh thành Thăng Long năm 1490
An Nam quốc đồ thời Hồng Đức (1490). Các xứ (13 xứ)ːQuảng Nam (廣南), Thuận Hóa (順化), Nghệ An (乂安), Thanh Hoa (清華), Sơn Nam (山南), Hải Dương (海陽), An Bang (安邦), Lạng Sơn (諒山), Thái Nguyên (太原), Tuyên Quang (宣光), Hưng Hóa (興化), Sơn Tây (山西), Kinh Bắc (京北), và phủ Trung Đô (中都府).
Bản đồ châu Phục Lễ (復醴), sau là phủ An Tây thừa tuyên Hưng Hóa  của Đại Việt thời Lê sơ.
Bản đồ châu Thủy Vĩ phủ Quy Hóa trấn Hưng Hóa nước Đại Việt thời Hậu Lê.
Địa đồ sơn xuyên phủ Quảng Nghĩa trong tập Hồng Đức Bản Đồ
Suphanan Bureerat

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
 Bureerat năm 2024
Thông tin cá nhân
Tên đầy đủ:  Suphanan Bureerat
Ngày sinh:  10 tháng 10, 1993 (31 tuổi)
Nơi sinh:  Chanthaburi, Thái Lan
Chiều cao:  1,77 m (5 ft 10 in)
Vị trí:  Trung vệ, Hậu vệ phải
Thông tin đội
Đội hiện nay:  Port
Số áo:  4
Sự nghiệp cầu thủ trẻ
Năm:  Đội
2005–2009:  JMG Academy
2010:  Muangthong United
Sự nghiệp cầu thủ chuyên nghiệp*
| Năm |  Đội |  ST |  (BT) |
| 2010–2017 |  Muangthong United |  0 |  (0) |
| 2011 |  → Air Force Central (mượn) |  12 |  (0) |
| 2012 |  → Nakhon Nayok (mượn) |  19 |  (0) |
| 2012 |  → Chanthaburi (mượn) |  10 |  (0) |
| 2013 |  → TTM Customs (mượn) |  16 |  (0) |
| 2015–2017 |  → Pattaya United (mượn) |  57 |  (5) |
| 2018 |  Pattaya United |  22 |  (1) |
| 2019–2022 |  Samut Prakan City |  55 |  (3) |
| 2019 |  → Muangthong United (mượn) |  27 |  (1) |
| 2022– |  Port |  40 |  (3) |
Sự nghiệp đội tuyển quốc gia‡
| Năm |  Đội |  ST |  (BT) |
| 2022– |  Thái Lan |  18 |  (1) |
 *Số trận ra sân và số bàn thắng ở câu lạc bộ tại giải quốc gia, chính xác tính đến 18 tháng 9 năm 2017 ‡ Số trận ra sân và số bàn thắng ở đội tuyển quốc gia, chính xác tính đến 30 tháng 1 năm 2024
Suphanan Bureerat (tiếng Thái: ศุภนันท์ บุรีรัตน์, sinh ngày 10 tháng 10 năm 1993) là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Thái Lan hiện đang thi đấu cho câu lạc bộ Port tại Giải bóng đá Ngoại hạng Thái Lan và đội tuyển bóng đá quốc gia Thái Lan ở vị trí hậu vệ cánh phải.
Sự nghiệp câu lạc bộ > Bàn thắng quốc tế

| # | Ngày | Địa điểm | Đối thủ | Bàn thắng | Kết quả | Giải đấu |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1. | 26 tháng 12 năm 2022 | Sân vận động Thammasat, Pathum Thani, Thái Lan |  Philippines | 4–0 | 4–0 | AFF Cup 2022 |
Parsonsia brownii

| Parsonsia brownii |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Gentianales
Họ (familia): Apocynaceae
Chi (genus): Parsonsia
Loài (species): P. brownii
Danh pháp hai phần
Parsonsia brownii (Britten) Pichon 
Danh pháp đồng nghĩa
 Lyonsia brownii Britten
Parsonsia brownii là một loài thực vật có hoa trong họ La bố ma. Loài này được (Britten) Pichon mô tả khoa học đầu tiên năm 1950.
Chú thích

↑  “Parsonsia brownii”. Australian Plant Name Index (APNI), IBIS database. Centre for Plant Biodiversity Research, Australian Government, Canberra. Truy cập ngày 31 tháng 5 năm 2009.[liên kết hỏng]
↑  The Plant List (2010). “Parsonsia brownii”. Truy cập ngày 10 tháng 6 năm 2013.
Nguyễn Hữu Hùng (tướng quân đội)

Đối với các định nghĩa khác, xem Nguyễn Hữu Hùng.
| Thiếu tướngNguyễn Hữu Hùng Anh Hùng Đạ Dâng |
| --- | --- |
Chân dung Thiếu tướng Nguyễn Hữu Hùng
Chức vụ
Phó Chánh Văn phòng Ban chỉ đạo phòng thủ dân sự Quốc gia
Nhiệm kỳ:  – 2020
Vị trí:  Việt Nam
 
Phó Chánh Văn phòng Ủy ban Quốc gia Ứng phó sự cố, thiên tai và Tìm kiếm cứu nạn
Nhiệm kỳ:  – 2020
Chánh VP: Doãn Thái Đức
Vị trí:  Việt Nam
 
Phó Cục trưởng Cục Cứu hộ Cứu nạn, Bộ Tổng tham mưu Quân đội nhân dân Việt Nam
Nhiệm kỳ: 2015 – 2020
Cục trưởng: Doãn Thái Đức
Vị trí:  Việt Nam
 
Phó Tham mưu trưởng Binh chủng Công binh
Nhiệm kỳ: 2014 – 2015
Vị trí:  Việt Nam
 
Lữ đoàn trưởng Lữ đoàn 249, Binh chủng Công binh
Nhiệm kỳ: 2011 – 2014
 
Thông tin cá nhân
Quốc tịch:  Việt Nam
Sinh: 26 tháng 7 năm 1970 xã Sài Sơn, huyện Quốc Oai, Hà Nội
Mất: 13 tháng 10 năm 2020 huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế
Nguyên nhân mất: Hy sinh trong khi làm nhiệm vụ tại Thủy Điện Rào Trăng 3
Nơi ở: Hà Nội
Nghề nghiệp: tướng lĩnh quân đội
Dân tộc: Kinh
Tôn giáo: Không
Đảng chính trị:  Đảng Cộng sản Việt Nam
Vợ: Nguyễn Thị Thanh Thoa
Cha: Nguyễn Hữu Oanh
Mẹ: Nguyễn Thị Hồ
Alma mater: Trường Sĩ quan Công binh
Quê quán: xã Sài Sơn, huyện Quốc Oai, Hà Nội
Binh nghiệp
Thuộc:  Quân đội nhân dân Việt Nam
Phục vụ:  Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam
Năm tại ngũ: 1987–2020
Cấp bậc:   Thiếu tướng
Đơn vị: Bộ Tổng tham mưu Quân đội nhân dân Việt Nam
Tặng thưởng:  Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng Nhất   Huân chương Chiến công hạng Ba   Huân chương Chiến sĩ vẻ vang hạng Nhất   Huân chương Chiến sĩ vẻ vang hạng Nhì   Huân chương Chiến sĩ vẻ vang hạng Ba    Huy chương Quân kỳ Quyết thắng
Nguyễn Hữu Hùng (26 tháng 7 năm 1970 - 13 tháng 10 năm 2020) là một tướng lĩnh Quân đội nhân dân Việt Nam, cấp bậc Thiếu tướng. Tại thời điểm gặp nạn,  ông giữ các chức vụ Phó Cục trưởng Cục Cứu hộ Cứu nạn, Bộ Tổng tham mưu Quân đội nhân dân Việt Nam kiêm Phó Chánh Văn phòng Ủy ban Quốc gia Ứng phó sự cố, thiên tai và Tìm kiếm cứu nạn, Phó Chánh Văn phòng Ban chỉ đạo phòng thủ dân sự Quốc gia. Ông nguyên là Phó Tham mưu trưởng Binh chủng Công binh, Quân đội nhân dân Việt Nam.
Xuất thân

Thiếu tướng Nguyễn Hữu Hùng (còn được biết đến là Anh Hùng Đạ Dâng), sinh vào ngày 26 tháng 7 năm 1970 tại thôn Thuỵ Khuê , xã Sài Sơn, huyện Quốc Oai, thành phố Hà Nội, trong một gia đình có truyền thống tham gia lực lượng vũ trang. Bố ông là bộ đội, gia đình ông có 5 anh em, 3 trai 2 gái, 2 người anh em của ông đều công tác và tham gia lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam.
Giáo dục

Sau khi tốt nghiệp phổ thông trung học, tháng 9 năm 1987 Nguyễn Hữu Hùng thi đỗ vào Trường Sĩ quan Công binh và là học viên Trường Sĩ quan Công binh, Binh chủng Công binh. Cuối năm 1990, ông tốt nghiệp Trường Sĩ quan Công binh.
Sự nghiệp

Ông được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam ngày 19 tháng 4 năm 1989.
Tháng 11 năm 1990 đến tháng 8 năm 1993, sau khi tốt nghiệp Trường Sĩ quan Công binh, ông được điều động giữ chức Trung đội trưởng, Phó Đại đội trưởng Đại đội 1, Tiểu đoàn 1, Lữ đoàn 239, Binh chủng Công binh.
Tháng 9 năm 1993 đến tháng 3 năm 1999, ông Phụ trách Đại đội trưởng Đại đội 4, Tiểu đoàn 2; Đại đội trưởng Đại đội 2, Tiểu đoàn 1, Lữ đoàn 239, Binh chủng Công binh.
Tháng 4 năm 1999 đến tháng 10 năm 2000, ông giữ chức Trợ lý Quân lực, Phòng Tham mưu, Lữ đoàn 239, Binh chủng Công binh.
Tháng 11 năm 2000 đến tháng 8 năm 2002, ông giữ chức Trợ lý Phòng Quân huấn - Nhà trường, Bộ Tham mưu Binh chủng Công binh.
Tháng 9 năm 2002 đến tháng 8 năm 2005, ông được cử đi học tại Học viện Lục quân.
Tháng 9 năm 2005 đến tháng 3 năm 2008, ông giữ chức Trợ lý Phòng Quân huấn - Nhà trường, Bộ Tham mưu Binh chủng Công binh.
Tháng 4 năm 2008 đến tháng 3 năm 2011, ông giữ chức Phó Lữ đoàn trưởng, Tham mưu trưởng Lữ đoàn 249, Binh chủng Công binh.
Tháng 4 năm 2011 đến tháng 8 năm 2014, ông giữ chức Lữ đoàn trưởng Lữ đoàn 249, Binh chủng Công binh.
Tháng 9 năm 2014 đến tháng 8 năm 2015, ông được bổ nhiệm giữ chức Phó Tham mưu trưởng Binh chủng Công binh.
Giữa tháng 12 năm 2014, ông chỉ huy công binh "đào hầm trong cát", xuyên thẳng qua khối đất đá sạt lở, nhanh chóng cứu sống 12 công nhân trong vụ sập hầm thủy điện Đạ Dâng (Lâm Đồng). Từ đó ông được nhiều người gọi là “Người hùng Đạ Dâng”.
Từ tháng 9 năm 2015 đến cuối năm 2020, Nguyễn Hữu Hùng được bổ nhiệm giữ chức Phó Cục trưởng Cục Cứu hộ Cứu nạn, Bộ Tổng tham mưu Quân đội nhân dân Việt Nam.
Tại thời điểm tham gia đoàn công tác ứng cứu Lũ lụt miền Trung Việt Nam năm 2020 vào khu vực Thủy điện Rào Trăng 3 và gặp nạn hy sinh, Nguyễn Hữu Hùng đang giữ các chức vụ: Phó Cục trưởng Cục Cứu hộ Cứu nạn, Bộ Tổng tham mưu Quân đội nhân dân Việt Nam; Phó Chánh Văn phòng Ủy ban Quốc gia Ứng phó sự cố, thiên tai và Tìm kiếm cứu nạn; Phó Chánh Văn phòng Ban chỉ đạo phòng thủ dân sự Quốc gia.
Ngày 17 tháng 10 năm 2020, ông được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng ký Quyết định số 1819/QĐ-CTN, truy thăng cấp bậc Thiếu tướng Quân đội nhân dân Việt Nam..
Cũng trong ngày 17 tháng 10 năm 2020 Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng đã truy tặng Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng nhất cho 2 tướng quân đội gồm: Thiếu tướng Nguyễn Văn Man, Phó tư lệnh Quân khu 4 và Thiếu tướng Nguyễn Hữu Hùng, Phó cục trưởng Cục Cứu hộ Cứu nạn, Bộ Tổng tham mưu Quân đội nhân dân Việt Nam.
Người hùng ở Đạ Dâng

Cuối năm 2014, Thiếu tướng Nguyễn Hữu Hùng (khi đó đang là Phó Tham mưu trưởng Binh chủng Công binh) chỉ huy lực lượng giải cứu 12 công nhân trong vụ việc sự cố sập hầm thủy điện Đạ Dâng (Lâm Đồng).
Chiều ngày 18 tháng 12 năm 2014, sự cố đã bước sang ngày thứ ba nhưng việc triển khai các phương án đào hầm, tiếp cận vị trí nhóm công nhân mắc kẹt gặp rất nhiều khó khăn.
Bí thư Tỉnh ủy Lâm Đồng Nguyễn Xuân Tiến và Thiếu tướng Nguyễn Hữu Hùng dẫn đồng chí Hoàng Trung Hải (Phó thủ tướng thời điểm đó) vào tận điểm sạt lở trong hầm. Trong cuộc họp dưới nhà bạt dã chiến cạnh cửa hầm thủy điện, tướng Hùng đề xuất Phó thủ tướng giao quân đội làm tổng chỉ huy lực lượng tìm kiếm, giao công binh chủ trì đào nhánh hầm để tiếp cận công nhân mắc kẹt.
Lúc đó, phương án giải cứu duy nhất là đào đường hầm đi vòng qua điểm sạt lở. Phương án này được nhiều người đồng tình vì an toàn hơn cho lực lượng tìm kiếm do đào vào nền đất cứng, tránh được rủi ro sập hầm. Nhưng để tiếp cận được các nạn nhân, cần ít nhất 3 ngày. Phó thủ tướng cho rằng như vậy quá lâu, ảnh hưởng tính mạng người bị nạn.
Thiếu tướng Hùng xin phép Phó thủ tướng cho đào đường hầm theo nhánh bên trái, xuyên thẳng qua khối đất đá sạt lở. Lực lượng công binh sẽ huy động chiến sĩ tinh nhuệ nhất, đào liên tục ngày đêm theo phương pháp "đào hầm trong cát", giúp tạo một lối thông qua khối bùn đất nhão, có căn cứ khoa học về độ an toàn, đảm bảo nhanh tiếp cận nạn nhân hơn đào theo đường vòng.
Tướng Hùng khẳng định có rủi ro, nhưng sẽ tăng cơ hội giải cứu nạn nhân. Lúc đó nhiều người chưa đồng tình với phương án này, Phó thủ tướng Hoàng Trung Hải đã bị thuyết phục bởi sự quyết đoán của tướng Hùng. Ông giao Phó Tham mưu trưởng Nguyễn Hữu Hùng làm chỉ huy các lực lượng cứu nạn tại hiện trường. Bí thư Tỉnh ủy Lâm Đồng chủ trì, chỉ đạo các mặt công tác cứu nạn, cứu hộ.
Phương án được chuẩn y, tướng Hùng được giao chỉ huy trực tiếp tất cả các lực lượng cứu hộ. Với phương án cứu hộ hiệu quả, trong 24 giờ đã cứu được toàn bộ 12 công nhân, sớm hơn gần 2 ngày so với dự kiến. Thiếu tướng Nguyễn Hữu Hùng lúc đó đã được Thủ tướng Chính phủ phong tặng Huân chương Chiến công hạng Ba.
Sau cuộc giải cứu thành công 12 công nhân thủy điện Đạ Dâng (Lâm Đồng). Ông được nhiều người gọi là “Anh hùng Đạ Dâng”.
Gặp nạn và hy sinh

Đêm 12 rạng sáng 13 tháng 10 năm 2020, khi tham gia đoàn công tác ứng cứu Lũ lụt miền Trung Việt Nam năm 2020 do Thiếu tướng Nguyễn Văn Man dẫn đầu, cứu hộ các công nhân ở thủy điện Rào Trăng 3, Thiếu tướng Nguyễn Hữu Hùng đã gặp nạn trong một vụ sạt lở đất cùng 12 người của đoàn cứu hộ, 8 người thoát ra ngoài. Ngày 15 tháng 10 năm 2020, thi thể của ông được lực lượng cứu hộ tìm thấy.
Tang lễ được tổ chức theo nghi thức cấp cao của quân đội. Ông được an táng tại Nghĩa trang Liệt sĩ xã Sài Sơn, huyện Quốc Oai, thành phố Hà Nội.
Lịch sử thụ phong quân hàm

| Năm thụ phong | – | – | – | – | – | 2008 | 2012 | 2020 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
Quân hàm: 
| Cấp bậc | Trung úy | Thượng úy | Đại úy | Thiếu tá | Trung tá | Thượng tá | Đại tá | Thiếu tướng (Truy thăng) |
Phong tặng

Trong quá trình chiến đấu và công tác, Thiếu tướng Nguyễn Hữu Hùng đã được tặng thưởng:
Phong tặng > Huân Huy chương

| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |


| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng Nhất Có thành tích xuất sắc đột xuất trong thực hiện nhiệm vụ cứu hộ, cứu nạn đợt mưa lũ tại thủy điện Rào Trăng 3 (17/10/2020) | Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng Nhất Có thành tích xuất sắc đột xuất trong thực hiện nhiệm vụ cứu hộ, cứu nạn đợt mưa lũ tại thủy điện Rào Trăng 3 (17/10/2020) | Huân chương Chiến công hạng Ba Đã dũng cảm mưu trí, sáng tạo, hoàn thành xuất sắc trong thực hiện nhiệm vụ khắc phục hậu quả vụ sập hầm công trình thủy điện Đạ Dâng, tỉnh Lâm Đồng (18/12/2014) | Huân chương Chiến công hạng Ba Đã dũng cảm mưu trí, sáng tạo, hoàn thành xuất sắc trong thực hiện nhiệm vụ khắc phục hậu quả vụ sập hầm công trình thủy điện Đạ Dâng, tỉnh Lâm Đồng (18/12/2014) | Huy chương Quân kỳ Quyết thắng Phục vụ liên tục trong Quân đội nhân dân từ 25 năm trở lên và hoàn thành tốt nhiệm vụ trong thời gian tại ngũ (–) | Huy chương Quân kỳ Quyết thắng Phục vụ liên tục trong Quân đội nhân dân từ 25 năm trở lên và hoàn thành tốt nhiệm vụ trong thời gian tại ngũ (–) |
| Huân chương Chiến sĩ vẻ vang hạng Nhất Có công lao trong việc xây dựng Quân đội Nhân dân Việt Nam và phục vụ tại ngũ liên tục 20 năm trở lên  (–) | Huân chương Chiến sĩ vẻ vang hạng Nhất Có công lao trong việc xây dựng Quân đội Nhân dân Việt Nam và phục vụ tại ngũ liên tục 20 năm trở lên  (–) | Huân chương Chiến sĩ vẻ vang hạng Nhì Có công lao trong việc xây dựng Quân đội Nhân dân Việt Nam và phục vụ tại ngũ liên tục 15 năm trở lên (–) | Huân chương Chiến sĩ vẻ vang hạng Nhì Có công lao trong việc xây dựng Quân đội Nhân dân Việt Nam và phục vụ tại ngũ liên tục 15 năm trở lên (–) | Huân chương Chiến sĩ vẻ vang hạng Ba Có công lao trong việc xây dựng Quân đội Nhân dân Việt Nam và phục vụ tại ngũ liên tục 10 năm trở lên (–) | Huân chương Chiến sĩ vẻ vang hạng Ba Có công lao trong việc xây dựng Quân đội Nhân dân Việt Nam và phục vụ tại ngũ liên tục 10 năm trở lên (–) |
Phong tặng > Huy hiệu

Huy hiệu 30 năm tuổi Đảng
Gia đình

Bố của Thiếu tướng Nguyễn Hữu Hùng là ông Nguyễn Hữu Oanh, cựu lính công binh. Mẹ ông là bà Nguyễn Thị Hồ.
Nguyễn Hữu Hùng kết hôn với bà Nguyễn Thị Thanh Thoa. Hai ông bà có với nhau 2 người con trai, con trai đầu mới tốt nghiệp và đang công tác trong quân đội, con trai út đang học lớp 11.