Đế quốc Áo-Hung
Trong chiến tranh thế giới thứ nhất > Phần mở đầu: Bosna và Hercegovina > Quyết định gây chiến

Trong khi chi tiêu quân sự của đế chế thậm chí tăng chưa tới hai lần kể từ sau Đại hội Berlin năm 1878, chi tiêu của Đức đã tăng gấp 5 lần và chi tiêu của Anh, Nga và Pháp đã gấp ba lần. Đế chế đã mất các khu vực có dân Ý vào tay Piedmont vì các phong trào dân tộc chủ nghĩa ở Ý và nhiều người Áo-Hung cho rằng mối đe dọa sắp xảy ra là để mất các lãnh thổ phía nam có người Slav sinh sống vào tay Serbia. Serbia gần đây đã giành được lãnh thổ đáng kể trong Chiến tranh Balkan lần thứ hai năm 1913, gây ra nhiều lo lắng trong giới chính phủ ở Viên và Budapest. Cựu đại sứ kiêm ngoại trưởng Bá tước Alois Aehrenthal đã cho rằng bất kỳ cuộc chiến tranh nào trong tương lai đều sẽ xảy ra ở khu vực Balkan.
Thủ tướng Hungary và nhà khoa học chính trị István Tisza phản đối việc bành trướng của chế độ quân chủ ở Balkan (xem cuộc khủng hoảng Bosna năm 1908) vì "Chế độ quân chủ kép đã có quá nhiều người Slav". Điều này sẽ đe dọa thêm tính toàn vẹn của Chế độ quân chủ kép. Vào tháng 3 năm 1914, Tisza đã viết một bản ghi nhớ cho Hoàng đế Franz Joseph với một giọng điệu mạnh mẽ, mang tính dự đoán và buồn bã về ngày tận thế. Ông đã sử dụng từ chưa được biết đến cho đến nay "Weltkrieg" (có nghĩa là Chiến tranh thế giới). "Tôi tin chắc rằng hai nước láng giềng của Đức [Nga và Pháp] đang cẩn thận tiến hành các công tác chuẩn bị quân sự nhưng sẽ không bắt đầu chiến tranh chừng nào họ chưa lôi kéo được một nhóm các quốc gia Balkan chống lại chúng ta để đối đầu với Chế độ quân chủ bằng một cuộc tấn công từ ba phía và đánh lui phần lớn lực lượng của chúng ta trên mặt trận phía đông và phía nam. "
Vào ngày Đại Công tước Franz Ferdinand bị ám sát, Tisza ngay lập tức đến Viên để gặp Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Bá tước Leopold Berchtold và Tư lệnh quân đội Bá tước Franz Conrad von Hötzendorf. Họ đề xuất giải quyết tranh chấp bằng vũ lực là tấn công Serbia. Tisza đề xuất cho chính phủ Serbia thời gian để xem xét liệu họ có liên quan đến việc tổ chức vụ giết người hay không và đề xuất một giải pháp hòa bình, cho rằng tình hình quốc tế sẽ sớm giải quyết. Trở về Budapest, ông viết thư cho Hoàng đế Franz Joseph nói rằng ông sẽ không chịu bất kỳ trách nhiệm nào về cuộc xung đột vũ trang vì không có bằng chứng cho thấy Serbia đã âm mưu ám sát. Tisza phản đối gây chiến với Serbia, tuyên bố rằng bất kỳ cuộc chiến tranh nào với người Serbia đều nhất định gây ra một cuộc chiến tranh với Nga và do đó sẽ gây ra một cuộc chiến tranh toàn châu Âu. Ông không tin tưởng vào liên minh với Ý do hậu quả chính trị của Chiến tranh giành độc lập Ý lần thứ hai. Ông nghĩ rằng ngay cả một cuộc chiến tranh mà Áo-Hung giành chiến thắng cũng sẽ là một thảm họa cho sự toàn vẹn của Vương quốc Hungary, nơi Hungary sẽ là nạn nhân tiếp theo của chính trị Áo. Sau một cuộc chiến thành công chống lại Serbia, Tisza đã thấy trước một cuộc tấn công quân sự của Áo chống lại Vương quốc Hungary, nơi người Áo muốn chia cắt lãnh thổ của Hungary.
Một số thành viên của chính phủ, chẳng hạn như Bá tước Franz Conrad von Hötzendorf, đã muốn đối đầu với Serbia đang hồi sinh vài năm trở lại đây trong một cuộc chiến tranh ngăn chặn nhưng Hoàng đế, lúc này đã 84 tuổi và là kẻ thù của mọi cuộc phiêu lưu, đã từ chối.
Bộ ngoại giao của Đế quốc Áo-Hung đã cử đại sứ László Szőgyény đến Potsdam, nơi ông hỏi về quan điểm của Hoàng đế Đức Wilhelm II vào ngày 5 tháng 7. Szőgyény mô tả những gì đã diễn ra trong một báo cáo bí mật cho Viên vào cuối ngày hôm đó:
Tôi đã trình bày với Bệ hạ [Wilhelm] lá thư của ngài [Franz Joseph] và bản ghi nhớ đính kèm. Hoàng đế đã đọc khá kỹ cả hai trước sự chứng kiến của tôi. Đầu tiên, Bệ hạ cam đoan với tôi rằng ông ấy đã mong đợi chúng tôi có hành động kiên quyết chống lại Serbia nhưng ông ấy phải thừa nhận rằng: do hậu quả của những cuộc xung đột mà ngài [Franz Joseph] phải đối mặt, ông ấy cần tính đến một tình thế phức tạp nghiêm trọng ở châu Âu. Đó là lý do tại sao ông ta không muốn đưa ra bất kỳ câu trả lời chắc chắn nào trước khi tham vấn với thủ tướng....
Sau khi dùng bữa ăn trưa, một lần nữa tôi nhấn mạnh mức độ nghiêm trọng của tình hình, Bệ hạ ủy quyền cho tôi báo cáo với Ngài [Franz Joseph] rằng trong trường hợp tình thế phức tạp, chúng ta cũng có thể tin tưởng vào sự hỗ trợ đầy đủ của Đức. Như đã đề cập ở trên, trước tiên ông ấy phải tham khảo ý kiến của Thủ tướng nhưng ông nghĩ Herr von Bethmann Hollweg sẽ hoàn toàn đồng ý với ông, đặc biệt là về hành động của chúng ta chống lại Serbia. Tuy nhiên, theo ý kiến của ông ấy[Wilhelm], chúng ta không cần phải kiên nhẫn chờ đợi trước khi hành động.
Hoàng đế Đức nói rằng lập trường của Nga sẽ luôn thù địch nhưng ông ấy đã chuẩn bị cho điều này trong nhiều năm, và ngay cả khi chiến tranh nổ ra giữa Áo-Hung và Nga, chúng ta có thể yên tâm rằng Đức sẽ đứng về phía chúng ta với lòng trung thành son sắt. Theo Hoàng đế, theo tình hình hiện tại, Nga hoàn toàn không sẵn sàng cho chiến tranh. Chúng ta chắc chắn vẫn phải suy nghĩ kỹ trước khi đưa ra lời kêu gọi vũ trang.
Nhưng giờ đây các nhà lãnh đạo của Áo-Hung, đặc biệt là Tướng Bá tước Leopold von Berchtold, được đồng minh là Đức hậu thuẫn, đã quyết định đối đầu quân sự với Serbia trước khi nước này có thể kích động một cuộc nổi dậy; sử dụng vụ ám sát như một cái cớ, họ đưa ra danh sách mười yêu cầu được gọi là Tối hậu thư tháng Bảy với những điều kiện mà Serbia sẽ không bao giờ chấp nhận. Nhưng khi Serbia chấp nhận chín trong số mười yêu sách nhưng chỉ chấp nhận một phần yêu sách còn lại, Áo-Hung vẫn quyết tuyên chiến. Franz Joseph I cuối cùng đã nghe theo lời khuyên khẩn cấp của các cố vấn hàng đầu của ông ấy.
Trong suốt tháng 7 và tháng 8 năm 1914, những sự kiện này đã khiến Chiến tranh thế giới thứ nhất bắt đầu khi Nga vận động ủng hộ Serbia, mở ra một loạt các cuộc tổng động viên phản công. Để ủng hộ đồng minh Đức của mình, vào thứ Năm, ngày 6 tháng 8 năm 1914, Hoàng đế Franz Joseph đã ký tuyên chiến với Nga. Ý ban đầu vẫn trung lập dù có liên minh với Áo-Hung. Năm 1915, Ý chuyển sang phe Hiệp ước với hy vọng chiếm lãnh thổ từ cựu đồng minh của mình.