stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Euphyia siris

| Euphyia siris> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Euphyia
Loài (species): E. siris
Danh pháp hai phần
Euphyia siris Hawthone 1897 
Euphyia siris là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Myrsine hosakae

| Myrsine hosakae> Tình trạng bảo tồn |
| --- | --- |
 Sắp nguy cấp  (IUCN 2.3)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Asterids
Bộ (ordo): Ericales
Họ (familia): Myrsinaceae
Chi (genus): Myrsine
Loài (species): M. hosakae
Danh pháp hai phần
Myrsine hosakae H. St. John 
Myrsine hosakae là một loài thực vật thuộc họ Myrsinaceae. Đây là loài đặc hữu của Pitcairn.
Mimosa psoralea

| Mimosa psoralea> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Fabales
Họ (familia): Fabaceae
Chi (genus): Mimosa
Loài (species): M. psoralea
Danh pháp hai phần
Mimosa psoralea (DC.) Benth. 
Mimosa psoralea là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được (DC.) Benth. miêu tả khoa học đầu tiên.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Mimosa psoralea”. Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2013.
Theridion laevigatum

| Theridion laevigatum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Theridiidae
Chi (genus): Theridion
Loài (species): T. laevigatum
Danh pháp hai phần
Theridion laevigatum Blackwall, 1870 
Theridion laevigatum là một loài nhện trong họ Theridiidae.
Loài này thuộc chi Theridion. Theridion laevigatum được John Blackwall miêu tả năm 1870.
Chú thích

↑  Platnick, Norman I. (2010): The world spider catalog, version 10.5. American Museum of Natural History.
Mô hình màu RYB

Trộn các màu RYB gốc
Hệ màu RYB (Red – Yellow – Blue, tức Đỏ - Vàng - Xanh lam) là cơ sở tạo nên bánh xe màu [liên kết hỏng]. Trong lĩnh vực hội họa, các họa sĩ thường pha màu theo hệ Đỏ - Vàng - Xanh này và họ gọi là pha màu theo phép trừ.
Ba màu gốc hay ba màu cơ bản (tiếng Anh gọi là primary colours) gồm Đỏ - Vàng – Xanh lam.
Ba màu cấp hai (secondary colours) được pha từ ba màu gốc theo cách sau:
Sáu màu cấp ba (tertiary colours) cũng được pha từ các màu cấp một và cấp hai mà ra.
Như vậy ta có bánh xe màu bao gồm 12 cung màu cơ bản như trên. Với 12 cung màu cơ bản khi được tăng/giảm sắc độ hoặc thay đổi tỷ lệ pha giữa các màu ta sẽ có các màu khác nhau. Thực ra cách pha màu này không cho phổ màu rộng. Các màu trộn với nhau có thể làm mất đi sắc độ. Pha càng nhiều màu với nhau thì màu càng đục, hay gọi bằng từ chuyên môn là "chết màu".
Bánh xe màu RYB
Sao màu RYB
Ngoại giao Việt Nam thời Tự chủ

Ngoại giao Việt Nam thời Tự chủ phản ánh các hoạt động ngoại giao giữa các Tiết độ sứ Tĩnh Hải quân thời kỳ tự chủ Việt Nam (đầu thế kỷ 10 sau hơn 1000 năm Bắc thuộc) với các vương triều Trung Quốc. Sử sách ghi lại các sự kiện này khá sơ lược.
Hoàn cảnh

Đầu thế kỷ 10, nhà Đường suy yếu bởi khởi nghĩa nông dân và chiến tranh quân phiệt cát cứ. Việt Nam khi đó là Tĩnh Hải quân, một đơn vị hành chính của Trung Quốc.
Quân phiệt Chu Ôn nắm lấy triều đình nhà Đường, khống chế vua Đường Chiêu Tông và sau đó là Đường Ai Đế, trở thành lực lượng chư hầu lớn nhất ở Trung nguyên. Chu Ôn mưu trừ khử dần những người thân nhà Đường để giành ngai vàng. Tể tướng Độc Cô Tổn bị đưa đi làm Tiết độ sứ Tĩnh Hải quân năm 905, nhưng chỉ được vài tháng thì bị Chu Ôn đày ra đảo Hải Nam và giết chết.
Nhân cơ hội Trung Quốc chưa kịp cử Tiết độ sứ mới sang, một hào trưởng người Việt là Khúc Thừa Dụ đã tiến vào phủ thành Đại La, tự xưng là Tiết độ sứ Tĩnh Hải quân. Quyền tự chủ của người Việt được khôi phục từ đó.
Hoạt động ngoại giao > Với nhà Đường

Ngay từ sau loạn An Sử (763), nhà Đường đã suy yếu và không kiểm soát được các trấn ở xa. Các trấn tự quản và tự lập người thay thế rồi thỉnh mệnh nhà Đường. Nhà Đường chỉ bất đắc dĩ thừa nhận trên giấy tờ.
Sau khi làm chủ Đại La, để có danh chính, Khúc Thừa Dụ sai người sang Trung Quốc xin thỉnh mệnh nhà Đường, tỏ ý thần phục trên danh nghĩa. Quyền thần Chu Ôn đang lo đối phó với các chư hầu nên nhân danh Đường Ai Đế phong cho Khúc Thừa Dụ làm Tiết độ sứ Tĩnh Hải quân, gia phong chức Đồng bình chương sự.
Được sự thừa nhận của nhà Đường là thắng lợi của họ Khúc trong việc xác lập quyền tự chủ của người Việt. Việc Khúc Thừa Dụ làm chủ Tĩnh Hải quân khá êm thấm và hòa bình, không gây chiến tranh đổ máu và thù hận với người phương Bắc. Khúc Thừa Dụ một mặt buộc triều đình nhà Đường phải chấp nhận; mặt khác họ Khúc ngăn chặn được các tiết độ sứ ở miền biên cương gần Tĩnh Hải quân không thể lợi dụng thời cơ lấy danh nghĩa nhà Đường để đánh phá, vì Tĩnh Hải quân vẫn nhận thần phục nhà Đường.
Hoạt động ngoại giao > Với Lương Thái Tổ

Khúc Thừa Dụ mất (907), con là Khúc Hạo lên thay. Cùng lúc, Chu Ôn cướp ngôi nhà Đường, lập ra nhà Hậu Lương. Khúc Hạo cho người sang giao hảo với triều đại mới ở Trung Quốc là nhà Hậu Lương. Nhà Hậu Lương thừa nhận Khúc Hạo làm Tiết độ sứ.
Nhưng năm sau (908), vua Lương Thái Tổ Chu Ôn lại phong cho tiết độ sứ Quảng Châu là Lưu Ẩn kiêm nhiệm cả chức tiết độ sứ Tĩnh Hải quân. Điều này đồng nghĩa với việc nhà Lương vẫn muốn xóa bỏ sự tụ chủ của người Việt, đưa trở lại dưới quyền cai trị của người Hán.
Hoạt động ngoại giao > Với Nam Hán

Năm 911, Lưu Ẩn chết, em là Lưu Nghiễm lên thay. Năm 917, Nghiễm ly khai nhà Hậu Lương, tự lập làm hoàng đế ở Quảng Châu, đặt quốc hiệu là Đại Việt, sau đó đổi là Nam Hán. Biết ý đồ đánh chiếm Tĩnh Hải quân của Nghiễm, Khúc Hạo sai con là Khúc Thừa Mỹ làm "khuyến hiếu sứ" sang Phiên Ngung (kinh đô Nam Hán) thăm dò tình hình.
Sử sách không chép rõ về kết quả của chuyến đi cũng như thái độ của vua Nam Hán. Ngay khi Khúc Thừa Mỹ trở về thì Khúc Hạo mất. Thừa Mỹ lên thay chức Tiết độ sứ Tĩnh Hải quân.
Hoạt động ngoại giao > Với Lương Mạt Đế

Sau khi Chu Ôn bị sát hại (911), Lương Mạt Đế lên thay (913), nhà Lương càng suy yếu trong cuộc chiến tranh với các chư hầu.
Trước nguy cơ bị Nam Hán xâm lược để mở rộng thế lực, Khúc Thừa Mỹ vẫn chủ trương giữ ngoại giao với nhà Hậu Lương, muốn tranh thủ sự thừa nhận của nhà Hậu Lương để kiềm chế Nam Hán. Năm 919, ông sai sứ sang Biện Kinh triều kiến Lương Mạt Đế. Mạt Đế phong cho Khúc Thừa Mỹ làm Tiết độ sứ, ban cho lưỡi phủ việt vàng.
Năm 923, nhà Hậu Lương bị nhà Hậu Đường của Lý Tồn Úc tiêu diệt. Sự hậu thuẫn trên danh nghĩa của trung nguyên với Tĩnh Hải quân không còn. Vua Nam Hán liền điều quân đánh Tĩnh Hải quân. Thời gian xảy ra sự kiện này, sử sách có tài liệu ghi năm 923, có tài liệu ghi năm 930.
Năm 937, Kiều Công Tiễn giết Dương Đình Nghệ - người đánh đuổi Nam Hán năm 931 - giành ngôi, bị con rể Đình Nghệ là Ngô Quyền sắp kéo từ châu Ái ra đánh. Công Tiễn sai người đi sứ sang Phiên Ngung, gặp vua Nam Hán xin cứu giúp. Chuyến đi sứ này thực chất chỉ là hành động cầu viện, không phải là việc sự kiện ngoại giao. Vua Nam Hán tuy nhận lời nhưng phát binh chậm, khi quân Hán tiến sang thì Công Tiễn đã bị Ngô Quyền giết chết.
Nhị thập tứ hiếu

Tượng vua Thuấn minh họa hiếu cảm động trời
Một hình vẽ trong Nhị Thập Tứ Hiếu, ấn bản năm 1846
Nhị thập tứ hiếu (chữ Hán: 二十四孝) là một tác phẩm trong văn học Trung Hoa kể lại sự tích của 24 tấm gương hiếu thảo do Quách Cư Nghiệp (có sách ghi Quách Cư Kinh 郭居敬, bính âm: Guō Jūjìng) vào thời nhà Nguyên biên soạn. Ông nổi tiếng là một người con hiếu thảo, và sau khi cha mất ông đã xuất bản quyển này. Hầu hết các người con hiếu thảo là nam giới báo hiếu cho mẹ già. Các câu chuyện được kể lại xảy ra từ thời Thuấn Đế đến đời ông.
24 tấm gương

Ngu Thuấn (虞舜): hiếu cảm động trời
Lưu Hằng (刘恆, tức Hán Văn Đế): người con nếm thuốc
Tăng Sâm (曾参): mẹ cắn ngón tay, tim con đau xót
Mẫn Tổn (闵损): hiếu với mẹ kế
Trọng Do (仲由): vác gạo nuôi cha mẹ
Đổng Vĩnh (董永): bán thân chôn cha
Đàm Tử (郯子): cho cha mẹ bú sữa hươu
Giang Cách (江革): làm thuê nuôi mẹ
Lục Tích (陆绩): giấu quýt cho mẹ
Đường phu nhân: (唐夫人) cho mẹ chồng bú sữa
Ngô Mãnh (吳猛): cho muỗi hút máu
Vương Tường (王祥): nằm trên băng chờ cá chép
Quách Cự (郭巨): chôn con cho mẹ
Dương Hương (杨香): giết hổ cứu cha
Châu Thọ Xương (朱寿昌): bỏ chức quan tìm mẹ
Dữu Kiềm Lâu (庾黔娄): nếm phân lo âu
Lão Lai tử (老莱子): đùa giỡn làm vui cha mẹ
Thái Thuận (蔡顺): nhặt dâu cho mẹ
Hoàng Hương (黄香): quạt gối ấm chăn
Khương Thi (姜诗): suối chảy cá nhảy
Vương Bầu (王裒): nghe sấm, khóc mộ
Đinh Lan (丁兰): khắc gỗ thờ cha mẹ
Mạnh Tông (孟宗): khóc đến khi măng mọc
Hoàng Đình Kiên (黄庭坚): rửa sạch cái bô đi tiểu của mẹ
Monocercops thoi

| Monocercops thoi> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Phân bộ (subordo): Glossata
Liên họ (superfamilia): Gracillarioidea
(không phân hạng): Ditrysia
Họ (familia): Gracillariidae
Chi (genus): Monocercops
Loài (species): M. thoi
Danh pháp hai phần
Monocercops thoi Kumata, 1989 
Monocercops thoi là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Malaysia (Selangor).
Sải cánh dài 8.3-9.7 mm.
Ấu trùng ăn Castanopsis inermis. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.
Chú thích

↑  Two new genera related to Acrocercops (Gracillariidae, Lepidoptera), with five new species from the Oriental region
↑  Global Taxonomic Database of Gracillariidae (Lepidoptera)[liên kết hỏng]
Mưa động vật

Cơn mưa động vật (Rain of animals) là một hiện tượng khí tượng hiếm gặp khi mà những loài động vật không biết bay lại từ trên trời rơi xuống. Những sự cố như vậy đã được báo cáo ở nhiều quốc gia trong suốt lịch sử. Một giả thuyết được đưa ra là do nguyên nhân vòi rồng, tức là đôi khi các cột nước lốc xoáy vớt quét lấy những sinh vật như cá hoặc ếch và mang chúng đi xa đến vài km, những động vật này bị kéo lên cao bởi một cơn lốc xoáy khi đi qua đại dương hoặc các vùng nước, và sau đó rơi xuống khi tốc độ gió giảm. Tuy nhiên, khía cạnh này của hiện tượng chưa từng được các nhà khoa học chứng kiến. Những trận mưa động vật từng xảy ra ở nhiều nơi trên thế giới vẫn là một "sự kiện bí ẩn" với nhiều đồn đoán nhưng chưa có kết luận. Hiện nay người ta chấp nhận rằng chỉ có sự liên quan ngẫu nhiên giữa các loài động vật được cho là từ trên trời rơi xuống và các hiện tượng liên quan đến khí tượng hoặc động đất.
Những tường thuật lại rằng có những cảnh tượng sau trận mưa lớn, những nóc nhà, đường phố, vỉa hè đều được phủ kín bởi những đàn cá, ví dụ như ở Tân Gia Ba năm 1861. Trong nhiều ghi chép khác nhau, những cơn mưa động vật xuất hiện không nhất thiết phải là cá từ trên trời rơi xuống với mưa lớn. Đôi khi chúng là sinh vật biển như bạch tuộc và động vật có vỏ, đôi khi chúng cũng là động vật lưỡng cư như ếch và cóc, thậm chí có một số ghi chép về mưa nhện, có sử gia La Mã là Pliny già đã ghi chép lại hiện tượng này, đã ghi lại một cơn bão kèm mưa lớn, theo đó là cả ếch và cá, những cơn mưa cá là trận mưa động vật phổ biến nhất trong số các trận mưa động vật, tại một ngôi làng tên là Yoro ở Honduras thì những vụ việc như vậy xảy ra thường xuyên đến mức người dân địa phương tin rằng cứ đến mùa hè là sẽ xảy ra mưa cá và Kể từ năm 1998, một lễ hội mang tên Pelus de Lluvia đã được tổ chức tại đây hàng năm để kỷ niệm hiện tượng này.
Lời giải thích thường thấy nhất cho nhiều trường hợp được cho là không hề có sự rơi xuống nào xảy ra và các loài động vật bị gió cuốn theo hoặc một cơn đại hồng thủy nào đó, ngoài ra, những địa điểm ghi nhận mưa cá đều nằm ở các khu vực ven biển trên thế giới nên các vụ mưa cá thường xuyên xảy ra hầu hết là ở các khu vực ven biển của đại dương dường như khẳng định giả thuyết mưa cá là do lốc xoáy, vòi rồng hình thành do các vòi rồng hình thành trên mặt biển ở các vùng ven biển có nhiều khả năng cuốn theo các sinh vật biển trên đất liền. Tuy nhiên, việc các loài động vật từ trên trời rơi xuống hầu như đều thuộc cùng một loài, mỗi khi mưa động vật xảy ra, những thứ rơi xuống xuống hầu như chỉ là một loài, sau cơn mưa lớn, người dân địa phương tìm thấy một số lượng lớn động vật trên đường phố thuộc cùng một loài chứ không phải hỗn hợp cá và các sinh vật có cùng kích thước và nhiều con cá vẫn còn sống nếu bị vòi rồng cuối đi trong một quãng đường dài, hầu hết chúng sẽ chết yểu do chuyển động dữ dội sau khi tách khỏi môi trường nước.
NGC 493

| NGC 493 |
| --- | --- |
SDSS view of NGC 493
Dữ liệu quan sát
NGC 493, đôi khi còn được gọi là PGC 4979 hoặc GC 281, là một thiên hà xoắn ốc bị chặn trong chòm sao Kình Ngư. Nó nằm cách Trái Đất khoảng 90 triệu năm ánh sáng và được phát hiện vào ngày 20 tháng 12 năm 1786 bởi nhà thiên văn học William Herschel. Nó sau đó cũng được quan sát bởi con trai của ông, John Herschel. John Dreyer, người tạo ra Danh mục tổng quát mới, đã mô tả thiên hà này là "rất mờ, lớn, mở rộng hơn 60 °" với "phần giữa sáng hơn một chút".
Nhà lao Pleiku

Nhà tù Pleiku thuộc địa phận phường Hội Thương, thành phố Pleiku, tỉnh Gia Lai. Nhà tù được biết đến là nơi giam giữ tù chính trị dưới thời Pháp, Mỹ giai đoạn trước 1975, với nhiều hình thức tra tấn hiện đại và dã man được áp dụng tại đây. Ngày 12 tháng 12 năm 1994, Nhà lao Pleiku được Bộ Văn hóa - Thông tin ra Quyết định số 321/QĐ-BT công nhận di tích lịch sử cấp Quốc gia.
Nhà Lao Pleiku nằm trên một đồi đất đỏ cao trên đường Thống Nhất thuộc phường Diên Hồng, thành phố Pleiku, tỉnh Gia Lai. Năm 1925, người Pháp đã cho xây dựng nhà tù với mục đích giam giữ tù thường phạm, phần lớn là người dân tộc sinh sống tại Tây Nguyên. Năm 1940, khi phong trào đấu tranh cách mạng bùng nổ mạnh mẽ, nơi này đã trở thành nhà lao giam giữ những chiến sĩ cộng sản, những người yêu nước.
Tổng diện tích khu trại giam khoảng 1,6 ha, bao quanh là những bức tường cao 3m kiên cố với các lớp rào bằng thép gai. Ở phía Tây Bắc và Tây Nam có 2 bốt gác có binh lính vũ trang túc trực 24/24, phía Đông có đặt lô cốt bảo vệ.
Năm 1967, 20 phòng giam tại nhà tù Pleiku cũng không đủ để nhốt hết hơn 2000 tù nhân, địch đã phải căng lều bạt ở trong trại tù để ở tạm và khẩn trương xây dựng thêm một trại giam khác. Nhà Lao Pleiku bao gồm 18 phòng giam và 2 phòng dùng làm chuồng cọp. Mỗi phòng giam chỉ có diện tích 10m2 với 2 ô cửa nhỏ nhưng giam giữ đến 120 người. Thực dân Pháp phân loại người tù theo từng cấp bậc, thương tật, vùng miền để dễ kiểm soát. Ở dãy nhà giam chính gồm 5 phòng: phòng 1 giam những người tù chính trị, thường là người dân tộc thiểu số, phòng 2 giam quân phạm, phòng 3 giam người tù công vụ, phòng 4 giam người tù thường phạm, đặc biệt phòng 5 giam các người tù chính trị nguy hiểm nhất. Phòng số 5 (khu xà lim) chia thành 8 xà lim, mỗi xà lim rộng 1,6m, dài 2m. Trong số đó có 2 xà lim chẹt chỉ rộng khoảng 0,5m với một tấm ván gỗ chia thành 2 tầng. Người tù bị nhốt bên trong những phòng này thường xuyên bị ngất xỉu vì thiếu không khí để thở, với đôi chân còng thò ra ngoài cửa, họ bị tra tấn bằng nhiều hình thức dã man, tàn độc.
Tháng 5 – 1972, khi quân ta tấn công vào Kon Tum, địch đã chuyển hết số tù binh ở 2 phòng biệt giam ra nhà tù Phú Quốc. Đến cuối năm 1972, nhà tù Pleiku hoàn toàn bị bỏ trống, không một bóng người. Sau đó, nhà tù này được chính quyền địa phương gìn giữ và đầu tư cải tạo lại làm một địa điểm chuyên dùng để giáo dục lịch sử cho thế hệ trẻ, giúp thế hệ trẻ thêm tự hào về truyền thống hào hùng của dân tộc.
Nhà Lao Pleiku ngày nay tuy không còn nguyên vẹn nhưng vẫn còn lưu giữ được nhiều hiện vật, dấu vết minh chứng cho tội ác tàn độc của kẻ thù và tinh thần đấu tranh quật cường giữ gìn khí tiết của những người cộng sản yêu nước. Năm 2015, công trình Bia tưởng niệm Trại giam tù binh Pleiku được gấp rút xây dựng trên nền trại giam cũ để tri ân những con người cách mạng đã ngã xuống vì một đất nước được độc lập, tự do.
Lịch sử

Được người Pháp xây dựng vào năm 1925, nhà tù là nơi giam giữ những người tù thường phạm, chủ yếu là các dân tộc thiểu số đang sinh sống tại Tây Nguyên. Đến năm 1940, thực dân Pháp dùng nơi này để giam giữ những người cách mạng và những người cộng sản mà người Pháp bắt được. Tháng 9 năm 1948, chi bộ nhà lao Pleiku được thành lập. Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, đế quốc Mỹ vẫn sử dụng nhà lao Pleiku làm nơi giam giữ những người tù chính trị. Lúc 17 giờ ngày 15 tháng 3 năm 1975, trong chiến dịch Tây Nguyên, những phạm nhân trong nhà lao Pleiku đã phá ra ngoài và tổ chức một bộ phận ra vùng ven, đón một cánh quân cách mạng từ ngã ba Trà Bá vào cùng quân dân địa phương giải phóng thị xã Pleiku. Lúc này Tây Nguyên được giải phóng...
Chú thích

1 2  Nhà Lao Pleiku: Di tích Lịch sử - Văn hóa[liên kết hỏng], Theo Trang Thông tin điện tử Thành phố Pleiku
Myrsine fosteri

| Myrsine fosteri> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Asterids
Bộ (ordo): Ericales
Họ (familia): Primulaceae
Chi (genus): Myrsine
Loài (species): M. fosteri
Danh pháp hai phần
Myrsine fosteri Pipoly, 1992 
Myrsine fosteri là một loài thực vật có hoa trong họ Anh thảo. Loài này được Pipoly mô tả khoa học đầu tiên năm 1992.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Myrsine fosteri”. Truy cập ngày 25 tháng 8 năm 2013.
Thiết kế tổ hợp

Lý thuyết thiết kế tổ hợp là một phần của toán học tổ hợp quan tâm đến sự tồn tại, xây dựng và tính chất của các hệ thống tập hợp hữu hạn có sự sắp xếp thỏa mãn các khái niệm tổng quát về sự cân bằng và/hoặc đối xứng. Những khái niệm này không được làm chính xác để cho một phạm vi rộng các đối tượng có thể được coi là dưới cùng một định nghĩa. Đôi khi điều này có thể liên quan đến các kích thước số của các nút giao đặt như trong các thiết kế khối, trong khi ở những thời điểm khác nó có thể liên quan đến việc bố trí không gian các mục trong một mảng như trong các ô vuông sudoku.
Lý thuyết thiết kế tổ hợp có thể được áp dụng cho lĩnh vực thiết kế thí nghiệm. Một số lý thuyết cơ bản của thiết kế tổ hợp có nguồn gốc từ các tác phẩm của nhà thống kê học Ronald Fisher về thiết kế thí nghiệm sinh học. Các ứng dụng hiện đại cũng được tìm thấy trong vô số lĩnh vực bao gồm; hình học hữu hạn, lập kế hoạch giải đấu, xổ số, toán sinh học, thiết kế và phân tích thuật toán, mạng máy tính, kiểm tra nhóm và mật mã học.
Ví dụ

Với một số n người nhất định, có thể gán họ vào các tập hợp sao cho mỗi người thuộc về ít nhất một tập hợp, mỗi cặp 2 người ở trong cùng đúng một tập hợp với nhau, mỗi cặp 2 tập hợp có chính xác một người chung và không có tập hợp nào chứa tất cả mọi người, tất cả trừ một người, hoặc chính xác chỉ một người? Câu trả lời phụ thuộc vào n.
Bài toán này chỉ có lời giải nếu n có dạng q2 + q + 1. Để chứng minh rằng một giải pháp tồn tại nếu q là một số mũ của một số nguyên tố thì khó hơn. Người ta cho rằng đây là những giải pháp duy nhất. Người ta đã chứng minh thêm rằng nếu một giải pháp tồn tại cho q đồng dư 1 hoặc 2 mod 4, vậy thì q là một tổng của hai số chính phương. Kết quả cuối cùng này, định lý Bruck-Ryser, được chứng minh bằng sự kết hợp các phương pháp xây dựng dựa trên các trường hữu hạn và áp dụng các dạng thức bậc hai.
Sách tham khảo

Assmus, E.F.; Key, J.D. (1992), Designs and Their Codes, Cambridge: Cambridge University Press, ISBN 0-521-41361-3
Beth, Thomas; Jungnickel, Dieter; Lenz, Hanfried (1986), Design Theory, Cambridge: Cambridge University Press. 2nd ed. (1999) ISBN 978-0-521-44432-3.
R. C. Bose, "A Note on Fisher's Inequality for Balanced Incomplete Block Designs", Annals of Mathematical Statistics, 1949, pages 619–620.
Caliński, Tadeusz; Kageyama, Sanpei (2003). Block designs: A Randomization approach, Volume II: Design. Lecture Notes in Statistics. 170. New York: Springer-Verlag. ISBN 0-387-95470-8.
Colbourn, Charles J.; Dinitz, Jeffrey H. (2007), Handbook of Combinatorial Designs (ấn bản thứ 2), Boca Raton: Chapman & Hall/ CRC, ISBN 1-58488-506-8
R. A. Fisher, "An examination of the different possible solutions of a problem in incomplete blocks", Annals of Eugenics, volume 10, 1940, pages 52–75.
Hall, Jr., Marshall (1986), Combinatorial Theory (ấn bản thứ 2), New York: Wiley-Interscience, ISBN 0-471-09138-3
Hughes, D.R.; Piper, E.C. (1985), Design theory, Cambridge: Cambridge University Press, ISBN 0-521-25754-9
Lander, E. S. (1983), Symmetric Designs: An Algebraic Approach, Cambridge: Cambridge University Press
Lindner, C.C.; Rodger, C.A. (1997), Design Theory, Boca Raton: CRC Press, ISBN 0-8493-3986-3
Raghavarao, Damaraju (1988). Constructions and Combinatorial Problems in Design of Experiments . New York: Dover.
Raghavarao, Damaraju and Padgett, L.V. (2005). Block Designs: Analysis, Combinatorics and Applications. World Scientific.Quản lý CS1: nhiều tên: danh sách tác giả (liên kết)
Ryser, Herbert John (1963), “Chapter 8: Combinatorial Designs”, Combinatorial Mathematics (Carus Monograph #14), Mathematical Association of America
S. S. Shrikhande, and Vasanti N. Bhat-Nayak, Non-isomorphic solutions of some balanced incomplete block designs I – Journal of Combinatorial Theory, 1970
Stinson, Douglas R. (2003), Combinatorial Designs: Constructions and Analysis, New York: Springer, ISBN 0-387-95487-2
Street, Anne Penfold; Street, Deborah J. (1987). Combinatorics of Experimental Design. Oxford U. P. [Clarendon]. tr. 400+xiv. ISBN 0-19-853256-3.
van Lint, J.H., and R.M. Wilson (1992), A Course in Combinatorics.  Cambridge, Eng.: Cambridge University Press.
Młyniska, Hạt Myślibórz

| Młyniska |
| --- | --- |
—  Village  —
 
Młyniska
Country:  Ba Lan
Voivodeship: West Pomeranian
County: Myślibórz
Gmina: Dębno
Dân số : 118
Múi giờ: UTC+1, UTC+2 
Mã bưu chính: 74-404 Cychry 
Młyniska [mwɨˈniska] (trước đây là Mühlenfünftel của Đức) là một ngôi làng thuộc quận hành chính của Gmina Dębno, thuộc quận Myślibórz, Tây Pomeranian Voivodeship, ở phía tây bắc Ba Lan. Nó nằm khoảng 11 kilômét (7 mi) phía nam Dębno, 35 km (22 mi) phía nam Myślibórz và 87 km (54 mi) phía nam thủ đô khu vực Szczecin.
Trước năm 1945, khu vực này là một phần của Đức. Đối với lịch sử của khu vực, xem Lịch sử của Pomerania.
Làng có dân số 118 người.
Myrsine helleri

| Myrsine helleri> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Asterids
Bộ (ordo): Ericales
Họ (familia): Primulaceae
Chi (genus): Myrsine
Loài (species): M. helleri
Danh pháp hai phần
Myrsine helleri (Deg. & Deg.) H. St. John 
Myrsine helleri là một loài thực vật có hoa trong họ Anh thảo. Loài này được (O. Deg. & I. Deg.) H. St. John mô tả khoa học đầu tiên năm 1978.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Myrsine helleri”. Truy cập ngày 25 tháng 8 năm 2013.
Mỏ quạ (định hướng)

Mỏ quạ trong tiếng Việt có thể là chỉ bộ phận của nhiều loài chim họ Quạ (Corvidae) hoặc là tên gọi của một số loài thực vật:
Họ Apocynaceae: họ La bố hạ, họ Thông thiên, họ Trúc đào.
Chi Dischidia: chi song ly
Dischidia major: dây song ly to, dây mỏ quạ
Họ Rubiaceae: họ Thiến thảo, họ Cà phê
Chi Canthium:
Canthium coromandelicum: cây mỏ quạ
Họ Moraceae: họ Dâu tằm, họ Sung si
Chi Maclura: chi mỏ quạ
Maclura cochinchinensis: mỏ qua nam, vàng lồ, hoàng lồ.
Maclura fruticosa: mỏ quạ lá bầu, mỏ quạ bụi.
Maclura tricuspidata: mỏ quạ ba mũi.
Họ Oleaceae: họ ô liu, họ nhài, họ lài
Chi Jasminum: chi nhài, chi vằng
Jasminum subtriplinerve: mỏ quạ, vằng, chè vằng
Muhlenbergia michisensis

| Muhlenbergia michisensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Poales
Họ (familia): Poaceae
Chi (genus): Muhlenbergia
Loài (species): M. michisensis
Danh pháp hai phần
Muhlenbergia michisensis Y.Herrera & P.M.Peterson 
Muhlenbergia michisensis là một loài thực vật có hoa trong họ Hòa thảo. Loài này được Y.Herrera & P.M.Peterson mô tả khoa học đầu tiên năm 1992.