Glyphosat
Sự đồng thuận về mặt khoa học pháp chế trên thế giới đối với glyphosate

Trong vài thập kỷ qua, các đánh giá nhằm mục đích cấp phép/tái gia hạn glyphosate đã được tiến hành thường xuyên bởi các cơ quan quản lý quốc tế bao gồm:
- Ngày 20 tháng 3 năm 2015, Báo cáo của Viện Nghiên cứu Ung thư quốc tế thuộc Tổ chức Y tế thế giới (Intrenational Agency for Research on Cancer -IARC) đã xếp loại glyphosate vào nhóm "có thể có khả năng gây ung thư" cùng với khí phát thải từ đốt gỗ, thực phẩm chiên ở nhiệt độ cao và thịt đỏ (nhóm 2A). Cần phải nói thêm rằng, khi đánh giá về nguy cơ của một chất nào đó, IARC không xem xét đến nguy cơ này xảy ra thế nào trong tình huống thực tế. Tổ chức này cũng không xem xét đánh giá có hay không có nguy cơ gây ung thư nếu glyphosate được sử dụng theo Hướng dẫn ghi trên nhãn thuốc đã được phê duyệt. Sau khi IARC đưa ra kết luận về glyphosate, hàng loạt các cơ quan pháp chế trên thế giới, bao gồm Hoa Kỳ, Canada, Nhật Bản, Hàn Quốc, Australia, New Zealand và Liên minh Châu Âu đã tiến hành đánh giá lại tính an toàn của glyphosate với mục đích xác định xem có cần thay đổi biện pháp quản lý đối với glyphosate hay không. Cho tới nay, các tổ chức khoa học và pháp chế trên toàn thế giới đã kết luận thuốc trừ cỏ glyphosate khi sử dụng theo đúng hướng dẫn trên mẫu nhãn không gây ra bất cứ rủi ro nghiêm trọng nào đối với sức khỏe con người, môi trường và vật nuôi.
- Tổ chức Nông lương Liên hợp quốc (FAO) và Tổ chức Y tế thế giới (WHO): Trong báo cáo tóm tắt quá trình đánh giá 3 hoạt chất glyphosate, Diazinon và Malathion phát hành ngày 16/5/2016, FAO và WHO đã kết luận glyphosate một hoạt chất được dùng trừ cỏ trong sản xuất nông nghiệp không gây ung thư. Kết luận của Hội nghị được đưa ra dựa trên kết quả đánh giá của 16 chuyên gia. Tất cả các chuyên gia đều có trình độ tiến sỹ/giáo sư đến từ Anh, Hà Lan, Hoa Kỳ, Pháp, Đức, Na Uy, Australia, Italy, Thụy sỹ và Nhật Bản, và là chuyên gia trong các lĩnh vực về hóa sinh, độc lý, sinh học, dịch tễ, hóa thực phẩm, hóa học, bệnh học. Các chuyên gia đã dành nhiều thập kỷ để nghiên cứu, phân tích và đưa ra công bố về hóa chất, các mối nguy gây ung thư và y tế công cộng.- Viện Nghiên cứu sức khỏe quốc gia Hoa Kỳ: Kết quả nghiên cứu mới đây của Viện Nghiên cứu quốc gia về sức khỏe Hoa Kỳ (2018) tiến hành trên hơn 54.000 nông dân trong suốt 20 năm tiếp xúc với glyphosate cũng cho thấy không có mối liên hệ nào giữa glyphosate và căn bệnh ung thư.
- Bộ Nông nghiệp Sri Lanka (MPI): Sri Lanka là quốc gia ban hành lệnh cấm glyphosate vào cuối năm 2015. Tuy nhiên, vào ngày 2 tháng 5 năm 2018 vừa qua, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp nước này đã tuyên bố dỡ bỏ lệnh cấm sử dụng hoạt chất glyphosate trên cây chè và cao su do "những tổn thất kinh tế nặng nề do cấm sử dụng glyphosate và do không có cơ sở khoa học chứng minh hoạt chất glyphosate là nguyên nhân gây ra bệnh suy thận mãn tính". Bộ trưởng cũng cho biết việc cấm sử dụng hoạt chất glyphosate đã dẫn tới thiệt hại kinh tế mỗi năm đối với ngành chè nước này là khoảng 33,2 triệu Rs (đơn vị tiền tệ của Sri Lanka), và giá trị xuất khẩu của ngành này cũng giảm khoảng 26,7 tỷ Rs mỗi năm
- Cơ quan Bảo vệ môi trường Hoa Kỳ (US EPA) Tháng 12 năm 2017, US EPA đã ban hành Dự thảo Đánh giá rủi ro của glyphosate đối với sức khỏe con người và sinh thái như là một phần của quá trình đánh giá được thực hiện từ năm 2009. Quá trình đánh giá này diễn ra thường xuyên đối với tất cả các loại thuốc BVTV đã được phê duyệt trước đó. Mục đích của quá trình đánh giá là để đảm bảo thuốc BVTV đã đăng ký vẫn tiếp tục đáp ứng tiêu chuẩn. Đối với glyphosate, Dự thảo đánh giá rủi ro sức khỏe con người đã kết luận rằng "glyphosate không có khả năng gây ung thư cho con người. Đánh giá của US EPA không tìm thấy những rủi ro có ý nghĩa khác đối với sức khỏe con người khi sản phẩm được sử dụng theo quy định ghi trên nhãn bao bì. Các phát hiện khoa học của US EPA phù hợp với kết luận đánh giá khoa học của một số quốc gia khác cũng như nghiên cứu của Viện Sức khỏe Nông nghiệp quốc gia năm 2017 "
- Cơ quan An toàn Thực phẩm châu Âu (EFSA) Tháng 9 năm 2017, sau khi xem xét toàn diện các dữ liệu về tác động của glyphosate đến nội tiết, EFSA công bố kết luận rằng "glyphosate không gây ra tình trạng rối loại nội tiết trên người. Kết luận này được bổ sung vào kết quả đánh giá khác của EFSA nhằm mục đích cấp Giấy phép Gia hạn cho glyphosate ở Châu Âu
- Cơ quan Quản lý dịch hại Canada (PMRA)
Tháng 4 năm 2017, sau quá trình đánh giá lại một cách toàn diện về glyphosate, PMRA cho phép các sản phẩm có chứa hoạt chất glyphosate được tiếp tục sử dụng ở Canada. Đối với PMRA, quá trình đánh giá lại các loại thuốc BVTV là quá trình được tiến hành định kỳ, nhằm đảm bảo rằng tất cả các loại thuốc BVTV đã đăng ký tiếp tục đáp ứng các tiêu chuẩn nghiêm ngặt về sức khoẻ con người và bảo vệ môi trường. Việc đánh giá lại dựa trên dữ liệu từ ngành công nghiệp, các báo cáo khoa học đã công bố, thông tin từ các cơ quan quản lý khác nhau cũng như từ bất kỳ thông tin khoa học liên quan nào khác.
Kết luận PMRA đối với glyphosate cụ thể như sau:
+ glyphosate không gây độc với gen và không có khả năng gây ung thư cho người.
+ Ngưỡng phơi nhiễm với glyphosate trong chế độ ăn uống (thực phẩm và nước uống) không là nguy cơ gây tác động bất lợi tới sức khỏe con người.
+ Rủi ro nghề nghiệp và người dân liên quan đến việc sử dụng glyphosate là rất thấp nếu sử dụng theo đúng hướng dẫn ghi trên mẫu nhãn.
+ Khi sử dụng theo đúng hướng dẫn ghi trên mẫu nhãn, glyphosate không gây rủi ro đến môi trường.
+ Tất cả các sản phẩm chứa hoạt chất glyphosate đã đăng ký đều có hiệu lực kiểm soát cỏ dại trong nông nghiệp và quản lý đất đai phi nông nghiệp.
- Cơ quan Quản lý Hóa chất Châu Âu (ECHA): Tháng 3 năm 2017, sau khi đánh giá nghiêm ngặt và toàn diện dữ liệu về glyphosate, Ủy ban đánh giá rủi ro (RAC) của ECHA đã kết luận rằng dựa trên bằng chứng khoa học sẵn có, không nên thay đổi phân loại hiện tại về glyphosate, nghĩa là glyphosate không gây ung thc, không độc tính, không gây độc với gen và không có độc tính đối với bất kỳ mô/cơ quan đích cụ thể nào. Ngoài các nghiên cứu đã công bố về glyphosate, kết quả đánh giá của ECHA còn dựa trên các báo cáo độc lập được thực hiện bởi ngành và cơ quan quản lý khác nhau với tổng cộng 90.000 trang dữ liệu. Đánh giá khoa học này của EU phù hợp với các kết luận trước đó rằng glyphosate không gây ung thư của EFSA và Viện nghiên cứu Liên Bang Đức về An toàn và Sức khỏe lao động Đức (BfR).
- Cơ quan Quản lý Phát triển nông thôn Hàn Quốc (RDA): Tháng 3 năm 2017, RDA của Hàn Quốc công bố thông bố cơ quan này đã hoàn thiện quá trình tái đánh giá glyphosate và cũng dỡ bỏ lệnh cấm kinh doanh tạm thời hoạt chất này sau khi IARC công bố phân loại glyphosate vào nhóm 2A vào năm 2015. RDA kết luận rằng, nghiên cứu trên động vật và dịch tễ học quy mô lớn cho thấy không có mối quan hệ giữa ung thư ở người và glyphosate. Ngoài ra, RDA cũng kết luận rằng việc phơi nhiễm với glyphosate qua chế độ ăn uống thông qua các sản phẩm nông nghiệp là không đáng kể và lượng glyphosate từ chế độ ăn uống là ở ngưỡng an toàn. Cơ quan này cũng yêu cầu nông dân tuân thủ nghiêm ngặt các hướng dẫn ghi trên mẫu nhãn và các hướng dẫn an toàn khi xử lý thuốc BVTV.
- Cơ quan Quản lý Thuốc BVTV và Thuốc Thú y Australia (APVMA): Tháng 9 năm 2016, do việc phân loại của IARC về khả năng gây ung thư của glphosate, APVMA đã tiến hành đánh giá lại tính an toàn của hoạt chất này. Các đánh giá của APVMA bao gồm: khả năng gây độc, rủi ro đối với môi trường, khả năng phơi nhiễm với con người, dư lượng, đánh giá rủi ro phơi nhiễm qua khẩu phần ăn. Trong quá trình đánh giá, APVMA cũng sử dụng bản phân loại của IARC, các dữ liệu IARC tham khảo trong quá trình đánh giá, các kết quả chưa công bố, các số liệu mà IARC đã bỏ qua không tham chiếu cũng như các công bố có liên quan. Ngoài ra, APVMA xem xét đánh giá của các cơ quan quốc tế như JMPR, EFSA, ECHA, Bộ Y tế Canada, EPA New Zealand.
- Dựa trên trọng lượng của bằng chứng, APVMA kết luận như sau:
+ Phơi nhiễm với glyphosate không là nguy cơ gây ung thư hoặc gây độc gen cho người;
+ Không có bằng chứng khoa học nào về glyphosate và sản phẩm có chứa glphosate để APVMA phải thay đổi biến pháp quản lý hoạt chất này:
+ glyphosate không là mối nguy quá mức đối với người tiếp xúc hoặc xử lý thuốc hoặc sử dụng bất cứ thứ gì có chứa dư lượng của nó.
+ glyphosate không khả năng gây tác động bất lợi cho người.
+ glyphosate không khả năng gây tác động không mong muốn cho động vật, thực vật hoặc môi trường.
+ Cần tuân thủ đúng các tiêu chí do APVMA xây dựng trên cơ sở pháp luật và sẽ không làm ảnh hưởng đến thương mại trong và ngoài Australia.
+ Không có cơ sở khoa học nào để phải xem xét lại phân loại hiện tại của glyphosate và các sản phâm của nó.
+ APVMA sẽ tiếp tục giám sát nếu có bất kỳ báo cáo đánh giá mới, nghiên cứu mới nào cho thấy việc phân loại lại cần được sửa đổi.
Sau đó, vào tháng 8 năm 2017, APVMA tái khẳng định rằng glyphosate không gây ra bất cứ rủi ro ung thư nào đối với con người và các sản phẩm chứa glyphosate là an toàn khi sử dụng theo hướng dẫn ghi trên mẫu nhãn.
- Cơ quan Bảo vệ môi trường New Zealand (NZ EPA): Tháng 8 năm 2016, NZ EPA đánh giá các bằng chứng về glyphosate và kết luận rằng glyphosate không phải là chất gây độc gen hay gây ung thư.
- Viện nghiên cứu Liên Bang Đức về An toàn và Sức khỏe lao động Đức (BfR): Tháng 5 năm 2016, BfR đã kết luận "glyphosate không có nguy cơ về khả năng gây ung thư dựa theo các tiêu chí CLP"
- Hội nghị thẩm định chung giữa FAO và WHO về Dư lượng thuốc trừ sâu (JMPR): Tháng 5 năm 2016, Hội nghị của JMPR đã kết luận "Hoạt chất glyphosate không có nguy cơ gây ung thư đối với con người thông qua chế độ ăn uống". Kết luận được đưa ra dựa trên kết quả đánh giá của 16 chuyên gia. Tất cả các chuyên gia đều có có trình độ tiến sỹ/giáo sư đến từ Vương Quốc Anh, Hà Lan, Hoa Kỳ, Pháp, Đức, Na Uy, Australia, Italy, Thụy sỹ và Nhật Bản và là chuyên gia trong các lĩnh vực về hóa sinh, độc lý, sinh học, dịch tễ, hóa thực phẩm, hóa học, bệnh học. Các chuyên gia đã dành nhiều thập kỷ để nghiên cứu, phân tích và đưa ra công bố về hóa chất các mối nguy gây ung thư và y tế công cộng. Kết luận này của Hội nghị cũng thống nhất với sự đồng thuận áp đảo của các cơ quan pháp lý trên toàn cầu và được đưa ra dựa trên các kết luận mang tính khoa học của EFSA, PMRA, APVMA, US EPA.
- Hội đồng An toàn Thực phẩm Nhật Bản (FSC): Tháng 3 năm 2016, Hội đồng An toàn Thực phẩm Nhật Bản phát hành báo cáo quá trình thẩm định tính an toàn của glyphosate và kết luận glyphosate "không là chất gây ung thư, không gây ảnh hưởng sinh sản, gây quái thai hoặc gây độc về gen."
- Cơ quan Quản lý An toàn thực phẩm Châu Âu (EFSA): Tháng 11 năm 2015, EFSA đã công bố kết quả phản biện độc lập (peer review) đánh giá về hoạt chất glyphosate. Báo cáo kết luận rằng glyphosate "không gây ra các nguy cơ gây ung thư cho con người". Đánh giá của EFSA xem xét số lượng lớn các bằng chứng, bao gồm cả một số các nghiên cứu không được xem xét bởi IARC và đó là một trong những lý do đưa ra những kết luận khác nhau giữa IARC và phần còn lại của thế giới
- Cơ quan Bảo vệ môi trường Hoa Kỳ (US EPA): Tháng 10 năm 2015, Ủy ban Đánh giá Ung thư của EPA đã phân loại glyphosate thuộc nhóm "không có khả năng gây ung thư cho con người".
Sau đó, vào tháng 9 năm 2016, EPA tái xác nhận phân loại của Cơ quan này về hoạt chất này trong Ấn phẩm "glyphosate issue", theo đó "glyhphosate không có khả năng gây ung thư cho con người".
- Cơ quan Quản lý dịch hại Canada (PMRA): Tháng 4 năm 2015, PMRA kết luận "dựa trên trọng lượng của bằng chứng kết luận glyphosate không gây ung thư cho con người"
- Tổ chuyên gia đánh giá phân loại của IARC: Tổ chuyên gia đánh giá phân loại của IARC và kết luận "các dữ liệu không hỗ trợ kết luận của IARC trong việc xếp loại glyphosate vào nhóm có khả năng gây ung thư". Kết luận này của Tổ chuyên gia là phù hợp với các công bố trước đó của các cơ quan pháp chế toàn cầu về tính an toàn của hoạt chất này, rằng "glyphosate không là tác nhân gây ung thư cho người".