Hirohito
Vai trò trong Chiến tranh thế giới thứ hai

Trong thời kỳ đầu trị vì của Thiên hoàng Chiêu Hòa, quân đội Hoàng gia Nhật Bản đã giành được ảnh hưởng chính trị đáng kể. Năm 1931 và 1932, Quân Quan Đông (đơn vị quân đồn trú ở vùng Mãn Châu của Trung Quốc) đã chiếm Mãn Châu Quốc mà không cần sự chấp thuận trước của chính phủ Nhật Bản. Về mặt cá nhân, Thiên hoàng thỉnh thoảng vẫn lộ ra vẻ không hài lòng về quyền lực đang tăng của quân đội. Chẳng hạn như tháng 2 năm 1936 ông đã hạ lệnh đàn áp các sĩ quan quân đội cấp tiến đang nổi dậy chống chính phủ dân sự ở Tokyo. Dù quan điểm như thế, Thiên hoàng Chiêu Hòa vẫn ít có hành động ngăn chặn việc quân đội Nhật Bản đang dần tiến đến một cuộc chiến toàn diện với Trung Quốc xảy ra năm 1937 (Chiến tranh Trung-Nhật thứ hai). Việc Thiên hoàng xuất hiện trước công chúng với bộ quân phục, theo dõi diễn tập quân sự hoặc duyệt quân trên con bạch mã của mình đã làm tăng cường sự ủng hộ chiến tranh của nhân dân Nhật.
Một cuốn nhật ký của quan thị vệ Kuraji Ogura nói rằng ông miễn cưỡng phát động chiến tranh chống lại Trung Quốc vào năm 1937 vì họ đã đánh giá thấp sức mạnh quân sự của Trung Quốc và Nhật Bản nên thận trọng trong chiến lược của mình. Về vấn đề này, Ogura viết Hirohito nói rằng "một khi bạn đã bắt đầu (một cuộc chiến), nó không thể dễ dàng dừng lại giữa chừng ... Điều quan trọng là khi nào kết thúc chiến tranh" và "người ta nên thận trọng khi bắt đầu một cuộc chiến, nhưng một khi đã bắt đầu thì phải tiến hành một cách triệt để."
Tuy nhiên, theo Herbert Bix, mối quan tâm chính của Hirohito dường như là khả năng xảy ra một cuộc tấn công của Liên Xô khi ông đặt câu hỏi với tham mưu trưởng, Hoàng tử Kan'in Kotohito, và bộ trưởng quân đội, Sugiyama Hajime, về thời gian cần thiết để đè bẹp sự kháng cự của Trung Quốc và làm thế nào họ có thể chuẩn bị cho tình huống xảy ra sự xâm nhập của Liên Xô. Dựa trên phát hiện của Bix, Hirohito không hài lòng trước những câu trả lời lảng tránh của Hoàng tử Kan'in về bản chất của các kế hoạch dự phòng như vậy nhưng tuy nhiên vẫn chấp thuận quyết định chuyển quân đến miền Bắc Trung Quốc.
Vào tháng 7 năm 1939, Hirohito tranh cãi với anh trai mình, Hoàng tử Chichibu, về việc có nên ủng hộ Hiệp ước chống Quốc tế Cộng sản hay không, và khiển trách Bộ trưởng quân đội, Seishirō Itagaki. Nhưng sau thành công của Wehrmacht ở Châu Âu, Hirohito đã đồng ý tham gia liên minh. Vào ngày 27 tháng 9 năm 1940, bề ngoài là dưới sự lãnh đạo của Hirohito, Nhật Bản đã trở thành đối tác ký kết của Hiệp ước ba bên với Đức và Ý hình thành Cường quốc Trục. 
Các mục tiêu cần đạt được đã được xác định rõ ràng: tự do tiếp tục chinh phục Trung Quốc và Đông Nam Á, không gia tăng lực lượng quân sự của Mỹ hoặc Anh trong khu vực và sự hợp tác của phương Tây "trong việc mua lại hàng hóa cần thiết cho Đế quốc của chúng ta".
Vào ngày 5 tháng 9, Thủ tướng Konoe đã đệ trình một cách không chính thức bản dự thảo quyết định cho Hirohito, chỉ một ngày trước Hội nghị Hoàng gia mà tại đó nó sẽ chính thức được thực thi.
Việc bành trướng của quân đội Nhật Bản trong thập niên 1930 đã dẫn đến việc Nhật Bản tham chiến vào cuộc Chiến tranh thế giới thứ hai tháng 12 năm 1941, khi các máy bay chiến đấu của Nhật Bản đã bất ngờ tấn công hạm đội hải quân Hoa Kỳ ở Trân Châu Cảng tại Hawaii. Dù Thiên hoàng Chiêu Hòa đã không sốt sắng trong việc quyết định tham chiến, ông cũng đã hài lòng bởi một loạt các chiến công của quân đội Nhật Bản sau chiến thắng Trân Châu Cảng và ông đã phát triển một mối liên kết mạnh mẽ với tướng Tōjō Hideki, bộ trưởng chiến tranh. Đến đầu mùa Hè năm 1945, sau khi Đức đầu hàng Đồng Minh, thất bại dường như là điều sắp xảy ra đối với quân Nhật. Chính phủ Nhật Bản đã chia rẽ sâu sắc giữa các lãnh đạo quân đội và hải quân và các quan chức dân sự Nhật Bản, những người muốn thương lượng cho hòa bình. Thiên hoàng có vẻ như nghiêng về phía phe chủ hòa nhưng ông không đứng ra hòa giải bế tắc giữa phe chủ chiến và phe chủ hòa cho đến giữa tháng 8, sau khi Hoa Kỳ đã thả hai quả bom nguyên tử xuống các thành phố Hiroshima và Nagasaki và Liên Xô tuyên chiến với Nhật Bản. Thủ tướng Nhật Bản Suzuki Kantaro đã hỏi ý kiến Thiên hoàng Chiêu Hòa liệu Nhật có nên tiếp tục chiến đấu vì hòa bình, và ông đã quyết định chấp nhận yêu cầu của Đồng Minh "đầu hàng vô điều kiện" bao gồm trong Tuyên bố Potsdam ban hành tháng 7. Thiên hoàng Chiêu Hòa đã phá vỡ tiền lệ im lặng của Thiên hoàng trước đây và đã thông báo sự đầu hàng của Nhật Bản trên đài phát thanh phát ngày 15 tháng 8 năm 1945 (giờ Nhật Bản).
Chiêu Hòa và các cố vấn của mình sợ rằng ông có thể bị xét xử về tội ác chiến tranh, đã cố đặt ông ở xa các mối liên hệ với sự lãnh đạo quân sự thời chiến. Nhưng Douglas MacArthur, tướng Mỹ đặc trách chỉ huy các lực lượng chiếm đóng của Đồng Minh đã cảm thấy rằng việc đặt Thiên hoàng vào đúng cương vị sẽ giúp giải quyết ổn thỏa sự dân chủ hóa của Nhật Bản. MacArthur đã thấy vị Nhật hoàng này là một biểu tượng của sự ổn định và hòa hợp có giá trị đối với dân Nhật và ông đảm bảo rằng Thiên hoàng Chiêu Hòa sẽ không bị truy tố ở phiên tòa xét xử tội phạm chiến tranh bắt đầu năm 1946.
Trước khi các phiên tòa xét xử tội ác chiến tranh thực sự được triệu tập, Bộ chỉ huy tối cao Lực lượng Viễn chinh Đồng minh, Bộ phận công tố quốc tế (IPS) và các quan chức Nhật Bản đã làm việc ở hậu trường không chỉ để ngăn gia đình Hoàng gia bị truy tố mà còn để gây ảnh hưởng đến chính quyền. lời khai của các bị cáo để đảm bảo rằng không có ai liên quan đến Hirohito. Các quan chức cấp cao trong giới tòa án và chính phủ Nhật Bản hợp tác với Tổng hành dinh Đồng minh trong việc lập danh sách các tội phạm chiến tranh có khả năng xảy ra, trong khi những cá nhân bị bắt giữ như nghi phạm "Loại A" và bị giam giữ đã long trọng thề sẽ bảo vệ chủ quyền của họ trước mọi vết nhơ trách nhiệm chiến tranh có thể xảy ra.  Do đó, "nhiều tháng trước khi Tòa án Tokyo bắt đầu, cấp dưới cao nhất của MacArthur đã làm việc để quy trách nhiệm cuối cùng cho Trận Trân Châu Cảng tới Tōjō Hideki" bằng cách cho phép "các nghi phạm hình sự chính phối hợp câu chuyện của họ để Hirohito được thoát khỏi cáo trạng." Theo John W. Dower, "Chiến dịch thành công này nhằm miễn trừ trách nhiệm chiến tranh cho Hirohito là không có giới hạn. Hirohito không chỉ được coi là vô tội trước bất kỳ hành động chính thức nào có thể khiến anh ta phải chịu cáo buộc là tội phạm chiến tranh, ông ta đã bị biến thành một nhân vật gần như thánh thiện, người thậm chí không chịu trách nhiệm đạo đức về chiến tranh." Theo Bix, "Những biện pháp thực sự phi thường của MacArthur nhằm cứu Hirohito khỏi bị xét xử như một tội phạm chiến tranh đã có tác động làm sai lệch lâu dài và sâu sắc đến hiểu biết của người Nhật về cuộc chiến đã mất."