stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Nhân quyền tại Syria
Tình hình

Syria là một quốc gia đa đảng nhưng không có quyền bầu cử tự do. Giới cầm quyền đàn áp và bỏ tù các nhà hoạt động nhân quyền và những người phê phán chính phủ. Tự do ngôn luận, tự do lập hội và hội họp bị kiểm soát nghiêm ngặt. Phụ nữ và dân tộc thiểu số bị phân biệt đối xử. Theo Tổ chức Theo dõi Nhân quyền Quốc tế (Human Rights Watch), Tổng thống Bashar al-Assad đã thất bại trong việc cải thiện hồ sơ nhân quyền của Syria trong vòng 10 năm đầu tiên cầm quyền,
và tình trạng nhân quyền tại Syria vẫn nằm trong những nơi tồi tệ nhất thế giới. Theo Tổ chức Amnesty International, chính phủ Syria phạm tội ác chống lại loài người căn cứ theo các bằng chứng về chết do giam dữ, tra tấn và cầm tù trong cuộc đàn áp chống lại đợt nổi dậy năm 2011.
Syria có hồ sơ lâu dài về việc chính phủ bắt giữ vô cớ, xét xử thiếu công minh và giam dữ trường kỳ người bị tình nghi. Hàng ngàn tù nhân chính trị bị cầm tù, nhiều người thuộc đảng Anh em Hồi giáo và đảng Cộng sản bị cấm. Từ tháng 6 năm 2000, hơn 700 tù chính trị bị giam giữ lâu dài đã được thả tự do, nhưng còn tới hơn 4000 người nữa vẫn bị cầm tù. Các thông tin về những ngượi giam dữ do lý do chính trị và an ninh không được nhà cầm quyền thông báo minh bạch Chính quyền không thừa nhận trách nhiệm về sự biến mất của khoảng 17,000 người Li băng và Palestin tại Lebanon những năm 1980s, 1990s và được nghi ngờ là đã cầm tù những người này tịa Syria. Năm 2009, hàng trăm người bị bắt và bị cầm tù vì các lý do chính trị. Cảnh sát đã giết ít nhất 17 người bị giam giữ. Những nhà hoạt động nhân quyền tiếp tục là mục tiêu và bị cầm tù bởi chính phủ.
Số lượng báo chí đã tăng trong thập kỷ vừa qua, nhưng Đảng Ba'ath, đảng cầm quyền trong suốt vài thập kỷ qua, vẫn tiếp tục duy trì kiểm soát báo chí. Nhà báo và bloggers tiếp tục bị bắt giữ và kết án. Trong năm 2009, Tổ chức Bảo vệ Nhà báo đã xéo Syria đứng thứ ba trong danh sách mười nước tồi tệ nhất bắt giữ giam cầm và hạn chế blogger (bao gồm Trung Quốc, Việt Nam, Cuba).
Kiểm duyệt Internet tại Syria rất chặt chẽ và rộng khắp. Syria cấm các website về chính trị và bắt những người truy cập các website bị cấm. Các quán cà phê Internet bị bắt phải ghi lại tất cả các bình luận người dùng đã đăng tải lên các diễn đàn.
Các Websites như Wikipedia tiếng Ả Rập, YouTube và Facebook bị chặn trong thời gian 2008 tới 2011. Lọc và chặn được sử dụng rộng rại tại các lĩnh vực liên quan tới chính trị  Syria được đưa vào danh sách "Kẻ thù của Internet" của Tổ chức Phóng viên Không biên giới từ năm 2006 khi danh sách này bắt đầu được đưa ra.
Chú thích

↑  World Report 2010 Human Rights Watch World Report 2010, pg. 555.
1 2 3 4 5 6  “Amnesty International Report 2009, Syria”. Bản gốc lưu trữ ngày 7 tháng 10 năm 2009. Truy cập ngày 30 tháng 4 năm 2015.
1 2 3 4 5 6 7 8  Human Rights Watch World Report 2005 Events of 2004, Human Rights Watch 2005. (The same group also highlighted, in a report "Syria: End Opposition Use of Torture, Executions" (Abuses Show Need for Accountability) ngày 17 tháng 9 năm 2012, That "A detainee who had been held in a school told Human Rights Watch that FSA fighters there had beaten him regularly for 25 days before he was transferred to the detention facility...") ISBN 1-56432-331-5.
1 2  Black, Ian (ngày 16 tháng 7 năm 2010). “Syrian human rights record unchanged under Assad, report says”. The Guardian. London.
↑  “Syria among worst for rights abuses: HRW report”. Reuters. ngày 24 tháng 1 năm 2011. Bản gốc lưu trữ ngày 2 tháng 9 năm 2015. Truy cập ngày 28 tháng 8 năm 2013.
↑  “Amnesty International says Syrian forces may have committed war crimes during crackdown”. Associated Press. ngày 6 tháng 7 năm 2010. Bản gốc lưu trữ ngày 16 tháng 6 năm 2012. Truy cập ngày 28 tháng 8 năm 2013.
↑  see also “Human Rights Watch 2006 Report”. Human Rights Watch. Bản gốc lưu trữ ngày 15 tháng 11 năm 2010. Truy cập ngày 28 tháng 8 năm 2013.
↑  Ten years after Bashar el-Assad’s installation, the government still decides who can be a journalist Lưu trữ 2010-07-31 tại Wayback Machine, Reporters Without Borders USA.
↑  "10 Worst Countries to be a Blogger", Committee to Protect Journalists, ngày 30 tháng 4 năm 2009
↑  “Bashar Al-Assad, President, Syria”. Reporters Without Borders. Bản gốc lưu trữ ngày 4 tháng 3 năm 2016. Truy cập ngày 28 tháng 8 năm 2013.
↑  “Red lines that cannot be crossed - The authorities don't want you to read or see too much”. The Economist. ngày 24 tháng 7 năm 2008.
↑  "ONI Country Profile: Syria", OpenNet Initiative, August 2009
↑  "Internet Enemies: Syria" Lưu trữ 2015-10-18 tại Wayback Machine, Reporters Without Boarders, March 2011
| x t Nhân quyền tại Châu Á |
| --- | --- |
Quốc gia có chủ quyền:  Ả Rập Xê Út  Afghanistan  Ai Cập  Armenia  Azerbaijan  Ấn Độ  Bahrain  Bangladesh  Bhutan  Brunei  Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất  Campuchia  Đông Timor  Gruzia  Hàn Quốc  Indonesia  Iran  Iraq  Israel  Jordan  Kazakhstan  Kuwait  Kyrgyzstan  Lào  Liban  Malaysia  Maldives  Mông Cổ  Myanmar  Nepal  Nga  Nhật Bản  Oman  Pakistan  Philippines  Qatar  Singapore  Síp  Sri Lanka  Syria  Tajikistan  Thái Lan  Thổ Nhĩ Kỳ  Bắc Triều Tiên  Trung Quốc  Turkmenistan  Uzbekistan  Việt Nam  Yemen 
Quốc gia đượccông nhận hạn chế:  Abkhazia  Bắc Síp  Đài Loan  Nam Ossetia  Palestine 
Lãnh thổ phụ thuộc và vùng tự trị:  Lãnh thổ Ấn Độ Dương thuộc Anh  Quần đảo Cocos (Keeling)  Đảo Giáng Sinh  Hồng Kông  Ma Cao 
  Thể loại   Cổng thông tin châu Á
Parectropis privata

| Parectropis privata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Parectropis
Loài (species): P. privata
Danh pháp hai phần
Parectropis privata Zweigelt, 1918 
Parectropis privata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 17 tháng 6 năm 2014.
Niemeyera francei

| Niemeyera francei> Tình trạng bảo tồn |
| --- | --- |
 Sắp nguy cấp  (IUCN 2.3)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Asterids
Bộ (ordo): Ericales
Họ (familia): Sapotaceae
Chi (genus): Niemeyera
Loài (species): N. francei
Danh pháp hai phần
Niemeyera francei (Guillaum & Dubard) T.D.Penn. 
Danh pháp đồng nghĩa
 Ochrothallus francei (Guillaum & Dubard) Guillaumin
Niemeyera francei là một loài thực vật thuộc họ Sapotaceae. Đây là loài đặc hữu của New Caledonia.
Nhandu carapoensis

| Nhandu carapoensis |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Theraphosidae
Chi (genus): Nhandu
Loài (species): N. carapoensis
Danh pháp hai phần
Nhandu carapoensis Lucas, 1983 
Nhandu carapoensis là một loài nhện trong họ Theraphosidae.
Loài này thuộc chi Nhandu. Nhandu carapoensis được Hippolyte Lucas miêu tả năm 1983.
Chú thích

↑  Platnick, N. I. (2012) The world spider catalog, version 12.5. American Museum of Natural History. DOI: 10.5531/db.iz.0001.
Quận Nicholas, West Virginia

Quận Nicholas là một quận thuộc tiểu bang West Virginia, Hoa Kỳ. Theo điều tra dân số năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có dân số người 2. Quận lỵ đóng ở 6
Địa lý

Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có tổng diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.
Thông tin nhân khẩu

Theo điều tra dân số 2 năm 2000, quận đã có dân số 26.562 người, 10.722 hộ gia đình, và 7.762 gia đình sống trong quận hạt. Mật độ dân số là 41 người trên một dặm vuông (16/kmТВ). Có 12.406 đơn vị nhà ở với mật độ trung bình là 19 trên một dặm vuông (7/kmТВ). Cơ cấu dân tộc của cư dân sinh sống ở quận này bao gồm 98,84% người da trắng, 0,05% da đen hay Mỹ gốc Phi, 0,24% người Mỹ bản xứ, 0,19% châu Á, Thái Bình Dương 0,02%, 0,10% từ các chủng tộc khác, và 0,55% từ hai hoặc nhiều chủng tộc. 0,48% dân số là người Hispanic hay Latino thuộc một chủng tộc nào.
Có 10.722 hộ, trong đó 30,70% có trẻ em dưới 18 tuổi sống chung với họ, 58,70% là đôi vợ chồng sống với nhau, 10,00% có nữ hộ và không có chồng, và 27,60% là không lập gia đình. 24,80% hộ gia đình đã được tạo ra từ các cá nhân và 11,80% có người sống một mình 65 tuổi hoặc cao tuổi hơn. Cỡ hộ trung bình là 2,46 và cỡ gia đình trung bình là 2,91.
Trong quận, dân số đã được trải ra với 23,30% dưới độ tuổi 18, 8,10% 18-24, 27,60% 25-44, 26,00% từ 45 đến 64, và 15,00% từ 65 tuổi trở lên đã được những người. Độ tuổi trung bình là 39 năm. Đối với mỗi 100 nữ có 95,60 nam giới. Đối với mỗi 100 nữ 18 tuổi trở lên, đã có 92,20 nam giới.
Thu nhập trung bình cho một hộ gia đình trong đã đạt mức USD 26.974, và thu nhập trung bình cho một gia đình là USD 32.074. Phái nam có thu nhập trung bình USD 30.508 so với 17.964 USD của phái nữ. Thu nhập bình quân đầu người là 15.207 USD. Có 15,00% gia đình và 19,20% dân số sống dưới mức nghèo khổ, bao gồm 25,40% những người dưới 18 tuổi và 13,80% của những người 65 tuổi hoặc hơn.
Pagamea hirsuta

| Pagamea hirsuta> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Gentianales
Họ (familia): Rubiaceae
Chi (genus): Pagamea
Loài (species): P. hirsuta
Danh pháp hai phần
Pagamea hirsuta Spruce ex Benth. 
Pagamea hirsuta là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được Spruce ex Benth. mô tả khoa học đầu tiên năm 1857.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Pagamea hirsuta”. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2013.
Neochauliodes fletcheri

| Neochauliodes fletcheri> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Megaloptera
Họ (familia): Corydalidae
Phân họ (subfamilia): Chauliodinae
Chi (genus): Neochauliodes
Loài (species): N. fletcheri
Danh pháp hai phần
Neochauliodes fletcheri Kimmins, 1954 
Neochauliodes fletcheri là một loài côn trùng trong họ Corydalidae thuộc bộ Megaloptera. Loài này được Kimmins miêu tả năm 1954.
Chú thích

↑  Oswald, J. D. (2007). Neuropterida Species of the World. Version 2.0.
Ngọc lam

Bài này viết về ngọc lam là một loại đá quý, còn có bài viết về màu ngọc lam.
| Ngọc lam |
| --- | --- |
Ngọc lam thô
Thông tin chung
Thể loại: Khoáng vật phosphat
Công thức hóa học: CuAl6(PO4)4(OH)8·4H2O
Hệ tinh thể: Tam tà
Nhận dạng
Màu: Sáp tới cận thủy tinh
Dạng thường tinh thể: Khối, mấu.
Cát khai: Tốt tới hoàn hảo
Vết vỡ: Vỏ sò (concoit)
Độ cứng Mohs: 5,0-6,0
Ánh: Sáp tới cận thủy tinh
Màu vết vạch: Trắng ánh lam
Tỷ trọng riêng: 2,6-2,9
Thuộc tính quang: Lưỡng trục (+)
Chiết suất: nα = 1,610, nβ = 1,615, nγ = 1,650
Khúc xạ kép: +0,040
Đa sắc: Yếu
Độ hòa tan: Hòa tan trong HCl
Tham chiếu: 
Ngọc lam là một khoáng chất phosphat ngậm nước của nhôm và đồng, có công thức hóa học là CuAl6(PO4)4(OH)8.5H2O, có màu từ xanh nước biển ngả sang xanh lá cây, không trong suốt. Ngọc lam hiếm, có giá trị nếu tinh khiết và được ưa chuộng dùng làm trang sức và trang trí từ hàng ngàn năm nay vì màu sắc độc đáo của nó. Trong thời gian gần đây do xuất hiện các loại ngọc lam giả hay được sản xuất nhân tạo trên thị trường, rất khó phân biệt ngay cả đối với giới chuyên môn, nên ngọc lam, cũng giống như các loại đá quý không trong suốt khác, không còn được ưa chuộng nhiều nữa.
Ngọc lam xuất phát từ pierre turquoise trong tiếng Pháp có nghĩa là "đá Thổ", được coi như là một sự hiểu lầm vì ngọc lam không có trong tự nhiên ở Thổ Nhĩ Kỳ mà chỉ được buôn bán ở đó và loại đá quý vì thế được liên đới đến đất nước này.
Tính chất

Ngay cả những ngọc lam tinh khiết nhất cũng tương đối dễ vỡ, chỉ đạt độ cứng tối đa chưa đến 6 trong thang độ cứng Mohs, kém hơn thủy tinh dùng làm kính cửa một ít. Đặc trưng cho các khoáng chất có tinh thể kín (cryptocrystalline), ngọc lam hầu như không bao giờ tạo thành tinh thể đơn lẻ và tất cả các tính chất của ngọc lam đều biến đổi. Thông qua nhiễu xạ tia X, hệ thống tinh thể của ngọc lam được chứng minh là thuộc về tinh thể tam tà (triclinic). Đi cùng với độ cứng kém là tỷ trọng riêng thấp (từ 2,60 đến 2,90) và độ xốp cao. Các tính chất này phụ thuộc vào kích cỡ của hạt. Ngọc lam có độ bóng trong khoảng của sáp nến đến khoảng dưới độ bóng của thủy tinh, thường mờ đục nhưng có thể cho ánh sáng xuyên qua ở chỗ mỏng. Màu cũng biến đổi như các tính chất khác của khoáng chất này, từ trắng qua xanh lơ cho đến xanh da trời và từ xanh lá cây có sắc xanh nước biển sang xanh lá cây vàng. Màu xanh (nước biển) là do đồng mang lại trong khi màu xanh lá cây có thể là kết quả của tạp chất sắt (thay thế nhôm) hay bị khử nước.
Chỉ số khúc xạ (đo bằng tia sáng natri có bước sóng 589,3 nm) của ngọc lam vào khoảng 1,61 cho đến 1,62, chỉ là giá trị trung bình đo trên máy đo khúc xạ đá quý vì tính chất đa tinh thể của ngọc lam. Nếu đo các tinh thể đơn hiếm có, chỉ số khúc xạ đạt vào khoảng 1,61-1,65. Quang phổ hấp thụ đo bằng kính quang phổ cầm tay cho thấy một đường ở 432 nm và một dải băng tần yếu ở 460 nm (được nhìn thây tốt nhất với ánh sáng phản xạ mạnh). Dưới các tia cực tím có bước sóng dài ngọc lam thỉnh thoảng phát huỳnh quang màu xanh (lá cây), vàng hay xanh sáng, ngọc lam có tính trơ dưới tia cực tím sóng ngắn hay tia X.
Các mỏ ngọc lam

Ngọc lam là một trong những loại ngọc được khai thác sớm nhất, nhiều mỏ đã cạn kiệt, một số vẫn hoạt động cho đến ngày nay. Đấy là những mỏ nhỏ, thường chỉ được khai thác theo mùa vì có phạm vi giới hạn và nằm ở nơi xa xôi. Đa số được khai thác thủ công, không được hoặc chỉ được cơ giới hóa ít. Tuy nhiên ngọc lam cũng thường là sản phẩm phụ khi khai thác các mỏ đồng lớn, đặc biệt là ở Mỹ.
Các mỏ ngọc lam > Iran

Vùng đất được gọi là Ba Tư 2000 năm nay là nguồn cung cấp ngọc lam quan trọng nhất. Ngọc lam được khai thác ở đây rất tinh khiết. Nguồn mỏ "màu hoàn mỹ" này nằm trên ngọn núi Ali-mersai cao 2.012 m, đầy những hấm mỏ đã được khai thác. Cùng với mỏ ở bán đảo Sinai, mỏ này là mỏ lâu đời nhất được biết đến.
Các mỏ ngọc lam > Sinai

Ít nhất là từ triều đại Ai Cập cổ đầu tiên (3.000 năm trước Công nguyên), có thể là trước đó nữa, ngọc lam đã được người Ai Cập sử dụng và khai thác ở bán đảo Sinai, được người Monitu gọi là "xứ sở ngọc lam". Có ít nhất là 6 mỏ ở vùng này, tất cả đều nằm ở bờ biển tây nam bán đảo, chiếm một diện tích vào khoảng 650 km². Nhìn từ phương diện lịch sử hai mỏ quan trọng nhất là Serabit et-Khadim và Wadi Maghareh, được xem là thuộc về những mỏ được biết đến lâu đời nhất. Mỏ đầu tiên nằm cách một đền cổ thờ thần Hathor khoảng 4 km.
Ngọc lam ở đây có trong sa thạch, được phủ bởi đá bazan. Ngày nay khai thác mỏ ngọc lam quy mô lớn không còn mang lại lợi tức nữa nhưng các mỏ thỉnh thoảng vẫn được khai thác bởi người Bedouin (người Ả Rập du cư) dùng thuốc súng tự tạo. Đặc trưng của ngọc lam Sinai là có màu xanh (lá cây) đậm hơn ngọc của Iran, được tin là bền và dễ bảo quản. Thường được gọi là ngọc lam Ai Cập, ngọc Sinai có đặc điểm là tương đối trong nhất, cấu trúc mặt ngoài nhìn dưới kính phóng đại có những đĩa màu xanh nước biển đậm không nhìn thấy ở các ngọc nơi khác.
Các mỏ ngọc lam > Mỹ

Miền Tây Nam nước Mỹ là nơi có nhiều nguồn ngọc lam đáng kể, Arizona, California (ở các quận San Bernardio, Imperial và Inyo), Colorado (ở các quận Conejos, El Paso, Lake và Saguache), New Mexico (ở các quận Eddy, Grant, Otero và Santa Fee) và Nevada là những nơi giàu (hay đã từng giàu có) về khoáng sản này. Các mỏ của California và New Mexico đã được người bản xứ khai thác dùng công cụ bằng đá. Cerrillos ở New Mexico được xem như là nơi có mỏ lâu đời nhất. Trước thập niên 1920 tiểu bang này là nơi sản xuất ngọc lớn nhất của nước Mỹ, nay đã gần như cạn kiệt. Ngày nay chỉ còn một mỏ ở California, nằm trong vùng Apache Canyon, là còn được khai thác có tính chất thương mại.
Ngọc lam có trong các mạch đá hay ở giữa các vỉa quặng hoặc được tạo thành cục ngọc tự nhiên. Mặc dù ngọc khai thác thỉnh thoảng có chất lượng cao, có thể cạnh tranh với ngọc từ Iran, phần lớn ngọc lam ở Mỹ chỉ đạt chất lượng thấp (ngọc lam phấn), hàm lượng tạp chất sắt cao tạo cho ngọc thường có màu xanh (lá cây) và vàng, dễ vụn không dùng làm nữ trang được nếu không qua xử lý. Arizona hiện là nơi sản xuất ngọc lam quan trọng nhất tính theo trị giá, đa số là sản phẩm phụ khi khai thác mỏ đồng. Ngoài ra Nevada cũng là nơi sản xuất chính với khoảng 75 đến 100 mỏ được khai thác trong lịch sử. Ngọc lam Nevada có tiếng vì thường có các đường vân nâu hay đen rất đẹp, tạo thành cái gọi là "ma trận lưới nhện".
Vào năm 1912, mỏ ngọc lam tinh thể đơn được tìm thấy đầu tiên ở Lynch Station, quận Cambell, Virginia. Các tinh thể này rất nhỏ, tinh thể 1 mm đã được coi là to. Cho đến thập niên 1980 người ta vẫn nghĩ rằng Virginia là nơi duy nhất có ngọc dưới dạng tinh thể rời, ngày nay ít nhất là có đến 27 nơi khác. Loại ngọc này rất được các người sưu tầm ưa thích.
Nhằm tăng lợi tức và đáp ứng nhu cầu, phần lớn ngọc lam Mỹ đều được xử lý hay cải biến ở một chừng mực nhất định. Việc xử lý này bao gồm đánh bóng và các phương pháp đang bị tranh cãi khác như nhuộm hay thấm đẫm với nhựa epoxy hay chất dẻo.
Các mỏ ngọc lam > Trung Quốc

Trung Quốc là một trong những nguồn chính của ngọc lam. Ngọc lam được khai thác ở Trúc Sơn, Vân Tây ở Hồ Bắc, Mã An Sơn ở An Huy , Bạch Hà ở Thiểm Tây ,Tích Xuyên ở Hà Nam, Kumul ở Tân Cương, Ulan ở Thanh Hải và những nơi khác. Trong số đó , ngọc lam chất lượng cao ở Vân Dương, Trúc Sơn và Vân Tây ở tỉnh Hồ Bắc là nổi tiếng thế giới về cả sản lượng lẫn chất lượng. Ngày nay, phần lớn ngọc lam chất lượng hàng đầu đều có xuất xứ các ở khu vực này.
Ngọc lam cũng được tìm thấy ở Giang Tô, Vân Nam và những nơi khác.
Lịch sử

Màu xanh nhạt của nó đã làm cho ngọc lam được ưa chuộng ngay từ trong các nền văn hóa thời Thượng cổ. Ngọc lam đã là trang sức cho các đấng trị vì Ai Cập cổ đại, của người Aztec, người Ba Tư, người vùng Lưỡng Hà, vùng đồng bằng sông Ấn Độ và ở chừng mực nào đó cũng ở Trung Quốc thời xưa. Mặc dù là một trong các loại đá quý lâu đời nhất, có lẽ đến châu Âu (qua Thổ Nhĩ Kỳ) lần đầu tiên cùng với các sản phẩm mới khác qua Con đường tơ lụa, ngọc lam không trở thành một loại đá trang sức quan trọng ở phương Tây cho đến thế kỷ thứ 14, sau khi ảnh hưởng của nhà thờ giảm đi, cho phép dùng ngọc lam làm trang sức ngoài nhà thờ. Ở Ấn Độ người ta hình như cũng không biết đến ngọc lam cho đến thời đại Muhgal và ở Nhật mãi cho đến thế kỷ thứ 18. Nhiều nền văn minh này có cùng niềm tin là ngọc lam có tính chất phòng bệnh, ngọc lam sẽ thay đổi màu tùy theo sức khỏe của người đeo ngọc và giúp người ấy chống lại các điều không may.
Ngọc lam thô lẫn acgilit từ Hẻm núi Chaco
Ngọc lam thô được khai thác ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc
Neonella antillana

| Neonella antillana> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Salticidae
Chi (genus): Neonella
Loài (species): N. antillana
Danh pháp hai phần
Neonella antillana M.E.Galiano, 1988 
Neonella antillana là một loài nhện trong họ Salticidae.
Loài này thuộc chi Neonella. Neonella antillana được María Elena Galiano miêu tả năm 1988.
Chú thích

↑  Platnick, N. I. (2012) The world spider catalog, version 12.5. American Museum of Natural History. DOI: 10.5531/db.iz.0001.
Niklaus Wirth

| Niklaus E>  Wirth |
| --- | --- |

Sinh: (1934-02-15)15 tháng 2 năm 1934 Winterthur, Thụy Sĩ
Mất: 1 tháng 1 năm 2024(2024-01-01) (89 tuổi)
Tư cách công dân: Thụy Sĩ
Trường lớp: ETH Zurich, Đại học Laval, Đại học California tại Berkeley
Nổi tiếng vì: Algol W, Euler (programming language), Pascal (ngôn ngữ lập trình), Modula, Modula-2, Oberon programming language, Oberon-2, Oberon-07, Oberon operating system
Giải thưởng: Giải Turing, SIGPLAN Programming Languages Achievement Award, Fellow of the Computer History Museum
Sự nghiệp khoa học
Ngành: Khoa học máy tính
Nơi công tác: ETH Zürich, Đại học Stanford, Đại học Zürich Xerox PARC
 
Niklaus Emil Wirth (15 tháng 2 năm 1934 – 1 tháng 1 năm 2024
) là một nhà khoa học về máy tính người Thụy Sĩ, ông được mọi người biết đến nhiều nhất về việc thiết kế các ngôn ngữ lập trình, trong đó có ngôn ngữ lập trình Pascal, và là người đi tiên phong trong một số chủ đề cổ điển trong lĩnh vực công nghệ phần mềm. Năm 1984, ông đã đạt giải thưởng Turing cho việc đã phát triển một chuỗi các ngôn ngữ máy tính tiên tiến.
Neoclytus araneiformis

| Neoclytus araneiformis |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Neoclytus
Loài (species): N. araneiformis
Danh pháp hai phần
Neoclytus araneiformis (Olivier, 1795) 
Neoclytus araneiformis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Osmunda interrupta

| Osmunda interrupta> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Pteridophyta
Lớp (class): Polypodiopsida
Bộ (ordo): Osmundales
Họ (familia): Osmundaceae
Chi (genus): Osmunda
Loài (species): O. interrupta
Danh pháp hai phần
Osmunda interrupta Michx., 1803 
Osmunda interrupta là một loài dương xỉ trong họ Osmundaceae. Loài này được Michx. mô tả khoa học đầu tiên năm 1803.
Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Osmunda interrupta”. Truy cập ngày 28 tháng 5 năm 2014.
Neominthoidea trinidadensis

| Neominthoidea trinidadensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Diptera
Họ (familia): Tachinidae
Chi (genus): Neominthoidea
Loài (species): N. trinidadensis
Danh pháp hai phần
Neominthoidea trinidadensis
Neominthoidea trinidadensis là một loài ruồi trong họ Tachinidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 20 tháng 6 năm 2014.
↑  James E. O’Hara WORLD GENERA OF THE TACHINIDAE (DIPTERA) AND THEIR REGIONAL OCCURRENCE; Version 7; 10 december 2012
Qatrat al-Rihan

| Qatrat al-Rihan قطرة الريحان |
| --- | --- |
—  Village  —
 
Qatrat al-RihanLocation in Syria
Country:  Syria
Governorate: Hama
District: Suqaylabiyah
Subdistrict: Shathah
Dân số (2004)
 • Tổng cộng: 659
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
City Qrya Pcode: C3183
Qatrat al-Rihan (tiếng Ả Rập: قطرة الريحان‎) là một ngôi làng ở phía bắc Syria nằm trong phó huyện Shathah thuộc huyện Al-Suqaylabiyah ở tỉnh Hama. Theo Cục Thống kê Trung ương Syria (CBS), Qatrat al-Rihan có dân số 659 trong cuộc điều tra dân số năm 2004. Cư dân của nó chủ yếu là Alawites.
Neomintho celeris

| Neomintho celeris> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Diptera
Họ (familia): Tachinidae
Chi (genus): Neomintho
Loài (species): N. celeris
Danh pháp hai phần
Neomintho celeris
Neomintho celeris là một loài ruồi trong họ Tachinidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 20 tháng 6 năm 2014.
↑  James E. O’Hara WORLD GENERA OF THE TACHINIDAE (DIPTERA) AND THEIR REGIONAL OCCURRENCE; Version 7; 10 december 2012