stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Hyppa fuscomarginata

| Hyppa fuscomarginata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Noctuidae
Chi (genus): Hyppa
Loài (species): H. fuscomarginata
Danh pháp hai phần
Hyppa fuscomarginata Lempke, 1965 
Hyppa fuscomarginata là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Chiến dịch Nam Kỳ

Chiến dịch Nam Kỳ là chiến dịch Pháp giành quyền bảo hộ toàn bộ miền Nam Kỳ, nhà Nguyễn bắt đầu từ năm 1858. Pháp phát động cuộc chiến tranh đầu tiên tại bán đảo Sơn Trà, Đà Nẵng đến ngày 5 tháng 6 năm 1862, nhà Nguyễn cắt đất cầu hòa ký hiệp ước với Pháp về việc công nhận nền bảo hộ của Pháp tại Nam Kỳ và không tiếp tục xâm phạm lãnh thổ nhà Nguyễn tại Trung Kỳ và Bắc Kỳ tại Hòa ước Nhâm Tuất (1862). Nhưng không lâu sau đó, Pháp trở mặt, lịch sử chuyển sang giai đoạn mới không còn trong Nam Kỳ.
Trận Đà Nẵng

Bài chi tiết: Trận Đà Nẵng (1858-1859) và Trận Đà Nẵng (1859-1860)
Gia Định thất thủ

Bài chi tiết: Trận thành Gia Định, 1859
Đại Đồn Chí Hòa thất thủ

Bài chi tiết: Trận Đại đồn Chí Hòa
Mỹ Tho, Biên Hòa, Vĩnh Long thất thủ

Bài chi tiết: Trận Định Tường (1861), Trận Biên Hòa (1861-1862), và Trận Vĩnh Long
Nam Kỳ thất thủ, hòa ước Nhâm Tuất được ký kết

Bài chi tiết: Hòa ước Nhâm Tuất (1862)
Chú thích

1 2  Đại Nam thực lục, Đệ nhất kỷ, quyển 3
↑  Đại Nam thực lục, Đệ nhất kỷ, quyển 18
↑  Phạm Văn Sơn 1960, tr. 432Lỗi harv: không có mục tiêu: CITEREFPhạm_Văn_Sơn1960 (trợ giúp)
↑  Thomazi, Conquête, tr. 25–9
↑  Nguyễn Thế Anh 2008a, tr. 15-16Lỗi harv: không có mục tiêu: CITEREFNguyễn_Thế_Anh2008a (trợ giúp)
↑  Nguyễn Thế Anh 2008a, tr. 17Lỗi harv: không có mục tiêu: CITEREFNguyễn_Thế_Anh2008a (trợ giúp)
↑  Quốc sử quán triều Nguyễn, Đại Nam thực lục, Chính biên, Đệ tam kỷ, quyển 65-72.
↑  Quốc sử quán triều Nguyễn, Đại Nam thực lục (tập 06). Bản dịch của Trung tâm khoa học xã hội và nhân văn quốc gia, Viện sử học Quốc sử quán triều Nguyễn, Tổ Phiên dịch Viện Sử học phiên dịch. Nhà xuất bản Giáo Dục xuất bản năm 2007.
↑  Lại bảo các đại thần rằng : “Tây dương vốn không phải một nước. Thí dụ như nước Phật Lan Tây [Pháp], từ trước đến nay cũng chưa nghe thấy có cái tên Tây dương ấy, xem thư của chúng đưa đến, đã không phải tự quốc vương ra, mà hiệu cờ cũng là cờ mới chế, hay là chúng tự lập ra bộ lạc, cũng chưa thể biết được. Vả lại, người nước Phú Lãng Sa [Pháp] từ trước đến nay có phạm cấm, nhiều lần đã được tha cho về, y đáng ơn ta, có thất vọng gì mà sinh ra ý khác. Việc đó hãy đợi thuyền quan phái ra biển về, để hỏi xem tình ý của chúng thế nào. Nếu bọn Nhung Địch quả sinh bụng dạ gì, thì tỉnh Gia Định và Hải Phòng cũng là chỗ quan yếu, không riêng Đà Nẵng mà thôi !”
1 2  Đặng Việt Thủy & Đặng Thành Trung 2008, tr. 308Lỗi harv: không có mục tiêu: CITEREFĐặng_Việt_ThủyĐặng_Thành_Trung2008 (trợ giúp)
↑  Nguyễn Thế Anh 2008a, tr. 18Lỗi harv: không có mục tiêu: CITEREFNguyễn_Thế_Anh2008a (trợ giúp)
↑  Thomazi, Conquête, 64
↑  Nguyễn Thế Anh 2008a, tr. 57Lỗi harv: không có mục tiêu: CITEREFNguyễn_Thế_Anh2008a (trợ giúp)
↑  Thomazi, Conquête, 101
↑  Nguyễn Thế Anh 2008a, tr. 88Lỗi harv: không có mục tiêu: CITEREFNguyễn_Thế_Anh2008a (trợ giúp)
↑  Nhiều tác giả 2007, tr. 19Lỗi harv: không có mục tiêu: CITEREFNhiều_tác_giả2007 (trợ giúp)
↑  Nhiều tác giả 2007, tr. 21Lỗi harv: không có mục tiêu: CITEREFNhiều_tác_giả2007 (trợ giúp)
↑  Thomazi, Conquête, 125
↑  Nhiều tác giả 2007, tr. 26Lỗi harv: không có mục tiêu: CITEREFNhiều_tác_giả2007 (trợ giúp)
↑  Nhiều tác giả 2007, tr. 29Lỗi harv: không có mục tiêu: CITEREFNhiều_tác_giả2007 (trợ giúp)
↑  Nhiều tác giả 2007, tr. 32Lỗi harv: không có mục tiêu: CITEREFNhiều_tác_giả2007 (trợ giúp)
↑  Thomazi, Conquête, 29–33
Cảnh hành hình giáo sĩ Pierre Borie năm 1838 dưới thời Minh Mạng
Bản đồ các tỉnh Gia Định, Định Tường và Biên Hòa trong bản đồ hành chính Cochin Chine khu vực thuộc Pháp kiểm soát năm 1863 (Basse Cochinchine Francaise) và trước đó là Nam Kỳ Lục tỉnh năm 1859 (Basse Cochinchine). (Henri Rieunier (1833-1918) vẽ năm 1863.)
Trung tâm Ngân Hà

Trung tâm thiên hà, nhìn từ một trong những kính thiên văn hồng ngoại 2MASS, nằm ở phần sáng phía trên bên trái của hình ảnh.
Trung tâm Ngân Hà là tâm quay của thiên hà Ngân Hà; nó là lỗ đen siêu khối lượng có khối lượng 4,100 ± 0,034 triệu khối lượng Mặt Trời, cung cấp năng lượng cho nguồn vô tuyến nén Nhân Mã A*. Nó cách Trái Đất 8,2 ± 0,4 kilôparsec (26.700 ± 1.300 ly) theo hướng của các chòm sao Cung Thủ, Xà Phu, và Thiên Yết nơi dải Ngân Hà xuất hiện sáng nhất.
Có khoảng 10 triệu ngôi sao trong vòng một phần nghìn parsec của Trung tâm Thiên hà, phần lớn là sao khổng lồ đỏ, với một số lượng đáng kể các sao siêu khổng lồ và sao Wolf-Rayet bắt nguồn từ quá trình hình thành sao trong khu vực khoảng 1 triệu năm trước.
Một lỗ đen siêu khối lượng trong vùng sáng màu trắng ở bên phải tấm ảnh. Bức ảnh tổng hợp này bao gồm khoảng một nửa độ.
Hình minh họa của họa sĩ về lỗ đen siêu khối lượng ở trung tâm thiên hà
Kevin Johnson (cầu thủ bóng đá)

| Thông tin cá nhân |
| --- | --- | --- | --- |
Tên đầy đủ:  Kevin Peter Johnson
Ngày sinh:  29 tháng 8, 1952 (72 tuổi)
Nơi sinh:  Doncaster, Anh
Vị trí:  Tiền vệ
Sự nghiệp cầu thủ trẻ
Năm:  Đội
:  Sheffield Wednesday
Sự nghiệp cầu thủ chuyên nghiệp*
| Năm |  Đội |  ST |  (BT) |
| 1970-1971 |  Sheffield Wednesday |  1 |  (0) |
| 1972-1974 |  Southend United |  17 |  (1) |
| 1973 |  Gillingham |  1 |  (0) |
| 1974 |  → Workington (mượn) |  15 |  (1) |
| 1974-1976 |  Hartlepool United |  61 |  (8) |
| 1976-1978 |  Huddersfield Town |  81 |  (23) |
| 1978-1980 |  Halifax Town |  57 |  (10) |
| 1980-1984 |  Hartlepool United |  87 |  (3) |
| - |  Gateshead |   |   |
 *Số trận ra sân và số bàn thắng ở câu lạc bộ tại giải quốc gia
Kevin Peter Johnson (sinh ngày 29 tháng 8 năm 1952 ở Doncaster) là một cựu cầu thủ bóng đá người Anh thi đấu ở vị trí tiền vệ ở Football League cho Sheffield Wednesday, Southend United, Gillingham, Workington, Hartlepool United, Huddersfield Town và Halifax Town, và bóng đá non-league cho Gateshead, trong thập niên 1970 và 1980.
Texenna

| Texenna |
| --- | --- |
—  Đô thị  —
 

 

TexennaVị trí ở Algérie
Quốc gia:  Algérie
Tỉnh: Jijel
Dân số (2002)
 • Tổng cộng: 14,974 người
Múi giờ: + 1
Texenna là một đô thị thuộc tỉnh Jijel, Algérie. Dân số thời điểm năm 2002 là 14.974 người.
Lucena (thành phố)

| Lucena (thành phố) |
| --- | --- |
—  Thành phố đô thị hoá cao  —
City of Lucena
 
Theo chiều kim đồng hồ từ góc trái trên: Nhà thờ thánh Ferdinand, Tayabas Capitol (Quezon Provincial Capitol), Quezon Avenue, Quezon Monument, Lucena Diversion Road Underpass, Port of Lucena
  Hiệu kỳ Ấn chương
Khẩu hiệu: BOOM Lucena!
Hiệu ca: Ang Lungsod ng Lucena   
 Bản đồ của Calabarzon with Lucena (thành phố) highlighted
OpenStreetMap
Lucena (thành phố)Vị trí trong Philippines
Quốc gia: Philippines
Vùng: Calabarzon
Tỉnh: Quezon (về mặt địa lý)
Quận: Bản mẫu:PH legislative district
Thành lập: 3 tháng 11 năm 1879
Thành phố   (de jure): 17 tháng 6 năm 1961
Thành phố   (de facto): 20 tháng 8 năm 1961
Thành phố đô thị hoá cao: 1 tháng 7 năm 1991
Đặt tên theo: Lucena, Córdoba, Tây Ban Nha
Barangay: Bản mẫu:PH barangay count  (xem Barangay)
Chính quyền 
 • Kiểu: Sangguniang Panlungsod
 • Thị trưởng: Mark Don Victor B. Alcala
 • Phó thị trưởng: Roderick A. Alcala
 • Representative: David C. Suarez
 • City Council: Bản mẫu:PH Town Council
 • Số cử tri: 183.412 người ([[Philippine general election, Lỗi: thời gian không hợp lệ|Lỗi: thời gian không hợp lệ]])
Diện tíchBản mẫu:PH area
 • Tổng cộng: 80,21 km2 (30,97 mi2)
Độ cao: 61 m (200 ft)
Độ cao cực đại: 1.687 m (5,535 ft)
Độ cao cực tiểu: 0 m (0 ft)
Dân số (Lỗi: thời gian không hợp lệ điều tra dân số)
 • Tổng cộng: 278,924
 • Mật độ: 3,500/km2 (9,000/mi2)
 • Hộ gia đình: 66,905
Tên cư dân: Lucenahin
Kinh tế
 • Income class: Loại một, đô thị hoá cao
 • Ngưỡng nghèo: Bản mẫu:PH composition bar% (2021)
 • Doanh thu: ₱ 1.445 triệu (2020)
 • Tài sản: ₱ 2.787 triệu (2020)
 
Nhà cung cấp dịch vụ
 • Điện: Bản mẫu:PH electricity distribution
 
Múi giờ: PST (UTC+8)
Mã ZIP: 4300, 4301
PSGC: Bản mẫu:PSGC detail
Bản mẫu:Areacodestyle: +63 (0)42
Thành phố kết nghĩa: Naga 
Ngôn ngữ bản địa: tiếng Tagalog
Trang web: lucenacity.gov.ph
Lucena City là một thành phố thuộc Philipines.Dân số năm 2015 là 266.248 người. Tỉ lệ gia tăng tự nhiên là +1.65%/year. Diện tích 83.6 km². Mật độ dân số 3,185/km².Lucena, chính thức là Thành phố Lucena, (Tagalog: Lungsod ng Lucena), được gọi đơn giản là Thành phố Lucena, là một thành phố đô thị hóa cấp 1 ở vùng Calabarzon. Đây là thành phố thủ phủ của tỉnh Quezon nơi có vị trí địa lý nhưng, về mặt chính quyền và chính quyền, thành phố này độc lập về chính trị với tỉnh. Đối với mục đích thống kê và địa lý, Lucena được nhóm với tỉnh Quezon
Lịch sử > Early history

Vào những năm 1570, Thuyền trưởng Juan de Salcedo lần đầu tiên khám phá tỉnh Tayabas là gì. Các linh mục Franciscan Juan de Plasencia và Diego de Oropesa trong khoảng thời gian từ 1580 đến 1583 thành lập thị trấn của nó, cũng được đặt tên là Tayabas. Tayabas được người Tây Ban Nha tổ chức thông qua các nhà truyền giáo Franciscan và Lucena chỉ là một trong những barrios của nó.
Người Tây Ban Nha của thế kỷ 16 gọi khu vực này là " 'Buenavista' " vì vẻ đẹp phong cảnh của nó; Vài năm sau, barrio được đổi tên thành " 'Oroquieta' ". Một thế kỷ sau, cướp biển Hồi giáo bắt đầu khủng bố toàn bộ bờ biển Philippines và Oroquieta không tránh khỏi các cuộc đột kích khét tiếng. Những người Barrio đã xây dựng pháo đài dọc theo những con cá ngựa để bảo vệ nó trước những tên cướp biển tấn công dọc bờ biển, đặc biệt là ở vùng Cotta ngày nay và ở Barangay Mayao, mặc dù những cấu trúc này không còn tồn tại. Do đó, nơi này được gọi là   'Cotta'  , dạng tiếng Tây Ban Nha của Tagalog " kuta " ("pháo đài"). Sự phát triển của thương mại hàng hải địa phương tạo điều kiện thuận lợi tại cảng Cotta và sự thất bại cuối cùng của cướp biển Moro miệt mài trên vùng biển Luzon và Visayan, tạo điều kiện cho Lucena trở thành một thị trấn mà cuối cùng trở thành thủ đô của Tayabas, tỉnh Quezon năm 1901.
Cuối cùng vào ngày 5 tháng 11 năm 1879, Orden Superior Civil chính thức lấy tên " 'Lucena'  'để vinh danh một tu sĩ Tây Ban Nha với tên' 'Cha Mariano Granja' 'tại Andalucia, Tây Ban Nha. Cha Granja chịu trách nhiệm cho sự phát triển của barrio đã trở thành một Giáo xứ vào năm 1881. Lucena trở thành một đô thị độc lập vào ngày 1 tháng 6 năm 1882.
Trong năm 1896 Cách mạng Philippines, người dân Lucena đã thể hiện thương hiệu của họ về lòng yêu nước. José Zaballero đã lãnh đạo các nhà cách mạng địa phương, những người nằm dưới hàng rào súng hỏa mai Tây Ban Nha. Sau đó, Miguel Arguilles cùng với Jose Barcelona làm Tổng thống thành lập một chính phủ cách mạng ở Lucena.
Sau khi Aguinaldo tuyên bố độc lập của quốc gia vào ngày 12 tháng 6 năm 1898 tại Kawit, Cavite, Tướng Miguel Malvar, với tư cách là Tổng tư lệnh cho Nam Luzon, tiếp quản tỉnh Tayabas vào ngày 15 tháng 8 năm 1898. Don Crisanto Marquez trở thành Lucena là chủ tịch thành phố được bầu đầu tiên tại Cộng hòa Philippines đầu tiên.
Lịch sử > Lịch sử hiện đại

Vùng đất màu mỡ của Lucena đã thấm đẫm máu của nhiều người Philippines và người Mỹ khi Chiến tranh Philippines-Mỹ bùng nổ vào năm 1899. Người nước ngoài đã thành lập một chính phủ dân sự ở nước này, vào ngày 12 tháng 3 năm 1901, thủ phủ của tỉnh được chuyển từ Tayabas sang Lucena.
Trong Chiến tranh thế giới thứ hai, Quân đội Hoàng gia Nhật Bản đã chiếm Lucena vào ngày 27 tháng 12 năm 1941, 19 ngày sau khi họ đặt chân lên đất Philippines. Nhưng phong trào kháng chiến ngầm đã ngoan cường ở Lucena đến ngày 25 tháng 1 năm 1945 (ngay cả trước khi người Mỹ quay trở lại), du kích ROTC của Thợ săn đã xâm nhập vào thị trấn và đánh đuổi thành công quân Nhật. Phần còn lại của tỉnh Quezon (tên mới của tỉnh Tayabas) đã phải chờ lực lượng Giải phóng Hoa Kỳ và quân đội Khối thịnh vượng chung Philippines trao tự do vào ngày 4 tháng 4 cùng năm.
Vào ngày 17 tháng 6 năm 1961, nhờ Đạo luật Cộng hòa số 3271, Lucena đã được biến thành một Thành phố đặc quyền thông qua những nỗ lực của Nghị sĩ lúc đó là Manuel S. Enverga. Nó được chính thức khánh thành vào ngày 19 tháng 8 năm 1962, trong lễ kỷ niệm 84 năm của Manuel Luis Quezon. Vào ngày 1 tháng 7 năm 1991, Lucena trở thành Thành phố có mức độ đô thị hóa cao.
Vào tháng 5 năm 2014, Chợ công cộng thành phố Lucena đã bị lửa thiêu rụi trong khi các lễ hội đang được tổ chức cho đỉnh cao của Pasayahan sa Lucena cách đó vài dãy nhà. Toàn bộ tòa nhà của thị trường công cộng đã bị thiêu rụi. Thông qua sự hợp tác của các nhân viên cứu hỏa từ Sariaya, Tayabas, Pagbilao và Lucena. Vào tháng 10 năm 2016, một trạng thái mới của nghệ thuật Tòa nhà thị trường công cộng đã được mở cửa cho công chúng. Tòa nhà 2 tầng, được cho là tốn 99 triệu peso để xây dựng, được tài trợ thông qua các khoản vay. Theo bài báo, Chợ công cộng Lucena cũng bị thiêu rụi vào năm 1965 cùng với các phần lớn của thành phố.
Vào tháng 10 năm 2019, Sở Công trình Công cộng và Đường cao tốc (DPWH) đã hoàn thành việc xây dựng một đường hầm P245 triệu dọc theo Đường cao tốc Pan-Philippine hoặc Đường Diversion Manila South Road (MSR) ở Brgy. Gulang-gulang, Thành phố Lucena, Quezon. Dự án ban đầu được tài trợ trong ngân sách quốc gia 2017 với mức giá khoảng 100 triệu GBP. Nửa còn lại được tài trợ thông qua ngân sách quốc gia 2018. Theo Bộ trưởng DPWH Mark Villar, đường chui dài 472 mét với cây cầu bê tông dài 16 mét tại Đường Cảng Lucena-Tayabas-Mauban nhằm giảm tắc nghẽn giao thông quanh Tuyến đường Daang Maharlika. Đường chui mới này sẽ trực tiếp rút ngắn thời gian di chuyển của những người đi qua tỉnh Quezon như những người đến từ Manila đi đến vùng Bicol và ngược lại.
Địa lý

Nó nằm 132 km (82 mi) về phía nam Manila. Thành phố thích hợp nằm giữa hai con sông, sông Dumacaa ở phía đông và sông Iyam ở phía tây. Bảy con sông khác và sáu con lạch đóng vai trò là hệ thống thoát nước tự nhiên cho thành phố. Cảng của nó trên bờ biển dọc theo Tayabas Bay là nơi có nhiều tàu thuyền và phà hoạt động và phục vụ các tuyến đường biển giữa Lucena và các điểm khác nhau trong khu vực và đến tận Visayas.
Tồn tại Sân bay Lucena (được biết đến với tên địa phương là 'Hạ cánh') nằm cách AMA College Cơ sở Lucena nhưng không còn sử dụng được nữa. Máy bay hạng nhẹ không còn có thể sử dụng nó như một con đường được xây dựng như một giao lộ trong thời kỳ tổng thống của Gloria Macapagal-Arroyo.
Là thủ phủ của tỉnh, Lucena có hầu hết các chi nhánh của các cơ quan chính phủ, doanh nghiệp, ngân hàng và cơ sở dịch vụ trong khu vực Nam Tagalog.
Bolbitis semipinnatifida

| Bolbitis semipinnatifida> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Pteridophyta
Lớp (class): Polypodiopsida
Bộ (ordo): Polypodiales
(không phân hạng): Eupolypods I
Họ (familia): Lomariopsidaceae
Chi (genus): Bolbitis
Loài (species): B. semipinnatifida
Danh pháp hai phần
Bolbitis semipinnatifida (Fée) Alston, 1932 
Bolbitis semipinnatifida là một loài thực vật có mạch trong họ Lomariopsidaceae. Loài này được (Fée) Alston mô tả khoa học đầu tiên năm 1932.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Bolbitis semipinnatifida”. Truy cập ngày 16 tháng 8 năm 2013.
Khúc Lan

| Khúc Lan |
| --- | --- |
Tên gọi khác: Khúc Lan
Sinh:  Việt Nam
Thể loại: Nhạc tình Nhạc ngoại lời Việt
Nghề nghiệp: Nhạc sĩ
Năm hoạt động: 1975-nay

Khúc Lan là nữ nhạc sĩ người Việt nổi tiếng trong làng nhạc hải ngoại, được biết đến với nhiều ca khúc nhạc Pháp, nhạc Hoa và cả nhạc Nhật được viết lời Việt. Trong đó, các bản nhạc được yêu thích nhất có thể kể đến như "Chiếc Lá Mùa Đông", "Những Lời Dối Gian", "Một Thuở Yêu Người", "Nhớ Người", "Sa Mạc Tình Yêu",  "Tàn Tro", "Tình Nồng", "Tình Ngang Trái", "Trái Tim Lầm Lỡ",...
Tiểu sử và gia đình

Không có thông tin chi tiết nào về tên thật cũng như ngày sinh của bà. Bà là em ruột của nhạc sĩ Phượng Vũ, tác giả của nhạc lính nổi tiếng "Áo Nhà Binh" (được Duy Khánh hát trước 1975). Nhạc sĩ Phượng Vũ cho biết cha và mẹ của ông cưới nhau 3 năm nhưng không có con; bà nội sốt ruột quá nên cưới thêm dâu nhỏ. Người vợ thứ 2 này sinh được 2 người con, rồi đến 8 năm sau nữa người vợ đầu mới sinh ra ông và nhạc sĩ Khúc Lan.
Bà sinh quán ở vùng đất Thủ Dầu Một. Thuở sinh viên cô du học bên Nhật với nhiều mơ mộng và lãng mạn.
Con đường âm nhạc

Sau năm 1975, bà sang Pháp, bắt đầu một cuộc sống mới. Ít người biết rằng khởi đầu sự nghiệp của bà là viết nhạc đấu tranh, chứ không phải là một người chuyên viết lời Việt cho nhạc ngoại như người ta thường biết. Nàng miên man sáng tác những ca khúc thương làng cũ, nhớ cảnh xưa và cống hiến tài năng của mình cho Tổng hội Sinh viên Việt Nam tại Paris.
Nhà văn Duyên Anh, trong một bài viết về Khúc Lan, đã so sánh việc Khúc Lan viết, hát nhạc đấu tranh cũng giống như Trịnh Công Sơn viết và hát nhạc phản chiến. Nhưng khác ở một điểm: Trịnh Công Sơn quẫy động Sài Gòn trước 1975, còn Khúc Lan chỉ khẽ động Paris sau 1975.
Duyên Anh viết:
"Trịnh Công Sơn hát nhạc Trịnh Công Sơn, áp phích viết bằng tay, dán lấp cẩu thả lên vài bức tường gần nơi Trịnh Công Sơn xuất hiện, hàng ngàn thính giả tuổi trẻ náo nức tới chiêm ngưỡng Trịnh Công Sơn, và nghe Trịnh Công Sơn hát nhạc của chàng.
Ở Paris, nghệ thuật âm thầm tuyệt vọng, im lặng như tờ. Khúc Lan hát nhạc Khúc Lan, quảng cáo trịnh trọng trên báo chí, áp phích in màu đàng hoàng dán gần nơi Khúc Lan xuất hiện. Nhưng chỉ có từ 100 đến 300 thính giả tuổi trẻ náo nức tới chiêm ngưỡng Khúc Lan, và nghe Khúc Lan hát nhạc của nàng mà thôi.
Paris, vùng tạm trú của nghệ thuật Việt Nam. Còn Saigon là vùng vĩnh cửu, vùng linh thiêng, vùng đãi ngộ nghệ thuật Việt Nam. Người truyền đạt âm nhạc, hàng triệu thính giả sung sướng nghe. Người soạn ca khúc, hàng triệu thính giả cảm phục biết. Đem Paris tạm bợ so với Saigon vĩnh cửu, thấy tận lòng mình xót xa".
Vì vậy, cho tới một ngày bà nhận ra rằng nhạc đấu tranh chỉ phục vụ một giai đoạn ngắn ngủi nào đó. Nó sẽ chết mà chẳng ai thèm thương xót. Bởi vì âm nhạc dùng âm thanh để diễn tả niềm vui và nỗi buồn của con người, chứ không diễn tả những cảnh thù hằn nhau.
Năm 1983, bà quyết định sang Mỹ định cư rồi chuyển hướng sáng tác của mình sang một lối rẽ mới.
Thành tựu âm nhạc

Những bài nhạc ngoại được Khúc Lan viết lời Việt đã làm phong phú thêm làng nhạc Việt đang cũ kỹ vì thiếu ca khúc mới, thiếu đất diễn cho thế hệ ca sĩ trưởng thành ở hải ngoại. Những ca khúc như "Tình Nồng", "Một Thuở Yêu Người", "Dĩ Vãng Nhạt Nhoà", "Chiếc Lá Mùa Đông"... đã làm nên tên tuổi của Tô Chấn Phong.
Không chỉ vậy, thế hệ ca sĩ Ngọc Lan, Don Hồ, Lâm Nhật Tiến, Tú Quyên, Ngọc Hương, Thanh Hà, La Sương Sương... đã làm mưa làm gió ở thị trường âm nhạc hải ngoại thập niên 1980, 1990, với sự góp sức không nhỏ của Khúc Lan với hàng trăm bài nhạc quốc tế nổi tiếng được cô chuyển lời Việt. Cùng với nhạc sĩ Nhật Ngân, bà trở thành 2 trong số những nhạc sĩ soạn lời Việt cho nhạc ngoại hay nhất và nhiều nhất.
Khi nghe những bài nhạc của bà chuyển lời Việt, người yêu nhạc có thể dễ dàng nhận ra sự nữ tính đặc trưng của bài hát, có lẽ sự khác biệt đến từ sự hiếm hoi của gương mặt nữ trong giới nhạc sĩ Việt Nam. Những lời hát của Khúc Lan thường rất tha thiết, lãng mạn và tràn đầy cảm xúc.
Một số bài hát của bà còn được các ca sĩ trẻ trong nước hát lại và được yêu thích, như Nathan Lee với Tàn Tro, Cơn Mưa Hạ, Dĩ Vãng Nhạt Nhòa... Thanh Thảo với Những Lời Dối Gian, Mỹ Tâm với Tình Em Ngọn Nến
Hiện tại, những bài hát nhạc ngoại lời Việt của bà đã có tuổi đời hàng chục năm, gắn bó với các thế hệ người nghe vẫn được rất nhiều ca sĩ cũng như khán giả trẻ yêu thích, đặc biệt là tại các cuộc thi và các chương trình âm nhạc nổi tiếng trong nước.
Mạnh Tử

Mục từ này về nhân vật Mạnh Tử. Về tác phẩm kinh điển Mạnh Tử, xem .
| Mạnh Tử   孟子 |
| --- | --- |
Hình vẽ minh họa Mạnh Tử trong album "Half Portrait of the Great Sage and Virtuous Men of Old", đặt ở Bảo tàng Cố cung Quốc gia
Sinh: 372 TCN Nước Trâu
Mất: 289 TCN

Thời kỳ: Triết học cổ đại
Vùng: Triết học Trung Quốc
Trường phái: Nho giáo
Đối tượng chính: Luân lý học, Triết học xã hội, Triết học chính trị
Tư tưởng nổi bật: Triết lý Nho giáo
 Ảnh hưởng bởi Khổng Tử 
 Ảnh hưởng tới Các triết gia phương Đông sau này 
 
| --- | --- |
Họ (姓):: Cơ (chữ Hán: 姬; bính âm: Jī)
Thị (氏):: Mạnh (Ht: 孟; Bâ: Mèng)
Danh (名):: Kha (Ht: 軻; Bâ: Kē)
Tự (字):: không rõ
Thụy (謚):: Mạnh Tử á thánh (Ht: 亞聖孟子; Bâ: Yàshèng Mèngzǐ)
Thường gọi:: Mạnh Tử (Ht: 孟子; Bâ: Mèngzǐ)
Mạnh Tử, từ cuốn ''Myths and Legends of China'', 1922 của E. T. C. Werner
Mạnh Tử (chữ Hán: 孟子; bính âm: Mèng Zǐ; 372 TCN – 289 TCN) là triết gia Nho giáo Trung Quốc và là người tiếp nối Khổng Tử. Ông được xem là ông tổ thứ hai của Nho giáo và được hậu thế tôn làm "Á thánh Mạnh Tử" (chỉ đứng sau Khổng Tử).
Mạnh Tử, tên là Mạnh Kha, tự là Tử Dư, sinh vào đời vua Liệt Vương, nhà Chu, quê gốc ở đất Trâu, nay là thành phố Trâu Thành, tỉnh Sơn Đông, Trung Quốc. Ông mồ côi cha, chịu sự nuôi dạy nghiêm túc của mẹ là Chương thị (người đàn bà họ Chương). Chương thị sau này được biết tới với cái tên Mạnh mẫu (mẹ của Mạnh Tử). Mạnh mẫu đã ba lần chuyển nhà để Mạnh Tử được ở trong môi trường xã hội tốt nhất cho việc học tập, tu dưỡng. Thời niên thiếu, Mạnh Tử làm môn sinh của Tử Tư, tức là Khổng Cấp, cháu nội của Khổng Tử. Vì vậy, ông chịu ảnh hưởng sâu sắc từ các tư tưởng Khổng giáo.
Mạnh Tử là đại biểu xuất sắc của Nho giáo thời Chiến Quốc, thời kỳ nở rộ hàng trăm trường phái tư tưởng lớn như Pháp gia, Nho gia, Mặc gia. Trong hoàn cảnh lịch sử đó, Mạnh Tử phát triển thêm tư tưởng của Khổng Tử với chủ trương dân vi quý, xã tắc thứ chi, quân vi khinh, ông cũng là người đưa ra thuyết tính thiện của con người rằng con người sinh ra đã là thiện rồi nhân chi sơ tính bản thiện, đối lập với tư tưởng của Tuân Tử rằng nhân chi sơ tính bản ác. Ông cho rằng "kẻ lao tâm trị người còn người lao lực thì bị người trị". Ông đem học thuyết của mình đi truyền bá đến vua chúa các nước chư hầu như Tề Tuyên Vương (nước Tề), Đằng Văn Công (nước Đằng), Lương Huệ vương (nước Nguỵ) nhưng không được trọng dụng. Về cuối đời, ông dạy học và viết sách. Sách Mạnh Tử của ông là một trong những cuốn sách đặc biệt quan trọng của Nho giáo.
Tư tưởng

Mạnh Tử đề xuất tư tưởng người quân tử phải có "Hạo nhiên chính khí", cần "Lấy Đức thu phục người khác", "Người nhân từ khắp thiên hạ không có kẻ thù nào".
Mạnh Tử cho rằng bản tính của con người lúc ban đầu là Thiện, Đức của một người là quà tặng của thiên thượng (Trời), và được liên thông với thiên thượng. Ông tin rằng bản chất của con người là tốt, và nếu một người thủ đức và nỗ lực tu thân, anh ta có thể trở thành người giống như các vị vua Nghiêu, vua Thuấn. Mạnh Tử chỉ ra rằng để trở thành một con người có lý niệm, người đó cần phải giữ được 4 tiêu chuẩn, "lòng trắc ẩn, thuộc về lòng nhân từ; sự hổ thẹn, thuộc về nghĩa khí; tâm khiêm nhường, thuộc về lễ nghi; tâm thị phi, thuộc về trí tuệ" (trích từ "Cuốn đầu tay của Công Tôn Sửu" trong ‘các tác phẩm của Mạnh Tử’). Bốn đặc tính của con người này cùng các hành vi tương ứng của họ trở thành nền tảng tạo thành bốn đức tính của lòng nhân từ, nghĩa khí, lễ nghi, và trí tuệ.
Mạnh Tử cả đời vững tin vào chân lý, có trí tuệ dồi dào, giỏi trình bày và phân tích lý luận triết học. Ông kiên định khích lệ người ta làm điều thiện, lời nói nào cũng có tinh thần cổ vũ và dẫn dắt người ta.