stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Lê Duy Thanh
Danh hiệu > Hoàng Anh Gia Lai

HCB Giải vô địch bóng đá U19 Việt Nam năm 2009
HCĐ Giải vô địch bóng đá U21 Việt Nam năm 2010
Hạng 3 V.League: 2013
Danh hiệu > Ninh Thuận

HCĐ Giải bóng đá thiếu niên toàn quốc năm 2003
HCĐ Giải vô địch bóng đá U15 Việt Nam năm 2004
HCB Giải vô địch bóng đá U21 Việt Nam năm 2012
Danh hiệu > Khánh Hòa

Á quân V.League 2: 2022
Danh hiệu > U-21 Việt Nam

Vô địch Giải bóng đá U21 Quốc tế báo Thanh niên 2011
Danh hiệu > Thành tích cá nhân

Cầu thủ xuất sắc nhất Giải vô địch bóng đá U19 Việt Nam năm 2009
Chú thích

1 2  “Danh sách đăng ký thi đấu của các CLB tham dự giải VĐQG Eximbank 2013”. Bản gốc lưu trữ ngày 6 tháng 4 năm 2013. Truy cập ngày 24 tháng 3 năm 2013.
1 2  “U.21 Báo Thanh Niên VN vô địch !”. Bản gốc lưu trữ ngày 11 tháng 10 năm 2012. Truy cập ngày 24 tháng 3 năm 2013.
1 2  “Danh sách ĐT U21 Việt Nam tham dự giải U21 Quốc tế Cúp Báo Thanh Niên lần 5 - 2011”. Bản gốc lưu trữ ngày 11 tháng 10 năm 2011. Truy cập ngày 24 tháng 3 năm 2013.
1 2  Phố Núi có "Thonglao em"
↑  “Người hùng Lê Duy Thanh”. Bản gốc lưu trữ ngày 21 tháng 4 năm 2013. Truy cập ngày 24 tháng 3 năm 2013.
↑  TTBĐ Viettel vô địch giải bóng đá lứa tuổi 19 QG-Cúp Sơn Kova 2009
↑  VCK U21 QG – Cúp Báo Thanh Niên 2010: SLNA vào CK sau loạt đá 11m
↑  VĐQG PetroVietnam Gas 2010: Danh sách đăng ký thi đấu giai đoạn I
↑  Giải HNQG-Cúp Tôn Hoa Sen 2011: Danh sách đăng ký thi đấu giai đoạn II
↑  SLNA giành chức vô địch giải bóng đá U21 quốc gia[liên kết hỏng]
↑  U21 Việt Nam thua Thái Lan ở trận tái đấu
↑  “U.22 VN không đặt nặng thành tích tại BTV Cup”. Bản gốc lưu trữ ngày 24 tháng 2 năm 2013. Truy cập ngày 24 tháng 3 năm 2013.
↑  “Tiền vệ Lê Duy Thanh (U21 Ninh Thuận): Bùng nổ vì khát vọng V-League”. Bản gốc lưu trữ ngày 25 tháng 3 năm 2013. Truy cập ngày 24 tháng 3 năm 2013.
Setodes akunchita

| Setodes akunchita> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Trichoptera
Họ (familia): Leptoceridae
Chi (genus): Setodes
Loài (species): S. akunchita
Danh pháp hai phần
Setodes akunchita F Schmid, 1987 
Setodes akunchita là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Quận Morris, Kansas

| --- | --- |
Quận Morris, Kansas
Bản đồ
 Vị trí trong tiểu bang Kansas
 Vị trí của tiểu bang Kansas trong Hoa Kỳ
Thống kê
Thành lập: 11 tháng 2 năm 1859
Quận lỵ: Council Grove
Diện tích  - Tổng cộng  - Đất  - Nước:   703 mi² (1.820 km²) 697 mi² (1.806 km²) 5 mi² (14 km²), 0.78%
Dân sốƯớc tính  - (2005)  - Mật độ:   6.049   8,7/dặm vuông (3,3/km²)
Múi giờ: Miền Trung: UTC-6/-5
Website: www.MorrisCountyKS.org

Quận Morris là một quận thuộc tiểu bang Kansas, Hoa Kỳ. Theo điều tra dân số năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có dân số 6104 người.
Thông tin nhân khẩu

Theo điều tra dân số năm 2000, quận đã có dân số 6.104 người, 2.539 hộ, và 1.777 gia đình sống trong quận. Mật độ dân số là 9 người trên một dặm vuông (3/km ²). Có 3.160 đơn vị nhà ở với mật độ trung bình là 4 cho mỗi dặm vuông (2/km ²). Cơ cấu chủng tộc của dân cư quận gồm có 97,49% người da trắng, 0,34% da đen hay Mỹ gốc Phi, 0,33% người Mỹ bản xứ, 0,23% người châu Á, 0,02% người đảo Thái Bình Dương, 0,70% từ các chủng tộc khác, và 0,88% từ hai hoặc nhiều chủng tộc. 2,23% dân số là người Hispanic hay Latino thuộc chủng tộc nào.
Quận được 2.539 hộ, trong đó 30,20% có trẻ em dưới 18 tuổi sống chung với họ, 60,70% là các cặp vợ chồng sống với nhau, 6,60% có chủ hộ là nữ không có mặt chồng, và 30,00% là không lập gia đình. 28,00% của tất cả các hộ gia đình đã được tạo thành từ các cá nhân và 14,90% có người sống một mình 65 tuổi trở lên đã được người. Bình quân mỗi hộ là 2,37 và cỡ gia đình trung bình là 2,90.
Độ tuổi dân cư quận gồm 25,20% ở độ tuổi dưới 18, 5,60% 18-24, 23,90% 25-44, 24,30% 45-64, và 21,00% 65 tuổi trở lên. Tuổi trung bình là 42 năm. Cứ mỗi 100 nữ có 97,00 nam giới. Cứ mỗi 100 nữ 18 tuổi trở lên, đã có 93,30 nam giới.
Thu nhập trung bình cho một hộ gia đình trong quận đã được $ 32.163, và thu nhập trung bình cho một gia đình là $ 39,717. Nam giới có thu nhập trung bình $ 28.912 so với 21.239 $ cho phái nữ. Thu nhập trên đầu cho các quận được $ 18,491. Giới 6,70% gia đình và 9,00% dân số sống dưới mức nghèo khổ, trong đó có 10,40% những người dưới 18 tuổi và 13,30% có độ tuổi từ 65 trở lên.
Nemognatha violacea

| Nemognatha violacea> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Meloidae
Chi (genus): Nemognatha
Loài (species): N. violacea
Danh pháp hai phần
Nemognatha violacea Beauregard, 1890 
Nemognatha violacea là một loài bọ cánh cứng trong họ Meloidae. Loài này được Beauregard miêu tả khoa học năm 1890.
Chú thích

↑  Meloidae in Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Mesochorus bicinctus

| Mesochorus bicinctus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Ichneumonidae
Chi (genus): Mesochorus
Loài (species): M. bicinctus
Danh pháp hai phần
Mesochorus bicinctus Schwenke, 1999 
Mesochorus bicinctus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2014.
Medophron longicauda

| Medophron longicauda> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Ichneumonidae
Chi (genus): Medophron
Loài (species): M. longicauda
Danh pháp hai phần
Medophron longicauda Horstmann & Yu, 1999 
Medophron longicauda là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2014.
Mormopterus

| Mormopterus |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Mammalia
Bộ (ordo): Chiroptera
Họ (familia): Molossidae
Chi (genus): Mormopterus Peters, 1865
Loài điển hình
Nyctinomus jugularis Peters, 1865 
Subgenera
  Danh sách  Mormopterus   Micronomus   Setirostris   Ozimops  
Danh pháp đồng nghĩa
 Micronomus Troughton, 1943.
Mormopterus là một chi động vật có vú trong họ Dơi thò đuôi, bộ Dơi. Chi này được Peters miêu tả năm 1865. Loài điển hình của chi này là Nyctinomus (Mormopterus) jugularis Peters, 1865.
Các loài

Chi này gồm các loài:
Chú thích

1 2  Wilson, D. E.; Reeder, D. M. biên tập (2005). “Mormopterus”. Mammal Species of the World . Baltimore: Nhà in Đại học Johns Hopkins, 2 tập (2.142 trang). ISBN 978-0-8018-8221-0. OCLC 62265494.
Quản lý tức giận

Một khóa học quản lý sự tức giận.
Quản lý tức giận là một chương trình tâm lý trị liệu để ngăn ngừa và kiểm soát sự tức giận. Nó đã được mô tả là triển khai cơn giận dữ thành công. Tức giận thường là kết quả của sự thất vọng, hoặc cảm thấy bị cản trở đối với điều gì đó mà đối tượng cảm thấy là quan trọng. Giận dữ cũng có thể là một phản ứng phòng vệ đối với nỗi sợ hãi tiềm ẩn hoặc cảm giác dễ bị tổn thương hoặc bất lực. Các chương trình quản lý tức giận coi sự tức giận là một động lực gây ra bởi một lý do xác định được có thể được phân tích một cách hợp lý và nếu phù hợp thì có thể được hướng tới một cách bài bản.
Tổng quan

Mục tiêu lý tưởng của quản lý cơn giận  là kiểm soát và điều chỉnh cơn giận để nó không dẫn đến các vấn đề khác. Giận dữ là một cảm xúc chủ động kêu gọi một người cảm thấy cảm xúc này hành động phản ứng lại.  Mọi người rơi vào vấn đề tức giận bởi vì cả người xúi giục và bị xúi giục đều thiếu các kỹ năng giao tiếp và xã hội để duy trì sự tự chủ.   Nghiên cứu về ảnh hưởng và khả năng tự điều chỉnh cho thấy nó xảy ra bởi vì các trạng thái cảm xúc tiêu cực thường làm suy yếu khả năng kiểm soát xung động. Họ có thể huấn luyện để phản ứng lại cơn giận không mong muốn và khó chịu hơn là phản ứng theo nhu cầu của nó.   Làm ngơ hay tha thứ là một công cụ để tiêu hóa cơn giận.   Ngủ đủ giấc, tập thể dục và chế độ ăn uống tốt là những công cụ có thể hỗ trợ ngăn chặn cơn tức giận.   Các chuyên gia giúp đỡ những người gặp khó khăn trong việc kiềm chế cơn giận bao gồm nhà trị liệu nghề nghiệp, nhà tư vấn sức khỏe tâm thần, nhà tư vấn ma túy và rượu, nhân viên xã hội, nhà tâm lý học và bác sĩ tâm thần.
Lịch sử

Các tác động tiêu cực của sự tức giận đã được quan sát thấy trong suốt lịch sử. Lời khuyên để chống lại cơn thịnh nộ dường như không thể kiểm soát đã được đưa ra bởi các triết gia cổ đại, những người ngoan đạo và các nhà tâm lý học hiện đại. Trong de Ira,  Seneca Trẻ (4 TCN - 65 sau CN) khuyên nên đề phòng trước các tình huống đối đầu, quan điểm, và không kích động sự tức giận ở những người dễ nổi nóng. Các nhà triết học khác nhắc lại ý tưởng của Seneca với Galen khuyên bạn nên tìm kiếm một người cố vấn để hỗ trợ giảm cơn giận. Vào thời Trung cổ, người dân vừa là ví dụ về sự tự chủ vừa là người hòa giải cho các tranh chấp do tức giận gây ra. Ví dụ về sự cầu xin để cho những người dân thường thoát khỏi cơn thịnh nộ của những lãnh đạo địa phương có rất nhiều trong các sách vở. Câu chuyện về Phanxicô thành Assisi và Con sói ẩn dụ của Gubbio là một ví dụ nổi tiếng cho việc này.
Trong thời hiện đại, khái niệm kiểm soát cơn giận dữ đã được chuyển thành các chương trình quản lý cơn giận dữ dựa trên nghiên cứu của các nhà tâm lý học. Các can thiệp quản lý cơn giận dựa trên liệu pháp tâm lý cổ điển có nguồn gốc từ những năm 1970. Thành công trong việc điều trị chứng lo âu bằng các can thiệp trị liệu hành vi nhận thức (CBT) do Meichebaum phát triển đã truyền cảm hứng cho Novaco để sửa đổi chương trình đào tạo tiêm chủng căng thẳng để phù hợp với việc quản lý cơn giận. Căng thẳng và tức giận tương tự đến mức một sự thay đổi như vậy có thể tạo ra một nhánh điều trị thành công. Cả căng thẳng và tức giận đều do các kích thích bên ngoài gây ra, qua trung gian của quá trình xử lý bên trong và được thể hiện dưới dạng thích nghi hoặc không thích ứng. Meichebaum, và sau này là Novaco, đã sử dụng từng khía cạnh của việc trải nghiệm cảm xúc liên quan như một cơ hội để cải thiện sức khỏe tổng thể của bệnh nhân.
Nguyên nhân tiềm ẩn cho sự phát triển của các vấn đề > Nguyên nhân y tế

Nghiện ma túy, nghiện rượu, khuyết tật tâm thần, thay đổi sinh hóa và hậu chấn tâm lý đều có thể dẫn đến việc một người có hành động hung hăng chống lại người khác. Không có đủ kỹ năng về cách xử lý bản thân khi đối mặt với sự hung hăng có thể dẫn đến kết quả rất không mong muốn. Những yếu tố này thường liên quan đến khả năng nổi giận cao, nhưng có những yếu tố khác, ít được biết đến có thể dẫn đến việc mọi người hành động theo cách tiêu cực. Sự tức giận và thất vọng kéo dài hoặc dữ dội góp phần vào các tình trạng thể chất như đau đầu, các vấn đề tiêu hóa, huyết áp cao và bệnh tim. Các vấn đề đối phó với cảm giác tức giận có thể liên quan đến các rối loạn tâm lý như lo lắng hoặc trầm cảm. Những cơn tức giận bộc phát có thể là một cách cố gắng đối phó với sự bất hạnh hoặc trầm cảm.
Đau nửa đầu: Thường xuyên đau nửa đầu có thể được kết hợp với mức độ gây hấn và nhu cầu quản lý tức giận. Một nghiên cứu năm 2013 đã kiểm tra chứng đau nửa đầu và mối liên quan của nó với các vấn đề tức giận ở trẻ nhỏ (m = 11,2 tuổi). Các bệnh nhân trong nghiên cứu được chia thành tần số cơn đau nửa đầu thấp (AF), AF trung gian, tần số cao và AF đau nửa đầu mãn tính. Người tham gia có xu hướng kiềm chế sự tức giận và không xúc phạm đến trẻ em có AF cao hơn. Trẻ em đủ tiêu chuẩn cho chứng đau nửa đầu AF thấp thực sự có nhiều biểu hiện tức giận hơn.
Nguyên nhân tiềm ẩn cho sự phát triển của các vấn đề > Nguyên nhân tâm lý

Các yếu tố tâm lý như căng thẳng, lạm dụng, hoàn cảnh xã hội hoặc gia đình nghèo nàn và nghèo đói có thể gây ra các vấn đề về tức giận. Nếu không quản lý cơn giận thích hợp, các cá nhân có thể dễ bị bạo lực hơn.
Nguyên nhân tiềm ẩn cho sự phát triển của các vấn đề > Chấn thương

Tiền sử chấn thương tâm lý, đặc biệt là chấn thương tình dục, có thể dẫn đến các vấn đề về quản lý cơn giận. [cần dẫn nguồn]
Các loại điều trị

Một số kỹ thuật quản lý cơn giận hiệu quả bao gồm kỹ thuật thư giãn, bài tập thở được theo dõi, tái cấu trúc nhận thức và hình ảnh (ví dụ: phương pháp HEALS của Stosny), giải quyết vấn đề, cải thiện các chiến lược giao tiếp và kỹ năng giao tiếp (DEAR MAN & GIVE). Dưới đây là các loại phương pháp điều trị quản lý cơn giận cụ thể được hỗ trợ bởi các nghiên cứu thực nghiệm. Một số nghiên cứu đã kiểm tra đã sử dụng tự báo cáo, một số nhà tâm lý học     cảm thấy có thể là một hạn chế cho kết quả. Mọi người không muốn người khác nghĩ về họ như những người hay tức giận, vì vậy câu trả lời của họ có thể được thay đổi để phù hợp với cách xã hội muốn họ cư xử.
Protracheoniscus stefanelli

| Protracheoniscus stefanelli> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Lớp (class): Malacostraca
Bộ (ordo): Isopoda
Họ (familia): Trachelipodidae
Chi (genus): Protracheoniscus
Loài (species): P. stefanelli
Danh pháp hai phần
Protracheoniscus stefanelli Arcangeli, 1934 
Protracheoniscus stefanelli là một loài chân đều trong họ Trachelipodidae. Loài này được Arcangeli miêu tả khoa học năm 1934.
Chú thích

↑  Schotte, M. (2010). Protracheoniscus stefanelli Arcangeli, 1934D. In: Schotte, M., Boyko, C.B, Bruce, N.L., Poore, G.C.B., Taiti, S., Wilson, G.D.F. (Eds) (2010). World Marine, Freshwater and Terrestrial Isopod Crustaceans database. Gebaseerd op informatie uit het Cơ sở dữ liệu sinh vật biển, te vinden op http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=262689
Pietralba

| --- | --- |
 Pietralba
Pietralba
Vị trí trong vùng Corse Pietralba 
Hành chính
Quốc gia:  Pháp
Vùng: Corse
Tỉnh: Haute-Corse
Quận: Bastia
Tổng: Haut-Nebbio
Liên xã: E Cinque Pieve di Balagna
Xã (thị) trưởng: Jean Casta (2008-2014)
Thống kê
Độ cao: 251–1.520 m (823–4.987 ft) (bình quân 450 m (1.480 ft)[chuyển đổi: tùy chọn không hợp lệ])
Diện tích đất1: 38,98 km2 (15,05 dặm vuông Anh)
Nhân khẩu1: 314  
 - Mật độ: 8/km2 (21/sq mi)
INSEE/Mã bưu chính: 2B223/ 20218

2 Dân số không tính hai lần: cư dân của nhiều xã (ví dụ, các sinh viên và quân nhân) chỉ tính một lần.
Pietralba  là một xã ở tỉnh Haute-Corse trên đảo Corse, Pháp. Xã này có diện tích 38,98 km², dân số năm 1999 là 314 người. Khu vực này có độ cao 450 mét trên mực nước biển.
Shannonomyia kuscheli

| Shannonomyia kuscheli> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Diptera
Họ (familia): Limoniidae
Chi (genus): Shannonomyia
Danh pháp hai phần
Shannonomyia kuscheli Alexander, 1952 
Shannonomyia kuscheli là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.
Restrepia portillae

| Restrepia portillae> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Chi (genus): Restrepia
Loài (species): R. portillae
Danh pháp hai phần
Restrepia portillae Luer 
Restrepia portillae là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Luer mô tả khoa học đầu tiên năm 2002.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Restrepia portillae”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Mitsuda Haruki

| Thông tin cá nhân |
| --- | --- | --- | --- |
Tên đầy đủ:  Mitsuda Haruki
Ngày sinh:  22 tháng 12, 1997 (26 tuổi)
Nơi sinh:  Saitama, Nhật Bản
Vị trí:  Hậu vệ
Thông tin đội
Đội hiện nay:  Matsumoto Yamaga FC
Sự nghiệp cầu thủ chuyên nghiệp*
| Năm |  Đội |  ST |  (BT) |
| 2019– |  Matsumoto Yamaga FC |   |   |
 *Số trận ra sân và số bàn thắng ở câu lạc bộ tại giải quốc gia
Mitsuda Haruki (sinh ngày 22 tháng 12 năm 1997) là một cầu thủ bóng đá người Nhật Bản.
Sự nghiệp câu lạc bộ

Mitsuda Haruki hiện đang chơi cho Matsumoto Yamaga FC.
Melanotus kraatzi

| Melanotus kraatzi> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Elateridae
Chi (genus): Melanotus
Loài (species): M. kraatzi
Danh pháp hai phần
Melanotus kraatzi Schwarz, 1892 
Melanotus kraatzi là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schwarz miêu tả khoa học năm 1892.
Chú thích

↑  Elateridae in Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Shannonomyia lentina

| Shannonomyia lentina> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Diptera
Họ (familia): Limoniidae
Chi (genus): Shannonomyia
Danh pháp hai phần
Shannonomyia lentina Alexander, 1928 
Shannonomyia lentina là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.
Megachile armatipes

| Megachile armatipes> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Megachilidae
Phân họ (subfamilia): Megachilinae
Tông (tribus): Megachilini
Chi (genus): Megachile
Loài (species): M. armatipes
Danh pháp hai phần
Megachile armatipes Friese, 1909 
Megachile armatipes là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1909.
Chú thích

↑  (2008) Integrated Taxonomic Information System (ITIS) Bee Checklist 3 oktober 2008
Rubus jianensis

| Rubus jianensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Rosales
Họ (familia): Rosaceae
Chi (genus): Rubus
Loài (species): R. jianensis
Danh pháp hai phần
Rubus jianensis L.T. Lu & Boufford, 2003 
Rubus jianensis là loài thực vật có hoa trong họ Hoa hồng. Loài này được L.T. Lu & Boufford mô tả khoa học đầu tiên năm 2003.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Rubus jianensis”. Truy cập ngày 11 tháng 6 năm 2013.[liên kết hỏng]
Nga Mi Sơn

| Nga Mi Sơn |
| --- | --- |
Emei Shan

Độ cao: 3.099 m (10.167 ft)
Phần lồi: 1.069 m (3.507 ft)
Vị trí
Nga Mi SơnNga Mi Sơn, Tứ Xuyên
Tọa độ: 29°31′11″B 103°19′57″Đ﻿ / ﻿29,51972°B 103,3325°Đ﻿ / 29.51972; 103.33250
Bài này viết về núi Nga Mi, tỉnh Tứ Xuyên. Đối với thành phố Nga Mi Sơn, xem Nga Mi Sơn (thành phố cấp huyện). Đối với phái võ Nga Mi, xem Nga Mi (võ).
Nga Mi Sơn ([ɤ̌.měi]; tiếng Trung: 峨眉山; bính âm: Éméi shān) hay núi Nga Mi còn được gọi là Đại Quang Minh sơn là một ngọn núi nằm ở tỉnh Tứ Xuyên, Trung Quốc, trên khu vực rìa phía tây của lòng chảo Tứ Xuyên theo hướng cao nguyên Thanh-Tạng. Nó cao 3.099 mét (10.167 ft) và là Tứ đại Phật giáo danh sơn, một trong bốn ngọn núi thiêng của Trung Quốc. Những ngọn núi phía tây của Nga Mi được gọi là Đại Tương Lĩnh. Đây là một vùng rộng lớn được hình thành bởi những trận phun trào núi lửa trong kỷ Permi.
Về mặt hành chính, Nga Mi Sơn nằm gần như hoàn toàn trong thành phố cấp huyện Nga Mi Sơn và một phần nhỏ thuộc Lạc Sơn. Nó cùng với Lạc Sơn Đại Phật được UNESCO công nhận là Di sản thế giới từ năm 1996.
Núi thiêng

Thông thường được viết là 峨眉山 và đôi khi là 峩嵋山 hay 峩眉山, nhưng cách phát âm không thay đổi. Vị Bồ Tát bảo trợ của Nga Mi Sơn là Samantabhadra, trong tiếng Việt còn được gọi là Phổ Hiền Bồ tát.
Đỉnh cao nhất của Nga Mi Sơn là đỉnh Vạn Phật của ngọn núi chính Kim Đỉnh, với độ cao 3.099 m. Với địa thế cao chót vót, phong cảnh đẹp nên người ta nói tới Nga Mi Sơn như là "Nga Mi thiên hạ tú". Là một trong Tứ đại Phật giáo danh sơn, tại Nga Mi Sơn có khoảng 26 ngôi chùa; miếu, trong đó có 8 ngôi chùa; miếu lớn là cơ bản nhất. Người ta cho rằng Nga Mi Sơn chính là đạo tràng của Phổ Hiền bồ tát.
Các nguồn tài liệu thế kỷ 16 và 17 có đề cập tới việc tập luyện võ thuật trong các ngôi chùa trên núi Nga Mi, là nguồn tham chiếu hiện còn lưu giữ được có niên đại sớm nhất nói tới chùa Thiếu Lâm như là khởi nguồn của võ thuật Trung Hoa.. Trường phái võ thuật Nga Mi là sự kết hợp của Phật giáo với Đạo giáo.
Địa lý và khí hậu

Khu vực rộng lớn bao quanh Nga Mi Sơn về mặt địa chất được biết đến như là tỉnh đá lửa lớn Nga Mi Sơn kỷ Permi, một tỉnh đá lửa lớn đã phun trào trong thời gian thuộc kỷ Permi.
Khu vực Nga Mi Sơn có nhiều sương mù, thiếu nắng, lượng mưa dồi dào. Khí hậu trên khu vực bình nguyên này là cận nhiệt đới gió mùa, nhiệt độ trung bình về tháng 1 là khoảng 6,9 °C, trung bình về tháng 7 là 26,1 °C. Tuy nhiên, tại Nga Mi Sơn thì kiểu khí hậu thay đổi theo độ cao. Từ độ cao 1.500 m đến khoảng 2.100 m là kiểu khí hậu ôn đới ấm, từ độ cao 2.100 m đến khoảng 2.500 m là khí hậu ôn đới trung gian, từ độ cao 2.500 m trở lên là khí hậu cận hàn đới. Từ độ cao 2.000 m trở lên thì thời gian băng tuyết bao phủ ước chừng khoảng 6 tháng mỗi năm, kéo dài từ tháng 10 năm trước tới tháng 4 năm sau.
Động thực vật hoang dã

Tại đây có trên 3.000 loài thực vật. Hiện tại, quần thể động vật hoang dã tại khu vực Nga Mi Sơn ước chừng khoảng 2.300 loài, trong đó có 51 loài động vật có vú, 256 loài chim, 34 loài bò sát, 60 loài cá, 33 loài động vật lưỡng cư, 1.000 loài côn trùng. Thường gặp là gấu trúc nhỏ, hươu xạ, khỉ đuôi ngắn, dê rừng, gà lôi, cẩm kê bụng trắng, báo, trĩ sừng tro loang lổ v.v, trong đó có 29 loài thuộc danh sách động vật cần bảo vệ của Trung Quốc. Trên đường lên núi có nhiều khỉ, kết thành bầy xin ăn các du khách, cũng là một điểm đặc sắc của Nga Mi Sơn.
Cảnh quan chính > Kim Đính

Kim Đính còn gọi là "Vạn Phật Đính", là ngọn núi cơ bản của Nga Mi Sơn, cũng là điểm du lịch cơ bản của nó. Tại Kim Đính có thể nhìn thấy 4 kì quan của Nga Mi Sơn là Nhật xuất, Vân hải, Phật quang, Thánh đăng.
Cảnh quan chính > Chùa Báo Quốc

Chùa Báo Quốc nằm ở chân núi Nga Mi, trên lối vào Nga Mi Sơn, đồng thời cũng là nơi diễn ra các hoạt động Phật giáo chính. Chùa này được xây dựng vào khoảng niên hiệu Vạn Lịch thời nhà Minh (cuối thế kỷ 16, đầu thế kỷ 17), còn có tên gọi là "Hội Tông đường", trong nội cung thờ Phổ Hiền bồ tát. Đến thời vua Khang Hi nhà Thanh cho đổi tên thành "chùa Báo Quốc". Chùa tọa lạc trên diện tích 40.000 m², bao gồm sơn môn, điện thờ Di Lặc, điện Đại Hùng, điện thờ Thất Phật (bảy vị Phật), điện thờ Phổ Hiền và lầu chứa kinh văn nhà Phật.
Cảnh quan chính > Thanh Âm các

Thanh Âm các, còn gọi là chùa Ngọa Vân, nằm tại Ngưu Tâm lĩnh của Nga Mi Sơn, phía dưới có hai suối Hắc Bạch, nằm ở độ cao 710 m. Trong nội cung có tượng Thích Ca Mâu Ni cùng các bồ tát là Văn Thù và Phổ Hiền. Phía dưới của Thanh Âm các là hai phi đình, hai bên có cầu, gọi là song phi kiều. Phía dưới hai suối Hắc Bạch có một tảng đá lớn, hình dáng giống như tim bò (ngưu tâm), gọi là "ngưu tâm thạch".
Cảnh quan chính > Bạch Vân giáp

Bạch Vân giáp, còn gọi là "Nhất Tuyến Thiên", là một vách núi hẹp, dài khoảng 130 m, rộng khoảng 6 m, nơi hẹp nhất là 3 m, có cầu treo cho 2 người qua lại được.
Cảnh quan chính > Cửu Lão động

Cửu Lão động dài khoảng 1.500 m, chia làm ba đoạn. Tương truyền tại đây có chín ông già tu tiên là Thiên Anh, Thiên Nhậm, Thiên Trụ, Thiên Tâm, Thiên Cầm, Thiên Phụ, Thiên Xung, Thiên Nhuế, Thiên Bồng.
Cảnh quan chính > Khác

Các cảnh quan khác còn có các chùa là Tiên Phong tự, Vạn Niên tự và Phục Hổ tự. Vạn Niên tự có kiến trúc mang đậm dấu ấn của Đạo giáo. Trong Vạn Niên tự có tượng đồng Phổ Hiền bồ tát cưỡi voi cao 7,35 m, nặng 62 tấn.
Hình ảnh

Chùa Báo Quốc.
Kim Đính Đại Hùng bảo điện.
Chùa Vạn Niên.
Đỉnh Tinh Diệu Vạn Phật
Cầu gỗ trên suối, sườn phía tây
Khỉ đuôi ngắn bản địa của khu vực này
Hồ tắm của voi