stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Lý Thôi
Đánh lui Mã Đằng

Cuối năm 193, tướng Lương châu là Mã Đằng và Hàn Toại mang quân tấn công kinh thành Trường An.
Quân Mã – Hàn tiến đến quán Trường Bình cách Trường An 50 dặm. Lý Quyết sai Quách Dĩ và Phàn Trù ra cự địch, sau đó lại điều cháu là Lý Lợi ra giúp sức.
Kết quả quân Quách Dĩ và Phàn Trù đánh lui được Mã Đằng và Hàn Toại. Mã và Hàn phải triệt thoái về Tây Lương. Trên đường truy kích, Phàn Trù đuổi kịp Hàn Toại nhưng không bắt giữ mà lại bắt chuyện rồi thả đi.
Lý Quyết biết chuyện nhưng chưa hành động. Sang năm 194, ông mời Phàn Trù tới uống rượu rồi sai lính bắt mang ra chém vì tội tư thông với Hàn Toại.
Giao tranh với Quách Dĩ

Kinh thành Trường An chỉ còn lại Lý Quyết và Quách Dĩ. Ông thường mời Quách Dĩ tới uống rượu, khiến Quách Dĩ lo sợ sẽ bị giết như Phàn Trù. Không lâu sau cả Lý Quyết và Quách Dĩ cùng muốn một mình làm chủ triều đình nên trở mặt đánh nhau. Kinh thành Trường An đổ nát vì binh hỏa. Hai bên đánh nhau sang năm 195, hàng vạn người bị chết, nhiều người phải bỏ kinh thành đi.
Lý Quyết mang Hán Hiến Đế và Phục hoàng hậu từ trong cung mang vào doanh trại giam lỏng. Các đại thần cầm đầu là Dương Bưu theo hầu. Hiến Đế sai Dương Bưu cùng Trương Hỷ và Chu Tuấn sang doanh trại Quách Dĩ đề nghị hai bên nên giảng hòa không nên đổ máu. Những người này liền bị Quách Dĩ bắt giữ.
Để lấy lòng Lý Quyết và Quách Dĩ, Hiến Đế phải phong cho Lý Quyết làm Đại tư mã, Quách Dĩ làm Xa kỵ tướng quân. Nhưng hai người nhận chức xong vẫn không chịu bãi binh.
Giữa lúc đó Trương Tế kéo về kinh thành giảng hòa hai người và khuyên Lý, Quách hãy để Hiến Đế rời Quan Trung về quận Hoằng Nông. Hiến Đế cũng sai người đi xin Lý Quyết cho mình rời khỏi doanh trại về Hoằng Nông. Sau hơn 10 lần sứ giả đi lại, Lý Quyết mới đồng ý. Do sự dàn xếp của Trương Tế, Lý Quyết bằng lòng giảng hòa với Quách Dĩ, hai người đổi con gái cho nhau làm con tin.
Tháng 7 năm 195, Hán Hiến Đế cùng công khanh từ doanh Bắc Ổ của Lý Quyết (ngoài thành Trường An) lên đường. Dương Định là tướng Khăn Vàng cũ, đang là bộ tướng của Lý Quyết nhưng không bằng lòng với Lý Quyết, cùng nhau hộ giá Hiến Đế.
Đuổi theo Hiến Đế

Tháng 8 năm đó, Hiến Đế đến Tân Phong. Quách Dĩ hối hận muốn cướp lại Hiến Đế, bèn mang quân đuổi theo. Dương Phụng và Dương Định cùng ra đón đánh, đánh bại quân Quách Dĩ. Quách Dĩ thua chạy về Trường An, sai người hòa giải với Lý Quyết và lôi kéo Trương Tế cùng liên minh đánh Dương Phụng và Dương Định để cướp lại Hiến Đế, khống chế chư hầu như trước.
Lý Quyết bằng lòng giảng hòa với Quách Dĩ, lại cùng Trương Tế mang quân đuổi đánh Hán Hiến Đế. Tháng 11 năm đó, Hiến Đế đến gần Đông Giản quận Hoằng Nông thì bị quân Lý Quyết, Trương Tế và Quách Dĩ đuổi theo kịp. Lý, Trương và Quách đánh bại Dương Phụng và Dương Định, giết chết nhiều đại thần. Các tướng mang vua Hiến Đế tháo chạy.
Dương Phụng một mặt xin tạm hòa với Lý Quyết để hoãn binh, mặt khác bàn với Đổng Thừa mời thủ lĩnh quân cướp Bạch Ba là Lý Nhạc, Hàn Tiêm ở Sơn Tây cùng Tả Hiền vương Hung Nô là Tố Khứ Ty phía nam Quy Hóa cứu giá. Cánh quân Lý Nhạc, Hàn Tiêm và Tố Khứ Ty tập hợp cùng Dương Phụng, đánh bại Lý Quyết và Quách Dĩ, quân Lý Quách chết mấy ngàn người.
Thất bại

Lý Quyết thua trận trở về Trường An, còn Quách Dĩ về đóng quân ở My Ổ. Qua các cuộc đụng độ, lực lượng của cả hai đều suy yếu đi nhiều. Ít lâu sau, Hán Hiến Đế đến Lạc Dương và được thứ sử Duyện châu là Tào Tháo đón đưa về Hứa Xương.
Năm 197, thủ hạ của Quách Dĩ là Ngũ Tập (伍習) giết Dĩ, mang quân về Trường An theo Lý Thôi.
Tháng 4 năm 198, Tào Tháo sai sứ đi về phía tây chiêu dụ các chư hầu. Tướng cũ của Đổng Trác là Đoàn Ổi (段煨) ngả theo Tào Tháo, mang quân đánh vào Trường An, giết chết Lý Thôi. Không rõ năm đó ông bao nhiêu tuổi.
Trong Tam Quốc diễn nghĩa

Lý Quyết xuất hiện trong tiểu thuyết Tam Quốc diễn nghĩa của La Quán Trung từ hồi 5 đến hồi 13. Khi xuất hiện, Lý Quyết đóng vai trò là bộ tướng của Đổng Trác tham chiến chống chư hầu.
Sau cái chết của Đổng Trác, hình ảnh Lý Quyết đánh Trường An và thao túng chính trường, xung đột với Quách Dĩ được mô tả khá gần với sử sách. Tuy nhiên tình tiết ông cùng Quách, Trương, Phàn đi đánh Trường An báo thù lại được kể là đi cùng với Ngưu Phụ, trong khi sử sách xác nhận lúc đó Ngưu Phụ đã chết. Không những thế, Lý Quyết còn được La Quán Trung mô tả là người chỉ huy Ngưu Phụ chứ không phải dưới quyền Ngưu Phụ.
Từ khi thôi nắm vua Hán Hiến Đế, ông không còn xuất hiện. Cái chết của Lý Quyết cũng chỉ được biết tới qua lời tâu báo của thuộc hạ cho Tào Tháo biết tình hình.
Chú thích

↑  Theo Trị văn học nghi lược thông tiểu học của học giả Ngô Tiểu Như thì tên của Lý Quyết đọc là Jué, âm giống chữ Quyết (決).
↑  Theo học giả Khương Bằng trong Bách gia giảng đàn, tên Lý Quyết đọc là Què, âm giống chữ Xác (確).
↑  Chữ 傕 có phiên âm là Thôi, tuy nhiên tên nhân vật lại phát âm theo âm cổ giống chữ 決 (Quyết, Giác, Các). Âm Hán-Hàn (각) và âm Hán-Nhật (かく) đều đọc là Giác/Các. Phiên thiết tiếng Hoa trung cổ lại dùng bộ cổ nhạc thiết 古岳切, gần với âm Các hơn cả.
↑  Lê Đông Phương, Vương Tử Kim, sách đã dẫn, tr 360
↑  Lê Đông Phương, Vương Tử Kim sách đã dẫn, tr 361
↑  Lê Đông Phương, Vương Tử Kim, sách đã dẫn, tr 361-362
1 2  Lê Đông Phương, sách đã dẫn, tr 54
↑  Lê Đông Phương, Vương Tử Kim, sách đã dẫn, tr 362
1 2  Đổng nhị Viên Lưu truyện
↑  Chu Thiệu Hầu, sách đã dẫn, tr 321
↑  Sau này khi Lý Quyết thất bại, Lưu Do cũng thất bại và Tôn Sách thắng thế ở Dương châu
↑  Lê Đông Phương, sách đã dẫn, tr 55
↑  Lê Đông Phương, sách đã dẫn, tr 56
↑  Lê Đông Phương, Vương Tử Kim, sách đã dẫn, tr 379
Macerio pichono

| Macerio pichono> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Miturgidae
Chi (genus): Macerio
Loài (species): M. pichono
Danh pháp hai phần
Macerio pichono Bonaldo & Brescovit, 1997 
Macerio pichono là một loài nhện trong họ Miturgidae.
Loài này thuộc chi Macerio. Macerio pichono được miêu tả năm 1997 bởi Bonaldo & Antonio D. Brescovit.
Chú thích

↑  Platnick, Norman I. (2010): The world spider catalog, version 10.5. American Museum of Natural History.
Thyrinteina tephra

| Thyrinteina tephra> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Thyrinteina
Loài (species): T. tephra
Danh pháp hai phần
Thyrinteina tephra Rindge, 1969 
Thyrinteina tephra là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 17 tháng 6 năm 2014.
Margitesia

| Margitesia> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Chi (genus): Margitesia
Margitesia là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.
Gurammanakatte, Madhugiri

| Gurammanakatte |
| --- | --- |
—  Làng  —
 
Quốc gia:  Ấn Độ
Bang: Karnataka
Huyện: Tumkur
Thành phố/thị trấn: Madhugiri
Múi giờ: IST (UTC+5:30)
Gurammanakatte là một làng thuộc tehsil Madhugiri, huyện Tumkur, bang Karnataka, Ấn Độ.
Habenaria petelotii

| Habenaria petelotii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Chi (genus): Habenaria
Loài (species): H. petelotii
Danh pháp hai phần
Habenaria petelotii Gagnep. 
Habenaria petelotii là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Gagnep. mô tả khoa học đầu tiên năm 1931.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Habenaria petelotii”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Aspidium purusense

| Aspidium purusense> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Pteridophyta
Lớp (class): Polypodiopsida
Bộ (ordo): Polypodiales
Họ (familia): Tectariaceae
Chi (genus): Aspidium
Loài (species): A. purusense
Danh pháp hai phần
Aspidium purusense C. Chr., 1906 
Aspidium purusense là một loài dương xỉ trong họ Tectariaceae. Loài này được C. Chr. mô tả khoa học đầu tiên năm 1906.
Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Aspidium purusense”. Truy cập ngày 28 tháng 5 năm 2014.
Athemus kuatunensis

| Athemus kuatunensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Cantharidae
Chi (genus): Athemus
Loài (species): A. kuatunensis
Danh pháp hai phần
Athemus kuatunensis Wittmer, 1995 
Athemus kuatunensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cantharidae. Loài này được Wittmer miêu tả khoa học năm 1995.
Chú thích

↑  Hallan, J.  (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Ugia albilinea

| Ugia albilinea> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Chi (genus): Ugia
Loài (species): U. albilinea
Danh pháp hai phần
Ugia albilinea Hampson, 1926 
Ugia albilinea là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Habenaria petraea

| Habenaria petraea> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Chi (genus): Habenaria
Loài (species): H. petraea
Danh pháp hai phần
Habenaria petraea Renz & Grosvenor 
Habenaria petraea là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Renz & Grosvenor mô tả khoa học đầu tiên năm 1979.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Habenaria petraea”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Callicarpa dichotoma

| Callicarpa dichotoma |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Lamiales
Họ (familia): Lamiaceae
Chi (genus): Callicarpa
Loài (species): C. dichotoma
Danh pháp hai phần
Callicarpa dichotoma (Lour.) K. Koch, 1872 
Callicarpa dichotoma là một loài thực vật có hoa trong họ Hoa môi. Loài này được (Lour.) K.Koch mô tả khoa học đầu tiên năm 1872.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Callicarpa dichotoma”. Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2013.
Maison-Maugis

| --- | --- |
 Maison-Maugis
Maison-Maugis
Vị trí trong vùng Lower Normandy Maison-Maugis 
Hành chính
Quốc gia:  Pháp
Vùng: Normandie
Tỉnh: Orne
Quận: Mortagne-au-Perche
Tổng: Rémalard
Xã (thị) trưởng: Claude Detraz (2008–2014)
Thống kê
Độ cao: 126–221 m (413–725 ft) (bình quân 150 m (490 ft)[chuyển đổi: tùy chọn không hợp lệ])
Diện tích đất1: 5,67 km2 (2,19 dặm vuông Anh)
Nhân khẩu2: 55  (2006)
 - Mật độ: 10/km2 (26/sq mi)
INSEE/Mã bưu chính: 61245/ 61110
1 Dữ liệu địa chính Pháp loại trừ các hồ và ao lớn hơn 1 km² (0.386 dặm vuông hoặc 247 acre) cũng như các cửa sông.
2 Dân số không tính hai lần: cư dân của nhiều xã (ví dụ, các sinh viên và quân nhân) chỉ tính một lần.
Maison-Maugis là một xã thuộc tỉnh Orne trong vùng Normandie tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 150 mét trên mực nước biển.
Tileagd

| Tileagd |
| --- | --- |
—  Xã  —
 

 

TileagdVị trí ở România
Quốc gia:  România
Hạt: Bihor
Thủ phủ: Tileagd 
Dân số (2002)
 • Tổng cộng: 7.128 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Mã bưu chính: 417585 
Tileagd là một xã thuộc hạt Bihor, România. Dân số thời điểm năm 2002 là 7128 người.
Chú thích

↑  “Communes of Romania” (bằng tiếng Anh). statoids.com. Truy cập ngày 14 tháng 6 năm 2012.
Saraycık, Ilgaz

| Saraycık |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
SaraycıkVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Çankırı
Huyện: Ilgaz
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 163 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Mã bưu chính: 18400 
Saraycık là một xã thuộc huyện Ilgaz, tỉnh Çankırı, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2010 là 163 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Çankırı”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Truy cập ngày 5 tháng 10 năm 2012.
Ugia disjungens

| Ugia disjungens> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Chi (genus): Ugia
Loài (species): U. disjungens
Danh pháp hai phần
Ugia disjungens Walker, 1858 
Ugia disjungens là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Athyrium leiboense

| Athyrium leiboense> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Pteridophyta
Lớp (class): Polypodiopsida
Bộ (ordo): Polypodiales
(không phân hạng): Eupolypods II
Họ (familia): Woodsiaceae
Chi (genus): Athyrium
Loài (species): A. leiboense
Danh pháp hai phần
Athyrium leiboense Ching & Y.T.Hsieh, 1986 
Athyrium leiboense là một loài thực vật có mạch trong họ Woodsiaceae. Loài này được Ching & Y.T. Hsieh miêu tả khoa học đầu tiên năm 1986.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Athyrium leiboense”. Truy cập ngày 13 tháng 8 năm 2013.
Asplenium forbesii

| Asplenium forbesii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Pteridophyta
Lớp (class): Polypodiopsida
Bộ (ordo): Polypodiales
Họ (familia): Aspleniaceae
Chi (genus): Asplenium
Loài (species): A. forbesii
Danh pháp hai phần
Asplenium forbesii Baker, 1891 
Asplenium forbesii là một loài dương xỉ trong họ Aspleniaceae. Loài này được Baker mô tả khoa học đầu tiên năm 1891.
Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Asplenium forbesii”. Truy cập ngày 28 tháng 5 năm 2014.
Callicarpa coriacea

| Callicarpa coriacea> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Lamiales
Họ (familia): Lamiaceae
Chi (genus): Callicarpa
Loài (species): C. coriacea
Danh pháp hai phần
Callicarpa coriacea Bramley, 2009 
Callicarpa coriacea là một loài thực vật có hoa trong họ Hoa môi. Loài này được Bramley mô tả khoa học đầu tiên năm 2009.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Callicarpa coriacea”. Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2013.
Thương Thành (phim)

| Thương Thành  |
| --- | --- |
Tập tin:Poster phim Thương Thành. jpgPoster chiếu rạp

Phồn thể: 傷城
Giản thể: 伤城
Bính âm: Shāng Chéng
Việt bính: Seong1 Sing4
 
Đạo diễn: Lưu Vĩ Cường Mạch Triệu Huy
Tác giả: Trang Văn Cường Mạch Triệu Huy
Sản xuất: Trương Hồng Đạt Lưu Vĩ Cường
Diễn viên: Lương Triều Vĩ Takeshi Kaneshiro Thư Kỳ Từ Tĩnh Lôi
Quay phim: Lưu Vĩ Cường Lê Diệu Huy
Dựng phim: Chung Vỹ Chiêu
Âm nhạc: Trần Quang Vinh
Hãng sản xuất: Hãng phim Hoàn Á Tập đoàn Ngân Đô Basic Pictures 
Phát hành: Tập đoàn Hoàn Á
Công chiếu:  21 tháng 12 năm 2006 (2006-12-21) (Quốc tế)  25 tháng 6 năm 2007 (2007-06-25) (Hà Nội-Hải Phòng)  
Thời lượng: 110 phút
Quốc gia: Hồng Kông
Ngôn ngữ: Tiếng Quảng Đông
Doanh thu: $14,182,296 USD Hồng Kông
Thương Thành (tựa gốc: 傷城 , tựa tiếng Anh: Confession of Pain) là một phim điện ảnh tội phạm chính kịch Hồng Kông năm 2006 do Lưu Vĩ Cường và Mạch Triệu Huy đạo diễn, với sự tham gia của Lương Triều Vĩ, Takeshi Kaneshiro, Thư Kỳ và Từ Tĩnh Lôi.
Tại Việt Nam bộ phim khi mới phát hành được gọi bằng cái tên Vô Gian Đạo 5. Có lẽ do phim có cùng đạo diễn và diễn viên chính với bộ 3 phần phim Vô Gian Đạo nổi tiếng. Tuy nhiên Thương Thành là một bộ phim hoàn toàn độc lập, không có dính dáng gì đến nội dung của bộ phim trên.
Thương Quân (định hướng)

Thương Quân có thể là một trong những nhân vật sau trong lịch sử Trung Quốc:
Thương Ưởng, nhà cải cách thời Chiến Quốc, giúp nước Tần giàu mạnh
Thương Quân, con vua Thuấn thời cổ đại nhưng không được nhà vua chọn truyền ngôi mà truyền cho Hạ Vũ.
Hackelia ursina

| Hackelia ursina> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Chưa đặt
Họ (familia): Boraginaceae
Chi (genus): Hackelia
Loài (species): H. ursina
Danh pháp hai phần
Hackelia ursina (A. Gray) I.M. Johnst., 1923 
Hackelia ursina là loài thực vật có hoa trong họ Mồ hôi. Loài này được (A. Gray) I.M. Johnst. mô tả khoa học đầu tiên năm 1923.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Hackelia ursina”. Truy cập ngày 11 tháng 6 năm 2013.
Saraycık, Keşap

| Saraycık |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
SaraycıkVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Giresun
Huyện: Keşap
Dân số (2011)
 • Tổng cộng: 181 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Saraycık là một xã thuộc huyện Keşap, tỉnh Giresun, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 181 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Giresun”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Bản gốc lưu trữ ngày 12 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 30 tháng 8 năm 2012.
Valbrona

Valbrona là một đô thị ở tỉnh Como trong vùng Lombardia, có cự ly khoảng 45 km về phía bắc của Milan và khoảng 20 km về phía đông bắc của Como. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 2.575 người và diện tích là 13,9 km².
Valbrona giáp các đô thị: Abbadia Lariana, Asso, Canzo, Lasnigo, Mandello del Lario, Oliveto Lario, Valmadrera.
Australaena

| Australaena |
| --- | --- |
Australaena zimmermani
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Anyphaenidae
Chi (genus): Australaena Berland, 1942
Australaena là một chi nhện trong họ Anyphaenidae.
Chú thích

↑  Norman I. Platnick. “The World Spider Catalog, Version 13.5”. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2013.
Lịch sử Thái Lan

Lịch sử Thái Lan bắt đầu từ những người Thái di cư vào khu vực Thái Lan hiện nay trong thiên niên kỷ thứ nhất. Người Thái thành lập những quốc gia riêng của họ. Những quốc gia này bị đe dọa bởi Miến Điện và Đại Việt, cũng như sự đối đầu giữa người Thái và người Lào. Trong thế kỷ 19 và đầu thế kỷ 20, Thái Lan là quốc gia duy nhất ở Đông Nam Á không trở thành thuộc địa của các đế quốc châu Âu. Sau sự kết thúc của nền quân chủ chuyên chế năm 1932, Thái Lan nằm dưới chế độ quân sự trong 60 năm trước khi chuyển sang thể chế quân chủ lập hiến như hiện nay.
Thời kỳ đầu

Bài chi tiết: Thời kỳ đầu của lịch sử Thái Lan
Các khảo cổ học đã tìm thấy tại Ban Chiang, Thái Lan nhiều công cụ đồ đồng và nền văn minh lúa nước tồn tại vào khoảng 3600 năm TCN.
Các nền văn minh Malay, Mon và Khmer từng phát triển thịnh vương trên lãnh thổ Thái Lan hiện nay. Đáng chú ý là Vương quốc Srivijaya ở miền nam, Dvaravati ở miền trung và Đế chế Khmer ở Angkor. Người Thái có liên hệ ngôn ngữ với một số dân tộc tại miền Nam của Trung Quốc, và có lẽ sự di dân từ miền Nam Trung Quốc đã xảy ra rất sớm, qua phía bắc của Lào.
Vương quốc Sukhothai

Bài chi tiết: Vương quốc Sukhothai
Những nhóm người Thái có lẽ đã bắt đầu di cư đến vùng đất ngày nay là Thái Lan ngay từ thế kỷ thứ VIII. Người Khmer đã dùng họ làm lính từ thế kỷ XII. Nhưng khi quyền lực của người Môn và người Khmer suy yếu thì quyền lực của các vương triều khác bắt đầu tăng lên.
Vào năm 1238, người Thái ở Sukhothai không chỉ từ chối đóng thuế sử dụng nước cho những lãnh chúa người Khmer mà họ còn đánh đuổi luôn những lãnh chúa đó ra khỏi vùng đất này và thiết lập nên một nhà nước mới. Vị thủ lĩnh mới là Sri Indradit chiếm lấy ngai vàng. Với các thần dân của mình, ông ta giống như một người cha hơn là một ông vua, một thủ lĩnh đáng kính hơn là một nhà cai trị độc tài.
Dưới triều đức vua vĩ đại nhất của mình, vua Ramkhamhaeng (1279 ? - 1317 ?), người Sukhothai đã xâm chiếm lãnh thổ của người Khmer đến tận miền Nam Nakhon Si Thammarat. Cũng chính ông vua này đã tạo ra bảng chữ cái đầu tiên của người Thái và đã làm cho thần dân của ông hiểu rõ sự coi trọng của ông dành cho nghệ thuật. Nhưng sau cái chết của ông vào năm 1300 đã báo hiệu sự suy đồi của đế quốc Sukhothai.
Thoạt đầu những tỉnh nằm quanh Sukhothai đã hủy bỏ tất cả những ràng buộc với đế quốc này. Rồi đến lượt người Môm của Pegu tấn công và chiếm một phần bán đảo Malay. Cuối cùng một nhà nước mới ra đời vào năm 1378, nó tấn công và chiếm đóng Sukhothai. Từ đó trở đi vương quốc Ayuthaya, được thành lập vào năm 1350, trở thành nhà nước hùng mạnh nhất trong số tất cả những vương quốc Thái từng tồn tại cho đến bây giờ.
Vương quốc Ayutthaya

Bài chi tiết: Vương quốc Ayutthaya
Ayutthaya là một nhà nước mà ở đó đức Vua được xem như vị chúa tể của mọi sinh linh trong vương quốc. Thậm chí người ta phải dùng một thứ ngôn ngữ dành riêng cho hoàng gia khi nói về đức Vua hay gia đình của ngài. Tổ chức xã hội của Ayutthaya được định hình dưới triều Vua Trailok (1448 - 1488). Các quý tộc thuộc những tầng lớp khác nhau được phân loại và ban tước hiệu tùy theo họ có bao nhiêu đất; thường dân không được cho phép có những quan hệ thông thường với họ. Chế độ nô lệ rất phổ biến, mà nạn nhân thường là các tù binh chiến tranh.
Bành trướng mở rộng và chiến tranh với những nước láng giềng là những sự kiện nổi bật trong hai thế kỷ đầu tiên của triều đại Ayutthaya. Sau khi tiêu diệt được Sukhothai, triều đại Ayutthaya, còn được biết đến dưới cái tên Xiêm La (Siam), bắt đầu xâm chiếm miền Nam.
Vào năm 1431, Vua Boromaraja đệ nhị cướp thành phố Khmer Angkor Thom, buộc những người Khmer phải dời về Phnom Penh. Sự kiện này đã đặt dấu chấm hết cho quyền lực của người Khmer trong địa hạt tôn giáo. Nhưng vương quốc Xiêm đã thất bại trong việc chinh phục vương quốc Chiang Mai ở miền Bắc. Dưới sự cai trị của Vua Tilokaraja, Chiang Mai đã đứng vững trước tất cả những cuộc tấn công của Xiêm. Trong thời gian đó, một hiểm họa mới đã nổi lên ở sườn phía Tây nước Xiêm, khi các triều vua Miến Điện đầy tham vọng bắt đầu tiến vào vùng đất này. Thậm chí Chiang Mai cũng bị rơi vào tay quân xâm lăng vào năm 1557. Còn Ayutthaya thì phải đầu hàng vào năm 1569.
Xiêm trở thành lãnh thổ của Miến Điện mãi cho đến năm 1584, khi hoàng tử Naresuan nắm lấy cơ hội từ cuộc chiến tranh ở Miến Điện, ông đã tuyên bố độc lập. Naresuan lên ngôi vua vào năm 1590, và chỉ trong vòng ba năm ông đã đuổi hết người Miến Điện ra khỏi đất nước. Ông trở thành người cai trị một vùng đất mênh mông, bao gồm tất cả các vùng lãnh thổ miền Bắc và một phần của Lào.
Trong thế kỷ tiếp theo, vương quốc Xiêm bắt đầu thu hút sự chú ý của người phương Tây. Những thương nhân Hà Lan đã đến buôn bán ở miền Nam Pattani từ năm 1601, và những lái buôn người Anh đã đến Ayutthaya vào năm 1612. Người Châu Âu cạnh tranh nhau nhằm giành những đặc quyền về bến cảng và buôn bán, và cuộc cạnh tranh đã lên đến đỉnh điểm dưới thời Narai Đại đế (1656 - 1688). Vua Xiêm cử các sứ thần đến nước Pháp, và vua Pháp Louis XIV đã cử một sứ thần đến gặp vua Narai để đáp lễ.
Nhưng với cái chết của Narai, người châu Âu bỗng thấy mình không còn được ưu đãi như trước nữa, trong khi đó những cuộc nổi loạn đã bùng nổ ở khắp xứ Xiêm. Ngay lập tức người Miến Điện tranh thủ cơ hội chiếm lấy miền Bắc. Vương quốc Xiêm suy yếu giờ đây không còn là đối thủ của Miến Điện nữa. Trong khi Ayutthaya đang hưởng thời kỳ ổn định cuối cùng dưới triều vua Boromakot (1733 - 1753), thì tháng 4 năm 1767 binh lính Miến Điện đã thiêu rụi kinh đô Xiêm.