stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Thorictus punctithorax

| Thorictus punctithorax> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Dermestidae
Chi (genus): Thorictus
Loài (species): T. punctithorax
Danh pháp hai phần
Thorictus punctithorax Reitter, 1860 
Thorictus punctithorax là một loài bọ cánh cứng trong họ Dermestidae. Loài này được Reitter miêu tả khoa học năm 1860.
Chú thích

↑  Hallan, J.  (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Abelia × grandiflora

| Abelia × grandiflora |
| --- | --- |


Phân loại khoa học 
Giới:: Plantae
nhánh:: Tracheophyta
nhánh:: Angiospermae
nhánh:: Eudicots
nhánh:: Asterids
Bộ:: Dipsacales
Họ:: Caprifoliaceae
Chi:: Abelia
Loài:: A. × grandiflora
Danh pháp hai phần
Abelia × grandiflora (Rovelli ex André) Rehder (1900)

Các đồng nghĩa
 Abelia rupestris var. grandiflora Rovelli ex André (1886)  Abelia × rupestris Späth (1892), không hợp lệ  Linnaea × grandiflora (Rovelli ex André) Christenh.(2013) 
Abelia × grandiflora là danh pháp khoa học của một loài thực vật có hoa nguồn gốc lai ghép trong họ Kim ngân. Loài lai ghép này được Édouard-François André công bố mô tả khoa học đầu tiên năm 1886 dưới danh pháp A. rupestris f. grandiflora, dựa theo mô tả trước đó của Renato Rovelli. Năm 1900 Alfred Rehder xác định nguồn gốc lai ghép và nâng cấp nó thành loài với danh pháp Abelia × grandiflora.
A. × grandiflora là loài lai ghép trong gieo trồng giữa A. uniflora và A. chinensis.
Mô tả

Cây bụi, bán thường xanh, cao 1-1,5 m. Các cành có lông tơ. Lá đôi khi mọc vòng trên các cành non khỏe (vòng 3 hoặc 4). Lá phía gần trục có màu xanh lục bóng, đôi khi nhuốm màu đỏ đồng, hình trứng, đến 4,5 cm, phía xa trục nhẵn nhụi hoặc có các túm lông trên gân, đáy hình nêm, mép răng cưa nhỏ với các răng không đều, đỉnh nhọn. Hoa đơn và mọc ở nách lá, hình chùy; cuống hoa 2–4 mm; hoa có 4 lá bắc ở gốc bầu nhụy. Đài hoa với số lượng lá đài thay đổi từ 2-5, màu ánh đỏ, thường là hợp nhất một phần, hình mũi mác, đỉnh nhọn. Tràng hoa màu trắng, đôi khi nhuốm hồng, hình phễu đến gần như hai môi, lồi ở gốc, khoảng 20 mm, hơi có hương thơm, rậm lông với các lông dài ở môi dưới. Nhị hoa dài gần bằng ống tràng; chỉ nhị hợp sinh một phần với tràng hoa, thường được chèn vào nhưng đôi khi hơi thò ra, nhẵn nhụi. Bầu nhụy 2–8 mm, thanh mảnh, nhiều lông nhỏ, vòi nhụy hơi thò ra, 17–18 mm, nhẵn nhụi; đầu nhụy hình đầu. Quả bế 8–10 mm, thanh mảnh, có lông thưa hoặc nhẵn nhụi, với các lá đài bền ở đỉnh. Ra hoa tháng 6-10, tạo quả tháng 9-11. Được gieo trồng ở Trung Quốc, châu Phi, châu Mỹ và châu Âu.
Tên tiếng Trung: 大花糯米条 (đại hoa nhu mễ điều).
Chú thích

↑  “Abelia × grandiflora (Rovelli ex André) Rehder”. Plants of the World Online. Royal Botanic Gardens, Kew. Truy cập ngày 26 tháng 4 năm 2024.
↑  The Plant List (2010). “Abelia rupestris f. grandiflora”. Truy cập ngày 14 tháng 5 năm 2020.
↑  The Plant List (2010). “Abelia × grandiflora”. Truy cập ngày 14 tháng 5 năm 2020.
1 2  Abelia × grandiflora trong e-flora. Tra cứu ngày 14-5-2020.
Bailey, L. H. (2005). Manual of Gardening (Second Edition). Project Gutenberg Literary Archive Foundation.
(tiếng Bồ Đào Nha) Lorenzi, H.; Souza, M.S. (2001) Plantas Ornamentais no Brasil: arbustivas, herbáceas e trepadeiras. Plantarum ISBN 85-86714-12-7.
Theridion mehlum

| Theridion mehlum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Theridiidae
Chi (genus): Theridion
Loài (species): T. mehlum
Danh pháp hai phần
Theridion mehlum Michael J. Roberts, 1983 
Theridion mehlum là một loài nhện trong họ Theridiidae.
Loài này thuộc chi Theridion. Theridion mehlum được Michael J. Roberts miêu tả năm 1983.
Chú thích

↑  Platnick, Norman I. (2010): The world spider catalog, version 10.5. American Museum of Natural History.
Theridion melanoprorum

| Theridion melanoprorum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Theridiidae
Chi (genus): Theridion
Loài (species): T. melanoprorum
Danh pháp hai phần
Theridion melanoprorum Thorell, 1895 
Theridion melanoprorum là một loài nhện trong họ Theridiidae.
Loài này thuộc chi Theridion. Theridion melanoprorum được Tord Tamerlan Teodor Thorell miêu tả năm 1895.
Chú thích

↑  Platnick, Norman I. (2010): The world spider catalog, version 10.5. American Museum of Natural History.
Tmarus soricinus

| Tmarus soricinus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Thomisidae
Chi (genus): Tmarus
Loài (species): T. soricinus
Danh pháp hai phần
Tmarus soricinus Simon, 1906 
Tmarus soricinus là một loài nhện trong họ Thomisidae.
Loài này thuộc chi Tmarus. Tmarus soricinus được Eugène Simon miêu tả năm 1906.
Chú thích

↑  Platnick, Norman I. (2010): The world spider catalog, version 10.5. American Museum of Natural History.
Tidarren ubickorum

| Tidarren ubickorum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Theridiidae
Chi (genus): Tidarren
Loài (species): T. ubickorum
Danh pháp hai phần
Tidarren ubickorum Knoflach & van Harten, 2006 
Tidarren ubickorum là một loài nhện trong họ Theridiidae.
Loài này thuộc chi Tidarren. Tidarren ubickorum được miêu tả năm 2006 bởi Knoflach & Antonius van Harten.
Chú thích

↑  Platnick, Norman I. (2010): The world spider catalog, version 10.5. American Museum of Natural History.
Tikence, Ordu

| Tikence |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Ordu
Thành phố: Ordu
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 348 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Tikence là một xã thuộc thành phố Ordu, tỉnh Ordu, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2010 là 348 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Ordu”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Bản gốc lưu trữ ngày 13 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 12 tháng 9 năm 2012.
Topolovgrad (huyện)

| Topolovgrad |
| --- | --- |
—  Huyện  —
 
 

TopolovgradLocation in Bungaria
Quốc gia:  Bulgaria
Tỉnh: Haskovo
Thủ phủ: Topolovgrad 
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 15.414 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Topolovgrad là một huyện thuộc tỉnh Haskovo, Bungaria. Dân số thời điểm năm 2001 là 15414 người.
Đội tuyển bóng đá quốc gia Sudan

Đội tuyển bóng đá quốc gia Sudan (tiếng Ả Rập: منتخب السودان الوطني لكرة القدم‎) là đội tuyển cấp quốc gia của Sudan do Hiệp hội bóng đá Sudan quản lý.
Trận thi đấu quốc tế đầu tiên của đội tuyển Sudan là trận gặp đội tuyển Ethiopia vào năm 1956. Thành tích tốt nhất của đội cho đến nay là chức vô địch Cúp bóng đá châu Phi 1970.
Danh hiệu

Cúp bóng đá châu Phi: 1
Vô địch Cúp CECAFA: 4
Thành tích quốc tế > Giải bóng đá vô địch thế giới

1930 đến 1954 - Không tham dự
1958 - Bỏ cuộc trong vòng loại
1962 - Bỏ cuộc
1966 - Bỏ cuộc
1970 - Không vượt qua vòng loại
1974 - Không vượt qua vòng loại
1978 - Bỏ cuộc
1982 đến 1990 - Không vượt qua vòng loại
1994 - Bỏ cuộc
1998 đến 2022 - Không vượt qua vòng loại
Thành tích quốc tế > Cúp bóng đá châu Phi

| Cúp bóng đá châu Phi> Vòng chung kết: 9.Năm | Cúp bóng đá châu Phi> Vòng chung kết: 9.Vòng | Cúp bóng đá châu Phi> Vòng chung kết: 9.Hạng | Cúp bóng đá châu Phi> Vòng chung kết: 9.Pld | Cúp bóng đá châu Phi> Vòng chung kết: 9.W | Cúp bóng đá châu Phi> Vòng chung kết: 9.D | Cúp bóng đá châu Phi> Vòng chung kết: 9.L | Cúp bóng đá châu Phi> Vòng chung kết: 9.GF | Cúp bóng đá châu Phi> Vòng chung kết: 9.GA |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  1957 | Hạng ba | 3rd | 1 | 0 | 0 | 1 | 1 | 2 |
|  1959 | Á quân | 2nd | 2 | 1 | 0 | 1 | 2 | 2 |
1962: Không vượt qua vòng loại
|  1963 | Á quân | 2nd | 3 | 1 | 1 | 1 | 6 | 5 |
1965 đến 1968: Không vượt qua vòng loại
|  1970 | Vô địch | 1st | 5 | 4 | 0 | 1 | 8 | 3 |
|  1972 | Vòng 1 | 7th | 3 | 0 | 2 | 1 | 4 | 6 |
1974: Không vượt qua vòng loại
|  1976 | Vòng 1 | 7th | 3 | 0 | 2 | 1 | 3 | 4 |
1978: Bỏ cuộc
1980: Không vượt qua vòng loại
1982: Không tham dự
1984: Không vượt qua vòng loại
1986: Bỏ cuộc
1988 đến 1996: Không vượt qua vòng loại
1998: Bỏ cuộc khi tham dự vòng loại
2000: Không tham dự
2002 đến 2006: Không vượt qua vòng loại
|  2008 | Vòng 1 | 16th | 3 | 0 | 0 | 3 | 0 | 9 |
2010: Không vượt qua vòng loại
|  2012 | Tứ kết | 8th | 4 | 1 | 1 | 2 | 4 | 7 |
2013 đến 2019: Không vượt qua vòng loại
|  2021 | Vòng 1 | 20th | 3 | 0 | 1 | 2 | 1 | 4 |
2023: Không vượt qua vòng loại
 2025: Chưa xác định
   2027: Chưa xác định
| Tổng cộng | 1 lần vô địch | 9/28 | 27 | 7 | 7 | 13 | 29 | 42 |
Thành tích quốc tế > Thế vận hội Mùa hè

Sudan mới một lần tham dự Thế vận hội Mùa hè, tuy nhiên không vượt qua được vòng bảng.
(Nội dung thi đấu dành cho cấp đội tuyển quốc gia cho đến kỳ Đại hội năm 1988)
| Thế vận hội Mùa hè> Vòng chung kết: 1.Năm | Thế vận hội Mùa hè> Vòng chung kết: 1.Vòng | Thế vận hội Mùa hè> Vòng chung kết: 1.Hạng | Thế vận hội Mùa hè> Vòng chung kết: 1.Pld | Thế vận hội Mùa hè> Vòng chung kết: 1.W | Thế vận hội Mùa hè> Vòng chung kết: 1.D | Thế vận hội Mùa hè> Vòng chung kết: 1.L | Thế vận hội Mùa hè> Vòng chung kết: 1.GF | Thế vận hội Mùa hè> Vòng chung kết: 1.GA |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
1900 đến 1958: Không tham dự là một phần của Ai Cập
1960 đến 1968: Không vượt qua vòng loại
|  1972 | Vòng bảng | 15th | 3 | 0 | 0 | 3 | 1 | 5 |
1976 đến 1988: Không vượt qua vòng loại
| Tổng cộng | 1 lần vòng bảng | 1/19 | 3 | 0 | 0 | 3 | 1 | 5 |
Thành tích quốc tế > Cúp bóng đá Ả Rập

| Cúp bóng đá Ả Rập> Vòng chung kết: 4.Năm | Cúp bóng đá Ả Rập> Vòng chung kết: 4.Vòng | Cúp bóng đá Ả Rập> Vòng chung kết: 4.Hạng | Cúp bóng đá Ả Rập> Vòng chung kết: 4.Pld | Cúp bóng đá Ả Rập> Vòng chung kết: 4.W | Cúp bóng đá Ả Rập> Vòng chung kết: 4.D | Cúp bóng đá Ả Rập> Vòng chung kết: 4.L | Cúp bóng đá Ả Rập> Vòng chung kết: 4.GF | Cúp bóng đá Ả Rập> Vòng chung kết: 4.GA |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
1963 đến 1966: Không tham dự
1985: Không vượt qua vòng loại
1988 đến 1992: Không tham dự
|  1998 | Vòng bảng | 7th | 2 | 1 | 0 | 1 | 2 | 4 |
|  2002 | Vòng bảng | 7th | 4 | 1 | 1 | 2 | 4 | 5 |
|  2012 | Vòng bảng | 7th | 3 | 1 | 2 | 0 | 4 | 2 |
|  2021 | Vòng bảng | 16th | 3 | 0 | 0 | 3 | 0 | 10 |
| Tổng cộng | 1 lần vòng bảng | 4/10 | 12 | 3 | 3 | 6 | 10 | 21 |
Đội hình

Đội hình dưới đây được triệu tập tham dự CAN 2021.

Số liệu thống kê tính đến ngày 19 tháng 1 năm 2022 sau trận gặp Ai Cập.
| Số | VT | Cầu thủ | Ngày sinh (tuổi) | Trận | Bàn | Câu lạc bộ |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | 1TM | Ali Abu Eshrein | 6 tháng 12, 1989 (34 tuổi) | 24 | 0 |  Al-Hilal Club |
| 23 | 1TM | Mohamed Mustafa | 19 tháng 2, 1996 (28 tuổi) | 4 | 0 |  Al-Merrikh SC |
| 16 | 1TM | Ishag Adam | 1 tháng 1, 1999 (25 tuổi) | 1 | 0 |  Al-Hilal Club |

| 5 | 2HV | Salah Nemer (captain) | 5 tháng 2, 1992 (32 tuổi) | 12 | 0 |  Al-Merrikh SC |
| 6 | 2HV | Mustafa Karshoum | 6 tháng 12, 1992 (31 tuổi) | 6 | 0 |  Al-Merrikh SC |
| 12 | 2HV | Mustafa Alfadni | 24 tháng 10, 1999 (24 tuổi) | 4 | 0 |  Al-Ahly Shendi |
| 17 | 2HV | Mazin Mohamedein | 2 tháng 5, 2000 (24 tuổi) | 4 | 0 |  Tuti SC (Khartoum) |
| 28 | 2HV | Moaiad Abdeen | 21 tháng 5, 1996 (28 tuổi) | 3 | 0 |  Alamal SC Atbara |
| 2 | 2HV | Muhamed Kesra | 25 tháng 10, 1996 (27 tuổi) | 2 | 0 |  Hay Al-Arab SC |
| 3 | 2HV | Elsadig Hassan | 4 tháng 9, 1996 (28 tuổi) | 2 | 0 |  Al-Shurta SC (Al-Qadaref) |
| 7 | 2HV | Muhamed Amin | 6 tháng 11, 1998 (25 tuổi) | 1 | 0 |  Motala AIF |
| 4 | 2HV | Amjad Ismail | 1 tháng 1, 1993 (31 tuổi) | 1 | 0 |  Al-Ahly Shendi |

| 21 | 3TV | Walieldin Khedr | 15 tháng 9, 1995 (29 tuổi) | 21 | 1 |  Al-Hilal Club |
| 19 | 3TV | Dhiya Mahjoub | 30 tháng 5, 1995 (29 tuổi) | 19 | 0 |  Al-Merrikh SC |
| 14 | 3TV | Mohamed Al Rashed | 1 tháng 1, 1994 (30 tuổi) | 16 | 1 |  Al-Merrikh SC |
| 9 | 3TV | Abdel Raouf | 18 tháng 7, 1993 (31 tuổi) | 4 | 0 |  Al-Hilal Club |
| 11 | 3TV | Gumaa Abas | 3 tháng 11, 1994 (29 tuổi) | 4 | 0 |  Al-Hilal Club |
| 18 | 3TV | Sharif Omer | 19 tháng 6, 1992 (32 tuổi) | 2 | 0 |  Al-Hilal ESC (Al-Fasher) |
| 24 | 3TV | Captain Bashir | 1 tháng 6, 1994 (30 tuổi) | 1 | 0 |  Alamal SC Atbara |
| 26 | 3TV | Alsheikh Muhamed | 14 tháng 6, 1997 (27 tuổi) | 0 | 0 |  Al Khartoum SC |
| 20 | 3TV | Suliman Zakaria | 1 tháng 1, 1995 (29 tuổi) | 0 | 0 |  Hay Al-Arab SC |

| 10 | 4TĐ | Mohamed Abdel Rahman | 10 tháng 7, 1993 (31 tuổi) | 22 | 7 |  Al-Hilal Club |
| 22 | 4TĐ | Al-Jezoli Nouh | 24 tháng 10, 2002 (21 tuổi) | 10 | 0 |  Al-Merrikh SC |
| 15 | 4TĐ | Yasin Hamed | 12 tháng 9, 1999 (25 tuổi) | 9 | 0 |  Nyiregyhaza Spartacus |
| 25 | 4TĐ | Musab Ahmed | 10 tháng 12, 1993 (30 tuổi) | 2 | 0 |  El-Hilal SC El-Obeid |
| 8 | 4TĐ | Muhamed Zurga | 18 tháng 9, 1998 (26 tuổi) | 2 | 0 |  Al-Merrikh SC |
Đội hình > Triệu tập gần đây

| Vt | Cầu thủ | Ngày sinh (tuổi) | Số trận | Bt | Câu lạc bộ | Lần cuối triệu tập |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| TM | Akram Al Hadi | 27 tháng 2, 1987 (37 tuổi) | 38 | 0 |  Toti SC | v.  Guinée; 9 October 2021 |
| TM | Munjed Al Nil | 1 tháng 1, 1996 (28 tuổi) | 2 | 0 |  Al-Merrikh SC | v.  Guinée; 9 October 2021 |
| TM | Mohamed Alnour | 1 tháng 1, 2000 (24 tuổi) | 0 | 0 |  Al-Hilal Club | v.  Zambia; 13 June 2021 |

| HV | Amir Kamal | 24 tháng 7, 1992 (32 tuổi) | 61 | 2 |  Al-Merrikh SC | Arab Cup 2021 |
| HV | Faris Abdalla | 19 tháng 2, 1994 (30 tuổi) | 45 | 1 |  Al-Hilal Club | Arab Cup 2021 |
| HV | Ather El Tahir | 24 tháng 10, 1996 (27 tuổi) | 39 | 6 |  Smouha SC | Arab Cup 2021 |
| HV | Ahmed Bibo | 1 tháng 1, 1994 (30 tuổi) | 10 | 0 |  Al-Merrikh SC | Arab Cup 2021 |
| HV | Muhamed Ering | 23 tháng 10, 1997 (26 tuổi) | 8 | 0 |  Al-Hilal Club | Arab Cup 2021 |
| HV | Ahmed Wadah | 12 tháng 2, 2000 (24 tuổi) | 7 | 0 |  Al-Hilal Club | Arab Cup 2021 |
| HV | Walid Hassan | 19 tháng 11, 1991 (32 tuổi) | 5 | 0 |  Al Ta'awon SC | Arab Cup 2021 |
| HV | Samawal Merghani | 22 tháng 10, 1991 (32 tuổi) | 17 | 0 |  Al-Hilal Club | v.  Guinée; 9 October 2021 |
| HV | Hussein Al Jarf | 23 tháng 9, 1998 (26 tuổi) | 8 | 0 |  Hilal Alsahil SC | v.  Guiné-Bissau; 7 September 2021 |
| HV | Omer Al Masry | 28 tháng 12, 1990 (33 tuổi) | 2 | 0 |  Al-Hilal Club | v.  Guiné-Bissau; 7 September 2021 |
| HV | Hussein Ebrahim | 23 tháng 9, 1998 (26 tuổi) | 9 | 0 |  Hilal Alsahil SC | v.  Zambia; 13 June 2021 |

| TV | Nasr Eldin El Shigail | 7 tháng 4, 1985 (39 tuổi) | 64 | 0 |  Al-Hilal Club | Arab Cup 2021 |
| TV | Ramadan Agab | 20 tháng 2, 1986 (38 tuổi) | 49 | 7 |  Al-Merrikh SC | Arab Cup 2021 |
| TV | Abuaagla Abdalla | 11 tháng 3, 1993 (31 tuổi) | 43 | 1 |  Al-Hilal Club | Arab Cup 2021 |
| TV | Muaaz Al-Quoz | 25 tháng 4, 1989 (35 tuổi) | 29 | 1 |  Al Khartoum SC | Arab Cup 2021 |
| TV | Salah Adel | 3 tháng 4, 1995 (29 tuổi) | 7 | 0 |  Al-Hilal Club | Arab Cup 2021 |
| TV | Ahmed Al-Tash | 7 tháng 3, 1993 (31 tuổi) | 12 | 1 |  Al-Merrikh SC | v.  Guiné-Bissau; 7 September 2021 |
| TV | Sharaf Eldin Shiboub | 7 tháng 6, 1994 (30 tuổi) | 6 | 0 |  CS Constantine | v.  Guiné-Bissau; 7 September 2021 |

| TĐ | Yaser Muzmel | 1 tháng 1, 1992 (32 tuổi) | 17 | 3 |  Al-Hilal Club | Arab Cup 2021 |
| TĐ | Seif Teiri | 1 tháng 1, 1994 (30 tuổi) | 23 | 9 |  Pharco FC | v.  Guinée; 9 October 2021 |
| TĐ | Waleed Al Shuala | 11 tháng 11, 1998 (25 tuổi) | 6 | 0 |  Al-Hilal Club | v.  Guiné-Bissau; 7 September 2021 |
Tipula illinoiensis

| Tipula illinoiensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Diptera
Họ (familia): Tipulidae
Chi (genus): Tipula
Danh pháp hai phần
Tipula illinoiensis Alexander, 1915 
Tipula illinoiensis là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở Chúng phân bố ở miền Cổ bắc và miền Tân bắc.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập 5 tháng 6 năm 2012.
Theodor W. Hänsch

| Theodor Wolfgang Hänsch |
| --- | --- |
Theodor Hänsch, chụp ngày 20/10/2006
Sinh: 30 tháng 10, 1941 (82 tuổi) Heidelberg, Đức
Quốc tịch: Đức
Trường lớp: Đại học Heidelberg
Nổi tiếng vì: Phương pháp đo chính xác các phổ trên cơ sở Laser
Giải thưởng: Giải Nobel vật lý (2005) Giải Vật lý Comstock (1983)  Giải thưởng Gottfried Wilhelm Leibniz(1989)  Huy chương Stern-Gerlach (2000)
Sự nghiệp khoa học
Ngành: Vật lý học
Nơi công tác: Đại học Ludwig-Maximilians Viện Max Planck Đại học Stanford
Các nghiên cứu sinh nổi tiếng: Carl E. Wieman Markus Greiner
 
Theodor Wolfgang Hänsch (sinh ngày 30/10/1941) ở Heidelberg, nước Đức là một nhà vật lý người Đức. Ông được trao giải Nobel vật lý năm 2005 vì "các đóng góp cho phát triển phương pháp đo chính xác phổ trên cơ sở laser, bao gồm kĩ thuật lược tần số quang học", cùng với John L. Hall và Roy J. Glauber.
Theodor Hänsch là giám đốc Viện Max Planck về Quang học lượng tử và giáo sư vật lý thực nghiệm và phổ học laser tại Đại học Ludwig-Maximilians ở Munich, Bavaria, Đức.
Ông tốt nghiệp và nhận bằng tiến sĩ tại Đại học Heidelberg trong thập niên 1960. Sau đó, ông trở thành giáo sư tại Đại học Stanford, California từ 1975 đến 1986. Năm 1986 Theodor Hänsch trở lại Đức làm lãnh đạo Viện Max Planck về Quang học lượng tử. Năm 1989, ông nhận Giải thưởng Gottfried Wilhelm Leibniz của Quỹ nghiên cứu Đức (Deutsche Forschungsgemeinschaft), là một trong những giải thưởng lớn nhất trong lĩnh vực nghiên cứu ở Đức. Năm 2005, ông nhận giải thưởng Otto Hahn của thành phố Frankfurt am Main, do hội các nhà hóa học Đức và hội vật lý Đức trao. Trong cùng năm, Hội quang học Hoa Kỳ tặng ông huy chương Frederic Ives và bầu ông làm thành viên danh dự của hội năm 2008.
Một trong các sinh viên của ông, Carl E. Wieman, nhận giải Nobel Vật lý năm 2001.
Năm 1970 Theodor Hänsch phát minh ra một loại laser mới mà nó tạo ra các xung ánh sáng với độ phân giải phổ cực cao (ví dụ mọi photon phát ra từ laser hầu hết đều có năng lượng bằng nhau, độ chính xác đến một phần triệu). Sử dụng thiết bị này ông đã thành công trong việc đo tần số dịch chuyển của dãy Balmer của nguyên tử hydro với độ chính xác cao chưa từng có. Cuối những năm 1990, ông và các đồng nghiệp phát triển một phương pháp mới để đo tần số của ánh sáng laser thậm chí với độ chính xác cao hơn nữa, nhờ sử dụng thiết bị gọi là "máy tạo lược tần số quang học". Sáng chế này sau đó được áp dụng để đo dãy Lyman của nguyên tử hydro với độ chính xác siêu cao một trên một trăm nghìn tỉ. Với độ chính xác như vậy, nó mở ra khả năng nghiên cứu sự thay đổi của các hằng số cơ bản trong vũ trụ theo thời gian. Nhờ những thành tựu này, Theodor Hänsch đã đồng nhận giải Nobel vật lý năm 2005.
Con đường dẫn đến giải Nobel

Giải thưởng Nobel trao cho giáo sư Hänsch để công nhận những nghiên cứu mà ông đã thực hiện cuối thập niên 1990 tại Viện Max Planck ở Garching, gần Munich, Đức. Ông đã phát triển một "thiết bị tổng hợp lược" quang học, làm cho lần đầu tiên có thể đo được một mức cực kì chính xác số các dao động của ánh sáng trong một giây. Những phép đo lược tần số quang học này có thể chính xác đến hàng triệu lần so với cách xác định bằng quang phổ.
Nghiên cứu ở Garching được thúc đẩy bởi các thí nghiệm về phổ laser chính xác của nguyên tử Hydro. Nguyên tử này có cấu trúc rất đơn giản. Bằng cách xác định chính xác các vạch phổ của nó, các nhà vật lý có thể đi đến kết luận liệu các hằng số vật lý cơ bản có thay đổi chậm theo thời gian hay không. Cuối thập niên 1980, phổ học laser của nguyên tử Hydro đã đạt đến độ chính xác lớn nhất cho phép thực hiện được các phép đo giao thoa về các bước sóng quang học.
Các nhà nghiên cứu tại Viện Max Planck về Vật lý Lượng tử đã nghiên cứu một phương pháp mới, và phát triển bộ tổng hợp lược tần số quang học. Tên gọi của nó xuất phát từ thực tế là thiết bị này phát ra phổ ánh sáng hoàn toàn đơn sắc, các xung ánh sáng siêu ngắn. Phổ này là tập hợp của hàng trăm nghìn vạch phổ sắc nét với các khoảng tần số cách đều nhau.
Một lược tần số giống như một cái thước. Khi xác định được tần số của một bức xạ riêng biệt, nó có thể đem so sánh với các vạch phổ của "cái" lược cực kì nhạy, cho đến khi tìm thấy sự "vừa khít". Năm 1998, giáo sư Hänsch nhận giải thưởng nghiên cứu Philip Morris cho những đóng góp phát triển thiết bị đo này.
Một trong những ứng dụng đầu tiên của loại nguồn sáng mới này đó là xác định tần số của mức chuyển dịch photon 1S-2S trong nguyên tử Hydro. Tần số đo được với độ chính xác tới 15 chữ số sau dấu phẩy.
Lược tần số bây giờ là cơ sở cho các phép đo tần số quang học tại các phòng thí nghiệm lớn trên thế giới. Từ năm 2002, công ty Menlo Systems, với Viện Max Planck ở Garching đóng vai trò thành lập chính, đã sản xuất các thiết bị tổng hợp lược tần số để bán cho các phòng thí nghiệm trên toàn thế giới.
Tipula immerens

| Tipula immerens> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Diptera
Họ (familia): Tipulidae
Chi (genus): Tipula
Loài (species): T. immerens
Danh pháp hai phần
Tipula immerens Alexander, 1944 
Tipula immerens là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập 5 tháng 6 năm 2012.
Tinamotis ingoufi

| Tinamotis ingoufi |
| --- | --- |

Tình trạng bảo tồn
 Ít quan tâm  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Aves
Bộ (ordo): Tinamiformes
Họ (familia): Tinamidae
Chi (genus): Tinamotis
Loài (species): T. ingoufi
Danh pháp hai phần
Tinamotis ingoufi
Tinamotis ingoufi là một loài chim trong họ Tinamidae.
Chú thích

↑  Clements, J. F.; Schulenberg, T. S.; Iliff, M. J.; Wood, C. L.; Roberson, D.; Sullivan, B.L. (2012). “The eBird/Clements checklist of birds of the world: Version 6.7”. Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.
Tipula mupinensis

| Tipula mupinensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Diptera
Họ (familia): Tipulidae
Chi (genus): Tipula
Loài (species): T. mupinensis
Danh pháp hai phần
Tipula mupinensis Alexander, 1934 
Tipula mupinensis là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập 5 tháng 6 năm 2012.
Tipula imitator

| Tipula imitator> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Diptera
Họ (familia): Tipulidae
Chi (genus): Tipula
Loài (species): T. imitator
Danh pháp hai phần
Tipula imitator Alexander, 1953 
Tipula imitator là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập 5 tháng 6 năm 2012.