stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Fontinalis berneti
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Fontinalis berneti”. Truy cập ngày 1 tháng 6 năm 2014.
Acacia elatior

| Acacia elatior> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Fabales
Họ (familia): Fabaceae
Chi (genus): Acacia
Loài (species): A. elatior
Danh pháp hai phần
Acacia elatior Brenan 
Acacia elatior là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được Brenan miêu tả khoa học đầu tiên.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Acacia elatior”. Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2013.
Epirhyssa peruana

| Epirhyssa peruana> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Ichneumonidae
Chi (genus): Epirhyssa
Loài (species): E. peruana
Danh pháp hai phần
Epirhyssa peruana Enderlein, 1919 
Epirhyssa peruana là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2014.
Dysmachus putoni

| Dysmachus putoni> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Diptera
Phân bộ (subordo): Brachycera
Phân thứ bộ (infraordo): Asilomorpha
Liên họ (superfamilia): Asiloidea
Họ (familia): Asilidae
Chi (genus): Dysmachus
Loài (species): D. putoni
Danh pháp hai phần
Dysmachus putoni Séguy, 1927 
Dysmachus putoni là một loài ruồi trong họ Asilidae. Dysmachus putoni được Séguy miêu tả năm 1927. Loài này phân bố ở vùng Cổ Bắc giới.
Chú thích

↑  “Species of Asilidae”. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2012.
Entelecara forsslundi

| Entelecara forsslundi> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Linyphiidae
Chi (genus): Entelecara
Loài (species): E. forsslundi
Danh pháp hai phần
Entelecara forsslundi Tullgren, 1955 
Entelecara forsslundi là một loài nhện trong họ Linyphiidae.
Loài này thuộc chi Entelecara. Entelecara forsslundi được Albert Tullgren miêu tả năm 1955.
Chú thích

↑  Platnick, Norman I. (2010): The world spider catalog, version 10.5. American Museum of Natural History.
Taeniophyllum daroussinii

| Taeniophyllum daroussinii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Chi (genus): Taeniophyllum
Loài (species): T. daroussinii
Danh pháp hai phần
Taeniophyllum daroussinii Tixier & Guillaumin 
Taeniophyllum daroussinii là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Tixier & Guillaumin miêu tả khoa học đầu tiên năm 1964.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Taeniophyllum daroussinii”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Tisentnops

| Tisentnops> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Caponiidae
Chi (genus): Tisentnops, 1994 Platnick
Tisentnops là một chi nhện trong họ Caponiidae.
Các loài

Chi này gồm các loài:
Tisentnops leopoldi (Zapfe, 1962)
Tisentnops mineiro Brescovit & Sánchez-Ruiz, 2016
Tisentnops onix Brescovit & Sánchez-Ruiz, 2016
Chú thích

↑  Platnick, N. I. (2012) The world spider catalog, version 12.5. American Museum of Natural History. DOI: 10.5531/db.iz.0001.
Epirhyssa petiolaris

| Epirhyssa petiolaris> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Ichneumonidae
Chi (genus): Epirhyssa
Loài (species): E. petiolaris
Danh pháp hai phần
Epirhyssa petiolaris (Kamath & Gupta, 1972) 
Epirhyssa petiolaris là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2014.
Tobipuranga chlorogaster

| Tobipuranga chlorogaster> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Tobipuranga
Loài (species): T. chlorogaster
Danh pháp hai phần
Tobipuranga chlorogaster (Aurivillius, 1910) 
Tobipuranga chlorogaster là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Erannis pallidaria

| Erannis pallidaria> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Erannis
Loài (species): E. pallidaria
Danh pháp hai phần
Erannis pallidaria Cockayne 1942 
Erannis pallidaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Dysmachus schurovenkovi

| Dysmachus schurovenkovi> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Diptera
Phân bộ (subordo): Brachycera
Phân thứ bộ (infraordo): Asilomorpha
Liên họ (superfamilia): Asiloidea
Họ (familia): Asilidae
Chi (genus): Dysmachus
Loài (species): D. schurovenkovi
Danh pháp hai phần
Dysmachus schurovenkovi Lehr, 1972 
Dysmachus schurovenkovi là một loài ruồi trong họ Asilidae. Dysmachus schurovenkovi được Lehr miêu tả năm 1972. Loài này phân bố ở vùng Cổ Bắc giới và châu Á.
Chú thích

↑  “Species of Asilidae”. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2012.
Agathia obnubilata

| Agathia obnubilata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Agathia
Loài (species): A. obnubilata
Danh pháp hai phần
Agathia obnubilata Warren 1903 
Agathia obnubilata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Floricomus mulaiki

| Floricomus mulaiki> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Linyphiidae
Chi (genus): Floricomus
Loài (species): F. mulaiki
Danh pháp hai phần
Floricomus mulaiki Gertsch & Michael Davis, 1936 
Floricomus mulaiki là một loài nhện trong họ Linyphiidae.
Loài này thuộc chi Floricomus. Floricomus mulaiki được Willis J. Gertsch & Michael Davis miêu tả năm 1936.
Chú thích

↑  Platnick, Norman I. (2010): The world spider catalog, version 10.5. American Museum of Natural History.
Eryngium gentryi

| Eryngium gentryi> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Apiales
Họ (familia): Apiaceae
Chi (genus): Eryngium
Loài (species): E. gentryi
Danh pháp hai phần
Eryngium gentryi Constance & Bye 
Eryngium gentryi là một loài thực vật có hoa trong họ Hoa tán. Loài này được Constance & Bye mô tả khoa học đầu tiên năm 1976.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Eryngium gentryi”. Truy cập ngày 10 tháng 6 năm 2013.
Torreya grandis

| Torreya grandis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Gymnospermae
Lớp (class): Pinopsida
Bộ (ordo): Cupressales
Họ (familia): Taxaceae
Chi (genus): Torreya
Loài (species): T. grandis
Danh pháp hai phần
Torreya grandis Fortune ex Lindl., 1857 
Torreya grandis (cây phỉ, 榧树 - phỉ thụ) là một loài thực vật hạt trần trong họ Taxaceae. Loài này được Fortune ex Lindl. mô tả khoa học đầu tiên năm 1857.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Torreya grandis”. Truy cập ngày 28 tháng 5 năm 2014.
Erannis pallida

| Erannis pallida> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Erannis
Loài (species): E. pallida
Danh pháp hai phần
Erannis pallida Lempke 1952 
Erannis pallida là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Abe Kensaku

| Thông tin cá nhân |
| --- | --- | --- | --- |
Tên đầy đủ:  Abe Kensaku
Ngày sinh:  13 tháng 5, 1980 (44 tuổi)
Nơi sinh:  Kanagawa, Nhật Bản
Chiều cao:  1,81 m (5 ft 11+1⁄2 in)
Vị trí:  Thủ môn
Sự nghiệp cầu thủ trẻ
Năm:  Đội
1999–2002:  Đại học Tsukuba
Sự nghiệp cầu thủ chuyên nghiệp*
| Năm |  Đội |  ST |  (BT) |
| 2003–2009 |  Ventforet Kofu |  155 |  (0) |
| 2005 |  →Vissel Kobe (mượn) |  0 |  (0) |
| Tổng cộng |   |  155 |  (0) |
 *Số trận ra sân và số bàn thắng ở câu lạc bộ tại giải quốc gia
Abe Kensaku (阿部 謙作, Abe Kensaku?, sinh ngày 13 tháng 5 năm 1980) là cựu cầu thủ bóng đá người Nhật Bản.
Thống kê câu lạc bộ

| Thành tích câu lạc bộ> Mùa giải.Nhật Bản | Thành tích câu lạc bộ> Câu lạc bộ.Nhật Bản | Thành tích câu lạc bộ> Giải vô địch.Nhật Bản | Giải vô địch> Số trận.Giải vô địch | Giải vô địch> Bàn thắng.Giải vô địch | Cúp> Số trận.Cúp Hoàng đế Nhật Bản | Cúp> Bàn thắng.Cúp Hoàng đế Nhật Bản | Cúp Liên đoàn> Số trận.J.League Cup | Cúp Liên đoàn> Bàn thắng.J.League Cup | Tổng cộng> Số trận.Tổng cộng | Tổng cộng> Bàn thắng.Tổng cộng |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2003 | Ventforet Kofu | J2 League | 30 | 0 | 0 | 0 | - | - | 30 | 0 |
| 2004 | Ventforet Kofu | J2 League | 39 | 0 | 2 | 0 | - | - | 41 | 0 |
| 2005 | Vissel Kobe | J1 League | 0 | 0 | 0 | 0 | 1 | 0 | 1 | 0 |
| 2005 | Ventforet Kofu | J2 League | 18 | 0 | 2 | 0 | - | - | 20 | 0 |
| 2006 | Ventforet Kofu | J1 League | 30 | 0 | 3 | 0 | 6 | 0 | 39 | 0 |
| 2007 | Ventforet Kofu | J1 League | 19 | 0 | 0 | 0 | 5 | 0 | 24 | 0 |
| 2008 | Ventforet Kofu | J2 League | 12 | 0 | 2 | 0 | - | - | 14 | 0 |
| 2009 | Ventforet Kofu | J2 League | 7 | 0 | 3 | 0 | - | - | 10 | 0 |
| Quốc gia | Nhật Bản | Nhật Bản | 155 | 0 | 12 | 0 | 12 | 0 | 179 | 0 |
| Tổng cộng | Tổng cộng | Tổng cộng | 155 | 0 | 12 | 0 | 12 | 0 | 179 | 0 |
Viscum austriacum

| Viscum austriacum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Santalales
Họ (familia): Santalaceae
Chi (genus): Viscum
Loài (species): V. austriacum
Danh pháp hai phần
Viscum austriacum Wiesb., 
Viscum austriacum là một loài thực vật có hoa trong họ Santalaceae. Loài này được Wiesb. miêu tả khoa học đầu tiên.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Viscum austriacum”. Truy cập ngày 25 tháng 8 năm 2013.
Urothemis thomasi

| Urothemis thomasi> Tình trạng bảo tồn |
| --- | --- |
 Nguy cấp  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Odonata
Họ (familia): Libellulidae
Chi (genus): Urothemis
Loài (species): U. thomasi
Danh pháp hai phần
Urothemis thomasi Longfield, 1932 
Urothemis thomasi là một loài chuồn chuồn ngô thuộc họ Libellulidae. Nó được tìm thấy ở Oman và có thể Somalia. Các môi trường sống tự nhiên của chúng là sông và suối nước ngọt. Nó bị đe dọa do mất môi trường sống.
Sân bay Sørkjosen

Sân bay Sørkjosen (IATA: SOJ, ICAO: ENSR) là một sân bay gần Sørkjosen ở đô thị Nordreisa, Troms miền bắc Na Uy. Đơn vị sở hữu và vận hành là Avinor. Năm 2005, có 8.964 sử dụng sân bay này.
Ở đây còn có hãng Widerøe cung cấp dịch vụ theo hợp đồng nghĩa vụ dịch vụ công cộng với chính phủ Na Uy.
Sân bay này được khai trương thập niên 1970.
Các hãng hàng không và tuyến bay

Widerøe (Hammerfest, Tromsø)
Abe Koto

| Thông tin cá nhân |
| --- | --- | --- | --- |
Tên đầy đủ:  Abe Koto
Ngày sinh:  1 tháng 8, 1997 (27 tuổi)
Nơi sinh:  Niigata, Nhật Bản
Vị trí:  Thủ môn
Thông tin đội
Đội hiện nay:  Albirex Niigata
Sự nghiệp cầu thủ chuyên nghiệp*
| Năm |  Đội |  ST |  (BT) |
| 2020– |  Albirex Niigata |   |   |
 *Số trận ra sân và số bàn thắng ở câu lạc bộ tại giải quốc gia
Abe Koto (阿部 航斗, Abe Kota?, sinh ngày 1 tháng 8 năm 1997) là một cầu thủ bóng đá người Nhật Bản hiện đang chơi ở vị trí thủ môn cho Albirex Niigata.
Thống kê nghề nghiệp > Câu lạc bộ

| Câu lạc bộ | Mùa giải | Liên đoàn> Division | Liên đoàn> Số  trận | Liên đoàn> Bàn  thắng | Cúp Quốc gia> Số  trận | Cúp Quốc gia> Bàn  thắng | Cúp Liên đoàn> Số  trận | Cúp Liên đoàn> Bàn  thắng | Khác> Số  trận | Khác> Bàn  thắng | Tổng cộng> Số  trận | Tổng cộng> Bàn  thắng |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Đại học Tsukuba | 2016 | – | – | – | 1 | 0 | – | – | 0 | 0 | 1 | 0 |
| Đại học Tsukuba | 2017 | – | – | – | 4 | 0 | – | – | 0 | 0 | 4 | 0 |
| Đại học Tsukuba | Tổng cộng | Tổng cộng | 0 | 0 | 5 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 5 | 0 |
| Albirex Niigata | 2020 | J2 League | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Albirex Niigata | 2021 | J2 League | 17 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 17 | 0 |
| Albirex Niigata | Tổng cộng | Tổng cộng | 17 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 17 | 0 |
| Tổng cộng sự nghiệp | Tổng cộng sự nghiệp | Tổng cộng sự nghiệp | 17 | 0 | 5 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 22 | 0 |
Epitacio Huerta

| Epitacio Huerta |
| --- | --- |
—  Đô thị  —
 
 
Epitacio HuertaVị trí ở Mexico
Quốc gia:  Mexico
Bang: Michoacán
Thủ phủ: Epitacio Huerta
Dân số (2005)
 • Tổng cộng: 15.828
Múi giờ: CST (UTC-6)
 • Mùa hè (DST): CDT (UTC-5)
Epitacio Huerta là một đô thị thuộc bang Michoacán, México. Năm 2005, dân số của đô thị này là 15828 người.
Dysmachus ornatus

| Dysmachus ornatus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Diptera
Phân bộ (subordo): Brachycera
Phân thứ bộ (infraordo): Asilomorpha
Liên họ (superfamilia): Asiloidea
Họ (familia): Asilidae
Chi (genus): Dysmachus
Loài (species): D. ornatus
Danh pháp hai phần
Dysmachus ornatus Theodor, 1980 
Dysmachus ornatus là một loài ruồi trong họ Asilidae. Dysmachus ornatus được Theodor miêu tả năm 1980. Loài này phân bố ở vùng Cổ Bắc giới và châu Á.
Chú thích

↑  “Species of Asilidae”. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2012.
Epitaciolândia

| Epitaciolândia |
| --- | --- |
—  Đô thị  —
 

 

EpitaciolândiaVị trí ở Brasil
Quốc gia:  Brasil
Bang: Acre
Vùng thuộc bang: Vale do Acre
Tiểu vùng: Brasiléia
Diện tích
 • Tổng cộng: 1.659 km2 (641 mi2)
Dân số (2007)
 • Tổng cộng: 13.344
 • Mật độ: 7,32/km2 (19,0/mi2)
Múi giờ: BRT (UTC-4)
69934-000 
Mã điện thoại: 68 
Epitaciolândia là một đô thị thuộc bang Acre, Brasil. Đô thị này có diện tích 1659 km², dân số năm 2007 là 13344 người, mật độ 7,32 người/km².
Eremostachys canescens

| Eremostachys canescens> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Lamiales
Họ (familia): Lamiaceae
Chi (genus): Eremostachys
Loài (species): E. canescens
Danh pháp hai phần
Eremostachys canescens Popov, 1940 publ. 1941 
Eremostachys canescens là một loài thực vật có hoa trong họ Hoa môi. Loài này được Popov mô tả khoa học đầu tiên năm 1940 publ. 1941.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Eremostachys canescens”. Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2013.
Taraxacum darvasicum

| Taraxacum darvasicum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Asterales
Họ (familia): Asteraceae
Chi (genus): Taraxacum
Loài (species): T. darvasicum
Danh pháp hai phần
Taraxacum darvasicum Vainberg, 1991 
Taraxacum darvasicum là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Vainberg miêu tả khoa học đầu tiên năm 1991.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Taraxacum darvasicum”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.
Thương hàn

Wikipedia tiếng Việt  về tính pháp lý và độ chính xác của các thông tin có liên quan đến y học và sức khỏe. Độc giả cần liên hệ và nhận tư vấn từ các bác sĩ hay các chuyên gia. . Xem chi tiết tại Wikipedia:Phủ nhận y khoa và Wikipedia:Phủ nhận về nội dung.
| Thương hàn |
| --- | --- |

Chứng nổi ban đỏ trên ngực bệnh nhân bị thương hàn do vi trùng Salmonella typhi gây nên
Chuyên khoa: bệnh truyền nhiễm
ICD-10: A01.0
ICD-9-CM: 002
DiseasesDB: 27829
eMedicine: oph/686 med/2331
MeSH: D014435
Thương hàn hay sốt thương hàn (Tiếng Anh: typhoid, typhoid fever) là chứng bệnh đường tiêu hóa do nhiễm vi trùng Salmonella enterica serovar Typhi. Bệnh hiểm nghèo này dễ lan khi vi trùng trong phân người bị bệnh nhiễm vào thức ăn hay thức uống và truyền sang người khác. Khi theo thức ăn vào ruột, vi trùng này châm xuyên vào thành ruột và bị gộp bởi đại thực bào. Salmonella typhi lúc đó thay đổi cấu trúc để vô hiệu hóa tác động của đại thực bào nên không bị hủy diệt. Với cấu trúc mới S. typhi cũng không bị bạch cầu hạt gây hại, bổ thể và đáp ứng miễn dịch. Vi trùng sau đó theo lan tỏa theo hệ thống bạch huyết trong khi vẫn nằm gom trong đại thực bào. Từ đó chúng xâm nhập hệ thống lưới nội mô và sau đó là hầu khắp các cơ quan trong cơ thể. Salmonella enterica là vi trùng trực khuẩn Gram âm, di chuyển nhờ tiêm mao, tăng trưởng nhanh nhất ở nhiệt độ 37 °C, nhiệt độ cơ thể.
Hàng năm khoảng 16-33 triệu người mắc bệnh thương hàn, 5-600.000 người chết. Tổ chức Y tế Thế giới đặt thương hàn vào loại bệnh truyền nhiễm công cộng quan trọng. Bệnh lây lan nhiều nhất ở lớp trẻ em 5 - 19 tuổi.
Triệu chứng

Bệnh thương hàn đặc trưng bởi sốt liên tục, sốt cao lên đến 40 °C (104 °F), vã nhiều mồ hôi, viêm dạ dày ruột và tiêu chảy không có màu. Ít gặp hơn là bang dát, chấm màu hoa hồng có thể xuất hiện
Một cách điển hình, diễn tiến của bệnh thương hàn không được điều trị được chia làm bốn giai đoạn riêng rẽ, mỗi giai đoạn kéo dài khoảng một tuần.
Trong tuần đầu tiên, có một sự gia tăng nhiệt độ từ từ tương ứng với chậm nhịp tim, khó chịu, nhức đầu và ho. Chảy máu mũi (chảy máu cam) gặp ở một phần tư các trường hợp và đau bụng cũng có thể có. Giảm bạch cầu, giảm số lượng bạch cầu trong tuần hoàn, giảm bạch cầu ưa axit tương quan với tăng bạch cầu lympho, phản ứng diazo và nuôi cấy máu dương tính với Salmonella Typhi hay Paratyphi. Test Widal kinh điển âm tính trong tuần đầu tiên.
Vào tuần thứ hai của bệnh, bệnh nhân nằm liệt giường với sốt cao dạng cao nguyên quanh 40 °C (104 °F) và nhịp tim chậm (phân ly mạch nhiệt), điển hình là với mạch dội đôi. Luôn có mê sảng, li bì nhưng thỉnh thoảng bị kích thích. Sự mê sảng làm cho bệnh thường hàn có biệt danh là "sốt thần kinh" (nguyên gốc là: nervous fever). Chấm hoa hồng xuất hiện ở phần thấp của ngực và bụng ở khoảng 1/3 bệnh nhân. Có ran ngáy ở đáy phổi. Bụng chướng căng và đau ở một phần tư dưới phải nơi có thể nghe được sôi bụng. Tiêu chảy có thể xảy ra trong giai đoạn này, đi cầu sau đến tám lần trên ngày, phân màu xanh lục mùi đặc trưng, có thể so sánh với mùi súp đậu. Tuy nhiên táo bón cũng thường hay gặp. Gan và lách lớn, mềm và transaminases tăng. Phản ứng Widal dương tính rõ với kháng thể kháng O và kháng H. Nuôi cấy máu thỉnh thoảng vẫn dương tính trong giai đoạn này.
Trong tuần thứ ba của thương hàn, một số biến chứng có thể xảy ra:
Xuất huyết tiêu hóa, do chảy máu từ mảng Peyer xung huyết; có thể rất trầm trọng những thường không gây tử vong
Thủng ruột non ở đoạn xa hồi tràng; đây là biến chứng cực kỳ trầm trọng và thường xuyên gây tử vong. Nó có thể xảy ra mà không có triệu chứng cảnh báo cho đến khi nhiễm trùng huyết và viêm phúc mạc lan tỏa bắt đầu.
Viêm não
Gây mủ ở cơ quan khác, viêm túi mật, viêm nội tâm mạc tim, viêm xương.
Nhiệt độ tiếp tục tăng và rất ít dao động suốt hơn 24 giờ. Mất nước xảy ra sau đó và bệnh nhân mê sảng (trạng thái thương hàn). Đến cuối tuần thứ ba, sốt bắt đầu giảm (hạ sốt).Nó tiếp tục đến tuần thứ 4 và tuần cuối cùng
Chẩn đoán

Chẩn đoán được thiết lập bằng nuôi cấy máu, tủy xương, hay phân và Test Widal dương tính (chứng minh có kháng thể chống lại kháng nguyên thân O và kháng nguyên đuôi H). Yếu tố dịch tễ, và sau khi loại trừ sốt rét, lỵ hay viêm phổi. Điều trị thử với chloramphenicol nhìn chung đã được bảo đảm trong khi chờ kết quả test Widal và nuôi cấy máu.
Điều trị

Thương hàn không gây tử vong trong hầu hết các ca bệnh. Kháng sinh, như ampicillin, chloramphenicol, trimethoprim-sulfamethoxazole, Amoxicillin và ciprofloxacin, được sử dụng phổ biến để điều trị bệnh thương hàn ở các nước phát triển. Điều trị kịp thời với kháng sinh giảm tỷ lệ tử vong xuống xấp xỉ 1%. 
Nếu không được điều trị, thương hàn tồn tại trong ba tuần đến một tháng. Tử vong xảy ra ở 20% đến 30% những trường hợp không được điều trị.
Chú thích

↑  Giannella RA (1996). “Salmonella”. Baron's Medical Microbiology (Baron S et al, eds.) (ấn bản thứ 4). Univ of Texas Medical Branch. ISBN 0-9631172-1-1.
↑  “Typhoid Fever”. World Health Organization. Truy cập ngày 28 tháng 8 năm 2007.
↑  CDCDiseaseInfo typhoidfever
| --- | --- |
: Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về Thương hàn.
Bản đồ thế giới với mật độ bệnh thương hàn
* Phổ thông

* Hiện diện
 
* Hiếm có
500000 (định hướng)

500000 có thể chỉ đến:
Số 500000
500000 (đồng tiền Việt Nam) là đồng tiền lớn nhất hiện nay
Sân bay Sơn Hải Quan Tần Hoàng Đảo

Sân bay Sơn Hải Quan Tần Hoàng Đảo là một sân bay quân sự ở Tần Hoàng Đảo, Hà Bắc, Trung Quốc (IATA: SHP, ICAO: ZBSH). Nằm ở quận Sơn Hải Quan, cách trung tâm thành phố khoảng 15 kilômét (9,3 mi). Từ năm 1985 đến năm 2016, sân bay  Sơn Hải Quan cũng đóng vai trò là sân bay dân sự cho Tần Hoàng Đảo. Hiện các chuyến bay dân sự đã được chuyển sang sân bay Bắc Đái Hà Tần Hoàng Đảo.