stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Giải quần vợt Úc Mở rộng 1990 - Đơn nữ
=Chú thích > Các vòng đầu > Nhánh 5

| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | Vòng một  | Vòng một  | Vòng một  | Vòng một  | Vòng một  |  |  | Vòng hai  | Vòng hai  | Vòng hai  | Vòng hai  | Vòng hai  |  |  | Vòng ba  | Vòng ba  | Vòng ba  | Vòng ba  | Vòng ba  |  |  | Vòng bốn  | Vòng bốn  | Vòng bốn  | Vòng bốn  | Vòng bốn  |  |

|  | 6  |  M J Fernandez  | 6  | 6  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |   |  M Jaggard  | 1  | 3  |   |  |  | 6  |  M J Fernandez  | 6  | 6  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |   |  K Rinaldi  | 6  | 3  | 6  |  |  |   |  K Rinaldi  | 4  | 4  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |   |  R White  | 4  | 6  | 4  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | 6  |  M J Fernandez  | 6  | 3  | 6  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |   |  A Henricksson  | 4  | 6  | 6  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |   |  J Halard  | 0  | 6  | 0  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |   |  M Werdel  | 6  | 4  | 4  |  |  |   |  A Henricksson  | 64  | 2  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |   |  J Halard  | 7  | 6  |   |  |  |   |  J Halard  | 77  | 6  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |   |  A Devries  | 5  | 2  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | 6  |  M J Fernandez  | 6  | 6  |   |  |
|  |   |  D Faber  | 6  | 6  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |   |  D Faber  | 4  | 2  |   |  |
|  |   |  E Pfaff  | 3  | 0  |   |  |  |   |  D Faber  | 6  | 6  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |   |  A Leand  | 6  | 4  | 6  |  |  |   |  A Leand  | 1  | 3  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |   |  D Balestrat  | 2  | 6  | 4  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |   |  D Faber  | 6  | 6  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |   |  C Bakkum  | 6  | 6  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  | 14  |  R Fairbank  | 3  | 4  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |   |  K Radford  | 3  | 2  |   |  |  |   |  C Bakkum  | 63  | 4  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |   |  C Benjamin  | 3  | 3  |   |  |  | 14  |  R Fairbank  | 77  | 6  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  | 14  |  R Fairbank  | 6  | 6  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
=Chú thích > Các vòng đầu > Nhánh 6

| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | Vòng một  | Vòng một  | Vòng một  | Vòng một  | Vòng một  |  |  | Vòng hai  | Vòng hai  | Vòng hai  | Vòng hai  | Vòng hai  |  |  | Vòng ba  | Vòng ba  | Vòng ba  | Vòng ba  | Vòng ba  |  |  | Vòng bốn  | Vòng bốn  | Vòng bốn  | Vòng bốn  | Vòng bốn  |  |

|  | 12  |  L Savchenko-Neiland  | 6  | 1  | 10  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |   |  C Tanvier  | 4  | 6  | 12  |  |  |   |  C Tanvier  | 6  | 6  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |   |  E Inoue  | 6  | 77  |   |  |  |   |  E Inoue  | 4  | 4  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |   |  B Bowes  | 3  | 65  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |   |  C Tanvier  | 79  | 6  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  | WC  |  N Pratt  | 6  | 66  | 10  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |   |  S Appelmans  | 67  | 0  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |   |  H Ludloff  | 1  | 78  | 8  |  |  | WC  |  N Pratt  | 2  | 3  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |   |  S Appelmans  | 6  | 6  |   |  |  |   |  S Appelmans  | 6  | 6  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |   |  S Gomer  | 1  | 0  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |   |  C Tanvier  | 2  | 0  | r.  |  |
|  |   |  I Demongeot  | 4  | 6  | 6  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | 3  |  Z Garrison  | 6  | 2  |   |  |
|  |   |  K Adams  | 6  | 2  | 2  |  |  |   |  I Demongeot  | 6  | 6  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |   |  M Kidowaki  | 7  | 6  |   |  |  |   |  M Kidowaki  | 4  | 1  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |   |  E Krapl  | 5  | 2  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |   |  I Demongeot  | 7  | 3  | 4  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |   |  P Thorén  | 3  | 6  | 6  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | 3  |  Z Garrison  | 5  | 6  | 6  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |   |  T Scheuer-Larsen  | 6  | 3  | 1  |  |  |   |  P Thorén  | 2  | 0  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |   |  A Kijimuta  | 1  | 2  |   |  |  | 3  |  Z Garrison  | 6  | 6  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  | 3  |  Z Garrison  | 6  | 6  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
=Chú thích > Các vòng đầu > Nhánh 7

| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | Vòng một  | Vòng một  | Vòng một  | Vòng một  | Vòng một  |  |  | Vòng hai  | Vòng hai  | Vòng hai  | Vòng hai  | Vòng hai  |  |  | Vòng ba  | Vòng ba  | Vòng ba  | Vòng ba  | Vòng ba  |  |  | Vòng bốn  | Vòng bốn  | Vòng bốn  | Vòng bốn  | Vòng bốn  |  |

|  | 7  |  H Mandlíková  | 4  | 6  | 6  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |   |  A Minter  | 6  | 2  | 3  |  |  | 7  |  H Mandlíková  | 78  | 6  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |   |  C Macgregor  | 6  | 6  |   |  |  |   |  C Macgregor  | 66  | 3  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  | Q  |  C Wood  | 4  | 2  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  | 7  |  H Mandlíková  | 1  | 6  | 1  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  | Q  |  A Gavaldón  | 6  | 6  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  | Q  |  A Gavaldón  | 6  | 1  | 6  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |   |  L Poruri  | 3  | 3  |   |  |  | Q  |  A Gavaldón  | 6  | 4  | 7  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  | LL  |  A Dechaume  | 6  | 7  |   |  |  | LL  |  A Dechaume  | 4  | 6  | 5  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |   |  K Kschwendt  | 4  | 5  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | Q  |  A Gavaldón  | 6  | 1  | 6  |  |
|  |   |  T Whitlinger  | 6  | 6  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | 15  |  G Fernández  | 3  | 6  | 2  |  |
|  |   |  C Suire  | 1  | 2  |   |  |  |   |  T Whitlinger  | 7  | 6  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |   |  T Phelps  | 6  | 6  |   |  |  |   |  T Phelps  | 5  | 3  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |   |  J Tremelling  | 4  | 3  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |   |  T Whitlinger  | 66  | 3  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |   |  J Pospíšilová  | 6  | 6  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  | 15  |  G Fernández  | 78  | 6  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |   |  E Zardo  | 4  | 1  |   |  |  |   |  J Pospíšilová  | 4  | 64  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |   |  K Quentrec  | 3  | 4  |   |  |  | 15  |  G Fernández  | 6  | 77  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  | 15  |  G Fernández  | 6  | 6  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
=Chú thích > Các vòng đầu > Nhánh 8

| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | Vòng một  | Vòng một  | Vòng một  | Vòng một  | Vòng một  |  |  | Vòng hai  | Vòng hai  | Vòng hai  | Vòng hai  | Vòng hai  |  |  | Vòng ba  | Vòng ba  | Vòng ba  | Vòng ba  | Vòng ba  |  |  | Vòng bốn  | Vòng bốn  | Vòng bốn  | Vòng bốn  | Vòng bốn  |  |

|  | 10  |  N Zvereva  | 63  | 7  | 7  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |   |  N Herreman  | 77  | 5  | 5  |  |  | 10  |  N Zvereva  | 5  | 1  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |   |  S Wasserman  | 77  | 0  | 6  |  |  |   |  S Wasserman  | 7  | 6  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |   |  P Langrová  | 65  | 6  | 3  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |   |  S Wasserman  | 4  | 2  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |   |  D Van Rensburg  | 6  | 6  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |   |  D Van Rensburg  | 6  | 6  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |   |  P Ritter  | 0  | 0  |   |  |  |   |  D Van Rensburg  | 6  | 6  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |   |  H Cioffi  | 7  | 6  |   |  |  |   |  H Cioffi  | 0  | 4  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |   |  C Bartos  | 5  | 4  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |   |  D Van Rensburg  | 64  | 6  | 4  |  |
|  |   |  J Wiesner  | 7  | 6  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |   |  C Porwik  | 77  | 3  | 6  |  |
|  |   |  S Goleš  | 5  | 2  |   |  |  |   |  J Wiesner  | 3  | 64  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |   |  C Porwik  | 6  | 6  |   |  |  |   |  C Porwik  | 6  | 77  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |   |  C Cohen  | 4  | 1  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |   |  C Porwik  | 2  | 0  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |   |  M Bollegraf  | 6  | 6  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  | 2  |  G Sabatini  | 6  | 1r  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |   |  A Grossman  | 2  | 3  |   |  |  |   |  M Bollegraf  | 1  | 1  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |   |  A Frazier  | 5  | 1  |   |  |  | 2  |  G Sabatini  | 6  | 6  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  | 2  |  G Sabatini  | 7  | 6  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
Xã Greene, Quận Woodford, Illinois

| Xã Greene Greene Township |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
 
 Vị trí trong Quận Woodford, Illinois
 Vị trí quận Woodford trong tiểu bang Illinois ở Hoa Kỷ
Xã Greene
Quốc gia: Hoa Kỳ
Tiểu bang: Illinois
Quận: Quận Woodford
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 483
Múi giờ: CST (UTC-6)
 • Mùa hè (DST): CDT (UTC-5)
Xã Greene (tiếng Anh: Greene Township) là một xã thuộc quận Woodford, tiểu bang Illinois, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 483 người.
Mưa máu

Mưa máu là một hiện tượng nước từ trên trời rơi xuống giống mưa, nhưng lại có màu đỏ giống như máu. Đây là một hiện tượng bí ẩn mà các nhà khoa học đang nỗ lực tìm ra câu trả lời cho hiện tượng này. Điều lạ là ở chỗ, các giọt nước đỏ này không hề có cấu tạo DNA như máu thường nhưng lại có thể sinh sôi và tồn tại tốt khi nhiệt độ lên tới 300 độ C. Các trận mưa máu được nhận dạng là ở Kerala, Ấn Độ.
Các trường hợp đã được ghi nhận kể từ Iliad của Homer, bao gồm ca thứ tám thế kỷ trước Công nguyên, và được phổ biến rộng rãi. Trước khi thế kỷ 17, nói chung người ta đều tin rằng đó thực sự là mưa máu. Văn học phản ánh thực hành giáo phái, trong đó sự xuất hiện của mưa máu được coi là một điềm xấu, và đã được sử dụng như một công cụ báo hiệu một sự kiện, nhưng trong khi một số trong số này có thể được hình tượng văn học, một số lần xuất hiện là lịch sử.
Các trường hợp

Ngày 14 tháng 3 năm 1813, tại Catanzaro (Ý), sử viết: "Một đám mây đen dày đặc kéo tới từ phía biển. Đến trưa, đám mây bao phủ những ngọn núi quanh vùng và bắt đầu che khuất Mặt trời. Lúc đầu, mây có màu hồng nhạt, sau đó chuyển sang màu đỏ lửa. Trời đất trở nên tối om, trong nhà phải thắp đèn... Bóng tối mỗi lúc một thêm dày, bầu trời thì đỏ như sắt nung. Sấm sét nổ đùng đùng, rồi từ trên trời bắt đầu rơi xuống những giọt lớn chất lỏng màu đỏ mà một số người nghĩ là máu, số khác thì cho là kim loại nóng chảy...".
Ngày 17 tháng 8 năm 1841, tại Mỹ, trên bầu trời xuất hiện một đám mây có màu đỏ rất lạ. Những gì rơi xuống từ đám mây: máu, mỡ và những mô cơ bầy nhầy!
Tháng 8/1868 tại Brasil: trên trời rơi xuống rất nhiều máu và những mảnh thịt tươi.
Tháng 3/1876, tại Kentucky, Mỹ, từ trên trời cũng rơi xuống những mảnh thịt cừu tươi và thịt bê.
Năm 1880, Marốc chứng kiến một trận mưa toàn máu. 10 năm sau, ở Ý cũng xảy ra hiện tượng tương tự: mưa xác chim và máu gia cầm!
Kết luận

Trường hợp được ghi nhận của mưa máu thường diễn ra trong các khu vực nhỏ. Thời gian diễn ra có thể khác nhau, đôi khi chỉ kéo dài trong một thời gian ngắn, những người khác vài ngày. Vào thế kỷ 17, giải thích cho hiện tượng này đã chuyển ra khỏi sự mê tín dị đoan và cố gắng để cung cấp các lý do tự nhiên. Trong những cơn mưa máu thế kỷ 19 đã được khoa học kiểm tra và lý thuyết rằng bụi màu đỏ đã nhuộm đỏ mặt đất. Ngày nay, các lý thuyết chi phối là mưa là do bụi đỏ hòa tan trong nước (mưa bụi), hoặc do sự hiện diện của vi sinh vật. Cách giải thích khác bao gồm các vết đen và cực quang, và trong trường hợp của mưa màu đỏ trong Kerala vào năm 2001, bụi từ thiên thạch và các tế bào ngoài trái đất trong nước. Màu đỏ của nước mưa có lẽ là hậu quả của tình trạng ô nhiễm không khí. Những chất gây ô nhiễm bị hòa tan trong nước mưa khiến nước chuyển sang màu đỏ". Tuy nhiên, đây còn là hiện tượng bí ẩn của nhân loại.
Nguồn tham khảo

1 2 3 4 5  “Kỳ lạ mưa cá, mưa tiền, mưa máu”.
Stelis bicolor

| Stelis bicolor> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Chi (genus): Stelis
Loài (species): S. bicolor
Danh pháp hai phần
Stelis bicolor Luer & Hirtz 
Stelis bicolor là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Luer & Hirtz mô tả khoa học đầu tiên năm 2004.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Stelis bicolor”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Grayenulla waldockae

| Grayenulla waldockae> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Salticidae
Chi (genus): Grayenulla
Loài (species): G. waldockae
Danh pháp hai phần
Grayenulla waldockae Żabka, 1992 
Grayenulla waldockae là một loài nhện trong họ Salticidae.
Loài này thuộc chi Grayenulla. Grayenulla waldockae được Marek Żabka miêu tả năm 1992.
Chú thích

↑  Platnick, N. I. (2012) The world spider catalog, version 12.5. American Museum of Natural History. DOI: 10.5531/db.iz.0001.
Xã Greene, Quận Sumner, Kansas

| Xã Greene Greene Township |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
Vị trí trong Quận Sumner, Kansas Vị trí trong Quận Sumner, Kansas
 Vị trí quận Sumner trong tiểu bang Kansas ở Hoa Kỳ
Xã Greene
Quốc gia: Hoa Kỳ
Tiểu bang: Kansas
Quận: Quận Sumner
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 75
Múi giờ: CST (UTC-6)
 • Mùa hè (DST): CDT (UTC-5)
Xã Greene (tiếng Anh: Greene Township) là một xã thuộc quận Sumner, tiểu bang Kansas, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 75 người.
Bymainiella monteithi

| Bymainiella monteithi> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Hexathelidae
Chi (genus): Bymainiella
Loài (species): B. monteithi
Danh pháp hai phần
Bymainiella monteithi Raven, 1978 
Bymainiella monteithi là một loài nhện trong họ Hexathelidae. Loài này phân bố ở Queensland và New South Wales.
Chú thích

↑  Raven, R. J. (1978) Systematics of the spider subfamily Hexathelinae (Dipluridae: Mygalomorphae: Arachnida). Aust. J. Zool. (Suppl.) 65: 1-75.
William Tecumseh Sherman

| William Tecumseh Sherman |
| --- | --- |
Thiếu tướng Sherman tháng 5 năm 1865. Dải băng tang đen trên cánh tay trái là để tang Abraham Lincoln. Mathew Brady chụp.
Chức vụ
Thông tin cá nhân
Sinh: (1820-02-08)8 tháng 2, 1820 Lancaster, Ohio
Mất: 14 tháng 2, 1891(1891-02-14) (71 tuổi) Thành phố New York
Tôn giáo: Công giáo Rôma
Chữ ký: 
Tặng thưởng: Thanks of Congress – 1864 và 1865
Phục vụ trong quân đội
Thuộc: Hoa Kỳ
Phục vụ: Lục quân Hoa Kỳ Lục quân Liên bang miền Bắc
Năm tại ngũ: 1840–1853, 1861–1884
Cấp bậc:  Thiếu tướng (Nội chiến),  Thống tướng lục quân (hậu chiến)
Chỉ huy: Quân đoàn XV (1863) Binh đoàn sông Tennessee (1863–1864)  Phân bộ Quân sự Mississippi (1864–1865) Cục Missouri (1866-1869)  Tư lệnh Lục quân (8 tháng 3 năm 1869 – 1 tháng 11 năm 1883)
Tham chiến: Nội chiến Hoa Kỳ Trận Bull Run thứ nhất  Trận Shiloh  Chiến dịch Vicksburg  Cuộc viễn chinh Jackson  Chiến dịch Chattanooga  Trận Meridian  Chiến dịch Atlanta  Cuộc tiến quân ra biển  Chiến dịch Carolinas 
William Tecumseh Sherman (8 tháng 2 năm 1820 – 14 tháng 2 năm 1891), là một tướng của quân đội Liên bang miền Bắc thời Nội chiến Hoa Kỳ. Tuy nổi tiếng tài giỏi về chỉ huy chiến thuật, ông cũng bị chỉ trích vì đã sử dụng chiến thuật tiêu thổ tàn bạo theo đường hướng chiến tranh toàn diện đối với địch quân. Nhà sử học Basil Liddell Hart cho rằng Sherman là "tướng lĩnh đầu tiên của nền quân sự hiện đại" .
Sherman chỉ huy dưới quyền của tướng Ulysses S. Grant từ năm 1862 đến năm 1863, tham gia cuộc chiến tại Vicksburg ở sông Mississippi và sau đó đánh bại quân Liên minh miền Nam tại tiểu bang Tennessee. Năm 1864 Sherman lên thay tướng Grant chỉ huy Mặt trận miền Tây; kéo quân đến đánh đuổi quân miền Nam khỏi Atlanta - chiến thắng này giúp Abraham Lincoln thắng cử Tổng thống lần thứ hai. Tiếp đó, Sherman kéo quân cắt ngang tiểu bang Georgia và khi ông chiến thắng tại Nam Carolina quân miền Nam hoàn toàn tan vỡ. Sherman chấp nhận cuộc đầu hàng của quân đội miền Nam tại Bắc Carolina, Nam Carolina, Georgia và Florida năm 1865.
Sau Nội chiến, Sherman nhậm chức Tổng chỉ huy quân đội Hoa Kỳ từ năm 1869 đến 1883. Ông chỉ huy quân đội trong Chiến tranh da đỏ tại miền viễn tây. Sherman luôn tránh hoạt động chính trị. Năm 1875 ông xuất bản hồi ký, một trong những ký sự nổi tiếng về Nội chiến Hoa Kỳ.
Giai đoạn đầu cuộc đời

Sherman sinh năm 1820 tại Lancaster, Ohio gần sông Hocking. Cha ông là một luật sư thành đạt và là thẩm phán Tóa án Tối cao Ohio, đặt cho ông tên Tecumseh lấy từ tên tù trưởng nổi tiếng Tecumseh của bộ lạc Shawnee[cần dẫn nguồn]. Bạn bè thường dùng tên này gọi tắt là "Cump" . Lúc Sherman mới 9 tuổi thì cha chết không để lại tài sản gì, mẹ ông phải nhờ bạn hàng xóm là Thomas Ewing nuôi Sherman. Thomas Ewing là Thượng nghị sĩ thuộc Đảng Whig và là Bộ trưởng Nội vụ Hoa Kỳ . Sherman khi được gia đình nuôi cho rửa tội, được đặt tên thánh William[cần dẫn nguồn], nhưng ông ít đi nhà thờ và cũng ít dùng tên này trong giao thiệp riêng tư.
Sherman là một trong 11 anh em, trong đó có Charles Taylor Sherman là chánh án liên bang, John Sherman là Thượng nghị sĩ, bộ trưởng Hoa Kỳ, Hoyt Sherman là chủ ngân hàng. Anh em trong gia đình nuôi có hai người về sau đều là Thiếu tướng quân đội Liên bang miền Bắc: Hugh Boyle Ewing, sau này là đại sứ, và Thomas Ewing, Jr. là luật sư tham gia trong cuộc xử án âm mưu ám sát Tổng thống Abraham Lincoln.
Giai đoạn đầu cuộc đời > Quân huấn và Phục vụ

Khi Sherman lên 16, cha nuôi cho theo học Trường Võ bị West Point . Tại đây ông ở chung phòng với George H. Thomas (sau này cũng là Thiếu tướng quân miền Bắc). Sherman tuy học giỏi xuất sắc nhưng hay bị trừ điểm vì tật bê bối và coi thường nghi thức. Bạn cùng lớp thiếu sinh quân là William Rosecrans (sau này cũng là Thiếu tướng quân miền Bắc) tả ông là "một trong những tên thông minh và có nhiều bạn trong lớp", "mắt sáng, tóc đỏ, luôn luôn sẵn sàng pha trò đủ kiểu" .
Đối với Sherman, ông chỉ viết trong hồi ký rất vắn tắt về thời gian thiếu sinh quân của mình:
Tại trường võ bị, tôi không phải là người lính gương mẫu, chẳng bao giờ được cho làm chức vụ gì, mang chức hạ sĩ suốt 4 năm. Thời đó, cũng như bây giờ, quân phục tề chỉnh, tác phong gọn gàng và tuân lệnh triệt để là những tiêu chuẩn của người sĩ quan, những thứ này có lẽ tôi không khá lắm. Trong việc học thì tôi lại được các giáo sư nể trọng, đứng hạng cao trong các môn họa, hóa học, toán và triết học thiên nhiên. Mỗi năm, tôi bị khiển phạt khoảng 150 điểm, làm hạng tổng kết trong lớp của tôi bị sụt từ hạng tư xuống hạng sáu. - "Hồi ký Sherman"
Khi tốt nghiệp năm 1840, Sherman nhập ngũ với chức thiếu úy trong Sư đoàn 3 Pháo binh và tham gia chiến tranh Seminole thứ nhì tại Florida. Sau đó được cử đến các đơn vị tại Georgia và Nam Carolina. Là con nuôi của chính khách gộc, Sherman đi lại thân thiết với giai cấp thượng lưu trong vùng .
Trong khi các bạn cùng lớp của ông chiến đấu trong chiến tranh Hoa Kỳ-Mexico, Sherman làm sĩ quan văn phòng tại lãnh thổ California chiếm được của Mexico. Ông cùng bạn là Edward Ord đến tỉnh Yerba Buena và hai ngày sau tỉnh này được đổi tên là San Francisco. Năm 1849, Sherman hộ tống Thống đốc Richard Barnes Mason đến tham quan các dấu tích có vàng tại California, mở đầu cuộc đổ xô tìm vàng tại vùng này. Sherman được phong hàm đại úy, nhưng vì thiếu kinh nghiệm chiến trường làm ông ngại và buộc phải nhượng chức. Sherman là một trong số rất ít tướng lãnh thời Nội chiến Hoa Kỳ không tham gia chiến tranh tại Mexico.
Giai đoạn đầu cuộc đời > Hôn nhân và Sự nghiệp thương mại

Năm 1850, Sherman cưới con gái của cha nuôi là Eleanor Boyle ("Ellen") Ewing, sanh được 8 người con, tất cả đều theo đạo Công giáo. Một người con trai của Sherman làm ông thất vọng đau đớn vì đã trở thành tu sĩ dòng Tên năm 1879.
Sherman xin giải ngũ năm 1853 về quản lý một ngân hàng tại San Francisco, trong lúc xứ này đang lâm vào tình trạng khủng hoảng. Trong thời đoạn này, ông bị đắm tàu hai lần, phải đu theo gầm tàu lật úp trôi vào Golden Gate Ông thường bị hen suyễn vì căng thẳng trong công ăn việc làm giữa chốn thương mại cắt cổ thời bấy giờ . Sau này, ông nhắc lại quãng đời lúc ấy: "Tôi có thể đảm đương một trăm ngàn lính trong trận chiến, và chiếm Thành phố Mặt trời, nhưng tôi lại sợ cai quản một lô đất trong cái bãi sình San Francisco."
Năm 1856, Sherman nhận hàm Thiếu tướng dân quân trong đội dân quân của California. Năm 1857, ngân hàng của ông thất bại, Sherman về làm luật sư tại Leavenworth, Kansas, nhưng cũng không thành công.