stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
HMS Tiger (1913)
Lịch sử hoạt động > Phục vụ sau chiến tranh

Tiger tiếp tục phục vụ cùng với Hải quân Hoàng gia sau khi đạt được thỏa thuận Đình chiến với Đức. Vào năm 1919, một bệ phóng máy bay được bổ sung trên nóc tháp pháo 'B'. Nó bị tai nạn va chạm với thiết giáp hạm Royal Sovereign vào cuối năm 1920 khi nó được phân về Hạm đội Đại Tây Dương. Nó sống sót qua đợt cắt giảm các tàu chiến chủ lực cũ do những giới hạn của Hiệp ước Hải quân Washington, cho dù nó phải đưa về lực lượng dự bị vào ngày 22 tháng 8 năm 1921. Con tàu được tái trang bị vào tháng 3 năm 1922 với một máy đo tầm xa 25 foot (7,6 m) đặt trên tháp pháo 'X', cặp pháo phòng không 3 inch nguyên thủy được thay thế bằng bốn khẩu 4 inch (100 mm), và bệ phóng máy bay trên tháp pháo 'Q' được tháo dỡ. Vào ngày 14 tháng 2 năm 1924, nó được cho tái hoạt động trở lại và trở thành một tàu huấn luyện đi biển, một vai trò mà nó phục vụ trong suốt những năm 1920. Hoạt động đáng kể cuối cùng của nó là vào năm 1929, khi chiếc tàu chiến-tuần dương mới nhất của Hải quân Hoàng gia, chiếc Hood bất hạnh, vào ụ tàu cho một đợt tái trang bị. Trong khi Hood phải tạm ngưng hoạt động, Tiger quay trở lại hoạt động thường trực để duy trì đủ một lực lượng ba con tàu của Hải đội Tàu chiến-Tuần dương (thường bao gồm Hood và hai chiếc nhỏ hơn Renown và Repulse. Cho dù vào đầu những năm 1930, Tiger vẫn ở trong một tình trạng khá tốt và không phải là một con tàu quá lạc hậu, số phận của nó bị kết thúc do những thỏa thuận của Hiệp ước Hải quân London năm 1930, khi Tiger bị Bộ Hải quân Anh hy sinh như một phần của việc cắt giảm chung hạm đội thiết giáp hạm trên toàn thế giới. Dưới quyền chỉ huy của Đại tá Kenneth Dewar từ năm 1928 đến năm 1929, nó tiếp tục phục vụ cùng hạm đội với vị chỉ huy cuối cùng là Arthur Bedford cho đến khi Hood hoàn tất việc tái trang bị vào đầu năm 1931, lúc mà Tiger được rút khỏi hoạt động theo những điều khoản của Hiệp ước.
Tiger từ giã Hạm đội Đại Tây Dương vào ngày 30 tháng 3 năm 1931 tại Devonport. Nó ngừng hoạt động vào ngày 15 tháng 5 năm 1931 tại Rosyth trước khi được bán cho hãng T. W. Ward tại Inverkeithing để tháo dỡ vào tháng 2 năm 1932. Nó là chiếc tàu chiến chủ lực đốt than cuối cùng của Hải quân Hoàng gia.
Sơ đồ chiếc HMS Tiger như được mô tả trong Niên giám Hải quân Brassey 1923; cột ăn-ten chính ở vị trí nguyên thủy phía trước
Khẩu đội pháo 6 inch bên mạn trái dưới ống khói ngay phía sau tháp pháo Q
Tiger trong ụ tàu tại Rosyth trong đợt tái trang bị 1916–1917
SMS Moltke trên đường đi trong một bưu ảnh trước chiến tranh
Sơ đồ trận Jutland mô tả các cuộc di chuyển chủ yếu
Một sơ đồ ban đầu, không thực sự tin cậy, trình bày vị trí các phát đạn pháo mà Tiger chịu đựng trong trận Jutland
Thủy phi cơ Sopwith Camel sẵn sàng để được phóng từ tháp pháo 'Q'
Verin Karmiraghbyur

| Verin Karmir Aghbyur |
| --- | --- |
—  Đô thị  —
 

Verin Karmir AghbyurVị trí ở Armenia
Tọa độ: 40°52′48″B 45°26′24″Đ﻿ / ﻿40,88°B 45,44°Đ﻿ / 40.88000; 45.44000 
Quốc gia: Armenia
Tỉnh: Tavush
Dân số (2011 ước tính)
 • Tổng cộng: 1.714 người
Múi giờ: UTC (UTC+4)
 • Mùa hè (DST): UTC (UTC+5)
Verin Karmir Aghbyur là một đô thị thuộc tỉnh Tavush, Armenia. Dân số ước tính năm 2011 là 1714 người.
Trichostylum peculiaris

| Trichostylum peculiaris> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Diptera
Họ (familia): Tachinidae
Chi (genus): Trichostylum
Loài (species): T. peculiaris
Danh pháp hai phần
Trichostylum peculiaris
Trichostylum peculiaris là một loài ruồi trong họ Tachinidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 20 tháng 6 năm 2014.
↑  James E. O’Hara WORLD GENERA OF THE TACHINIDAE (DIPTERA) AND THEIR REGIONAL OCCURRENCE; Version 7; 10 december 2012
Vòng loại giải vô địch bóng đá thế giới 1994 (play-off liên lục địa)

| Chi tiết giải đấu |
| --- | --- |
Thời gian: 31 tháng 7 – 17 tháng 11 năm 1993
Số đội: 3 (từ 3 liên đoàn)
Thống kê giải đấu
Số trận đấu: 4
Số bàn thắng: 9 (2,25 bàn/trận)
Số khán giả: 157.492 (39.373 khán giả/trận)
Vua phá lưới:  Abel Balbo  Mehmet Durakovic  Frank Farina  Aurelio Vidmar  Lyndon Hooper  Domenic Mobilio  Mark Watson (1 bàn)
← 1990 1998 → 
Vòng loại Giải vô địch bóng đá thế giới 1994 có 2 trận play-off liên lục địa để xác định đội cuối cùng tham dự giải vô địch bóng đá thế giới 1994. Các trận đấu diễn ra giữa ngày 31 tháng 7 – 17 tháng 11 năm 1993.
Thể thức

3 đội từ 3 liên đoàn (CONCACAF, CONMEBOL, và OFC) được chia thành 2 trận. Đội CONCACAF và OFC đấu ở vòng 1, với đội thắng vào vòng 2 gặp đội CONMEBOL.
Trận play-off diễn ra theo thể thức hai lượt, với mỗi đội được thi đấu một trận trên sân nhà. Đội ghi nhiều bàn thắng hơn ở tổng tỷ số cả hai lượt sẽ thắng. Nếu tổng tỷ số sau 2 lượt trận bằng nhau, luật bàn thắng sân khách được áp dụng, tức là đội ghi được nhiều bàn thắng hơn trên sân khách qua hai lượt sẽ thắng. Nếu tổng số bàn thắng sân khách cũng bằng nhau, sẽ có 30 phút hiệp phụ. Luật bàn thắng sân khách một lần nữa được áp dụng sau hiệp phụ, tức là nếu có bàn thắng được ghi trong hiệp phụ và tổng tỷ số vẫn bằng nhau, đội khách sẽ thắng nhờ có nhiều bàn thắng hơn. Nếu không có bàn thắng nào được ghi trong hiệp phụ, trận đấu được quyết định bằng loạt sút luân lưu.
Đội tham dự

| Liên đoàn | Vị trí hạng | Đội tuyển |
| --- | --- | --- |
Tham dự vòng 1
| CONCACAF | Xếp thứ 2 vòng cuối |  Canada |
| OFC | Đội thắng vòng 2 |  Úc |
Tham dự vòng 2
| CONMEBOL | Xếp thứ 2 bảng A |  Argentina |
Các trận đấu

Các trận đấu diễn ra giữa ngày 31 tháng 7 – 17 tháng 11 năm 1993.
Các trận đấu > Vòng 1: CONCACAF v OFC

Bài chi tiết: Vòng loại giải vô địch bóng đá thế giới 1994 (play-off CONCACAF–OFC)
| Đội 1 | TTS | Đội 2 | Lượt đi | Lượt về |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Canada  | 3–3 (1–4 p) |  Úc | 2–1 | 1–2 (s.h.p.) |
31 tháng 7 năm 1993
20:30 UTC–6
| Canada  | 2–1 |  Úc |
| --- | --- | --- |
| Watson  50'   Mobilio  57' | Chi tiết | Dasovic  44' (l.n.) |
Khán giả: 27,775
Trọng tài: Arturo Carter (México)
15 tháng 8 năm 1993
19:30 UTC+10
| Úc  | 2–1 (s> h.p.) |  Canada |
| --- | --- | --- |
| Farina  45'   Durakovic  77' | Chi tiết | Hooper  54' |
Loạt sút luân lưu
| Wade  A. Vidmar  Tobin  Farina  | 4–1 |  Mitchell  Bunbury  Sweeney |
Khán giả: 25,982
Trọng tài: Shin-Ichiro Obata (Nhật Bản)
Tổng tỷ số là 3–3. Úc thắng 4–1 ở loạt sút luân lưu và lọt vào trận play-off gặp đội CONMEBOL.
Các trận đấu > Vòng 2: OFC v CONMEBOL

Bài chi tiết: Vòng loại giải vô địch bóng đá thế giới 1994 (play-off OFC–CONMEBOL)
| Đội 1 | TTS | Đội 2 | Lượt đi | Lượt về |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Úc  | 1–2 |  Argentina | 1–1 | 0–1 |
31 tháng 10 năm 1993
17:30 UTC+11
| Úc  | 1–1 |  Argentina |
| --- | --- | --- |
| Vidmar  42' |  | Balbo  37' |
Khán giả: 43,967
Trọng tài: Sándor Puhl (Hungary)
17 tháng 11 năm 1993
21:15 UTC–3
| Argentina  | 1–0 |  Úc |
| --- | --- | --- |
Tobin  59' (l.n.): 
Khán giả: 59,768
Trọng tài: Peter Mikkelsen (Đan Mạch)
Argentina thắng với tổng tỷ số 2–1 và giành quyền tham dự World Cup 1994.
Cầu thủ ghi bàn

Có 9 bàn thắng được ghi trong 4 trận, trung bình 2.25 bàn/trận.
Abel Balbo
Mehmet Durakovic
Frank Farina
Aurelio Vidmar
Lyndon Hooper
Domenic Mobilio
Mark Watson
Alex Tobin (trong trận gặp Argentina)
Nick Dasovic (trong trận gặp Úc)
Hesperandra lalannecassouorum

| Hesperandra lalannecassouorum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Hesperandra
Loài (species): H. lalannecassouorum
Danh pháp hai phần
Hesperandra lalannecassouorum Tavakilian, 2000 
Hesperandra lalannecassouorum là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Víska u Jevíčka

| Víska u Jevíčka |
| --- | --- |
—  Làng  —
 

  Hiệu kỳ
Víska u Jevíčka
Quốc gia:  Cộng hòa Séc
Vùng: Pardubický
Huyện: Svitavy
Diện tích
 • Tổng cộng: 3,66 km2 (1,41 mi2)
Độ cao: 386 m (1,266 ft)
Dân số (1.1.2014)
 • Tổng cộng: 166
 • Mật độ: 45/km2 (120/mi2)
Múi giờ: CET (UTC+1)
 • Mùa hè (DST): CEST (UTC+2)
NUTS 5: CZ0533 578959
Víska u Jevíčka là một làng thuộc huyện Svitavy, vùng Pardubický, Cộng hòa Séc.
Aşağıdemirci, Kovancılar

| Aşağıdemirci |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
AşağıdemirciVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Elâzığ
Huyện: Kovancılar
Dân số (2011)
 • Tổng cộng: 21 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Mã bưu chính: 23850 
Aşağıdemirci là một xã thuộc huyện Kovancılar, tỉnh Elâzığ, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 21 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Elazığ”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Bản gốc lưu trữ ngày 18 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 31 tháng 8 năm 2012.
Barcita pratti

| Barcita pratti> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Noctuidae
Chi (genus): Barcita
Loài (species): B. pratti
Danh pháp hai phần
Barcita pratti Kenrick, 1917 
Barcita pratti là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Trachypus crispatulus

| Trachypus crispatulus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Bryophyta
Lớp (class): Bryopsida
Bộ (ordo): Isobryales
Họ (familia): Trachypodaceae
Chi (genus): Trachypus
Loài (species): T. crispatulus
Danh pháp hai phần
Trachypus crispatulus (Hook.) Mitt., 1859 
Trachypus crispatulus là một loài rêu trong họ Trachypodaceae. Loài này được (Hook.) Mitt. mô tả khoa học đầu tiên năm 1859.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Trachypus crispatulus”. Truy cập ngày 11 tháng 6 năm 2014.
Megalorhipida leptomeres

| Megalorhipida leptomeres> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Pterophoridae
Chi (genus): Megalorhipida
Loài (species): M. leptomeres
Danh pháp hai phần
Megalorhipida leptomeres (Meyrick, 1886) 
Danh pháp đồng nghĩa
 Trichoptilus leptomeres Meyrick, 1886 
Megalorhipida leptomeres là một loài bướm đêm thuộc họ Pterophoridae. Nó được biết đến ở Cộng hòa Dân chủ Congo, Kenya, Tanzania, Nam Phi, La Réunion, Madagascar, Seychelles, Oman và Yemen.
Chú thích

↑  “Megalorhipida leptomeres”. Afro Moths. Bản gốc lưu trữ ngày 14 tháng 5 năm 2012. Truy cập ngày 7 tháng 4 năm 2011.
Gừng

| Gừng |
| --- | --- |

Tình trạng bảo tồn
 Thiếu dữ liệu  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
(không phân hạng): Commelinids
Bộ (ordo): Zingiberales
Họ (familia): Zingiberaceae
Phân họ (subfamilia): Zingiberoideae
Tông (tribus): Zingibereae
Chi (genus): Zingiber
Loài (species): Z. officinale
Danh pháp hai phần
Zingiber officinale Roscoe, 1807 
Danh pháp đồng nghĩa
  Danh sách  Amomum angustifolium Salisb., 1796 nom. iIlleg. không Sonn., 1782 không T.Hanb., 1873   Amomum zingiber L., 1753   Amomum zinziba Hill, 1770 orth. var.   Curcuma longifolia Wall., 1832 nom. nud.   Zingiber aromaticum Noronha, 1790 nom. nud.   Zingiber cholmondeleyi (F.M.Bailey) K.Schum., 1904   Zingiber majus Rumph., 1747   Zingiber missionis Wall., 1832 nom. nud.   Zingiber officinale var. cholmondeleyi F.M.Bailey, 1900   Zingiber officinale f. macrorhizonum (Makino) M.Hiroe, 1971   Zingiber officinale var. macrorhizonum Makino, 1933   Zingiber officinale f. rubens (Makino) M.Hiroe, 1971   Zingiber officinale var. rubens Makino, 1933   Zingiber officinale var. rubrum Theilade, 1996 xb. 1998   Zingiber officinale var. sichuanense (Z.Y.Zhu, S.L.Zhang & S.X.Chen) Z.Y.Zhu, S.L.Zhang & S.X.Chen, 1992   Zingiber sianginensis Tatum & A.K.Das, 2016   Zingiber sichuanense Z.Y.Zhu, S.L.Zhang & S.X.Chen, 1987   Zingiber zingiber (L.) H.Karst., 1880 nom. inval.  
Gừng (danh pháp hai phần: Zingiber officinale) là một loài thực vật hay được dùng làm gia vị, thuốc. Nó được William Roscoe đặt danh pháp chính thức năm 1807, mặc dù nó đã được các tác giả khác đặt cho một loạt các danh pháp khác từ trước đó, chẳng hạn như từ trước năm 1753 khi Carl Linnaeus đưa phân loại học thành một khoa học - như Zingiber majus công bố năm 1747 của Georg Eberhard Rumphius (1627-1702), hay Amomum zingiber của chính Carl Linnaeus năm 1753.
Từ nguyên

Ghi chép về chữ nhánh gừng (ánh gờng) trong Từ điển Việt–Bồ–La (Dictionarium Annamiticum Lusitanum et Latinum) của Alexandre de Rhodes xuất bản năm 1651 như sau: "ánh gờng: dente de gingibre: ſpica zinziberis".
Trong Nam Việt–Dương Hiệp Tự vị (南越洋合字彙, Dictionarium Anamitico-Latinum) của Jean-Louis Taberd xuất bản năm 1838 thì từ gừng được viết bằng Hán-Nôm là 薑. Cụ thể, tại trang 183 tác giả viết như sau: "薑 Gừng, zinziberis. 蜜薑 mứt gừng, zinziberi saccharo conditum. 薑逾 gừng gió, species zinziberis", Từ này theo âm Hán-Việt là khương và phát âm theo tiếng Quảng Đông tại Quảng Châu thì tương tự như goeng.
Lịch sử

Ghi chép cổ nhất còn lưu giữ được có trong Luận ngữ (論語) do các môn đồ của Khổng Tử (551-479 TCN) viết tại Trung Quốc thời kỳ cuối Xuân Thu (~771–476 TCN) trở đi. Trong đó, tại phần 10 Hương đảng (鄉黨, xóm làng), Khổng Tử viết: 不撤薑食, 不多食 (bất triệt khương thực, bất đa thực – chẳng bỏ ăn gừng, chẳng ăn nhiều). Năm 406, sư Pháp Hiển viết rằng gừng được trồng trong chậu và đem theo trên các tàu thuyền Trung Hoa để ngăn ngừa bệnh scorbut. Trong thời Tống (960–1279), gừng được nhập khẩu vào Trung Quốc từ các nước phương nam.
Gừng được người Ả Rập đưa vào khu vực Địa Trung Hải, và được các tác giả như Pedanius Dioscorides (40–90) hay Pliny Già (24–79) mô tả. Năm 150, Ptolemy ghi chép rằng gừng được sản xuất tại Ceylon (Sri Lanka). Được người Hy Lạp và La Mã mua từ các thương nhân Ả Rập, nó là một trong những loại gia vị phương Đông đầu tiên đến với châu Âu. Các loại gia vị khác trong họ Gừng (Zingiberaceae) bao gồm bạch đậu khấu (Elettaria cardamomum) và nghệ (Curcuma longa).
Gừng tươi cũng như gừng đã bảo quản được nhập khẩu vào châu Âu trong thời kỳ Trung Cổ. Tại Anh thế kỷ 14 thì 1 pound (0,453 kg) gừng có giá ngang với giá một con cừu.
Phân bố

Gừng hiện được trồng hay du nhập vào các khu vực sau đây: Australia (Queensland), Ấn Độ (gồm cả Assam, quần đảo Andaman và Nicobar), Bangladesh, Bhutan, Campuchia, Costa Rica, Cuba, Cộng hòa Dominica, Đài Loan, các đảo trong vịnh Guinea, Haiti, Honduras, Indonesia (Kalimantan, quần đảo Sunda Nhỏ), quần đảo Leeward, Madagascar, Malaysia (bán đảo, Sarawak, Sabah), Mauritius, Mexico, Myanmar, Nepal, Philippines, Puerto Rico, Rodrigues, Réunion, Sri Lanka, Thái Lan, Trinidad và Tobago, Trung Quốc (trung nam, đông nam, đảo Hải Nam), Việt Nam, quần đảo Windward. cũng như được trồng ở một loạt các nước khác như Cameroon, Côte d'Ivoire, Ethiopia, Ghana, Hàn Quốc, Kenya, Mali, Nhật Bản, Nigeria, Peru, Tanzania, Uganda v.v...
Do là một loại cây trồng thực sự, nên nó có thể ở dạng cây trồng, cây mọc tự nhiên và cây du nhập đã tự nhiên hóa. Vì thế, nguồn gốc và sự phân bổ của quần thể tự nhiên là không rõ, dù có ý kiến cho rằng nó có thể có nguồn gốc từ Ấn Độ, Đông Himalaya hay tây nam Trung Quốc. Gừng có lẽ có nguồn gốc là một phần của hệ thực vật mặt đất của các khu rừng nhiệt đới vùng đất thấp, nơi người ta vẫn có thể tìm thấy nhiều loài họ hàng hoang dã của nó. Trong trồng trọt, nó yêu cầu điều kiện nóng ẩm, râm mát và phát triển tốt nhất trong đất mùn màu mỡ, vì nó cần một lượng lớn chất dinh dưỡng.
Phân loại

Baker (1892) và Schumann (1904) xếp Z. officinale trong tổ Lampugium / Lampuzium (= tổ Zingiber).
Mô tả

Thân rễ mập, mọng thịt, phân nhiều nhánh, đôi khi trông giống như bàn tay bị sưng phồng. Thân rễ có lớp vỏ ngoài như bần, màu nâu (thường được loại bỏ trước khi sử dụng) và phần ruột màu vàng nhạt với mùi thơm nồng giống mùi chanh và cay. Chồi lá (thân giả) cao 0,5-1,25 m, mọc hàng năm từ các chồi trên thân rễ. Các thân giả này được hình thành từ một loạt các gốc lá (bẹ) quấn chặt vào nhau; lưỡi bẹ hơi 2 thùy, dài 2–10 mm, dạng màng; lá không cuống hoặc có cuống rất ngắn; phiến lá hình mác hay thẳng-hình mác, 15–30 cm × 2-2,5 cm, đỉnh thon nhỏ dần-nhọn thon, đáy hẹp hay nhọn, màu xanh lục, sắp xếp so le, khi non có hoặc không lông sau nhẵn nhụi. Cụm hoa mọc từ thân rễ; cuống cụm hoa 15–30 cm. Cành hoa bông thóc hình trứng-hình elipxoit tù hoặc hình trụ, 4-8 × 1,5–3 cm; các lá bắc hình trứng, 2-2,5 cm, màu xanh lục nhạt đôi khi màu ánh vàng ở mép, các lá bắc trên màu xanh lục hoặc vàng nhạt, đỉnh có mấu nhọn; lá bắc con dài 2-2,5 cm, hình ống, màu ánh xanh lục. Đài hoa dài 1-2,5 cm, như thủy tinh. Tràng hoa màu xanh lục ánh vàng hoặc trắng hay vàng; ống tràng dài 2-2,5 cm; các thùy tràng hình mác nhọn, dài ~1,8 cm, màu vàng; các thùy bên 3 gân; thùy lưng 9 gân, rộng hơn. Cánh môi thuôn dài-hình trứng ngược, ngắn hơn thùy tràng hoa, 3 thùy ngắn; thùy giữa thuôn dài, mép cuộn trong, màu từ tía tới tía sẫm với đốm vàng, gần đáy có sọc, họng màu vàng đốm tía; các thùy bên ngắn, hình trứng, tù, dài 6 mm, thẳng đứng, màu tía đốm vàng. Nhị màu tía sẫm, dài bằng cánh môi. Bao phấn dài ~9 mm, màu trắng; phần phụ liên kết cong, dài ~7 mm, màu tía sẫm. Tuyến mật thuôn dài. Các cụm hoa hiếm khi xuất hiện ở các cây được trồng. Ra hoa tháng 10. 2n = 22.
Sản xuất

Năm 2019, sản lượng gừng toàn cầu là trên 4 triệu tấn, với Ấn Độ chiếm khoảng 43% tổng sản lượng. Các quốc gia kế tiếp là Nigeria, Trung Quốc và Nepal.
| Sản lượng gừng, 2019 > Quốc gia | Sản lượng gừng, 2019 > Sản lượng (tấn) |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  Ấn Độ | 1.788.000 |  |  |  |
|  Nigeria | 691.239 |  |  |  |
|  Trung Quốc | 581.137 |  |  |  |
|    Nepal | 297.512 |  |  |  |
|  Indonesia | 174.380 |  |  |  |
|  Thái Lan | 166.923 |  |  |  |

|  Thế giới |  4.081.374 |  |  |  |
 Nguồn: Food and Agricultural Organization of the United Nations, Statistics Division (FAOSTAT)
Thành phần hóa học

Các chất chính tạo độ cay của gừng là các hợp chất phenol không bay hơi như gingerol, gingeridion và shogaol.
Tinh dầu (1% đến 3%), bao gồm zingiberen, sesquiphellandren và beta-bisabolen. Chất cay 1% đến 2,5% là các gingerol và shogaol, phần lớn trong số đó là 6-gingerol.
Các thành phần beta-sesquiphellandren và (-) - zingiberen cao nhất trong gừng tươi, bị phân hủy khi sấy và lưu trữ. Điều này lý giải vì sao y học cổ truyền Trung Quốc ưu tiên dùng thân rễ tươi trong điều trị cảm lạnh thông thường. Các gingerol dần dần phân hủy thành shogaol.
Sử dụng

Từ quan điểm kinh tế thì gừng là loài quan trọng nhất trong họ Zingiberaceae.
Thân rễ có mùi thơm của gừng là nguồn gốc của gừng gia vị, loại gia vị được sử dụng trong nhiều thế kỷ để thêm hương vị trong nấu ăn. Ở châu Á, thân rễ gừng tươi là một thành phần thiết yếu của nhiều món ăn, trong khi gia vị dạng bột khô phổ biến hơn trong nấu ăn của người châu Âu. Bánh mì gừng, một trong những cách sử dụng gừng phổ biến nhất ở Anh, có từ thời Anglo-Saxon khi gừng được bảo quản (sản xuất bằng cách đun sôi thân rễ trong xi-rô đường), thường được sử dụng trong y học.
Gừng kết tinh, một loại đồ ngọt truyền thống được ăn như một món cao lương mỹ vị vào dịp Giáng sinh, được chế biến bằng cách tẩm đường vào gừng khô. Dầu gừng hay nhựa dầu, được sử dụng để tạo hương vị cho bia gừng (tại Anh từ 1809) và bia ale gừng (tại Anh từ 1822), và thường được sử dụng như một thành phần trong nước hoa, mỹ phẩm và thuốc.
Trong y học

Gừng có nhiều công dụng y học. Thân rễ tươi hoặc khô được sử dụng trong các chế phẩm uống hoặc bôi để điều trị một số loại bệnh, trong khi tinh dầu được dùng bôi ngoài da như một loại thuốc giảm đau. Bằng chứng cho thấy gừng có hiệu quả nhất trong việc chống lại chứng buồn nôn và nôn mửa liên quan đến phẫu thuật, chóng mặt, say tàu xe và ốm nghén. Tuy nhiên, việc sử dụng gừng trong thời kỳ mang thai có an toàn hay không là một vấn đề đáng bàn và phụ nữ mang thai nên thận trọng trước khi dùng. Việc sử dụng gừng ngoài da có thể gây ra dị ứng.
Trong y học > Vị thuốc theo y học cổ truyền

Wikipedia tiếng Việt  về tính pháp lý và độ chính xác của các thông tin có liên quan đến y học và sức khỏe. Độc giả cần liên hệ và nhận tư vấn từ các bác sĩ hay các chuyên gia. . Xem chi tiết tại Wikipedia:Phủ nhận y khoa và Wikipedia:Phủ nhận về nội dung.
Trong củ gừng có các hoạt chất: Tinh dầu zingiberen, chất nhựa, chất cay, tinh bột. Tên thuốc Bắc: khương, chữ Hán: 薑, tên khoa học: Zingiber officinale, họ Zingiberaceae, có vị cay, tính ấm, quy vào các kinh phế (phổi), tỳ (lá lách), vị (dạ dày), có tác dụng tán hàn, phát biểu, long đờm, thường được dùng để chữa các chứng phong hàn và kích thích tiêu hóa. Trong Đông y, tùy theo cách bào chế mà gừng trở thành nhiều vị thuốc khác nhau. Thường dùng gồm: để sống dùng: sinh khương, phơi khô: can khương, đem lùi: ổi khương...
Trong y học > Vị thuốc theo y học cổ truyền > Sinh khương

Có chứa tinh dầu, thành phần trong dầu là Zingiberol, zingiberene, nonanal, borneol, chavicol, citral, methyheptenone. Tính cay ấm. Có tác dụng tăng cường tuần hoàn huyết dịch, kích thích tiết dịch vị, hưng phấn ruột, xúc tiến tiêu hóa, chữa cảm lạnh, buồn nôn, ho do lạnh. Mỗi lần dùng 4 - 10gr.
Trong y học > Vị thuốc theo y học cổ truyền > Can khương

Là củ gừng phơi khô, tính cay ấm. Có tác dụng làm ấm dạ dày, thường dùng để trị tỳ vị hư hàn, trướng bụng đau bụng, thổ tả, ho do đàm lạnh. Mỗi lần dùng 2 - 6gr
Trong y học > Vị thuốc theo y học cổ truyền > Ổi khương, Thán khương

Củ gừng đem lùi hoặc nướng thành than tồn tính (bên ngoài cháy đen nhưng bẻ ra thấy trong ruột còn màu nâu vàng và mùi gừng), Tính đắng ấm có tác dụng chỉ huyết (cầm máu) đường ruột. Mỗi lần dùng 2 -4gr
Trong y học > Vị thuốc theo y học cổ truyền > Khương bì

Là vỏ củ gừng phơi khô, kết hợp bốn loại vỏ khác như trần bì (vỏ quýt), phục linh bì (vỏ nấm phục linh), đại phúc bì (vỏ cau), ngũ gia bì (vỏ cây chân chim) phối thành thang ngũ bì ẩm nổi tiếng chuyên chữa phù thũng có thể dùng được cho cả phụ nữ có thai bị sưng hai chân.