stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Thạch Lặc
Tướng thời loạn > Lừa giết Vương Tuấn

Bài chi tiết: Vương Tuấn (cuối Tây Tấn)
Trong khi Lưu Thông tập trung tấn công Trường An để tiêu diệt lực lượng nhà Tấn còn thoi thóp của Tấn Mẫn Đế, Thạch Lặc phải đương đầu với hai tướng nhà Tấn hùng cứ ở phía bắc là Vương Tuấn ở U châu - Ký châu và Lưu Côn ở Tinh châu.
Năm 312, Thạch Lặc ly khai vua mới của Hán Triệu là Lưu Thông, chiếm giữ Tương Quốc, giáp ranh và trở thành đối địch với Vương Tuấn. Tháng 12 năm đó, Vương Tuấn sai con Đoàn Vụ Vật Trần là Đoàn Tật Lục Quyến cùng các anh em họ Đoàn mang 5 vạn quân đánh Tương Quốc. Quân họ Đoàn mạnh mẽ, mấy lần đánh bại Thạch Lặc. Thạch Lặc dùng kế của mưu sĩ Trương Tân, giả yếu ớt rút vào thành. Quân họ Đoàn vây lâu ngày trễ nải, không đề phòng. Thạch Lặc bèn mang quân ra đánh úp, phá tan, bắt sống được Đoàn Mạt Phôi.
Thạch Lặc nhân đó bèn dùng Mạt Phôi để đàm phán với Đoàn Tật Lục Quyến. Ông ra điêu kiện thả Mạt Phôi nếu Lục Quyến không hợp tác với Vương Tuấn. Kết quả Lục Quyến bằng lòng giảng hoà với Thạch Lặc, không giúp Vương Tuấn nữa.
Vương Tuấn không còn sự trợ giúp của họ Đoàn, thế lực yếu đi, nhưng vẫn tin theo sấm truyền cho rằng mình sẽ làm hoàng đế. Theo kế của Trương Tân, Thạch Lặc vẫn phỉnh nịnh Vương Tuấn. Tháng 12 năm 313, ông sai người mang nhiều châu báu tới dâng Vương Tuấn, tự xưng là "Tiểu Hồ", xin hàng dưới trướng và suy tôn Tuấn làm vua. Vương Tuấn không hề nghi ngờ gì.
Tháng 2 năm 314, Thạch Lặc ra quân đánh U châu, tháng 3 đi tới Dịch Thủy. Tướng ở Dịch Thủy phi báo cho Vương Tuấn, xin chuẩn bị nghênh chiến. Nhưng Vương Tuấn vẫn đinh ninh Lặc trung thành với mình nên ra lệnh trong quân không được cản đường Thạch Lặc.
Sáng ngày 3 tháng 3, quân Thạch Lặc đến dưới thành gọi mở cửa. Cửa mở, quân họ Thạch ùa vào ra sức đánh giết. Thạch Lặc tiến thẳng lên phủ, Vương Tuấn khi đó mới biết là bị lừa thì đã bị bắt. Thạch Lặc mang Tuấn về Tương Quốc chém đầu.
Xưng hiệu

Lưu Thông tuy hạ được Trường An, bắt vua Mẫn Đế diệt nhà Tây Tấn (316) nhưng nội bộ cũng bắt đầu suy yếu do ham hưởng lạc. Năm 318, Thông chết, con là Xán lên thay. Ngoại thích Cận Chuẩn (cha vợ Lưu Thông) nắm quyền hành. Không lâu sau Hán có loạn. Cận Chuẩn giết Lưu Xán. Con nuôi Lưu Uyên là Lưu Diệu lấy danh nghĩa khôi phục nhà Hán, mang quân đánh về Bình Dương. Trước sự uy hiếp của Lưu Diệu, thủ hạ của Chuẩn giết Chuẩn rồi bị lập con Chuẩn là Cận Minh và chịu quy phục Lưu Diệu.
Dẹp xong loạn, năm 319, Diệu lên ngôi, đổi quốc hiệu từ Hán sang Triệu, nhưng đồng thời cũng phong cho Thạch Lặc làm Triệu công.
Tháng 11 năm 319, Thạch Lặc ly khai khỏi Tiền Triệu của Lưu Diệu, tự xưng là Triệu Vương, Đại Thiền Vu. Từ lúc đó ông chính thức lập ra nước Hậu Triệu.
Xây dựng quốc gia

Thạch Lặc học tập tri thức lịch sử và kinh nghiệm thống trị của người Hán. Về chính trị dựa vào người Yết và những dân tộc thiểu số khác để bảo vệ lợi ích cho mình, đối với tộc Hán cũng tìm mọi cách lợi dụng, do đó ông được một số địa chủ tộc Hán ủng hộ. Thạch Lặc dùng sĩ tộc đại phu người Hán là Trương Tân trông coi việc triều chính, xây dựng chế độ cửu phẩm trung chính, xây dựng trường học, nghiêm cấm người Hồ khinh thường làm nhục sĩ tộc người Hán, đề cao Phật giáo.
Tuy trọng dụng người Hán, ông cũng có những sự kiềm chế quyền hạn nhất định. Người Hán chỉ được làm quan nhỏ hoặc chức vụ tham mưu mà không được giao những trọng trách lớn, có quyền quyết định độc lập.
Thạch Lặc tuy xuất thân có văn hoá kém, không biết chữ nhưng rất coi trọng việc giáo dục. Ông trọng dụng nhiều nhân sĩ người Hán, dùng các nho sinh giảng bài đọc sách cho mình. Trong triều định, ông cấm không được nói tiếng người Hồ. Bên ngoài, Thạch Lặc khuyến khích học tập, thưởng lụa cho người học giỏi.
Thạch Lặc khuyến khích việc đồng áng, bỏ bớt luật phức tạp và nghiêm khắc của nhà Tấn, ban luật giản đơn hơn. Để phát triển sinh sản nông nghiệp, ông nỗ lực sai quan viên tuần hành khắp quận huyện, kiểm tra hộ tịch, đốc thúc nông tang, kêu gọi lưu dân quay về, tha tội tù nhân nhẹ để tham gia sản xuất. Kết quả đã đẩy mạnh sinh sản nông nghiệp và khôi phục phát triển.
Nhiều quan lại thanh liêm, đức độ được Thạch Lặc trọng dụng và do đó thu phục được lòng dân. Nước Hậu Triệu trở nên giàu mạnh.
Mở rộng lãnh thổ

Tình hình phương bắc sau khi Thạch Lặc và Lưu Diệu lên ngôi vẫn rất rối ren. Ngoài hai nước Triệu còn có Tào Nghi ở Tề - Lỗ, Nam Dương Vương Tư Mã Bảo nhà Tấn ở Thượng Khuê, Trương Mậu nước Tiền Lương phía Tây của Tiền Triệu; Dương Nan Địch ở Vũ Đô. Khi Thạch Lặc giết Vương Tuấn và rút về Tương Quốc thì Đoàn Thất Đạn chiếm U châu, tướng Thiều Tục nhà Tấn chiếm giữ Ký châu chống Ngũ Hồ.
Năm 319, Thạch Lặc sai Khổng Tràng mang quân đánh họ Đoàn. Thất Đạn thua chạy sang Ký châu với Thiều Tục. Năm 320, Thạch Lặc tấn công Ký châu, chia quân cho Thạch Hổ tấn công thành Khánh Thứ. Quân Thiều - Đoàn chia nhau ra địch bị thua to, phải rút vào thành cố thủ.
Năm 321, Thạch Hổ hạ thành Khánh Thứ, bắt sống mãnh tướng Đoàn Văn Ương. Ký châu nguy cấp. Đoàn Thất Đạn định phá vây chạy sang hàng Đông Tấn nhưng em Thiều Tục là Thiều Lệ muốn hàng Hậu Triệu nên bắt Thất Đạn, mở cửa thành đầu hàng. Thạch Lặc vào thành giết chết anh em Thiều Tục và Đoàn Thất Đạn. Từ lúc đó các châu U, Tinh, Ký phía bắc mới hoàn toàn thuộc về Hậu Triệu.
Sau khi Tổ Địch chết (321), Hậu Triệu cũng không còn phải đương đầu với lực lượng bắc phạt mạnh của Đông Tấn. Năm 322, Thạch Lặc ra quân đánh hạ quận Thái Sơn (Sơn Đông), thứ sử Duyện châu của Đông Tấn là Hy Giám rút về Hợp Phì; em Tổ Địch là Tổ Uớc ở Dự châu cũng bỏ thành chạy về Thọ Xuân.
Năm 323, Thạch Lặc tấn công Bành Thành, Hạ Phì. Thứ sử Từ châu nhà Tấn là Biện Đôn bỏ chạy về Vu Thai. Tới năm 325, Hậu Triệu chiếm nốt các thành trì phía bắc sông Hoài của nhà Tấn. Từ đó Hậu Triệu và Đông Tấn lấy sông Hoài làm ranh giới.
Ở phía đông, ông sai Thạch Hổ đánh Tào Nghi. Năm 323, Thạch Hổ vây đánh Tào Nghi ở Quảng Cố. Tào Nghi không chống nổi phải đầu hàng, nhưng vẫn bị giết.
Cả vùng rộng lớn phía đông, từ Hoài bắc trở lên thuộc về Hậu Triệu; chỉ còn họ Mộ Dung người Tiên Ty ở Liêu Đông và tàn dư họ Đoàn, họ Vũ Văn ở phía đông Liêu Đông.
Trong khi đó, Lưu Diệu cũng mang quân chinh phạt các thế lực cát cứ phía tây. Năm 328, chiến tranh giữa hai nước Triệu chính thức nổ ra. Thạch Lặc sai Thạch Hổ mang quân tấn công Bồ Bản. Lưu Diệu tự mang quân đi đánh, đại phá quân Hậu Triệu ở Cao Hầu.
Nhân đà thắng, Diệu mang quân tấn công Lạc Dương của Hậu Triệu. Thạch Lặc đích thân đi cứu, qua bến Diên Tân tới cửa Thành Cao, tập kết toàn quân. Lưu Diệu vây đánh Lạc Dương 4 tháng không hạ được đã mệt mỏi, lại hay rượu nên lúc quân Hậu Triệu tấn công, Lưu Diệu không chống nổi, bị ngã ngựa và bị bắt. Thạch Lặc giết chết Diệu.
Năm 329, Thạch Lặc sai Thạch Sinh tấn công chiếm được Trường An. Tháng 9 năm đó quân Hậu Triệu hạ thành cuối cùng của Tiền Triệu là Thượng Khuê, chính thức tiêu diệt Tiền Triệu.
Sau khi diệt được Tiền Triệu, Hậu Triệu làm chủ hầu hết phương bắc. Khi đó ngoài họ Mộ Dung ở Liêu Đông, Tiền Lương của họ Trương và nước Cửu Trì của họ Dương ở cực tây, tất cả trung nguyên đã nằm trong quyền kiểm soát của Hậu Triệu.
Năm 330, Thạch Lặc xưng làm hoàng đế, tức là Hậu Triệu Minh Đế.
Năm 333, ông bị bệnh mất. Thạch Lặc ở ngôi 15 năm, thọ 60 tuổi. Quyền hành trong triều rơi vào tay người em họ là Thạch Hổ.
Câu nói nổi tiếng

Nếu ta gặp Hán Cao Tổ thì sẽ cúi đầu xưng thần, cùng những người như Hàn Tín, Bành Việt cùng góp sức cho sự nghiệp nhà Hán; nhưng nếu gặp Hán Quang Vũ Đế thì có thể cùng ông ta ruổi ngựa ở trung nguyên tranh đoạt thiên hạ, chưa biết con hươu sẽ về tay ai
Chú thích

↑  Cát Kiếm Hùng, sách đã dẫn, tr 780
↑  Nay thuộc Sơn Đông
↑  Thuộc Hà Bắc, Trung Quốc
1 2  Thẩm Khởi Vĩ, sách đã dẫn, tr 140
↑  Tây nam huyện Văn, Cam Túc
↑  Từ châu, Giang Tô
↑  Phía bắc Tuy Ninh, Giang Tô hiện nay
↑  Phía tây bắc Thanh châu
↑  Phía bắc Văn Hỷ, Sơn Tây, Trung Quốc
↑  Phía tây bắc Vinh Dương hiện nay
↑  Hươu theo chữ Hán là lộc, đồng âm với chữ lộc mang nghĩa phú quý
| x t sVua Hậu Triệu |
| --- | --- |
Minh Đế  •  Hải Dương Vương  •  Vũ Đế •  Tiếu Vương •  Bành Thành Vương  •  Nghĩa Dương Vương •  Tân Hưng Vương
  Ngũ Hồ thập lục quốc • Thành Hán • Hán Triệu • Hậu Triệu • Tiền Tần • Hậu Tần • Tây Tần • Hạ • Tiền Yên • Hậu Yên • Bắc Yên • Nam Yên • Tiền Lương • Hậu Lương • Nam Lương • Bắc Lương  • Tây Lương
Bắc Đại • Nhiễm Ngụy • Tây Yên • Trạch Ngụy • Tiều Thục • Hoàn Sở • Cừu Trì
  Vua Trung Quốc  •  Tam Hoàng Ngũ Đế  •  Nhà Hạ  •  Nhà Thương  •  Nhà Chu  •  Nhà Tần  •  Nhà Hán  •  Tam Quốc  •  Nhà Tấn  •  Ngũ Hồ thập lục quốc •  Nam Bắc triều • Nhà Tùy  •  Nhà Đường  •  Ngũ đại Thập quốc  • Nhà Tống  •  Nhà Liêu  •  Tây Hạ  •  Nhà Kim • Nhà Nguyên  •  Nhà Minh  •  Nhà Thanh
Agacinosia latebasalis

| Agacinosia latebasalis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Aderidae
Chi (genus): Agacinosia
Loài (species): A. latebasalis
Danh pháp hai phần
Agacinosia latebasalis Pic, 1952 
Agacinosia latebasalis là một loài bọ cánh cứng trong họ Aderidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1952.
Chú thích

↑  Hallan, J.  (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Nhiễm sắc thể

Hình 1: Sơ đồ cấu trúc chung của NST nhân thực.
Nhiễm sắc thể là bào quan chứa bộ gen chính của một sinh vật, là cấu trúc quy định sự hình thành protein, có vai trò quyết định trong di truyền  tồn tại ở cả sinh vật nhân thực và sinh vật nhân sơ.
Trong ngôn ngữ của nhiều quốc gia, khái niệm này được gọi là chromosome (IPA: /ˈkrəʊməsəʊm/). NST là bào quan quan trọng nhất của sinh vật về mặt di truyền, cũng là một trong những bào quan được nghiên cứu kĩ lưỡng nhất để tìm hiểu về quá trình di truyền, các rối loạn di truyền, quá trình phát triển cá thể và cả quá trình phát sinh chủng loại liên quan tới NST. Dưới đây, từ Nhiễm sắc thể viết tắt là NST.
Từ nguyên

Thuật ngữ "chromosome" hình thành trong lịch sử nghiên cứu hình thái và cấu tạo tế bào bằng kính hiển vi quang học. Ở sinh vật nhân thực, NST chứa nhiều DNA nên khi nhuộm tế bào bằng chất nhuộm kiềm tính, thì bào quan này bắt màu mạnh hơn hẳn các bào quan khác. Tên chromosome từ đấy mà ra: khrōma (tức chromo là "ăn màu") + sōma (tức some hay body là "vật thể"), được tạo ra năm 1888 bởi nhà giải phẫu học người Đức Wilhelm von Waldeyer-Hartz (1836-1921), lấy từ tiếng Hy Lạp χρῶμα (crôma là "màu") và σῶμα (xôma là "thể").
Ban đầu khái niệm nhiễm sắc thể chỉ áp dụng với các loài sinh vật nhân thực, bởi cho rằng sinh vật nhân sơ chưa có NST, mà chỉ có DNA vùng nhân. Gần đây, khái niệm này mở rộng sang cả sinh vật nhân sơ, dùng để chỉ phân tử DNA duy nhất có kích thước lớn nhất trong tế bào của nhóm này. NST nhân sơ (prokaryote chromosome) thường là phân tử DNA không có kết hợp với prôtêin (như histôn). Trạng thái cấu trúc này đã được gọi là "DNA trần". Kích thước rất thay đổi tuỳ loài, thường ở trong khoảng 160.000 bp (như vi khuẩn Candidatus Carsonella ruddii) cho đến 12.200.000 bp (như vi khuẩn đất Sorangium Cellulum) hoặc hơn nữa. Phần lớn các NST nhân sơ là DNA vòng (Circular DNA), nhưng có nhiều loài (như Borrellia Spirochetes - gây bệnh Lyme) lại có DNA tuyến tính (DNA mạch thẳng).
Lịch sử nghiên cứu

Năm 1879-1882, Walther Flemming là người đầu tiên đề xuất thuật ngữ chromatin (sợi nhiễm sắc) cho bào quan mà nay gọi là chất nhiễm sắc hay sợi nhiễm sắc.
Năm 1884, Albrecht Kossel (giải Nobel 1910) phát hiện histôn là loại prôtêin có liên quan chặt chẽ đến cấu trúc NST.
Năm 1902-1903, Theodor Boveri và Walter Sutton trình bày giả thuyết "di truyền NST", sau trở thành Học thuyết di truyền NST.
Năm 1889, Wilhelm von Waldemeyer đề xuất thuật ngữ chromosome cho bào quan mà nay ta gọi là NST.
Cấu trúc > Mức siêu hiển vi

Ở một mức độ kính hiển vi không thể quan sát được, bằng nhiều phương pháp khác nhau, nhất là phương pháp dựng cấu hình sợi nhiễm sắc, đã cho người ta biết cấu trúc này (xem hình bên). Trong Sinh học phổ thông Việt Nam, mô hình này đã giới thiệu cho học sinh và sinh viên từ khoảng những năm 1990. Theo mô hình này, cấu trúc NST nhân thực gồm 5 - 6 bậc, chủ yếu là: DNA - nuclêôxôm - sợi nhiễm sắc - nhiễm sắc tử.
Đặc điểm của bộ NST

Bộ NST là số lượng NST có trong 1 tế bào của 1 loài. Tế bào của mỗi loài sinh vật khác nhau thì có bộ NST khác nhau, đặc trưng về số lượng và hình dạng của mỗi loài. Bộ NST chứa các cặp NST tương đồng gọi là bộ NST lưỡng bội (ký hiệu là 2n). Bộ NST trong giao tử chỉ chứa một NST của mỗi cặp tương đồng gọi là bộ NST đơn bội (ký hiệu là n). Số lượng bộ NST trong bộ lưỡng bội không phản ánh được trình độ tiến hóa của loài.
Số lượng bộ NST lưỡng bội

Bộ NST lưỡng bội (2n) của loài thường đặc trưng về hình thái, kích thước và nhất là phân bố gen trên NST. Sau đây là trị số 2n của một số loài:
Số lượng bộ NST lưỡng bội > Động vật

Người: 2n = 46.
Tinh tinh: 2n = 48.
Gà: 2n = 78.
Ruồi giấm: 2n = 8.
Số lượng bộ NST lưỡng bội > Thực vật

Cà chua: 2n = 24.
Đậu Hà Lan: 2n = 14.
Ngô: 2n = 20.
Lúa: 2n = 24.
Số lượng bộ NST lưỡng bội > Danh sách

Xem tại trang Danh sách số nhiễm sắc thể ở các loài
Nguồn trích dẫn

↑  Campbell và cộng sự: "Sinh học" - Nhà xuất bản Giáo dục, 2010.
↑  “What is a chromosome?”.
1 2 3  "Sinh học 12" - Nhà xuất bản Giáo dục, 2019.
↑  “E. coli Bacteria”.
1 2 3  Ananya Mandal. “Chromosomes in Prokaryotes”.
↑  Jones, Daniel (2003) [1917],  Peter Roach; James Hartmann; Jane Setter (biên tập), English Pronouncing Dictionary, Cambridge: Cambridge University Press, ISBN 978-3-12-539683-8
↑  “Chromosome”. Merriam-Webster Dictionary.
↑  Waldeyer-Hartz (1888). “Über Karyokinese und ihre Beziehungen zu den Befruchtungsvorgängen”. Archiv für Mikroskopische Anatomie und Entwicklungsmechanik. 32: 27.
↑  “chromosome”.
↑  OED (oxford english dictionary). “Genes and genetics: the language of scientific discovery”.
↑  Coxx, H. J. (1925). Biological Stains - A Handbook on the Nature and Uses of the Dyes Employed in the Biological Laboratory. Commission on Standardization of Biological Stains.
↑  “Prokaryotic Chromosome”.
↑  “Walther Flemming (1843-1905)”.
↑  “Photography by benjamin saur tübingen walther”.
↑  Jude Craft. “Genes and genetics: the language of scientific discovery”.
↑  “Albrecht Kossel”.
↑  H. Sharat Chandra, Nora C. Heistekamp, Alice Hungerford, Jennifer J.D. Morrissette, Peter C. Nowell, Janet D. Rowley & Joseph R. Testa. “Philadelphia Chromosome Symposium: commemoration of the 50th anniversary of the discovery of the Ph chromosome”.Quản lý CS1: nhiều tên: danh sách tác giả (liên kết)
↑  Phạm Thành Hổ: "Di truyền học" - Nhà xuất bản Giáo dục, 1998
| x t sDi truyền học |
| --- | --- |
 Giới thiệu  Lịch sử  Đại cương  Chỉ mục 
Thành phần then chốt:  Nhiễm sắc thể  DNA  RNA  Nucleotide  Bộ gene 
Chủ đề chính:  Di truyền học cổ điển  Di truyền học bảo tồn  Di truyền học sinh thái  Di truyền học miễn dịch  Di truyền học phân tử  Di truyền học quần thể  Di truyền học định lượng 
Khảo cổ học di truyền:  Châu Mỹ  Quần đảo Anh  Châu Âu  Ý  Cận Đông  Nam Á 
Chủ đề liên quan:  Di truyền học tập tính  Di truyền học biểu sinh  Nhà di truyền học  Hệ gene học  Mã di truyền  Di truyền y học  Tiến hóa phân tử  Di truyền học đảo ngược  Kỹ thuật di truyền  Đa dạng di truyền  Tính di truyền  Giám kiểm di truyền  Phả hệ học di truyền 
 Danh sách những tổ chức nghiên cứu di truyền học   Di truyền học 
Hình 2: Các sự kiện chính trong lịch sử nghiên cứu NST.
Hình 3: Cấu trúc của 1 NST kép
(1) Cromatit
(2) Tâm động - nơi 2 cromatit đính vào nhau, là nơi để NST trượt trên thoi vô sắc trong quá trình nguyên phân và giảm phân
(3) Cánh ngắn
(4) Cánh dài
Hình 4: Hình ảnh tổng quát của NST (chromosome) nằm trong nhân (nucleus) của một tế bào (cell). Đó là bào quan thường có hình que, bên trong chứa một phân tử DNA (DNA).
Mô hình cấu trúc siêu hiển vi của NST với 5 bậc.
Các vùng của 23 NST của con người trong kỳ giữa sớm trong tế bào sợi.
Đội tuyển bóng chày quốc gia Việt Nam

| Đội tuyển bóng chày quốc gia Việt Nam |
| --- | --- |
Đtqg Vienam
Thông tin
Quốc gia:  Việt Nam
Cơ quan quản lý: Liên Đoàn Bóng Chày Và Bóng Mềm Việt Nam (VBSF) 
Liên đoàn châu lục: Liên đoàn bóng chày châu Á
Huấn luyện viên: Park Hyo Chul (2022- ) 
Đội tuyển bóng chày quốc gia Việt Nam là đội tuyển bóng chày cấp quốc gia của Việt Nam. Đội tuyển đại diện cho Việt Nam trong các đấu trường quốc tế.
Thứ hạng

Đại hội Thể thao Đông Nam Á
2011: hạng 4
DGB Cup
• 2023: vòng bảng
Paullinia echinata

| Paullinia echinata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Sapindales
Họ (familia): Sapindaceae
Chi (genus): Paullinia
Loài (species): P. echinata
Danh pháp hai phần
Paullinia echinata Radlk., 1905 
Paullinia echinata là một loài thực vật có hoa trong họ Bồ hòn. Loài này được Radlk. mô tả khoa học đầu tiên năm 1905.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Paullinia echinata”. Truy cập ngày 13 tháng 6 năm 2013.
Trần Đình Long (doanh nhân)

Đối với các định nghĩa khác, xem Trần Đình Long (định hướng).
| Trần Đình Long |
| --- | --- |
Sinh: 22 tháng 2, 1961 (64 tuổi) Hà Nội, Việt Nam
Quốc tịch:  Việt Nam
Dân tộc: Kinh
Học vị: cử nhân kinh tế
Trường lớp: Đại học Kinh tế Quốc dân
Nghề nghiệp: Doanh nhân
Tổ chức: Công ty cổ phần Tập đoàn Hòa Phát (Chủ tịch HĐQT)
Nổi tiếng vì: Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn Hòa Phát (HPG), doanh nhân thành công và giàu có nhất ngành thép Việt Nam, tỉ phú dollar Việt Nam
Tài sản: 2,2 tỷ USD (2021)
Cha mẹ: Đỗ Thị Giới (mẹ)
Trần Đình Long (sinh ngày 22 tháng 2 năm 1961) là một doanh nhân, tỷ phú người Việt Nam. Ông hiện là Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty cổ phần Tập đoàn Hòa Phát (HPG). Ông được coi là doanh nhân thành công và giàu có nhất ngành thép Việt Nam. Năm 2020, ông là người giàu thứ 2 trên sàn chứng khoán Việt Nam, sau Phạm Nhật Vượng.
Xuất thân

Trần Đình Long sinh ngày 22 tháng 2 năm 1961, tại Hải Dương (quê quán tại Khu Lê Bình, thị trấn Thanh Miện, huyện Thanh Miện, tỉnh Hải Dương).
Ông hiện cư trú ở quận Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội.
Mẹ ông tên là Đỗ Thị Giới. Tính đến 16/6/2017, bà Đỗ Thị Giới có 890,827 cổ phiếu HPG với giá trị 36.2 tỉ đồng.
Giáo dục

Ông tốt nghiệp cử nhân kinh tế Đại học Kinh tế Quốc dân vào năm 1986.
Sự nghiệp

Từ năm 1996 đến năm 2005, ông là Chủ tịch Hội đồng quản trị các công ty thuộc nhóm Hòa Phát.
Từ năm 1992 đến năm 1996, ông là Chủ tịch Hội đồng thành viên kiêm Giám đốc Công ty Trách nhiệm hữu hạn Thiết bị Phụ tùng Hòa Phát.
Năm 2020, ông là người giàu thứ 2 trên sàn chứng khoán Việt Nam, sau Phạm Nhật Vượng.
Đầu tháng 3 năm 2019, tên Trần Đình Long xuất hiện trong danh sách tỉ phú USD trên danh sách real time của tạp chí Forbes với tài sản 1 tỉ USD, xếp thứ 1756 thế giới.
Tài sản

Trên bảng xếp hạng tỷ phú thế giới năm 2022 của Forbes, chủ tịch Hòa Phát xếp thứ 951 với tài sản 3,2 tỉ đô la Mỹ, người giàu thứ hai tại Việt Nam.
Tài sản > Cổ phiếu

Tính đến 1/12/2020, ông Trần Đình Long có 864,000,000 cổ phiếu HPG, tương đương 26,08% vốn điều lệ Hoà Phát với giá trị 33,523.2 tỉ đồng, sau khi mua thỏa thuận 24 triệu cổ phiếu từ Phó Chủ tịch HĐQT Doãn Gia Cường..
Tài sản > Máy bay

Năm 2010, ông mua một chiếc trực thăng EC 135P2i 6 chỗ ngồi với giá gần 5 triệu USD (tương đương gần 96 tỉ đồng).
Năm 2011, ông mua một chiếc trực thăng 12 chỗ ngồi mang mã VN-D668. Chiếc trực thăng này có thể bay chặng dài Hà Nội - Đà Nẵng mà không cần phải tiếp thêm nhiên liệu. Chiếc trực thăng này thuộc sở hữu của riêng ông, hiện nay đang cho Tập đoàn Hòa Phát thuê.
Gia đình

Ông có vợ tên là Vũ Thị Hiền. Tính đến 16/6/2017, bà Vũ Thị Hiền có 110,522,391 cổ phiếu HPG với giá trị 4,492.7 tỉ đồng. Năm 2013, bà là một trong 10 người giàu nhất sàn chứng khoán Việt Nam cùng ông Trần Đình Long.
Ông có hai người con lần lượt tên là Trần Vũ Minh và Trần Huyền Linh.
Lytta puberula

| Lytta puberula> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Meloidae
Chi (genus): Lytta
Loài (species): L. puberula
Danh pháp hai phần
Lytta puberula LeConte, 1866 
Lytta puberula là một loài bọ cánh cứng trong họ Meloidae. Loài này được LeConte miêu tả khoa học năm 1866.
Chú thích

↑  Meloidae in Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Tô Ngọc Vân

| Tô Ngọc Vân  Tô Tử, Ái Mỹ |
| --- | --- |
Họa sĩ Tô Ngọc Vân
Thông tin cá nhân
Sinh: 
Ngày sinh: (1906-12-15)15 tháng 12, 1906
Nơi sinh: Văn Giang, Bắc Ninh, Liên bang Đông Dương
 
Mất: 
Ngày mất: 17 tháng 6, 1954(1954-06-17) (47 tuổi)
Nơi mất: Đèo Lũng Lô, Yên Bái, Việt Nam Dân chủ Cộng hòa
Nguyên nhân: Tử trận
 
An nghỉ: Nghĩa trang Mai Dịch
Giới tính: nam
Quốc tịch:  Việt Nam
Nghề nghiệp: Họa sĩ Nhà phê bình
Gia đình: 
Cha mẹ: Tô Văn Phú Nguyễn Thị Nhớn
Vợ: Nguyễn Thị Hoàn
Con cái: Tô Ngọc Thanh (24 tháng 6 năm 1934 - 24 tháng 4 năm 2024)  Tô Ngọc Thái Tô Ngọc Thành  Tô Thị Toàn
 
Đào tạo: Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương
Lĩnh vực: Hội họa
Khen thưởng:  Huân chương Độc lập hạng Nhất   Huân chương Kháng chiến hạng Nhì 

Sự nghiệp hội họa
Bút danh: Tô Tử, Ái Mỹ, TNV
Đào tạo: Trường Mỹ thuật Đông Dương
Thể loại: Tranh sơn dầu Tranh sơn mài Ký họa
Chủ đề: Kháng chiến Bác Hồ Phụ nữ
Tác phẩm: Thiếu nữ bên hoa huệ  Hai thiếu nữ và em bé  Bộ đội nghỉ bên chân đồi
Giải thưởng: (Danh sách chi tiết)
 
 
Giải thưởng
Giải thưởng Hồ Chí Minh 1996 Văn học nghệ thuật
x • t • 
Tô Ngọc Vân (15 tháng 12 năm 1906 - 17 tháng 6 năm 1954) là một họa sĩ Việt Nam nổi tiếng, tác giả của một số bức tranh tiêu biểu cho nền mỹ thuật Việt Nam hiện đại. Ông còn có một số bút danh như Tô Tử, Ái Mỹ, TNV. Tô Ngọc Vân là một trong nhóm tứ kiệt của nền hội họa Việt Nam (Trí, Vân, Lân, Cẩn).
Tác phẩm tiêu biểu

Trước 1945
Thiếu nữ bên hoa sen (1944)
Thiếu nữ bên hoa huệ (1943)
Hai thiếu nữ và em bé (1944)
Thiếu phụ ngồi bên tranh tam đa (1942)
Buổi trưa (1936)
Bên hoa (1942)
Đều là tranh sơn dầu.
Sau 1945
Hồ Chủ tịch làm việc tại Bắc Bộ phủ (1946 - sơn dầu)
Nghỉ đêm bên đồi (sơn mài - 1948)
Con trâu quả thực (ký hoạ màu nước - 1954)
Hai chiến sĩ (màu nước - 1949)
Nghỉ chân bên đồi (1948)
Và hàng trăm ký họa kháng chiến.
Tôn vinh

Giải nhất Triển lãm Mĩ thuật Toàn quốc 11/1954 tại Hà Nội
Huân chương Độc lập hạng Nhất
Huân chương Kháng chiến hạng Nhì
Huy chương Vì sự nghiệp Văn học Nghệ thuật Việt Nam
Huy chương Vì sự nghiệp Mĩ thuật Việt Nam
Thư khen của Bác Hồ (1952) và chiếc áo Bác Hồ tặng (1954)
Ông được truy tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh đợt I về văn học nghệ thuật (1996). Tên ông được đặt cho nhiều con đường tại một số thành phố và thị xã ở Việt Nam như thủ đô Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh, Thủ Đức, Đà Nẵng, Hưng Yên, Hải Dương, Yên Bái, Đà Lạt, Vũng Tàu ... và đặt cho một miệng núi lửa trên Sao Thủy.
Tại Hà Nội, tên ông được đặt cho con phố nhỏ phía Đông Bắc Hô Tây, đường Xuân Diệu vào làng Quảng Bá, tới ngã ba hồ bơi Quảng Bá, ngoặt bên trái đi tới cổng nhà nghỉ Công ty Khách sạn và Du lịch công đoàn Hà Nội.
Chú thích

↑  Tô Ngọc Vân: Tấm gương phản chiếu xã hội Việt Nam 1906 - 1954, Phan Cẩm Thượng, Nhà xuất bản Tri Thức, 2013.
↑  Loạt bài của Tô Ngọc Vân trên tạp chí Thanh Nghị (1), Soi
↑  6. 12: Nghe Phan Cẩm Thượng nói về ký họa Tô Ngọc Vân, Soi
↑  “Họa sĩ Tô Ngọc Vân (1906-1954), Hội Mỹ thuật Việt Nam”. Bản gốc lưu trữ ngày 7 tháng 12 năm 2015. Truy cập ngày 2 tháng 12 năm 2015.
↑  “Mercury: To_Ngoc_Van”. USGS. Truy cập ngày 20 tháng 11 năm 2009.
Bức Thiếu nữ bên hoa huệ (1943)
Thiếu nữ bên hoa sen (1944)
Hồ Chủ tịch làm việc tại Bắc Bộ Phủ (1946)
Hai thiếu nữ và em bé, sơn dầu, 101 x 78,4 cm, 1944. Tác phẩm được xếp hạng bảo vật quốc gia số 35
Agave microceps

| Agave microceps> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocot
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Asparagaceae
Chi (genus): Agave
Loài (species): A. microceps
Danh pháp hai phần
Agave microceps (Kimnach) A.Vázquez & Cházaro, 2007 
Agave microceps là một loài thực vật có hoa trong họ Măng tây. Loài này được (Kimnach) A.Vázquez & Cházaro mô tả khoa học đầu tiên năm 2007.