stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Petelia

Petilia hoặc Petelia là một thành phố cổ của Bruzio, bờ biển của Bruttium trên bán đảo Ý, trong đó người La Mã đã xác định một phần phía nam của Calabria hiện nay.
Một số học giả xác định với Strongoli ngày nay.
Petilia theo truyền thống được thành lập bởi Philoctetes. Phần quan trọng nhất của lịch sử Petelia là giao ước của tình hữu nghị với Roma trong cuộc chiến tranh của người La Mã chống lại Carthage. Trong cuộc chiến tranh Punic lần thứ hai, nó vẫn là một đồng minh La Mã còn các thành phố Bruttia khác đã theo Hannibal. Sau một thời gian bị bao vây kéo dài, thành phố bị những người Carthaginia chiếm. Người dân bị trục xuất và thay thế bởi những người Bruttia khác, nhưng sau chiến thắng La Mã dân số ban đầu của nó đã được phục hồi. Địa điểm của thành phố ngày nay là thị xã Strongoli ở Calabria.
Penstemon lanceolatus

| Penstemon lanceolatus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Asterids
Bộ (ordo): Lamiales
Họ (familia): Plantaginaceae
Chi (genus): Penstemon
Loài (species): P. lanceolatus
Danh pháp hai phần
Penstemon lanceolatus Benth. 
Penstemon lanceolatus là một loài thực vật có hoa trong họ Mã đề. Loài này được Benth. mô tả khoa học đầu tiên năm 1839.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Penstemon lanceolatus”. Truy cập ngày 21 tháng 8 năm 2013.
Pera coccinea

| Pera coccinea> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Malpighiales
Họ (familia): Peraceae
Chi (genus): Pera
Loài (species): P. coccinea
Danh pháp hai phần
Pera coccinea (Benth.) Müll.Arg., 1866 
Pera coccinea là một loài thực vật có hoa trong họ Peraceae. Loài này được (Benth.) Müll.Arg. mô tả khoa học đầu tiên năm 1866.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Pera coccinea”. Truy cập ngày 15 tháng 9 năm 2013.
Geçitaltı, Kozluk

| Geçitaltı |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
GeçitaltıVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Batman
Huyện: Kozluk
Dân số (2011)
 • Tổng cộng: 885 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Geçitaltı là một xã thuộc huyện Kozluk, tỉnh Batman, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 885 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Batman”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Lưu trữ bản gốc ngày 17 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 12 tháng 9 năm 2012.Quản lý CS1: bot: trạng thái URL ban đầu không rõ (liên kết)
Percnia maculata

| Percnia maculata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Percnia
Loài (species): P. maculata
Danh pháp hai phần
Percnia maculata Moore, 1867 
Percnia maculata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 17 tháng 6 năm 2014.
Geçit, Elmalı

| Geçit |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
GeçitVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Antalya
Huyện: Elmalı
Dân số (2011)
 • Tổng cộng: 186 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Geçit là một xã thuộc huyện Elmalı, tỉnh Antalya, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 186 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Antalya”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Lưu trữ bản gốc ngày 13 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 31 tháng 8 năm 2012.Quản lý CS1: bot: trạng thái URL ban đầu không rõ (liên kết)
Pera distichophylla

| Pera distichophylla> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Malpighiales
Họ (familia): Peraceae
Chi (genus): Pera
Loài (species): P. distichophylla
Danh pháp hai phần
Pera distichophylla (Mart.) Baill., 1858 
Pera distichophylla là một loài thực vật có hoa trong họ Peraceae. Loài này được (Mart.) Baill. mô tả khoa học đầu tiên năm 1858.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Pera distichophylla”. Truy cập ngày 15 tháng 9 năm 2013.
Pentacalia marinii

| Pentacalia marinii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Asterales
Họ (familia): Asteraceae
Chi (genus): Pentacalia
Loài (species): P. marinii
Danh pháp hai phần
Pentacalia marinii (Cabrera) Cuatrec., 1981 
Pentacalia marinii là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (Cabrera) Cuatrec. mô tả khoa học đầu tiên năm 1981.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Pentacalia marinii”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.
Percnia inquinata

| Percnia inquinata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Percnia
Loài (species): P. inquinata
Danh pháp hai phần
Percnia inquinata Inoue, 1941 
Percnia inquinata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 17 tháng 6 năm 2014.
Gamochaeta villarroelii

| Gamochaeta villarroelii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Asterales
Họ (familia): Asteraceae
Chi (genus): Gamochaeta
Loài (species): G. villarroelii
Danh pháp hai phần
Gamochaeta villarroelii (Phil.) Cabrera, 1961 
Gamochaeta villarroelii là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (Phil.) Cabrera mô tả khoa học đầu tiên năm 1961.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Gamochaeta villarroelii”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.
Pentaschistis galpinii

| Pentaschistis galpinii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Poales
Họ (familia): Poaceae
Chi (genus): Pentaschistis
Loài (species): P. galpinii
Danh pháp hai phần
Pentaschistis galpinii (Stapf) McClean 
Pentaschistis galpinii là một loài thực vật có hoa trong họ Hòa thảo. Loài này được (Stapf) McClean mô tả khoa học đầu tiên năm 1926.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Pentaschistis galpinii”. Truy cập ngày 8 tháng 6 năm 2013.
Pramlintide
Dược lý

Pramlintide là một chất tương tự amylin, một loại hormone peptide nhỏ được giải phóng vào máu bởi β tế bào của tuyến tụy cùng với insulin sau bữa ăn. Giống như insulin, amylin hoàn toàn không có ở những người mắc bệnh tiểu đường loại I.
Phối hợp với amylin nội sinh, pramlintide hỗ trợ điều hòa đường huyết bằng cách làm chậm quá trình làm rỗng dạ dày, thúc đẩy cảm giác no thông qua các thụ thể hypothalamic (các thụ thể khác với GLP-1) và ức chế sự tiết ra không thích hợp của glucagon, một loại hormone dị hóa và amylin. Pramlintide cũng có tác dụng trong việc tăng ngưỡng đáp ứng insulin giai đoạn đầu cấp tính sau bữa ăn.
Cả việc giảm huyết sắc tố glycate hóa và giảm cân đã được chứng minh ở những bệnh nhân điều trị bằng insulin bị tiểu đường tuýp 2 dùng pramlintide như một liệu pháp bổ trợ.
Sự chấp thuận

Pramlintide đã được FDA chấp thuận, sử dụng cho bệnh nhân tiểu đường loại 1 và loại 2 sử dụng insulin. Pramlintide cho phép bệnh nhân sử dụng ít insulin hơn, làm giảm lượng đường trong máu trung bình và giảm đáng kể những gì có thể là sự gia tăng không lành mạnh của lượng đường trong máu xảy ra ở bệnh nhân tiểu đường ngay sau khi ăn.
Ngoài các chất tương tự insulin, pramlintide là loại thuốc duy nhất được FDA chấp thuận để hạ đường huyết ở bệnh nhân tiểu đường loại 1 kể từ insulin vào đầu những năm 1920. [cần dẫn nguồn]
Thiết kế và cấu trúc

Do amylin tự nhiên ở người rất amyloidogen và có khả năng gây độc, nên chiến lược thiết kế pramlintide là thay thế dư lượng từ chuột amylin, ít amyloidogen mặc dù không hoàn toàn  (nhưng có lẽ sẽ duy trì hoạt động lâm sàng). Dư lượng proline được biết đến là dư lượng phá vỡ cấu trúc, vì vậy chúng được ghép trực tiếp vào trình tự của con người. Mặc dù có tính ổn định cao hơn so với amylin của con người, pramlintide vẫn có thể tổ chức thành vật liệu amyloid.
Trình tự amino acid:
| --- | --- |
Pramlintide: KCNTATCATQRLANFLV H SSNN F G PI L PP TNVGSNTY-(NH 2 )
Amylin: KCNTATCATQRLANFLV H SSNN F G AI L SS TNVGSNTY-(NH 2 )
Chuột amylin: KCNTATCATQRLANFLV R SSNN L G PV L PP TNVGSNTY-(NH 2 )
Pramlintide là protein (tích điện dương).
Giun tử thần Mông Cổ

Một bức tranh mô tả về loài giun tử thần ở Mông Cổ
Graffiti, 2009
Giun tử thần Mông Cổ hay Trùng Mông Cổ là một loại sinh vật giống như rắn, sự xuất hiện của nó được ghi nhận tại sa mạc Gobi. Người ta thường coi nó là một loại sinh vật huyền bí, các báo cáo quan sát thấy nó vẫn còn nằm trong tranh luận hoặc chưa chắc chắn có thật hay không.
Đặc điểm

Nó thường được mô tả là một loại giun to, màu đỏ sáng, dài 2 tới 4 foot. Tên địa phương là allghoi (hoặc orghoi), khorkhoi (хорхой) có nghĩa là "loài giun đầy máu trong ruột", bởi vì các báo cáo cho biết nó trông y hệt một khúc ruột bò. Có rất nhiều người dân địa phương tại Mông Cổ nói tới nó (chẳng hạn như một loại giun có khả năng phun ra chất độc màu vàng gây chết người, nhằm tiêu diệt kẻ thù từ một khoảng cách xa). Tuy vậy, không có quan sát khoa học nào rõ ràng. Một vài người tin rằng loài giun này thực tế là một loài bò sát hay thằn lằn không chân nguyên nhân vì thời tiết khô hạn tại nơi mà nó sinh sống.
Nhà khoa học Karl Shuker cũng từng mô tả trong cuốn sách của ông, cuốn The Beasts that Hide from Man (2003), rằng đã có trường hợp nó sát hại nạn nhân bằng một dòng điện. Một cuộc thám hiểm năm 2005 thực hiện bởi trung tâm động vật Fortean, Cryptoworld và E-Mongol nghiên cứu cho thấy các báo cáo và quan sát mới về loài sinh vật này. Mặc dù họ cũng không tìm thấy bằng chứng khoa học về sự tồn tại của nó, họ vẫn tin rằng loài sinh vật này tồn tại sâu trong sa mạc Gobi dọc theo khu vực cấm giữa biên giới Trung Quốc và Mông Cổ. Những cuộc thám hiểm xa hơn được lên kết hoạch vào năm 2006 và 2007. Người ta cho rằng màu vàng có tác dụng cuốn hút loài giun này.
Pentacalia mason-halei

| Pentacalia mason-halei> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Asterales
Họ (familia): Asteraceae
Chi (genus): Pentacalia
Loài (species): P. mason-halei
Danh pháp hai phần
Pentacalia mason-halei (Ruíz-Terán & López-Fig.) Cuatrec., 1981 
Pentacalia mason-halei là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (Ruíz-Terán & López-Fig.) Cuatrec. mô tả khoa học đầu tiên năm 1981.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Pentacalia mason-halei”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.
Pentacalia hitchcockii

| Pentacalia hitchcockii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Asterales
Họ (familia): Asteraceae
Chi (genus): Pentacalia
Loài (species): P. hitchcockii
Danh pháp hai phần
Pentacalia hitchcockii (Cuatrec.) Cuatrec., 1981 
Pentacalia hitchcockii là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (Cuatrec.) Cuatrec. mô tả khoa học đầu tiên năm 1981.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Pentacalia hitchcockii”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.
Phanes (bướm)

| Phanes> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Họ (familia): Hesperiidae
Tông (tribus): Moncini
Chi (genus): Phanes
Phanes là một chi bướm ngày thuộc họ Bướm nâu.
Nông nghiệp Việt Nam thời Nguyễn

Nông nghiệp Việt Nam thời Nguyễn phản ánh chính sách ruộng đất và kết quả hoạt động nông nghiệp của Việt Nam dưới thời nhà Nguyễn khi còn độc lập, từ năm 1802 đến 1884.
Ngay từ cuối thời Tây Sơn, khi làm chủ Nam Bộ, Nguyễn Ánh đã bắt đầu thi hành các chính sách phát triển nông nghiệp vào giữa năm 1789. Các chính sách nông nghiệp này đã khiến việc sản xuất lúa gạo ở vùng Gia Định tăng cao và giúp rất lớn cho việc chiến tranh với Tây Sơn của Nguyễn Ánh, được Trần Trọng Kim và Tạ Chí Đại Trường đánh giá tốt. Từ khi cai trị toàn bộ lãnh thổ Việt Nam, Gia Long và các vị vua kế tục tiếp tục thi hành chính sách phát triển nông nghiệp khá đa dạng.
Cơ cấu nhà nước và nghi lễ

Triều Nguyễn có những chính sách ưu đãi để phát triển nông nghiệp, như là cấm mua bán ruộng đất công, lập kho Thường bình, Sở Tịch điền, Sở Diễn canh, kho Bình thiếu, Sở Đồn điền, Đàn Tiên nông,...
Cũng nhằm khuyến khích người dân cày ruộng, vua Minh Mạng từng xuống Dụ xem việc khôi phục Lễ tịch điền (nhà vua đích thân xuống ruộng cày) là "thực là chính sự quan trọng của đấng vương giả". Minh Mạng xét lại các nghi thức cử hành đại lễ này dưới các triều đại trước và cho rằng nghi lễ cón quá giản lược, vì thế vào năm 1828, nhà vua giao cho bộ Lễ soạn thảo chu đáo các điển lễ làm thành luật lệ lâu dài, và đại lễ kéo dài 5 ngày được tổ chức hàng năm vào tháng 5 âm lịch. Đến thời vua Tự Đức, nghi lễ được chỉnh sửa cho bớt rườm rà và phù hợp với hoàn cảnh hơn.
Chính sách ruộng đất

Quy tắc điền thổ truyền thống ở Việt Nam: đất ruộng trong nước đều là của nhà vua kể từ thời nhà Đinh, Tiền Lê, người nông dân nhận ruộng cày cấy và nộp tô thuế cho triều đình. Tuy vậy, trên thực tế những ruộng đất do người dân cày lâu ngày được coi như của riêng, có thể mua bán. Ruộng tư là đất riêng do tư nhân trồng trọt và nộp thuế. Đất này có thể mua bán, cầm cố, có thể thừa kế, nếu triều đình muốn trưng dụng phải trả tiền bồi thường. Ruộng công là đất của công, do triều đình giao cho xã, thôn sử dụng và cấm bán, trừ một vài trường hợp có thể cầm cố trong hạn 3 năm, hết hạn phải lấy lại. Ruộng này cứ 3 năm phân chia lại 1 lần cho dân đế mỗi người đều có một số ruộng tương tự nhau một cách công bằng, cách này gọi là phép quân điền.
Ngay khi mới lên ngôi, vua Gia Long đã phải ra lệnh cấm bán ruộng đất công và quy định chặt chẽ việc cầm cố loại công điền công thổ này để bảo đảm đất cày cho mọi người nông dân. Đạo dụ năm Gia Long thứ 2 (1803) ghi rõ:
Cũng trong năm 1803, Gia Long cho tiến hành một đợt đo đạc ruộng đất lớn để lập địa bạ các xã. Qua nhiều lần làm đi làm lại, tới năm 1820 Bộ Hộ chính thức báo cáo tổng diện tích ruộng đất trong cả nước là 3.076.300 mẫu và 26.750 khoảnh. Đến thời Minh Mạng, sau đợt đo đạc năm 1836, Bộ Hộ đưa ra số ruộng đất thực canh là 4.063.892 mẫu, trong đó tổng diện tích ruộng là 3.396.584 mẫu (gồm 2.816.221 mẫu ruộng tư và 580.363 mẫu ruộng công).
Trong đình thần có ý kiến tịch thu ruộng đất bị chiếm trong thời loạn để phân cấp cho dân nghèo nhưng vua Gia Long cho rằng phép này khó thực hiện, và cũng không thể xóa bỏ ruộng đất công của làng xã nên Gia Long và Minh Mạng tìm giải pháp trong chế độ quân điền.
Năm 1804, Gia Long ra lệnh chỉ tịch thu những ruộng đất của quan lại triều Tây Sơn và ruộng trang trại riêng của Tây Sơn làm quan điền. Tất cả mọi người đều được chia ruộng công ở xã, trừ các quý tộc vương tôn được cấp 18 phần, quan lại nhất phẩm được 15 phần, tuần tự xuống dân nghèo được 3 . Tới thời Minh Mạng định lại phép quân cấp ruộng khẩu phần, quan lại, binh lính, công tượng (thợ làm quan xưởng) cùng các hạng dân đinh, không kể phẩm trật cao thấp đều được hưởng một phần khẩu phân nhưng quan lại, cường hào cũng giành được những phần tốt hơn; người già, người tàn tật thì được nửa phần, cô nhi, quả phụ được 1/3.
Tuy vậy, chế độ quân điền không có tác dụng đáng kể vì nhân dân vẫn theo tục lệ của từng làng, dân nghèo vẫn không có ruộng đất. Năm 1838, vùng Bình Định – Phú Yên ruộng công chỉ có 5000 mẫu, còn ruộng tư 17000 mẫu đều nằm trong tay cường hào địa chủ. Do đó Tổng đốc Bình – Phú là Vũ Xuân Cẩn kiến nghị định hạn ruộng tư 5 mẫu, còn lại lấy ra làm ruộng công hết để chia cho dân nghèo làm ruộng lương, ruộng khẩu phần. Ban đầu Minh Mạng không chấp nhận nhưng sau đó do tình hình bức bách nên hạ lệnh sung công một nửa số ruộng tư, mang chia cho dân theo phép quân điền. Song, thực tế là khi thi hành việc này, chỗ ruộng công mới được sung, chỗ nào màu mỡ thì cường hào và hương lý chiếm, nhân dân không có được bao nhiêu. Sang thời Tự Đức vẫn diễn ra tình trạng này, triều đình tỏ ra bất lực.
Sản xuất nông nghiệp

Để bù lại những mất mát do thiên nhiên hay con người gây ra, người nông dân luôn biết tận dụng kinh nghiệm trong việc đồng áng với câu đúc kết chủ đạo của nghề nông: "nhất nước, nhì phân, tam cần, tứ giống". Quy trình sản xuất gồm có: gieo hạt, cày bừa, cấy lúa, làm cỏ, bỏ phân, tát nước…
Việc nhân giống được phát huy, người nông dân đã có được 65 giống lúa tẻ và 27 giống lúa nếp, trong đó có những giống ngắn ngày chỉ còn 3-4 tháng (tính từ khi cấy đến khi gặt thì ngắn hơn, chỉ hơn 40 ngày, gọi là lúa câu). Điểm hạn chế là trong khi tạo ra được nhiều giống múa mới cho gạo thơm, dẻo ngon thì người nông dân lại không có biện pháp tăng năng suất lúa.
Ngoài lúa, người nông dân còn canh tác thêm nhiều loại cây lương thực như khoai, sắn, ngô, kê, bo bo, đậu... Kinh tế vườn rất phát triển, đặc biệt là ở Nam Bộ. Hàng loạt cây rau, củ, bí bầu, hoa quả được trồng trọt, trong đó có một số giống nhập khẩu như cà phê, nho, hồ tiêu, đậu Hà Lan...
Việc cứu đói

Mỗi khi mất mùa vì lụt lội hay hạn hán, giá gạo lên cao gây khó khăn về lương thực. Nạn thiếu ăn thường hoành hành tại các tỉnh nghèo nhất mà lại hay gặp thiên tai như Nghệ An. Người dân bị đói tràn khắp vùng thôn quê, tụ họp nhau đi cướp và những người chống triều đình lợi dụng sự bất mãn của những đoàn dân đói này để xách động nổi loạn như ở Thanh Hóa và Nghệ An năm 1819.
Mỗi khi mất mùa, chính phủ phải áp dụng những biện pháp khẩn cấp để cứu đói, thường là chẩn cấp. Để có phương tiện thực hiện cứu trợ khẩn cấp, triều đình thiết lập các kho lương trữ lúa cho việc cứu tế được gọi là Bình Chuẩn Thương, người nghèo túng có thể mua gạo giá rẻ hơn bình thường và không giới hạn, từ 1, 2 phương tới cả thưng, đấu, bát.
Ngoài ra triều Nguyễn còn lập ra Nghĩa Thương là những kho trữ lúa ở các tỉnh và phủ, huyện. Những khi đói kém thì các kho này được mở ra để phát chẩn cho dân nghèo. Triều Nguyễn cũng cho tổ chức Xã Thương rất nhiều dưới thời vua Tự Đức, khi gạo đắt thì bán ra, khi gạo rẻ thì đong lại để lưu trữ, có thể cho vay, thu lợi bao nhiêu dùng để cấp dưỡng binh đinh và giúp kẻ nghèo khó.
Thời Minh Mạng triều đình cũng bắt quan lại các tỉnh phải xuất lúa giống ở kho cho dân nghèo vay để làm mùa sau, nhằm làm cho nông nghiệp không bị đình trệ và việc mất mùa không ảnh hưởng nhiều sang các năm sau.
Dù cho các biện pháp cứu tế này làm công quỹ hao hụt không ít nhưng chúng chỉ có thể ngăn cản nạn đói khỏi lan rộng trong một thời gian ngắn, ngăn sự tăng giá của lương thực nhưng chỉ là những liều thuốc cấp thời, không thể ngăn chặn một cách dứt khoát sự thiếu hụt lương thực. Ngoài ra việc quan lại địa phương tham nhũng cũng làm giảm hiệu năng của các biện pháp này. Triều đình phải liên tiếp ban hành các đạo dụ để nghiêm trị.
Để làm nhẹ bớt sự khổ cực của người nông dân, triều Nguyễn cho áp dụng chính sách giảm hay miễn thuế cho những tỉnh bị nạn. Riêng với các tỉnh bị thiệt hại nặng, nhà vua cho miễn luôn tất cả các khoản thuế còn thiếu ở những năm trước. Năm 1841, vua Thiệu Trị cho dân Hưng Yên được miễn số thuế là 23.385 quan và 83.162 hộc lúa.
Nhận định

Về chính sách khai hoang, theo quan điểm cũ của các tác giả Việt Nam Dân chủ Cộng hòa thì:"Chính sách khai hoang của họ Nguyễn trong giai đoạn sau này là nhằm làm giàu cho giai cấp địa chủ và củng cố cơ sở xã hội của chính quyền. Do khẩn hoang và cướp đoạt, tại vùng đất phía Nam đã hình thành một tầng lớp đại địa chủ giàu có, tập trung trong tay rất nhiều ruộng đất. Tầng lớp đại địa chủ đó là chỗ dựa trung thành của chính quyền họ Nguyễn...".
Về sau, quan điểm của các sử gia Việt Nam có thay đổi. Nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Đầu cho rằng việc xuất hiện của các đại điền chủ ở phía Nam sản xuất lúa gạo đại trà, bứt phá khỏi cảnh sản xuất manh mún nhỏ lẻ thì đó là mặt đổi mới cực kỳ tích cực và rất đáng ngợi khen.
Nông nghiệp Việt Nam thời Nguyễn khá phong phú, đa dạng, góp phần tạo nên tình trạng ổn định trong đời sống xã hội, tuy nhiên vẫn không vượt khỏi phương thức sản xuất cổ truyền.
Chú thích

↑  Trần Trọng Kim, sách đã dẫn, tr 432
↑  Tạ Chí Đại Trường, sách đã dẫn, tr 258-259
↑  “Thừa Thiên Huế ở nửa đầu thế kỷ XIX (1802 - 1858)”. Bản gốc lưu trữ ngày 8 tháng 3 năm 2014. Truy cập ngày 8 tháng 3 năm 2014.
↑  “Lễ Tịch Điền tại Thừa Thiên - Huế”. Bản gốc lưu trữ ngày 8 tháng 3 năm 2014. Truy cập ngày 8 tháng 3 năm 2014.
↑  Nguyễn Thu Hường, Nghi thức lễ tịch điền triều Nguyễn  Lưu trữ 2014-03-08 tại Wayback Machine, Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước
↑  Nguyễn Thế Anh, sách đã dẫn, tr 91
1 2 3 4  Trương Hữu Quýnh, Đinh Xuân Lâm, Lê Mậu Hãn, sách đã dẫn, tr 443
↑  Đào Duy Anh, sách đã dẫn, tr 457
1 2  Trương Hữu Quýnh, Đinh Xuân Lâm, Lê Mậu Hãn, sách đã dẫn, tr 444
1 2 3 4 5  Trương Hữu Quýnh, Đinh Xuân Lâm, Lê Mậu Hãn, sách đã dẫn, tr 445
↑  Nguyễn Thế Anh, sách đã dẫn, tr 92
↑  Nguyễn Khắc Thuần, sách đã dẫn, tr 307
1 2  Nguyễn Khắc Thuần, sách đã dẫn, tr 308
↑  Nguyễn Khắc Thuần, sách đã dẫn, tr 308-309
↑  Nguyễn Khắc Thuần, sách đã dẫn, tr 309
↑  Nguyễn Thế Anh, sách đã dẫn, tr 88
1 2 3  Nguyễn Thế Anh, sách đã dẫn, tr 101
↑  Nguyễn Thế Anh, sách đã dẫn, tr 105-106
1 2  Trương Hữu Quýnh, Đinh Xuân Lâm, Lê Mậu Hãn, sách đã dẫn, tr 446
1 2  Trương Hữu Quýnh, Đinh Xuân Lâm, Lê Mậu Hãn, sách đã dẫn, tr 447
↑  Nguyễn Thế Anh, sách đã dẫn, tr 118-121
↑  Nguyễn Thế Anh, sách đã dẫn, tr 124-125
↑  Nhiều tác giả, sách đã dẫn, tr 335
↑  Nhiều tác giả, sách đã dẫn, tr 336
| x t Nhà Nguyễn thời độc lập (1802–1884) |
| --- | --- |
Các vua (* là vua bị giết):  Gia Long  •  Minh Mạng  •  Thiệu Trị  •  Tự Đức  •  Dục Đức*  •  Hiệp Hòa*  •  Kiến Phúc* 
Các sự kiện, cuộc chiến:  Nổi dậy Đá Vách •  Chiến tranh Việt–Xiêm (1833-1834 •  1841-1845) •  Cải cách Minh Mạng •  Vụ án Mỹ Đường •  Kinh lý Chân Lạp •  Tranh chấp Ai Lao •  Khởi nghĩa Phan Bá Vành •  Khởi nghĩa Ba Nhàn, Tiền Bột •  Nổi dậy Lê Văn Khôi •  Nổi dậy Lê Duy Lương •  Nổi dậy Nông Văn Vân •  Khởi nghĩa Cao Bá Quát •  Khởi nghĩa Lâm Sâm •  Nổi dậy Hà Tiên •  Khởi nghĩa Ba Xuyên  •  Nổi dậy Thất Sơn •  Vụ án Hồng Bảo •  Chính biến chày vôi •  Quân Pháp xâm lược •  Tạ Văn Phụng phản quốc
Các lĩnh vực:  Chính trị  •  Hành chính  •  Quân sự  •  Quan chế  •  Văn học  •  Kinh tế (Thủ công nghiệp  •  Thương mại  •  Nông nghiệp  •  Tiền tệ)  •  Giáo dục  •  Ngoại giao 
Các nước ngoài liên quan: Trung Quốc •  Cao Miên  •  Vạn Tượng  • Xiêm La  •  Pháp  •  Tây Ban Nha
 Hồng Bàng  An Dương Vương  Triệu  Tự chủ  Đinh  Tiền Lê  Lý  Trần  Hồ  Lê sơ  Lê trung hưng  Mạc  Tây Sơn  Nguyễn
Gaultheria bradeana

| Gaultheria bradeana> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Ericales
Họ (familia): Ericaceae
Chi (genus): Gaultheria
Loài (species): G. bradeana
Danh pháp hai phần
Gaultheria bradeana Sleumer, 1952 
Gaultheria bradeana là một loài thực vật có hoa trong họ Thạch nam. Loài này được Sleumer mô tả khoa học đầu tiên năm 1952.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Gaultheria bradeana”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Phaeoceros proskaueri

| Phaeoceros proskaueri> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Bryophyta
Lớp (class): Anthocerotopsida
Bộ (ordo): Anthocerotales
Họ (familia): Anthocerotaceae
Chi (genus): Phaeoceros
Loài (species): P. proskaueri
Danh pháp hai phần
Phaeoceros proskaueri Stotler, Crand.-Stot. & W.T. Doyle, 2008 
Phaeoceros proskaueri là một loài rêu trong họ Anthocerotaceae. Loài này được Stotler, Crand.-Stot. & W.T. Doyle mô tả khoa học đầu tiên năm 2008. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Phaeoceros proskaueri”. Truy cập ngày 31 tháng 5 năm 2014.