stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Zenobia
Nữ vương xứ Palmyra > Mở rộng bờ cõi

Năm 269, quân đội của Zenobia và đại tướng Zabdas đã dốc sức tiến chiếm Ai Cập với sự giúp đỡ từ đồng minh Ai Cập của họ là Timagenes. Viên thái thú Ai Cập thuộc La Mã là Tenagino Probus và quân của ông ta đã cố gắng đánh đuổi họ ra khỏi Ai Cập, nhưng thất bại sau đó ông ta còn bị quân lính của Zenobia bắt sống và chém đầu, rồi bà tự phong cho mình là Nữ hoàng Ai Cập. Sau những cuộc cướp phá ban đầu, Zenobia được binh sĩ xưng tụng như một "Nữ hoàng Chiến binh". Trong việc chỉ huy quân đội của mình, bà đã tỏ ra can đảm và thể hiện khí phách của một nữ anh hùng như khả năng cưỡi ngựa chiến lâm trận và đi bộ từ ba đến bốn dặm với những người lính bộ binh.
Zenobia cùng với đại quân của mình đã mở cuộc viễn chinh và chinh phục Anatolia đến tận Ancyra hoặc Ankara và Chalcedon, tiếp theo là Syria, Palestine và Liban. Với một đế chế tồn tại trong thời gian ngắn của mình, Zenobia đã nắm quyền kiểm soát các tuyến đường thương mại quan trọng ở khu vực này từ tay La Mã. Hoàng đế La Mã Aurelianus lúc này đang bận rộn chinh phạt với Đế quốc Gallia, nên tạm thời công nhận uy quyền của Zenobia và Vaballathus, về sau mối quan hệ này bắt đầu bị phá vỡ khi Aurelianus chuẩn bị một chiến dịch quân sự để thống nhất đế chế La Mã vào năm 272-273. Aurelianus dẫn đại quân của ông rời khỏi Đế quốc Gallia và tiến về phía Syria, Zenobia nghe được tin báo cũng mang binh tới chống cự. Quân đội hai bên gặp nhau và giao chiến gần Antioch. Sau khi bị giáng một đòn thua liểng xiểng, tàn quân Palmyra đã nhanh chóng rút về Antioch và sau đó là Emesa.
Zenobia không thể di dời số kho tàng của mình tại Emesa trước khi Aurelianus tiến quân vào thành công và bao vây thành phố. Cả hai mẹ con bà đều thoát khỏi Emesa bằng lạc đà với sự giúp đỡ từ người Sassanid, nhưng chẳng mấy chốc họ đã bị kỵ binh của Aurelianus bắt trên sông Euphrates. Vương quốc Ai Cập và Đế chế Palmyra tại trong thời gian ngắn đã chính thức cáo chung. Những binh lính Palmyra còn lại bị bắt sống mà từ chối đầu hàng đều bị Aurelianus ra lệnh xử tử. Trong số những người bị xử tử gồm có cố vấn trưởng của Zenobia và nhà triết học Hy Lạp Cassius Longinus.
Nữ vương xứ Palmyra > Thất bại và kết cục

Zenobia và Vaballathus đã bị Aurelianus bắt làm con tin đến Roma. Vaballathus được cho là đã chết trên đường đến Roma. Năm 274, Zenobia theo như sử sách ghi chép đã xuất hiện với bộ dây chuyền bằng vàng trong cuộc diễu hành quân sự mừng chiến thắng của Aurelianus tại Roma, trước sự hiện diện của nguyên lão nghị viên Marcellus Petrus Nutenus. Nhiều nguồn sử liệu đã tranh cãi về số phận của Zenobia: Một số tài liệu còn cho rằng bà đã mất sớm sau khi đến Roma, có thể do lâm trọng bệnh, tuyệt thực hoặc bị xử trảm. Tuy vậy có chuyện kể lại với cái kết hạnh phúc nhất về Aurelianus, ấn tượng bởi vẻ đẹp và phẩm giá của bà và tỏ ý muốn khoan dung, bèn tha bổng Zenobia và cấp cho bà một biệt thự sang trọng ở Tibur (nay là Tivoli, Ý).
Sử liệu kể rằng từ sau khi được hoàng đế tha mạng sống, Zenobia được chu cấp tiền bạc đủ để sống trong cảnh phú quý giàu sang và sớm trở thành một nhà triết học nổi tiếng, giao thiệp rộng và được thiên hạ gọi là mệnh phụ La Mã. Bà được cho là đã kết hôn với một thống đốc và nguyên lão nghị viên La Mã không rõ tên, dù có lý do để nghĩ rằng người đó có thể là Marcellus Petrus Nutenus. Họ có với nhau một vài đứa con gái không rõ tên, nhưng cũng có tài liệu khác nói rằng bà được gả cho một gia đình quý tộc La Mã. Thậm chí Zenobia còn có đám con cháu tiếp tục sống vào thế kỷ 4 và 5, một trong số đó có viên Giám mục Zenobius xứ Florence sống vào thế kỷ 5.
Ảnh hưởng văn hóa > Ca kịch

Zenobia (1694) bởi Tomaso Albinoni
Zenobia ở Palmira (1789) của Pasquale Anfossi
Zenobia ở Palmira (1790) của Giovanni Paisiello
Aureliano ở Palmira (1813) của Gioachino Rossini
Zenobia (2007) bởi Mansour Rahbani
Ảnh hưởng văn hóa > Văn học

Chaucer kể một câu chuyện súc tích về cuộc đời của Zenobia từ một loạt bi kịch trong The Monk's Tale (Truyện ông tu sĩ).
La gran Cenobia (1625) của Pedro Calderón de la Barca
The Living Wood (1947) của Louis de Wohl chứa nhiều tài liệu tham khảo về Zenobia
The Queen of the East (1956) của Alexander Baron
Beloved (1986) của Bertrice Small
Haley Elizabeth Garwood
The Chronicle of Zenobia: the Rebel Queen (2006) của Judith Weingarten
The Book of the City of Ladies của Christine de Pisan
Zenobia - Birth of a Legend (2011) của Russ Wallace www.geodepress.com Lưu trữ 2013-08-11 tại Wayback Machine
Souviens-toi de Palmyre (2003) của Myriam Antaki
Ảnh hưởng văn hóa > Điêu khắc

Zenobia, Nữ hoàng Palmyra (1857) của Harriet Hosmer, Viện Nghệ thuật Chicago
Zenobia bị xiềng xích (1859) của Harriet Hosmer, Viện Nghệ thuật Chicago
Ảnh hưởng văn hóa > Truyền thông

Một chương trình truyền hình được gọi là Al-ababid do Đài Truyền hình Syria khởi quay kể về cuộc đời và cái chết của Zenobia trong việc bành trướng đế chế của mình. Chương trình đã và vẫn là một trong những tác phẩm lớn nhất của thể loại phim truyền hình Syria và có những diễn viên xuất sắc nhất từng xuất hiện trên kênh truyền hình Syria.
Trong bộ phim hoạt hình đầu thập niên 1970 Vòng quanh thế giới trong 80 ngày, trong tập 10, hồn ma của Zenobia được mô tả kiểu như đội chiếc mũ sắt màu vàng và áo choàng lụa màu tím, cưỡi con lạc đà trắng.
Trong bộ phim Người Amazon và các Đấu Sĩ (2002), nữ chiến binh gợi cảm Xena trong lịch sử, vừa có đặc điểm của một Zenobia hơi hư cấu; theo đó bà không phải là Nữ hoàng xứ Palmyra ở Syria vào thế kỷ 3, mà là một vị vua của người Amazon vào thế kỷ 1 trước Công nguyên, mang tước vị 'công chúa', người đã che chở cho các nữ hiệp sau khi trốn thoát từ những ông chủ La Mã của họ. Rồi sau Bà lãnh đạo họ chiến đấu chống lại một viên chỉ huy La Mã độc ác và tàn nhẫn, Marcus Crassius (được cho là giống với nhân vật có thực trong lịch sử Marcus Licinius Crassus) - trong trận Greyhaven và là một trong hai người bị giết trong trận chiến hoặc bị bắt và bị quân La Mã xử trảm vì tội mưu phản.
Ảnh hưởng văn hóa > Nhân vật có tên Zenobia

Zenobia đã trở thành tên gọi phổ biến cho các nhân vật nữ quyền quý và ngoại lai trong nhiều tác phẩm khác, bao gồm The Blithedale Romance của Nathaniel Hawthorne, Joy in the Morning của P.G. Wodehouse, Rites of Passage của William Golding, Stranger in a Strange Land của Heinlein, Zenobia của nhà văn siêu hiện thực Gellu Naum và loạt truyện Conan của Robert E. Howard, "Fletcher and Zenobia" của Edward Gorey và Zenobia/Zeena trong cuốn tiểu thuyết Ethan Frome của Edith Wharton.
Trong Deathtrap của Ira Levin, nhân vật chính Sidney Bruhl đã đặt tên cho máy đánh chữ mà ông viết vở kịch kinh dị của mình là "Zenobia". Trong bộ game cổ điển Dungeons and Dragons module B4: The Lost City, cái tên Zenobia được đặt cho một nữ hoàng lịch sử.
Bà còn là một yêu tinh Valkyrie trong loạt truyện tranh Ragnarok và là tên của một con tàu chở khách trong trò chơi điện tử Resident Evil: Revelations. Đóng vai trò như là bối cảnh chính yếu của tựa game. Zenobia cũng là tên của lục địa chính của loạt game Ogre Battle và một trong những kẻ thù "Bất tử" của Cie'th trong Final Fantasy XIII.
Chú thích

1 2 3  Stoneman, 1995,p. 2.
1 2  Teixidor, Javier (2005). A journey to Palmyra: collected essays to remember. Brill. tr. 218. ISBN 978-90-04-12418-9.
↑  Teixidor, Javier (2005). A journey to Palmyra: collected essays to remember. Brill. tr. 201. ISBN 978-90-04-12418-9.
1 2 3 4 5 6 7  Ball, p. 78.
↑  Sue M. Sefscik. “Zenobia”. Women's History. Bản gốc lưu trữ ngày 22 tháng 4 năm 2021. Truy cập ngày 1 tháng 4 năm 2008.
↑  Choueiri, 2000, p. 35.
↑  Teixidor, Javier (2005). A journey to Palmyra: collected essays to remember. Brill. tr. 213. ISBN 978-90-04-12418-9.
↑  Ball, Warwick. "Rome in the East" (Routledge, 2000).
Tượng Zenobia bị xiềng xích của Harriet Hosmer.
Các thế lực ở Địa Trung Hải vào năm 271.
Đế quốc Palmyra dưới thời Zenobia được hiển thị màu vàng
Bức tranh của Giovanni Battista Tiepolo, Aurelianus ca khúc khải hoàn, 1717, Museo del Prado.
Nữ hoàng Zenobia đứng nhìn Palmyra lần cuối,
tranh của Herbert Gustave Schmalz. Lần đầu trong triển lãm, Phòng tranh phía Nam Úc, Adelaide.
Don Pramudwinai

Don Pramudwinai (tiếng Thái: ดอน ปรมัตถ์วินัย, RTGS: Don Poramatwinai, IPA: [dɔːn pɔː.rá.mát.wí.naj]; sinh ngày 25 tháng 1 năm 1950) là một nhà ngoại giao Thái Lan. Ông từng là Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Thái Lan.
Giáo dục

Pramudwinai theo học Trường Trung học Suankularb Wittayalai. Ông nhận được bằng B.A. về khoa học chính trị và bằng M.A. về quan hệ quốc tế từ Đại học California tại Los Angeles. Ông cũng nhận được bằng M.A. về quan hệ quốc tế từ Trường Luật và Ngoại giao Fletcher tại Đại học Tufts.
Sự nghiệp

Pramudwinai gia nhập Bộ Ngoại giao Thái Lan năm 1974. Năm 1992, ông được bổ nhiệm làm Vụ trưởng Vụ Các vấn đề Đông Á. Từ năm 1994 đến năm 1998, ông được bổ nhiệm làm Đại sứ Thái Lan tại Thụy Sĩ, Thành Vatican và Liechtenstein. Từ năm 1999 đến năm 2000, ông đảm nhiệm vai trò người phát ngôn Bộ Ngoại giao. Từ năm 2000 đến năm 2004, ông là Đại sứ Thái Lan tại Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên và Mông Cổ. Từ năm 2004 đến năm 2007, ông là Đại sứ Thái Lan tại Liên minh châu Âu. Từ năm 2007 đến năm 2009, ông là đại diện thường trực Thái Lan tại Liên Hợp Quốc. Từ năm 2009 đến năm 2010, ông là Đại sứ Thái Lan tại Hoa Kỳ. Năm 2014, ông được bổ nhiệm làm Thứ trưởng Bộ Ngoại giao và năm 2015 được bổ nhiệm giữ chức vụ Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Thái Lan.
Ngoại trưởng Mỹ Rex Tillerson đứng chụp ảnh với Ngoại trưởng Thái Lan Pramudwinai trước cuộc họp của họ ở Washington
Hyalobathra

| Hyalobathra |
| --- | --- |

Phân loại khoa học 
Vực:: Eukaryota
Giới:: Animalia
Ngành:: Arthropoda
Lớp:: Insecta
Bộ:: Lepidoptera
Họ:: Crambidae
Tông:: Portentomorphini
Chi:: Hyalobathra Meyrick, 1885

Các đồng nghĩa
 Leucocraspeda Warren, 1890  Isocentris Meyrick, 1887
Hyalobathra là một chi bướm đêm thuộc họ Crambidae.
Các loài

Hyalobathra aequalis (Lederer, 1863)
Hyalobathra archeleuca Meyrick, 1885
Hyalobathra barnsalis (Viette, 1957)
Hyalobathra coenostolalis (Snellen, 1890)
Hyalobathra crenulata Sutrisno & Horak, 2003
Hyalobathra dialychna Meyrick, 1894
Hyalobathra dictatrix Meyrick, 1934
Hyalobathra illectalis (Walker, 1859)
Hyalobathra inflammata Hampson, 1913
Hyalobathra intermedialis Caradja, 1939
Hyalobathra micralis Caradja, 1932
Hyalobathra minialis (Warren, 1895)
Hyalobathra miniosalis (Guenée, 1854)
Hyalobathra opheltesalis (Walker, 1859)
Hyalobathra paupellalis (Lederer, 1863)
Hyalobathra phoenicozona (Hampson, 1896)
Hyalobathra porphyroxantha (Meyrick, 1936)
Hyalobathra undulinea (Hampson, 1891)
Hyalobathra unicolor (Warren, 1895)
Hyalobathra variabilis J. F. G. Clarke, 1971
Hyalobathra wilderi Tams, 1935
Former species

Hyalobathra charopalis Swinhoe, 1907
Hyalobathra filalis (Guenée, 1854)
Hyalobathra metallogramma Meyrick, 1934
Hyalobathra retinalis (Saalmüller, 1880)
Hyalobathra rubralis Swinhoe, 1906
Hyalobathra seychellalis (T. B. Fletcher, 1910)
Hyalobathra veroniqueae Guillermet, 1996
Chú thích

↑  Nuss, M.;  và đồng nghiệp (2003–2011). “GlobIZ search”. Global Information System on Pyraloidea. Truy cập ngày 11 tháng 10 năm 2011.
Fisibach

| Fisibach |
| --- | --- |

  Huy hiệu

FisibachXem bản đồ Thụy SĩFisibachXem bản đồ Bang Aargau
Quốc gia: Thụy Sĩ
Bang: Aargau
Huyện: Zurzach
Diện tích
 • Tổng cộng: 5,77 km2 (223 mi2)
Độ cao: 378 m (1,240 ft)
Dân số (2017-12-31)
 • Tổng cộng: 478
 • Mật độ: 0,83/km2 (2,1/mi2)
Mã bưu chính: 5467
Mã SFOS: 043
Giáp với: Bachs (ZH), Hohentengen am Hochrhein (DE-BW), Kaiserstuhl, Oberweningen (ZH), Rümikon, Siglistorf, Weiach (ZH), Wislikofen
Website: www.fisibach.ch   
Fisibach là một đô thị ở huyện Zurzach, bang Aargau, Thụy Sĩ.
Fisibach
Donatella Versace

| Donatella Versace |
| --- | --- |

Thông tin cá nhân
Sinh: 
Ngày sinh: 2 tháng 5, 1955
Nơi sinh: Reggio Calabria
 
Nơi cư trú: Milano
Giới tính: nữ
Quốc tịch: Ý
Nghề nghiệp: nhà thiết kế, doanh nhân, nhà thiết kế thời trang
Gia đình: 
Anh chị em: Santo Versace, Gianni Versace
Con cái: Allegra Versace
 

Sự nghiệp nghệ thuật
Đào tạo: Đại học Firenze
 
 
Website
https://www.versace.com
Donatella Versace trên Facebook, Instagram, và IMDb
x • t • 
Donatella Francesca Versace (tiếng Ý: [donaˈtɛlla franˈtʃeska verˈsaːtʃe];  sinh ngày 2 tháng 5 năm 1955) là một nhà thiết kế thời trang và nữ doanh nhân người Ý. Cô là giám đốc điều hành hiện tại của Versace, một bộ phận của Capri Holdings. Versace được thành lập bởi anh trai của cô, Gianni Versace, sau khi qua đời vào năm 1997, Donatella được thừa hưởng 20% công ty và trở thành giám đốc điều hành. Versace đã được bán cho Capri Holdings vào năm 2018, mặc dù Donatella vẫn đóng góp.
Cuộc đời khi nhỏ và gia đình

Donatella Versace được sinh ra ở Reggio di Calabria, miền Nam nước Ý, là con út trong gia đình bốn người con. Antonio - cha của cô là một nhân viên bán hàng. Francesca - mẹ cô, là một thợ may. Chị gái của cô, Tina, chết năm 12 tuổi vì nhiễm trùng uốn ván do được điều trị không đúng cách. Anh trai của cô, Santo Versace, là người thừa hưởng 30% gia tài của Gianni Versace và con gái của cô, Allegra Versace, được thừa hưởng 50%.
Sự nghiệp thời trang

Vào giữa những năm 1970, Donatella theo người anh trai của mình, Gianni Versace, theo đuổi thiết kế hàng dệt kim ở Florence, Ý. Cô đã lên kế hoạch làm việc cho anh trai mình trong bộ phận quan hệ công chúng, nhưng cô nghĩ sẽ có giá trị hơn nếu anh mình là một "nhà soạn thảo" và "nhà phê bình". Thông qua sự liên kết với các doanh nghiệp của anh trai, cô "bước" vào thế giới thời trang. Vào thập niên 80, Gianni đã cho ra mắt một loại nước hoa tạo bởi chính cô ấy - Blonde, và tạo nhãn hiệu riêng -Versus, nhãn hiệu mà Gianni đã quảng bá cho cô ấy cho đến khi anh ấy qua đời.
Hồ Nyos

| Hồ Nyos |
| --- | --- |

Địa lý
Khu vực: Tỉnh Tây Bắc
Tọa độ: 06°26′17″B 010°17′56″Đ﻿ / ﻿6,43806°B 10,29889°Đ﻿ / 6.43806; 10.29889
Kiểu hồ: Meromictic lake, Hồ miệng núi lửa
Nguồn cấp nước chính: subaquatic source
Quốc gia lưu vực: Cameroon
Độ dài tối đa: 2,0 km (1,2 mi)
Độ rộng tối đa: 1,2 km (0,75 mi)
Diện tích bề mặt: 1,58 km2 (390 mẫu Anh)
Độ sâu tối đa: 208 m (682 ft)
Dung tích: 0,15 km3 (120.000 acre⋅ft)
Cao độ bề mặt: 1.091 m (3.579 ft)
Hồ Nyos là một hồ miệng núi lửa nằm ở phía Tây Bắc Cameroon, cách Yaoundé về phía Tây Bắc khoảng 315 km (196 mi)  Hồ Nyos là hồ nước sâu ở khu vực núi lửa ngưng hoạt động tại Cánh đồng núi lửa Oku dọc theo tuyến núi lửa hoạt động. Nước hồ có lượng khí CO2 bão hòa rất lớn và là nguyên nhân gây ra hiện tượng phun trào CO2 tại đây năm 1986 gây nên cái chết của 1700 người và 3500 gia súc xung quanh do ngạt thở.
Phòng ngừa thảm hoạ

Khi hồ Nyos bắt đầu tích tụ CO2 lần nữa, Chính phủ Cameroon đã sơ tán toàn bộ các làng trong bán kính 12 km quanh hồ và san phẳng khu vực này để ngăn người dân trở lại cho đến khi tìm ra cách làm cho hồ Nyos trở nên an toàn.
Các nhà khoa học mất 10 năm nữa để tìm ra cách làm cho hồ thoát khí CO2 an toàn trước khi lại có một thảm họa tương tự xảy ra. Họ đã nhất trí kế hoạch thả một ống có đường kính 13 cm xuống độ sâu 182m, ngay trên đáy hồ. Sau đó, khi nước ở đáy hồ được bơm lên đỉnh ống, CO2 thoát ra trên đầu ống, bắn nước và khí lên cao tới 45m. Hiệu ứng ống khói sẽ kích hoạt phản ứng liên tục cho đến khi CO2 bốc hết. Ống đầu tiên được lắp đặt và thử nghiệm năm 1995 và sau khi thấy hoạt động an toàn, các nhà khoa học đã lắp một ống cố định năm 2001.
Năm 2006, chiếc ống vẫn hoạt động và đưa gần 20 triệu mét khối CO2 vào không khí mỗi năm. Trong giai đoạn từ năm 2001 đến 2006, lượng CO2 trong hồ Nyos đã giảm 13%. Các nhà khoa học cho rằng mức giảm này là quá ít. Hồ vẫn chứa một lượng CO2 nhiều hơn lượng đã bốc lên trong thảm họa năm 1986.
Một điều đáng lo nữa là con đập tự nhiên ở phía bắc hồ Nyos đang bị xói mòn và có thể sập trong 5 năm. Nếu đập vỡ, 50 triệu mét khối nước có thể tràn ra từ hồ, nhấn chìm tới 10.000 người khi nó tràn qua các thung lũng bên dưới. Thảm họa vỡ đập mới chỉ là bắt đầu. Khi hồ mất đi một lượng nước lớn như vậy, mực nước có thể giảm tới 40m. Áp lực nước giữ CO2 ở lại đáy hồ sẽ không còn và sẽ lại gây ra một đợt phụt khí CO2 kinh hoàng hơn vụ năm 1986. Cuối cùng, giải pháp mà giới khoa học gấp rút thực hiện  là vừa gia cố đập tự nhiên bằng bê tông vừa lắp thêm 4 ống hút nữa để giảm lượng CO2 về mức an toàn.
Gioan Maria Vũ Tất

| Giám mục   Gioan Maria Vũ Tất   |
| --- | --- |
Giám mục chính tòa Giáo phận Hưng Hoá   (2011 – 2020)   
Giáo hội: Công giáo Rôma
Chức vụ chính yếu 
Giám mục chính tòa Hưng Hóa
Giáo tỉnh: Giáo tỉnh Hà Nội
Tòa: Giáo phận Hưng Hoá
Bổ nhiệm: Ngày 1 tháng 3 năm 2011
Tựu nhiệm: Ngày 22 tháng 3 năm 2011
Hết nhiệm: Ngày 29 tháng 8 năm 2020
Tiền nhiệm: Antôn Vũ Huy Chương
Kế nhiệm: Đa Minh Hoàng Minh Tiến
 
Giám mục phụ tá Hưng Hóa
Giáo tỉnh: Giáo tỉnh Hà Nội
Giáo phận: Giáo phận Hưng Hoá
Tòa: Hiệu toà Thisiduo
Bổ nhiệm: Ngày 29 tháng 3 năm 2010
Tựu nhiệm: Ngày 15 tháng 6 năm 2010
Hết nhiệm: Ngày 1 tháng 3 năm 2011
Tiền nhiệm: Tiên khởi
Kế nhiệm: Anphong Nguyễn Hữu Long
 
Các chức khác: Giám mục hiệu toà Thisiduo   (2010 – 2011)
Truyền chức 
Thụ phong: Ngày 1 tháng 4 năm 1987
Tấn phong: Ngày 15 tháng 6 năm 2010
Thông tin cá nhân
Tên khai sinh: Vũ Tất
Sinh: 10 tháng 3, 1944 (80 tuổi) Bến Thôn, Dị Nậu, Thạch Thất, Sơn Tây (nay Hà Nội), Liên Bang Đông Dương
Hệ phái: Công giáo
Alma mater: Tiểu chủng viện Thánh Giuse ở Sơn Lộc, Sơn Tây (1955 – 1962)  Học Triết và Thần học (1977 – 1987)
Khẩu hiệu: "Sự thật trong yêu thương"
| Cách xưng hô với Gioan Maria Vũ Tất |
| --- | --- |

Danh hiệu: Đức Giám mục
Trang trọng: Đức Giám mục, Đức Cha
Thân mật: Cha
Khẩu hiệu: Veritatem facientes in caritate
Tòa: Giáo phận Hưng Hoá
Gioan Maria Vũ Tất (sinh 1944) là một Giám mục của Giáo hội Công giáo Rôma tại Việt Nam. Ông từng đảm nhận vai trò Giám mục phụ tá Giáo phận Hưng Hóa từ năm 2010 đến năm 2011 và Giám mục chính tòa giáo phận này từ năm 2011 cho đến khi hồi hưu năm 2020. Khẩu hiệu Giám mục của ông là " Sự thật trong yêu thương".
Thân thế và tu tập

Gioan Maria Vũ Tất sinh ngày 10 tháng 3 năm 1944 tại làng Bến Thôn, xã Dị Nậu, huyện Thạch Thất, tỉnh Sơn Tây (nay thuộc thành phố Hà Nội), thuộc giáo phận Hưng Hoá. Ông là em trong nội tộc của Giám mục Antôn Vũ Huy Chương.
Từ năm 1955 đến năm 1962, Vũ Tất tu học tại tiểu chủng viện Thánh Giuse ở Sơn Lộc, Sơn Tây. Đến năm 1962 ông là giảng viên của tiểu chủng viện Sơn Lộc cho tới năm 1966. Đầu năm 1966, Vũ Tất về quê ở Thạch Thất lao động, đồng thời ông tham gia hướng dẫn các tu sinh có ý muốn tìm hiểu tu tập. Ông làm các công việc này ở quê nhà cho đến năm 1990. Năm 1977 ông được cử đi học Triết học và Thần học với các Giám mục Giuse Phan Thế Hinh (Giáo phận Hưng Hoá) và Giám mục Phaolô Giuse Phạm Đình Tụng (Giáo phận Bắc Ninh). Ông theo học 10 năm cho đến năm 1987.
Linh mục

Sau khi Gioan Maria Vũ Tất hoàn tất các chương trình học và thử thách mục vụ, ông đủ mọi điều kiện để được thụ phong linh mục theo quy định của Giáo hội Công giáo. Suốt nhiều năm liền Tòa giám mục đề nghị chính quyền chấp nhận để tổ chức lễ phong chức linh mục cho Phó tế Vũ Tất, nhưng đều không được chính quyền đồng ý. Hồng y Phaolô Giuse Phạm Đình Tụng, lúc ấy là đang là giám mục Giáo phận Bắc Ninh đã quyết định thụ phong linh mục chui" cho thầy Gioan Maria Vũ Tất vào ngày 1 tháng 4 năm 1987. Thánh lễ thụ phong linh mục cho Gioan Maria Vũ Tất được tổ chức trong một căn phòng tại toà giám mục Bắc Ninh mà không cần sự chấp nhận của chính quyền.
Trước khi lễ thụ phong diễn ra một ngày, Gioan Maria Vũ Tất phải giả làm một người bán rau. Ông đi xe đạp vượt con đường gần 100 km từ quê nhà ở Thạch Thất ra tới Bắc Ninh để tham dự lễ phong chức linh mục cho mình nhằm tránh bị chính quyền phát hiện.
Sau khi lãnh nhận chức linh mục, Gioan Maria Vũ Tất được cử về mục vụ tại giáo phận Hưng Hoá. Ông đặc trách việc đào tạo các linh mục cho đến năm 1995. Cũng trong thời gian này, có một năm ông đi tu nghiệp tại Đại Chủng viện Thánh Giuse, Hà Nội.
Năm 1995, linh mục Gioan Maria được tòa giám mục cử đi học Giáo luật tại Đại học Urbaniana, Roma. Năm 1997, linh mục Vũ Tất tốt nghiệp cử nhân Giáo luật. Sau khi tốt nghiệp cử nhân tại Rôma, linh mục Vũ Tất được Giám mục cho phép qua Pháp. Tại Paris, linh mục Tất tiếp tục theo học các khóa về mục vụ tại Đại học Công giáo Paris, Pháp.
Năm 1998, linh mục Gioan Maria Vũ Tất về nước. Ông đảm nhận chức trợ tá tại tòa Giám mục Hưng Hoá, kiêm nhiệm phụ trách mục vụ tại tỉnh Lào Cai..
Từ năm 1999 đến năm 2004, linh mục Gioan Maria là giảng viên môn Giáo luật tại đại chủng viện Thánh Giuse, Hà Nội. Đến năm 2003, ông được giám mục giáo phận giao làm chính xứ giáo xứ Bách Lộc, giáo phận Hưng Hoá. Ông thi hành mục vụ ở giáo xứ Bách Lộc bảy năm, cho đến năm 2010. Đầu năm 2005, ông được giao kiêm nhiệm chức phó giám đốc Đại chủng viện Thánh Giuse Hà Nội, phụ trách cơ sở 2 tại Cổ Nhuế, Sở Kiện.
Giám mục

Ngày 29 tháng 3 năm 2010, Giáo hoàng Biển Đức XVI bổ nhiệm linh mục Gioan Maria Vũ Tất làm Giám mục Phụ tá giáo phận Hưng Hoá, giám mục hiệu toà Thisiduo Thánh Lễ Truyền Chức Giám mục phụ tá được tổ chức tại Nhà thờ Chính toà Sơn Lộc, thị xã Sơn Tây, thành phố Hà Nội, hồi 07g30 sáng Thứ Ba, ngày 15 tháng 6 năm 2010. Chủ phong cho tân chức là giám mục Hưng Hóa Antôn Vũ Huy Chương và phụ phong là hai giám mục Phêrô Nguyễn Văn Khảm, giám mục phụ tá Thành phố Hồ Chí Minh và Lôrensô Chu Văn Minh, giám mục phụ tá Hà Nội.
Ngày 1 tháng 3 năm 2011, Giáo hoàng Biển Đức XVI bổ nhiệm giám mục Vũ Tất làm Giám mục chính tòa Giáo phận Hưng Hóa, thế chỗ Giám mục Antôn Vũ Huy Chương được chuyển đi làm Giám mục chính tòa Giáo phận Đà Lạt.
Ngày 22 tháng 3 năm 2011, lúc 10 giờ, Thánh lễ nhậm chức Giám mục chính tòa Giáo phận Hưng Hóa của Giám mục Gioan Maria Vũ Tất được cử hành tại Nhà thờ chính tòa Hưng Hóa.
Ngày 29 tháng 8 năm 2020, Văn phòng Báo chí Tòa Thánh ra thông cáo thông tin việc giáo hoàng đã chấp thuận đơn xin từ nhiệm Giám mục chính tòa Giáo phận Hưng Hóa của Giám mục Vũ Tất. Giáo phận Hưng Hóa trống tòa theo ý Tòa Thánh. Tòa Thánh đồng thời bổ nhiệm Giám mục phụ tá giáo phận Vinh Phêrô Nguyễn Văn Viên làm giám quản Tông Tòa giáo phận Hưng Hóa. Lễ kết thúc nhiệm vụ của Giám mục Tất và khời đầu sứ vụ của giám mục Viên được vào tổ chức ngày 8 tháng 9 năm 2020 tại Nhà thờ chính tòa Sơn Lộc.
Tông truyền

Giám mục Gioan Maria Vũ Tất được tấn phong giám mục năm 2010, thời Giáo hoàng Biển Đức XVI, bởi:
Giám mục Chủ phong: Antôn Vũ Huy Chương, giám mục chính tòa giáo phận Hưng Hóa.
Hai giám mục Phụ phong: Phêrô Nguyễn Văn Khảm, giám mục phụ tá Tổng giáo phận Thành phố Hồ Chí Minh và Lôrensô Chu Văn Minh, giám mục phụ tá Tổng giáo phận Hà Nội.
Giám mục Gioan Maria Vũ Tất là Giám mục Chủ phong cho giám mục:
Năm 2013, giám mục Anphong Nguyễn Hữu Long, hiện đang là giám mục chính tòa Giáo phận Vinh.
Giám mục Gioan Maria Vũ Tất là Giám mục phụ phong Giám mục cho:
Năm 2022, Giám mục Đa Minh Hoàng Minh Tiến, hiện là Giám mục chính tòa Giáo phận Hưng Hóa.
Dưới đây là sơ đồ tính Tông truyền từ giám mục Việt Nam đầu tiên được giám mục ngoại quốc chủ phong cho đến đời Giám mục Vũ Tất.
Tóm tắt chức vụ

| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |

| Tiền nhiệm: Josef Voß | Giám mục Hiệu tòa Thisiduo, Tunisia 2010 – 2011 | Kế nhiệm: Leonardo Ulrich Steiner |

| Tiền nhiệm: Phêrô Maria Nguyễn Huy Quang | Giám mục Phụ tá   Giáo phận Hưng Hóa 2010 – 2011 | Kế nhiệm: Anphongsô Nguyễn Hữu Long |

| Tiền nhiệm: Antôn Vũ Huy Chương | Giám mục chính tòa   Giáo phận Hưng Hóa 2011 – 2020 | Kế nhiệm: Đa Minh Hoàng Minh Tiến |
Giám mục Vũ Tất năm 2010