stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Acinodendron resimum

| Acinodendron resimum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Myrtales
Họ (familia): Melastomataceae
Chi (genus): Acinodendron
Loài (species): A. resimum
Danh pháp hai phần
Acinodendron resimum (Naudin) Kuntze, 1891 
Acinodendron resimum là một loài thực vật có hoa trong họ Mua. Loài này được (Naudin) Kuntze mô tả khoa học đầu tiên năm 1891.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Acinodendron resimum”. Truy cập ngày 10 tháng 6 năm 2013.
Vellozia albiflora

| Vellozia albiflora> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Pandanales
Họ (familia): Velloziaceae
Chi (genus): Vellozia
Loài (species): V. albiflora
Danh pháp hai phần
Vellozia albiflora Pohl, 1828 
Vellozia albiflora là một loài thực vật có hoa trong họ Velloziaceae. Loài này được Pohl miêu tả khoa học đầu tiên năm 1828.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Vellozia albiflora”. Truy cập ngày 20 tháng 7 năm 2013.
Polystroma brunneitrames

| Polystroma brunneitrames> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Polystroma
Loài (species): P. brunneitrames
Danh pháp hai phần
Polystroma brunneitrames Prout, 1916 
Polystroma brunneitrames là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 17 tháng 6 năm 2014.
Trichoxys sulphurifer

| Trichoxys sulphurifer> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Trichoxys
Loài (species): T. sulphurifer
Danh pháp hai phần
Trichoxys sulphurifer (Chevrolat, 1855) 
Trichoxys sulphurifer là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Trường Phổ thông liên cấp Nguyễn Siêu

Về sứ quân nổi dậy thời loạn 12 sứ quân, xem bài Nguyễn Siêu.
| Trường Phổ thông liên cấp Nguyễn Siêu |
| --- | --- |

Địa chỉ

đường Trung Kính, phường Yên Hòa, quận Cầu Giấy, Hà Nội,  Việt Nam
Tọa độ: 21°1′2″B 105°47′24″Đ﻿ / ﻿21,01722°B 105,79°Đ﻿ / 21.01722; 105.79000
Thông tin
Loại: Dân lập
Thành lập: 1991; 33 năm trước (1991)
Sáng lập: Nguyễn Trọng Vĩnh Dương Thị Thịnh
Hiệu trưởng: Nguyễn Thị Lan (tiểu học) Nguyễn Thị Minh Thúy (THCS & THPT)
Nhân viên: 135 (2021)
Giáo viên: 263 (2021)
Cấp: 1-12
Số học sinh: 2600 (2017)
Khuôn viên: 10 000 m²
Màu:      Xanh da trời nhạt
Phương châm: Đặt niềm tin ở Nguyễn Siêu, đồng hành hướng tới tương lai
Website: nguyensieu.edu.vn

Tổ chức và quản lý
Phó hiệu trưởng: Nguyễn Thị Lan (tiểu học) Nguyễn Thị Phúc (tiểu học) Nguyễn Thị Thanh Nhàn (THCS) Lê Nguyên Hương (THPT)
 
Trường Phổ thông liên cấp Nguyễn Siêu (gọi tắt là trường Nguyễn Siêu) là trường dân lập, liên cấp tiểu học, trung học cơ sở và trung học phổ thông và có yếu tố nước ngoài ở Hà Nội. Trường có hai hệ đào tạo là chương trình quốc tế Cambridge và chương trình giáo dục Việt Nam.
Lịch sử > Những năm đầu của trường: 1991 - 2003

Ngày 11 tháng 9 năm 1991, Đại tá Nguyễn Trọng Vĩnh và vợ ông Dương Thị Thịnh sáng lập Trường Trung học cơ sở và Trung học phổ thông Nguyễn Siêu. Ngôi trường mang tên của nhà nghiên cứu văn hóa Việt Nam Nguyễn Văn Siêu. Ông thuê đất và xây năm căn nhà cấp bốn đằng sau trường Trung học cơ sở Thành Công. Năm học 1992-1993 là năm học đầu tiên của cấp trung học trường, khai giảng với 5 lớp bậc trung học cơ sở và phổ thông. Bậc tiểu học của trường được thành lập năm 1993, nằm đằng sau trường Mẫu giáo Thành Công A.
Lịch sử > Chuyển địa điểm trường về Mạc Thái Tổ: 2004 - 2013

Năm 2004, nhà trường đổi tên thành Trường Phổ thông dân lập Nguyễn Siêu, sáp nhập cả hai cấp tiểu học với cấp trung học và chuyển đến địa chỉ trường ngày nay ở đường Trung Kính hoặc đường Mạc Thái Tổ, phường Yên Hòa, quận Cầu Giấy.
Lịch sử > Tổ chức các hệ đào tạo quốc tế và liên kết với các tổ chức ở ngoài nước: 2014 - nay

Vào năm 2014, trường Nguyễn Siêu gia nhập hệ thống các trường Phổ thông Quốc tế  của Đại học Cambridge với mã số trường là VN236, cùng với đó ra mắt chương trình quốc tế Cambridge khóa đầu tiên.
Danh hiệu

Trường Nguyễn Siêu được Nhà nước trao tặng hai Huân chương Lao động hạng Ba và một Huân chương Lao động hạng Nhì do liên tục đạt danh hiệu "Tập thể Lao động Xuất sắc", là trường chuẩn quốc gia mức độ hai, có nhiều thành tích về giảng dạy và học tập và trường đạt năm tiêu chí trường chất lượng cao đầu tiên của Hà Nội.
Chương trình giáo dục của trường

Hiện tại trường có hai hệ đào tạo là chương trình quốc tế Cambridge và chương trình giáo dục Việt Nam.
Quan hệ với các trường và tổ chức

Năm 2018, Đại học Massey ở New Zealand với trường Nguyễn Siêu phát triển và ra mắt chương trình liên thông đại học từ cấp trung học phổ thông ở Việt Nam sang đại học ở New Zealand đầu tiên ở Việt Nam. Năm 2021, trường Nguyễn Siêu hợp tác với Liên hiệp các trường đại học ở Bắc Vương Quốc Anh (NCUK) để học sinh trường Nguyễn Siêu có thể có cơ hội được ưu tiên trong quy trình xét tuyển và học bổng với những học sinh đi du học ở trong các trường đại học nằm trong NCUK.
Các cựu học sinh nổi bật

Đàm Thanh Xuân (khóa 2004)
Phạm Khánh Linh (khóa 2000)
2941 Alden

| Khám phá |
| --- | --- |
Khám phá bởi: Tombaugh, C. W.
Nơi khám phá: Flagstaff (LO)
Ngày phát hiện: 24 tháng 12 năm 1930
Tên định danh
Tên định danh: 2941
Tên định danh thay thế: 1930 YV
Đặc trưng quỹ đạo
Kỷ nguyên 14 tháng 5 năm 2008
Cận điểm quỹ đạo: 1.9600561
Viễn điểm quỹ đạo: 2.3443713
Độ lệch tâm: 0.0892837
Chu kỳ quỹ đạo: 1153.2580662
Độ bất thường trung bình: 196.39915
Độ nghiêng quỹ đạo: 3.24163
Kinh độ điểm mọc: 10.44664
Góc cận điểm: 64.58985
Đặc trưng vật lý
Cấp sao tuyệt đối (H): 13.9
 
2941 Alden (1930 YV) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 24 tháng 12 năm 1930 bởi Tombaugh, C. W. ở Đài thiên văn Lowell. Nó được đặt theo tên his son, Alden
13 tháng 9

Ngày 13 tháng 9 là ngày thứ 256 (257 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 109 ngày trong năm.
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
<< Tháng 9 năm 2024 >>
| CN | T2 | T3 | T4 | T5 | T6 | T7 |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 |  |  |  |  |  |
Sự kiện

335 – Constantinus Đại đế thánh hiến Nhà thờ Mộ Thánh tại Jerusalem.
1541 – Sau ba năm lưu vong, Jean Calvin trở lại Genève nhằm cải cách giáo hội theo các học thuyết mang tên Thần học Calvin.
1229 – Oa Khoát Đài trở thành đại hãn thứ hai của Đế quốc Mông Cổ.
1515 – Vua Pháp Francis I đánh bại người Thụy Sĩ tại trận Marignano (gần Milan), từ đó Thụy Sĩ duy trì vị thế trung lập quốc tế suốt 500 năm sau.
1609 – Henry Hudson đến một sông mà về sau được đặt theo họ của ông - sông Hudson.
1584 – Dinh El Escorial tại Madrid, Tây Ban Nha hoàn thành sau gần 21 năm xây dựng.
1914 – Chiến tranh thế giới thứ nhất: Quân Pháp–Anh phát động tấn công trực diện vào chiến tuyến sông Aisne của quân Đức.
1933 – Elizabeth McCombs trở thành người phụ nữ đầu tiên đắc cử vào Nghị viện New Zealand.
1953 – Nikita Khrushchyov được bổ nhiệm làm Tổng Bí thư của Đảng Cộng sản Liên Xô.
1964 – Lâm Văn Phát và Dương Văn Đức thất bại trong cuộc đảo chính chống Tướng Nguyễn Khánh tại Việt Nam Cộng hòa.
1971 – Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc Lâm Bưu qua đời trong một tai nạn máy bay, ông bị cáo buộc định chạy trốn sau khi ám sát bất thành Mao Trạch Đông.
1985 – NES phát hành Super Mario Bros. tại Nhật Bản , khởi đầu loạt trò chơi platform Super Mario.
1997 – Một chiếc Tu-154 của Không quân Đức và một chiếc C-141 Starlifter của Không quân Hoa Kỳ va chạm giữa không trung gần Namibia, khiến 33 người thiệt mạng.
2006 – Từ điển bách khoa Việt Nam xuất bản tập cuối cùng, chính thức hoàn thành sau 15 năm biên soạn và xuất bản.
2023 – Vụ cháy chung cư mini ở phường Khương Đình, quận Thanh Xuân, Hà Nội.
Sinh

1808 – Nguyễn Phúc Ngọc Cơ, phong hiệu Định Hòa Công chúa, công chúa con vua Gia Long (m. 1856).
1887 – Theodore Roosevelt Jr., chính trị gia người Mỹ (m. 1944)
1913 – Thiếu tướng, giáo sư, viện sĩ Trần Đại Nghĩa, nhà khoa học Việt Nam (m. 1988)
1940 – Y Vũ, nhạc sĩ người Việt Nam
1973 – Fabio Cannavaro, cầu thủ bóng đá người Ý
1987 – G.NA, ca sĩ Hàn Quốc lai Canada
1989 – Thomas Müller, cầu thủ bóng đá người Đức
1993 – Niall Horan, thành viên nhóm nhạc One Direction của Anh
1999 – Choi Yeon-jun, ca sĩ, thành viên nhóm nhạc nam Tomorrow X Together
Mất

1782 – Trịnh Sâm, vị chúa thứ 8 của vương tộc Trịnh cầm quyền ở miền Bắc Đại Việt thời Lê Trung hưng (s. 1739)
1873 – Nguyễn Phúc Miên Ngô, tước phong Quế Sơn Quận công, hoàng tử con vua Minh Mạng (s. 1831).
Những ngày lễ và kỷ niệm

2019: Tết Trung thu
404 TCN

Năm lịchBản mẫu:SHORTDESC:Năm lịch
| --- | --- |
Thiên niên kỷ:: thiên niên kỷ 1 TCN
Thế kỷ::  thế kỷ 6 TCN  thế kỷ 5 TCN   thế kỷ 4 TCN
Thập niên::  thập niên 420 TCN  thập niên 410 TCN  thập niên 400 TCN  thập niên 390 TCN  thập niên 380 TCN
Năm::  407 TCN  406 TCN  405 TCN  404 TCN  403 TCN  402 TCN  401 TCN
| --- | --- |
Lịch Gregory: 404 TCN CDIII TCN
Ab urbe condita: 350
Năm niên hiệu Anh: N/A
Lịch Armenia: N/A
Lịch Assyria: 4347
Lịch Ấn Độ giáo: 
 - Vikram Samvat: −347 – −346
 - Shaka Samvat: N/A
 - Kali Yuga: 2698–2699
Lịch Bahá’í: −2247 – −2246
Lịch Bengal: −996
Lịch Berber: 547
Can Chi: Bính Tý (丙子年) 2293 hoặc 2233     — đến — Đinh Sửu (丁丑年) 2294 hoặc 2234
Lịch Chủ thể: N/A
Lịch Copt: −687 – −686
Lịch Dân Quốc: 2315 trước Dân Quốc 民前2315年
Lịch Do Thái: 3357–3358
Lịch Đông La Mã: 5105–5106
Lịch Ethiopia: −411 – −410
Lịch Holocen: 9597
Lịch Hồi giáo: 1057 BH – 1055 BH
Lịch Igbo: −1403 – −1402
Lịch Iran: 1025 BP – 1024 BP
Lịch Julius: N/A
Lịch Myanma: −1041
Lịch Nhật Bản: N/A
Phật lịch: 141
Dương lịch Thái: 140
Lịch Triều Tiên: 1930
404 TCN là một năm trong lịch La Mã.
Phyllanthus tritepalus

| Phyllanthus tritepalus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Malpighiales
Họ (familia): Phyllanthaceae
Chi (genus): Phyllanthus
Loài (species): P. tritepalus
Danh pháp hai phần
Phyllanthus tritepalus M.Schmid 
Phyllanthus tritepalus là một loài thực vật có hoa trong họ Diệp hạ châu. Loài này được M.Schmid miêu tả khoa học đầu tiên năm 1991.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Phyllanthus tritepalus”. Truy cập ngày 25 tháng 6 năm 2013.
12168 Polko

12168 Polko (tên chỉ định: 5141 T-2) là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Cornelis Johannes van Houten, Ingrid van Houten-Groeneveld, và Tom Gehrels ở Đài thiên văn Palomar ở Quận San Diego, California, ngày 25 tháng 9 năm 1973. Nó được đặt theo tên Norbert Polko, một nhà thiên văn học ở Đài thiên văn Sonneberg.
Tritoniopsis nemorosa

| Tritoniopsis nemorosa> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Iridaceae
Chi (genus): Tritoniopsis
Loài (species): T. nemorosa
Danh pháp hai phần
Tritoniopsis nemorosa (E.Mey. ex Klatt) G.J.Lewis, 1959 
Tritoniopsis nemorosa là một loài thực vật có hoa trong họ Diên vĩ. Loài này được (E.Mey. ex Klatt) G.J.Lewis miêu tả khoa học đầu tiên năm 1959.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Tritoniopsis nemorosa”. Truy cập ngày 25 tháng 6 năm 2013.
4047 Chang'E

| Khám phá |
| --- | --- |
Khám phá bởi: Purple Mountain Obs. ở Nanking
Ngày phát hiện: 8 tháng 10 năm 1964
Đặc trưng quỹ đạo
Kỷ nguyên 27 tháng 10 năm 2007 (JD 2454400.5) TDB
Cận điểm quỹ đạo: 2.0781253 AU
Viễn điểm quỹ đạo: 3.1603729 AU
Bán trục lớn: 2.6192491 AU
Độ lệch tâm: 0.206595
Chu kỳ quỹ đạo: 1548.3303580 d (4.24 a)
Độ bất thường trung bình: 81.21623°
Độ nghiêng quỹ đạo: 3.02192°
Kinh độ điểm mọc: 31.94994°
Góc cận điểm: 310.27099°
Đặc trưng vật lý
Cấp sao tuyệt đối (H): 13.1
 
4047 Chang'E là một tiểu hành tinh vành đai chính bay quanh Mặt Trời với vận tốc quỹ đạo 1548.2718920 ngày (4.24 năm). Nó được phát hiện bởi Đài thiên văn Tử Kim Sơn ở Nam Kinh, Trung Quốc. Nó được phát hiện ngày 8 tháng 10 năm 1964.
Charcas

| Charcas |
| --- | --- |
—  Đô thị  —
 
 
 Vị trí của đô thị trong bang San Luis Potosí
CharcasVị trí ở Mexico
Quốc gia:  Mexico
Bang: San Luis Potosí
Thủ phủ: Charcas
Thủ phủ: Charcas 
Dân số (2005)
 • Tổng cộng: 20.173
Múi giờ: CST (UTC-6)
 • Mùa hè (DST): CDT (UTC-5)
Charcas là một đô thị thuộc bang San Luis Potosí, México. Năm 2005, dân số của đô thị này là 20173 người.
17224 Randoross

| Khám phá |
| --- | --- |
Khám phá bởi: Nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln
Nơi khám phá: Socorro
Ngày phát hiện: 5 tháng 2 năm 2000
Tên định danh
Tên định danh: 17224
Tên định danh thay thế: 2000 CP58
Đặc trưng quỹ đạo
Kỷ nguyên 14 tháng 5 năm 2008
Cận điểm quỹ đạo: 2.0386675
Viễn điểm quỹ đạo: 2.6486717
Độ lệch tâm: 0.1301387
Chu kỳ quỹ đạo: 1310.5180394
Độ bất thường trung bình: 197.71450
Độ nghiêng quỹ đạo: 10.02020
Kinh độ điểm mọc: 106.07420
Góc cận điểm: 328.27694
Đặc trưng vật lý
Cấp sao tuyệt đối (H): 14.5
 
17224 Randoross (2000 CP58) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 5 tháng 2 năm 2000 bởi nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.
Carpha aristata

| Carpha aristata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Poales
Họ (familia): Cyperaceae
Chi (genus): Carpha
Loài (species): C. aristata
Danh pháp hai phần
Carpha aristata Kük., 1939 
Carpha aristata là một loài thực vật có hoa trong họ Cói. Loài này được Kük. mô tả khoa học đầu tiên năm 1939.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Carpha aristata”. Truy cập ngày 11 tháng 6 năm 2013.
294

Năm lịchBản mẫu:SHORTDESC:Năm lịch
| --- | --- |
Thiên niên kỷ:: thiên niên kỷ 1
Thế kỷ::  thế kỷ 2  thế kỷ 3   thế kỷ 4
Thập niên::  thập niên 270  thập niên 280  thập niên 290  thập niên 300  thập niên 310
Năm::  291  292  293  294  295  296  297
Năm 84 là một năm trong lịch Julius.
Sinh

| --- | --- |
Lịch Gregory: 294 CCXCIV
Ab urbe condita: 1047
Năm niên hiệu Anh: N/A
Lịch Armenia: N/A
Lịch Assyria: 5044
Lịch Ấn Độ giáo: 
 - Vikram Samvat: 350–351
 - Shaka Samvat: 216–217
 - Kali Yuga: 3395–3396
Lịch Bahá’í: −1550 – −1549
Lịch Bengal: −299
Lịch Berber: 1244
Can Chi: Quý Sửu (癸丑年) 2990 hoặc 2930     — đến — Giáp Dần (甲寅年) 2991 hoặc 2931
Lịch Chủ thể: N/A
Lịch Copt: 10–11
Lịch Dân Quốc: 1618 trước Dân Quốc 民前1618年
Lịch Do Thái: 4054–4055
Lịch Đông La Mã: 5802–5803
Lịch Ethiopia: 286–287
Lịch Holocen: 10294
Lịch Hồi giáo: 338 BH – 337 BH
Lịch Igbo: −706 – −705
Lịch Iran: 328 BP – 327 BP
Lịch Julius: 294 CCXCIV
Lịch Myanma: −344
Lịch Nhật Bản: N/A
Phật lịch: 838
Dương lịch Thái: 837
Lịch Triều Tiên: 2627
Phytoecia manicata

| Phytoecia manicata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Phytoecia
Loài (species): P. manicata
Danh pháp hai phần
Phytoecia manicata Reiche & Saulcy, 1858 
Phytoecia manicata là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Canthyporus hynesi

| Canthyporus hynesi> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Dytiscidae
Chi (genus): Canthyporus
Loài (species): C. hynesi
Danh pháp hai phần
Canthyporus hynesi Nilsson, 1991 
Canthyporus hynesi là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Nilsson miêu tả khoa học năm 1991.
Chú thích

↑  Hallan, J.  (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Phyllanthus tiebaghiensis

| Phyllanthus tiebaghiensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Malpighiales
Họ (familia): Phyllanthaceae
Chi (genus): Phyllanthus
Loài (species): P. tiebaghiensis
Danh pháp hai phần
Phyllanthus tiebaghiensis M.Schmid 
Phyllanthus tiebaghiensis là một loài thực vật có hoa trong họ Diệp hạ châu. Loài này được M.Schmid miêu tả khoa học đầu tiên năm 1991.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Phyllanthus tiebaghiensis”. Truy cập ngày 25 tháng 6 năm 2013.
Trần Thọ (sử gia)

Đối với những người khác cùng tên, xin xem Trần Thọ (định hướng).
| Trần Thọ 陳壽 |
| --- | --- |
Tên chữ: Thừa Tộ
Thông tin cá nhân
Sinh: 
Ngày sinh: 233
Nơi sinh: Tứ Xuyên
 
Mất: 
Ngày mất: 297
Nơi mất: Lạc Dương
 
Giới tính: nam
Nghề nghiệp: nhà sử học, nhà văn, chính khách
Quốc tịch: Thục Hán, Tây Tấn
Tác phẩm: Tam quốc chí
x • t • 
| Nhị thập tứ sử |
| --- | --- | --- | --- |
| STT | Tên sách | Tác giả | Số quyển |
| 1 | Sử ký | Tư Mã Thiên | 130 |
| 2 | Hán thư | Ban Cố | 100 |
| 3 | Hậu Hán thư | Phạm Diệp | 120 |
| 4 | Tam quốc chí | Trần Thọ | 65 |
| 5 | Tấn thư | Phòng Huyền Linh (chủ biên) | 130 |
| 6 | Tống thư | Thẩm Ước | 100 |
| 7 | Nam Tề thư | Tiêu Tử Hiển | 59 |
| 8 | Lương thư | Diêu Tư Liêm | 56 |
| 9 | Trần thư | Diêu Tư Liêm | 36 |
| 10 | Ngụy thư | Ngụy Thâu | 114 |
| 11 | Bắc Tề thư | Lý Bách Dược | 50 |
| 12 | Chu thư | Lệnh Hồ Đức Phân (chủ biên) | 50 |
| 13 | Tùy thư | Ngụy Trưng (chủ biên) | 85 |
| 14 | Nam sử | Lý Diên Thọ | 80 |
| 15 | Bắc sử | Lý Diên Thọ | 100 |
| 16 | Cựu Đường thư | Lưu Hú (chủ biên) | 200 |
| 17 | Tân Đường thư | Âu Dương Tu, Tống Kỳ | 225 |
| 18 | Cựu Ngũ Đại sử | Tiết Cư Chính (chủ biên) | 150 |
| 19 | Tân Ngũ Đại sử | Âu Dương Tu (chủ biên) | 74 |
| 20 | Tống sử | Thoát Thoát (chủ biên) | 496 |
| 21 | Liêu sử | Thoát Thoát (chủ biên) | 116 |
| 22 | Kim sử | Thoát Thoát (chủ biên) | 135 |
| 23 | Nguyên sử | Tống Liêm (chủ biên) | 210 |
| 24 | Minh sử | Trương Đình Ngọc (chủ biên) | 332 |
| - | Tân Nguyên sử | Kha Thiệu Mân (chủ biên) | 257 |
| - | Thanh sử cảo | Triệu Nhĩ Tốn (chủ biên) | 529 |
Trần Thọ (giản thể: 陈寿, phồn thể: 陳壽, bính âm: Chén Shòu, 233 – 297) tự là Thừa Tộ, nguyên quán ở quận Ba Tây (nay thuộc địa cấp thị Nam Sung tỉnh Tứ Xuyên), trước làm quan cho nhà Thục Hán, sau khi Thục Hán diệt vong sang làm quan cho nhà Tây Tấn, là tác giả của bộ chính sử Tam quốc chí.
Cuộc đời

Trần Thọ thuở nhỏ rất hiếu học, từng bái Tiều Chu làm thầy, sau đó đảm nhiệm chức quan các lệnh sử trong triều đình Thục Hán. Cha Trần Thọ là Trần Thức làm tham quân cho Mã Tốc, Mã Tốc trái lệnh làm mất Nhai Đình bị Gia Cát Lượng xử chém, Trần Thức có liên can nên cũng bị xử tội khôn hình, con Gia Cát Lượng là Gia Cát Chiêm vì thế khinh Thọ. Trần Thọ cũng vì không theo phe cánh của hoạn quan Hoàng Hạo nên thường bị truất biếm. Sau khi Thục Hán diệt vong, Tư không nhà Tấn là Trương Hoa yêu mến tài năng của Trần Thọ, cử hiếu liêm, giao cho chức tá trước tác lang bổ nhiệm làm huyện lệnh Dương Bình.
Trong thời gian này, Trần Thọ biên soạn cuốn Thục tướng Gia Cát Lượng tập dâng lên triều đình, do đó được bãi chức trước tác lang và thăng lên chức trung chính ở quận Dương Bình.
Sau này Trần Thọ làm quan cho nhà Tấn, ông đã dồn hết tâm huyết để biên soạn tác phẩm Tam quốc chí, ghi chép lại lịch sử Trung Quốc thời kỳ Tam quốc, tổng cộng 65 thiên, trở thành một trong 24 bộ chính sử lớn của Trung Quốc.
Biên soạn Tam quốc chí

Bài chi tiết: Tam quốc chí
Khi viết Tam quốc chí, Trần Thọ đã căn cứ vào nhiều sử liệu như Ngụy thư của Vương Thẩm (?-266), Ngụy lược của Ngư Hoạn, Ngô thư của Vi Chiêu. Thục Hán không có chính sử, Trần Thọ phải tự thu thập tư liệu để viết. Theo như Tấn thư ghi lại, thì Tam quốc chí ra đời được đánh giá rất cao, đương thời Hạ Hầu Trạm biên soạn cuốn Ngụy thư khi xem Tam quốc chí của Trần Thọ thấy không bằng được liền tự tiêu hủy tác phẩm của mình. Lưu Hiệp, người thời Lương (Nam-Bắc triều) trong cuốn Văn tâm điêu long, mục Sử truyện chép rằng: "Duy Trần Thọ tam chí, văn chất biện hiệp, Tuân, Trương tỷ chi ư Thiên, Cố, phi vọng dự dã" (Tam quốc chí của Trần Thọ thấm nhuần chất văn, như Tuân, Trương so sánh với Thiên, Cố, chẳng phải khen quá lời).
Tam quốc chí của Trần Thọ không chỉ khái quát tình hình chính trị, kinh tế, quân sự thời Tam quốc mà còn đề cập đến nhiều nhân vật xuất sắc trong các lĩnh vực văn học, nghệ thuật, kỹ thuật..., đồng thời ghi chép về một số dân tộc thiểu số và các nước láng giềng của Trung Quốc (như Nhật Bản, Triều Tiên).
Tính trung lập của Trần Thọ khi viết sử cũng có nhiều ý kiến phê bình khác nhau. Theo như Tấn thư chép lại, thì Trần Thọ từng nói với con của Đinh Nghi, Đinh Hạo - hai người có tiếng ở nước Ngụy - rằng: "Khả mịch thiên hộc mễ kiến dữ, đương vị tôn công tác giai truyện" (Nếu tìm cho ta được nghìn hộc lương, ta sẽ vì tôn phụ mà viết truyện cho hay). Kết quả bị từ chối, Trần Thọ cũng không viết truyện về hai người họ Đinh nữa.
Nhà nghiên cứu lịch sử Dịch Trung Thiên cho rằng Trần Thọ nghiêm cẩn trong truy xét, khoảng cách thời gian lại không dài (là người đương thời), nên tin tưởng được. Có điều, chính vì thái độ nghiêm cẩn đó, Trần Thọ đã lược bỏ khá nhiều tài liệu thời đó, nên Tam quốc chí tương đối giản lược. Thế mới có sự chú thích của Bùi Tùng Chi. Chi đã bổ sung một lượng lớn tài liệu, gồm những phần Trần Thọ đã lược bỏ hoặc không thấy, có phần phân tích thêm. Bùi Tùng Chi là người nghiêm túc, có thể tin tưởng vào những lời chú dẫn của ông. “Chí” của Trần Thọ và “Chú” của Bùi Tùng Chi là hai căn cứ của cái gọi là “chính thuyết”. Đương nhiên có thể tham khảo các sách sử khác, nhưng nếu có mâu thuẫn thì “vào trước là chủ” nên dựa vào “Trần chí, Bùi chú” là tốt nhất.
Ngoài ra cũng có lời phê bình cho rằng cha của Trần Thọ (có sách ghi là Trần Thức) do Thức bị Gia Cát Lượng xử tội cạo tóc vì bê trễ việc quân, nên trong quyển 35 Tam quốc chí Gia Cát Lượng truyện, Trần Thọ cố ý đánh giá hạ thấp Gia Cát Lượng là "không đủ tài mưu lược" trong quân sự. Nhận xét này bị coi là thiếu khách quan, có thể là dùng việc công để báo thù riêng, dù Trần Thọ cũng có ca ngợi Gia Cát Lượng là "thực là người hiền tài đại độ trong điều hành chánh sự, có thể nói ví như Quản Trọng và Tiêu Hà cũng chẳng thể hơn". Lời phê bình này được nhắc tới trong Tấn thư - Trần Thọ liệt truyện, cuốn chính sử về nhà Tấn được biên soạn đầu thời nhà Đường.
Tác phẩm

Ngoài Tam quốc chí ông còn soạn Cổ quốc chí gồm 50 thiên và Ích Đô kì cựu truyện gồm 10 thiên.
Đánh giá

| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Khanh ắt lấy tài học mà thành danh, nay bị tổn thất cũng không phải là bất hạnh. Phải nên cẩn thận hơn | ” |
— Tiều Chu
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Người đương thời khen là giỏi kể chuyện, có tài viết sử | ” |
— Phòng Huyền Linh
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Tấn thư cũng giao luôn cho ông | ” |
— Trương Hoa