stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
NATO
Quan hệ Nga-NATO

Theo NATO, trong hơn hai thập kỷ, NATO đã cố gắng xây dựng quan hệ đối tác với Nga, đối thoại và hợp tác với Nga trong các lĩnh vực hai bên cùng có lợi. Tuy nhiên quan hệ này bị rạn nứt khi NATO cáo buộc Nga can thiệp quân sự vào Ukraina nhưng NATO vẫn giữ các kênh đối thoại chính trị và quân sự với Nga. NATO tiếp tục quan tâm đến các hoạt động quân sự của Nga sau sự kiện Ukraina. Về phần mình, Nga cũng cáo buộc khủng hoảng tại Ukraina năm 2014 là do NATO gây ra khi không giữ vững các cam kết trước đó với Nga cũng như đã tiến hành lật đổ chính quyền hợp pháp tại đây bằng đảo chính. Trên thực tế, Nga và NATO luôn tồn tại rất nhiều bất đồng.
Theo Học thuyết quân sự Liên bang Nga, Lực lượng Vũ trang Liên bang Nga được tổ chức theo nguyên tắc phòng thủ, không đe dọa sử dụng vũ lực và ngăn chặn xung đột nhằm bảo vệ hòa bình và các lợi ích quốc gia của Nga, các đồng minh (bao gồm các lợi ích của công dân, xã hội và nhà nước) khi các biện pháp chính trị, kinh tế, ngoại giao, pháp lý và các biện pháp phi bạo lực khác không có tác dụng. Trong Học thuyết quân sự, Nga coi việc NATO sử dụng năng lực tiềm tàng của mình để vi phạm luật pháp quốc tế thông qua quá trình bành trướng là một mối đe dọa quân sự đối với Nga ngang hàng với các nguy cơ về gây mất ổn định nội bộ của các quốc gia, khu vực, thế giới; triển khai quân đột xuất ở các quốc gia có biên giới tiếp giáp với Nga hoặc biên giới tiếp giáp với đồng minh của Nga; các hệ thống phòng thủ và tấn công gây mất cân bằng hạt nhân chiến lược toàn cầu; sự phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt; sử dụng lực lượng vũ trang không theo luật pháp quốc tế và hiến chương Liên Hợp Quốc; thành lập những chính phủ chống Nga và đồng minh mà không thông qua bầu cử hợp pháp tại các quốc gia láng giềng của Nga và đồng minh; chủ nghĩa khủng bố và lợi dụng chống khủng bố để gây phương hại cho Nga và đồng minh...Chính sách đối ngoại của Nga với NATO là đối thoại trên cơ sở bình đẳng, tôn trọng lẫn nhau nhằm xây dựng nền an ninh với nền tảng không liên kết và có tính tập thể (collective non-aligned), Nga và NATO cùng nhau củng cố vai trò của Tổ chức An ninh và Hợp tác Châu Âu (OSCE).
Quan hệ Nga-NATO > Chính sách Đông tiến của NATO và sự lo ngại của Nga

Chính sách kết nạp các thành viên cũ trong khối Xã hội chủ nghĩa tại Đông Âu và các nước thuộc không gian hậu Xô viết bị Nga lên án là hành động vi phạm Hiệp ước Các Lực lượng Vũ trang Thông thường ở châu Âu (CFE) khi Hiệp định này nghiêm cấm các thành viên cũ trong khối Xã hội chủ nghĩa tại Đông Âu và các nước thuộc không gian hậu Xô viết gia nhập NATO. Bên cạnh đó Nga cũng cáo buộc NATO không giữ đúng cam kết về duy trì mức trần về số lượng vũ khí thông thường. Việc NATO mở rộng về phía Đông là một trong các nguyên nhân gây ra cuộc khủng hoảng chính trị tại Ukraina. Về cơ bản, NATO mở rộng về phía Đông đã tái khẳng định địa vị lãnh đạo toàn cầu của Mỹ, không gian an ninh và không gian sinh tồn của Nga dần bị thu hẹp, bố cục an ninh địa chính trị của châu Âu thay đổi đáng kể.
Hoa Kỳ chủ trương duy trì NATO và thúc đẩy chính sách Đông tiến của NATO, biến đây trở thành lý do để NATO tồn tại sau Chiến tranh Lạnh. Nga tuy thừa kế vị thế pháp lý của Liên Xô nhưng không thể hùng mạnh một cách toàn diện như Liên Xô trước kia. Tuy nhiên, Nga vẫn là một cường quốc ở châu Âu và chính sách Đông tiến của NATO là để kiềm chế Nga.
Sau khi Chiến tranh Lạnh kết thúc, NATO tiến hành 3 đợt Đông tiến. Ngay trong lần mở rộng đầu tiên, biên giới NATO đã được mở về phía Đông thêm 900 km, quân số tăng thêm 13 Sư đoàn, tiếp nhận toàn bộ vũ khí-khí tài các thành viên mới và Đông Đức. Điều này khiến cho cán cân Nga-NATO mất cân bằng nghiêm trọng. Tổng quân số NATO gần 5 triệu quân (chưa tính quân số của Hoa Kỳ và các nước ngoài châu Âu), trong khi đó Nga có 3,2 triệu. ngày 27/5/1997 đã ký kết "Văn kiện cơ bản về quan hệ, hợp tác và an ninh giữa Nga với NATO". Trong văn kiện, NATO cam kết sẽ để Nga có quyền phát ngôn ở mức độ nhất định đối với các sự vụ của NATO. Hơn nữa NATO bảo đảm không bố trí vũ khí hạt nhân trong lãnh thổ các nước thành viên mới..
Chính sách Đông tiến đã xâm phạm đến sân sau của Nga và đe dọa đến lợi ích chiến lược cốt lõi của nước này, một điều mà Tổng thống Nga Vladimir Putin đã nhấn mạnh và lặp lại nhiều lần. Tổng thống Boris Yeltsin đã nói: "Đây là dấu hiệu đầu tiên về điều có thể xảy ra khi NATO tiến gần đến biên giới của Liên bang Nga. ... Ngọn lửa chiến tranh có thể bùng cháy và trải khắp châu Âu" khi NATO mở rộng lần thứ nhất sau chiến tranh Lạnh. Ngoại trưởng Nga Lavrov đã công bố các tài liệu chứng minh rằng NATO từng hứa với Liên Xô và Nga rằng NATO không bao giờ mở rộng về phía Đông.
Quan hệ Nga-NATO > Hệ thống phòng thủ tên lửa của NATO tại Đông Âu và sự lo ngại của Nga

Bên cạnh chính sách Đông tiến, hệ thống phòng thủ tên lửa của NATO tại Đông Âu cũng bị Nga coi là một trong những mối đe dọa khác. Mặc dù NATO tuyên bố hệ thống này làm nhằm chống lại các mối đe dọa từ Iran nhưng Nga cho rằng sự thiếu cân bằng trong việc triển khai lực lượng giữa Đông Âu-Địa Trung Hải là minh chứng cho sự bao vây Nga. Bên cạnh đó, việc Iran không có khả năng tấn công châu Âu nên thực tế hệ thống này là để kiềm chế Nga. Năm 2001, Chính quyền của Tổng thống Mỹ G. W. Bush đã đơn phương tuyên bố rút khỏi Hiệp ước chống tên lửa đạn đạo (ABM), mà Mỹ và Liên Xô đã ký kết năm 1972 để xây dựng hệ thống này khiến Nga cực kỳ lo ngại khi Hiệp ước này là nền tảng để hai bên duy trì thế cân bằng lực lượng..
Để đáp trả, Nga đã lên kế hoạch việc nâng cấp khả năng tấn công bằng tên lửa của mình, trong đó có kế hoạch triển khai tên lửa đạn đạo chiến thuật 9K720 Iskander tại Kaliningrad, Krashnodar (Nga) và Belarus.
Ngày 13/05/2015, Nga đã phản ứng gay gắt khi Hoa Kỳ đưa hệ thống phòng thủ tên lửa ở Đông Âu chính thức đi vào hoạt động. Hệ thống này trị giá 800 triệu USD. Ngoài ra Nga cũng thành lập 3 sư đoàn mới tại miền Tây nước này để làm đối trọng với NATO
Phát ngôn viên điện Kremlin Dmitri S. Peskov nói rằng: "Ngay từ đầu, các chuyên gia quân sự của Nga đã bị thuyết phục rằng hệ thống tên lửa này tạo ra một mối đe dọa lớn với Liên bang Nga"
NATO và kế hoạch thành lập quân đội riêng của Liên minh châu Âu

Hiện tại, để khắc phục những nhược điểm của NATO cũng như để độc lập hơn với Hoa Kỳ trong chính sách đối ngoại và phòng thủ, Liên minh châu Âu đã đưa ra đề xuất thành lập một quân đội riêng của các nước trong khối. Cả ông Jean-Claude Juncker – Chủ tịch Ủy ban châu Âu – lẫn bà Federica Mogherini – Cao ủy Liên minh Châu Âu về Đối ngoại (tương đương Ngoại trưởng của khối) đều ủng hộ kế hoạch này. Tiến trình này trước đây bị Anh phản đối do lo ngại lực lượng vũ trang này sẽ cạnh tranh với NATO. Theo Anh, kế hoạch này sẽ làm hỏng chính sách phòng thủ của EU. Tuy nhiên, từ sau khi Anh rời EU, kế hoạch này lại được nối lại. Việc thành lập lực lượng vũ trang riêng của EU rất được Đức, Pháp, hai nước chủ chốt trong khối, ủng hộ. Về phía Hoa Kỳ, việc thành lập quân quân đội EU sẽ khiến nước này giảm bớt chi phí dành cho các nước đồng minh ở châu Âu thông qua NATO, không phải can thiệp vào những công việc của riêng châu Âu, nhưng ít có ảnh hưởng tới lợi ích của Hoa Kỳ như những sự việc ở Balkan. Việc bà Mogherini tuyên bố quân đội EU sẽ làm việc độc lập với NATO đã làm gia tăng lo ngại rằng quân đội EU sẽ thay thế vai trò của NATO ở châu Âu. Hungary, Italia và Séc đều ủng hộ kế hoạch này. Tờ Người Bảo vệ của Anh cho rằng Hoa Kỳ sẽ ủng hộ việc thành lập quân đội này nếu nó giải quyết được vấn đề "năng lực quân sự các nước châu Âu ngày càng xuống dốc". Tờ báo này cũng nhấn mạnh rằng hiện tại châu Âu không thiếu một quân đội mà thiếu một cam kết về phòng thủ giữa các nước Châu Âu và xuyên Đại Tây Dương. Ngày 22 tháng 11 năm 2016, Liên minh châu Âu đã đưa ra cam kết quân đội riêng của khối sẽ đi vào hoạt động vào năm 2017. Theo ông Sergey Rastoltsev thuộc Viện Kinh tế Thế giới và Quan hệ Quốc tế Primakov, thuộc Học viện Khoa học Liên bang Nga, quân đội EU có thể khiến quan hệ chính trị-quân sự giữa Nga–EU thêm căng thẳng nhưng trong trường hợp quan hệ Nga–EU được cải thiện, quân đội EU cũng có thể tạo ra nhiều cơ hội hợp tác hơn giữa Nga–EU nếu so với vai trò của NATO do NATO vốn dĩ là một vết tích từ thời Chiến tranh Lạnh và do sự ảnh hưởng của Hoa Kỳ lên quan hệ Nga–EU cũng sẽ bị giảm bớt khi quân đội này không có Hoa Kỳ tham gia như NATO.
Chú thích

↑  “The Official motto of NATO”. NATO (bằng tiếng Anh). ngày 20 tháng 1 năm 2011. Truy cập ngày 8 tháng 8 năm 2013.
↑  "English and French shall be the official languages for the entire North Atlantic Treaty Organization.", Final Communiqué following the meeting of the North Atlantic Council on 17 tháng 9 năm 1949. "(..)the English and French texts [of the Treaty] are equally authentic(...)"The North Atlantic Treaty, Article 14
↑  Albania, Croatia join NATO military alliance, AFP, 1 tháng 4 năm 2009
↑  “Bắc Macedonia gia nhập NATO”. Báo Đồng Nai. Truy cập ngày 12 tháng 1 năm 2022.
↑  Pedaliu 2003, p. 97.
↑  “A short history of NATO”. NATO. Truy cập ngày 26 tháng 3 năm 2017.
↑  Boulevard Leopold III-laan, B-1110 BRUSSELS, which is in Haren, part of the City of Brussels. “NATO homepage”. Truy cập ngày 7 tháng 3 năm 2006.
↑  “The SIPRI Military Expenditure Database”. Milexdata.sipri.org. Bản gốc lưu trữ ngày 28 tháng 3 năm 2010. Truy cập ngày 22 tháng 8 năm 2010.
↑  Erlanger, Steven (ngày 26 tháng 3 năm 2014). “Europe Begins to Rethink Cuts to Military Spending”. nytimes.com. Truy cập ngày 3 tháng 4 năm 2014. Last year, only a handful of NATO countries met the target, according to NATO figures, including the United States, at 4.1 percent, and Britain, at 2.4 percent.
↑  Relations with Russia, NATO Website
↑  Why the Ukraine Crisis Is the West’s Fault | Foreign Affairs
↑  “Bản sao đã lưu trữ” (PDF). Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 31 tháng 1 năm 2017. Truy cập ngày 19 tháng 1 năm 2017.
1 2  #207 - Tại sao cuộc khủng hoảng Ukraine là do lỗi của phương TâyNghiên cứu quốc tế
1 2 3  “NATO mở rộng về phía Đông từ cuộc khủng hoảng Ukraine”. Bản gốc lưu trữ ngày 19 tháng 3 năm 2016. Truy cập ngày 11 tháng 5 năm 2016.
↑  Putin: 2 gọng kìm của NATO mưu bóp nghẹt nước Nga
↑  Nga Mỹ và cuộc chạy đua lá chắn tên lửa tại châu Âu
↑  Mỹ đưa hệ thống phòng thủ tên lửa châu Âu vào hoạt động: Nga phản ứng gay gắt
↑  Hệ thống phòng thủ tên lửa của Mỹ tại châu Âu - nhân tố gây mất ổn định khu vực và thế giới - Tạp chí Quốc phòng toàn dân
↑  “Nga dọa triển khai tên lửa chiến thuật tại Belarus”. Thông tấn xã Việt Nam. Truy cập 6 tháng 9 năm 2024.
↑  Nga thành lập 3 sư đoàn mới, đối trọng với NATO | Báo Giao thông
↑  Russia Calls New U.S. Missile Defense System a ‘Direct Threat’ - The New York Times
↑  “Federica Mogherini”. Truy cập 6 tháng 9 năm 2024.
↑  http://www.reuters.com/article/us-eu-defence-idUSKCN11X00G
↑  The European Union Wants an Army of Its Own | VICE News
↑  Should the European Union Have Its Own Army?
↑  Europe forges ahead with plans for 'EU army'
↑  Is there a secret plan to create an EU army? | Politics | The Guardian
↑  European Union Confirm EU Army Will Launch In 2017 - Your News Wire
↑  “The pros and cons of a European Army | Russia Direct”. Bản gốc lưu trữ ngày 1 tháng 12 năm 2016. Truy cập ngày 30 tháng 11 năm 2016.
Tây Đức gia nhập NATO vào năm 1955, dẫn đến sự hình thành Hiệp ước Warsaw, đối thủ của NATO trong Chiến tranh Lạnh.
Bộ chỉ huy đồng minh châu Âu
Charmbracelet

Charmbracelet là album phòng thu thứ 9 của ca sĩ người Mỹ Mariah Carey, phát hành vào ngày 3 tháng 12 năm 2002 bởi MonarC Entertainment và Island Records. Album là sản phẩm đầu tiên của Carey kể từ sau thất bại về mặt chuyên môn lẫn thương mại của bộ phim Glitter (2001) và album nhạc phim đi kèm. Các nhà phê bình đã mô tả Charmbracelet là một trong những album cá nhân nhất của cô, sau Butterfly (1997), Trong suốt dự án, Carey đã hợp tác với nhiều nhạc sĩ và nhà sản xuất, bao gồm Jermaine Dupri, Jimmy Jam & Terry Lewis, 7 Aurelius và Dre & Vidal. Khác với Glitter mang những giai điệu từ thập niên 1980, Charmbracelet có nhiều âm thanh soft rock/pop rock hơn. Cam'ron, Jay-Z và Freeway cũng tham gia góp giọng trong album.
Các nhà phê bình có những đánh giá khác nhau về Charmbracelet. Một số người cho rằng các bài hát đều tốt, nhưng không bài nào trong số đó đủ để thành hit, trong khi giọng hát của Carey cũng bị cho là mỏng, không còn trong trẻo như những album trước. Charmbracelet đứng ở vị trí thứ 3 trên Billboard 200 của Mỹ, và bán được 241.000 bản trong tuần đầu tiên. Album nằm trong top 40 các bảng xếp hạng ở 7 quốc gia, và lọt vào top 10 tại Nhật Bản và Thụy Sĩ.
Ba đĩa đơn đã được phát hành để quảng bá album. Đĩa đơn đầu tiên, "Through the Rain" là bài hát thành công nhất, khi lọt vào top 10 tại Canada, Thụy Sĩ, Thụy Điển, Ý và Vương quốc Anh. Tại Mỹ, nó đứng đầu bảng xếp hạng Hot Dance Club Songs, nhưng chỉ đạt vị trí thứ 81 trên Billboard Hot 100. Các đĩa đơn sau, "Boy (I Need You)" và "Bringin' On the Heartbreak", không đạt được thành công nào. Carey đã bắt tay thực hiện chuyến lưu diễn Charmbracelet World Tour, với 69 buổi hòa nhạc trong hơn 8 tháng. Cô cũng tham gia trình diễn trên nhiều chương trình truyền hình và lễ trao giải thưởng như giải thưởng âm nhạc Mỹ lần thứ 30, Today và The Oprah Winfrey Show.
Chứng nhận

| Quốc gia | Chứng nhận | Số đơn vị/doanh số chứng nhận |
| --- | --- | --- |
| Brasil (Pro-Música Brasil) | Vàng | 50.000* |
| Canada (Music Canada) | Vàng | 50.000^ |
| Pháp (SNEP) | Vàng | 183,600* |
| Hồng Kông (IFPI Hồng Kông) | Vàng | 10.000* |
| Nhật Bản (RIAJ) | Bạch kim | 200.000^ |
| Thụy Sĩ (IFPI) | Vàng | 20.000^ |
| Anh Quốc (BPI) | Vàng | 122,010 None |
| Hoa Kỳ (RIAA) | Bạch kim | 1,166,000None |
 * Chứng nhận dựa theo doanh số tiêu thụ. ^ Chứng nhận dựa theo doanh số nhập hàng.
Ngữ âm học

Ngữ âm học là một nhánh của ngôn ngữ học nghiên cứu âm thanh của tiếng nói con người, hoặc - như trường hợp thủ ngữ - những khía cạnh tương đương của kí hiệu thủ ngữ. Ngành này đề cập đến các thuộc tính vật lý giúp tạo ra các âm thanh tiếng nói hoặc kí hiệu thủ ngữ (âm tố): cách cấu âm theo sinh lý học, các thuộc tính âm thanh, cảm nhận thính giác, và trạng thái sinh lý thần kinh. Mặt khác, âm vị học chú trọng mô tả đặc tính trừu tượng, ngữ pháp của các hệ thống âm thanh hoặc dấu hiệu.
Trong lĩnh vực ngôn ngữ nói, ngữ âm học bao gồm ba lĩnh vực nghiên cứu cơ bản:
Ngữ âm học cấu âm: nghiên cứu các cơ quan cấu âm và công dụng của chúng trong việc tạo ra âm thanh lời nói [2] từ người nói.
Ngữ âm học thính âm: nghiên cứu về sự truyền tải vật lý của âm thanh lời nói từ người nói đến người nghe.
Ngữ âm học thính giác: nghiên cứu về sự tiếp nhận và nhận thức âm thanh lời nói của người nghe.
Hệ thống cấu âm

Âm thanh trong lời nói thường được tạo ra bởi sự biến đổi một luồng không khí đẩy ra từ phổi. Các cơ quan hô hấp dùng để tạo ra và thay đổi luồng không khí được chia thành ba khu vực: đường dẫn thanh (trên thanh quản), thanh quản và hệ thống dưới thanh môn. Luồng không khí có thể hướng đi ra (ra khỏi đường dẫn thanh) hoặc hướng đi vào (vào trong đường dẫn thanh). Với các âm phổi, luồng khí được tạo ra từ phổi trong hệ thống dưới thanh môn và đi qua thanh quản và đường dẫn thanh. Các âm hầu sử dụng một luồng khí được tạo ra bởi chuyển động của thanh quản mà không có luồng khí từ phổi. Âm bật lưỡi hoặc các âm lưỡi hút vào tạo ra luồng không khí bằng lưỡi.
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
Bảng Unicode Ngữ âm mở rộng  Official Unicode Consortium code chart: Phonetic Extensions Version 13.0
| U+1D0x | ᴀ | ᴁ | ᴂ | ᴃ | ᴄ | ᴅ | ᴆ | ᴇ | ᴈ | ᴉ | ᴊ | ᴋ | ᴌ | ᴍ | ᴎ | ᴏ |
| U+1D1x | ᴐ | ᴑ | ᴒ | ᴓ | ᴔ | ᴕ | ᴖ | ᴗ | ᴘ | ᴙ | ᴚ | ᴛ | ᴜ | ᴝ | ᴞ | ᴟ |
| U+1D2x | ᴠ | ᴡ | ᴢ | ᴣ | ᴤ | ᴥ | ᴦ | ᴧ | ᴨ | ᴩ | ᴪ | ᴫ | ᴬ | ᴭ | ᴮ | ᴯ |
| U+1D3x | ᴰ | ᴱ | ᴲ | ᴳ | ᴴ | ᴵ | ᴶ | ᴷ | ᴸ | ᴹ | ᴺ | ᴻ | ᴼ | ᴽ | ᴾ | ᴿ |
| U+1D4x | ᵀ | ᵁ | ᵂ | ᵃ | ᵄ | ᵅ | ᵆ | ᵇ | ᵈ | ᵉ | ᵊ | ᵋ | ᵌ | ᵍ | ᵎ | ᵏ |
| U+1D5x | ᵐ | ᵑ | ᵒ | ᵓ | ᵔ | ᵕ | ᵖ | ᵗ | ᵘ | ᵙ | ᵚ | ᵛ | ᵜ | ᵝ | ᵞ | ᵟ |
| U+1D6x | ᵠ | ᵡ | ᵢ | ᵣ | ᵤ | ᵥ | ᵦ | ᵧ | ᵨ | ᵩ | ᵪ | ᵫ | ᵬ | ᵭ | ᵮ | ᵯ |
| U+1D7x | ᵰ | ᵱ | ᵲ | ᵳ | ᵴ | ᵵ | ᵶ | ᵷ | ᵸ | ᵹ | ᵺ | ᵻ | ᵼ | ᵽ | ᵾ | ᵿ |
Ngữ âm mở rộng bổ trợ (Official Unicode Consortium code chart: Phonetic Extensions Supplement)
| U+1D8x | ᶀ | ᶁ | ᶂ | ᶃ | ᶄ | ᶅ | ᶆ | ᶇ | ᶈ | ᶉ | ᶊ | ᶋ | ᶌ | ᶍ | ᶎ | ᶏ |
| U+1D9x | ᶐ | ᶑ | ᶒ | ᶓ | ᶔ | ᶕ | ᶖ | ᶗ | ᶘ | ᶙ | ᶚ | ᶛ | ᶜ | ᶝ | ᶞ | ᶟ |
| U+1DAx | ᶠ | ᶡ | ᶢ | ᶣ | ᶤ | ᶥ | ᶦ | ᶧ | ᶨ | ᶩ | ᶪ | ᶫ | ᶬ | ᶭ | ᶮ | ᶯ |
| U+1DBx | ᶰ | ᶱ | ᶲ | ᶳ | ᶴ | ᶵ | ᶶ | ᶷ | ᶸ | ᶹ | ᶺ | ᶻ | ᶼ | ᶽ | ᶾ | ᶿ |
Chú thích

↑  O'Grady (2005) p.15
↑  Zuckermann, Ghil’ad (2003),  Language Contact and Lexical Enrichment in Israeli Hebrew. Palgrave Macmillan. ISBN 9781403917232 / ISBN 9781403938695
Ngoại giao cây tre

Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam Nguyễn Phú Trọng năm 2022.
Ngoại giao cây tre là thuật ngữ mô tả phong cách ngoại giao của Việt Nam dưới chính quyền của Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam Nguyễn Phú Trọng. Thuật ngữ liên quan ngoại giao cây tre đã bắt đầu xuất hiện từ phát ngôn của ông Trọng tại Hội nghị Ngoại giao lần thứ 29 vào ngày 22 tháng 8 năm 2016. Cụm từ này được cho là đúc kết từ các "trường phái ngoại giao" của Việt Nam thông qua hơn 70 năm lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam và người sáng lập nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa Hồ Chí Minh. Thuật ngữ "Ngoại giao cây tre" lần đầu tiên xuất hiện trong phát biểu của Tổng Bí thư tại Hội nghị Đối ngoại toàn quốc ngày 14/12/2021.
Cây tre cũng được xem là một phần trong văn hóa và được đánh đồng như tinh thần, cốt cách của con người Việt Nam. Ngoài ra, hình ảnh cây tre cũng đã được xuất hiện nhiều trong thơ ca, ca dao tục ngữ cũng như truyền thuyết của người Việt Nam. Sau giai đoạn đại dịch COVID-19 và Nga xâm lược Ukraina 2022 thì thuật ngữ "Ngoại giao cây tre" lại càng được chính phủ Việt Nam nhắc đến nhiều hơn.
Khái quát

Theo giải thích của ông Nguyễn Phú Trọng tại Hội nghị Ngoại giao lần thứ 29 vào ngày 22 tháng 8 năm 2016 thì phong cách ngoại giao cây tre thể hiện sự "mềm mại mà cứng cỏi, nhân ái mà quật cường, biết nhu biết cương, biết thời biết thế, biết mình biết người... thể hiện tâm hồn và khí phách của dân tộc Việt Nam". Cây tre cũng đồng thời được xem là một biểu tượng của xuất hiện nhiều trong đời sống hàng ngày, thơ ca Việt Nam như Cây tre Việt Nam của Thép Mới, Tre Việt Nam của Nguyễn Duy,... hay trong truyền thuyết Thánh Gióng và các câu ca dao tục ngữ như "Tre già măng mọc". Nhiều báo chí Việt Nam còn đánh đồng và xem nó như cốt cách, một phần của dân tộc.
Vào ngày 14 tháng 12 năm 2021, trong Hội nghị đối ngoại toàn quốc thực hiện Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng Cộng sản Việt Nam, ông Trọng cũng cho rằng cây tre là phương pháp ngoại giao của Việt Nam khi kết hợp hài hòa giữa "gốc vững, thân chắc, cành uyển chuyển". Hội nghị này cũng là hội nghị đầu tiên mà Bộ Chính trị và Ban Bí thư chủ trì tổ chức.
Khi phân tích về lý do lấy cây tre làm biểu tượng cho trường phái ngoại giao của Việt Nam thì ông Trọng đã đưa ra ba lý do bao gồm "gốc", "thân" và "đặc tính" của tre. Trong lý do về "gốc" đầu tiên, Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam cho rằng gốc của loài cây này thường quyện vào làm một mang ý nghĩa của sự đoàn kết. Ông nói thêm "Gốc có vững thì thân, cành mới tốt tươi, xum xuê, uyển chuyển được". Còn lý do về "thân", ông Trọng lại cho đây là biểu tượng hòa hiếu nhưng quật cường, khiêm tốn nhưng không khoa trương. Về "đặc tính" thì lại là biểu tượng cho sự dễ thích nghi của loài cây này, vững chãi vì "sống kết thành bụi, thành lũy, thành rừng".
Ngoài ra, ông Trọng còn đưa ra "năm bài học" cho các cơ quan Ngoại giao tại Việt Nam:
Kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh của thời đại; xử lý hài hòa mối quan hệ giữa lợi ích quốc gia – dân tộc và nghĩa vụ, trách nhiệm quốc tế.
Kiên định nguyên tắc và linh hoạt về sách lược.
Xây dựng sự đoàn kết, đồng thuận trong toàn Đảng, toàn dân và toàn quân.
Bài học về công tác xây dựng tổ chức bộ máy và công tác cán bộ.
Bài học về sự lãnh đạo thống nhất, tuyệt đối của Đảng, sự quản lý tập trung của Nhà nước.
Thực tiễn

Xem thêm: Quan hệ ngoại giao của Việt Nam và Đối tác chiến lược, đối tác toàn diện (Việt Nam)
Theo VnEconomy, trong năm 2022 các cơ quan thuộc Đảng Cộng sản, Nhà nước, Chính phủ và Quốc hội Việt Nam đã thực hiện gần 70 hoạt động đối ngoại. Theo tổng kết đến đầu năm 2023, Việt Nam có quan hệ ngoại giao với 190/192 quốc gia; quan hệ kinh tế, thương mại, đầu tư với 224 đối tác và hợp tác với hơn 500 tổ chức quốc tế. Đồng thời, nước này cũng là thành viên của các tổ chức như Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á, Tổ chức Thương mại Thế giới, Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương, Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương, Hiệp định thương mại tự do Liên minh châu Âu–Việt Nam, Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực, Ngân hàng Thế giới, Quỹ Tiền tệ Quốc tế cùng 15 hiệp định thương mại tự do khác. Theo Viện Nghiên cứu Kinh tế ASEAN và Đông Á, Việt Nam hiện đã có mối liên kết với 17 hiệp định thương mại tự do, trong khi quốc gia láng giềng đó là Thái Lan chỉ có 7. Đồng thời, trong năm 2022, quốc gia này đã thu hút 22,4 tỷ đô la Mỹ đầu tư, gấp đôi so với Thái Lan. Trên một bài phân tích của Đảng Cộng sản Việt Nam, cơ quan này đã liệt kê các thành tựu như các hiệp định thương mại tự do với 3 trong số đó đạt tiêu chuẩn rất cao và quan hệ kinh tế–thương mại với 230 quốc gia/vùng lãnh thổ, đạt kim ngạch xuất nhập khẩu khoảng 600 tỷ đô la Mỹ và xem như một phần thành công của "ngoại giao cây tre".
Chính sách này đã phản ánh cam kết mở rộng quan hệ toàn cầu của Việt Nam và đảm bảo việc duy trì quan hệ cân bằng giữa các đối tác lâu đời như Trung Quốc và Nga, cùng các đồng minh mới như Hoa Kỳ, Nhật Bản và Ấn Độ. Trong bối cảnh phân cực địa chính trị ngày càng gia tăng thì Việt Nam đã giành được sự chú ý khi cân bằng mối quan hệ với Trung Quốc, Nga và Hoa Kỳ. Trong giai đoạn lãnh đạo của mình, ông Trọng đã trở thành Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam đầu tiên có chuyến thăm đến Nhà Trắng vào năm 2015. Đồng thời, mối quan hệ của Hà Nội và Washington, D.C. cũng ngày càng được mở rộng dù có những khác biệt về ý thức hệ. Tương tự đối với Trung Quốc, Việt Nam đã quyết định gia nhập "cộng đồng chung vận mệnh" với nước này vào năm 2023 trong chuyến thăm Hà Nội của Tập Cận Bình. Từ chính sách này, Hà Nội đã thể hiện cho Trung Quốc về việc không liên minh với nước nào gây bất lợi cho Trung Quốc miễn là Trung Quốc kiềm chế Việt Nam. Chính vì vậy, hoạt động biển Đông ở Việt Nam đã trở nên hiệu quả hơn so với Philippines khi Trung Quốc luôn nhắm mắt làm ngơ các hoạt động mở rộng và cải tạo đảo đến từ Việt Nam trong khi sử dụng vũ lực đối với Philippines.