stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Cá chết hàng loạt ở Việt Nam năm 2016
Điều tra cán bộ sai sót > Ban cán sự Đảng Bộ Tài nguyên và Môi trường nhiệm kỳ 2011 - 2016

Ủy ban Kiểm tra (UBKT) Trung ương kết luận Ban cán sự đảng Bộ Tài nguyên và Môi trường nhiệm kỳ 2011 - 2016 đã thiếu trách nhiệm, buông lỏng lãnh đạo, chỉ đạo công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát, để Bộ TN-MT và một số cá nhân có nhiều vi phạm trong công tác quản lý nhà nước về bảo vệ môi trường, quản lý tài nguyên nước liên quan đến dự án Formosa Hà Tĩnh, để xảy ra hậu quả nghiêm trọng. Cụ thể một số cá nhân có trách nhiệm như sau:
Ông Nguyễn Minh Quang, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Bí thư Ban cán sự đảng, nguyên bộ trưởng Bộ TN-MT, chịu trách nhiệm người đứng đầu về những vi phạm, khuyết điểm của Ban cán sự đảng nhiệm kỳ 2011 - 2016.
Ông Bùi Cách Tuyến, nguyên ủy viên Ban cán sự Đảng, nguyên thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường, nguyên tổng cục trưởng Tổng cục Môi trường, cùng chịu trách nhiệm về những vi phạm, khuyết điểm của Ban cán sự đảng Bộ Tài nguyên và Môi trường nhiệm kỳ 2011 - 2016. Ông Tuyến đã thiếu trách nhiệm khi ký phê duyệt các báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM), bỏ qua sự cảnh báo ảnh hưởng đến môi trường; buông lỏng trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo thanh tra, kiểm tra, giám sát việc xây dựng các hạng mục công trình bảo vệ môi trường của Công ty Formosa.
Ông Nguyễn Thái Lai, nguyên ủy viên Ban cán sự Đảng, nguyên thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường, cùng chịu trách nhiệm về những vi phạm, khuyết điểm của Ban cán sự đảng Bộ Tài nguyên và Môi trường nhiệm kỳ 2011-2016; ông Lai đã thiếu trách nhiệm trong việc thẩm định, ký giấy phép xả nước thải cho Công ty Formosa.
Ông Lương Duy Hanh, cục trưởng Cục Kiểm soát hoạt động bảo vệ môi trường, Bộ Tài nguyên và Môi trường thiếu trách nhiệm khi làm trưởng đoàn thanh tra đối với dự án Formosa; không tham mưu giám sát việc thực hiện các công trình bảo vệ môi trường trong giai đoạn thi công xây dựng và vận hành thử nghiệm. Kỷ luật cách chức tất cả các chức vụ trong Đảng.
Ông Mai Thanh Dung trong thời gian giữ chức vụ cục trưởng Cục Thẩm định, đánh giá tác động môi trường đã thiếu trách nhiệm trong việc tham mưu cho Tổng cục Môi trường để trình Bộ Tài nguyên và Môi trường phê duyệt thay đổi nội dung báo cáo đánh giá tác động môi trường. Bị cách chức ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy Tổng cục Môi trường; Bộ Tài nguyên và Môi trường đã kỷ luật giáng chức phó tổng cục trưởng Tổng cục Môi trường xuống làm Phó Viện trưởng Viện Chiến lược, Chính sách tài nguyên và môi trường. Ông Dung cũng bị kỷ luật Đảng, bị cách chức ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy Tổng cục Môi trường nhiệm kỳ 2015 - 2020.
UBKT Trung ương cũng đề nghị Ban bí thư xem xét, thi hành kỷ luật Ban cán sự Đảng Bộ Tài nguyên và Môi trường, ông Nguyễn Minh Quang, ông Bùi Cách Tuyến và ông Nguyễn Thái Lai theo quy định.
Phản ứng > Của Quốc hội Việt Nam

Tổng thư ký Quốc hội Nguyễn Hạnh Phúc ngày 13 tháng 6 năm 2016 đề nghị Chính phủ chuẩn bị báo cáo (gửi đại biểu Quốc hội tự nghiên cứu) về công tác bảo vệ môi trường biển sau hiện tượng cá chết bất thường tại các tỉnh từ Hà Tĩnh đến Thừa Thiên Huế trong kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XIV, dự kiến khai mạc ngày 20 tháng 7.
Theo đại tướng Đỗ Bá Tỵ, Phó chủ tịch Quốc hội (QH) tại phiên họp ngày 11 tháng 7 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, xử lý của chính phủ vấn còn tồn tại nhiều câu hỏi: "Vấn đề khắc phục môi trường bao giờ sẽ làm được để nghề cá tiếp tục? Vấn đề liên quan quốc phòng - an ninh? Việc giải ngân số tiền đền bù của Formosa sẽ được thực hiện thế nào? Trách nhiệm của các cơ quan? Tiền đến tay người dân ra sao?"
Thảo luận về dự kiến chương trình hoạt động giám sát của Quốc hội năm 2017, đại biểu Trương Trọng Nghĩa đề nghị Quốc hội phải có chuyên đề giám sát về chính sách pháp luật đầu tư liên quan đến bảo vệ môi trường.
Về ý kiến của đại biểu Trương Trọng Nghĩa là nên lập Ủy ban lâm thời để điều tra về vụ Formosa, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân cho là, Chính phủ đã làm rất chặt chẽ. QH sẽ tiếp tục giám sát. Về việc này, Bộ Chính trị đã có nhiều phiên họp nghe báo cáo và chỉ đạo chặt chẽ. QH sẽ tiếp tục theo dõi việc thực hiện cam kết đó, không nhất thiết phải lập Ủy ban lâm thời.
Đại biểu Trần Công Thuật, phó bí thư tỉnh ủy Quảng Bình, ngày 29 tháng 7 phát biểu trước quốc hội đề nghị làm rõ trách nhiệm của các cơ quan Nhà nước trong vụ việc cá chết hằng loạt ở 4 tỉnh miền Trung.
Đại biểu Nguyễn Anh Trí (Hà Nội) cho là, đã tìm được lỗi của Formosa thì cần phải truy tố chứ không phải cúi đầu nhận lỗi là thôi. Lỗi đó chỉ xử lý hành chính là chưa đủ.
Ngày 29 tháng 7, Phó chủ tịch tỉnh Quảng Trị Hà Sỹ Đồng, đại biểu quốc hội khóa XIV, phát biểu tại Quốc hội trong phiên thảo luận KT-XH: "QH không thể đứng ngoài cuộc nhưng tôi đề nghị QH không chỉ tìm ra câu trả lời thật rõ ràng minh bạch về trách nhiệm sai phạm của Formosa, mà còn phải nhanh chóng rà soát văn bản pháp luật để ngăn chặn ngay từ đầu những nhà đầu tư có nguy cơ đe dọa đến đời sống của nhân dân. Có cơ chế xử lý trách nhiệm cá nhân, kể cả những người không còn đương chức."
Nguyên nhân

Theo thông báo Trung tâm Quan trắc môi trường và bệnh thủy sản miền Bắc (Viện Nghiên cứu Nuôi trồng thủy sản 1 - Bộ NN&PTNT) vào ngày 17 tháng 4 năm 2016, nguyên nhân hiện tượng cá chết hàng loạt ở khu vực biển Vũng Áng là do "yếu tố gây độc trong môi trường nước".
Theo ông Phạm Khánh Ly – Vụ trưởng Vụ Nuôi trồng thủy sản, Tổng cục Thủy sản (Bộ NN&PTNT) đang cùng đoàn kiểm tra vào các tỉnh miền Trung để tìm hiểu nguyên nhân của hiện tượng cá chết hàng loạt cho biết vào ngày 21 tháng 4, những nhận định ban đầu của Sở NNPTNT Hà Tĩnh cho là có thể yếu tố gây độc trong môi trường nước là nguyên nhân gây ra hiện tượng cá chết. Người dân cho rằng ô nhiễm nguồn nước do các nhà máy tại khu công nghiệp Vũng Áng, huyện Kỳ Anh xả thải gây độc.
Ngày 25 tháng 4, Bộ NN&PTNT phát đi thông báo về ý kiến kết luận của Thứ trưởng Vũ Văn Tám xung quanh vụ cá chết bất thường tại các tỉnh từ Hà Tĩnh đến Thừa Thiên Huế, cho rằng "Nguyên nhân cá chết nhanh bất thường trên diện rộng có thể do độc tố có độc lực mạnh như sinh học, hóa học hoặc các yếu tố khác". Theo kết quả phân tích ban đầu của Viện Nghiên cứu nuôi trồng thủy sản 1 và Cục Thú y cho thấy cá chết bất thường không có biểu hiện bệnh lý, không tìm thấy tác nhân gây bệnh dịch thông thường, các thông số môi trường đều nằm trong giới hạn cho phép.
GS.TSKH Lê Huy Bá - chuyên gia độc học môi trường, Viện khoa học công nghệ và quản lý môi trường, Đại học Công nghiệp TP.HCM cho là cá chết do những chất cực độc, đồng thời với một lượng lớn và là tổng hợp của các loại chất độc khác nhau. Vì chất độc được phóng thích từ họng xả thải tầng sâu, sát đáy và với tải lượng lớn, nên cá sống ở tầng sâu chết nhiều hơn cá trên tầng nước mặt.
Ngày 27 tháng 4, trong một cuộc họp báo kéo dài 10 phút, mà các cơ quan báo chí không có cơ hội để đặt câu hỏi, Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Võ Tuấn Nhân cho biết, cơ quan chuyên môn đã thống nhất nhận định có hai nhóm nguyên nhân chính. Một là do tác động độc tố hoá học của con người và trên biển. Thứ hai là do tác động của hiện tượng tảo nở hoa hay thủy triều đỏ. Ngoài ra "Hiện chưa thấy mối liên hệ với hoạt động của Formosa và các công ty trong khu vực với tình trạng cá chết hàng loạt này".
Theo ý kiến của T.Ư Hội nghề cá Việt Nam gửi Văn phòng Chính phủ và các bộ: Tài chính, Nông nghiệp và phát triển nông thôn, Tài nguyên - môi trường, các dấu hiệu của vụ cá chết vừa qua không thấy liên quan đến tảo nở hoa, do không có các dấu hiệu đặc trưng như xác tảo giạt vào bờ gây ô nhiễm, tảo nở dày đặc gây đổi màu nước, cá chết tầng đáy chứ không phải tầng mặt như chết do tảo. Tiến sĩ khoa học Nguyễn Văn Tác – Nguyên Viện trưởng Viện Hải dương học, Phó chủ tịch Hội Khoa học Kỹ thuật Biển Việt Nam, cho biết thêm, nếu như cá tôm chết vì thủy triều đỏ, thì nó phải xuất hiện trước đó khoảng 10 ngày và khi xuất hiện, mặt biển sẽ xuất hiện màu hồng, màu vàng hoặc màu xanh, và sẽ tạo ra mùi tanh, hôi rất đặc trưng.
Nguyên nhân > Thử nghiệm gây tranh cãi

Trong phóng sự thực hiện ngày 26 tháng 4, phóng viên Đài Truyền hình Kỹ thuật số VTC thử nghiệm đặt hai con cá vào một chậu nước được cho là lấy từ khu vực Vũng Áng, được thực hiện cùng thời gian, địa điểm với đoàn cán bộ quan trắc của tỉnh Hà Tĩnh. Cá chết chỉ vài phút sau đó. Sau một ngày, nhiều báo tại Việt Nam và chủ bè cá cáo buộc phóng viên VTC "đưa thông tin sai lệch".
Nguyên nhân > Nghi phạm

Bài chi tiết: Formosa Vũng Áng
Bị nghi ngờ nhất hiện tại là chất độc của chất thải ra biển từ các khu công nghiệp ở vùng này, được nói đến nhiều nhất là Khu kinh tế Vũng Áng với Công ty TNHH Gang thép Hưng Nghiệp Formosa Hà Tĩnh.
Formosa là một dự án thuộc lĩnh vực luyện kim (có gắn với cảng biển và sản xuất nhiệt điện tự dùng). Công nghệ của nhà máy thuộc loại lạc hậu (phải sử dụng coke để luyện gang). Quy trình sản xuất gang thuộc loại liên hoàn và liên tục. Khối lượng chất thải các loại (rắn, lỏng, khí) rất lớn, có chứa nhiều chất độc hại, và được thải ra liên tục. Chỉ riêng chất thải lỏng được phê duyệt thải ra môi trường tới hàng chục nghìn m3/ngày.
Thế nhưng, việc quan trắc, giám sát từ phía các cơ quan của nhà nước lại chỉ thực hiện theo chu kỳ. Đặc biệt, việc xử lý các chất cực độc phát sinh từ công nghệ luyện coke-gang-thép đã không được kiểm soát khách quan và liên tục. Đây là một kẽ hở lớn mà chủ đầu tư có thể lợi dụng để chỉ cần trong vòng vài phút có thể thải hết ra biển hàng tấn chất cực độc như Chlorine, Phosphorous acid, Arsenic.
Nguyên nhân > Nghi phạm > Tuyên bố gây sốc

Ngày 25 tháng 4, trả lời phóng viên báo Tuổi Trẻ về chất thải ra biển, ông Chu Xuân Phàm - trưởng văn phòng Công ty TNHH Gang thép Hưng Nghiệp Formosa Hà Tĩnh tại Hà Nội phát biểu: "Muốn bắt cá, bắt tôm hay nhà máy, cứ chọn đi. Nếu chọn cả hai thì làm thủ tướng cũng không giải quyết được..." . Chiều 26 tháng 4, Công ty TNHH Gang thép Hưng Nghiệp Formosa Hà Tĩnh đã tổ chức họp báo về việc công ty này xả nước thải ra biển và đã xin lỗi về phát ngôn gây sốc của ông Phàm. Cả ông Phàm cũng có mặt trong buổi họp và cũng xin lỗi về lời nói của mình. Ngày 27 tháng 4, ông Phàm đã bị cho thôi việc.
Nguyên nhân > Nghi phạm > Hóa chất nhập vào

Ngày 25 tháng 4, ông Hoàng Giật Thuyên - Giám đốc Phòng An toàn Vệ sinh môi trường của Tập đoàn FHS ở Việt Nam - cho biết, Công ty TNHH Gang thép Hưng Nghiệp Formosa Hà Tĩnh có nhập 296 tấn hóa chất, gồm 45 loại, trong ba tháng đầu năm 2016 , được sử dụng tẩy rửa một số đường ống, cấu kiện hoen rỉ của nhà máy trong công trường . Việc này được Bộ Công Thương (Việt Nam) cấp phép nhập, sau đó mới được thông quan qua Hải quan.
Theo ông Đỗ Thắng Hải - Thứ trưởng Bộ Công Thương, cả năm 2015 và tính đến thời điểm 2 tháng 5 năm 2016, Công ty TNHH Gang thép Hưng Nghiệp Formosa Hà Tĩnh đã nhập khẩu gần 384 tấn hóa chất. Trong đó có 103 loại hóa chất. Riêng từ đầu năm 2016 đến nay, được chấp thuận nhập khẩu 224 tấn hóa chất với 43 loại hóa chất. Từ đầu năm 2016 đến nay, công ty này đã sử dụng khoảng 51 tấn hóa chất, tồn trong kho còn 248 tấn hóa chất.
Nguyên nhân > Nghi phạm > Nước thải từ quá trình tẩy rửa và thụ động hóa bề mặt kim loại

Công ty TNHH Gang thép Hưng Nghiệp Formosa Hà Tĩnh thừa nhận có việc nhập về lượng lớn chất tẩy rửa, vì khi hoạt động một thời gian dài, phải có chất tẩy rửa để tẩy đường ống, tránh tình trạng tắc nghẽn. Tuy nhiên, không dùng nguyên chất axit mà có pha với nước."  Toàn bộ nước thải của công ty đều được tập trung vào khu nhà máy xử lý. Sau khi được xử lý sẽ qua trạm quan trắc tự động. Tại đây trạm quan trắc dữ liệu nước đạt chuẩn sẽ được thải ra biển. Theo quy định của Bộ Tài nguyên - môi trường, khi súc xả đường ống, công ty có trách nhiệm phải thông báo cho địa phương việc súc xả đường ống diễn ra từ thời điểm nào tới thời điểm nào, nhưng công ty không thông báo, cũng không báo cáo các cơ quan ở địa phương về việc súc rửa đường ống.
Danh sách hóa chất công ty nhập về từ đầu năm 2016 do Hải quan Hà Tĩnh cung cấp cho thấy, có ít nhất hai loại hóa chất chuyên dùng để tẩy rửa và thụ động hóa bề mặt kim loại các đường ống, thiết bị trong nhà máy. Nước thải từ quá trình tẩy rửa và thụ động hóa bề mặt kim loại này rất độc hại do chứa các kim loại nặng, do vậy cần phải được xử lý theo quy trình riêng. Tuy nhiên, chi phí cho quá trình xử lý này rất đắt đỏ. Với quy mô nhà máy của công ty, chi phí có thể lên tới 2 triệu USD. Đây là lý do khiến các nhà máy thường bỏ qua khâu xử lý và tìm cách đẩy loại nước thải từ quá trình này thẳng ra môi trường.
Nguyên nhân > Nghi phạm > Đường ống xả thải ngầm

Hiện nay công ty chỉ có duy nhất một ống xả thải trong khu công nghiệp rộng 1m, dài 1,5 km, nằm sâu dưới lòng biển khoảng 17 m, cách bờ biển 1,5 km, mỗi ngày tập đoàn xả ra 12.000 m3. Về đường ống xả thải ngầm này, ngày 23 tháng 4, bên lề cuộc họp với lãnh đạo 4 tỉnh miền Trung, Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Võ Tuấn Nhân khẳng định đường ống xả thải của Công ty TNHH Hưng nghiệp Formosa Hà Tĩnh đã được cấp phép, nhưng ngày 28 tháng 4, Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Trần Hồng Hà khi làm việc với lãnh đạo Formosa, đã khẳng định, luật pháp Việt Nam không cho phép hệ thống xả thải lắp đặt ngầm và đề nghị giám sát hệ thống này.
Theo báo Lao động, ngày 14 tháng 7 năm 2014, Công ty TNHH Gang thép Hưng Nghiệp Formosa Hà Tĩnh có văn bản gửi Bộ Tài nguyên và Môi trường xin cho xây dựng đường ống xả thải ra biển và hơn 1 tháng sau, ngày 26 tháng 8 năm 2014, Tổng cục Môi trường có văn bản chấp thuận cho công ty xả thải ra biển. Như vậy, Bộ Tài nguyên và Môi trường chỉ cần hơn 1 tháng để hoàn tất mọi thủ tục từ kiểm tra, tới điều chỉnh báo cáo đánh giá tác động môi trường.
Thiệt hại

Khu vực miền Trung Việt Nam có thể mất cả thập kỷ để hoàn toàn hồi phục sau thảm họa môi trường lớn nhất từ trước đến nay. Ước tính thiệt hại về lượng hải sản chết dạt vào bờ do thảm họa Formosa là hơn 100 tấn, bên cạnh đó là nhiều hậu quả khác về ô nhiễm môi trưởng ảnh hưởng đến việc làm và phát triển kinh tế tại 4 tỉnh miền Trung Việt Nam là nơi bị ảnh hưởng trực tiếp.
Theo khảo sát của Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội có đến 263.000 lao động chịu ảnh hưởng, trong đó 100.000 chịu ảnh hưởng trực tiếp. Tỷ lệ thất nghiệp gia tăng rất lớn tại bốn tỉnh, trong đó lớn nhất là Hà Tĩnh (15,7 lần) rồi đến Quảng Bình (7,9 lần), Quảng Trị (2,8 lần) và Thừa Thiên Huế (1,6 lần). Số người đánh bắt thủy sản ở Hà Tĩnh giảm 74% còn ở Quảng Bình 83,2% người dân bị giảm thu nhập so với thời điểm trước khi xảy ra sự cố.
Thiệt hại > Thủy sản ven bờ

Từ ngày 6 tháng 4 đến 8 tháng 4, trên địa bàn 3 xã Kỳ Lợi, Kỳ Hà, Kỳ Ninh (thuộc thị xã Kỳ Anh) có tổng cộng 14 hộ nuôi cá bè, với 18 lồng nuôi các loại cá (cá hồng, cá bớp, cá giò, cá mú, cá chẽm, cá hồng mỹ...) bị chết hàng loạt với khoảng 37.200 con cá giống, 2.120 kg cá thương phẩm, thiệt hại trên 1 tỉ đồng.
Chủ tịch xã Kỳ Hà, huyện Kỳ Anh, Hà Tĩnh cho biết vào ngày 27 tháng 4 toàn xã có gần 100 tấn nghêu của hơn chục hộ dân đã chết sạch.
Thiệt hại > Du lịch

Ngày 4 tháng 11 năm 2016, Tổng cục Du lịch Việt Namcông bố tình hình hoạt động 10 tháng đầu năm cho thấy Quảng Bình là tỉnh chịu thiệt hại nặng nề nhất với mức thiệt hại vượt ngưỡng 1.500 tỷ đồng. Nghệ An, Quảng Trị, Hà Tĩnh và Thừa Thiên Huế cũng bị thiệt hại về du lịch. Cơ quan du lịch quốc gia cho biết ô nhiễm chất thải từ công ty Formosa dọc theo bờ biển miền Trung hồi tháng 4 đã gần như hoàn toàn phá hủy ngành du lịch của khu vực khi doanh thu từ du lịch giảm tới 90%.
Thiệt hại > Con người

Một thợ lặn (sinh năm 1970) tham gia lặn tại cảng Sơn Dương, Formosa (Kỳ Anh, Hà Tĩnh) để xây dựng đê chắn sóng cho công trình này, khi về cảm thấy tức ngực, khó thở, đã chết trên đường vào bệnh viện vào ngày 24 tháng 4. Trong số 15 người thợ lặn được công ty Nibelc, một nhà thầu của Formosa, đưa vào kiểm tra sức khỏe tại BV Trung ương Huế, 3 người phải ở lại bệnh viện để theo dõi. 1 người trong số họ có tỷ lệ đồng trong máu cao gấp đôi so với chỉ số bình thường.
Anh Hoàng Quang, thợ lặn Formosa, cho biết đã có 21 thợ lặn của Công ty cổ phần xây dựng và cung ứng lao động Quốc tế Nibelc đã có triệu chứng bị nhiễm độc nước biển ở khu vực Vũng Áng. Tuy vậy sau gần một tháng kiểm tra sức khỏe ở BV Trung ương Huế họ không nhận được kết quả và còn bị đe dọa chấm dứt hợp đồng lao động.
Nghệ thuật

Ngày 29 tháng 4 năm 2016, có một nhóm nghệ sĩ hóa trang mang theo những con cá và diễu hành qua các đường phố ở hai bờ sông Hương tại Huế với ý tưởng "Nỗi đau của những con cá" nói về tình trạng cá chết ở vùng biển miền Trung. Đây là một chương trình nghệ thuật biểu diễn (Performance art) của nhóm nghệ sĩ Viet Art Space gồm Lê Nguyên Mạnh, Maxime Lacino (Pháp), Lý Trực Sơn, Nguyễn Văn Hè, Phạm Chí Líp, Trần Nhật, Philip Pham.
Nhạc sĩ Lê An Tuyên sáng tác ca khúc "Răng anh không về biển ngày ni" để nói về tiếng lòng những người con miền Trung hướng về vùng biển này, nơi đang hứng chịu bao đau khổ do thảm họa môi trường khiến cá biển chết hàng loạt. Bài hát này sau đó được nhóm nghệ thuật nhạc sĩ Vũ Trọng Phương cùng ca sĩ Sao mai Lương Nguyệt Anh trình bày qua một video âm nhạc.
Một bài thơ với tựa "Đất nước mình ngộ quá phải không anh" đăng ngày 25 tháng 4 năm 2016 lên facebook của cô giáo Trần Thị Lam, giáo viên Văn Trường Trung học phổ thông chuyên Hà Tĩnh. Bài thơ đã tạo cơn sốt trên Internet, đặc biệt trên facebook và các diễn đàn mạng.
Ngày 27 tháng 4 năm 2016, Cáp Anh Tài tải lên YouTube Video âm nhạc "Biển chết" để nói về việc cá chết hàng loạt ở 4 tỉnh Miền Trung.
Tác phẩm 'Biển Chết' của họa sĩ Nguyễn Nhân từng được trao giải ba cuộc thi Sáng tác Mỹ thuật tỉnh Trà Vinh năm 2016, nay bị Hội Văn học nghệ thuật Trà Vinh "thu giữ làm tang vật", thu hồi giải và tiền thưởng (2 triệu đồng) và kinh phí hỗ trợ sáng tác (1,2 triệu đồng). Ông còn bị Hội "cảnh cáo với thời gian thử thách một năm". Ông Lê Văn Bài, Chủ tịch Hội Văn học nghệ thuật Trà Vinh được báo Tuổi Trẻ dẫn lời nói lý do kỷ luật họa sĩ và thu hồi giải là do tác phẩm Biển Chết "vi phạm bản quyền, người phụ nữ trong tranh giống ảnh đăng trên một tờ nhật báo". Ngày 29 tháng 6, họa sĩ Nguyễn Nhân trả lời BBC từ Trà Vinh: "Việc một nghệ sĩ lấy cảm hứng, phóng tác một bức ảnh và thể hiện lại bằng ngôn ngữ mỹ thuật là điều bình thường."
Liên quan > Tạm giam hai người liên quan

Công an Việt Nam đã tạm giam hai người, Lê Thuỳ Dương và Chu Mạnh Sơn, vì lý do kích động người dân trong vụ cá chết hàng loạt khi hai người này có hành vi đi đến nhà các ngư dân phỏng vấn các ngư dân. Lê Thuỳ Dương (SN 1980) là lao động tự do, cư trú tại Hà Nội được cho là thực hiện chỉ đạo của tổ chức xã hội dân sự "Phong trào Con đường Việt Nam". Chu Mạnh Sơn (SN 1989) là lao động tự do tại Nghệ An, được cho là thành viên nhóm Việt Tân tương trợ, nhóm kín do Việt Tân lập ra trên mạng xã hội Facebook. Tuy nhiên vì không tìm ra bằng chứng nên cơ quan Công an đã phải thả hai người trên sau một thời gian tạm giam.
Liên quan > Cáo buộc nhận tiền kích động

Nhà hoạt động Nguyễn Văn Hóa, 22 tuổi, ở tỉnh Hà Tĩnh, bị bắt hồi tháng 1 năm 2017 vì tội "Lợi dụng quyền tự do dân chủ xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, công dân" theo Điều 258 Bộ luật hình sự Việt Nam.
Liên quan > Kiện vụ xả thải sông Chà Và khiến cá chết hàng loạt

Tháng 9 năm 2015, cá bè của hàng chục hộ dân nuôi trên sông Chà Và (xã Long Sơn, TP Vũng Tàu) chết hàng loạt. Kết quả nghiên cứu, khảo sát của cơ quan chức năng xác định 14 cơ sở chế biến hải sản bột cá xả thải chưa qua xử lý ra khu vực cống số 6 và đổ thẳng ra sông khiến cá chết. Theo thống kê của Sở Nông nghiệp & Phát triển Nông thôn cá chết khiến ngư dân thiệt hại trên 18 tỷ đồng. Ngày 9 tháng 5 năm 2016, 20 luật sư tại Bà Rịa - Vũng Tàu đã ký hợp đồng dịch vụ pháp lý với 33 hộ dân nuôi cá lồng để khởi kiện 14 doanh nghiệp xả thải gây ô nhiễm môi trường.
Liên quan > Người biểu tình phản đối chạy sang Mỹ nhưng không được cho tỵ nạn

Ông Hà Văn Thành, sinh năm 1982, ở thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An đã đào thoát khỏi Việt Nam từ ngày 12/05/2018 vì ông lo sợ sẽ bị chính quyền địa phương bắt bỏ tù. Ông Thành đi qua Lào rồi sang Thái Lan. Sau đó, ông Thành mua vé máy bay qua Cuba và tiếp tục mua vé máy bay đến Panama. Ông Thành xin tị nạn ở Panama và trong lúc chờ đợi, ông Thành gặp được một nhóm người Cuba rồi đi theo họ đến Mexico. Từ thành phố Bonne Terre ở Mexico, ông Thành đã đi bộ đến biên giới Mỹ và xin tị nạn với cảnh sát tại cửa khẩu Hoa Kỳ vào hôm 24/07/2018.
Tuy vậy sau 3 lần ra tòa, Tòa án Di trú Mỹ ra phán quyết từ chối cấp quy chế tị nạn cho ông vào 10/05/2019 và sẽ trục xuất trong vòng 30 ngày sau đó.
Kết luận

Ngày 30 tháng 6 năm 2016, ông Trần Nguyên Thành, chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Gang thép Hưng nghiệp Formosa đã gặp gỡ toàn thể cán bộ, nhân viên của Formosa Hà Tĩnh. Ông gửi bức thư trấn an cán bộ, nhân viên Formosa tiếp tục an tâm làm việc và đồng thời thừa nhận "do những sai sót của các nhà thầu phụ đã gây ra việc cá chết hàng loạt ở miền trung Việt Nam".
TIếp đó, vào lúc 17 giờ chiều cùng ngày, Văn phòng Chính phủ (Việt Nam) tổ chức họp báo công bố nguyên nhân và thủ phạm gây ra sự cố môi trường đặc biệt nghiêm trọng làm hải sản chết tại các tỉnh miền Trung. Theo đó, "bộ Tài nguyên và Môi trường và các đơn vị liên quan đã kiểm tra và phát hiện Formosa có hành vi vi phạm xả thải nước từ công ty ra biển có chứa độc tố, vượt quá mức cho phép. Từ căn cứ trên, các bộ, ngành cơ quan Việt Nam đã thẩm định kỹ lưỡng, có sự tham gia của các nhà khoa học kết luận: Formosa là nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường làm hải sản chết bất thường."
Kết luận > Diễn biến sự việc

Theo bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Trần Hồng Hà, nguyên nhân sự việc bắt nguồn từ "sự cố chập điện liên quan đến việc vận hành của quá trình kích hoạt vi sinh ở khu xử lý nước thải. Đây là khâu quyết định việc có xử lý được phenol hay không. Hệ thống này tê liệt dẫn đến nước thải bị đổ ra biển mà chưa qua xử lý". Và "ở trạng thái bình thường, toàn bộ chất thải của nhà máy này thải xuống biển trong một vài ngày sẽ gây ảnh hưởng cho đến hết vùng biển Hà Tĩnh". Tuy nhiên xuất hiện một cơ chế "chất thải của Formosa Hà Tĩnh đã trộn với nhau ra một hợp chất phức. Hợp chất này nặng hơn nước biển, chìm xuống đáy và hút các chất độc hại phenol, xyanua vào nó. Chúng ta hình dung một cách đơn giản là nó như một tấm chăn khổng lồ chứa độc cứ thế trôi ngầm theo dòng hải lưu, đi đến đâu sẽ làm xảy ra các phản ứng hoá học ở đó và khiến cá ở tầng đáy chết hàng loạt."
Kết luận > Giải quyết hệ quả

Công ty Gang thép Hưng nghiệp Formosa đã cam kết 5 điểm với các nội dung:
Công khai xin lỗi Chính phủ và nhân dân Việt Nam.
Bồi thường thiệt hại cho dân và hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp, bồi thường phục hồi môi trường biển với tổng số tiền là 11.500 tỉ đồng, tương đương 500 triệu USD và cam kết chuyển tiền bồi thường làm 2 lần. Lần đầu vào ngày 28 tháng 7, Formosa đã chuyển 250 triệu USD và lần 2 vào ngày 30 tháng 8 Formosa đã chuyển 250 triệu USD còn lại, hoàn thành việc chuyển 500 triệu USD bồi thường như cam kết.
Cam kết hoàn thiện công nghệ sản xuất để xử lý triệt để chất thải trước khi thải ra môi trường, không để tái diễn sự cố môi trường.
Phối hợp bộ ngành Việt Nam xây dựng giải pháp đồng bộ để phòng chống ô nhiễm.
Thực hiện đúng cam kết nêu trên, không tái diễn vi phạm.