USS Alden (DD-211)
Lịch sử hoạt động > Thế Chiến II > 1942

Alden không lâu sau đó được điều về Đội khu trục 58, và trải qua nhiều tuần lễ tiếp theo hộ tống các đoàn tàu vận tải chuyển quân và tiếp liệu trong các hỗ lực tăng cường phòng thủ cho "Hàng rào Mã Lai". Trong một chuyến đi như vậy hộ tống cho chiếc Trinity đi đến cảng Darwin vào sáng ngày 20 tháng 1 năm 1942, Trinity báo cáo có ngư lôi bắn về phía nó. Alden lập tức đổi hướng lúc trời vừa hửng sáng, và tiến hành một đợt tấn công bằng mìn sâu, nhưng không lâu sau đó bị mất tín hiệu "tàu ngầm" đối phương. Lo ngại về con tàu vận tải không được bảo vệ nếu nó tiếp tục việc truy tìm đối phương, Alden quay trở lại vị trí hộ tống và đi đến cảng Darwin mà không gặp sự cố nào khác. Tuy nhiên, lúc 16 giờ 20 phút chiều hôm đó, đang khi được tiếp nhiên liệu từ tàu chở dầu British Sailor, Alden nhận được lệnh tháp tùng cùng Edsall đi đến địa điểm vụ tấn công trên. Lên đường lúc 16 giờ 41 phút, bỏ lại một phần ba thủy thủ đoàn đang bốc dỡ hàng tiếp liệu từ Black Hawk, Alden vội vã đi đến hiện trường, thấy chiếc HMAS Deloraine đang tấn công bằng mìn sâu.
Alden và Edsall tuần tra tại một khu vực lân cận nơi phát hiện tàu ngầm, trong khi hai tàu Australia tuần tra tại một khu vực khác. Alden phát hhiện tín hiệu đối phương vào sáng sớm hôm sau 21 tháng 1, và đã thả sáu quả mìn sâu mà không mang lại kết quả. Một máy bay từ tàu tiếp liệu thủy phi cơ Langley báo cáo đã thực hiện một đợt tấn công xuống một tàu ngầm đối phương không lâu sau đó, và Alden đi đến hiện trường. Trông thấy các vệt dầu tiếp tục nổi lên, nó tấn công, tiêu phí hết số mìn sâu mang trên đường ray. Mang thêm mìn sâu dự trữ dưới hầm tàu lên, nó lại tấn công thêm một đợt nữa sau đó; và sau khi thả hết quả mìn cuối cùng, nó quay trở về cảng Darwin. Edsall và các tàu chiến Australia, có một thủy phi cơ PBY Catalina tháp tùng, quay trở lại hiện trường nhưng không tìm thấy vệt dầu loang mà Alden nhìn thấy lần sau cùng, do hậu quả của một cơn giông to tại khu vực lân cận. Ít lâu sau, người ta xác định được nạn nhân của cuộc tấn công trước đó do Edsall và Deloraine thực hiện là chiếc I-124, một tàu ngầm rải mìn lớn vốn đã rải 27 quả thủy lôi gần Darwin, khiến ba tàu buôn Đồng Minh bị đánh chìm.
Rời Darwin vào ngày 3 tháng 2, Alden lên đường cùng một đoàn tàu vận tải hướng đến Java. Được Trinity tiếp nhiên liệu trên đường đi, nó đi đến Tjilatjap tại bờ biển phía Nam Java vào cuối buổi chiều ngày 10 tháng 2. Khởi hành vào cuối ngày hôm sau, nó gặp gỡ Paul Jones và HMS Ban Hong Liong vào sáng ngày 12 tháng 2, và hộ tống con tàu Anh đi đến cảng Koepang, Timor. Đoàn tàu đến nơi vào ngày 16 tháng 2, và chiếc tàu khu trục quay trở lại Tjilatjap ba ngày sau đó sau khi được tiếp nhiên liệu từ Pecos. Vào ngày hôm sau, nó tuần tra trong một lúc ngắn ngoài khơi lối ra vào cảng bảo vệ cho chiếc Black Hawk lên đường. Khi quân Nhật tiến đến gần Java, lực lượng Bộ chỉ huy Mỹ-Anh-Hà Lan-Australia (ABDA) bắt đầu được tập trung để đánh ván bài quyết định. Như một phần của việc điều động này, Alden rời Tjilatjap vào sáng ngày 22 tháng 2 để đi Surabaya, và cùng với Paul Jones hộ tống cho chiếc Houston trên đường đi. Ba chiếc tàu chiến Hoa Kỳ đi đến địa điểm vào xế trưa ngày 24 tháng 2.
Sau khi nhận được tin tức tình báo về một cuộc đổ bộ của quân Nhật có thể diễn ra tại khu vực lân cận, một lực lượng hỗn hợp Hà Lan và Hoa Kỳ bao gồm các tàu tuần dương Houston, HNLMS De Ruyter và HNLMS Java, hai tàu khu trục Hà Lan và năm tàu khu trục Hoa Kỳ (trong đó có Alden) đã khởi hành sau khi trời tối ngày 25 tháng 2, thực hiện một cuộc càn quét ngoài khơi bờ biển phía Bắc đảo Madura. Không bắt gặp tàu đối phương nào, lực lượng Đồng Minh quay trở về Surabaya sáng sớm hôm sau. Cuối ngày hôm đó 26 tháng 2, Tư lệnh của lực lượng, Chuẩn đô đốc Hà Lan Karel Doorman, triệu tập một cuộc họp các vị chỉ huy thuộc quyền để phổ biến kế hoạch của ông nhằm đối phó với quân Nhật. Lúc 19 giờ 22 phút, được tăng cường thêm với HMAS Perth, HMS Exeter và ba tàu khu trục Anh vừa đến nơi, lực lượng lên đường rời Surabaya.
Lực lượng của Doorman một lần nữa càn quét dọc theo bờ biển phía Bắc của Madura, và sau khi phát hiện vùng biển này vắng bóng tàu bè đối phương, đến 22 giờ 12 phút đã đổi hướng ngược trở lại. Đến sáng sớm ngày hôm sau, lực lượng ABDA tiếp tục đi ngang Surabaya và đổi hướng để tiến đến lối vào giữa các bãi mìn lúc 13 giờ 00 ngày 27 tháng 2. Tuy nhiên, tin tức trinh sát lại nhận được về sự hiện diện của một lực lượng Nhật Bản đang hướng về phía Nam từ vùng lân cận đảo Bawean. Lúc 15 giờ 00, khi Alden sắp đi vào luồng cảng giữa các bãi mìn, nó quan sát thấy De Ruyter đổi hướng và đánh tín hiệu: "Tôi đang chuyển hướng để đối đầu một đơn vị đối phương...". Phần còn lại của lực lượng tiếp nối theo, hướng thẳng về phía đối thủ.
Lúc 16 giờ 17 phút, Alden quan sát thấy các ánh chớp đầu nòng khi các tàu chiến Nhật khai hỏa, và được Houston, De Ruyter và Exeter đáp trả không lâu sau đó. Các tàu khu trục Mỹ, với Alden đứng thứ hai trong hàng, bắt đầu chiếm lấy vị trí bên hướng rút lui của đội hình tàu tuần dương ĐồNg Minh, bên mạn phải của Java. Nỗ lực tối đa để theo kịp các tàu tuần dương, Alden và các tàu chị em đi hết tốc độ có thể. Lúc 17 giờ 14 phút, trinh sát viên trên Alden ghi nhận tàu khu trục Hà Lan HNLMS Kortenaer trúng một quả ngư lôi và bị vỡ làm đôi. Không lâu sau đó hạm đội Đồng Minh đổi hướng hai lần và phân tán do hỏa lực hải pháo chính xác và nguy cơ ngư lôi vượt trội của đối phương. Bị hư hại bởi đạn pháo, Exeter bị buộc phải tách khỏi hàng chiến trận Đồng Minh; Alden và các tàu chị em thả một màn khói để bảo vệ cho việc rútt lui của nó.
Sau khi ra lệnh thực hiện một cuộc phản công bằng ngư lôi rồi hủy bỏ lệnh đó, Chuẩn đô đốc Doorman tại ra lệnh cho các tàu khu trục phản công. Các tàu khu trục Hoa Kỳ, những chiếc cũ nhất trong lực lượng ABDA, bẻ lái về phía lực lượng Nhật Bản và phóng ra các quả ngư lôi bên mạn phải lúc 18 giờ 22 phút. Rồi, nối tiếp theo sự cơ động của John D. Edwards phía trước, Alden đổi hướng và phóng các quả ngư lôi bên mạn trái của nó lúc 18 giờ 27 phút. Hạm trưởng của Alden, Thiếu tá Hải quân L. E. Coley, tin chắc rằng đợt tấn công ngư lôi của các tàu khu trục Mỹ đã giúp cho Exeter tránh bị phá hủy vào lúc đó.
Tầm nhìn kém và sự gia tăng khoảng cách sau đó khiến đưa đến đến kết thúc giai đoạn này của trận chiến, và hạm đội Đồng Minh rút lui; thỉnh thoảng máy bay trinh sát Nhật thả pháo sáng bên trên các tàu Đồng Minh. Lúc 19 giờ 58 phút, đội hình tàu tuần dương quay mũi về hướng Tây, nhưng trước khi trời sáng De Ruyter và Java bị chìm còn Houston và Perth buộc phải rút lui. Alden và các tàu chị em quay mũi về phía Đông và rút lui một cách độc lập về phía Surabaya với dự trữ ngư lôi hoàn toàn cạn kiệt. Đi qua các bãi mìn lúc 22 giờ 30 phút, các tàu khu trục Mỹ thả neo lúc 02 giờ 10 phút ngày 28 tháng 2. Alden tiếp tục ở lại Surabaya trong ngày hôm đó, được tiếp nhiên liệu tại bến cảng Holland và thả neo trong cảng, nơi nó chứng kiến hai đợt ném bom của máy bay ném bom tầm cao đối phương. Đến xế trưa, Thiếu tá Coley ghi nhận những kiểu máy bay của tàu sân bay xuất hiện, cho thấy hoạt động không quân của đối phương sẽ tiếp tục tăng cao.
Cole sau này ghi chép lại: "Dường như cơ hội tốt nhất của chúng tôi để đến được một căn cứ Đồng Minh là phải lẩn tránh đối phương, nhờ cậy vào tầm nhìn kém vào ban đêm để thoát ra khỏi tầm hoạt động của máy bay đối phương". Được phép rút lui về vịnh Exmouth, Australia khi vòng vây chung quanh Java đang dần dần siết chặt, bốn tàu khu trục thuộc Đội khu trục 58 khởi hành trong đêm đó, rời khỏi các bãi mìn trước nữa đêm ngày 28 tháng 2 trong khi toàn bộ thủy thủ đoàn phải trực chiến. Chúng di chuyển thật sát bờ dọc theo bờ biển Java, và chuyển hướng vào eo biển Bali mà không bị phát hiện. Tuy nhiên tại đây, chúng đụng độ với Đơn vị Tấn công Bali bao gồm các tàu khu trục Nhật Hatsuharu, Nenohi, Wakaba và Hatsushimo.
Lúc 02 giờ 15 phút, Alden phát hiện một tàu khu trục di chuyển gần như song song với nó về phía Đông, tiếp nối bởi hai chiếc khác hay nhiều hơn không lâu sau đó. Tách khởi vùng biển gần bờ để tránh một rặng san hô ngầm, các tàu khu trục Mỹ lọt vào tầm nhìn của đối phương, khi các tàu chiến Nhật khai hỏa trong vòng 15 phút sau. Một cuộc đấu pháo ngắn kéo dài 5 phút diễn ra giữa hai nhóm tàu khu trục trước khi Alden và các tàu chị em ngừng bắn và rải một màn khói. Ở khoảng cách 12 dặm (19 km), các tàu Nhật lại nổ súng lúc 02 giờ 50 phút; tuy nhiên, các tàu chiến Mỹ không bắn trả, lập luận rằng đối phương mưu toan buộc họ phải bộc lộ vị trí khi bắn trả.
Tiếp tục di chuyển với tốc độ 28 hải lý trên giờ (52 km/h), bốn chiếc tàu khu trục "bốn ống khói" cũ rút lui khỏi trận chiến mà không bị hư hại. Khi chúng về gần đến đích, Trung tá Hải quân Thomas H. Binford, Tư lệnh Đội khu trục 58, cho tách làm đôi lực lượng của mình, gồm những chiếc sẵn có hải đồ vùng biển Australia là Alden và Paul Jones với những chiếc không sẵn có gồm John D. Ford và John D. Edwards. Alden đi đến Fremantle, Western Australia vào xế trưa ngày 4 tháng 3. Trình diện để hoạt động cùng Tư lệnh Hải quân khu vực Australia-New Zealand vào ngày 28 tháng 3, Alden hoạt động tại vùng biển Tây Nam Thái Bình Dương cho đến khi nó lên đường đi về vùng bờ Tây Hoa Kỳ, ghé qua Trân Châu Cảng vào ngày 7 tháng 6. Sau khi được đại tu  tại Xưởng hải quân Mare Island, nó làm nhiệm vụ hộ tống các đoàn tàu vận tải đi lại giữa San Francisco và vùng biển Hawaii từ ngày 11 tháng 8.