Phúc Âm Miroslav

| Phúc Âm thư Miroslav |
| --- | --- |
Bảo tàng quốc gia, Beograd, Serbia
Trang đầu tiên Phúc Âm thư Miroslav
Dạng: Sách Phúc Âm
Niên đại: Thế kỷ 12
Xuất xứ: Raška
Ngôn ngữ: Ngôn ngữ Serbo-Slavic cùng hệ chính tả Raška
Người viết bản thảo: Không rõ, do nhầm lẫn mà gọi là Varsamelon
Người trang trí: Gligorije Môn đồ
Người bảo trợ: Hoàng thân Miroslav xứ Hum
Chất liệu: Giấy da; viết tay bằng mực nâu và đen, tiêu đề màu đỏ, hình vẽ dùng bút lông mực đỏ, lục, vàng và trắng; trang trí bằng vàng
Kích thước: 41,8 cm × 28,4 cm; 181 tờ (362 trang)
Định dạng: Mỗi trang 2 cột
Tình trạng: Thiếu tờ 166 (hiện đang lưu giữ tại Thư viện quốc gia Nga ở Sankt-Peterburg với tiêu đề đăng ký "Danh mục từ Phúc âm Miroslav F.P.I số 83"
Chữ viết: Chữ Kirin
Nội dung: Sách phụng vụ đọc trong một năm
Minh họa: Chủ yếu là chữ cái đầu và các bức tiểu họa. Tiểu họa không minh họa nội dung mà chỉ để trang trí
Lấy mẫu từ: Bản dịch các sách Phúc âm Constantinopolis của nhà thờ Hagia Sophia
Được lưu giữ: Nhà thờ Thánh Phêrô và Phaolô ở Bijelo Polje Tu viện Hilandar
Được tìm thấy: Mùa đông 1845/1846
Phúc Âm thư Miroslav (tiếng Serbia: Мирослављево јеванђеље - Miroslavljevo jevanđelje) là một codex, một thủ bản trong những di sản viết bằng chữ Kirin quan trọng nhất của người Serb và Nam Slav, là văn bản chữ viết Serbo-Slavic từ thế kỷ 12. Phúc Âm thư Miroslav thuộc loại Sách Phúc Âm, là một sách phụng vụ để nhà thờ dùng đọc trong năm. Sách được viết cho hoàng thân Miroslav xứ Hum, anh trai đại hoàng thân Stefan Nemanja, theo yêu cầu của Nhà thờ Thánh Phêrô và Phaolô bên sông Lim, nơi thị trấn Bijelo Polje về sau được dựng lên xung quanh với niên đại cuối thế kỷ 12, khoảng những năm 1180-1191. Thủ bản Miroslav là minh chứng cho quá trình phát triển chữ viết của dân tộc Serb.  Về hình thức, nội dung bản thảo bao gồm đầy đủ các sách Phúc Âm, gọi là aprakos chứa các bài kinh thường nhật sau Lễ Phục sinh, sau Lễ Ngũ tuần, sau Lễ Tân hạ cũng như vào kỳ lễ trọng. Aprakos này khác biệt với các phiên bản aprakos của Nam Slav và Đông Slav (tiếng Nga cổ), tạo nên điểm độc đáo cho sách, đặc trưng cho những văn bản được xếp vào loại Mstislavl-Vukanov. Sách là một trong những bản thảo tiếng Slav cổ nhất, đặc trưng bởi độ chính xác, trung thực với nguyên bản, chữ viết rõ ràng. Sách gồm 181 tờ giấy da trắng mỏng, mỗi trang chia làm hai cột, viết bằng chữ cái Kirin. Cả sách được trang trí với khoảng ba trăm tiểu hoạ cách điệu cũng như các chữ đầu chương tô màu phủ vàng. Người ta tin rằng cùng với Phúc Âm thư Vukan, sách được chuyển tới núi Athos vào thời điểm thành lập Tu viện Hilandar (khoảng năm 1198). Sách Vukan ở đó cho đến giữa thế kỷ 19 còn sách Miroslav cũng được chuyển đi vào cuối thế kỷ 19. Phúc Âm thư Miroslav (ra đời khoảng 1180-1191) và Phúc Âm thư Vukan (ra đời khoảng 1196-1202) là những sách chữ Kirin cổ nhất của người Serb còn tồn tại, nếu không tính đến Codex Marianus từ thế kỷ 11 nhưng viết bằng chữ Glagolitic nằm chung trong ngôn ngữ Shtokavia.
Bản thảo Phúc Âm thư Miroslav được lưu giữ trong Bảo tàng Quốc gia Beograd, ngoại trừ một tờ đang nằm tại Thư viện Quốc gia Nga ở Sankt-Peterburg. Bản thảo bị hư hại nhiều do chiến tranh và các biến động trong thế kỷ 20 cũng như thời kỳ nằm tại tu viện trước đây, riêng tờ lưu tại Sankt-Peterburg được coi là bảo quản tốt nhất trong cả thủ bản. Người ta cho rằng bản thảo bị hư hại nặng nhất khi được trưng bày trong tủ kính dưới ánh sáng đèn ở Bảo tàng Quốc gia trước năm 1966, khiến cho giấy da bị "khô" rất nhanh. Năm 1979, tình trạng bản thảo trở nên đáng báo động đối với một di sản văn hóa đặc biệt quan trọng, dẫn tới việc thành lập quỹ đặc biệt để bảo tồn và khôi phục. Tháng 6 năm 2005, Phúc âm thư Miroslav được UNESCO đưa vào danh sách Ký ức thế giới lúc ấy chỉ có 120 tài liệu đặc biệt quan trọng và phổ quát. Đây là sự xác nhận tầm quan trọng và giá trị đặc biệt của Phúc Âm thư Miroslav, đồng thời khẳng định nghĩa vụ bảo tồn vì lợi ích nhân loại. Năm 2009, Phúc Âm thư Miroslav được đưa vào Thư viện kỹ thuật số Thế giới của UNESCO.
Sau khi chuyển từ Hilandar đến Beograd năm 1896, Phúc Âm thư Miroslav sống sót qua một thế kỷ 20 đầy biến động lịch sử với dân tộc Serb.