stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Jari Litmanen
Sự nghiệp câu lạc bộ > Trở lại Lahti

Tờ báo địa phương của Helsinki báo cáo rằng trong suốt kỳ nghỉ của mình tại Roma vào tháng Sáu, anh được tiếp cận bởi cựu cầu thủ Hy Lạp, và bây giờ Tổng giám đốc của PAOK, Zisis Vryzas cho khả năng gia nhập câu lạc bộ của ông mùa sau. Litmanen đã được tập luyện với Lahti cho một vài tuần lễ trong mùa hè 2008.
Ngày 8 Tháng Tám năm 2008, có tin chính thức rằng Litmanen sẽ chơi cho câu lạc bộ cũ của ông Lahti của giải vô địch Phần Lan cho phần còn lại của mùa giải 2008. Ông chỉ chơi 34 phút trong trận đầu tiên của ông. Anh đã ghi bàn hai lần và đã kiến tạo 2 bàn khác. Ông đã đóng một vai trò quan trọng khi FC Lahti cho lần đầu tiên kết thúc ở vị trí thứ ba ở giải và hội đủ điều kiện để thi đấu ở cúp châu Âu lần đầu tiên trong lịch sử của câu lạc bộ. Anh đã ký một mới một năm hợp đồng với Lahti ngày 16 tháng 4 năm 2009. Litmanen ghi bàn thắng đầu tiên ở cúp châu Âu cho Lahti trong trận thắng 2-0 trước Gorica tại vòng loại thứ hai của UEFA Europa League, với tổng tỉ số cuối cùng là 2-1.
Thi đấu quốc tế

Jari Litmanen là cầu thủ thi đấu nhiều nhất của Phần Lan và là cầu thủ ghi bàn hàng đầu trong lịch sử. Sự nghiệp quốc tế của ông đã kéo dài trong hai thập kỷ.
Litmanen có trận ra mắt cho đội tuyển bóng đá quốc gia Phần Lan vào ngày 22 tháng 10 năm 1989 với Đội tuyển bóng đá quốc gia Trinidad và Tobago, và ghi bàn thắng đầu tiên của mình vào ngày 16 tháng 5 năm 1991 trong trận gặp Malta. Thực tế là không bao giờ Phần Lan có đủ điều kiện cho một giải đấu lớn cũng đã ngăn cản Litmanen chứng mình tài năng của mình ở cấp độ cao nhất trên đấu trường quốc tế. Litmanen là đội trưởng của Phần Lan từ năm 1996 tới 2008, và được cho là cầu thủ chính của họ trong hơn một thập kỷ qua.
Jatropha hildebrandtii

| Jatropha hildebrandtii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Malpighiales
Họ (familia): Euphorbiaceae
Chi (genus): Jatropha
Loài (species): J. hildebrandtii
Danh pháp hai phần
Jatropha hildebrandtii Pax 
Jatropha hildebrandtii là một loài thực vật có hoa trong họ Đại kích. Loài này được Pax mô tả khoa học đầu tiên năm 1894.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Jatropha hildebrandtii”. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2013.
Jatropha heynei

| Jatropha heynei> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Malpighiales
Họ (familia): Euphorbiaceae
Chi (genus): Jatropha
Loài (species): J. heynei
Danh pháp hai phần
Jatropha heynei N.P.Balakr. 
Jatropha heynei là một loài thực vật có hoa trong họ Đại kích. Loài này được N.P.Balakr. mô tả khoa học đầu tiên năm 1962.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Jatropha heynei”. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2013.
Karadaguru, Bangarapet

| Karadaguru |
| --- | --- |
—  Làng  —
 
Quốc gia:  Ấn Độ
Bang: Karnataka
Huyện: Kolar
Thành phố/thị trấn: Bangarapet
Múi giờ: IST (UTC+5:30)
Karadaguru là một làng thuộc tehsil Bangarapet, huyện Kolar, bang Karnataka, Ấn Độ.
Judith Sephuma

| Judith Sephuma |
| --- | --- |

Thông tin nghệ sĩ
Sinh: 29 tháng 6, 1974 (50 tuổi) Polokwane, Limpopo, Nam Phi
Thể loại: Jazz; gospel
Nghề nghiệp: ca sĩ
Hãng đĩa: Lalomba Music

Website: www.judithsephumamusic.com
Judith Sephuma (sinh ngày 29 tháng 6 năm 1974) là một ca sĩ nhạc jazz nổi tiếng tại Nam Phi và là  ca sĩ nhạc pop.
Tiểu sử

Sinh ra ở Seshego, Judith Sephuma được nuôi dưỡng ở Polokwane, Limpopo, và sau đó chuyển đến Cape Town vào năm 1994 để học làm một ca sĩ nhạc jazz. Năm 1997, cô tốt nghiệp Đại học Cape Town với bằng tốt nghiệp Jazz và tiếp tục học tiếp. Năm 1999, cô đã giành giải "Ca sĩ nhạc Jazz xuất sắc nhất" tại cuộc thi hát nhạc Jazz và ký hợp đồng với bộ phận BMG tại châu Phi.
Album đầu tay của cô A Cry, A Smile, A Dance (2001) được đánh giá cao. Một số album khác của cô bao gồmː
Change is Here (2008),
I Am A Living Testimony (2011),
A Legacy Live in Concert (2012; CD và DVD) Album đầu tay năm 2013 của cô mang tên The Experience LIVE in Concert (CD và DVD).
Năm 2015, cô phát hành album One Word. Album sau của cô My Worship - Live, được phát hành vào năm 2017.
Cô được thu âm và quảng bá hình ảnh thông qua hãng thu âm độc lập Lalomba Music.
Boehmia tuberosa

| Boehmia tuberosa> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
Lớp (class): Pycnogonida
Bộ (ordo): Pantopoda
Họ (familia): Ascorhynchidae
Chi (genus): Boehmia
Loài (species): B. tuberosa
Danh pháp hai phần
Boehmia tuberosa Möbius, K., 1902 
Boehmia tuberosa là một loài nhện biển trong họ Ascorhynchidae. Loài này thuộc chi Boehmia. Boehmia tuberosa được miêu tả khoa học năm 1902 bởi Mobius.
Blumea belangeriana

| Blumea belangeriana> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Asterales
Họ (familia): Asteraceae
Chi (genus): Blumea
Loài (species): B. belangeriana
Danh pháp hai phần
Blumea belangeriana DC., 1836 
Blumea belangeriana là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được DC. mô tả khoa học đầu tiên năm 1836.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Blumea belangeriana”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.
Blumea arnakidophora

| Blumea arnakidophora> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Asterales
Họ (familia): Asteraceae
Chi (genus): Blumea
Loài (species): B. arnakidophora
Danh pháp hai phần
Blumea arnakidophora Mattf., 1938 
Blumea arnakidophora là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Mattf. mô tả khoa học đầu tiên năm 1938.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Blumea arnakidophora”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.
John Coates (cầu thủ bóng đá)

| Thông tin cá nhân |
| --- | --- | --- | --- |
Ngày sinh:  3 tháng 6, 1944 (80 tuổi)
Nơi sinh:  Birkdale, Anh
Vị trí:  Thủ môn
Sự nghiệp cầu thủ trẻ
Năm:  Đội
:  Burscough
Sự nghiệp cầu thủ chuyên nghiệp*
| Năm |  Đội |  ST |  (BT) |
| 1964–1965 |  Southport |  5 |  (0) |
| 1966–1967 |  Chester |  1 |  (0) |
|  |  Burscough |   |   |
|  |  Kirkby Town |   |   |
| 1972–1975 |  Morecambe |   |   |
| 1975–1976 |  Skelmersdale United |   |   |
| 1976 |  Burscough |   |   |
| 1976–1977 |  Southport |  16 |  (0) |
|  |  Morecambe |   |   |
| Tổng cộng |   |  22 |  (0) |
 *Số trận ra sân và số bàn thắng ở câu lạc bộ tại giải quốc gia
John Coates là một cầu thủ bóng đá thi đấu ở vị trí thủ môn ở Football League cho Southport và Chester.
Jungia sericea

| Jungia sericea> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Asterales
Họ (familia): Asteraceae
Chi (genus): Jungia
Loài (species): J. sericea
Danh pháp hai phần
Jungia sericea Steud., 1840 
Jungia sericea là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Steud. mô tả khoa học đầu tiên năm 1840.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Jungia sericea”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.
Jurinea salicifolia

| Jurinea salicifolia> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Asterales
Họ (familia): Asteraceae
Chi (genus): Jurinea
Loài (species): J. salicifolia
Danh pháp hai phần
Jurinea salicifolia Grüning, 1868 
Jurinea salicifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Grüning mô tả khoa học đầu tiên năm 1868.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Jurinea salicifolia”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.
Jungia stuebelii

| Jungia stuebelii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Asterales
Họ (familia): Asteraceae
Chi (genus): Jungia
Loài (species): J. stuebelii
Danh pháp hai phần
Jungia stuebelii (Hieron.) Crisci, 1971 
Jungia stuebelii là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (Hieron.) Crisci mô tả khoa học đầu tiên năm 1971.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Jungia stuebelii”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.
Izieu

| --- | --- |
 Izieu
Izieu

Hành chính
Quốc gia:  Pháp
Vùng: Auvergne-Rhône-Alpes
Tỉnh: Ain
Quận: Belley
Tổng: Belley
Liên xã: Rhône et Gland dite Terre d’eaux
Xã (thị) trưởng: Jean-Philippe Gardat (2008-2014)
Thống kê
Độ cao: 211–758 m (692–2.487 ft) (bình quân 350 m (1.150 ft)[chuyển đổi: tùy chọn không hợp lệ])
Diện tích đất1: 7,67 km2 (2,96 dặm vuông Anh)
INSEE/Mã bưu chính: 01193/ 01300

Izieu là một xã ở tỉnh Ain, vùng Auvergne-Rhône-Alpes thuộc miền đông nước Pháp.
Le Gros-Theil

| --- | --- |
 Le Gros-Theil
Le Gros-Theil
Vị trí trong vùng Upper Normandy Le Gros-Theil 
Hành chính
Quốc gia:  Pháp
Vùng: Normandie
Tỉnh: Eure
Quận: Évreux
Tổng: Amfreville-la-Campagne
Xã (thị) trưởng: Gérard Duval (2001–2008)
Thống kê
Độ cao: 134–159 m (440–522 ft) (bình quân 140 m (460 ft)[chuyển đổi: tùy chọn không hợp lệ])
Diện tích đất1: 10,87 km2 (4,20 dặm vuông Anh)
Nhân khẩu2: 827  (1999)
 - Mật độ: 76/km2 (200/sq mi)
INSEE/Mã bưu chính: 27302/ 27370
1 Dữ liệu địa chính Pháp loại trừ các hồ và ao lớn hơn 1 km² (0.386 dặm vuông hoặc 247 acre) cũng như các cửa sông.
2 Dân số không tính hai lần: cư dân của nhiều xã (ví dụ, các sinh viên và quân nhân) chỉ tính một lần.
Le Gros-Theil  là một xã thuộc tỉnh Eure trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.
Jurinea schachimardanica

| Jurinea schachimardanica> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Asterales
Họ (familia): Asteraceae
Chi (genus): Jurinea
Loài (species): J. schachimardanica
Danh pháp hai phần
Jurinea schachimardanica Iljin, 1961 
Jurinea schachimardanica là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Iljin mô tả khoa học đầu tiên năm 1961.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Jurinea schachimardanica”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.
K.Muthakadahalli, Sidlaghatta

| K> Muthakadahalli |
| --- | --- |
—  Làng  —
 
Quốc gia:  Ấn Độ
Bang: Karnataka
Huyện: Chikkaballapur
Thành phố/thị trấn: Sidlaghatta
Múi giờ: IST (UTC+5:30)
K.Muthakadahalli là một làng thuộc tehsil Sidlaghatta, huyện Chikkaballapur, bang Karnataka, Ấn Độ.
Jurinea roegneri

| Jurinea roegneri> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Asterales
Họ (familia): Asteraceae
Chi (genus): Jurinea
Loài (species): J. roegneri
Danh pháp hai phần
Jurinea roegneri K.Koch, 1851 
Jurinea roegneri là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được K.Koch mô tả khoa học đầu tiên năm 1851.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Jurinea roegneri”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.
Boarmia mesochra

| Boarmia mesochra> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Boarmia
Loài (species): B. mesochra
Danh pháp hai phần
Boarmia mesochra Turner 1947 
Boarmia mesochra là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Boarmia minuta

| Boarmia minuta> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Boarmia
Loài (species): B. minuta
Danh pháp hai phần
Boarmia minuta Druce 1898 
Boarmia minuta là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Boeica griffithii

| Boeica griffithii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Lamiales
Họ (familia): Gesneriaceae
Chi (genus): Boeica
Loài (species): B. griffithii
Danh pháp hai phần
Boeica griffithii C.B.Clarke, 1874 
Boeica griffithii là một loài thực vật có hoa trong họ Tai voi. Loài này được C.B.Clarke mô tả khoa học đầu tiên năm 1874.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Boeica griffithii”. Truy cập ngày 10 tháng 6 năm 2013.
Bigelowia nuttallii

| Bigelowia nuttallii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Asterales
Họ (familia): Asteraceae
Chi (genus): Bigelowia
Loài (species): B. nuttallii
Danh pháp hai phần
Bigelowia nuttallii L.C.Anderson, 1970 
Bigelowia nuttallii là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được L.C.Anderson mô tả khoa học đầu tiên năm 1970.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Bigelowia nuttallii”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.
Włodzisław, Hạt Goleniów

| Włodzisław |
| --- | --- |
—  Làng  —
 

Włodzisław
Quốc gia:  Ba Lan
Tỉnh: Zachodniopomorskie
Hạt: Goleniowski
Gmina: Przybiernów
Múi giờ: UTC+1, UTC+2 
Mã bưu chính: 72-121 (Czarnogłowy) 
Włodzisław [vwɔˈd͡ʑiswaf] (tiếng Đức: Baumgarten)  là một ngôi làng thuộc khu hành chính của Gmina Przybiernów, thuộc hạt Goleniów, West Pomeranian Voivodeship, ở phía tây bắc Ba Lan. Nó nằm khoảng 12 kilômét (7 mi) về phía đông của Przybiernów, 28 km (17 mi) về phía bắc Goleniów và 47 km (29 mi) về phía đông bắc của thủ đô khu vực Szczecin.
Trước năm 1945, khu vực này là một phần của Đức. Đối với lịch sử của khu vực, xem Lịch sử của Pomerania.
Hình thành giao tử

Hình 1: Sơ đồ tổng quát hình thành giao tử cái (bên trái) và giao tử đực (phải) ở động vật
Hình thành giao tử là quá trình tạo ra giao tử từ tế bào mầm.,  Trong thuật ngữ khoa học, khái niệm này có tên là gametogenesis. Đây là thuật ngữ trong phôi học, dùng để chỉ sự hình thành giao tử là quá trình mà tế bào sinh dục sơ khai (một loại tế bào mầm) phát sinh ra giao tử trong cơ thể sinh vật, với kết quả quan trọng nhất là tạo ra giao tử đực hoặc giao tử cái có thể tham gia thụ tinh.
Sự hình thành giao tử có hai đặc điểm quan trọng:
- Tạo ra các giao tử đơn bội (n), mà mỗi giao tử chỉ có 1/2 số nhiễm sắc thể cùng với hàm lượng gen trong đó so với tế bào sinh dục lưỡng bội (2n) đã sinh ra nó.
- Luôn luôn có sự phân li và tổ hợp ngẫu nhiên các nhiễm sắc thể, dẫn đến vô cùng nhiều loại giao tử khác nhau gây nên nhiều biến dị tổ hợp, đồng thời có thể có sự cấu trúc lại các nhiễm sắc thể gây hoán vị gen; nhờ đó đời con rất đa dạng về kiểu gen và kiểu hình, thuận lợi cho sự tồn tại và tiến hóa của loài trước tác động của chọn lọc tự nhiên.
Quá trình này có nhiều khác nhau về chi tiết giữa các loài, giữa hai giới (đực, cái) của cùng một loài, nhưng bất kì sự hình thành giao tử nào cũng trải qua giảm phân.
Hình thành giao tử còn có các tên gọi khác (từ đồng nghĩa) là tạo giao tử, phát sinh giao tử.
Quá trình hình thành giao tử đực thường gọi chung là sự tạo tinh (spermatogenesis), còn quá trình hình thành giao tử cái thường gọi chung là sự tạo noãn (oogenesis). Hai quá trình này khác nhau đáng kể ở động vật và ở thực vật., ,
Hình thành giao tử ở động vật

Ở động vật bậc cao, tạo giao tử xảy ra ở tuyến sinh dục. Tuyến này ở cá thể đực là tinh hoàn, còn ở cá thể cái là buồng trứng.
- Trong tinh hoàn, quá trình tạo giao tử đực gọi là sự tạo tinh, kết quả là sinh ra tinh trùng có thể trực tiếp tham gia thụ tinh.
- Trong buồng trứng, quá trình tạo giao tử cái gọi là sự tạo noãn, kết quả là sinh ra noãn có thể trực tiếp tham gia thụ tinh.
Phương thức tạo giao tử ở giới đực và ở giới cái tuy không giống nhau, nhưng nói chung đều theo diễn biến tóm tắt như lược đồ sau: 
Tế bào sinh dục gốc (tế bào mầm) → Tế bào sinh dục → Tế bào sinh dục thứ cấp → Giao tử.
Hình thành giao tử ở động vật > Sự tạo tinh

Sự tạo tinh (spermatogenesis) là tên thường dùng của sự hình thành tinh trùng (giao tử đực của động vật). Quá trình này khởi đầu từ tinh bào gốc hay gọi đẩy đủ hơn là tế bào gốc tinh trùng (spermatogonial stem cell, viết tắt là SSC) nằm trong các ống bán nguyệt của tinh hoàn. Xem thêm chi tiết ở: Tế bào gốc tinh trùng.
Sự tạo tinh khá phức tạp, nhưng có thể mô tả đơn giản là gồm 2 giai đoạn chính:
Giai đoạn phân bào: Tế bào gốc tinh trùng  → Tinh nguyên bào → Tinh tử.
Giai đoạn biến thái: Tinh tử → Tinh trùng (spermatozoon).
Về hình thức phân bào, thì phần đầu giai đoạn 1 diễn ra theo cơ chế nguyên phân, phần sau diễn ra theo cơ chế giảm phân, còn giai đoạn 2 có sự biến đổi hình thái để sinh ra tinh trùng chín muồi. Kết quả là 1 tinh bào sinh ra 4 tinh trùng có số nhiễm sắc thể giảm đi 1/2 (sơ đồ bên phải ở hình 1). Chi tiết xem ở trang Sự tạo tinh.
Hình thành giao tử ở động vật > Sự tạo noãn

Sự tạo noãn (oogenesis) là tên tắt thường dùng của sự hình thành noãn (hoặc trứng) là giao tử cái của động vật.
Sự tạo noãn phức tạp không kém gì sự tạo tinh, nhưng có thể mô tả đơn giản là gồm 2 giai đoạn chính:
Tế bào mầm cái → Noãn nguyên bào.
Noãn nguyên bào → Noãn (oocyte).
Về hình thức phân bào, thì giai đoạn 1 diễn ra theo cơ chế nguyên phân, còn giai đoạn 2 diễn ra theo cơ chế giảm phân, kết quả là 1 noãn nguyên bào chỉ sinh ra 1 noãn là giao tử cái có số nhiễm sắc thể giảm đi 1/2 (sơ đồ bên trái ở hình 1).
- Chi tiết quá trình này xem ở trang Sự tạo noãn.
- Trên đây mới chỉ là cơ chế tổng quát của quá trình tạo giao tử ở động vật. Đối với các loài cụ thể có nhiều chi tiết khác nhau. Ngoài ra, quá trình này còn chịu ảnh hưởng phức tạp của nội môi (chủ yếu là hooc-môn) và ngoại cảnh.
Hình thành giao tử ở thực vật

Ở thực vật hạt kín (cây có hoa), các giao tử đực hình thành trong hoa. Mỗi bông hoa thường gồm hai loại cơ quan sinh sản chính là nhuỵ (cơ quan sinh sản cái) và nhị (cơ quan sinh sản đực). Trong nhuỵ, giao tử cái (noãn) hình thành trong bàu nhuỵ; còn trong nhị, giao tử đực (tinh tử) hình thành từ hạt phấn đều cũng trải qua quá trình hình thành giao tử có giảm phân tương tự như ở động vật. Tuy nhiên, khác hẳn ở động vật:
Giao tử của thực vật thường gọi là bào tử (spore);
"Tổ tiên" của bào tử không phải là tế bào mầm (tức là tế bào sinh dục sơ khai), mà là tế bào xôma chưa chuyên hoá.
Hình thành giao tử ở thực vật > Phát sinh bào tử cái

Tế bào phát sinh ra giao tử cái (noãn) gọi là đại bào tử (megaspore), do đó quá trình phát sinh ra noãn gọi là megagametogenesis (phát sinh đại bào tử). Kết quả cuối cùng của quá trình này là tạo ra 8 nhân đơn bội (n) trong đó có 1 nhân cực chính là giao tử cái, còn 2 nhân góp phần tạo thành phôi nhũ (3n).
Xem chi tiết đã được mô tả ở trang Thụ tinh kép.
Hình thành giao tử ở thực vật > Phát sinh bào tử đực

Tế bào phát sinh ra bào tử đực (tức giao tử đực hay tinh tử vì không tự bơi được như tinh trùng) gọi là tiểu bào tử (microspore) chính là tế bào phấn hoa, do đó quá trình phát sinh tinh tử gọi là microgametogenesis (phát sinh tiểu bào tử).
Tất cả các quá trình này đều xuất phát từ hạt phấn hoa trong bao phấn đã chín và phải gặp điều kiện thích hợp (chủ yếu là độ ẩm) làm hạt phấn nảy mầm (hình 3). Tuy nhiên, khoảng 70% số loài của ngành này thì quá trình lại xảy ra trong ống phấn (khi hạt phấn nảy mầm và xuyên qua vòi nhuỵ), còn khoảng 30% số loài còn lại thì xảy ra ngay trong hạt phấn.
Kết quả của mỗi quá trình này là luôn sinh ra 2 "giao tử" đực, thực chất là nhân đực (tức tinh tử). Chỉ 1 nhân đực kết hợp với nhân cực ở bàu thành hợp tử (2n), còn nhân kia kết hợp với 2 nhân cái tạo nên phôi nhũ (3n) như đã nói trên (hình 4).
Hình 3: Hạt phấn nảy mầm dưới kính hiển vi quang học.
Hình 4: Sơ đồ mô tả ở phát sinh bào tử ở cây bạch quả (Ginkgoaceae).
Nguồn trích dẫn

↑  Encyclopaedia Britannica. “Gametogenesis”.
↑  William C. Shiel Jr. “Medical Definition of Gametogenesis”. Bản gốc lưu trữ ngày 7 tháng 2 năm 2020.
↑  “Gametes the oocytes”. Bản gốc lưu trữ ngày 17 tháng 10 năm 2018. Truy cập ngày 16 tháng 10 năm 2018.
1 2  Campbell và cộng sự: "Sinh học" - Nhà xuất bản Giáo dục, 2010
↑  E.M. Maine. “Gametogenesis”.
↑  "Sinh học 12" - Nhà xuất bản Giáo dục, 2019.
↑  “Gametogenesis”.
↑  "Sinh học" lớp 9, lớp 11 - Nhà xuất bản Giáo dục, 2016
↑  “Spermatogenesis”.
↑  “Oogenesis”.
↑  “Plant Gametogenesis”. Bản gốc lưu trữ ngày 15 tháng 11 năm 2018. Truy cập ngày 15 tháng 11 năm 2018.
| x t Sinh lý học về sinh sản hữu tính ở người |
| --- | --- |
Chu kỳkinh nguyệt:  Menarche  Kinh nguyệt  Follicular phase  Rụng trứng  Luteal phase 
Hình thành giao tử:  Sự tạo tinh spermatogonium  spermatocyte  spermatid  Tinh trùng)  Sự tạo noãn (oogonium  Noãn bào  Noãn  Tế bào trứng)  Tế bào mầm gonocyte  Giao tử) 
Hoạt động tình dụccủa con người:  Hưng phấn tình dục  Quan hệ tình dục  Thủ dâm  Cương cứng  Cực khoái  Xuất tinh  Phối tinh  Hợp tử  Khả năng sinh sản  Implantation  Thai nghén  Giai đoạn hậu sản  Cơ chế quan hệ tình dục 
Sự phát triểncủa hệ sinh dục:  Phân biệt giới tính Dị hình giới tính  Nữ hóa  Nam tính hóa  Dậy thì Gonadarche  Thang đo Tanner  Pubarche  Menarche  Spermarche  Adrenarche)  Maternal age / Paternal age  Mãn kinh 
Trứng:  Tế bào trứng  Oviposition  Oviparity  Noãn thai sinh  Đẻ trứng 
Nội tiết họcsinh sảnvà Vô sinh:  Hệ trục não bộ – tuyến yên – buồng trứng  Hypothalamic–pituitary–prolactin axis  Nam khoa  Nội tiết tố 
Vú:  Thelarche  Development  Sự tiết sữa  Nuôi con bằng sữa mẹ 
Hệ sinh dụcở người:  Nam  Nữ 
Hình 2: Cơ quan sinh sản của Hạt kín là hoa: Núm nhuỵ (♀, màu hồng xẫm) sẽ tiếp nhận phấn hoa (♂) từ bao phấn (có màu vàng).
Boeica confertiflora

| Boeica confertiflora> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Lamiales
Họ (familia): Gesneriaceae
Chi (genus): Boeica
Loài (species): B. confertiflora
Danh pháp hai phần
Boeica confertiflora (Drake) Pellegr., 1926 
Boeica confertiflora là một loài thực vật có hoa trong họ Tai voi. Loài này được (Drake) Pellegr. mô tả khoa học đầu tiên năm 1926.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Boeica confertiflora”. Truy cập ngày 10 tháng 6 năm 2013.
John Clark (cầu thủ bóng đá Anh)

| Thông tin cá nhân |
| --- | --- | --- | --- |
Nơi sinh:  Durham, Anh
Vị trí:  Tiền đạo
Sự nghiệp cầu thủ chuyên nghiệp*
| Năm |  Đội |  ST |  (BT) |
|  |  Bathgate |   |   |
| 1912–1913 |  Bradford City |  6 |  (1) |
| 1913–1915 |  Cardiff City |  8 |  (1) |
| Tổng cộng |   |  14 |  (2) |
 *Số trận ra sân và số bàn thắng ở câu lạc bộ tại giải quốc gia
John Clark là một cầu thủ bóng đá người Anh thi đấu ở vị trí tiền đạo.
Sự nghiệp

Sinh ra ở Durham, Clark thi đấu cho Bathgate, Bradford City và Cardiff City. Đối với Bradford City, ông có 6 lần ra sân ở Football League, ghi 1 bàn. Đối với Cardiff City ông có 8 lần ra sân tại Southern Football League, cũng ghi 1 bàn.
Cardiophorus philippinus

| Cardiophorus philippinus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Elateridae
Chi (genus): Cardiophorus
Loài (species): C. philippinus
Danh pháp hai phần
Cardiophorus philippinus Fleutiaux, 1916 
Cardiophorus philippinus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1916.
Chú thích

↑  Elateridae in Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010