stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Osiris

| Osiris |
| --- | --- |
Thần của thế giới bên kia, cái chết, sự sống và tái sinh
Thần Osiris, thần cai quản thế giới bên kia. Màu da xanh của ngài tượng trưng cho sự tái sinh.
Thờ phụng chủ yếu: Abydos
Biểu tượng: Xác ướp, vương miện Atef
Thông tin cá nhân
Cha mẹ: Geb và Nut
Anh chị em: Isis, Set, Nephthys
Phối ngẫu: Isis
Hậu duệ: Horus và Anubis
Osiris (/ɔʊˈsaɪrɪs /,trong tiếng Hy Lạp Ὄσιρις còn gọi là Usiris; các tên khác dịch từ tiếng Ai Cập là Asar, Asari, Aser, Ausar, Ausir, Wesir, Usir, Usire và Ausare) là một vị thần trong bộ 9 vĩ đại của Heliopolis trong tôn giáo Ai Cập cổ đại. Ông là con trai của thần đất Geb và nữ thần bầu trời Nut, là anh của 3 vị thần Isis, Set và Nephthys. Ông được coi là thần của thế giới bên kia, người cai quản âm phủ.
Osiris được miêu tả là có nước da màu xanh, mang bộ râu của pharaoh và xuất hiện dưới dạng xác ướp. Ông đội vương miện Atef (vương miện trắng có gắn lông vũ ở hai bên), tay cầm néo và móc - biểu tượng của một pharaoh.
Thần thoại > Bị giết hại

Sau khi Geb thoái vị, ông kế vị ngai vàng, trở thành Pharaoh thứ tư của Ai Cập (sau Atum/Ra, Shu và Geb). Set ghen tức vì điều này, cho rằng mình mới xứng đáng lên ngôi nên luôn tìm cách hãm hại anh mình.
Set đã quyết định tổ chức một bữa tiệc linh đình để tỏ lòng tôn kính với Osiris và tặng một cái hòm được chạm trổ hết sức tinh xảo cho ai nằm vừa nó. Tất nhiên, chiếc hòm được đóng cho vừa với ông. Khi vừa nằm vào trong thì Set đóng nắp hòm lại và thả ông xuống dòng sông Nile.
Chiếc hòm đó trôi dạt vào Bylos. Ngay khi trôi vào bờ, một cây thánh liễu mọc lên bảo vệ nó. Cái cây đó to đễn nỗi vua xứ Bylos đã đem chặt chúng về làm những cây cột trong cung điện của mình. Isis biết được đã xin nhà vua đem cây cột có chứa xác Osiris về Ai Cập. Bà đã dùng phép thuật hồi sinh ông và mang thai Horus.
Set lại tìm thấy chiếc hòm đó, đã chặt xác của Osiris thành nhiều mảnh và rải khắp Ai Cập. Isis và Nephthys phải đi nhặt từng bộ phận cơ thể của ông, nhưng dương vật lại thiếu mất do bị cá ăn (có thuyết là do Set cho chúng ăn). Vì thế Osiris không thể sống trở lại. Một số truyền thuyết khác lại cho rằng, sau đó bà đã gắn một dương vật bằng vàng cho Osiris và mới mang thai Horus.
Ra thương tiếc nên đã cho thần đầu chó Anubis ướp xác ông, và theo lệnh Thoth, Isis và Nephthys ghép các mảnh xác của Osiris lại. Ra sau đó đã cho ông phong cho ông làm Vua của cõi âm, và để Horus con ông trở thành vị Pharaoh thứ 5 cai quản Ai Cập.
Thần thoại > Osiris và Anubis

Nephthys vốn không ưa chồng mình là Set nên đã cải trang thành chị mình - Isis và quyến rũ người anh Osiris. Kết quả là Nephthys có thai và đã hạ sinh Anubis. Isis không tỏ ra ghen tuông nhưng Set cảm thấy tức giận vì mình bị lừa gạt. Đó cũng là một lý do khiến Set ganh ghét ông.
Thờ cúng

Osiris còn là một trong những thần cổ nhất trong các văn bản đã được tìm thấy; một trong những bút tích lâu đời nhất được biết có nhắc tới Osiris là ở Palermo vào khoảng năm 2500 TCN. Ông được thờ rộng rãi cho đến khi xảy ra sự đàn áp trong kỷ nguyên Cơ đốc giáo.
Tại Memphis, Osiris đã kết hợp với Ptah (Đấng sáng tạo) và Sokar (con ưng thần, thần chết của Memphis), trở thành Ptah-Sokar-Osiris, biểu tượng của ánh mặt trời dưới địa ngục.
Tại địa ngục Duat, Osiris được coi là một trong 42 vị thẩm phán thần thánh của Ai Cập cổ đại, có trách nhiệm phán quyết một linh hồn có tội hay không qua việc "cân tim". Nếu trái tim của người chết bằng với trọng lượng của cọng lông Ma'at, linh hồn của họ được chào đón vào vương quốc Osiris. Ngược lại, họ sẽ bị con quỷ Ammit nuốt chửng.
Hình ảnh

Đầu của thần Osiris, ca. 595-525 B.C.E. Bảo tàng Brooklyn
Sokar-Osiris-Ptah
Chú thích

1 2 3 4  “Ancient Egypt Online: Osiris”.
↑  CATHOLIC ENCYCLOPEDIA: Theodosius I
↑  "History of the Later Roman Empire from the Death of Theodosius I. to the Death of Justinian", The Suppression of Paganism – ch22, p371,John Bagnell Bury, Courier Dover Publications, 1958, ISBN 0-486-20399-9
↑  “Ancient Egypt Online: Ptah”.
| --- | --- |
: Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về Osiris.
| --- | --- |
Tiêu đề chuẩn :  GND: 118747770  LCCN: no2014052767  NKC: jo2016908801  PLWABN: 9810599066705606  SUDOC: 027293807  VIAF: 61789844   WorldCat Identities (via VIAF): 61789844 
| x t Danh sách các khái niệm về Âm phủ/Địa ngục |
| --- | --- | --- |
| Phật giáo | (Naraka · Bát nhiệt địa ngục) |    |
| Kitô giáo | (Luyện ngục · Lâm bô · Âm phủ · Hoả ngục) |    |
| Thần thoại Bắc Âu  và Germanic | (Helheim · Niflheim) |    |
| Thần thoại Hy Lạp | (Hades ·  Tartarus ·  Đồng cỏ Asphodel) |    |
| Ấn Độ giáo | (Nakara · Patala) |    |
| Hồi giáo | (Barzakh · Jahannam  · Araf  · Sijjin) |    |
| Do Thái giáo | (Gehennom · Sheol · Tzalmavet · Abaddon · Thế giới bóng tối · Dudael) |    |
| Mesoamerican | (Mictlan  · Xibalba · Ukhu pacha · Maski) |    |
| Tôn giáo Châu Phi |  (Ikole Orun · mkpọsọk · Effiatt  ·  Asamando  · owuo  ·  Ọnọsi  ·  Ekera) |    |
| Tôn giáo đảo Thái Bình Dương |  (Pulotu · Bulu · Murimuria · Burotu · Te Reinga Wairua ·  Rarohenga  ·  Hawaiki ·  Hiyoyoa  ·  Rangi Tuarea · Te Toi-o-nga-Ranga · Uranga-o-te-rā · Nabagatai · Tuma · Iva · Lua-o-Milu ·  Nga- Atua) |    |
| Thần thoại Slav |  (Nav · Podsvetie · Peklo) |    |
| Thần thoại Mapuche |  (Pellumawida · Ngullchenmaiwe · Degin · Wenuleufu) |    |
| Tôn giáo Inuit |  (Adlivun ·  Adliparmiut) |    |
| Thế giới ngầm: | Hỏa giáo (Hamistagan) • Thần thoại Phần Lan (Tuonela) • Tôn giáo Lưỡng Hà cổ đại (Kur) • Thần thoại Thổ Nhĩ Kỳ (Tamag) • Thần đạo Nhật Bản (Yomi) • Truyền thuyết Ba Tư (Duzakh) • Tôn giáo Ai Cập cổ đại (Duat) • Thần thoại Ireland (Tech Duinn) • Thần thoại Zuni (Ánosin Téhuli) • Thần thoại Miwok ( ute-yomigo) • Thần thoại Hungary (Pokol) • Thần thoại Estonia (Manala) • Truyền thuyết Trung Hoa (Địa ngục) • Jaina giáo (Nakara) • Thần thoại Sunda Wiwitan (Buana Larang) • Thần thoại Albania (Ferri) • Thần thoại Mã Lai (Alam Ghaib) • Thần thoại Litva (Anapilis) • Thần thoại Latvia (Aizsaule) • Thần thoại Gruzia (Kveskneli) • Thần thoại Hittite (Dankuš tekan) • Thần thoại Guanche (Guayota) • Thần thoại La Mã (Orcus) • Thần thoại Meitei (Khamnung Sawa) |    |
| Khác | (Bridge of Dread · Cổng địa ngục · as-Sirāt · Nại Hà · Cầu Chinvat · Syr Yu  ·  Styx · Hitfun · Yomotsu Hirasaka · Gjöll · Siniawis · Quỷ Môn Quan) |    |
Batocera rubus

| Batocera rubus |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Batocera
Loài (species): B. rubus
Danh pháp hai phần
Batocera rubus (Linne, 1758) 
Batocera rubus là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Büyükkışla, Ortaköy

| Büyükkışla |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
BüyükkışlaVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Çorum
Huyện: Ortaköy
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 104 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Mã bưu chính: 19950 
Büyükkışla là một xã thuộc huyện Ortaköy, tỉnh Çorum, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2010 là 104 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Çorum”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Bản gốc lưu trữ ngày 7 tháng 3 năm 2014. Truy cập ngày 5 tháng 10 năm 2012.
Dysschema vidua

| Dysschema vidua> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Chi (genus): Dysschema
Loài (species): D. vidua
Danh pháp hai phần
Dysschema vidua
Dysschema vidua là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Psalistops zonatus

| Psalistops zonatus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Barychelidae
Chi (genus): Psalistops
Loài (species): P. zonatus
Danh pháp hai phần
Psalistops zonatus Simon, 1889 
Psalistops zonatus là một loài nhện trong họ Barychelidae. Loài này phân bố ờ Venezuela.
Chú thích

↑  Simon, E. (1889) Arachnides. In Voyage de M. E. Simon au Venezuela (décembre 1887-avril 1888). 4e Mémoire. Ann. Soc. ent. Fr. (6) 9: 169-220.
Belpınar, Zile

| Belpınar |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
BelpınarVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Tokat
Huyện: Zile
Dân số (2011)
 • Tổng cộng: 71 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Mã bưu chính: 60400 
Belpınar là một xã thuộc huyện Zile, tỉnh Tokat, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 71 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Tokat”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Lưu trữ bản gốc ngày 12 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 23 tháng 9 năm 2012.Quản lý CS1: bot: trạng thái URL ban đầu không rõ (liên kết)
Pseudoleskea desmioclada

| Pseudoleskea desmioclada> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Bryophyta
Lớp (class): Bryopsida
Bộ (ordo): Bryales
Họ (familia): Leskeaceae
Chi (genus): Pseudoleskea
Loài (species): P. desmioclada
Danh pháp hai phần
Pseudoleskea desmioclada (Müll. Hal.) Kindb., 1891 
Pseudoleskea desmioclada là một loài Rêu trong họ Leskeaceae. Loài này được (Müll. Hal.) Kindb. mô tả khoa học đầu tiên năm 1891.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Pseudoleskea desmioclada”. Truy cập ngày 1 tháng 6 năm 2014.
Dysschema viuda

| Dysschema viuda> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Chi (genus): Dysschema
Loài (species): D. viuda
Danh pháp hai phần
Dysschema viuda (Schaus, 1910) 
Danh pháp đồng nghĩa
 Pericopis viuda Schaus, 1910  Centronia joiceyi Dognin, 1923  Dysschema joiceyi 
Dysschema viuda là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Perdita swenki

| Perdita swenki |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Andrenidae
Phân họ (subfamilia): Panurginae
Tông (tribus): Perditini
Chi (genus): Perdita
Loài (species): P. swenki
Danh pháp hai phần
Perdita swenki Crawford, 1915 
Perdita swenki là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Crawford mô tả khoa học năm 1915.
Chú thích

↑  (2008) Integrated Taxonomic Information System (ITIS) Bee Checklist 3 oktober 2008
Begonia olsoniae

| Begonia olsoniae> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Cucurbitales
Họ (familia): Begoniaceae
Chi (genus): Begonia
Loài (species): B. olsoniae
Danh pháp hai phần
Begonia olsoniae L.B.Sm. & B.G.Schub., 1965 
Begonia olsoniae là một loài thực vật có hoa trong họ Thu hải đường. Loài này được L.B.Sm. & B.G.Schub. mô tả khoa học đầu tiên năm 1965.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Begonia olsoniae”. Truy cập ngày 30 tháng 8 năm 2013.
Bắc Matsanjeni

Bắc Matsanjeni là một inkhundla của Eswatini, nằm ở vùng Lubombo. Vào năm 2007, dân số của nó là 12.940 người.
Dooabia argomma

| Dooabia argomma> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Dooabia
Loài (species): D. argomma
Danh pháp hai phần
Dooabia argomma Prout 1932 
Dooabia argomma là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Ayışığı, Yayladağı

| Ayışığı |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
AyışığıVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Hatay
Huyện: Yayladağı
Dân số (2011)
 • Tổng cộng: 346 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Ayışığı là một xã thuộc huyện Yayladağı, tỉnh Hatay, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 346 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Hatay”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Lưu trữ bản gốc ngày 13 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 14 tháng 9 năm 2012.Quản lý CS1: bot: trạng thái URL ban đầu không rõ (liên kết)
Dubiaranea abundans

| Dubiaranea abundans> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Linyphiidae
Chi (genus): Dubiaranea
Loài (species): D. abundans
Danh pháp hai phần
Dubiaranea abundans Millidge,1991 
Dubiaranea abundans là một loài nhện trong họ Linyphiidae. Loài này được phát hiện ở Peru.
Chú thích

↑  Millidge, A. F. (1991) Further linyphiid spiders (Araneae) from South America. Bull. Am. Mus. nat. Hist. 205: 1-199.
Ovaçiftlik, Yeşilhisar

| Ovaçiftlikköy |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
OvaçiftlikköyVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Kayseri
Huyện: Yeşilhisar
Dân số (2008)
 • Tổng cộng: 417 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Ovaçiftlikköy là một xã thuộc huyện Yeşilhisar, tỉnh Kayseri, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2008 là 417 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Kayseri”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Truy cập ngày 17 tháng 9 năm 2012.[liên kết hỏng]
Psychotria salentana

| Psychotria salentana> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Gentianales
Họ (familia): Rubiaceae
Chi (genus): Psychotria
Loài (species): P. salentana
Danh pháp hai phần
Psychotria salentana Standl. 
Psychotria salentana là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được Standl. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1930.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Psychotria salentana”. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2013.
Perasia succrassata

| Perasia succrassata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Noctuidae
Chi (genus): Perasia
Loài (species): P. succrassata
Danh pháp hai phần
Perasia succrassata Dyar, 1921 
Perasia succrassata là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Batrachorhina pruinosa

| Batrachorhina pruinosa> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Batrachorhina
Loài (species): B. pruinosa
Danh pháp hai phần
Batrachorhina pruinosa (Fairmaire, 1871) 
Batrachorhina pruinosa là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Ovenna guineacola

| Ovenna guineacola> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Chi (genus): Ovenna
Loài (species): O. guineacola
Danh pháp hai phần
Ovenna guineacola
Ovenna guineacola là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Bắc Lương (định hướng)

Bắc Lương có thể là:
Xã Bắc Lương thuộc huyện Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hóa, Việt Nam;
Nhà Bắc Lương (397 – 439) là một nước trong thời kỳ Ngũ Hồ thập lục quốc do Thư Cừ Mông Tốn (368 – 433, người Tiên Ty) chiếm Trương Dịch, Tây Quận thành lập;
Dooabia transrufa

| Dooabia transrufa> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Dooabia
Loài (species): D. transrufa
Danh pháp hai phần
Dooabia transrufa Holloway 1976 
Dooabia transrufa là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Begonia orchidiflora

| Begonia orchidiflora> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Cucurbitales
Họ (familia): Begoniaceae
Chi (genus): Begonia
Loài (species): B. orchidiflora
Danh pháp hai phần
Begonia orchidiflora Griff., 1848 
Begonia orchidiflora là một loài thực vật có hoa trong họ Thu hải đường. Loài này được Griff. mô tả khoa học đầu tiên năm 1848.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Begonia orchidiflora”. Truy cập ngày 30 tháng 8 năm 2013.
Dubianaclia extensa

| Dubianaclia extensa> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Chi (genus): Dubianaclia
Loài (species): D. extensa
Danh pháp hai phần
Dubianaclia extensa
Dubianaclia extensa là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Perilissus buccatus

| Perilissus buccatus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Ichneumonidae
Chi (genus): Perilissus
Loài (species): P. buccatus
Danh pháp hai phần
Perilissus buccatus Kriechbaumer, 1896 
Perilissus buccatus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2014.
Prismatomeris filamentosa

| Prismatomeris filamentosa> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Gentianales
Họ (familia): Rubiaceae
Chi (genus): Prismatomeris
Loài (species): P. filamentosa
Danh pháp hai phần
Prismatomeris filamentosa Craib 
Prismatomeris filamentosa là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được Craib miêu tả khoa học đầu tiên năm 1932.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Prismatomeris filamentosa”. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2013.
Bão lửa

Hình vẽ bão lửa nhấn chìm Luân Đôn năm 1666
Bão lửa là cách gọi những đám cháy dữ dội đã tự tạo cho mình một hệ thống đối lưu và gió riêng khiến nó trở nên cực kỳ lớn và rất khó kiểm soát hay dập tắt. Nó là một hiện tượng tự nhiên thường hay xuất hiện trong các cơn cháy rừng, cháy đồng cỏ, hay từ những vòi rồng lửa lớn. Trong những trận cháy rừng bão lửa giống như một bức tường lửa cực lớn di chuyển rất nhanh khiến cho việc dập tắt nó trở nên rất khó khăn vì với hệ thống gió riêng lửa có thể băng qua cả một đoạn đường trống trải dài như đường sá, vùng cháy đệm hay dòng sông để đốt cháy phía bên kia của các vùng trống trải này. Bão lửa cũng có thể được hình thành sau những trận dội bom hay từ một cơn cháy nhà bình thường trong các thành phố. Đã có rất nhiều thành phố bị bão lửa thiêu rụi dẫn đến việc biến mất trong lịch sử hoặc phải xây dựng lại hoàn toàn.
Hình thành

Bão lửa hình thành như kết quả của sự đối lưu của không khí, khi vùng khí nóng tại khu vực bị cháy bắt đầu bốc lên phía trên khiến cho các vùng khí xung quanh đổ vào cung cấp không khí mới khiến cho đám cháy trở nên lớn hơn, từ đó vùng khí nóng lại càng mở rộng ra và thu hút thêm nhiều vùng không khí khác từ đó tạo thành một hệ thống gió riêng khiến cho bão lửa hình thành. Các vòi rồng lửa cũng hình thành nhiều trong lúc này nhưng ít người để ý đến nó vì ngọn lửa cực lớn từ bão lửa thu hút sự chú ý nhiều hơn nhưng vòi rồng lửa khi đủ nóng sẽ tự tạo ra hiệu ứng đối lưu khiến cho lõi lửa bên trong nó mở rộng ra khi đó nó sẽ tạo ra một vòi rồng lửa cực lớn gây cháy nhiều hơn khi nó di chuyển và phóng lửa ra khắp nơi, gió xoáy của vòi rồng sẽ cung cấp không khí cho các ngọn lửa ở xung quanh.
Khói dày đặc từ những cơn bão lửa khi bốc lên cao sẽ tạo ra những đám mây khói kích hoạt sét đánh xuống khiến cho đám cháy càng trở nên lớn và nguy hiểm hơn.
Ottochloa grandiflora

| Ottochloa grandiflora> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Poales
Họ (familia): Poaceae
Chi (genus): Ottochloa
Loài (species): O. grandiflora
Danh pháp hai phần
Ottochloa grandiflora Jansen 
Ottochloa grandiflora là một loài thực vật có hoa trong họ Hòa thảo. Loài này được Jansen mô tả khoa học đầu tiên năm 1953.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Ottochloa grandiflora”. Truy cập ngày 6 tháng 6 năm 2013.
Beilschmiedia thomaea

| Beilschmiedia thomaea> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Magnoliidae
Bộ (ordo): Laurales
Họ (familia): Lauraceae
Chi (genus): Beilschmiedia
Loài (species): B. thomaea
Danh pháp hai phần
Beilschmiedia thomaea Benth. & Hook.f., 1880 
Beilschmiedia thomaea là loài thực vật có hoa trong họ Nguyệt quế. Loài này được Benth. & Hook.f. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1880.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Beilschmiedia thomaea”. Truy cập ngày 14 tháng 6 năm 2013.
Bathytricha leonina

| Bathytricha leonina> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Noctuidae
Chi (genus): Bathytricha
Loài (species): B. leonina
Danh pháp hai phần
Bathytricha leonina Walker, 1865 
Bathytricha leonina là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).