stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Động Thiên Tôn
Thần Thiên Tôn

Theo thần tích đình làng Bích Đào, làng Đại Phong, Ninh Bình, thì thần Thiên Tôn là một vị thiên thần, nguyên là hoàng tử, do hoàng hậu nằm mộng thấy nuốt mặt trời, có thai rồi sinh ra ngài vào ngày mồng 3 tháng 3 năm Khai hoàng thứ 25 (năm 625), gọi là Huyền Nguyên. Lớn lên hoàng tử dũng mãnh hơn người, đi khắp thiên hạ, vào núi Dũng Dương (Hoa Lư) tu luyện 42 năm, khi đắc đạo có thể bay lượn, biến hóa, tận trừ tà ma quỷ quái. Ngọc hoàng ban cho thanh kiếm Tam thai thất tinh và phong làm Bắc phương Trấn Vũ đại tướng quân. Sau phóng gươm ở dưới núi Cánh Diều (Ninh Bình) mà hóa. Năm 938, Cao Đô Đường Thái sư xây đền ở cửa động Thiên Tôn, tạc tượng tay chống bảo kiếm, chân đạp lên rùa rắn và ban sắc phong là Trấn Vũ An Quốc đại vương... Đinh Tiên Hoàng khởi nghĩa ở động Hoa Lư được hai tướng Rùa, Rắn của thần giúp sức nên được sắc phong là An Quốc hoàng đế. Ở phía đông cố đô Hoa Lư có 7 nơi thờ thần là Bích Đào, Đại Phong, Yên Cư của huyện Yên Khánh, Lực Giá và Phú Gia của huyện Gia Viễn đều thuộc Ninh Bình.
Như vậy, thần Thiên Tôn, thần Quý Minh cùng với thần Cao Sơn là những vị thần có nguồn gốc phát tích ở vùng văn hóa Hoa Lư. Đều là những vị thần đại diện cho các sức mạnh siêu nhiên của trời, đất và núi được thờ ở các cửa ngõ Hoa Lư tứ trấn để bảo vệ kinh đô Hoa Lư theo quan niệm của người xưa. Toàn cảnh khu vực động - chùa Thiên Tôn là những kiến trúc cổ kính lẫn trong vườn rộng và nhiều cây ăn quả, cây đại thụ. Động Thiên Tôn gồm có hai hang: Hang Ngoài và hang Trong. Ngay cửa hang Trong có một Long Đĩnh làm toàn bằng đá xung quanh đều chạm khắc nổi rồng mây. Trong toà Long Đĩnh chỉ đặt một tượng thần Thiên Tôn bằng đồng, đứng trên lưng rùa. Tượng được trang trí nhiều màu sắc rực rỡ. Hai tay thần để trước ngực, nắm trắc đốc kiếm thần, chống mũi kiếm xuống lưng rùa. Vì thế động được gọi là động Thiên Tôn.
Vinh danh thần Thiên Tôn, thị trấn trung tâm huyện Hoa Lư cũ (nay là thành phố Hoa Lư) có tên gọi là thị trấn Thiên Tôn (nay là một phần của phường Ninh Mỹ).
Cổng vào động Thiên Tôn
cửa động
hang vòm
cửa Đông vào cố đô
hang động
Tam bảo chùa Thiên TônTam bảo chùa Thiên Tôn
Tượng Tam Thanh động Thiên Tôn
Eustroma brunnearia

| Eustroma melancholicum |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Eustroma
Loài (species): E. melancholicum
Danh pháp hai phần
Eustroma melancholicum Leech 1897 
Danh pháp đồng nghĩa
  Danh sách  Cidaria melancholica Butler, 1878   Eustroma brunnearia Leech, 1897   Cidaria interrupta Wileman, 1911   Eustroma pilosa Thierry-Mieg, 1910   Cidaria venulata Oberthur, 1880   Cidaria chlorovenosata Christoph, 1881   Eustroma dureri Bryk, 1949  
Eustroma melancholicum là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  “TaiBNET - Catalogue of Life of Taiwan”. Bản gốc lưu trữ ngày 4 tháng 3 năm 2016. Truy cập ngày 6 tháng 7 năm 2014.
↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Ba Hàng Đồi

Ba Hàng Đồi là một thị trấn thuộc huyện Lạc Thủy, tỉnh Hòa Bình, Việt Nam.
Địa lý

Thị trấn Ba Hàng Đồi nằm ở phía tây bắc huyện Lạc Thủy, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp thành phố Hà Nội
Phía tây giáp huyện Kim Bôi
Phía nam giáp huyện Kim Bôi và các xã Phú Nghĩa, Phú Thành
Phía bắc giáp thành phố Hà Nội và huyện Lương Sơn.
Thị trấn Ba Hàng Đồi có diện tích 27,11 km², dân số năm 2018 là 7.372 người, mật độ dân số đạt 272 người/km².
thị trấn có vị trí địa lý thuận lợi có các tuyến đường Quốc lộ 21A, tuyến đường 12B và đường Hồ Chí Minh chạy qua thuận lợi cho giao thông đi lại, phát triển kinh tế.
Lịch sử

Phần lớn địa bàn thị trấn Ba Hàng Đồi hiện nay trước đây là xã Thanh Nông thuộc huyện Lạc Thủy.
Xã Thanh Nông vốn thuộc huyện Lương Sơn, được thành lập vào ngày 22 tháng 1 năm 1957 trên cơ sở tách một phần diện tích và dân số của xã Hợp Thanh.
Ngày 26 tháng 11 năm 1970, Bộ trưởng Phủ thủ tướng ban hành Quyết định số 71-BT. Theo đó, chuyển xã Thanh Nông về huyện Kim Bôi quản lý.
Lịch sử hình thành của thị trấn bắt đầu từ những khu dân cư tập trung của nông trường Thanh Hà nằm trên địa bàn xã Thanh Nông lúc bấy giờ.
Ngày 13 tháng 7 năm 1967, thị trấn nông trường Thanh Hà được thành lập theo Quyết định số 269-NV của Bộ trưởng Bộ Nội vụ.
Ngày 27 tháng 3 năm 1999, Chính phủ ban hành Nghị định số 15/1999/NĐ-CP. Theo đó:
Giải thể thị trấn nông trường Thanh Hà; dân cư thuộc thị trấn nông trường Thanh Hà hiện đang sinh sống trên địa bàn các xã Hợp Thanh, Nam Thượng, Mỹ Hòa và Phú Thành giao về các xã đó quản lý.
Thành lập thị trấn Thanh Hà trên cơ sở 364,98 ha diện tích tự nhiên và 2.187 người của các đội sản xuất 2, 4, 6 và 9 của nông trường Thanh Hà (thuộc địa bàn của xã Thanh Nông).
Sau khi thành lập, thị trấn Thanh Hà có diện tích 3,65 km², dân số là 2.187 người. Xã Thanh Nông còn lại 27,3 km² diện tích tự nhiên, dân số là 4.584 người, mật độ dân số đạt 168 người/km².
Ngày 14 tháng 7 năm 2009, Chính phủ ban hành Nghị quyết 31/NQ-CP về việc điều chỉnh địa giới hành chính huyện Kim Bôi. Theo đó, chuyển thị trấn Thanh Hà và xã Thanh Nông thuộc huyện Kim Bôi về huyện Lạc Thủy quản lý.
Đến năm 2018, thị trấn Thanh Hà có diện tích 2,76 km², dân số là 2.169 người, mật độ dân số đạt 786 người/km². Xã Thanh Nông có diện tích 24,35 km², dân số là 5.203 người, mật độ dân số đạt 214 người/km².
Ngày 17 tháng 12 năm 2019, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 830/NQ-UBTVQH14 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã thuộc tỉnh Hòa Bình (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2020). Theo đó, sáp nhập toàn bộ diện tích và dân số của xã Thanh Nông vào thị trấn Thanh Hà để thành lập thị trấn Ba Hàng Đồi.
Chú thích

1 2  “Nghị định số 15/1999/NĐ-CP về việc điều chỉnh địa giới hành chính và thành lập thị trấn, xã của các huyện Kim Bôi, Mai Châu, Lạc Sơn và Yên Thủy, tỉnh Hoà Bình”.
1 2 3  “Nghị quyết số 830/NQ-UBTVQH14 năm 2019 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã thuộc tỉnh Hòa Bình”.
↑  Tổng cục Thống kê
↑  Địa chí Hòa Bình. Nhà xuất bản Chính trị quốc gia. 2005. tr. 313.
↑  “Quyết định 71-BT năm 1970 về việc đưa một số xã thuộc huyện Lương Sơn tỉnh Hòa Bình về huyện Kim Bôi cùng tỉnh do Bộ trưởng Phủ thủ tướng ban hành”.
↑  “Quyết định 269-NV năm 1967 phê chuẩn việc thành lập 2 thị trấn nông trường thuộc tỉnh Hòa Bình do Bộ trưởng Bộ Nội vụ ban hành”.
↑  “Nghị quyết số 31/NQ-CP về việc điều chỉnh địa giới hành chính một số huyện và thành phố Hòa Bình, tỉnh Hòa Bình”.
Xe tăng Type 15

Đối với the South Korean MBT also called Black Panther, xem K2 Black Panther.
| Xe tăng hạng nhẹ Type 15 |
| --- | --- |
Type 15 ở triển lãm tại Bắc Kinh
Loại: Xe tăng hạng nhẹ
Nơi chế tạo: Trung Quốc
Lược sử hoạt động
Phục vụ: 2018–nay
Sử dụng bởi: See Operators
Lược sử chế tạo
Nhà sản xuất: Norinco
Giai đoạn sản xuất: 2015–nay
Số lượng chế tạo: 500 chiếc 
Thông số
Khối lượng: 33 tấn (tiêu chuẩn), 36 tấn (bổ sung giáp)
Chiều dài: Tính cả chiều dài nòng pháo 9,2 mét (30,18 ft) Thân xe: Khoảng 7,5 mét (24,61 ft)
Chiều rộng: 3,3 mét (10,83 ft)
Chiều cao: 2,5 mét (8,20 ft)
Kíp chiến đấu: 3 (chỉ huy, lái xe, pháo thủ)

Phương tiện bọc thép: Giáp bảo vệ tiêu chuẩn với bổ sung giáp phức hợp và/hoặc giáp phản ứng nổ.
Vũ khí chính: Pháo cỡ nòng 105mm có nạp đạn tự động (38 viên)
Vũ khí phụ: Tháp súng máy 12 ly 7 điều khiển từ xa cùng súng phóng lựu QLZ-04
Động cơ: Động cơ diesel có điều khiển điện tử 8V132 với truyền động tự động toàn phần 1000 hp (746 kW)
Công suất/trọng lượng: 30,30 hp/tấn 27,8 hp/tấn (Khi đã bổ sung giáp)
Tầm hoạt động: 469 kilômét (291 mi)(không có thùng dầu phụ)
Tốc độ: 70 kilômét trên giờ (43 mph) 
Type 15 (tiếng Trung: 15式轻型坦克; bính âm: yīwǔ shì qīngxíng tǎnkè, tên định danh ZTQ-15), biệt danh Báo đen (tiếng Trung: 黑豹; bính âm: hēi bào), là xe tăng hạng nhẹ thế hệ thứ 3 của Lục quân Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc, Lính thuỷ đánh bộ và Lực lượng đổ bộ đường không quân đội Trung Quốc. Ngoài Trung Quốc, xe tăng Type 15 cũng được xuất khẩu cho Bangladesh. Type 15 là người kế nhiệm xứng đáng của xe tăng hạng nhẹ Type 62 đã bị Trung Quốc loại biên từ năm 2013. Phiên bản xuất khẩu mang định danh VT-5.
Phát triển

Trong suốt quá trình phát triển loại xe tăng mới, xe tăng Type 15 đã bị người dân quan sát bắt gặp lần đầu vào năm 2011. Type 15 được đưa vào sản xuất hàng loạt vào năm 2016. Tháng 12/2018, Type 15 được đưa vào trang bị. Type 15 đã xuất hiện trước công chúng trong ngày lễ kỷ niệm 70 năm quốc khánh Trung Quốc, ngày 1/10/2019.
Thiết kế > Tổng quan

Xe tăng Type 15 được thiết kế là xe tăng hạng nhẹ, có tính cơ động cao, chuyên vận hành tại các khu vực rừng núi, cao nguyên, nhiều sông ngòi, những khu vực này không phù hợp cho các xe tăng hạng nặng như xe tang Type 99 và xe tang Type 96 có thể gặp khó khăn khi di chuyển.
Ở những vùng cao như Tây Tạng, không khí loãng và động cơ bắt đầu mất công suất. Các loại xe bọc thép hạng nặng như xe tăng chiến đấu chủ lực T-72 và T-90 sẽ gặp khó khăn khi di chuyển trong môi trường thiếu oxy, nhưng xe tăng hạng nhẹ Type-15 có thể hoạt động ở độ cao lớn với động cơ mạnh mẽ và máy tạo oxy. Xe tăng mới này cũng cơ động hơn nhiều so với xe tăng chiến đấu chủ lực hạng nặng do trọng lượng nhẹ và tỷ lệ công suất trên trọng lượng cao.
Thiết kế > Vũ khí

Xe tăng hạng nhẹ Type 15 được trang bị pháo ổn định nòng xoắn cỡ nòng 105 mm chuẩn NATO, được cho là vượt trội hơn so với pháo nòng xoắn 105 mm ZPL-94 của xe tăng Type 88 và Type 59. Pháo chính có tầm bắn hiệu quả là 3 km và tương thích với tất cả các loại đạn xe tăng 105 mm tiêu chuẩn của NATO. Tốc độ bắn liên tục được hỗ trợ bởi hệ thống nạp đạn tự động gắn trên xe tăng, giúp giảm số lượng kíp lái xuống còn 3 người. Xe tăng Type 15 có thể mang theo 38 viên đạn pháo 105 mm.
Type 15 sử dụng đạn APFSDS, HEAT và HE (Chất nổ mạnh) và ATGM phóng từ pháo. Đạn APFSDS và HEAT được sử dụng để đối phó với xe tăng của đối phương trong khi đạn HE được sử dụng để chống chống bộ binh, xe hạng nhẹ/không bọc thép, tòa nhà và công sự dã chiến của đối phương. Đạn APFSDS có khả năng xuyên thủng 500 mm (20 in) thép từ khoảng cách 2.000 mét (1,2 dặm).
Khả năng xuyên phá của đạn pháo APFSDS cỡ 105 mm không được coi là đủ để xuyên thủng lớp giáp trước của xe tăng chiến đấu chủ lực hiện đại như T-90 hoặc VT-4. Để đối phó với xe bọc thép chủ lực của đối phương, Type 15 được trang bị tên lửa chống tăng phóng từ pháo chính với đầu đạn chống tăng nổ mạnh (HEAT) tandem, mang lại khả năng xuyên phá cao hơn nhiều. Tên lửa được cho là có tầm bắn 5 km và có khả năng tấn công trực thăng bay thấp.
Vũ khí khác bao gồm súng máy đồng trục QJT-88 cỡ nòng 5,8 mm, một trạm vũ khí điều khiển từ xa gắn trên nóc tháp pháo, được trang bị súng phóng lựu tự động QLZ-04 35 mm và súng máy hạng nặng QJC-88 12,7 mm.
Thiết kế > Hệ thống điện tử

Xe tăng hạng nhẹ Type 15 có hệ thống cảm biến và kiểm soát hỏa lực hiện đại, bao gồm máy đo khoảng cách laser, máy tính đạn đạo tiên tiến, cảm biến khí tượng, kính ngắm ảnh nhiệt dành cho pháo thủ, radar sóng milimet, và kính ngắm toàn cảnh của chỉ huy. Hệ thống kiểm soát hỏa lực hỗ trợ theo dõi mục tiêu tự động.
Các thiết bị khác bao gồm hệ thống điều hòa không khí, thiết bị cấp khí oxy cho kíp xe, thiết bị chỉ huy và kiểm soát, hệ thống quản lý chiến trường và bộ điều hướng được trang bị cả hệ thống dẫn đường quán tính (INS) và hệ thống dẫn đường vệ tinh.
Thiết kế > Khả năng bảo vệ

Không giống như xe tăng Trung Quốc trước đây với bộ nạp đạn tự động kiểu băng chuyền, đạn pháo trên xe tăng Type 15 được lấy từ bộ nạp đạn tự động với các tấm chắn. Đạn dược được lưu trữ trong tháp pháo để cải thiện độ an toàn.
Xe tăng Type 15 có hai lựa chọn trang bị giáp cung cấp khả năng cơ động chiến thuật khác nhau. Trang bị giáp tiêu chuẩn có lớp bảo vệ là giáp thép với các tấm giáp composite tiên tiến bao phủ tháp pháo, thân xe và hai bên hông, với các khối giáp phản ứng nổ nhẹ bổ sung để bảo vệ thân trước. Gói giáp nâng cao có các khối giáp phản ứng nổ (ERA) dày hơn, ngoài các tấm giáp composite bên dưới, bao phủ toàn bộ tháp pháo và thân xe tăng. Giáp váy gắn ERA và giáp lồng cũng có thể được lắp ở bên hông và phía sau thân xe tăng để tăng cường khả năng bảo vệ.
Xe tăng hạng nhẹ Type 15 được trang bị hệ thống cảm biến cảnh báo laser để phát hiện tên lửa chống tăng và đo khoảng cách tên lửa đang bay tới, và xe tăng có thể tự động triển khai lựu đạn khói nếu phát hiện xe đang bị chùm tia laser trên hệ thống tên lửa chống tăng của đối phương chiếu vào. Hệ thống bảo vệ chủ động do Trung Quốc thiết kế có thể được lắp trên biến thể VT-5 dành cho xuất khẩu theo yêu cầu của khách hàng.  Các tính năng bảo vệ khác bao gồm bảo vệ hóa học, sinh học, phóng xạ và hạt nhân (CBRN) và hệ thống chữa cháy. Xe cũng có máy tạo oxy để hỗ trợ các hoạt động ở độ cao lớn.
Thiết kế > Tính cơ động

Type 15 được trang bị động cơ diesel điều khiển điện tử công suất 1.000 mã lực (746 kW), với hộp số tự động hoàn toàn thủy cơ.. Xe tăng cũng có hệ thống treo thủy lực khí nén.
Do trọng lượng nhẹ hơn, xe tăng Type 15 có thể được vận chuyển bằng đường hàng không dễ dàng hơn. Máy bay vận tải Y-20 chỉ có thể chở một xe tăng Type 99 nhưng có thể chở tới hai xe tăng Type 15 và đạt được phạm vi triển khai xa tới 7.800 km. ZTQ-15 cũng có thể được thả dù bằng máy bay vận tải.
Lịch sử tham chiến

Trong cuộc Tranh chấp biên giới Trung Quốc-Ấn Độ dọc theo Đường kiểm soát Ấn Độ - Trung Quốc (LAC) vào tháng 6 năm 2020, xe tăng Type 15 được cho là đã được triển khai trên Cao nguyên Tây Tạng.
Các phiên bản

Xe cứu kéo được phát triển dựa trên khung gầm xe Type 15.
Phiên bản xuất khẩu tương tự ZTQ-15.
Phiên bản không người lái của VT-5.
Phiên bản dành cho quân đội Bangladesh. Xe cũng được trang bị pháo chính 105 mm, cùng hệ thống bảo vệ chủ động GL-5, nhưng súng máy 12,7 không phải loại điều khiển tự động.
Trang bị

Lục quân Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc: 500 units as of 2022.
Thủy quân lục chiến Trung Quốc: 20 units as of 2021.
People's Liberation Army Air Force Airborne Corps
Lục quân Bangladesh: 44 xe VT-5BD
Phiên bản xuất khẩu VT-5.
Xe tăng VT-5 của quân đội Bangladesh
Bố ơi! Mình đi đâu thế?

Bố ơi! Mình đi đâu thế?:
Bố ơi! Mình đi đâu thế? (chương trình truyền hình Hàn Quốc)
Bố ơi, mình đi đâu thế? (phiên bản Trung Quốc)
Bố ơi! Mình đi đâu thế? (chương trình truyền hình Việt Nam)
Quân chủ tháng Bảy

Quân chủ tháng Bảy là giai đoạn từ năm 1830 tới 1848 trong lịch sử Pháp. Nền Quân chủ tháng Bảy được bắt đầu nhờ Cách mạng tháng Bảy năm 1830, khi nhân dân Paris nổi dậy chống lại Charles X, chấm dứt thời kỳ Bourbon phục hoàng. Louis-Philippe I, vốn là Công tước Orléans, thuộc nhánh thứ dòng họ Bourbon, lên ngôi. Louis-Philippe I, thay vì xưng Vua nước Pháp như các vị vua trước, thì ông lại xưng là vua của người Pháp, lập ra một nền quân chủ lập hiến.
Quân chủ tháng Bảy được kết thúc bằng một cuộc nổi dậy khác. Cách mạng 1848 đánh dấu chấm hết cho sự cai trị của dòng họ Bourbon. Nền Đệ nhị Cộng hòa, vốn bắt đầu từ Cách mạng tháng Bảy, được tuyên bố ngày 24 tháng 2 năm 1848. Napoléon III trở thành tổng thống đầu tiên của nước Pháp.
Phương pháp Newton

Trong giải tích số, phương pháp Newton (còn được gọi là phương pháp Newton–Raphson), đặt tên theo Isaac Newton và Joseph Raphson, là một phương pháp tìm nghiệm xấp xỉ gần đúng của một hàm số có tham số thực.
Phương pháp Newton–Raphson với một biến được thực hiện như sau
Phương pháp này bắt đầu với một hàm f  được xác định qua số thực x, với đạo hàm f ′, và một số gần đúng x0 ban đầu sát với nghiệm của  f. Nếu chức năng đáp ứng các giả định được đưa ra trong công thức đạo hàm và số dự đoán ban đầu gần với nghiệm số, thì một phép xấp xỉ tốt hơn x1 là
Về mặt hình học, (x1, 0) là điểm giao giữa trục x và tiếp tuyến của đồ thị của f tại (x0, f (x0)).
Quá trình được lặp lại với
cho đến khi đạt được một giá trị nghiệm với độ chính xác cần thiết.
Thuật toán này là đầu tiên trong nhóm thuật toán của các phương pháp Householder, tiếp theo là phương pháp Halley. Phương pháp này cũng có thể được mở rộng cho các hàm số phức và các hệ phương trình.
Sách tham khảo và đọc thêm

Kendall E. Atkinson, An Introduction to Numerical Analysis, (1989) John Wiley & Sons, Inc, ISBN 0-471-62489-6
Tjalling J. Ypma, Historical development of the Newton-Raphson method, SIAM Review 37 (4), 531–551, 1995. doi:10.1137/1037125.
Bonnans, J. Frédéric; Gilbert, J. Charles; Lemaréchal, Claude; Sagastizábal, Claudia A. (2006). Numerical optimization: Theoretical and practical aspects. Universitext . Berlin: Springer-Verlag. tr. xiv+490. doi:10.1007/978-3-540-35447-5. ISBN 3-540-35445-X. MR 2265882.
P. Deuflhard, Newton Methods for Nonlinear Problems. Affine Invariance and Adaptive Algorithms. Springer Series in Computational Mathematics, Vol. 35. Springer, Berlin, 2004. ISBN 3-540-21099-7.
C. T. Kelley, Solving Nonlinear Equations with Newton's Method, no 1 in Fundamentals of Algorithms, SIAM, 2003. ISBN 0-89871-546-6.
J. M. Ortega, W. C. Rheinboldt, Iterative Solution of Nonlinear Equations in Several Variables. Classics in Applied Mathematics, SIAM, 2000. ISBN 0-89871-461-3.
Press, WH; Teukolsky, SA; Vetterling, WT; Flannery, BP (2007). “Chapter 9. Root Finding and Nonlinear Sets of Equations Importance Sampling”. Numerical Recipes: The Art of Scientific Computing (ấn bản thứ 3). New York: Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-88068-8. Bản gốc lưu trữ ngày 11 tháng 8 năm 2011. Truy cập ngày 23 tháng 9 năm 2017.. See especially Sections 9.4 Lưu trữ 2011-08-11 tại Wayback Machine, 9.6 Lưu trữ 2011-08-11 tại Wayback Machine, and 9.7 Lưu trữ 2011-08-11 tại Wayback Machine.
Endre Süli and David Mayers, An Introduction to Numerical Analysis, Cambridge University Press, 2003. ISBN 0-521-00794-1.
Kaw, Autar; Kalu, Egwu (2008). “Numerical Methods with Applications” (ấn bản thứ 1)Bản mẫu:Inconsistent citations Chú thích journal cần |journal= (trợ giúp)Quản lý CS1: postscript (liên kết).
Gil, A., Segura, J., & Temme, N. M., Numerical methods for special functions (2007) Society for Industrial and Applied Mathematics.
Cyperus chermezonianus

| Cyperus chermezonianus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Poales
Họ (familia): Cyperaceae
Chi (genus): Cyperus
Loài (species): C. chermezonianus
Danh pháp hai phần
Cyperus chermezonianus Robyns & Tournay 
Cyperus chermezonianus là một loài thực vật có hoa trong họ Cói. Loài này được Robyns & Tournay mô tả khoa học đầu tiên năm 1955.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Cyperus chermezonianus”. Truy cập ngày 11 tháng 6 năm 2013.
Tân Cương

| Khu Tự trị Duy Ngô Nhĩ Tân Cương Tiếng Duy Ngô Nhĩ: شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونى Shinjang Uyghur Aptonom Rayoni Tiếng Trung: 新疆维吾尔自治区 Xīnjiāng wéiwú'ěr zìzhìqū |
| --- | --- |
—  Khu tự trị  —
Chuyển tự tên
 

 

Khu Tự trị Duy Ngô Nhĩ Tân Cương
Quốc gia:  Trung Quốc
Thủ phủ: Ürümqi
Chính quyền
 • Bí thư Tỉnh ủy: Mã Hưng Thụy
 • Chủ tịch: Erkin Tuniyaz
Diện tích
 • Tổng cộng: 1,660,000 km2 (0,64 mi2)
Thứ hạng diện tích: thứ 1
Dân số (2021)
 • Tổng cộng: 25,890,000
 • Mật độ: 16/km2 (40/mi2)
Múi giờ: UTC+8
Mã ISO 3166: CN-XJ
GDP (2023)  - trên đầu người: 1,913 nghìn tỉ (271 tỉ USD) NDT (thứ 23) 73.744 (10.469 USD) NDT (thứ 19)
HDI (2021): 0,738 (thứ 24) — cao
Các dân tộc chính: Duy Ngô Nhĩ - 44,96% Hán - 42,24% Các dân tộc khác - 12,80%
Ngôn ngữ và phương ngôn: Tiếng Duy Ngô Nhĩ (chính thức) Hán ngữ tiêu chuẩn (chính thức) Tiếng Kazakh Tiếng Kyrgyz Tiếng Mông Cổ Tiếng Oirat 43 ngôn ngữ khác
Website: http://www.xinjiang.gov.cn (chữ Hán giản thể)
Nguồn lấy dữ liệu dân số và GDP:  《中国统计年鉴—2005》/ Niên giám thống kê Trung Quốc 2005 ISBN 7503747382   Nguồn lấy dữ liệu dân tộc:   《2000年人口普查中国民族人口资料》/ Tư liệu nhân khẩu dân tộc dựa trên điều tra dân số năm 2000 của Trung Quốc ISBN 7105054255
Đối với các định nghĩa khác, xem Tân Cương (định hướng).
Tân Cương (tiếng Uyghur: شىنجاڭ, đã Latinh hoá: Shinjang; tiếng Trung: 新疆; bính âm: Xīnjiāng; Wade–Giles: Hsin1-chiang1; bính âm bưu chính: Sinkiang) tên chính thức là Khu tự trị Duy Ngô Nhĩ Tân Cương là một khu vực tự trị tại Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Năm 2018, Tân Cương là đơn vị hành chính đông thứ hai mươi tư về số dân với 24 triệu dân, tương đương với Cameroon, đứng thứ hai mươi sáu về kinh tế Trung Quốc và GDP danh nghĩa đạt 1.220 tỉ NDT (184,3 tỉ USD) tương ứng với Kazakhstan. Tân Cương có chỉ số GDP đầu người đứng thứ mười chín, đạt 49.275 NDT (tương ứng 7.475 USD).
Tân Cương là đơn vị hành chính cấp tỉnh lớn nhất của Trung Quốc với diện tích lên tới 1,6 triệu km². Tân Cương có biên giới với Nga (giáp vùng Altai), Mông Cổ (giáp các tỉnh Bayan-Ölgii, Khovd, Govi-Altai), Kazakhstan (giáp các tỉnh Đông Kazakhstan và Almaty), Kyrgyzstan (giáp các tỉnh Osh, Naryn và Issyk-Kul), Tajikistan (giáp tỉnh tự trị Gorno-Badakhshan), Afghanistan (giáp tỉnh Badakhshan), Pakistan (giáp các lãnh thổ Azad Jammu và Kashmir và Gilgit-Baltistan) và Ấn Độ (giáp lãnh thổ liên bang Ladakh). Tân Cương có trữ lượng dầu mỏ và là khu vực sản xuất khí thiên nhiên lớn nhất Trung Quốc. Tân Cương cũng quản lý về hành chính đối với khu vực Aksai Chin, là nơi Ấn Độ cũng tuyên bố chủ quyền.
Tân Cương nghĩa là 'biên cương mới', tên gọi này được đặt từ thời nhà Thanh. Khu tự trị là nơi sinh sống của nhiều dân tộc khác nhau, các dân tộc chính có thể kể tới là Uyghur (Duy Ngô Nhĩ), Hán, Kazakh, Hồi, Kyrgyz và Mông Cổ. Tân Cương cũng là nơi diễn ra nhiều vụ bạo lực sắc tộc đổ máu, như Bạo động tại Ürümqi, tháng 7 năm 2009. Tân Cương được chia thành Bồn địa Dzungarian ở phía bắc và Bồn địa Tarim ở phía nam. Chỉ có khoảng 4,3% diện tích đất đai của Tân Cương thích hợp cho con người cư trú.
Tên gọi

Khu vực Tân Cương ngày nay từng được gọi với nhiều tên khác nhau trong thời kỳ đầu, bao gồm: 西域 (Xiyu, Tây Vực), Tartary thuộc Trung Hoa, Thượng Tartary, Đông Chagatay, Mugholistan, Kashgaria, Altishahr ('sáu thành phố' của Tarim), Tiểu Bokhara và Serindia.
Tên gọi Tân Cương xuất hiện trong thời Nhà Thanh. Trong giai đoạn đầu, triều đình nhà Thanh coi Tân Cương bao gồm tất cả các khu vực từng thuộc đế quốc Trung Hoa từng bị mất nhưng nay được nhà Thanh thu hồi lại. Sau năm 1821, nhà Thanh đặt lại tên cho các khu vực thu hồi và Tân Cương trở thành tên của khu tự trị cho đến nay.
Địa lý

Tân Cương chiếm khoảng một phần sáu diện tích toàn Trung Quốc và một phần tư chiều dài đường biên giới quốc gia. dãy núi Thiên Sơn (Uyghur: غات ىرڭەت, Tengri Tagh) chia tách khu tự trị thành hai bồn địa lớn: Bồn địa Dzungarian ở phía bắc và Bồn địa Tarim ở phía nam. Hầu hết bồn địa Tarim là sa mạc Taklamakan- điểm thấp nhất của Tân Cương, cũng như toàn Trung Quốc là Vệt lõm Turpan với cao độ 155 mét dưới mực nước biển, điểm cao nhất là K2, trên 8611 mét so với mực nước biển trên biên giới với Pakistan. Các dãy núi khác là Pamir ở phía đông nam, Karakoram ở phía nam và Dãy núi Altai ở phía bắc.
Hầu hết Tân Cương có kiến tạo địa chất trẻ, được tạo thành từ sự va đập của mảng Ấn Độ vào mảng Âu Á, định hình Thiên Sơn, Côn Lôn Sơn và dãy núi Pamir. Do vậy, Tân Cương là một khu vực động đất chính. Các hình thành địa chất cũ hơn xuất hiện chủ yếu ở khu vực cực bắc nơi Khối Junggar là một phần về mặt địa chất của Kazakhstan, và ở phía đông là một phần của Bình nguyên Hoa Bắc.
Tân Cương với vị trí biệt lập và rất xa biển. Điểm khó tiếp cận nhất trên đại lục Âu Á có tọa độ (46°16.8′B 86°40.2′Đ) nằm ở Sa mạc Dzoosotoyn Elisen, cách vùng biển gần nhất là 2648 km (1.645 mi) theo đường thẳng.
Dãy núi Thiên Sơn nằm trên biên giới Tân Cương-Kyrgyzstan có đèo Torugrat cao 3752 mét. Quốc lộ Karakorum (KKH) kết nối Islamabad, Pakistan với Kashgar trên Hành lang Khunjerab.
Vì là điểm cực tây của Trung Quốc, người dân địa phương sử dụng thời gian không chính thức là UTC+6, mặc dù múi giờ chính thức là UTC+8.
Kinh tế

Tân Cương được biết đến với các loại hoa quả và sản phẩm khác như nho, dưa, lê, bông, lúa mì, tơ lụa, quả óc chó và cừu. Tân Cương cũng có trữ lượng lớn về khoáng sản và dầu mỏ.