stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Quang Tự
Cuộc đời > Đại Thanh Hoàng đế

Tháng 6 năm Đồng Trị thứ 14 (1875), Đồng Trị Đế qua đời không con. Triều đình họp nghị chính để chọn ra người kế vị. Sau khi thống nhất, Từ An và Từ Hi Thái hậu hạ chỉ đưa Tải Điềm vào cung, chọn làm con nối nghiệp Hàm Phong Đế. Ngày 1 tháng 6, Tái Điềm lên ngôi, lấy hiệu Quang Tự (光緒), khi đó chỉ mới 4 tuổi.
Năm Quang Tự nguyên niên (1876), ngày 20 tháng 1, Quang Tự Đế chính thức đăng quang tại Thái Hòa điện, tế cáo Thiên địa, Tông miếu, Xã tắc. Sau đó đến Càn Thanh cung lạy trước ngự dung của Đồng Trị Đế, rồi Chung Túy cung lạy Từ An Thái hậu, Trường Xuân cung lạy Từ Hi Thái hậu, cuối cùng là đến Trữ Tú cung lạy Gia Thuận Hoàng hậu.
Theo Nguyễn Hiến Lê thì ngay từ khi vào cung, tiểu Hoàng đế đã bị Từ Hi ngược đãi, hơi chút là quát tháo, đánh đập, bắt quỳ vài canh giờ. Do vậy, Quang Tự sợ bà như cọp, bảo gì cũng nghe. Thậm chí từng có đồn đại rằng Thái giám Lý Liên Anh, vốn được Từ Hi sủng ái, cũng hùa theo ăn hiếp Quang Tự. Có thuyết cho rằng Quang Tự sủng ái Trân phi, khiến Hoàng hậu Diệp Hách Na Lạp thị ghen tị. Trong lúc xảy ra Phong trào Nghĩa Hòa Đoàn (năm 1900), dân gian đồn thổi Trân phi bị Lý Liên Anh xô xuống giếng chết.
Tuy vậy, nhiều ý kiến trái chiều cho rằng Từ Hi rất thương Quang Tự. Bản thân bà mô tả Quang Tự: "từ nhỏ ốm yếu, tì vị hư nhược, lúc vào Tử Cấm Thành để lĩnh chỉ nối ngôi cũng không thể tự đi, phải có người ẵm. Hàng ngày ngự thiện phòng chuẩn bị mấy chục món ăn song đều không hợp khẩu vị của tiểu Hoàng đế. Có vẻ thân phụ mẫu không để tâm đến chế độ dinh dưỡng''. Điều này cho thấy bà từng rất quan tâm Quang Tự, nhưng tính lộng quyền đã khiến bà quản thúc chặt chẽ từ việc triều chính đến chuyện ở hậu cung.
Quang Tự làm Hoàng đế chỉ là hư vị, mọi quyền hành đều nằm trong tay Lưỡng cung Thái hậu vốn đang thùy liêm thính chính. Chỉ dụ của Lưỡng cung gọi là Ý chỉ (懿旨), còn của Hoàng đế gọi là Dụ chỉ (谕旨). Năm Quang Tự thứ 5 (1880), Từ Hi Thái hậu lâm bệnh nặng, kéo dài đến tận sang năm. Khoảng thời gian này, triều chính do Từ An Thái hậu một mình xử lý. Tháng 3 năm Quang Tự thứ 6 (1881), Từ An Thái hậu băng, Từ Hi Thái hậu bắt đầu một mình nhiếp chính.
Giữa năm 1881 tới 1883, Từ Hi Thái hậu chủ yếu trao đổi với các đại thần qua văn bản, còn Quang Tự Đế buộc thiết triều vài lần mà không có Từ Hi ở sau thính chính. Năm sau (1884), Từ Hi Thái hậu nắm lại quyền hành, không ai dám ngăn cản bà chuyên quyền, kể cả chính Quang Tự Đế.
Qua đời

Chính biến Mậu Tuất (1898) xảy ra, Hoàng đế Quang Tự bị giam 10 năm ở Doanh Đài, trong một căn phòng bẩn thỉu, ăn không đủ no, mặc không đủ ấm, chịu nhục nhã cho đến khi chết (1908). Lược theo Sử Trung Quốc (Tập 2, tr. 251). Tác giả Phổ Nghi cho biết cái chết của Quang Tự là một nghi án. Theo lời kể của viên thái giám già Lý Tường An, thì Quang Tự mất vì bị Khánh Thân vương Dịch Khuông và Viên Thế Khải đầu độc. Cũng có lời đồn đãi cho rằng do Từ Hi giết chết vì "bà không cam tâm chết trước vua Quang Tự" (Nửa đời đã qua, tr. 29-30).
Năm 2008, các nhà khoa học Trung Quốc đã khám nghiệm tử thi của Quang Tự Đế và kết luận rằng ông bị đầu độc bằng thạch tín . Hàm lượng thạch tín trong người ông cao gấp 2400 lần so với bình thường và cao hơn 132 lần so với các quan viên nhà Thanh đương thời. Phần áo quan ở vùng bụng ông chứa hàm lượng thạch tín cao bất thường so với các vùng khác, chứng tỏ chất độc được đưa vào qua đường thức ăn, thay vì tích luỹ theo thời gian do thuốc đông y thời bấy giờ có chứa một lượng nhỏ thạch tín.
Hoàng đế Quang Tự qua đời ngày 14 tháng 11 năm 1908 (một ngày trước khi Thái hậu Từ Hi mất) ở tuổi 37 và ở ngôi được 33 năm. Ông được quần thần tôn hiệu là Đức Tông - Đồng Thiên Sùng Vận Đại Trung Chí Chính Kinh Văn Vĩ Vũ Nhân Hiếu Mẫn Trí Đoan Kiệm Khoan Cần Cảnh Hoàng đế, gọi tắt là Đức Tông Cảnh Hoàng đế (德宗-景皇帝).
Kế ngôi Quang Tự là Ái Tân Giác La Phổ Nghi, tức Tuyên Thống Đế. Đây là vị Hoàng đế cuối cùng của triều đại Mãn Thanh (1644-1912).
Chính biến Mậu Tuất

Sau trận Chiến tranh Thanh-Nhật (tháng 7 năm 1894), bị một nước nhỏ là Nhật Bản đánh thua, nhiều kẻ sĩ Trung Quốc bỗng thức tỉnh. Họ nhận ra rằng cần mà phải thay đổi chế độ và duy tân mọi mặt mới chấn hưng được nước nhà. Trong số ấy, có Khang Hữu Vi và Lương Khải Siêu (học trò ông Vi) là người hăng hái nhất.
Sau vài lần dâng thư lên Hoàng đế Quang Tự xin biến pháp duy tân (gọi vắn là biến pháp), bị các đình thần không đồng tình ém nhẹm, tháng 6 năm 1896, thầy trò Khang Hữu Vi lại dâng thư lần nữa. Lần này nhờ có Ông Đồng Hòa (đang làm Thượng thư bộ Hộ, tước Hiệp biện đại học sĩ, trước là thầy học của Quang Tự) tiến cử nên thành công.
Tuy nhiên, mãi đến ngày 11 tháng 6 năm Quang Tự thứ 28 (1898), công cuộc biến pháp mới chính thức khởi sự, vì lúc này Từ Hi đã lui về nghỉ ở Di Hòa viên, giao lại mọi quyền hành cho Hoàng đế (dĩ nhiên vẫn luôn theo dõi mọi hành động của Quang Tự).
Thế nhưng chỉ mấy ngày sau, thì vấp phải sự chống đối của phái Hậu đảng, tức phe phái của Thái hậu Từ Hi. Đàm Tự Đồng, một thành viên của phái duy tân, thấy vậy bèn khuyên Quang Tự đoạt lấy chính quyền. Hoàng đế nghe lời bèn triệu Viên Thế Khải lúc đó đang thống lĩnh 7.000 quân về Bắc Kinh bàn việc, có ý dùng quân của Viên để bao vây Di Hòa Viên.
Chẳng may việc đó bị tiết lộ (chính Viên phản Hoàng đế Quang Tự, vì thấy Từ Hi và phe cánh của bà hãy còn mạnh). Sau đó, dựa vào lực lượng quân đội của Vinh Lộc (Tổng đốc Trực Lệ), bà ra lệnh bắt giam Hoàng đế Quang Tự và các thành viên đứng đầu phái Duy Tân, đồng thời cho bãi bỏ hết những cải cách mà Hoàng đế vừa ban ra. Sử gọi vụ đấy là Chính biến Mậu Tuất (1898), là Bách nhật duy tân (Cuộc cải cách trăm ngày).
Cuộc đời làm vua của Quang Tự gắn lền với công cuộc biến pháp năm Mậu Tuất (1898). Về sau khi nghiên cứu lịch sử Trung Quốc ở giai đoạn này, nhà sử học Will Durant đã tiếc rằng:
Nhưng cũng có ý kiến trái ngược về vua Quang Tự, nói rằng các cải cách ông ban ra nhằm phục hồi vị thế nhà Thanh thực hiện quá dồn dập trong một thời gian ngắn, không đạt kết quả như mong đợi và đã phản tác dụng, gây ra nhiều xáo trộn trong cuộc sống của nhân dân.
Câu nói lưu danh

Sợ mất lộc vị, phái thủ cựu (Hậu đảng) mà người đứng đầu là Thái hậu Từ Hi, đã chống đối việc cải cách rất quyết liệt. Thế nhưng, Hoàng đế Quang Tự cương quyết, bảo:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Không cho ta biến pháp thì giết ta còn hơn | ” |
Gia đình > Cha mẹ

Cha ruột: Thuần Hiền Thân vương Dịch Hoàn (醇賢親王; 1840–1891), con trai Đạo Quang Hoàng đế và Trang Thuận Hoàng quý phi Ô Nhã thị, em trai cùng cha khác mẹ với Hàm Phong Hoàng đế, ông nội của Phổ Nghi Hoàng đế.
Mẹ ruột: Diệp Hách Na Lạp Uyển Trinh (葉赫那拉婉貞), em gái Từ Hi Thái hậu, thuộc dòng họ Diệp Hách Na Lạp (葉赫那拉).
Cha nuôi (trên danh nghĩa): Thanh Văn Tông Hàm Phong Hoàng đế (清文宗咸豐帝; 17 tháng 7, 1831 – 22 tháng 8, 1861). Theo chiếu chỉ của hai vị Thái hậu, Quang Tự đăng cơ với thân phận "con thừa tự" của Hàm Phong Đế.
Mẹ nuôi:
Từ An Thái hậu: Chính cung hoàng hậu của Hàm Phong Đế, Mẫu hậu Hoàng thái hậu (母后皇太后) dưới thời vua Đồng Trị, nhiếp chính những năm đầu khi Quang Tự lên ngôi.
Từ Hi Thái hậu: Hậu cung phi tần của Hàm Phong Đế, Thánh mẫu Hoàng thái hậu (聖母皇太后) dưới thời vua Đồng Trị. Vừa là bác dâu (vợ của Hàm Phong Đế), vừa là dì ruột (chị của Uyển Trinh), chịu trách nhiệm chính trong việc giáo dục Tân đế. Có sử cho rằng Từ Hi ép Quang Tự gọi mình là Thân Ba Ba (親爸爸 - tức cha đẻ) với mục đích xác lập vị trí trụ cột cho bản thân.
Gia đình > Thê thiếp

Hiếu Định Cảnh Hoàng hậu Diệp Hách Na Lạp thị (孝定景皇后, 28/01/1868 - 22/02/1913): cháu gái Từ Hi Thái hậu, chị họ của Quang Tự. Năm 1889, bà thành hôn với Quang Tự Đế, cùng ngày nhập cung được sách lập làm Hoàng hậu. Đến thời Tuyên Thống được tôn làm Long Dụ Thái hậu, là Hoàng thái hậu cuối cùng của triều Thanh cũng như thời phong kiến Trung Quốc. Bà là nhiếp chính dưới thời Phổ Nghi và ký "Thanh đế thoái vị chiếu thư" ngày 12 tháng 2, 1912.
Ôn Tĩnh Hoàng quý phi Tha Tha Lạp thị (端康皇貴妃, 15/01/1873 - 23/12/1924): cháu nội cựu Thống đốc Thiểm Tây và Cam Túc, cha là Tả Thị lang Bộ Lễ Trường Tự. Nhập cung sơ phong Cẩn tần (瑾嬪), sau thăng Cẩn phi (瑾妃). Năm 1894, hàng vị Quý nhân. Một năm sau, phục vị Cẩn phi (瑾妃). Quang Tự băng hà, bà được tôn làm Cẩn Quý phi (瑾貴妃) rồi Đoan Khang Hoàng quý phi (端康皇貴妃), cùng 3 phi tần của Đồng Trị chịu trách nhiệm giáo dục hoàng đế Phổ Nghi sau khi vào cung.
Khác Thuận Hoàng quý phi Tha Tha Lạp thị (恪順皇貴妃, 27/02/1876 - 15/08/1900): em gái Đoan Khang Hoàng quý phi. Nhập cung sơ phong Trân tần (珍嬪), sau thăng Trân phi (珍妃). Năm 1894, hàng vị Quý nhân. Một năm sau, phục vị Trân phi (珍妃). Là phi tần được Quang Tự sủng ái nhất vì có tư tưởng tiến bộ, thích vẽ tranh, thư pháp, chụp ảnh,... và ủng hộ canh tân, cải cách chính trị. Qua đời truy tặng làm Trân Quý phi (珍貴妃). Năm 1921, bà được truy tặng làm Khác Thuận Hoàng quý phi (恪順皇貴妃). Có lời đồn trong cuộc Khởi nghĩa Nghĩa Hòa Đoàn năm 1900, bà bị Từ Hi Thái hậu sai Lý Liên Anh xô xuống giếng chết.
Chú thích

↑  Sầm Hoa (10 tháng 5 năm 2011). “Ai đẩy ái phi triều Thanh xuống giếng?”. Báo điện tử VietNamNet. Truy cập 17 tháng 4 năm 2013.
↑  “Sự thật về hoàng đế Quang Tự”.
↑  Der Ling (1929), p. 252.
↑  《清史稿·本纪二十三·德宗本纪一》：乙亥，王大臣等以遗诏迎上於潜邸，谒大行皇帝几筵。丙子，上奉慈安皇太后居锺粹宫，慈禧皇太后居长春宫。从王大臣请，两宫皇太后垂帘听政。皇太后训敕称懿旨，皇帝称谕旨。
↑  “FRUS: Executive documents printed by order of the House of Representatives. 1875”. Truy cập 1 tháng 10 năm 2015.
↑  Seagrave, Sterling Dragon Lady: the Life and Legend of the Last Empress of China (Alfred A. Knopf, 1992) pgs. 163 & 164
↑  Kwong, pg. 25
↑  "甲申易枢"：恭亲王为何会被慈禧判政治死刑？ ．人民网>>文史>>中国近现代史
↑  Louisa Lim. “Who Murdered China's Emperor 100 Years Ago?”. Truy cập 25 tháng 12 năm 2024.
↑  Lịch sử văn minh Trung Quốc, tr. 274.
↑  Theo Lịch sử thế giới cận đại thì phái này đã chủ trương rằng: Thà mất nước chứ không biến pháp (tr. 351).
↑  Phan Khoang (tr. 427) và Nguyễn Hiến Lê (tr. 272).
↑  "光绪皇帝为什么叫慈禧太后亲爸爸？ Why does the Guangxu Emperor call the Empress Dowager Cixi as Qin Baba?". Lishi Qiannian. Truy cập ngày 15 tháng 3 năm 2010. lưu trữ 15/12/2013
Sách tham khảo

Nguyễn Hiến Lê, Sử Trung Quốc (Tập 2 và Tập 3 in chung). Nhà xuất bản Văn hóa, 1997.
Will Durant, Lịch sử văn minh Trung Quốc (Nguyễn Hiến Lê dịch). Đại học sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh xuất bản, 1980.
Phổ Nghi, Nửa đời đã qua (hồi ký). Nhà xuất bản Thanh Niên, 2009.
Vũ Dương Ninh - Nguyễn Văn Bồng, Lịch sử thế giới cận đại. Nhà xuất bản Giáo dục, 2008.
Nguyễn Khắc Thuần, Các đời đế vương Trung Quốc. Nhà xuất bản Giáo dục, 2005. Các tên phiên âm ở trong bài đều ghi theo sách này.
Vua Quang Tự cùng các cận thần
Xu bạc: 1 Dollar Thương mại Nhà Thanh, đúc dưới thời Vua Quang Tự, tại Tỉnh Hồ Bắc (1895 - 1907)
Xu bạc: 1 Dollar Thương mại Nhà Thanh, đúc dưới thời Vua Quang Tự, tại Tỉnh Giang Nam, 1904
Hiếu Định Cảnh Hoàng hậu Diệp Hách Na Lạp thị
Racosperma improcerum

| Racosperma improcerum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Fabales
Họ (familia): Fabaceae
Chi (genus): Racosperma
Loài (species): R. improcerum
Danh pháp hai phần
Racosperma improcerum (Maslin) Pedley, 2003 
Racosperma improcerum là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được (Maslin) Pedley mô tả khoa học đầu tiên năm 2003.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Racosperma improcerum”. Truy cập ngày 6 tháng 6 năm 2013.
Cáo Blanford

| Vulpes cana |
| --- | --- |

Tình trạng bảo tồn
 Ít quan tâm  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Mammalia
Bộ (ordo): Carnivora
Họ (familia): Canidae
Chi (genus): Vulpes
Loài (species): V. cana
Danh pháp hai phần
Vulpes cana Blanford, 1877 
 Range of Blanford's fox
Danh pháp đồng nghĩa
 Vulpes nigricans Shitkow, 1907 
Cáo Blanford hay cáo Afgan (Vulpes cana), là một loài cáo nhỏ được tìm thấy ở một số khu vực Trung Đông.
Phân bố và môi trường sống

Cáo Blanford sinh sống ở bán khô hạn khu vực, thảo nguyên và núi của Afghanistan, Ai Cập (Sinai), Turkestan, về phía đông bắc Iran, Tây Nam Pakistan, Bờ Tây và Israel. Nó cũng có thể sống khắp xứ Ả Rập (Oman, Yemen và Jordan), là một trong những đã bị mắc bẫy ở Dhofar, Ô-man vào năm 1984. Khảo sát bẫy camera gần đây đã xác nhận sự hiện diện của các loài trong một số nơi ở vùng núi Nam Sinai, Ai Cập và dãy núi của Ras Al Khaima, UAE, và trong Ả Rập Saudi.
Cáo Blanford có khả năng leo lên những tảng đá và nhảy được mô tả là "đáng kinh ngạc", nhảy lên gờ đã 3 mét ở trên chúng dễ dàng và là một trong các cách di chuyển thường xuyên của chúng, chúng cũng leo thẳng đứng, những vách đá đổ nát thông qua một loạt đợt nhảy lên. Loài cáo này sử dụng móng vuốt, sắc và cong và gan bàn chân trần để tạo lực kéo trên những gờ hẹp và dài, cái đuôi xù làm đối trọng.
Chú thích

↑  Geffen, E., Hefner, R. & Wright, P. (2008). “Vulpes cana”. Sách Đỏ IUCN các loài bị đe dọa. Phiên bản 2010.2. Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế. Truy cập ngày 31 tháng 8 năm 2010.Quản lý CS1: nhiều tên: danh sách tác giả (liên kết)
↑  Don E. Wilson, DeeAnn M. Reeder (ngày 16 tháng 11 năm 2005). Mammal species of the world: a taxonomic and geographic reference. 1. Smithsonian. tr. 583. ISBN 978-1-56098-217-3.
↑  “Thông tư Ban hành Danh mục các loài động vật, thực vật hoang dã thuộc quản lý của Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp”. Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam. Truy cập ngày 24 tháng 1 năm 2013.
↑  “Blanford's fox Distribution”. Breeding Centre for Endangered Arabian Wildlife. ngày 13 tháng 5 năm 2004. Bản gốc lưu trữ ngày 16 tháng 9 năm 2008. Truy cập ngày 31 tháng 8 năm 2010.
↑  “GBIF sighting records”. Bản gốc lưu trữ ngày 5 tháng 11 năm 2015. Truy cập ngày 1 tháng 11 năm 2012.
↑  El-Alqamy H., Wacher T. J., Hamada A. & Rashad, S. (2003). Camera Traps; A Non-invasive Sampling Technique to Redefine the Large Mammals Fauna of South Sinai. Full Book-2003, Cat Specialist Group-IUCN,  Lưu trữ 2020-07-01 tại Wayback Machine
↑  Llewellyn-Smith, R.E. (2000). A short note on Blanford's fox Vulpes cana in the mountains of Ras Al Khaimah. Tribulus 10.1:23-24.
↑  Cunningham and Wronski (2009). “Blanford's fox confirmed in the At-Tubaiq Protected Area (norther Saudi Arabia) and the Ibex Reserve (central Saudi Arabia)” (PDF). Canid News. IUCN/SSC Specialist Group (12.4). ISSN 1478-2677.
1 2  IUCN/SSC Canid Specialist Group. Canids: Foxes, Wolves, Jackals, and Dogs - 2004 Status Survey and Conservation Action Plan. Cambridge: IUCN/SSC Canid Specialist Group, 2004. p197. http://www.canids.org/species/Blanfords_fox.pdf Lưu trữ 2011-10-30 tại Wayback Machine
Hulikeri, Dharwad

| Hulikeri |
| --- | --- |
—  Làng  —
 
Quốc gia:  Ấn Độ
Bang: Karnataka
Huyện: Dharwad
Thành phố/thị trấn: Dharwad
Hulikeri là một làng thuộc tehsil Dharwad, huyện Dharwad, bang Karnataka, Ấn Độ.
Các vụ bắt cóc công dân Nhật Bản của Bắc Triều Tiên

Các vụ bắt cóc công dân Nhật từ Nhật Bản của các điệp viên CHDCND Triều Tiên đã xảy ra trong một khoảng thời gian sáu năm từ 1977 tới 1983. Mặc dù chỉ có 17 người Nhật Bản (8 đàn ông và 9 phụ nữ) được chính phủ Nhật Bản chính thức công nhận là đã bị bắt cóc, con số thực có thể lên đến hàng trăm. 
Chính phủ Triều Tiên đã chính thức thừa nhận bắt cóc 13 công dân Nhật Bản.
Có các lời chứng rằng nhiều công dân không phải người Nhật, trong đó có chín công dân châu Âu, đã bị Triều Tiên bắt cóc.
Bối cảnh

Hầu hết những người mất tích là ở độ tuổi 20; người trẻ nhất, Yokota Megumi, mới 13 tuổi khi cô biến mất trong tháng 11 năm 1977 tại Niigata, thành phố bờ biển phía tây Nhật Bản. Chính phủ Triều Tiên tuyên bố rằng cô đã tự tử tháng 3 năm 1994.
Người ta tin rằng các nạn nhân bị bắt cóc để dạy tiếng Nhật Bản và văn hóa Nhật Bản tại các trường điệp viên của Triều Tiên. Các nạn nhân lớn tuổi cũng bị bắt cóc với mục đích lấy danh tính của họ, nhưng những người bị bắt cóc này được cho là đã bị giết chết ngay lập tức. Có thể suy đoán rằng phụ nữ Nhật Bản bị bắt cóc để làm vợ cho một nhóm khủng bố người Nhật Bản tại Triều Tiên, sau khi một vụ không tặc năm 1970 trên máy bay Japan Airlines và một số có thể đã bị bắt cóc bởi vì họ vô tình chứng kiến hoạt động của các điệp viên Triều Tiên tại Nhật Bản. Điều này có thể giải thích lý do bắt cóc Yokota khi cô ấy đang còn trẻ như vậy.
Trong một thời gian dài, những vụ bắt cóc đã bị từ chối bởi Triều Tiên và các tổ chức cảm tình với nước này (bao gồm cả Chongryon và Đảng Xã hội Dân chủ Nhật Bản) và thường được coi là một thuyết âm mưu. Bất chấp sức ép từ các nhóm phụ huynh Nhật Bản, chính phủ Nhật Bản đã không có hành động nào.
Có những tuyên bố rằng vấn đề này hiện đang được chủ nghĩa dân tộc Nhật Bản, trong đó có Thủ tướng Abe Shinzō, lợi dụng để "tăng quân sự hóa", tạo điều kiện để sửa đổi Hiến pháp nhằm làm giảm các giới hạn của hiến pháp đối với quân đội, sửa đổi Luật Giáo dục cơ bản, và theo đuổi các mục tiêu chính trị khác. Các tuyên bố như vậy đã bị chỉ trích bởi Nakayama Kyoko, cố vấn đặc biệt tại Tokyo cho Thủ tướng Nhật Bản về vấn đề bắt cóc. Ông Nakayama đã nói: "Đây là về giải cứu công dân của chúng ta (không bị bắt cóc thêm nữa). Họ xứng đáng được tất cả hỗ trợ có thể để lấy lại tự do và phẩm giá của họ. Nhiệm vụ của chúng ta là đưa họ về."
Cuộc đàm phán giữa Triều Tiên và Nhật Bản vào năm 2002 và sau đó

Ngày 17 tháng 9 năm 2002, Thủ tướng Nhật Bản Koizumi Junichirō đến thăm Triều Tiên gặp nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-il. Để tạo thuận lợi cho việc bình thường hóa quan hệ với Nhật Bản, Kim thừa nhận Triều Tiên đã bắt cóc 13 công dân Nhật Bản và ban hành một lời xin lỗi miệng. Ông cho rằng việc bắt cóc là do "một số người muốn thể hiện chủ nghĩa anh hùng và phiêu lưu của họ", và tránh nhận lỗi về mình. Trong cuộc họp năm 2002, Triều Tiên cũng cung cấp giấy chứng tử cho tám người họ tuyên bố là đã chết, nhưng thừa nhận trong năm 2004 rằng các giấy chứng tử này đã được soạn thảo trong một thời gian ngắn trước đó. Vì một số lý do, chính phủ Nhật Bản và các tổ chức phi chính phủ đặt câu hỏi tám người này liệu đã chết hay không.
Cuộc đàm phán giữa Triều Tiên và Nhật Bản vào năm 2002 và sau đó > Trả lại năm nạn nhân

Sau đó, Triều Tiên cho phép năm nạn nhân mà nước này nói là còn sống được phép trở về Nhật Bản, với điều kiện là họ sẽ quay lại Triều Tiên sau đó. Các nạn nhân trở về Nhật Bản vào 15 tháng 10 năm 2002.
Tuy nhiên, chính phủ Nhật Bản, sau khi lắng nghe những lời khẩn cầu của công chúng và gia đình các người bị bắt cóc, nói với Triều Tiên rằng các nạn nhân sẽ không quay trở về. Triều Tiên tuyên bố rằng đây là một sự vi phạm thỏa thuận và từ chối để tiếp tục đàm phán thêm nữa.
Năm nạn nhân được hồi hương là Chimura Yasushi và vợ Fukie, Hasuike Kaoru và vợ Yukiko, và Soga Hitomi - vợ của Charles Robert Jenkins, người vẫn còn ở Triều Tiên.
Cuộc đàm phán giữa Triều Tiên và Nhật Bản vào năm 2002 và sau đó > Con cái / vợ / chồng của nạn nhân trở về đoàn tụ

Ba người con của gia đình Chimura và hai đứa con của gia đình Hasuike, sinh ra ở Triều Tiên, được phép gặp lại cha mẹ tại Nhật Bản sau chuyến thăm thứ hai của Thủ tướng Nhật Bản Koizumi tới Bình Nhưỡng vào ngày 22 tháng 5 năm 2004. Tất cả năm đứa trẻ bày tỏ sẵn sàng ở lại Nhật Bản và sống như người Nhật, theo lời thuật lại của cha mẹ và người thân khác.
Soga Hitomi đã đoàn tụ với chồng và các con, nhưng thông qua một tuyến đường quanh co hơn. Chồng của cô, Charles Robert Jenkins, là một kẻ đào ngũ khỏi Quân đội Hoa Kỳ đã trốn sang Triều Tiên, nơi cuối cùng anh gặp và kết hôn với Soga. Lo sợ phải ra tòa án binh, ông Jenkins và hai cô con gái của họ ban đầu gặp Soga ở Jakarta, Indonesia, vào ngày 9 tháng 7 năm 2004, cuối cùng trở về Nhật Bản vào ngày 18 tháng 7. Hai tháng sau, vào ngày 11 tháng 9 năm 2004, Jenkins ra đầu thú tại căn cứ quân sự Mỹ ở Camp Zama, Nhật Bản, chịu án nhẹ sau khi bị kết tội đào ngũ và giúp đỡ kẻ thù, và bị quân đội Mỹ trục xuất. Gia đình này hiện đang sống trên đảo Sado ở Nhật Bản.
Cuộc đàm phán giữa Triều Tiên và Nhật Bản vào năm 2002 và sau đó > Bằng chứng và điều tra thêm

Vào tháng 11 năm 2004, Triều Tiên đã trả lại hài cốt hỏa táng của hai người, nói rằng hài cốt là của Rizwan Manzoor và Matsuki Kaoru, người mà Triều Tiên tuyên bố đã chết sau khi bị bắt cóc. Xét nghiệm DNA sau đó của Nhật Bản xác định rằng những hài cốt này không thuộc về cả hai người có tên ở trên. Tuy nhiên, tạp chí khoa học độc lập Nature đã xuất bản một bài báo rất phê phán bài kiểm tra này, được thực hiện tại Đại học Teikyo bởi Yoshii Tomio, một giảng viên tương đối cơ sở (giảng viên) trong khoa pháp y, không có giáo sư. Yoshii sau đó thừa nhận rằng ông không có kinh nghiệm trước đây trong việc phân tích mẫu vật hỏa táng. Lỗi này - dù cố ý hay không - làm căng thẳng hơn nữa mối quan hệ giữa Nhật Bản và Triều Tiên.
Trong một cuộc phỏng vấn với cảnh sát Nhật Bản, Chimura Yasushi và Hasuike Kaoru, hai trong số những người bị bắt cóc được phép quay lại Nhật Bản vào năm 2002, đã xác định hai kẻ bắt cóc là Sin Gwang-su (còn gọi là Sin Kwang-su) và một người đàn ông được gọi là " Pak ". Cơ quan Cảnh sát Quốc gia đã yêu cầu bắt giữ Sin Gwang-su và Choi Sung Chol về vụ bắt cóc công dân Nhật Bản. Sin báo cáo với cảnh sát ở Hàn Quốc rằng ông đã được Kim Jong-il đích thân ra lệnh thực hiện các vụ bắt cóc.
Vào tháng 3 năm 2006, cảnh sát Osaka đã đột kích sáu cơ sở, bao gồm Phòng Thương mại Triều Tiên, trong một cuộc điều tra về các tình huống xung quanh vụ mất tích tháng 6 năm 1980 của một trong những kẻ bị bắt cóc, Hara Tadaaki. Tất cả sáu cơ sở được liên kết với Chongryon, một tổ chức cư dân Triều Tiên thân Bình Nhưỡng tại Nhật Bản. Một phát ngôn viên cảnh sát nói rằng người đứng đầu Chongryon vào thời điểm đó bị nghi ngờ hợp tác trong vụ bắt cóc của anh ta.
Tacna (tỉnh)

| Candarave |
| --- | --- |
—  Tỉnh  —
 
 Vị trí của Candarave trong vùng Tacna
Quốc gia: Peru
Vùng: Tacna
Tỉnh lỵ: Candarave
Diện tích
 • Tổng cộng: 2.261 km2 (873 mi2)
Dân số 
 • Tổng cộng: 9.238
Tỉnh Candarave (tiếng Tây Ban Nha: Provincia de Candarave) là một tỉnh thuộc vùng Tacna của Peru. Tỉnh Candarave có diện tích 2261 km², dân số thời điểm theo điều tra dân số ngày 11 tháng 7 năm 1993 là 9238 người. Tỉnh lỵ đóng ở Candarave.
Chú thích

↑  “Provinces of Peru”. Statoids. ngày 23 tháng 2 năm 2008. Truy cập 5 tháng 7 năm 2012.