stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
USS Canberra (CA-70)
Lịch sử hoạt động > Chiến tranh Thế giới thứ hai

Canberra đi đến chiến trường Thái Bình Dương vào đầu năm 1944. Nó đã thực hiện bắn pháo hỗ trợ trong trận Eniwetok vào tháng 2. Trong tháng 3 và tháng 4, chiếc tàu tuần dương nằm trong thành phần đội đặc nhiệm tàu sân bay Yorktown trong việc bắn phá Palaus, Yap, Ulithi và Woleai. Sau đó Canberra bắn pháo hỗ trợ cho các chiến dịch tại New Guinea trước khi tham gia lực lượng hộ tống cho tày sân bay Enterprise để tấn công Truk và đảo Wake. Đến tháng 6, chiếc tàu chiến tham gia trận chiến biển Philippine trong thành phần hộ tống cho Lực lượng Đặc nhiệm tàu sân bay nhanh.
Vào ngày 13 tháng 10, trong khi bảo vệ cho các tàu sân bay thực hiện việc không kích Okinawa và Đài Loan, Canberra bị máy bay Nhật tấn công. Một quả ngư lôi ném từ máy bay đã đánh trúng con tàu, gây hư hại nặng và làm 23 người thiệt mạng. Nó được tàu tuần dương USS Wichita kéo quay trở về Manus để được sửa chữa tạm thời, đủ cho phép nó lên đường quay về Xưởng hải quân Boston để sửa chữa triệt để. Công việc sửa chữa kéo dài từ tháng 2 đến tháng 10 năm 1945.
Lịch sử hoạt động > Cải biến sang lớp Boston

Canberra được cho ngừng hoạt động vào ngày 7 tháng 3 năm 1947 và được cho neo đậu cùng với Hạm đội Dự bị Thái Bình Dương tại Xưởng hải quân Puget Sound ở Bremerton, Washington. Cùng với con tàu chị em USS Boston, Canberra được chọn để cải biến thành tàu tuần dương tên lửa điều khiển. Nó được đặt ký hiệu lườn mới CAG-2, và vào ngày 4 tháng 1 năm 1952 nó được kéo đến xưởng tàu của hãngNew York Shipbuilding Corporation tại Camden, New Jersey để cải biến thành một tàu tuần dương lớp Boston.
Trong quá trình cải biến kéo dài từ ngày 30 tháng 5 năm 1952 đến ngày 1 tháng 6 năm 1956, các tháp pháo 203 mm (8 inch) và 127 mm (5 inch) sau đuôi của Canberra được thay thế bằng hai bệ phóng kép tên lửa RIM-2 Terrier. Cấu trúc thượng thượng tầng phía sau của con tàu được cấu trúc lại, và hai ống khói được sáp nhập thành một. Việc nâng cấp con tàu hoàn tất vào tháng 6 năm 1956, khiến cho Canberra trở thành chiếc tàu tuần dương tên lửa điều khiển thứ hai của Hải quân Mỹ. Nếu việc cải biến tỏ ra thành công, kế hoạch đặt ra sẽ thay thế toàn bộ pháo còn lại của con tàu bằng tên lửa sau đó. Tuy nhiên, đến năm 1964, sự phát triển nhanh chóng của kỹ thuật tên lửa đã làm cho hệ thống Terrier trở nên lạc hậu, và việc cải biến toàn bộ đã không được thực hiện.
Lịch sử hoạt động > Chiến tranh lạnh và Chiến tranh Việt Nam

Canberra được cho tái hoạt động vào ngày 15 tháng 6 năm 1956 tại Xưởng hải quân Philadelphia dưới quyền chỉ huy của hạm trưởng, Đại tá Hải quân Charles Thomas Mauro, Jr., và đặt cảng nhà tại Norfolk, Virginia. Vào tháng 3 năm 1957, Canberra đưa Tổng thống Dwight D. Eisenhower đến Bermuda cho một cuộc hội đàm với Thủ tướng Anh Harold Macmillan. Vào ngày 12 tháng 6, chiếc tàu tuần dương đã phục vụ như là tàu duyệt binh cho cuộc Duyệt binh Hải quân Quốc tế tại Hampton Roads. Vào năm 1958, buổi lễ an táng Chiến sĩ Vô danh được chọn lựa trong Thế Chiến II và Chiến tranh Triều Tiên đã được tổ chức trên chiếc Canberra.
Từ ngày 3 tháng 3 đến ngày 24 tháng 10 năm 1960, chiếc tàu tuần dương thực hiệ́n một chuyến đi vòng quanh thế giới kéo dài tám tháng nhằm phô trương khả năng tên lửa của nó cho các lực lượng Mỹ và đồng minh. Trong chuyến đi này, Canberra đã ghé thăm địa điểm mà chiếc tàu tuần dương Australia nó mang tên bị đánh chìm, cùng các địa điểm mà bản thân chiếc tàu chiến Mỹ từng phục vụ trong Thế Chiến II. Vào năm 1962, con tàu khởi hành từ Norfolk di chuyển về phía Nam thực hiện chiến dịch cô lập hàng hải trong vụ Khủng hoảng tên lửa Cuba.
Trong giai đoạn Chiến tranh Việt Nam, Canberra đặt cảng nhà tại San Diego. Nó đã năm lần được bố trí đến Việt Nam trong thời gian từ năm 1965 đến năm 1969, nơi mà các khẩu pháo 203 mm (8 inch) và 127 mm (5 inch) của nó hỗ trợ cho các đơn vị Hoa Kỳ. Trong các đợt bố trí năm 1967 và 1968, Canberra hoạt động ở phía Bắc khu Phi Quân sự, bắn phá các cầu và tuyến đường vận chuyển cùng các cơ sở trên bờ. Vào ngày 2 tháng 3 năm 1967, chiếc tàu tuần dương bị bắn trúng hai phát đạn pháo từ trên bờ, những chỉ bị hư hại nhẹ cấu trúc và một số người bị thương. Vào ngày 6 tháng 4 năm 1967, một thủy thủ trẻ tên Doug Hegdahl bị tai nạn thổi tung xuống nước bởi một khẩu đội 127 mm (5 inch); anh bị một tàu chiến Bắc Việt Nam bắt giữ và được giam giữ tại nhà giam Hà Nội Hilton nổi tiếng. Những hồi ức của Hegdahl trong thời gian đó sau này là một bằng chứng cho sự khắc nghiệt mà phía Bắc Việt Nam thực hành tại các trại tù binh. Sau khi kết thúc lượt phục vụ thứ hai tại Việt Nam vào tháng 4 năm 1967, chiếc tàu tuần dương đã viếng thăm Melbourne, và đã ở lại vùng biển Australia trong tháng 5 nhân dịp kỷ niệm 25 năm trận chiến biển Coral.
Trong cuộc Tổng tấn công Tết Mậu Thân năm 1968, Canberra di chuyển về phía Nam hỗ trợ cho các đơn vị tại Huế, và đã bắn 35.000 phát đạn pháo trong vòng 31 ngày. Vào ngày 1 tháng 5 năm 1968, Canberra quay trở lại ký hiệu lườn cũ CA-70; khi mà dàn vũ khí tên lửa của nó đã trở nên lạc hậu, và các tháp pháo 203 mm (8 inch) được giữ lại phía trước trở thành hỏa lực chính cho chiếc tàu tuần dương, cho dù các bệ phóng tên lửa Tartar được giữ lại trong suốt quãng đời còn lại. Lượt bố trí cuối cùng của nó tại Việt Nam kết thúc vào đầu tháng 1 năm 1969.
Lịch sử hoạt động > Ngừng hoạt động và số phận

Canberra được cho xuất biên chế vào ngày 2 tháng 2 năm 1970 và được rút khỏi danh sách Đăng bạ Hải quân vào ngày 31 tháng 7 năm 1978. Nó được bán cho hãng National Metal để tháo dỡ vào ngày 15 tháng 7 năm 1980, được kéo khỏi vịnh Suisun vào ngày 1 tháng 8 và được tháo dỡ.
Canberra được tặng thưởng bảy Ngôi sao Chiến đấu do thành tích phục vụ, tất cả đều trong Chiến tranh Thế giới thứ hai.
Một trong các chân vịt của con tàu được trưng bày tại Bảo tàng Hàng hải Los Angeles. Chiếc chuông của con tàu đã được giữ lại, và mặc dù luật pháp Hoa Kỳ ngăn cấm các nước khác sở hữu những di sản của hải quân, một chiến dịch vận động thành công đã đưa đến việc Tổng thống George W. Bush trao tặng quả chuông này cho Thủ tướng Australia John Howard vào ngày 10 tháng 9 năm 2001, nhân dịp kỷ niệm 50 năm ngày ký kết hiệp ước ANZUS. Quả chuông nặng 250 pound (110 kg) hiện đang được trưng bày tại gian Hoa Kỳ của Bảo tàng Hàng hải Quốc gia Australia.
Phần thưởng

Canberra được tặng thưởng bảy Ngôi sao Chiến trận do thành tích phục vụ trong Thế Chiến II và thêm bốn ngôi sao khác trong cuộc Chiến tranh Việt Nam.
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |





| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
| Dãi băng Hoạt động Tác chiến  với 1 Ngôi sao Chiến trận | Dãi băng Hoạt động Tác chiến  với 1 Ngôi sao Chiến trận | Đơn vị Tuyên dương Anh dũng Hải quân  với 1 Ngôi sao Chiến trận | Đơn vị Tuyên dương Anh dũng Hải quân  với 1 Ngôi sao Chiến trận |
| Huân chương Viễn chinh Hải quân | Huân chương Chiến dịch Hoa Kỳ | Huân chương Chiến dịch Hoa Kỳ | Huân chương Chiến dịch Châu Á-Thái Bình Dương với 7 Ngôi sao Chiến trận |
| Huân chương Chiến thắng Thế Chiến II | Huân chương Phục vụ Phòng vệ Quốc gia | Huân chương Phục vụ Phòng vệ Quốc gia | Huân chương Viễn chinh Lực lượng Vũ trang  với 2 Ngôi sao Chiến trận |
| Huân chương Phục vụ Việt Nam với 4 Ngôi sao Chiến trận | Đơn vị Tuyên dương Tổng thống Philippine | Đơn vị Tuyên dương Tổng thống Philippine | Huân chương Anh Dũng Bội Tinh (Việt Nam Cộng Hòa) |
| Huân chương Dân vụ Bội tinh (Việt Nam Cộng Hòa) | Huân chương Giải phóng Philippine  (Philippine) | Huân chương Giải phóng Philippine  (Philippine) | Huân chương Chiến dịch Bội tinh  (Việt Nam Cộng Hòa) |
Canberra đang bắn một tên lửa Terrier sau khi cải biến sang lớp Boston
Quan tài của hai Chiến sĩ Vô danh trong Thế Chiến II (hai bên) và của Chiến tranh Triều Tiên (giữa) được chọn trong buổi lễ an táng tiến hành trên Canberra
Chiếc chuông của USS Canberra, đang được trưng bày tại Bảo tàng Hàng hải Quốc gia Australia
Caudrot

| --- | --- |
 Caudrot
Caudrot

Hành chính
Quốc gia:  Pháp
Vùng: Nouvelle-Aquitaine
Tỉnh: Gironde
Quận: Langon
Tổng: Saint-Macaire
Xã (thị) trưởng: Roland Laporte (2001–2008)
Thống kê
Độ cao: 6–111 m (20–364 ft) (bình quân 10 m (33 ft)[chuyển đổi: tùy chọn không hợp lệ])
Diện tích đất1: 6,12 km2 (2,36 dặm vuông Anh)
Nhân khẩu2: 975  (2006)
 - Mật độ: 159/km2 (410/sq mi)
INSEE/Mã bưu chính: 33111/ 33490
1 Dữ liệu địa chính Pháp loại trừ các hồ và ao lớn hơn 1 km² (0.386 dặm vuông hoặc 247 acre) cũng như các cửa sông.
2 Dân số không tính hai lần: cư dân của nhiều xã (ví dụ, các sinh viên và quân nhân) chỉ tính một lần.
Caudrot  là một xã thuộc tỉnh Gironde trong vùng Nouvelle-Aquitaine tây nam nước Pháp.
Ceratothoa italica

| Ceratothoa italica> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Lớp (class): Malacostraca
Bộ (ordo): Isopoda
Họ (familia): Cymothoidae
Chi (genus): Ceratothoa
Loài (species): C. italica
Danh pháp hai phần
Ceratothoa italica Schiödte & Meinert, 1883 
Ceratothoa italica là một loài chân đều trong họ Cymothoidae. Loài này được Schiödte & Meinert miêu tả khoa học năm 1883.
Chú thích

↑  Schotte, M.; Horton, T. (2010). Ceratothoa italica Schiödte & Meinert, 1883. In: Schotte, M., Boyko, C.B, Bruce, N.L., Poore, G.C.B., Taiti, S., Wilson, G.D.F. (Eds) (2010). World Marine, Freshwater and Terrestrial Isopod Crustaceans database. Gebaseerd op informatie uit het Cơ sở dữ liệu sinh vật biển, te vinden op http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=118869
Ceratothoa oestroides

| Ceratothoa oestroides> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Lớp (class): Malacostraca
Bộ (ordo): Isopoda
Họ (familia): Cymothoidae
Chi (genus): Ceratothoa
Loài (species): C. oestroides
Danh pháp hai phần
Ceratothoa oestroides Risso, 1816 
Ceratothoa oestroides là một loài chân đều trong họ Cymothoidae. Loài này được Risso miêu tả khoa học năm 1816.
Chú thích

↑  Schotte, M. (2010). Ceratothoa oestroides (Risso, 1816). In: Schotte, M., Boyko, C.B, Bruce, N.L., Poore, G.C.B., Taiti, S., Wilson, G.D.F. (Eds) (2010). World Marine, Freshwater and Terrestrial Isopod Crustaceans database. Gebaseerd op informatie uit het Cơ sở dữ liệu sinh vật biển, te vinden op http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=118871
Vòng loại bóng đá nữ Thế vận hội Mùa hè 2012 khu vực châu Đại Dương

| Chi tiết giải đấu |
| --- | --- |
Thời gian: 1 tháng 3–4 tháng 4 năm 2012
Số đội: 5 (từ 1 liên đoàn)
Vị trí chung cuộc
Vô địch:  New Zealand (lần thứ 2)
Á quân:  Papua New Guinea
Hạng ba:  Tonga
Hạng tư:  Vanuatu
Thống kê giải đấu
Số trận đấu: 10
Số bàn thắng: 63 (6,3 bàn/trận)
← 2008 2016 → 
Giải bóng đá nữ tiền Thế vận hội của OFC 2012 là giải đấu vòng loại nhằm chọn ra đội tuyển bóng đá nữ thuộc OFC tham dự Thế vận hội Mùa hè 2012 ở Luân Đôn. Đây là lần thứ ba giải đáu được tổ chức. Bốn quốc gia tham gia vòng sơ loại (do Tonga tổ chức) theo thể thức vòng tròn với hai đội đứng đầu đi tiếp vào trận chung kết. Đội chiến thắng vòng sơ loại sẽ gặp New Zealand trong trận playoff hai lượt cho một suất dự Olympic.
Vòng sơ loại

| Đội |  Tr |  T |  H |  B |  BT |  BB |  HS |  Đ |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  Papua New Guinea | 3 | 3 | 0 | 0 | 20 | 3 | +17 | 9 |
|  Tonga | 3 | 2 | 0 | 1 | 11 | 5 | +6 | 6 |
|  Samoa | 3 | 1 | 0 | 2 | 7 | 16 | −9 | 3 |
|  Vanuatu | 3 | 0 | 0 | 3 | 6 | 20 | −14 | 0 |
1/3/2012
13:00 UTC+13
| Tonga  | 5–2 |  Vanuatu |
| --- | --- | --- |
| Piuingi Feke  31', 47', 61'   Salome Va'enuku  42'   Kiana Mu'amoholeva  56' | Chi tiết | Serah Thompson  62'   Joella Avock  90+3' |
Khán giả: 700
Trọng tài: Anna-Marie Keighley (New Zealand)
1/3/2012
15:30 UTC+13
| Papua New Guinea  | 7–2 |  Samoa |
| --- | --- | --- |
| Fatima Rama  7'   Linah Honeakii  12', 38'   Rumona Morris  45+1'   Daisy Winas  86'   Sandra Birum  87', 90+2' | Chi tiết | Lanuola Mulipola  19'   Tamasailau Leuta  70' |
Khán giả: 250
Trọng tài: Tupou Patia (Quần đảo Cook)
3/3/2012
13:00 UTC+13
| Tonga  | 0–2 |  Papua New Guinea |
| --- | --- | --- |
|  | Chi tiết | Zeen Limbai  32'   Deslyne Siniu  48' |
Khán giả: 800
Trọng tài: Averii Jacques (Tahiti)
3/3/2012
15:30 UTC+13
| Samoa  | 4–3 |  Vanuatu |
| --- | --- | --- |
| Hazel Peleti  24', 63', 84'    80' (l.n.) | Chi tiết | Lisa Batick  5', 29'   Fina Angelo  43' |
Khán giả: 200
Trọng tài: Finau Vulivuli (Fiji)
5/3/2012
13:00 UTC+13
| Samoa  | 1–6 |  Tonga |
| --- | --- | --- |
| Hazel Peleti  38' | Chi tiết | Laite Si'i Manu  4'   Piuingi Feke  30', 33', 34', 45'   Kiana Mu'amoholeva  45+6' |
Khán giả: 600
Trọng tài: Nelson Sogo (Quần đảo Solomon)
5/3/2012
15:30 UTC+13
| Vanuatu  | 1–11 |  Papua New Guinea |
| --- | --- | --- |
| Junane Ishmael  42' | Chi tiết | Georgina Kaikas  6', 57'   Deslyne Siniu  19', 22', 63' (ph.đ.), 89'   Esther Muta  56'   Barbra Muta  73'   Fatima Rama  79'   Daisy Winas  85', 89' |
Khán giả: 100
Trọng tài: Anna-Marie Keighley (New Zealand)
Vòng sơ loại > Trận tranh hạng ba

7/3/2012
13:00 UTC+13
| Samoa  | 0–2 |  Vanuatu |
| --- | --- | --- |
|  | Chi tiết | Elodie Samuel  20'   Leisale Solomon  24' |
Khán giả: 150
Trọng tài: Tupou Patia (Quần đảo Cook)
Vòng sơ loại > Chung kết

ngày 7 tháng 3 năm 2012
15:30 UTC+13
| Papua New Guinea  | 2–0 |  Tonga |
| --- | --- | --- |
| Fatima Rama  47'   Barbra Muta  49' | Chi tiết |  |
Khán giả: 800
Trọng tài: Finau Vulivuli (Fiji)
Vòng sơ loại > Giải thưởng

| Cầu thủ xuất sắc nhất giải | Thủ môn xuất sắc nhất | Vua phá lưới | Giải phong cách |
| --- | --- | --- | --- |
|  Deslyne Siniu |  Lupe Likiliki |  Piuingi Feke (7 bàn) |  Vanuatu |
Vòng chung kết

31/3/2012
17:00 UTC+13
| New Zealand  | 8–0 |  Papua New Guinea |
| --- | --- | --- |
| Wilkinson  6'   Smith  13'   Gregorius  40'   Hearn  43', 90+1'   White  63', 89'   Percival  70' | Chi tiết |  |
Khán giả: 2.243
Trọng tài: Rakesh Varman (Fiji)
4/4/2012
14:00 UTC+10
| Papua New Guinea  | 0–7 |  New Zealand |
| --- | --- | --- |
|  | Chi tiết | Moorwood  13'   Gregorius  32', 84' (ph.đ.)   Wilkinson  37', 42' (l.n.)   Green  49'   Hassett  70' |
Khán giả: 1.650
Trọng tài: Norbert Hauata (Tahiti)
New Zealand giành thắng lợi với tổng tỉ số 15–0 và giành quyền dự Thế vận hội.
Caudron C.60

| Caudron C> 60 |
| --- | --- |

Caudron C.60 tại sân bay St-Cyr-l'Ecole, Paris, tháng 5 năm 1957
Kiểu: Máy bay huấn luyện
Nhà chế tạo: Caudron
Sử dụng chính:  Không quân Pháp Không quân Phần Lan Hải quân Latvia Không quân Venezuela Không quân Cộng hòa Tây Ban Nha
Phát triển từ: Caudron C.59
Caudron C.60 là một loại máy bay hai tầng cánh của Pháp, do hãng Caudron phát triển từ loại Caudron C.59.
Quốc gia sử dụng

Không quân Phần Lan
Không quân Pháp
Hải quân Latvia
Không quân Cộng hòa Tây Ban Nha
Không quân Venezuela
Tính năng kỹ chiến thuật (C.60)

Dữ liệu lấy từ Suomen ilmavoimien lentokoneet
Đặc điểm tổng quát
Kíp lái: 2
Chiều dài: 7,50 m (26 ft 7 in)
Sải cánh: 10,24 m (33 ft 7 in)
Chiều cao: 2,60 m (8 ft 6 in)
Diện tích cánh: 26 m² (279,7 ft²)
Trọng lượng rỗng: 505 kg (1.111 lb)
Trọng lượng có tải: kg (lb)
Trọng tải có ích: kg (kg)
Trọng lượng cất cánh tối đa: 862 kg (1.896 lb)
Động cơ: 1 × Clerget 9B, 97 kW (130 hp)
Hiệu suất bay
Tốc độ không vượt quá: km/h (knots, mph)
Vận tốc cực đại: 150 km/h (81 knot, 93 mph)
Vận tốc hành trình: km/h (knots, mph)
Vận tốc tắt ngưỡng: km/h (knots, mph)
Tầm bay: km (nm, mi)
Trần bay: 4.000 m (13.120 ft)
Vận tốc lên cao: m/s (ft/min)
Tải trên cánh: kg/m² (lb/ft²)
Công suất/trọng lượng: W/kg (hp/lb)
Caudron C.60
Cheiracanthium nalsaroverense

| Cheiracanthium nalsaroverense> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Miturgidae
Chi (genus): Cheiracanthium
Loài (species): C. nalsaroverense
Danh pháp hai phần
Cheiracanthium nalsaroverense Patel & Patel, 1973 
Cheiracanthium nalsaroverense là một loài nhện trong họ Miturgidae.
Loài này thuộc chi Cheiracanthium. Cheiracanthium nalsaroverense được miêu tả năm 1973 bởi Patel & Patel.
Chú thích

↑  Platnick, Norman I. (2010): The world spider catalog, version 10.5. American Museum of Natural History.
Chalcomima

| Chalcomima> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Gelechiidae
Chi (genus): Chalcomima
Chalcomima là một chi bướm đêm thuộc họ Gelechiidae.
Cheiracanthium montanum

| Cheiracanthium montanum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Miturgidae
Chi (genus): Cheiracanthium
Loài (species): C. montanum
Danh pháp hai phần
Cheiracanthium montanum L. Koch, 1877 
Cheiracanthium montanum là một loài nhện trong họ Miturgidae.
Loài này thuộc chi Cheiracanthium. Cheiracanthium montanum được Ludwig Carl Christian Koch miêu tả năm 1877.
Chú thích

↑  Platnick, Norman I. (2010): The world spider catalog, version 10.5. American Museum of Natural History.
Vespasianus

Titus Flavius Vespasianus, thường được gọi là Vespasian (tiếng Latinh: Titus Flavius Caesar Vespasianus Augustus; ngày 17 tháng 11 năm 9 - 23 tháng 6 năm 79), là một hoàng đế La Mã trị vì từ năm 69 cho đến khi ông mất năm 79 Công Nguyên. Vespasianus là người sáng lập của Triều đại ngắn ngủi Flavius, mà cai trị Đế quốc La Mã từ năm 69 tới năm 96 Công Nguyên. Ông được kế vị bởi 2 người con trai là Titus (79-81) và Domitianus (81-96).
Vespasianus hậu duệ của một gia đình kị sĩ mà đã trở thành một thành viên của viện nguyên lão dưới Triều đại Julius-Claudius. Mặc dù ông có đủ những tố chất để trở thành một quan chức của chính quyền như chấp chính quan năm 51, Vespasianus có được uy tín nhờ là sự thành công trong vai trò làm tướng lĩnh quân đội,ông đã tham gia trong cuộc xâm lược của người La Mã tại Anh năm 43, và chinh phục tỉnh Judaea trong cuộc khởi nghĩa của người Do Thái năm 66. Trong khi Vespasianus đang chuẩn bị cho cuộc vây hãm thành phố Jerusalem trong chiến dịch cuối cùng, hoàng đế Nero đã tự sát, khiến cho đế chế La Mã lâm vào tình trạng nội chiến của năm bốn hoàng đế. Sau khi Galba và Otho mất sau một thời gian ngắn kế vị,Vitellius trở thành hoàng đế giữa năm 69. Đáp lại, quân đội tại Ai Cập và Judaea tự tuyên bố Vespasianus làm hoàng đế vào ngày mùng 1 tháng 7. Trên con đường trở thành hoàng đế, Vespasianus đã có sự tham gia của Gaius Licinius Mucianus, thống đốc của Syria, người đã lãnh đạo quân đội của phe Flavius chống lại Vitellius trong khi Vespasianus nắm quyền kiểm soát Ai Cập. Ngày 20 Tháng 12, Vitellius bị đánh bại, và ngày hôm sau, Vespasianus được tuyên bố là hoàng đế bởi viện nguyên lão La Mã.
Ít thông tin thực tế về sự tồn tại của triều đình Vespasianus trong mười năm ông làm hoàng đế. Triều đại của ông được biết đến với những cải cách tài chính sau sự sụp đổ của Triều đại Julius-Claudius, các chiến dịch thành công chống lại Judaea, và dự án xây dựng nhiều tham vọng như Đấu trường La Mã. Sau khi ông qua đời ngày 23 tháng sáu, năm 79, ông đã được thừa kế bởi con trai cả của ông Titus.
Gia đình và khởi nghiệp

Vespasianus được sinh ra ở Falacrina, tại vùng Sabine gần Reate. Cha ông, Titus Flavius Sabinus, là một người thuộc tầng lớp La Mã, người đã làm việc như là một quan chức chính thức của hải quan ở tỉnh châu Á và là một người cho vay tiền nhỏ ở Aventicum, nơi Vespasianus sống một thời gian. Mẹ ông, Vespasia Polla, là em gái của một người thuộc giai cấp Nguyên Lão.
Sau những sự thúc đẩy của mẹ ông,Vespasian theo sau người anh cả của ông cũng có tên là Titus Flavius Sabinus bước vào đời sống chính trị.Ông đã phục vụ trong quân đội như một lính bảo vệ quan bảo dân ở Thrace năm 36.Năm tiếp theo ông được bầu làm quan coi quốc khố, phục vụ ở Crete và Cyrene. Ông đã vượt qua hàng loạt quan chức La Mã để được bầu là Thị chính quan lần 2 năm 39 và làm pháp quan lần đầu năm 40 trong sự nỗ lực của mình,tạo cơ hội cho mình có được sự tín nhiệm của hoàng đế Caligula.
Cùng thời gian đó, ông kết hôn với Domitilla Cả, con gái một kị sĩ từ Ferentium. Họ có hai con trai, Titus Flavius Vespasianus (sinh 41) và Titus Flavius Domitianus (sinh 51), và một con gái, Domitilla (sinh 39). Domitilla mất trước khi Vespasianus làm hoàng đế. Sau đó người tình của ông, Caenis, là vợ không chính thức cho tới khi bà mất năm 74.
Sau khi Claudius lên ngôi năm 41, Vespasianus được bổ nhiệm làm Đại diện quan của Legio II Augusta, đóng tại vùng Germania, nhờ có sự ảnh hưởng của một người nô lệ được giải phóng của hoàng đế Narcissus.
Gia đình và khởi nghiệp > Xâm lược Britannia

Năm 43, Vespasianus và Augusta II tham gia vào cuộc xâm lược Anh của La Mã, và ông đã chứng tỏ mình khác biệt dưới quyền chỉ huy của Aulus Plautius. Sau khi tham gia trận đánh quan trọng đầu trên sông Medway và Thames, ông đã được gửi đến để chinh phục phần phía Tây Nam.
Vespasianus hành quân từ Noviomagus Reginorum (Chichester) để chinh phục các bộ lạc Durotriges và Dumnonii thù địch, chiếm hai mươi oppida. Ông cũng đã xâm chiếm Vectis (đảo Wight), cuối cùng thiết lập pháo đài và trụ sở của lính lê dương ở Isca Dumnoniorum (Exeter). Trong thời gian này ông bị thương và đã không hoàn toàn hồi phục cho đến khi ông đến Ai Cập. Những thành công này đã khiến ông được lễ diễu hành chiến thắng (ornamenta triumphalia) trên đường trở về thành La Mã.
Gia đình và khởi nghiệp > Sự nghiệp chính trị thời kì sau

Thành công của ông ở vị trí Đại diện quan của một quân đoàn, giúp ông nhận được chức chấp chính quan năm 51, sau đó ông đã thoái lui khỏi chính trường, do phát sinh sự thù hận với vợ Claudius, Agrippina. Ông trở lại quan trường năm 63 khi ông được cử làm thống đốc tỉnh châu Phi. Theo Tacitus (ii.97), sự cai trị của ông đã "tai tiếng và đáng ghê tởm" nhưng theo Suetonius (Vesp. 4), ông đã "nổi bật và rất vinh quang". Vespasianus đã sử dụng thời gian của mình ở Bắc Phi một cách khôn ngoan. Thông thường các thống đốc tỉnh được nhắm đến bởi các cựu chấp chính quan là cơ hội để kiếm số tiền lớn nhằm bù lại khoản tiền của họ mà họ đã chi cho các chiến dịch chính trị của họ trước đó. Tham nhũng như vậy đầy rẫy, mà gần như là một thống đốc sẽ trở lại từ những nơi đó với cái túi đầy tiền của mình. Tuy nhiên, Vespasianus sử dụng thời gian của mình ở Bắc Phi để kết bạn thay vì tiền; một cái gì đó mà có thể có giá trị hơn rất nhiều trong những năm tới. Trong thời gian ở Bắc Phi, ông thấy mình có những khó khăn tài chính và buộc phải thế chấp bất động sản của mình cho anh em mình.
Trở về từ châu Phi, Vespasianus tham gia chuyến lưu diễn Hy Lạp trong đoàn tùy tùng của Nero, nhưng mất sự sủng ái của hoàng đế sau khi không chú ý (một số nguồn tin cho thấy ông đã ngủ thiếp đi) trong một buổi diễn đàn lia của Hoàng đế, và cho thấy rằng ông không hiểu chính trị.