stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Supermarine Spitfire
Các phiên bản > Các phiên bản trang bị động cơ Griffon

Phiên bản Mk XII trang bị động cơ Griffon bay lần đầu tiên vào tháng 8 năm 1942, nhưng chỉ có năm chiếc được đưa ra hoạt động cho đến cuối năm. Phiên bản này có thể đạt đến tốc độ 400 mph khi bay ngang và đạt đến độ cao 10.000 m (30.000 ft) trong vòng dưới tám phút. Mặc dù chiếc Spitfire tiếp tục được cải thiện về tốc độ và vũ khí trang bị, tầm bay xa và trữ lượng nhiên liệu là một vấn đề lớn: nó tỏ ra "hụt chân" trong suốt vòng đời ngoại trừ vai trò trinh sát hình ảnh, khi các khẩu súng được tháo bỏ dành chỗ cho các thùng nhiên liệu bổ sung.
Những chiếc Spitfire mới trang bị động cơ Griffon được giới thiệu như là máy bay tiêm kích đánh chặn phòng thủ đảo nhà, nơi mà tầm bay bị hạn chế không phải là một trở ngại. Những chiếc Spitfire nhanh hơn này được sử dụng trong phòng thủ chống lại sự xâm nhập của những chiếc tiêm kích-ném bom tốc độ cao của Đức đến "ném-rồi-chạy" và những quả "bom bay" V-1 bên trên bầu trời Anh Quốc.
Khi những máy bay tiêm kích Mỹ đảm nhận vai trò hộ tống tầm xa cho những cuộc không kích ném bom ban ngày của Không lực Lục quân Hoa Kỳ, những chiếc Spitfire gắn động cơ Griffon dần dần đảm nhiệm vai trò tiêm kích chiếm ưu thế trên không như là máy bay đánh chặn, trong khi các phiên bản gắn động cơ Merlin (chủ yếu là Mk IX và XVI trang bị động cơ Packard) có vai trò tiêm kích-ném bom.
Cho dù các phiên bản gắn động cơ Griffon đánh mất một số tính năng điều khiển được ưa chuộng của các tiền nhiệm gắn động cơ Merlin, chúng giữ lại được ưu thế cơ động khi chiến đấu so với hầu hết các thiết kế máy bay hiện đại của Đức (và cả của Mỹ) tại châu Âu trong suốt vòng đời của nó.
Những chiếc Spitfire và Seafire gắn động cơ Griffon tiếp tục phục vụ trong nhiều phi đội của Không quân Phụ trợ Hoàng gia và Hải quân Trừ bị Tình nguyện Hoàng gia cho đến khi được tái trang bị vào những năm 1951 - 1952. Chuyến bay Spitfire phục vụ cuối cùng trong Không quân Hoàng gia thực hiện ngày 9 tháng 7 năm 1957 bởi chiếc PS583 từ căn cứ Woodvale, là hoạt động cuối cùng của một chiếc máy bay tiêm kích gắn động cơ piston trong Không quân Hoàng gia Anh Quốc.
Lịch sử hoạt động > Phục vụ ban đầu trong Không quân Hoàng gia

Chiếc Spitfire đầu tiên được đưa vào phục vụ trong Không quân Hoàng gia tại Phi Đội 19 tại căn cứ Không quân Hoàng gia Duxford vào ngày 4 tháng 8 năm 1938, và trong những tuần lễ sau đó chiếc máy bay được giao hàng với tộc độ một chiếc mỗi tuần cho cả phi đội 19 và 66 (cùng đặt căn cứ tại Duxford). Phi đội tiếp theo được trang bị Spitfire là Phi đội 41 đóng tại căn cứ Không quân Hoàng gia Catterick, sau đó là các phi đội đóng tại căn cứ Không quân Hoàng gia Hornchurch tại Essex. Cuộc ra mắt công chúng lần đầu tiên của chiếc Spitfire sơn màu của Không quân Hoàng gia là vào Ngày Hàng Không Đế Chế 20 tháng 5 năm 1939 tại cuộc trưng bày ở Duxford, trong đó một phi công đã đáp bằng bụng máy bay của anh sau khi quên hạ càng đáp và bị Bộ Hàng Không phạt 5 Bảng sau đó. Khi Thế Chiến II nổ ra, có khoảng 400 chiếc Spitfire đang phục vụ trong Không quân Hoàng gia, và thêm khoảng 2.000 chiếc đang được đặt hàng.
Trong một sự kiện được biết dưới tên Trận chiến Barking Creek vào ngày 6 tháng 9 năm 1939, máy bay Spitfire đã bắn vào một cặp Hawker Hurricane không may mắn thuộc Phi đội 56 Không quân Hoàng gia. Những chiếc Hurricane bị bắn rơi bởi những chiếc Spitfire thuộc Phi đội 74 Không quân Hoàng gia trong một sự cố bắn nhầm bên trên bầu trời Medway, dẫn đến cái chết của Thiếu úy Montague Leslie Hulton-Harrop, phi công Anh đầu tiên thiệt mạng trong Thế Chiến II.
Lịch sử hoạt động > Tấn công châu Âu 1941-1943

Việc chiếc Focke-Wulf Fw 190 được đưa vào hoạt động vào cuối năm 1941 dọc theo Eo biển Anh Quốc gây một cú sốc cho Bộ chỉ huy Tiêm kích Không quân Hoàng gia; chiếc máy bay tiêm kích Đức mới tỏ ra vượt trội hơn phiên bản Mark VB đang có trong mọi tính năng ngoại trừ đường kính quay vòng. Số máy bay Spitfire của Bộ chỉ huy Tiêm kích bị thiệt hại nặng nề, và ưu thế trên không chuyển sang phía Không quân Đức hầu như trong suốt năm 1942, cho đến khi phiên bản Mark IX trang bị động cơ Merlin 61 bắt đầu hoạt động với số lượng đáng kể. Trong một cố gắng nhằm đạt được một ít độ cân bằng so với chiếc Fw 190, một số phi đội vẫn đang sử dụng phiên bản Mark V nhận được sự cải tiến đặc biệt với đầu cánh được cắt bớt bốn feet (để cải thiện tốc độ lộn vòng) và giảm số cánh quạt trong bộ siêu tăng áp động cơ Merlin để có tính năng hoạt động tối ưu ở độ cao thấp. Những máy bay này được đặt tên chính thức là LF Mark V, nhưng cũng được các phi công gọi là "Clipped, Clapped and Cropped Spit" (Spitfire bị cắt, vỗ, xén), cũng mang một ý nghĩa khác là trong thực tế nhiều chiếc Spitfire như vậy sau khi cải tiến, sẽ có được những ngày tươi sáng hơn.
Khi chiến dịch ném bom chiến lược Mỹ được chuẩn bị tung ra vào giữa năm 1943, nhu cầu cần có máy bay tiêm kích hộ tống khiến phần lớn lực lượng Spitfire của Bộ chỉ huy Tiêm kích được dùng cho vai trò này, khi mà các phi đoàn tiêm kích Mỹ vẫn còn đang được chuẩn bị. Tuy nhiên, tầm bay không đủ dài của chiếc Spitfire khiến các hoạt động hỗ trợ từ phía Không quân Hoàng gia chỉ giới hạn ở phía Bắc nước Pháp và eo biển Anh Quốc. Khi cuộc chiến ngày càng ác liệt trên phần đất châu Âu bị chiếm đóng, những máy bay tiêm kích của Không lực Mỹ như P-47, P-38 và P-51 chịu đựng gánh nặng bảo vệ những chiếc máy bay ném bom. Các phi đội Spitfire IX phải chờ cho đến thời gian của chúng, cho đến lúc tấn công châu Âu, trước khi đối địch một cách toàn diện với lực lượng tiêm kích của Không quân Đức.
Lịch sử hoạt động > Mặt trận Địa Trung Hải

Những chiếc Spitfire đầu tiên có mặt chiến đấu tại nước ngoài là phiên bản Mark V cất cánh từ sàn đáp tàu sân bay HMS Eagle  đến Malta vào tháng 3 năm March 1942. Trong những tháng tiếp theo sau, khoảng 275 chiếc Spitfire được giao đến hòn đảo bị bao vây. Để đối phó tình trạng bụi bặm thường gặp, chiếc Spitfire được gắn một bộ lọc không khí Vokes to dưới mũi máy bay, làm giảm tính năng bay do tăng lực cản trên chiếc máy bay. Phiên bản Spitfire V, và sau này là phiên bản Mark VIII được cải tiến nhiều hơn và tầm bay xa hơn, không lâu sau đã sẵn sàng để hoạt động tại Mặt trận Bắc Phi, và từ đó về sau, đóng vai trò chủ yếu trong Không quân Hoàng gia, Không quân Nam Phi và Không lực Lục quân Hoa Kỳ trong các chiến dịch tại Sicilia và Italy.
Sau khi Mussolini bị hạ bệ và thỏa thuận đình chiến vào ngày 9 tháng 9 năm 1943, Không quân Co-Belligerent Italy (ICAF) bắt đầu được trang bị những chiếc máy bay Spitfire Mk V dư ra trong các phi vụ tấn công mặt đất được thực hiện tại Albania kể từ ngày 23 tháng 10 năm 1944. Đến ngày 31 tháng 12 năm 1944 có 17 chiếc Mk V Spitfire được đưa vào hoạt động, và sau đó sở hữu được tổng cộng 40 chiếc MK V. Hai chiếc Spitfire Italy đã bay phi vụ cuối cùng trong cuộc chiến tranh tại châu Âu vào ngày 5 tháng 5 năm 1945.
Lịch sử hoạt động > châu Á và Thái Bình Dương

Không quân Hoàng gia Australia, Không quân Hoàng gia Ấn Độ và Không quân Hoàng gia Anh cũng sử dụng những chiếc Spitfire để chống lại các lực lượng Nhật Bản tại Mặt trận Thái Bình Dương. Những chiếc Spitfire đầu tiên tại Viễn Đông là hai chiếc máy bay phiên bản trinh sát hình ảnh (PR IV) bắt đầu hoạt động từ tháng 10 năm 1942. Các trận không kích của Nhật Bản vào phía Bắc Australia trong những năm 1942-1943 đã thúc đẩy sự thành lập Phi đoàn 1 Không quân Hoàng gia Australia vào cuối năm 1942 (bao gồm Phi đội 54 Không quân Hoàng gia Anh, các Phi đội 452 và 457 Không quân Hoàng gia Australia), được trang bị Spitfire Vb. Phi đoàn này đến Darwin vào tháng 2 năm, và tham gia chiến đấu thường xuyên cho đến tận tháng 9. Tại chiến trường Ấn Độ-Miến Điện, những chiếc Spitfire V đầu tiên chỉ có mặt vào tháng 9 năm 1943. Những chiếc Spitfire phiên bản Mk VIII được giao cho Không quân Hoàng gia Australia vào tháng 4 năm 1944. Phi công Spitfire tại châu Á và Thái Bình Dương đã rất ngạc nhiên khi khám phá ra rằng họ không thể đuổi theo nhiều kiểu máy bay tiêm kích Nhật Bản, như là chiếc A6M-Zero, khi lượn vòng. Điều mỉa mai là, họ buộc phải áp dụng chiến thuật tương tự như các phi công Đức thường dùng khi phải đối mặt với những chiếc Spitfire: sử dụng tốc độ cao đặc biệt là khi bổ nhào, để tấn công nhào xuống, vào những chiếc máy bay Nhật vốn đã đạt đến giới hạn của tầm bay.
Lịch sử hoạt động > Ngày D và sau đó

Sau cuộc Đổ bộ Normandy, các phi đội Spitfire được chuyển sang bên kia Eo biển Anh Quốc, hoạt động từ các sân bay chiến thuật dã chiến gần tiền duyên đối phương. Vì các lực lượng không quân Đồng Minh đã chiếm được ưu thế trên không, phi công Spitfire ít có dịp chiến đấu cùng máy bay tiêm kích Đức, tập trung những nỗ lực của họ trên lãnh thổ Đức để tấn công các mục tiêu dưới đất và hỗ trợ chiến thuật cho các đơn vị lục quân. Hệ thống làm mát động cơ Merlin bằng glycol tỏ ra đặc biệt mong manh trước hỏa lực mặt đất cỡ nhỏ, chỉ cần một viên đạn không đúng chỗ là đủ để làm hỏng động cơ.
Những phiên bản Spitfire mới hơn và nhanh hơn được giữ lại nước Anh để đối phó cuộc tấn công của những trái bom bay V-1 Đức từ giữa năm 1944, cho dù những máy bay này cũng được bố trí bên kia Eo biển Anh Quốc trước khi cuộc chiến tại châu Âu kết thúc.
Lịch sử hoạt động > Phục vụ sau chiến tranh

Sau Thế Chiến II, Spitfire được giữ lại phục vụ trong không lực của nhiều nước trên thế giới, và tiếp tục sử dụng cho đến tận thập niên 1960.
Không lâu sau khi Thế Chiến II kết thúc, Không quân Thụy Điển trang bị cho Phi đoàn trinh sát hình ảnh F 11 tại Nyköping (phía Nam Stockholm) với 50 chiếc Mk XIX, được đặt tên là S 31. Nhiều phi vụ trinh sát hình ảnh được chiếc S 31 thực hiện vào cuối những năm 1940 đưa đến việc vi phạm trắng trợn không phận Xô Viết, và ít nhất một lần không phận Phần Lan, nhằm ghi nhận các hoạt động bố trí căn cứ của không lực và hải lực Xô Viết tại khu vực Baltic và Kola. Vào lúc đó không có chiếc máy bay tiêm kích Xô Viết nào có thể đạt đến trần bay hoạt động của chiếc S 31. Không có chiếc máy bay Thụy Điển nào bị mất trong các hoạt động bí mật này. Tuy nhiên cho đến đầu những năm 1950, lực lượng phòng không Xô Viết đã trở nên hiệu quả đến mức các hoạt động đó phải chấm dứt. Những chiếc S 31 được thay thế bằng những chiếc SAAB S 29C động cơ phản lực vào giữa những năm Thập niên 1950.
Những chiếc Spitfire đã đóng vai trò quan trọng trong cuộc Nội chiến Hy Lạp, được Không quân Hoàng gia Anh và Không quân Nam Phi sử dụng vào tháng 10 đến tháng 12 năm 1944, và bởi Không quân Hy Lạp từ năm 1946 đến cuối cuộc chiến vào tháng 8 năm 1949.
Sau Thế Chiến II, tám chiếc Spitfire Mk V còn bay được của Không quân Italy được bổ sung bởi 145 chiếc Mk IX (sở hữu trong hai đợt gồm 60 và 85 máy bay). Những chiếc Spitfire được đưa vào hoạt động trong các Phi đoàn 51 và 5 thực hiện các phi vụ trinh sát tại Balkans cũng như phối hợp cùng Lục quân Italy và thực hiện nhiệm vụ phòng thủ. Được các phi công ưa chuộng, Spitfire cũng tham gia nhiều cuộc đua hàng không sau chiến tranh tranh các giải thưởng bao gồm giải Zerbinati. Những chiếc Spitfire Mk IX phục vụ cho đến năm 1950-1952 khi một nhóm nhỏ gồm 30 còn lại được cung cấp cho Không quân Israel (HHA); rồi sau đó, những máy bay cũ của Italy được gửi cho Miến Điện vào năm 1954-1955. Ngày hôm nay, một chiếc Spitfire Mk IX của Không quân Italy, số hiệu MM.4084, đang được trưng bày tại Vigna di Valle, Roma.
Spitfire tham gia những trận chiến cuối cùng trong Chiến tranh Ả-rập-Israel 1948, khi mà, trong sự ngoắt ngoéo lạ lùng, những chiếc Spitfire của Không quân Israel được lái bởi những cựu phi công của Không quân Hoàng gia Anh như Ezer Weizman đã giao chiến cùng những chiếc Spitfire của Không quân Ai Cập và của Không quân Hoàng gia Anh.
Các kỷ lục về tốc độ và cao độ

Bắt đầu từ cuối năm 1943, các thử nghiệm bổ nhào tốc độ cao được thực hiện tại Farnborough để khám phá các đặc tính điều khiển của chiếc máy bay khi tốc độ đạt gần đến hàng rào âm thanh (tức là khởi đầu các hiệu ứng do nén). Bởi vì nó là chiếc máy bay đạt được tốc độ nhanh nhất gần tốc độ âm thanh (Mach), chiếc Spitfire XI được chọn để tham gia các thử nghiệm này. Do độ cao cần thiết phải đạt được dùng cho việc bổ nhào này, một kiểu cánh quạt nhẹ Rotol được trang bị để ngăn ngừa quá tải vòng quay động cơ. Trong những thử nghiệm như vậy mà chiếc máy bay số hiệu EN409, do Thiếu tá J. R. Tobin điều khiển đã đạt được tốc độ 975 km/h (606 mph; Mach 0.891) trong một cú bổ nhào 45°. Vào ngày 27 tháng 4 năm 1944 chiếc máy bay đó bị hỏng động cơ trong một lần bổ nhào được thực hiện bởi Thiếu tá A. F. Martindale, cánh quạt và hộp số giảm tốc bị vỡ. Martindale đã lướt thành công quãng đường 30 km (20 dặm) quay trở về sân bay và hạ cánh an toàn.
Vào ngày 5 tháng 2 năm 1952, một chiếc Spitfire Mk 19 thuộc Phi đội 81 Không quân Hoàng gia trú đóng tại Hồng Kông đã đạt được có lẽ là độ cao cao nhất từng đạt đến bởi một chiếc Spitfire. Viên phi công, Đại úy Ted Powles, đang trong một chiến bay thường xuyên khảo sát nhiệt độ không khí bên ngoài và báo cáo về những điều kiện khí hậu khác tại những cao độ khác nhau nhằm chuẩn bị cho các dịch vụ hàng không trong khu vực. Ông đã đạt đến độ cao danh định 15.240 m (50.000 ft) và độ cao thực là 15.712 m (51.550 ft), là độ cao cao nhất từng được ghi nhận bởi một chiếc Spitfire. Áp lực bên trong buồng lái giảm đến mức dưới an toàn, và trong khi hạ độ cao, ông bị lọt vào một cú bổ nhào không kiểm soát được làm rung lắc máy bay dữ dội. Ông sau cùng lấy lại được sự kiểm soát máy bay ở độ cao khoảng dưới 900 m (3.000 ft), và đã hạ cánh an toàn mà không bị hư hại gì cho chiếc máy bay. Các thiết bị đã ghi nhận được là trong khi bổ nhào, ông đã đạt đến tốc độ 1110 km/h (690 mph) hay Mach 0,94, vốn là tốc độ nhanh nhất đạt được bởi một chiếc máy bay cánh quạt. Ngày nay, người ta hầu như tin rằng con số tốc độ này là kết quả của các sai lầm về công cụ đo và có thể xem như không thực tế.
Đặc điểm kỹ thuật (Spitfire Mk Vb)

Tham khảo: The Great Book of Fighters và Jane’s Fighting Aircraft of World War II
Đặc điểm kỹ thuật (Spitfire Mk Vb) > Đặc tính chung

Đội bay: 01 người
Chiều dài: 9,12 m (29 ft 11 in)
Sải cánh: 11,23 m (36 ft 10 in)
Chiều cao: 3,86 m (11 ft 5 in)
Diện tích bề mặt cánh: 22,48 m² (242,1 ft²)
Lực nâng của cánh: 119,91 kg/m² (24,56 lb/ft²)
Trọng lượng không tải: 2.309 kg (5.090 lb)
Trọng lượng có tải: 3.000 kg (6.622 lb)
Trọng lượng cất cánh tối đa: 3.071 kg (6.770 lb)
Động cơ: 1 x động cơ Rolls-Royce Merlin-45 V12 siêu tăng áp, công suất 1.470 mã lực (1.096 kW) ở độ cao 2.820 m (9.250 ft)
Đặc điểm kỹ thuật (Spitfire Mk Vb) > Đặc tính bay

Tốc độ lớn nhất: 605 km/h (330 knot, 378 mph)
Tầm bay tối đa: 1. 840 km (991 nm, 1.140 mi)
Bán kính chiến đấu: 760 km (410 nm, 470 mi)
Trần bay: 11.300 m (35.000 ft)
Tốc độ lên cao: 13,5 m/s (2.665 ft/min)
Tỉ lệ công suất/khối lượng: 0,36 kW/kg (0,22 hp/lb)
Đặc điểm kỹ thuật (Spitfire Mk Vb) > Vũ khí

2 × pháo tự động Hispano-Suiza HS.404 20 mm (0,787 in), 60 (sau này tăng lên 120) viên đạn mỗi khẩu
4 × súng máy Browning M1919 7,7 mm (0,303 in), 350 viên đạn mỗi khẩu
2 × 110 kg (250 lb) bom
Nội dung liên quan > Máy bay liên quan

| --- | --- |
: Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về Supermarine Spitfire.
Supermarine S.6B
Supermarine Seafire
Supermarine Spiteful
Supermarine Seafang
Nội dung liên quan > Máy bay tương tự

Bell P-39
Curtiss P-40
Dewoitine D.520
Focke Wulf Fw 190
Hawker Hurricane
Hawker Tempest
Heinkel He 112
Kawasaki Ki-61 Hien
Macchi MC.202 Folgore
Macchi C.205 Veltro
Martin-Baker M.B.5
Messerschmitt Bf 109
Mikoyan-Gurevich MiG-3
North American P-51 Mustang
Yakovlev Yak-9
Nội dung liên quan > Trình tự thiết kế

Walrus - Spitfire - Sea Otter - Spiteful - Attacker - Seagull - Swift - Scimitar
Crinum thaianum

| Crinum thaianum |
| --- | --- |

Tình trạng bảo tồn
 Nguy cấp  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocot
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Amaryllidaceae
Chi (genus): Crinum
Loài (species): C. thaianum
Danh pháp hai phần
Crinum thaianum J. Schulze 
Crinum thaianum là một loài thực vật có hoa trong họ Amaryllidaceae. Loài này được J.Schulze mô tả khoa học đầu tiên năm 1971.
Chú thích

↑  Soonthornnawaphat, S., Bambaradeniya, C. & Sukpong, P. (2011). “Crinum thaianum”. Sách Đỏ IUCN các loài bị đe dọa. Phiên bản 2011.2. Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế. Truy cập ngày 30 tháng 1 năm 2011.Quản lý CS1: nhiều tên: danh sách tác giả (liên kết)
↑  Joachim Schulze. 1971. Plant Life 27: 127, Crinum thaianum
↑  The Plant List (2010). “Crinum thaianum”. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2013.
Gnaphaloryx opacus

| Gnaphaloryx opacus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Lucanidae
Phân họ (subfamilia): Lucaninae
Chi (genus): Gnaphaloryx
Loài (species): G. opacus
Danh pháp hai phần
Gnaphaloryx opacus Burmeister, 1847 
Gnaphaloryx opacus là một loài bọ cánh cứng trong họ Lucanidae. Loài này được Burmeister mô tả khoa học năm 1847.
Catasetum albovirens

| Catasetum albovirens |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Chi (genus): Catasetum
Loài (species): C. albovirens
Danh pháp hai phần
Catasetum albovirens Barb.Rodr., 1877 
Catasetum albovirens là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Barb.Rodr. mô tả khoa học đầu tiên năm 1877.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Catasetum albovirens”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Homoeocera affinis

| Homoeocera affinis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Chi (genus): Homoeocera
Loài (species): H. affinis
Danh pháp hai phần
Homoeocera affinis Rothschild, 1931 
Homoeocera affinis là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Thomas Bagley (cầu thủ bóng đá)

| Thông tin cá nhân |
| --- | --- | --- | --- |
Tên đầy đủ:  Thomas H. Bagley
Nơi sinh:  Birkenhead, Anh
Vị trí:  Outside right
Sự nghiệp cầu thủ chuyên nghiệp*
| Năm |  Đội |  ST |  (BT) |
|  |  Bury |   |   |
| 1937–1938 |  Bradford City |  31 |  (4) |
|  |  Stockport County |   |   |
 *Số trận ra sân và số bàn thắng ở câu lạc bộ tại giải quốc gia
Thomas H. Bagley là một cầu thủ bóng đá người Anh thi đấu ở vị trí outside right.
Sự nghiệp

Sinh ra ở Birkenhead, Bagley thi đấu cho Bury, Bradford City và Stockport County. Với Bradford City, ông ra sân 31 lần ở Football League; ông cũng ra sân 6 trận tại Cúp FA.
Các mộ táng Già Da

| Di sản thế giới UNESCO |
| --- | --- |
Mộ táng Già Da tại Changnyeong
Vị trí: Hàn Quốc
Tiêu chuẩn: Văn hóa: (iii)
Tham khảo: 1666
Công nhận: 2023 (Kỳ họp 47)
Các mộ táng Già Da (Tiếng Hàn: 가야고분군) là một Di sản thế giới được UNESCO công nhận bao gồm 7 khu phức hợp lăng mộ của liên minh Già Da phát triển ở phần phía nam của Bán đảo Triều Tiên có niên đại từ thế kỷ 1 đến cuối thế kỷ 6. Thông qua sự phân bố địa lý và đặc điểm cảnh quan, loại hình chôn cất và đồ chôn cất cùng, các mộ táng chứng thực hệ thống chính trị đặc biệt của liên minh Già Da, trong đó các chính thể tồn tại bình đẳng tự trị trong khi chia sẻ những điểm chung về văn hóa. Sự ra đời của hình thức lăng mộ mới có sự phân cấp phản ánh những thay đổi về cấu trúc mà xã hội Già Da đã trải qua trong suốt lịch sử.
Bảy mộ táng là nơi chôn cất các nhà lãnh đạo cao nhất của bảy chính thể Già Da phát triển độc lập tại các địa điểm khác nhau trên khắp phần phía nam của Bán đảo Triều Tiên. Chúng đều nằm trên địa hình cao ở trung tâm của một chính thể là nơi tập trung nhiều mộ táng được xây dựng trong một thời gian dài. Sự phân bố rải rác của các cụm lăng mộ hoành tráng và phức tạp như nhau, biểu hiện của hoạt động chọn lựa và xây dựng các lăng mộ của những người có địa vị cao, chứng tỏ sự tồn tại của nhiều chính thể tự trị và quyền lực ngang nhau dưới ảnh hưởng của cùng một nền văn hóa.
Danh sách

| Số hiệu UNESCO | Tên | Vị trí | Hình ảnh | Ghi chú |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1666-001 | Mộ táng Daeseong-dong (대성동 고분군) | Gimhae, Gyeongsang Nam |  |  |
| 1666-002 | Mộ táng Marisan (말이산 고분군) | Haman, Gyeongsang Nam |  |  |
| 1666-003 | Mộ táng Okjeon (옥전 고분군) | Hapcheon, Gyeongsang Nam |  |  |
| 1666-004 | Mộ táng Jisan-dong (지산동 고분군) | Goryeong, Gyeongsang Bắc |  |  |
| 1666-005 | Mộ táng Songhak-dong (송학동 고분군) | Goseong, Gyeongsang Nam |  |  |
| 1666-006 | Mộ táng Yugok-ri và Durak-ri (유곡리와 두락리 고분군) | Namwon, Jeolla Bắc |  |  |
| 1666-007 | Mộ táng Gyo-dong và Songhyeon-dong (교동과 송현동 고분군) | Changnyeong, Gyeongsang Nam |  |  |
Cừu Bharal

| Cừu Bharal |
| --- | --- |

Cừu bharal đực tại thung lũng Spiti

Cừu bharal cái tại Bắc Sikkim
Tình trạng bảo tồn
 Ít quan tâm  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học 
Vực:: Eukaryota
Giới:: Animalia
Ngành:: Chordata
nhánh:: Mammaliaformes
Lớp:: Mammalia
Bộ:: Artiodactyla
Họ:: Bovidae
Phân họ:: Caprinae
Chi:: Pseudois Hodgson, 1846
Loài:: P. nayaur
Danh pháp hai phần
Pseudois nayaur (Hodgson, 1833)

Các đồng nghĩa
 Pseudois schaeferi Haltenorth, 1963 Pseudois nayaur schaeferi  Đồng nghĩa loài  Ovis nayaur  (Hodgson, 1833)   Ovis nahoor  (Hodgson, 1835)   Ovis burrhel  (Blyth, 1840)   Ovis nahura  (J.E. Gray, 1840)   Ovis barhal  (Hodgson, 1846)   Ovis burhel  (J.E. Gray, 1833)  
Cừu Bharal (danh pháp hai phần: Pseudois nayaur) là một loài động vật có vú trong họ Bovidae, bộ Artiodactyla. Loài này được Hodgson mô tả năm 1833. Chúng được tìm thấy ở dãy Himalaya cao của Nepal, Tây Tạng, Trung Quốc, Ấn Độ, Pakistan, và Bhutan. Tên gốc của nó bao gồm bharal, barhal, bharar và bharut bằng tiếng Hindi, na hoặc sna ở Ladakh, Nabo trong tiếng Spitian, Naur ở Nepal và na hoặc gnao ở Bhutan.
Bharal có sừng mọc dương lên, đường cong và sau đó hướng về phía sau, phần nào giống như ria mép ngược.
Bharal là trọng tâm của các đoàn thám hiểm George Schaller và đoàn thám hiểm của Peter Matthiessen tại Nepal năm 1973. Kinh nghiệm cá nhân của họ cũng là tài liệu Matthiessen trong cuốn sách của ông, The Snow Leopard. Bharal là một thực phẩm chính của báo tuyết.
Chú thích

↑  Harris, R.B. (2014). “Pseudois nayaur”. Sách đỏ IUCN về các loài bị đe dọa. 2014: e.T61513537A64313015. doi:10.2305/IUCN.UK.2014-3.RLTS.T61513537A64313015.en. Truy cập ngày 17 tháng 12 năm 2021.
↑  Wang, X.M.; Hoffmann, R.S. (1987). “Pseudois nayaur and Pseudois schaeferi”. Mammalian Species. 278: 1–6.
Castrica phalaenoides

| Castrica phalaenoides |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Chi (genus): Castrica
Loài (species): C. phalaenoides
Danh pháp hai phần
Castrica phalaenoides (Drury, 1773) 
Danh pháp đồng nghĩa
 Sphinx phalaenoides Drury, 1773  Castrica oweni Schaus, 1896  Castrica sordidior Rothschild, 1909 
Castrica phalaenoides là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Giraudia minor

| Giraudia minor> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Ichneumonidae
Chi (genus): Giraudia
Loài (species): G. minor
Danh pháp hai phần
Giraudia minor Townes, 1962 
Giraudia minor là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.