stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Đinh Thị Vân
Vinh danh

Bà được Nhà nước Việt Nam đã tặng thưởng các danh hiệu:
Danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân
2 Huân chương Độc lập hạng Nhì
Huân chương Kháng chiến hạng Nhất
Huân chương Chiến công hạng Nhất
Huân chương Quân kỳ Quyết thắng
và nhiều Huân, Huy chương cao quý khác
Tên bà được đặt tên cho một đường phố tại phường Hạ Long, thành phố Nam Định[cần dẫn nguồn] và một con đường tại quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng.
Hiện nay, căn gác số 8 phố Cửa Đông, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội, nơi bà sống những năm cuối đời được sử dụng làm nơi tưởng niệm cuộc đời bà. Một số kỷ vật về bà đang được lưu giữ tại Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam.
Chú thích

↑  “Nghị quyết Đặt, đổi tên một số đường và công trình công cộng trên địa bàn thành phố Đà Nẵng đợt 2, năm 2013”. Bản gốc lưu trữ ngày 18 tháng 2 năm 2015. Truy cập ngày 18 tháng 2 năm 2015.
Bản Nhân Phường

Honinbō (本因坊 (Bản nhân phường), Hon'inbō?) là tên của một trong bốn trường dạy cờ vây chính của Nhật Bản. Trường Honinbo, được thành lập vào năm 1612 và tồn tại đến năm 1940, được xem như là trường dạy cờ vây mạnh nhất trong thời gian tồn tại của nó.
Khi trường bị đóng cửa, danh hiệu Hon'inbō được chuyển sang trao cho người chiến thắng của Giải Hon'inbō, một sự kiện hằng năm của giới cờ vây chuyên nghiệp tại Nhật Bản. Danh hiệu này được quản lý theo một hệ thống giữ danh hiệu, nghĩa là trong một thời điểm chỉ có một kỳ thủ nắm giữ danh hiệu Hon'inbō. Các kỳ thủ chuyên nghiệp tại Nhật Bản theo tục lệ cũng thường dùng Honinbo để đặt tên riêng cho mình, đây là trường hợp duy nhất sử dụng danh hiệu để đặt tên (các danh hiệu khác như Thiên nguyên, Thập đẳng,... chưa thấy được dùng). Một ví dụ là Kaku Takagawa, giữ danh hiệu Honinbo trong 9 năm liên tiếp, và trong thời gian giữ danh hiệu đó được nhắc tới với tên gọi Hon'inbō Shukaku. Các kỳ thủ ở các quốc gia khác không có truyền thống dùng một tên đặc biệt như Hon'inbō để đặt tên cho mình, nhưng ở các quốc gia đó cũng có danh hiệu Hon'inbō.
Các đời chưởng môn của trường Hon'inbō

Hon'inbō thứ nhất, Sansa (算砂, 1612-1623)
Hon'inbō thứ hai, San'etsu (算悦, 1630-1658)
Hon'inbō thứ ba, Doetsu (道悦, 1658-1677)
Hon'inbō thứ tư, Dosaku (道策, 1677-1702)
Hon'inbō truy tặng (跡目), Doteki (道的)
Hon'inbō truy tặng (跡目), Sakugen (策元)
Hon'inbō thứ năm, Dochi (道知, 1702-1727)
Hon'inbō thứ sáu, Chihaku (知伯, 1727-1733)
Hon'inbō thứ bảy, Shuhaku (秀伯, 1733-1741)
Hon'inbō thứ tám, Hakugen (伯元, 1741-1754)
Hon'inbō thứ chín, Satsugen (察元, 1754-1788)
Hon'inbō thứ mười, Retsugen (烈元, 1788-1808)
Hon'inbō thứ mười một, Genjo (元丈, 1809-1827)
Hon'inbō thứ mười hai, Jowa (丈和, 1827-1839)
Hon'inbō thứ mười ba, Josaku (丈策, 1839-1847)
Hon'inbō thứ mười bốn, Shuwa (秀和, 1847-1873)
Hon'inbō truy tặng (跡目), Shusaku (秀策)
Hon'inbō thứ mười lăm, Shuetsu (秀悦, 1873-1879)
Hon'inbō thứ mười sáu, Shugen (秀元, 1879-1884)
Hon'inbō thứ mười bảy, Shuei (秀栄, 1884-1886)
Hon'inbō thứ mười tám, Shuho (秀甫, 1886)
Hon'inbō thứ mười chín, Shuei (秀栄, 1887-1907)
Hon'inbō thứ hai mươi, Shugen (秀元, 1907-1908)
Hon'inbō thứ hai mươi mốt, Shusai (秀哉, 1908-1940)
Một người nổi bật trong danh sách trên là Honinbo Shusaku, đã qua đời vì bệnh dịch tả trước khi được thừa hành trở thành hiệu trưởng.
Trường học Hon'inbō cũng đã sản sinh ra 3"kỳ thánh"(Kisei) - đó là Dosaku, Shusaku và Jowa (mặc dù Jowa thường bị chỉ trích vì các mưu mẹo của ông trong việc giành danh hiệu Meijin). Và hầu hết các kỳ thủ giữ danh hiệu Meijin (được giới chuyên nghiệp xem như là kỳ thủ mạnh nhất) đều xuất phát từ ngôi trường này.
Viện cờ vây Nhật Bản quyết định trao tặng danh hiệu Hon'inbō cho kỳ thủ giành được danh hiệu này từ 5 lần liên tiếp (trở thành Honinbo danh dự) sau khi Cho Chikun 10 lần liên tiếp giữ danh hiệu này. Điều này có nghĩa là Kaku Takagawa (9 lần liên tiếp), Sakata Eio (7), Yoshio Ishida (5) và Cho Chikun (10) có thể được xem như là Hon'inbō thứ 22, 23, 24 và 25 một cách kính trọng mặc dù họ có đang giữ danh hiệu hay không.
Hon'inbō danh dự

Hon'inbō thứ hai mươi hai, Kaku Takagawa
Hon'inbō thứ hai mươi ba, Sakata Eio
Hon'inbō thứ hai mươi tư, Ishida Yoshio
Hon'inbō thứ hai mươi năm, Cho Chikun
Linnaemya succineiventris

| Linnaemya succineiventris> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Diptera
Họ (familia): Tachinidae
Chi (genus): Linnaemya
Loài (species): L. succineiventris
Danh pháp hai phần
Linnaemya succineiventris
Linnaemya succineiventris là một loài ruồi trong họ Tachinidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 20 tháng 6 năm 2014.
↑  James E. O’Hara WORLD GENERA OF THE TACHINIDAE (DIPTERA) AND THEIR REGIONAL OCCURRENCE; Version 7; 10 december 2012
Đèo Cò Chạy

(Việt Nam)
Biển báo Đèo Cò Chạy
Đèo Cò Chạy ("Cò Chay" là tên một loại cây theo tiếng thái phiên âm ra tiếng phổ thông) là đèo trên quốc lộ 12 ở huyện Điện Biên tỉnh Điện Biên, Việt Nam .
Vị trí

Đèo Cò Chạy ở ranh giới giữa xã Thanh Nưa và Mường Pồn huyện Điện Biên, cách thành phố Điện Biên Phủ cỡ 13 km hướng bắc theo quốc lộ 12.
Tên đèo đặt theo tên bản Cò Chay xã Mường Pồn . Tuy nhiên người Kinh và du khách đã đọc chệch thành Cò Chạy, và thêu dệt ra chuyện "cò không thể bay qua mà chỉ có thể chạy qua đèo" .
Bộ Cá suốt

| Bộ Cá suốt |
| --- | --- |
Cá cầu vồng Boeseman (Melanotaenia boesemani), chủng màu đỏ
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Actinopterygii 
Nhánh: Atherinomorpha
 
Bộ (ordo): Atheriniformes Rosen, 1964
Các họ
 6-8, xem văn bản.
Bộ Cá suốt (danh pháp khoa học: Atheriniformes), là một bộ cá vây tia bao gồm cá suốt và một vài họ ít phổ biến hơn, bao gồm cả họ Phallostethidae bất thường. Chúng phân bố rộng khắp thế giới trong các môi trường biển và nước ngọt ôn đới và nhiệt đới.
Miêu tả

Atheriniformes là bộ cá có thân hình nói chung thuôn dài và màu trắng bạc, mặc dù có một số ngoại lệ. Chúng thường là cá nhỏ, với loài lớn nhất là jacksmelt có chiều dài đầu-thân bằng 44 cm (17 inch) và các loài nhỏ nhất, như Bangkok minnow chỉ dài 2 cm (0,79 inch) ở cá trưởng thành.
Các thành viên của bộ này thường có 2 vây lưng (với vây lưng thứ nhất có các gai vây mềm) và 1 vây hậu môn (với 1 gai vây ở phía trước). Đường chỉ bên thông thường yếu hoặc không có. Ấu trùng của các loài trong bộ Atheriniformes chia sẻ một vài đặc trưng như ruột thường ngắn, một dãy tế bào sắc tố màu đen dọc theo lưng và các tia vây không rõ rệt trong một khoảng thời gian kể từ sau khi nở. Các loài cá trong bộ này đẻ trứng nhiều nơi, với phần lớn các loài đẻ vào thân các thực vật thủy sinh.
Phân loại

Phân loại bộ Atheriniformes vẫn chưa chắc chắn, với chứng cứ tốt nhất cho tính đơn ngành trong các đặc trưng ấu trùng được đề cập dưới đây. Các họ hàng gần nhất của chúng được coi là bộ Cyprinodontiformes.
Theo Nelson (2006) thì họ Melanotaeniidae bao gồm các phân họ Bedotiinae, Melanotaeniinae, Pseudomugilinae, Telmatherininae để thể hiện tính đơn ngành của chúng. Tuy nhiên, trong nghiên cứu năm 2004, một biểu đồ phân loại khác đã phân loại các họ Bedotiidae, Melanotaeniidae, Pseudomugilidae (bao gồm cả các chi của phân họ Telmatherininae theo Nelson 2006) trong phân bộ Melanotaenioidei. Vì thế, số lượng họ trong bộ Atheriniformes là không thống nhất giữa các tác giả.
Phân loại dưới đây lấy theo D. Campanella, L. C. Hughes, P. J. Unmack, D. D. Bloom, K. R. Piller & G. Orti (2015):
Bộ Atheriniformes
Phân bộ Atherinoidei
Họ Atherinidae (cá suốt)
Họ Atherionidae
Họ Bedotiidae
Họ Deltatherinidae
Họ Isonidae
Họ Melanotaeniidae (cá cầu vồng)
Họ Phallostethidae
Họ Pseudomugilidae
Họ Telmatherinidae
Phân bộ Atherinopsoidei
Họ Atherinopsidae (cá suốt Tân thế giới), gộp cả Notocheiridae. Như thế họ này bao gồm 3 phân họ là Atherinopsinae, Notocheirinae và Menidiinae.
Calathea modesta

| Calathea modesta> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
(không phân hạng): Commelinids
Bộ (ordo): Zingiberales
Họ (familia): Marantaceae
Chi (genus): Calathea
Loài (species): C. modesta
Danh pháp hai phần
Calathea modesta Brongn. ex Gris 
Calathea modesta là một loài thực vật có hoa trong họ Marantaceae. Loài này được Brongn. ex Gris mô tả khoa học đầu tiên năm 1859.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Calathea modesta”. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2013.
Lycaena hermes

| Lycaena hermes |
| --- | --- |

Tình trạng bảo tồn
 Sắp nguy cấp  (IUCN 2.3)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Lycaenidae
Chi (genus): Lycaena
Loài (species): L. hermes
Danh pháp hai phần
Lycaena hermes (Edwards, 1870) 
 
Lycaena hermes là một loài bướm thuộc họ Lycaenidae. Loài này có ở México và nam California Hoa Kỳ.
Sải cánh dài từ 25–32 mm.
Bản Nhùng

Bản Nhùng là một xã thuộc huyện Hoàng Su Phì, tỉnh Hà Giang, Việt Nam.
Địa lý

Xã Bản Nhùng nằm ở phía đông của huyện Hoàng Su Phì, cách trung tâm huyện 14,5 km, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp huyện Vị Xuyên
Phía tây giáp xã Nậm Dịch và xã Ngàm Đăng Vài
Phía nam giáp Tả Sử Choóng
Phía bắc giáp xã Tân Tiến và xã Túng Sán.
Xã Bản Nhùng có diện tích 17,27 km², dân số năm 2019 là 2.483 người, mật độ dân số đạt 144 người/km².
Hành chính

Xã Bản Nhùng được chia thành 8 thôn: Cốc Nắm, Dì Thàng, Ma Lù Súng, Ma Lù Vó, Na Nhung, Nắm Nan, Thiêng Rầy, Nhìu Sang.
Chú thích

1 2  Ban chỉ đạo Tổng điều tra dân số và nhà ở trung ương. “Dân số đến 01 tháng 4 năm 2019 - tỉnh Hà Giang”. Truy cập ngày 28 tháng 8 năm 2020.[liên kết hỏng]
↑  Tổng cục Thống kê
↑  Thông tin giới thiệu Ủy ban nhân dân xã Bản Nhùng huyện Hoàng Su Phì[liên kết hỏng]
Điều chỉnh Walras

Điều chỉnh Walras là điều chỉnh giá cả để đảm bảo cân bằng thị trường. Trái với Alfred Marshall, Leon Walras cho rằng thị trường đạt trạng thái cân bằng không phải bởi sự điều chỉnh lượng cung cấp, mà bởi sự điều chỉnh giá cả. Khi một mức giá được nêu ra cao hơn mức giá cân bằng cần có khiến cho lượng cung sẵn sàng nhiều hơn lượng cầu sẵn sàng, thì giá cả sẽ giảm xuống mức cân bằng để thị trường không còn dư cung. Còn khi mức giá nêu ra thấp hơn mức giá cân bằng, thì lượng cầu sẵn sàng cao hơn lượng cung sẵn sàng (thị trường dư cầu), thì giá cả sẽ tăng lên.
Điều kiện để điều chỉnh Walras cho được một trạng thái cân bằng gọi là điều kiện ổn định Walras, theo đó lượng dư cầu phải vận động ngược với hướng thay đổi của giá cả. Muốn thế, đường cung phải dốc lên và đường cầu phải dốc xuống, hoặc cả hai đường cùng dốc xuống, nhưng đường cung có độ dốc lớn hơn.
Micromeria tagananensis

| Micromeria tagananensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Lamiales
Họ (familia): Lamiaceae
Chi (genus): Micromeria
Loài (species): M. tagananensis
Danh pháp hai phần
Micromeria tagananensis P.Pérez, 1978 
Micromeria tagananensis là một loài thực vật có hoa trong họ Hoa môi. Loài này được P.Pérez mô tả khoa học đầu tiên năm 1978.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Micromeria tagananensis”. Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2013.
Xã Foster, Quận Luzerne, Pennsylvania

| Xã Foster Foster Township |
| --- | --- |
—  Xã  —
 

 
Vị trí trong Quận Luzerne, Pennsylvania Vị trí trong Quận Luzerne, Pennsylvania
 Vị trí quận Luzerne trong tiểu bang Pennsylvania ở Hoa Kỳ
Xã Foster
Quốc gia: Hoa Kỳ
Tiểu bang: Pennsylvania
Quận: Quận Luzerne
Đặt tên theo: Asa Lansford Foster 
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 3.467
Múi giờ: EST (UTC-5)
 • Mùa hè (DST): EDT (UTC-4)
Xã Foster (tiếng Anh: Foster Township) là một xã thuộc quận Luzerne, tiểu bang Pennsylvania, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 3.467 người.
Đèo Cà Đáo

(Việt Nam)
Đèo Cà Đáo là đèo trên quốc lộ 24B ở huyện Sơn Hà tỉnh Quảng Ngãi, Việt Nam . Tên đèo còn được viết là Kà Đáo .
Vị trí

Đèo Cà Đáo trên quốc lộ 24B ở vùng giáp ranh thị trấn Di Lăng và xã Sơn Thành huyện Sơn Hà tỉnh Quảng Ngãi.
Đèo được đặt tên theo làng Cà Đáo xã Sơn Thành, làng ở cách đỉnh đèo cỡ 1,5 km về phía đông.
Đoạn quốc lộ 24B trước đây là "đường tỉnh 623", nối từ ngã ba  thị trấn Sơn Tịnh 15°09′04″B 108°47′48″Đ﻿ / ﻿15,15104°B 108,796732°Đ﻿ / 15.151040; 108.796732﻿ (Sơn Tịnh) trên Quốc lộ 1, qua thị trấn Di Lăng 15°02′21″B 108°28′18″Đ﻿ / ﻿15,039116°B 108,471744°Đ﻿ / 15.039116; 108.471744﻿ (thị trấn Di Lăng) nối tới quốc lộ 24 ở làng Trui xã Ba Tiêu huyện Ba Tơ .
Xestia rogneda

| Xestia rogneda> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Noctuidae
Chi (genus): Xestia
Loài (species): X. rogneda
Danh pháp hai phần
Xestia rogneda Staudinger, 1870 
Xestia rogneda là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Linnaemya tessellata

| Linnaemya tessellata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Diptera
Họ (familia): Tachinidae
Chi (genus): Linnaemya
Loài (species): L. tessellata
Danh pháp hai phần
Linnaemya tessellata
Linnaemya tessellata là một loài ruồi trong họ Tachinidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 20 tháng 6 năm 2014.
↑  James E. O’Hara WORLD GENERA OF THE TACHINIDAE (DIPTERA) AND THEIR REGIONAL OCCURRENCE; Version 7; 10 december 2012
Linh dương Saiga

| Linh dương Saiga |
| --- | --- |
Một con linh dương đực (Saiga tatarica)
Tình trạng bảo tồn
 Cực kỳ nguy cấp  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Mammalia
Bộ (ordo): Artiodactyla
Họ (familia): Bovidae
Phân họ (subfamilia): Antilopinae
Chi (genus): Saiga (Linnaeus, 1766)
Loài (species): S. tatarica
Danh pháp hai phần
Saiga tatarica (Linnaeus, 1766) 
 Phạm vi tái tạo (màu trắng) và phân bố hiện tại của hai phân loài tatarica tatarica (màu xanh) và S. t. mongolica (màu đỏ)
Linh dương Saiga, tên khoa học Saiga tatarica, là một loài động vật có vú trong họ Bovidae, bộ Artiodactyla, được Linnaeus mô tả năm 1766.. Hiện nay, chúng được xem là một loài linh dương cực kỳ nguy cấp, từng hiện diện ở khắp các vùng thảo nguyên rộng lớn ở Á-Âu từ dãy núi Karpat và Caucasus tới Dzungaria và Mông Cổ. Chúng cũng từng sinh sống ở Bắc Mỹ trong thế Canh Tân. Hiện nay, phân loài chỉ định (Saiga tatarica tatarica) được tìm thấy ở thảo nguyên phía tây bắc Precaspian (thuộc Nga) cùng với ba khu vực khác bao gồm Ural, Ustiurt và Betpak (thuộc nước cộng hòa Kazakhstan). Một số ít linh dương Saiga ở Ustiurt di chuyển về phía Nam Uzbekistan và thỉnh thoảng được tìm thấy ở Turkmenistan vào mùa đông còn phân loài linh dương Saiga Mông Cổ (Saiga tatarica mongolica) chỉ được tìm thấy ở miền Tây Mông Cổ.
Phân bố và môi trường sống

Linh dương Saiga sống thành từng đàn trên các thảo nguyên. Trong kỷ băng hà, chúng sinh sống trên một khu vực rộng lớn trải dài quần đảo Anh tới Trung Á, qua eo biển Bering tới Alaska và Yukon tại Bắc Mỹ. Chúng được coi là loài đặc trưng của vùng Scythia, xuất hiện trong bản mô tả của nhà sử học Hy Lạp cổ đại Strabo với tên gọi Kolos. Đầu thế kỷ 18, phạm vi sinh sống của chúng vẫn trải từ khu vực Biển Đen, chân núi Karpat và phía bắc của Cáp-ca-dơ kéo dài qua Dzungaria và Mông Cổ.
Số lượng của chúng giảm nhanh chóng trong những năm 1920 và sau đó dần hồi phục vào năm 1950 với khoảng 2.000.000 cá thể tìm thấy tại các vùng thảo nguyên rộng lớn của Liên Xô. Sau khi Liên Xô tan rã, số lượng linh dương Saiga giảm đáng kể do tình trạng săn bắn bừa bãi và nhu cầu sừng linh dương trong y học của Trung Quốc. Trong nỗ lực bảo vệ tê giác, nhiều tổ chức bảo tồn động vật như Quỹ Quốc tế Bảo vệ Thiên nhiên (WWF) thậm chí đã từng khuyến khích việc săn loài này lấy sừng để thay thế
Số lượng linh dương Saiga đã giảm đi 95% trong vòng 15 năm khiến chúng trở thành loài cực kỳ nguy cấp được ghi trong sách đỏ của IUCN. Hiện nay chỉ còn khoảng 50.000 cá thể tồn tại ở Kalmykia, ba khu vực tại Kazakhstan, hai tại Mông Cổ và một số ít đang đối mặt với nguy cơ nghiêm trọng ở khu vực tây bắc Pre-Caspian của Nga.
Khu bảo tồn thiên nhiên Cherny Zemli thuộc Cộng hòa Kalmykia của Nga được thành lập vào năm 1990 nhằm bảo vệ số lượng loài linh dương Saiga tại địa phương. Tổng thống nước Cộng hòa Kalmykia là Kirsan Ilyumzhinov tuyên bố năm 2010 là Năm của linh dương Saiga. Tại Kazakhstan, số lượng Saiga gần đây đã được tìm thấy ngày càng tăng, từ khoảng 21.000 con đã lên 81.000 trong tháng 1 năm 2010.
Tháng 5 năm 2010, 12.000 con linh dương Saiga trong tổng số 26.000 con tại khu vực Ural thuộc Kazakhstan được phát hiện đã chết. Nguyên nhân được cho là do bệnh tụ huyết trùng gây ra. Tháng 11 năm 2010, Kazakhstan tái ban hành lệnh cấm săn bắn loài linh dương Saiga và gia hạn lệnh cấm này cho đến năm 2021 trong nỗ lực tìm cách cứu loài này khỏi bờ vực tuyệt chủng.
Riêng phân loài linh dương Saiga Mông Cổ chỉ được tìm thấy trong một khu vực nhỏ ở phía Tây Mông Cổ, xung quanh Khu bảo tồn thiên nhiên Sharga và Mankhan.
Hiện tại chỉ có hai sở thú tại Moscow và Askania-Nova có nuôi dưỡng linh dương Saiga.
Đặc điểm

Linh dương Saiga di cư theo mùa, chúng tới những khu đồng cỏ ở phía Bắc vào mùa xuân, tới những khu chăn thả gia súc vào mùa hè và trở về phương nam để tránh đông và mùa thu.
Chúng có chiều cao 108 – 146 cm (3,6 - 4,8 ft) trong đó chiều cao tới vai của chúng là từ 60 – 80 cm và nặng từ 36 – 63 kg (79 - 140 lb). Đuôi của linh dương Saiga khá ngắn, chỉ khoảng 6 – 13 cm. Những con đực thường lớn hơn có sừng dài từ 20–25 cm (8-10 inches), những con cái không có sừng và thường nhỏ hơn. Tuổi thọ của loài linh dương Saiga khoảng từ 6 đến 10 năm. Chúng có đặc điểm dễ nhận biết đó là cấu trúc mũi linh hoạt, giống như vòi của loài heo vòi. Chiếc vòi của chúng có cấu tạo độc đáo, rất nhiều lông, với tuyến nhầy và hệ thống xương phức tạp. Mũi của chúng có chức năng lọc bụi trong không khí trong quá trình di chuyển, làm ấm không khí trước khi vào phổi trong mùa đông.
Vào mùa hè, linh dương Saiga có lớp lông mỏng màu quế còn mùa đông lông của chúng có màu trắng và dày lên gần gấp đôi (70% so với bộ lông của chúng trong mùa hè). Chân của linh dương Saiga khá khẳng khiu và chúng có khả năng bơi qua các con sông.
Linh dương Saiga là loài hoạt động vào ban ngày, có phạm vi sống không cố định, thường xuyên di chuyển tới 80–120 km (48-72 dặm) một ngày. Chúng có thính giác kém phát triển nhưng thị giác có thể nhìn trước nguy hiểm xa cả kilômét. Chúng là một loài nhút nhát và rất dễ giật mình, ngay cả khi đứng thành đàn đông đúc.
Thức ăn

Thức ăn chính của linh dương Saiga là các loài cỏ trên thảo nguyên, trong đó có nhiều các loài cỏ có độc tố mà các loài động vật ăn cỏ khác không ăn được, nhưng với linh dương Saiga thì lại vô hại.
Sinh sản

Mùa sinh sản bắt đầu vào tháng 10 khi con đực tranh giành con cái. Những con đực có những cuộc chiến khốc liệt và kết quả là 97% con đực sẽ chết[cần dẫn nguồn]. Con đực nào chiến thắng có thể giành quyền giao phối từ 5 - 50 linh dương cái. Khi mùa xuân đến, đàn linh dương sẽ di chuyển về phía Bắc, và các con non sẽ được sinh ra sau khoảng 140 ngày mẹ chúng mang thai. Mỗi linh dương cái sẽ đẻ một cặp (khoảng 70% các trường hợp) hoặc một linh dương con.
Bảo tồn

Liên minh bảo tồn linh dương Saiga (viết tắt là SCA) được thành lập một cách không chính thức và đi vào hoạt động từ những năm 1990 với vai trò là một mạng lưới của các nhà nghiên cứu và tổ chức bảo vệ môi trường trong nghiên cứu và bảo vệ linh dương Saiga trước nguy cơ tuyệt chủng. SCA đã chính thức được công nhận vào tháng 9 năm 2006, và tháng 11 năm 2006 đã trở thành đối tác của Mạng lưới bảo tồn động thực vật hoang dã (WCN). SCA cũng xuất bản ấn phẩm hai lần mỗi năm đề cập tới tình trạng bảo tồn, phạm vi sinh sống cùng những nghiên cứu mới về linh dương Saiga.
Một số tổ chức ở châu Âu đang có kế hoạch để đưa linh dương Saiga trở lại môi trường sống ở châu Âu, nơi mà chúng cũng đã từng sinh sống.
Dưới sự bảo trợ của Công ước về các loài động vật hoang dã di cư (CMS), còn được gọi là Công ước Bonn, "Biên bản ghi nhớ về bảo tồn, phục hồi và sử dụng bền vững linh dương Saiga" đã được ký kết và bắt đầu có hiệu lực từ 24 tháng 9 năm 2006. Là một trong những loài động vật có vú có số lượng giảm nhanh nhất trong thời gian gần đây, biên bản ghi nhớ có mục đích làm giảm mức độ khai thác hiện tại và khôi phục lại số lượng ban đầu của loài động vật hoang dã của thảo nguyên Trung Á này.
Chú thích

↑  Mallon, D.P. (2008). “Saiga tatarica”. Sách Đỏ IUCN các loài bị đe dọa. Phiên bản 2012.2. Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế. Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.
1 2  Wilson, D. E.; Reeder, D. M. biên tập (2005). “Saiga tatarica”. Mammal Species of the World . Baltimore: Nhà in Đại học Johns Hopkins, 2 tập (2.142 trang). ISBN 978-0-8018-8221-0. OCLC 62265494.
↑  “Saiga/mongolian Saiga (Saiga tatarica)”. Evolutionarily Distinct and Globally Endangered. The Zoological Society of London. Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.
↑  Ellis, Richard (2004). No Turning Back: The Life and Death of Animal Species. New York: Harper Perennial. tr. 210. ISBN 0-06-055804-0. Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.
↑  Fred Pearce (ngày 12 tháng 2 năm 2003). “Rhino rescue plan decimates Asian scientists”. New Scientist. Truy cập ngày 23 tháng 12 năm 2012.
↑  “Welcome to the Saiga Conservation Alliance”. Saiga Conservation Alliance. Bản gốc lưu trữ ngày 22 tháng 5 năm 2013. Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.
↑  “Emergency appeal: saigas of the pre-Caspian region of Russia under extreme threat”. Saiga Conservation Alliance. ngày 18 tháng 3 năm 2010. Bản gốc lưu trữ ngày 22 tháng 5 năm 2013. Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.
↑  “Mystery over mass antelope deaths in Kazakhstan”. BBC News. ngày 28 tháng 5 năm 2010. Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.
↑  “Kazakhstan extends Saiga antelope hunting ban until 2021”. Silk Road Intelligencer. ngày 19 tháng 1 năm 2011. Bản gốc lưu trữ ngày 29 tháng 7 năm 2011. Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.
↑  David P. Mallon & Kingswood, Steven Charles (2001). Antelopes: Part 4 - North Africa, the Middle East, and Asia: Global Survey and Regional Action Plans. International Union for Conservation of Nature. tr. 164. ISBN 2831705940. Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.Quản lý CS1: sử dụng tham số tác giả (liên kết)
↑  “Western saiga (Russian saiga)”. Zootierliste. Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.
↑  “Who we are”. Saiga Conservation Alliance. Bản gốc lưu trữ ngày 15 tháng 7 năm 2011. Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.
↑  “Saiga News”. Saiga Conservation Alliance. Bản gốc lưu trữ ngày 22 tháng 5 năm 2013. Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.
↑  “Big efforts needed for wildlife recovery”. Rewilding Europe. ngày 11 tháng 11 năm 2011. Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.
↑  “Memorandum of Understanding concerning Conservation, Restoration and Sustainable Use of the Saiga Antelope (Saiga spp)” (PDF). Convention on Migratory Species. ngày 25 tháng 9 năm 2011. Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.[liên kết hỏng]
Cận cảnh mặt của một con linh dương Saiga
Đèo Cáp Na

(Việt Nam)
Đèo Cáp Na là đèo nằm trên quốc lộ 279 ở vùng ranh giới huyện Quỳnh Nhai tỉnh Sơn La và huyện Than Uyên tỉnh Lai Châu, Việt Nam .
Vị trí

Đèo Cáp Na trên quốc lộ 279 ở vùng ranh giới xã Mường Giôn huyện Quỳnh Nhai tỉnh Sơn La và xã Tà Hừa huyện Than Uyên tỉnh Lai Châu.
Tên đèo đặt theo tên bản Cáp Na, hiện có Cáp Na 1 và Cáp Na 2 thuộc xã Tà Hừa huyện Than Uyên .