stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Sáo đá xanh của Mozart
Lìa đời

Con chim mà Mozart mang về nhà đã sống như một con vật cưng trong gia đình ông trong ba năm và nó lìa đời vào ngày 4 tháng 6 năm 1787. Các ghi chép của Georg Nikolaus von Nissen (chồng thứ hai của Constanze, vợ của Mozart) với mục đích viết tiểu sử của ông về nhà soạn nhạc đã mô tả nghi lễ tưởng niệm như sau:
Khi con chim lìa đời, ông [Mozart] tổ chức một đám tang, trong đó tất cả những ai có thể hát đều phải tham gia, che mạng kín mặt – làm một kiểu tưởng niệm, văn bia viết bằng thơ ngắn.
Franz Niemetschek, người đã phỏng vấn Constanze và mô tả lại sự kiện tương tự:
Ông ấy [Mozart] thường tự viết thơ; chủ yếu là loại thơ hài hước. [fn.:] Đây là một trường hợp, trong số những trường hợp khác, khi con chim sáo cưng qua đời, ông đã đặt một tấm bia đàng hoàng trong khu vườn thuê của mình, và trên đó ông đã viết một dòng chữ. Ông ấy rất thích động vật, và – đặc biệt – là các loài chim.
Bài thơ tang lễ của Mozart được dịch bởi Robert Spaethling sang tiếng Anh bản ngữ như sau:
Hier ruht ein lieber Narr,

Ein Vogel Staar.

Noch in den besten Jahren

Mußt er erfahren

Des Todes bittern Schmerz.

Mir blut't das Herz,

Wenn ich daran gedenke.

O Leser! schenke

Auch du ein Thränchen ihm.

Er war nicht schlimm;

Nur war er etwas munter,

Doch auch mitunter

Ein lieber loser Schalk,

Und drum kein Dalk.

Ich wett', er ist schon oben,

Um mich zu loben

Für diesen Freundschaftsdienst

Ohne Gewinnst.

Denn wie er unvermuthet

Sich hat verblutet,

Dacht er nicht an den Mann,

Der so schön reimen kann.

—June 4, 1787. Mozart
Here rests a bird called Starling,

A foolish little Darling.

He was still in his prime

When he ran out of time,

And my sweet little friend

Came to a bitter end,

Creating a terrible smart

Deep in my heart.

Gentle Reader! Shed a tear,

For he was dear,

Sometimes a bit too jolly

And, at times, quite folly,

But nevermore

A bore.

I bet he is now up on high

Praising my friendship to the sky,

Which I render

Without tender;

For when he took his sudden leave,

Which brought to me such grief,

He was not thinking of the man

Who writes and rhymes as no one can.
Các nhà ghi chép tiểu sử West và King nhấn mạnh rằng những con sáo đá xanh có sự thân thiết chặt chẽ với những người nuôi giữ chúng, và thường khiến chủ nhân của chúng gắn bó với chúng. Vì vậy, sự bày tỏ nỗi buồn của Mozart, mặc dù hài hước, nhưng cũng có thể khá chân thành. Spaethling cung cấp thêm một số thông tin khác:
Bài thơ của Mozart về cái chết của con chim cưng yêu quý của ông ... mang sự hài hước, buồn vui lẫn lộn và tự suy ngẫm về thời điểm mất mát và nỗi đau lớn. Cha của ông ấy đã qua đời, một người bạn thân của ông đã chết trẻ, và bản thân người đàn ông này có mối liên quan sâu sắc với Don Giovanni, vở nhạc kịch bi thảm nhất của ông.
Những con chim khác

Có bằng chứng cho thấy con sáo mà Mozart mua được năm 1784 dường như không phải là con chim cưng duy nhất mà ông thích bầu bạn.
Năm 14 tuổi, Mozart viết thư từ Napoli gửi về nhà cho chị gái Nannerl ở Salzburg (ngày 19 tháng 5 năm 1770) khi ông đang trên đường đi du lịch với cha mình là Leopold:
Chị ơi, cho em biết ngài Chim Hoàng Yến thế nào? Ngài vẫn cất tiếng ca chứ? Ngài còn hót không? Chị có biết tại sao em lại nghĩ về chim hoàng yến không? Bởi vì có một vị trong phòng chờ của em và bố đang tạo ra những âm thanh nhỏ giống như của chúng em.
Một lá thư sau đó, do Nannerl viết cho mẹ cô tại nhà ở Salzburg khi bà đến thăm München năm 1775 cùng với Wolfgang và Leopold, chỉ ra những con chim khác trong ngôi nhà thời thơ ấu của Mozart:
Cảm ơn Chúa, chúng con vẫn sống khá no ấm. Con hy vọng rằng mẹ cũng sống rất tốt. Một câu hỏi nhỏ, là chim hoàng yến, bạc má và chim oanh còn sống hay họ đã để những con chim chết đói?
Một câu chuyện buồn từ năm 1791 được người viết tiểu sử của Mozart Hermann Abert kể lại, liên quan đến một con chim hoàng yến khác có thể là kế tục của chim sáo đá, đang ở trong gia đình Mozart khi nhà soạn nhạc nằm trên giường bệnh.
Ông ta cùng cực phải miễn cưỡng đồng ý đưa con chim hoàng yến cưng của mình đi, trước hết là sang phòng bên cạnh, sau đó thậm chí là xa hơn nữa, vì ông không thể chịu nổi tiếng hót của nó nữa.
Risto Ryti

| Risto Ryti |
| --- | --- |


Tổng thống thứ năm của Phần Lan
Nhiệm kỳ 19 tháng 12 năm 1940 – 4 tháng 8 năm 1944  3 năm, 229 ngày
Thủ tướng: Jukka Rangell Edwin Linkomies
Tiền nhiệm: Kyösti Kallio
Kế nhiệm: Carl Gustaf Emil Mannerheim
Thủ tướng thứ 14 của Phần Lan
Nhiệm kỳ 1 tháng 12 năm 1939 – 19 tháng 12 năm 1940 1 năm, 18 ngày
Tổng thống: Kyösti Kallio
Tiền nhiệm: A. K. Cajander
Kế nhiệm: Jukka Wilhelm Rangell
 
Thông tin cá nhân
Sinh: 3 tháng 2 năm 1889 Huittinen, Đại Công quốc Phần Lan
Mất: 25 tháng 10 năm 1956 (67 tuổi) Helsinki, Phần Lan
Đảng chính trị: Đảng Tiến bộ Quốc gia
Risto Heikki Ryti (phát âm tiếng Phần Lan: [risto heikːi ryti], 3 tháng 2 năm 1889 - 25 tháng 10 năm 1956) là tổng thống thứ năm của Phần Lan, từ năm 1940 đến năm 1944. Ryti bắt đầu sự nghiệp của mình với tư cách là một chính trị gia trong lĩnh vực kinh tế và là một nhân vật chính trị trong giai đoạn giữa thời kỳ chiến tranh. Ông đã thực hiện một loạt các tiếp xúc quốc tế trong thế giới của ngân hàng và trong khuôn khổ Hội quốc liên. Ryti từng là thủ tướng trong Chiến tranh mùa đông và Hòa ước Tạm thời. Sau đó ông là tổng thống trong chiến tranh Liên tục. Sau chiến tranh, Ryti là bị đơn chính trong các cuộc thử nghiệm về trách nhiệm của chiến tranh Phần Lan.
Tiểu sử

Risto Ryti sinh ra ở Huittinen, Satakunta, một trong bảy người con trai. Cha mẹ của ông là Kaarle Evert Ryti, một nông dân, và Ida Vivika Junttila. Mặc dù đến từ nền nông nghiệp của nông dân, trong thời thơ ấu của mình, Ryti hầu như không tham gia vào công việc của trang trại lớn của gia đình, là một cậu bé có học thức và có học thức. Ông học trong thời gian ngắn tại Trường trung học Pori, và sau đó được dạy kèm ở nhà, trước khi ghi danh vào Đại học Helsinki năm 1906 để học luật. Ryti là người duy nhất có bảy người con vượt qua kỳ thi tuyển sinh đại học; Tuy nhiên ba chị em của ông cũng đã được tuyển vào đại học.
Ansoáin

Ansoain là một đô thị trong tỉnh và cộng đồng tự trị Navarre, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 1,91 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2007 là 10.088 người.
Đô thị nằm ở độ cao m trên 426 mực nước biển.
Hành chính

| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| 2007-2011 | Antonio Gila Gila | PSN |
| 2003-2007 | Alfredo García López | PSN |
| 1999-2003 | Alfredo García López | PSN |
| 1995-1999 | Alfredo García López | PSN |
| 1991-1995 | Alfredo García López | PSN |
Biến động dân số

Ansoain là đô thị có dân số đông thứ 9 ở Navarre, sau các đô thị Pampelune (200 000 người), Tudela (32 000 người), Barañáin (21 000 người), Burlada (18 000 người), Zizur Mayor (14 300 người), Estella (13800 người), Tafalla (11 500 người), Villava (11 000 người) et Ansoáin (9 900 người)
| Biến động dân số> 1996 | Biến động dân số> 1998 | Biến động dân số> 1999 | Biến động dân số> 2000 | Biến động dân số> 2001 | Biến động dân số> 2002 | Biến động dân số> 2003 | Biến động dân số> 2004 | Biến động dân số> 2005 | Biến động dân số> 2006 | Biến động dân số> 2007 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 5 396 | 6 027 | 6 479 | 7 133 | 7 656 | 8 175 | 8 854 | 9 526 | 9 862 | 9 952 | 10 088 |
Sources: Ansoáin et instituto de estadística de navarra
Neffex

| NEFFEX |
| --- | --- |

Nguyên quán: Orange County / Los Angeles, California, U.S.
Thể loại:  Electronic dance  rap  rock  electropop  motivational   
Hãng đĩa: Burning Boat 12Tone Music

Thành viên: Bryce Savage

Cựu thành viên: Cameron Wales

Website: www.neffex.com
Thông tin YouTube
Kênh:  neffexmusic 
Năm hoạt động: 2014–nay
 
Neffex hay NEFFEX (viết hoa toàn bộ theo cách điệu) là một dự án âm nhạc Mỹ của Bryce Savage, ban đầu bao gồm cả Cameron Wales. Họ đã sản xuất các bản phối lại và các bài hát gốc được đặc trưng bởi sự pha trộn giữa thể loại nhạc điện tử và nhạc rap. Trước khi Savage tự mình tiếp tục dự án, anh đã viết lời và hát trong khi Wales tạo nhạc cụ và thực hiện chỉnh sửa. Cả hai người đều phát hành những bài hát mà người xem có thể thoải mái dùng trong video của họ mà không lo sợ bị vi phạm bản quyền.
Sự nghiệp

Savage và Wales gặp nhau lần đầu ở trường trung học khi họ 15 tuổi. Khi đó, họ đang tham gia vào một ban nhạc punk rock.Sau đó, cả hai đều rời khỏi ban nhạc và bắt đầu sáng tác âm nhạc của riêng mình.  Tuy nhiên, đây vẫn chưa phải là sự ra đời của Neffex. Sau khi tốt nghiệp trung học, Wales chuyển đến Los Angeles để học đại học. Khi Savage học năm cuối đại học, anh nói chuyện với Wales và họ nhận thấy cả hai đều đang sáng tác nhạc trong thời gian rảnh. Sau khi học xong đại học, họ lại gặp nhau ở Quận Cam, và tạo ra cái tên "NEFFEX" với biểu tượng là con cáo.
Năm 2017, bộ đôi đã đặt ra thử thách phát hành 100 bài hát trong 100 tuần.  Tất cả các bài hát được phát hành cho thử thách này đều không vi phạm bản quyền.
Ngày 16 tháng 10 năm 2019, họ đã phát hành đĩa mở rộng đầu tiên mang tên Q203, đĩa đơn được đặt tên theo căn hộ nơi mà họ thu âm những bài hát đầu tiên của mình.  Album này có sáu bài hát: When I Was Young, Without You, It's My Life, Sunday, Primal và Want Me.
Vào ngày 25 tháng 9 năm 2020, họ phát hành album đầu tay mang tên "New Beginnings". Album có 16 bài hát: Sometimes, Be Somebody, New Beginnings, Scars, I've been Let Down, Hell Won't Take Me, I Wanna Play A Game, Don't Hate Me, Mind Reader, Unavailable, When It Flows, WOW!, Worst of You, Closer to Heaven, Space, and I'll Be Fine.
Vào ngày 6 tháng 7 năm 2021, Wales rời NEFFEX để hai người có thể tập trung vào dự án solo của mỗi người.
Vào ngày 7 tháng 7 năm 2021, Savage tái lập thử thách phát hành 100 bài hát trong 100 tuần và giống như trước đây, tất cả các bài hát được phát hành cho thử thách này đều không vi phạm bản quyền.
Thành tích

Tính đến tháng 6 năm 2023, NEFFEX đã thu được:
Hơn 5.000.000 người nghe hàng tháng trên Spotify.
6,3 triệu người đăng ký trên YouTube tính đến tháng 6 năm 2023.
Hơn 2 tỉ lượt xem trên kênh YouTube
Danh sách đĩa đơn

Undefeated (2023)
Brawl (2023)
The Plague (2023)
Victorious (2023)
Seeing All Red (2023)
Desperate - NoCopyrightSounds (2023)
The Curse (2023)
This is War (2023)
Haunt (2023)
I Won't Stop (2023)
Fearless (2023)
The King Is Dead (2023)
Collapse (2023)
Tough Times (2023)
Made for This (2023)
A Place For Me (2023)
Conviction (2023)
Before I'm Gone (2023)
Never Gonna Stop (2023)
At the top (2023)
Inside (2023)
POTUS (2023)
Get Out My Way (2022)
This Is Not a Christmas Song - Ryan Oakes (2022)
Back One Day (Outro Song) - TheFatRat (2022)
New Year, New Me (2022)
Stay Strong (Sofia's Song) (2022)
The Rain (2022)
Fever Dream (2022)
Choose It (2022)
Rise (2022)
Purpose (2022)
Big Swing (2022)
Legendary (2022)
Make Moves (2022)
No Retreat (2022)
Leading (2022)
Ready To Kill (2022)
Till My Hands Bleed (2022)
My Mind (2022)
Pinky Promise (2022)
You Will Never See Me Coming (2022)
6 Shots (2022)
Anxiety (2022)
Changing (2022)
Till I'm On Top (2022)
What You Gonna Be (2022)
They Call Me A God (2022)
Chasing(2022)
Losing My Mind (2022)
My Way (2022)
Secrets (ft. Neffex) - PLVTINUM  (2022)
Don't Let Go  (2022)
Sober (ft. Neffex) - Josh A (2022)
Catch Me If I Fall (2022)
Tell Me What You Want (2022)
A Little F*cked Up (2022)
Price Tag (2022)
Till I'm Free (2022)
Play Dead (2022)
As You Fade Away  (2022)
Ruthless (2022)
Good Day (Wake Up) (2022)
Go! (2022)
Take Me Back (2022)
Better Days (2022)
Winning (2022)
Built To Last (2022)
Enough (2022)
Get Through (2022)
Immortal (2022)
I Just Wanna Be Great (2022)
No Filter (2022)
Retribution (2022)
Statement (2022)
Tough (2022)
A Year Ago  (2021)
Addict (2021)
Believe  (2021)
Bite Me  (2021)
Born A Rockstar (2021)
Don't Wanna Let Myself Down (2021)
Dreaming On (2021)
FOYF (2021)
Free Me (2021 - 2022)
Go Down Swinging (2021)
How's It Supposed To Feel (2021)
Hustlin (2021)
Inspired  (2021)
IT'S ONLY WORTH IT IF YOU WORK FOR IT  (2021)
Just Breathing (2021)
Manifest It (2021)
No Turning Back (2021)
Revolution  (2021)
Something You Could Never Own  (2021)
Til I Hear'em Say  (2021)
Till I Let Go (2021)
Tell Me That I Can't (2021)
The Itch Ft. Josh A (2021)
THAT'S WHAT IT TAKES (2021)
This Is Not A Christmas Song (2021)
All These Thoughts (2018)
A Feeling (2018)
Alive (2018)
Baller (2017)
Best Of Me (2017)
Badass (2017)
Blow Up (2017)
Bros B4 Hoes (2017)
Backstage (2017)
Blessed (2018)
Broken Dreams (2018)
Best Of Me (Barren Gates phối lại) (2019)
College (Lost Song) (2016)
Crown (2017)
Careless (2017)
Can't Lose (2018)
Chance (2018)
Comeback (2018)
Climb (2018)
Cold (2018)
Coming For You (2019)
Cold In The Water (2019)
Cold (Elijah Hill phối lại) (2019)
100 (Count It) (2019)
Dream Catcher (2017)
Destiny (2017)
Dance Again (2017)
Damn Gurl (2018)
Deep In The Game (2018)
Deep Thoughts (2018)
Dangerous (2018)
Destiny (Equanimous phối lại) (2019)
Flirt (2017)
Failure (2017)
First Time (2017)
Fight (2017)
Fight Back (2017)
Fear (2018)
Fight Back (BLENDER phối lại) (2018)
Fight Back (Licka Rish phối lại) (2018)
Fight Back (Barren Gates phối lại) (2018)
Forget'Em (2018)
Fade Away (2018)
Fall Asleep (2018)
Fight Back (RMND phối lại) (2019)
Greatest (2017)
Gossip (2017)
5807 Mshatka

| Khám phá |
| --- | --- |
Khám phá bởi: L. I. Chernykh
Nơi khám phá: Nauchnyj
Ngày phát hiện: 30 tháng 8 năm 1986
Tên định danh
Tên định danh: 5807
Tên định danh thay thế: 1986 QA4
Đặc trưng quỹ đạo
Kỷ nguyên 14 tháng 5 năm 2008
Cận điểm quỹ đạo: 2.7125473
Viễn điểm quỹ đạo: 3.3836435
Độ lệch tâm: 0.1100845
Chu kỳ quỹ đạo: 1943.7538119
Độ bất thường trung bình: 41.74099
Độ nghiêng quỹ đạo: 2.09191
Kinh độ điểm mọc: 130.00301
Góc cận điểm: 197.75012
Đặc trưng vật lý
Cấp sao tuyệt đối (H): 12.5
 
5807 Mshatka (1986 QA4) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 30 tháng 8 năm 1986 bởi L. I. Chernykh ở Nauchnyj.
Pterodroma pycrofti

| Pterodroma pycrofti |
| --- | --- |

Tình trạng bảo tồn
 Sắp nguy cấp  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Aves
Bộ (ordo): Procellariiformes
Họ (familia): Procellariidae
Chi (genus): Pterodroma
Loài (species): P. pycrofti
Danh pháp hai phần
Pterodroma pycrofti
Pterodroma pycrofti là một loài chim trong họ Procellariidae.
Chú thích

↑  Clements, J. F.; Schulenberg, T. S.; Iliff, M. J.; Wood, C. L.; Roberson, D.; Sullivan, B.L. (2012). “The eBird/Clements checklist of birds of the world: Version 6.7”. Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.
Because (bài hát của The Beatles)

| "Because"> Bài hát của The Beatles.từ album Abbey Road |
| --- | --- |
Phát hành: 26 tháng 9 năm 1969 (1969-09-26)
Thu âm: 1–5 tháng 8 năm 1969, EMI Studios, London
Thể loại: Psychedelic rock, progressive rock
Thời lượng: 2:45
Hãng đĩa: Apple Records
Sáng tác: Lennon-McCartney
Sản xuất: George Martin
"Because" là ca khúc được sáng tác bởi John Lennon (ghi cho Lennon-McCartney), và được thể hiện bởi ban nhạc The Beatles. Ca khúc bao gồm 3 phần hát bè của Lennon, Paul McCartney và George Harrison, sau đó được ghi đè 3 lần tạo nên phần hòa âm 9 giọng khác nhau. "Because" được nằm trong album cuối cùng của ban nhạc Abbey Road (1969), được đặt ngay phía trước phần medley nổi tiếng của album này.
Thành phần tham gia sản xuất

John Lennon – hát (bè trung), guitar điện.
Paul McCartney – hát (bè cao), bass.
George Harrison – hát (bè thấp), chỉnh âm Moog.
George Martin – spinet Baldwin.
Thư mục

Lewisohn, Mark (1988). The Beatles Recording Sessions. New York: Harmony Books. ISBN 0-517-57066-1.
MacDonald, Ian (2005). Revolution in the Head: The Beatles' Records and the Sixties . London: Pimlico (Rand). ISBN 1-84413-828-3.
Miles, Barry (1997). Paul McCartney: Many Years From Now. New York: Henry Holt & Company. ISBN 0-8050-5249-6.
Pollack, Alan W. “Notes on "Because"”. Notes on... Series.
Sheff, David (2000). All We Are Saying. New York: St. Martin's Press. ISBN 0-312-25464-4.
“Because”. Snopes.com. 2009. Truy cập ngày 6 tháng 6 năm 2009.
Favartia flexirostris

| Favartia flexirostris> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Mollusca
Lớp (class): Gastropoda
Liên họ (superfamilia): Muricoidea
(không phân hạng): nhánh Caenogastropoda nhánh Hypsogastropoda nhánh Neogastropoda
Họ (familia): Muricidae
Phân họ (subfamilia): Muricopsinae
Chi (genus): Favartia
Phân chi (subgenus): Favartia
Loài (species): F. flexirostris
Danh pháp hai phần
Favartia flexirostris (Melvill, 1898) 
Danh pháp đồng nghĩa
 Murex flexirostris Melvill, 1898
Favartia flexirostris là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Muricidae, họ ốc gai.
Chú thích

1 2  Favartia flexirostris (Melvill, 1898). World Register of Marine Species, truy cập 24 tháng 4 năm 2010.
Luis Buñuel

| Luis Buñuel |
| --- | --- |
Luis Buñuel, 1968
Sinh: Luis Buñuel Portolés (1900-02-22)22 tháng 2 năm 1900 Calanda, Teruel, Tây Ban Nha
Mất: 29 tháng 7 năm 1983(1983-07-29) (83 tuổi) Thành phố México, México
Quốc tịch: Tây Ban Nha Mexico
Nghề nghiệp: Nhà làm phim
Năm hoạt động: 1929–1977
Phối ngẫu: Jeanne Rucar (cưới 1934–1983)
Luis Buñuel Portolés (phát âm tiếng Tây Ban Nha: [ˈlwis βuˈɲwel poɾtoˈles]; 22 tháng 2 năm 1900 – 29 tháng 7 năm 1983) là nhà làm phim người Tây Ban Nha. Buñuel sinh ra tại Calanda, một thị trấn nhỏ ở tỉnh Teruel.
Anthrenus milkoi

| Anthrenus milkoi> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Dermestidae
Chi (genus): Anthrenus
Loài (species): A. milkoi
Danh pháp hai phần
Anthrenus milkoi Zhantiev, 2004 
Anthrenus milkoi là một loài bọ cánh cứng trong họ Dermestidae. Loài này được Zhantiev miêu tả khoa học năm 2004.
Chú thích

↑  Hallan, J.  (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Astrea

| Astrea |
| --- | --- |
—  Khu tự quản  —
 
  Hiệu kỳ Ấn chương
 Vị trí của khu tự quản Astrea trong tỉnh Cesar
AstreaVị trí trong Colombia
Quốc gia:  Colombia
Tỉnh (Departmento): Cesar
Thủ phủ: Astrea
Diện tích
 • Tổng cộng: 580 km2 (220 mi2)
Dân số (28 tháng 5 năm 2005)
 • Tổng cộng: 16.323
 • Mật độ: 28/km2 (73/mi2)
Astrea là một khu tự quản thuộc tỉnh Cesar, Colombia. Thủ phủ của khu tự quản Astrea đóng tại Astrea Khu tự quản Astrea có diện tích 580 ki lô mét vuông. Đến thời điểm ngày 28 tháng 5 năm 2005, khu tự quản Astrea có dân số 16323 người.
Tây Ninh (thành phố)

Đối với các định nghĩa khác, xem Tây Ninh (định hướng).
Tây Ninh (ngheTập tin:Tây Ninh.oga) là thành phố tỉnh lỵ của tỉnh Tây Ninh, Việt Nam.
Địa lý

Thành phố Tây Ninh nằm ở trung tâm tỉnh Tây Ninh, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp huyện Dương Minh Châu
Phía tây giáp huyện Châu Thành
Phía nam giáp thị xã Hòa Thành
Phía bắc giáp huyện Tân Biên và huyện Tân Châu.
Thành phố Tây Ninh cách trung tâm Thành phố Hồ Chí Minh 100 km về phía Tây Bắc, có vị trí chiến lược quan trọng, là nơi giao nhau giữa các quốc lộ 22B, đường đi đến cửa khẩu Mộc Bài và Xa Mát.
Địa lý > Khí hậu

Thành phố Tây Ninh có khí hậu đặc trưng vùng Đông nam bộ, thời tiết tương đối ôn hoà có 2 mùa gió chính đông bắc và tây nam đặc trưng của khí hậu nhiệt đới gió mùa cận xích đạo ẩm. Mùa khô bắt đầu tháng 11 đến tháng 4 năm sau, mùa mưa bắt đầu từ tháng 5 đến tháng 10 năm sau, tháng 12 nhiệt độ có thể giảm dưới 20 °C và thường duy trì ở mức 17 đến 23 °C vào ban đêm nhưng vào ban ngày có thể lên 30 đến 33 °C làm cho biên độ nhiệt ngày và đêm cao và nhiệt độ cao nhất tháng 4 lên đến 39 °C.
Nhiệt độ thấp kỉ lục ở thành phố Tây Ninh 11,3 °C năm 1976 và gần đây nhất là 2013 là 16,4 °C. Cao kỉ lục là 39 °C ngày 26/03/2019.
Thời tiết se lạnh và khô hanh đầu mùa và giữa mùa khô thường duy trì từ tháng 11 đến tháng 2 năm sau đến tháng 3 đến tháng 5 thời tiết rất nóng khô và khó chịu rất dễ xảy ra hỏa hoạn.
Mùa mưa thời tiết nóng ẩm mưa nhiều ngoài ra có nhiều hiện tượng thời tiết cực đoan như: mưa đá, dông, lốc xoáy, bão,....
Hành chính

Thành phố Tây Ninh có 10 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm 7 phường: 1, 2, 3, IV, Hiệp Ninh, Ninh Sơn, Ninh Thạnh và 3 xã: Bình Minh, Tân Bình, Thạnh Tân.
Lịch sử

Với Hoà ước Giáp Tuất ngày 15 tháng 3 năm 1874, Nam Kỳ Lục tỉnh trở thành thuộc địa của Pháp.
Ngày 5 tháng 6 năm 1876, Thống đốc Nam kỳ là Đuyprê ra Nghị định chia Nam kỳ thành 4 khu vực hành chính là Sài Gòn, Mỹ Tho, Vĩnh Long, Bassac, thời điểm này Tây Ninh thuộc Sài Gòn.
Ngày 19 tháng 5 năm 1942, Tỉnh trưởng của tỉnh Tây Ninh có Tờ trình số 2206/A01 gửi Thống đốc Nam kỳ đề nghị thành lập tại xã Thái Hiệp Thạnh khu thị tứ (thị xã) Tây Ninh. Dân số vào thập niên 1930 là 3.700 người.
Ngày 9 tháng 12 năm 1942, Thống đốc Nam kỳ ban hành Nghị định số 8345 ấn định ranh giới Tây Ninh.
Sau Cách mạng Tháng Tám tỉnh Tây Ninh vẫn giữ nguyên ranh giới cũ.
Năm 1950, cắt một phần đất của xã Thái Hiệp Thạnh cũ thành lập thị xã Tây Ninh và do chưa đủ điều kiện hoạt động nên sau đó giải thể.
Sau hiệp định Giơnevơ năm 1954, thành lập lại thị xã Tây Ninh trên địa bàn cũ, do Võ Văn Truyện làm Bí thư Đảng kiêm Chủ tịch Ủy ban hành chính. Thị xã chỉ giới hạn trong phạm vi xã Thái Hiệp Thạnh, quận Phú Khương và bao gồm phần thị tứ nhất của 3 xã: Thái Bình, Hiệp Ninh và Ninh Thạnh.
Sau năm 1975, thị xã Tây Ninh bao gồm 3 phường: phường 1, phường 2, phường 3.
Ngày 26 tháng 9 năm 1981, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định số 93-HĐBT về việc thành lập xã Bình Minh.
Ngày 10 tháng 8 năm 2001, Chính phủ ban hành Nghị định số 46/2001/NĐ-CP. Theo đó:
Sáp nhập 5 xã: Hiệp Ninh, Ninh Sơn, Ninh Thạnh, Tân Bình, Thạnh Tân và 139 ha diện tích tự nhiên với 7.815 nhân khẩu của xã Hiệp Tây thuộc huyện Hòa Thành vào thị xã Tây Ninh quản lý
Thành lập Phường IV trên cơ sở 139 ha diện tích tự nhiên và 7.815 người của xã Hiệp Tân (phần điều chỉnh vào thị xã); 49 ha diện tích tự nhiên và 3.408 người của xã Hiệp Ninh
Thành lập phường Hiệp Ninh trên cơ sở 331 ha diện tích tự nhiên và 17.728 người còn lại của xã Hiệp Ninh.
Thị xã Tây Ninh có 13.965 ha diện tích tự nhiên và 112.893 nhân khẩu, có 10 đơn vị hành chính trực thuộc, bao gồm 5 phường: 1, 2, 3, IV, Hiệp Ninh và 5 xã: Bình Minh, Tân Bình, Ninh Thạnh, Ninh Sơn, Thạnh Tân.
Ngày 12 tháng 12 năm 2012, Bộ Xây dựng ban hành Quyết định số 1112/QĐ-BXD về việc công nhận thị xã Tây Ninh là đô thị loại III.
Ngày 29 tháng 12 năm 2013, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 135/NQ-CP. Theo đó:
Thành lập phường Ninh Sơn trên cơ sở toàn bộ 2.534,8 ha diện tích tự nhiên và 20.991 người của xã Ninh Sơn
Thành lập phường Ninh Thạnh trên cơ sở toàn bộ 1.519,11 ha diện tích tự nhiên và 15.376 người của xã Ninh Thạnh
Thành lập thành phố Tây Ninh trên cơ sở toàn bộ 14.000,81 ha diện tích tự nhiên và 153.537 người với 10 đơn vị hành chính cấp xã của thị xã Tây Ninh.
Thành phố Tây Ninh có 14.000,81 ha diện tích tự nhiên, 153.537 nhân khẩu, 10 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 7 phường: 1, 2, 3, IV, Hiệp Ninh, Ninh Sơn, Ninh Thạnh và 3 xã: Bình Minh, Tân Bình, Thạnh Tân.
Thành phố Tây Ninh có 7 phường và 3 xã như hiện nay.
Xã hội > Giáo dục

Năm học 2022-2023, hệ thống giáo dục đào tạo trên địa bàn thành phố:
Có 19 trường mẫu giáo – mầm non như: Mầm non Thực Hành, Mầm non TTC Tây Ninh,...
Có 18 trường Tiểu học như: Tiểu học Tôn Thất Tùng, Tiểu học Nguyễn Du, Tiểu học Nguyễn Thị Minh Khai, Tiểu học Nguyễn Thái Bình,...
Có 11 trường THCS như: THCS Trần Hưng Đạo, THCS Võ Văn Kiệt,...
Có 6 trường THPT: THPT DTNT tỉnh Tây Ninh, THPT Tây Ninh, THPT Nguyễn Bỉnh Khiêm, THPT Trần Đại Nghĩa, THPT Lê Quý Đôn, THPT Chuyên Hoàng Lê Kha.
Ngoài ra, còn có các trường: Trung cấp Y tế, Cao đẳng Sư phạm, Cao đẳng Nghề Tây 
Ninh, Thực nghiệm, GDTX thành phố và các trung tâm ngoại ngữ như: Việt Nhật, Thần Đồng, Thượng Đinh, Châu Úc Brainmax,...
Một số trường đứng top đầu về thành tích của tỉnh là:
THPT Chuyên Hoàng Lê Kha
THPT Tây Ninh
THPT Lý Thường Kiệt
THPT Nguyễn Trãi
THPT Trần Đại Nghĩa
THPT Nguyễn Chí Thanh.
Xã hội > Y tế

Trên địa bàn thành phố có bệnh viện như: Đa khoa Tây Ninh, Điều dưỡng & Phục hồi chức năng, bệnh xá Công an tỉnh Tây Ninh, một số các trung tâm y tế tuyến phường, xã và phòng khám công lập.