Lịch sử Úc
Từ tự trị đến liên bang hóa > Thuộc địa tự quản và Cơn sốt vàng

Bài chi tiết: Lịch sử Úc (1851–1900)
Xem thêm: Cơn sốt vàng ở Úc
Việc phát hiện được vàng tại Úc được quy cho Edward Hammond Hargraves, ở gần Bathurst, New South Wales trong tháng 2 năm 1851 Tuy vậy, vết tích của vàng được nhà khảo sát James McBrien phát hiện tại Úc ngay từ năm 1823. Theo pháp luật Anh, tất cả khoáng vật thuộc về Hoàng gia, do đó ban đầu ít người có động lực nỗ lực tìm kiếm mỏ vàng tại một thuộc địa đang thịnh vượng nhờ kinh tế chăn thả gia súc. Richard Broome cũng lập luận rằng phong tào tìm vàng California ban đầu áp đảo các phát hiện tại Úc cho đến khi "tin tức về núi Alexander đến Anh vào tháng 5 năm 1852, không lâu sau là sáu tàu chở tám tấn vàng."
Phong trào tìm vàng đưa nhiều người nhập cư đến Úc từ Anh, Ireland, lục địa châu Âu, Bắc Mỹ và Trung Quốc. Dân số của Thuộc địa Victoria tăng trưởng nhanh chóng, từ 76.000 vào năm 1850 lên đến 530.000 vào năm 1859. Bất mãn phát sinh hầu như ngay lập tức giữa những người đào vàng, đặc biệt là trong các mỏ đông đúc tại Victoria. Nguyên nhân của tình trạng này là quản lý của chính phủ thuộc địa đối với những người đào vàng và hệ thống giấy phép vàng. Sau một số kháng nghị và thỉnh nguyện cải cách, bạo lực nổ ra tại Ballarat vào cuối năm 1854.
Sáng sớm Chủ Nhật ngày 3 tháng 12 năm 1854, các binh sĩ và cảnh sát tấn công một chiến lũy được các thợ mỏ bất bình tại Eureka xây dựng. Trong thời gian giao tranh ngắn ngủi, có ít nhất 30 thợ mỏ thiệt mạng và số người bị thương không rõ. O'Brien liệt kê 5 chiến sĩ thiệt mạng và 12 người bị thương. Lo ngại trước nguy cơ kích động tư tưởng dân chủ, Ủy viên Hội đồng địa phương Robert Rede cảm thấy "cần phải ra một đòn" chống những người thợ mỏ.
Tuy nhiên, vài tháng sau, một Ủy ban Hoàng gia tiến hành thay đổi sâu rộng việc cai quản tại các mỏ vàng ở Victoria. Khuyến nghị này gồm có bãi bỏ giấy phép, cải cách lực lượng cảnh sát và quyền bỏ phiếu cho các thợ mỏ nắm giữ quyền thợ mỏ. Cờ Eureka được sử dụng để đại diện cho những người khai thác Ballarat đã được một số người nghiêm túc coi là một sự thay thế cho cờ Úc vì sự liên kết gây tranh cãi của nó với sự phát triển dân chủ.
Vào những năm 1890, nhà văn Mark Twain đến thăm Úc đã mô tả trận chiến tại Eureka là "Điều tuyệt vời nhất trong lịch sử Úc. Đó là một cuộc cách mạng có quy mô nhỏ nhưng có ý nghĩa lớn về mặt chính trị; đó là một cuộc đình công vì tự do, một cuộc đấu tranh cho nguyên tắc, lập trường chống lại bất công và áp bức... đó là một ví dụ khác của chiến thắng giành được bằng một trận thua."
Các phong trào tìm vàng sau đó xuất hiện tại sông Palmer, Queensland trong thập niên 1870, ở Coolgardie và Kalgoorlie, Tây Úc trong thập niên 1890. Cuộc đối đầu giữa các thợ mỏ người Hoa và người châu Âu phát sinh tại sông Buckland tại Victoria và Lambing Flat tại New South Wales vào cuối thập niên 1850 và đầu thập niên 1860. Theo sử gia Geoffrey Serle, bắt nguồn từ sự đố ky của người châu Âu trước các nỗ lực thành công của người Hoa khi sa khoáng vàng cạn kiệt, cảm tình ủng hộ một chính sách Úc da trắng đang nổi lên trong người Úc được củng cố.
Ngoài ra, vào năm 1999, Thủ hiến của New South Wales, Bob Carr đã bác bỏ Eureka Stockade như một "cuộc biểu tình không có hậu quả". Trong cuộc bầu cử liên bang năm 2004 của Úc, Phó Thủ tướng John Anderson đã nêu quan điểm của mình rằng "Tôi nghĩ mọi người đã cố gắng tạo ra quá nhiều Eureka Stockade... cố gắng tạo sự tin cậy cho nó và cho rằng nó không có lợi gì. "
Hội trường Thương mại Melbourne được mở vào năm 1859 với việc mở cửa của hội đồng thương mại và lao động và hội trường thương mại tại tất cả các thành phố và hầu hết các thị trấn trong vùng trong 40 năm sau đó. Trong những năm 1880, các tổ chức công đoàn đã phát triển giữa người xén lông cừu, thợ mỏ và công nhân bốc vác (công nhân cầu cảng) nhưng nhanh chóng lan rộng ra hầu hết các công việc của nhân viên cổ cồn xanh. Tình trạng thiếu lao động dẫn đến mức lương cao đối với tầng lớp lao động có kỹ năng cao, những người mà các công đoàn yêu cầu được làm việc 8 giờ một ngày và các lợi ích khác chưa từng có ở châu Âu.
Úc nổi tiếng là "thiên đường cho người lao động". Một số người sử dụng lao động đã cố gắng làm suy yếu các công đoàn bằng cách nhập khẩu lao động Trung Quốc. Điều này đã tạo ra một phản ứng dẫn đến tất cả các thuộc địa hạn chế việc nhập cư của người Trung Quốc và người châu Á. Điều này dẫn đến việc ban hành Chính sách Úc da trắng. "Đạo luật Úc", dựa trên trọng tài công nghiệp tập trung, một mức độ hỗ trợ của chính phủ đặc biệt cho các ngành công nghiệp trọng yếu và Úc da trắng đã ảnh hưởng trong nhiều năm trước khi dần dần tan rã vào nửa sau của thế kỷ 20.
Năm 1855, New South Wales là thuộc địa đầu tiên đạt được chính phủ chịu trách nhiệm, quản lý hầu hết sự vụ, những phận sự còn lại là của Đế quốc Anh. Victoria, Tasmania và Nam Úc tiếp bước vào năm 1856; Queensland ngay từ khi được hình thành vào năm 1859; và Tây Úc vào năm 1890. Bộ Thuộc địa tại Luân Đôn duy trì kiểm soát một số lĩnh vực như đối ngoại, quốc phòng và vận chuyển hàng hải quốc tế.
Kỷ nguyên vàng dẫn đến một giai đoạn thịnh vượng kéo dài, đôi khi được gọi là "cuộc bùng nổ dài." Điều này bắt nguồn từ đầu tư của Anh và tiếp tục tăng trưởng trong các ngành chăn thả và khai mỏ, thêm vào đó là sự phát triển của giao thông hiệu quả với đường sắt, sông và biển. Đến năm 1891, số lượng cừu tại Úc được ước tính là 100 triệu. Sản lượng vàng suy giảm từ thập niên 1850 song trong năm đó vẫn có giá trị 5,2 triệu bảng. Cuối cùng, sự khuếch trương kinh tế kết thúc: thập niên 1890 là một giai đoạn kinh tế suy thoái, mạnh nhất là tại Victoria và thủ phủ Melbourne của thuộc địa.
Trong thời kỳ bùng nổ, Melbourne đã trở thành thành phố giàu có nhất trên thế giới.
Tuy nhiên, vào cuối thế kỷ XIX, các thành phố miền đông nam Úc tăng trưởng cao. Dân số Úc (không tính người Nguyên trú) vào năm 1900 là 3,7 triệu, gần 1 triệu người cư trú tại Melbourne hay Sydney. Trên hai phần ba dân số cư trú trong các thành thị khi kết thúc thế kỷ XIX, khiến Úc trở thành một trong các xã hội đô thị hóa nhất trong thế giới phương Tây.