Manchester

Bài này viết về thành phố Manchester(red) tại Anh. Đối với hạt đô thị lớn hơn, xem Đại Manchester. Đối với mục từ khác, xem Manchester (định hướng).
| Manchester |
| --- | --- |
—  Thành phố và Khu tự quản vùng đô thị  —
 
Theo chiều kim đồng hồ từ trên cùng: Quang cảnh trung tâm thành phố Manchester, Tháp Beetham, Trung tâm Tư pháp Dân sự Manchester, Khách sạn Midland, Quảng trường One Angel, Toà thị chính Manchester
  Huy hiệu
Tên hiệu: "Cottonopolis", "Warehouse City", Madchester, "The Rainy City"
Khẩu hiệu: "Concilio Et Labore" "By wisdom and effort"
 Manchester trong Đại Manchester
Manchester
Quốc gia chủ quyền: Anh Quốc
Quốc gia cấu thành: Anh
Vùng: North West England
Vùng thành phố: Manchester
Hạt nghi lễ: Đại Manchester
Hạt lịch sử: Lancashire  (bắc sông Mersey)  Cheshire  (nam sông Mersey)
Thành lập: thế kỷ 1
Hiến chương thị trấn: 1301
Vị thế thành phố: 29 tháng 3 năm 1853
Trụ sở: Manchester (Toà thị chính)
Chính quyền
 • Kiểu: Khu tự quản vùng đô thị
 • Thành phần: Hội đồng Thành phố Manchester
Diện tích
 • Thành phố: 447 mi2 (115,7 km2)
 • Đô thị: 2,434 mi2 (630,3 km2)
Độ cao: 125 ft (38 m)
Dân số (2016)
 • Thành phố: 541.300
 • Thứ hạng: 5
 • Mật độ: 12,100/mi2 (4.680/km2)
 • Đô thị: 2.553.379 (2)
 • Mật độ đô thị: 10,490/mi2 (4.051/km2)
 • Vùng đô thị: 2.794.000 (3)
 • Dân tộc: Da trắng (66,7%)  Nam Á (14,4%) Da đen (8,6%) Hỗn chủng (4,7%) Hoa (2,7%) Ả Rập (1,9%)  Khác (1,2%)
Tên cư dân: Mancunian Manc (thông tục.)
Múi giờ: UTC±0
 • Mùa hè (DST): Giờ mùa hè Anh Quốc (UTC+1)
Mã bưu chính: M WA
Mã điện thoại: 0161
Mã ISO 3166: GB-MAN
Thành phố kết nghĩa: Los Angeles, Palembang, Chemnitz, Kanpur, Córdoba, Rehovot, Amsterdam, Sankt-Peterburg, Vũ Hán, Faisalabad, Aydın, Taldykorgan, Amsterdam
Mã GSS: E08000003
Mã NUTS 3: UKD33
Tham chiếu OS grid: SJ838980
Xa lộ: M56 M60 A57(M) A635(M)
Đường trục chính: A5103
Ga chính: Manchester Airport (B) Manchester Oxford Road (C1) Manchester Piccadilly (A) Manchester Victoria (B)
Đường xe điện: Metrolink
Sân bay quốc tế: Manchester (MAN)
GDP (2013-2014): 92,3 tỉ USD
- Bình quân: 35.029 USD
Thành viên hội đồng: 96
Nghị viện châu Âu: North West England
Khu vực cảnh sát: Đại Manchester
Dịch vụ cứu hoả: Đại Manchester
Dịch vụ cứu hộ: North West
Website: www.manchester.gov.uk
Manchester (phát âm địa phương /ˈmæntʃɪstə/) là một thành phố và khu tự quản vùng đô thị thuộc Đại Manchester, Anh, có dân số là 552.000 vào năm 2021. Thành phố nằm trong vùng đô thị đông dân thứ nhì tại Anh Quốc, với 2,55 triệu người. Manchester bị giới hạn bởi đồng bằng Cheshire về phía nam và dãy Pennine về phía bắc và đông. Một cung các thị trấn kết nối với thành phố tạo thành một khu đô thị liên tục. Chính quyền địa phương là Hội đồng thành phố Manchester.
Lịch sử hình thành của Manchester bắt đầu với khu định cư dân sự gắn với doanh trại của La Mã mang tên Mamucium hay Mancunium, được lập ra vào khoảng năm 79 gần nơi hợp lưu của các sông Medlock và Irwell. Về mặt lịch sử, khu vực Manchester là một phần của Lancashire, song các phần thuộc Cheshire phía nam sông Mersey được hợp nhất vào thành phố trong thế kỷ 20. Trong suốt thời kỳ Trung cổ, Manchester duy trì là một thị trấn thái ấp, song bắt đầu mở rộng "với tốc độ đáng ngạc nhiên" vào khoảng thời gian bước sang thế kỷ 19. Quá trình đô thị hoá không có kế hoạch tại Manchester bắt nguồn từ cuộc bùng nổ của ngành dệt vải trong cách mạng công nghiệp, và kết quả là Manchester trở thành thành phố công nghiệp hoá đầu tiên trên thế giới.
Manchester đạt được vị thế thành phố vào năm 1853. Kênh đào tàu thủy Manchester được khánh thành vào năm 1894, tạo ra cảng Manchester và liên kết thành phố với biển vốn nằm cách 58 km về phía tây. Thành phố suy giảm thịnh vượng sau Chiến tranh thế giới thứ hai, nguyên nhân là phi công nghiệp hoá. Vụ quân đội chính phủ Ireland lâm thời (IRA) đánh bom thành phố vào năm 1996, dẫn đến sự đầu tư và cải tạo trên quy mô lớn.
Năm 2014, GaWC xếp hạng Manchester là một thành phố thế giới hạng beta, là thành phố có thứ hạng cao thứ hai tại Anh Quốc sau Luân Đôn. Manchester là thành phố được tham quan nhiều thứ ba tại Anh Quốc, sau Luân Đôn và Edinburgh. Thành phố được chú ý nhờ kiến trúc, văn hoá, xuất khẩu âm nhạc, liên kết truyền thông, sản phẩm khoa học và công nghệ, tác động xã hội, các câu lạc bộ thể thao và hệ thống giao thông. Ga đường sắt Manchester-Liverpool của thành phố là ga đường sắt chở hành khách liên thành phố đầu tiên trên thế giới. Thành phố cũng đã xuất sắc trong tiến bộ khoa học, vì tại Đại học Manchester năm 1917, nhà khoa học Ernest Rutherford lần đầu tiên tách nguyên tử, vào năm 1948 Frederic C. Williams, Tom Kilburn và Geoff Tootill đã phát triển và xây dựng chương trình lưu trữ máy tính đầu tiên trên thế giới, và vào năm 2004, Andre Geim và Konstantin Novoselov đã phân lập thành công và mô tả graphene đầu tiên.
Manchester được biết đến là địa điểm cho các hoạt động thể thao của các tổ chức khác nhau. Đây là trụ sở của hai câu lạc bộ bóng đá đang chơi ở Premier League, bao gồm biểu tượng của thành phố đội bóng giữ kỷ lục 20 lần vô địch quốc gia Manchester United F.C. và Manchester City F.C. , và đã tổ chức nhiều giải vô địch thế giới các môn khác nhau như đạp xe và bóng quần.