stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Maranta pleiostachys
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Maranta pleiostachys”. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2013.
Macrostemum mainty

| Macrostemum mainty> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Trichoptera
Họ (familia): Hydropsychidae
Chi (genus): Macrostemum
Loài (species): M. mainty
Danh pháp hai phần
Macrostemum mainty FM Gibon & Z Andriambelo, 2001 
Macrostemum mainty là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.
Maranta parvifolia

| Maranta parvifolia> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
(không phân hạng): Commelinids
Bộ (ordo): Zingiberales
Họ (familia): Marantaceae
Chi (genus): Maranta
Loài (species): M. parvifolia
Danh pháp hai phần
Maranta parvifolia Petersen ex Warm. 
Maranta parvifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Marantaceae. Loài này được Petersen ex Warm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1889.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Maranta parvifolia”. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2013.
Maranta pulchra

| Maranta pulchra> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
(không phân hạng): Commelinids
Bộ (ordo): Zingiberales
Họ (familia): Marantaceae
Chi (genus): Maranta
Loài (species): M. pulchra
Danh pháp hai phần
Maranta pulchra S.Vieira & V.C.Souza, 2008 
Maranta pulchra là một loài thực vật có hoa trong họ Marantaceae. Loài này được S.Vieira & V.C.Souza mô tả khoa học đầu tiên năm 2008.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Maranta pulchra”. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2013.
Trần Ngọc Thành

| Trần Ngọc Thành |
| --- | --- |
Biệt danh: Tứ nhãn cẩu
Sinh: (1834-12-00)0 tháng 12 năm 1834 ngày không hợp lệ huyện Đằng, Quảng Tây, Đại Thanh
Mất: 1 tháng 5 năm 1862(1862-05-01) (27 tuổi) gần Tân Hương, Hà Nam, Đại Thanh
Thuộc: Đại Thanh (đến 1849)  Thái Bình Thiên Quốc (đến 1862)
Năm tại ngũ: 1848–1862
Cấp bậc: Nguyên soái
Tham chiến: Mặt trận phía Đông Phá Đại doanh Giang Nam lần thứ nhất (1856)  Phá Đại doanh Giang Nam lần thứ hai (1860) Mặt trận phía Tây Đánh Vũ Hán lần thứ hai (1854)  Đánh Vũ Hán lần thứ ba (1855)  Trận Đồng Thành(1857)  Trận Tam Hà(1858)  Trận An Khánh (1861) 
Tặng thưởng: Anh vương
Trần Ngọc Thành (khoảng 1834 –  tháng 5 năm 1862) (giản thể: 陈玉成; phồn thể: 陳玉成; bính âm: Chén Yùchéng; Wade–Giles: Ch'en Yu-ch'eng) vốn tên là Trần Phôi Thành (giản thể: 陈丕成; phồn thể: 陳丕成; bính âm: Chén Pīchéng), sinh tại Quảng Tây, là tướng quân của Thái Bình Thiên Quốc, sau được phong làm Anh vương. Biệt danh của ông là "Tứ nhãn cẩu" (chó 4 mắt) do có hai nốt ruồi nổi rõ dưới mắt. Hai nốt ruồi này nhìn từ xa giống hai con mắt, và làm cho một số quân Thanh khiếp sợ.
Tiểu sử

Trần Phôi Thành sinh năm 1834 trong một gia đình nông dân tại huyện Đằng, tỉnh Quảng Tây. Ông được miêu tả là "mạo thậm tú mĩ, tuyệt vô sát khí". Năm 14 tuổi, ông cùng chú là Trần Thừa Dung tham gia vào Khởi nghĩa Kim Điền. Tận mắt chứng kiến sự trung dũng của ông, Hồng Tú Toàn đổi tên cho ông thành Ngọc Thành.
Năm 1854, trong lần công phá Vũ Xương lần thứ hai, Trần Ngọc Thành lập công, được thăng làm Điện hữu tam thập kiểm điểm, thống lĩnh Hậu thập tam quân của lục quân và Tiền tứ sư của thủy quân. Năm sau, theo Thừa tướng Tần Nhật Cương thu phục Vũ Xương, sau chuyển sang đánh Lư Châu, Vu Hồ, rồi được phong Thừa tướng. Năm 1856 theo Yến vương Tần Nhật Cương đi chi viện cho Trấn Giang, phá đại doanh Giang Bắc của quân Thanh. Tuần phủ Giang Tô Cát Nhĩ Kháng Khả, và thống soái đại doanh Giang Nam Hướng Vinh tự sát.
Năm 1857, Trần Ngọc Thành đại phá quân Thanh tại Đồng Thành. Năm 1858 được phong làm Tiền quân chủ tướng Dự thiên hầu, cùng Lý Tú Thành đánh Giang Bắc lần thứ hai vào tháng 9, đến tháng 12 thì thắng trận tại Tam Hà, tạm thời ổn định cục diện.
Năm 1859, Trần Ngọc Thành được phong làm Anh vương, dẫn quân đi thu phục Phố Khẩu. Đến năm sau, ông giải vây cho Thiên Kinh, phối hợp với các cánh quân tiêu diệt Đại doanh Giang Nam và tiến quân đến Chiết Giang. Sau đó, ông dẫn quân lên phía tây bắc đánh phản công quân Thanh vào năm 1861. Tuy thế, do sự phối hợp không tốt giữa các cánh của Thái Bình quân, Trần Ngọc Thành bị đẩy vào thế phòng ngự và cuối cùng buộc phải rút quân.
Tháng Năm, 1862, Trần Ngọc Thành liên hợp với Tấu vương Miêu Bái Lâm tiến công Hà Nam. Sau rồi Miêu Bái Lâm phản bội, dụ Anh vương Trần Ngọc Thành, Đạo vương Trần Sĩ Vinh cùng một số tướng lĩnh khác nộp cho Thắng Bảo. Thắng Bảo muốn giải Trần Ngọc Thành về Bắc Kinh, nhưng nghe tin quân Thái Bình chuẩn bị giải cứu cho ông nên tháng 6 năm 1862 mang Trần Ngọc Thành ra xử lăng trì tại Diên Tân, Hà Nam. Khi đó ông được 27 tuổi.
Kính phục tài năng quân sự và chiến thuật của Trần Ngọc Thành, quân triều đình Thanh đã chiêu hàng ông, nhưng ông từ chối. Trước khi bị xử tử, Trần Ngọc Thành thở dài nói: "Ta chỉ sợ Thái Bình Thiên Quốc sẽ mất toàn bộ khu vực phía bắc sông Dương Tử sau khi ta chết!" Những lời nói cuối cùng của ông sau này đã trở thành sự thật.
Chú thích

↑  Năng Tĩnh cư sĩ nhật kí: Thái Bình Thiên Quốc tư liệu tùng biên (3), trang 318
Đường Bân

| Đường Bân |
| --- | --- |
Tên chữ: Nho Tông
Thụy hiệu: Tương
Thông tin cá nhân
Sinh: 235
Mất: 
Thụy hiệu: Tương
Ngày mất: 294
 
Giới tính: nam
Nghề nghiệp: chính khách
Quốc tịch: Tào Ngụy, Tây Tấn
x • t • 
Đường Bân (chữ Hán: 唐彬, 235 - 294), tự Nho Tông, là quan viên, tướng lĩnh Tào Ngụy, Tây Tấn trong lịch sử Trung Quốc.
Thời Tào Ngụy

Đường Bân là người huyện Trâu, nước Lỗ, là con của Đường Đài (唐臺), thái thú Thái Sơn nhà Ngụy.
Bân có tài năng, độ lượng nhưng không giữ gìn hạnh kiểm; thiếu thời giỏi cưỡi ngựa bắn cung, ham săn bắn; mình dài 8 thước, chạy kịp hươu nai, sức mạnh hơn người. Đến khi trưởng thành Bân lại ham thích kinh sử, tìm thầy học tập, nắm rõ kinh Dịch; sau khi trở về thì nhận học trò, luôn có vài trăm người.
Ban đầu Bân làm Môn hạ duyện ở quận, chuyển làm Chủ bộ. Dự Châu thứ sử Vương Thẩm tập hợp tham tá, bàn luận sách lược kháng Ngô, rồi đem vấn đề hỏi các viên lại ở 9 quận. Bân cùng quận Tiêu chủ bộ Trương Uẩn trình bày những điểm mạnh của Ngô, Thẩm khen hay. Thẩm bèn sai Bân thuyết phục mọi người rằng đánh Ngô là không thể, khiến những kẻ ấy chịu đuối lý. Sau khi trở về được thăng Công tào, cử Hiếu liêm; được châu vời làm Chủ bộ, dần thăng đến Biệt giá.
Bân có tính trung thành, cung kính, lại công chánh, độ lượng; dốc lòng giúp đỡ mọi người trong công việc, nhưng không để cho bọn họ biết. Bân làm sứ giả đến phủ Tướng quốc báo cáo sự vụ, liêu tá ở đấy tuy đều là anh tài đương thời, không thể không khâm phục, ưa thích ông; vì thế được khen ngợi với Tư Mã Chiêu, tiến cử làm duyện thuộc. Chiêu hỏi tham quân Khổng Hạo về Bân, Hạo đố kỵ tài năng của ông, hồi lâu không đáp. Trần Khiên cũng ngồi đấy, nói rằng: Làm người như Bân, hơn Khiên rất xa. Chiêu cười nói: Những được như khanh, cũng không dễ đâu, làm sao hơn được!? Nhân đó vời Bân làm Khải tào thuộc. Chiêu hỏi rằng: Khanh có biết vì sao được vời không? Đáp rằng: Tôi dù học hành ở nơi quê mùa, nhưng đã tìm hiểu những việc làm của người xưa, nói năng không khiến thiên hạ thất vọng, hành vi không khiến thiên hạ oán ghét. Chiêu mời ngồi mà nói rằng: Thật là danh bất hư truyền." Ngày khác, Chiêu nói với Khổng Hạo: "Gần đây ta đã gặp Đường Bân, việc khanh lấp liếm hiền tài thật là đáng trách!
Khi Đặng Ngải mới bị làm tội, Chiêu cho rằng Ngải ở Lũng Hữu đã lâu, rất được lòng người, một sớm diệt vong, sợ tình hình vùng biên dao động, bèn sai Bân bí mật dò xét. Bân trở về, trình bày rằng: Đặng Ngải tính ghen ghét hẹp hòi, khoe khoang cậy tài, người phục tùng thì cho là hiểu biết, người nói thẳng thì cho là xúc phạm. Dẫu là trưởng sử tư mã, tham tá nha môn, đối đáp có gì lỡ lầm, lập tức chịu mắng nhiếc nhục nhã. Đối xử những người bên cạnh còn vô lễ như thế, thì mất hết lòng người. Lại thích gây việc lao dịch, nhiều lần khiến mọi người vất vả. Lũng Hữu rất lấy làm khổ sở, nên vui mừng với tai họa của ông ta, không chịu vì ông ta mà ra sức. Nay chư quân đã đến, đủ để trấn áp trong ngoài, xin chớ lo gì! Ít lâu sau được nhận chức Thượng thư thủy bộ lang.
Thời Tây Tấn > Tham gia đánh Ngô

Đầu niên hiệu Thái Thủy, Bân được ban tước Quan nội hầu, sau đó ra nhận chức Nghiệp lệnh; ông làm việc hợp với đạo đức và lễ nghi, trong thời gian một tháng đã giáo hóa nhân dân thành công. Bân được thăng làm Dặc Dương thái thú; tại đây ông thiết lập lệnh cấm phòng, khiến trăm họ yên ổn; vì mẹ mất nên rời chức.
Mặt đông Ích Châu tiếp giáp Đông Ngô, còn thiếu chức Giám quân, triều đình bàn bạc xem nên dùng Bân hay Vũ Lăng thái thú Dương Tông. Tấn Vũ đế hỏi Tán kỵ thường thị Văn Tập, Tập nói: Tông, Bân đều không thể bỏ qua. Nhưng Bân tham tiền, Tông thích rượu, tùy bệ hạ sử dụng. Đế nói: Tham tiền có thể đủ, thích rượu không thể đổi. Bèn dùng Bân làm Giám Ba Đông chư quân sự, gia Quảng vũ tướng quân. Bân dâng lên sách lược đánh Ngô, rất hợp ý đế.
Bân theo Vương Tuấn đánh Ngô (279), đồn trú nơi xung yếu, làm tiền khu cho quân đội. Bân thường đặt nghi binh, chọn đúng thời cơ giành thắng lợi, đánh hạ Tây Lăng, Nhạc Hương, phần lớn địch quân bị bắt sống. Từ Ba Lăng, Miện Khẩu về phía đông, các đồn trại quân Ngô không nơi nào không sợ hãi, đều cầm ngược qua, trần vai áo ra hàng. Bân biết quân Ngô đã tan rã, Ngô đế Tôn Hạo sắp hàng, bèn ở vị trí cách Kiến Nghiệp 200 dặm, xưng bệnh dừng lại, tỏ ý không muốn tranh giành. Quả nhiên các tướng Tấn vào Kiến Nghiệp, ai đến trước thì tranh của, ai đến sau thì tranh công, người hiểu biết không ai không đề cao việc làm của Bân. Nhờ công được làm Hữu tướng quân, Đô đốc Ba Đông chư quân sự. Sau đó được chinh về, bái làm Dực quân hiệu úy, cải phong Thượng Dung huyện hầu, thực ấp 6000 hộ, ban 6000 xúc lựa. Mỗi khi triều đình nghị luận, đều được tham dự.
Thời Tây Tấn > Trấn thủ phương bắc

Các dân tộc thiểu số phương bắc xâm nhiễu Bắc Bình, triều đình lấy Bân làm cầm tiết, Giám U Châu chư quân sự, lĩnh Hộ Ô Hoàn hiệu úy, Hữu tướng quân. Bân đến nhiệm sở, huấn luyện binh sĩ, sửa sang khí giới; mở rộng ruộng vườn, chú trọng nông nghiệp; chấn hưng binh oai, hiển lộ binh lực; tuyên truyền luật pháp, thi hành ân tín. Vì thế 2 bộ Tiên Ti là Đại Mạc Hội, Trích Hà đều sai Thị tử đến cống nạp. Bân còn sửa sang trường học, dạy dỗ không mệt; nhân từ rộng rãi đối với dân chúng, mở mang đất đai cho đến biên cảnh đời xưa, thu về được cả ngàn dặm; giành lại các tiền đồn ở Trường Thành của nhà Tần, từ Ôn Thành cho đến Kiệt Thạch, men theo sơn cốc gần 3000 dặm, chia quân đồn trú, dựng Phong hỏa đài nhòm nhau. Nhờ vậy vùng biên được yên, không còn bị các tộc thiểu số xâm phạm, từ đời Hán - Ngụy chưa từng được như bấy giờ.
Các bộ Tiên Ti sợ hãi, bèn sát hại Đại Mạc Hội. Bân muốn thảo phạt họ, sợ rằng trong lúc chờ đợi báo cáo lên triều đình, kẻ địch sẽ bỏ trốn, bèn điều động ngay bò, xe 2 châu U, Ký. Tham quân Hứa Chi mật tấu, triều đình sai Ngự sử đem xe tù bắt Bân giao cho Đình úy, sau khi làm rõ thì được phóng thích. Trăm họ yêu mến công đức của Bân, lập bia ca ngợi trong lúc ông còn sống.
Bân khi xưa theo học người Đông Hải là Diêm Đức. Đức có nhiều học trò, nhưng người thành đạt chỉ có Bân. Đến nay Đức đã mất, Bân lập bia cho ông ta.
Thời Tây Tấn > Cuối đời

Đầu niên hiệu Nguyên Khang thời Tấn Huệ đế, Bân được bái cầm tiết, Tiền tướng quân, lĩnh Tây Nhung hiệu úy, Ung Châu thứ sử. Bân mời gọi bọn xử sĩ Hoàng Phủ Thân Thúc, Nghiêm Thư Long, Khương Mậu Thời, Lương Tử Viễn. Khi họ đến, ông đối đãi với họ rất cung kính.
Năm 294, Bân mất khi đang ở chức, hưởng thọ 60 tuổi. Được đặt thụy là Tương, ban 200 xúc lụa, 20 vạn tiền.
Gia đình

Đường Tự (唐嗣), con trai trưởng, quan đến Quảng Lăng thái thú.
Đường Kỳ (唐岐), con trai thứ, quan đến Chinh lỗ tư mã.
Trong văn hóa

Trong tiểu thuyết Tam quốc diễn nghĩa, Đường Bân xuất hiện ở hồi 120, là một trong các tướng lĩnh tham gia đánh Ngô.
Chú thích

↑  Nay là huyện cấp thị Trâu Thành, địa cấp thị Tế Ninh, Sơn Đông
↑  La Quán Trung, Tam quốc diễn nghĩa, hồi 120, Tiến Đỗ Dự, lão tướng dâng mẹo hay; Bắt Tôn Hạo, tam phân lại hợp nhất.
Tổng thống tân cử

Một tổng thống tân cử (Hoa Kỳ) là một ứng cử viên chính trị đã được người dân Hoa Kỳ và các đại cử tri Hoa Kỳ bầu vào chức vụ tổng thống nhưng chưa làm lễ tuyên thệ. Thuật ngữ thủ tướng tân cử cũng tồn tại ở các quốc gia khác, nhưng có vẻ nó khá mơ hồ vì lẽ dân chúng không trực tiếp bầu lên các thủ tướng.
Từ nguyên

Tân cử là một bản dịch của hậu tố -elect trong tiếng Anh.
Turritella punctata

| Turritella punctata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Mollusca
Lớp (class): Gastropoda
Liên họ (superfamilia): Cerithioidea
(không phân hạng): nhánh Caenogastropoda nhánh Sorbeoconcha
Họ (familia): Turritellidae
Phân họ (subfamilia): Turritellinae
Chi (genus): Turritella
Loài (species): T. punctata
Danh pháp hai phần
Turritella punctata Kiener, 1843 
Turritella punctata là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Turritellidae.
Chú thích

↑  Turritella punctata Kiener, 1843. World Register of Marine Species, truy cập 17 tháng 5 năm 2010.
Turritella sanguinea

| Turritella sanguinea> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Mollusca
Lớp (class): Gastropoda
Liên họ (superfamilia): Cerithioidea
(không phân hạng): nhánh Caenogastropoda nhánh Sorbeoconcha
Họ (familia): Turritellidae
Phân họ (subfamilia): Turritellinae
Chi (genus): Turritella
Loài (species): T. sanguinea
Danh pháp hai phần
Turritella sanguinea Reeve, 1849 
Turritella sanguinea là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Turritellidae.
Chú thích

↑  Reeve, 1849 Conch. Icon. 5 (Turritella, Mesalia, Eglisia). World Register of Marine Species, accessed ngày 17 tháng 5 năm 2010.
↑  Turritella sanguinea Reeve, 1849. World Register of Marine Species, truy cập 17 tháng 5 năm 2010.
Octomeria erosilabia

| Octomeria erosilabia> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Chi (genus): Octomeria
Loài (species): O. erosilabia
Danh pháp hai phần
Octomeria erosilabia C.Schweinf. 
Octomeria erosilabia là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được C.Schweinf. mô tả khoa học đầu tiên năm 1935.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Octomeria erosilabia”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Malcolmia turkestanica

| Malcolmia turkestanica> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Brassicales
Họ (familia): Brassicaceae
Chi (genus): Malcolmia
Loài (species): M. turkestanica
Danh pháp hai phần
Malcolmia turkestanica Litv., 
Malcolmia turkestanica là một loài thực vật có hoa trong họ Cải. Loài này được Litv. mô tả khoa học đầu tiên.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Malcolmia turkestanica”. Truy cập ngày 15 tháng 6 năm 2013.
Ái Nghĩa

Ái Nghĩa là thị trấn huyện lỵ của huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam, Việt Nam.
Địa lý

Thị trấn Ái Nghĩa nằm ở phía đông huyện Đại Lộc, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp thị xã Điện Bàn
Phía tây giáp xã Đại Nghĩa
Phía bắc giáp xã Đại Hiệp
Phía nam giáp xã Đại An và xã Đại Hòa.
Thị trấn Ái Nghĩa có diện tích 12,30 km², dân số năm 2019 là 17.493 người, mật độ dân số đạt 1.422 người/km².
Thị trấn Ái Nghĩa được sông Vu Gia bao bọc, nên hàng năm cứ đến mùa lụt là những cánh đồng lúa, hoa màu được bồi thêm một lượng phù sa đáng kể, tuy nhiên bên cạnh đó hàng ngàn nhà dân ven sông và vùng trũng cũng không ít nhiều chịu thiệt hại. Ái Nghĩa là một thị trấn mà địa hình có đủ sông ngòi, đồi núi và cả đồng bằng,... Từ Ái Nghĩa theo đường Quốc lộ 14B khoảng gần 7 km đến địa phận Đà Nẵng và hơn 14 km theo tỉnh lộ đến Quốc lộ 1.
Hành chính

Thị trấn Ái Nghĩa được chia thành 9 khu phố: Hòa Đông, Nghĩa Hiệp, Nghĩa Mỹ, Song Mỹ, An Đông, Nghĩa Trung, Nghĩa Phước, Nghĩa Đông, Phước Mỹ.
Lịch sử

Thị trấn Ái Nghĩa được thành lập vào ngày 24 tháng 8 năm 1984 theo Quyết định số 110/HĐBT của Hội đồng Bộ trưởng trên cơ sở 3 khu: I, II, III của xã Đại Phước cũ và toàn bộ thôn Nghĩa Trung; một phần lớn thôn Hoà Đông (đội sản xuất số 1, số 2 hợp tác xã nông nghiệp 1) thuộc xã Đại Nghĩa; một phần thôn 6 (đội sản xuất số 6 hợp tác xã nông nghiệp 2) và một phần thôn 7 (1/2 đội sản xuất số 10 hợp tác xã nông nghiệp 2) thuộc xã Đại An; xóm Gò Mùn thuộc thôn Hoán Mĩ, xã Đại Hoà (đội sản xuất số 1 và số 4 hợp tác xã nông nghiệp 1 Đại Hoà); xóm Mít thuộc thôn Phú Trung, xã Đại Hiệp (đội sản xuất số 1 hợp tác xã nông nghiệp 1 Đại Hiệp).
Kinh tế

Ái Nghĩa có những làng nghề đặc sắc như làng mai Ái Mỹ, nghề đan lờ truyền thống ở làng Giáo Trung (thuộc khu Trung An)... Thị trấn Ái Nghĩa còn có những cánh đồng chuyên sản xuất lúa giống, cung cấp giống cho địa bàn thị trấn và các vùng lân cận.
Chú thích

1 2  “Quyết định 110-HĐBT năm 1984 về việc thành lập thị trấn Ái Nghĩa thuộc huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam - Đà Nẵng”.
1 2  Ban chỉ đạo Tổng điều tra dân số và nhà ở trung ương. “Dân số đến 01 tháng 4 năm 2019 - Tỉnh Quảng Nam” (PDF). Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 29 tháng 9 năm 2020. Truy cập ngày 4 tháng 5 năm 2020.
↑  Tổng cục Thống kê
Công viên Ái Nghĩa
Chợ Ái Nghĩa
Truy cập quay số

Lưu trữ 2020-09-29 tại Wayback MachineModem đang hoạt động
Truy cập quay số (Tiếng Anh: dial up) là hình thức truy cập Internet sử dụng các tiện ích của mạng điện thoại chuyển mạch công cộng (PSTN) để thiết lập kết nối với nhà cung cấp dịch vụ Internet (ISP) bằng cách quay số điện thoại trên đường dây điện thoại thông thường. Kết nối quay số sử dụng modem để giải mã tín hiệu âm thanh thành dữ liệu để gửi đến bộ định tuyến hoặc máy tính, và mã hóa tín hiệu từ hai thiết bị sau để gửi đến modem khác.
Truy cập quay số là phương tiện được sử dụng rộng rãi trong kết nối máy tính tới Internet với phương pháp thường dựa vào giao thức truyền thông PPP (point-to- point protocol). Cuối năm 2000, trên ¼ tỷ người đã quay số vào Internet - nhiều gấp 4 lần số truy cập thông qua giao thức khác như: DSL, cáp quang, ISDN modem.
Lịch sử

Năm 1979, Tom Truscott và Steve Bellovin, sinh viên tốt nghiệp Đại học Duke, đã tạo ra một công cụ tiền thân ban đầu cho truy cập Internet quay số gọi là USENET. USENET là một hệ thống dựa trên UNIX sử dụng kết nối quay số để truyền dữ liệu qua modem điện thoại. Internet quay số đã xuất hiện từ những năm 1980 thông qua các nhà cung cấp công cộng như các trường đại học liên kết với NSFNET. BBC đã thiết lập truy cập Internet thông qua Đại học Brunel ở Vương quốc Anh vào năm 1989. Dial-up được cung cấp thương mại lần đầu tiên vào năm 1992 do các công ty Pipex ở Vương quốc Anh và Sprint ở Hoa Kỳ. Sau khi băng thông rộng thương mại ra đời vào cuối những năm 1990, truy cập Internet quay số trở nên ít phổ biến hơn vào giữa những năm 2000. Nó vẫn được sử dụng ở những nơi không có sẵn các hình thức khác hoặc nơi có chi phí quá cao, như ở một số vùng nông thôn hoặc vùng sâu vùng xa.
Tính khả dụng

Kết nối quay số với Internet không yêu cầu cơ sở hạ tầng bổ sung nào khác ngoài mạng điện thoại và các modem và máy chủ cần thiết để thực hiện và trả lời cuộc gọi. Bởi vì khả năng truy cập qua điện thoại được phổ biến rộng rãi, quay số thường là lựa chọn duy nhất dành cho các vùng nông thôn hoặc vùng sâu vùng xa, nơi việc lắp đặt băng thông rộng không phổ biến do mật độ dân số thấp và chi phí cơ sở hạ tầng cao. Truy cập dial-up cũng có thể là một giải pháp thay thế cho người dùng có ngân sách hạn chế, vì nó được cung cấp miễn phí bởi một số ISP, mặc dù băng thông rộng ngày càng có sẵn với giá thấp hơn ở nhiều quốc gia do cạnh tranh thị trường.
Quay số cần thời gian để thiết lập kết nối điện thoại (lên đến vài giây, tùy thuộc vào vị trí) và thực hiện cấu hình để đồng bộ hóa giao thức trước khi có thể truyền dữ liệu. Ở các địa điểm có phí kết nối điện thoại, mỗi kết nối sẽ phát sinh chi phí gia tăng. Nếu các cuộc gọi được tính theo thời gian, thời lượng kết nối sẽ phát sinh chi phí.
Truy cập quay số là một kết nối tạm thời, vì người dùng, ISP hoặc công ty điện thoại chấm dứt kết nối. Các nhà cung cấp dịch vụ Internet thường sẽ đặt giới hạn về thời lượng kết nối để cho phép chia sẻ tài nguyên và sẽ ngắt kết nối người dùng — yêu cầu việc kết nối lại và các chi phí và sự chậm trễ liên quan đến nó. Những người dùng có khuynh hướng kỹ thuật thường tìm cách tắt chương trình tự động ngắt kết nối để họ có thể duy trì kết nối trong nhiều ngày.
Một nghiên cứu của Trung tâm Nghiên cứu Pew năm 2008 cho biết chỉ có 10% người trưởng thành ở Mỹ vẫn sử dụng truy cập Internet quay số. Nghiên cứu cho thấy lý do phổ biến nhất để duy trì quyền truy cập quay số là giá băng thông rộng cao. Người dùng cho rằng thiếu cơ sở hạ tầng là một lý do ít thường xuyên hơn là tuyên bố rằng họ sẽ không bao giờ nâng cấp lên băng thông rộng. Con số đó đã giảm xuống 6% vào năm 2010,  và 3% vào năm 2013.
CRTC ước tính rằng có 336.000 người dùng quay số tại Canada vào năm 2010.
Được băng thông rộng thay thế

Truy cập Internet băng thông rộng qua cáp, đường dây thuê bao kỹ thuật số, vệ tinh và FTTx đã thay thế truy cập quay số ở nhiều nơi trên thế giới. Kết nối băng thông rộng thường cung cấp tốc độ 700 kbit / s hoặc cao hơn với giá cao hơn 2/3 so với giá quay số trung bình. Ngoài ra, kết nối băng thông rộng luôn được bật, do đó tránh phải kết nối và ngắt kết nối khi bắt đầu và kết thúc mỗi phiên. Băng thông rộng không yêu cầu sử dụng riêng một đường dây điện thoại, do đó người ta có thể truy cập Internet, đồng thời thực hiện và nhận các cuộc gọi thoại mà không cần có đường dây điện thoại thứ hai.
Tuy nhiên, nhiều vùng nông thôn vẫn chưa có Internet tốc độ cao bất chấp sự háo hức của khách hàng tiềm năng. Điều này có thể là do dân số, vị trí, hoặc đôi khi các ISP thiếu quan tâm do ít cơ hội sinh lời và chi phí cao để xây dựng cơ sở hạ tầng cần thiết. Một số ISP quay số đã phản ứng với sự cạnh tranh ngày càng tăng bằng cách giảm tỷ lệ của họ và làm cho quay số trở thành một lựa chọn hấp dẫn cho những người chỉ muốn truy cập email hoặc duyệt Web cơ bản.
Truy cập quay số do vậy đã giảm đáng kể việc sử dụng, với khả năng không còn tồn tại trong tương lai khi nhiều người dùng chuyển sang băng thông rộng.  Năm 2000, khoảng 34% dân số Hoa Kỳ sử dụng quay số, so với 3% vào năm 2013. Một yếu tố góp phần là yêu cầu băng thông của các chương trình máy tính mới hơn, như phần mềm chống vi-rút, tự động tải xuống các bản cập nhật khá lớn trong nền khi kết nối Internet lần đầu tiên được thực hiện. Các quá trình tải xuống nền này có thể mất vài phút hoặc lâu hơn và cho đến khi tất cả các bản cập nhật hoàn tất, chúng có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến lượng băng thông có sẵn cho các ứng dụng khác như trình duyệt Web. Vì băng thông rộng "luôn bật" là tiêu chuẩn được mong đợi bởi hầu hết các ứng dụng mới hơn đang được phát triển,  xu hướng tải xuống nền tự động này dự kiến sẽ tiếp tục ăn mòn băng thông khả dụng của dial-up, gây hại cho các ứng dụng của người dùng truy cập quay số. Nhiều trang web mới hơn hiện nay cũng coi tốc độ băng thông rộng là chuẩn và khi kết nối với tốc độ quay số chậm hơn có thể giảm (hết thời gian chờ) các kết nối chậm hơn này để giải phóng tài nguyên truyền thông. Trên các trang web được thiết kế để thân thiện hơn với quay số, việc sử dụng proxy ngược ngăn không cho quay số thường xuyên bị bỏ qua nhưng có thể gây ra thời gian chờ lâu cho người dùng quay số do bộ đệm được sử dụng bởi proxy ngược để kết nối tốc độ dữ liệu khác nhau. Mặc dù suy giảm nhanh chóng, Internet quay số vẫn tồn tại ở các vùng nông thôn nói trên, và ở nhiều khu vực của các quốc gia đang và kém phát triển.
Các Lưu trữ 2020-09-29 tại Wayback Machine ngân hàng modem được ISP sử dụng để cung cấp dịch vụ internet quay số