Hình tượng động vật trong văn hóa
Các loài thú > Con khỉ

Bài chi tiết: Hình tượng con khỉ trong văn hóa
Khỉ và họ hàng của khỉ như vượn, đười ươi, khỉ đột, voọc đã hiển hiện và gắn bó với con người có thể phân biệt rạch ròi giống loài này. Trong Phương Đông, khỉ là một trong 12 con giáp (Thân) tượng trưng cho tâm tính của con người. Ở phương Tây, có hình tượng con khỉ đột trong văn hóa đại chúng (King Kong). Phim Kingkong đầu tiên xuất hiện vào năm 1933. Từ đó đến 2005 có rất nhiều phim chủ đề này như “King kong”, “Con của Kingkong” (Son of Kingkong), Quái thú quyết chiến với Vua khỉ đột” (Kingkong vs Godzilla) từ đó hình tượng con khỉ đột khổng lồ đã trở nên quen thuộc qua màn ảnh.
Trong nền văn hóa phương Tây, hình ảnh con khỉ xuất hiện khá mờ nhạt bên cạnh các con vật thần thoại như nhân mã, nhân sư, mỹ nhân ngư. Theo văn hóa phương Tây thì con Khỉ gần như không có ý nghĩa tâm linh như phương Đông, hầu như phương Tây ít ai tôn sùng loài Khỉ, nhưng có trường hợp đặc biệt là tại nước Nga, vùng Latvia có họa sỹ Sergey Dyomin đã dám trêu tức giáo hội Chính thống Giáo khi vẽ các vị Thánh của Giáo Hội là những con Khỉ (Holy Monkeys) như tác phẩm Khỉ Xanh (Blue Monkey), Những con Khỉ Chính thống giáo (Othodox Monkeys), đây là trường hợp đặc biệt, hiếm thấy.
Ở Ấn Độ, theo sử thi Ramayana của nước này, con Khỉ Hanuman rất được tôn sùng ở những nước theo đạo Bà La Môn. Thần khỉ Hanuman là một nhân vật trong thần thoại Hindu được kể lại trong sử thi Ramayana của Ấn Độ. Trong sử thi huyền thoại này, Hanuman đã giúp đỡ cho người anh hùng Rama trong cuộc chiến chống lại vua quỷ Ravana. Thần khỉ Hanuman là nhân vật trung tâm trong hai bộ sử thi vĩ đại và lừng danh của Ấn Độ là Ramayana và Mahabharata. Các đền thờ khắp nước Ấn Độ đều có hình ảnh Hanuman, vị thần khỉ nổi tiếng với vũ khí là quả chùy (gada) với sức mạnh ngàn cân, thần khỉ Hanuman còn là biểu tượng của lòng dũng cảm.
Thần khỉ Hanuman rất sùng bái người bạn của mình là Rama (vị vua anh hùng được kể trong sử thi Ramayana), và cũng được Rama thương yêu nhất, nên có khi người ta vẽ Hanuman với hình Rama xăm trên ngực. Rama được coi là hóa thân của Vishnu, là Đấng bảo tồn trong quan niệm Trimurti của Ấn giáo. Trong cuộc chiến đấu giữa vua Rama anh hùng và quỷ Ravana, thì Hanuman là người phụng sự vua đắc lực nhất, trung thành với vua nhất. Thần khỉ Hanunan được đạo Hindu (Ấn Độ giáo) tôn thờ. Hanuman là vị tướng Khỉ rất giỏi, giữ vai trò tiên phong của Hoàng tử Vì Hanuman là con Khỉ màu đen có tài thao lược giỏi giang, cừ khôi, cho nên được người xưa phong danh hiệu là Hắc Hầu Vương.
Một môn võ lợi hại ra đời có tên là hầu quyền đã bắt nguồn từ thời kỳ cuối của xã hội nguyên thủy, những điệu "múa khỉ" (hầu vũ) là mô hình thu nhỏ của dạng vận động của môn võ hầu quyền một môn phái hình ý quyền mô phỏng động tác nhanh nhẹn, múa may, nhảy nhót linh hoạt của loài các khỉ, nhất là kỹ thuật thủ pháp và di chuyển, hầu quyền ảnh hưởng từ hình tượng thần thông võ nghệ của nhân vật Tôn Ngộ Không với tuyệt chiêu đánh gậy Như ý (Kim Cang Bổng). Trong môn võ hầu quyền mô phỏng động tác của các loài khỉ với đặc điểm chung đều là nhẹ nhõm linh hoạt, hình tượng, đưa kỹ thuật của võ thuật vào dạng khỉ. Sau này Hầu quyền trong bài múa có rời động, nhòm ngó, xem đào, leo vít, hái đào, leo cành, làm liều, giấu đào, ngồi xổm, ăn đào, mừng rỡ kinh sợ, vào động đều do các động tác của khỉ vượn mà tập hợp lại rồi thành các động tác phân hóa thêm trong quyền thuật. Hình thái động tác có thể khái quát là cương, nhu, nhẹ nhàng, linh hoạt, mềm mại, khéo, nấp, né, vươn, co. Thủ pháp (đòn tay) thì có tóm, duỗi, chọn, cắt, giảo (hoạt), bắt, khép, đẩy. Thoái pháp có quấn, dậm, tạt, bật là các đòn chân. Về khí giới thì gồm các bài múa hầu côn, hầu kiếm.