stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Ernest Lawrence

| Ernest O>  Lawrence |
| --- | --- |
Ernest O. Lawrence
Sinh: (1901-08-08)8 tháng 8, 1901 Canton, South Dakota
Mất: 27 tháng 8, 1958(1958-08-27) (57 tuổi) Palo Alto, California
Quốc tịch:  Hoa Kỳ
Trường lớp: Đại học Nam Dakota Đại học Minnesota Đại học Yale
Nổi tiếng vì: Phát minh máy đập nguyên từ cyclotron Dự án Manhattan
Giải thưởng: Hughes Medal (1937)  Elliott Cresson Medal (1937) Comstock Prize in Physics (1938) Giải Nobel vật lý (1939)  Faraday Medal (1952)  Enrico Fermi Award (1957)
Sự nghiệp khoa học
Ngành: Vật lý
Nơi công tác: Đại học California tại Berkeley Đại học Yale
Người hướng dẫn luận án tiến sĩ: W.F.G. Swann
Các nghiên cứu sinh nổi tiếng: Edwin McMillan Chien-Shiung Wu Milton S. Livingston Kenneth Ross MacKenzie
 
Ernest Orlando Lawrence (1901-1958) là nhà vật lý người Mỹ. Ông là nhà vật lý học đoạt Giải Nobel năm 1939. Ông là người đã đưa ra ý tưởng chế tạo một máy gia tốc trong đó hạt mang điện được tăng tốc nhờ sự phối hợp của điện trường và từ trường. Đó chính là máy xiclotron, loại máy được thử nghiệm lần đầu tiên vào năm 1931 và được thực tế chứng tỏ rằng là một máy gia tốc rất hữu ích. Lawrence có nhiều học trò, nổi bật nhất chính là Ngô Kiện Hùng, nhà vật lý nữ người Mỹ gốc Hoa nổi tiếng nhất, người suýt nhận giải Nobel như thầy của mình nếu không có tư tưởng trọng nam khinh nữ trong Hội đồng Nobel (đây là một trong những tai tiếng của giải thưởng danh giá nhất hành tinh này).
Chlamisus

| Chlamisus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Chrysomelidae
Danh pháp hai phần
Chlamisus Rafinesque, 1815 
Chlamisus là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được Rafinesque miêu tả khoa học năm 1815.
Các loài

Các loài trong chi này gồm:
Chlamisus amyemae Reid, 1991
Chlamisus brancuccii Medvedev & Sprecher-Uebersax, 1997
Chlamisus buonloicus Medvedev in Medvedev & Zajtsev, 1983
Chlamisus carinulatus Medvedev in Medvedev & Zajtsev, 1983
Chlamisus collaris Medvedev & Sprecher-Uebersax, 1997
Chlamisus euphorbiae Medvedev in Medvedev & Zajtsev, 1983
Chlamisus flavomaculatus Tan & Zhou in Zhou & Tan, 1995
Chlamisus granularis Medvedev & Sprecher-Uebersax, 1997
Chlamisus himalayanus Medvedev & Sprecher-Uebersax, 1997
Chlamisus holzschuhi Lopatin, 1995
Chlamisus inserratus Medvedev, 1993
Chlamisus mangletiae Medvedev in Medvedev & Zajtsev, 1983
Chlamisus mimosae Karren, 1989
Chlamisus mosaicus (Tang, 1992)
Chlamisus nepalensis Lopatin, 1995
Chlamisus portoricensis Medvedev, 1993
Chlamisus prosternalis Medvedev & Sprecher-Uebersax, 1997
Chlamisus rousei Medvedev, 1993
Chlamisus rugosus Zhou & Tan, 1995
Chlamisus speciosus Tan & Zhou in Zhou & Tan, 1995
Chlamisus subruficeps Tang, 1992
Chlamisus variabilis Medvedev, 1993
Chlamisus wuyiensis Zhou & Tan, 1995
Chlamisus zaitzevi Medvedev, 1989
Chlamisus zhamensis Tan in Tan & Wang, 1981
Chú thích

↑  Chrysomelidae in Synopsis of the described Coleoptera of the World ngày 13 tháng 12 năm 2008
Xã Đầu

Vị trí tại Chương Hóa
Xã Đầu (tiếng Trung: 社頭鄉; bính âm: Shètóu Xiāng) là một hương (xã) của huyện Chương Hóa, tỉnh Đài Loan, Trung Hoa Dân Quốc (Đài Loan). Hương phát triển mạnh về nghề trồng cây ăn quả, đặc biệt là ổi, ngành dệt kim cùng từng đóng góp quan trọng vào nền kinh tế của hương. Tổng diện tích của Xã Đầu là 36,1448 km², dân số vào tháng 8 năm 2011 là 44.514 người thuộc 12.372 hộ gia đình, mật độ cư trú đạt 1231,5 người/km².
Ettal

| Ettal |
| --- | --- |
Ettal in tháng 3 năm 2008
  Huy hiệu
Vị trí của Ettal 
Ettal
Quốc gia: Đức
Bang: Bayern
Vùng hành chính: Oberbayern
Huyện: Garmisch-Partenkirchen
Liên xã: Unterammergau 
Chính quyền
 • Thị trưởng: Helmut Königsberger (Freie Wählergem.)
Diện tích
 • Tổng cộng: 140,75 km2 (5,434 mi2)
Độ cao: 877 m (2,877 ft)
Dân số (2020-12-31)
 • Tổng cộng: 734
 • Mật độ: 0,052/km2 (0,14/mi2)
Múi giờ: CET (UTC+01:00)
 • Mùa hè (DST): CEST (UTC+02:00)
Mã bưu chính: 82488
Mã vùng: 08822
Biển số xe: GAP
Trang web: www.ettal.de
Ettal là một xã nhỏ ở huyện Garmisch-Partenkirchen, bang Bavaria thuộc nước Đức và là thành viên của cộng đồng hành chính Unterammergau. Nó bao gồm làng chính Ettal và các làng khác Graswang, Linderhof, Dickelschwaig và Rahm. Các điểm thu hút chính là tu viện cùng tên và lâu đài Linderhof.
Hình ảnh

Ettal khoảng 1900
Ettal nhìn từ Ochsensitz
Nhà thờ tu viện Ettal
Lâu đài Linderhof
Maria-Schutz-Kirche
Encyclia leucantha

| Encyclia leucantha> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Chi (genus): Encyclia
Loài (species): E. leucantha
Danh pháp hai phần
Encyclia leucantha Schltr. 
Encyclia leucantha là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Schltr. mô tả khoa học đầu tiên năm 1919.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Encyclia leucantha”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Yarlagadda Ramavaram

| Y> Ramavaram |
| --- | --- |
Y.RamavaramLocation in Andhra Pradesh, India
Quốc gia: Ấn Độ
Bang: Andhra Pradesh
Huyện: East Godavari
Mandal: Y.Ramavaram
Languages
 • Official: Telugu
 
Múi giờ: IST (UTC+5:30)
533483 
Biển số xe: AP
Y. Ramavaram hay đầy đủ là Yarlagadda Ramavaram là một mandal thuộc huyện East Godavari, bang Andhra Pradesh, Ấn Độ.
Chú thích

↑  “Mandal wise list of villages in East Godavari district” (PDF). Chief Commissioner of Land Administration. National Informatics Centre. tr. 23. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 21 tháng 1 năm 2015. Truy cập ngày 8 tháng 3 năm 2016.
Maresiella brevicornis

| Maresiella brevicornis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Lớp (class): Malacostraca
Bộ (ordo): Isopoda
Họ (familia): Gnathostenetroididae
Chi (genus): Maresiella
Loài (species): M. brevicornis
Danh pháp hai phần
Maresiella brevicornis (Carvacho, 1983) 
Maresiella brevicornis là một loài chân đều trong họ Gnathostenetroididae. Loài này được Carvacho miêu tả khoa học năm 1983.
Chú thích

↑  Schotte, M. (2010). Maresiella brevicornis (Carvacho, 1983). In: Schotte, M., Boyko, C.B, Bruce, N.L., Poore, G.C.B., Taiti, S., Wilson, G.D.F. (Eds) (2010). World Marine, Freshwater and Terrestrial Isopod Crustaceans database. Gebaseerd op informatie uit het Cơ sở dữ liệu sinh vật biển, te vinden op http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=258447
Giải vô địch bóng đá nữ Tây Á 2007

| Chi tiết giải đấu |
| --- | --- |
Nước chủ nhà: Jordan
Thời gian: 3 – 7 tháng 9
Số đội: 4 (từ 1 liên đoàn)
Địa điểm thi đấu: 1 (tại 1 thành phố chủ nhà)
Vị trí chung cuộc
Vô địch:  Jordan (lần thứ 2)
Á quân:  Iran
Hạng ba:  Liban
Hạng tư:  Syria
Thống kê giải đấu
Số trận đấu: 6
Số bàn thắng: 37 (6,17 bàn/trận)
← 2005 2010 → 
Giải vô địch bóng đá nữ Tây Á 2007 diễn ra tại Amman, Jordan từ ngày 3 đến 7 tháng 9 năm 2007. Jordan là đội vô địch của giải.
Kết quả

| Đội |  Đ  |  Tr  |  T  |  H  |  B  |  BT  |  BB  |  HS  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  Jordan | 9 | 3 | 3 | 0 | 0 | 12 | 2 | +10 |
|  Iran | 6 | 3 | 2 | 0 | 1 | 17 | 2 | +15 |
|  Liban | 3 | 3 | 1 | 0 | 2 | 7 | 6 | +1 |
|  Syria | 0 | 3 | 0 | 0 | 3 | 1 | 27 | −26 |

3 tháng 9 năm 2007
| Iran  | 13 – 0 |  Syria |
| --- | --- | --- |

3 tháng 9 năm 2007
| Jordan  | 3 – 0 |  Liban |
| --- | --- | --- |

5 tháng 9 năm 2007
| Liban  | 0 – 3 |  Iran |
| --- | --- | --- |

5 tháng 9 năm 2007
| Syria  | 1 – 7 |  Jordan |
| --- | --- | --- |

7 tháng 9 năm 2007
| Syria  | 0 – 7 |  Liban |
| --- | --- | --- |

7 tháng 9 năm 2007
| Iran  | 1 – 2 |  Jordan |
| --- | --- | --- |
Gomphrena connata

| Gomphrena connata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Caryophyllales
Họ (familia): Amaranthaceae
Chi (genus): Gomphrena
Loài (species): G. connata
Danh pháp hai phần
Gomphrena connata J.Palmer, 1998 
Gomphrena connata là loài thực vật có hoa thuộc họ Dền. Loài này được J.Palmer mô tả khoa học đầu tiên năm 1998.
Eucera zeta

| Eucera zeta> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Apidae
Phân họ (subfamilia): Apinae
Tông (tribus): Eucerini
Chi (genus): Eucera
Loài (species): E. zeta
Danh pháp hai phần
Eucera zeta Dalla Torre, 1896 
Eucera zeta là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Dalla Torre mô tả khoa học năm 1896.
Chú thích

↑  (2008) Integrated Taxonomic Information System (ITIS) Bee Checklist 3 oktober 2008
Emblyna acoreensis

| Emblyna acoreensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Dictynidae
Chi (genus): Emblyna
Loài (species): E. acoreensis
Danh pháp hai phần
Emblyna acoreensis Wunderlich, 1992 
Emblyna acoreensis là một loài nhện trong họ Dictynidae.
Loài này thuộc chi Emblyna. Emblyna acoreensis được Jörg Wunderlich miêu tả năm 1992.
Chú thích

↑  Platnick, Norman I. (2010): The world spider catalog, version 10.5. American Museum of Natural History.
Marpissa singhi

| Marpissa singhi> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Salticidae
Chi (genus): Marpissa
Loài (species): M. singhi
Danh pháp hai phần
Marpissa singhi Monga, Singh & Sadana, 1989 
Marpissa singhi là một loài nhện trong họ Salticidae.
Loài này thuộc chi Marpissa. Marpissa singhi được Monga, Singh & Sadana miêu tả năm 1989.
Chú thích

↑  Platnick, N. I. (2012) The world spider catalog, version 12.5. American Museum of Natural History. DOI: 10.5531/db.iz.0001.
Trung cấp nghề Phát thanh - Truyền hình Thanh Hóa

Trung cấp nghề Phát thanh- Truyền hình Thanh Hóa là trường nằm trong hệ thống các trường trung cấp của Việt Nam.Trường nằm trên địa bàn Phường Quảng Thọ, Thành Phố Sầm Sơn, Tỉnh Thanh Hoá.Trường trực thuộc sự quản lý của Ủy ban Nhân dân tỉnh Thanh Hóa.
Thành lập

Tiền thân của trường là trường Thông tin được thành lập vào năm 1973. Đến năm 2007 được nâng cấp lên thành trường trung cấp nghề..Nhiệm vụ của nhà trường là:
Đào tạo trung cấp nghề, sơ cấp nghề theo chỉ tiêu của Ủy ban nhân dân tỉnh Thanh Hóa.
Bồi dưỡng nâng cao trình độ kỹ năng nghề theo yêu cầu của cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và của ngư­ời lao động.
Nghiên cứu, ứng dụng kỹ thuật công nghệ, nâng cao chất lượng, hiệu quả đào tạo; tổ chức sản xuất, kinh doanh, dịch vụ theo quy định của pháp luật.
Nghề đào tạo

Điện tử phát thanh truyền hình.
Kỹ thuật điện.
Điện lạnh.
Công nghệ thông tin.
Báo chí
Chú thích

↑  Giới thiệu trường[liên kết hỏng]
Glandularia occulta

| Glandularia occulta> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Eudicots
Họ (familia): Verbenaceae
Chi (genus): Glandularia
Loài (species): G. occulta
Danh pháp hai phần
Glandularia occulta (Moldenke) P.Jørg., 2005 
Glandularia occulta là một loài thực vật có hoa trong họ Cỏ roi ngựa. Loài này được (Moldenke) P.Jørg. mô tả khoa học đầu tiên năm 2005.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Glandularia occulta”. Truy cập ngày 8 tháng 6 năm 2013.
Protarchus pallidicornis

| Protarchus pallidicornis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Ichneumonidae
Chi (genus): Protarchus
Loài (species): P. pallidicornis
Danh pháp hai phần
Protarchus pallidicornis (Walley, 1938) 
Protarchus pallidicornis là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2014.
Dịch Huân

Dịch Huân (tiếng Trung: 奕勛; 5 tháng 9 năm 1793 – 20 tháng 10 năm 1818) là một hoàng thân của nhà Thanh trong lịch sử Trung Quốc, người thừa kế 1 trong 12 tước vị Thiết mạo tử vương.
Cuộc đời

Dịch Huân sinh vào giờ Thìn, ngày 30 tháng 7 (âm lịch) năm Càn Long thứ 58 (1793), trong gia tộc Ái Tân Giác La. Ông là con trai trưởng của Di Thân vương Miên Tiêu (綿標) – con trai thứ hai của Di Cung Thân vương Vĩnh Lang. Mẹ ông là Trắc Phúc tấn Lưu thị (劉氏).
Năm Gia Khánh thứ 4 (1799), tháng 7, ông được phong làm Tam đẳng Trấn quốc Tướng quân. Cùng năm đó, tháng 12, tổ phụ và phụ thân của ông đều qua đời, ông được thế tập tước vị Di Thân vương đời thứ 4. Sang năm thứ 5 (1800), phụ thân ông Miên Tiêu được truy phong làm Di Thân vương.
Năm thứ 23 (1818), ngày 21 tháng 9 (âm lịch), giờ Thìn, ông qua đời, thọ 26 tuổi, được truy thụy Di Khác Thân vương (怡恪親王).
Gia quyến > Thê thiếp

Nguyên phối: Nữu Hỗ Lộc thị (鈕祜祿氏), con gái của Song quân Đô úy Nghi Miên (宜綿).
Kế thất: Y Nhĩ Căn Giác La thị (伊爾根覺羅氏), con gái của Ban sự đại thần Hằng Anh (恒英).
Thứ thiếp:
Hồ thị (胡氏), con gái của Dựng Ân (媵恩).
Thư thị (舒氏), con gái của Thư Bành Bân (舒彭斌).
Lý thị (李氏), con gái của Phong Thịnh Ngạch (豐盛額).
Vương thị (王氏), con gái của Vương Bảo Trụ (王保住).
Gia quyến > Con trai

Tái Phường (載坊; 1816 – 1820), mẹ là Thứ thiếp Thư thị. Năm 1818 được thế tập tước vị Di Thân vương. Qua đời sau đó 2 năm, khi mới 4 tuổi. Không được ban thụy.
Tái Viên (載垣; 1816 – 1861), mẹ là Thứ thiếp Lý thị. Năm 1825 được thế tập tước vị Di Thân vương. Năm 1861 bị đoạt tước và ban chết. Có hai con trai.
Tái Bình (載坪; 1817 – 1841), mẹ là Thứ thiếp Hồ thị. Được phong làm Tam đẳng Phụ quốc Tướng quân (三等辅国将军). Có một con thừa tự.
Tái Kỳ (載圻; 1817 – 1869), mẹ là Thứ thiếp Thư thị. Được phong làm Tam đẳng Phụ quốc Tướng quân kiêm Nhất đẳng Thị vệ. Có hai con trai.
Tái Tăng (載增; 1817 – 1859), mẹ là Thứ thiếp Lý thị. Được phong làm Tam đẳng Phụ quốc Tướng quân kiêm Phó Đô thống (副都統). Có hai con trai.
Tái Khôn (載堃; 1818 – 1853), mẹ là Thứ thiếp Hồ thị. Được phong làm Tam đẳng Phụ quốc Tướng quân. Vô tự.
Tái Kham (載堪; 1818 – 1861), mẹ là Thứ thiếp Vương thị. Được phong làm Tam đẳng Phụ quốc Tướng quân kiêm Thị lang. Có hai con trai.
Embelia impressa

| Embelia impressa> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Asterids
Bộ (ordo): Ericales
Họ (familia): Primulaceae
Chi (genus): Embelia
Loài (species): E. impressa
Danh pháp hai phần
Embelia impressa H.R.Fletcher, 1936 
Embelia impressa là một loài thực vật có hoa trong họ Anh thảo. Loài này được H.R.Fletcher mô tả khoa học đầu tiên năm 1936.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Embelia impressa”. Truy cập ngày 25 tháng 8 năm 2013.
Halesa festinans

| Halesa festinans> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Diptera
Họ (familia): Tachinidae
Chi (genus): Halesa
Loài (species): H. festinans
Danh pháp hai phần
Halesa festinans
Halesa festinans là một loài ruồi trong họ Tachinidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 20 tháng 6 năm 2014.
↑  James E. O’Hara WORLD GENERA OF THE TACHINIDAE (DIPTERA) AND THEIR REGIONAL OCCURRENCE; Version 7; 10 december 2012
Marcipalina detersa

| Marcipalina detersa> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Chi (genus): Marcipalina
Loài (species): M. detersa
Danh pháp hai phần
Marcipalina detersa Holland, 1894 
Marcipalina detersa là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Eublemma pyrastodes

| Eublemma pyrastodes> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Chi (genus): Eublemma
Loài (species): E. pyrastodes
Danh pháp hai phần
Eublemma pyrastodes Strand, 1917 
Eublemma pyrastodes là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Chikuma (tàu tuần dương Nhật)

| --- | --- |
Tàu tuần dương hạng nặng Chikuma
Lịch sử
Nhật Bản
Đặt tên theo:  sông Chikuma, tỉnh Nagano
Đặt hàng:  1932
Xưởng đóng tàu:  Xưởng đóng tàu Mitsubishi tại Nagasaki
Đặt lườn:  1 tháng 10 năm 1935
Hạ thủy:  19 tháng 3 năm 1938
Hoạt động:  20 tháng 5 năm 1939
Xóa đăng bạ:  20 tháng 4 năm 1945
Số phận:  Bị đánh đắm ngày 25 tháng 10 năm 1944 sau Trận chiến ngoài khơi Samar ở tọa độ 11°25′B 126°36′Đ﻿ / ﻿11,417°B 126,6°Đ﻿ / 11.417; 126.600
Đặc điểm khái quát
Lớp tàu:  Lớp tàu tuần dương Tone
Trọng tải choán nước:  11.213 tấn (ban đầu) 15.443 tấn (sau cùng)
Chiều dài:  189,1 m (620 ft 5 in)
Sườn ngang:  19,4 m (63 ft 8 in)
Mớn nước:  6,2 m (20 ft 4 in)
Động cơ đẩy:  4 × turbine hộp số Gihon 8 × nồi hơi 4 × trục công suất 152.000 mã lực (113,3 MW)
Tốc độ:  65 km/h (35 knot)
Tầm xa:  14.800 km ở tốc độ 33,3 km/h (8.000 hải lý ở tốc độ 18 knot)
Thủy thủ đoàn:  874
Vũ khí:  8 × pháo 203 mm (8 inch) (4×2) 8 × pháo 127 mm (5 inch) (4×2) 6 × súng phòng không 25 mm Kiểu 96 (3×2) 12 × ống phóng ngư lôi 610 mm (24 inch) (4×3)
Bọc giáp:  đai giáp 100 mm (4 inch) sàn tàu 35 mm (1,4 inch)
Máy bay mang theo:  6 × thủy phi cơ
Hệ thống phóng máy bay:  2 × máy phóng
Chikuma (tiếng Nhật: 筑摩) là một tàu tuần dương hạng nặng của Hải quân Đế quốc Nhật Bản, là chiếc thứ hai trong lớp Tone vốn chỉ có hai chiếc. Tên của nó được đặt theo sông Chikuma tại tỉnh Nagano của Nhật Bản. Nó từng được sử dụng rộng rãi trong Chiến tranh Thế giới thứ hai cho đến khi bị đánh đắm ngày 25 tháng 10 năm 1944 trong Trận chiến ngoài khơi Samar.
Thiết kế và chế tạo

Lớp tàu tuần dương Tone được chấp thuận cho chế tạo vào năm 1932. Chikuma được thiết kế cho các nhiệm vụ tuần tra trinh sát tầm xa và có thể mang theo một lượng thủy phi cơ lớn. Chikuma được đặt lườn vào ngày 1 tháng 10 năm 1935 tại xưởng đóng tàu của hãng Mitsubishi tại Nagasaki. Nó được hạ thủy vào ngày 19 tháng 3 năm 1938 và được đưa ra hoạt động vào ngày 20 tháng 5 năm 1939.
Lịch sử hoạt động

Sau nhiều tháng nằm trong thành phần Hải đội Tuần dương 6 của Đệ Nhị hạm đội, Chikuma được chuyển sang Hải đội Tuần dương 8 vào tháng 11 năm 1939. Ngoài việc tham gia các cuộc tập trận thường xuyên trong vùng biển nhà Nhật Bản, nó còn có ba lượt hoạt động tại khu vực biển Nam Trung Quốc từ tháng 3 năm 1940 đến tháng 3 năm 1941.
Lịch sử hoạt động > Trận Trân Châu Cảng

Vào cuối năm 1941, Chikuma cùng với con tàu chị em với nó Tone được phân về Hải đội Tuần dương 8, và đã hiện diện trong cuộc Tấn công Trân Châu Cảng. Sáng sớm ngày 7 tháng 12 năm 1941, Chikuma và Tone mỗi chiếc đã cho phóng lên một chiếc thủy phi cơ Aichi E13A1 "Jake" để trinh sát thời tiết bên trên đảo Oahu lần cuối cùng. Lúc 06 giờ 30, Chikuma và Tone mỗi chiếc lại tung ra một chiếc thủy phi cơ hai chỗ ngồi tầm ngắn Nakajima E8N "Dave" hoạt động như những tiêu điểm radar và tuần tra về phía Nam của Lực lượng tấn công. Thủy phi cơ của Chikuma đã báo cáo về sự hiện diện của chín chiếc thiết giáp hạm đang thả neo trong cảng (có thể đã nhầm lẫn chiếc tàu mục tiêu-huấn luyện Utah (AG-16) là một thiết giáp hạm). Trong cuộc tấn công diễn ra sau đó, các thiết giáp hạm Arizona, Oklahoma, West Virginia và California bị đánh chìm, trong khi Nevada, Pennsylvania, Tennessee, Maryland cùng nhiều tàu chiến nhỏ khác bị hư hại.
Vào ngày 16 tháng 12, Hải đội Tuần dương 8 được lệnh hỗ trợ cho nỗ lực nhằm chiếm đảo Wake lần thứ hai. Hỏa lực phòng không đã làm hỏng một thủy phi cơ tuần tiễu của Chikuma, khiến nó bị buộc phải hạ cánh xuống biển, nhưng đội bay được giải cứu. Sau khi Wake thất thủ, Hải đội Tuần dương 8 quay trở về Kure, Hiroshima. Đến ngày 14 tháng 1 năm 1942, Hải đội Tuần dương 8 đặt căn cứ tại Truk thuộc quần đảo Caroline, và hỗ trợ cho cuộc đổ bộ lực lượng Nhật Bản lên Rabaul thuộc New Britain cũng như các cuộc tấn công nhắm vào Lae và Salamaua thuộc New Guinea. Vào ngày 24 tháng 1 năm 1942, máy bay của Chikuma đã tấn công quần đảo Admiralty. Sau cuộc không kích do Phó Đô đốc William Halsey, Jr trên chiếc tàu sân bay Enterprise thực hiện nhắm vào Kwajalein diễn ra ngày 1 tháng 2, Chikuma rời Truk cùng Lực lượng tấn công tàu sân bay tiến hành truy đuổi bất thành. Sau đó Chikuma và Tone tham gia vào cuộc Ném bom cảng Darwin thuộc Australia vào ngày 19 tháng 2, tiêu diệt 15 máy bay và đánh chìm 11 tàu. Từ ngày 25 tháng 2 năm 1942, Chikuma tham gia vào việc hỗ trợ cho cuộc xâm chiến của quân Nhật tại Java.
Lịch sử hoạt động > Trận chiến biển Java

Vào ngày 1 tháng 3 năm 1942, thủy phi cơ của Chikuma đã phát hiện ra chiếc tàu chở hàng Hà Lan tải trọng 8.806 tấn Modjokerto đang tìm cách thoát đi từ Tjilatjap về Australia. Chikuma cùng với Tone và các tàu khu trục Kasumi và Shiranuhi đã đánh chặn và đánh chìm chiếc tàu hàng này trước giữa trưa. Chiều hôm đó, Hải đội Tuần dương 8 đã phát hiện chiếc tàu khu trục cũ Edsall ở vị trí 250 dặm về phía Nam Đông Nam đảo Christmas. Chikuma đã bắn các quả đạn pháo 203 mm (8 inch) nhắm vào nó từ khoảng cách rất xa 11 dặm, nhưng tất cả đều bị bắn trượt. Sau đó Chikuma được sự phối hợp của các thiết giáp hạm Hiei và Kirishima, vốn cũng khai hỏa các khẩu pháo chính 355 mm (14 inch)của chúng. Tuy nhiên, Edsall không chỉ tìm cách né tránh được 297 quả đạn pháo 355 mm (14 inch) và 132 quả đạn 152 mm (6 inch) từ những chiếc thiết giáp hạm cùng với 844 quả đạn pháo 203 mm (8 inch) và 62 quả đạn 127 mm (5 inch) từ các tàu tuần dương, nhưng còn tiến lại gần và khai hỏa các khẩu pháo 102 mm (4 inch) nhắm vào chiếc Chikuma. Những phát bắn trúng xuất phát từ Hiei và Tone cũng như các máy bay ném bom bổ nhào cất cánh từ Sōryū và Akagi cuối cùng đã chặn được Edsall, và nó bị kết liễu bởi Chikuma.
Ngày 4 tháng 3, Chikuma đánh chìm chiếc tàu buôn Hà Lan tải trọng 5.412 tấn Enggano (trước đó đã bị hư hại bởi một thủy phi cơ xuất phát từ Takao). Ngày 5 tháng 3, thủy phi cơ của Tone và Chikuma đã tham gia cuộc tấn công vào Tjilatjap. Sau khi Đông Ấn thuộc Hà Lan đầu hàng, Chikuma được giao nhiệm vụ tham gia các hoạt động tại Ấn Độ Dương.