stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Nuôi ngựa
Kỹ thuật > Chuồng trại

Bài chi tiết: Chuồng ngựa
Ngựa thường được nuôi nhốt trong chuồng và trong chuồng thường có tàu cỏ. Ngày nay, trong quy trình nuôi nhốt hiện đại thì chuồng cần được thiết kế chuồng với hai mái để tạo sự thông thoáng và tránh để mưa hắt vào. Mái có thể lợp bằng cọ hoặc pro-xi măng. Chuồng nuôi ngựa có thể được xây bằng gạch hoặc tận dụng các vật liệu có sẵn khác như tre, gỗ, nứa.
Trong chuồng có thiết kế cửa sổ, cách nền chuồng 1.5- 1.8 mét. Nền chuồng nên lát bằng gạch để bảo vệ tốt móng ngựa. Độ dốc của nền chuồng là 1-2% so với rãnh thoát nước trong chuồng. Mặt trước của chuồng và các mặt bên của chuồng, thiết kết 2-3 toang để thuận lợi cho việc chăm sóc ngựa. Mỗi toang cách nhau 40–45 cm. Nếu chuồng nuôi ngựa sinh sản thì cần đóng thêm những tấm phên nhỏ để ngựa con không chui ra ngoài được. Trong chuồng, cần có máng ăn, máng uống cho ngựa (tàu ngựa). Máng ăn, máng uống cao khoảng 1 mét, để cho ngựa ăn uống thuận lợi.
Có thể làm chuồng rộng hẹp khác nhau nhưng cần đảm bảo mật độ vừa phải, phù hợp cho ngựa sinh hoạt. Với ngựa sau cai sữa từ 6-12 tháng, mật độ trung bình từ 1,5-2m2/ con. Với ngựa trên 1 năm tuổi, mật độ trung bình từ 5-6 m2/ con. Những ngựa nhốt trong cùng một ô chuồng nên đồng đều về thể trạng để tránh tình trạng ngựa bé bị ngựa lớn làm bị thương. Cần lưu ý với ngựa chửa hay ngựa mẹ đang nuôi con cần nhốt riêng trong một ô chuồng.
Ngựa là động vật có thuộc tính vận động mạnh nên trong thiết kế chuồng ngựa phải có sân chơi cho ngựa. Sân chơi thiết kế liền chuồng nuôi. Sân chơi có thành cao 1.2 -1.5m, được quây bằng các thanh ngang (có thể bằng gỗ, ống tuýp nước chắc chắn..) hoặc bằng mắt lưới như chú ý chắc chắn, không để ngựa bị thương). Mật độ trung bình 2m/ con đối với một sân chơi.
Kỹ thuật > Chăm sóc

Tùy theo giống, môi trường sống và cách nuôi, ngựa có tuổi thọ trung bình khoảng 20-30 năm, nhưng cũng có con sống đến 40 năm, hay lâu hơn. Ngựa sống lâu đời nhất được ghi nhận là ngựa "Old Billy", ở thế kỷ 19 sống đến 62 tuổi. Và thời đại hiện nay, theo sách kỷ lục Guinness ghi chép có con ngựa sống lâu nhất thế giới vừa chết năm 2007 với số tuổi 56. Ngựa thọ kỹ lục ghi trong Guinness Book tên Sugar Puff, chết năm 2007 ở tuổi 56, và ngựa tên Old Billy chết ở tuổi 62 trong thế kỹ 19.
Việc chăm sóc và huấn luyện cho ngựa đòi hỏi có sự bài bản, dày công và quan trọng là tình cảm gắn bó giữa người nuôi ngựa và con ngựa, người nào kề cận bên nó nhiều thường có tình cảm và rất trung thành. Con ngựa là một trong những loài vật nuôi thân cận, có tình cảm và trung thành nhất với con người. Một khi nó đã có tình cảm với người nuôi nó sẽ rất ngoan hiền, dễ bảo. Để nuôi được một con ngựa đua tốt, người ta phải tốn nhiều công sức và chỉ những người thực sự đam mê mới bám trụ được với cái nghề này.
Ngựa 3-4 tuổi là có thể đưa đi đua, mỗi con có thể đua tới 15 năm. Ngựa sung sức nhất là từ 6 đến 8 tuổi. Sau khi hết tuổi đua, những con ngựa tốt sẽ được dùng để phối giống, tuổi đời ngựa có thể kéo dài tới 30 năm. Để ngựa đua được khỏe và bền, hằng ngày phải cho ngựa tập chạy, lội bùn. Mỗi con ngựa trưởng thành mỗi ngày ăn ít nhất cũng 10 kg lúa, ngoài ra còn phải tiêm thuốc tăng lực, tắm rửa vệ sinh đề phòng bệnh tật.
Việc tắm chải giúp ngựa tăng cường sự tuần hoàn và trao đổi chất, sinh trưởng tốt. Ngoài ra, tắm chải còn giúp ngựa phòng tránh được các ký sinh trùng ngoài da như rận, ghẻ. Vào mùa nóng, bà con tắm chải hàng ngày, còn vào mùa lạnh chỉ nên chải lông cho ngựa. Khi chải lông cần trải theo chiều của lông từ trên xuống dưới. Đặc biệt khi chải đến phần đầu cần nghẹ tay để tránh cho ngựa bị trầy xước. Bí quyết thường xuyên vuốt ve chóp lông mao của con vật là cách lấy tình cảm của con ngựa nhanh nhất vì con ngựa đặc biệt rất thích vuốt chóp lông mao, gặp con ngựa chứng thì càng phải vuốt ve nó nhiều hơn.
Thực hiện cắt bờm, đuôi ngựa, trong quá trình chăm sóc, cần chú ý xem bờm và đuôi ngựa đã quá dài hay chưa để cắt sửa kịp thời, tránh tình trạng bờm bị vón, chạm và mắt làm đau mắt hay đuôi ngựa quá dài dễ bị bẩn. Cách cắt bờm là phía trước cắt trêm mắt, phía sau cắt ngắn còn 2–3 cm. Cách cắt đuôi ngựa thì cần hết sức cẩn thận, chú ý vị trí đứng, tránh để bị ngựa đá hậu. Khi cắt đuôi ngựa phải đứng ngang bên hông, không được đứng phía sau, ước khoảng ngang kheo để cắt đuôi cho ngựa.
Kỹ thuật > Phòng bệnh

Chăm sóc cho ngựa ngoài tính nhẫn nại, chịu khó, còn phải có kiến thức. Như chuyện tưởng chừng rất đơn giản là chích thuốc, không phải người nào cũng làm được. Nếu chích thuốc quá liều hoặc tìm không đúng ven, ngựa sẽ sốc thuốc và chết. Ngựa bị áp xe, nếu tắm bằng nước không sạch, vết thương sẽ bị nhiễm trùng. Ngựa đua phải trải qua nhiều lần chích thuốc (thuốc khỏe, thuốc chống mỏi), do vậy làm cách nào để thải các chất tàn dư này ra khỏi cơ thể ngựa cũng là một bí quyết, cách xả độc ở Gò Vấp: Trùm lên mình ngựa một tấm ni lông, dẫn đi quần cho vã mồ hôi là được. Nếu chịu khó, người nuôi ngựa đua có thể sống khỏe. Để phòng bệnh cho ngựa, cần làm tốt khâu vệ sinh chuồng trại bằng cách tiến hành quét vôi 2 lần/ năm hoặc phun thuốc sát trùng Crizin 2%, một năm 3 lần.
Các bệnh thường gặp ở ngựa là bệnh ký sinh trùng đường máu, bệnh ký sinh trùng đường tiêu hóa. Phòng bệnh ký sinh trùng đường máu bằng cách Dùng Azidin, pha dung dịch 7 %, tiêm 1 năm 2 lần. Phòng bệnh ký sinh đường tiêu hóa thì đối với ngựa con khi ngựa 21 ngày, tiêm phòng lần 1 khi ngựa 90 ngày, tiêm lặp lại. Dùng Levamixon 7%, 1ml/ 15 kg thể trọng, tiêm bắp. Đối với ngựa trưởng thành, cũng dùng levamixon 7% hoặc Hemectin để tiêm phòng bệnh, định kỳ 1 năm 2 lần. Phòng bệnh định kỳ là một khâu rất quan trọng trong quy trình chăn nuôi. Phòng bệnh tốt không những giúp ngựa phát triển tốt mà còn giúp người chăn nuôi giảm thiểu rủi ro, tăng hiệu quả kinh tế.
Sinh sản

Bài chi tiết: Nhân giống ngựa
Đặc tính của ngựa cứ trung bình khoảng năm rưỡi mới sinh một lứa nên số lượng ngựa không nhiều như những loại vật nuôi khác, hơn nữa việc nuôi ngựa cũng đòi hỏi sự chăm sóc công phu hơn. Có thể nhìn vào trạng thái sức khoẻ, lượng sữa, sức phát triển của ngựa con để biết chế độ nuôi dưỡng ngựa mẹ tốt hay xấu. Gần đến ngày đẻ ngựa kém ăn, không yên tĩnh, thường ngó nhìn bụng. Đường sinh dục mở to, bầu vú phát triển nhanh. Trước khi đẻ 2 ngày trong núm vú có đầy sữa đầu, núm vú to lên, có con sữa rỉ ra từng giọt, có con sữa quấn khô lại bịt lấy nuốm vú. Khi thấy sữa đã chảy ra từng giọt thì trong ngày hoặc sang ngày sau thì ngựa đẻ.
Sự biến đổi của bầu vú là hiện tượng đáng tin cậy để phán đoán ngày đẻ của ngựa, tuy nhiên nếu nuôi dưỡng không tốt thì biến đổi của bầu vú không rõ lắm. Ngựa cái thường đẻ vào chiều và đêm. Lúc gần đẻ con vật bồn chồn, đứng nằm không yên. Có con chân trước cào đất, chân sau đá vào bụng, cong lưng mà rặn. Ngựa thường rặn đẻ đột ngột, bắt đầu rặn một lúc thì nằm xuống. Có trường hợp khi bọc ối lòi ra thì ngựa mẹ đứng lên ngay hoặc do thai dãy yếu nên bọc ối không vỡ ra được. Phải xé rách bọc ối ngay, nếu để chậm ngựa con dễ bị ngạt. Nếu thai thuận, ngựa đẻ bình thường thì thời gian đẻ chỉ kéo dài 20-30 phút. Ngựa con khoẻ mạnh thông thường tự nó đạp rách và giải phóng khỏi màng thai.
Người chăn nuôi chỉ cần cắt rốn (có trường hợp rốn tự đứt). Cắt rốn cách bụng 2 cm, sát trùng bằng cồn iôt để tránh nhiễm trùng. Dùng rơm hoặc cỏ khô mềm lau toàn thân ngựa con. Móc hết nhớt ở mồm, mũi và tai. Sau 30 - 60 phút, ngựa con đứng dậy được và tìm vú mẹ. Nếu ngựa con yếu, người chăn nuôi cần hỗ trợ nó bằng cách nâng nó đứng lên, giúp tìm vú mẹ và đỡ nâng thân mình để nó bú được sữa đầu càng sớm càng tốt. Cho ngựa con bú đầy đủ sữa đầu có ý nghĩa hết sức quan trọng vì sữa đầu giàu chất dinh dưỡng, có kháng thể miễn dịch có lợi cho sự chống đỡ bệnh tật của ngựa con. Độn rơm hoặc cỏ khô để giữ nền chuồng ấm, tránh lạnh cho cả mẹ và con. Lúc đầu khoảng 1 giờ ngựa con bú một lần. Nếu ngựa mẹ phải đi làm việc sớm thì vần chú ý trong hai tháng đầu cứ 2 giờ phải cho ngựa mẹ nghỉ để ngựa con đến bú một lần.
Chú thích

↑  “Huyền thoại ngựa đua náu nghĩa trang chờ thời”. Phapluatvn.vn. Truy cập 7 tháng 10 năm 2015.
↑  “Bản sao đã lưu trữ”. Bản gốc lưu trữ ngày 29 tháng 11 năm 2016. Truy cập ngày 2 tháng 8 năm 2015.
↑  “Giữ lửa nghề nuôi ngựa đua”. Người Lao động. Truy cập 7 tháng 10 năm 2015.
↑  Mark, Gail (2010). Great pets horse. Marshall Cavendish Corporation. ISBN 978-0-7614-4597-5.
1 2  http://thethaovanhoa.vn/xa-hoi/nam-giap-ngo-ve-tham-lang-nuoi-ngua-duc-hoa-n20140205205127950.htm
Một con ngựa đang ăn cám tổng hợp
Một con ngựa đang ở trong chuồng
Một con ngựa trắng đang ăn cỏ
Một con ngựa đang ăn cỏ
Chăm sóc chải chuốt cho ngựa
Dắt ngựa đi dạo
Đàn ngựa trên thảo nguyên
Entodon pallidisetus

| Entodon pallidisetus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Bryophyta
Lớp (class): Bryopsida
Phân lớp (subclass): Bryidae
Bộ (ordo): Hypnales
Họ (familia): Entodontaceae
Chi (genus): Entodon
Loài (species): E. pallidisetus
Danh pháp hai phần
Entodon pallidisetus Mitt., 1869 
Entodon pallidisetus là một loài Rêu trong họ Entodontaceae. Loài này được Mitt. mô tả khoa học đầu tiên năm 1869.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Entodon pallidisetus”. Truy cập ngày 10 tháng 8 năm 2013.
Eois rubicunda

| Eois rubicunda> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Eois
Loài (species): E. rubicunda
Danh pháp hai phần
Eois rubicunda Dognin 1912 
Danh pháp đồng nghĩa
 Cambogia rubicunda Dognin, 1912 
Eois rubicunda là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  “Home of Ichneumonoidea”. Taxapad. Dicky Sick Ki Yu. 1997–2012. Bản gốc lưu trữ ngày 9 tháng 1 năm 2019. Truy cập 2013. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong: |accessdate= (trợ giúp)
↑  Neotropical Eois (Lepidoptera: Geometridae): Checklist, Biogeography, Diversity, and Description Patterns
↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Odorrana

| Odorrana |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Amphibia
Bộ (ordo): Anura
Họ (familia): Ranidae
Chi (genus): Odorrana Fei, Ye & Huang, 1990
Loài điển hình
Rana margaretae Liu, 1950 
Các loài
 Trên 50, xem bài
Danh pháp đồng nghĩa
 Eburana Dubois, 1992  Wurana P.P.Li, Y.Y.Lu & S.Q.Lü, 2006
Odorrana là một chi động vật lưỡng cư trong họ Ranidae, thuộc bộ Anura. Theo Sách đỏ IUCN thì chi này có 44 loài và 27% bị đe dọa hoặc tuyệt chủng.
Hệ thống học và phân loại học

Odorrana có lịch sử phân loại học và hệ thống học lộn xộn. Phần lớn các loài đặt trong chi này ban đầu đã từng được đặt trong chi Rana. Một số loài từng được coi là thuộc chi Amolopshay Huia hay tách ra thành chi Eburana. Các đề xuất cực đoan nhất là gộp Odorrana vào chi Huia.
Đầu thế kỷ 21, các nghiên cứu phát sinh chủng loài phân tử đã thiết lập được rằng sự lộn xộn hệ thống học là do tiến hóa hội tụ phổ biến giữa Amolops, Huia và Odorrana, mà trên thực tế đại diện cho các dòng dõi hoàn toàn khác biệt trong Raninae. Điều này dẫn tới sự cần thiết phải có sự thay đổi trong phân loại học, cụ thể là ảnh hưởng tới Huia. Người ta cũng phát hiện ra rằng Odorrana là họ hàng khá gần của Rana (bao gồm cả chi Lithobates ngày nay) – có lẽ là dòng dõi còn sinh tồn có quan hệ họ hàng gần nhất. Và trong khi không hoàn toàn chắc chắn rằng Odorrana trên thực tế có là một chi riêng biệt hay không thì các chứng cứ sẵn có lại chỉ ra rằng điều này có lẽ là đúng như vậy.
Các nghiên cứu cũng chỉ ra rằng dường như tồn tại một vài nhánh trong phạm vi Odorrana, mà đôi khi được coi như là các phân chi. Nhưng chỉ ít loài được lấy mẫu xác định trình tự DNA, và tiến hóa hội tụ là nguyên nhân chính chịu trách nhiệm cho các mối quan hệ mờ mịt nếu chỉ đánh giá theo hình thái:
Một lượng các loài rất cơ sở, bao gồm O. bacboensis, O. chapaensis, [[Odorrana ishikawae|O. ishikawae và có lẽ một số loài khác mà dường như chúng là không gần với bất kỳ nhóm lớn hơn nào hay gần gũi giữa chúng với nhau.
Một nhánh được hỗ trợ mạnh, chứa loài điển hình O. margaretae cũng như ít nhất là O. andersonii, O. daorum O. grahami và O. hmongorum.
Một dòng dõi nhỏ nhưng hoàn toàn khác biệt, chứa O. absita, O. khalam và có lẽ một vài loài khác. Cụ thể, O. hejiangensis và O. schmackeri có thể thuộc về đây hoặc đại diện cho một dòng dõi nhỏ và khác biệt khác.
Một nhóm lớn, có thể coi là một nhánh, chứa O. amamiensis, O. banaorum, O. chloronota, O. hosii, O. livida, O. morafkai, O. megatympanum, O. narina, O. supranarina, O. swinhoana, O. tiannanensis, O. utsunomiyaorum và có lẽ một vài loài khác. Một dòng dõi chuyên biệt hóa, bao gồm O. nasica, O. tormota, O. versabilis và có thể một vài loài khác cũng thuộc về nhóm này.
Các loài

Theo AMNH thì chi này chứa 58 loài. Chi tiết cụ thể như sau:
Odorrana absita (Stuart, Chan-ard, 2005)
Odorrana amamiensis (Matsui, 1994)
Odorrana andersonii (Boulenger, 1882): Chàng Anderson.
Odorrana anlungensis (Liu, Hu, 1973)
Odorrana aureola Stuart, Chuaynkern, Chan-ard, Inger, 2006
Odorrana bacboensis (Bain, Lathrop, Murphy, Orlov, Ho, 2003): Ếch Bắc Bộ, ếch xanh Bắc Bộ.
Odorrana banaorum (Bain, Lathrop, Murphy, Orlov, Ho, 2003)
Odorrana bolavensis (Stuart, Bain, 2005)
Odorrana cangyuanensis (Yang, 2008)
Odorrana chapaensis (Bourret, 1937): Ếch bám đá Sa Pa.
Odorrana chloronota (Günther, 1876): Ếch xanh.
Odorrana exiliversabilis Li, Ye, Fei, 2001
Odorrana fengkaiensis Wang, Lau, Yang, Chen, Liu, Pang & Liu, 2015
Odorrana geminata Bain, Stuart, Nguyen, Che, Rao, 2009: Ếch bám đá hoa.
Odorrana gigatympana (Orlov, Ananjeva, Ho, 2006)
Odorrana grahami (Boulenger, 1917): Ếch Graham.
Odorrana graminea (Boulenger, 1900)
Odorrana hainanensis Fei, Ye, Li, 2001
Odorrana hejiangensis (Deng, Yu, 1992)
Odorrana hosii (Boulenger, 1891)
Odorrana huanggangensis Chen, Zhou, Zheng, 2010
Odorrana indeprensa (Bain, Stuart, 2006)
Odorrana ishikawae (Stejneger, 1901)
Odorrana jingdongensis Fei, Ye, Li, 2001
Odorrana junlianensis Huang, Fei, Ye, 2001
Odorrana khalam (Stuart, Orlov, Chan-ard, 2005)
Odorrana kuangwuensis (Liu, Hu, 1966)
Odorrana leporipes (Werner, 1930)
Odorrana lipuensis Mo, Chen, Wu, Zhang & Zhou, 2015
Odorrana livida (Blyth, 1856): Ếch núi xanh, ếch xanh.
Odorrana lungshengensis (Liu, Hu, 1962)
Odorrana macrotympana (Yang, 2008)
Odorrana margaretae (Liu, 1950): Ếch Margaret.
Odorrana mawphlangensis (Pillai, Chanda, 1977)
Odorrana monjerai (Matsui, Jaafar, 2006)
Odorrana morafkai (Bain, Lathrop, Murphy, Orlov, Ho, 2003): Ếch xanh morafka.
Odorrana mutschmanni Pham, Nguyen, Le, Bonkowski & Ziegler, 2016: Ếch đá mutschman.
Odorrana nanjiangensis Fei, Ye, Xie, Jiang, 2007
Odorrana narina (Stejneger, 1901)
Odorrana nasica (Boulenger, 1903): Ếch mõm.
Odorrana nasuta Li, Ye, Fei, 2001
Odorrana orba (Stuart, Bain, 2005)
Odorrana rotodora (Yang, Rao, 2008)
Odorrana schmackeri (Boettger, 1892)
Odorrana sinica (Ahl, 1927)
Odorrana splendida Kuramoto, Satou, Oumi, Kurabayashi, Sumida, 2011
Odorrana supranarina (Matsui, 1994)
Odorrana swinhoana (Boulenger, 1903)
Odorrana tianmuii Chen, Zhou, Zheng, 2010
Odorrana tiannanensis (Yang, Li, 1980): Ếch tiannan, ếch Điền Nam.
Odorrana tormota (Wu, 1977)
Odorrana trankieni (Orlov, Le, Ho, 2003): Ếch Trần Kiên
Odorrana utsunomiyaorum (Matsui, 1994)
Odorrana versabilis (Liu, Hu, 1962)
Odorrana wuchuanensis (Xu, 1983)
Odorrana yentuensis Tran, Orlov, Nguyen, 2008: Ếch suối Yên Tử, ếch Yên Tử.
Odorrana yizhangensis Fei, Ye, Jiang, 2007
Odorrana zhaoi Li, Lu, Rao, 2008
Erica hebdomadalis

| Erica hebdomadalis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Ericales
Họ (familia): Ericaceae
Chi (genus): Erica
Loài (species): E. hebdomadalis
Danh pháp hai phần
Erica hebdomadalis E.G.H. Oliver & J.M. Oliver 
Erica hebdomadalis là một loài thực vật có hoa trong họ Thạch nam. Loài này được E.G.H.Oliv. & I.M.Oliv. mô tả khoa học đầu tiên năm 1998.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Erica hebdomadalis”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Epanthidium boharti

| Epanthidium boharti> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Megachilidae
Phân họ (subfamilia): Megachilinae
Tông (tribus): Anthidiini
Chi (genus): Epanthidium
Loài (species): E. boharti
Danh pháp hai phần
Epanthidium boharti Stange, 1983 
Epanthidium boharti là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Stange mô tả khoa học năm 1983.
Chú thích

↑  (2008) Integrated Taxonomic Information System (ITIS) Bee Checklist 3 oktober 2008
Epanterias

| Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata 
Nhánh: Craniata
 
Phân ngành (subphylum): Vertebrata
Phân thứ ngành (infraphylum): Gnathostomata
Liên lớp (superclass): Tetrapoda
Nhánh (clade): Dinosauria
Chi (genus): Epanterias Cope, 1878
Epanterias là một chi khủng long, được Cope mô tả khoa học năm 1878.
Chú thích

↑  “Dinosaur Genera List”. Bản gốc lưu trữ ngày 15 tháng 7 năm 2011. Truy cập ngày 3 tháng 7 năm 2015.
Archiearis notha

| Archiearis notha |
| --- | --- |


Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Phân họ (subfamilia): Archiearinae
Chi (genus): Archiearis
Loài (species): A. notha
Danh pháp hai phần
Archiearis notha (Hübner, 1803) 
Archiearis notha là một loài bướm đêm thuộc họ Geometridae. Loài này được tìm thấy ở châu Âu.
Minh họa từ John Curtis's British Entomology Volume 5
Sải cánh dài ca. 35 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 3 đến tháng 4 tùy theo địa điểm.
Ấu trùng ăn Populus tremula.
Anthicus exiguus

| Anthicus exiguus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Anthicidae
Chi (genus): Anthicus
Loài (species): A. exiguus
Danh pháp hai phần
Anthicus exiguus Champion, 1890 
Anthicus exiguus là một loài bọ cánh cứng trong họ Anthicidae. Loài này được Champion mô tả khoa học năm 1890.
Chú thích

↑  Hallan, J.  (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Plesiochrysa dussumieri

| Plesiochrysa dussumieri> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Neuroptera
Họ (familia): Chrysopidae
Tông (tribus): Chrysopini
Chi (genus): Plesiochrysa
Loài (species): P. dussumieri
Danh pháp hai phần
Plesiochrysa dussumieri Navás, 1912 
Plesiochrysa dussumieri là một loài côn trùng trong họ Chrysopidae thuộc bộ Neuroptera. Loài này được Navás miêu tả năm 1912.
Chú thích

↑  Oswald, J. D. (2007). Neuropterida Species of the World. Version 2.0.
Ondol

Minh họa hệ thống sưởi Ondol
Ondol (온돌, 溫堗) hay còn gọi là (gudeul 구들) là hệ thống sưởi ấm chạy dưới sàn sử dụng nguồn nhiệt trực tiếp từ đốt củi gỗ để làm ấm sàn nhà.
Phần chính của hệ thống ondol là một bếp đốt gọi là agungi (아궁이) đưa khói và hơi nóng thông bên dưới sàn phòng cần sưởi rồi thoát ra ngoài qua một ống khói ở phía tường đối diện. Sàn phòng được sưởi bên dưới có các trụ hoặc vách đá nâng đỡ, bên trên là các tấm đá, lớp đất sét và lớp chống thấm chẳng hạn giấy phủ dầu.
Nguồn gốc

Việc sử dụng Ondol đã được tìm thấy ở các khu vực khảo cổ tại Triều Tiên ngày nay. Tại một di chỉ khảo cổ từ thời đồ đá mới cách đây 5000 năm TCN được phát hiện ở Unggi, Hamgyeongbuk-do Triều Tiên ngày nay cho thấy dấu tích rõ ràng của Ondol.
Ondol thời kỳ đầu gọi là gudeul cấp nhiệt cho căn nhà. Khi đốt lửa trong lò để nấu nướng, ngọn lửa tỏa theo phương ngang vì lối thông khói ở bên hông lò. Thiết kế như vậy rất quan trọng vì nó ngăn khói bốc thẳng lên và thoát ra ngoài quá nhanh. Khi khói thoát qua lối thông ngang, nó được dẫn qua các lối thông để làm ấm căn phòng.
Tên gọi gudeul 구들 là một từ thuần tiếng Triều Tiên. Theo nhà sử học dân gian Son Jintae (1900-1950/1953), gudeul bắt nguồn từ từ guun-dol, có nghĩa là “đá nóng”, và phát âm đã biến đổi thành gudol hay gudul, rồi thành gudeul.
Từ Ondol là một từ Hán Triều xuất hiện cuối thế kỷ 19, các tên gọi khác như janggaeng (장갱; 長坑), hwagaeng (화갱; 火坑), nandol (난돌; 暖突), yeondol (연돌; 烟突).
Sử dụng

Ondol đã được sử dụng trong không gian sinh hoạt của phần lớn người Triều Tiên cho đến những năm 1960. Người Triều tiên quen với việc ngồi và ngủ trên sàn, ăn uống và làm việc trên các bàn thấp thay vì bàn cao và ghế. Lò được đốt bằng rơm rạ, hoa màu nông nghiệp hay bất kỳ loại củi khô nào. Nấu nướng nhanh thì thường dùng rơm rạ, hoa màu còn nấu nướng lâu hoặc làm ấm sàn thì dùng củi gỗ. Không giống hệ thống sưởi bằng nước nóng như thời hiện đại (đun nóng tuần hoàn liên tục), hệ thống sưởi Ondol được đốt lò vài lần 1 ngày tùy vào việc nấu nướng và điều kiện thời tiết.
Với Ondol truyền thống, sàn nhà gần với lò thường đủ ấm, những vị trí ấm áp hơn được dành cho người già hoặc khách quý. Một vấn đề của Ondol là ô nhiễm môi trường và ngộ độc khí CO do đốt than, do đó những ngôi nhà hiện đại dùng kiểu sưởi khác.
Ưu nhược điểm

Một trong những ưu điểm của Ondol là nó có thể duy trì nhiệt được một thời gian. Trong các ngôi nhà truyền thống, người ta thường dập bếp trước lúc đi ngủ nhưng vẫn giữ được hơi ấm đến sáng. Ondol bản thân là một phần của ngôi nhà nên không lo nó bị hỏng hóc. Bất cứ loại vật liệu cháy nào cũng có thể dùng để đốt lò. Ngoài ra sử dụng Ondol còn không gây bụi bẩn cho căn phòng.
Tuy nhiên Ondol cũng có nhược điểm đó là do Ondol có các bộ phận làm từ đá, bùn, đất sét và phải mất nhiều thời gian để làm nóng, thêm nữa cũng khó để điều chỉnh nhiệt độ của căn phòng.
Oncidium ramosum

| Oncidium ramosum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Chi (genus): Oncidium
Loài (species): O. ramosum
Danh pháp hai phần
Oncidium ramosum Lindl., 1837 
Oncidium ramosum là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Lindl. mô tả khoa học đầu tiên năm 1837.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Oncidium ramosum”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Porcelia

| Porcelia> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Magnoliidae
Bộ (ordo): Magnoliales
Họ (familia): Annonaceae
Phân họ (subfamilia): Annonoideae
Tông (tribus): Bocageeae
Chi (genus): Porcelia Ruiz & Pav., 1794
Loài điển hình
Porcelia nitidifolia
Các loài
 7. Xem bài
Porcelia là chi thực vật có hoa trong họ Annonaceae.
Phân bố

Các loài trong chi này có tại các quốc gia Nam Mỹ, bao gồm Bolivia, bắc, đông bắc, nam và đông nam Brasil, Colombia, Ecuador, Peru, Venezuela và Panama ở Trung Mỹ.
Các loài

Porcelia macrocarpa R.E. Fr., 1930
Porcelia magnifructa (Schery) R.E. Fr., 1950
Porcelia mediocris N.A. Murray, 1993
Porcelia nitidifolia Ruiz & Pav., 1798
Porcelia ponderosa (Rusby) Rusby, 1927
Porcelia steinbachii (Diels) R.E. Fr., 1930
Porcelia venezuelensis Pittier, 1939
Chú thích

↑  Ruiz L. H. & Pavón J. A., 1794. Porcelia. Florae Peruvianae, et Chilensis Prodromus 84, t. 16.
↑  “Porcelia”. The Plant List. Truy cập ngày 16 tháng 6 năm 2013.
↑  Porcelia Ruiz & Pav. trong Plants of the World Online. Tra cứu 27-4-2010.
Erica longipedunculata

| Erica longipedunculata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Ericales
Họ (familia): Ericaceae
Chi (genus): Erica
Loài (species): E. longipedunculata
Danh pháp hai phần
Erica longipedunculata Lodd. 
Erica longipedunculata là một loài thực vật có hoa trong họ Thạch nam. Loài này được Lodd. mô tả khoa học đầu tiên năm 1818.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Erica longipedunculata”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.