Châu Thành, Tiền Giang
Lịch sử > Thời Pháp thuộc

Sau khi chiếm hết được ba tỉnh miền Đông Nam Kỳ vào năm 1862, thực dân Pháp dần xóa bỏ tên gọi tỉnh Định Tường cùng hệ thống hành chính phủ huyện cũ thời nhà Nguyễn, đồng thời đặt ra các hạt Thanh tra. Lúc bấy giờ, hạt Thanh tra Kiến Hưng (cũng gọi là hạt Thanh tra Kiến An) được thành lập trên địa bàn huyện Kiến Hưng thuộc phủ Kiến An, tỉnh Định Tường cũ. Trụ sở hạt Thanh tra Kiến Hưng (hay Kiến An) đặt tại Mỹ Tho. Lúc đầu, hạt Thanh tra tạm gọi tên theo tên các phủ huyện cũ, sau mới đổi tên gọi theo địa điểm đóng trụ sở. Về sau, hạt Thanh tra Kiến Hưng (hay Kiến An) cũng được đổi tên thành hạt Thanh tra Mỹ Tho; bao gồm 4 tổng: Hưng Nhơn, Hưng Nhượng, Thuận Bình và Thuận Trị. Đồng thời, tổng Hưng Long cũng được giao về cho hạt Thanh tra Tân An.
Sau năm 1876, các thôn đổi thành làng (village). Ngày 5 tháng 1 năm 1876, hạt Thanh tra Mỹ Tho đổi thành hạt tham biện Mỹ Tho.
Ngày 1 tháng 1 năm 1900, tất cả các hạt tham biện ở Đông Dương điều thống nhất gọi là "tỉnh", trong đó có tỉnh Mỹ Tho.
Sau năm 1900, thực dân Pháp thành lập Trung tâm Hành chánh Châu Thành thuộc tỉnh Mỹ Tho có 4 tổng: Thuận Trị (10 làng), Thuận Bình (16 làng), Hưng Nhơn (13 làng), Hưng Nhượng (6 làng).
Ngày 22 tháng 3 năm 1912, thực dân Pháp lập quận Châu Thành thuộc tỉnh Mỹ Tho, ban đầu gồm 2 tổng: Thuận Trị và Thuận Bình.
Ngày 24 tháng 10 năm 1925, đia giới các làng được điều chỉnh lại, tổng Thuận Bình và Thuận Trị chỉ còn 10 làng mỗi tổng.
Ngày 1 tháng 1 năm 1928, quận Châu Thành nhận thêm tổng Hưng Nhơn và tổng Hưng Nhượng từ quận Bến Tranh vừa bị giải thể. Lúc này, tổng Hưng Nhượng cũng bị giải thể và sáp nhập vào tổng Hưng Nhơn.
Thời Pháp thuộc, làng Điều Hòa vừa đóng vai trò là quận lỵ quận Châu Thành và là tỉnh lỵ tỉnh Mỹ Tho. Theo Nghị định ngày 18 tháng 12 năm 1928 của Toàn quyền Đông Dương, thành lập thị xã Mỹ Tho (còn gọi là thị xã hỗn hợp hay là Hiệp xã) trực thuộc tỉnh Mỹ Tho trên phần đất làng Điều Hòa trước đó.
Năm 1902, các tổng Hưng Nhơn, Hưng Nhượng, Thuận Trị và Thuận Bình có các làng trực thuộc như sau:
Tổng Hưng Nhơn gồm 13 làng: Hưng Thạnh, Mỹ Điền, Phước Lộc, Phú Mỹ, Tân Hội Đông, Tân Hội Tây, Dương Hòa, Tân Thành, Tân Lý Đông, Tân Lập, Long Định, Định Hòa, Nhị Bình
Tổng Hưng Nhượng gồm 6 làng: Tân Hương, Tân Hương Tây, Tân Hiệp, Tân Lý Tây, Hòa Mỹ, Tịnh Giang
Tổng Thuận Trị gồm 19 làng: Thân Nhơn, Cửu Viễn, Nghĩa Hữu, Nhơn Hòa, An Hội, Long Hội Tây, Long Hội, An Vĩnh, Bình Tạo, An Đức, Tân Thuận, Đạo Ngạn, Thạnh Trị, Trung Lương, An Đức Đông, Thới Sơn, Điều Hòa, Phú Đức, Phú Túc
Tổng Thuận Bình gồm 15 làng: Mỹ Thuận Đông, Mỹ Thuận Tây, Vĩnh Kim Đông, Vĩnh Kim Tây, Hữu Đạo, Dưỡng Điềm, Điềm Hy, Bình Đông, Bình Hòa Đông, Bình Sơn, Phong Trưng, An Phước, An Thạnh, Long Hưng, Thạnh Phú.
Cũng từ năm 1912, tổng Thuận Bình nhận thêm ba làng Kim Sơn, Phú Phong và Bàn Long từ tổng Lợi Trường của quận Cai Lậy.
Đến năm 1928, khi tổng Hưng Nhượng bị giải thể, duy nhất làng Hòa Tịnh (hợp nhất Hòa Mỹ và Tịnh Giang) được nhập vào tổng Thạnh Quơn thuộc quận Chợ Gạo.
Thực dân Pháp chủ trương tiết kiệm ngân sách nên từ năm 1905 đến năm 1933 đã có nhiều lần sáp nhập các đơn vị hành chánh cơ sở (làng). Do vậy, vào năm 1945, nếu so sánh với giai đoạn trước thì tổng số làng trong tỉnh Mỹ Tho nói chung và quận Châu Thành nói riêng đã giảm.
Sau nhiều lần sáp nhập và thành lập các làng mới, đến cuối năm 1933 quận Châu Thành thuộc tỉnh Mỹ Tho có các làng trực thuộc với các tên gọi mới như sau:
Tổng Hưng Nhơn gồm 10 làng: Hưng Thạnh Mỹ (hợp nhất Hưng Thạnh, Mỹ Điền và Phước Lộc), Phú Mỹ, Tân Hội Đông, Tân Hòa Thành (hợp nhất Tân Hội Tây, Dương Hòa và Tân Thành), Tân Lý Đông (sáp nhập Tân Lập vào Tân Lý Đông), Long Định (sáp nhập Định Hòa vào Long Định), Nhị Bình, Tân Hương (sáp nhập Tân Hương Tây vào Tân Hương), Tân Hiệp, Tân Lý Tây
Tổng Thuận Trị gồm 10 làng: Thân Cửu Nghĩa (hợp nhất Thân Nhơn, Cửu Viễn và Nghĩa Hữu), Tam Hiệp (hợp nhất Nhơn Hòa, An Hội và Long Hội Tây), Long An (hợp nhất Long Hội và An Vĩnh), Bình Đức (hợp nhất Bình Tạo, An Đức và Tân Thuận), Đạo Thạnh (hợp nhất Đạo Ngạn và Thạnh Trị), Trung An (hợp nhất Trung Lương và An Đức Đông), Thới Sơn, Điều Hòa, Phú Đức, Phú Túc
Tổng Thuận Bình gồm 13 làng: Song Thuận (hợp nhất Mỹ Thuận Đông và Mỹ Thuận Tây), Vĩnh Kim (hợp nhất Vĩnh Kim Đông và Vĩnh Kim Tây), Hữu Đạo, Dưỡng Điềm, Điềm Hy, Đông Hòa (hợp nhất Bình Đông và Bình Hòa Đông), Bình Trưng (hợp nhất Bình Sơn và Phong Trưng), Phước Thạnh (hợp nhất An Phước và An Thạnh), Long Hưng, Thạnh Phú, Kim Sơn, Bàn Long, Phú Phong.