stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Lê Sát

| Lê Sát |
| --- | --- |
Sinh: Thanh Hóa, Đại Việt
Mất: 1437 Đông Kinh, Đại Việt
Thuộc: Quân đội Đại Việt
Quân chủng: Khởi nghĩa Lam Sơn   Nhà nước Đại Việt
Cấp bậc: Tư mã (1427)
Tham chiến: Trận Lỗi Giang   Trận ải Khả Lưu   Trận vây Tây Đô   Trận vây Đông Quan   Trận vây Xương Giang   Trận Chi Lăng - Xương Giang
Tặng thưởng: Suy trung Tán trị Hiệp trung mưu quốc công thần; Nhập nội Kiểm hiệu Tư khấu Bình chương quân quốc trọng sự (1428)   Huyện thượng hầu (1429)   Dương Vũ tĩnh nạn công thần; Đại tư đồ (1433)   Thái bảo Cảnh quốc công (1484, truy phong)
Người thân: Con gái Lê Ngọc Dao
Công việc khác: Phụ chính.
Lê Sát (chữ Hán: 黎察, ? – 1437) là chính khách, nhà quân sự, thừa tướng Đại Việt thời Lê sơ. Ông là người làng Bỉ Ngũ, thuộc Lam Sơn, huyện Thọ Xuân, Thanh Hóa, Việt Nam, và là một trong những công thần khai quốc của hoàng triều Lê.
Lê Sát được Đại Việt thông sử mô tả là trí dũng hơn người. Thời kỳ nước Việt bị đế quốc Minh-Trung Quốc đô hộ, năm 1418 Bình Định vương Lê Lợi nổi quân ở Lam Sơn. Lê Sát theo Lê Lợi trải bao gian hiểm, nhiều lần thắng quân Minh trên các chiến trường Thanh Hóa, Nghệ An và Đông Đô điển hình như trận Quan Du (1420), trận Khả Lưu (1424), trận vây hãm Tây Đô (1425), trận vây hãm Đông Quan (1427) và trận công phá thành Xương Giang. Cuối năm 1427, Lê Lợi phong ông làm Tư mã. Sau nhiều thất bại ở Đông Đô và Xương Giang, Minh Tuyên Tông sai Tổng binh An Viễn hầu Liễu Thăng, Phó Tổng binh Bảo Định bá Lương Minh, Đô đốc Thôi Tụ và Tham tán quân sự Binh bộ thượng thư Lý Khánh đem 10 vạn viện binh theo đường Quảng Tây sang Đại Việt. Tư mã Lê Sát cùng Tư không Lê Nhân Chú đem quân chặn đánh ở ải Chi Lăng, tiến hành mai phục, tiêu diệt Liễu Thăng cùng 1 vạn quân vào ngày 20 tháng 9 âm lịch năm 1427. Quân Minh gắng gượng tiến vào Xương Giang; Lê Sát cùng Lê Nhân Chú, Lê Lý, Lê Văn An, Lê Vấn, Lê Khôi liên tục đánh bại, giết Lương Minh, Lý Khánh, bắt Thôi Tụ và tiêu diệt toàn bộ viên binh Minh gần Xương Giang. Bị cô lập trong thành Đông Quan, tổng binh Thành Sơn hầu Vương Thông phải mở hội thề rút quân về nước.
Năm 1428, Lê Lợi lên ngôi Hoàng đế tức Lê Thái Tổ, phong thưởng cho các công thần. Lê Sát được ban hiệu Suy trung Tán trị Hiệp trung mưu quốc công thần Nhập nội kiểm hiệu Tư khấu bình chương quân quốc trọng sự. Năm 1429, tên ông đứng thứ nhì, phong Huyện thượng hầu. Năm 1433, Lê Thái Tổ phong ông làm Đại tư đồ, nhận cố mệnh giúp thái tử Lê Nguyên Long. Năm 1435, thái tử lên ngôi Hoàng đế (Lê Thái Tông), phong ông làm thủ tướng. Lê Sát hăng hái giúp vua sửa sang chính sự, năng can gián nhưng ông không hiểu đại thể, làm theo ý riêng, nóng nảy, lại sử dụng hình luật rất nghiêm khắc tàn bạo. Lê Thái Tông bên ngoài tỏ vẻ bao dung, trong lòng ghét bỏ. Năm 1437, Lê Sát bị bãi chức, sau bắt tự tử tại nhà, vợ con gia sản đều bị tịch thu.
Tham gia Khởi nghĩa Lam Sơn > Tham gia khởi nghĩa và chiến công ở Lỗi Giang

Trong bộ Đại Việt thông sử soạn vào thời Lê trung hưng, sử thần Đại Việt Lê Quý Đôn viết tiểu sử Lê Sát không ghi ông sinh năm nào, chỉ biết ông "trí dũng hơn người". Năm 1407, vua Trung Quốc Minh Thành Tổ sai Tân Thành hầu Trương Phụ, Tây Bình hầu Mộc Thạnh đem 80 vạn quân đánh nước Việt (bấy giờ tên là Đại Ngu). Nhà Hồ chống cự thất bại, nước Việt bị sáp nhập vào Trung Quốc. Mùa xuân năm Mậu Tuất 1418, Lê Lợi xưng Bình Định vương khởi binh ở Lam Sơn, Lê Sát tham gia khởi nghĩa từ đầu, theo Lê Lợi trải bao gian hiểm.
Tháng 10 âm lịch năm 1420, nghĩa quân Lam Sơn đánh bại 10 vạn quân Minh do Tổng binh Phong Thành hầu Lý Bân, Đô đốc Đồng tri Phương Chính chỉ huy ở Thi Lang. Lý Bân, Phương Chính chỉ chạy thoát được thân mình. Tháng 12 âm lịch năm 1420, Lê Lợi tiến quân đóng ở sách Ba Lẫm, thuộc huyện Lỗi Giang, khiêu khích cho quân Minh ra đánh. Tướng Minh là Đô ty Tạ Phương, Hoành Thành bỏ đồn Nga Lạc, về giữ trại Quan Du để phòng bị cho thành Tây Đô, cố giữ không ra đánh. Lê Lợi ngày đêm dùng nhiều cách tiến công uy hiếp để quân Minh mỏi mệt, rối loạn. Lại sai Lê Sát, Lê Hào chia nhau tiến đánh, cả phá bọn giặc, chém được hơn nghìn thủ cấp, thu được rất nhiều chiến cụ, từ đó thế giặc ngày một suy. Lê Lợi bèn chiêu tập nhân dân các xứ. Các huyện bên cạnh đều sôi nổi hưởng ứng, cùnh nhau tiến đánh và uy hiếp các đồn do quân Minh chiếm giữ.
Tham gia Khởi nghĩa Lam Sơn > Trận đánh ở ải Khả Lưu

Xem thêm: Chiến dịch giải phóng Nghệ An
Tháng 11 âm lịch năm 1424, Lê Lợi đánh châu Trà Lân, bắt được Tri phủ Nghệ An Cầm Bành. Tháng 12 âm lịch, Lê Lợi chuẩn bị tiến quân ra vây thành Nghệ An, thì được tin Tổng binh Vĩnh Xương bá Trần Trí, Nội quan Sơn Thọ đem quân Minh đến. Lê Lợi sai Đinh Liệt đi đường tắt giữ thế tranh tiên, giữ huyện Đỗ Gia, bản thân tự cầm đại quân giữ nơi hiểm yếu.
Ba, bốn hôm sau, quân Lam Sơn đánh bại quân Minh ở cửa Khả Lưu. Quân Minh chạy vào núi, đắp lũy, cố thủ không ra đánh. Lê Lợi đốt doanh trại cũ, tiến quân ngược dòng sông, giả trốn đi, rồi quay lại theo đường tắt, ngầm đợi quân Minh đến. Quân Minh không nghi ngờ gì, đem quân đến đóng ở doanh trại cũ của nghĩa quân, Lê Lợi cho quân tinh nhuệ khiêu chiến, quân Minh đem quân ra đánh. Lê Lợi tung phục binh ra đánh, các tướng Lê Sát, Lê Lễ, Lê Vấn, Lê Nhân Chú, Lê Ngân, Lê Chiến, Lê Tông Kiều, Lê Khôi, Lê Bôi, Lê Văn An làm tướng tiên phong, tranh nhau giá trận, quân Minh tan vỡ, Đô đốc Chu Kiệt bị bắt sống, đô ty Hoàng Thành bị chém, bắt sống hàng nghìn người, vật tư, khí giới, thuyền bè không sao kể xiết.
Lê Lợi thừa thắng đuổi tới 3 ngày, tới tận thành Nghệ An, quân Minh rút vào thành cố thủ. Sách Đại Việt thông sử chép rằng: "Từ đó thế quân lừng lẫy".
Tham gia Khởi nghĩa Lam Sơn > Vây thành Tây Đô

Năm 1425, nghĩa quân vây thành Nghệ An. Quân Minh tập trung cứu thành Nghệ An. Bình Định vương Lê Lợi cho rằng các thành Tây Đô (nay ở vào khoảng giữa hai xã Vĩnh Tiến và Vĩnh Long, huyện Vĩnh Lộc, tỉnh Thanh Hóa) đã suy yếu, liền sai chọn 2000 quân tinh nhuệ, 2 thớt voi, giao cho các tướng Lê Lễ, Lê Sát, Lê Nhân Chú và Lê Triện, Lê Bị đi gấp theo đường đất đánh úp thành Tây Đô, chém được hơn 500 thủ cấp, bắt sống được rất nhiều. Bấy giờ người Thanh Hóa tranh nhau đến cửa quân xin liều chết đánh giặc. Lê Lợi sai quân vây thành Tây Đô.
Tham gia Khởi nghĩa Lam Sơn > Phong thưởng

Năm 1428, đất nước thái bình, Lê Lợi lên ngôi Hoàng đế, tức Lê Thái Tổ, lấy niên hiệu Thuận Thiên, định đô ở Đông Kinh, khôi phục nước Đại Việt. Lê Sát được ban hiệu Suy trung Tán trị Hiệp trung mưu quốc công thần. Nhập nội Kiểm hiệu Tư khấu Bình chương quân quốc trọng sự (tể tướng).
Ngày 3 tháng 5 âm lịch năm 1429, Lê Thái Tổ ban biển ngạch công thần cho 93 viên, Lê Sát được phong Huyện thượng hầu, công hàng thứ nhất.
Tham dự triều chính > Triều vua Lê Thái Tổ

Năm 1429, niên hiệu Thuận Thiên thứ 2, Lê Thái Tổ sai Lê Sát cùng 6 vị đại thần mang kim sách lập con trưởng là Lê Tư Tề làm Quốc vương, giúp trông coi việc nước, và Lê Nguyên Long là Hoàng thái tử.
Lê Sát được sự tín nhiệm của Lê Thái Tổ trong việc ủy thác phò trợ con nhỏ là thái tử Lê Nguyên Long mới lên 10 tuổi. Năm 1433, ông được Lê Thái Tổ gia phong làm Dương Vũ tĩnh nạn công thần, thăng làm Đại tư đồ.
Tham dự triều chính > Cái chết

Năm 1437, Thái Tông đã lớn và biết xử lý công việc. Tháng 6 năm đó, vua bàn với các cận thần muốn triệu Trịnh Khả là người từng bị Lê Sát đuổi ra làm quan ở ngoài về kinh giữ chức Đồng tổng quản, cầm cấm binh để kiềm chế bớt quyền hành của ông.
Lê Sát còn chưa biết vua Thái Tông đối phó với mình, lại vào triều tâu:
Thái Tông im lặng bỏ vào trong. Mấy hôm sau, các cận thần của vua làm sớ tâu Lê Sát chuyên quyền, tội không thể dung tha được. Vua nhận sớ tâu, sai bắt ông, giao cho hình quan xét hỏi. Lê Sát tâu rằng:
Lê Văn Linh và Lê Ngân muốn tâu đỡ tội cho ông, nhưng vua Thái Tông không nghe, hạ chiếu nói:
Sau đó Thái Tông bắt giam người cùng phe Lê Sát là Đặng Đắc, cho Bùi Ư Đài được phục chức, triệu Bùi Cầm Hổ về kinh, cử Tư khấu Lê Ngân làm Nhập nội Đại đô đốc Quy Hóa trấn phiêu kỵ thượng tướng quân đặc tiến khai phủ nghi đồng tam ty thượng trụ quốc thay Lê Sát chấp chính.
Lê Sát hận Lê Ngân lấy mất chức của mình, nuôi nhiều võ sĩ như Lê Thảo, Lê Khản và Lê Khắc Hài, định dùng làm thích khách để mưu giết Lê Ngân. Việc đó nhanh chóng bị bại lộ.
Tháng 7 năm 1437, Lê Thái Tông ra lệnh phế truất con gái ông là Nguyên phi Lê Ngọc Dao làm dân thường, rồi ra chiếu kết tội Lê Sát và những người cùng cánh:
Lê Ngân và Bùi Cầm Hổ can rằng Lê Sát là công thần, không nên chém rao, vì vậy Thái Tông ra lệnh cho ông tự tử tại nhà.
Tháng 7 năm 1437, Lê Sát tự vẫn chết tại nhà. Vợ con và điền sản của ông bị tịch thu. Những người cùng phe hoặc từng nói đỡ tội cho ông cũng bị phạt: Tham đốc Lê Văn Linh bị giáng xuống làm Tả bộc xạ, Điện tiền đô kiểm điểm Lê Ê bị giáng xuống làm Đồng tổng quản lộ Quy Hóa. Hai người cùng bị truy đoạt tấm biển "công thần" được ban cho từ thời Lê Thái Tổ.
Năm 1453, Lê Nhân Tông đại xá, cấp cho con cháu ông 100 mẫu ruộng quan điền. Năm 1484, vua Lê Thánh Tông truy tặng ông chức Thái bảo, Cảnh quốc công.
Nhận định

Trong các bộ sử biên soạn vào thời Lê như Đại Việt Sử ký Toàn thư và Đại Việt thông sử, Lê Sát được ca ngợi là người có công lớn trong việc khôi phục Đại Việt sau 10 năm đô hộ của nhà Minh:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Buổi đầu vua kinh dinh bốn phương, phía Bắc đánh giặc Minh, phía tây đuổi Ai Lao, tránh chỗ thực, đánh chỗ hư, đến đâu được đấy, chỉ có võ thần là bọn Lê Thạch, Lê Lễ, Lê Sát, Lê Vấn, Lê Ngân, Lê Lý 30 người, văn thần là bọn Lê Linh, Lê Quốc Hưng; quân cha con thì có 200 quân Thiết đột, 200 nghĩa sĩ, 300 dũng sĩ, 4 thớt voi; còn quân khinh dũng và quân già yếu hộ vệ chỉ có 1 nghìn người mà thôi | ” |
— Đại Việt sử ký toàn thư
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Ông là người có công đầu mở nước, bị chết không đáng tội, thiên hạ cho là oan | ” |
— Đại Việt thông sử, Lê Sát
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Ông hăng hái lấy việc giúp vua sửa chính sự làm trách nhiệm của mình, năng can gián cũng có giúp ích cho vua. Nhưng ông là người võ tướng không hiểu đại thể, các việc thường theo ý riêng, tính thẳng hay làm bừa, không nghĩ đến sau. Lại là người nóng nảy. | ” |
— Đại Việt thông sử, Lê Sát
Hậu thế ghi công

Đền Ngọc Lan thuộc quần thể khu di tích lịch sử Lam Kinh (căn cứ địa của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn) cách TP.Thanh Hoá 51 km về phía Tây Bắc, thuộc xã Xuân Lam- huyện Thọ Xuân, được bộ Văn hoá Thông tin (cũ) xếp hạng là khu di tích lịch sử cấp quốc gia vào năm 1962. Đền hiện thờ Công chúa Lê Thị Ngọc Lan và bảy vị Công thần Khai quốc của nhà Lê; đó là các vị đại thần Lưu Nhân Chú, Phạm Vấn, Lê Sát, Lê Ngân, Nguyễn Lý, Lê Văn Linh và Bùi Quốc Hưng.
Pendragon

Pendragon là bộ truyện giả tưởng gồm 10 tập của nhà văn D. J. MacHale, với nhận vật chính là Bobby Pendragon, và hai người bạn thân nhất là Mark Dimond và Courtney Chetwynde, có sứ mệnh cứu vũ trụ gọi là Halla. Mỗi tập truyện là một chuyến phiêu lưu đến từng lãnh địa trong Halla. Bộ truyện gồm 10 tập, tập thứ 10 và cuối cùng là The Soldiers of Halla, phát hành năm 2009. Tập đầu tiên phát hành vào năm 2002, hiện nay Việt Nam đã dịch được 9 tập với tựa đề là: The Merchant of Dead - Con buôn tử thần, The Lost City of Faar - Faar-Thành phố mất tích, The Never War - Cuộc chiến bất thành, The Reality Bug - Thế giới ảo, Black Water - Nước đen, The Rivers of Zadaa - Những dòng sông Zadaa, The Quillan Game - Đặt cược sinh mạng, The Pilgrims of Rayne - Ly hương tìm quá khứ, Raven Rise - Quạ đen trỗi dậy.
Khái quát cốt truyện

Bắt đầu từ cậu bé Robert "Bobby" Pendragon với cuộc sống bình thường ở Stony Brook, trong thành phố New York. Cậu tham gia trong đội bóng rổ của trường trung học. Một ngày nọ, trước khi cậu đấu một trận bóng rổ quan trọng thì người cậu kì lạ luôn đem tới cho Bobby những bất ngờ tên Press Tilton đến gặp và nói cần giúp và cậu ta không thể từ chối. Bobby cùng cậu của mình đến trạm xe lửa của một thành phố đã bỏ hoang. Trên đường Bobby đã gặp phải Saint Dane, một lữ khách độc ác luôn muốn hủy hoại Halla và tìm cách phá hủy từng lãnh địa. Sau đó, nhờ có cậu Press cả hai đã thoát khỏi tên Saint Dane và đến Denduron. Bobby kinh hoàng nhận ra rằng cuộc sống và con người trong vũ trụ khác xa như nó từng nghĩ. Thế là cuộc phiêu lưu để bảo vệ Halla khỏi tay tên Saint Dane bắt đầu.
Các nhân vật chính

Robert "Bobby" Pendragon: Một cậu bé 14 tuổi (ở tập 1) như bao cậu bé khác. Một buổi tối, sau khi đi theo cậu Press rồi tới lãnh địa Denduron, cậu đã phát hiện ra thân phận của mình là một Lữ khách phải chiến đấu để bảo vệ Halla khỏi bàn tay ác quỷ của Saint Dane. Sau này, cậu được coi là Thủ lĩnh Lữ khách, người đứng đầu trong cuộc chiến chống lại Saint Dane, tuy cũng có cái nhút nhát của độ tuổi, những suy nghĩ hồn nhiên nhưng khi vào cuộc, nhưng cậu thường là người đưa ra những quyết định đầy sáng tạo và sáng suốt (nhưng đôi khi khá đơn giản). Sở thích của cậu là được ăn món khoai tây chiên ở cửa hàng Thảo Cầm Viên tại quê hương cậu, Trái Đất Thứ Hai.
Mark Dimond: Bạn thân nhất của Bobby, rất thông minh. Bobby chơi thân với cậu từ nhỏ. Ở tập 7, bố mẹ cậu chết. Cậu bị Saint Dane dụ dỗ đi cùng hắn, tạo nên công ty DADO.
Courtney Chetwynde: Bạn của Bobby và Mark, tính cách mạnh mẽ. Ở tập 6, cô bị Saint Dane lừa, gây tai nạn, suýt chết. Tập 7, cô được Mark trao nhẫn Phụ tá và đi cùng Bobby.
Các lãnh địa

Denduron
Cloral
Trái Đất Thứ Nhất - First Earth
Trái Đất Thứ Hai - Second Earth
Trái Đất Thứ Ba - Third Earth
Veelox
Eelong
Zadaa
Quillan
Ibara
Các lữ khách

Denduron: Alder
Cloral: Vo Spader
Trái Đất Thứ Nhất - First Earth: Vincent "Gunny" Van Dyke
Trái Đất Thứ Hai - Second Earth: Bobby Pendragon
Trái Đất Thứ Ba - Third Earth: Patrick Mac
Veelox: Aja Killian
Eelong: Kasha
Zadaa: Loor
Quillan: Elli Winter
Ibara: Siry Remudi
Kết quả

Tại Denduron lữ khách thắng.
Tại Cloral lữ khách thắng.
Tại First Earth lữ khách thắng.
Tại Veelox lữ khách thua.
Tại Eelong lữ khách thắng nhưng ống dẫn đã bị phá hủy. Lữ khách Kasha chết.
Tại Zadaa lữ khách thắng.
Tại Quillan lữ khách thua, Nevva Winter phản bội nên mẹ cô thay thế cô làm lữ khách ở Quillan.
Tại Ibara lữ khách thắng nhưng ống dẫn bị phá hủy. Các lữ khách buộc phải xáo trộn các lãnh địa.
Tại Second Earth lữ khách thảm bại.
Tại Third Earth...
Hennediella antarctica

| Hennediella antarctica> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Bryophyta
Lớp (class): Bryopsida
Bộ (ordo): Pottiales
Họ (familia): Pottiaceae
Chi (genus): Hennediella
Loài (species): H. antarctica
Danh pháp hai phần
Hennediella antarctica Ochyra & Matteri, 1996 
Hennediella antarctica là một loài Rêu trong họ Pottiaceae. Loài này được (Ångström) Ochyra & Matteri mô tả khoa học đầu tiên năm 1996.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Hennediella antarctica”. Truy cập ngày 19 tháng 8 năm 2013.
Lưu (họ)

Đối với các định nghĩa khác, xem Lưu (nước).
Lưu là một họ của người Trung Quốc (giản thể: 刘; phồn thể: 劉; bính âm: Líu; Việt bính: Lau4), Việt Nam và cũng tồn tại ở Triều Tiên (Hangul: 류, Romaja quốc ngữ: Ryu hoặc Yu). Họ Lưu được biết đến nhiều nhất vì đây là họ của hoàng tộc nhiều triều đại phong kiến Trung Quốc như Nhà Hán, Thục Hán, Nam Hán và Lưu Tống.
Người Trung Quốc > Triều đại

Tây Hán:
Hán Cao Tổ Lưu Bang
Hán Văn Đế Lưu Hằng
Hán Vũ Đế Lưu Triệt
Hán Cảnh Đế Lưu Khải
Đông Hán
Hán Quang Vũ Đế Lưu Tú
Hán Linh Đế Lưu Hoằng
Hán Hiến Đế Lưu Hiệp
Thục Hán:
Hán Chiêu Liệt Đế Lưu Bị
Hán Hoài Đế Lưu Thiện
Hán Triệu:
Hán Quang Văn Đế Lưu Uyên
Hán Chiêu Vũ Đế Lưu Thông
Lưu Tống:
Tống Vũ Đế Lưu Dụ
Tống Văn Đế Lưu Nghĩa Long
Tống Hiếu Vũ Đế Lưu Tuấn
Hậu Hán:
Hậu Hán Cao Tổ Lưu Tri Viễn
Bắc Hán:
Hậu Hán Thế Tổ Lưu Mân
Nam Hán
Nam Hán Cao Tổ Lưu Nghiễm
Người Trung Quốc > Phong kiến

Lưu Hướng hay Lưu Canh Sinh, học giả thời Tây Hán.
Lưu Ngu, U Châu Mục thời Đông Hán.
Lưu Yên, Ích Châu Mục thời Đông Hán.
Lưu Chương, Ích Châu Mục thời Đông Hán.
Lưu Diệp, khai quốc công thần Tào Ngụy thời Tam Quốc.
Lưu Biểu, Kinh Châu Mục thời Đông Hán.
Lưu Kỳ, Kinh Châu Mục thời Đông Hán.
Lưu Tông, Kinh Châu Mục thời Đông Hán.
Lưu Phong, vốn họ Khấu, hoàng thất và tướng lĩnh Thục Hán thời Tam Quốc.
Lưu Ba, chính trị gia Thục Hán thời Tam Quốc.
Lưu Diệp, khai quốc công thần Tào Ngụy thời Tam Quốc.
Lưu Phức, chính trị gia cuối thời Đông Hán.
Lưu Tĩnh, khai quốc công thần Tào Ngụy thời Tam Quốc.
Lưu Đôn, chính trị gia Đông Ngô thời Tam Quốc.
Lưu Lao Chi, đại tướng thời Đông Tấn.
Lưu Hoằng Cơ, đại thần thời nhà Đường.
Lưu Chính Hội, đại thần thời nhà Đường.
Lưu Vũ Tích, thi sĩ thời nhà Đường.
Lưu Tri Kỷ, sử gia thời nhà Đường, tác giả Sử thông.
Lưu Phanh, tiết độ sứ Lư Long thời Đường.
Lưu Tế, tiết độ sứ Lư Long thời Đường.
Lưu Tổng, tiết độ sứ Lư Long thời Đường.
Lưu Nhân Cung, tiết độ sứ Lư Long thời Đường.
Lưu Thủ Văn, tiết độ sứ Nghĩa Xương thời Đường.
Lưu Tri Tuấn, tướng lĩnh Hậu Lương, Kỳ, Tiền Thục thời Ngũ Đại.
Lưu Hú, sử gia Hậu Tấn thời Ngũ Đại, tác giả Đường thư.
Lưu Tòng Hiệu, tiết độ sứ Thanh Nguyên thời Ngũ Đại.
Lưu Thiệu Tư, tiết độ sứ Vũ Bình thời Ngũ Đại.
Lưu Ngôn, tiết độ sứ Thanh Nguyên thời Ngũ Đại.
Lưu Khiêm, tiết độ sứ Thanh Hải thời Ngũ Đại.
Lưu Ẩn, tiết độ sứ Thanh Hải thời Ngũ Đại.
Lưu Quang Thế, một trong Trung hưng tứ tướng của nhà Tống.
Lưu Cơ, tự Bá Ôn, khai quốc công thần nhà Minh.
Lưu Dung, quan đại thần nhà Thanh.
Người Trung Quốc > Hiện đại

Lưu Quốc Trung, (1962 -), Ủy viên Ủy ban Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc khóa XIX, Tỉnh trưởng Chính phủ Nhân dân tỉnh Thiểm Tây, nguyên Tỉnh trưởng Chính phủ Nhân dân tỉnh Cát Lâm.
Lưu Ninh, (1962 -), Ủy viên Dự khuyết Ủy ban Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc khóa XIX, Tỉnh trưởng Chính phủ Nhân dân tỉnh Thanh Hải.
Lưu Gia Nghĩa, 1956, Bí thư Tỉnh ủy tỉnh Sơn Đông, là Ủy viên Ủy ban Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc khóa XVII, XVIII, XIX, nguyên Tổng Kiểm toán Ủy ban Kiểm toán Nhà nước Trung Quốc, nhiều năm làm công tác Kiểm toán, nổi danh.
Lưu Tương, Tư lệnh Quân khu 7, quân đội Quốc Dân Đảng Trung Quốc thời Trung Hoa Dân Quốc.
Lưu Thiếu Kỳ, Chủ tịch nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.
Lưu Bá Thừa, một trong Thập đại Nguyên soái của Giải phóng quân Trung Quốc.
Lưu Lôi, Thượng tướng, Chính ủy Quân chủng Lục quân
Lưu Đức Hoa, ca sĩ, diễn viên Hồng Kông.
Lưu Hiểu Khánh, diễn viên Trung Quốc.
Lưu Diệc Phi, diễn viên Trung Quốc.
Lưu Đào, diễn viên Trung Quốc.
Lưu Thi Thi , diễn viên Trung Quốc.
Lưu Khải Uy, ca sĩ, diễn viên (Trung Quốc, Hồng Kông)
Amber Liu, tên khai sinh là Lưu Dật Vân, ca sĩ, thành viên nhóm nhạc f(x) Hàn Quốc.
YangYang,  (Hán ngữ: 刘扬扬 / Liu YangYang) (Hán việt: Lưu Dương Dương), thành viên nhóm nhạc NCT
Lưu Đức Hải: nhạc gia đàn tỳ bà Trung Quốc, sinh năm 1937.
Lưu Vũ Ninh, ca sĩ, diễn viên (Trung Quốc).
Lưu Diệu Văn, ca sĩ, diễn viên, thành viên của nhóm nhạc Thời Đại Thiếu Niên Đoàn
Khác

Lưu Báo: Tả Hiền vương của Hung Nô.
Hách Liên Bột Bột: tên ban đầu là Lưu Bột Bột, người lập ra nước Hạ thời Thập lục quốc
Lưu Tư Mộ: nam diễn viên, cascadeur người Canada gốc Hoa.
Lưu Ngọc Linh: một nữ diễn viên người Mỹ gốc Hoa, nữ diễn viên lồng tiếng, đạo diễn, nhà sản xuất, ca sĩ và nghệ sĩ
Người Triều Tiên họ Lưu

Yu Jae-seok (Hán Việt: Lưu Tại Tích), người dẫn chương trình Hàn Quốc
Xestia erythraea

| Xestia erythraea> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Noctuidae
Chi (genus): Xestia
Loài (species): X. erythraea
Danh pháp hai phần
Xestia erythraea Corti & Draudt, 1933 
Xestia erythraea là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Scaphosepalum ovulare

| Scaphosepalum ovulare> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Chi (genus): Scaphosepalum
Loài (species): S. ovulare
Danh pháp hai phần
Scaphosepalum ovulare Luer 
Scaphosepalum ovulare là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Luer miêu tả khoa học đầu tiên năm 1976.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Scaphosepalum ovulare”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Mallahalli, Nanjangud

| Mallahalli |
| --- | --- |
—  Làng  —
 
Quốc gia:  Ấn Độ
Bang: Karnataka
Huyện: Mysore
Tehsil: Nanjangud
Múi giờ: IST (UTC+5:30)
Mallahalli là một làng thuộc tehsil Nanjangud, huyện Mysore, bang Karnataka, Ấn Độ.
Chú thích

↑  “Danh sách làng thuộc bang Karnataka”. Bộ Nhà ở Ấn Độ. Truy cập ngày 27 tháng 10 năm 2012.
↑  “Làng Mallahalli”. Onefivenine.com. Truy cập ngày 27 tháng 10 năm 2012.
Sceloenopla proxima

| Sceloenopla proxima> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Chrysomelidae
Chi (genus): Sceloenopla
Loài (species): S. proxima
Danh pháp hai phần
Sceloenopla proxima Baly, 1885 
Sceloenopla proxima là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Baly miêu tả khoa học năm 1885.
Chú thích

↑  Chrysomelidae in Synopsis of the described Coleoptera of the World ngày 13 tháng 12 năm 2008
Hennediella acutidentata

| Hennediella acutidentata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Bryophyta
Lớp (class): Bryopsida
Bộ (ordo): Pottiales
Họ (familia): Pottiaceae
Chi (genus): Hennediella
Loài (species): H. acutidentata
Danh pháp hai phần
Hennediella acutidentata Zander, 1993 
Hennediella acutidentata là một loài Rêu trong họ Pottiaceae. Loài này được (Cardot & Thér.) R.H. Zander mô tả khoa học đầu tiên năm 1993.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Hennediella acutidentata”. Truy cập ngày 19 tháng 8 năm 2013.
Lindsaea impressa

| Lindsaea impressa> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Pteridophyta
Lớp (class): Polypodiopsida
Bộ (ordo): Polypodiales
Họ (familia): Lindsaeaceae
Chi (genus): Lindsaea
Loài (species): L. impressa
Danh pháp hai phần
Lindsaea impressa Christ, 1905 
Lindsaea impressa là một loài dương xỉ trong họ Lindsaeaceae. Loài này được Christ mô tả khoa học đầu tiên năm 1905.
Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Lindsaea impressa”. Truy cập ngày 28 tháng 5 năm 2014.
Đặt cược sinh mạng

| Đặt cược sinh mạng |
| --- | --- |
Bìa của bản in đầu tiên
Thông tin sách
Tác giả: D. J. MacHale
Minh họa bìa: Victor Lee
Quốc gia: Hoa Kỳ
Ngôn ngữ: Tiếng Anh
Bộ sách: Pendragon
Thể loại: Kỳ ảo
Nhà xuất bản: Simon & Schuster
Ngày phát hành: Ngày 16 tháng 5 năm 2006, bản tiếng Việt năm 2010
Kiểu sách: (Bìa cứng)
Số trang: 486 trang bản tiếng Anh, 732 trang bản tiếng Việt
ISBN: 978-1-4169-1423-5
Số OCLC: 62492955
Cuốn trước: Những dòng sông Zadaa
Cuốn sau: Ly hương tìm quá khứ
Đặt cược sinh mạng, hay còn dịch là Trò chơi Quillan, là cuốn chuyện thứ bảy trong bộ chuyện Pendragon của tác giả D. J. MacHale, những diễn biến xảy ra trên cuốn truyện này diễn biến tiếp theo của cuốn Những dòng sông Zadaa. Nó được xuất bản ngày 16 tháng 5 năm 2006 trên Canada và Hoa Kỳ và 2010 ở Việt Nam.
Cốt truyện khái quát

Giống như những cuốn Pendragon khác, cốt truyện của Đặt cược sinh mạng có hai phần: một là cuộc phiêu lưu trong nhật ký của Bobby trên lãnh địa Quillan và hai là cuộc sống của Mark và Courtney trên Trái Đất Thứ Hai phải đấu lại tên ác quỷ Saint Dane.