Bệnh tâm thần

Bài viết này nói về một dạng hành vi hoặc tinh thần gây ra tình trạng đau khổ hoặc suy giảm chức năng. Về một triệu chứng trong bệnh tâm thần, xem Loạn thần. Về ngành nghiên cứu, xem Khoa tâm thần.
| Bệnh tâm thần |
| --- | --- |
Tên khác: Rối loạn tâm thần, rối loạn tâm lý, bệnh tâm thần, suy nhược tinh thần, suy nhược thần kinh, tình trạng sức khỏe tâm thần
Khoa/Ngành: Tâm thần học
Triệu chứng: Kích động, lo lắng, trầm cảm, hưng cảm, hoang tưởng, rối loạn tâm thần
Biến chứng: Suy giảm nhận thức, các vấn đề xã hội, tự tử
Loại: Rối loạn lo âu, rối loạn ăn uống, rối loạn khí sắc, rối loạn nhân cách, rối loạn tâm thần, rối loạn sử dụng chất kích thích
Nguyên nhân: Yếu tố di truyền và môi trường
Điều trị: Liệu pháp tâm lý, sử dụng thuốc
Thuốc: Thuốc chống trầm cảm, thuốc chống loạn thần, thuốc giải lo âu, thuốc ổn định tâm trạng, chất kích thích
Dịch tễ: 18% mỗi năm (Hoa Kỳ)
Bệnh tâm thần, hay còn được gọi là rối loạn tâm thần (tiếng Anh: mental disorder)  hoặc rối loạn tinh thần là một dạng bệnh lý liên quan đến tâm trí và tinh thần của con người.  Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ sự rối loạn hoạt động của não bộ dẫn đến những biến đổi bất thường về lời nói, tác phong, hành vi, cảm xúc và ý tưởng của người bệnh. Bệnh tâm thần thường gây ra tình trạng đau khổ hoặc suy giảm chức năng cá nhân đáng kể. Những đặc điểm như vậy có thể tồn tại một cách dai dẳng, tái phát và thuyên giảm hoặc xảy ra dưới dạng các đợt đơn lẻ. Nhiều rối loạn đã được mô tả với các dấu hiệu và triệu chứng rất khác nhau giữa các rối loạn cụ thể. Những rối loạn như vậy có thể được chẩn đoán bởi chuyên gia sức khỏe tâm thần, thường là nhà tâm lý học lâm sàng hoặc bác sĩ tâm thần.
Nguyên nhân của rối loạn tâm thần thường không rõ ràng. Các lý thuyết có thể kết hợp những phát hiện từ một loạt các lĩnh vực. Rối loạn tâm thần thường được xác định bằng việc kết hợp các cách cư xử, cảm nhận, nhận thức hoặc suy nghĩ của một người. Điều này có thể liên quan đến các vùng hoặc chức năng cụ thể của não, thường là trong bối cảnh xã hội. Rối loạn tâm thần là một khía cạnh của sức khỏe tâm thần. Tín ngưỡng văn hóa và tôn giáo, cũng như các chuẩn mực xã hội, cần được tính đến khi chẩn đoán.
Các dịch vụ được thực hiện tại các bệnh viện tâm thần hoặc trong cộng đồng và việc đánh giá được thực hiện bởi các chuyên gia sức khỏe tâm thần như bác sĩ tâm thần, bác sĩ tâm lý, y tá tâm thần và nhân viên xã hội lâm sàng, sử dụng nhiều phương pháp khác nhau như kiểm tra tâm lý nhưng thường dựa vào quan sát và đặt câu hỏi. Các phương pháp điều trị được cung cấp bởi các chuyên gia sức khỏe tâm thần khác nhau. Liệu pháp tâm lý và các loại trị thuốc tâm thần là hai lựa chọn điều trị chính. Các phương pháp điều trị khác bao gồm thay đổi lối sống, can thiệp xã hội, hỗ trợ từ bạn bè và tự lực. Trong một số ít trường hợp, bệnh nhân có thể bị giam giữ hoặc điều trị không tự nguyện. Các chương trình phòng ngừa đã được chứng minh là làm giảm chứng trầm cảm.
Năm 2019, các rối loạn tâm thần phổ biến trên toàn cầu bao gồm trầm cảm, ảnh hưởng đến khoảng 264 triệu người, rối loạn lưỡng cực, ảnh hưởng đến khoảng 45 triệu người, sa sút trí tuệ, ảnh hưởng đến khoảng 50 triệu người và tâm thần phân liệt và các chứng loạn thần khác, ảnh hưởng đến khoảng 20 triệu người. Rối loạn phát triển thần kinh bao gồm khuyết tật trí tuệ và rối loạn phổ tự kỷ thường phát sinh ở trẻ sơ sinh hoặc trong thời thơ ấu.