Urraca I của León
Lên ngôi Nữ vương > Giai đoạn thứ ba (1115-1126): Alifonso rút lui và thời kỳ tứ quyền Urraca-Teresa-Alfonso-Alifonso

Sau khi Alifonso I rút lui, các cuộc xung đột không chấm dứt, thay vào đó những xung đột mới lại nổi lên ở xứ Galicia. Vào năm 1115, Bá tước xứ Traba , Pedro Froilaz, và Giám mục Diego Gelmírez của nhà thờ Santiago de Compostela đã tìm cách gia tăng quyền lực cho Alfonso, con trai của vị nữ vương Urraca, với mục tiêu biến ông thành vua của nhà nước Galicia độc lập. Tuy nhiên, nỗ lực thương lượng giữa Gelmírez và Urraca thất bại, dẫn đến việc Froilaz cùng con trai ông nổi dậy chống lại nữ hoàng, trở về Galicia từ phía nam sông Duero và vương quốc Toledo. Urraca tiến quân chống lại họ, buộc các lực lượng nổi dậy rút khỏi Santiago. Sau đó, vào tháng 5 năm 1116, bà đạt được thỏa thuận mới với Gelmírez, nhưng điều này không làm Froilaz hài lòng. Trong một chiến dịch ở Galicia, Urraca bị bao vây tạm thời tại lâu đài Sobroso bởi quân của Froilaz và em gái ông, Teresa, nhưng bà rút lui an toàn về Santiago và trở về León sau ba tháng, qua đó củng cố quyền lực và chia rẽ các đối thủ.
Trong khi Urraca bận rộn ở Galicia, Alifonso I củng cố quyền lực tại La Rioja và miền đông Castilla, nhưng đến mùa thu năm 1116, ông mất Burgos và Sahagun rồi sau đó không lâu thì tái kiểm soát lại cả hai thành trì này. Để làm suy yếu phe Galicia và Alifonso I, Urraca thực hiện chiến lược khéo léo: bà trao quyền quản lý các vùng đất phía nam sông Duero và vương quốc Toledo cho con trai  Alfonso. Điều này làm giảm quyền kiểm soát của các quý tộc Galicia đối với người thừa kế và làm suy yếu vị thế của Alifonso I trong khu vực. Đồng thời, động thái này khiến Teresa và con trai là Alfonso Enríquez, từ bỏ tham vọng với ngai vàng León và dần dần hướng tới việc thành lập vương quốc Bồ Đào Nha độc lập. Đến cuối năm 1116, Urraca đã tái chiếm phần lớn vùng Castilla, củng cố quyền lực tại Galicia, và hướng sự chú ý của các đồng minh của con trai bà về phía nam sông Duero. Bà chuẩn bị đối đầu với Teresa, nhưng trước tiên phải đạt được thỏa thuận với Alifonso I, người đang chuẩn bị chinh phục Zaragoza, dẫn đến việc họ đàm phán vào cuối năm 1116.
Vào năm 1117, một phần ba vương quốc, bao gồm cả Talavera de la Reina, Osma, và Zamora, đã được vị nữ vương León giữ lại thành công và giao cho con trai  Alfonso quản lý dưới sự giám hộ của Tổng giám mục Bernardo de Toledo (đến năm 1124 có thêm Atienza và Sigüenza). Khu vực này mặc dù rộng lớn, nhưng dân cư thưa thớt và chủ yếu là vùng biên giới hẻo lánh. Việc tái định cư và phát triển vùng đất này đã bắt đầu từ thời ông nội Ferdinando I và cha của Urraca. Hoạt động kinh tế chính là chăn nuôi và cướp bóc từ các khu vực lân cận của người Hồi giáo. Vùng này không được tổ chức thành các quận mà quản lý bởi các thành phố theo luật lệ riêng. Trong thập niên 1110-1120, khu vực liên tục bị tấn công bởi quân Almoravid nhưng đã tự vệ thành công nhờ các cuộc tấn công đáp trả và chiến thắng của quân đội Thiên Chúa giáo ở các nơi khác, như tại Alcalá de Henares và Sigüenza.  Những thất bại của người León, vốn đã bắt đầu vào cuối triều đại trước, đã buộc họ phải từ bỏ gần như toàn bộ biên giới của nước này. Sau đó, tình hình dần cân bằng trở lại và cuối cùng là nghiêng hẳn về phía Thiên chúa giáo, nổi bật trong trận Las Navas de Tolosa một thế kỷ sau đó.
Vào cuối mùa xuân năm 1117, Urraca đến Santiago để hòa giải giữa Hội đồng thành phố và Giám mục Gelmírez. Giám mục và Bá tước Traba đạt được thỏa thuận với Urraca, nhưng dân chúng, lo sợ bị đối xử bất lợi, nổi loạn, bao vây và đốt cháy tòa tháp nơi họ trú ẩn. Nữ hoàng bị lột quần áo và bị ném đá, nhưng sau đó bà được giải cứu và  quân đội sau đó được huy động để đàn áp cuộc nổi dậy. Thành phố Santiago bị trừng phạt rất nặng nề và lãnh đạo cuộc nổi dậy bị đày ải. Cuộc nổi dậy tại Santiago là một ví dụ về sự bất ổn đô thị trong thời kỳ Trung Cổ ở châu Âu, đồng thời phản ánh sự phát triển đô thị dọc theo tuyến đường Santiago de Compostela. Một sự kiện tương tự đã xảy ra tại Sahagún từ năm 1110 đến 1117, nơi xảy ra xung đột giữa tầng lớp thương nhân và tu viện trưởng nơi đây.
Cũng trong năm 1117, Urraca bị bao vây tại lâu đài Sobroso bởi những người ủng hộ con trai và em gái bà, Teresa de León, nhưng bà trốn thoát và trở về Santiago de Compostela. Những sự kiện này đã khiến Urraca hủy bỏ chiến dịch chống lại Teresa và rút về León. Tuy nhiên, bà đã chiếm được Toro và Zamora khi Teresa phải tập trung đối phó với cuộc tấn công của quân Almoravid tại Coimbra. Vào tháng 11 năm 1117, Alfonso trẻ tuổi tiến vào Toledo, chấm dứt quyền lực của Quốc vương Aragón tại đây. Alfonso tiếp tục giữ danh hiệu hoàng đế, vốn từng được nhà vua Aragón sử dụng.
Urraca củng cố quan hệ với những người giám hộ của con trai bằng cách ký hoà ước Tambre, công nhận quyền kế vị hợp pháp của Alfonso. Tuy nhiên, hòa bình chỉ kéo dài đến năm 1120, khi bà một lần nữa đối đầu với Bá tước Traba. Năm 1121, Urraca buộc phải đạt thỏa thuận với ông sau cuộc xâm lăng bất ngờ từ Bá quốc Bồ Đào Nha do Teresa lãnh đạo. Tuy nhiên, vị nữ vương đã chiến thắng người Bồ Đào Nha ở Lanhoso, buộc Teresa thừa nhận Urraca là nữ vương León.
Quyền lực của Urraca tiếp tục được củng cố trong khu vực trong năm 1121. Trong năm đó, vào tháng 2, bà đạt được một thỏa thuận đình chiến với chồng cũ tại Burgos. Thỏa thuận này kéo dài đến hết triều đại của bà, giúp Urraca củng cố quyền lực ở khu vực trung tâm và một phần phía tây bán đảo, nhưng bà buộc phải nhượng thành Zaragoza cho vua Aragón.
Vào mùa xuân năm 1118, Urraca tiến hành chinh phục các lãnh chúa ở phía đông Castilla, những người đã giành được quyền tự trị lớn hơn sau cái chết của Álvar Fáñez vào năm 1114, và một số lãnh chúa thậm chí đã công nhận quyền bá chủ của vua Aragón đối với các vùng đất của họ. Đến tháng 6, bà có mặt tại Segovia để dập tắt một cuộc nổi loạn chống lại bà. Sau đó, Urraca tiến quân đến Galicia, trong khi để lại một phần lực lượng của mình cho Tổng giám mục Toledo để ông sử dụng chống lại quân Almoravid.
Từ tháng 1 đến tháng 3 năm 1119, Urraca ở lại Burgos, theo dõi các trận chiến của Alifonso I của Aragón ở thung lũng Ebro. Từ Burgos, bà chuyển đến Palencia để củng cố biên giới phía đông của vương quốc Toledo, đề phòng các cuộc tấn công của người Almoravid hoặc Aragón. Trong mùa xuân và mùa hè năm 1119, bà phải đối mặt với một âm mưu nguy hiểm do Guter Fernández, người từng là quản gia của bà, lãnh đạo. Fernández đã tạm thời bắt giữ Bá tước Pedro González de Lara tại lâu đài Mansilla vào mùa xuân năm này. Mặc dù de Lara được giải cứu, cuộc khủng hoảng lên đến đỉnh điểm vào ngày 18 tháng 7, khi giao tranh xảy ra tại León và Urraca bị bao vây trong lâu đài của thành phố. Âm mưu thất bại này dường như bắt nguồn từ sự bất mãn của các quý tộc Galicia và León trước việc Urraca có phần ngả về phe Castilla, nơi Bá tước de Lara và các quý tộc Castilla đang thống trị triều đình. Lo sợ bà có thể hòa giải với Alifonso cũng góp phần dẫn đến âm mưu này. Đến tháng 9, cuộc bạo loạn chấm dứt, và Urraca duy trì thái độ hòa giải với Aragón.
Năm 1120, Urraca tiến quân đến Galicia để trấn áp những người ủng hộ bá tước Pedro Froilaz với sự hỗ trợ từ Giám mục Gelmírez và sau đó tái khẳng định liên minh với ông này. Sau đó, quân đội León vượt sông Miño và tiến vào lãnh thổ của Teresa, người không thể ngăn cản đà tiến của người chị kế và phải rút lui vào lâu đài Lanhoso, gần Braga. Trong khi đó, quân đội của Urraca tiến và tàn phá các vùng đô thị dọc đường tiến quân đến cho tới bờ sông Duero. Chiến thắng tạm thời này khiến Urraca quyết định loại bỏ Gelmírez bằng cách bắt giữ ông vào cuối tháng 7. Việc bắt giữ Gelmírez chứng minh là một sai lầm lớn với bà: Infante Alfonso từ bỏ Urraca và gia nhập lực lượng của Bá tước Froilaz gần Santiago. Những người thuộc phe infanta Alfonso, bao gồm giám mục Gelmírez đã nổi dậy tại Santiago và bao vây Urraca trong nhà thờ lớn. Không thể trấn áp cuộc nổi dậy, Urraca buộc phải thả Gelmírez sau vài ngày, dù bà không trả lại đất đai và lâu đài cho ông. Điều này thúc đẩy Gelmírez liên minh với Froilaz, Teresa (người trở thành tình nhân hoặc vợ của bá tước Fernando Pérez de Traba) và Alfonso, một liên minh mà Urraca cố gắng phá hoại. Vào mùa thu năm 1120, trước lời đe dọa bị rút phép thông công từ Giáo hoàng Calixto II (chú của Alfonso), Urraca buộc phải nhượng bộ bằng cách nhường một phần tiền thuế các vùng đất của vương thất cho con trai Alfonso.
Việc đàm phán thất bại với Gelmírez buộc nữ vương Urraca phải dẫn quân tới Galicia vào mùa xuân năm 1121. Tại Pico Sacro, gần Santiago, quân đội của bà đối đầu với lực lượng của Giám mục Gelmírez và Bá tước Froilaz. Tuy nhiên, hai bên đã tránh được giao tranh trực diện bằng một hiệp ước, trong đó Urraca cam kết trả lại tài sản cho giám mục trước lễ Giáng sinh và tổ chức một cuộc họp quốc hội vào ngày 25 tháng 8 để giải quyết các vấn đề trong vương quốc. Vào tháng 8 năm 1121, một âm mưu mới nhằm phế truất Nữ hoàng Urraca và đưa Infante Alfonso lên ngôi diễn ra tại hội nghị ở Sahagún. Những người tham gia chủ yếu là phe chống đối Urraca và ủng hộ Gelmírez. Tuy nhiên, vào tháng 11, giáo hoàng Calixto II đã can thiệp vào hội nghị, làm thất bại kế hoạch này. Trong khi đó, Teresa, chị của Urraca, lợi dụng tình hình rối ren này để chiếm lại thung lũng Miño.
Để đối phó với những bước tiến của Teresa tại Galicia, Urraca cùng con trai đến đây vào mùa xuân năm sau. Hai bên lại đạt được một thỏa thuận thay vì giao chiến. Đến cuối mùa hè năm 1122, vua Alfonso I của Aragón tiến vào vùng lãnh thổ León phía nam sông Duero tới tận Olmedo, nhằm đảm bảo rằng Infante Alfonso và Giám mục Toledo tôn trọng hòa ước đạt được với Urraca năm 1117. Ông duy trì thái độ hòa giải và không xâm phạm vùng này thêm trong suốt thời gian trị vì của Urraca, ngoại trừ việc tuyên bố quyền lực trên danh nghĩa ở Soria.
Vào tháng 3 năm 1123, Urraca đến Galicia nhằm củng cố liên minh với giám mục Gelmírez và bắt giam á tước Pedro Froilaz cùng các con trai của ông, tịch thu tài sản của họ. Bà tiếp tục tăng cường quyền kiểm soát tại khu vực này suốt mùa xuân và mùa hè năm đó, rồi tiến về phía nam đến Toledo, qua Segovia để chuẩn bị cho việc chinh phục Sigüenza, với dự định hoàn thành chiến dịch vào tháng 1 năm sau.
Ngày 25 tháng 5 năm 1124, Giám mục Gelmírez tổ chức lễ phong hiệp sĩ cho Alfonso tại Santiago, đánh dấu việc Alfonso đạt tuổi trưởng thành. Nữ hoàng Urraca có thể đã đồng ý chuyện này nhưng không tham dự buổi lễ. Sau đó, quyền lực của Alfonso gia tăng ở phía nam sông Duero, đặc biệt là khi tình hình sức khoẻ của tổng giám mục Toledo suy yếu nhanh chóng. Dù vậy, tình hình vương quốc không thay đổi nhiều: Urraca kiểm soát trung tâm vương quốc, Alfonso I của Aragón nắm giữ phía đông Castilla, Teresa chi phối phía tây nam, và Infante Alfonso kiểm soát phía nam. Trong mùa hè và mùa thu năm 1124, Urraca có thể đã ở Galicia để đối phó với các cuộc xung đột nội bộ và và các cuộc thâm nhập quân sự từ Teresa. Tuy nhiên, mọi nỗ lực nhằm khuất phục chị gái của bà đều thất bại, và Teresa giữ quyền kiểm soát miền nam Galicia và vùng đất sau này là Bồ Đào Nha cho đến khi Urraca qua đời năm 1126. Dù có hòa bình ở phía đông nhờ các chiến dịch của vua Aragón chống lại Almoravids, Urraca không thể tận dụng cơ hội này để củng cố quyền lực ở phía tây.