stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Maputo
Đơn vị hành chính

Thành phố được chia thành bảy đơn vị hành chính. Mỗi đơn vị này gồm nhiều khu vực nhỏ hơn gọi là bairros.
| Đơn vị hành chính | Bairros |
| --- | --- |
KaMpfumo: Central A/B/C – Alto Maé A/B – Malhangalene A/B – Polana Cimento A/B – Coop – Sommerschield
Nlhamankulu: Aeroporto A/B – Xipamanine – Minkadjuíne – Unidade 7 – Chamanculo A/B/C/D – Malanga – Munhuana
KaMaxaquene: Mafalala – Maxaquene A/B/C/D – Polana Caniço A/B – Urbanização
KaMavota: Mavalane A/B – FPLM – Hulene A/B – Ferroviário – Laulane – 3 de Fevereiro – Mahotas – Albazine – Costa do Sol
KaMubukwana: Bagamoyo – George Dimitrov (Benfica) – Inhagoia A/B – Jardim – Luís Cabral – Magoanine – Malhazine – Nsalene – 25 de Junho A/B (Choupal) – Zimpeto
KaTembe: Gwachene – Chale – Inguice – Ncassene – Xamissava
KaNyaka: Ingwane – Ribjene – Nhaquene
Khí hậu

Maputo có khí hậu xavan nhiệt đới (Aw) và một phần khí hậu bán khô hạn (BSh) theo phân loại khí hậu Köppen. Maputo khá là khô, với lượng mưa trung bình năm là 813,6 milimét (32,0 inch). Mưa nhiều vào mùa hè và gần như không mưa vào mùa đông. Thành phố có nhiệt độ trung bình không quá cao, khoảng 22,8 °C (73,0 °F). Tháng nhiệt độ cao nhất là tháng một với nhiệt độ trung bình 26,8 °C (80,2 °F), trong khi tháng lạnh nhất là tháng bảy với nhiệt độ 18,8 °C (65,8 °F). Do nằm gần Ấn Độ Dương nên Maputo chịu ảnh hưởng lớn bởi bão, lũ lụt và nước biển dâng.
| Dữ liệu khí hậu của Maputo (39 m), Mozambique (1961–1990)> Tháng | Dữ liệu khí hậu của Maputo (39 m), Mozambique (1961–1990)> 1 | Dữ liệu khí hậu của Maputo (39 m), Mozambique (1961–1990)> 2 | Dữ liệu khí hậu của Maputo (39 m), Mozambique (1961–1990)> 3 | Dữ liệu khí hậu của Maputo (39 m), Mozambique (1961–1990)> 4 | Dữ liệu khí hậu của Maputo (39 m), Mozambique (1961–1990)> 5 | Dữ liệu khí hậu của Maputo (39 m), Mozambique (1961–1990)> 6 | Dữ liệu khí hậu của Maputo (39 m), Mozambique (1961–1990)> 7 | Dữ liệu khí hậu của Maputo (39 m), Mozambique (1961–1990)> 8 | Dữ liệu khí hậu của Maputo (39 m), Mozambique (1961–1990)> 9 | Dữ liệu khí hậu của Maputo (39 m), Mozambique (1961–1990)> 10 | Dữ liệu khí hậu của Maputo (39 m), Mozambique (1961–1990)> 11 | Dữ liệu khí hậu của Maputo (39 m), Mozambique (1961–1990)> 12 | Dữ liệu khí hậu của Maputo (39 m), Mozambique (1961–1990)> Năm |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Trung bình ngày tối đa °C (°F) | 29.9 (85.8) | 29.6 (85.3) | 29.3 (84.7) | 27.8 (82.0) | 26.4 (79.5) | 24.6 (76.3) | 24.4 (75.9) | 25.3 (77.5) | 26.1 (79.0) | 26.5 (79.7) | 27.4 (81.3) | 29.1 (84.4) | 27.2 (81.0) |
| Trung bình ngày °C (°F) | 26.3 (79.3) | 26.2 (79.2) | 25.6 (78.1) | 23.5 (74.3) | 21.4 (70.5) | 18.9 (66.0) | 18.8 (65.8) | 20.0 (68.0) | 21.5 (70.7) | 22.4 (72.3) | 23.8 (74.8) | 25.5 (77.9) | 22.8 (73.0) |
| Tối thiểu trung bình ngày °C (°F) | 22.3 (72.1) | 22.3 (72.1) | 21.5 (70.7) | 19.4 (66.9) | 16.9 (62.4) | 14.4 (57.9) | 14.2 (57.6) | 15.4 (59.7) | 17.2 (63.0) | 18.3 (64.9) | 19.7 (67.5) | 21.4 (70.5) | 18.6 (65.5) |
| Lượng Giáng thủy trung bình mm (inches) | 171.1 (6.74) | 130.5 (5.14) | 105.6 (4.16) | 56.5 (2.22) | 31.9 (1.26) | 17.6 (0.69) | 19.6 (0.77) | 15.0 (0.59) | 44.4 (1.75) | 54.7 (2.15) | 81.7 (3.22) | 85.0 (3.35) | 813.6 (32.04) |
| Số ngày giáng thủy trung bình (≥ 1.0 mm) | 8.1 | 7.6 | 7.0 | 4.4 | 2.8 | 2.4 | 1.8 | 2.2 | 3.2 | 5.5 | 7.9 | 7.5 | 60.4 |
| Độ ẩm tương đối trung bình (%) | 76 | 76 | 77 | 76 | 74 | 73 | 72 | 71 | 73 | 75 | 75 | 74 | 74 |
| Số giờ nắng trung bình tháng | 223 | 210 | 225 | 229 | 253 | 246 | 256 | 252 | 228 | 210 | 198 | 220 | 2.750 |
Nguồn 1: Deutscher Wetterdienst
Nguồn 2: Viện Khí tượng Đan Mạch (chỉ bao gồm giờ nắng)
Giao thông > Hàng không

Sân bay quốc tế Maputo là sân bay quốc tế chính của Mozambique. Một nhà ga mới mở vào năm 2010 có thể đón 900.000 lượt khách một năm.
Giao thông > Giao thông công cộng

Nhu cầu giao thông của Maputo chủ yếu được đáp ứng bởi hệ thống xe minibus gọi là chapas. Trong một nỗ lực nhằm giải quyết ách tắc giao thông trong thành phố, công ty Transporte de Moçambique (TPM) của nhà nước đã mua trên 270 xe buýt. Có ba tuyến xe buýt chính trong thành phố: tại Baixa (trung tâm), Museu (bảo tàng), và Junta.
Tuyến phà nối Maputo với huyện KaTembe phục vụ các ngày trong tuần. Một phà có thể chở khoảng 20 xe một lần đưa.
Maputo sở hữu hệ thống xe điện đầu tiên ở châu Phi vào năm 1904. Ban đầu đầu tiên các tuyến chạy từ Ga xe lửa Trung tâm (CFM) đến tòa nhà Thành phố. Người ta[ai nói?] cho rằng việc thiết lập hệ thống xe điện đã gây nên sự phẫn nộ từ phía công chúng do chỉ có vài tầng lớp xã hội nhất định mới có quyền sử dụng. Xe điện dần mất khách trong nửa sau của thế kỷ 20 khi xe hơi và xe buýt trở nên phổ biến hơn. Xe điện không còn được sử dụng kể từ năm 1936, mặc dù một số đường ray vẫn có hiện hữu.
Giao thông > Cảng

Cảng chính của Maputo vào giai đoạn cao điểm xử lý 17 triệu tấn hàng hóa vào năm 1971. Cảng là một một trong ba cảng chính của Mozambique phục vụ cho tuyến đường Nacala-Beira-Maputo. Ngày nay, cảng do Công ty Phát triển Cảng Maputo (MPDC), một công ty liên doanh giữa Grindrod và DP World, quản lý. Chính phủ cho phép công ty quản lý cảng đến năm 2030 nhằm nâng cấp phần lớn cơ sở hạ tầng đã bị phá hủy sau nhiều năm trì trệ. Vào năm 2010, công việc nạo vét kênh đã hoàn thành và Cảng Maputo hiện có thể xử lý các tàu lớn hơn - như tàu Panamax - với nhiều hàng hóa hơn.
Một bến mới cho các phương tiện dự kiến cho phép 57.000 phương tiện di chuyển mỗi năm (giai đoạn 1) với mức cao nhất là 250.000 theo thỏa thuận với Höegh Autoliners. Đây dự kiến là tuyến vận chuyển chuyển tiếp tiềm năng giữa Trung Đông và châu Âu. Than cũng sẽ được xuất khẩu từ Matola với tốc độ 10 triệu tấn mỗi năm. Dự tính đến năm 2020, cảng sẽ tạo ra khoảng 160 triệu đô la mỗi năm. Đến năm 2030, cảng sẽ có thể xử lý lên tới 25 chuyến tàu mỗi ngày và 1.500 xe tải và tổng cộng 50 triệu tấn hàng hóa mỗi năm. Tổng mức đầu tư sẽ vượt quá 500 triệu USD.
Kiến trúc

Maputo luôn là trung tâm của sự chú ý trong những năm đầu hình thành và tinh thần nghệ thuật mạnh mẽ là nhân tố chính thu hút nhiều kiến ​​trúc sư tiến bộ nhất trên thế giới tới đây vào đầu thế kỷ 20. Thành phố sở hữu những kiệt tác xây dựng của Pancho Guedes, Herbert Baker và Thomas Honney,... Những công trình kiến ​​trúc đầu tiên quanh thành phố tập trung vào các thiết kế cổ điển châu Âu như Ga xe lửa Trung tâm (CFM) được thiết kế bởi kiến ​​trúc sư Alfredo Augusto Lisboa de Lima, Mario Veiga và Ferreira da Costa và được xây dựng từ năm 1913 đến năm 1916 (đôi khi bị nhầm lẫn với công trình của Gustave Eiffel), và khách sạn Polana được thiết kế bởi Herbert Baker.
Vào những năm 1960 và 1970, Maputo lại một lần nữa trở thành tâm điểm của một làn sóng kiến ​​trúc mới, đặc biệt là các công trình của Pancho Guedes. Các thiết kế của những năm 1960 và 1970 được đặc trưng bởi phong trào hiện đại với trọng tâm là các kết cầu gọn gàng, thẳng và hữu dụng. Tuy nhiên, các kiến ​​trúc sư nổi tiếng như Pancho Guedes đã kết hợp các yếu tố hiện đại với các đường nét nghệ thuật địa phương, qua đó tô điểm nét Mozambique độc đáo cho các tòa nhà trong thành phố.
Văn hóa

Maputo là nơi hội tụ của nhiều nền văn hóa. Văn hóa Bantu và Bồ Đào Nha chiếm ưu thế, nhưng người ta cũng cảm nhận được sự ảnh hưởng của văn hóa Ả Rập, Ấn Độ, và Trung Quốc.
Văn hóa > Điện ảnh

Trước khi truyền hình được giới thiệu vào năm 1981, điện ảnh đã có một vị trí nổi bật khi là một hình thức giải trí trong đời sống của người Mozambique, đặc biệt là ở Maputo, nơi có ít nhất một chục rạp chiếu phim vào thời điểm độc lập. Trong thập niên 1950 và 1960, khi sự phân biệt chủng tộc ở giai đoạn cao trào, hầu hết những người đi xem phim đều là người da trắng châu Âu hoặc người Nam Á - mỗi sắc tộc có một rạp riêng. Người Mozambique da đen, mặc dù bị phân biệt đối xử nặng nề hơn, cũng rất yêu thích các bộ phim trong rạp chiếu phim dựng tạm, với một máy chiếu, màn hình và ghế. Một số rạp chiếu phim như vậy vẫn có hiện diện ngày nay, chẳng hạn như Charlot, Gil Vicente, Scala, 222 và Dicca, mặc dù không phải tất cả đều còn chiếu phim.
Các bộ phim được chiếu tại các rạp trong thời kỳ cai trị của Bồ Đào Nha bị kiểm duyệt gắt gao. Những bộ phim có nội dung tình dục, bạo lực và chủ đề mang tính chất chính trị không được phép chiếu. Mặc dù có những hạn chế này, đây vẫn là lần đầu tiên người Mozambique có thể thưởng thức các hình thức giải trí phổ biến của thế giới, do đó làm tăng đáng kể sự hòa hợp văn hóa. Sau năm 1975 và sau các cuộc di cư hàng loạt của người châu Âu da trắng, Mozambique trải qua một thời gian không có quy định kiểm duyệt và do đó người Mozambique có thể xem nội dung đã bị cấm và các tác phẩm của Lý Tiểu Long đã trở nên vô cùng phổ biến. Tuy nhiên, khi FRELIMO và phong trào dân tộc chiếm ưu thế, bất kỳ ảnh hưởng bên ngoài nào được coi là bắt nguồn từ "phương Tây suy đồi" đều bị cấm lần nữa. Chính tại thời điểm này, đảng cầm quyền FRELIMO nhận ra họ có thể sử dụng những bộ phim trong việc tuyên truyền tư tưởng dễ dàng.
Vào cuối thập niên 1970 và thập niên 1980, ngành công nghiệp điện ảnh địa phương hướng tới việc tạo ra các sản phẩm "tự sản xuất" nhằm khắc họa lý tưởng xã hội chủ nghĩa. Các phim này có ảnh hưởng lớn đến các hộ gia đình, sản xuất nông nghiệp và tự chủ chính trị. Maputo là bối cảnh cho nhiều bộ phim bom tấn Hollywood như The Interpreter, Blood Diamond và Ali.
Văn hóa > Associação Núcleo de Arte

Associação Núcleo de Arte là một trung tâm văn hóa và nghệ thuật quan trọng ở Maputo. Đây là nhóm nghệ sĩ lâu đời nhất ở Mozambique. Núcleo đóng một vai trò quan trọng trong đời sống văn hóa đô thị trong nhiều thập kỷ. Hai nghệ sĩ Mozambique đương đại nổi tiếng và có ảnh hưởng nhất bắt đầu sự nghiệp của họ tại Núcleo de Arte, đó là họa sĩ Malangatana Ngwenya và nhà điêu khắc Alberto Chissano. Hơn một trăm họa sĩ, nhà điêu khắc và nghệ nhân gốm là thành viên của Núcleo; nhóm thường xuyên tổ chức triển lãm tại cơ sở của mình và trong vài năm qua đã tích cực tham gia trao đổi với các nghệ sĩ từ nước ngoài. Núcleo nổi tiếng với dự án biến vũ khí thành công cụ và đồ vật nghệ thuật. Nhóm đóng một vai trò quan trọng trong việc hòa giải Nội chiến Mozambique. Các tác phẩm nghệ thuật như Chair of the African King và Tree of Life được trưng bày trên khắp thế giới, tiêu biểu là ở Bảo tàng Anh vào năm 2006.
Maputo là nơi tổ chức Liên hoan phim tài liệu Dockanema để giới thiệu các bộ phim tài liệu từ khắp nơi trên thế giới.
Giáo dục

Maputo cung cấp nhiều lựa chọn cho giáo dục với các trường mầm non, tiểu học, trung học và các tổ chức giáo dục đại học. Chất lượng giáo trình khác nhau tùy thuộc vào việc một tổ chức là tư hay công.
Giáo dục > Giáo dục đại học

Cơ sở giáo dục đại học lớn nhất Mozambique là Đại học Eduardo Mondlane thành lập vào năm 1968 với tên gọi Universidade de Lourenço Marques. Hầu hết các khoa và ban của các trường đại học đều nằm ở thành phố Maputo với gần 8.000 sinh viên theo học tại 10 khoa. Một số khoa cũng đặt tại Beira, Quensonane, Nampula và Inhambane.
Ngoài ra từ những năm 1990, người ta cũng chứng kiến sự phát triển nhanh chóng của các cơ sở giáo dục tư nhân cung cấp giáo dục đại học như Instituto Superior de Ciências e Tecnologias de Moçambique (ISCTEM), Instituto Superior de Tecnologias e Gestão (ISTEG) và Instituto Superior de Transportes e Comunicações (ISUTC).
Y tế

Maputo có một số bệnh viện và cơ sở khám chữa bệnh, trong đó có bệnh viện lớn nhất Mozambique, Bệnh viện Trung ương Maputo. Các bệnh viện khác bao gồm Bệnh viện Geral José Macamo và Bệnh viện Clinica Sommerschield, hay bệnh viện Clínica Cruz Azul ở  baixa  và Bệnh viện Privado ở gần Trường Bồ Đào Nha.
Quá trình xây dựng Bệnh viện Miguel Bombarda bắt đầu vào năm 1900. Năm 1976, Samora Machel đổi tên bệnh viện thành Bệnh viện Trung ương Maputo  (HCM). Bệnh viện có 1500 giường cho bệnh nhân nội trú và có số lượng nhân viên ước tính là 3000. Bệnh viện được xây dựng dựa trên cấu trúc đa khối với 35 tòa nhà riêng biệt có diện tích 163.800 m². Bệnh viện có sáu khoa: y khoa, ngoại khoa, nhi khoa, phẫu thuật chỉnh hình, phụ khoa và sản khoa. Ngoài ra bệnh viện cũng có nhãn khoa và khoa tai mũi họng và một nhà xác. Bệnh viện cung cấp cung cấp dịch vụ cho trung bình 700 bệnh nhân ngoại trú mỗi ngày và trên 1.000 kg (2.205 lb) đồ được giặt hàng ngày. Vào đầu thập niên 1990, một phần của bệnh viện được phân tách và trở thành một phòng khám tư nhân cung cấp các dịch vụ chất lượng cao hơn gọi là Clínica Especial de Maputo dành cho những người có thể chi trả.
Nhân vật nổi tiếng

Alexandre Quintanilha, nhà khoa học
Eusébio, cầu thủ bóng đá
Carlos Cardoso, nhà báo
Teresa Heinz, nhà từ thiện
Mariza, ca sĩ fado
Neyma, ca sĩ
Mia Couto, nhà văn
Maria Mutola, vận động viên chạy
Al Bowlly, ca sĩ
Pancho Guedes, kiến trúc sư
Jose Craveirinha, nhà thơ
Ricardo Rangel, nhà báo ảnh
Malangatana, họa sĩ
Alberto Chissano, nhà điêu khắc
Henning Mankell, tác gia, nhà viết kịch
Gilles Cistac, luật sư
Ruth First, nhà hoạt động
Moreira Chonguica, nhạc sĩ, nhà soạn nhạc, nhà hoạt động
Thành phố kết nghĩa

Maputo là thành phố kết nghĩa với:
Mbabane, Eswatini
Brasília, Brasil
Lagos, Nigeria
Coimbra, Bồ Đào Nha
Chennai, Ấn Độ
Cape Town, Nam Phi
Wilmington, Hoa Kỳ
Lisboa, Bồ Đào Nha
Luanda, Angola
Johannesburg, Nam Phi
Bissau, Guiné-Bissau
Ma Cao
Málaga, Tây Ban Nha
Dili, Đông Timor
Chiba, Nhật Bản
Bordeaux, Pháp
Thượng Hải, Trung Quốc
Harare, Zimbabwe
Monterrey, México
Durban, Nam Phi
Addis Ababa, Ethiopia
Thành Đô, Trung Quốc
Cảnh quan Lourenço Marques, 1905
Nhà thờ Maputo
Đài tưởng niệm Thế chiến thứ nhất
Maputo, nhìn từ Trạm Vũ trụ Quốc tế.
Quang cảnh thành phố
Các quận của Maputo
24 de Julho Avenue, Maputo
The Maputo Railway Station, an example of colonial architecture.
Tòa nhà hội đồng thành phố Maputo
A Casa de Ferro - Ngôi nhà sắt
Thư viện Quốc gia Mozambique.
Trụ sở Viễn thông Mozambique ở đường Rua da Sé 2
Bệnh viện Trung ương Maputo, MZ
Tàu con thoi
Các thông số kỹ thuật

Các thông số của trạm quỹ đạo (cho Endeavour, OV-105)
Dài: 122,17 ft (37,24 m)
Sải cánh: 78,06 ft (23,79 m)
Cao: 58,58 ft (17,25 m)
Trọng lượng trống: 151.205 lb (68.586,6 kg)
Tổng trọng lượng lúc cất cánh: 240.000 lb (109.000 kg)
Trọng lượng tối đa lúc hạ cánh: 230.000 lb (104.000 kg)
Các động cơ chính: 3 Rocketdyne Block 2 A SSME, mỗi cái với sức đẩy tại mặt biển là 393.800 lbf (178.624 kgf/1,75 MN)
Khối lượng chuyên chở tối đa: 55.250 lb (25.061,4 kg)
Kích thước sàn chuyên chở: 15 ft × 60 ft (4,6 m × 18,3 m)
Độ cao vận hành: 100 - 520 nmi (185 - 1.000 km)
Tốc độ: 25.404 ft/s (7.743 m/s, 27.875 km/h, 17.321 mi/h)
Sải ngang Crossrange: 1.085 nautical mile (2.009,4 km)
Phi hành đoàn: 7 (chỉ huy, phi công, 2 chuyên gia cho chuyến bay và 3 chuyên gia về hàng hóa mang theo), 2 là tối thiểu.
Các thông số cho bình nhiên liệu ngoài (cho SLWT)
Dài: 153,8 ft (46,9 m)
Đường kính: 27,6 ft (8,4 m)
Thể tích nhiên liệu: 535.000 gallon (2.030.000 L)
Trọng lượng trống: 58.500 lb (26.559 kg)
Trọng lượng tổng lúc cất cánh: 1,667 triệu lb (757.000 kg)
Các thông số của tên lửa đẩy nhiên liệu rắn
Dài: 149,6 ft (45,6 m)
Cao: 12,17 ft (3,71 m)
Trọng lượng trống: 139.490 lb (63.272,7 kg)
Tổng trọng lượng lúc cất cánh: 1,3 triệu lb (590.000 kg)
Sức đẩy (tại mặt biển, cất cánh): 2,8 triệu lbf (1.270.058 kgf/12,46 MN)
Thông số hệ thống khay chồng (Stack System)
Cao: 184,2 ft (56,14 m)
Tổng trọng lượng cất cánh: 4,5 triệu lb (2,04 triệu kg)
Tổng sức đẩy lúc cất cánh: 6,781 triệu lbf (3,076 triệu kgf/30,18 MN)
Phóng

Tàu con thoi sẽ không được phóng trong điều kiện có thể bị sét đánh trúng. Máy bay thường bị sét đánh nhưng không gây ra tác hại nào bởi dòng điện sẽ bị tiêu tán đi bởi lớp vỏ dẫn điện và máy bay không được nối đất. Như phần lớn các loại máy bay, tàu con thoi được chế tạo bằng lớp nhôm dẫn điện, vốn bảo vệ và che đậy cho các hệ thống bên trong. Tuy nhiên, trong quá trình tàu con thoi được phóng đi nó thải ra một luồng khí nóng khi bay lên, và luồng khí này có thể dẫn sét vì cung cấp một đường dẫn cho dòng điện xuống đất. Trong khi tàu con thoi có thể chịu được một cú sét đánh, một cú sét đã xảy ra với tàu Apollo 12 và vì sự an toàn NASA đã chọn không phóng tàu con thoi khi sấm sét có thể xảy ra.
Vào ngày phóng đi, sau khi đã xong việc đếm ngược trước 9 phút, tàu con thoi sẽ trải qua sự chuẩn bị cuối cùng cho phóng, và hệ thống đếm ngược được điều khiển bằng một chương trình máy tính đặc biệt ở Launch Control Center gọi là Ground Launch Sequencer (GLS). Hệ thống này sẽ dừng việc đếm ngược nếu có bất kỳ vấn đề quan trọng nào xảy ra với hệ thống trên tàu. Trước khi phóng 31 giây GLS sẽ để việc đếm ngược cho hệ thống máy tính trên tàu thực hiện.
Hạ cánh

Hầu hết quá trình sau khi tàu con thoi rời khỏi quỹ đạo và tái nhập khí quyển, trừ quá trình hạ càng, thường được điều khiển dưới sự điều hành của máy tính. Tuy nhiên, quá trình tái nhập khí quyển có thể được điều khiển hoàn toàn bằng tay nếu có trường hợp khẩn cấp. Sau khi tái nhập bầu khí quyển, quá trình hạ độ cao và hạ cánh có thể điều khiển tự động, nhưng quá trình này thường được bay thủ công.
Hạ cánh > Rời quỹ đạo

Tàu bắt đầu tái nhập khí quyển bằng cách rời bỏ quỹ đạo bằng cách sử dụng các động cơ điều khiển quỹ đạo, trong khi đang bay lộn ngược, và ngược chiều với hướng quỹ đạo trong vòng 3 phút, lúc ấy sẽ giảm tốc độ của tàu khoảng 200 dặm/h (322 km/h). Kết quả là sẽ làm chậm tàu và giảm độ cao quỹ đạo của tàu xuống và vào tầng khí quyển. Sau 3 phút sử dụng xong các động cơ, tàu sẽ quay ngược trở lại, đẩy phần đầu của tàu xuống (thực ra là "ngóc lên" so với trái Đất). Việc giảm độ cao quỹ đạo này xảy ra một nửa quãng đường quanh trái Đất từ tàu đến khu hạ cánh.
Hạ cánh > Tái nhập khí quyển

Tàu sẽ bắt đầu gặp mật độ không khí dày trong tầng nhiệt thấp ở độ cao khoảng 120 km, với vận tốc khoảng 25 Mach, 8,200 m/s (30,000 km/h). Tàu được điều khiển bằng sự kết hợp giữa hệ thống RCS (Hệ thống điều khiển ở môi trường chân không) và các bề mặt điều khiển, để bay hạ độ cao tại một góc 40 độ với mũi tàu trên đường chân trời, tạo ra lực cản, không chỉ để giảm tốc độ đến tốc độ hạ cánh, mà còn làm giảm sức nóng của bầu khí quyển. Tàu càng lúc sẽ gặp nhiều mật độ khí, và chuyển từ một con tàu vũ trụ thành một chiếc máy bay thường. Trên một đường thẳng, góc 40 độ của tàu sẽ từ từ giảm xuống hoặc thậm chí cao thêm. Lúc ấy sẽ buộc tàu phải thực hiện 4 lần nghiêng qua nghiêng lại tạo thành hình chữ S, mỗi lần nghiêng sẽ nghiêng khoảng vài phút, nhiều lúc tàu có thể nghiêng tới 70 độ, nhưng bù lại vẫn giữ nguyên góc 40 độ. Cách này sẽ khiến tốc độ tàu có thể giữ nguyên. Những lần nghiêng này được thực hiện khi mà tàu đang ở nhiệt độ cao nhất của quá trình tái nhập khí quyển, khi ấy lớp bảo vệ nhiệt độ của tàu sẽ có màu đỏ rực và lực G ở mức cao nhất. Sau khi kết thúc quá trình nghiêng này, tàu lúc ấy sẽ hoàn tất chuyển thành một chiếc máy bay. Lúc ấy tàu sẽ giảm độ ngóc, và chúi mũi xuống và bắt đầu quá trình hạ độ cao và hạ cánh.
Tại phần thấp nhất của khí quyển, tàu sẽ bay giống như một tàu lượn thường, ngoại trừ hạ độ cao nhanh hơn, với độ hạ độ cao hơn 50 m/s (180 km/). Ở vận tốc khoảng 3 Mach, hai đầu dò không khí, nằm ở hai bên thấp của phần thân tàu, được triển khai để đo áp suất của không khí so với tàu khi di chuyển ở khí quyển.
Mô phỏng nhiệt độ bên ngoài lên đến 1,500 °C khi tái nhập bầu khí quyển.
Mọ phỏng máy tính của luồng khí vận tốc cao bên ngoài tàu con thoi khi tái nhập khí quyển
Hạ cánh > Quá trình hạ độ cao và hạ cánh

Khi quá trình hạ độ cao và hạ cánh bắt đầu, tàu con thoi khi ấy đang ở độ cao 3.000 m, 12 km đến đường băng. Phi công khi ấy sẽ sử dụng phanh khí động để giúp giảm tốc của tàu. Tốc độ của tàu giảm từ khoảng 682 xuống còn 346 km/h, vận tốc chạm xuống đường băng (so với 260 km/h của máy bay thương mại). Càng bánh xe của tàu được thả ra khi đang bay với tốc độ 430 km/h. Nhằm hỗ trợ thắng cho tàu, một cái dù giảm tốc khoảng 12 m được thả ra sau khi toàn bộ 3 càng bánh của tàu đã chạm đường băng ở vận tốc khoảng 343 km/h. Dù sẽ được thả ra một khi tàu đã giảm tốc xuống còn 110 km/h.
Tàu con thoi Discovery hạ cánh lần cuối cùng ở nhiệm vụ STS-133.
Tàu con thoi Endeavour bung dù sau khi hạ cánh
Hạ cánh > Sau khi hạ cánh

Sau khi hạ cánh, tàu con thoi sẽ ở lại trên đường băng khoảng vài tiếng để giảm nhiệt độ con tàu. Một nhóm nhân viên ở trước và sau tàu sẽ kiểm tra các phần nhiên liệu của hệ thống RCS và 3 động cơ phụ của tàu con thoi. Nếu hiđrô được phát hiện, một trường hợp khẩn cấp sẽ được thông báo, nhân viên sẽ ngắt năng lượng của tàu và nhóm nhân viên sẽ di tản khỏi khu vực. Một nhóm khác gồm 25 xe đặc biệt và 150 kỹ sư và kỹ thuật viên sẽ tiếp cận con tàu và xóa bỏ các khí độc từ nguyên nhiên liệu và khu hàng hóa của tàu khoảng 45-60 phút sau khi hạ cánh. Một viên bác sĩ sẽ lên tàu kiểm tra y tế cho phi hành đoàn trước khi họ có thể rời phi thuyền. Một khi phi hành đoàn đã rời khỏi tàu, trách nhiệm sẽ được giao lại từ Trung tâm vũ trụ Johnson ở Houston, Texas cho Trung tâm vũ trụ Kennedy.
Nếu tàu hạ cánh tại Căn cứ Không quân Edwards ở California, hoặc các đường băng khẩn cấp. thì tàu sẽ được bay trở lại Trung tâm vũ trụ Kennedy trên một chiếc 747 được phục chế và hạ cánh tại Khu hạ cánh Tàu con thoi. Một khi đến tới Khu hạ cánh, tàu sẽ được kéo tiếp quãng đường 3.2 km trên đường kéo hoặc đường thường dùng bởi chuyến xe buýt tham quan hoặc nhân viên của Trung tâm vũ trụ Kennedy đến Khu vực Xử lý Tàu con thoi, nơi mà nó sẽ bắt đầu quá trình dài tháng chuẩn bị cho nhiệm vụ tiếp theo.
Hạ cánh > Địa điểm

NASA thường hạ cánh các chuyến tàu con thoi ở Trung tâm vũ trụ Kennedy. Nếu thời tiết khiến việc hạ cánh gặp khó khăn, việc hạ cánh có thể trì hoãn đến lúc điều kiện thời tiết tốt; hạ cánh ở Căn cứ Không quân Edwards ở California; hoặc sử dụng một số đường băng dự phòng khắp thế giới. Các việc hạ cánh nào ngoài Trung tâm vũ trụ Kennedy sẽ phải chuyển về lại Mũi Canaveral. Nhiệm vụ STS-3 của tàu con thoi Columbia năm 1982 đã một lần hạ cánh tại Sân bay Vũ trụ White Sands, New Mexico; đây là sự lựa chọn cuối cùng bởi vì các nhà khoa học NASA tin rằng các hạt cát có thể gây thiệt hại ngoại thất của con tàu.
Có rất nhiều khu hạ cánh dự phòng khác nhưng không bao giờ dùng đến. Cho đến lúc kết thúc chương trình, tàu con thoi chỉ duy nhất hạ cánh tại 3 địa điểm.
Hạ cánh > Các tàu con thoi

Xem thêm thông tin: Chương trình tàu con thoi
Pathfinder : 1975 - 1977
Enterprise : 1977
Columbia, tàu đầu tiên trong phi đội tàu con thoi của NASA có khả năng bay lên vũ trụ: 28 chuyến bay 1981 - 2003
Challenger : 10 chuyến bay 1983 - 1986
Discovery : 39 chuyến bay 1984 - 2011
Atlantis : 33 chuyến bay 1985 - 2011
Endeavour : 25 chuyến bay 1992 - 2011
Independence (tên cũ Explorer, đổi tên năm 2013): Mô hình bản sao quy mô đầy đủ, độ trung thực cao của Tàu con thoi, trưng bày tại Trung tâm Vũ trụ Kennedy từ năm 1993 và từ năm 2012 trưng bày tại Trung tâm vũ trụ Johnson ở Houston
Atlantis hạ càng trước khi hạ xuống một đường băng đặc biệt như là một máy bay thông thường
Trạm quỹ đạo
Tàu con thoi Atlantis được chuyên chở bởi máy bay Boeing 747, 1998 (NASA)
Luồng khí nóng của tàu con thoi Atlantis khi tái nhập khí quyển nhìn từ Trạm vũ trụ Quốc tế.
Tàu con thoi Endeavour (STS-127) hạ cánh, 2009.
Phi hành đoàn của tàu con thoi Discovery rời phi thuyền
5 tàu con thoi đã từng được phóng vào không gian. Từ trái qua phải: Columbia, Challenger, Discovery, Atlantis, và Endeavour
Phi hành gia Bruce McCandless II, lơ lửng ngoài không gian 
trong một hoạt động ngoài phi thuyền (EVA), cách cabin của tàu con thoi Challenger vài mét (năm 1984). Ông đang sử dụng Đơn vị điều động có người lái (MMU), mà không cần một nối kết vào tàu con thoi
Huy hiệu kỷ niệm chương trình tàu con thoi
Người Nhện 3
Sản xuất

Tạo hình nhân vật Sandman tương đối phức tạp. Để đảm bảo chất lượng hình ảnh, Colombia Picture phải phát triển một phần mềm riêng chuyên dụng cho kỹ xảo về cát, trước và trong quá trình quay phim.