stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Đẳng cấp quý tộc Scotland
Lãnh chúa Nghị viện

Tước hiệu phụ.
| Huy hiệu | Tước hiệu | Tạo lập | Tước hiệu bá tước khác hoặc cao hơn | Quân chủ |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|   | Lãnh chúa Forbes | 1442 |  | Vua James III |
|   | Lãnh chúa Gray | 1445 |  | Vua James III |
|   | Quý bà Saltoun | 1445 |  | Vua James III |
|   | Lãnh chúa Sinclair | 1449 |  | Vua James III |
|   | Lãnh chúa Borthwick | 1452 |  | Vua James III |
|   | Lãnh chúa Cathcart | 1452 | Bá tước Cathcart trong Đẳng cấp quý tộc Vương quốc Liên hiệp Anh. | Vua James III |
|   | Lãnh chúa Lovat | 1464 | Nam tước Lovat trong Đẳng cấp quý tộc Vương quốc Liên hiệp Anh | Vua James III |
|   | Lãnh chúa Sempill | 1488 |  | Vua James IV |
|   | Quý bà Herries | 1490 |  | Vua James IV |
|   | Lãnh chúa Elphinstone | 1510 | Nam tước Elphinstone thuộc Đẳng cấp quý tộc Vương quốc Liên hiệp Anh. | Vua James IV |
|   | Lãnh chúa Torphichen | 1564 |  | Nữ vương Mary I |
|   | Quý bà Kinloss | 1602 |  | James VI và I|Vua James VI và I |
|   | Lãnh chúa Colville xứ Culross | 1604 | Tử tước Colville xứ Culross thuộc Đẳng cấp quý tộc Vương quốc Liên hiệp Anh. | James VI và I|Vua James VI và I |
|   | Lãnh chúa Balfour xứ Burleigh | 1607 |  | James VI và I|Vua James VI và I |
|   | Lãnh chúa Dingwall | 1609 | Nam tước Lucas thuộc Đẳng cấp quý tộc Anh. | James VI và I|Vua James VI và I |
|   | Lãnh chúa Napier | 1627 | Nam tước Ettrick thuộc Đẳng cấp quý tộc Vương quốc Liên hiệp Anh. | Vua Charles I |
|   | Lãnh chúa Fairfax xứ Cameron | 1627 |  | Vua Charles I |
|   | Lãnh chúa Reay | 1628 |  | Vua Charles I |
|   | Lãnh chúa Forrester | 1633 | Nam tước Verulam thuộc Đẳng cấp quý tộc Đại Anh; Tử tước Grimston thuộc Đẳng cấp quý tộc Ireland; Bá tước xứ Verulam thuộc Đẳng cấp quý tộc Vương quốc Liên hiệp Anh. | Vua Charles I |
|   | Lãnh chúa Elibank | 1643 |  | Vua Charles I |
|   | Lãnh chúa Belhaven và Stenton | 1647 |  | Vua Charles I |
|   | Lãnh chúa Rollo | 1651 | Nam tước Dunning thuộc Đẳng cấp quý tộc Vương quốc Liên hiệp Anh. | Vua Charles II |
|   | Lãnh chúa Ruthven xứ Freeland | 1651 | Bá tước xứ Carlisle thuộc Đẳng cấp quý tộc Anh. | Vua Charles II |
|   | Lãnh chúa Nairne | 1681 | Tử tước Mersey thuộc Đẳng cấp quý tộc Vương quốc Liên hiệp Anh. | Vua Charles II |
|   | Lãnh chúa Polwarth | 1690 |  | Vua William II và III |
Yolçatı, Lice

| Yolçatı |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
YolçatıVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Diyarbakır
Huyện: Lice
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Yolçatı là một xã thuộc huyện Lice, tỉnh Diyarbakır, Thổ Nhĩ Kỳ.
Boscia mazzocchii

| Boscia mazzocchii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Brassicales
Họ (familia): Capparaceae
Chi (genus): Boscia
Loài (species): B. mazzocchii
Danh pháp hai phần
Boscia mazzocchii (Chiov.) Fici & Kers, 
Boscia mazzocchii là một loài thực vật có hoa trong họ Capparaceae. Loài này được (Chiov.) Fici & Kers mô tả khoa học đầu tiên.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Boscia mazzocchii”. Truy cập ngày 15 tháng 9 năm 2013.
Bevooru, Channapatna

| Bevooru |
| --- | --- |
—  Làng  —
 
Quốc gia:  Ấn Độ
Bang: Karnataka
Huyện: Ramanagara
Thành phố/thị trấn: Channapatna
Múi giờ: IST (UTC+5:30)
Bevooru là một làng thuộc tehsil Channapatna, huyện Ramanagara, bang Karnataka, Ấn Độ.
Tuệ Hiền Hoàng quý phi

Tuệ Hiền Hoàng quý phi (chữ Hán: 慧賢皇貴妃; khoảng 1711 - 25 tháng 2, năm 1745), Cao Giai thị (高佳氏), xuất thân Mãn Châu Tương Hoàng kỳ, là một phi tần của Thanh Cao Tông Càn Long Hoàng đế.
Tiểu sử

Cao Giai thị nguyên là Cao thị, sinh khoảng cuối năm Khang Hi, xuất thân tầng lớp Bao y, thuộc Tương Hoàng kỳ, thế cư Liêu Dương. Thủy tổ Cao Danh Tuyển (高名選), cũng là Cao tổ phụ của bà, sau khi nhập kì thì ông không làm quan, con trai Cao Đăng Long (高登庸) nhậm đến ngôn quan. Con của Đăng Long là Cao Diễn Trung (高衍中) làm đến Lang trung kiêm Tham lĩnh. Lúc này Cao gia tuy không thể xưng là có gia thế gì lớn, nhưng so với gia đình bình thường cũng là có mặt mũi. Cao Diễn Trung sinh con trưởng Cao Thuật Minh (高述明), con thứ ba Cao Ngọc (高鈺) đều làm Tổng binh.
Cha của Tuệ Hiền Hoàng quý phi là Đại học sĩ Cao Bân (高斌), con trai thứ hai của Diễn Trung, ở triều Ung Chính làm đến Tổng đốc Hà Đạo. Sang triều Càn Long thăng làm Đại học sĩ. Cao Bân có 3 vị chính thê, thứ nhất là Trần thị, thứ hai là Kỳ thị và thứ ba là Mã thị, đều xuất thân con nhà quan viên Nội vụ phủ. Mã thị sinh ba con gái một con trai, Cao thị là con gái trưởng (hoặc là con thứ, do trưởng tỷ mất sớm), em gái bà được gả cho Ngạc Thật (鄂實), con trai Ngạc Nhĩ Thái. Em trai bà Cao Hằng (高恆), cũng là xuất sĩ cao quan.
Xuất thân từ Thượng tam kỳ Bao y, nên gia đình của bà chịu sự quản lý của Nội vụ phủ, gọi là Nội vụ phủ Bao y. Do gia đình của họ Cao nhiều thế hệ làm quan cao, nên hôn nhân trong gia tộc cũng được chăm chút, hai cô mẫu của Cao thị đều được gả cho quan viên cao cấp trong Nội vụ phủ. Đến thời con gái của Cao Bân là Cao thị, phạm vi hôn nhân không còn trong khu vực Nội vụ phủ nữa, ví dụ chính là việc em gái bà kết hôn với Ngạc Thật. Vào thời Ung Chính, Ung Chính Đế cho tuyển Cao thị nhập cung hầu hạ Bảo Thân vương Hoằng Lịch, danh phận ["Sử nữ"; 使女], nghĩa là hầu gái, đồng dạng với Cách cách.
Năm Ung Chính thứ 12 (1734), Cao thị được đích thân Ung Chính Đế ra chỉ tấn thăng làm Trắc Phúc tấn, địa vị chỉ dưới duy nhất Đích Phúc tấn Phú Sát thị và đồng vị với Trắc Phúc tấn Na Lạp thị. Tham khảo cung đình quy chế triều Thanh, được vị trí Trắc Phúc tấn một là chỉ định trực tiếp từ Bát Kỳ tuyển tú, hoặc là hầu thiếp sinh dục con cái mà được phong. Tuy nhiên, Cao thị dù không sinh dục con cái, vẫn có thể trở thành Trắc Phúc tấn. Xét vào thời gian bà được sách phong (tức là năm Ung Chính thứ 12), lúc ấy là khi cha bà Cao Bân được triều đình trọng dụng, nên vị trí Trắc Phúc tấn này của bà có khả năng như một "phần thưởng" vậy. Cao thị từ khi được định vào hầu Hoằng Lịch, hẳn là do Ung Chính Đế đã có ý ban cho danh vị Trắc Phúc tấn, nhưng do xuất thân Bao y mà không thể trực tiếp chỉ định trong Bát Kỳ tuyển tú mà thôi.[cần dẫn nguồn]
Đại Thanh tần phi > Sơ phong Quý phi

Năm Ung Chính thứ 13 (1735), ngày 3 tháng 9 (âm lịch), Bảo Thân vương Hoằng Lịch kế vị, sử gọi [Càn Long Đế]. Ngày hôm ấy, Hoàng đế tấn tôn sinh mẫu Hi phi Nữu Hỗ Lộc thị làm Hoàng thái hậu, Đích phi Phú Sát thị dụ lập làm Hoàng hậu.
Sang ngày 24 tháng 9 (âm lịch) cùng năm, Càn Long Đế dụ phong tước vị cho các phi tần ở tiềm để, Trắc phi Cao thị làm Quý phi, rồi đem gia tộc Bao y Cao thị nâng kỳ, nhập thành Mãn Châu Tương Hoàng kỳ, thân phận Bao y hoàn toàn được gột rửa, điều này cũng làm tăng thân phận, xuất thân và địa vị của Cao thị trong hậu cung hơn bao giờ hết. Trong hậu cung, Cao thị là Quý phi duy nhất, ngay sát dưới là Nhàn phi Na Lạp thị, Thuần tần Tô thị cùng Nghi tần Hoàng thị. Do Càn Long Đế còn đang để tang, nên Cao thị vẫn chưa chính thức hành lễ sắc phong Quý phi, mà phải đợi sang năm thứ hai.
Năm Càn Long thứ 2 (1737), vào ngày 4 tháng 12 (âm lịch), lấy Bảo Hòa điện Đại học sĩ Trương Đình Ngọc làm Chính sứ, Nội các Đại học sĩ Tác Trụ (索柱) làm Phó sứ, tuyên sắc lễ tấn Trắc Phúc tấn Cao thị làm Quý phi.
Niên hiệu Sùng Đức thời Hoàng Thái Cực, sách lập Hiếu Đoan Văn hoàng hậu cùng sách phong Tứ phi là Thần phi Hải Lan Châu, Quý phi Na Mộc Chung, Thục phi Ba Đặc Mã Tảo và Trang phi Bố Mộc Bố Thái, Hoàng Thái Cực đã cho làm lễ [Khánh hạ; 慶賀] cho cả triều đình chúc mừng. Trong dịp ấy, Công chúa, Vương phi và Mệnh phụ nhập triều bái lạy Hoàng hậu, đồng thời cũng bái lạy Tứ phi bằng [Tứ túc nhị quỵ nhị khấu lễ; 四肃二跪二叩礼]. Sang thời Ung Chính, ông lập Hiếu Kính Hiến hoàng hậu và cử hành Khánh hạ, do đó Đôn Túc Hoàng quý phi Niên thị cũng được vinh dự nhận lễ từ các mệnh phụ vào triều bái. Đến triều Càn Long, lễ sắc phong của Cao thị được làm ngay lễ sách lập của Hoàng hậu Phú Sát thị, do đó Càn Long Đế căn cứ theo tiền lệ của  Đôn Túc Hoàng quý phi, cho phép Quý phi Cao thị được hưởng quy lễ nhận bái kiến của Công chúa, Thân vương Phúc tấn và Cáo mệnh phu nhân với lễ bái [Tứ túc nhị quỵ nhị khấu lễ].
Về sau, sách phong Gia Quý phi Kim thị ngay dịp Kế Hoàng hậu Na Lạp thị được sách lập Hoàng quý phi, do lễ lập Hoàng quý phi cử hành Khánh hạ y như lễ lập Hậu nên có quan viên tấu lên chiếu theo lệ của Cao thị mà cho Gia Quý phi được nhận lễ bái, thế nhưng Càn Long Đế không bằng lòng. Lý do cho sự khác biệt này, Càn Long Đế phê định rằng từ vị Trắc Phúc tấn phong ngay Quý phi trong dịp đại điển lập Hậu, khác với phi tần cấp dưới được tấn phong lên, cho nên đều không thể như nhau. Từ đó, Càn Long Đế cho sách Hội điển ghi tiền lệ của Quý phi Cao thị, quy định cho các Quý phi sơ phong từ tiềm để, lại được cùng phong với Hoàng hậu trong các dịp đại điển khánh hạ đều có thể nhận triều bái của mệnh phụ, khác với Quý phi tấn phong.
Căn cứ theo Điền thương nhật (填仓日) của Càn Long Đế ngự thi, thì Cao thị được ban Thiều Cảnh hiên (韶景轩) trong Viên Minh Viên, cũng xét trong "Tiết thứ chiếu thường thiện để đương" (节次照常膳底档), thì Cao thị có khả năng ngự ở Chung Túy cung khi ở Tử Cấm Thành.
Đại Thanh tần phi > Tấn phong Hoàng quý phi

Năm Càn Long thứ 10 (1745), ngày 23 tháng 1 (tức ngày 23 tháng 2 dương lịch), Quý phi Cao thị hấp hối, Càn Long Đế ra chỉ dụ nâng lên thành Hoàng quý phi.
Ngày hôm ra chỉ dụ, Càn Long Đế còn nâng địa vị một loạt các phi tần khác, như Nhàn phi Na Lạp thị và Thuần phi Tô thị đều thăng Quý phi, Du tần lên Phi, Quý nhân Ngụy thị lên Lệnh tần. Sang ngày 25 tháng 1 (tức ngày 25 tháng 2 dương lịch), Hoàng quý phi Cao thị qua đời, không rõ bao nhiêu tuổi, chưa kịp có lễ sách phong. Ngày 26 tháng ấy, ban tặng thụy hiệu là Tuệ Hiền Hoàng quý phi (慧賢皇貴妃). Sinh thời Cao thị không có phong hiệu, chỉ khi mất mới có thụy hiệu. Theo Hồng xưng thông dụng (鴻稱通用) của Nội vụ Phủ, chữ "Tuệ" Mãn văn đọc là 「ulhisu」, có nghĩa "nhanh nhạy", còn "Hiền" là 「erdemungge」, ý là "Có đức", đây cũng là chữ Hiền trong thụy hiệu của Hiếu Hiền Thuần hoàng hậu.
Tháng 4, làm lễ sách thụy cho Tuệ Hiền Hoàng quý phi và Triết Mẫn Hoàng quý phi, sai quan tế Thái Miếu hậu điện và Phụng Tiên điện.
Hậu sự > Thơ tưởng niệm của Càn Long

Năm Càn Long thứ 15 (1752), bà được tạm an trong Tĩnh An trang (静安庄) thuộc Thanh Đông lăng. Sau khi bà mất, Càn Long Đế rất thương tiếc, thường làm thơ điếu tặng bà, gọi là "Tuệ Hiền Hoàng quý phi vãn thi điệp cựu tác xuân hoài thi vận" (慧賢皇貴妃挽诗叠旧作春怀诗韵).
Theo ngự chế thơ của Càn Long Đế, cùng với tế văn Tuệ Hiền Hoàng quý phi của Cao thị, đương thời Cao thị khi còn là Quý phi rất được lòng Càn Long Đế và Hiếu Hiền Thuần Hoàng hậu, được đương thời gọi là [Tá trợ Trung cung; 佐助中宫], sau khi Hiếu Hiền Thuần Hoàng hậu qua đời thì Càn Long Đế còn treo bức họa của Tuệ Hiền Hoàng quý phi bên cạnh tranh của Hoàng hậu trong Trường Xuân cung. Bà cũng là người có hiểu biết thi thơ, rất được Càn Long Đế tán thưởng, gọi là "Vưu đam văn chương" (尤耽文翰). Sau này Càn Long Đế cứ đến mỗi ngày giỗ của bà đều làm thơ tiếc thương. Ngoài Hiếu Hiền Thuần Hoàng hậu, thì Tuệ Hiền Hoàng quý phi là phi tần duy nhất khiến Càn Long Đế qua nhiều năm vẫn giữ việc viết thơ tưởng nhớ như vậy.
Do Tuệ Hiền Hoàng quý phi qua đời vào ngày Điền Thương nhật (填仓日; sung lương vào kho), nên hằng năm cứ đến ngày này, Càn Long Đế đều viết thơ thương nhớ bà.
Năm Càn Long thứ 17 (1754), ngày 17 tháng 10 (âm lịch), bà được an táng vào địa cung Dụ lăng, bên cạnh Hiếu Hiền Thuần hoàng hậu và Triết Mẫn Hoàng quý phi. Bà là một trong số 5 vị hậu phi được an táng cùng Càn Long Đế trong địa cung của Dụ lăng, bên cạnh Hiếu Hiền Thuần hoàng hậu, Hiếu Nghi Thuần hoàng hậu, Triết Mẫn Hoàng quý phi và Thục Gia Hoàng quý phi. Thần vị của bà được đặt ở trung tâm Tây Noãn các trong Long Ân điện (隆恩殿), phía Tây là bài vị của Thục Gia Hoàng quý phi, và phía Đông là bài vị của Triết Mẫn Hoàng quý phi.
Hậu sự > Gia tộc hậu đãi

Vào năm Gia Khánh thứ 23 (1819), Thanh Nhân Tông Gia Khánh Đế đem dòng họ Tương Hoàng kỳ Cao thị đổi ngọc phả, chính thức sửa tên họ thành Cao Giai thị (高佳氏) cho phù hợp với vị thế Mãn Châu thế gia.
Em trai bà Cao Hằng cùng con trai Cao Phát (高朴), sau khi Tuệ Hiền Hoàng quý phi qua đời bị tội ở triều Càn Long và bị xử tử, song gia đình Cao thị vẫn giữ nguyên địa vị vốn có. Con trai thứ Cao Phương (高枋), Cao Thức (高栻) và Cao Kỷ (高杞) đều vẫn duy trì hôn nhân với gia tộc quyền quý, cụ thể là Cao Kỷ nhậm đến Tổng đốc Thiểm Cam, lại lấy con gái thứ 9 của Tổng đốc Ái Tất Đạt (愛必達) của Nữu Hỗ Lộc thế gia. Con trai Cao Trác (高焯) cũng lấy con gái nhà Hoằng Nghị công phủ Nữu Hỗ Lộc. Thẳng đến hai triều Đạo Quang và Hàm Phong, gia tộc Cao Giai thị vẫn giữ vững vị trí thế gia liệt tộc.
Ngoài ra, nhánh của Cao Thật Minh, bá phụ của Tuệ Hiền Hoàng quý phi vẫn tiếp tục được thiện đãi, thậm chí có phần cao hơn nhánh của Cao Bân.[cần dẫn nguồn] So ra như vậy, dòng dõi Tuệ Hiền Hoàng quý phi vẫn tiếp tục hưng thịnh suốt đời Thanh.
Tuệ Hiền Hoàng quý phi.
Trong văn hóa đại chúng

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
| Năm | Phim | Diễn viên | Nhân vật |
| 2008 | 《Thượng thư phòng》 (上书房) | Hà Miêu (何苗) | Tuệ Như (慧如) |
| 2018 | 《Như Ý truyện》 (如懿传) | Đồng Dao (童瑶) | Cao Hy Nguyệt (高晞月) |
| 2018 | 《Diên Hi Công Lược》 (延禧攻略) | Đàm Trác (谭卓) | Cao Ninh Hinh (高宁馨) |
Tuệ Hiền Hoàng quý phi Cao Giai thị
Quý phi Cao thị sơ phong
Tuệ Hiền Hoàng quý phi Cao thị
Chân dung Tuệ Hiền Hoàng quý phi
Cỏ gà
Tên gọi ở một số nơi trên thế giới

Australia: cỏ giường (green couch).
Mỹ: cỏ Bermuda.
Fiji: kabuta.
Bangladesh: cỏ "dhoub".
Nam Phi: cỏ Bahama.
Peru: chepica brave, came de niño, pate de perdiz, gramilla blanca.
Cuba: hierba-fina.
Suriname: cỏ dữ (griming), tigriston.
Phân bố

Cỏ gà hiện diện ở khắp các miền nhiệt đới, cận nhiệt đới và ven biển vùng ôn đới trên thế giới từ 30° vĩ Bắc đến 31,4° + 7,5° vĩ Nam. Nó có thể sống ở độ cao từ mực nước biển cho đến độ cao 2.300 m. Ở Việt Nam, cỏ gà thường mọc ở bờ sông, sườn đê, bãi cỏ tự nhiên trên khắp các vùng.
Mô tả

Thân rễ bò dài ở gốc, thẳng đứng ở ngọn, cứng, có từ 8 đến 40 cọng, có khi cao tới 90 cm. Cỏ gà bò chằng chịt vào nhau thành thảm cỏ dày đặc. Lá phẳng hình dài hẹp, nhọn đầu, màu vàng lục, mềm, nhẵn hoặc có lông, mép hơi ráp. Lá có thể thay đổi màu sắc từ xanh đậm sang xanh nhạt, trắng khi thời tiết biến đổi. Cụm hoa thường dài từ 3 đến 6 cm gồm từ 3 đến 7 bông con (hiếm gặp hơn là 2 bông) dài khoảng 2-3 mm xếp hình ngón, đơn, mảnh. Các ngón hoa thường tạo thành một vòng nhưng cá biệt có thể thành 2 vòng với 10 cụm hoa.
Đặc tính sinh học và môi trường sống

Cỏ gà ưa nóng nên sinh trưởng kém về mùa đông. Nhiệt độ lý tưởng cho cỏ gà sinh trưởng là khoảng 35 °C cho đến 37,5 °C. Nhiệt độ tối thiểu cho cỏ gà sinh trưởng là trên 10 °C vào ban ngày, nó phát triển rất chậm khi nhiệt độ xuống đến mức 15 °C.
Cỏ gà thường sinh trưởng ở những vùng có lượng mưa hàng năm từ 650 đến 1.750 mm. Cỏ gà chịu úng ngập tốt, ở Bangladesh, nó có thể sống sót khi bị ngập nước tới 6 m trong vài tuần, đồng thời cũng có khả năng chịu hạn cao nhờ thân rễ như ở Gruzia, Mỹ. Cỏ gà thích hợp với nhiều loại đất và ưa đất ráo nước, nó cũng thích ứng tốt với đất mặn nhưng sinh trưởng chậm. Cây con có khả năng bén rễ rất nhanh và sau đó phát triển mạnh. Cỏ gà là loài ưa ánh sáng và thường chết khi bị che bởi bóng râm. Tuy nhiên sự ra hoa ở cỏ gà không phụ thuộc vào độ dài của ngày. 
Cỏ gà cũng có khả năng chịu đựng rất tốt trước các tác nhân bên ngoài như sự giẫm đạp và ngắt lá cũng như vẫn có khả năng sinh tồn khi bị lửa to nhờ thân rễ rộng.
Cỏ gà thường có một loại sâu ăn lá ký sinh là "fall armyworm" (Spodoptera frugiperda). Do tác động của sâu ký sinh, những bẹ lá cuộn xếp lên nhau làm nhiều lớp khiến cho đầu cọng cỏ tạo thành một nốt sần cỡ như hạt lạc có hình giống như con gà.[cần dẫn nguồn]
Trồng trọt

Cỏ gà thường được trồng bằng thân do tỷ lệ hạt nảy mầm không cao. Nếu trồng bằng thân thì đất chỉ cần xới sơ là đủ còn nếu trồng theo phương pháp gieo hạt thì đòi hỏi cày bừa kỹ hơn. Hạt được rắc lên bề mặt đất trồng rồi xới đều với mật độ 9-11 kg/ha, mùa gieo hạt là mùa hè. Mỗi kg hạt cỏ gà có khoảng 4.489.000 hạt. Ở một số vùng, cỏ gà có thể bị bệnh đốm lá do nấm Helminthosporium gây ra.
Cỏ gà với phân bón thích hợp có thể đạt năng suất 6 tấn cỏ phơi khô ngoài trời với 4 đợt cắt ở Gruzia; tại Mỹ, các tài liệu ghi nhận năng suất mỗi tháng là 1.000 đến 3.000 kg vào mùa hè và 100 đến 1.200 kg cỏ khô vào mùa đông. Ở Việt Nam, vào thập niên 1970, người ta đã nhập giống cỏ gà năng suất cao từ Cuba để làm bãi chăn thả trâu, bò.
Sử dụng

Cỏ gà sinh trưởng mạnh, chịu giẫm đạp, ngắt lá tốt nên thích hợp cho các bãi chăn thả súc vật, mặt sân vận động, thảm cỏ công viên....Cỏ gà được chăm bón tốt có giá trị dinh dưỡng cao và cỏ khô cũng có thể là thức ăn dự trữ tốt đối với gia súc. Cỏ thu hoạch sau 8 tuần có năng suất cỏ khô cao hơn nhưng thành phần protein thô thấp hơn so với cỏ thu hoạch sau 4 tuần. Tại Zimbabwe, một hecta cỏ gà bón 270 kg phân đạm và 38 kg phân lân và chăn thả bê với mật độ khoảng 12,4 con/ha có thể cho 480 cân thịt hơi.
Trong y học cổ truyền Việt Nam, rễ cỏ gà được coi là có vị ngọt, tính bình, có tác dụng giải nhiệt, lợi tiểu, giảm ho, dùng dưới hình thức thuốc sắc hoặc cao lỏng hay kết hợp với những vị thuốc khác.
Văn hóa > Chọi cỏ gà

Trẻ em Việt Nam, đặc biệt là ở nông thôn có trò chơi đơn giản từ cỏ gà gọi là "chọi cỏ gà" hay "đá cỏ gà". Chúng tìm những cọng cỏ có nốt sần do những bẹ lá tạo thành dưới tác động của sâu ký sinh để làm "gà". Những cọng cỏ được "chọi" nốt sần vào nhau, nốt sần nào bị đứt rời ra thì coi như "gà" thua. Trò chơi có thể chỉ gồm hai đứa trẻ "chọi" tay đôi hoặc nếu có nhiều người chơi hơn thì thi đấu luân phiên, bên thắng được quyền chơi tiếp. Sau khi chơi, những nốt sần được bóc ra và nếu cọng cỏ đủ già thì có thể thấy con sâu do ấu trùng đã kịp phát triển thành.
Cọng hoa cỏ gà vươn dài cũng được trẻ em dùng để chơi theo cách gập đôi lại rồi móc vào nhau và giật, cọng của ai đứt thì coi như bị thua. Để gia tăng độ bền của cọng cỏ, chúng thường dùng miệng nhai cho chỗ gập đôi khô nước, chỉ còn lại những sợi xơ nhỏ thì bện lại như một sợi thừng con.
Văn hóa > Văn học

Tục ngữ:
Thơ ca:
Chú thích

↑  Christian Hendrik Persoon, 1805. Cynodon dactylon. Synopsis Plantarum: seu Enchiridium botanicum, complectens enumerationem systematicam specierum hucusque cognitarum 1: 85.
↑  Carl Linnaeus, 1753. Panicum dactylon. Species Plantarum 1: 58.
1 2 3  FAO data base
↑  JSTOR Organization
↑  Báo Bình Thuận chuyên đề xuân 2005[liên kết hỏng] truy cập ngày 3 tháng 9 năm 2008.
Cụm hoa cỏ gà.
Cây cỏ gà - bẹ lá cuốn thành nốt sần do tác động của sâu ký sinh
Chọi cỏ gà.
Bloch MB.480

| MB> 480 |
| --- | --- |
Kiểu: Thủy phi cơ ném bom-ngư lôi/trinh sát
Nguồn gốc:  Pháp
Nhà chế tạo: Société des Avions Marcel Bloch
Chuyến bay đầu: Tháng 6, 1939
Số lượng sản xuất: 2
Bloch MB.480 là một loại thủy phi cơ trinh sát/bom ngư lôi của Pháp, được hãng Société des Avions Marcel Bloch thiết kế ngay trước khi Chiến tranh thế giới II nổ ra. Chỉ có 2 chiếc được chế tạo.
Tính năng kỹ chiến thuật

Dữ liệu lấy từ War Planes of the Second World War:Volume Six Floatplanes
Đặc tính tổng quan
Kíp lái: 5
Chiều dài: 19,10 m (62 ft 8 in)
Sải cánh: 23,50 m (77 ft 1 in)
Chiều cao: 4,60 m (15 ft 1 in)
Diện tích cánh: 82,20 m2 (884,8 foot vuông)
Trọng lượng rỗng: 7.020 kg (15.476 lb)
Trọng lượng có tải: 10.002 kg (22.050 lb)
Trọng lượng cất cánh tối đa: 12.000 kg (26.455 lb)[chuyển đổi: tùy chọn không hợp lệ]
Động cơ: 2 × Gnome-Rhône 14N 2/3 , 790 kW (1.060 hp)  mỗi chiếc
Hiệu suất bay
Vận tốc cực đại: 330 km/h; 178 kn (205 mph) trên độ cao 1.500 m (4.920 ft)
Vận tốc hành trình: 280 km/h; 151 kn (174 mph)
Tầm bay: 1.996 km; 1.078 nmi (1.240 mi) ở vận tốc 280 km/h (174 mph)
Trần bay: 7.099 m (23.290 ft)
Vũ khí trang bị
Súng: 2 × Súng máy Darne 7,5 mm, 1 × pháo 20 mm
Bom: 2 ngư lôi 400 mm hoặc 3 quả bom 410 kg (900 lb) hoặc 5 quả bom 225 kg (500 lb)
Gấu đen Bắc Mỹ

| Gấu đen Bắc Mỹ |
| --- | --- |
Khoảng thời gian tồn tại: 2.6–0 triệu năm trước đây  TiềnЄ Є O S D C P T J K Pg N  ↓  Pliocene muộn–Holocene

Một con gấu đen Bắc Mỹ trong công viên quốc gia núi Riding ở Manitoba
Tình trạng bảo tồn
 Ít quan tâm  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học 
Vực:: Eukaryota
Giới:: Animalia
Ngành:: Chordata
nhánh:: Mammaliaformes
Lớp:: Mammalia
Bộ:: Carnivora
Họ:: Ursidae
Chi:: Ursus
Loài:: U. americanus
Danh pháp hai phần
Ursus americanus Pallas, 1780

Phân loài
 16, xem văn bản

Phạm vi sinh sống của gấu đen Bắc Mỹ      Phạm vi ngày nay      Nơi đã tuyệt diệt
Các đồng nghĩa
 Euarctos americanus
Gấu đen Bắc Mỹ (danh pháp hai phần: Ursus americanus) là một loài gấu kích thước trung bình có nguồn gốc ở Bắc Mỹ. Nó là loài gấu nhỏ nhất và phổ biến nhất của châu lục này. Gấu đen Bắc Mỹ là loài ăn tạp với chế độ ăn khác nhau đáng kể tùy thuộc vào mùa và vị trí sinh sống. Chúng thường sống ở khu vực chủ yếu là rừng, nhưng lại rời khỏi rừng để tìm kiếm thức ăn. Đôi khi chúng xâm nhập vào các cộng đồng dân cư vì sự sẵn có thức ăn cho chúng. Gấu đen Bắc Mỹ thường đánh dấu trên các cây bằng cách sử dụng răng và móng vuốt của chúng như là một hình thức giao tiếp với những con gấu khác, một hành vi phổ biến của nhiều loài gấu.
Gấu đen Bắc Mỹ là loài gấu phổ biến nhất trên thế giới. Nó được liệt kê như là loài ít quan tâm trong danh mục của IUCN, do sự phổ biến rộng rãi của nó và số lượng toàn cầu lớn với ước tính gấp đôi so với tổng số tất cả các loài gấu khác cộng lại. Cùng với gấu nâu, nó là một trong hai loài duy nhất trong số tám loài gấu hiện đại được xem như là không bị đe dọa tuyệt chủng trên toàn cầu theo đánh giá của IUCN. Ngày nay, số lượng gấu đen ở châu Mỹ được ước tính vào khoảng 850.000 đến 950.000 cá thể.
Phân loại và tiến hóa > Nguồn gốc

Mặc dù sống ở Bắc Mỹ, gấu đen Bắc Mỹ không có quan hệ gần gũi với gấu nâu và Gấu trắng Bắc Cực; nghiên cứu di truyền cho thấy chúng tách ra từ một tổ tiên chung khoảng 5,05 triệu năm trước. Các loài gấu đen Bắc Mỹ và gấu đen châu Á (gấu ngựa) được coi là các loài chị em, và có quan hệ gần gũi với nhau hơn so với các loài gấu khác.. Gấu chó cũng được tách ra từ nhánh này tương đối gần đây.
Loài gấu nhỏ nguyên thủy Ursus abstrusus là hóa thạch lâu đời nhất của chi Ursus được biết đến ở Bắc Mỹ, cách đây 4,95 Ma. Điều này cho thấy U. abstrusus có thể là tổ tiên trực tiếp của gấu đen Bắc Mỹ, mà nó đã tiến hóa ở Bắc Mỹ. Mặc dù Wolverton và Lyman vẫn coi U. vitabilis là loài "tiền thân của gấu đen hiện đại", nó cũng được đặt trong loài U. americanus.
Tổ tiên của gấu đen Bắc Mỹ và gấu ngựa tách ra khỏi loài gấu chó từ khoảng 4,58 Ma. Gấu đen Bắc Mỹ sau đó tách ra khỏi gấu ngựa khoảng 4,08 Ma. Các hóa thạch gấu đen Bắc Mỹ sớm nhất, nằm tại Cảng Kennedy, bang Pennsylvania, rất giống với loài gấu ngựa, mặc dù các mẫu vật muộn hơn đã có kích thước tăng lên tương đương với gấu xám Bắc Mỹ. Từ thế Holocen đến nay, gấu đen Bắc Mỹ dường như đã bị thu hẹp về kích thước, nhưng điều này đã gây tranh cãi vì những vấn đề với niên đại của những mẫu hóa thạch này.
Gấu đen Bắc Mỹ đã sống cùng một thời kỳ với gấu mặt ngắn (Arctodus simus và A. pristinus) và gấu đeo kính Florida (Tremarctos floridanus). Những con gấu này đã tiến hóa từ những con gấu di cư từ châu Á đến Bắc Mỹ các đây khoảng 7-8 Ma. Gấu mặt ngắn được cho là loài ăn thịt nhiều hơn và gấu đeo kính Florida ăn thực vật nhiều hơn, trong khi những con gấu đen Bắc Mỹ là động vật ăn tạp sống trên cây, giống như tổ tiên của châu Á của chúng. Lối sống của gấu đen cho phép nó khai thác các loại thực phẩm đa dạng hơn và được xem như là một lý do tại sao, chỉ một mình nó trong số 3 chi này sống sót mặc dù sự thay đổi khí hậu và hệ thực vật trong suốt thời kỳ băng hà cuối cùng, khi mà những loài săn mồi khác, chuyên biệt hơn ở Bắc Mỹ bị tuyệt chủng. Tuy nhiên, cả hai chi Arctodus và Tremarctos đã sống sót qua nhiều thời kỳ băng hà khác. Sau đó những loài gấu tiền sử này đã bị tuyệt chủng trong thời kỳ băng hà cuối cùng cách đây 10.000 năm, và gấu đen Bắc Mỹ có lẽ là loài gấu duy nhất có mặt ở Bắc Mỹ cho đến khi có sự xuất hiện của gấu nâu ở phần còn lại của châu lục này.