Tiếng Latinh thông tục
Ngữ pháp > Mất cách gián tiếp

Sự thay đổi nguyên âm tiếng Latinh thông tục gây ra sự hợp nhất của một số đuôi kết thúc trong các phân tách danh và tính từ. Một số nguyên nhân bao gồm: mất m cuối cùng, sự hợp nhất của ă với ā, và sự hợp nhất của ŭ với ō (xem bảng). Do đó, vào thế kỷ thứ 5, số lượng các trường hợp tương phản đã giảm đáng kể.
|  | Cổ điển (c>  thế kỷ 1) | Thô tục  (c>  5 xu.) | Tiếng Rumani hiện đại |
| --- | --- | --- | --- |
| chủ cách | caepa, cēpa | * cépa | ceapă |
| nghiệp cách | caepam, cēpam | * cépa | ceapă |
| nguyên ủy | caepā, cēpā | * cépa | ceapă |
| vị cách | caepae, cēpae | * cépe | cepe |
| sỡ hữu cách | caepae, cēpae | * cépe | cepe |
|  | Cổ điển (khoảng TK1) | Thông tục  (khoảng TK5) | Tiếng Pháp cổ (khoảng TK11) |
| --- | --- | --- | --- |
| chủ cách | mūrus | * múros | murs |
| nghiệp cách | mūrum | * múru | âm u |
| nguyên ủy | mūrō | * múro | âm u |
| vị cách | mūrō | * múro | âm u |
| sở hữu cách | mūrī | * múri | âm u |
Dường như cũng có xu hướng nhầm lẫn rõ rệt các dạng cách khác nhau ngay cả khi chúng chưa trở thành từ đồng âm (giống như các số nhiều khác nhau nói chung), điều này cho thấy rằng sự biến cách danh nghĩa được hình thành không chỉ bởi sự hợp nhất ngữ âm mà còn bởi các yếu tố cấu trúc.  Do sự không tồn tại của hệ thống trường hợp danh từ sau những thay đổi ngữ âm này, Latinh thông tục đã chuyển từ một ngôn ngữ tổng hợp rõ rệt sang một ngôn ngữ phân tích nhiều hơn.
Theo Meyer-Lübke, thể sở hữu cách đã chết vào khoảng thế kỷ thứ 3, và bắt đầu được thay thế bằng "de" + danh từ (ban đầu có nghĩa là "về/liên quan", về sau suy yếu thành nghĩa "của") vào đầu thế kỷ thứ 2 TCN. Các trường hợp ngoại lệ còn lại là một số đại từ, một số biểu thức hóa thạch nhất định và một số tên riêng. Ví dụ, tiếng Pháp jeudi ("Thứ Năm") <Tiếng Pháp cổ juesdi <Tiếng Latinh thông tục " jovis diēs"; tiếng Tây Ban Nha es menester ("nó là cần thiết") < "est ministeri "; và tiếng Ý terremoto ("động đất") <" terrae motu" cũng như những cái tên như Paoli ("của Paolo") hay Pieri ("của Piero")
Thể vị cách kéo dài hơn so với thể sở hữu, mặc dù Plautus, vào thế kỷ thứ 2 trước Công nguyên, đã cho thấy một số trường hợp thay thế bằng cấu trúc "ad" + nghiệp cách. Ví dụ: "ad carnuficem dabo".
Các thể nghiệp cách phát triển thành trường hợp giới từ, thay thế nhiều trường hợp của nguyên ủy cách.  Vào cuối thời kỳ đế quốc, thể nghiệp cách ngày càng được sử dụng nhiều hơn như một trường hợp gián tiếp nói chung.
Mặc dù ngày càng có nhiều trường hợp hợp nhất, các hình thức chủ cách và nghiệp cách dường như vẫn còn khác biệt trong thời gian dài, vì chúng hiếm khi bị nhầm lẫn trong các văn bản khắc. Mặc dù các văn bản của người Gaul từ thế kỷ thứ 7 hiếm khi nhầm lẫn giữa cả hai hình thức, người ta tin rằng cả hai trường hợp bắt đầu hợp nhất ở châu Phi vào thời cuối đế chế, và muộn hơn một chút ở các vùng của Ý và Iberia. Ngày nay, tiếng Romania duy trì hệ thống hai trường hợp, trong khi tiếng Pháp cổ và tiếng Occitan cổ có hệ thống gián tiếp chủ thể hai trường hợp.
|  |  | Tiếng Latinh cổ điển (TK1) | Tiếng Pháp cổ (TK11) |
| --- | --- | --- | --- |
| số ít | chủ cách | " vīcīnus " | (li) veisins |
| số ít | nghiệp cách | " vīcīnum " | (le) veisin |
| số ít | sỡ hữu | "vīcīnī" | (le) veisin |
| số ít | vị cách | "vīcīnō" | (le) veisin |
| số ít | nguyên ủy | "vīcīnō" | (le) veisin |
| số nhiều | chủ cách | " vīcīnī " | (li) veisin |
| số nhiều | nghiệp cách | " vīcīnōs " | (les) veisins |
| số nhiều | sỡ hữu | "vīcīnōrum" | (les) veisins |
| số nhiều | vị cách | "vīcīnīs" | (les) veisins |
| số nhiều | nguyên ủy | "vīcīnīs" | (les) veisins |