stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Tiếng lóng trong tiếng Việt
Nguồn gốc vay mượn > Lớp từ ngữ lóng có nguồn gốc Hán

Quá trình tiếp xúc lâu dài với tiếng Hán đã để lại trong tiếng Việt một số lượng lớn từ vay mượn gốc Hán. Các từ gốc Hán khi đi vào tiếng Việt đã được Việt hóa về âm đọc cho phù hợp với hệ thống ngữ âm của tiếng Việt. Đó gọi là cách đọc Hán – Việt. Cách đọc này đã được hoàn thiện từ khoảng thế kỉ X – XI và được sử dụng ổn định cho đến nay. Cách đọc này được áp dụng đối với những từ ngữ lóng có từ một hình vị gốc Hán trở lên: "kì thị", "vệ tinh", "bí kíp võ lâm", "phi công", "biến hình", "lâm sự", "cấm vận"... Ví dụ:
Theo những thống kê ban đầu của các nhà nghiên cứu ngôn ngữ học, lớp từ – ngữ lóng là từ Hán – Việt chiếm tỉ lệ rất ít (4,6% các cứ liệu khảo sát trên báo chí). Nguyên nhân chủ yếu là do sắc thái trang trọng, nghiêm túc của lớp từ này. Lớp từ Hán – Việt xuất hiện nhiều trong các lớp từ vựng mang màu sắc văn hóa gọt giũa hơn là tiếng lóng – vốn được xem như thuộc về phong cách khẩu ngữ. Các từ ngữ lóng gốc Việt và gốc Hán thường được cấu tạo theo cách chuyển nghĩa, tạo nghĩa mới khác với nghĩa gốc của từ. Hiếm thấy trường hợp nào giữ nguyên nghĩa ban đầu.
Chú thích

↑  2! số 281, ra ngày 25/09/2012, Phép màu hay bí mật chiến lược
↑  2! số 256, ra ngày 03/04/2012, Cùng Acnacare xóa tan nỗi lo về mụn
↑  2! số 303, ra ngày 26/02/2013, 1001 kiểu "làm mới" bản thân
↑  2! số 283, ra ngày 09/10/2012, Cyber Bully độc ác có khiến bạn khác biệt?
↑  2! số 291, ra ngày 04/12/2012, Hot girl Quỳnh Anh Shyn: "Tớ chẳng hề sợ mụn"
↑  2! số 265, ra ngày 05/06/2012, Tình nguyện chiều sâu
↑  2! số 291, ra ngày 04/12/2012, Cơn sốt "mỹ bánh"
| x t Tiếng Việt |
| --- | --- |
Ngôn ngữ học:  Âm vị học  Ngữ pháp  Hán Nôm  Hệ đếm  Phương ngữ Thanh Hóa  tại Hoa Kỳ  tại Trung Quốc 
Từ vựng:  Từ thuần Việt  Từ mượn từ Hán-Việt gốc Nhật  Từ đồng âm  Từ lóng Thế hệ Z  Thành ngữ gốc Hán 
Chữ viết:  Chữ Latinh/Chữ Quốc ngữ  Chữ Hán  Chữ Nôm  Chữ nổi  Chính tả đặt dấu thanh  Thư pháp  Trên máy tính bộ gõ  VIQR  VNI  Telex  Teencode  Viết tắt 
  Thể loại   Cổng thông tin
George Russell

| George Russell |
| --- | --- |
Russell tại Giải đua ô tô Công thức 1 Anh 2022
Sinh: George William Russell 15 tháng 2, 1998 (26 tuổi) King's Lynn, Norfolk, Anh
Website: www.georgerussell63.com

Sự nghiệp Công thức 1
Quốc tịch:  Vuơng quốc Anh
Đội đua năm 2024: Mercedes
Số xe đua: 63
Số chặng đua tham gia: 125 (125 lần xuất phát)
Vô địch: 0
Chiến thắng: 2
Số lần lên bục trao giải: 14
Tổng điểm: 661
Vị trí pole: 3
Vòng đua nhanh nhất: 8
Chặng đua đầu tiên: Giải đua ô tô Công thức 1 Úc 2019
Chiến thắng đầu tiên: Giải đua ô tô Công thức 1 São Paulo 2022
Chiến thắng gần nhất/cuối cùng: Giải đua ô tô Công thức 1 Áo 2024
Chặng đua gần nhất/cuối cùng: Giải đua ô tô Công thức 1 São Paulo 2024
Kết quả năm 2023: Hạng 8 (175 điểm)
 

Giải đua trước
Bản mẫu:F2 2017 2015–2016 2014 2014 2014: FIA Formula 2 GP3 Series FIA F3 European BRDC F4 Formula Renault 2.0 Alps Formula Renault Eurocup
Danh hiệu vô địch
Bản mẫu:F2 2017 2014: FIA Formula 2 GP3 Series BRDC F4
Giải thưởng
2024 2014: Lorenzo Bandini Trophy Autosport BRDC Award

 
George William Russell (sinh ngày 15 tháng 2 năm 1998) là một tay đua Công thức 1 người Anh. Vào mùa giải 2023, Russell thi đấu cho Mercedes.
Sự nghiệp > Trước Công thức 1

George Russell là thành viên của học viện tay đua Mercedes. Anh đã đạt rất nhiều thành tích cao ở các giải trẻ như vô địch giải Formula 4 Championship 2014, vô địch GP3 Series 2017 và vô địch giải Formula 2 (Công thức 2) 2018.
Sự nghiệp > Công thức 1 (từ năm 2019) > Williams (2019-2021) > 2019: Mùa giải đầu tiên tại Công thức 1

Từ năm 2019-2021, Russell đua chính F1 ở đội đua Williams theo hình thức cho mượn từ Mercedes. Đồng đội của anh là tay đua người Ba Lan Robert Kubica.
Chiếc xe năm 2019 của đội, FW42, là chiếc xe chậm nhất trong mùa giải này. Tại hầu hết các chặng đua, Kubica là đối thủ duy nhất của Russell. Vòng sáu, chặng đua GP Monaco, là cuộc đua đầu tiên mà Russell về đích trước các tay đua của các đội khác, cụ thể là hai tay đua của đội Alfa Romeo và Lance Stroll. Tại chặng đua GP Đức, nơi mà bị ảnh hưởng bởi mưa, Russell về đích thứ 13 nhưng được thăng lên thứ 11 sau khi các tay đua Alfa Romeo bị phạt. Anh suýt chút nữa ghi được điểm Công thức 1 đầu tiên của mình sau khi bị Kubica vượt qua ở những vòng cuối.
Anh phải bỏ cuộc lần đầu tiên ở chặng đua GP Singapore khi Romain Grosjean bị va chạm trong khi Grosjean cố gắng vượt, khiến Russell đâm vào tường. Anh lại tiếp tục phải bỏ cuộc tại chặng đua GP Nga với vấn đề về bánh xe. Tại chặng đua GP Brazil, có đến một trong số ít cơ hội trong mùa giải đầu tiên của Russell đã về đích trước những chiếc xe khác, nơi chiếc xe an toàn đến muộn giúp anh về đích ở vị trí thứ 12, chỉ kém vị trí lấy điểm 1,5 giây. Russell kết thúc mùa giải ở vị trí thứ 20 với chức vô địch dành cho các tay đua. Anh cũng là tay đua duy nhất không ghi được điểm nào.
Sự nghiệp > Công thức 1 (từ năm 2019) > Williams (2019-2021) > 2020

Russell tiếp tục lái xe cho Williams vào năm 2020, được hợp tác bởi cựu đối thủ Công thức 2 Nicholas Latifi. Anh đã phải bỏ cuộc tại chặng đua GP Áo, chặng đua mở đầu mùa giải do mất áp suất nhiên liệu. Anh đã bắt đầu chặng đua GP Styria ở vị trí thứ 11 sau một vòng phân hạng ẩm ướt, vượt qua vị trí lưới tốt nhất trước đó của anh. Anh đã đi vào sỏi ở những vòng đầu tiên và cuối cùng về đích ở vị trí thứ 16. Cả hai tay đua của Williams đều phải vật lộn để đuổi kịp các tay đua khác.
Anh ấy đã bị giáng xuống cuối cùng tại chặng đua GP Anh vì không chạy chậm trong lúc cờ vàng ở vòng loại nhưng đã phục hồi ở vị trí thứ 12 trong cuộc đua. Anh ấy đã bị bắt phải bỏ cuộc khỏi chặng đua GP Bỉ sau khi một bánh lạc hướng từ chiếc xe bị tai nạn của Antonio Giovinazzi đâm vào chiếc Williams của anh. Tại chặng đua GP Tuscan, Russell xuất phát ở vị trí thứ 18 nhưng chạy ở vị trí tính điểm trong phần lớn thời gian của cuộc đua với sự hỗ trợ của nhiều lần các tay đua khác bỏ cuộc. Anh đứng ở vị trí thứ 9 trước giai đoạn cờ đỏ thứ hai nhưng bắt đầu lại không tốt và cuối cùng đứng ở vị trí thứ 11, kém vị trí thứ 10 chưa đầy ba giây. Tại chặng đua GP Emilia Romagna, Russell đã lao ra khỏi vị trí thứ 10 khi chạy theo xe an toàn, một sự cố mà anh ấy mô tả là "sai lầm lớn nhất trong sự nghiệp của mình".
Sự nghiệp > Công thức 1 (từ năm 2019) > Williams (2019-2021) > 2021

Năm 2021, Russell có tình huống va chạm nguy hiểm với Valtteri Bottas ở chặng đua GP Emilia Romagna. Từ giữa mùa giải, anh có kết quả ngày một tốt hơn khi đã ghi điểm ở chặng đua GP Hungary và giành vị trí thứ 2 ở chặng đua GP Bỉ (đây là chặng đua không có vòng đua chính thức nào do trời mưa to). Tại chặng đua GP Nga, anh xuất phát ở vị trí thứ 3 sau đồng hương Lando Norris và Carlos Sainz Jr., thế nhưng trong suốt chặng đua anh rơi xuống vài vị trí và về đích ở vị trí thứ 10.
Trong mùa giải này, anh lấy tổng cộng 16 điểm và đứng thứ 15.
Sự nghiệp > Công thức 1 (từ năm 2019) > Mercedes (2020; từ năm 2022) > 2020

Ở chặng đua GP Sakhir 2020, do Lewis Hamilton bị nhiễm COVID-19 nên Mercedes đã chọn Russell là người đua thay. Anh giành được vị trí xuất phát thứ hai và đã vượt lên dẫn đầu sau pha xuất phát. Đáng tiếc là Mercedes đã nhiều lần pit lỗi khiến cho Russell bị tụt xuống vị trí thứ 9.
Sự nghiệp > Công thức 1 (từ năm 2019) > Mercedes (2020; từ năm 2022) > 2022: Mùa giải đầu tiên với Mercedes và chặng chiến thắng đầu tiên trong sự nghiệp

Russell tham gia đội Mercedes để thay thế Valtteri Bottas. Anh cũng là đồng đội mới của Lewis Hamilton.
Trong chặng đua đầu tiên với tư cách là tay đua cho Mercedes, Russell đã về thứ tư. Tại chặng đua GP Úc, sau khi xuất phát ở vị trí thứ 6, anh đạt được vị trí thứ 3. Đó cũng chính là lần thứ hai anh ấy lên podium trong sự nghiệp Công thức 1 của anh cũng như là lần đầu tiên với tư cách là đua cho Mercedes. Cho đến chặng đua GP Anh, Russell luôn về đích ở trong 5 vị trí dẫn đầu (top 5), trong đó lên được podium bốn lần.
Tại chặng đua GP Anh, Russell đã tham gia vào một vụ va chạm ở vòng đầu tiên liên quan đến một số tay đua. Bị thủng lốp, Russell nhảy ra khỏi xe của mình để kiểm tra Zhou Guanyu (chiếc xe của anh ta lao qua thanh chắn lốp và hàng rào) với ý định tham gia lại cuộc đua khi anh đã chắc chắn rằng Zhou đã an toàn. Tại chặng đua GP Hungary, Russell đã giành được vị trí pole đầu tiên của mình trong Công thức 1. Anh đã đánh bại Carlos Sainz để giành pole với khoảng cách thời gian 44 phần trăm giây với thời gian vòng đua ở Q3 là 1:17:337. Tại chặng đua GP São Paulo, Russell vượt qua vòng loại ở vị trí thứ ba trước khi giành chiến thắng trong cuộc đua sprint trước Carlos Sainz Jr. Anh cũng đồng thời chiến thắng chặng đua này và giúp Mercedes giành chiến thắng trong cuộc đua đầu tiên trong mùa giải, về đích trước người đồng đội và đồng hương Lewis Hamilton.
Russell kết thúc mùa giải thứ tư với chức vô địch dành cho các tay đua, ghi được 275 điểm so với 240 của Hamilton.
Thống kê thành tích

(tính đến chặng đua GP Abu Dhabi 2022)
| Năm | Giải đua | Đội đua | Số chặng | Số chiến thắng | Vị trí pole | Vòng đua nhanh nhất | Podiums | Tổng điểm | Vị trí trong BXH |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2014 | BRDC Formula 4 Championship | Lanan Racing | 24 | 5 | 3 | 4 | 11 | 483 | 1 |
| 2014 | Formula Renault 2.0 Alps | Koiranen GP | 12 | 0 | 0 | 0 | 1 | 123 | 4 |
| 2014 | Eurocup Formula Renault 2.0 | Koiranen GP | 2 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | KXH† |
| 2014 | Eurocup Formula Renault 2.0 | Tech 1 Racing | 2 | 1 | 1 | 1 | 1 | 0 | KXH† |
| 2015 | FIA Formula 3 European Championship | Carlin | 33 | 1 | 0 | 0 | 3 | 203 | 6 |
| 2015 | Masters of Formula 3 | Carlin | 1 | 0 | 0 | 0 | 1 |  | 2 |
| 2016 | FIA Formula 3 European Championship | HitechGP | 30 | 2 | 3 | 3 | 10 | 264 | 3 |
| 2016 | Macau Grand Prix | HitechGP | 1 | 0 | 1 | 0 | 0 |  | 7 |
| 2017 | GP3 Series | ART Grand Prix | 15 | 4 | 4 | 5 | 7 | 220 | 1 |
| 2018 | FIA Formula 2 Championship | ART Grand Prix | 24 | 7 | 5 | 6 | 11 | 287 | 1 |
| 2019 | Công thức 1 | ROKiT Williams Racing | 21 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 20 |
| 2020 | Công thức 1 | Williams Racing | 16 | 0 | 0 | 0 | 0 | 3 | 18 |
| 2020 | Công thức 1 | Mercedes-AMG Petronas F1 Team | 1 | 0 | 0 | 1 | 0 | 3 | 18 |
| 2021 | Công thức 1 | Williams Racing | 22 | 0 | 0 | 0 | 1 | 16 | 15 |
| 2022 | Công thức 1 | Mercedes-AMG Petronas F1 Team | 22 | 1 | 1 | 4 | 8 | 275 | 4 |
Chú thích:
KXH = Tay đua không được xếp hạng
* Mùa giải đang diễn ra
George Russell vào mùa giải 2022
Giấy

| --- | --- |
Các mảnh giấy màu
Thuộc tính vật lý
Khối lượng riêng: Từ 700  kg/m^{3} đến hàng nghìn  kg/m^{3}
Một tờ giấy vẽ
Giấy là một loại vật liệu mỏng được làm từ chất xơ dày từ vài trăm µm cho đến vài cm, thường có nguồn gốc thực vật, và được tạo thành mạng lưới bởi lực liên kết hiđrô không có chất kết dính. Thông thường giấy được sử dụng dưới dạng những lớp mỏng nhưng cũng có thể dùng để tạo hình các vật lớn (papier-mâché). Trên nguyên tắc giấy được sản xuất từ bột gỗ hay bột giấy. Loại giấy quan trọng nhất về văn hóa là giấy viết. Bên cạnh đó giấy được sử dụng làm vật liệu bao bì, trong nội thất như giấy dán tường, giấy vệ sinh hay trong thủ công trang trí, đặc biệt là ở Nhật và Trung Quốc.
Trước khi phát minh ra giấy, con người đã ghi chép lại các văn kiện là các hình vẽ trong các hang động hoặc khắc lên các tấm bia bằng đất sét, và sau đó nữa là người ta dùng da để lưu trữ các văn kiện. Kể từ khi người Trung Quốc phát minh ra giấy vào năm 105, giấy đã bắt đầu được sử dụng rộng rãi ở Trung Quốc và mãi cho đến năm 750, kỹ thuật sản xuất giấy mới lan truyền đến phương Tây thông qua Samarkand bởi các tù binh người Trung Quốc bị bắt trong Trận Đát La Tư giữa nhà Đường và nhà Abbas của người Hồi giáo. Giấy được mang đến châu Âu từ thế kỷ thứ 12 qua các giao lưu văn hóa giữa phương Tây Thiên chúa giáo và phương Đông Ả Rập cũng như qua nước Tây Ban Nha thời kỳ Hồi giáo.
Lịch sử > Trước khi có giấy

Các hình vẽ trong hang động là những văn kiện lâu đời nhất do con người vẽ bằng bột màu. Người Sumer, có nền văn hóa cao lâu đời nhất được biết đến, viết trên những tấm bia bằng đất sét (văn tự hình nêm, bắt đầu từ khoảng 3300 năm trước Công nguyên). Các vật liệu hữu cơ dùng để viết lên sau đó ít bền hơn. Nếu không có những tấm bia bằng đất sét của người Sumer chúng ta biết rất ít về thời gian này. Da, giấy da (parchment), gỗ, vỏ cây, giấy cói (giấy chỉ thảo) - có ở Ai Cập khoảng 3000 năm trước Công nguyên - và giấy đều có thể cháy và bị phân hủy sinh học.
Giấy cói (giấy chỉ thảo) làm bằng một loại lau sậy (cây cói giấy hay cây chỉ thảo – cyperus papyrus, họ Cói) được buộc vào với nhau và đặt chéo lên nhau trước khi được ép lại. Người ta viết trên đó bằng mực đỏ hay đen. Mực đen bao gồm bồ hóng và một dung dịch từ nhựa của cây keo (gummi arabicum). Mực đỏ được làm từ hoàng thổ. Người ta dùng một cây cọ làm từ cây sậy (cây lau) để viết.
Mặc dù cây cói giấy (cây chỉ thảo) cũng có ở Hy Lạp nhưng không được lan truyền ra ngoài nước. Trong thế kỷ thứ 3 người Hy Lạp thay thế cọ viết bằng lông chim. Từ giấy trong các thứ tiếng ở châu Âu (papier, paper...) dẫn từ tên của cây cói giấy - papyrus.
Ngoài ra người ta còn viết trên giấy da (parchment) là loại da mỏng chưa được thuộc.
Ở Roma người ta sử dụng cả giấy cói (giấy chỉ thảo) lẫn bảng làm bằng sáp, văn thơ được khía lên bằng một cây nhọn. Dùng một tấm cạo có thể làm phẳng sáp lại và lại có thể viết lên trên tấm bảng này. Ở Ấn Độ người ta dùng lá cây cọ. Ở Trung Quốc, trước khi phát minh ra giấy, xương, vỏ sò ốc, ngà voi, sau đó là đồng thau, sắt, vàng, bạc, thiếc, thạch anh, đá, đất sét, tre và tơ lụa đều được dùng đến.
Trong thế kỷ thứ 5 (triều nhà Hậu Hán) Phạm Diệp (范曄) đã tường thuật lại:
Các khám phá về khảo cổ ở Trung Hoa cộng với phép tính tuổi bằng carbon phóng xạ chứng minh rằng giấy đã hiện diện từ hai thế kỷ trước Thái Luân, nhưng người ta vẫn cho Thái Luân là người phát minh ra giấy thực thụ như ngày nay.
Lịch sử > Phát minh ra giấy

Bài chi tiết: Thái Luân
Như vậy giấy làm từ tơ lụa đã được biết đến trước khi Thái Luân phát minh ra giấy trong thế kỷ thứ 1, khoảng năm 105, chủ yếu làm từ sợi bên trong của vỏ cây dâu (dâu tằm). Trước đó cũng đã có giấy làm từ cây gai dầu (Cannabis), còn được gọi là cây cần sa, như năm mẩu giấy được tìm thấy trong những năm từ 1973 đến 1978 đã chứng minh. Các ghi định thời gian được so sánh lại cho thấy các mẩu giấy này phải có nguồn gốc từ khoảng năm 140 đến 87 trước Công nguyên.
Một loại nguyên liệu giấy khác là cây thụy hương (Daphne). Cây gai dầu và thụy hương có sợi dài hơn những loại gỗ được sử dụng ngày nay và qua đó mà có độ bền cao. Hai tính chất này cho phép giấy được sử dụng vào những mục đích khác ngoài mục đích để viết. Các đồ vật để trang trí và quần áo cũng được sản xuất theo truyền thống từ giấy ở Đông Á.
Nguyên liệu làm giấy được cắt vụn ra và giã nhỏ trong nước thành bột lỏng. Các sợi được phân tán mỏng trong nước. Đầu tiên giấy được múc ra bằng một cái rây nổi trên mặt nước. Lưới ở dưới đáy rây được gắn chặt vào khung. Mỗi tờ giấy được múc ra phải được làm khô trong rây và chỉ được đem ra sau khi khô. Vì thế mà cần đến rất nhiều rây. Kỹ thuật này lan truyền đến người Thái Lan vào khoảng năm 300.
Vào khoảng năm 600 kỹ thuật múc giấy cải tiến dùng loại rây múc lan truyền đến Triều Tiên và sau đó đến Nhật. Ở loại rây múc này khung rây có thể gỡ ra khỏi rây. Tờ giấy vừa được múc có thể được lấy ra khi còn ẩm và đem đi phơi khô. Kỹ thuật này còn được sử dụng cho đến ngày nay ở các loại giấy múc bằng tay và nói chung nguyên tắc sản xuất giấy (cắt vụn, giã nhỏ trong nước, múc và hong khô) vẫn không thay đổi cho đến ngày nay.
| --- | --- |
Hoa và lá cây bụp mì: Giấy Nhật Washi
Ở Nhật người ta cải tiến kỹ thuật này và pha vào bột của sợi giấy nhựa từ rễ của cây bụp mì (Abelmoschus manihot). Các sợi được phân tán đều hơn và không còn bị vón cục nữa. Loại giấy này được gọi là giấy Nhật (Washi-和紙).
Ở châu Âu sau này giấy được ép từng chồng, giữa hai tờ giấy có lót một tấm vải hay nỉ (phớt). Qua đó mà quá trình làm khô giấy được tăng nhanh hơn và giấy được nén chặt lại.
Lịch sử > Sử dụng giấy lan rộng

Ngay từ thế kỷ thứ 2 đã có khăn tay giấy ở Trung Quốc. Tờ Báo Bắc Kinh phát hành số đầu tiên vào năm 363 (ngưng phát hành vào năm 1936). Trong thế kỷ thứ 6 người ta đã sản xuất giấy vệ sinh từ giấy rơm rạ rẻ tiền nhất. Xưởng trong cung đã sản xuất cho triều đình 720.000 tấm giấy vệ sinh và thêm vào đó là 15.000 tấm giấy vệ sinh tẩm hương thơm, mềm và có màu vàng nhạt cho hoàng gia.
Cũng với sự bành trướng của Con đường tơ lụa, sản xuất giấy đã được truyền bá sang Triều Tiên và Việt Nam từ thế kỷ 3 và Nhật Bản vào thế kỷ 4. Giấy bắt đầu sản xuất tại Ấn Độ, Nepal, Pakistan và Bangladesh khoảng cuối thế kỷ 7
Lịch sử > Sử dụng giấy lan rộng > Tiền giấy

Bài chi tiết: Giấy in tiền
Ở Trung Quốc vua Đường Cao Tông (650–683) phát hành tiền giấy lần đầu tiên, được công nhận là tiền tệ trong thế kỷ thứ 10. Vào khoảng năm 1300 tiền giấy cũng được ban hành ở Nhật, Ba Tư và Ấn Độ.
Ở Việt Nam, trong quyển Khâm định Việt sử Thông giám cương mục có ghi lại
Năm 1298 Marco Polo đã tường thuật lại việc lan truyền rộng rãi của tiền giấy. Trong thời gian này đã có nạn lạm phát làm giảm giá trị xuống chỉ còn vào khoảng 1% của giá trị ban đầu. Để chống nạn làm tiền giả, có thời gian tiền giấy được làm từ giấy đặc biệt có các chất phụ gia như sợi tơ, thuốc trừ sâu và chất màu.
Lịch sử > Sử dụng giấy lan rộng > Giấy trong thế giới Ả Rập

Vào năm 750 hay 751, kỹ thuật sản xuất giấy lan truyền đến Samarkand, có lẽ qua các tù binh người Trung Quốc trong một cuộc tranh chấp biên giới, và từ đấy kỹ thuật này lan rộng khắp thế giới Ả Rập. Nhờ vào các khám phá mới, người ta cho rằng ở Samarkand giấy đã được biết đến và sản xuất trước đó 100 năm. Cây lanh (Linum usitatissinum) và cây gai dầu (Cannabis L.) cũng như nước đều có đầy đủ, chẳng bao lâu người Ả Rập đã xây dựng lên một công nghiệp giấy phát đạt. Giấy lan truyền nhanh chóng đến Maroc. Một cối xay giấy đã được xây ở Bagdad vào năm 795, năm 870 quyển sách làm bằng giấy đầu tiên được phát hành ở đây. Trong văn phòng của hoàng đế Harun al-Rashid người ta đã dùng giấy để viết. Sau đó là các xưởng sản xuất ở Damascus, Cairo, ở các tỉnh Bắc Phi cho đến cả phía tây.
Người Ả Rập tiếp tục cải tiến kỹ thuật sản xuất. Nhờ vào các rây múc làm bằng dây kim loại mà người ta đã có thể tạo được hình chìm trên giấy (watermark). Giấy được phủ keo tốt hơn nhờ sử dụng tinh bột. (Phủ keo là tráng một lớp mỏng keo trên mặt giấy hay pha keo vào bột giấy lỏng trước khi múc giấy để giấy láng hơn và ít hút nước hơn, mực viết lem ít hơn.) Các đơn vị đo lường diện tích được tiêu chuẩn hóa. 500 tờ giấy là một ram giấy (thếp giấy) – rizmar. Từ này là nguồn gốc cho khái niệm về đơn vị giấy vẫn còn thông dụng cho đến ngày nay trong ngành giấy: một ram giấy (tiếng Anh: ream, tiếng Đức: Ries, tiếng Pháp: rame, tiếng Tây Ban Nha: resma...).
Lịch sử > Sử dụng giấy lan rộng > Giấy ở châu Âu

Qua các giao lưu văn hóa giữa phương Tây Thiên chúa giáo và phương Đông Ả Rập cũng như qua nước Tây Ban Nha thời kỳ Hồi giáo giấy được mang đến châu Âu từ thế kỷ thứ 12. Theo như Al-Idrisi tường thuật lại sau các chuyến du lịch, ngay từ giữa thế kỷ thứ 12 ở San Felipe (Xativa) gần Valencia đã có một nền công nghiệp giấy phát đạt, xuất khẩu các loại giấy cao cấp sang cả các nước láng giềng.
Sau khi người Ả Rập bị đánh đuổi khỏi Tây Ban Nha, vùng quanh Valencia vẫn còn là nơi có tầm quan trọng trong công nghiệp giấy vì ở đây người ta trồng được cây lanh (Linum), một nguyên liệu dùng làm giấy rất tốt.
Cùng với việc sử dụng văn bản ngày càng phổ biến trong các lãnh vực khác của văn hóa (kinh tế, luật, hành chánh,...), từ giữa thế kỷ thứ 14 giấy bắt đầu cuộc tranh đua với giấy da (parchment). Kỹ thuật in sách ra đời từ giữa thế kỷ thứ 15 đã đánh dấu cho vai trò của giấy da trở thành vật liệu để viết xa xỉ. Mặc dù rẻ tiền, mãi cho đến thế kỷ thứ 17 giấy, trong vai trò là vật liệu để viết, mới đẩy lùi được giấy da tương đối đắt tiền hơn.
| --- | --- |
Năm khởi đầu sản xuất giấy ở một số nước
1100: Tây Ban Nha: San Felipe (Xativa) gần Valencia
1109: Văn kiện lâu đời nhất được viết trên giấy tại Sicilia
1225: Văn kiện giấy lâu đời nhất ở Pháp
1246: Quyển sách của Behaim, linh mục trưởng ở Passau, là các ghi chép tay trên giấy lâu đời nhất ở Đức
1268: Giấy được sản xuất ở Ý (Fabriano)
1283: Máy xay giấy ở Treviso
1293: Máy xay giấy ở Bologna
1390: Máy xay giấy đầu tiên ở Đức tại Nürnberg
1469: St. Pölten ở Áo
1494: Stevenage ở Anh
1573: Klippan, Thụy Điển
1575: México
1576: Moskva, Nga
1586: Dordrecht, Hà Lan
1690: Germantown, Mỹ
Các phương pháp sản xuất giấy

Bài chi tiết: Sản xuất giấy và en:Paper machine
Giấy có thể sản xuất thủ công hay bằng máy không phụ thuộc vào sợi dùng làm nguyên liệu.
Thành phần chính của giấy là các sợi cellulose. Trước tiên tinh bột, nhựa cây và các thành phần khác của cây được tách ra khỏi cellulose. Sau khi tách ra, cellulose được pha loãng trong nước và giã thành sợi. Khi chế bột này (khoảng 95% là nước) lên một cái rây, phần lớn nước chảy thoát đi. Rây phải được lắc đều, các sợi sẽ nằm chồng lên nhau và tạo thành một tấm giấy. Nếu trên lưới rây có làm một hình mẫu, sợi sẽ nằm chồng ở các chỗ đó ít hơn và khi soi tấm giấy trước ánh sáng có thể nhận thấy được hình chìm trên giấy.
Các phương pháp sản xuất giấy > Sản xuất trước khi công nghiệp hóa

Cho đến nửa sau thế kỷ thứ 19 các sợi cellulose cần dùng được người làm giấy thu lượm từ quần áo cũ làm từ sợi lanh. Những người thu mua và buôn bán quần áo cũ là những người cung cấp nguyên liệu cho các xưởng xay giấy. Có thời gian quần áo cũ hiếm đến độ đã bị cấm xuất khẩu và người ta đã dùng đến vũ lực để ngăn chặn việc này.
Trong các xưởng xay giấy giẻ được cắt thành mảnh vụn, đôi khi được rửa sạch và làm cho mục nát và sau đó được đưa vào máy giã nhỏ thành sợi. Máy giã hoạt động bằng sức nước.
Trong nửa đầu của thế kỷ thứ 19 người ta chuyển qua tẩy bằng clo thay vì làm cho mục nát rồi rửa sạch. Sợi thất thoát rất ít và ngoài ra còn có thể dùng các loại vải có màu.
Người thợ làm giấy múc tờ giấy từ bột giấy loãng này bằng một cái rây thấp, làm bằng đồng hình chữ nhật có lưới rất tinh, thành rây có thể tháo ra được. Sau đó một người thợ khác ép tờ giấy từ ray lên trên một tấm nỉ trong khi thợ làm giấy múc tờ giấy kế tiếp. Sau khi ép xong các tờ giấy được treo lên để phơi khô trong các phòng lớn và khô ráo, chủ yếu là trong các nhà kho hay trên gác xép. Sau đó giấy được ép thêm một lần nữa, vuốt phẳng, phân loại rồi đóng gói. Nếu là giấy viết thì phải tráng keo bằng cách nhúng vào keo, ép rồi phơi khô.
Qua cách làm bằng tay này, ngày nay chỉ áp dụng cho các loại sợi – và qua đó là giấy – có chất lượng cao, các sợi nằm theo các hướng đều nhau.
Máy Hà Lan (một phát minh của các thợ làm giấy người Hà Lan vào khoảng năm 1670) là bước đột phá kỹ thuật hiện đại. Đấy là một máy sản xuất ra bột giấy không còn dùng giẻ cũ làm vật liệu ban đầu để sản xuất giấy nữa mà phần lớn là từ các dây thừng, dây cáp và lưới đánh cá. Các vật liệu rất cứng này trước tiên được cắt nhỏ trong một máy giã có một ít búa đập và nhiều dao nhọn (Kapperij) rồi được đưa vào một máy xay (Kollergang) để được tiếp tục cắt nhỏ đi.
Các phương pháp sản xuất giấy > Công nghiệp hóa việc sản xuất giấy

Từ khoảng năm 1850 máy mài gỗ được đưa vào sử dụng, mở ra khả năng sản xuất giấy có tầm cỡ công nghiệp từ nguyên liệu gỗ rẻ tiền. Vào khoảng năm 1879 chỉ ở Đức thôi đã có khoảng 340 xưởng mài gỗ như vậy. Loại bột gỗ mài dùng làm giấy này còn chứa chất linhin (lignin) sẽ làm giấy bị ố vàng sau một thời gian. Friedrich Gottlob Keller (1816 – 1895) là người phát minh ra loại giấy làm từ bột gỗ này.