stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Không quân nhân dân Việt Nam
Lịch sử hình thành và phát triển > Những nền móng của Không quân Nhân Dân Việt Nam

Sau khi ổn định được quyền kiểm soát miền Bắc Việt Nam, chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đã khởi động lại chương trình xây dựng lực lượng không quân, với sự giúp đỡ từ các đồng minh thân cận là Liên Xô và Trung Quốc. Ngày 3 tháng 3 năm 1955, Bộ Quốc phòng ra Quyết định số 15/QĐA thành lập Ban nghiên cứu Sân bay trực thuộc Tổng Tham mưu trưởng. Ông Trần Quý Hai, Đại đoàn trưởng Đại đoàn 325, được cử làm Trưởng ban. Ngày này về sau được lấy làm ngày thành lập Không quân Nhân dân Việt Nam.
Một năm sau đó, liên tục các đoàn cán bộ, chiến sĩ thuộc Ban nghiên cứu sân bay được cử đi nước ngoài học tập. Ngày 26 tháng 1 năm 1956, Việt Nam Dân chủ Cộng hòa tiếp nhận 5 máy bay đầu tiên do Trung Quốc viện trợ gồm 2 chiếc Li-2 và 3 chiếc Aero 45. Ngày 24 tháng 2 năm 1956, 2 đoàn học viên lái máy bay gồm Đoàn học máy bay tiêm kích MiG-17, gồm 50 học viên, do Phạm Dưng làm Đoàn trưởng và Đoàn học máy bay ném bom Tu-2, gồm 30 học viên, do Đào Đình Luyện làm Đoàn trưởng, học tại Trường Không quân số 2 ở Trường Xuân, Trung Quốc. Về sau, Đào Đình Luyện chuyển sang làm Đoàn trưởng Đoàn học máy bay MiG-17 và Phạm Dưng được giao nhiệm vụ phụ trách nhóm huấn luyện máy bay Li-2 và trực thăng Mi-4. Ngoài ra, trong Đoàn học Tu-2 còn có 6 học viên dẫn đường trên không (chuyên dẫn đường trên các loại máy bay và trực thăng) đầu tiên.
Ngày 24 tháng 1 năm 1959, Bộ Quốc phòng - Tổng Tư lệnh ban hành Quyết định số 319/QĐ thành lập Cục Không quân thuộc Bộ Tổng Tham mưu trên cơ sở tổ chức và lực lượng của Ban Nghiên cứu Sân bay và Cục Hàng không dân dụng Việt Nam. Đại tá Đặng Tính được bổ nhiệm làm Cục trưởng, Thượng tá Hoàng Thế Thiện làm Chính ủy, Trung tá Hoàng Ngọc Diêu làm Tham mưu trưởng. Ngày sau khi thành lập, ngày 22 tháng 4 năm 1959, Cục Không quân ra quyết định thành lập Đại đội bay gồm: Ban chỉ huy đại đội, 3 Chủ nhiệm Dẫn đường, Thông tin và Máy (kỹ thuật hàng không); 1 trung đội bay Il-14, 1 trung đội bay Li-2, 1 trung đội bay An-2 và 1 trung đội máy gồm tất cả nhân viên kỹ thuật trên không (cơ giới) và mặt đất của các loại máy bay. Trên cơ sở đó, chỉ 8 ngày sau, ngày 1 tháng 5 năm 1959, Trung đoàn không quân vận tải đầu tiên, Trung đoàn 919, được thành lập tại sân bay Gia Lâm. Đến ngày 20 tháng 8, Trung đoàn Huấn luyện không quân 910 cũng được thành lập.
Lịch sử hình thành và phát triển > Lực lượng không quân tiêm kích ra đời

Để chuẩn bị cho lực lượng không quân tiêm kích, từ giữa năm 1960, 6 sĩ quan  và một chiến sĩ Lê Thành Chơn được triệu tập về Trường Văn hóa quân đội ở Lạng Sơn để ôn văn hóa và học tiếng Trung Quốc, chuẩn bị để đào tạo sĩ quan dẫn đường (hoa tiêu) trong lực lượng không quân. Cuối năm 1961, toàn bộ các học viên dẫn đường tốt nghiệp và về nước, cùng tham gia xây dựng cơ sở và nền tảng hệ thống dẫn đường mặt đất phục vụ cho chiến đấu sau này.
Bên cạnh đó, ngày 30 tháng 5 năm 1963, Trung đoàn không quân tiêm kích 921, mật danh là Đoàn Sao Đỏ, được thành lập tại cao nguyên Vân Quý (Trung Quốc), trên cơ sở Đoàn học viên tiêm kích MiG-17, do Trung tá Đào Đình Luyện làm Trung đoàn trưởng, Thiếu tá Đỗ Long làm Chính ủy, Thiếu tá Trần Mạnh làm Trung đoàn phó, Thiếu tá Trần Văn Thọ làm Tham mưu trưởng. Đến ngày 22 tháng 10 năm 1963, Cục Không quân sáp nhập với Bộ Tư lệnh Phòng không thành Quân chủng Phòng không-Không quân. Mặc dù vậy, trên thực tế, lực lượng không quân Việt Nam khi đó chỉ có 1 trung đoàn vận tải 919 và trung đoàn 910 (trường huấn luyện).
Mãi đến ngày 3 tháng 2 năm 1964, lễ thành lập Trung đoàn không quân đầu tiên 921 mới được tổ chức tại Mông Tự, tỉnh Vân Nam, Trung Quốc, cùng lúc với việc tiếp nhận 33 chiếc máy bay chiến đấu kiểu MiG-17, 3 chiếc máy bay huấn luyện kiểu MiG-15UTI. Ngày 6 tháng 8 năm 1964, trung đoàn cùng với 70 phi công đào tạo ở Trung Quốc trở về nước cùng với số máy bay được viện trợ.
Lịch sử hình thành và phát triển > Lấy máy bay đối phương

Bên cạnh đó, Không quân Việt Nam cũng có một số trường hợp đặc biệt hi hữu. Ngày 7 tháng 11 năm 1973, Hồ Duy Hùng, vốn là một Thiếu úy phi công trực thăng vũ trang của Việt Nam Cộng hòa bị sa thải, thực chất là một điệp viên được cài vào Không lực Việt Nam Cộng hòa, đã đánh cắp một chiếc máy bay trực thăng vũ trang UH-1A tại Đà Lạt và hạ cánh tại Dầu Tiếng, thuộc vùng kiểm soát của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam.
Đúng 17 tháng sau, ngày 8 tháng 4 năm 1975, Nguyễn Thành Trung, cũng là một điệp viên được cài vào Không lực Việt Nam Cộng hòa, đã đánh cắp một chiếc máy bay phản lực chiến đấu F-5E, ném bom vào dinh Độc Lập và sau đó hạ cánh tại sân bay dã chiến tại Phước Long. Không lâu sau đó, đúng 20 ngày sau, vào ngày 28 tháng 4 năm 1975, cũng chính Nguyễn Thành Trung dẫn đầu một phi đội gồm 5 chiếc khu trục ném bom A-37 chiến lợi phẩm, đã ném bom sân bay Tân Sơn Nhất, thực hiện trận đánh cuối cùng của Không quân Việt Nam trong cuộc Chiến tranh Việt Nam. Phi đội gồm Nguyễn Thành Trung, Nguyễn Văn Lục, Hán Văn Quảng, Từ Đễ (3 phi công lái MiG-17 vừa mới học chuyển loại) và Trần Văn On (cựu phi công Không lực Việt Nam Cộng hòa tình nguyện tham gia chiến đấu).
Khu vực đỗ máy bay của không lực Sài Gòn đã bị trúng 6 quả bom làm ít nhất 3 chiếc AC – 119 và một số chiếc C–47 bị phá hủy hoàn toàn. Hai quả bom khác rơi đúng điểm giữa tòa nhà Phòng tác chiến và tháp chỉ huy.
Trong Chiến dịch Mùa xuân năm 1975, Quân đội nhân dân Việt Nam tịch thu được 877 máy bay quân sự các loại, trong số đó có 41 chiếc F-5 Freedom Fighter và 95 chiếc A-37. Trong số này, 250 chiếc còn rất tốt, có thể dùng để chiến đấu được ngay, số còn lại được để trong kho bảo quản hoặc chờ sửa chữa. Số máy bay này tiếp tục phục vụ rộng rãi trong chiến tranh biên giới Tây Nam chống lại các lượng lượng Khmer Đỏ. Đến thập niên 2000, chỉ còn một số ít máy bay tịch thu của Mỹ là vẫn hoạt động, số còn lại đã loại khỏi biên chế do đã cũ hoặc không có phụ tùng sửa chữa.
Lịch sử hình thành và phát triển > Không quân ném bom và cường kích

Bài chi tiết: Lực lượng Không quân Cường kích, Quân đội nhân dân Việt Nam
Chỉ huy, lãnh đạo qua các thời kỳ > Ban Nghiên cứu Không quân

Trưởng ban: Hà Đổng
Chính trị viên: Trần Hiếu Tâm
Chỉ huy, lãnh đạo qua các thời kỳ > Ban Nghiên cứu Sân bay

Trưởng ban: Trần Quý Hai (tháng 3-tháng 5 năm 1955), Đặng Tính (tháng 5 năm 1955-1959)
Chính ủy: Hoàng Thế Thiện (1957-1959)
Chỉ huy, lãnh đạo qua các thời kỳ > Cục Không quân

Cục trưởng: Đại tá Đặng Tính (1959-1963)
Chính ủy: Thượng tá Hoàng Thế Thiện (1959-1963)
Chỉ huy, lãnh đạo qua các thời kỳ > Các Tư lệnh

1963-1967: Đại tá Phùng Thế Tài (Tư lệnh Quân chủng Phòng không - Không quân)
Chỉ huy, lãnh đạo qua các thời kỳ > Các Tư lệnh > Binh chủng Không quân trong Quân chủng Phòng không - Không quân

Tháng 3 năm 1967: Thượng tá Nguyễn Văn Tiên
1967-1977: Thiếu tướng Đào Đình Luyện
1999-?: ?
Chỉ huy, lãnh đạo qua các thời kỳ > Các Tư lệnh > Quân chủng Không quân

1977-1986: Trung tướng Đào Đình Luyện
1986-1989: Thiếu tướng Trần Hanh
1989-1996: Trung tướng Phạm Thanh Ngân
1996-1997: Thiếu tướng Nguyễn Văn Cốc (Quyền Tư lệnh)
1997-1999: Thiếu tướng Nguyễn Đức Soát
Chỉ huy, lãnh đạo qua các thời kỳ > Các Chính ủy và Phó Tư lệnh Chính trị

1963-1967: Đại tá Đặng Tính (Chính ủy Quân chủng Phòng không - Không quân)
1967-1969: Đại tá Đào Đình Luyện
Chỉ huy, lãnh đạo qua các thời kỳ > Các Chính ủy và Phó Tư lệnh Chính trị > Binh chủng Không quân trong Quân chủng Phòng không - Không quân

Tháng 3 năm 1967: Thượng tá Phan Khắc Hy
1967-1977: Thượng tá Đỗ Long
1999-?:?
Chỉ huy, lãnh đạo qua các thời kỳ > Các Chính ủy và Phó Tư lệnh Chính trị > Quân chủng Không quân

1977-1980: Trung tướng Đào Đình Luyện
1980-1987: Thiếu tướng Chu Duy Kính
1987-1989: Thiếu tướng Phạm Thanh Ngân
1989-1996: Thiếu tướng Phạm Tuân
1996-1999: Thiếu tướng Hán Vĩnh Tưởng
Lực lượng hiện nay

Bài chi tiết: Danh sách máy bay Việt Nam
Hầu hết các máy bay của Không quân nhân dân Việt Nam được cung cấp bởi Liên Xô. Một phần do Hoa Kỳ và Việt Nam cộng hòa bỏ lại sau Chiến tranh Việt Nam. Một số lớn máy bay này đến nay đã không còn sử dụng được nữa.
Lực lượng hiện nay > Lực lượng máy bay hiện nay (con số ước lượng)

| Ảnh> Máy bay tiêm kích | Máy bay> Máy bay tiêm kích | Nguồn gốc> Máy bay tiêm kích | Loại> Máy bay tiêm kích | Phiên bản> Máy bay tiêm kích | số lượng> Máy bay tiêm kích | Chú thích> Máy bay tiêm kích |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | Sukhoi Su-27 |  Nga | Máy bay tiêm kích | Su-27SK/UBK | 11 | Ngày 1 tháng 7 năm 2007, chiếc Su-27SK 6007 bị rơi trong khi cuộc huấn luyện tại Cam Ranh. |
|  | Sukhoi Su-30 |  Nga | Máy bay tiêm kích đa chức năng | Su-30MK2 | 35 | Chiếc Su-30MK2 số hiệu 8585 đã rơi ngày 14/6/2016 khi đang bay huấn luyện nhiệm vụ chặn kích trên biển - 1 phi công thiệt mạng, 1 phi công an toàn |
Máy bay tiêm kích bom
|  | Sukhoi Su-22 |  Liên Xô | Máy bay tấn công mặt đất | Su-22 | 33 | Đã được hiện đại hóa lên chuẩn M3/M4 |
Máy bay huấn luyện
|  | Yakovlev Yak-130 |  Nga | Máy bay huấn luyện | Yak-130 | 11 | 1 chiếc bị rơi,2 phi công đều sống sót |
|  | Aero L-39 Albatros |  Tiệp Khắc | Máy bay phản lực | L-39C,L-39NG | 26(+12) | Ngày 26 tháng 8 năm 2016, chiếc L-39 số hiệu 8705 đã bị rơi tại Đông Hòa, Phú Yên khi đang bay huấn luyện đơn. Phi công học viên Phạm Đức Trung hy sinh sau khi cố gắng điều khiển máy bay tránh Quốc lộ 1 và đường dây điện cao thế. Đang dặt hàng 12 máy bay L- |
|  | Yakovlev Yak-52 |  Liên Xô | Máy bay cánh quạt | Yak-52 | 36  |  |

|  | Beechcraft T-6 Texan II |  Hoa Kỳ | Máy bay cánh quạt (huấn luyện) | T-6 | 5 | Được giao vào ngày 18/11/2024 7 chiếc còn lại sẽ được giao vào 2027 |
Máy bay vận tải
|  | PZL M-28 |  Ba Lan | Máy bay vận tải | PZL M-28BR1 Bryza | 1 | Phiên bản tuần tra trinh sát và mở rộng với tầm bay cao. Một chiếc bị rơi năm 2005. |
|  | Airbus C295 |  Tây Ban Nha | Máy bay vận tải | C-295M | 3 | Chiếc cuối cùng đã được Airbus chuyển giao tới Việt Nam vào đầu tháng 5 năm 2015. |
|  | CASA C-212 Aviocar |  Tây Ban Nha  Indonesia | Máy bay vận tải | NC212i | 3 |  |
|  | Antonov An-2 |  Liên Xô  Nga | Máy bay vận tải | An-2 | Không xác định |  |
Trực thăng
|  | Ka-28 |  Liên Xô | Trực thăng chống ngầm | Ka-28 | 8 |  |
|  | Mi-8 Hip |  Liên Xô | Trực thăng đa chức năng | Mi-8T Mi-8P Mi-8MT | 69 | Một vài máy bay có cấu hình được vũ trang với rocket. |
|  | Mi-17 Hip-H |  Liên Xô | Trực thăng đa chức năng | Mi-17-1V Mi-171 (SAR) Mi-171E Mi-172 | 45 | Một vài máy bay có cấu hình được vũ trang với rocket. |
|  | Eurocopter Ecureuil |  Pháp | Trực thăng đa chức năng hạng nhẹ | AS-350 B3 | 5 | Chủ yếu phục vụ huấn luyện phi công trực thăng. |
|  | Aérospatiale Super Puma |  Pháp | Trực thăng dân dụng | AS-332L2 | 6 |  |
|  | Aérospatiale Puma |  Pháp | Trực thăng dân dụng | SA-330J | 10 |  |
|  | Eurocopter EC130 |  Pháp | Trực thăng dân dụng | EC-130B4 | 1 |  |
|  | Eurocopter EC155 |  Pháp | Trực thăng dân dụng | EC-155B1 | 2 |  |
Máy bay trinh sát do thám không người lái
| Tập tin:UAV VT patrol.jpg | VT-Patrol |  Việt Nam | Máy bay trinh sát không người lái tầm gần. | VT Patrol | Chưa rõ |  |
|  | Orbiter 2 |  Israel | Máy bay trinh sát không người lái tầm gần. | Orbiter 2 | Chưa rõ |  |
Lực lượng hiện nay > Các đạn tự hành dùng cho không quân

| Ảnh | Tên lửa | Nguồn gốc | Loại tên lửa | Phiên bản | Trang bị | Chú thích |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | Kh-25 |  Liên Xô | Tên lửa không đối đất, chống hạm, chống bức xạ | Kh-25ML Kh-25MP/Kh-25MPU Kh-25MR | Su-22M3/M4/UM3/UM3K |  |
|  | Kh-28 |  Liên Xô | Tên lửa chống bức xạ | Kh-28E | Su-22M3/M4/UM3/UM3K |  |
|  | Kh-29 |  Liên Xô | Tên lửa không đối đất, chống hạm, chống bức xạ | Kh-29T Kh-29TE | Su-22M4 Su-30MK2V |  |
|  | Kh-31 |  Liên Xô | Tên lửa diệt hạm, chống bức xạ | Kh-31A Kh-31P | Su-30MK2V |  |
|  | Kh-59 |  Liên Xô | Tên lửa không đối đất, không đối hải | Kh-59MK | Su-30MK2V |  |
|  | Vympel K-13 |  Liên Xô | Tên lửa không đối không tầm ngắn | R-3S R-13M | MiG-21F-13/MF(F-96)/PF/PFM/bis/UM Su-22M3/M4/UM3/UM3K |  |
|  | Vympel R-27 |  Liên Xô | Tên lửa không đối không tầm trung | R-27R R-27ER R-27T R-27ET | Su-27SK/UBK Su-30MK2V |  |
|  | Molniya R-60 |  Liên Xô | Tên lửa không đối không tầm ngắn | R-60 R-60M | MiG-21bis Su-22M3/M4/UM/UM3K |  |
|  | Vympel R-73 |  Liên Xô | Tên lửa không đối không tầm ngắn | R-73 | Su-27SK/UBK  Su-30MK2V  Yak-130 |  |
|  | Vympel R-77 |  Liên Xô | Tên lửa không đối không tầm trung và tầm xa | R-77 | Su-30MK2V |  |
Năm 1996, Không quân nhân dân Việt Nam đã đàm phán mua 2 phi đội máy bay Dassault Mirage 2000 từ Pháp nhưng bị ngăn cản vì lệnh cấm vận quân sự của Hoa Kỳ với Việt Nam.
Năm 2009, Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ đã rút lệnh cấm xuất khẩu trực thăng quân sự cho Việt Nam qua sự vận động lâu dài của tập đoàn Executive Decision Export Services Group. Thay thế vào đó các trực thăng Hoa Kỳ xuất khẩu sang Việt Nam phải được thiết kế cho các công tác chuyên vận hay cứu hộ (SAR).
Việt Nam có thể sẽ mua MIG-29 để thay thế cho SU-22, con số ước lượng vào khoảng 60 chiếc.
Lực lượng hiện nay > Các máy bay không còn sử dụng

| Máy bay> Máy bay tiêm kích | Nguồn gốc> Máy bay tiêm kích | Loại> Máy bay tiêm kích | Số lượng> Máy bay tiêm kích |
| --- | --- | --- | --- |
| Shenyang J-5 |  Trung Quốc |  | 10 |
| Shenyang J-6 |  Trung Quốc |  | 30 |
| Mikoyan-Gurevich MiG-15 |  Liên Xô |  | 50 |
| Mikoyan-Gurevich MiG-17 |  Liên Xô |  | 77 |
| Mikoyan-Gurevich MiG-19 |  Liên Xô |  | 45 |
| Mikoyan-Gurevich MiG-21 |  Liên Xô |  | 25 Chiếc Cuối Cùng Đã Loại Biên Năm 2015 |
| Northrop F-5 |  Hoa Kỳ |  | 18 chiếc loại này đã được bán thanh lý |
Máy bay cường kích
| Douglas A-1 Skyraider |  Hoa Kỳ |  | 24 |
| Cessna A-37 Dragonfly |  Hoa Kỳ |  | 15 chiếc loại này đã dược bán thanh lý |
Máy bay vận tải
| Lisunov Li-2 |  Liên Xô | Máy bay vận tải | 24 |
| Ilyushin Il-14 |  Liên Xô | Máy bay vận tải | 45 |
| Ilyushin Il-18 |  Liên Xô | Máy bay vận tải | 4 |
| An-24 |  Liên Xô | Máy bay vận tải | 7 |
| Yakovlev Yak-40 |  Liên Xô | Máy bay vận tải chuyên cơ | 15 |
| Fairchild C-119 Flying Boxcar |  Hoa Kỳ | Máy bay vận tải hạng trung | 4 |
| Lockheed C-130 Hercules |  Hoa Kỳ | Máy bay vận tải hạng trung | 32 (số liệu năm 1972) |
| Fairchird C-123 Provider |  Hoa Kỳ | Máy bay vận tải | 5 |
| Douglas C-47 Skytrain |  Hoa Kỳ | Máy bay vận tải và pháo kích | 13 |
| De Havilland Canada DHC-4 Caribou |  Canada | Máy bay vận tải | 11 |
Máy bay trinh sát
| Antonov An-30 |  Liên Xô | Máy bay trinh sát | 8 |
| Cessna O-1 |  Hoa Kỳ | Chỉ huy chiến trường / trinh sát chụp ảnh | 17 |
Máy bay oanh tạc
| Ilyushin Il-28 |  Liên Xô | Máy bay oanh tạc hạng trung | 16 |
Máy bay huấn luyện
| Yakovlev Yak-18 |  Liên Xô | Máy bay huấn luyện cơ bản |  |
| Aero Ae-45 |  Tiệp Khắc | Máy bay huấn luyện | 3 |
| Zlin Z-226 Trener |  Tiệp Khắc | Máy bay huấn luyện cơ bản | 8 |
| Aero L-29 Delfin |  Tiệp Khắc | Máy bay phản lực huấn luyện | 12 |
| North American T-28 Trojan |  Hoa Kỳ | Huấn luyện cơ bản / tấn công ban ngày | 14 |
| Cessna T-37 |  Hoa Kỳ | Máy bay phản lực dùng cho huấn luyện | 22 |
Thủy phi cơ
| Beriev Be-12 |  Liên Xô | Thủy phi cơ oanh tạc / chống ngầm / tuần tra biển | 4 |
Trực thăng
| Mil Mi-4 |  Liên Xô | Trực thăng đa nhiệm hạng nhẹ | 10 |
| Mil Mi-6 |  Liên Xô | Trực thăng vận tải hạng nặng | 15 |
| Mil Mi-24 |  Liên Xô | Trực thăng chiến đấu | 24 |
| CH-47 Chinook |  Hoa Kỳ | Trực thăng vận tải hạng nặng | 23 |
| Bell UH1 Iroquois |  Hoa Kỳ | Máy bay trực thăng | trên dưới 3.000 chiếc |
Một vài trực thăng loại UH-1 Huey, máy bay chiến đấu F-5, A-37 đã được bán đấu giá vào năm 1998 và hiện đang thuộc quyền sở hữu của một vài doanh nghiệp và cá nhân thuộc Hoa Kỳ, Úc, New Zealand và Châu Âu.
Tổ chức biên chế

Tổ chức Không quân Nhân dân Việt Nam, cao nhất là Bộ Tư lệnh Quân chủng Phòng không Không quân Nhân dân, dưới là các Sư đoàn Không quân phụ trách theo địa bàn không phận. Biên chế cơ sở tác chiến là các Trung đoàn Không quân. Trong mỗi trung đoàn gồm có các đơn vị hỗ trợ với biên chế tiểu đoàn (tiểu đoàn hậu cần, tiểu đoàn kỹ thuật...) và các nhóm phi công chiến đấu với biên chế phi đội. Khi tác chiến phối hợp trên không, các phi công thường triển khai đội hình biên đội, tùy theo như cầu tác chiến, phổ biến nhất là biên đội 2 máy bay, số rất hiếm là 3 hoặc 4 máy bay.
| Bộ chỉ huy | Sư đoàn | Trung đoàn | Căn cứ chính | Máy bay trang bị |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Bộ Tư lệnh Quân chủng  (Hà Nội) | Sư đoàn 371 (Nội Bài) | Trung đoàn Tiêm kích 921 Đoàn Sao Đỏ | Yên Bái | Su-22M-4/UM-3K |
| Bộ Tư lệnh Quân chủng  (Hà Nội) | Sư đoàn 371 (Nội Bài) | Trung đoàn Tiêm kích-Bom 923 Đoàn Yên Thế | Thọ Xuân | Su-30MK2V |
| Bộ Tư lệnh Quân chủng  (Hà Nội) | Sư đoàn 371 (Nội Bài) | Trung đoàn Tiêm kích 927 Đoàn Lam Sơn | Kép | Su-30MK2V |
| Bộ Tư lệnh Quân chủng  (Hà Nội) | Sư đoàn 371 (Nội Bài) | Trung đoàn Trực thăng 916 Đoàn Ba Vì | Hòa Lạc | Mi-8, Mi-17 |
| Bộ Tư lệnh Quân chủng  (Hà Nội) | Sư đoàn 372 (Đà Nẵng) | Trung đoàn Tiêm kích 929 | Đà Nẵng | Su-22M-4/UM-3K |
| Bộ Tư lệnh Quân chủng  (Hà Nội) | Sư đoàn 372 (Đà Nẵng) | Trung đoàn Trực thăng 930 | Đà Nẵng | Mi-8, Mi-17 |
| Bộ Tư lệnh Quân chủng  (Hà Nội) | Sư đoàn 372 (Đà Nẵng) | Trung đoàn Tiêm kích 925 Đoàn Tây Sơn | Phù Cát | Su-27SK/UBK |
| Bộ Tư lệnh Quân chủng  (Hà Nội) | Sư đoàn 370 (Tân Sơn Nhất) | Trung đoàn Tiêm kích-Bom 937 Đoàn Hậu Giang | Thành Sơn | Su-22M-4/UM-3K |
| Bộ Tư lệnh Quân chủng  (Hà Nội) | Sư đoàn 370 (Tân Sơn Nhất) | Trung đoàn Tiêm kích 935 Đoàn Biên Hòa | Biên Hòa | Su-30MK2V |
| Bộ Tư lệnh Quân chủng  (Hà Nội) | Sư đoàn 370 (Tân Sơn Nhất) | Trung đoàn Trực thăng 917 Đoàn Đồng Tháp | Cần Thơ | UH-1H, Mi-8, Mi-17 |
| Bộ Tư lệnh Quân chủng  (Hà Nội) | Trường Sĩ quan Không quân (Nha Trang) | Trung đoàn Huấn luyện 910 | Đông Tác | L-39C |
| Bộ Tư lệnh Quân chủng  (Hà Nội) | Trường Sĩ quan Không quân (Nha Trang) | Trung đoàn Huấn luyện 915 | Đông Tác | Mi-8, Mi-17 |
| Bộ Tư lệnh Quân chủng  (Hà Nội) | Trường Sĩ quan Không quân (Nha Trang) | Trung đoàn Huấn luyện 920 | Cam Ranh | Yak-52 |
| Bộ Tư lệnh Quân chủng  (Hà Nội) | Lữ đoàn Vận tải 918 Đoàn Hồng Hà |  | Gia Lâm | An-2, An-26, Airbus C295 |
Bộ Tư lệnh Quân chủng  (Hà Nội): 
| Không quân | Tên lửa phòng không | Pháo phòng không | Lính dù | Radar cảnh giới |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Tập tin:Vietnam People's Air Force pilot.jpg | Tập tin:Vietnam People's Air Force Missile.jpg | Tập tin:Vietnam People's Air Force Anti Aircraft gun.jpg | Tập tin:Vietnam People's Air Force Paratroops.jpg | Tập tin:Vietnam People's Air Force Radar.jpg |

Học viện Phòng không - Không quân ở Sơn Tây và Trường Sĩ quan không quân ở Nha Trang là hai nơi chuyên đào tạo các sĩ quan về kỹ thuật hàng không và phi công cho không quân hiện nay.
Các phi công nổi tiếng > Phi công Ace

Phi công "Ách" là thuật ngữ thông dụng trong hàng không quân sự dùng để chỉ các phi công đã bắn hạ từ 5 máy bay đối phương trở lên. Trong hàng ngũ phi công Không quân Nhân dân Việt Nam gồm có:
Nguyễn Văn Cốc: 9 máy bay (bao gồm 2 máy bay không người lái)
Phạm Thanh Ngân: 8 máy bay
Nguyễn Hồng Nhị: 8 máy bay
Mai Văn Cương: 8 máy bay
Nguyễn Văn Bảy (A): 7 máy bay.
Đặng Ngọc Ngự: 7 máy bay
Nguyễn Đức Soát: 6 máy bay
Nguyễn Ngọc Độ: 6 máy bay
Nguyễn Nhật Chiêu: 6 máy bay
Vũ Ngọc Đỉnh: 6 máy bay
Lê Thanh Đạo: 6 máy bay
Nguyễn Tiến Sâm: 6 máy bay
Lê Hải: 6 máy bay
Lưu Huy Chao: 6 máy bay
Nguyễn Văn Hùng: 6 máy bay
Đỗ Văn Lanh: 6 máy bay
Nguyễn Văn Nghĩa: 5 máy bay
Các phi công nổi tiếng > Phi công nổi bật khác

Trần Hanh, biên đội trưởng trận đánh ngày 4/4/1965 tại cầu Hàm Rồng bắn hạ một máy bay F105 bằng máy bay Mig17
Lê Minh Huân, phi công bắn hạ một máy bay F105 ngày 4/4/1965 trận cầu Hàm Rồng bằng máy bay Mig17
Phạm Phú Thái bắn rơi 4 máy bay
Nguyễn Văn Bảy (B), ném bom bị thương 1 tàu tuần dương của Mỹ và bắn hạ 1 máy bay.
Lâm Văn Lích
Đồng Văn Đe
Đinh Tôn
Vũ Đình Rạng, phi công đầu tiên bắn trúng B-52
Phạm Tuân, bắn rơi siêu pháo đài bay B52 của Mỹ
Bùi Thanh Liêm, phi hành gia dự bị chuyến bay Soyuz 37 trong chương trình Interkosmos của Liên Xô.
Vũ Xuân Thiều, được cho là hi sinh cùng chiếc B-52 bị anh bắn hạ
Hồ Duy Hùng
Nguyễn Thành Trung
Hà Văn Chúc, hạ 1 máy bay và rút lui an toàn trong trận đánh đơn độc với 36 máy bay Mĩ
Trần Việt, hạ 3 máy bay chỉ trong 1 phi vụ xuất kích
Chu Văn Thanh, hai lần rơi máy bay.
Phan Như Cẩn, phi công ném bom lái An-2, đã tham gia 2 trận đánh chìm tàu biệt kích Mỹ và tấn công căn cứ radar Mỹ, được truy tặng Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân
Một số vụ tai nạn hàng không > Trực thăng

Ngày 22 tháng 11 năm 1992: chiếc trực thăng Mi-8 của quân đội được huy động từ Hà Nội chở theo lực lượng cứu nạn chuyến bay VN-474 (rơi ngày 14/11/1992) lại tiếp tục gặp nạn gần vùng núi Ô Kha làm 7 người trên máy bay tử nạn.
Ngày 26 tháng 1 năm 2005, chiếc trực thăng Mi-8 xuất phát từ đoàn bay Trung đoàn 954, Sư đoàn 372 tại Đà Nẵng chở đoàn cán bộ sĩ quan Quân đội Nhân dân Việt Nam và phóng viên từ sân bay Vinh đi đảo Hòn Mê (thuộc huyện Tĩnh Gia, Thanh Hóa). Lúc 15h 43 cùng ngày chiếc máy bay cất cánh từ Hòn Mê ra Hòn Mắt trong thời tiết sương mù dày đặc. Khi vừa rời mặt đất được 2 phút, do không nhận ra hướng bay nên máy báy đâm vào vách núi tại Hòn Mê. Tất cả 15 người cùng phi công trên máy bay đều tử nạn, trong đó có Trung tướng Trương Đình Thanh - Tư lệnh Quân khu, Thiếu tướng Nguyễn Bá Tuấn - Phó Tư lệnh, Tham mưu trưởng Quân khu 4. Trong số người gặp nạn còn có năm đại tá và hai thượng tá.
Vụ máy bay Mi 171 rơi ở Hà Nội
Vào 7 giờ 23 phút ngày 28 tháng 1 năm 2015, chiếc UH-1 của trung đoàn 917, Sư đoàn không quân 370 cất cánh từ sân bay Tân Sơn Nhất gặp sự cố hỏng hóc liên quan hệ thống điều khiển, đâm xuống khu vực thuộc nông trường Phạm Văn Hai, Bình Chánh, Thành phố Hồ Chí Minh. Tổ bay gồm 4 người hy sinh.
Vào 09h15 ngày 26 tháng 3 năm 2015, một trực thăng Mi-8 bị rơi ở độ cao 9-10m khi đang hạ cánh xuống sân bay đảo Phú Quý, tỉnh Bình Thuận làm 3 người trong tổng số 8 người (4 hành khách và 4 phi hành đoàn) bị thương. Chiếc trực thăng quân sự cất cánh từ sân bay quân sự Thành Sơn, Phan Rang đến Phú Quý làm nhiệm vụ thì gặp nạn.