Fujisawa Takeo
Sự kết hợp tuyệt hảo

Hai nhà lãnh đạo, mỗi người có một cách sống khác nhau và ít gặp gỡ nhau nhưng họ có chung một mục tiêu. Kiểu xe Super Cub nổi tiếng toàn cầu chính là sản phẩm sinh ra từ sự phối hợp tuyệt vời giữa 2 tính cách khác biệt này. 
Nhớ kiểu xe này được ưa chuộng trên toàn cầu, nên hãng Honda mới trở thành hãng sản xuất xe hàng đầu thế giới. Cuộc cách mạng kỹ thuật này có thể nói là sự tích lũy mọi kinh nghiệm có từ trước đến nay kết hợp với tư tưởng kỹ thuật của ông Honda. 
Vào cuối năm 1956, hai ông Honda và Fujisawa có dịp cùng đi khảo sát thị trường ở Đức và Ý. Trên những chuyến bay, ông Fujisawa liên tục rót vào tai ông Honda những suy nghĩ và ý tưởng của mình: "Này ông, nói gì đi nữa thì cũng phải sản xuất xe 50cc thôi. Thời đại xe đạp gắn động cơ như xe Cub sắp chấm dứt rồi, chắc ông phải tính đến việc sản xuất xe gắn máy trọn bộ".
Ở Nhật Bản bắt đầu xuất hiện loại xe gắn máy có gắn hai bàn đạp có tên là Mobylette thay cho xe đạp gắn động cơ. Đây là điểm xuất phát cho sản phẩm phục vụ sinh hoạt có tính đại chúng. Ông Fujisawa đã suy nghĩ đến lúc xây dựng hệ thống sản xuất dây chuyền quy mô lớn dựa trên dự báo nhu cầu của thị trường và rất cần sản phẩm cụ thể cho thời đại này. 
"Sản xuất xe 50cc để làm gì chứ?", từ trước đến nay ông Honda chỉ quan tâm và tập trung vào động cơ có mã lực và tốc đô cao. Cả hai ông đi xuyên Châu Âu, vòng sang hướng Nam, dừng lại ở nhiều ga mất tất cả 72 giờ, mỗi khi thức giấc là ông Fujisawa lại rót vào tai ông Honda câu chuyện về xe 50cc. Tuy biết ông Honda khó chịu nhưng ông vẫn kiên trì: "Không có loại xe này coi như ta thua cuộc, tôi nghĩ không có loại xe này thì công ty Honda cũng chẳng có tương lai".
Tại Đức hai ông dành thời gian đi xem xe gắn máy, không biết có phải vì nghe ông Fujisawa nói mãi mà nhập tâm, đến đâu có xe gắn máy là ông Honda hỏi ngay:
- "Sao, ông thấy xe này thế nào?'
- "Không được."
- "Còn như xe này?"
- "Xe như thế này thì cũng chẳng tác dụng gì."
- "Như vậy là không có loại xe nào vừa ý ông cả!"
- "Vì chưa có nên tôi mới nhờ ông sản xuất chứ."
Trong đầu ông Honda luôn bị thôi thúc bởi bản năng tư duy sáng tạo của một nhà kỹ thuật trước những đề tài đầy thách thức của ông Fujisawa. Khi trở về Nhật Bản ông đã có sẵn một hình ảnh tổng quát về việc cần phải làm và mở ngay một cuộc họp Ban Giám đốc tuyên bố kế hoạch nghiên cứu sản xuất sản phẩm mới của hai ông. 
Yêu cầu đặt hàng của ông Fujisawa với ông Honda là: "Làm sao nghiên cứu chế tạo loại xe gắn máy mà các bà vợ cũng đồng ý để chồng mua".
Từ trước đến nay, xe gắn máy thường đệ lộ động cơ ra bên ngoài, hình dáng nặng nề khó gần nên phụ nữ không thích sử dụng vì thấy sợ. Thế nhưng xe máy lần này có thiết kín và khéo léo đúng như yêu cầu của ông Fujisawa. Hiện nay, "ba món quà trời cho là, máy giặt, máy hút bụi, tủ lạnh, đang được sử dụng phổ biến. Đây cũng chính là thời đại các bà vợ nắm quyền chi tiêu trong gia đình, nên xe máy cũng thế, phải là sản phẩm mà: "Phụ nữ cũng có thể sử dụng dễ dàng như các thiết bị điện trong nhà". Tấm vách chắn phía trước cũng như bình acquy được làm bằng chất dẻo nên có hình dáng nhẹ nhành thân thiện. 
Theo lời kể lại của ông Kawashima Kihachiro - phụ trách kinh doanh: "Điều đáng nói nhất là ông Fujisawa đưa ra được trước giá của sản phẩm mà thị trường có thể chấp nhận cho ông Honda biết để thực hiện nghiên cứu sản xuất đời xe Super Cub. Ông Honda dựa vào đó chỉ đạo nghiên cứu kỹ thuật". Tuy nhiên, trong quá trình nghiên cứu những người làm kỹ thuật có lương tâm không thể làm kém chất lượng mà luôn điều chỉnh để sản phẩm hoàn hảo hơn dẫn đến chi phí giá thành tăng cao. Dù vậy, ông Fujisawa xác định rõ đây là giá thị trường có thể chấp nhận được, không cần biết phí tổn sản xuất như thế nào với giá bán chỉ có 55.000 Yen, thật đáng giật mình. Với giá này, nếu mỗi tháng chỉ bán được 1000 chiếc thì không thể thu hồi được chi phí. Nhưng nếu 1 tháng bán được 30.000 chiếc (như ông Fujisawa dự đoán) thì chắc chắn có lãi. Trên cơ sở đó, ông định luôn giá bán lẻ, và yêu cầu bộ phận nghiên cứu sản xuất phải làm sao đạt yêu cầu kinh doanh như thế. Và cũng phải nể ông Honda, trong hoành cảnh như vậy mà ông chấp nhận thách thức".
Chiếc Super Cub được có mặt trên thị trường vào mùa hè 1958, mất 1 năm 8 tháng kể từ khi bắt tay vào sự nghiệp này. Đây là một giai đoạn nghiên cứu sản xuất đặc biệt, mất nhiều thời gian nhất của hãng Honda. 
Để tiêu thụ sản phẩm, ông Fujisawa lại sử dụng phương pháp gửi thư trực tiếp. Ngoài các đối tượng như trước như cửa hàng bán xe gắn máy, xe đạp, ông còn tìm cách tiếp cận với các ngành nghề khác không liên quan gì lắm như cửa hàng đồ gỗ, nhà máy sản xuất hồ hộp.... Suy nghĩ của ông là phải nhờ những người có gốc gác tại địa phương bán sản phẩm, vì đây là ngành kinh doanh cần có dịch vu sửa chữa đi kèm. Đối với công ty đây cũng là cơ hội xây dựng và củng cố thêm mạng lưới tiêu thụ sản phẩm. 
Ông chọn được 600 đại lý từ 3.500 thư hồi âm nhận được. Cùng với mạng lưới tiêu thụ trên toàn quốc đến nay đã có 1.500 cửa hàng. Ông lên kế hoạch bán 30.000 xe máy/tháng. 
Về công tác tuyên truyền quảng cáo cũng chính do ông Fujisawa trực tiếp chỉ đạo. Ông chọn phương thức quảng cáo Tease - tức phương thức quảng cáo giới thiệu từng đặc điểm trước khi sản phẩm được tung ra thị trường tạo sự quan tâm chú ý và cả quảng cáo diện rộng trên báo chí. Nghĩa là phối hợp giữa 2 mặt, kinh tế và đại trà. 
"Nói đến lĩnh vực tuyên truyền quảng cáo thì đây là "vùng cấm", chúng tôi không hề can thiệp góp ý, một mình ông Fujisawa làm tất cả". (Ông Kawashima).
Vào thời kỳ ấy, ông Fujisawa tập hợp một số người trẻ để xây dựng ban cố vấn gồm nhiều chuyên môn khác nhau như, thiết kế mẫu, nhà soạn nhạc, cho đến chuyên viên chứng khoán... Từ những dịp tiệc tùng, ông nắm bắt được những gợi ý cho cụm từ quảng cáo ăn khách của mình. Ví dụ như câu: "Chủ quán mỳ cũng phấn khởi" đi kèm hình ảnh một ông chủ đứng trước quán mỳ của mình, trên tay cầm những hộp mỳ chuẩn bị đi giao khách, tay còn lại tầm tay lái Super Cub. 
Ông Honda chủ trương nghiên cứu sản xuất: "Xe gắn máy có thể điều khiển 1 tay để anh chủ quán mỳ cũng có thể sử dụng được" và đã áp dụng loại động cơ tự động không cần dùng tay bóp sang số. "Theo ý ông giám đốc, xe Super Cub này dùng để phục vụ cho các quán mỳ" vì thế đây cũng là đề tài chính cho các nội dung quảng cáo. Hiệu quả của quảng cáo thấy rõ qua con số đặt hàng của các quán mỳ tăng dần và hình ảnh người lái xe Super Cub tay cầm hộp mỳ đi giao hàng cho khách trở nên quen thuộc trên toàn nước Nhật".
Số lượng xe sản xuất tăng theo chiều thẳng mủi tên. Đến năm 1960, khi dời về nhà máy sản xuất mới, con số sản xuất hàng tháng tăng đến 25.000 chiếc. Xe Super Cub là kết tinh từ ý tưởng đầu tiên của ông Fujisawa và tài năng chế tạo kỹ thuật đỉnh cao của ông Honda. Tiếp tục nhiều thập kỷ sau, chiếc xe không cần thay đổi thiết kế và vẫn tiếp tục sản xuất. Tính đến 3 - 2001, tổng số xe đã sản xuất được là 28.950.000 chiếc.
Ông Fujisawa khi quan sát và phân tích kỹ phong thái hoạt động của ông Honda đã có suy nghĩ: "Hãng Honda từ trước đến nay phát triển được là nhờ tài năng kỹ thuật của ông Honda đã phác họa ra được những bản vẽ thiết kế ưu việt. Nhưng không thể vĩnh viễn trông cậy vào năng lực thiên tài của một con người được, thay vào đó phải xây dựng một đội ngũ chuyên viên kỹ thuật và phát triển năng lực của đội ngũ này là rất cần thiết".
Tháng 7 - 1960 công ty Nghiên cứu Kỹ thuật Honda Giken được tách riêng độc lập với công ty Honda. Trong bài phát biểu chào mừng quan khách, ông Honda nói: "... Đất nước Nhật Bản của chúng ta phát triển là nhờ vào sức mạnh trí tuệ để bày tỏ quyết tâm lấy thế giới làm mục tiêu thách thức, xây dựng khả năng cạnh tranh. Cho đến nay, trong giới sản xuất ô tô, việc tách riêng bộ phận nghiên cứu sản xuất thành công ty độc lập như vậy chỉ có Honda thực hiện..."
Ông Fujisawa bắt đầu có ý tưởng và tự mình thúc đẩy phát triển. Trong giai đoạn đầu tiên ông thành lập chế độ đãi ngộ nhân viên, tăng cấp bậc cho các cán bộ kỹ thuật để họ khôn bị thiệt thòi. Giai đoạn hai là tách bộ phận nghiên cứu hoạt động độc lập. Để xây dựng môi trường phát huy tác dụng của những nghiên cứu thì không thể tiếp tục hình thái tổ chức kim tự tháp được. Chỉ còn hình thái hoạt động độc lập mà thôi. 
Ông Fujisawa thường nhắc nhở: "Công việc quan trọng nhất của người sáng lập là xây dựng nền tảng kinh doanh cho thế hệ kế thừa".
Lý do ông Fujisawa cho tách phòng nghiên cứu độc lập vì ông muốn xây dựng một cơ cấu tổ chức phát huy cao nhất năng lực của đội ngũ chuyên viên kỹ thuật, thay thế cho cơ chế chỉ dựa vào một thiên tài như ông Honda Soichiro. Đồng thời ông cũng nhận thức phải đào tạo một lớp người kinh doanh chuyên nghiệp thay cho mình. 
Có một ngày nọ, ông Fujisawa cho mời các giám đốc bộ phận đến văn phòng chính của công ty Yeasu và tuyên bố: "Từ nay quý vị không còn phụ trách các bộ phận nữa" và chỉ thị tất cả vào làm việc tại văn phòng lớn của Ban Giám đốc. 
- Công việc hàng ngày của chúng tôi rất bề bộn, không biết đến đây để làm gì?
- Từ trước đến nay chúng tôi luôn làm việc ở nhà máy, cho nên bây giờ đến văn phòng chính cũng chẳng được gì.
Các vi này gọi ông Fujisawa là "bác"nhưng phải mất ba, đến bốn tháng sau họ mới hiểu rõ ý đồ này của ông. 
- "Suy nghĩ kỹ lại mới thấy chúng tôi chỉ cặm cụi làm các công việc chuyên môn và không biết gì về công việc của ban giám đốc. Cho nên ông Fujisawa quyết tâm làm sao cho chúng tôi cảm nhận được vị trí công việc của chính mình trong ban giám đốc" (ông Nishida Michihiro - Phó giám đốc công ty Honda)
Ông Fujisawa đưa ra đề tài: "Các ông thử nghĩ nếu mình ở trong ban giám đốc thì cần phải làm những việc gì?"
- Hàng ngày chúng tôi thảo luận rất sôi nổi về các đề tài như vậy, trong đầu lúc nào cũng miên man tìm những lời giải rồi lại cùng nhau đi đến những quán ăn truyền thống Nhật Bản trong khu phố Ginza gần đó. 
- "Trong giai đoạn đầu mới gặp nhau, ông Honda và Fujisawa thường xuyên làm việc với nhau như hình với bóng, cùng thảo luận chia sẻ đủ đề tài. Có thể nói 7 năm sau khi thành lập, công ty Honda mới định hướng được ý niệm kinh doanh của mình. Tuy hình thức có khác xưa nhưng chúng tôi đã thảo luận và chia sẻ những suy nghĩ về các vấn đề trong tương lai của công ty. Qua đó chúng tôi hiểu ra nhiều việc, kế cả tính khí của từng người". (ông Nishida).
Ông Fujisawa gọi đây là: "phòng họp tư duy tập thể của ban lãnh đạo" và giải thích về ý tưởng này: "Người trong ban lãnh đạo đương nhiên là người có trách nhiệm về một lĩnh vực chuyên môn. Khi trở thành một thành viên trong ban giám đốc, họ sinh hoạt họp hành với nhau dựa trên tư cách một người dựa trên khả năng của chính mình, hoàn toàn tách rời mọi trách nhiệm quản lý nhân viên. Những đề tài họp bàn trong ban giám đốc thường là những vấn đề họ không hề có kinh nghiệm, nhưng họ phải tìm ra lời giải cho những vấn đề mà trước nay họ không quan tâm khi còn ở vị trí quản lý trực tiếp các bộ phận chuyên môn bên dưới. Qua việc thường xuyên trao đổi kiến thức trong nhiều đề tài chung như vậy, họ dễ hiểu nhau hơn và tránh được những ngộ nhận, hiểu sai ý nhau. (Trích từ cuốn sách: "Tự thắp sáng lối đi cho mình").
Thường ở bất kỳ tổ chức nào, khi phát triển lớn mạnh thường gặp tệ quan liêu. Người trưởng bộ phận sau nhiều năm đã quá quen quản lý nhân viên theo kiểu giấy tờ, hành chính thì chỉ nghĩ đến cách bảo vệ vị trí của mình. Môi trường làm việc ở phòng nghiên cứu đã được cải thiện tốt hơn với cơ cấu tổ chức dân chủ, cộng với trách nhiệm được chia sẻ thích đáng. Tuy nhiên, trong nhà máy và bộ phận quản lý văn phòng thì cơ cấu điều hành vẫn chưa tránh được hình thức quan liêu, hành chính. Để giải quyết căn bệnh quan liêu của các doanh nghiệp lớn cần phải xuất phát từ thay đổi cách suy nghĩ của những người trưởng bộ phận, họ phải suy nghĩ ở tầm cao hơn, gắn với quyền lợi chung của công ty và tuyệt đối từ bỏ cái nhìn cục bộ bên dưới. "Chúng tôi chuẩn bị cơ cấu lãnh đạo tập thể như vậy để điều hành công ty khi tôi và ông Honda rút lui. Mục đích là làm sao vẫn phát huy được tinh thần ý chí xung kích trong kinh doanh, trong môi trường thường xuyên trao đổi ý kiến cùng đội ngũ lãnh đạo để có những quyết định nhanh chóng - chính xác".
Tất cả những suy nghĩ như vậy của ông Fujisawa xuất nảy sinh từ những giờ phút làm việc tư duy trong "trà thất", riêng biệt với văn phòng chính công ty.
Ông Fujisawa luôn giữ một hình ảnh nhất quán, ẩn mình bên trong xây dựng ông Honda như một biểu tượng bên ngoài. Tạo điều kiện để ông Honda Soichiro như một diễn viên chính trên sân khấu để mọi người chiêm ngưỡng thưởng thức, phần mình lấy đó làm niềm vui. Và công việc cuối cùng trong sự nghiệp của ông là làm sao chuẩn bị một con đường đầy hoa xứng tầm với người diễn viên danh tiếng này. 
Với suy nghĩ đó, ông đã chọn thời điềm thích đáng để rút lui vào đúng dịp 20 năm thành lập công ty với nền tảng sự nghiệp vững chắc. Vào dịp tết năm ấy, sau khi khẳng định tâm niệm của mình, ông đánh tiếng với mọi người xung quanh về quyết định rút lui của mình nhưng chưa trao đổi với ông Honda. Lý do là ông sợ phiền lòng ông Honda khi phải xử lý một việc như vậy. Nhưng ông Honda sau khi biết việc này từ những người khác trong ban giám đốc cũng có ý ngay: "Tôi cũng thế, nếu cần rút lui thì hai chúng tôi sẽ đi cùng nhau". Khi được người khác cho biết về suy nghĩ của ông Honda như vậy, ông Fujisawa rất hối hận: "Trong hơn 25 năm tâm giao với ông Honda Soichiro, chỉ có duy nhất lần này, lần đầu tiên và cuối cùng tôi thực sự có lỗi với ông ấy."
Sau khi về hưu, khi có việc cần ông Fujisawa còn tư vấn định hướng về kinhd doanh, nên thỉnh thoảng xuất hiện ở công ty với bộ Kimono truyền thống. Nhưng không bao giờ thấy ông trong các buổi sinh hoạt chính thức. Cuộc sống của ông rất tự do tự tại. Ông vừa làm chủ tiệm đồ cổ "Kokaido" do con trai ông kinh doanh gần nhà riêng của ông ở khu phố Roppongi vừa dành thời gian tận hưởng nhạc Cổ Điển Phương Tây và nhạc Cổ Truyền Nhật Bản và các hoạt động mỹ thuật.
Ông từ trần do cơn đau tim khi chung vui trong một bữa tiệc với gia đình.