stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Métro Paris
Vấn đề an toàn > Các tai nạn

Trong lịch sử hơn 100 năm hoạt động, Métro Paris gặp rất ít tai nạn nghiêm trọng, các tai nạn gây thiệt hại lớn thường xảy ra vào những năm đầu sau khi hệ thống thành lập khi các yếu tố kỹ thuật và an toàn còn chưa hoàn thiện. Vụ tai nạn đầu tiên, cũng là vụ thảm khốc nhất trong lịch sử Métro Paris vào ngày 10 tháng 8 năm 1903, 84 người chết vì ngạt thở sau vụ cháy xảy ra tại bến Couronnes. Nguyên nhân là do tàu không có lối thoát hiểm và cũng không có đường điện phụ để chạy trong khi vụ cháy đang xảy ra. Gần đây nhất, ngày 29 tháng 7 năm 2007, hệ thống treo của một toa trên đoàn tàu của tuyến 13 bị bắt cháy khi đang chạy giữa Invalides và Varenne, 15 người bị ngộ độc khói.
| Thời gian | Nguyên nhân | Thương vong |
| --- | --- | --- |
| 10 tháng 8 năm 1903 | Cháy xảy ra tại bến Couronnes | 84 người thiệt mạng |
| 23 tháng 4 năm 1930 | Va chạm tại bến Porte de Versailles | 2 người thiệt mạng |
| 10 tháng 1 năm 1963 | Va chạm tại bến Porte de Versailles | 40 người bị thương |
| 30 tháng 10 năm 1973 | Tàu trật đường ray tại Louis Blanc | 19 người bị thương |
| 25 tháng 11 năm 1976 | Va chạm tại bến Opéra | 33 người bị thương |
| 6 tháng 2 năm 1981 | Va chạm tại bến Nation | một lái tàu thiệt mạng |
| 18 tháng 11 năm 1996 | Tàu trật đường ray tại Charles de Gaulle - Étoile | 2 người bị thương |
| 30 tháng 8 năm 2000 | Tàu trật đường ray tại Notre-Dame de Lorette | 24 người bị thương |
| 6 tháng 8 năm 2005 | Cháy tại bến Simplon | 19 người bị ngộ độc khói nhẹ |
| 29 tháng 7 năm 2007 | Hệ thống treo của một toa bắt cháy khi đang chạy giữa Invalides và Varenne | 15 người bị ngộ độc khói |
Hệ thống Métro Paris còn là nơi xảy ra nhiều vụ tự tử. Theo thống kê của toà thị chính Paris thì trung bình một tuần có tới 2 vụ tự tử trên hệ thống tàu điện ngầm, cứ 2 trục trặc của hệ thống (dừng tàu, chậm chuyến) thì có 1 là do người không phận sự xuất hiện trên đường ray. Vấn đề này đã buộc RATP phải xúc tiến lắp đặt hệ thống cửa tự động (hiện mới có trên tuyến 14) để ngăn chặn việc hành khách có thể xuống thẳng đường ray.
Thông tin khác > Giờ tàu và tần suất

Métro Paris hoạt động từ 5 giờ sáng đến 1 giờ sáng vào tất cả các ngày trong năm. Từ ngày 23 tháng 12 năm 2006, Métro Paris kéo dài giờ hoạt động đến 2 giờ 15 phút sáng các ngày thứ 7 và đêm hôm trước các ngày lễ lớn. Từ ngày 7 tháng 12 năm 2007, việc kéo dài giờ hoạt động này áp dụng cho cả thứ 6.
Thông thường vào giờ cao điểm cứ 2 phút lại có một chuyến tàu, và riêng các tuyến đông hành khách như 1 và 4 thì thời gian này chỉ là 1 phút 30 giây. Vào các giờ thấp điểm tần suất là 4 phút một chuyến và 8 phút một chuyến cho các buổi tối. Trong một số dịp đặc biệt như năm mới, lễ hội âm nhạc, các tuyến 1, 2, 3, 6, 9 và 14 sẽ hoạt động suốt đêm nhưng chỉ dừng ở một số bến.
Thông tin khác > Vé tàu

Bài chi tiết: Ticket T+, Carte orange, Carte Intégrale, Carte Imagine'R, và Carte Améthyste
Hệ thống Métro Paris tồn tại rất nhiều loại vé tàu khác nhau để phục vụ nhu cầu đa dạng của người dân Paris. Được dùng chung với các hệ thống khác như RER, buýt, tàu điện..., giá vé phụ thuộc và vùng (zone) đi lại. Vùng 1 là nội ô thành phố, sau đó các vùng 2 đến 5 là các vành tròn lớn dần, bao phủ toàn bộ Île-de-France.
Loại vé ticket T+ (1,70 € cho vé đơn hoặc 12,70 € cho tập 10 vé)  cho phép đi một chuyến trong thời gian tối đa 1 tiếng 30 phút trên tàu điện ngầm, RER, bus, tàu điện hoặc thang máy đồi Montmartre. Loại vé giảm giá cho phép đi lại không hạn chế trên tất cả phương tiện công cộng (trừ RER chỉ được đi trong Paris) là vé Mobilis (6,4 €, có giá trị trong một ngày) , Carte orange (16,30 € cho một tuần, 53,50 € cho một tháng), Carte Intégrale (49,10 € × 11 tháng cho cả năm), Carte Imagine'R cho sinh viên và học sinh (30,90 € cho 1 tháng, chỉ tính 9 tháng của năm học). Giá vé trên đều tính cho vùng 1-2, với các vùng xa hơn giá vé còn cao hơn nhiều. Ngoài ra người dưới 25 tuổi còn có loại vé giảm giá Ticket Jeunes (3,20€ cho vùng 1-2) cho phép đi lại không hạn chế trong vòng một ngày thứ bảy, chủ nhật hoặc ngày lễ. Khách du lịch đến Paris cũng có các loại vé riêng gộp chung cả phí tham quan.
Métro Paris miễn phí đối với trẻ em dưới 4 tuổi và áp dụng nửa giá vé với trẻ em dưới 10 tuổi. Người già và các gia đình đông người cũng được giảm giá khi mua vé tàu. Các đối tượng hưởng chính sách xã hội như người hưởng trợ cấp tối thiểu, người hưởng trợ giúp y tế của Nhà nước được đi lại miễn phí trong vùng Île-de-France. Các loại vé này có thể mua ở quầy vé đặt tại các bến tàu hoặc mua tại các máy tự động. Các loại vé giảm giá cho một tuần trở lên yêu cầu phải có ảnh căn cước.
Để vào kè chờ tàu hành khách phải cho vé vào máy gắn với cửa quay, chỉ khi vé còn giá trị cửa quay mới mở để cho hành khách đi qua. Đôi khi cũng có các đội kiểm tra vé (contrôleur) đi dọc các đoàn tàu hoặc đứng sau cửa quay để soát vé theo kiểu cũ. Những người vi phạm (trốn vé, sử dụng vé hết hạn, mượn vé, mua không đúng loại vé...) nếu bị phát hiện đều bị phạt nặng, gấp nhiều lần giá trị của vé.
Thông tin khác > Hệ thống chỉ dẫn

Mỗi tuyến được ký hiệu bằng số và các bến cuối. Các ga lớn và bến nhỏ đều có hệ thống bảng chỉ dẫn cặn kẽ cho hành khách đến tận khi họ đã tới kè đợi tàu. Trên kè đợi tàu, tên của bến được ghi bằng chữ lớn trên vách kè, còn số hiệu của tuyến và hướng được ghi trên các bảng nhỏ thường đặt ở giữa kè. Hầu hết các tuyến của Métro Paris đều trang bị hệ thống bảng điện tử ghi thời gian đợi 2 chuyến tàu kế tiếp. Hệ thống bản đồ toàn tuyến cũng được gắn ở tất cả các bến và gắn trên các đoàn tàu.
Trên các toa tàu đều có gắn số hiệu và sơ đồ tuyến. Trên các tuyến 1, 3, 13 và 14, tên của bến dừng kế tiếp sẽ được thông báo qua hệ thống loa của tàu.
Métro và Paris

Mỗi ngày trong tổng số 25 triệu lượt người tham gia lưu thông của thành phố Paris có 18% sử dụng Métro Paris (4,5 triệu lượt), chỉ lớn hơn một chút so với hệ thống xe buýt (16%), RER và Transilien (15%). Tuy vậy với 2 triệu người dân nội thành Paris thì tàu điện ngầm có vai trò quan trọng hơn, Métro Paris chiếm tới gần 50% tổng lưu lượng mỗi ngày (kể cả 1,5 triệu lượt người dùng RER nội thành), xếp trên các phương tiện cá nhân (26%) và xe buýt (17%). Trong 10 năm trở lại đây lưu lượng sử dụng Métro Paris tăng khá nhanh, 30% cho 10 năm, từ mức 1,03 tỷ lượt năm 1995 lên 1,37 tỷ lượt năm 2005.
Tuy có lượng người sử dụng lớn, hệ thống tàu điện ngầm Paris cũng có nhiều điểm yếu so với các loại hình giao thông công cộng khác. Nhiều ga lớn và bến đợi của hệ thống do được xây dựng từ lâu nên bắt đầu rơi vào tình trạng cũ nát, kém vệ sinh. Các toa tàu không được trang bị quạt thông gió hoặc điều hòa trở nên ngột ngạt và oi bức vào những giờ cao điểm của mùa hè. Trên các bến đợi và trên tàu phổ biến tình trạng móc túi, trấn lột, ăn xin và người vô gia cư. Chỉ riêng năm 2005 đã có 900 vụ trấn lột được ghi nhận trên các tuyến tàu điện ngầm và hai tuyến RER A, B. Tình trạng đi lậu vé theo RATP chiếm khoảng 7% số hành khách trên hệ thống vào năm 1991 và giảm còn 4% năm 2005. Đây là kết quả của các kế hoạch vận động ý thức người dân của RATP cũng như quá trình tăng cường đội ngũ soát vé trực tiếp và các hệ thống cửa quay cho các bến tàu. Một nhược điểm lớn của Métro Paris là các cuộc đình công vốn xảy ra ngày càng thường xuyên trong suốt năm. Hiện nay tuy các cuộc đình công quy mô lớn trên toàn tuyến ít khi xảy ra nhưng các cuộc đình công nhỏ lẻ của lái tàu, soát vé vẫn thường xuyên diễn ra với yêu cầu chủ yếu là cải thiện điều kiện làm việc và tăng lương. Hoạt động của các động cơ và hệ thống phanh cũng gây nên tình trạng ô nhiễm không khí trong mạng lưới tàu điện ngầm.
Métro trong văn hoá

Trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống người dân Paris hơn một thế kỷ qua, Métro Paris đã xuất hiện trong nhiều bộ phim, tiểu thuyết và các bài hát.
Điện ảnh
Xem thêm: Porte des Lilas - Cinéma
Có một số bộ phim đã lấy hệ thống Métro Paris làm chủ đề chính, có thể kể tới Les Portes de la nuit (Marcel Carné, 1946), Subway (Luc Besson, 1985), Peur sur la ville (Henri Verneuil, 1975) hay La Grosse Caisse (Alex Joffé, 1965). Ngoài ra còn có các bộ phim dùng Métro Paris trong nhiều bối cảnh phim như Le Samouraï (Jean-Pierre Melville, 1967), Mauvais sang (Léos Carax, 1986) hay L'Ami américain (Wim Wenders, 1977).
Có một bến đặc biệt của hệ thống Métro Paris được RATP thiết kế chuyên để làm bối cảnh phim, đó là bến Porte des Lilas - Cinéma. Bến này nằm trên đoạn nối giữa tuyến 3bis và 7bis, nó không mở cửa cho khách bình thường và được dùng để làm bối cảnh cho các bến đỗ thật của Métro Paris vốn luôn đông đúc. Các bộ phim đã quay ở Porte des Lilas có thể kể tới Le fabuleux destin d'Amélie Poulain, Une époque formidable, Les Rois mages hay Paris, je t'aime.
Văn học
Bối cảnh hệ thống tàu điện ngầm đã xuất hiện trong nhiều tác phẩm như Le tout sur le tout của Henri Calet, Les faux frères của Paul Guimard và nhiều tác phẩm khác của Louis Aragon, Jean Cocteau, Jacques Prévert, Robert Desnos, Léon-Paul Fargue. Trong loạt truyện Fantômas, Marcel Allain đã từng sử dụng Métro Paris cho tập Fantômas vole des blondes.
Âm nhạc
Một số nhạc sĩ đã lấy cảm hứng từ Métro Paris để sáng tác các bài hát, có thể kể tới Le Poinçonneur des Lilas của Serge Gainsbourg, Le métro của Léo Ferré, Métro của Yves Montand, Y'a D'la Joie của Charles Trenet hay Le Métro de Paris của Édith Piaf.
Con thỏ hồng của Métro Paris
Con thỏ hồng của Métro Paris (lapin du métro parisien) là một hình vẽ xuất hiện trên các thông báo dính ở cửa ra vào của các đoàn tàu thuộc hệ thống, đây là những thông báo về an toàn khi đóng mở cửa. Hình vẽ này sau đó đã trở thành một hình tượng văn hoá phổ biến, đặc trưng cho hệ thống Métro Paris và được sử dụng lại ở một số hệ thống tàu điện ngầm khác.
Sơ đồ các tuyến tàu điện ngầm và RER của Paris
Biển hiệu đặc trưng của Métro Paris
Bến Arts et Métiers lấy cảm hứng từ con tàu ngầm của thuyền trưởng Nemo
Công trường xây dựng Métro Paris
Các đoàn tàu thế hệ Sprague-Thomson, thế hệ tàu điện ngầm thực sự đầu tiên của Paris
Sự phát triển của Métro Paris đến trước năm 1949
Mở rộng tuyến 1 về hướng La Défense: MP89 trên cầu Neuilly
Tuyến 14 tại Châtelet
Thử nghiệm các cửa tự động tại bến Invalides
Lối vào bến Saint Lazare
MF 67 trên cầu cạn Austerlitz
Hệ thống bánh hơi của MP 89
Sprague-Thomson bên cạnh MF 2000, bến Porte d'Ivry
MP 89 cho phép đi lại giữa các toa
Cửa vào với các biển chỉ dẫn ở bến Saint Lazare
Quầy bán vé
Các hình vẽ trên tường hầm của tuyến 2
Ban nhạc biểu diễn trong Métro Paris
Ayenia spinulosa

| Ayenia spinulosa> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Malvales
Họ (familia): Malvaceae
Chi (genus): Ayenia
Loài (species): A. spinulosa
Danh pháp hai phần
Ayenia spinulosa R.E.Fr., 1908 
Ayenia spinulosa là một loài thực vật có hoa trong họ Cẩm quỳ. Loài này được R.E.Fr. mô tả khoa học đầu tiên năm 1908.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Ayenia spinulosa”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.
Capasa incensata

| Capasa incensata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Capasa
Loài (species): C. incensata
Danh pháp hai phần
Capasa incensata Walker 1862 
Capasa incensata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Zelandotipula sublaevis

| Zelandotipula sublaevis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Diptera
Họ (familia): Tipulidae
Chi (genus): Zelandotipula
Loài (species): Z. sublaevis
Danh pháp hai phần
Zelandotipula sublaevis (Alexander, 1938) 
Zelandotipula sublaevis là một loài ruồi trong họ Tipulidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập 5 tháng 6 năm 2012.
Halanur, Tumkur

| Halanur |
| --- | --- |
—  Làng  —
 
Quốc gia:  Ấn Độ
Bang: Karnataka
Huyện: Tumkur
Thành phố/thị trấn: Tumkur
Múi giờ: IST (UTC+5:30)
Halanur là một làng thuộc tehsil Tumkur, huyện Tumkur, bang Karnataka, Ấn Độ.
HMS Indomitable (92)

Về những tàu chiến Anh Quốc khác mang cùng tên, xin xem HMS Indomitable.
| --- | --- |
Tàu sân bay HMS Indomitable (92)
Lịch sử
Anh Quốc
Đặt hàng:  6 tháng 7 năm 1937
Xưởng đóng tàu:  Vickers-Armstrong, Barrow-in-Furness
Đặt lườn:  10 tháng 11 năm 1937
Hạ thủy:  26 tháng 3 năm 1940
Hoạt động:  10 tháng 10 năm 1941
Ngừng hoạt động:  1953
Số phận:  Bị bán để tháo dỡ năm 1955
Đặc điểm khái quát
Lớp tàu:  Lớp tàu sân bay Illustrious
Trọng tải choán nước:  23.207 tấn (tiêu chuẩn); 28.919 tấn (đầy tải)
Chiều dài:  230 m (754 ft)
Sườn ngang:  29,2 m (95 ft 6 in)
Mớn nước:  8,8 m (29 ft)
Động cơ đẩy:  3 × Turbine hơi nước Parsons 6 × nồi hơi Admiralty 3 × trục công suất 111.000 mã lực (82,8 MW)
Tốc độ:  56,5 km/h (30,5 knot)
Tầm xa:  20.400 km ở tốc độ 26 km/h (11.000 hải lý ở tốc độ 14 knot)
Tầm hoạt động:  4.854 tấn dầu đốt
Thủy thủ đoàn tối đa:  1.392; sau này 2.100
Vũ khí:  16 × pháo QF 114 mm (4,5 inch) Mk.III (8×2) 48 × QF 2 pounder Mk.VIII (40 mm) (6×8) 10 × pháo Oerlikon 20 mm (10×1)
Bọc giáp:  Sàn đáp: 76 mm (3 inch), hông và vách ngăn: 112 mm (4,5 inch)
Máy bay mang theo:  1943: 55 Seafire/Albacore 1945: 45 Hellcat/Avenger
HMS Indomitable (92) là một tàu sân bay của Hải quân Hoàng gia Anh thuộc lớp Illustrious cải tiến. Nó từng hoạt động trong Chiến tranh Thế giới thứ hai tại các chiến trường Ấn Độ Dương, Địa Trung Hải và Viễn Đông; và sau chiến tranh nó bị tháo dỡ vào năm 1955.
Thiết kế và chế tạo

Lớp tàu sân bay Illustrious được chấp thuận trong Chương trình Hải quân 1937. Thoạt đầu, Indomitable được thiết kế theo cấu hình nguyên thủy của lớp, nhưng sau đó nhanh chóng được cải biến để có thể mang theo được số lượng máy bay nhiều hơn so với những chiếc tàu chị em với nó. Nó được đặt lườn bởi hãng Vickers-Armstrong tại xưởng tàu ở Barrow-in-Furness vào ngày 10 tháng 11 năm 1937, khi nguy cơ chiến tranh đang tiến đến gần. Nó được hạ thủy vào ngày 26 tháng 3 năm 1940 và được đưa ra hoạt động vào tháng 10 năm sau.
Lịch sử hoạt động > Địa Trung Hải

Vào tháng 7 năm 1942, Indomitable quay trở về Anh Quốc, rồi được nhanh chóng đưa ra mặt trận, tham gia Chiến dịch Pedestal hộ tống đoàn tàu vận tải lớn nhất từng đi đến Malta để tiếp viện cho hòn đảo đang bị bao vây này. Đoàn tàu vận tải bao gồm 14 tàu chở hàng và một lực lượng tàu chiến hộ tống lớn nhất từ trước đến nay: Cairo, Charybdis, Eagle, Indomitable, Victorious, Kenya, Manchester, Nelson, Nigeria, Phoebe, Rodney, Sirius cùng 32 tàu khu trục. Một trong những mục tiêu là nhằm cho chiếc tàu sân bay Furious có thể chuyển được những chiếc máy bay tiêm kích Supermarine Spitfire hạ cánh xuống Malta để tăng cường lực lượng phòng không cho hòn đảo; việc này đã được thực hiện thành công vào ngày 11 tháng 8 năm, và Furious an toàn quay trở về Gibraltar.
Trong chiến dịch này, Indomitable bị đánh trúng hai quả bom cùng ba quả khác ném suýt trúng, trong đó một quả bom 500 kg đã xuyên qua lớp vỏ giáp của sàn đáp gây hư hại đáng kể, buộc nó phải rút lui để sửa chữa. Chiếc tàu sân bay đi sang Hoa Kỳ, nơi công việc sửa chữa được hoàn tất vào tháng 2 năm 1943, và nó lập tức quay trở về khu vực Địa Trung Hải. Nó lại bị một máy bay ném bom Junkers Ju 88 phóng trúng một quả ngư lôi vào ngày 15 tháng 6 trong khi đang hỗ trợ cho việc tập trung lực lượng chuẩn bị cho việc đổ bộ lên Sicilia (Chiến dịch Husky), buộc nó lại phải đi đến Mỹ một lần nữa để sửa chữa. Công việc này chỉ kết thúc vào tháng 2 năm 1944.
Lịch sử hoạt động > Viễn Đông

Indomitable quay trở lại Hạm đội Viễn Đông vào đầu năm 1944. Nó cùng chiếc tàu chị em Victorious tung ra các cuộc không kích nhắm vào Sumatra trong tháng 8 và tháng 9, và kế tiếp là xuống quần đảo Nicobar. Sau đó Indomitable hợp cùng Illustrious không kích xuống Medan, Indonesia và một đợt nữa xuống Sumatra vào ngày 20 tháng 12.
Đầu năm 1945, Indomitable gia nhập Hạm đội Thái Bình Dương. Vào ngày 4 tháng 1, nó cùng chiếc tàu chị em Victorious và một tàu sân bay hạm đội khác là chiếc Indefatigable tấn công Medan. Các hoạt động sau đó bao gồm việc không kích xuống Palembang và một lần nữa vào Sumatra cùng trong tháng 1 năm đó.
Ngày 4 tháng 5, chiếc tàu sân bị một máy bay tấn công cảm tử Kamikaze đánh trúng, nhưng lớp vỏ giáp của sàn đáp đã giúp cho nó tránh bị hư hại nặng. Sang tháng 8, khi chiến tranh kết thúc, Indomitable tham gia vào việc tái chiếm đóng Hong Kong. Máy bay của nó đã thực hiện những phi vụ tác chiến cuối cùng của cuộc chiến trong các ngày 31 tháng 8 và 1 tháng 9 chống lại các xuồng cảm tử Nhật Bản tấn công vào hạm đội Anh.
Lịch sử hoạt động > Sau chiến tranh

Indomitable quay trở về Anh Quốc vào tháng 11 năm 1945. Đến năm 1947, nó được đưa về lực lượng dự bị; rồi sau đó trải qua một đợt nâng cấp và tái trang bị kéo dài ba năm, từ năm 1947 đến năm 1950. Trong quá trình tái trang bị, người ta nhận ra là các lò hơi của nó có tuổi thọ chỉ được 10 năm, nên ngăn chứa động cơ phải tháo rời ra và chế tạo lại để thay thế các nồi hơi. Sau khi hoàn tất việc tái trang bị, Indomitable được đưa ra hoạt động thường trực cùng Hạm đội Nhà tại khu vực có thời tiết mát hơn nhiều so với thời chiến tranh. Ngày 3 tháng 2, chiếc tàu sân bay bị hư hại đáng kể sau một vụ nổ và cháy trong hầm tàu, những hư hỏng này được bịt kín bằng bê-tông mà không bao giờ được sửa chữa. Nó tham gia cuộc duyệt binh nhân lễ Đăng quang của Nữ hoàng Elizabeth II, rồi sau đó được sử dụng trong thử nghiệm áp dụng hệ thống đèn hướng dẫn hạ cánh thay cho việc ra hiệu bằng tay. Cuối cùng nó cũng được đưa về lực lượng dự bị vào tháng 10 năm 1953; rồi được bán để tháo dỡ vào năm 1955.
Ngày 12 tháng 8 năm 1942: HMS Indomitable bốc cháy sau khi bị trúng bom. HMS Charybdis đang hộ tống chiếc tàu sân bay
Ayenia spinosa

| Ayenia spinosa> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Malvales
Họ (familia): Malvaceae
Chi (genus): Ayenia
Loài (species): A. spinosa
Danh pháp hai phần
Ayenia spinosa A.Rodr. & Bisse, 1985 
Ayenia spinosa là một loài thực vật có hoa trong họ Cẩm quỳ. Loài này được A.Rodr. & Bisse mô tả khoa học đầu tiên năm 1985.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Ayenia spinosa”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.
Vườn quốc gia Meru Betiri

| Vườn quốc gia Meru Betiri |
| --- | --- |
Taman Nasional Meru Betiri
IUCN loại II (Vườn quốc gia)
Bãi biển Bandealit
VQG Meru BetiriVị trí tại đảo JavaXem bản đồ JavaVQG Meru BetiriVQG Meru Betiri (Indonesia)Xem bản đồ Indonesia
Vị trí: Đông Java, Indonesia
Thành phố gần nhất: Jember
Tọa độ: 8°32′N 113°47′Đ﻿ / ﻿8,533°N 113,783°Đ﻿ / -8.533; 113.783
Diện tích: 580 km2 (220 dặm vuông Anh)
Thành lập: 1982
Lượng khách: 2.486 (năm 2006)
Cơ quan quản lý: Bộ Môi trường và Lâm nghiệp
Vườn quốc gia Meru Betiri là một vườn quốc gia thuộc tỉnh Đông Java, Indonesia, trải rộng trên diện tích 580 km² trong đó một phần nhỏ là biển (8,45 km²). Các bãi biển của vườn quốc gia cung cấp nơi làm tổ cho các loài rùa đang bị đe dọa như rùa da, đồi mồi, đồi mồi dứa và vích.
Địa lý và khí hậu

Vườn quốc gia Meru Betiri có địa hình đa dạng từ bờ biển đồng bằng đến cao nguyên với độ cao gần 1.200 mét (3.900 ft). Những ngọn núi cao nhất trong Vườn quốc gia là Núi Gamping (538 m), Núi Butak (609 m), Núi Sukamade Atas (801 m), Núi Gendong (840 m asl), Núi Mandilis (844 m) và Núi Betiri (1.192 m). Địa hình dọc theo bờ biển thường là đồi núi. Chỉ có một vài bờ biển đồng bằng cát, hầu hết nằm ở phía tây, như Bãi biển Rajegwesi, Bãi biển Sukamade, Bãi biển Permisan, Bãi biển Meru và Bãi biển Bandealit. Một số dòng sông qua Vườn quốc gia Meru Betiri là sông Sukamade, một dòng sông lâu năm, sông Permisan, sông Meru và sông Sekar Pisang chảy vào bờ biển phía Nam.
Khu vực Meru Betiri chịu ảnh hưởng của gió mùa. Trong tháng 11 đến tháng 3, gió tây mang lại lượng mưa cho khu vực, trong khi mùa khô xảy ra trong suốt tháng 4 đến tháng 10. Lượng mưa trung bình hàng năm là từ 2.300 đến 4.000 mm (160 in), với trung bình 4 tháng khô và 7 tháng ẩm ướt.
Thảm thực vật

Do địa hình đa dạng, Vườn quốc gia Meru Betiri chứa năm loại thực vật riêng biệt:
Thảm thực vật ven biển, được tìm thấy xung quanh vịnh Sukamade và vịnh Meru. Thảm thực vật này bao gồm Bàng vuông, Mù u, Tra làm chiếu, Bàng và Dứa gai.
Thảm thực vật ngập mặn, được tìm thấy ở phía đông của vịnh Rajegwesi là cửa ra của sông Lembu và Karang Tambak, vịnh Meru và bờ biển Sukamade. Các thảm thực vật chiếm ưu thế là Chi Đước, Chi Mấm và Vẹt. Ở đầu ra của sông Sukamade có Dừa nước.
Thảm thực vật đầm lầy, được tìm thấy ở phía sau khu rừng ngập mặn Sukamade. Một số loài cây ở đây là Manilkara kauki, Gluta renghas, Hoa sữa và Trôm.
Rừng mưa nhiệt đới đất thấp, trong đó có những loài cây khác của Pterospermum, thung, sung trổ, Diospyros cauliflora, Aglaia variegata, Dracontomelon mangiferum, Bischofia javanica, Dysoxylum gaudichaudianum, Pseudobombax septenatum, Chi Bời lời, và plectocomia elongata.
Rheofit, được tìm thấy ở các khu vực đất ngập nước, chẳng hạn như tại khu vực Sukamade. Các loài thực vật chiếm ưu thế ở đây là Saccharum spontaneum.
Động vật

Vườn quốc gia Meru Betiri cung cấp môi trường sống cho nhiều động vật được bảo vệ khác, bao gồm 29 loài động vật có vú và 180 loài chim. Trong số đó có Bò banteng,báo Java, lợn rừng, khỉ đuôi dài, Sumatran dhole, sóc bay Java, mèo báo, Mang Ấn Độ và chim công xanh. Các bãi biển của vườn quốc gia cung cấp mặt đất làm tổ cho rùa da, đồi mồi, đồi mồi dứa và vích.
Vườn quốc gia Meru Betiri được biết đến là nơi sinh sống cuối cùng của loài hổ Java (Panthera tigris sondaica) hiện bị coi là tuyệt chủng, với lần nhìn thấy cuối cùng đã được ghi nhận vào năm 1976. Do một nghiên cứu vào năm 1997 đã tìm thấy một dấu chân hổ ở kích thước 26-28 centimet (10–11 in), vì vậy Bộ Lâm nghiệp đã đồng ý theo dõi sự tồn tại của hổ Java bằng bẫy camera vào năm 2011.
Bảo tồn

Khu vực rừng Meru Betiri lần đầu tiên được Chính phủ thuộc địa Hà Lan bổ nhiệm làm khu rừng được bảo vệ vào năm 1931. Năm 1972, Khu bảo tồn Meru Betiri (500 km²) được chỉ định làm khu bảo tồn động vật hoang dã, được ưu tiên bảo vệ môi trường sống của loài hổ Java đang bị đe dọa tuyệt chủng. Năm 1982, khu bảo tồn được mở rộng đến phạm vi hiện tại là 580 km², bao gồm diện tích biển là 845 ha. Năm 1982, khu bảo tồn được tuyên bố là Vườn Quốc gia, cuối cùng đã được chỉ định như vậy vào năm 1997.
Capasa informis

| Capasa informis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Capasa
Loài (species): C. informis
Danh pháp hai phần
Capasa informis Warren 1897 
Capasa informis là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Andrena bicarinata

| Andrena bicarinata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Andrenidae
Phân họ (subfamilia): Andreninae
Chi (genus): Andrena
Loài (species): A. bicarinata
Danh pháp hai phần
Andrena bicarinata Morawitz, 1876 
Andrena bicarinata là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Morawitz mô tả khoa học năm 1876.
Chú thích

↑  (2008) Integrated Taxonomic Information System (ITIS) Bee Checklist 3 oktober 2008