stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Đại Nam thực lục
Các tác giả

Đại Nam thực lục tiền biên do các sử quan thời Minh Mạng và Thiệu Trị là: Trương Đăng Quế, Vũ Xuân Cẩn (tức Võ Xuân Cẩn), Hà Duy Phiên, Nguyễn Trung Mậu, Phan Bá Đạt biên soạn.
Bộ Đại Nam thực lục chính biên được biên soạn bởi tập thể các sử quan, trong nhiều thời kỳ của Quốc sử quán, bao gồm các tác giả sau: Trương Đăng Quế (tham gia biên soạn 3 kỷ đầu), Võ Xuân Cẩn, Hà Duy Phiên, Đỗ Quang, Phạm Hữu Nghi, Tô Trân, Trần Trứ, Trương Quốc Dụng, Trương Văn Tuyển, Lâm Duy Thiếp, Trần Tiễn Thành, Phan Thanh Giản, Đỗ Đăng Đệ, Đặng Văn Kiều, Trần Khánh Tiến, Nguyễn Hữu Độ, Phan Đình Bình, Nguyễn Trọng Hợp, Trương Quang Đản, Bùi Ân Niên, Cao Xuân Dục, Cao Xuân Tiếu, Hồ Đắc Trung,...
Xuất bản và lưu hành

Các bản in của Đại Nam thực lục được giữ trong triều đình và có ít người được tiếp cận. Bên cạnh các bản khắc in, cũng có một vài bản chép tay. Thời Pháp thuộc, Thực lục được chính quyền thực dân cho xuất bản một số lần. Năm 1933, học giả Nhật Bản là Matsumoto Nobuhiro (松本 信廣) đã nhờ ông George Cœdès làm trung gian để lấy được 6 kỷ đầu của bộ Thực lục và Liệt truyện từ triều đình Huế. Về Nhật năm 1935, Matsumoto Nobuhiro đã phân phát các bản Thực lục cho các đại học Tokyo, Kyoto, Toho Bunka Gakuin, Toyo Buno, Keio. Đại học Keio đã cho xuất bản các tập thực lục từ năm 1961. Tổng cộng có 20 tập sách.
| Các tập chữ Hán Đại Nam thực lục xuất bản bởi Đại học Keio> Tên tập | Các tập chữ Hán Đại Nam thực lục xuất bản bởi Đại học Keio> Nội dung | Các tập chữ Hán Đại Nam thực lục xuất bản bởi Đại học Keio> Quyển | Năm xuất bản |
| --- | --- | --- | --- |
| 01 | Đại Nam thực lục tiền biên (trang 01-174) Đại Nam liệt truyện tiền biên (trang 175-290) | 01-12 01-06 | 1961 |
| 02 | Đại Nam thực lục chính biên, Kỷ thứ 1 Gia Long | 01-22 | 1963 |
| 03 | Đại Nam thực lục chính biên, Kỷ thứ 1 Gia Long | 23-61 | 1968 |
| 04 | Đại Nam chính biên liệt truyện sơ tập | 01-33 | 1962 |
| 05 | Đại Nam thực lục chính biên, Kỷ thứ 2 Minh Mạng | 01-32 | 1971 |
| 06 | Đại Nam thực lục chính biên, Kỷ thứ 2 Minh Mạng | 33-60 | 1972 |
| 07 | Đại Nam thực lục chính biên, Kỷ thứ 2 Minh Mạng | 61-87 | 1973 |
| 08 | Đại Nam thực lục chính biên, Kỷ thứ 2 Minh Mạng | 88-115 | 1974 |
| 09 | Đại Nam thực lục chính biên, Kỷ thứ 2 Minh Mạng | 116-141 | 1974 |
| 10 | Đại Nam thực lục chính biên, Kỷ thứ 2 Minh Mạng | 142-170 | 1975 |
| 11 | Đại Nam thực lục chính biên, Kỷ thứ 2 Minh Mạng | 171-195 | 1975 |
| 12 | Đại Nam thực lục chính biên, Kỷ thứ 2 Minh Mạng | 196-221 | 1976 |
| 13 | Đại Nam thực lục chính biên, Kỷ thứ 3 Thiệu Trị | 01-34 | 1977 |
| 14 | Đại Nam thực lục chính biên, Kỷ thứ 3 Thiệu Trị | 35-73 | 1977 |
| 15 | Đại Nam thực lục chính biên, Kỷ thứ 4 Tự Đức | 01-17 | 1979 |
| 16 | Đại Nam thực lục chính biên, Kỷ thứ 4 Tự Đức | 18-35 | 1979 |
| 17 | Đại Nam thực lục chính biên, Kỷ thứ 4 Tự Đức | 36-52 | 1980 |
| 18 | Đại Nam thực lục chính biên, Kỷ thứ 4 Tự Đức | 53-71 | 1980 |
| 19 | Đại Nam thực lục chính biên, Kỷ thứ 5 Kiến Phúc Đại Nam thực lục chính biên, Kỷ phế đế Hàm Nghi Đại Nam thực lục chính biên, Kỷ thứ 6 Đồng Khánh | 01-04 05-08 01-12 | 1980 |
| 20 | Đại Nam chính biên liệt truyện nhị tập | 01-46 | 1981 |
Kỷ thứ 6 (phần bổ sung thêm) và kỷ thứ 7 được hoàn thành năm 1935 nhưng không được xuất bản. Sau thế chiến 2, các bản thảo thực lục được hoàn thành ở dinh Ngô Đình Diệm. Không rõ ai đã giữ các bản thảo sau cuộc đảo chính năm 1963. Có thể chính quyền Việt Nam tiếp nhận các bản thảo và giữ chúng cho đến nay.
Bản dịch quốc ngữ đầu tiên

Năm 1897, Trương Vĩnh Ký đã dùng bản Thực lục do Duy Minh Thị in năm 1873 để biên soạn sách về Bá Đa Lộc. Nội dung sách gần như là một bản dịch rút gọn của thực lục.
Vào năm 1962, Viện Sử học bắt đầu cho công bố bản dịch bộ Đại Nam thực lục, tập 1, phần Tiền biên, do Nhà xuất bản Sử học xuất bản. Sau đó đến năm 1978 (16 năm sau) thì phần Chính biên gồm 37 tập được hoàn thành với sự hợp tác của Nhà xuất bản Khoa học xã hội, kết thúc công việc xuất bản trọn bộ Đại Nam thực lục.
Bản dịch lần đầu bộ Đại Nam thực lục được chia thành 38 tập (khổ 13x19cm): trong đó Tiền biên 1 tập, Chính biên 37 tập (kỷ thứ nhất đến kỷ thứ 6).
Tái bản bản quốc ngữ

Năm 2001, Viện Sử học liên kết với nhà xuất bản Giáo dục bắt đầu tái bản bộ Đại Nam Thực lục Chính biên dưới dạng bộ sách nhiều tập bằng chữ quốc ngữ (tiếng Việt), tập đầu xuất bản vào năm 2002.
Đến cuối năm 2007 thì hoàn thành việc xuất bản trọn bộ Đại Nam thực lục (phần Tiền biên, Chính biên từ kỷ thứ nhất đến kỷ thứ 6).
Lần xuất bản thứ 2, bộ Đại Nam thực lục được dồn lại còn 10 tập (khổ 16x24cm):
Tập một, gồm: Tiền biên và Chính biên-Kỷ thứ nhất (từ 1558 đến 1819) do Nguyễn Ngọc Tỉnh dịch; Đào Duy Anh hiệu đính.
Tập hai: Chính biên-Kỷ thứ hai (từ 1820 đến 1829) do Ngô Hữu Tạo, Nguyễn Mạnh Duân, Phạm Huy Giu, Nguyễn Danh Chiên, Nguyễn Thế Đạt, Trương Văn Chinh, Đỗ Mộng Khương dịch; Đào Duy Anh hiệu đính.
Tập ba: Chính biên-Kỷ thứ hai (từ 1830 đến 1833) do Đỗ Mộng Khương, Trần Huy Hân, Trương Văn Chinh, Nguyễn Mạnh Duân, Ngô Hữu Tạo, Nguyễn Thế Đạt, Thẩm Văn Điền, Nguyễn Trọng Hân, Phạm Huy Giu dịch; Đào Duy Anh, Hoa Bằng hiệu đính.
Tập bốn: Chính biên-Kỷ thứ hai (từ 1834 đến 1836) do Nguyễn Thế Đạt, Trương Văn Chinh, Nguyễn Doanh Chiên, Ngô Hữu Tạo, Nguyễn Mạnh Duân, Đỗ Mộng Khương dịch; Hoa Bằng hiệu đính.
Tập năm: Chính biên-Kỷ thứ hai (từ 1837 đến 1840) do Đỗ Mộng Khương, Phạm Huy Giu, Nguyễn Ngọc Tỉnh, Nguyễn Mạnh Duân, Nguyễn Danh Chiên, Trương Văn Chinh dịch; Nguyễn Trọng Hân, Cao Huy Giu hiệu đính.
Tập sáu: Chính biên-Kỷ thứ ba (từ 1841 đến 1847) do Cao Huy Giu, Trịnh Đình Rư, Trần Huy Hân, Nguyễn Trọng Hân dịch; Hoa Bằng hiệu đính.
Tập bảy: Chính biên-Kỷ thứ tư (từ 1848 đến 1873) do Nguyễn Ngọc Tỉnh, Ngô Hữu Tạo, Phạm Huy Giu, Nguyễn Thế Đạt, Đỗ Mộng Khương, Trương Văn Chinh, Cao Huy Giu dịch; Nguyễn Trọng Hân, Cao Huy Giu hiệu đính.
Tập tám: Chính biên-Kỷ thứ tư (từ 1877 đến 1883) do Ngô Hữu Tạo, Nguyễn Mạnh Duân, Trần Huy Hân, Nguyễn Trọng Hân, Đỗ Mộng Khương dịch. Cao Huy Giu; Nguyễn Trọng Hân hiệu đính.
Tập chín: Chính biên-Kỷ thứ năm (từ 1883 đến 1885) do Nguyễn Ngọc Tỉnh dịch; Nguyễn Mạnh Duân hiệu đính.
Tập mười: Chính biên-Kỷ thứ sáu (từ 1885 đến 1888) do Phạm Huy Giu, Trương Văn Chinh dịch; Nguyễn Trọng Hân hiệu đính.
Chính biên-Kỷ thứ sáu phụ biên (từ 1889 đến 1916) do Cao Tự Thanh dịch và hiệu đính  xuất bản (11/2011); chép về phế đế Thành Thái và phế đế Duy Tân.
Chính biên-Kỷ thứ bảy (từ 1916 đến 1925) do Cao Tự Thanh dịch và hiệu đính xuất bản (2012); chép về vua Khải Định Hoằng Tông Tuyên hoàng đế.
Chú thích

↑  Anh Tuấn Hoàng, Silk for Silver: Dutch-Vietnamese Relations, 1637-1700 2007 Page 276 "Đại Nam thực lục [Chronicle of Greater Vietnam], I (Hanoi: Giáo dục, 2002)."
↑  陳 1982 p.570-571
1 2  陳 1982 p.572
↑  Hồ Thị Thật (胡氏實)
↑  Gọi tắt là Tiền biên hay Liệt thánh thực lục tiền biên
↑  Xem bài"Phát hiện mới sẽ được công bố: Phần tiếp theo trọn bộ của Đại Nam Thực lục Chính biên" đăng trên tạp chí Nghiên cứu lịch sử số T.3(2004)
↑  “出版物 慶應義塾大学言語文化研究所”. Bản gốc lưu trữ ngày 30 tháng 7 năm 2007. Truy cập ngày 13 tháng 10 năm 2019.
1 2  大澤 1982 p.680。
1 2  松本 1936 p.119-120
↑  林 2000 p.107-108
↑  林 2000 pp.106-111
↑  林 2000 pp.111-115
↑  林 2001
↑  Đại Nam thực lục (tập 07). Bản dịch của Trung tâm khoa học xã hội và nhân văn quốc gia, Viện sử học Quốc sử quán triều Nguyễn, Tổ Phiên dịch Viện Sử học phiên dịch. Nhà xuất bản Giáo Dục xuất bản năm 2007.
↑  Trương Vĩnh Ký. 1897: Biên tích Đức Thầy Vêrô Pinho Quận công. Bản lưu trên Gallica. Sách này gần như dịch toàn bộ Đại Nam thực lục tiền biên giai đoạn 1775 - 1802. Có thể xem đây là một trong các bản dịch Quốc ngữ đầu tiên.
Tập 7 bộ Đại Nam thực lục bằng chữ quốc ngữ do Nhà xuất bản giáo dục ấn hành.
Bảo tàng đường sắt Kościerzyna

| --- | --- |
Website: muzeumkolejnictwa.com.pl
Bảo tàng đường sắt Kościerzyna (Skansen Parowozownia Kościerzyna) là một bảo tàng đường sắt Ba Lan nằm ở Kościerzyna, Pomeranian Voivodeship. Bảo tàng nằm ở vị trí của một kho đầu máy hiện không còn tồn tại gần ga xe lửa Kościerzyna.
Triển lãm bao gồm chủ yếu là đầu máy hơi nước, nhưng một số đầu máy diesel và điện, cũng như nhiều đơn vị điện và nhiều tàu điện động lực chạy bằng diesel cũng được trưng bà cho khách tham quan. Bên cạnh những chiếc xe bánh lăn được trưng bày ngoài trời, bên trong nhà kho, du khách cũng có thể thấy một số triển lãm máy móc và thiết bị kết nối với lịch sử đường sắt Ba Lan.
Lịch sử

Năm gần đúng của việc mở kho đầu máy ở Kościerzyna là năm 1885, khi tuyến đường sắt bắt qua thị trấn này. Depot đã được xây dựng lại nhiều lần trước khi nó chắc chắn đóng cửa vào ngày 1 tháng 4 năm 1991. Bảo tàng đã được khai trương vào ngày 1 tháng 11 năm 1992, như là một quyết định của Công ty sửa chữa cổ phiếu cán bộ trong giám đốc của Gdynia.
Thông tin du khách

Skansen Parowozownia Kościerzyna nằm gần ga xe lửa, ở phía đối diện của đường ray. Có thể bước vào trong hầu hết các đầu máy hơi nước, nhưng nhiều phương tiện khác đã đóng cửa và chỉ có thể được nhìn từ bên ngoài.
Rriển lãm

Bảo tàng sở hữu nhiều điều thú vị và quan trọng đối với các phương tiện lịch sử đường sắt Ba Lan, bao gồm:
Rriển lãm > Đầu máy hơi nước

TKb - đầu máy xe tăng nhỏ 0-4-0T của Đức sản xuất (xây dựng năm 1925).
TE 7175 - Đầu máy sản xuất năm 1943 của Đức phục vụ cho đến năm 1985 tại Kaliningrad Oblast.
TKh100 -45 - Đầu máy xe tăng sản xuất 1938 của Đức.
TKh 3140 - 0-6-0T Động cơ xe tăng chở hàng được sản xuất tại Fablok, Chrzanów.
Động cơ shunting TKp100 -04 - 0-8-0T của thiết kế Đức từ năm 1927.
TKt48 - 2-8-2T vận chuyển hàng hóa và động cơ xe khách địa phương được sản xuất tại Fablok, Chrzanów.
Tw1 -90 - 0-10-0 Đầu máy vận chuyển hàng hóa hạng nặng (sản xuất của Đức) từ năm 1918.
Ty2 - Đức 1943 sản xuất đầu máy vận chuyển hàng hóa 2-10-0.
Ty42 - Phiên bản Ba Lan của đầu máy vận chuyển hàng hóa Ty2 2-10-0.
Ty45-139 - Đầu máy xe lửa chở hàng nặng sau chiến tranh 2-10-0 của Ba Lan.
Pt47 - Ba Lan 2-8-2 thời hậu chiến đầu máy hành khách.
Ok1 -112 - Đầu máy xe khách 4-6-0 của Đức từ năm 1915
Rriển lãm > Đầu máy diesel và điện

LS40 -5438 - Đầu tàu rẽ nhánh nhỏ chạy bằng Diesel.
SP30 -006 - Phiên bản hành khách của đầu tàu SM30.
SM41 -43 - Đầu máy xe lửa Hungary được sản xuất tại Ganz Mavag.
SP45 -139 - Đầu máy diesel chở hành khách Ba Lan.
SP47 -001 - Một nguyên mẫu của đầu máy diesel chở khách Ba Lan.
ET21 -367 - Đầu máy xe lửa chở hàng Ba Lan.
SM03 -136 - Đầu tàu rẽ nhánh nhỏ chạy bằng Diesel.
Rriển lãm > Nhiều động cơ diesel và điện

SR61 - Sửa đổi từ SN61 DMU.
EW90 -12 - EMU của Đức xây dựng trước chiến tranh.
Rriển lãm > Triển lãm khác

Bảo tàng trưng bày một số toa hành khách, toa xe hàng, xe tăng và tàu chở dầu cũng như xe kỹ thuật. Bảo tàng đã quyết định chuẩn bị một đầu máy để làm nơi giáo dục đặc biệt cho du khách thấy cách thức hoạt động của động cơ hơi nước. Vì mục đích này, đầu máy TKt48 -179 đã bị cắt để hiển thị phần bên trong các thiết bị của động cơ.
TKb -2845
EW90 EMU trong bảo tàng
Đầu máy TKt48
Kharimala Khagrabari

| Kharimala Khagrabari |
| --- | --- |
Kharimala Khagrabari
Quốc gia:  Ấn Độ
Bang: Tây Bengal
Dân số (2001)
 • Tổng cộng: 7.214
Múi giờ: UTC+05:30
Kharimala Khagrabari là một thị trấn thống kê (census town) của quận Koch Bihar thuộc bang Tây Bengal, Ấn Độ.
Nhân khẩu

Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Kharimala Khagrabari có dân số 7214 người. Phái nam chiếm 50% tổng số dân và phái nữ chiếm 50%. Kharimala Khagrabari có tỷ lệ 77% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 81%, và tỷ lệ cho phái nữ là 73%. Tại Kharimala Khagrabari, 10% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.
Santrampur

| Santrampur |
| --- | --- |
Santrampur
Quốc gia:  Ấn Độ
Bang: Gujarat
Dân số (2001)
 • Tổng cộng: 15,781
Múi giờ: UTC+05:30
Mã điện thoại: 2675
Santrampur là một thành phố và khu đô thị của quận Panch Mahals thuộc bang Gujarat, Ấn Độ.
Nhân khẩu

Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Santrampur có dân số 15.781 người. Phái nam chiếm 52% tổng số dân và phái nữ chiếm 48%. Santrampur có tỷ lệ 74% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 81%, và tỷ lệ cho phái nữ là 66%. Tại Santrampur, 13% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.
Nhân bản vô tính

Đối với các định nghĩa khác, xem Nhân bản.
Dòng hóa thường được gọi là nhân bản vô tính là quá trình tạo ra các tế bào hoặc những cá thể giống hệt nhau về mặt di truyền từ một hoặc một số tế bào ban đầu một cách tự nhiên hoặc nhân tạo.
Cấy giống là khả năng cấy tạo nhiều cá thể với di truyền hoàn toàn đồng nhất với cá thể mẹ mà không cần phải có sự kết hợp tính dục với cá thể cha. Trong thiên nhiên, nhiều sinh vật có khả năng này như một số vi khuẩn, côn trùng hay cây cỏ. Trong ngành lý sinh, dòng hóa là kỹ thuật bào chế bản sao của DNA, hay tế bào hay ngay cả sinh vật.
Sinh sản vô tính là phương pháp sinh sản đơn không thông qua thụ tinh (không phân biệt giới tính). Bằng phương pháp này, các cá thể có thể được tạo ra từ một tế bào lấy từ nguyên bản. Bằng việc tạo ra hàng loạt các phiên bản khác nhau từ các tế bào của nguyên bản mà không phụ thuộc vào giới tính của nguyên bản, người ta gọi là nhân bản vô tính. Sinh sản vô tính khác với sinh sản hữu tính là một quá trình tạo ra một sinh vật mới bằng cách kết hợp vật chất di truyền từ hai sinh vật.
Sinh sản vô tính được chú ý nhiều và thường xuyên được nhắc đến trên các phương tiện thông tin đại chúng khi cừu Dolly - lần đầu tiên một động vật có vú được nhân bản. Sau đó hàng loạt các động vật khác được nhân bản như chó, lợn, dê...
Dòng hóa phân tử DNA

Dòng hóa phân tử DNA là kỹ thuật tạo bản sao của một chuỗi thứ tự của một DNA, thường là để phát huy và nghiên cứu về một gen đặc biệt nào đó hoặc một khúc phần nhỏ của DNA. Kỹ thuật này được dùng trong thí nghiệm nghiên cứu về chứng tích di truyền hay trong kỹ nghệ thực phẩm chế tạo protein.
Dòng hóa phân tử DNA thường có 4 bước
làm vụn DNA thành nhiều phần nhỏ
ghép những phần nhỏ này lại theo chuỗi thứ tự mới
cấy những chuỗi DNA này vào tế bào
lựa ra những tế bào có khả năng giữ và phát huy những thông tin trong những chuỗi DNA mới.
Cừu Dolly

Bài chi tiết: Cừu Dolly
Tuy con cừu mang tên Dolly (ra đời ngày 5 tháng 7 năm 1996 – chết ngày 14 tháng 2 năm 2003), được báo chí công bố là động vật cấy nhân tạo đầu tiên bằng kỹ thuật dòng hóa, năm 1952 khoa học đã cấy tạo được một con nòng nọc. Cừu Dolly được cấy tạo tại viện nghiên cứu Roslin Institute Scotland và chết sáu năm sau. Xác của nó được nhồi bông và hiện đang trưng bày tại viện bảo tàng Hoàng gia Edinburgh.
Sự kiện cừu Dolly chứng minh cho giả thuyết khoa học có khả năng dùng một tế bào trưởng thành duy nhất, thiết kế và phát huy một phần bộ của các gen, cấy tạo nên một sinh vật hoàn toàn mới.
Tuy nhiên để có Dolly, phòng thí nghiệm phải tốn công sức gấp bội lần so với thiên nhiên. Với 277 trứng được sử dụng để tạo nên 29 bào thai, trong đó chỉ có 3 phát triển và chỉ có một con cừu sống sót là Dolly.
Sau khi cấy tạo Dolly thành công, các khoa học gia tiếp tục công trình nghiên cứu, cấy nhân tạo được thêm 70 con cừu non từ 9.000 thử nghiệm nhưng một phần ba chết khi sơ sinh hay còn nhỏ. Con lừa ngựa tên Prometea được cấy nhân tạo thành công sau 328 lần thử nghiệm. Tuy sinh vật đầu tiên được cấy tạo bằng dòng hóa là con nòng nọc, chưa có con ếch trưởng thành nào được cấy tạo từ nhân tế bào cơ thể ếch trưởng thành.
Trung Trung và Hoa Hoa

Bài chi tiết: Trung Trung và Hoa Hoa
Vì các nhà khoa học đã tạo ra động vật có vú nhân bản đầu tiên là cừu Dolly vào năm 1996 sử dụng kỹ thuật chuyển nhân tế bào soma (SCNT), đã có 23 loài động vật có vú được nhân bản thành công, bao gồm gia súc như bò, mèo, chó, ngựa và chuột. Tuy nhiên, sử dụng kỹ thuật này cho các động vật linh trưởng chưa bao giờ thành công và không có sự mang thai nào kéo dài hơn 80 ngày. Khó khăn chính có thể là sự lập trình đúng đắn của hạt nhân chuyển để hỗ trợ sự phát triển của phôi.
Trung Trung (chữ Hán: 中中, bính âm: Zhōng Zhōng; sinh ngày 27 tháng 11 năm 2017) và Hoa Hoa (chữ Hán: 华华, bính âm: Huá Huá, sinh ngày 05 tháng 12 năm 2017) ghép lại là Trung-Hoa (một tên gọi khác của Trung Quốc) là những con Khỉ đuôi dài được nhân bản vô tính thông qua chuyển giao hạt nhân tế bào soma (SCNT), đây là kỹ thuật nhân bản giống nhau từng tạo ra cừu Dolly vào năm 1996. Chúng là những động vật linh trưởng đầu tiên được tạo ra bởi kỹ thuật này. Không giống như những nỗ lực trước đây để nhân bản các giống khỉ, các nhân được hiến tặng đến từ tế bào gốc bào thai, không phải tế bào phôi thai. Hai con khỉ này đều sinh ra tại Viện Khoa học thần kinh học của Viện Khoa học Trung Quốc ở Thượng Hải. Sự ra đời của hai nhân bản vô tính loài linh trưởng cũng làm dấy lên mối quan ngại của các nhà sinh học.
Sinh sản vô tính người

Hiện nay chưa có nơi nào thành công trong việc sinh sản vô tính người. 
Nhưng về mặt lý thuyết, khả năng này hoàn toàn có thể xảy ra nhất là sau khi bản đồ gen người được công bố năm 2000.
Sinh sản vô tính người > Pháp luật

Việc thành công trong sinh sản vô tính đã dấy lên tranh cãi các vấn đề về đạo đức. Pháp luật nhiều nước cấm sinh sản vô tính người. Người ta cho rằng, việc sinh sản vô tính ở người có thể đặt xã hội trước những thảm hoạ khôn l­ường, nhiều người coi sinh sản vô tính người là tội ác chống lại loài người. Tuy vậy, việc sinh sản vô tính người dù không công khai nhưng người ta nghi ngờ rằng nó vẫn được ngấm ngầm thực hiện. Một số nước khác cho phép sử dụng công nghệ sinh sản vô tính để chữa các bệnh hiểm nghèo ở người (không phải là sinh sản vô tính người).
Chú thích

↑  Michael Rugnetta. “Cloning GENETICS”.
↑  “What is Cloning”.
↑  National Academy of Sciences (2002). “Cloning: Definitions And Applications”.
↑  Peter J. Russel (2005). iGenetics: A Molecular Approach. San Francisco, California, United States of America: Pearson Education. ISBN 0-8053-4665-1.
↑  Turning back time - Molly the frog
↑  Gao, Yun (ngày 25 tháng 1 năm 2018). “Chinese scientists clone monkeys in world first”. China Global Television Network. Truy cập ngày 25 tháng 1 năm 2018.
↑  Kolata, Gina (ngày 24 tháng 1 năm 2018). “Yes, They've Cloned Monkeys in China. That Doesn't Mean You're Next”. The New York Times. Truy cập ngày 25 tháng 1 năm 2018.
↑  Báo Sức khỏe và Đời sống Cuộc chạy đua ngầm về sinh sản vô tính người
Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về .
Cừu Dolly (nhồi bông)
Hirate Yurina

| Hirate Yurina |
| --- | --- |
Tên bản ngữ: 平手 友梨奈
Sinh: 25 tháng 6, 2001 (23 tuổi)
Nguyên quán: Aichi, Nhật Bản
Thể loại: Phim điện ảnh, Phim truyền hình
Nghề nghiệp: Diễn viên, Người mẫu, Ca sĩ, Vũ công
Năm hoạt động: 2015 – hiện tại
Công ty quản lý: Seed & Flower LLC

Website: https://hirateyurina.jp/
Hirate Yurina (平手 友梨奈, Hirate Yurina?) (Hán Việt - Bình Thủ Hữu Lê Nại) là diễn viên, người mẫu, ca sĩ, vũ công Nhật Bản và là cựu thành viên của nhóm nhạc thần tượng Keyakizaka46.
Đón nhận

Hirate Yurina được xem là "sự hồi sinh của Yamaguchi Momoe" và được gọi là một trong những thần tượng Nhật Bản thu hút nhất năm 2016.
Điện ảnh > Phim điện ảnh

| Năm | Tựa đề | Vai | Chú thích | Nguồn |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2018 | Hibiki | Akui Hibiki | Vai nữ chính |  |
| 2020 | The Night Beyond the Tricornered Window | Hiura Erika | Vai nữ chính |  |
| 2021 | The Fable: A Contract Killer Who Doesn't Kill | Saba Hinako | Vai nữ phụ |  |
Điện ảnh > Phim truyền hình

| Năm | Tựa đề | Vai | Đài | Chú thích | Nguồn |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2016 | Tokuyama Daigoro wo Dare ga Koroshitaka? | Hirate Yurina | TV Tokyo | Vai nữ chính |  |
| 2017 | Zankokuna Kankyakutachi | Hayama Yuzuki | NTV | Vai nữ chính |  |
| 2021 | Dragon Sakura S2 | Kaede Iwasaki | Tokyo Broadcasting System | Vai nữ phụ |  |
Giải thưởng

| Năm | Giải thưởng | Hạng mục | Đề cử | Kết quả |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2018 | Giải thưởng phim Hochi lần thứ 43 | Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất | Hibiki | Đề cử |
| 2018 | Giải thưởng phim Hochi lần thứ 43 |  | Hibiki |  |
| 2018 | Diễn viên trẻ xuất sắc nhất | Đề cử | Hibiki |  |
| Giải thưởng phim Nikkan Sports lần thứ 31 | Diễn viên trẻ xuất sắc nhất | Đoạt giải | Hibiki |  |
| 2019 | Giairi thưởng Elan d'or lần thứ 43 | Diễn viên trẻ xuất sắc nhất | Hibiki | Đề cử |
| 2019 | Giải thưởng phim Mainichi lần thứ 73 | Diễn viên trẻ xuất sắc nhất | Hibiki | Đề cử |
| 2019 | Giải thưởng Blue Ribbon lần thứ 61 | Diễn viên trẻ xuất sắc nhất | Hibiki | Đề cử |
| 2019 | Giải thưởng phim Tokyo Sports lần thứ 28 | Diễn viên trẻ xuất sắc nhất | Hibiki | Đề cử |
| 2019 | Giải Viện Hàn lâm Nhật Bản lần thứ 42 | Diễn viên triển vọng của năm | Hibiki | Đoạt giải |
| 2019 | Giải thưởng Hội phê bình điện ảnh Nhật Bản lần thứ 28 | Nữ diễn viên mới xuất sắc | Đoạt giải |  |
Bút Sơn

Đối với các định nghĩa khác, xem Bút Sơn (định hướng).
Bút Sơn là thị trấn huyện lỵ của huyện Hoằng Hóa, tỉnh Thanh Hóa, Việt Nam. Thị trấn được thành lập vào ngày 14 tháng 9 năm 1989 trên cơ sở một phần diện tích và dân số của các xã Hoằng Phúc, Hoằng Đức, Hoằng Đạo và Hoằng Vinh, sau hai lần mở rộng địa giới hành chính vào năm 2009 và năm 2019, thị trấn có diện tích 7,74 km², quy mô dân số cuối năm 2022 là 14.404 người. Thị trấn được chia làm 15 tổ dân phố.
Lịch sử

Thị trấn Bút Sơn được thành lập vào ngày 14 tháng 9 năm 1989 trên cơ sở một phần diện tích và dân số của các xã Hoằng Phúc, Hoằng Đức, Hoằng Đạo và Hoằng Vinh. Bút Sơn trở thành thị trấn huyện lỵ của huyện Hoằng Hóa.
Ngày 15 tháng 10 năm 2009, diện tích tự nhiên của thị trấn được mở rộng với việc sáp nhập thêm 0,06 km² diện tích tự nhiên và 181 người của xã Hoằng Phúc, 0,11 km² diện tích tự nhiên và 157 người của xã Hoằng Đạo, 0,32 km² diện tích tự nhiên và 393 người của xã Hoằng Vinh và 0,55 km² diện tích tự nhiên và 575 người của xã Hoằng Đức. Sau khi điều chỉnh, thị trấn Bút Sơn có 1,9 km² diện tích tự nhiên và 4.641 người, chia thành 5 tiểu khu: Phúc Sơn (trước đây là một phần của thôn Hoằng Lọc và Bút Cương, xã Hoằng Phúc), Đức Sơn (trước đây là một phần của thôn Phúc Thọ, xã Hoằng Đức), Đạo Sơn (trước đây là một phần của thôn Dư Khánh, xã Hoằng Đạo và khu vực công sở của huyện Hoằng Hoá), Vinh Sơn (trước đây là vùng đất chung quanh ngã tư chợ Gòng và xóm Công, thôn Phú Vinh, xã Hoằng Vinh) và Tân Sơn (trước đây là xóm Tân Đức, xã Hoằng Đức).
Ngày 1 tháng 12 năm 2019, địa giới hành chính của thị trấn được mở rộng lần thứ hai khi sáp nhập thêm toàn bộ diện tích và dân số của hai xã Hoằng Phúc, Hoằng Vinh, nâng diện tích thị trấn lên 7,74 km², chia làm 15 tổ dân phố trực thuộc.
Địa lý

Thị trấn Bút Sơn nằm bên Quốc lộ 10, cách trung tâm thành phố Thanh Hóa khoảng 14 km về phía đông bắc. Phía đông giáp xã Hoằng Đạo và xã Hoằng Đạt, phía tây giáp xã Hoằng Đức, phía nam giáp xã Hoằng Đồng và xã Hoằng Thắng, phía bắc giáp xã Hoằng Xuyên.
Hành chính

Thị trấn Bút Sơn được chia thành 15 tổ dân phố: Bút Cương, Đại Lộc, Đạo Sơn, Đức Sơn, Hoằng Lọc, Phú Vinh Đông, Phú Vinh Nam, Phú Vinh Tây, Phúc Sơn, Tân Sơn, Tế Độ, Thọ Văn, Trung Hy, Trung Sơn, Vinh Sơn.
Xã hội

Tại thời điểm điều chỉnh địa giới hành chính ngày 15 tháng 10 năm 2009, địa bàn thị trấn Bút Sơn có 4.641 người sinh sống. Đến năm 2019, thị trấn Bút Sơn có dân số là 5.277 người, sau khi sáp nhập dân số của hai xã Hoằng Phúc, Hoằng Vinh vào ngày 1 tháng 12 năm 2019, dân số của thị trấn tăng lên 12.089 người. Tính tới cuối năm 2022, dân số toàn thị trấn là 14.404 người, trong đó dân số thường trú là 14.062 người.