stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Đường cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh – Chơn Thành – Hoa Lư
Thiết kế > Đoạn Thành phố Hồ Chí Minh – Chơn Thành > Đoạn qua tỉnh Bình Dương

Tổng chiều dài tuyến khoảng 45,747 km, quy mô đường cao tốc, vận tốc thiết kế 100 km/h, là công trình giao thông cấp I. Đầu tư phân kỳ từ đường vành đai 3 (Km 0 + 00) đến cầu Khánh Vân (Km 6 + 500) giữ nguyên hiện trạng, chỉ nghiên cứu các giải pháp tổ chức giao thông tại các vị trí nút giao trên nguyên tắc hạn chế tối đa việc giải phóng mặt bằng. Đoạn từ cầu Khánh Vân (Km 6 + 500) đến cuối tuyến giải phóng mặt bằng theo quy mô quy hoạch (bề rộng 60m) và đầu tư 4 làn xe cao tốc đầy đủ (có làn dừng khẩn cấp liên tục).
Tại kỳ họp thứ 13, HĐND tỉnh Bình Dương khóa X đã ban hành Nghị quyết về chủ trương đầu tư dự án đường cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh – Thủ Dầu Một – Chơn Thành (đoạn qua tỉnh Bình Dương) theo phương thức đối tác công tư (PPP).
Dự án có tổng mức đầu tư sơ bộ là 17.408 tỷ đồng, trong đó, vốn tham gia của Nhà nước là 8.530 tỷ đồng (đảm nhiệm các hạng mục bao gồm toàn bộ chi phí giải phóng mặt bằng, hỗ trợ chi phí xây dựng khoảng 246 tỷ đồng. Vốn huy động từ nhà đầu tư là 8.878 tỷ đồng; trong đó, 70% vốn vay ngân hàng, 30% vốn chủ sở hữu của nhà đầu tư. Nhà đầu tư đề xuất là Liên danh Tổng công ty Đầu tư và Phát triển công nghiệp - CTCP – Công ty Cổ phần phát triển hạ tầng kỹ thuật – Công ty Cổ phần Tập đoàn Đèo Cả – Công ty Cổ phần Đầu tư hạ tầng giao thông Đèo Cả (Liên danh).
Đường cao tốc chính thức được khởi công xây dựng ngày 14 tháng 12 năm 2024 và dự kiến hoàn thành vào năm 2027.
Lộ trình chi tiết

IC – Nút giao, JCT – Điểm lên xuống, SA – Khu vực dịch vụ (Trạm dừng nghỉ), TN – Hầm đường bộ, TG – Trạm thu phí, BR – Cầu
Đơn vị đo khoảng cách là km.
Lộ trình chi tiết > Đoạn Thành phố Hồ Chí Minh – Chơn Thành

| Số> Kết nối trực tiếp với đường Võ Chí Công (Đang thi công) | Tên> Kết nối trực tiếp với đường Võ Chí Công (Đang thi công) | Khoảng cách từ đầu tuyến> Kết nối trực tiếp với đường Võ Chí Công (Đang thi công) | Kết nối> Kết nối trực tiếp với đường Võ Chí Công (Đang thi công) | Ghi chú> Kết nối trực tiếp với đường Võ Chí Công (Đang thi công) | Vị trí> Kết nối trực tiếp với đường Võ Chí Công (Đang thi công) | Vị trí> Kết nối trực tiếp với đường Võ Chí Công (Đang thi công) |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | IC Gò Dưa | 0.0 |  Quốc lộ 1 Đường tỉnh 43 Đường tỉnh 743 Đường Tô Ngọc Vân | Đầu tuyến đường cao tốc Chưa thi công | Thành phố Hồ Chí Minh | Thủ Đức |
| 2 | IC An Phú |  |  Đường vành đai 3 (Thành phố Hồ Chí Minh) | Đang thi công | Bình Dương | Thành phố Thuận An |
| 3 | IC Vành đai 4 |  |  Đường vành đai 4 (Thành phố Hồ Chí Minh) | Đang thi công | Bình Dương | Thành phố Tân Uyên |
| 4 | IC Cổng Xanh |  | Đường tỉnh 747 | Đang thi công | Bình Dương | Bắc Tân Uyên |
| 5 | IC Phước Hòa |  | Đường tỉnh 741 | Đang thi công | Bình Dương | Phú Giáo |
| 5 | IC Phú Giáo - Bàu Bàng |  | Đường tỉnh 750 | Đang thi công | Bình Dương | Phú Giáo |
| 6 | IC Chơn Thành |  |  Đường cao tốc Gia Nghĩa – Chơn Thành  Đường cao tốc Chơn Thành – Đức Hòa | Đang thi công | Bình Phước | Thị xã Chơn Thành |
| 7 | IC Quốc lộ 14 |  |  Quốc lộ 14 | Cuối tuyến đường cao tốc Đang thi công | Bình Phước | Thị xã Chơn Thành |
Kết nối trực tiếp với  Đường cao tốc Chơn Thành – Hoa Lư
1.000 mi = 1.609 km; 1.000 km = 0.621 mi       Đã đóng/Cũ       Được đề xuất       Nút giao chưa hoàn thiện       Chuyển đổi tuyến       Chưa mở
Lê Văn Đức

Lê Văn Đức (chữ Hán: 黎文德; 1793 – 1842), là danh tướng trải hai triều Minh Mạng và Thiệu Trị trong lịch sử Việt Nam.
Sự nghiệp

Ông là người ở huyện An Bảo , nay thuộc tỉnh Bến Tre. Năm Gia Long thứ 12 (1813), Lê Văn Đức thi đỗ cử nhân khoa Quý Dậu, được bổ làm Tri huyện ở Tri Viễn.
Năm Minh Mạng thứ 3 (1822), triệu ông về Huế, bổ làm Lang trung bộ Công, rồi lần lượt trải các chức: Thiêm sự, Ký lục trấn Bình Hòa sung Giám thị trường Nam Định, Hữu thị lang bộ Công, Hữu thị lang bộ Binh, Toản tu bách quan chức chế.
Năm 1828, cử ông làm Tham tri bộ Binh, lại sung chức phụ việc coi thi Hội, rồi thăng Thự Thượng thư bộ Binh.
Lê Văn Đức có một người con trai là Lê Tăng Mậu, được vua Thiệu Trị gả em gái là Phương Duy Công chúa Vĩnh Gia (con gái thứ 12 của vua Minh Mạng), phong làm Phò mã Đô úy. Theo Đại Nam liệt truyện, phò mã Mậu mất vào năm Tự Đức thứ 8 (1855).
Sự nghiệp > Ra Bắc

Tháng 7 (âm lịch) năm 1833, một người Tày ở Bảo Lạc (Tuyên Quang) tên là Nông Văn Vân khởi binh chống lại sự cai trị của triều Minh Mạng, Lê Văn Đức liền được sung chức Tham tán quân vụ đại thần.
Đánh giải vây được thành tỉnh Tuyên Quang, nhà vua sung ông làm Tổng đốc Sơn Hưng Tuyên, cử Thự Tổng đốc Hải An Nguyễn Công Trứ làm Tham tán, để cùng dẫn đại binh đi đánh Vân Trung (Bảo Lạc, là nơi đặt đại bản doanh của Nông Văn Vân.
Sau nhiều tháng hành quân gian lao và hiểm nguy, vì địa hình hiểm trở lại thường xuyên bị phục kích, nên đến cuối năm ấy (1833, đại binh của ông mới vào phá được Vân Trung. Việc tấu lên, Lê Văn Đức được thưởng quân công. Nhưng trên đường trở về thành Tuyên Quang, bị đối phương phục kích, làm chết và bị thương nhiều lính, khiến ông bị triều đình khép vào tội tử. Song nghĩ đến công lao của ông, vua Minh Mạng chỉ cho giáng bốn cấp, cắt hết lương bổng, tước bỏ mũ áo và buộc phải lấy công chuộc tội .
Tháng 6 năm Giáp Ngọ (1834), sau khi củng cố lại lực lượng, Nông Văn Vân cùng với các thuộc hạ dẫn cả ngàn quân đi đánh chiếm tỉnh thành Cao Bằng lần thứ hai. Hốt hoảng, các quan đầu tỉnh đều bỏ chạy. Hay tin, nhà vua lại cử Lê Văn Đức làm Tổng đốc đạo Tuyên Quang để cùng với các tướng lĩnh khác mang quân đi trấn áp. Bị thua trận, Nông Văn Vân trốn trong rừng Thẩm Pát ở Tuyên Quang, rồi bị quân triều phóng lửa đốt rừng. Theo sử nhà Nguyễn thì sau đó (tháng 3 (âm lịch), năm 1835), Nông Văn Vân bị chết cháy .
Xét công lao, Lê Văn Đức được phong là Ân Quang tử, thăng trật Hiệp biện Đại học sĩ, nhưng vẫn lĩnh chức Tổng đốc Sơn Hưng Tuyên, để tiếp tục truy bắt các thuộc hạ của Nông Văn Vân hiện vẫn còn đang lẩn trốn.
Ít lâu sau, Lê Văn Đức được đổi làm Tổng đốc Định Yên (Nam Định và Hưng Yên), rồi được triệu về kinh sung Cơ mật viện đại thần, lĩnh chức Thượng thư bộ Công, kiêm bộ Lại và công việc ở Quốc tử giám. Cũng trong khoảng thời gian này, tên ông được cho khắc vào bia đá đặt ở trước sân Võ miếu Huế vừa mới được lập.
Khi ông còn làm nhiệm vụ ở Tuyên Quang, vì sơ suất đã để cho Nguyễn Quang Khải trốn khỏi ngục mà không bắt lại được, năm 1839, ông bị nhà vua truy tội, giáng làm Tả thị lang bộ Hộ, chuyên lo việc trị thủy ở kinh đô Huế.
Làm tốt công việc, ông lại được thăng Tham tri, sung vào việc đi tìm kiểu đất tốt xây lăng cho vua. Sau khi hoàn thành, ông lại được phong hàm Thượng thư sung làm Trấn Tây khâm sai đại thần vào tháng 6 (âm lịch) năm 1840.
Sự nghiệp > Vào Nam

Khi đến Trấn Tây thành (tức Chân Lạp đổi thành vào năm 1835), ông cùng với tướng Trương Minh Giảng dẫn quân đi đánh đuổi quân Xiêm La và trấn áp các cuộc nổi dậy của người Chân Lạp. Tháng 8 (âm lịch) năm 1840, Khâm sai Lê Văn Đức được nhà vua cho kiêm chức Tham tán.
Ngày 20 tháng 1 năm 1841, vua Minh Mạng mất, Nguyễn Phúc Miên Tông lên nối ngôi tức vua Thiệu Trị. Xem xét việc Trấn Tây, nhà vua thăng Lê Văn Đức làm Thượng thư bộ Binh nhưng vẫn làm Tham tán ở Trấn Tây. Tháng 3 năm ấy, Lê Văn Đức bị bệnh phải xin về nước, được nhà vua cho làm Tổng đốc Định Biên (Gia Định và Biên Hòa).
Đến tháng 9 cùng năm (1841), nghe lời tâu của triều đình, nhà vua cho rút hết quan quân ở Trấn Tây Thành về An Giang và Hà Tiên, vì xứ Chân Lạp vẫn luôn bất ổn. Bởi không hoàn thành nhiệm vụ ở đó, ông (và các tướng lĩnh khác) bị đình nghị rồi bị giáng ba cấp nhưng vẫn cho lưu chức. Chẳng lâu sau đến kỳ xét công, ông lại được thăng hàm Thiếu bảo.
Năm 1842, quân Xiêm La lại sang xâm lấn vùng biên giới Châu Đốc-Hà Tiên, Lê Văn Đức liền được thăng thự Hiệp biện Đại học sĩ, sung Tổng thống tiễu bộ quân vụ đại thần, để hiệp cùng các tướng ở các quân thứ cùng lo việc chống ngăn. Ông tâu xin triều đình cho củng cố các đồn bảo phòng thủ dọc biên giới ở An Giang, Hà Tiên, Định Tường. Ông cũng là người khởi xướng việc xin cho đào con kênh nối từ Châu Giang sang Tân Châu.
Sau khi đánh đuổi được quân xâm lược và quân nổi dậy ở đây, Lê Văn Đức được triệu về Huế nhận thưởng.
Tháng 11 (âm lịch) năm ấy, nhà vua lại cử ông làm Kinh lược đại thần để đi xem xét việc quân ở 6 tỉnh thuộc Nam Kỳ. Tuy bị bệnh, ông vẫn cố gắng lên đường, nhưng đến Quảng Nam thì mất ở tuổi 49.
Thương tiếc, nhà vua gia tặng cho ông hàm Thái bảo, cho đưa quan tài về quê chân cất và cử quan đến tế. Năm Tự Đức thứ 10 (1857), Lê Văn Đức được thờ trong đền Hiền Lương.
Tuy là một võ tướng, nhưng Lê Văn Đức cũng là người thích làm thơ. Tác phẩm của ông có: Chu nguyên tạp vịnh.
Chú thích

↑  Xưa, cù lao Bảo thuộc tổng Tân An, châu Định Viễn, dinh Phiên Trấn. Thời Gia Long, cù lao Bảo được đặt là tổng An Bảo. Năm 1832, triều Minh Mạng, tổng An Bảo được thăng lên huyện với tên mới là Bảo An. Đến năm 1837, huyện Bảo An được chia thành hai huyện: Bảo An và Bảo Hựu. Bởi buổi đầu, châu Định Viễn thuộc Long Hồ dinh, nên Đại Nam chính biên liệt truyện (quyển 19) ghi ông là người Vĩnh Long.
↑  Đại Nam chính biên liệt truyện, tr. 394.
↑  Theo Đại Nam chính biên liệt truyện, tr. 1051-1052.
↑  Quốc sử quán triều Nguyễn, Đại Nam thực lục (tập 06). Bản dịch của Trung tâm khoa học xã hội và nhân văn quốc gia, Viện sử học Quốc sử quán triều Nguyễn, Tổ Phiên dịch Viện Sử học phiên dịch. Nhà xuất bản Giáo Dục xuất bản năm 2007.
Sách tham khảo

Quốc sử quán triều Nguyễn, Đại Nam chính biên liệt truyện (Quyển 19). Nhà xuất bản Văn học, 2004.
Quốc sử quán triều Nguyễn, Quốc triều chính biên toát yếu (Quyển 2 và 3). Nhà xuất bản Văn học, 2004.
Trần Trọng Kim, Việt Nam sử lược. Nhà xuất bản Tân Việt, Sài Gòn, 1968.
| x t sCác cuộc nổi dậy thời Nguyễn độc lập |
| --- | --- |
Vua Nguyễn:  Gia Long  •  Minh Mạng  •  Thiệu Trị  •  Tự Đức  •  Dục Đức  •  Hiệp Hòa  •  Kiến Phúc 
Các cuộc  nổi dậy: Phan Bá Vành  •  Lê Duy Lương  •  Lê Văn Khôi  •  Nông Văn Vân  •  Ba Nhàn, Tiền Bột •  Hà Tiên  •  Lâm Sâm  •  Ba Xuyên  •  Thất Sơn •  Cao Bá Quát  •  Tạ Văn Phụng  •  Đoàn Hữu Trưng  •  Đá Vách  •  Quân Cờ Vàng •  Quân Cờ Trắng •  Quân Cờ Đen 
Các tướng  nhà Nguyễn  tham chiến:  Nguyễn Công Trứ  •  Nguyễn Tri Phương  •  Phạm Hữu Tâm  •  Trần Văn Năng  •  Trương Minh Giảng  •  Lê Văn Đức  •  Phạm Văn Điển  •  Doãn Uẩn  •  Tống Phước Lương  •  Nguyễn Bá Nghi  •  Tạ Quang Cự  •  Lâm Duy Hiệp  •  Trương Quốc Dụng
Senta tenebra

| Senta tenebra> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Noctuidae
Chi (genus): Senta
Loài (species): S. tenebra
Danh pháp hai phần
Senta tenebra Hampson, 1905 
Senta tenebra là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Conchocarpus mastigophorus

| Conchocarpus mastigophorus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Sapindales
Họ (familia): Rutaceae
Chi (genus): Conchocarpus
Loài (species): C. mastigophorus
Danh pháp hai phần
Conchocarpus mastigophorus Kallunki, 1998 
Conchocarpus mastigophorus là một loài thực vật có hoa trong họ Cửu lý hương. Loài này được Kallunki mô tả khoa học đầu tiên năm 1998.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Conchocarpus mastigophorus”. Truy cập ngày 12 tháng 6 năm 2013.
Sansevieria sambiranensis

| Sansevieria sambiranensis |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocot
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Asparagaceae
Chi (genus): Sansevieria
Loài (species): S. sambiranensis
Danh pháp hai phần
Sansevieria sambiranensis H.Perrier 
Sansevieria sambiranensis là một loài thực vật có hoa trong họ Măng tây. Loài này được H.Perrier miêu tả khoa học đầu tiên năm 1936.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Sansevieria sambiranensis”. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2013.
Hồng Dũng

Hồng Dũng là một xã thuộc huyện Thái Thụy, tỉnh Thái Bình, Việt Nam.
Tên của xã được ghép từ tên của ba xã cũ là Hồng Quỳnh, Thụy Hồng và Thụy Dũng.
Địa lý

Xã Hồng Dũng nẳm ở phía đông bắc huyện Thái Thụy, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp xã An Tân
Phía tây giáp xã Thụy Quỳnh
Phía nam giáp xã Thụy Trình
Phía bắc giáp thành phố Hải Phòng.
Xã Hồng Dũng có diện tích 12,18 km², dân số năm 2019 là 10.371 người, mật độ dân số đạt 851 người/km².
Đây là địa phương có dự án Đường cao tốc Ninh Bình – Hải Phòng đi qua.
Lịch sử

Địa bàn xã Hồng Dũng hiện nay trước đây vốn là ba xã: Hồng Quỳnh, Thụy Hồng và Thụy Dũng thuộc huyện Thái Thụy.
Xã Hồng Quỳnh được thành lập vào năm 1975 trên cơ sở hợp tác xã nông nghiệp Hồng Quỳnh thuộc địa bàn các xã Thụy Hồng và Thụy Quỳnh.
Trước khi sáp nhập, xã Thụy Hồng có diện tích 4,35 km², dân số là 3.930 người, mật độ dân số đạt 903 người/km², có 3 thôn: Lưu Đồn, Vạn Đồn, Tu Trình. Xã Thụy Dũng có diện tích 4,77 km², dân số là 3.819 người, mật độ dân số đạt 801 người/km², có 4 thôn: Đông Dương, Diêm Tỉnh, Phương Man, Đầm Sen; chia thành 7 xóm, đánh số từ 1 tới 7. Xã Hồng Quỳnh có diện tích 3,06 km², dân số là 2.622 người, mật độ dân số đạt 857 người/km².
Ngày 11 tháng 2 năm 2020, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 892/NQ-UBTVQH14 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã thuộc tỉnh Thái Bình (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 3 năm 2020). Theo đó, sáp nhập toàn bộ diện tích và dân số của ba xã Hồng Quỳnh, Thụy Hồng và Thụy Dũng thành xã Hồng Dũng.
Di tích

Đình Tu Trình: Thờ 6 vị thần Hoàng thời nhà Đinh có công dẹp loạn 12 sứ quân. Đình được xây dựng từ thế kỷ X, nằm gần bến sông Mát, có tên là Đình Bến hay còn gọi là Đình 5 gian.
Đình Lưu Đồn: Thờ tráng sĩ có tên là Gáo thông minh, văn võ song toàn đã theo nghĩa quân Trần Lãm- Đinh Bộ Lĩnh dẹp loạn 12 xứ quân, dựng nghiệp nhà Đinh. Sau được phong chức Đô Thống
Đình Vạn Đồn: Thờ Tả Đô thiên tướng quân Kiều Công húy là Cao và Hữu Đô thiên tướng quân Tô Công húy là Liêm thời Hùng Vương.
Văn hóa

Làng Vạn Đồn ở xã Hồng Dũng trước đây nổi tiếng với nghề dệt vó. Vì thế ở vùng Thái Bình và Hải Phòng có câu "Gà Tò, lợn Tó, vó Vạn Đồn, gái Cổ Am".
Chú thích

1 2 3  “Nghị quyết số 892/NQ-UBTVQH14 năm 2020 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã thuộc tỉnh Thái Bình”.
↑  Tổng cục Thống kê
↑  “Quyết định 234-BT năm 1975 thành lập xã Hồng Quỳnh thuộc huyện Thái Thuỵ và xã Nam Cường thuộc huyện Tiền Hải, tỉnh Thái Bình”.
↑  “Từ điển Thái Bình” (PDF). Cổng thông tin điện tử tỉnh Thái Bình. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 21 tháng 6 năm 2021. Truy cập ngày 10 tháng 5 năm 2021.
| x t sXã, thị trấn thuộc huyện Thái Thụy |
| --- | --- |
Thị trấn (1):  Diêm Điền (huyện lỵ) 
Xã (35):  An Tân ·  Dương Hồng Thủy ·  Dương Phúc ·  Hòa An ·  Hồng Dũng ·  Mỹ Lộc ·  Sơn Hà ·  Tân Học ·  Thái Đô ·  Thái Giang ·  Thái Hưng ·  Thái Nguyên ·  Thái Phúc ·  Thái Thịnh ·  Thái Thọ ·  Thái Thượng ·  Thái Xuyên ·  Thuần Thành ·  Thụy Bình ·  Thụy Chính ·  Thụy Dân ·  Thụy Duyên ·  Thụy Hải ·  Thụy Hưng ·  Thụy Liên ·  Thụy Ninh ·  Thụy Phong ·  Thụy Quỳnh ·  Thụy Sơn ·  Thụy Thanh ·  Thụy Trình ·  Thụy Trường ·  Thụy Văn ·  Thụy Việt ·  Thụy Xuân
Sán Đầu

| Sán Đầu 汕头市 Shantou, Swatow, Shantow, |
| --- | --- |
—  Địa cấp thị  —
 
Từ trên xuống: Chùa Chứng Quả, quảng trường Nhân Dân, cầu Khác Thạch, cảnh quan Sán Đầu.
 

 Vị trí của Sán Đầu tại Quảng Đông
Sán ĐầuVị trí tại Trung Quốc
Quốc gia: CHND Trung Hoa
Tỉnh: Quảng Đông
Trụ sở: Quận Kim Bình
Chính quyền
 • Bí thư thành ủy: Mã Văn Điền (马文田)
 • Thị trưởng: Tăng Phong Bảo (曾风保)
Diện tích
 • Địa cấp thị: 2.180 km2 (840 mi2)
 • Vùng đô thị: 9.297 km2 (3,590 mi2)
Độ cao: 51 m (167 ft)
Dân số (2020)
 • Địa cấp thị: 5.502.031
 • Mật độ: 2,500/km2 (6,500/mi2)
 • Vùng đô thị: 12.785.241
 • Mật độ vùng đô thị: 1,400/km2 (3,600/mi2)
 • Các dân tộc chính: Hán
Múi giờ: UTC+8
Mã bưu chính: 515000, 515041
Mã điện thoại: 0754
Mã ISO 3166: CN-GD-05
Thành phố kết nghĩa: Tekirdağ, Saint John
Ngôn ngữ: Tiếng Mân
Phương ngữ: Triều Châu
Website: shantou.gov.cn
Sán Đầu (tiếng Hoa giản thể: 汕头, phồn thể: 汕頭) là thành phố ven biển thuộc tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc. Đây cũng là một trong 6 đặc khu kinh tế của Trung Quốc (lập vào những năm 1980) nhưng không bùng nổ phát triển như các đặc khu khác như Chu Hải, Thâm Quyến và Hạ Môn với dân số 1,2 triệu và dân số vùng đô thị là 4.721.117 triệu (2006). Đây là một trong những cảng nhượng địa cho phương Tây buôn bán vào thế kỷ 19. Đây là trung tâm kinh tế phía đông tỉnh Quảng Đông và là nơi có trường đại học hàng đầu tỉnh này (Đại học Sán Đầu).
Tọa độ địa lý: 116º14' - 117º19' Đ, 23º02' - 23º38' B
Diện tích: 234 km²
Lịch sử

Xưa kia, Sán Đầu là một làng chài thuộc thành Đà Giang (鮀江都), huyện Yết Dương (揭陽縣) thời Tống và Hạ Lĩnh (廈嶺) thời Nguyên. Năm Gia Tĩnh thứ 42 thời Minh (1563), Sán Đầu là một phần của huyện Trừng Hải (澄海縣) thuộc phủ Triều Châu. Vào năm Vạn Lịch thứ 3 (1575), Sán Đầu được gọi là Sa Sán Bình (沙汕坪). Năm Khang Hi thứ 8 thời Thanh (1669) đổi tên làng chài Đà Phố thành tấn Sán Đầu (tấn là một dạng đồn đóng quân thời Minh - Thanh). Như thế, từ đây tên gọi Sán Đầu xuất hiện lần đầu tiên trong sử sách Trung Quốc. Nguyên do là khu vực nay là thành phố Sán Đầu thì trước đây nằm trên bờ đê cát ở châu thổ sông Hàn và người dân ở đây thường đặt đó/lờ để bắt cá. Cái đó/lờ bắt cá trong tiếng Trung gọi là sán (汕), từ đây mà có tên gọi Sán Đầu. Năm Khang Hi thứ 56 (1717), nhà Thanh cho xây dựng một pháo đài ở đây với tên gọi Pháo đài Sa Sán Đầu (沙汕頭炮臺), vì thế tên gọi khu vực này được gọi là Sa Sán Đầu. Trong thời kỳ Ung Chính - Càn Long thì tên gọi Sa Sán Đầu được rút gọn thành Sán Đầu.
Sán Đầu trở thành thành phố năm 1919 và được tách ra khỏi huyện Trừng Hải năm 1921. Vào thời kỳ 1930, số lượng hàng hóa thông qua Sán Đầu xếp thứ ba của Trung Hoa và sự thịnh vượng kinh doanh xếp thứ 7. Đây đã là trung tâm phân phối hàng hóa cho đông nam Trung Quốc. Là một thành phố cấp cao, Sán Đầu quản lý thành phố Triều Châu trong thời kỳ 1983 đến 1989.
Địa lý

Sán Đầu nằm ở miền đông tỉnh Quảng Đông với vĩ độ trong khoảng 23°02′33″ – 23°38′50″ B và kinh độ trong khoảng 116°14′40″ – 117°19′35″ Đ; với chí tuyến Bắc đi ngang qua phần phía bắc của thành phố này, và dọc theo nó có một đài kỷ niệm ở phần phía đông nhất của thành phố trên Trung Hoa đại lục ở tọa độ 23°26′33″B 116°35′20″Đ﻿ / ﻿23,4424°B 116,58885°Đ﻿ / 23.44240; 116.58885. Điểm cao nhất trong thành phố này là núi Đại Tiêm (大尖山) trên đảo Nam Áo, với độ cao của đỉnh núi là 587 m (1.926 ft); còn điểm cao nhất tại phần thuộc đại lục là núi Liên Hoa (莲花山), với độ cao của đỉnh núi là 562 m (1.844 ft) trong quận Trừng Hải. Thành phố này nằm ở cửa sông Hàn (韩江), sông Dong (榕江), và sông Luyện (练江).
Sán Đầu nằm ở phía đông bắc và cách Hồng Kông khoảng 300 km (190 mi).
Phân chia hành chính

Sán Đầu được chia ra thành 6 quận và 1 huyện.
| Phân chia hành chính của Sán Đầu | Phân chia hành chính của Sán Đầu | Phân chia hành chính của Sán Đầu | Phân chia hành chính của Sán Đầu | Phân chia hành chính của Sán Đầu | Phân chia hành chính của Sán Đầu | Phân chia hành chính của Sán Đầu | Phân chia hành chính của Sán Đầu | Phân chia hành chính của Sán Đầu | Phân chia hành chính của Sán Đầu |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|   Kim Bình Long Hồ Hào Giang Triều Dương Triều Nam Trừng Hải Nam Áo  |   Kim Bình Long Hồ Hào Giang Triều Dương Triều Nam Trừng Hải Nam Áo  |   Kim Bình Long Hồ Hào Giang Triều Dương Triều Nam Trừng Hải Nam Áo  |   Kim Bình Long Hồ Hào Giang Triều Dương Triều Nam Trừng Hải Nam Áo  |   Kim Bình Long Hồ Hào Giang Triều Dương Triều Nam Trừng Hải Nam Áo  |   Kim Bình Long Hồ Hào Giang Triều Dương Triều Nam Trừng Hải Nam Áo  |   Kim Bình Long Hồ Hào Giang Triều Dương Triều Nam Trừng Hải Nam Áo  |   Kim Bình Long Hồ Hào Giang Triều Dương Triều Nam Trừng Hải Nam Áo  |   Kim Bình Long Hồ Hào Giang Triều Dương Triều Nam Trừng Hải Nam Áo  |   Kim Bình Long Hồ Hào Giang Triều Dương Triều Nam Trừng Hải Nam Áo  |  |  |  |
| Mã hành chính | Tên Việt | Tên Trung | Bính âm | Diện tích (km²) | Dân số (2020) | Trụ sở | Mã bưu chính | Đơn vị trực thuộc | Đơn vị trực thuộc | Đơn vị trực thuộc | Đơn vị trực thuộc | Đơn vị trực thuộc |
| Mã hành chính | Tên Việt | Tên Trung | Bính âm | Diện tích (km²) | Dân số (2020) | Trụ sở | Mã bưu chính | Nhai đạo | Trấn |  |  |  |
| 440500 | Sán Đầu | 汕头 | Shàntóu | 2.179,95 | 5.502.031 |  | 515000 | 37 | 30 |  |  |  |
| 440507 | Long Hồ | 龙湖 | Lónghú | 114,20 | 630.749 | Kim Hà | 515000 | 10 |  - |  |  |  |
| 440511 | Kim Bình | 金平 | Jīnpíng | 140,05 | 777.024 | Thạch Pháo Đài | 515000 | 12 |  - |  |  |  |
| 440512 | Hào Giang | 濠江 | Háojiāng | 169,08 | 269.471 | Đạt Hào | 515000 | 7 |  - |  |  |  |
| 440513 | Triều Dương | 潮阳 | Cháoyáng | 665,74 | 1.654.276 | Văn Quang | 515100 | 4 | 9 |  |  |  |
| 440514 | Triều Nam | 潮南 | Cháonán | 599,86 | 1.231.638 | Hiệp Sơn | 515100 | 1 | 10 |  |  |  |
| 440515 | Trừng Hải | 澄海 | Chénghǎi | 378,35 | 874.444 | Trừng Hoa | 515800 | 3 | 8 |  |  |  |
| 440523 | Nam Áo | 南澳 | Nán'ào | 112,66 | 64.429 | Hậu Trạch | 515900 |  - | 3 |  |  |  |
Cơ cấu dân số

Sán Đầu là một trong những vùng có mật độ dân cư cao nhất Trung Quốc. Thành phố cấp huyện Triều Dương trước đây (nay là quận Triều Dương) từng là đơn vị cấp huyện đông dân nhất với 2,4 triệu người. Phần lớn cư dân của Sán Đầu là người Triều Châu (Teochew). Cũng có một số lượng lớn dân người Khách Gia ở quận Triều Dương (潮陽區) và quận Triều Nam (潮南區). Họ nói tiếng Hẹ và tiếng Triều Châu nhưng do việc học bắt buộc tiếng Quan Thoại ở trường, họ có thể nói tiếng Phổ Thông. Theo thống kê của chính phủ, 2,16 triệu Hoa kiều ở nước ngoài có gốc gác Sán Đầu, với số lượng đáng kể của người Triều Châu ở Đông Nam Á. Điều này giải thích tại sao có một số lượng đông đột biến các chuyến bay quốc tế giữa Bangkok và Sán Đầu.
Các trường đại học cao đẳng

Shantou College of South China University of Technology Lưu trữ 2006-07-17 tại Wayback Machine
Shantou Polytechnic
Shantou Radio and TV University Lưu trữ 2006-07-18 tại Wayback Machine
Shantou University
Các thành phố kết nghĩa

Từ 1990: Kishiwada, Osaka, Nhật Bản
Từ 1997: Saint John, New Brunswick, Canada
Từ 2005: Cần Thơ, Việt Nam
Nhân vật nổi tiếng

Cai Wen
Huang Guang Yu
Li Ka Shing
Lim Por Yen
Ma Hua Teng
Yau Shing Tung
Taksin
Thư viện ảnh

Sán Đầu (ghi là Shan-t'ou (Swatow) 汕頭) (1954).
Bản đồ Sán Đầu (ghi là Shan-t'ou (Swatow)).
Khu phố lịch sử của Sán Đầu với kiến trúc Trung Hoa và phương Tây.
Conchocarpus paniculatus

| Conchocarpus paniculatus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Sapindales
Họ (familia): Rutaceae
Chi (genus): Conchocarpus
Loài (species): C. paniculatus
Danh pháp hai phần
Conchocarpus paniculatus (Engl.) Kallunki & Pirani, 1998 
Conchocarpus paniculatus là một loài thực vật có hoa trong họ Cửu lý hương. Loài này được (Engl.) Kallunki & Pirani mô tả khoa học đầu tiên năm 1998.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Conchocarpus paniculatus”. Truy cập ngày 12 tháng 6 năm 2013.
Vietteania griveaudi

| Vietteania griveaudi> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Noctuidae
Chi (genus): Vietteania
Loài (species): V. griveaudi
Danh pháp hai phần
Vietteania griveaudi Viette, 1978 
Vietteania griveaudi là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.