stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Thăng Hưng

Thăng Hưng là một xã thuộc huyện Chư Prông, tỉnh Gia Lai, Việt Nam.
Xã Thăng Hưng có diện tích 38 km², dân số năm 2002 là 4.813 người, mật độ dân số đạt 127 người/km².
Họ Hoa giấy

| Họ Hoa giấy |
| --- | --- |
Hoa bông phấn đỏ (Mirabilis jalapa)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Core eudicots
Bộ (ordo): Caryophyllales
Họ (familia): Nyctaginaceae Juss., 1789
Chi điển hình
Nyctago Juss., 1789 
Các tông
 Boldoeae  Bougainvilleeae  Caribeeae  Colignonieae  Leucastereae  Nyctagineae  Pisonieae 
Danh pháp đồng nghĩa
 Allioniaceae Horan.  Bougainvilleaceae J.Agardh  Mirabilidaceae W.R.B.Oliv.  Pisoniaceae J.Agardh
Họ Hoa giấy hay họ Bông phấn (danh pháp khoa học: Nyctaginaceae) là một họ thực vật hạt kín chứa khoảng 30-31 chi và 405 loài, phân bố rộng khắp trong khu vực nhiệt đới và cận nhiệt đới Tân thế giới, với vài loài có trong khu vực ôn đới. Họ này có kiểu quả độc nhất vô nhị, gọi là "quả tụ", và nhiều chi có hạt phấn cực lớn (>100 µm).
Họ này được hầu hết các nhà phân loại học công nhận. Hệ thống APG III năm 2009 và Hệ thống APG IV năm 2016 (không đổi so với hệ thống APG II năm 2003 và hệ thống APG năm 1998), công nhận họ này và đặt nó trong bộ Caryophyllales của nhánh core eudicots.
Nghiên cứu phát sinh chủng loài của Levin năm 2000 đã điều chỉnh tổ hợp của Selinocarpus và Ammocodon vào chi Acleisanthes. Chi Izabalea hiện nay được coi là đồng nghĩa của Agonandra, một chi trong họ Opiliaceae. Nghiên cứu gần đây của Douglas và Manos đã làm sáng tỏ các mối quan hệ giữa gần như mọi chi trong họ và chứng minh rằng có một sự đa dạng hóa đáng kể của các chi cây thân thảo đã diễn ra tại khu vực khô cằn của Bắc Mỹ. Nhiều chi trong họ Nyctaginaceae có các đặc trưng bất thường. Các ví dụ đáng chú ý là các dải dính trên thân cây giữa các mắt, hoa thụ tinh ngậm (tự thụ phấn mà không nở ra), hoặc tính ưa thạch cao, nghĩa là khả năng phát triển trên các loại đất với hàm lượng thạch cao cao.
Các chi

Tông Caribeeae: Được ghi nhận trong GRIN.
Caribea Alain: 1 loài đặc hữu Cuba (Caribea littoralis).
Tông Leucastereae Bentham & Hooker : Khoảng 4 chi và 5 loài tại đông nam Nam Mỹ, đặc biệt là Brasil.
Andradea Allemao
Leucaster Choisy
Ramisia Glaz. ex Baill.
Reichenbachia Spreng.
Tông Boldoeae Heimerl : 3 chi và 3 loài từ México tới Bolivia và Tây Ấn.
Boldoa Cav. ex Lag.
Cryptocarpus Kunth
Salpianthus Bonpl.
Tông Colignonieae Standley : 1 chi, 6 loài tại khu vực Andes ở Nam Mỹ.
Colignonia Endl. (bao gồm cả Colliguonia)
Tông Nyctagineae Horaninow , đồng nghĩa: Allioniaceae Horaninow , Mirabilidaceae W. Oliver : Khoảng 11-12 chi và 194 loài. Các chi đa dạng nhất là Boerhavia (50 loài), Mirabilis (55 loài), Abronia (33 loài). Phân bố trong khu vực từ nhiệt đới tới ôn đới ấm, đặc biệt các loài thân thảo và cây bụi phổ biến tại khu vực khô cằn ở tây nam Bắc Mỹ.
Boerhavia L. (bao gồm cả Boerhaavia): Nam sâm, hoàng đế tâm. Việt Nam có 2 loài là nam sâm bò, sâm đất, sâm nam, sâm rừng, sâm quy bầu (B. diffusa) và nam sâm đứng (B. erecta). Không nhầm với các loài nam sâm trong chi Schefflera thuộc họ Araliaceae.
Okenia Schltdl. & Cham.
Anulocaulis Standl.
Nyctaginia Choisy
Cyphomeris Standl. (bao gồm cả Senckenbergia)
Allionia L. (bao gồm cả Wedelia, Wedeliella)
Commicarpus Standl.: Niêm tuyến quả
Mirabilis L. (bao gồm cả Allioniella, Calyxhymenia, Hermidium, Hesperonia, Nyctago: nguyên là chi điển hình của họ, Oxybaphus, Quamoclidion): Bông phấn, tử mạt lị (nhài tía). Việt Nam có 1 loài bông phấn hay sâm ớt (M. jalapa).
Abronia Juss.
Tripterocalyx (Torr.) Hook.
Acleisanthes A.Gray (bao gồm cả Ammocodon, Selinocarpus)
Cuscatlania Standl.
Tông Bougainvilleeae Choisy , đồng nghĩa: Bougainvilleaceae J. Agardh : 3 chi và khoảng 16 loài, trong đó riêng chi Bougainvillea khoảng 14-18 loài. Phân bố chủ yếu tại Trung Mỹ và vùng nhiệt đới Nam Mỹ; tây nam châu Phi.
Belemia Pires
Bougainvillea Comm. ex Juss. (bao gồm cả Tricycla): Hoa giấy, bông phấn, hoa phấn, móc diều, diệp tử hoa. Việt Nam có du nhập 2 loài là B. glabra và B. spectabilis.
Phaeoptilum Radlk.
Tông Pisonieae Meisner , đồng nghĩa: Pisoniaceae J. Agardh : 7 chi và khoảng 200 loài. Các chi đa dạng nhất là Neea (85 loài), Guapira (70 loài), Pisonia (40 loài). Phân bố rộng khắp vùng nhiệt đới, đặc biệt là tại Tân thế giới.
Cephalotomandra H.Karst. & Triana
Grajalesia Miranda
Guapira Aubl.
Neea Ruiz & Pav.
Neeopsis Lundell
Pisonia L. (bao gồm cả Calpidia, Ceodes, Heimerlia, Heimerliodendron, Rockia, Timeroya, Timeroyea, Torrubia, Torrukia): Rừng lạc, tuyến quả đằng. Việt Nam có 2 loài là rừng lạc hay pison hoa tán (P. umbellifera) và pison, bison nhọn hay tuyến quả đằng (P. aculeata).
Pisoniella (Heimerl) Standl.
Công dụng

Họ này chứa một loại cây trồng làm rau ăn củ là mauka (Mirabilis expansa), có tầm quan trọng địa phương tại khu vực Andes. Loài bông phấn (Mirabilis jalapa) là loài được trồng làm cây cảnh, cũng như các loài hoa giấy (Bougainvillea), như B. glabra, B. spectabilis và vô số loại cây lai ghép), các chi Bougainvillea và Abronia nói chung được trồng phổ biến tại khu vực nhiệt đới.
Thăng Long, Nông Cống

Đối với các định nghĩa khác, xem Thăng Long (định hướng).
Thăng Long là một xã thuộc huyện Nông Cống, tỉnh Thanh Hóa, Việt Nam.
Xã có diện tích 16,02 km², dân số năm 2004 là 12553 người, mật độ dân số đạt 784 người/km².
Jurinia versicolor

| Jurinia versicolor> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Diptera
Họ (familia): Tachinidae
Chi (genus): Jurinia
Loài (species): J. versicolor
Danh pháp hai phần
Jurinia versicolor
Jurinia versicolor là một loài ruồi trong họ Tachinidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 20 tháng 6 năm 2014.
↑  James E. O’Hara WORLD GENERA OF THE TACHINIDAE (DIPTERA) AND THEIR REGIONAL OCCURRENCE; Version 7; 10 december 2012
Họ An him

| Họ An him |
| --- | --- |
An him mào (Chauna torquata)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Aves
Phân lớp (subclass): Neornithes
Phân thứ lớp (infraclass): Galloanserae
Bộ (ordo): Anseriformes
Họ (familia): Anhimidae Stejneger, 1885
Các chi
 Anhima  Chauna
An him mào (hay an him phương Nam) Chauna torquata
Họ An him hay họ Chim an him là một họ chim nhỏ với danh pháp khoa học Anhimidae. Trong suốt một thời gian dài người ta cho rằng nó có quan hệ họ hàng gần với bộ Gà (Galliformes), nhưng trên thực tế chúng là những loài chim của bộ Ngỗng, có quan hệ họ hàng gần với ngỗng bồ các, nhưng có mỏ trông giống như ở các dạng gà, trĩ.
Tên gọi

Ba loài chim trong họ này chỉ sinh tồn tại Nam Mỹ, phân bố trong khu vực từ Venezuela tới miền bắc Argentina. Do vậy, chúng không có tên gọi tương ứng trong tiếng Việt. Trong tiếng Anh, người ta gọi chúng là screamer, nghĩa là con chim kêu (chim hét) do tiếng kêu to của chúng. Trong tiếng Pháp, người ta gọi chúng là kamichi. Từ điển Pháp-Việt dịch từ kamichi thành chim an him, có lẽ là phiên âm từ Anhima/Anhimidae. Do vậy trong bài này và loạt bài liên quan tới ba loài của họ này, tạm thời gọi là an him cho tới khi chúng có tên gọi chính thức bằng tiếng Việt.
Các loài

Anhima cornuta: An him sừng
Chauna torquata: An him mào hay an him phương Nam
Chauna chavaria: An him vòng cổ đen hay an him phương Bắc
Đặc điểm

Chúng là những loài chim to lớn, đồ sộ với đầu nhỏ hơi rủ xuống, chân dài, các ngón lớn nhưng chỉ có màng chân một phần. Chúng có các cựa lớn trên cánh, được sử dụng trong những trận đánh nhau để tranh chấp lãnh thổ và bạn tình, những chiếc cựa này có thể bị gãy trong ngực của những con chim an him khác và như thế phải thường xuyên được thay mới. Không giống như các loài vịt, chúng có sự thay lông một phần và có thể bay suốt năm. Chúng sinh sống trong các khu vực thoáng đãng và đầm lầy ít cỏ và thức ăn là các loại thực vật thủy sinh. Một loài, an him phương Nam, bị coi là loài địch hại do nó ăn trụi các loại cây trồng và cạnh tranh nguồn thức ăn với các loại gia cầm.
Các loài an him đẻ 2 tới 7 trứng vỏ màu trắng, với 4-5 trứng là điển hình. Chim non, giống như ở phần lớn các loài trong bộ Ngỗng, có thể đi lại ngay sau khi nở. Chúng thường được chim bố mẹ chăm sóc trên mặt nước hay gần những nơi có nước do chúng có thể bơi lội tốt hơn so với đi lại. Điều này giúp chúng tránh được kẻ thù. Giống như các loài vịt, chim non của an him hòa nhập vào cuộc sống khá sớm. Điều này, cùng với thức ăn đơn giản làm cho chúng trở nên dễ thuần hóa. Chúng có thể giúp bảo vệ khá tốt do những tiếng kêu to của chúng khi gặp những gì mới lạ và có thể có tiềm năng đe dọa.
Một điều không chắc chắn là ba loài an him này đang nguy cấp hay đang suy giảm số lượng. Chúng ít khi bị săn bắn, mặc dù rất dễ nhìn thấy, do thịt của chúng có bề mặt rỗ và thủng lỗ chỗ do các túi khí nhỏ, làm cho nó trông không thú vị. Các mối đe dọa chính đối với chúng là sự phá hủy môi trường và sự thâm canh ngày càng gia tăng trong nông nghiệp, nhưng mức độ và phạm vi ảnh hưởng của các yếu tố này là không xác định rõ.
Justicia zopilotensis

| Justicia zopilotensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Lamiales
Họ (familia): Acanthaceae
Chi (genus): Justicia
Loài (species): J. zopilotensis
Danh pháp hai phần
Justicia zopilotensis J. Henrickson & P. Hiriart 
Justicia zopilotensis là một loài thực vật có hoa trong họ Ô rô. Loài này được Henrickson & Hiriart mô tả khoa học đầu tiên năm 1988.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Justicia zopilotensis”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.
Thập niên 1730

Thập niên 1730 là thập niên diễn ra từ năm 1730 đến 1739.
| --- | --- |
Thiên niên kỷ:: thiên niên kỷ 2
Thế kỷ:: thế kỷ 17 – thế kỷ 18 – thế kỷ 19
Thập niên:: thập niên 1720 – thập niên 1730 – thập niên 1740
Năm:: 1730 1731 1732 1733 1734 1735 1736 1737 1738 1739
Thể loại:: Sinh – Mất – Kiến trúc Thành lập – Phá hủy
Jumellea dendrobioides

| Jumellea dendrobioides> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Chi (genus): Jumellea
Loài (species): J. dendrobioides
Danh pháp hai phần
Jumellea dendrobioides Schltr. 
Jumellea dendrobioides là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Schltr. mô tả khoa học đầu tiên năm 1925.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Jumellea dendrobioides”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Thể diện

Thể diện là một khái niệm xã hội học tổng quát liên quan đến phẩm giá và uy tín mà một người có trong các mối quan hệ xã hội của họ. Ý tưởng với sắc thái đa dạng này được quan sát thấy ở nhiều xã hội và nền văn hóa như Trung Quốc, Ả Rập, Indonesia, Hàn Quốc, Malaysia, Lào, Ấn Độ, Nhật Bản, Việt Nam, Philippines và Thái Lan. Thể diện có nhiều ý nghĩa hơn trong các quốc gia chịu ảnh hưởng văn hóa Trung Quốc. Sự chú trọng quá mức về thể diện một cách không thực chất được gọi là sĩ diện hay sĩ diện hảo.
Cải cách Kiến Văn

Cải cách Kiến Văn (chữ Hán: 建文改制, Kiến Văn cải chế) là những cải cách do Kiến Văn đế Chu Doãn Văn cùng các danh thần như Tề Thái, Phương Hiếu Nhụ (hay Hiếu Nho) tiến hành, chủ yếu nhằm vào việc thay đổi chính sách trọng võ khinh văn dưới thời Hồng Vũ đế, đề cao tầng lớp văn nhân, đồng thời tước bỏ thế lực ngoại phiên để tập trung quyền lực về trung ương. Dưới ảnh hưởng của Phương Hiếu Nhụ, Kiến Văn đế bãi bỏ chính sách cai trị hà khắc của Hồng Vũ đế, giảm tô thuế cho người dân Giang Chiết, mở đường ngôn lộ, tích cực tiếp nhận lời can ngăn; đồng thời dưới chủ trương của Tề Thái, Hoàng Tử Trừng, thực thi chính sách tước phiên. Các cải cách của Kiến Văn chủ yếu dựa theo mô hình thời cổ xưa, trên lý thuyết thì rất lý tưởng song về thực tế khó có thể thực thi được. Ngay từ khi kế vị, vua Kiến Văn đã ban hành "Duy tân chi chánh", với hi vọng lập ra cho Minh triều một thời đại thịnh vượng tương tự như "Ung Hy chi thịnh" đời nhà Tống.. Sau khi nắm quyền lại triệu Phương Hiếu Nhụ từ Hán Trung, làm Thị giảng Viện Hàn lâm; tháng 6 năm đó lại lấy Tề Thái làm Thượng thư bộ Binh, Hoàng Tử Trừng làm Thái thượng tự khanh, tham dự vào quốc sự . Trong bốn năm tại vị, đã ban hành rất nhiều chính sách cải cách nhưng chủ yếu chỉ nhắm vào quyền lợi của giới nho sĩ, nhưng đến cuối cùng đã thất bại trong chính sách tước phiên, dẫn đến kết cục Yến vương tạo phản, vương triều Kiến Văn vì thế mà diệt vong。
Nội dung cải cách > Cải cách chế độ văn quan

Thời kì Hồng Vũ, ở trong triều đình, địa vị của quan võ là cao nhất, kế đến là sự vụ quan, quan văn chỉ được xếp thứ. Sách "Đại Minh luật", quyển 2, Lại luật, có ghi chép "Văn quan không được phong công hầu", nên tước vị cao nhất của một quan văn có thể đạt đến chỉ là tước Bá, điển hình là Uông Quảng Dương và Lưu Cơ. Duy có Lý Thiện Trường được phong tước Công, nhưng đó là do Hồng Vũ đế xếp ông ta vào hàng sự vụ quan thuộc ban võ. Sau này Hồng Vũ đế phế bỏ Hành Trung thư tỉnh và Thừa tướng mà đề cao địa vị của Lục bộ, tuy nhiên lại đặt Thượng thư các bộ (tương đương Bộ trưởng ngày nay) ở hàm Chánh nhị phẩm, mà đặt Ngũ quân Đô đốc phủ ở Chánh nhất phẩm nha môn, vì thế địa vị tối cao của quan văn đã bị quan võ đoạt lấy.
Kiến Văn đế kế vị, ngay năm đầu tiên thi hành theo lời của Phương Hiếu Nhụ, áng theo Chu lễ thiết đặt lại quan chế. Về việc này ông thi hành theo ba phương hướng chủ yếu: đổi thiết trí và danh xưng, đề cao địa vị quan văn, khuếch đại văn chức Hàn lâm và gia tăng chức năng gián trách của tầng lớp quan văn trong chính phủ. Một số nội dung chính gồm:
Thăng Thượng thư lục bộ lên hàm Chánh nhất phẩm, lập ra Thị trung tả, hữu có vị trí đứng trên Thị lang.
Cải Viện đô sát thành phủ Nội vụ, Đô ngự sử cải thành Ngự sử đại phu.
Bãi Thập nhị đạo xuống Tả, Hữu lưỡng viện, tả là Thập di, hữu là Bổ khuyết.
Cải Thông chánh ty là Tự, Đại lý tự là Ty.
Ở phủ Chiêm sự lập ra viện Tư Đức.
Ở Hàn lâm viện phục lại chức Thừa chỉ, cải Thị độc, Thị giảng học sĩ là Văn học bác sĩ.
Lập ra các quán Văn hàn, Văn sử, phân biệt hạ hạt Thị độc, Thị giảng và Tu soạn, Biên tu, Kiểm thảo.
Cải điện Cẩn Thân thành điện Chánh Tâm, bố trí thêm một học sĩ trong điện Chánh Tâm.
Theo Chu lễ mà định ra phẩm cấp của nha môn nội, ngoại.
Sau đó, ở địa phương trước đây có Tả, Hữu bố chánh sử tài thì nay chỉ còn một quan Bố chánh sứ duy nhất, địa vị từ Tòng nhị phẩm lên Chánh nhị phẩm. Tháng 4 năm Kiến Văn thứ hai lại định lại huân giai từ Thượng thư trở xuống.
Minh Thành Tổ soán ngôi thành công, đã thu hồi lại toàn bộ Kiến Văn cải chế mà khôi phục cựu chế thời Hồng Vũ. Tuy nhiên về đời Hồng Hy trở đi, do chiến tranh giảm thiểu mà triều đình quyết định thiết lập Nội các, từ đó văn quan lại có cơ hội quật khởi, cuối cùng hình thành chế độ dĩ văn chế vũ dưới thời nhà Minh.
Nội dung cải cách > Khoan chánh giảm hình

Kiến Văn đế từ nhỏ hay đọc Nho gia Kinh Thư, những cận thần của ông như Phương Hiếu Nho, Hoàng Tử Trừng đều mộng tưởng về một chủ nghĩa lý tưởng, tính tình hòa nhã của ông rất giống với thân phụ là Ý Văn thái tử Chu Tiêu. Thời còn là Hoàng thái tôn đã thỉnh cầu Hoàng tổ phụ xin cải cách Đại Minh luật, tham khảo Lễ kinh cùng hình pháp các triều, tu cải 13 điều quá ư hà khắc trong Đại Minh luật do đó đạt được nhân tâm.. Sau khi tức vị lại tiến hành chánh sách khoan dung, từ trong việc đặt niên hiệu Kiến Văn đã thể hiện ý chí trái ngược với Hồng Vũ. Minh sử - Hình pháp 2, ghi lại: "Nguyên niên hình bộ báo tù, giảm Thái Tổ thời thập tam hĩ".
Ngoại hình pháp khoan giảm, Kiến Văn đế còn ban nhiều chính sách có lợi cho dân, như:
Tháng 8 năm Hồng Vũ thứ 31, quy định các gia đình ở Hưng châu, Doanh châu, Khai Bình (Bắc phương vệ sở), nếu mà toàn gia đều trong quân ngũ thì tha một người về làm dân. Các hữu vệ sở trong toàn quốc, nếu ai là con trai độc nhất mà đang sung quân cũng được tha về.
Nhiều lần miễn trừ tô thuế địa phương。
Lệnh cho các địa phương chiếu cố những người già yếu, bệnh tật, cô quả, trọng nông tang, hưng học giáo。
Đầu năm 1400 giảm miễn phú ruộng Giang Chiết (sau khi Vĩnh Lạc đăng cơ để phế bỏ lệnh này).
Những chánh sách của Kiến Văn tuy là nói cải lại chế độ hà khắc của Hồng Vũ, nhưng cũng có bất cập：
Hạ lệnh tước giảm quan lại, vào thời Minh sơ đến cả một viên quan huyện cũng được Hồng Vũ đế tính toán xem xét rất kĩ, quản lý với một chế độ chặt chẽ, làm việc do đó mới đi vào quy củ. Nếu đột ngột giảm đi sẽ khiến những vị quan địa phương có nhiều cơ hội nắm nhiều quyền hơn không bị kềm chế, kết thân với thân sĩ các địa phương, tạo thành mối lo môn phiệt cát cứ.
Việc nâng cao địa vị của quan văn lên trên tầng lớp võ quan lập công lao trong chiến trận từ buổi đầu khai quốc, thay vì văn võ hai ban cùng đứng cùng ngồi, nay thì quan văn cao hơn quan võ một cái đầu, gây bất mãn trong tầng lớp võ tướng.
Tỉnh giảm hình ngục, cải chế Đại Minh luật: Khi Chu Nguyên Chương lập ra pháp luật dùng hình phạt nặng để trừng trị quan lại tham ô, khi khoan dung bớt đi sẽ khiến nạn tham ô lại nổi lên.
Giảm miễn điền phú ở Giang Chiết là nơi đóng góp nhiều sưu thuế nhất cho quốc gia. Vào đầu thời Minh, thuế trong nước thu được 3 phần thì Giang Chiết đóng đến 2. Có nhiều cho rằng vùng này là đất cũ của Trương Sĩ Thành, nên Chu Nguyên Chương mới đánh thuế nặng để trút giận, nhưng sự thực là vùng này đất rộng người đông, là vựa lớn lớn của Trung Nguyên, tuy rằng thu thuế cao nhưng dân chúng vẫn có thể đáp ứng được. Việc giảm thuế của Kiến Văn khiến cho tiền bạc và quân hưởng của triều đình giảm rõ rệt, nhất là khi bước vào Chiến dịch Tĩnh Nan.
Nội dung cải cách > Chánh sách tước phiên

Bài chi tiết: Chiến dịch Tĩnh Nan
Thời Hồng Vũ đế vì củng cố hoàng quyền, đã phong cho tông thất làm phiên vương, cho phép tự chiêu tập quân đội. Kiến Văn đế tức vị lập tức thu hồi chánh sách này, hạ lệnh quan viên văn vũ các nơi nghe theo sự tiết chế của triều đình. Chánh sách tước phiên chủ yếu do Tề Thái và Hoàng Tử Trừng chủ trương, trước sau đã loại bỏ được các vị hoàng thúc là Chu vương Túc, Tề vương Phù, Tương vương Bách, Đại vương Quế, Dân vương Biền; tuy nhiên vẫn còn lại hai thế lực lớn là Yến vương Lệ và Ninh vương Quyền. Cuối cùng Yến vương dùng kế tiên phát chế nhân, vào năm Hồng Vũ thứ 32 (1399) mùa thu tại đất phong Bắc Bình lấy danh nghĩa "Thanh quân trắc, Tĩnh nội nan" mà khởi binh, sử xưng là Chiến dịch Tĩnh Nan. Kết cục của cuộc chiến quân triều thất bại trước quân Yến, Kiến Văn đế không rõ tung tích, còn Chu Đệ tức vị làm đế, gọi là Vĩnh Lạc đế.
Kết quả

Cải cách Kiến Văn phần nhiều tập trung củng cố quyền hạn văn quan, động chạm đến tầng lớp võ quan, do đó trong quá trình tiến hành đã ít nhiều gặp phải sự phản đối từ các cựu thần có công huân, mặt khác dẫn đến biến loạn Tĩnh Nan. Vì Kiến Văn đế đối với công cuộc tước phiên gấp gáp điều động binh lính khiến cho Yến vương nghi ngờ mà lấy lý do triều đình tự ý "Canh cải tổ chế" khởi loạn. Khi chiến tranh bắt đầu, thế lực quân Minh  nhỉnh hơn, nhưng dần dần thua trận bỏ chạy, cuối cùng chiến bại trong tay quân Yến. Chu Lệ vào Nam Kinh xưng là Vĩnh Lạc đế. Vì để chứng tỏ ngôi vị của mình là hợp pháp, đàn áp những đàm tiếu nói mình là kẻ soán vị, ông ta thẳng tay tàn sát văn thần Kiến Văn, khôi phục toàn bộ cựu chế Hồng Vũ, thậm chí tước bỏ niên hiệu Kiến Văn, đổi 4 năm này thành Hồng Vũ thứ 32 đến 35.
Kiến Văn đế Chu Doãn Văn (1377 - ?)
Carex fridtzii

| Carex fridtzii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Poales
Họ (familia): Cyperaceae
Chi (genus): Carex
Loài (species): C. fridtzii
Danh pháp hai phần
Carex fridtzii Holmb., 1929 
Carex fridtzii là một loài thực vật có hoa trong họ Cói. Loài này được Holmb. mô tả khoa học đầu tiên năm 1929.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Carex fridtzii”. Truy cập ngày 11 tháng 6 năm 2013.
Orthostichella muelleri

| Orthostichella muelleri> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Bryophyta
Lớp (class): Bryopsida
Phân lớp (subclass): Bryidae
Bộ (ordo): Hypnales
Họ (familia): Meteoriaceae
Chi (genus): Orthostichella
Loài (species): O. muelleri
Danh pháp hai phần
Orthostichella muelleri (Dusén) B.H. Allen & Magill, 2007 
Orthostichella muelleri là một loài Rêu trong họ Meteoriaceae. Loài này được (Dusén) B.H. Allen & Magill mô tả khoa học đầu tiên năm 2007.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Orthostichella muelleri”. Truy cập ngày 10 tháng 8 năm 2013.
Thập niên 180

| --- | --- |
Thiên niên kỷ:: thiên niên kỷ 1
Thế kỷ:: thế kỷ 1 – thế kỷ 2 – thế kỷ 3
Thập niên:: thập niên 170 – thập niên 180 – thập niên 190
Năm:: 180 181 182 183 184 185 186 187 188 189
Thể loại:: Sinh – Mất – Kiến trúc Thành lập – Phá hủy
Thập niên 180 hay thập kỷ 180 chỉ đến những năm từ 180 đến 189.
James Foley (đạo diễn)

| James Foley |
| --- | --- |
Sinh: 28 tháng 12, 1953 (70 tuổi) Brooklyn, New York, Hoa Kỳ
Nghề nghiệp: Đạo diễn điện ảnh
Năm hoạt động: 1984–nay
James Foley (sinh ngày 28 tháng 12 năm 1953) là một đạo diễn điện ảnh người Mỹ. Bộ phim At Close Range của anh ra mắt năm 1986 đã được lọt vào danh sách công chiếu trong Liên hoan phim quốc tế Berlin lần thứ 36. Ông cũng tham gia đạo diễn nhiều phim điện ảnh khác có thể kể tới như Glengarry Glen Ross, bộ phim chuyển thể từ vở kịch cùng tên từng chiến thắng Giải Pulitzer và Giải Tony của nhà biên kịch David Mamet, và The Chamber, thực hiện dựa theo cuốn tiểu thuyết cùng tên của nhà văn ăn khách John Grisham.
Tiểu sử

Foley được sinh ra tại Bay Ridge, Brooklyn, New York, là con trai của một luật sư. Ông tốt nghiệp trường Đại học Buffalo vào năm 1978.
Năm 1984, Foley ra mắt phim điện ảnh đạo diễn đầu tay Reckless, với sự tham gia diễn xuất của Aidan Quinn và Daryl Hannah. Ông đảm nhiệm vai trò đạo diễn cho phim điện ảnh Glengarry Glen Ross vào năm 1992. The Corruptor, một phim hành động với sự góp mặt của Châu Nhuận Phát và Mark Wahlberg do ông làm đạo diễn và được khởi chiếu vào năm 1999. Ông cũng là đạo diễn của phim điện ảnh kinh dị Nhân chứng bí ẩn ra mắt năm 2007 với tham gia diễn xuất của Halle Berry.
Danh sách phim

| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
|  Phim điện ảnh Reckless (1984)  At Close Range (1986)  Who's That Girl (1987)  After Dark, My Sweet (1990)  Glengarry Glen Ross (1992)  Two Bits (1995)  The Chamber (1996)  Fear (1996)  The Corruptor (1999)  Confidence (2003)  Nhân chứng bí ẩn (2007)  Năm mươi sắc thái đen (2017)  Fifty Shades Freed (2018)   |  Phim truyền hình Twin Peaks (1991, 1 tập)  Gun (1997, 1 tập)  Hannibal (2013, 1 tập)  House of Cards (2013–2015, 12 tập)  Wayward Pines (2015, 1 tập)  Billions (2016, 2 tập) Video âm nhạc "Live to Tell" (1986)  "Papa Don't Preach" (1986)  "True Blue" (1986)   |    |
Hydrocanthus upembicus

| Hydrocanthus upembicus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Noteridae
Chi (genus): Hydrocanthus
Loài (species): H. upembicus
Danh pháp hai phần
Hydrocanthus upembicus Guignot, 1954 
Hydrocanthus upembicus là một loài bọ cánh cứng trong họ Noteridae. Loài này được Guignot miêu tả khoa học đầu tiên năm 1954.
Chú thích

↑  Hallan, J.  (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Jurinia pompalis

| Jurinia pompalis |
| --- | --- |

Phân loại khoa học 
Vực:: Eukaryota
Giới:: Animalia
Ngành:: Arthropoda
Lớp:: Insecta
Bộ:: Diptera
Họ:: Tachinidae
Phân họ:: Tachininae
Tông:: Tachinini
Chi:: Jurinia
Loài:: J. pompalis
Danh pháp hai phần
Jurinia pompalis (Reinhard, 1941)

Các đồng nghĩa
 Archytas currani Ouellet, 1942  Exopalpus pompalis Reinhard, 1941
Jurinia pompalis là một loài ruồi trong họ Tachinidae.
Phân bố

Canada, Hoa Kỳ.