stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Trào lưu FIRE
Công thức

FIRE có thể đạt được thông qua tiết kiệm nhiều hơn so với mức tiết kiệm chuẩn 10–15% thường được các nhà hoạch định tài chính khuyến nghị. Giả sử chi phí bằng thu nhập trừ đi khoản tiết kiệm và bỏ qua lợi nhuận đầu tư, ta thấy rằng:
Nếu tỷ lệ tiết kiệm 10%, cần (1 – 0,1) /0,1 = 9 năm lao động để tiết kiệm cho 1 năm chi phí sinh hoạt.
Nếu tỷ lệ tiết kiệm 25%, cần (1 – 0,25) /0,25 = 3 năm lao động để tiết kiệm cho 1 năm chi phí sinh hoạt.
Nếu tỷ lệ tiết kiệm 50%, cần (1 – 0,5) /0,5 = 1 năm lao động để tiết kiệm cho 1 năm chi phí sinh hoạt.
Nếu tỷ lệ tiết kiệm 75%, cần (1 – 0,75) /0,75 = 1/3 năm = 4 tháng lao động để tiết kiệm cho 1 năm chi phí sinh hoạt.
Từ ví dụ trên, ta thấy  thời gian nghỉ hưu giảm đáng kể khi tỷ lệ tiết kiệm tăng lên. Vì vậy, những người theo FIRE cố gắng tiết kiệm 50% hoặc hơn 50% thu nhập của họ. Với tỷ lệ tiết kiệm 75%, sẽ mất chưa đến 10 năm làm việc để tích lũy gấp 25 lần chi phí sinh hoạt trung bình hàng năm được đề xuất bởi 'quy tắc rút tiền an toàn 4%'.
Trong FIRE cũng chia làm nhiều loại. Lean FIRE hướng tới đến khả năng nghỉ hưu càng sớm càng tốt với mức tích lũy thấp hơn và chi phí sinh hoạt vừa đủ sẽ đòi hỏi một lối sống thanh đạm trong thời gian nghỉ hưu. Ngược lại là Fat FIRE, nghỉ hưu sớm với một lượng lớn tài sản tích lũy và thu nhập thụ động mà không phải lo lắng về chi phí sinh hoạt. Sự kết hợp giữa hai loại này được gọi là Barista FIRE, một lối sống bán thời gian bán nghỉ hưu để kiếm thêm thu nhập hoặc nghỉ hưu hoàn toàn nhưng với một người bạn đời vẫn tiếp tục làm việc.
FIRE được xem như một phong cách sống, không chỉ đơn giản là một chiến lược đầu tư. Một vấn đề chung của những con người tìm kiếm lối sống FIRE là tìm kiếm bạn đời có cùng mục tiêu tài chính. Nhờ sự phát triển của internet mà phong trào FIRE mở rộng nhanh trong cộng đồng những  người có thu nhập cao thuộc thế hệ Y.
Lịch sử

Những ý tưởng chính của phong trào FIRE bắt nguồn từ cuốn sách bán chạy nhất năm 1992 Your Money or Your Life (Tiền hay cuộc sống) của hai tác giả Vicki Robin và Joe Dominguez, và cuốn sách năm 2010 Early Retirement Extreme (Nghỉ hưu cực sớm) của Jacob Lund Fisker. Hai tác phẩm này cung cấp  những kiểu mẫu cơ bản của việc kết hợp lối sống giản dị với thu nhập từ đầu tư để đạt được sự tự do tài chính. Đặc biệt, cuốn sách thứ hai mô tả mối quan hệ giữa tỷ lệ tiết kiệm và thời gian nghỉ hưu, cho phép các cá nhân nhanh chóng dự đoán ngày nghỉ hưu của họ với một mức thu nhập và chi phí giả định.
Blog của Mr. Money Mustache, bắt đầu từ năm 2011, là một website nổi tiếng đã lan truyền ý tưởng về hưu sớm thông qua sự tiết kiệm và giúp phổ biến phong trào FIRE. Các sách, blog và podcast khác tiếp tục cải tiến và quảng bá khái niệm FIRE, bao gồm tác giả Grant Sabatier về Tự do tài chính, người làm việc chặt chẽ với Vicki Robin và phổ biến ý tưởng về  nghề tay trái  như một con đường để tăng tốc độc lập tài chính. Năm 2018, phong trào FIRE đã nhận được sự quan tâm đáng kể của các phương tiện truyền thông chính thống truyền thống. Theo một cuộc khảo sát được thực hiện bởi Harris Poll vào cuối năm đó, 11% những người Mỹ giàu có hơn từ 45 tuổi trở lên đã nghe nói đến phong trào FIRE trong khi 26% khác biết rõ đến khái niệm này.
Năm 2020 chứng kiến sự ra đời của các trang web và blog hẹn hò dành riêng cho việc tìm kiếm bạn đời có lối sống FIRE.
Tranh cãi

Một số nhà phê bình cho rằng phong trào FIRE "chỉ dành cho những người giàu có", chỉ ra những khó khăn trong việc đạt được tỷ lệ tiết kiệm cao cần thiết cho FIRE đối với người có thu nhập thấp.
Một lời chỉ trích phổ biến khác là phong trào FIRE chỉ dành cho những người đàn ông da trắng "công nghệ cao", một khái niệm làm nổi bật thực tế là nam giới được đưa tin quá nhiều trên các phương tiện truyền thông về phong trào FIRE. Tuy nhiên, trên New York Times cũng có bài nói về phụ nữ và phụ nữ da màu trong phong trào FIRE. Bài viết xoay quanh Kiersten Saunders và Tanja Hester, hai tác giả của cuốn sách Work Optional, và gọi hai người là "mẹ nuôi của những người phụ nữ FIRE". Paula Pant, người dẫn chương trình podcast Afford Anything, và Jamila Souffrant, người dẫn chương trình podcast Journey to Launch, cũng là những phụ nữ da màu nổi bật trong phong trào FIRE.
Cuối cùng, một số người cũng cho rằng những người nghỉ hưu sớm không thực sự tiết kiệm đủ để làm điều đó, mà nhiều biến cố có thể xuất hiện trong tương lai có thể ảnh hưởng tới kế hoạch của họ. Vì giai đoạn nghỉ hưu của FIRE có thể kéo dài 70 năm, các nhà phê bình nói rằng áp dụng quy tắc 4% không phù hợp, vì quy tắc này được phát triển cho khung thời gian nghỉ hưu truyền thống là 30 năm. Vì vậy, Hester và nhà kinh tế Karsten Jeske đề xuất tỷ lệ rút tiền an toàn hơn là 3,5% hoặc ít hơn, có nghĩa là tiết kiệm 30–40 lần chi tiêu hàng năm của một người thay vì 25 lần nếu mục tiêu là nghỉ hưu hoàn toàn và không bao giờ kiếm tiền nữa.
Euchaetis ericoides

| Euchaetis ericoides> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Sapindales
Họ (familia): Rutaceae
Chi (genus): Euchaetis
Loài (species): E. ericoides
Danh pháp hai phần
Euchaetis ericoides Dummer, 1912 
Euchaetis ericoides là một loài thực vật có hoa trong họ Cửu lý hương. Loài này được Dummer mô tả khoa học đầu tiên năm 1912.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Euchaetis ericoides”. Truy cập ngày 12 tháng 6 năm 2013.
Bukovany, Sokolov

| Bukovany |
| --- | --- |
—  Làng  —
 

  Hiệu kỳ

Bukovany
Quốc gia:  Cộng hòa Séc
Vùng: Karlovarský
Huyện: Sokolov
 • Mùa hè (DST): CEST (UTC+2)
NUTS 5: 357 55
Bukovany là một làng thuộc huyện Sokolov, vùng Karlovarský, Cộng hòa Séc.
Scandichrestus

| Scandichrestus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Linyphiidae
Chi (genus): Scandichrestus
Scandichrestus là một chi nhện trong họ Linyphiidae.
Chú thích

↑  Norman I. Platnick. “The World Spider Catalog, Version 13.5”. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2013.
Paete

Bản đồ Laguna với vị trí của Paete
Paete là một đô thị hạng 4 ở tỉnh Laguna, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2000, thị xã này có 23.011 dân với 5.101 hộ.
Các đơn vị hành chính

Paete được chia ra 9 barangay.
Bagumbayan
Bangkusay
Ermita
Ibaba del Norte
Ibaba del Sur
Ilaya del Norte
Ilaya del Sur
Maytoong
Quinale
Giải bóng đá hạng Nhì Quốc gia Việt Nam

| --- | --- |
Mùa giải hiện tại:  Mùa bóng hiện tại
Thành lập: 1999
Quốc gia:  Việt Nam
Liên đoàn: AFC
Số đội: 14 (2022)
Cấp độ trong hệ thống: 3
Thăng hạng lên:  V.League 2
Xuống hạng đến:  Giải hạng Ba
Đội vô địch hiện tại: Trẻ Thành phố Hồ Chí Minh Định Hướng Phú Nhuận  (2024)
Đối tác truyền hình: FPT, ON Sports
Trang web: 
Giải bóng đá hạng Nhì Quốc gia Việt Nam hay giải hạng Nhì (tiếng Anh: Vietnamese Football League Second Division) là một giải đấu bóng đá bán chuyên nghiệp ở Việt Nam. Giải đấu nằm ở vị trí thứ ba trong hệ thống giải đấu bóng đá nam của Việt Nam, xếp sau Giải Vô địch Quốc gia (V.League 1); Giải hạng Nhất Quốc gia (V.League 2), và xếp trên Giải hạng Ba Quốc gia. Giải đấu được quản lý bởi Liên đoàn bóng đá Việt Nam và được tổ chức hàng năm.
Mùa giải 2023, hai câu lạc bộ Đồng Nai và Đồng Tháp được thăng hạng đến Giải bóng đá Hạng Nhất Quốc gia 2023–24.
Các trận chung kết > Mùa giải 2022

15:00
| Hải Nam Vĩnh Yên Vĩnh Phúc | 2–2 | Bình Thuận |
| --- | --- | --- |
|  Lê Thế Cường  5'  Phan Bá Quyền  9'  Lê Khánh Toàn  22'  Nguyễn Văn Vinh  29'  Nguyễn Văn Quang  61' | Chi tiết |  Lê Đức Tài  30'  Ngô Anh Vũ  35'   Phạm Đăng Tuấn  45'  Nguyễn Đình Lợi  55'  Nguyễn Thanh Hùng  77',  77'  Nguyễn Thanh Linh  85'  Nguyễn Lê Nhật Quang  90+3' |
Loạt sút luân lưu
|  Nguyễn Mạnh Duy   Nguyễn Văn Tùng   Nguyễn Văn Quang   Hồ Trọng Vang   Phan Bá Quyền   Nguyễn Bá Tiến   Phạm Thành Long   Lê Thế Mạnh  | 7–8 |   Lê Đức Tài   Phạm Đăng Tuấn   Trần Minh Lợi   Nguyễn Đình Lợi   Trần Văn Vũ   Phạm Văn Quốc   Nguyễn Minh Quang   Nguyễn Thanh Hùng |
Trọng tài: Trần Ngọc Nhớ
18:00
| Đồng Nai | 0–3 | Hòa Bình |
| --- | --- | --- |
|  Đỗ Thành Đạt  53'  Cao Quốc Khánh  62'  Lương Quốc Thắng  79' | Chi tiết |  Lê Ngọc Trọng  10',  62'  Hoàng Tiến Dũng  39'  Nguyễn Văn Tùng  45+1'  Nguyễn Nam Trường  81'  Nguyễn Duy Thanh  85' |
Trọng tài: Lê Vũ Linh
Bình Thuận và Hòa Bình giành quyền tham dự V.League 2 mùa giải 2023.
Các trận chung kết > Mùa giải 2021

|  | Hủy giải |  |
| --- | --- | --- |
Các trận chung kết > Mùa giải 2020

Chung kết 1
13 tháng 11 năm 2020
15:00
| Phú Thọ | 0–0 | Công An Nhân Dân |
| --- | --- | --- |
| 0 | Chi tiết | 0 Trần Thanh Sơn (8)  48' |
Loạt sút luân lưu
| 0 | 3-1 | 0 |
Khán giả: 800
Trọng tài: Ngô Quốc Hùng
Chung kết 2
13 tháng 11 năm 2020
17:30
| Gia Định | 2–3 | Phù Đổng |
| --- | --- | --- |
| Trần Tấn Tài (23)  39' Nguyễn Hoàng Kha (20)  60' Trương Mười Mười  (10)  16' Phạm Thừa Chí (21)  55' Nguyễn Anh Việt (19)  61' TL HLV Hồ Hoàng Tiến  | Chi tiết | Đoàn Ngọc Trương (3)  4' Nguyễn Tuấn Hiệp (14)  34'  48' Trần Đình Thắng (6)  26' Phạm Văn Thuận (15)  Lê Tiến Thành (29)  90+1' Lê Quang Đại (1)  90+5' Nguyễn Anh Tuấn (15)  Phạm Văn Quang (17)  |
Khán giả: 800
Trọng tài: Trần Ngọc Nhớ
Tranh hạng ba
16 tháng 11 năm 2020
15:00
| Công An Nhân Dân | 0–1 | Gia Định |
| --- | --- | --- |
| Bùi Xuân Thịnh (34)  55' Hoàng Văn Toàn (4)  64' | Chi tiết | Mai Hoàng Sơn (11)  74' Nguyễn Anh Việt (19)  51' Huỳnh Minh Nhật (7)  90+3' |
Khán giả: 800
Trọng tài: Ngô Quốc Hưng
Do Gia Định xin rút khỏi V.League 2 2021, suất tham dự còn lại đã thuộc về đội bóng Công An Nhân Dân
Các trận chung kết > Mùa giải 2019

16 tháng 8 năm 2019
16:00
| Trẻ Hà Nội | 0–1 | Bà Rịa Vũng Tàu |
| --- | --- | --- |
| Nguyễn Văn Ngọc  42' | Chi tiết | Nguyễn Hải Anh  79'  Nguyễn Văn Thái  10'  Phạm Hồng Định  77' |
Khán giả: 200
Trọng tài: Hoàng Thanh Bình
Các trận chung kết > Mùa giải 2018

14 tháng 7 năm 2018
15:30
| Phố Hiến | 0–1 | An Giang |
| --- | --- | --- |
| Mai Sỹ Hoàng (18)  43'  Tống Văn Hợp (13)  74' | Chi tiết | Võ Văn Công (18)  33'  Lê Trung Phẩm (5)  27'  Lê Tuấn Anh (12)  56'  Lương Thanh Sang (7)  90+5' |
Trọng tài: Lê Lưu Quang
15 tháng 7 năm 2018
15:30
| Bà Rịa Vũng Tàu | 0–0 | Phù Đổng |
| --- | --- | --- |
| Nguyễn Văn Đức (97)  45'  Phạm Hồng Định (14)  49'  Trần Phi Hà (10)  60'  Trần Quốc Tuấn (8)  76' | Chi tiết | Hứa Tiến Thiêm (28)  58'  Lưu Văn Hương (20)  85' |
Loạt sút luân lưu
|  | 2-3 |  |
Trọng tài: Mai Xuân Hùng
18 tháng 7 năm 2018
15:30
| Phố Hiến | 4–1 | Bà Rịa Vũng Tàu |
| --- | --- | --- |
| Mai Sỹ Hoàng (18)  6'  Trần Bảo Toàn (34)  45+2', 78'  Huỳnh Công Đến (29)  73'  Thái Bá Sang (5)  20'  Nguyễn Khắc Khiêm (9)  35'  Lê Hải Đức (26)  80'  Phạm Văn Nam (2)  55'  Mai Sỹ Hoàng (18)  64' | Chi tiết | Trần Quốc Tuấn (8)  65'  Nguyễn Bá Đức (3)  38'  Hoàng Văn Thọ (19)  52'  Trần Đình Trấn (9)  59'  Trần Quốc Tuấn (8)  84'  Phạm Hồng Định (14)  33'  45+1'  Nguyễn Văn Thái (37)  36'  87' |
Trọng tài: Nguyễn Ngọc Tưởng
Phố Hiến được thăng hạng lên chơi tại V.League 2 mùa 2019.
Các trận chung kết > Mùa giải 2017

| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ngày 5 tháng 8 năm 2017 Play-off | Đồng Tháp | 2 - 1 | Bình Thuận | Quảng Nam |  |
| 15:30 | Bạch Đăng Khoa (8)  48'  Nguyễn Ngọc Anh (9)  90+2'  70'  90+2' | Chi tiết | Nguyễn Vũ Trường Giang (18)  57' | Sân vận động: Sân vận động Tam Kỳ  Trọng tài: Đặng Quốc Dũng  |     |
Các trận chung kết > Mùa giải 2016

22 tháng 7 năm 2016
16:00
| Bình Định | 0–0 | Quỹ bóng đá PVF |
| --- | --- | --- |
|  | Chi tiết |  |
Loạt sút luân lưu
|  | 4–5 |  |
Khán giả: 250
Trọng tài: Nguyễn Văn Chôm
Các trận chung kết > Mùa giải 2015

Viettel 3 - 0 Cà Mau
Tây Ninh 2 - 0 Bình Định
Đội được thăng hạng: Vietel, Tây Ninh, Cà Mau (sau khi thắng Bình Định trong trận Playoff)
Các trận chung kết > Mùa giải 2014

17 tháng 5 năm 2014
16:00
| Nam Định | 4–0 | Vĩnh Long |
| --- | --- | --- |
Các trận chung kết > Mùa giải 2013

Vòng chung kết được xác định với sự góp mặt của 6 đội bóng nhất-nhì mỗi bảng (A, B và C), đội thắng trận đầu tiên sẽ là nhà vô địch. Ba đội còn lại tranh hai suất dự Giải hạng nhất năm sau.
Đội vô địch: Huế, Sanna Khánh Hòa, XM Fico Tây Ninh;
Đội thăng hạng: Huế, Sanna Khánh Hòa, XM Fico Tây Ninh, TP.HCM và Đắk Lắk.
Các trận chung kết > Mùa giải 2012

1 tháng 8 năm 2012
16:00
| Trẻ Khatoco Khánh Hòa | 0 - 1 | Bà Rịa Vũng Tàu |
| --- | --- | --- |
|  |  | Nguyễn Trí Trọng  71' |
Khán giả: 300
Trọng tài: Hoàng Ngọc Hà
Các trận chung kết > Mùa giải 2011

3 tháng 6 năm 2011
16:00
| Lâm Đồng | 1 - 1  4 - 5 (11m) | Trẻ SHB Đà Nẵng |
| --- | --- | --- |
| K'Bối  18' |  | Nguyễn Văn Hoà  86' |
Khán giả: 600
Trọng tài: Phạm Quang Minh
Các trận chung kết > Mùa giải 2010

9 tháng 6 năm 2010
16:00
| Hòa Phát V&V | 1 - 3 | Nguyễn Hoàng Kiên Giang |
| --- | --- | --- |
| Đồng Huy Thái  13' |  | Nguyễn Văn Quý  20'  Nguyễn Thanh Tuấn  45'  Nguyễn Thanh Long  88' |
Khán giả: 300
Trọng tài: Lê Hồng Thái
Các trận chung kết > Mùa giải 2009

26 tháng 6 năm 2009
15:30
| TDC Bình Dương | 1 - 1 4 - 3 (11m) | Viettel |
| --- | --- | --- |
| Hoàng Ngọc Hùng  34' |  | Lê Văn Lâm  70' |
Khán giả: 500
Trọng tài: Trần Minh Cảnh
Các trận chung kết > Mùa giải 2008

31 tháng 5 năm 2008
16:00
| Hải An Sài Gòn United | 0 - 2 | Quảng Nam |
| --- | --- | --- |
|  | (chi tiết) | Nguyễn Quốc Phong  36' Trần Thanh An  50' |
Khán giả: 1000
Trọng tài: Võ Quang Vinh
Các trận chung kết > Mùa giải 2007

14 tháng 6 năm 2007
15:30
| Quân khu 7 | 1 – 1 (s> h.p.) | T&T Hà Nội |
| --- | --- | --- |
| Thanh Xuân  69' | Chi tiết | Huy Hoàng  73' |
Các trận chung kết > Mùa giải 2006

Đội lên hạng: Than Quảng Ninh (nhất bảng A), Thành Nghĩa Dung Quất Quảng Ngãi (nhất bảng B), Cần Thơ (nhất bảng C). Xếp hạng Nhất - Nhì - Ba toàn giải cho 3 đội xếp thứ nhất tại ba bảng, riêng 2 bảng A và C do cùng có 6 đội tham dự nên không tính kết quả của đội xếp thứ nhất gặp đội thứ 6. Theo đó, BTC giải xác định các danh hiệu toàn giải như sau:
Vô địch: Thành Nghĩa Dung Quất Quảng Ngãi (18 điểm)
Á quân: Than Quảng Ninh (16 điểm)
Hạng ba: Cần Thơ (14 điểm)
Các trận chung kết > Mùa giải 2005

16:00
| Quân khu 5 | 3–0 | Tây Ninh |
| --- | --- | --- |

Giành quyền thăng hạng nhất: Quân khu 5, Tây Ninh, TP.Hồ Chí Minh, Quân khu 4 và Lâm Đồng.
Các trận chung kết > Mùa giải 2004

Không có trận chung kết nhưng vòng chung kết xác định Khánh Hòa vô địch, đội xếp thứ hai Strata Đồng Nai.
Đội vô địch: Khánh Hòa;
Đội á quân: Strata Đồng Nai;
Đội thăng hạng: Khánh Hòa và Strata Đồng Nai.
Các trận chung kết > Mùa giải 2003

16:00
| Quảng Nam | 2–1 (s> h.p.) | Khách sạn Khải Hoàn |
| --- | --- | --- |
| Dương Văn Tuyến  6' | Chi tiết | Văn Hùng  31'  Anh Đức  119'  Tấn Tài  48' |
Lên hạng nhất: Quảng Nam, Khách sạn Khải Hoàn.
Xuống hạng ba: Thanh niên Hà Nội và Vạn Chinh.
Các trận chung kết > Mùa giải 2002

Không có trận chung kết, các đội chỉ đá vòng tròn một lượt theo hai bảng A-B để xếp hạng.
Lên hạng nhất: Đắk Lắk, Quân khu 5 (bảng A), Bưu điện Hồ Chí Minh và An Giang (bảng B).
Xuống hạng ba: Quảng Ninh (bảng A) và Quân khu 9 (bảng B).
Các trận chung kết > Mùa giải 2001

15:00
| Thanh Hóa | 2 – 1 | Cần Thơ |
| --- | --- | --- |
Các trận chung kết > Mùa giải 2000

15:00
| Hải Quan | 1 – 0 | Bình Định |
| --- | --- | --- |
Caligula

Đối với những người có tên tương tự, xem Gaius Julius Caesar.
Đối với các định nghĩa khác, xem Caligula (định hướng).
Gaius Julius Caesar Augustus Germanicus (tiếng Latinh: Gaius Julius Caesar Augustus Germanicus; 31 tháng 8 năm 12 – 24 tháng 1 năm 41), thường gọi theo biệt hiệu Caligula, là vị Hoàng đế La Mã thứ ba và là một thành viên của triều đại Julio-Claudia, trị vì từ năm 37 đến năm 41 Công nguyên. Ông nối ngôi của người bác, kiêm cha nuôi là Tiberius.
Nhìn chung, người ta chỉ biết một số ít chi tiết về Caligula. Những điều người ta biết được là trong thời gian trị vì ngắn ngủi, ông chỉ chú tâm vào những công trình xây dựng xa hoa và công cuộc mở rộng lãnh thổ. Ông ra sức tăng quyền lực theo hệ thống thống trị nguyên lão và củng cố địa vị và thế lực của mình, luôn lo phòng chống những kẻ mưu toan lật đổ ông. Nhưng sau cùng, trong một âm mưu của viện nguyên lão La Mã, ông bị lính Cận vệ của mình ám sát năm 41. Khi đó Caligula mới 28 tuổi. Sau đó, đội Cận vệ đưa Claudius lên kế vị.
Dù Caligula được công chúng La Mã ưa chuộng trong suốt thời kỳ trị vì, những dữ kiện về ông rất thưa thớt và phần lớn dựa trên những giai thoại về sự tàn bạo, xa hoa phung phí và những mẫu chuyện tính dục loạn luân, tạo hình ảnh của một lãnh chúa độc tài điên dại. Tuy nhiên, ông đã bắt đầu xây dựng hai hệ thống cống dẫn nước mới ở Roma: Claudia Aqua và Novus Anio. Thời trị vì của ông lại quá ngắn để cho ông hoàn tất những dự án xây cất đồ sộ của mình. Trong triều đại của ông, đế chế sáp nhập Vương quốc Mauretania và biến nó thành một tỉnh.
Thời niên thiếu > Gia đình

Caligula đã được sinh ra tại Antium, là người con thứ ba trong số sáu người con còn sống của Germanicus và người em họ thứ hai của Germanicus "Agrippina Cả" . Những người anh em của Gaius là Nero và Drusus. Những người chị em của ông là Agrippina trẻ, Julia Drusilla, và Julia Livilla Gaius là cháu trai của Claudius (hoàng đế tương lai).
Agrippina Cả là con gái của Marcus Agrippa Vipsanius và Julia Cả  Bà là cháu gái của Augustus và Scribonia.
Thời niên thiếu > Thời niên thiếu và khởi nghiệp

Ngay khi là một cậu bé lên hai hoặc ba tuổi, Gaius đã đi cùng cha của mình, tướng Germanicus, tham gia các chiến dịch ở phía bắc của Germania . Các binh sĩ đã thích thú khi mà Gaius được mặc trang phục của một người lính thu nhỏ, bao gồm cả giày và áo giáp. Ông đã sớm có biệt danh Caligula của mình, có nghĩa là "chiếc giày nhỏ (của lính)" trong tiếng Latin. Gaius, mặc dù vậy được ghi lại rằng không thích biệt danh này.
Theo Suetonius, một tay sai của Tiberius, người xem tướng Germanicus là một đối thủ chính trị, đã đầu độc ông ở Syria bởi một tay sai của Tiberius.
Sau cái chết của cha mình, Caligula sống với mẹ cho đến khi mối quan hệ của bà với Tiberius xấu đi. Tiberius sẽ không cho phép Agrippina tái hôn vì sợ chồng bà là một đối thủ . Agrippina và em trai Caligula, Nero, đã bị lưu đày vào năm 29 về tội phản quốc
Chàng trai Caligula đang tuổi thành niên sau đó đầu tiên được gửi đến sống đầu tiên với bà cố ngoại của ông (và mẹ của Tiberius) Livia. Sau khi Livia qua đời, ông đã được gửi tới sống với Antonia bà ngoại của mình. Trong năm 30 SCN, em trai của ông, Drusus Caesar, bị giam về tội phản quốc và em trai khác của ông Nero mất trong khi lưu đày vì chết đói hoặc tự tử. Suetonius viết rằng sau khi xua đuổi người mẹ và các em, Caligula và các chị em của ông đã không khác gì nhiều hơn so với các tù nhân của Tiberius và nắm dưới sự quản thúc sát sao bởi binh sĩ .
Năm 31, Caligula bị tạm đưa tới chăm sóc cho cá nhân Tiberius ở đảo Capri, nơi ông sống sáu năm . Trước sự ngạc nhiên của nhiều người, Caligula đã được tha thứ bởi Tiberius. Theo các nhà sử học, Caligula là một diễn viên bẩm sinh xuất sắc, và nhận ra sự nguy hiểm, ông đã giấu tất cả sự oán giận của mình đối với Tiberius  Một tên mật thám cho biết Caligula, "Chưa bao giờ là một người đầy tớ tốt hơn hoặc một chủ nhân tồi tệ hơn!"  Sau khi ông trở thành hoàng đế, Caligula tuyên bố đã lên kế hoạch giết chết Tiberius với một con dao găm để trả thù cho mẹ và các anh em trai của ông: tuy nhiên, khi mang vũ khí vào phòng ngủ của Tiberius, ông đã không giết Hoàng đế, nhưng thay vào đó là ném con dao xuống sàn nhà. Người ta cho Tiberius biết về điều này nhưng không bao giờ dám làm bất cứ điều gì về nó..
Năm 33 SCN, Tiberius đã ban cho Caligula quyền của quan coi quốc khố danh dự, một vị trí ông đã giữ cho đến ngày ông vươn tới ngai Hoàng đế . Trong khi đó, cả mẹ của Caligula và Drusus, anh trai ông đã chết trong tù. Caligula đã có một thời gian ngắn kết hôn với Junia Claudilla năm 33, mặc dù vậy bà đã mất trong khi sinh con vào năm sau . Caligula đã dành thời gian làm bạn với chỉ huy trưởng đội cận vệ, Naevius Sutorius Marco, một đồng minh quan trọng  Macro luôn nói tốt cho Caligula trước mặt Tiberius.
Năm 35, Caligula có tên trong số những người thừa kế di sản của Tiberius cùng với Tiberius Gemellus .
Hoàng đế > Thời kì đầu

Khi Tiberius mất ngày 16 tháng 3 năm 37, tài sản của ông và chức danh Nguyên Thủ được trao lại cho Caligula và cháu trai của Tiberius, Gemellus, những người đã được chọn là cùng thừa kế. Mặc dù Tiberius đã 77 tuổi và nằm liệt trên giường chờ cái chết của mình, một số nhà sử học cổ đại vẫn còn phỏng đoán rằng ông đã bị sát hại. Tacitus viết rằng trưởng quan lực lượng cận vệ, Macro, đè chết Tiberius với một chiếc gối để đẩy nhanh việc Caligula kế vị, mang đến nhiều đến niềm vui cho những người La Mã, trong khi Suetonius viết rằng Caligula có thể đã thực hiện việc giết hại, mặc dù điều này đã không được ghi nhận bởi bất kỳ nhà sử học cổ đại nào khác Cả Philo, người đã ghi lại trong triều đại Tiberius, và Josephus ghi rằng Tiberius qua đời bởi nguyên nhân tự nhiên
Caligula chấp nhận quyền hạn của Nguyên thủ như là sự phong tước của viện nguyên lão và tới thủ đô Roma vào ngày 28 Tháng Ba trong bối cảnh một đám đông ca ngợi ông là "con của chúng ta" và "ngôi sao của chúng ta," trong số các biệt danh khác. Caligula được mô tả là vị hoàng đế đầu tiên được ngưỡng mộ bởi tất cả mọi người của "tất cả các thế giới, từ nơi mặt trời mọc tới nơi mặt trời lặn."  Caligula được yêu thương bởi nhiều người cho là con trai yêu dấu của Germanicus vốn được lòng dân, và bởi vì ông ta không phải là Tiberius 
Suetonius nói rằng hơn 160.000 động vật đã bị giết để hiến tế trong thời gian ba tháng cho công chúng ăn mừng triều đại mới . Philo mô tả bảy tháng đầu tiên của triều đại Caligula là hoàn toàn hạnh phúc.
Những việc làm đầu tiên này của Caligula là để thể hiện tinh thần hào phóng, mặc dù mang nhiều bản chất chính trị. Để được ủng hộ, ông ban phát tiền thưởng trong quân đội bao gồm đội Cận vệ, những binh lính thành phố và quân đội bên ngoài Ý. Ông hủy bỏ những giấy tờ kết tội phản quốc của Tiberius, tuyên bố rằng những bản án phản quốc đã là chuyện của quá khứ và triệu hồi những người đã bị đi đày
Caligula đã thu thập và mang về xương của người mẹ và của những người anh em mình và đặt những gì còn lại của họ trong ngôi mộ của Augustus. Ông đã hành quyết người anh em họ của mình Tiberius Gemellus - một hành động xúc phạm bà ngoại của cả Caligula và Gemellus, Antonia nhỏ. Bà được cho là đã tự sát, mặc dù Suetonius gợi ý rằng Caligula thực sự đầu độc bà. Ông cũng đã hành quyết cha vợ Marcus Silanus và em rể của ông Marcus Lepidus. Chú của ông Claudius đã được tha thứ vì Caligula giữ ông ta như là một trò cười. Người chị yêu quý của ông, Julia Drusilla đã qua đời vào năm 38 vì sốt: hai người chị em của ông, Livilla và Agrippina trẻ, đã bị lưu đày. Ông căm ghét thực tế rằng ông là cháu nội của Agrippa, và vu khống Augustus bằng cách lặp lại một lời nói dối rằng mẹ của ông đã thực sự là kết quả của một mối quan hệ loạn luân giữa Augustus và con gái của ông ta Julia Già.