Trịnh Trân (nhà Thanh)
Chú thích

↑  巨/cự hay 硕/thạc đều có nghĩa là to lớn
↑  “���ʫ�ʶ�ʮ�������������й���ѧ��”. Bản gốc lưu trữ ngày 12 tháng 3 năm 2016. Truy cập 6 tháng 3 năm 2016. replacement character trong |tiêu đề= tại ký tự số 1 (trợ giúp)
↑  Tham khảo Thanh sử cảo quyển 508, liệt truyện 295 – Liệt nữ truyện 1: Trịnh Văn Thanh thê
↑  Tham khảo Thanh sử cảo quyển 498, liệt truyện 285 – Hiếu nghĩa truyện 2: Lê An Lý
↑  Doãn Trân (chữ Hán: 尹珍, 79 – 162), tự Đạo Chân, người huyện Vô Liễm, quận Tang Ca (nay là Chính An, Quý Châu), học giả, nhà văn, nhà thư pháp, nhà giáo dục đời Đông Hán, được xem là một trong những người đầu tiên biết chữ ở Quý Châu, làm đến chức Kinh Châu thứ sử
↑  Đại thao (chữ Hán: 大挑) là chế độ khảo thí những Cử nhân không trúng kỳ thi Hội (và không có nguyện vọng tiếp tục thi), cho họ ra làm quan. Việc này có từ đời Minh, do bộ Lại tiến hành, sang đời Thanh thì được định chế cụ thể hơn từ năm Càn Long thứ 17 (1752); nội dung khảo thí chú trọng ngoại hình và khả năng ứng đối; kết quả khảo thí chia những người trúng tuyển làm 2 nhóm: nhất đẳng bổ nhiệm Tri huyện và nhị đẳng bổ nhiệm giáo chức (quan viên phụ trách giáo dục)
↑  Trịnh Tri Đồng, con trai Trịnh Trân, học giả Kinh học cuối đời Thanh, làm mạc liêu cho Trương Chi Động, giúp ông ta truyền bá học thuyết của Trịnh Trân ở Tứ Xuyên; Dương Duệ – một trong Mậu tuất lục quân tử – là học sanh của Trịnh Tri Đồng
↑  Lê Thứ Xương, nhà ngoại giao cuối đời Thanh, từng làm môn sinh của Tăng Quốc Phiên, một trong Tăng môn tứ đệ tử; tham gia sứ đoàn đi châu Âu, biên soạn 西洋杂志/Tây Dương tạp chí; 2 lần làm công sứ đến Nhật Bản; tác phẩm tiểu biểu là 古逸丛书/Cổ dật tùng thư
↑  Mạc Đình Chi, em trai Mạc Hữu Chi, là nhà thơ, nhà văn học sử, nhà giáo dục cuối đời Thanh, tác phẩm tiêu biểu là 黔诗纪略/Kiềm thi kỷ lược
↑  Mùa xuân năm Hàm Phong thứ 9 (1559), Trương Chi Động tình cờ gặp được Mạc Hữu Chi ở Bắc Kinh, kết làm bạn vong niên. Trương Văn Tương công thi tập 1 ghi lại bài thơ 送莫子偲游赵州赴陈刺史钟祥之招/Tống Mạc Tử Ti du Triệu Châu phó Trần thứ sử Chung Tường chi chiêu nhằm kỷ niệm cuộc gặp gỡ này, trong đó câu 7 + 8 là 蚤年高名动帝都, 西南郑莫称两儒./Tảo niên cao danh động đế đô, tây nam Trịnh Mạc xưng lưỡng nho. (Cha của Trương Chi Động là Trương Oanh từng làm Tuân Nghĩa tri phủ, dù chỉ trong 4 tháng ngắn ngủi vào năm 1839, nhưng có ấn tượng rất sâu về 2 người Trịnh – Mạc, nên về sau Trương Chi Động vô cùng hâm mộ hai người.)
↑  Trường trung học số 11 của thành phố Tuân Nghĩa tiền thân là trường sơ cấp Sư phạm, được xây dựng từ năm 1909; thời Vạn lý trường chinh, Trịnh Mạc từ từng được Hồng quân Trung Quốc dùng làm nơi tổ chức hội nghị
↑  Tiểu học là một khoa của Kinh học, nghiên cứu ngôn ngữ và văn tự cổ Trung Quốc
↑  Hứa Thận (Đông Hán) – Thuyết văn giải tự là bộ tự điển xuất hiện sớm nhất trong lịch sử Trung Quốc
↑  Thanh sử cảo, tlđd chép nguyên văn là 款识/khoản thức, nghĩa là chữ viết hay hình vẽ trên chung đỉnh; cái lõm gọi là khoản, cái lồi gọi là thức
↑  Quách Trung Thứ (Bắc Tống) – Hãn giản có 3 quyển (xem tại đây) và Hạ Tủng (Bắc Tống) – Cổ văn tứ thanh vận có 5 quyển (xem tại đây) đều là những tác phẩm nghiên cứu cổ văn Trung Quốc trước đời Tần, phần nào được xem chuẩn mực trong giới Hán học
↑  Cố Viêm Vũ (nhà Thanh) – Âm học ngũ thư, Nhà xuất bản Trung Hoa Thư Cục, tháng 2/2005, 555 trang, ISBN 9787101045321
↑  Thanh sử cảo, tlđd chép nguyên văn là 字书/tự thư, tức là tự điển
↑  Thanh sử cảo, tlđd chép nguyên văn là 韵书/vận thư, tức là tự điển có kèm vận âm
↑  Thanh sử cảo, tlđd chép nguyên văn là 训诂之书/huấn cổ chi thư. 训诂/huẩn cổ nghĩa là giải thích câu chữ trong điển tịch cổ, cũng là một ngành học trong Nho học. Như vậy huấn cổ chi thư tức là từ điển
↑  Thanh sử cảo, tlđd chép nguyên văn là 經訓, nghĩa là lời giải thích của kinh nghĩa
↑  Đoạn Ngọc Tài (nhà Thanh) – Thuyết văn giải tự chú có 30 quyển (xem tại đây) là bộ tự điển được xây dựng trên cơ sở hiệu bổ, chỉnh lý Hứa Thận – Thuyết văn giải tự, đương thời được đánh giá rất cao; khuyết điểm của nó là Đoạn Ngọc Tài quá tự tin, đối với chữ triện thiếu khảo chứng, nên phạm một ít sai lầm rất đáng tiếc
↑  Nhĩ nhã gồm 3 quyển, 19 thiên, là bộ từ điển xuất hiện sớm nhất trong lịch sử Trung Quốc; tác giả chưa rõ, được cho là Chu công hoặc Khổng tử hoặc người trước đời Tần. Thiệu Tấn Hàm (nhà Thanh) – Nhĩ nhã chánh nghĩa có 12 quyển (xem tại đây) và Hác Ý Hành(nhà Thanh) – Nhĩ nhã quách chú nghĩa sơ có 3 quyển (xem tại đây) đều là những bộ từ điển được xây dựng trên cơ sở hiệu bổ, chỉnh lý Nhĩ nhã
↑  Quảng nhã có 19 thiên là bộ từ điển bách khoa xuất hiện sớm nhất trong lịch sử Trung Quốc, mô phỏng cấu trúc của Nhĩ nhã, nhưng chủ đề được mở rộng hơn. Vương Niệm Tôn (nhà Thanh) – Quảng nhã sơ chứng có 11 quyển (xem tại đây) là bộ từ điển bách khoa được xây dựng trên cơ sở hiệu bổ, chỉnh lý Quảng nhã
↑  Lý Từ Minh, quan viên, nhà thơ cuối đời Thanh, trước tác tiêu biểu là Việt Man đường nhật ký
↑  图书/đồ thư, tức ghi chép về địa đồ và hộ tịch
↑  地志/địa chí, tức là từ điển bách khoa địa phương
↑  Lời khen này có thê tìm thấy trong tiểu sử của Quý Châu tuần phủ Hà Trường Linh (xem như đây là công trạng của ông ta) thuộc tùng thư Hồ Tương văn hóa danh trước độc bản, quyển Giáo dục, trang 134, xem trực tuyến tại "天下府志第一"%2B"梁启超"&source=bl&ots=Ypoib5vQR3&sig=ryRAg2BFOgfGefxr9dEVwhAu37c&hl=vi&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q"天下府志第一"%2B"梁启超"&f=false đây. Hà Trường Linh có công chấn hưng giáo dục, ông liên quan trực tiếp hoặc tác động gián tiếp đến 5 bộ địa chí có giá trị nhất trong lịch sử địa chí Trung Quốc: Tuân Nghĩa phủ chí, Quý Dương phủ chí, Hưng Nghĩa phủ chí, Đại Định phủ chí, An Thuận phủ chí. Hồ Tương văn hóa danh trước độc bản là tùng thư tập hợp tác phẩm và thông tin văn hóa của Hồ Nam hoặc có liên quan đến Hồ Nam từ đời Tần đến năm 1949, bao gồm 7 quyển: triết học, lịch sử, giáo dục, quân sự, văn học, Phật giáo, Đạo giáo; do Nhà xuất bản Đại học Hồ Nam in ấn, được Đại học Hồ Nam tổ chức nghi thức phát hành vào ngày 10/01/2015 tại Nhạc Lộc thư viện
↑  Nguyên văn: 历前人所未历之境,状人所难状之状; 学杜, 韩而非摹仿杜, 韩. Lời bình phẩm này nằm trong Trần Diễn – Cận đại thi sao (là tuyển tập thơ của Trần Diễn, biên soạn từ thời Hàm Phong nhà Thanh sang đến đời Dân quốc mới hoàn thành), các tài liệu nghiên cứu văn học cuối đời Thanh khi ghi chép tiểu sử của Trịnh Trân đều trích dẫn, có thể xem trực tuyến tại "状人所难状之状"#hl=vi&tbm=bks&q"学杜、韩而非摹仿杜、韩" đây
↑  瘿木/anh mộc không phải là một loại gỗ, mà là một phần thân cây xuất hiện vân lạ ở vỏ
↑  Trần Diễn, hiệu Thạch Di, nhà thơ, nhà báo, nhà giáo dục, nhà chính trị cuối đời Thanh. Ông cùng Trịnh Hiếu Tư khởi xướng phái thơ Đồng Quang Thể, là nhà thơ tiêu biểu của Mân hệ trong phái thơ này, từng làm mạc liêu của Lưu Minh Truyền, Trương Chi Động
↑  弁/biện, là một loại đời xưa – 冕/miện, là loại mũ đời xưa, chỉ có Đại phu trở lên mới được đội
↑  Trần Diễn – Thạch Di thất thi thoại quyển 3, xem tại đây
↑  Thẩm Tằng Thực, biệt hiệu Ất Am, nhà sử học, nhà thư pháp, nhà thơ tiêu biểu của Chiết hệ trong phái thơ Đồng Quang Thể cuối đời Thanh, có nhiều công trình nghiên cứu về đời Nguyên; Trần Tam Lập, hiệu Tán Nguyên, nhà thơ tiêu biểu của Cám hệ trong phái thơ Đồng Quang Thể, cùng Đàm Tự Đồng, Đinh Huệ Khang, Ngô Bảo Sơ hợp xưng Duy Tân tứ công tử. Đồng Quang Thể là phái thơ do Trịnh Hiếu Tư, Trần Diễn khởi xướng trong khoảng 1883 – 1886, tập hợp các nhà thơ thành danh thời Đồng Trị – Quang Tự, chủ trương phục cổ, phát triển cực thịnh vào đời Dân Quốc. Khi bình luận về Đồng Quang Thể, người ta luôn xem Trịnh Trân là một nhà thơ tiêu biểu của phái thơ này
↑  Phạm Đương Thế, hiệu Bá Tử, nhà thơ, nhà văn cuối đời Thanh, trước tác Phạm Bá Tử thi văn tập
↑  Lê Giản, hiệu Nhị Tiều, nhà thơ, nhà thư pháp, họa sĩ thời Càn Long nhà Thanh
↑  立格选辞/lập cách tuyển từ; lập cách nghĩa là xác lập cách (khuôn phép) cục (bố cục)
↑  Hồ Tiên Túc, nhà thơ phái Đồng Quang Thể, nhà giáo dục, nhà thực vật học, một trong những người tiên phong của ngành thực vật học Trung Quốc thời cận đại
↑  Ông Đồng Thư, quan viên nhà Thanh, anh cả của Ông Đồng Hòa
↑  汲冢坠简/Cấp (huyện Cấp) trủng (ngôi mộ) trụy (rơi rớt) giản (thẻ tre), tức Cấp trủng thư, là một lượng lớn thư tịch cổ dưới hình thức thẻ tre, được tìm thấy vào đầu đời Tây Tấn, trong mộ cổ nước Ngụy thời Chiến Quốc ở huyện Cấp (nay là phụ cận Vệ Huy, Hà Nam)
↑  Phong thiện nghi ký là tác phẩm miêu thuật công tác chuẩn bị cho buổi lễ phong thiện trên Thái Sơn của Hán Quang Vũ đế vào năm Kiến Vũ thứ 32 (56), do một viên quan nhận lệnh đi tiền trạm là Mã Đệ Bá trước tác. Sử cũ không chép cố sự về Mã Đệ Bá, còn Phong thiện nghi ký được xem là tác phẩm du ký xuất hiện sớm nhất trong lịch sử văn học Trung Quốc
↑  Quy Hữu Quang, cuối đời tự xưng Chấn Xuyên tiên sanh, nhà văn nổi tiếng trung kỳ đời Minh