Bão Yagi (2024)

Bài này viết về một cơn bão năm 2024. Đối với cơn bão khác có cùng tên, xem Bão Yagi và Bão Enteng.
| --- | --- |
Bão Yagi lúc mạnh nhất trên biển Đông
Lịch sử khí tượng
Hình thành: 31 tháng 8 năm 2024
Tan: 9 tháng 9 năm 2024
Siêu bão cuồng phong
Duy trì trong 10 phút  (JMA)
Sức gió cao nhất: 195 km/h (120 mph)
Áp suất thấp nhất: 915 hPa (mbar); 27,02 inHg
Siêu bão cuồng phong cấp 5
Duy trì trong 1 phút  (SSHWS/JTWC)
Sức gió cao nhất: 260 km/h (160 mph)
Áp suất thấp nhất: 916 hPa (mbar); 27,05 inHg
Tác động cụ thể
Chết: 842
Bị thương: 2279
Mất tích: 127
Thiệt hại: >$14,7 tỷ (2024 USD)
Vùng ảnh hưởng: Philippines, Trung Quốc, Hồng Kông, Ma Cao, Việt Nam, Lào, Thái Lan, Myanmar
IBTrACS
Một phần của Mùa bão Tây Bắc Thái Bình Dương 2024
Bão Yagi (tên gọi ở Philippines là Bão Enteng – 
tiếng Anh: Severe Tropical Storm Enteng, n.đ. 'Bão nhiệt đới dữ dội Enteng', được Việt Nam định danh là Bão số 3 năm 2024) là xoáy thuận nhiệt đới thứ 11 của Mùa bão Tây Bắc Thái Bình Dương 2024. Cơn bão đã ảnh hưởng tới một loạt các nước châu Á đặc biệt là Philippines, Trung Quốc và Việt Nam. "Yagi" là cái tên được Nhật Bản đề xuất ( 山羊  (Sơn Dương), "Yagi" là cái tên được Nhật Bản đề xuất?), có nghĩa là con dê hay chòm sao Ma Kết. Trên đất liền Việt Nam, gió thực đo tại Bãi Cháy, Quảng Ninh ghi nhận là cấp 14–15 giật trên cấp 17, được Chính phủ nước này đánh giá là cơn bão mạnh nhất đổ bộ vào đất liền Việt Nam trong 70 năm qua. Đài Khí tượng Hải Nam nhận định Yagi là cơn bão mạnh nhất tấn công đảo kể từ bão Rammasun vào năm 2014; Cục Khí tượng Trung Quốc đánh giá đây là cơn bão mùa thu mạnh nhất và lớn nhất tấn công quốc gia này trong 75 năm qua, kể từ khi Trung Quốc độc lập năm 1949. Ngoài ra, Yagi cũng là một trong bốn siêu bão cấp 5 được ghi nhận ở Biển Đông, cùng với Pamela năm 1954, Rammasun năm 2014 và Rai năm 2021.
Yagi xuất phát từ một vùng áp thấp hình thành vào ngày 30 tháng 8, cách khoảng 290 hải lý (535 km) về phía Tây Bắc của Palau, ngày hôm sau mạnh lên thành áp thấp nhiệt đới. Đến ngày 1 tháng 9, xoáy thuận này được phân loại là một cơn bão nhiệt đới và được Cục Khí tượng Nhật Bản đặt tên là bão Yagi. Sau khi đổ bộ vào Casiguran, Aurora vào lúc 14:00 PHT (06:00 giờ UTC) ngày 2 tháng 9, Yagi suy yếu khi di chuyển vào đất liền ở Luzon. Sau đó, nó đi vào Biển Đông và bắt đầu hợp nhất với một hệ thống tuần hoàn phụ ở phía Tây vịnh Lingayen, khi đó các vùng đối lưu sâu bắt đầu xoáy và phát triển các dải mây đối lưu kéo dài về phía Tây và phía Nam. Vào ngày 5 tháng 9, Trung tâm Cảnh báo Bão Liên hợp đã tăng cấp Yagi lên thành siêu bão cấp 5; tuy nhiên, sau đó Yagi suy yếu do trải qua chu trình thay thế thành mắt bão. Cuối ngày hôm đó, Yagi đã quay trở lại trạng thái siêu bão sau khi hoàn thành quá trình này. Yagi tiếp tục mạnh lên một chút trước khi đổ bộ gần Văn Xương ở tỉnh Hải Nam của Trung Quốc vào ngày 6 tháng 9. Sau đó, bão Yagi đã đi qua phía Bắc Hải Nam và trực tiếp qua Hải Khẩu, trước khi đổ bộ vào huyện Từ Văn, nằm trên bán đảo Lôi Châu ở tỉnh Quảng Đông trong thời gian ngắn và di chuyển vào vùng biển của Vịnh Bắc Bộ và suy yếu một chút, sau đó mạnh lên trở lại rồi đổ bộ vào Hải Phòng và Quảng Ninh, Việt Nam, vào ngày 7 tháng 9 và di chuyển về phía Tây Nam, đi sâu vào đất liền sang Thượng Lào cho đến khi được ghi nhận lần cuối trên khu vực Bắc Lào–Myanmar vào ngày 9 tháng 9.
Tại Philippines, ảnh hưởng kết hợp giữa Yagi và gió mùa Tây Nam đã gây ra mưa lớn ở các khu vực phía Bắc và Nam của Luzon, dẫn đến lũ quét trên diện rộng tại nhiều nơi, 21 người đã thiệt mạng trong khi 26 người khác được báo cáo là mất tích. Trong công tác chuẩn bị ứng phó với bão Yagi tại Trung Quốc, các trường học trên toàn tỉnh Hải Nam đã đóng cửa vào ngày 5 tháng 9, các hoạt động giao thông vận tải và vận chuyển tại địa phương này cùng tỉnh Quảng Đông và hai đặc khu Hồng Kông, Ma Cao cũng bị ảnh hưởng. Yagi đi qua đảo Hải Nam và gây thiệt hại nặng nề tại Hải Nam, Quảng Đông, Quảng Tây, Vân Nam của Trung Quốc. Tại Việt Nam, ngoài gây gió mạnh trên đất liền, sau khi suy yếu thành một vùng áp thấp trên khu vực Tây Bắc Bộ của Việt Nam, kết hợp với dải hội tụ nhiệt đới, một đợt mưa lớn đã diễn ra, gây ra trận lũ lụt lớn tại miền Bắc Việt Nam trong năm 2024, làm 323 người tử vong, 22 người mất tích; phần lớn thương vong là do lở đất. Tàn dư bão cũng gây ra lũ lụt trên diện rộng ở Lào và Thái Lan làm thiệt hại nặng nề; đồng thời gây ra lũ lụt thảm khốc và lở đất ở Myanmar, nơi đã xác nhận có 433 người tử vong và 79 người mất tích.
Cơn bão đã khiến ít nhất 842 người chết, 2.279 người bị thương và 127 người mất tích, dẫn đến tổng thiệt hại trên 14 tỷ USD ở tám quốc gia và vùng lãnh thổ. Một số nước chịu thiệt hại nặng do bão đã kêu gọi và nhận được sự cứu trợ từ quốc tế. Bão Yagi cũng để lại một số vấn đề trong việc xác định cường độ khi đổ bộ của bão, đặc biệt tại Việt Nam.