stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Ngữ hệ Eskimo-Aleut

| Eskimo-Aleut  |
| --- | --- |
Eskaleut
Phân bố địa lý: Alaska, Bắc Canada (Nunavut và vùng dân cư Inuvialuit), Nunavik, Nunatsiavut, Greenland, đông Siberia
Phân loại ngôn ngữ học: Eskimo-Aleut
Tiền ngôn ngữ: Eskimo-Aleut nguyên thủy Tiền Eskimo nguyên thủy
Ngữ ngành con:  Eskimo  Aleut 
ISO 639-5:: esx
Phân bố của ngữ hệ Eskimo-Aleut ở Hoa Kỳ, Canada và Greenland
Ngữ hệ Eskimo-Aleut hoặc Eskaleut là ngữ hệ bản xứ tại Alaska, Bắc Canada, Nunavik, Nunatsiavut, Greenland và bán đảo Chukotka ở cực đông Siberia, Nga. Ngữ hệ này được chia làm hai nhánh, gồm nhóm ngôn ngữ Eskimo và nhóm ngôn ngữ Aleut. Nhóm ngôn ngữ Eskimo được chia thành hai nhánh là nhóm ngôn ngữ Yupik - được nói ở tây, tây nam Alaska và cực đông Siberia - và nhóm ngôn ngữ Inuit - được nói ở phía bắc Alaska, ở Canada và ở Greenland. Nhóm Aleut gồm một thứ tiếng duy nhất là tiếng Aleut - được nói tại quần đảo Aleut và quần đảo Pribilof. Tiếng Aleut trải trên một vùng địa lý rất rộng và gồm một số phương ngữ.
Vị trí phù hợp dành cho một ngôn ngữ gọi là tiếng Sireniki vẫn chưa được quyết định. Có một số nhà ngôn ngữ học liệt kê thứ tiếng này như một nhánh của nhóm ngôn ngữ Yupik trong khi người khác xem nó là nhánh riêng của nhóm Eskimo, bình đẳng với nhánh Yupik và Inuit.
Ngữ hệ Eskimo-Aleut là một trong những ngữ hệ bản địa của châu Mỹ (khái niệm mang nghĩa địa lý chứ không phải ngôn ngữ học). Ngữ hệ Eskimo-Aleut không có mối liên hệ rõ ràng với các ngữ hệ Bắc Mỹ khác.
Phân loại

Ngữ hệ Eskimo-Aleut
Mối quan hệ với các ngữ hệ khác

Ngữ hệ Eskimo-Aleut không có bất cứ quan hệ di truyền nào với các họ ngôn ngữ được công nhận trên thế giới hiện nay. Có một sự công nhận chung rằng ngữ hệ này không liên quan mật thiết với các ngữ hệ khác của Bắc Mỹ. Đã có những lời đề xuất đáng tin cậy về mối quan hệ bên ngoài của ngữ hệ Eskimo-Aleut với một hoặc nhiều ngữ hệ của miền bắc lục địa Á-Âu, chẳng hạn nhóm Chukchi-Kamchatka ở bên kia eo biển Bering. Một trong số những lời đề xuất đầu tiên thuộc dạng này là lời đề xuất của nhà ngôn ngữ học tiên phong người Đan Mạch là Rasmus Rask vào năm 1818, sau khi ông nhận thấy sự tương đồng giữa tiếng Greenland và tiếng Phần Lan. Có lẽ rằng một trong những đề xuất hoàn chỉnh nhất tính đến nay là giả thuyết của Michael Fortescue về ngữ hệ Ural-Siberia, được xuất bản vào năm 1998. Gần đây hơn có nghiên cứu của Joseph Greenberg đề xuất ghép ngữ hệ Eskimo-Aleut và tất cả các ngữ hệ ở bắc lục địa Á-Âu - trừ ngữ hệ Enisei - thành một ngữ hệ mới gọi là ngữ hệ Á-Âu. Hiện chưa có sự công nhận rộng rãi đối với những đề xuất này.
Vào thập niên 1960, Morris Swadesh gợi ý rằng có một mối liên hệ giữa ngữ hệ Eskimo-Aleut với ngữ hệ Wakash. Holst (2005) đã tiếp thu và mở rộng vấn đề này.
Đặc điểm nổi bật

Ngữ hệ Eskimo-Aleut mang tính hỗn nhập phụ tố, cụ thể là hậu tố (trừ trường hợp ngoại lệ về một tiền tố dùng trong đại từ chỉ định của tiếng Inuktitut)
Tất cả mọi từ đều chỉ có một gốc từ (hình vị tự do) luôn nằm ở đầu. Ngữ hệ Eskimo-Aleut có số lượng gốc từ tương đối nhỏ - chỉ cỡ 2.000 gốc trong trường hợp tiếng Yup'ik Trung Alaska. Sau mỗi gốc từ là một số hậu căn (postbase), tức các hình vị phụ thuộc có chức năng bổ sung nghĩa căn bản của gốc từ. Nếu diễn tả nghĩa của hậu căn một cách đơn độc thì sẽ dùng một gốc từ trung tính đặc biệt (từ pi trong trường hợp tiếng Yup'ik Trung Alaska và Inuktitut).
Sau các hậu căn là những hậu tố phi từ vựng có chức năng biểu thị cách của danh từ và người, và trạng của động từ. Số lượng cách tùy ngôn ngữ, tuy nhiên nhóm ngôn ngữ Aleut có số cách ít hơn nhiều so với nhóm ngôn ngữ Eskimo. Nhóm ngôn ngữ Eskimo có tính khiển cách-tuyệt đối cách đối với danh từ và trong tiếng Yup'ik. Cuối mỗi từ có thể có một hình vị clitic mang nghĩa, chẳng hạn "nhưng".
Về mặt âm vị học, ngữ hệ Eskimo-Aleut giống với các ngôn ngữ khác của miền bắc Bắc Mỹ và viễn đông Xibia. Thường chỉ có ba nguyên âm a, i và u, trừ các phương ngữ Yup'ik có thêm nguyên âm giữa ə. Các thứ tiếng trong ngữ hệ không có phụ âm tống ra nhưng có âm bật không thành tiếng trong các trường hợp âm đôi môi, âm thân răng (coronal), âm vòm mềm (velar) và âm lưỡi gà (uvular), trừ tiếng Aleut - tuy không còn các khoảng dừng âm đôi môi nhưng có giữ lại âm mũi đôi môi. Có các phụ âm xát tương phản nằm cùng vị trí nhưng có thể hữu thanh hoặc vô thanh. Một đặc điểm hiếm tồn tại trong nhiều phương ngữ Yup'ik và Aleut là âm mũi vô thanh tương phản.
Chú thích

↑  "Ethnologue report for Yupik Sirenk", Ethnologue
↑  "Alaska Native Languages - An Overview" Lưu trữ 2008-05-09 tại Wayback Machine, Đại học Alaska Fairbanks
↑  Holst, Jan Henrik (2005), Einführung in die eskimo-aleutischen Sprachen, Hamburg: Nhà xuất bản Buske, ISBN 978-3-87548-386-4
↑  Mattissen, Johanna (2006), "Ontology and Diachrony of Polysynthesis". Trong: Wunderlich, Dieter, Advances in the Theory of the Lexicon, Walter de Gruyter, tr. 291-294. ISBN 3-11-019019-2
↑  Mattissen, Johanna (2003), Dependent-Head Synthesis in Nivkh: A Contribution to a Typology of Polysynthesis tr. 282. ISBN 90-272-2965-1
↑  Garry, Jane and Rubino, Carl R. Galvez (2001), Facts About the World's Languages: An Encyclopedia of the World's Major Languages, Past and Present, H.W. Wilson, tr. 842-844. ISBN 0-8242-0970-2
| --- | --- |
Tiêu đề chuẩn :  GND: 4600845-7  LCCN: sh85044819  NKC: ph115056  SUDOC: 027834182
Ngựa Đà Lạt

Một con ngựa cỏ ở Đà Lạt
Ngựa Đà Lạt là quần thể ngựa được nuôi ở vùng Đà Lạt, Lâm Đồng, đây là một quần thể ngựa đặc biệt gắn liền với nét văn hóa của vùng đất Đà Lạt, Lâm Đồng đặc biệt là những chiếc xe thổ mộ. Những con ngựa bản địa ở đây nguyên thủy thuộc giống ngựa cỏ và sinh sống tự do trong môi trường thiên nhiên, người Lạch gọi ngựa là A Sêh có nghĩa là ngựa của người Lạch, những con tuấn mã được gọi là Owh sha pran kơ (con ngựa sức mạnh). Chiếc nôi sản sinh loài ngựa cỏ trên cao nguyên Lâm Viên là xã Lát, huyện Lạc Dương. Đà Lạt là nơi ngựa đa dạng về chủng loại bao gồm cả ngựa lai và ngựa cỏ
Người Lạch có tài thuần phục ngựa, ở xứ sở này, những đứa trẻ lên năm, lên bảy đã biết cưỡi ngựa cỏ rong chơi, biết ngã cùng ngựa, trẻ em xã Lát biết cưỡi ngựa từ rất sớm, trai gái 13, 14 tuổi là giong cương băng rừng vượt suối trên lưng ngựa không yên. Người Lạch còn xem loài ngựa là niềm tự hào qua câu phương ngôn truyền miệng “dấu chân người Lạch tròn”, người Lạch khi lên nương, hay khi vào rừng săn con thú đều ngồi trên lưng ngựa nên dấu chân người Lạch có hình tròn. Ngày nay, quần thể ngựa ở Đà Lạt được bổ sung thêm các giống ngựa lai để đa dạng quần thể và phục vụ cho nhu cầu làm du lịch.
Lịch sử

Loài ngựa xuất hiện ở vùng đất này từ rất sớm, cùng với sự xuất hiện của quần thể đồng bào người dân tộc Lạch (người dân tộc thiểu số đầu tiên có mặt ở Đà Lạt). Ngựa trở thành thành viên và đồng thời cũng là công cụ, tài sản của các bộ tộc, làng người dân tộc thiểu số Lạch, người Cil, người K’Ho giúp họ tăng gia lao động sản xuất, là phương tiện để thồ người, hàng hoá giao lưu, đi lại. Từ xưa đồng bào các buôn làng Cil, Lạch cùng gốc K’Ho ở xã Lát, huyện Lạc Dương vẫn thường tặng con gái đôi A Sêh (ngựa) làm của hồi môn khi đi bắt chồng. Thanh thiếu niên nào sinh trưởng từ nơi đây cũng quen cưỡi ngựa, nhà nào cũng nuôi ngựa để thồ nông sản qua các sườn đồi cheo leo. Ở buôn người Lạch, Cil dưới chân núi này nhà nào cũng phải có vài con ngựa.
Theo những câu chuyện kể, thuở còn hoang vu, vùng đất này đã có dấu chân ngựa hoang. Yàng Ndu tổ chức cuộc thi để thu phục muôn loài. Trâu và ngựa là hai con vật cuối cùng thua cuộc trước loài người. Từ đó, trâu trở thành linh vật hiến tế, còn vó ngựa trên cao nguyên núi đó, rừng xanh nam Tây Nguyên thì mãi gõ nhịp cung phụng con người. Ngựa là người bạn không thể thiếu đối với người sống ở cao nguyên. Ngựa giúp con người vượt đèo dốc hiểm trở, đi thăm trâu, thăm bò, đổi chác hàng hóa. Người Lạch còn đi tìm bạn gái bằng ngựa, vùng Păng Tiêng, Đam Rông nghe tiếng vó ngựa người Lạch là nể, văn hóa người Lạch có câu: Con ngựa Păng Tiêng tôi đã cưỡi/Bông hoa Păng Tiêng tôi đã ngửi. Ngựa thả hoang trong rừng, mỗi tuần mới thăm một lần để xác định vị trí, lúc nào cần mới huýt sáo gọi về.
Các hộ nông dân là đồng bào dân tộc thiểu số và cả người Kinh ở Đà Lạt, từ xưa đến nay đều dùng ngựa vào việc thồ hàng hoá. Do địa hình đồi dốc, nhiều gia đình có nương, rẫy ở xa, trong núi sâu thay vì nuôi con trâu, con bò giúp họ cày cấy, kéo xe thì họ nuôi ngựa để giúp sức người thồ hàng mỗi vụ gieo trồng và thu hoạch nông sản. Ngoài ra, vào lúc thuở Đà Lạt còn hoang vu, người Pháp đã dùng ngựa để đến đây. Và, một phần nhờ ngựa mà bác sĩ Yéc-xanh đã chinh phục cao nguyên Lâm Viên, khai sinh Đà Lạt. Thời bao cấp (những năm 80 của thế kỷ 20), ngựa ở Đà Lạt nhiều.
Đặc điểm > Ngựa cỏ

Loài ngựa bản địa này được gọi bằng cái tên dân dã là ngựa cỏ. Ngựa cỏ ở vùng này thấp, nhỏ nhưng rất nhanh nhẹn và khỏe. Trọng lượng trung bình của một con ngựa trưởng thành chỉ khoảng từ 200–250 kg. Giới nuôi ngựa ở Đà Lạt dùng tên ngựa cỏ để ám chỉ ngựa của đồng bào thiểu số ở xã Lát, Đạ Sar (Lạc Dương), tuy thân hình chúng nhỏ nhưng lại dẻo dai, bền bỉ phù hợp để thồ hàng và kéo xe trên mọi địa hình hiểm trở.
Các phu xe ở Đà Lạt, Đơn Dương và Phan Rang, Bình Phước vẫn đến Bon Đưng-xã Lát, Hòn Bồ-Đạ Sar để tầm mã một con ngựa cỏ trên đường bằng có thể kéo hơn một tấn hàng, đường dốc Đà Lạt hay đường lầy lội chúng vẫn kéo được 7-8 tạ. Chọn những con ngựa từ 4-6 tuổi vì đó là tuổi sung sức nhất, dấu hiệu để nhận biết chúng là vừa mọc đủ răng và răng trắng đều, mặt khác, cổ dài, gân to, thịt săn, bờm dày, bụng gọn, ngực nở, chân thẳng và thon chắc. Nên cho ngựa chạy thử mấy vòng quanh núi, nếu vẫn thở đều, không khục khắc là đạt.
Ngựa Đà Lạt có dáng vẻ đẹp đẽ, oai vệ mà thanh nhã, hiền lành, vì không có tên nên chúng thường được gọi tên theo sắc lông như lông màu trắng gọi là ngựa bạch, trắng chen một ít đen gọi là ngựạ kim; đen tuyền gọi là ngựa ô; đen pha đỏ tươi là ngựa vang; đen pha đỏ đậm là ngựa hồng; trắng đen pha chút đỏ là ngựa đạm, tím đỏ pha đen là ngựa tía. Có những con ngựa mới 3 tháng tuổi đã cao lộc ngộc theo nòi bố và đang dần đổi màu từ vùng mặt, tròn tuổi trở đi nó sẽ trở nên đen tuyền như mẹ. Ngựa của người Lạch dẻo dai, dũng mãnh, giỏi leo núi và ít bị bệnh nhưng lại thấp, nhỏ con, lông ngắn nên chẳng bắt mắt. Ngày nay người Lạch đã học cách phối ngựa Lạch với một số giống ngựa có nguồn gốc từ châu Âu hoặc Trung Đông để cho ra những con lai vừa có những ưu thế của ngựa bản địa vừa có vóc dáng đẹp, cao ráo, bộ lông mượt mà.
Đặc điểm > Ngựa lai

Bên cạnh những con ngựa cỏ, phải gánh vác việc đồng áng để sinh tồn cùng chủ của chúng, có một bầy đàn ngựa nhập ngoại di cư đến Đà Lạt, có một đời sống khác hơn. Chúng có nguồn gốc tổ tiên từ hàng trăm năm trước theo những dấu chân đầu tiên của đoàn thám hiểm do Bác sĩ Alexandre Yersin. Năm 1893, Yersin đã cưỡi ngựa thám hiểm và khám phá Lang Biang, ông dẫn đầu một đoàn thám hiểm gồm 6 người cưỡi trên lưng sáu con ngựa sải những bước chân xuyên rừng, vượt qua bao đèo dốc, thẳng hướng từ Nha Trang lên đỉnh ngọn núi Lang Bian (Đà Lạt).
Con ngựa ông Yersin cưỡi là giống ngựa Trung Á lai Pháp (Ăng-lê Ả rập) có bộ lông màu da bò nhưng sáng màu hơn nên gọi là ngựa hồng. Rồi lần lượt nhiều giống ngựa lai dừng chân ở đây. Những con ngựa con lần lượt ra đời. Hầu hết chúng có nguồn gốc ở Pháp, Úc. Chúng khá to, cao, trọng lượng khoảng 400–500 kg, nhưng không phải là giống ngựa khoẻ. Chúng được coi là những là những con ngựa quý tộc.
Bảo Đại mỗi khi lên Đà Lạt, ông chọn con ngựa đẹp nhất là một chú ngựa lang (có 3 màu đen, vàng, trắng), leo lên lưng nó, dẫn theo một đoàn tuỳ tùng vào rừng đi săn hay đi ngắm cảnh. Những con ngựa lai ở Đà Lạt ngày càng phong phú hơn về chủng, loài. Nhiều tay lái ngựa luân chuyển những con ngựa không còn sử dụng ở trường đua Phú Thọ (Sài Gòn) lên Đà Lạt, rồi chọn những tuấn mã, giống tốt, khoẻ về huấn luyện làm ngựa đua để bán kiếm lời. Khó mà biết chính xác những con ngựa lai ở Đà Lạt bây giờ là thế hệ thứ mấy, có nguồn gốc, tổ tiên là đâu. Đà Lạt–Lâm Đồng hiện còn khoảng 600 con ngựa. Một nửa số đó là ngựa cỏ, còn lại là ngựa lai. Nhưng chỉ có khoảng 100 con ngựa lai được chăm sóc kỹ càng để du lịch. Những con ngựa lai tốt mã có giá từ 30-40 triệu đồng. Hi hữu có con tuyệt đẹp (ngựa lang) có khách trả anh đến 50 triệu đồng, trong khi ngựa cỏ giá chỉ chừng 5-7 triệu đồng/con.
Du khách đến các điểm tham quan du lịch như Thung lũng Tình Yêu, hồ Than Thở, Dinh Bảo Đại đều thấy đội quân tuấn mã rất hùng hậu, trong đó có cả những chú ngựa cỏ bản địa lẫn những chú ngựa lai to con tốt tướng (giới nuôi ngựa gọi là ngựa cảnh), chuyên cho du khách thuê chụp hình, thuê cưỡi chu du khắp núi đồi, những chú ngựa cảnh to con tốt tướng hầu hết là ngựa phế thải được du nhập về từ trường đua Phú Thọ vì có thành tích kém cỏi trên đường đua hoặc bị dị tật. Giá mỗi con không dưới 10 triệu đồng. Về sau, để tiết kiệm, người ta cho phối giống giữa ngựa cảnh và ngựa cỏ nên thân hình thế hệ ngựa lai chỉ tầm tầm bậc trung, không bệ vệ, oai phong như ngựa cảnh có nguồn gốc từ Anh, Pháp đó là ngựa lai giữa ngựa cỏ và ngựa cảnh.
Mesolia albimaculalis

| Mesolia albimaculalis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Crambidae
Chi (genus): Mesolia
Loài (species): M. albimaculalis
Danh pháp hai phần
Mesolia albimaculalis
Mesolia albimaculalis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 19 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Nhuộm Feulgen

Ảnh chụp hiển vi mô phổi ung thư nhuộm Feulgen: Lượng DNA từ mô tổn thương rất cao (màu tím đỏ) từ nhân tế bào của khối u hoại tử.
Nhuộm Feulgen (Phơngen) là kỹ thuật nhuộm màu tế bào do Robert Feulgen phát minh từ năm 1914, được sử dụng rộng rãi trong xét nghiệm tế bào học để xác định sự tồn tại của DNA trong mô của cơ thể sống. Trong tiếng Anh, kỹ thuật này gọi là "Feulgen stain". Vì nhiễm sắc thể có thành phần hoá học chủ yếu là DNA, nên đây cũng là phương pháp nghiên cứu nhiễm sắc thể ở cấp độ tế bào.
Tổng quan

Thuốc nhuộm Feulgen và kỹ thuật xử lý trong phương pháp nhuộm Feulgen chủ yếu dựa vào khả năng hấp thu các hoá chất kiềm tính của DNA, bởi vì DNA là chất có tính axit cao do cấu tạo phân tử có hàm lượng -HPO4 nhiều.
Trong mô, cấu trúc nào có lượng DNA càng đậm đặc, thì tính axit càng cao, nên bắt màu càng nhiều, hiện ra càng rõ giúp dễ dàng quan sát trên kính hiển vi quang học thông thường.
Phương pháp > Sơ bộ

Nói chung, mẫu vật phải được rửa sạch, rồi được xử lý bằng axit clohydric có nồng độ thích hợp, sau đó đến dùng thuốc thử Schiff (Schiff test, cũng gọi là Schiff reagent). Cuối cùng, mẫu được khử nước bằng cồn thích hợp, rồi được làm sạch bằng xylen. DNA sẽ có màu tím đỏ, còn các vật chất khác thường nhuộm màu xanh lục, xanh dương hoặc đôi khi màu tím rất nhạt.
Phương pháp > Chi tiết:

Mẫu vật ngâm trong dung dịch HCl 1N trong 8-10 phút ở nhiệt độ 60 °C.
Sau đó, mẫu vật ngay lập tức phải được chuyển vào dung dịch thuốc thử Schiff ở nhiệt độ bình thường của phòng thí nghiệm, trong khoảng 30 phút, hoặc cho đến khi mẫu có màu tím đậm.
Để quan sát mẫu đã nhuộm, cần nghiền mẫu trong acetocarmine hoặc aceto-orcein. Sau khi đã tiến hành khâu này, cần phân tích mẫu đó ngay trong ngày; bất đắc dĩ cần bảo quản ở 4 °C nhưng chỉ được một vài ngày.
Thủy phân axit loại bỏ các purin từ mẫu vật, qua đó dễ phát hiện các nhóm aldehyd tự do. Các nhóm aldehyd này phản ứng với thuốc thử Schiff nhanh nhạy hơn dẫn đến màu tím. RNA không bị thủy phân khi xử lý như vậy, nên phản ứng là đặc hiệu cho xét nghiệm DNA.
Thuốc thử Schiff được điều chế bằng cách đổ 200 mL nước sôi vào 1 g fuchsin. Lắc kỹ, để nguội đến 50 °C, rồi lọc và thêm 30 ml HCl 1N vào dịch đã lọc. Làm nguội đến nhiệt độ của phòng, rồi thêm 1 g kali metabisulfite (K2S2O5) cho đến khi dung dịch đổi màu vàng nhạt hoặc phớt hồng. Khâu này tiến hành trong bóng tối và có thể để dung dịch qua đêm. Tuy nhiên, hiện nay có những công ty chuyên sản xuất thuốc thử này (như Fisher Scientific Cop.).
Ý nghĩa

Nhuộm Feulgen nhằm phát hiện DNA, nên nhờ phương pháp này mà nhà nghiên cứu xác định được chính xác cấu trúc có DNA trong tế bào và mô. Cũng vì thế, nó được áp dụng phổ biến để nghiên cứu bộ nhiễm sắc thể của các loài sinh vật.
Ngoài ra, có thể sử dụng phản ứng Feulgen như một kỹ thuật định lượng tương đối DNA, nhờ đó có thể phân biệt tế bào tứ bội với tế bào lưỡng bội, tế bào đơn bội với tế bào lưỡng bội,... và nhất là định lượng tương đối DNA trong các giai đoạn khác nhau (G1, S và G2) của chu kỳ tế bào.
Nguồn trích dẫn

↑  Nguyễn Lân Dũng và cộng sự: "Vi sinh vật học" - Nhà xuất bản Giáo dục.
↑  “Feulgen Staining”.
↑  “FEULGEN STAINING PROTOCOL”.
↑  “The Feulgen Procedure for DNA, Adolphus College”. Bản gốc lưu trữ ngày 26 tháng 1 năm 2007. Truy cập ngày 30 tháng 9 năm 2019.
↑  Nguyễn Lân Dũng. “GIÁO TRÌNH VI SINH VẬT HỌC”. Bản gốc lưu trữ ngày 30 tháng 9 năm 2019.
Bộ nhiễm sắc thể của Hành tím hiện rất rõ dưới kính hiển vi quang học nhờ nhuộm Feulgen.
Noctubourgognea coppingeri

| Noctubourgognea coppingeri> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Phân bộ (subordo): Ditrysia
Liên họ (superfamilia): Noctuoidea
Họ (familia): Noctuidae
Phân họ (subfamilia): Noctuinae
Chi (genus): Noctubourgognea
Loài (species): N. coppingeri
Danh pháp hai phần
Noctubourgognea coppingeri (Butler, 1881) 
Danh pháp đồng nghĩa
 Pachnobia coppingeri Butler, 1881 
Noctubourgognea coppingeri là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở vùng Magallanes và Antartica Chilena của Chile và Patagonia.
Sải cánh dài khoảng 40 mm.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 15 tháng 6 năm 2014.
Caragana laeta

| Caragana laeta> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Fabales
Họ (familia): Fabaceae
Chi (genus): Caragana
Loài (species): C. laeta
Danh pháp hai phần
Caragana laeta Kom. 
Caragana laeta là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được Kom. miêu tả khoa học đầu tiên.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Caragana laeta”. Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2013.
Stenoptilodes

| Stenoptilodes> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Phân bộ (subordo): Ditrysia
Phân thứ bộ (infraordo): Apoditrysia
Liên họ (superfamilia): Pterophoroidea
Họ (familia): Pterophoridae
Phân họ (subfamilia): Pterophorinae
Chi (genus): Stenoptilodes Zimmerman, 1958
Stenoptilodes là một chi bướm đêm thuộc họ Pterophoridae.
Các loài

Stenoptilodes antirrhina
Stenoptilodes agricultura
Stenoptilodes altiaustralis
Stenoptilodes brevipennis
Stenoptilodes debbiei
Stenoptilodes duckworthi
Stenoptilodes gielisi
Stenoptilodes gilvicolor
Stenoptilodes heppneri
Stenoptilodes huanacoicus
Stenoptilodes hypsipora
Stenoptilodes juanfernandicus
Stenoptilodes limaicus
Stenoptilodes littoralis
Stenoptilodes maculatus
Stenoptilodes medius
Stenoptilodes posticus
Stenoptilodes sematodactyla
Stenoptilodes sordipennis
Stenoptilodes stigmatica
Stenoptilodes taprobanes
Stenoptilodes thrasydoxa
Stenoptilodes umbrigeralis
| --- | --- |
: Wikispecies có thông tin sinh học về Stenoptilodes
| --- | --- |
: Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về Stenoptilodes.
Ngựa đảo Cumberland

Một con ngựa đực giống trên đảo
Ngựa đảo Cumberland là một nhóm gồm những con ngựa hoang sống trên đảo Cumberland ở bang Georgia. Một Huyền thoại phổ biến cho rằng những con ngựa đặt chân lên đảo vào một thời gian không xác định trong thế kỷ 16 với sự xuất hiện của những tên thực dân Tây Ban Nha. Tuy nhiên, không chắc rằng bất kỳ con ngựa còn lại của Tây Ban Nha sống sót, và nhiều khả năng dân số hiện nay từ ngựa đưa đến hòn đảo này vào thế kỷ thứ 18 bởi người Anh.
Đảo Cumberland đã trở thành một phần của Bờ biển Quốc gia Đảo Cumberland vào năm 1972, khi Công viên Quốc gia (NPS) đã trực tiếp quản lý. Những con ngựa tương tự như các nhóm ngựa sống trên các đảo như ngựa hoang Chincoteague và Assateague. Có ước tính là dân số chúng từ khoảng 150 đến 200 con ngựa trên đang sống trên đảo. Ngựa ở trên đảo Cumberland có tuổi thọ tương đối ngắn, do nhiễm ký sinh trùng, sâu bệnh, dịch bệnh và môi trường khắc nghiệt của chúng. Năm 2000, một nghiên cứu về hành vi cho thấy sự bất ổn định trong việc lai tạp giữa các nhóm.
Lịch sử

Loài ngựa thì không có nguồn gốc đảo Cumberland. Huyền thoại phổ biến đã được đưa đến hòn đảo của Tây Ban Nha vào thế kỷ thứ 16. Tuy nhiên, người ta tin rằng những con ngựa đầu tiên nhiều khả năng không sống được do thiếu các cuộc viếng thăm của người Tây Ban Nha và các dân Mỹ bản xứ địa phương trên đảo, tìm kiếm chúng ít được sử dụng thực tế. Vào thế kỷ 18, người Anh bắt đầu định cư trên hòn đảo Cumberland. Những con ngựa hiện diện ngày hôm nay có thể là con cháu của con ngựa được đưa ra đảo bởi những người định cư (có khả năng cao nhất), khi này là khi một phần lớn của những con ngựa bắt đầu tự do, thả rông và trở lại trạng thái tự nhiên của chúng, trở thành hoang dại.
Trong suốt thế kỷ 19, những nỗ lực đã được hiện thực để bắt giữ và tận dụng những con ngựa hoang này. Những nỗ lực đầu tiên đã được thực hiện bởi các chủ đồn điền đảo Robert Stafford, người cho phép khách vào để mua và bắt được những con ngựa đem về, mà Stafford gọi là "đầm lầy Tackies," để sử dụng cho mục đích cá nhân của họ. Những con ngựa đã nối tiếp nhau được sử dụng động vật như kỵ binh trong nội chiến Mỹ. Sau chiến tranh, hồ sơ đề nghị rằng những người từ Đảo Jekyll bắt giữ một số con ngựa phục vụ cho việc lấy thịt ngựa.
Khoảng năm 1881, Thomas M. Carnegie mua hai đồn điền trên đảo và du nhập ngựa Tennessee, Paso Finos, và ngựa Ả Rập vào miền hoang dã, để tăng dân số ngựa trong một nỗ lực để cải thiện hệ động vật. Carnegie đã nhận được một số lượng nhỏ của thu nhập từ việc mua và bán của các loài động vật. Sau này, nhiều cư dân đảo bắt đầu du nhập các giống bổ sung vào các đàn gia súc (đàn ngựa) trên đảo, đa dạng hóa hơn nữa các nhóm ngựa. Năm 1921, một số lượng lớn các con ngựa đã được đưa lên các hòn đảo từ Globe, Arizona, tất cả đều đã được cho chạy thả rông trên vùng đất chăn thả miền Tây.