stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Nhị thập bát tú
Thuật số > Cầm tinh

Nhị thập bát tú còn được liên kết đặc biệt với Thất diệu (七曜) và các loài động vật, để dự đoán vận mệnh, phúc lộc và cát hung của con người. Sự kết hợp này được gọi là "Cầm tinh" (禽星) tức là mỗi người được gắn với một con vật tượng trưng theo năm sinh hoặc sao chiếu mệnh. Khái niệm cầm tinh trong tiếng Hán gốc có nghĩa là "sao của thú" (禽星), liên quan đến thuật bói toán cổ đại. Theo ghi chép trong Từ nguyên (bản cũ), các nhà chiêm tinh sử dụng ngũ hành, nhị thập bát tú và các con vật biểu tượng để dự đoán dữ lành. Ví dụ, các tổ hợp như Giác kim giao (rồng vàng), Tâm hỏa hồ (cáo lửa), hay Trương hỏa lộc (hươu lửa) được sử dụng để định vận mệnh, ngày giờ, hoặc phương hướng.
Thuật toán dự đoán dựa trên cầm tinh được gọi là "Diễn cầm" (演禽). Theo ghi chép trong Tương Sơn Dã Lục (湘山野錄) thời Bắc Tống, dưới triều Tống Thần Tông, Vương Xứ Nặc, người đảm nhiệm chức Tư thiên giám vào đầu triều đại, đã sử dụng thuật toán Cầm tinh để dự đoán vận mệnh.
|  | Mộc | Kim | Thổ | Nhật | Nguyệt | Hỏa | Thủy |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Đông cung | Giác Mộc Giao | Cang Kim Long |  Đê Thổ Lạc  | Phòng Nhật Thố | Tâm Nguyệt Hồ | Vĩ Hỏa Hổ | Cơ Thủy Báo |
| Bắc cung | Đẩu Mộc Giải | Ngưu Kim Ngưu | Nữ Thổ Bức | Hư Nhật Thử | Nguy Nguyệt Yến | Thất Hỏa Trư | Bích Thủy Dư |
| Tây cung | Khuê Mộc Lang | Lâu Kim Cẩu | Vị Thổ Trĩ | Mão Nhật Kê | Tất Nguyệt Ô | Chủy Hỏa Hầu | Sâm Thủy Viên |
| Nam cung | Tỉnh Mộc Hãn | Quỷ Kim Dương | Liễu Thổ Chương | Tinh Nhật Mã | Trương Nguyệt Lộc | Dực Hỏa Xà | Chẩn Thủy Dẫn |
Trong văn hóa Việt Nam, cầm tinh đã giản lược thành ý nghĩa biểu tượng của con vật đại diện cho năm sinh theo địa chi (ví dụ: người tuổi Tý cầm tinh con chuột, người tuổi Sửu cầm tinh con trâu). Tuy nhiên, cách hiểu này đã tách biệt hoàn toàn khỏi khái niệm gốc của tiếng Hán. Một số từ điển tiếng Việt từng chú thích sai lệch "cầm tinh" bằng chữ Hán 擒星, có nghĩa là "bắt sao", nhưng thực chất thuật ngữ đúng, 禽星, là sự nhân cách hóa mối liên kết giữa các ngôi sao và động vật trong chiêm tinh học cổ đại.
Tòa nhà Robot

Văn phòng in  Băng Cốc, Thái LanBản mẫu:SHORTDESC:Văn phòng in Băng Cốc, Thái Lan
| Tòa nhà Robot |
| --- | --- |
Tòa nhà Robot năm 2022

Thông tin chung
Tình trạng: Hoàn thành
Dạng: Văn phòng
Địa điểm: 191 Đường Nam Sathorn Băng Cốc, Thái Lan 10120
Tọa độ: 13°43′14″B 100°31′38″Đ﻿ / ﻿13,720448°B 100,527311°Đ﻿ / 13.720448; 100.527311
Xây dựng
Hoàn thành: 1986
Chi phí xây dựng: US$10 triệu
Số tầng: 20
Diện tích sàn: 23.506 m2 (253.020 foot vuông)
Thiết kế
Kiến trúc sư: Sumet Jumsai
Tòa nhà Robot (tiếng Thái: ตึกหุ่นยนต์, phát âm tiếng Thái: [tɯk̚˨˩.hun˨˩.jon˧], RTGS: tuek hun yon) nằm ở quận thương mại Sathorn của Băng Cốc, Thái Lan, là nơi đặt trụ sở chính của ngân hàng United Overseas Bank ở Băng Cốc. Công trình được kiến trúc sư Sumet Jumsai thiết kế cho Ngân hàng châu Á nhằm phản ánh công cuộc điện máy hóa ngành ngân hàng. Lối kiến trúc của tòa nhà nhằm phản ứng đối lập với lối kiến trúc tân cổ điển và hậu hiện đại công nghệ cao. Những nét đặc trưng của tòa nhà như các bức tường xếp chồng thụt dần vào, cây ăng-ten và đôi mắt góp phần tạo nên hình dáng kiểu robot cũng như chức năng thực tế của công trình. Được hoàn thiện vào năm 1986, tòa nhà Robot là một trong những ví dụ về kiến trúc hiện đại cuối cùng ở Băng Cốc. Công trình từng được Bảo tàng nghệ thuật đương đại Los Angeles lựa chọn là một trong 50 tòa nhà quan trọng của thế kỉ.
Thiết kế

Kiến trúc sư Thái Lan Sumet Jumsai là người thiết kế Tòa nhà Robot dành cho Ngân hàng châu Á, đơn vị này được ngân hàng United Overseas Bank mua lại vào năm 2005. Ông được ban giám đốc Ngân hàng châu Á yêu cầu thiết kế một tòa nhà phản ánh công cuộc hiện đại hóa và điện toán hóa ngành ngân hàng. Ông tìm ra nguồn cảm hứng từ robot đồ chơi của con trai mình.
Sumet thiết kế tòa nhà nhằm thể hiện nhận thức đối lập với lối kiến trúc hậu hiện đại lúc bấy giờ, đặc biệt là kiến trúc cổ điển Phục Hưng và công nghệ cao được thể hiện như ở Trung tâm Pompidou. Sumet vừa ca ngợi sự ra đời của chủ nghĩa hậu hiện đại nhằm đối chọi với lối thiết kế hiện đại thuần túy nhưng vô vị, vừa xem nó là "một phong trào tẩy chay tìm kiếm phương án thay thế mà không đưa ra một vật thay thế". Sumet gạt bỏ chủ nghĩa cổ điển Phục Hưng ở giữa thập niên 1980 vì cho rằng "mất hết tri thức" và phê bình "danh mục những mô típ kiến trúc vô nghĩa" đại diện cho chủ nghĩa cổ điển Phục Hưng ở Băng Cốc. Ngoài ra ông còn gạt bỏ kiến trúc công nghệ cao, "thứ tự chiếm hết trong máy móc, đồng thời bí mật...yêu...những vật tạo tác thủ công và người lao động chân tay lương thiện", ví nó như một phong trào không có tương lai.
Sumet viết rằng tòa nhà của ông "không cần giống như một con robot" và một "loạt những dạng biến thể khác" là đã đủ, miễn sao chúng có thể "giải phóng tâm hồn khỏi sự bế tắc của trí tuệ hiện tại và đưa nó sang thế kỉ tiếp theo". Ông viết rằng thiết kế của mình có thể được xem là hậu-công-nghệ-cao: thay vì trưng ra nội thất bên trong tòa nhà, ông lựa chọn tô điểm một sản phẩm đã hoàn chỉnh bằng các bộ phận cơ khí trừu tượng. Vị kiến trúc sư này nhận định rằng tòa nhà của ông đi ngược lại tầm nhìn về máy móc của thế kỉ 20, giống như một "thực thể riêng biệt" thường "đưa lên bệ để cúng bái", bằng cách trở thành "một phần trong cuộc sống hàng ngày của chúng ta, một người bạn hay chính bản thân chúng ta", nó đã xóa đi con đường pha trộn giữa máy móc và con người ở thế kỉ 21.
Tòa nhà được hoàn thiện vào năm 1987 với chi phí 10 triệu đô la Mỹ. Đến giữa thập niên 1980, kiến trúc hiện đại đã thoái trào ở Băng Cốc; tòa nhà Robot là một trong những ví dụ cuối cùng về lối kiến trúc này.
Đặc điểm

Tòa nhà Robot cao 20 tầng và có tổng diện tích tầng là 23.506 m² (253.016 ft²). Diện tích tầng giảm dần tại các tầng thứ 4, 8, 12, 16 và thứ 18; hình dáng đặt so le vừa tạo nên vẻ ngoài kiểu robot, vừa là một giải pháp hiệu quả nhằm đáp ứng các quy tắc về khoảng lùi yêu cầu nghiêng 18 độ từ mỗi bên mặt phẳng đứng bao quanh công trình. Tầng trệt của tòa nhà là sảnh ngân hàng cao gấp đôi. Kiến trúc nội thất của sảnh (hợp tác thiết kế với công ty 7 Associates) được thiết kế để tăng cường vẻ ngoài robot của tòa nhà; bốn bức tượng điêu khắc do nghệ sĩ người Thái Lan Thaveechai Nitiprabha chế tác nằm ở cửa chính. Các tầng lửng nằm ở mỗi bên sảnh ngân hàng là nơi đặt văn phòng và phòng hội họp. Tầng thứ hai của tòa nhà có một hội trường đa chức năng, các văn phòng và phòng đào tạo, còn các tầng trên là nơi đặt không gian văn phòng chung. Một ga-ra đỗ xe 8 tầng tọa lạc ở phía sau tòa nhà chính.
Phần trang trí ngoại thất góp phần tạo nên vẻ ngoài giống như robot của tòa nhà, dù cho nó cũng thường có các chức năng thực tế. Hai cây ăngten trên nóc tòa nhà được dùng để liên lạc và làm cột thu lôi. Ở mặt tiền phía trên tòa nhà, tức đằng trước phòng họp chính và phòng ăn thuộc dãy phòng quản trị hàng đầu, là hai nhãn cầu có mi mắt rộng 6 m (19,7 ft) đóng vai trò như cửa sổ. Cặp nhãn cầu được làm từ thủy tinh phản chiếu; còn mi mắt được làm từ cửa gió kim loại. Các nút đai ốc làm từ bê tông gia cố thủy tinh góp phần tô điểm thêm cho các mặt của tòa nhà. Chiếc đai ốc lớn nhất của công trình có đường kính dài 3,8 m (12,5 ft) và là đai ốc lớn nhất thế giới vào thời điểm xây dựng chúng. Các bức tường phía đông và tây của tòa nhà (các mặt của robot) có ít kẽ hở nhằm che phần nội thất khỏi ánh mặt trời và tăng hiệu quả sử dụng năng lượng. Còn các mặt phía bắc và nam (mặt trước và sau của robot) là những hệ vách xanh dương sáng, màu này được lựa chọn vì đây là biểu tượng của Ngân hàng châu Á.
Công nhận

Bảo tàng nghệ thuật đương đại Los Angeles đã lựa chọn tòa nhà Robot là một trong 50 tòa nhà quan trọng của thế kỉ. Công trình còn đem về cho Sumet một giải thưởng từ Bảo tàng thiết kế và kiến trúc Athenaeum của Chicago, là giải thưởng đầu tiên được trao cho một nhà thiết kế người Thái. Theo Encyclopedia of 20th Century Architecture (Bách khoa toàn thư kiến trúc thế kỉ 20) của Stephen Sennott, tòa nhà "đã tăng cường sự công nhận của thế giới với nền kiến trúc hiện đại của Thái Lan".
Tòa nhà Robot và trạm xe lửa Saint Louis BTS năm 2021
Tòa nhà Robot nhìn từ tuyến đường Silom
Baden-Baden

Thị trấn spa ở bang Baden-Württemberg, ĐứcBản mẫu:SHORTDESC:Thị trấn spa ở bang Baden-Württemberg, Đức
| Baden-Baden   |
| --- | --- |
Baden-Baden nhìn từ Núi Merkur.
  Hiệu kỳ Huy hiệu

Baden-Baden  Xem bản đồ ĐứcBaden-Baden  Xem bản đồ Baden-Württemberg
Quốc gia: Đức
Bang: Baden-Württemberg
Vùng hành chính: Karlsruhe  
Huyện: Quận đô thị
 • Đại thị trưởng: (CDU)
Diện tích
 • Tổng cộng: 140,18 km2 (5,412 mi2)
Độ cao: 181 m (594 ft)
Dân số (2020-12-31)
 • Tổng cộng: 55.449
 • Mật độ: 4,0/km2 (10/mi2)
Múi giờ: UTC+1, UTC+2
 • Mùa hè (DST): CEST (UTC+02:00)
Mã bưu chính: 76530–76534
Mã vùng: 07221, 07223
Biển số xe: BAD
Thành phố kết nghĩa: Menton, Moncalieri, Freital, Karlovy Vary, Yalta, Sochi, Bora Bora
Website: baden-baden.de

 Di sản thế giới UNESCO
Một phần của: Các thị trấn Spa lớn của châu Âu
Tiêu chuẩn: Văn hóa: (ii)(iii)
Tham khảo: 1613
Công nhận: 2021 (Kỳ họp 45)
 
Baden-Baden (phát âm tiếng Đức: [ˈbaːdn̩ ˈbaːdn̩] Tập tin:De-Baden-Baden.ogg) là một thị trấn spa nằm tại bang Baden-Württemberg, tây nam nước Đức, trên bờ sông Oos ở ranh giới phía bắc của khối núi Rừng Đen cách 10 kilômét (6 dặm) về phía đông của sông Rhein, biên giới với Pháp, và cách 40 kilômét (25 dặm) về phía đông bắc của thành phố Strasbourg, Pháp.
Vào năm 2021, thị trấn trở thành một phần của Di sản thế giới được UNESCO công nhận với tên gọi "Các thị trấn Spa lớn của châu Âu" nhờ các spa và kiến ​​trúc nổi tiếng của nó là minh chứng cho sự phổ biến của các thị trấn spa ở châu Âu trong thế kỷ 18 đến thế kỷ 20.
Tên

Những con suối ở Baden-Baden được người La Mã gọi là Aquae ("The Waters") và Aurelia Aquensis ("Aurelia-of-the-Waters") theo tên của Alexander Severus.
Trong tiếng Đức hiện đại, Baden là một danh từ có nghĩa là "tắm" nhưng Baden, tên ban đầu của thị trấn lại bắt nguồn từ số nhiều của Bad ("tắm"), số nhiều hiện đại đã trở thành Bäder. Cũng như địa danh Bath trong tiếng Anh, các Baden khác nằm ở các suối nước nóng khắp Trung Âu. Tên được nhân đôi hiện tại là để phân biệt nó với các địa danh cùng tên khác, ví dụ như Baden bei Wien ở Áo hay Baden bei Zürich ở Thụy Sĩ. Tên Baden-Baden là một tham chiếu đến lãnh địa của bá tước Baden (1535–1771), một lãnh thổ được đặt tên theo thị trấn. Baden-Baden do đó có nghĩa là "thị trấn Baden thuộc lãnh thổ của Baden". Baden-Baden có tên chính thức vào năm 1931, lãnh địa của bá tước tách thành nhiều khu vực bao gồm cả Baden-Baden và Baden-Durlach.
Thư mục

“Baden (2.)” . Encyclopaedia Britannica. 3 . 1878. tr. 226–227.
Chisholm, Hugh biên tập (1911), “Baden (Germany)” , Encyclopædia Britannica, 3 (ấn bản thứ 11), Cambridge University Press, tr. 184
“Baden-Baden”, Encyclopædia Britannica Online, 2015, truy cập ngày 8 tháng 10 năm 2015.
Andrew Jackson
Tuổi thơ và giáo dục

Andrew Jackson sinh ngày 15 tháng 3 năm 1767 tại vùng Waxhaws thuộc Carolina. Cha mẹ ông là những người thực dân Scotland-Ireland Andrew Jackson và vợ ông là Elizabeth Hutchinson, những người Trưởng lão đã di cư từ Ulster, Ireland, hai năm trước đó. Cha của Jackson sinh ra ở Carrickfergus, County Antrim, vào khoảng năm 1738. Cha mẹ của Jackson sống ở làng Boneybefore, cũng thuộc County Antrim. Tổ tiên của ông có nguồn gốc từ Killingswold Grove, Yorkshire, Anh.
Khi nhập cư đến Bắc Mỹ vào năm 1765, cha mẹ của Jackson đã mang theo hai người con từ Ireland, Hugh (sinh năm 1763) và Robert (sinh năm 1764). Gia đình có lẽ đã định cư ở Philadelphia. Nhiều khả năng họ đã đi du lịch trên bộ qua Dãy núi Appalachian đến cộng đồng người Scotland-Ireland ở Waxhaws, chạy dọc biên giới giữa Bắc và Nam Carolina. Cha của Jackson qua đời vào tháng 2 năm 1767 ở tuổi 29, trong một tai nạn khai thác gỗ khi đang dọn đất, ba tuần trước khi con trai ông là Andrew được sinh ra. Jackson, mẹ và các anh trai của ông sống với dì và chú của Jackson ở vùng Waxhaws, và Jackson được hai linh mục ở gần đó dạy dỗ.
Nơi sinh chính xác của Jackson không rõ ràng vì thiếu thông tin về hành động của mẹ ông ngay sau đám tang của chồng. Khu vực này quá xa xôi nên biên giới giữa Bắc và Nam Carolina chưa được khảo sát chính thức. Năm 1824, Jackson viết một lá thư nói rằng ông được sinh ra trên đồn điền của người chú James Crawford ở hạt Lancaster, Nam Carolina. Jackson có thể đã tuyên bố là một người Nam Carolina vì bang đang xem xét việc hủy bỏ Biểu thuế năm 1824, điều mà ông phản đối. Vào giữa những năm 1850, bằng chứng cũ chỉ ra rằng Jackson có thể được sinh ra tại nhà của một người chú khác ở Bắc Carolina. Khi còn là một cậu bé, Jackson rất dễ bị xúc phạm và bị coi là kẻ hay bắt nạt. Tuy nhiên, Jackson cũng được cho là đã thu hút một nhóm các chàng trai trẻ hơn và yếu hơn về dưới trướng của mình và đối xử tốt với họ.
Phục vụ Chiến tranh cách mạng Mỹ

Trong Chiến tranh Cách mạng, anh cả của Jackson, Hugh, đã chết vì kiệt sức vì nóng sau trận Stono Ferry vào ngày 20 tháng 6 năm 1779. Tình cảm chống người Anh tăng cường sau Cuộc thảm sát Waxhaws vào ngày 29 tháng 5 năm 1780. Mẹ của Jackson đã khuyến khích ông và anh trai Robert tham gia các cuộc tập trận của lực lượng dân quân địa phương. Chẳng bao lâu, họ bắt đầu giúp đỡ dân quân với tư cách là người vận chuyển hàng. Hai người phục vụ dưới quyền của Đại tá William Richardson Davie trong Trận Hanging Rock vào ngày 6 tháng 8. Andrew và Robert bị người Anh bắt vào tháng 4 năm 1781 khi đang ở nhà của gia đình Crawford. Khi Andrew từ chối làm sạch ủng của một sĩ quan Anh, viên sĩ quan này đã dùng kiếm chém vào người thanh niên này, để lại cho anh ta những vết sẹo ở tay trái và đầu, cũng như một lòng căm thù người Anh mãnh liệt. Robert cũng từ chối làm theo lệnh và bị đánh bằng kiếm. Hai anh em bị bắt làm tù nhân, mắc bệnh đậu mùa, và gần chết đói khi bị giam cầm.
Cuối năm đó, mẹ Elizabeth của họ đã bảo chứng và quân Anh đã thả hai anh em. Sau đó, bà bắt đầu đưa cả hai cậu con trai trở về nhà của họ ở Waxhaws, khoảng cách khoảng 40 dặm (64 km). Cả hai đều có sức khỏe rất kém. Robert, người có sức khỏe tệ hơn nhiều, cưỡi trên con ngựa duy nhất mà họ có, trong khi Andrew đi phía sau họ. Trong hai giờ cuối cùng của cuộc hành trình, một trận mưa như trút nước bắt đầu khiến hậu quả của bệnh đậu mùa trở nên tồi tệ hơn. Trong vòng hai ngày sau khi trở về nhà, Robert đã chết và Andrew gặp nguy hiểm đến tính mạng. Sau khi điều dưỡng cho Andrew khỏe mạnh trở lại, Elizabeth tình nguyện chăm sóc các tù nhân chiến tranh Mỹ trên hai con tàu của Anh tại cảng Charleston, nơi đã từng bùng phát dịch tả. Vào tháng 11, bà qua đời vì căn bệnh quái ác này và được chôn cất trong một ngôi mộ không được đánh dấu. Andrew trở thành trẻ mồ côi năm 14 tuổi. Ông đã đổ lỗi cho người Anh về sự ra đi của các anh trai và mẹ của mình.
Sự nghiệp > Sự nghiệp ngành pháp luật và hôn nhân

Sau Chiến tranh Cách mạng, Jackson được giáo dục một cách rời rạc tại một trường Waxhaw địa phương. Do có mối quan hệ không tốt với phần lớn đại gia đình của mình, ông đã sống chung với một số người khác nhau. Năm 1781, ông làm nghề đóng yên ngựa một thời gian và cuối cùng làm giáo viên cho trường học. Ông dường như phát đạt trong cả hai nghề. Năm 1784, ông rời vùng Waxhaws đến Salisbury, North Carolina, tại đó ông học luật dưới sự điều hành của luật sư Spruce Macay. Với sự giúp đỡ của nhiều luật sư, ông đã có thể học đủ để đủ điều kiện tham gia luật sư. Tháng 9 năm 1787, Jackson được nhận vào hội luật gia North Carolina. Ngay sau đó, người bạn John McNairy đã giúp ông được bổ nhiệm vào một vị trí công tố viên còn trống ở Quận Washington, Bắc Carolina, nơi sau này trở thành bang Tennessee. Trong chuyến du lịch về phía Tây, Jackson đã mua nô lệ đầu tiên của mình, một người phụ nữ lớn tuổi hơn. Vào năm 1788, do bị đồng nghiệp luật sư Waightstill Avery xúc phạm, Jackson đã đấu súng tay đôi lần đầu tiên. Cuộc đọ sức kết thúc với việc cả hai người đàn ông đều bắn lên trời, họ đã có một thỏa thuận bí mật để thực hiện điều đó trước khi đấu súng.
Jackson chuyển đến thị trấn biên giới nhỏ Nashville vào năm 1788, tại đó ông sống như một người ở trọ với Rachel Stockly Donelson, góa phụ của John Donelson. Tại đây Jackson đã làm quen với con gái của họ, Rachel Donelson Robards. Cô con gái Rachel có một cuộc hôn nhân không hạnh phúc với Đại úy Lewis Robards; anh ta phải hứng chịu những cơn thịnh nộ ghen tuông. Hai người đã ly thân vào năm 1790. Theo Jackson, ông kết hôn với Rachel sau khi nghe tin Robards ly hôn. Cuộc ly hôn của cô vẫn chưa được chính thức, khiến cuộc hôn nhân của Rachel và Jackson trở nên vô hiệu. Sau khi cuộc ly hôn chính thức hoàn tất, Rachel và Jackson tái hôn vào năm 1794. Để làm phức tạp thêm vấn đề, bằng chứng cho thấy Rachel đã sống với Jackson và tự gọi mình là Mrs. Jackson trước khi đệ đơn ly hôn được đưa ra. Không có gì lạ ở vùng biên giới khi các mối quan hệ này được hình thành và kết thúc một cách không chính thức, miễn là chúng được cộng đồng công nhận.
Sự nghiệp quân đội > Chiến tranh năm 1812 > Thiết quân luật cưỡng bức ở New Orleans

Jackson, vẫn không biết chắc chắn về việc ký kết hiệp ước, từ chối dỡ bỏ lệnh thiết quân luật trong thành phố. Thượng nghị sĩ bang Louis Louaillier đã viết một bài ẩn danh trên tờ báo New Orleans, thách thức việc Jackson từ chối thả dân quân sau khi người Anh nhượng lại chiến trường. Jackson đã cố gắng tìm tác giả và sau khi Louiallier thừa nhận đã viết tác phẩm, và anh đã bị bỏ tù. Vào tháng 3 năm 1815, sau khi Thẩm phán Tòa án Quận Hoa Kỳ Dominic A. Hall ký văn bản habeas thay mặt cho Louaillier, Jackson đã ra lệnh bắt giữ Hall. Jackson đã không ngừng chiến dịch trấn áp những người bất đồng chính kiến cho đến sau khi ra lệnh bắt giữ một nhà lập pháp Louisiana, một thẩm phán liên bang và một luật sư, và sau khi có sự can thiệp của Thẩm phán tiểu bang Joshua Lewis. Lewis đồng thời phục vụ dưới quyền Jackson trong lực lượng dân quân, và cũng đã ký một văn bản habeas chống lại Jackson, sĩ quan chỉ huy của ông, mong Thẩm phán Hall được trả tự do.
Các nhà chức trách dân sự ở New Orleans có lý do để sợ Jackson — ông ta đã ra lệnh xử tử sáu thành viên của lực lượng dân quân mà đã cố đào ngũ. Cái chết của họ không được công bố rộng rãi cho đến khi các Hóa đơn tay bán quan tài được lưu hành trong chiến dịch tranh cử tổng thống năm 1828 của ông.
Rừng mưa Amazon

Đối với các định nghĩa khác, xem Amazon (định hướng), vụ cháy rừng Amazon đang diễn ra, và Cháy rừng Brasil 2019.
| --- | --- |
Rừng mưa Amazon

Rừng

 Rừng mưa Amazon, gần Manaus, Brasil. 
Các quốc gia: Brasil, Peru, Colombia, Venezuela, Ecuador, Bolivia, Guyana, Surinam, Guyana thuộc Pháp


Bộ phận của: Nam Mỹ
Sông: Sông Amazon


Diện tích: 6.700.000 km2 (2.586.884 dặm vuông Anh)


 Bản đồ khu vực sinh thái rừng mưa Amazon theo định nghĩa của WWF. Đường màu vàng là đường bao quanh gần đúng rừng mưa Amazon (bỏ Venezuela và Guyana cùng Guyana thuộc Pháp). Các biên giới quốc gia có màu đen. Hình ảnh vệ tinh của NASA. 
Rừng mưa Amazon (tiếng Bồ Đào Nha Brasil: Floresta Amazônica hay Amazônia; tiếng Tây Ban Nha: Selva Amazónica hay Amazonía) hay rừng nhiệt đới Amazon, gọi tắt là Rừng Amazon, là một khu rừng lá rộng đất ẩm ở lưu vực Amazon của Nam Mỹ. Khu vực này, được gọi là Amazonia hoặc Lưu vực Amazon bao gồm một diện tích 7 triệu km² (1,7 tỷ mẫu Anh), trong đó rừng mưa chiếm 5,5 triệu km² (1,4 tỷ mẫu Anh). Khu vực này nằm trong lãnh thổ của 9 quốc gia: chủ yếu là Brasil (với 60% rừng mưa), Peru (13 %), và phần còn lại thuộc Colombia, Venezuela, Ecuador,Bolivia, Guyana, Surinam cùng Guyana thuộc Pháp. Các bang hoặc tỉnh của 4 quốc gia được đặt tên Amazonas theo tên khu rừng này. Rừng mưa Amazon chiếm hơn 50% rừng mưa còn lại của Trái Đất và bao gồm một dải rừng mưa nhiệt đới lớn nhất và phong phú nhất về loài cây, động vật trên thế giới.
Rừng mưa Amazon là một khu bảo tồn thiên nhiên trên thế giới. Đó là khu dự trữ sinh quyển cho loài người. Chính vì vậy sự bảo tồn các loài động vật quý hiếm và các loại tài nguyên, nhất là nguồn tài nguyên sinh vật tại khu vực này nhằm bảo vệ sự tồn tại và phát triển của thế giới loài người.
Đa dạng sinh học

Rừng nhiệt đới ẩm ướt là một quần xã sinh vật phong phú nhất về loài, và các rừng mưa nhiệt đới tại châu Mỹ thì phong phú về loài hơn các rừng đất ẩm ướt ở châu Phi và châu Á. Như là một dải rừng mưa nhiệt đới lớn nhất tại châu Mỹ, rừng mưa Amazon có sự đa dạng sinh học không thể so sánh. Khoảng 10% số lượng loài đã biết trên thế giới sống tại rừng mưa Amazon. Nó hợp thành tập hợp lớn nhất các loài động, thực vật còn sinh tồn trên thế giới.
Khu vực này là quê hương của khoảng 2,5 triệu loài côn trùng, hàng chục nghìn loài thực vật, và khoảng 2.000 loài chim cùng thú. Tới nay, ít nhất khoảng 40.000 loài thực vật, 3.000 loài cá, 1.294 loài chim, 427 loài thú, 428 loài động vật lưỡng cư, và 378 loài bò sát đã được phân loại khoa học trong khu vực này. Khoảng 20% loài chim trên thế giới sống trong các khu rừng mưa của Amazon. Các nhà khoa học đã mô tả khoảng 96.660-128.843 loài động vật không xương sống chỉ tại mỗi Brazil.
Sự đa dạng về loài thực vật là cao nhất trên Trái Đất với một số nhà khoa học ước tính rằng một km² có thể chứa trên 75.000 kiểu cây gỗ và 150.000 loài thực vật bậc cao. Một km² đất rừng mưa Amazon có thể chứa khoảng 90.790 tấn thực vật còn sinh tồn. Sinh khối thực vật trung bình ước đạt 356 ± 47 tấn/ha. Tới nay, ước khoảng 438.000 loài thực vật có tầm quan trọng kinh tế và xã hội đã được ghi nhận trong khu vực với nhiều loài hơn nữa vẫn đang được phát hiện hay lập danh lục.
Khu vực lá xanh của thực vật và cây gỗ trong rừng mưa dao động khoảng 25% như là kết quả của các thay đổi theo mùa. Tán lá xanh trải rộng trong mùa khô khi ánh nắng mặt trời là cực đại và sau đó bị thu hẹp lại trong mùa ẩm nhiều mây. Các thay đổi này tạo ra sự cân bằng cacbon giữa quang hợp và hô hấp.
Khu vực rừng mưa này cũng chứa một số loài có thể gây ra những mối nguy hiểm cho con người. Trong số các động vật săn mồi lớn nhất có cá sấu Caiman đen, báo đốm Mỹ và trăn anaconda. Trong khu vực sông, các loài cá chình điện có thể phóng ra điện gây choáng hay làm chết người, trong khi cá hổ cũng có thể cắn và làm người bị thương. Hàng loạt loài ếch tên độc tiết ra các chất độc ancaloit ưa mỡ qua thịt của chúng. Tại đây cũng có hàng loạt các loài sinh vật ký sinh và các tác nhân truyền bệnh dịch. Các loài dơi quỷ sinh sống trong các rừng mưa và có thể lan truyền virus bệnh dại. Các bệnh như sốt rét, sốt vàng da và sốt xuất huyết Dengue cũng có thể bị nhiễm phải trong khu vực Amazon.
Chặt phá rừng

Chặt phá rừng là sự chuyển đổi các khu vực rừng thành khu vực không còn rừng. Các nguồn chính của chặt phá rừng tại Amazon là các khu định cư của con người cũng như sự phát triển đất trồng. Cho tới đầu thập niên 1960, việc tiếp cận phần bên trong của rừng bị cấm đoán chặt chẽ, và về cơ bản rừng còn khá nguyên vẹn. Các trang trại thành lập trong thập niên 1960 dựa trên gieo trồng cây lương thực bằng phương pháp chặt và đốt rừng. Tuy nhiên, những người dân tới đây định cư đã không thể quản lý đồng ruộng và mùa màng của họ do đất đai nhanh chóng mất độ màu mỡ cũng như sự xâm lấn của cỏ dại. Đất đai tại khu vực Amazon chỉ có thể tạo ra những mùa màng bội thu trong một khoảng thời gian ngắn, vì thế những người nông dân phải thường xuyên di cư tới những khu vực mới và dọn quang thêm nhiều đất đai. Các hoạt động nông nghiệp như thế này đã dẫn tới sự phát quang rừng và gây ra tổn thất môi trường rộng lớn.
Trong khoảng thời gian từ năm 1991 tới năm 2000, tổng diện tích rừng bị mất trong khu vực Amazon tăng từ 415.000 tới 587.000 km², với phần lớn diện tích rừng bị chặt phá biến thành bãi chăn thả gia súc. Bảy mươi phần trăm đất đai trước kia là rừng tại Amazon, và 91% đất đai bị mất rừng kể từ năm 1970, được sử dụng để làm bãi chăn thả gia súc. Ngoài ra, Brasil hiện tại là nhà sản xuất hàng thứ hai trên thế giới về đậu tương sau Hoa Kỳ. Các nhu cầu của các trang trại sản xuất đậu tương được dùng để hợp lệ hóa và phê chuẩn nhiều dự án vận tải gây tranh cãi mà hiện tại đang được phát triển trong khu vực này. Hai đường cao tốc đầu tiên chạy xuyên qua rừng mưa đã làm tăng sự định cư và chặt phá rừng. Tốc độ chặt phá rừng trung bình hàng năm từ 2000 tới 2005 (22.392 km²/năm) là 18% cao hơn so với 5 năm trước đó (19.018 km²/năm). Với tốc độ hiện tại, trong hai thập niên thì rừng mưa Amazon sẽ giảm khoảng 40 %.