stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Sarawak
Nhân khẩu > Tôn giáo

| Tôn giáo tại Sarawak (2010) |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Tôn giáo | Tôn giáo |  | Tỷ lệ | Tỷ lệ |
| Cơ Đốc giáo | Cơ Đốc giáo |    | 42.6% | 42.6% |
| Hồi giáo | Hồi giáo |    | 32.2% | 32.2% |
| Phật giáo | Phật giáo |    | 13.5% | 13.5% |
| Tôn giáo truyền thống Trung Hoa | Tôn giáo truyền thống Trung Hoa |    | 6.0% | 6.0% |
| Không tôn giáo | Không tôn giáo |    | 2.6% | 2.6% |
| Không rõ | Không rõ |    | 1.9% | 1.9% |
| Khác | Khác |    | 1.0% | 1.0% |
| Ấn Độ giáo | Ấn Độ giáo |    | 0.2% | 0.2% |
Mặc dù Hồi giáo là quốc giáo của liên bang, song Sarawak không có tôn giáo chính thức cấp bang. Tuy nhiên, trong nhiệm kỳ thủ hiến của Abdul Rahman Ya'kub, Hiến pháp Sarawak được sửa đổi để đưa Yang di-Pertuan Agong thành người đứng đầu Hồi giáo tại Sarawak và trao quyền cho hội đồng lập pháp bang thông qua pháp luật liên quan đến sự vụ Hồi giáo. Cùng các điều khoản như vậy, các chính sách Hồi giáo có thể được chế định tại Sarawak và việc lập các cơ quan Hồi giáo cấp bang cũng có khả năng. Dự luật Hồi giáo Majlis 1979 cho phép lập các Tòa án Sharia tại Sarawak có thẩm quyền đối với các vụ án hôn nhân, quyền nuôi con, hứa hôn, thừa kế, và tội phạm trong bang. Một tòa án phúc thẩm và các tòa án Kadi cũng được thành lập.
Sarawak là bang duy nhất tại Malaysia có số tín đồ Cơ Đốc giáo vượt số tín đồ Hồi giáo. Các nhà truyền giáo Cơ Đốc đầu tiên tại Sarawak thuộc Giáo hội Anh (Anh giáo) vào năm 1848, vài năm sau đó là những người Công giáo Lã Mã, những người Giám Lý đến vào năm 1903. Những người truyền giáo này đầu tiên hoạt động trong cộng đồng di dân người Hoa và sau đó mở rộng đến những người bản địa theo thuyết vật linh. Các giáo phái Cơ Đốc khác tại Sarawak là Hội Phúc âm Borneo (BEM hay Sidang Injil Borneo, SIB.), và Báp-tít. Các dân tộc bản địa như Iban, Bidayuh, và Orang Ulu chấp nhận Cơ Đốc giáo song duy trì một số nghi thức tôn giáo truyền thống của mình. Tín đồ Phật giáo, Đạo giáo và tôn giáo dân gian Trung Hoa chủ yếu là người Hoa. Các tôn giáo thiểu số khác tại Sarawak là ton giáo Baha'i, Ấn Độ giáo, Sikh giáo, và thuyết vật linh.
Địa điểm tôn giáo tại Sarawak
Nhà thờ Thánh Joseph
Thánh đường Bang Sarawak Cũ
Chùa Phượng Sơn
Nhân khẩu > Ngôn ngữ

Tiếng Anh là ngôn ngữ chính thức duy nhất tại Sarawak từ năm 1963 đến năm 1974 do thủ hiến đầu tiên của Sarawak là Stephen Kalong Ningkan phản đối việc sử dụng tiếng Mã Lai tại Sarawak. Đến năm 1974, thủ hiến mới là Abdul Rahman Ya'kub chọn tiếng Mã Lai và tiếng Anh là hai ngôn ngữ chính thức của Sarawak. Ông cũng đổi ngôn ngữ giảng dạy trong trường học từ tiếng Anh sang tiếng Mã Lai. Ngày nay, tiếng Anh được sử dụng trong tòa án, hội đồng lập pháp bang, và một số cơ quan chính phủ nhất định tại Sarawak. Ngày 18 tháng 11 năm 2015, Thủ hiến Sarawak Adenan Satem tuyên bố việc chọn tiếng Anh là ngôn ngữ chính thức của Sarawak, cùng với tiếng Mã Lai.
Tiếng Mã Lai, gọi là Bahasa Sarawak (hay tiếng Mã Lai Sarawak), là ngôn ngữ chính của người Mã Lai Sarawak và các bộ lạc bản địa khác. Bahasa Sarawak khác với phương ngữ được nói tại bán đảo Mã Lai. Tiếng Iban được nói rộng rãi với 34% cư dân Sarawak, còn tiếng Bidayuh có 6 phương ngữ lớn được 10% dân số nói. Nhóm Orang Ulu có khoảng 30 phương ngữ khác nhau. Người Hoa thường dùng tiếng Phổ thông Trung Quốc song họ cũng sử dụng nhiều phương ngữ khác như Mân Nam, Khách Gia, Phúc Châu và Triều Châu.
Văn hóa

Sarawak sở hữu sự đa dạng đáng chú ý về dân tộc, văn hóa và ngôn ngữ. Văn hóa Sarawak chịu ảnh hưởng từ người Mã Lai Brunei tại các khu vực duyên hải, cũng có ảnh hưởng đáng kể từ văn hóa Trung Hoa và Anh Quốc. Tục săn đầu người từng là một truyền thống quan trọng đối với người Iban; song phong tục này không còn được tiến hành. Cơ Đốc giáo đóng vai trò quan trọng trong sinh hoạt thường nhật của người Kelabit và Lun Bawang và biến đổi bản sắc dân tộc của họ.
Người Penan là nhóm bản địa cuối cùng từ bỏ phương thức sinh hoạt di cư trong rừng rậm. Kết hôn liên dân tộc là điều phổ biến trong bang.
Làng Văn hóa Sarawak nằm tại chân Núi Santubong, Kuching, đây là một "bảo tàng sống" giới thiệu nhiều dân tộc thực hiện các hoạt động truyền thống trong nhà truyền thống tương ứng của họ. Tại đây cũng có biểu diễn văn hóa. Bảo tàng Bang Sarawak có một bộ sưu tập các đồ tạo tác như gốm, dệt, và công cụ khắc gỗ từ nhiều bộ lạc tại Sarawak, và cũng có tài liệu dân tộc học của văn hóa bản địa. Tòa nhà bảo tàng duy trì được kiến trúc Pháp vốn có. Các bảo tàng khác gồm có Bảo tàng Di sản Hồi giáo, Bảo tàng Dầu mỏ, Bảo tàng Lịch sử Trung Hoa, Bảo tàng Mèo Kuching, Bảo tàng Dệt Sarawak, Bảo tàng Nghệ thuật, Bảo tàng Kỷ niệm Bệnh viện Lau King Howe, và Bảo tàng Khu vực Baram. Ngoài ra, còn có nhiều công sự được bảo quản tốt tại Sarawak có niên đại từ chế độ Brooke như Công sự Margherita, Công sự Emma, Công sự Sylvia, và Công sự Alice.
Khu nghỉ dưỡng Batang Ai và nhà dài Iban Bawang Assan cho phép du khách nghỉ qua đêm và tham gia các hoạt động thường nhật truyền thống của người Iban. Các nhà dài khác gồm có: nhà dài Iban tại Kapit, nhà dài Bidayuh tại Kuching, nhà dài Kelabit tại Bario, nhà dài Lun Bawang tại Ba'kelalan, và nhà gỗ Melanau tại Sibu. Main Bazaar và Carpenter Street là hai phố nổi tiếng tại phố người Hoa Kuching. Phố người Ấn tại Kuching nổi tiếng với các sản phẩm dệt. Một thánh đường Hồi giáo của người Ấn Độ nằm tại lân cận.
Văn hóa > Mỹ thuật và thủ công

Hội đồng Thủ công nghiệp Sarawak phổ biến đồ thủ công dân tộc bản địa.
Sarakraf Pavilion có một cửa hàng trưng bày đa dạng các kỹ năng thủ công. Các đồ thủ công nổi tiếng tại Sarawak gồm có đồ kết hạt của người Orang Ulu, vải Pua Kumbu của người Iban, thảm Kesah và giỏ Tambok của người Bidayuh, thổ cẩm Kain của người Mã Lai, khăn trùm đầu dân tộc, và gốm Trung Hoa. Hội Họa sĩ Sarawak được thành lập vào năm 1985 nhằm xúc tiến văn hóa và nghệ thuật địa phương bằng hình thức hội họa. Hầu hết họa sĩ Sarawak thời hậu chiến ưu tiên phong cảnh và tự nhiên, vũ điệu truyền thống, và các hoạt động thường nhật truyền thống làm đề tài của mình.
Sapeh của người Orang Ulu là một loại đàn guitar độc mộc, đây là nhạc cụ truyền thống nổi tiếng nhất tại Sarawak. Nó được trình diễn trước Nữ hoàng Elizabeth II trong chuyến công du của bà đến Sarawak vào năm 1972. Nhạc cụ lần đầu được giới thiệu ra thế giới trong lễ hội Nghệ thuật Biểu diễn Truyền thống Châu Á tại Nhật Bản vào năm 1976. Các nhạc cụ truyền thống khác là các loại cồng chiêng và Kulintang (Tawak, Ketupung, và Engkeromong), các nhạc khí tự thanh, sáo trúc và đàn tam thập lục.
Truyền thống truyền khẩu là bộ phận của văn hóa nhiều dân tộc bản địa tại Sarawak trong nhiều thế hệ. Nó được sử dụng để truyền lại các bài học, truyền thống, và giá trị sống cho thế hệ trẻ. Các câu chuyện được người già kể nhiều lần cho người trẻ, chẳng hạn như trong các buổi kể chuyện vào những dịp đặc biệt và thông qua biểu diễn truyền thống. Một số thực tiễn truyền thống này là các vũ điệu Ngajat của người Iban, Renong (kho thanh nhạc Iban), Ensera (truyện kể Iban), và kể chuyện sử thi của người Kayan và Kenyah. Cục Văn học Borneo tồn tại từ năm 1958 đến năm 1977; thể chế này khuyến khích tư liệu hóa văn hóa bản địa, tác giả bản địa, và xuất bản bằng tiếng Anh, Hoa, Mã Lai, Iban và các ngôn ngữ bản địa khác. Cục bị thay thế bằng Dewan Bahasa dan Pustaka (DBP) vào năm 1977, vốn chỉ chủ trương xuất bản bằng tiếng Mã Lai. Tư liệu hóa các truyền thống truyền khẩu cũng được Đại học Malaysia Sarawak (UNIMAS) và Hội đồng Phong tục Sarawak thực hiện. Sarawak Gazette (Công báo Sarawak) được chế độ Brooke phát hành lần đầu vào năm 1870 và vẫn được phát hành cho đến nay. Nó tường thuật nhiều tin tức tại Sarawak liên quan đến kinh tế, nông nghiệp, nhân loại học và khảo cổ học. Hikayat Panglima Nikosa (Truyện kể về Nikosa chiến binh), xuất bản năm 1876 tại Kuching, là một trong số các xuất bản phẩm văn bản đầu tiên tại Borneo. Tác giả của nó là Ahmad Syawal Abdul Hamid, và nó cũng là tiểu thuyết đầu tiên của Malaysia. Các truyền thống bản địa cũng trở thành nguồn sáng tác cho các tác giả người Hoa tại Sarawak.
Văn hóa > Ẩm thực

Món ăn nổi tiếng tại bang gồm có laksa, kolo mee, và ayam pansuh. Bang cũng được biết tới với món tráng miệng bánh lát Sarawak. Mỗi dân tộc có các loại đồ ăn ngon riêng của họ với phong cách chuẩn bị, nấu và ăn khác nhau. Tuy nhiên, công nghệ hiện đại đã biến đổi cách thức nấu các món bản địa. Ví dụ các thực phẩm dân tộc là tuak của người Iban (rượu gạo), tebaloi(bánh quy giòn cọ sago) và umai (cá sống trộn nước chanh) của người Melanau, và urum giruq của người Orang Ulu (pudding). Thực phẩm truyền thống của Sarawak cũng được bán trên thị trường với vai trò là sản phẩm du lịch ẩm thực. Một số cửa hàng nhượng quyền phát triển tại địa phương là Sugar Bun, Singapore Chicken Rice, và Bing Coffee. Các thực phẩm quốc tế khác như của Phương Tây, Indonesia, Ấn Độ, và Trung Đông cũng hiện diện tại đây.
Văn hóa > Truyền thông

Chính phủ Sarawak được nhìn nhận phổ biến là gây ảnh hưởng lên truyền thông. Một số báo chí có trụ sở tại Sarawak là Tinh Châu nhật báo 星洲日報, Thi Hoa nhật báo 诗华日报, Borneo Post, và Utusan Borneo. Trong thập niên 1990, các báo lớn miêu tả tiêu cực việc phong tỏa đốn gỗ tại Sarawak là gây thiệt hại cho tăng trưởng và phát triển của bang. Sarawak Tribune bị đình chỉ vô hạn vào năm 2006 do xuất bản một biếm họa về Nhà tiên tri Muhammad. Nhật báo trở lại với tiêu đề New Sarawak Tribune năm 2010. Năm 2010, em dâu của cựu Thủ tướng Anh Gordon Brown là Clare Rewcastle Brown (bà sinh ra tại Sarawak) lập ra một trang thông tin điện tử mang tên Sarawak Report và một đài phát thanh sóng ngắn đặt tại Luân Đôn mang tên Đài Sarawak Tự do để cung cấp tin tức và quan điểm tự do khỏi ảnh hưởng của chính phủ Sarawak.
Đài Phát thanh Sarawak tồn tại từ năm 1954 đến năm 1976, phát sóng bằng tiếng Mã Lai, Iban, Hoa và Anh. Một số đài phát thanh có trụ sở tại Sarawak là Sarawak FM, cats FM và TEA FM.
Văn hóa > Ngày lễ và lễ hội

Người Sarawak cử hành một số ngày lễ và lễ hội trong năm. Bên cạnh ngày Độc lập Hari Merdeka và ngày Quốc khánh Malaysia ở quy mô quốc gia, bang cũng cử hành ngày Tự quản Sarawak vào ngày 22 tháng 7 và sinh nhật thống đốc bang. Các dân tộc cũng cử hành các lễ hội riêng của họ. Truyền thống mở cửa cho phép các dân tộc khác tham gia kỷ niệm. Sarawak là bang duy nhất tại Malaysia tuyên bố lễ kỷ niệm thu hoạch Gawai Dayak là ngày lễ công cộng. Đây cũng là bang duy nhất tại Malaysia không quy định lễ kỷ niệm Deepavali của người Ấn Độ là một ngày lẽ công cộng. Các tổ chức tôn giáo được tự do diễu hành tại các thành thị lớn trong lễ hội. Sarawak và Sabah là hai bang tại Malaysia tuyên bố Thứ sáu Tuần Thánh là một ngày lễ công cộng. Lễ hội Kuching kéo dài trong một tháng được tổ chức vào mỗi tháng Tám nhằm kỷ niệm sự kiện nó được thăng làm thành phố vào năm 1988. Ngày Thành phố Miri cũng được tổ chức kết hợp với Lễ hội Tháng Năm Miri hàng năm.
Văn hóa > Thể thao

Sarawak cử đội tuyển riêng của mình tham gia Đại hội Thể thao Đế quốc và Thịnh vượng chung Anh năm 1958 và 1962, và Đại hội Thể thao châu Á 1962 trước khi các vận động viên địa phương bắt đầu đại diện cho Malaysia sau năm 1963. Hội đồng Thể thao Bang Sarawak được thành lập vào năm 1985 nhằm tăng cường trình độ thể thao tại Sarawak. Sarawak đăng cai Đại hội Thể thao Malaysia (SUKMA Games) vào năm 1990 và 2016. Bang giành thắng lợi chung cuộc vào các kỳ SUKMA năm 1990, 1992, và 1994. Sarawak cũng cử các đội đại diện cho Malaysia tại Đại hội Thể thao Đông Nam Á. Sarawak cũng nổi lên là nhà vô địch chung cuộc trong 11 kỳ Đại hội Thể thao Người khuyết tật Malaysia liên tục từ năm 1994. Bang cũng cử các vận động viên đi tham dự Đại hội Thế giới Olympic Đặc biệt (Special Olympics World Games).
Sarawak có một số sân vận động: Sân vận động Sarawak, Sân vận động Bang Sarawak, Sân vận động Perpaduan (Sân vận động Đoàn kết), và Sân vận động Khúc côn cầu Bang Sarawak. Câu lạc bộ bóng đá Sarawak được thành lập vào năm 1974. Họ giành thắng lợi tại Cúp Liên đoàn Malaysia năm 1992 và Giải Ngoại hạng Malaysia năm 1997 và 2013.
Chim tê điểu là bang điểu của Sarawak
Lối vào chính của Hang Niah
Quang cảnh một sông tại Sarawak, Borneo, k. thập niên 1800. Bức họa từ Bảo tàng Hàng hải Quốc gia Anh tại Luân Đôn.
James Brooke, rajah đầu tiên của Sarawak
Một tem thuế Sarawak năm 1888 mang hình ảnh của Charles Brooke
Không ảnh trại tù binh chiến tranh Batu Lintang; ngày 29 tháng 8 năm 1945 hoặc sau đó.
Lễ đầu hàng chính thức của quân Nhật trước quân Úc tại Kuching vào ngày 11 tháng 9 năm 1945.
Tuần hành chống chuyển nhượng tại Sarawak
Stephen Kalong Ningkan tuyên bố việc thành lập Liên bang Malaysia vào ngày 16 tháng 9 năm 1963
Sarawak nằm tại miền tây bắc đảo Borneo trên ảnh vệ tinh NASA.
Sông Rajang là sông dài nhất tại Malaysia
Một lối tản bộ qua Vườn quốc gia Lambir Hills.
Tòa nhà Hội đồng Lập pháp Sarawak
Nhà ga Sân bay quốc tế Kuching
Bệnh viện Đa khoa Sarawak
Tòa nhà hiệu bộ Đại học Malaysia Sarawak (UNIMAS)
Tranh vẽ người Iban năm 1922
Một cảng khí hóa lỏng tại Bintulu, Sarawak
Các tua binh bên trong nhà máy điện Đập Bakun. Đập là nguồn điện năng chủ yếu tại Sarawak.
Nhà dài của người Iban
Bộ người Kayan chơi Sapeh
Ngajat, vũ điệu chiến sĩ Iban.
Một bát laksa tại Sarawak
Người Sarawak tổ chức lễ hội có trình diễn pháo hoa.
Tiết Bảo Thoa

| Tiết Bảo Thoa  薛寶釵 |
| --- | --- |

Thông tin
Gia đình: (bố - không rõ tên) (đã chết)  Tiết phu nhân (mẹ)   Tiết Bàn (anh ruột)
Họ hàng: Giả Bảo Ngọc (em họ)
Tiết Bảo Thoa giản thể: 薛宝钗; phồn thể: 薛寶釵; bính âm: Xuē Bǎo Chāi, có nghĩa là cây trâm quý, là một trong ba nhân vật chính trong tiểu thuyết cổ điển Trung Quốc Hồng Lâu Mộng của nhà văn Tào Tuyết Cần, một trong Kim Lăng thập nhị thoa chính sách. Bảo Thoa là mẫu đơn trong các loài hoa, đứng đầu trong hoa thơm cỏ lạ. Bảo Thoa thể thái phong mãn, phẩm cách đoan trang, tài đức kiêm bị, tính cách đại độ, được xem là viên ngọc minh châu của nhà họ Tiết - một trong tứ đại gia tộc ở đất Kim Lăng. Tuy bề ngoài tính cách băng thanh ngọc khiết, cao sang, quý phái, lạnh lùng, băng giá, nhưng có lúc nhiệt tâm cao hứng, Bảo Thoa sắc sảo, thông thái, lãng mạn, tình cảm đã làm bài Vịnh cua để mỉa mai bọn tham quan ô lại. Trên người đeo một chiếc khoá vàng có khắc tám chữ bất ly bất khí, phương linh vĩnh kế (không xa lìa, không rời bỏ, tuổi thơm được lâu bền mãi), hợp với tám chữ khắc trên viên ngọc của Giả Bảo Ngọc mạc thất mạc vong, tiên thọ hằng xương (đừng đánh mất, đừng bỏ quên, tuổi tiên được khoẻ mạnh mãi) thành một câu đối, vì vậy mà có thuyết kim ngọc lương duyên.
Trong Hải đường thi xã, biệt hiệu của Tiết Bảo Thoa là Hành Vu quân, đại biểu hoa là hoa mẫu đơn rực rỡ, đài các, phúc hậu, đầy đặn. Chi Nghiễn Trai trùng bình Thạch Đầu Ký không bình gì về tình của Bảo Thoa, có người bình nhân vật này hai chữ lãnh tình 冷情 hoặc vô tình 无情.
Ý nghĩa tên gọi

Bảo Thoa là người phụ nữ cao quý, có dáng dấp của bậc mẫu nghi. Tên nàng - Bảo Thoa - là chiếc thoa đài các, tựa hồ rắn chắc, bền vững hơn hẳn thứ đá kẻ lông mày phù du của Đại Ngọc. Chất liệu của chiếc thoa cài tóc vốn phản ánh tầng lớp của người đàn bà trong xã hội: phụ nữ nghèo thì dùng thoa gỗ, thoa cành cây. Phụ nữ giàu có như Bảo Thoa thì cài thoa loan phượng bằng ngọc vàng quý giá. Thoa còn là vật dụng dùng để tạo kiểu tóc bằng cách uốn, kẹp, giữ. Nếu mái tóc mây để xoã biểu trưng cho sự phóng túng, tự nhiên, thì chiếc thoa chính là vật kìm hãm bản năng đó. Bảo Thoa cũng luôn giữ cốt cách đoan trang, tề chỉnh, là người tuân thủ chặt chẽ các quy ước của xã hội truyền thống.
Chữ "thoa" còn xuất hiện trong chương 62 dưới hai câu thơ khác nhau.
Bảo Ngọc nói:
- Chị ấy đố chữ “bảo” tất nhiên ở dưới chữ “bảo” phải là chữ “ngọc”. Tôi đoán chữ “thoa”, vì thơ cũ có câu: “Thoa ngọc gõ xong tàn đuốc lạnh”, đoán như thế chẳng đúng à?
Hương Lăng nói:
- Ngày trước tôi đọc thơ ngũ ngôn của Sầm Gia Châu có một câu: “Nơi này nhiều bảo ngọc”. Thế mà cô quên à? Sau đọc thơ thất ngôn tuyệt cú của Lý Nghĩa Sơn lại có một câu: “Thoa báu ngày nào không bám bụi?”
Hình ảnh "tàn đuốc lạnh" và "thoa bám bụi" đã báo trước số phận cô độc, hẩm hiu về sau của Bảo Thoa.
Ngoại hình

Tiết Bảo Thoa là một tiểu thư vô cùng xinh đẹp, hoa nhường nguyệt thẹn, được miêu tả ngoại hình như sau:
"Bảo Thoa đương ngồi trên giường thêu kim tuyến, đầu vén, tóc đen nhánh, mặc áo bông màu gụ, cái khoác vai màu tím nhạt viền kim ngân tuyến, quần lụa bông lót màu vàng. Tất cả đồ mặc đều đã rung rúc, giở cũ giở mới, nhìn không có vẻ xa hoa mà lại thêm nhũn nhặn, môi không tô mà đỏ, mày không kẻ vẫn xanh, mặt như mâm bạc, mắt sáng long lanh. Điềm đạm ít lời, có người cho là giả dại; tùy thời đối xử, tự mình chỉ biết phận mình."
Nơi ở

Trong Đại Quan Viên, Tiết Bảo Thoa ở tại Hành Vu uyển thoáng đãng. Đỗ nhược và hành vu đều là tên của một loại cỏ thơm, khiến người ta nhớ đến Sở từ Ly Tao của Khuất Nguyên:
"Ở đây, không có một gốc cây, toàn những cỏ lạ hoặc leo lên núi, hoặc bò ra đất hoặc từ trên núi rủ xuống, hoặc luồn qua khe đá chui ra; lại có những dây từ mái nhà bò xuống, leo quanh cột chằng chịt cả bờ hè, như vải xanh phất phơ, như sợi vàng uốn khúc, quả đỏ hoa vàng, hương thơm ngào ngạt, không một thứ hoa nào có thể bì được."
Chí hướng

Bảo Thoa tuổi tác trẻ trung nhưng lại vô cùng chững chạc, nàng hội tụ luân lý khuê các của một thiên kim tiểu thư cũng như cái đức công dung ngôn hạnh của người phụ nữ.
Nàng am hiểu hội họa, tinh thông điển tích, giỏi việc nữ công, biết văn thơ, nhìn rõ mọi việc nhưng lại rất bình tĩnh, học rộng biết nhiều nhưng luôn tỏ ra khiêm tốn, hiểu rõ nhân tình thế thái, trước sau xem việc giúp chồng dạy con, làm tốt bổn phận của người phụ nữ là điều quan trọng nhất. Bảo Thoa thông minh điềm tĩnh, là mẫu người phụ nữ Á Đông lý tưởng của Nho gia.
“Gió tốt nhờ mượn sức, đưa ta lên trời xanh”, bài thơ trong “Liễu Nhứ Từ” đã cho thấy chí hướng của Bảo Thoa, đó là tu thân tề gia, đạt được công danh thành tựu. Dựa vào tư chất và thực lực của mình, Bảo Thoa vừa có tài năng quán xuyến gia đình, lại có cái đức dung hòa các mối quan hệ, đặc biệt là xử lý các mối quan hệ một cách điêu luyện. Tiến thì là hoàng hậu bậc mẫu nghi thiên hạ, quốc mẫu, thục phi, quý phu nhân; lùi thì là mẹ tốt vợ hiền dâu thảo trong gia đình.
Lời phán

Kim Lăng thập nhị thoa chính sách đề vịnh chi nhất
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
|  正冊題詠之一 可嘆停機德， 堪憐詠絮才。 玉帶林中掛， 金簪雪裏埋。 |  Chính sách đề vịnh chi nhất Khả thán đình cơ đức Kham liên vịnh nhứ tài Ngọc đới lâm trung quải Kim trâm tuyết lý mai |  Đề cuốn sách chính bài 1 (Người dịch: nhóm Vũ Bội Hoàng) Than ôi có đức dừng thoi, Thương ôi cô gái có tài vịnh bông. Ai treo đai ngọc giữa rừng, Trâm vàng ai đã vùi trong tuyết dày ? |
(Tác giả gộp lời phán về Đại Ngọc và Bảo Thoa vào chung một bài.)
Khúc ca

Chung thân ngộ
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
|  終身誤 都道是金玉良姻， 俺只念木石前盟。 空對著，山中高士晶瑩雪， 終不忘，世外仙姝寂寞林。 歎人間，美中不足今方信。 縱然是齊眉舉案，到底意難平。 |  Chung thân ngộ Đô đạo thị kim ngọc lương nhân Yêm chỉ niệm mộc thạch tiền minh Không đối trước, sơn trung cao sĩ tinh oánh tuyết Chung bất vong, thế ngoại tiên xu tịch mịch lâm Thán nhân gian, mỹ trung bất túc kim phương tin Túng nhiên thị tề my cử án, đáo để ư nan bình. |  Lỡ nhau suốt đời (Người dịch: nhóm Vũ Bội Hoàng) Ai rằng vàng ngọc duyên ưa, Ta quên cây, đá, thề xưa được nào. Trơ trơ người tuyết trên cao, Ngoài đời, đường vắng khuây sao được nàng. Cuộc đời ngán nỗi tang thương, Đẹp không toàn đẹp, lời càng đúng thay. Dù cho án đặt ngang mày, Cuối cùng vẫn thấy lòng này băn khoăn. |
Kết cục

Khúc ca nơi Thái hư ảo cảnh ám chỉ Bảo Ngọc và Bảo Thoa lấy nhau, nhưng Bảo Ngọc chỉ thương nhớ Đại Ngọc, tuy nhiên Bảo Thoa giống như sơn trung cao sĩ (người cao sĩ trên núi tuyết) đặt án ngang mày, nhưng trong lòng Bảo Ngọc vẫn rất bất bình, không thể nào hoà hợp được với Bảo Thoa, không có cái gọi là tình phu thê theo đúng nghĩa. Tuy nhiên căn cứ vào bài thơ đề ở đầu hồi thứ 8:
Ta thấy cảm tình giữa Bảo Ngọc và Bảo Thoa nồng hậu hơn nhiều chứ không lãnh đạm như trong khúc ca ở Thái hư ảo cảnh.
A hoàn

Oanh Nhi, Văn Hạnh, Nhị Quan.
Trên màn ảnh

Trương Lợi thể hiện vai Tiết Bảo Thoa trong phim Hồng Lâu Mộng 1987, đạo diễn Vương Phù Lâm.
Hướng Hoa Cường

| Hướng Hoa Cường |
| --- | --- |
Hướng Hoa Cường vào năm 2018
Sinh: 16 tháng 12, 1948 (76 tuổi) Lục Phong, Quảng Đông, Trung Hoa Dân Quốc
Quốc tịch:  Hồng Kông  Trung Quốc
Trường lớp: Đại học Dân Sinh
Nghề nghiệp: Diễn viên Doanh nhân Nhà sản xuất phim
Năm hoạt động: 1973 – nay
Phối ngẫu: Đinh Bội (cưới 1976–1980) Trần Lam (cưới 1980)
Con cái: 3 (bao gồm Hướng Tá)
Cha mẹ: Hướng Tiễn (cha)
Người thân: Hướng Hoa Thắng (em trai)
Hướng Hoa Cường (tiếng Trung: 向華強, tiếng Anh: Charles Heung Wah-keung, sinh ngày 16 tháng 12 năm 1948) là một nam doanh nhân, nhà sản xuất điện ảnh kiêm cựu diễn viên người Hồng Kông gốc Hoa. Từng là một thành viên gia thế thuộc băng đảng của hội Tam Hoàng, ông dần chuyển sang lĩnh vực điện ảnh và từng bước khẳng định quyền lực của mình trong ngành công nghiệp điện ảnh Hồng Kông.
Với việc thành lập các công ty Win's Entertainment và China Star Entertainment Group, ông chính là người tiên phong trong việc nâng đỡ và tạo nên tên tuổi của các ngôi sao điện ảnh lớn.
Chorwon

| Chorwon> Chuyển tự Tiếng Triều Tiên |
| --- | --- |
 • Hangul: 철원군
 • Hanja: 鐵原郡
 • Romaja quốc ngữ: Cheorwon-gun
 • McCune–Reischauer: Ch'ŏrwŏn-kun
 
 
 
 Vị trí tại Kangwon
Chorwon
Quốc gia: Hàn Quốc
Diện tích
 • Tổng cộng: 553,92 km² km2 (Lỗi định dạng: giá trị đầu vào không hợp lệ khi làm tròn mi2)
Dân số (2008)
 • Tổng cộng: 62,418 người
Chorwon (Hán Việt: Thiết Nguyên) là một huyện thuộc tỉnh Kangwon tại Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên. Một phần lãnh thổ của huyện cùng với huyện Cheorwon tại Hàn Quốc từng là một đơn vị duy nhất; nhiều phần lãnh thổ của huyện hiện nay được cắt từ các huyện khác vào năm 1956.
Huyện có địa hình đồi núi ở phía bắc, nhưng dần bằng phẳng hơn ở phía nam. Dãy núi Masikryong chạy ngang huyện với điểm cao nhất là Taewangdoksan (대왕덕산). Dòng sông chính là Rimjin. Xấp xỉ 54% diện tích huyện là đất rừng.
Ngành kinh tế chính của huyện là nông nghiệp. Các loại ngũ cốc chính bao gồm ngô, đậu tương, lúa mì và lúa mạch. Ngoài ra, trên địa bàn còn có ngành khai mỏ, nuôi tằm và trồng cây ăn quả. Huyện cũng có các tài nguyên quặng sắt, than đá, man-hê-tít và mangan.
Năm 2008, dân số toàn huyện Chorwon là 62.418 người (29.483 nam và 32.935 nữ), trong đó, dân cư đô thị là 13.461 người (21,6%) và dân số nông thôn là 48.957 người (78,4%).
Lục quân Hoàng gia Lào

| Lục quân Hoàng gia Lào   Armée Royale du Laos   Royal Lao Army |
| --- | --- |
Quân kỳ Lục quân Hoàng gia Lào (1952-1975)
Hoạt động: 1 tháng 7 năm 1949 - 2 tháng 12 năm 1975
Quốc gia: Vương quốc Lào
Phục vụ: Chính phủ Hoàng gia Lào
Quân chủng: Lục quân
Quy mô: 35,000 (lúc cao điểm)
Bộ chỉ huy: Vientiane
Tên khác: RLA (ARL trong tiếng Pháp)
Lễ kỷ niệm: 1 tháng 7
Tham chiến: Nội chiến Lào   Chiến tranh Việt Nam
Các tư lệnh
Chỉ huy nổi tiếng: Kong Le   Vang Pao   Thao Ty
Lục quân Hoàng gia Lào (tiếng Pháp: Armée Royale du Lào - ARL hoặc RLA theo kiểu Mỹ), là quân chủng lục quân thuộc Lực lượng Vũ trang Hoàng gia Lào và là lực lượng vũ trang chính của Vương quốc Lào trong cuộc nội chiến Lào từ năm 1960 đến 1975.