stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Minh bột di ngư
Giá trị

Theo Ngạc Xuyên Ca Văn Thỉnh, người cuối cùng đọc được đầy đủ Minh Bột di ngư (bản in năm 1821), thì đây là một tập thi họa rất quý, chẳng những quý về phương diện sử liệu, văn học; còn quý về mỹ thuật, về bút tích của tiền nhân. Ông viết:
Đến khi nghe tin bản sách trên bị cháy rụi, thi sĩ Đông Hồ có ý nuối tiếc:
Và Cao Tự Thanh cũng đã than rằng:
Khía cạnh ấy sẽ ít nhiều được Nguyễn Trọng Hợp (1834-1902) sau này khái quát qua bài Đề bột di ngư tập hậu (Đề sau tập Minh bột di ngư) với niềm hoài cổ của một ông quan thời vong quốc:
| --- | --- |
 Cựu quốc hoang lương sự dĩ thù, Ky nhân hải ngoại độc thừa phù. Tự phi kinh cức quy chân chủ, Cánh hướng yên ba học điếu đồ. Thiên lý vãn triều quy túc lộ, Bán khê xuân lục trưởng tân bồ. Anh phong quan dữ tư nhiên tận, Liêu quách giang thiên phiến nguyệt cô.:  Tạm dịch: Nước cũ tan tành việc đã lâu, Bè côi vượt bể ngạo ba đào. Mở đường gai góc theo vua thánh, Hướng nẻo sông hồ học bạn câu. Ngàn dặm sóng triều cò nghỉ cánh, Nửa khe xuân biếc cỏ khoe màu. Phong tư người trước nay đâu vắng, Quạnh quẽ trời sông mảnh nguyệt đau. (Kim Giang thi tập)
Chú thích

↑  Theo cách dịch của Nguyễn Huệ Chi, Từ điển Văn học (bộ mới), Nhà xuất bản Thế giới, 2004, tr. 935
↑  Theo cách dịch của Ngạc Xuyên (Ca Văn Thỉnh), Hào khí Đồng Nai (Nhà xuất bản TP. HCM, 1983, tr. 64). Theo cách dịch của ông Chi và ông Thỉnh, lẽ ra phải viết hoa chữ bột, nhưng không hiểu sao trong nhiều sách đều viết như trên.
↑  Theo Ngạc Xuyên (Ca Văn Thỉnh), Đại Việt tạp chí số 12, ra ngày 1 tháng 4 năm 1943. Trịnh Hoài Đức nói đề tài Lư Khê có 32 vận, nhưng căn cứ câu chua chép kèm theo một đoạn phú trong Minh bột di ngư được viết lên vách phải nơi chánh điện Mạc Công Miếu, thì chỉ có 30 bài (tam thập vận). Những từ và con số trong ngoặc, đều do người soạn bài thêm vào.
↑  Xem Việt Nam sử lược: [liên kết hỏng]. Theo Đông Hồ, sở dĩ ông Trần Trọng Kim ghi là Minh Bột Di Hoán Văn Thảo là vì trong chữ Hán, chữ "ngư" và chữ "hoán" khá giống nhau. Sau, khi soạn sách Văn đàn bảo giám, Trần Trung Viên cũng căn cứ theo Việt Nam sử lược mà chép là Minh Bột Di Hoán Văn Thảo (quyển ba, Nhà xuất bản Nam Ký thư quán, Hà Nội, 1934, tr. 6). Năm 1949, khi Nhà xuất bản Tân Việt ở Sài Gòn cho tái bản lần thứ ba sách Việt Nam sử lược, thì thợ sắp chữ sắp lầm chữ "di" thành chữ "khiển" (theo nghĩa điều khiển, sai khiến), nên tập thơ có thêm một tên nữa là "Minh bột khiến hoán". (trang 436, dòng thứ năm). Và cũng theo Đông Hồ, đoạn sử trên rất dễ làm người đọc hiểu lầm là sách Minh bột di ngư do Trịnh Hoài Đức sáng tác.(Văn học Hà Tiên, tr. 47-48).
↑  Xem bản chữ Hán hai bài thơ trên trong sách Văn học Hà Tiên, tr. 55, 57 và 74. Bài thứ 2, Đông Hồ chưa dịch nghĩa và dịch thơ.
↑  Mộng Tuyết, Núi mộng gương hồ tập 3 (hồi ký), Nhà xuất bản Trẻ, 1998, tr. 148.
↑  Phạm Nguyễn Du (1739 - 1786), tên thật: Phạm Vĩ Khiêm; hiệu: Thạch Động; người huyện Chân Phúc, trấn Nghệ An, nay là huyện Nghi Lộc, tỉnh Nghệ An. Ông đỗ Hoàng giáp năm 1779, tác giả Nam hành ký đắc tập.
↑  Văn học Hà Tiên, tr. 129.
↑  Theo Cao Tự Thanh, Thêm bốn bài thơ Lư Khê nhàn điếu của Mạc Thiên Tích  Lưu trữ 2009-07-07 tại Wayback Machine
| --- | --- |
Hà Tiên thập vịnh:   
Kim Dữ lan đào • Bình San điệp thúy • Tiêu Tự thần chung • Giang Thành dạ cổ • Thạch Động thôn vân • Châu Nham lạc lộ • Đông Hồ ấn nguyệt • Nam Phố trừng ba • Lộc Trĩ thôn cư • Lư Khê ngư bạc:
Tượng Lĩnh (phường)

Đối với các định nghĩa khác, xem Tượng Lĩnh.
Tượng Lĩnh là một phường thuộc thị xã Kim Bảng, tỉnh Hà Nam, Việt Nam.
Địa lý

Phường Tượng Lĩnh có diện tích 8 km², dân số năm 2023 là 7.594 người, mật độ dân số đạt 949 người/km².
Hành chính

Phường Tượng Lĩnh được chia thành 4 tổ dân phố: Lưu Phúc Mỹ, Phù Đê, Quang Thừa, Thọ Cầu Ấp.
Lịch sử

Ngày 17 tháng 3 năm 2018, HĐND tỉnh Hà Nam ban hành Nghị quyết số 15/NQ-HĐND về việc:
Thành lập thôn Lưu Phúc Mỹ trên cơ sở 3 thôn: Lưu Giáo, Phúc Trung, Cao Mỹ.
Thành lập thôn Thọ Cầu Ấp trên cơ sở thôn Thọ Cầu và Thôn Ấp.
Ngày 14 tháng 11 năm 2024, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1288/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã của tỉnh Hà Nam giai đoạn 2023 – 2025 (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2025). Theo đó, thành lập phường Tân Sơn thuộc thị xã Kim Bảng trên cơ sở toàn bộ 8,00 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số là 7.594 người của xã Tân Sơn.
Chú thích

1 2 3 4 5  “Nghị quyết số 1288/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã của tỉnh Hà Nam giai đoạn 2023 – 2025”. Cổng thông tin điện tử Quốc hội Việt Nam. 14 tháng 11 năm 2024. Bản gốc lưu trữ ngày 21 tháng 11 năm 2024. Truy cập ngày 21 tháng 11 năm 2024.
↑  Tổng cục Thống kê
↑  “Nghị quyết số 15/NQ-HĐND về việc sáp nhập và đặt tên thôn, xóm, tổ dân phố trên địa bàn huyện Kim Bảng, tỉnh Hà Nam” (PDF). Cổng thông tin Hội đồng Nhân dân tỉnh Hà Nam. 17 tháng 3 năm 2018. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 13 tháng 7 năm 2022. Truy cập ngày 26 tháng 12 năm 2022.
Venom: Kèo cuối

| Venom: Kèo cuối  |
| --- | --- |
Tập tin:Venom The Last Dance Poster.jpg
Đạo diễn: Kelly Marcel
Kịch bản: Kelly Marcel
Cốt truyện:  Tom Hardy  Kelly Marcel 
Dựa trên: Marvel Comics
Sản xuất:  Avi Arad  Matt Tolmach  Amy Pascal  Kelly Marcel  Tom Hardy  Hutch Parker 
Diễn viên:  Tom Hardy  Chiwetel Ejiofor  Juno Temple  Rhys Ifans  Stephen Graham  Peggy Lu  Clark Backo  Alanna Ubach  Andy Serkis 
Quay phim: Fabian Wagner
Dựng phim: Mark Sanger
Âm nhạc: Dan Deacon
Hãng sản xuất:  Columbia Pictures  Marvel Entertainment  Arad Productions  Matt Tolmach Productions  Pascal Pictures  TSG Entertainment  Hutch Parker Entertainment  Hardy Son & Baker  
Phát hành: Sony Pictures Releasing
Công chiếu:  21 tháng 10 năm 2024 (2024-10-21) (New York)  25 tháng 10 năm 2024 (2024-10-25) (Mỹ)  
Thời lượng: 109 phút
Quốc gia: Mỹ
Ngôn ngữ: Tiếng Anh
Kinh phí: $120 triệu
Doanh thu: $94.8 triệu
Venom: Kèo cuối (tựa gốc tiếng Anh: Venom: The Last Dance) là phim điện ảnh siêu anh hùng Mỹ phát hành năm 2024 của đạo diễn kiêm biên kịch Kelly Marcel. Phim dựa trên nhân vật cùng tên trong truyện tranh Marvel Comics. Đây là phần cuối trong sê-ri ba phần của phim, sau Venom (2018) và Venom: Let There Be Carnage (2021), cũng là phim thứ năm trong Sony's Spider-Man Universe (SSU). Dàn diễn viên trong phim gồm có: Tom Hardy thủ vai chính Eddie Brock/Venom, Chiwetel Ejiofor, Juno Temple, Rhys Ifans, Stephen Graham, Peggy Lu, Clark Backo, Alanna Ubach và Andy Serkis.
Tháng 8 năm 2018, Hardy cho biết anh đã ký hợp đồng tham gia vào phần cuối của dự án, tháng 12 năm 2021, phim chính thức được hãng Sony Pictures bắt đầu phát triển, sau khi phát hành phần hai. Marcel và Hardy cùng tham gia viết kịch bản cho tới tháng 6 năm 2022, dự kiến khi phim ra mắt tháng 10 sẽ là tác phẩm đầu tay mà cô làm đạo diễn. Tuy nhiên, do ảnh hưởng của cuộc đình công trong giới nghệ sĩ vào năm 2023, quá trình sản xuất phim bị gián đoạn tới tháng 11 cùng năm đó. Giữa năm 2023, Ejiofor, Temple và một số diễn viên khác tham gia phim. Tháng 2 năm 2024, phim hoàn thành và được công bố chính thức một tháng sau đó.
Venom: The Last Dance phát hành lần đầu tại rạp Regal Times Square , thành phố New York ngày 21 tháng 10 và ra mắt toàn cầu vào ngày 25 tháng 10 năm 2024.
Phân vai

Tom Hardy vai Eddie Brock/Venom
Chiwetel Ejiofor vai Rex Strickland
Juno Temple vai Tiến sĩ Teddy Payne
Rhys Ifans vai Martin Moon
Stephen Graham vai Patrick Mulligan
Peggy Lu vai Bà Chen
Clark Backo vai Sadie Christmas
Alanna Ubach vai Nova Moon
Andy Serkis vai Knull
Đạ Tẻh (huyện)

Bài này viết về đơn vị hành chính cấp huyện cũ. Đối với thị trấn cùng tên, nay là huyện lỵ của huyện Đạ Huoai, xem Đạ Tẻh.
Đạ Tẻh là một huyện cũ nằm ở phía tây nam tỉnh Lâm Đồng, Việt Nam.
Địa lý

Huyện Đạ Tẻh nằm ở vùng tiếp giáp giữa cao nguyên Di Linh và vùng Đông Nam Bộ, có vị trí địa lý:
Phía đông và phía bắc giáp huyện Bảo Lâm
Phía tây giáp huyện Cát Tiên và huyện Tân Phú, tỉnh Đồng Nai
Phía nam giáp huyện Đạ Huoai.
Địa lý > Địa hình

Là một trong những huyện nằm trong vùng tiếp giáp cao nguyên Bảo Lộc – Di Linh và khu vực Đông Nam Bộ, thực chất đây là một bình nguyên, Đạ Tẻh có độ cao trung bình 100 – 300m so với mặt biển. Đỉnh núi cao nhất trong huyện là núi Đăng Lu Gu ở phía Đông với 708m. Đạ Tẻh có 2 sông chính là Đạ Nha dài 50 km và sông Đạ Tẻh dài 30 km chảy ra sông Đồng Nai.
Đạ Tẻh có thác Đakala (Đạ Bin) và thác Triệu Hải. Rừng Đạ Tẻh tiếp giáp một phần với rừng Cát Lộc thuộc huyện Cát Tiên, có nhiều thú quý hiếm như: voi, sơn dương, khỉ, tê giác,... Tuy nhiên, nơi đây lại xảy ra vụ phá rừng nghiêm trọng xảy ra tại huyện Đạ Tẻh nằm trong tiểu khu 543 thuộc địa bàn thôn Tôn K'Long, xã Quảng Trị.
Lịch sử

Đạ Tẻh có quá trình hình thành và phát triển gắn liền với các huyện lân cận trên cao nguyên Bảo Lộc. Khi mới bắt đầu phát hiện ra vùng đất này, người Pháp gọi chung cho cả vùng là B'lao.
Năm 1899, Pháp thành lập tỉnh Đồng Nai Thượng trên cơ sở toàn bộ phần đất nằm trên cao nguyên Bảo Lộc – Di Linh và một phần của cao nguyên Lang Biang.
Năm 1905, giải thể tỉnh Đồng Nai Thượng và sáp nhập vào tỉnh Bình Thuận.
Năm 1920, tỉnh Đồng Nai Thượng được tái lập.
Thời Việt Nam Cộng hoà, vùng đất Đạ Tẻh thuộc quận Bảo Lộc của tỉnh Lâm Đồng.
Về phía chính quyền cách mạng, trước năm 1975, huyện Đạ Tẻh ngày nay nằm trong vùng căn cứ địa cách mạng tỉnh Lâm Đồng, giữa hành lang chiến lược các tỉnh: Ninh Thuận, Bình Tuy, Lâm Đồng, Đồng Nai, Phước Long, Đắk Lắk, còn được gọi là K4.
Sau năm 1975, K4 được sáp nhập vào huyện Bảo Lộc, vùng đất Đạ Tẻh ngày nay được gọi là xã Lộc Trung.
Từ giữa năm 1976, thực hiện chủ trương của Nhà nước trong việc bố trí và điều động dân cư, xây dựng vùng kinh tế mới, xã Lộc Trung được quy hoạch là địa bàn đón dân xây dựng kinh tế mới của tỉnh Lâm Đồng. Lực lượng tiền trạm và thanh niên xung phong của các địa phương như Thường Tín, Ứng Hòa (tỉnh Hà Sơn Bình cũ) và người dân thành phố Huế (tỉnh Thừa Thiên Huế) đã đến xây dựng vùng kinh tế mới.
Đến năm 1978, người dân các huyện: Triệu Hải (Quảng Trị); An Nhơn, Hoài Nhơn (Bình Định); Thạch Thất, Mỹ Đức, Quốc Oai, Phú Xuyên, Thường Tín (Hà Sơn Bình); Xuân Thủy, Hải Hậu, Thanh Liêm, Hoa Lư (Hà Nam Ninh); Hương Phú, Hương Điền (Bình Trị Thiên) đã đến xây dựng vùng kinh tế mới.
Năm 1979, tách một phần huyện Bảo Lộc, trong đó có xã Lộc Trung để thành lập huyện Đạ Huoai.
Ngày 6 tháng 6 năm 1986, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định số 68-HĐBT về việc chia huyện Đạ Huoai thành 3 huyện: Đạ Huoai, Đạ Tẻh, Cát Tiên.
Huyện Đạ Tẻh có 47.330 hécta diện tích tự nhiên 47.330 hécta và 23.814 nhân khẩu; có thị trấn Đạ Tẻh và 9 xã: An Nhơn, Đạ Kho, Đạ Lây, Hà Đông, Hương Lâm, Mỹ Đức, Quảng Trị, Quốc Oai, Triệu Hải.
Ngày 31 tháng 12 năm 2002, Chính phủ ban hành Nghị định số 112/2002/NĐ-CP về việc thành lập xã Đạ Pal trên cơ sở 4.600 ha diện tích tự nhiên và 2.834 nhân khẩu của xã Triệu Hải.
Ngày 17 tháng 12 năm 2019, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 833/NQ-UBTVQH14 (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2020) về việc sáp nhập xã Hà Đông vào xã Mỹ Đức và sáp nhập xã Hương Lâm vào xã Đạ Lây.
Đến cuối năm 2023, huyện Đạ Tẻh có 9 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm thị trấn Đạ Tẻh (huyện lỵ) và 8 xã: An Nhơn, Đạ Kho, Đạ Lây, Đạ Pal, Mỹ Đức, Quảng Trị, Quốc Oai, Triệu Hải.
Ngày 24 tháng 10 năm 2024, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1245/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã của tỉnh Lâm Đồng giai đoạn 2023 – 2025 (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 12 năm 2024). Theo đó, sáp nhập huyện Đạ Tẻh và huyện Cát Tiên trở lại huyện Đạ Huoai.
Kinh tế - xã hội

Đạ Tẻh là huyện mới thành lập từ chính sách di dân mở khu kinh tế mới. Cho đến nay, kinh tế huyện chủ yếu vẫn dựa vào nông lâm nghiệp. Năm 1999, toàn huyện 7.461 ha diện tích trồng cây lương thực. Trong đó, thế mạnh của huyện là cây lúa. Số lượng đàn bò là 5.395 con, đàn lợn là 8.088 con. Các ngành nghề thủ công nghiệp, khai thác lâm sản phụ làm đũa tre, tăm nhang, vật liệu xây dựng tiếp tục phát triển.
Những năm gần đây, cùng với phát triển kinh tế, mạng lưới giao thông cũng không ngừng được cải thiện. Thị trấn Đạ Tẻh nằm trên trục đường 721 nối liền quốc lộ 20 với huyện Cát Tiên. Đường giao thông đã cơ bản thông suốt bảo đảm cho việc đi lại từ huyện về các xã nông thôn.
Trên địa bàn huyện có nhiều thắng cảnh đẹp, là điều kiện để phát triển du lịch, dịch vụ. Đến đây, du khách có thể tham quan thác Đạ K'Lả (Đạ Bin) cao hơn 50m, phía trên có 6 thác giật cấp, đứng xa hàng chục ki lô mét vẫn có thể nhìn thấy. Phía trên thác là khu rừng rậm với những lũng nước sâu trong vắt có thể hình thành những hồ bơi thơ mộng và có thể là vệ tinh của khu du lịch Đam Bri, thành phố Bảo Lộc. Hồ Đạ Tẻh rộng 21.000 ha, cách trung tâm huyện 9 km. Đây không chỉ là công trình thủy lợi mà còn là một điểm đến rất thú vị dành cho khách du lịch.
Dân số

Huyện Đạ Tẻh có diện tích 527,9 km², dân số ngày 1/4/2019 là 43.415 người, mật độ dân số đạt 82 người/km².
Huyện Đạ Tẻh có diện tích 526,74 km², dân số tính đến ngày 31/12/2022 là 57.194 người, mật độ dân số đạt 108 người/km².
Chú thích

1 2  “Quyết định số 68-HĐBT năm 1986 về việc điều chỉnh địa giới hành chính huyện Đạ Hu oai thuộc tỉnh Lâm Đồng”. Cổng thông tin điện tử Quốc hội Việt Nam. 6 tháng 6 năm 1986. Bản gốc lưu trữ ngày 5 tháng 6 năm 2024. Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2024.
1 2 3  “Tờ trình số 175/TTr-SNV về việc phê duyệt Đề cương nhiệm vụ và Dự toán kinh phí xây dựng Đề án sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã giai đoạn 2023 – 2025 trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng”. Sở Nội vụ tỉnh Lâm Đồng. 25 tháng 3 năm 2024. Bản gốc lưu trữ ngày 5 tháng 4 năm 2024. Truy cập ngày 5 tháng 4 năm 2024.
↑  Tổng cục Thống kê
↑  “Lâm Đồng: Điều tra vụ phá rừng nghiêm trọng ở Đạ Tẻh”. Báo Pháp luật Việt Nam. 28 tháng 6 năm 2017. Bản gốc lưu trữ ngày 22 tháng 4 năm 2021. Truy cập ngày 15 tháng 4 năm 2021.
↑  “Nghị định số 112/2002/NĐ-CP về việc thành lập xã thuộc huyện Lâm Hà, Đạ Huoai, Đạ Tẻh, Cát Tiên, tỉnh Lâm Đồng”. Dữ liệu pháp luật. 31 tháng 12 năm 2022. Bản gốc lưu trữ ngày 17 tháng 4 năm 2024. Truy cập ngày 17 tháng 4 năm 2024.
↑  “Nghị quyết số 833/NQ-UBTVQH14 năm 2019 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã thuộc tỉnh Lâm Đồng”. Thư viện Pháp luật. 17 tháng 12 năm 2019.
↑  “Nghị quyết số 1245/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã của tỉnh Lâm Đồng giai đoạn 2023 – 2025”. Cổng thông tin điện tử Quốc hội Việt Nam. 24 tháng 10 năm 2024. Lưu trữ bản gốc ngày 2 tháng 11 năm 2024. Truy cập ngày 2 tháng 11 năm 2024.
↑  “Kết quả toàn bộ Tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2019” (PDF). Tổng cục Thống kê.
Brunellia racemifera

| Brunellia racemifera> Tình trạng bảo tồn |
| --- | --- |
 Sắp nguy cấp  (IUCN 2.3)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Magnoliophyta
Lớp (class): Magnoliopsida
Bộ (ordo): Oxalidales
Họ (familia): Brunelliaceae
Chi (genus): Brunellia
Loài (species): B. racemifera
Danh pháp hai phần
Brunellia racemifera Tul. 
Brunellia racemifera là một loài thực vật thuộc họ Brunelliaceae. Đây là loài đặc hữu của Colombia.
Ngân hàng Đầu tư Cơ sở hạ tầng châu Á

"AIIB" đổi hướng tới đây. Đối với các định nghĩa khác, xem AIIB (định hướng).
| Ngân hàng Đầu tư Cơ sở hạng tầng châu Á |
| --- | --- |

Tên viết tắt: AIIB
Thành lập:  4 tháng 10 năm 2014 (Ban thư ký đa phương lâm thời)  25 tháng 12 năm 2015 
Loại: Tổ chức khu vực
Vị thế pháp lý: Hiệp định (chưa thi hành)
Mục đích: Cho vay tín dụng
Trụ sở chính: Bắc Kinh, Trung Quốc
Vùng phục vụ : châu Á, kể cả châu Đại Dương
Thành viên  :  1 thành viên sáng lập  Trung Quốc    57 Thành viên sáng lập dự kiến  Úc    Áo  Azerbaijan  Bangladesh  Brasil   Brunei  Campuchia  Trung Quốc   Đan Mạch   Ai Cập  Phần Lan  Pháp    Gruzia  Đức    Iceland  Ấn Độ    Indonesia    Iran  Israel  Ý   Jordan  Kazakhstan  Hàn Quốc   Kyrgyzstan  Kuwait   Lào  Luxembourg  Maldives  Malta  Mông Cổ  Myanmar  Malaysia    Nepal  Hà Lan  New Zealand  Na Uy  Oman  Pakistan  Ba Lan  Philippines  Bồ Đào Nha  Qatar  Nga    Ả Rập Xê Út  Singapore    Tây Ban Nha   Sri Lanka  Nam Phi  Thụy Điển  Thụy Sĩ  Tajikistan  Thái Lan   Thổ Nhĩ Kỳ   UAE   Anh  Uzbekistan  Việt Nam  
Ngôn ngữ chính  : Tiếng Anh
Tổng thư ký: Kim Lập Quần (Ban thư ký đa phương lâm thời để thành lập AIIB)
Cơ quan chính:  Ban thư ký đa phương lâm thời   Ban giám đốc 
Trang web: www.aiibank.org
Ngân hàng Đầu tư Cơ sở hạ tầng châu Á (tiếng Anh: Asian Infrastructure Investment Bank, viết tắt: AIIB) là một tổ chức tài chính quốc tế đang trong quá trình thành lập với mục tiêu là hỗ trợ việc xây dựng cơ sở hạ tầng ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Tổ chức này là sáng kiến của chính quyền Trung Quốc và được sự ủng hộ của các Thành viên Sáng lập Dự kiến bao gồm 37 nước trong khu vực và 20 nước ngoài khu vực, 51 trong số đó đã ký Điều khoản Thỏa thuận để hình thành cơ sở pháp lý cho ngân hàng. Các nước có GDP lớn nhưng không phải quốc gia sáng lập là Hoa Kỳ, Nhật Bản và Canada.
Một số người xem AIIB là đối thủ của IMF, Ngân hàng Thế giới và Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB), vốn là những tổ chức tài chính được xem là bị chi phối bởi các nước phát triển như Hoa Kỳ. Liên Hợp Quốc xem việc mở ra AIIB là sự "mở rộng quy mô tài chính cho phát triển bền vững" cho các mối quan tâm của Quản trị Kinh tế Toàn cầu.
Trung Quốc đề xuất ý tưởng thành lập ngân hàng này vào năm 2013 và sáng kiến này được ra mắt tại một buổi lễ ở Bắc Kinh vào tháng 10 năm 2014. Các Điều khoản Thỏa thuận đã được 50 Thành viên Sáng lập Dự kiến ký kết vào ngày 29 tháng 6 năm 2015, và sẽ trở thành một thành viên chính thức sau khi được từng chính phủ thông qua. Đến tháng 7 năm 2015, có một quốc gia (Myanmar) đã chính thức thông qua thỏa thuận.
Bối cảnh

Nguyên nhân cho sáng kiến thành lập là do sự không hài lòng của Trung Quốc về ưu thế của Hoa Kỳ trong quỹ IMF, mà theo Trung Quốc không công bằng về sự phân chia quyền lực toàn cầu. Vì Hoa Kỳ từ chối, không chịu thay đổi về tỷ lệ lá phiếu, Trung Quốc bắt đầu từ năm 2013 bỏ ra những nỗ lực để hình thành nhà băng này.
Nền tảng pháp lý và Thành viên

|  Tên đầy đủ:  BẢn ghi nhớ về việc thành lập Ngân hàng Đầu tư Cơ sở hạ tầng châu Á    |
| --- | --- |
  Bên ký kết tiềm năng   Bên ký kết (trong khu vực)   Tham gia (ngoài khu vực)   Bên ký kết (ngoài khu vực)
Ngày kí: 29 tháng 6 năm 2015
Nơi kí: Bắc Kinh, Trung Quốc
Ngày đưa vào hiệu lực: chưa thi hành
Điều kiện: Được 10 quốc gia thông qua, bao gồm 50% vốn pháp định
Bên kí: 50
Bên tham gia: 1
Người gửi lưu giữ: Chính phủ Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa
Ngôn ngữ: Tiếng Trung, tiếng Anh (dùng trong tranh chấp) và tiếng Pháp
Bản ghi nhớ là nền tảng pháp lý cho việc thành lập Ngân hàng. 57 thành viên sáng lập dự kiến có tên trong Phụ lục A của biên bản sẽ đủ quyền ký kết và thông qua Bản ghi nhớ, và trở thành thành viên của Ngân hàng. Các quốc gia là thành viên của Ngân hàng Tái thiết và Phát triển Quốc tế hoặc Ngân hàng Phát triển châu Á vẫn có thể trở thành thành viên sau khi được phê chuẩn gia nhập.
Biên bản được các Thành viên Sáng lập Dự kiến thỏa thuận các điều khoản, với Hồng Kông tham gia qua đại diện Trung Quốc.
Nền tảng pháp lý và Thành viên > Các quốc gia không phải Thành viên Sáng lập Dự kiến

Trong các quốc gia không phải là Thành viên Sáng lập Dự kiến, Bỉ, Canada, Cộng hòa Séc, Hungary, Đài Loan và Ukraina đang xem xét gia nhập AIIB với tư cách thành viên. Colombia, Nhật Bản và Hoa Kỳ không có dự định tham gia. Đài Loan, và theo Emergingmarkets.com, Bắc Triều Tiên bị Trung Quốc từ chối tư cách Thành viên Sáng lập Dự kiến.
Nền tảng pháp lý và Thành viên > Các quốc gia không phải Thành viên Sáng lập Dự kiến > Lãnh thổ Phụ thuộc

Bản Ghi nhớ cho phép các lãnh thổ không có chủ quyền cũng có thể trở thành thành viên của ngân hàng. Ngoài các yêu cầu dành cho các quốc gia có chủ quyền, quyền thành viên của lãnh thổ phụ thuộc phải được quốc gia lãnh trách nhiệm ngoại giao cho lãnh thổ đó ủng hộ.
Hồng Kông – Đại diện của Khu hành chính Hồng Kông có tham dự Cuộc họp Thảo luận Chính dành cho các Thành viên Sáng lập Dự kiến vào ngày 30–31 tháng 3 năm 2015 bằng cách tham gia cùng đoàn Trung Quốc, và dạng thức cũng như định danh cho Hồng Kông khi gia nhập AIIB sẽ được quyết định sau khi tiến trình chuẩn bị hoặc thương thảo kết thúc.
Trung Hoa Đài Bắc (Đài Loan) – Đài Loan nộp đơn làm Thành viên Sáng lập Dự kiến của AIIB thông qua Văn phòng Sự vụ Đài Loan, có thể lấy tên "Trung Hoa Đài Bắc" vào ngày 31 tháng 3, nhưng bị Ban thư ký Lâm thời Đa phương của AIIB từ chối vào ngày 13 tháng 4, mà không có lý do cụ thể. Tuy vậy Trung Quốc vẫn để ngỏ khả năng Đài Loan sẽ làm thành viên trong tương lai. Phát ngôn viên Bộ ngoại giao Trung Quốc Hoa Xuân Oánh nói rằng Đài Loan nên tránh tình trạng "hai Trung Quốc" hoặc "một Trung Quốc, một Đài Loan".
Nền tảng pháp lý và Thành viên > Các quốc gia không phải Thành viên Sáng lập Dự kiến > Các quốc gia khác

Hoa Kỳ – Không tham gia
Các quan chức Hoa Kỳ để thể hiện sự lo ngại về việc AIIB có đảm bảo được tiêu chuẩn quản lý cao hay không, và liệu nó có an toàn về môi trường và xã hội không. Hoa Kỳ được báo cáo là đã dùng áp lực ngoại giao để tìm cách ngăn các đồng minh chủ chốt, như Úc, không tham gia ngân hàng, và thể hiện sự thất vọng khi các nước khác, như Anh, gia nhập.
Nhật Bản – "Đang xem xét" / Không tham gia
Masato Kitera, trưởng phái đoàn của Tokyo tại Bắc Kinh, đã từng nói Nhật Bản có thể gia nhập AIIB. Bộ trưởng Tài chính Nhật BảnTarō Asō cũng từng bày tỏ sự quan tâm về việc tham gia AIIB, nhưng sau đó đổi quan điểm. Yoshihide Suga, Thư ký Nội các Nhật Bản, tuyên bố với công chúng rằng Nhật Bản vẫn chờ đợi lời giải thích đầy đủ từ Trung Quốc về AIIB khi ông nói, "Tính đến nay, Nhật Bản sẽ không tham gia AIIB và chúng tôi vẫn chưa nhận được lời giải thích đầy đủ từ phía Trung Quốc" và "Nhật Bản e ngại rằng (AIIB) có được quản trị hợp lý hay nó có làm tổn hại đến các tổ chức tín dụng khác hay không". Ông nói nói rằng Nhật Bản không còn xem xét khả năng gia nhập ngân hàng. Phát ngôn viên Chính phủ Nhật cũng thông báo rằng Nhật sẽ không gia nhập AIIB. Thủ tướng Nhật Bản Shinzō Abe cũng nói thêm rằng Nhật không cần gia nhập ngân hàng.
13 tháng 7

Ngày 13 tháng 7 là ngày thứ 194 (195 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 171 ngày trong năm.
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
<< Tháng 7 năm 2024 >>
| CN | T2 | T3 | T4 | T5 | T6 | T7 |
|   | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 |
| 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 |
| 28 | 29 | 30 | 31 |  |  |  |
Sự kiện

884 – Cuộc khởi nghĩa Hoàng Sào kết thúc khi thủ lĩnh Hoàng Sào bị sát hại (hoặc tự sát), thủ cấp của ông được đưa đến chỗ quân Đường, tức ngày Bính Ngọ (17) tháng 6 năm Giáp Thìn.
1402 – Quân của Yên vương Chu Lệ tiến vào kinh sư Ứng Thiên phủ của triều Minh, kết thúc triều đại của Kiến Văn Đế.
1787 – Quốc hội Lục địa Hoa Kỳ ban hành Sắc lệnh Tây Bắc nhằm thiết lập chính quyền cai quản tại Lãnh thổ Tây Bắc.
1866 – Chiến tranh Áo–Phổ: Quân Phổ giành chiến thắng trước quân Hesse trong trận Laufach-Frohnhofen.
1923 – Bảng hiệu Hollywood được khánh thành tại Los Angeles, Hoa Kỳ với tên ban đầu là "Hollywoodland".
1930 – Giải vô địch bóng đá thế giới đầu tiên khai mạc tại Montevideo, Uruguay.
1977 – Ethiopia và Somalia khai chiến do tranh chấp khu vực Ogaden có cư dân là người Somali tại phía đông Ethiopia.
1995 – Nguyễn Tử Quảng phát hành BKAV cho hệ điều hành Windows 95 và MS-DOS
2009 – Dịch vụ mạng xã hội Yahoo! 360° chấm dứt hoạt động.
Sinh

100 TCN – Julius Caesar nhà lãnh đạo quân sự và chính khách người Ý (m. 44 TCN)
1793 – John Clare, nhà thơ người Anh (m. 1864)
1909 – Souphanouvong, nhà cách mạng và là Chủ tịch đầu tiên của nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào (m. 1995)
1977 – Saigon, Rapper người Mỹ
2007 – Lamine Yamal, Cầu thủ bóng đá người Tây Ban Nha