stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Lockheed C-130 Hercules
Lịch sử phát triển

Chiến tranh Triều Tiên đã cho thấy những loại máy bay vận tải thời Thế Chiến II—C-119 Flying Boxcar, C-47 Skytrain và C-46 Commando không đáp ứng được nhu cầu của chiến tranh hiện đại. Vì thế, ngày 2 tháng 2 năm 1951, Không quân Hoa Kỳ đã mở gói thầu về một loại máy bay vận tải mới cho không lực, Boeing, Douglas, Fairchild, Lockheed, Martin Company, Chase Aircraft, Airlifts Inc, North American và Northrop được mời tham gia đấu thầu. Chiếc máy bay mới phải có sức chở 92 người, hay 64 quân dù, tầm hoạt động 1.100 hải lý (2.000 km), khả năng cất cánh từ các đường băng ngăn và dã chiến, ngoài ra phải có khả năng bay khi một động cơ ngừng hoạt động.
Fairchild, North American, Martin và Northrop từ chối tham gia. Năm công ty còn lại đưa ra tổng cộng chín bản thiết kế: Lockheed hai, Boeing một, Chase ba, Douglas ba, Airlifts Inc một. Cuộc cạnh tranh diễn ra giữa hai bản thiết kế của Lockheed (tên định danh dự án ban đầu L-206) và một mẫu thiết kế bốn động cơ cánh quạt của Douglas.
Đội thiết kế của Lockheed do Willis Hawkins lãnh đạo khởi đầu với đề xuất dày 130 trang cho loại Lockheed L-206 và hai loại động cơ cánh quạt lớn hơn khác. Hall Hibbard, phó chủ tịch và là kỹ sư trưởng của Lockheed, xem xét bản đề xuất và chuyển nó cho Kelly Johnson, người đã ghi chú sau khi xem, "Nếu ông ký bản đề xuất này, ông sẽ tiêu diệt Lockheed Company."Bản mẫu:Unclear Cả Hibbard và Johnson đều ký vào đó và công ty nhận được bản hợp đồng cho dự án với tên định danh mới Model 82 ngày 2 tháng 7 năm 1951.
Lịch sử phát triển > Chuyến bay đầu tiên

Chuyến bay đầu tiên của nguyên mẫu YC-130 được thực hiện ngày 23 tháng 8 năm 1954 từ nhà máy của Lockheed tại Burbank, California. Chiếc máy bay, có số hiệu 53-3397, là nguyên mẫu thứ hai nhưng là chiếc đầu tiên cất cánh. Hai phi công điều khiển YC-130 là Stanley Beltz và Roy Wimmer trong chuyến bay dài 61 phút tới Căn cứ Không quân Edwards; Jack Real và Dick Stanton là kỹ sư máy. Kelly Johnson bay hộ tống trên một chiếc P2V Neptune. Các cuộc thử nghiệm tiếp theo được kéo dài cho tới 1956 thì kết thúc, C - 130 được chính thức chấp nhận đưa vào trang bị cho Không quân Hoa Kỳ và Hải quân Hoa Kỳ.
Lịch sử phát triển > Sản xuất

Sau khi hai nguyên mẫu được hoàn thành, việc sản xuất được chuyển tới Marietta, Georgia, nơi hơn 2.000 chiếc C-130 đã được chế tạo.
Model sản xuất đầu tiên, C-130A, sử dụng động cơ tuốc bin phản lực cánh quạt Allison T56 với cánh quạt ba lá. Việc giao hàng bắt đầu vào tháng 12 năm 1956.
Lịch sử phát triển > Model C-130B

Model C-130B được hãng Lockheed Martin giới thiệu vào năm 1959, về hình dáng khí động học của phiên bản này không có gì khác biệt so với phiên bản trước đó. Điểm khác biệt nằm ở cánh máy bay, C - 130B được trang bị 1 bộ cánh nâng mới nhỏ hơn phiên bản đầu tiên nhưng có sức chịu tải lớn hơn cánh của C - 130 đời đầu tiên. Đồng thời bộ cánh mới của C - 130B cũng cho lực nâng tốt hơn, bộ cánh mới này có lực nâng 3.000 so với 2.050 lbf/mm2 của cánh máy bay C - 130 đời đầu. Đồng thời C - 130B cũng được trang bị bộ cánh quạt tạo lực đẩy 4 lá thay vì 3 lá trên C - 130 đời đầu, bộ cánh quạt tạo lực đẩy 4 là cho hiệu suất lực đẩy tăng lên và cũng hoạt động ổn định hơn bộ cánh quạt 3 lá. Cũng trên phiên bản C - 130B này máy bay được trang bị thêm 2 thùng nhiên liệu phụ đặt dưới cánh nâng chính.
Lịch sử phát triển > Model C-130D

Model C-130D về cơ bản là máy bay C - 130B, tuy nhiên C - 130D được thiết kế để hoạt động trong điều kiên băng tuyết vì nó được sử dụng trong bộ chỉ huy phòng không Bắc Mỹ phiên bản này được thay các bánh đáp bằng các ván trượt tuyết, giúp cho máy bay có thể cất và hạ cánh trên các tảng băng ở vùng cực. Đặc biệt là bay tiếp vận cho trạm radar cảnh giới tại đảo Greenland nơi gần như quanh năm đóng băng.
Lịch sử phát triển > Model C-130E

Model C-130E với tầm hoạt động lớn hơn đi vào phục vụ năm 1962. Phiên bản này đặc biệt nhấn mạnh tới việc tăng tầm hoạt động của máy bay, C - 130E được trang bị thêm 2 thùng dầu phụ lớn hơn 2 thùng dầu phụ của C - 130B. 2 thùng dầu phụ của C - 130E có tổng sức chứa lên tới 5000l, đồng thời C - 130E cũng được trang bị 4 động cơ tuốc bin phản lực Allison T-56-A-7A cho công xuất lớn hơn so với 2 phiên bản trước đó. C - 130E cũng được cải tiến hệ thống điện tử hàng không đặc biệt là hệ thống radar dẫn đường, thiết bị cánh báo bị hệ thống phòng không đối phương bám bắt... Máy bay còn được trang bị thêm hệ thống bẫy nhiệt có tác dụng đánh lừa đầu dò của tên lửa không đối không và đất đối không tầm nhiệt.
Máy bay tiếp dầu KC-130, ban đầu được chuyển đổi từ C-130F phục vụ trong Thủy quân lục chiến Hoa Kỳ (USMC) từ năm 1958 (với tên định danh GV-1) được trang bị một thùng nhiên liệu 13.626 lít (3600 US gallon) có thể tháo rời bằng thép không rỉ bên trong khoang chở hàng. Vòi tiếp dầu lắp và phao phễu ở hai cánh có khả năng tiếp 19 lít nhiên liệu mỗi giây (tương đương 300 US mỗi phút) cho đồng thời hai máy bay khác, cho phép tiếp dầu nhanh cho nhiều máy bay bay trong đội hình, (một kiểu đội hình tiếp dầu đặc trưng cho bốn máy bay trong thời gian chưa tới 30 phút). Chiếc C-130G của Hải quân Mỹ là một nhánh của C - 130E được gia cố khung thân để tăng sức chở các loại hàng hóa hạng nặng, máy bay được thiết kế đặc biệt như vậy là vì nó chuyên dùng cho các không đoàn vận tải của hải quân.
Lịch sử phát triển > Model C-130H

Model C-130H dùng động cơ phản lực cánh quạt Allison T56-A-15 cải tiến, phần ngoài cánh được thiết kế lại, hệ thống điện tử hiện đại hơn cũng như một số cải tiến nhỏ khác. Các model H sau này có vùng tâm cánh mới, với khả năng chống mỏi tốt hơn và cải tiến này cũng đã được áp dụng cho các model H trước đó. Model H vẫn được sử dụng rộng rãi trong Không lực Hoa Kỳ (USAF) và nhiều lực lượng không quân khác. Những chuyến giao hàng đầu tiên bắt đầu năm 1964 (cho Không quân Hoàng gia New Zealand), vẫn được chế tạo cho tới tận năm 1996. Một chiếc C-130H cải tiến đã được giới thiệu năm 1974.
Từ năm 1992 tới 1996 C-130H được Không quân Hoa Kỳ gọi là C-130H3. 3 có nghĩa là biến thể thứ ba của bản thiết kế cho loạt model H. Các cải tiến gồm buồng lái kính một phần (các thiết bị ADI và HSI), radar xung dupler APN-241 với màn hình hiển thị là màn hình CRT màu, đây là lần đầu tiên loại màn hình hiển thị này được áp dụng cho công nghiệp hàng không, thiết bị ngắm ban đêm và một hệ thống điện tử cải tiến sử dụng các Bus Switching Unit cung cấp năng lượng 'sạch' cho các yếu tố cải tiến nhạy cảm hơn.
Lịch sử phát triển > Các model C-130K

Model tương đương để xuất khẩu sang Anh Quốc là C-130K, được Không quân Hoàng gia (RAF) gọi là Hercules C.1. C-130H-30 (Hercules C.3 trong Không quân Hoàng gia) là phiên bản kéo dài của loại Hercules cũ, thêm vào 100-inch (2.54 m) ở phía cuối buồng lái và 80-inch (2.03 m) phía sau thân. Một chiếc C-130K duy nhất đã được Met Office mua sử dụng cho các chuyến bay nghiên cứu khí tượng của họ. Chiếc máy bay này được chuyển đổi rất nhiều (đặc tính đáng chú ý nhất là thiết bị thăm dò khí tượng màu đỏ và trắng ở mũi) tới mức nó được đặt tên định danh W.2, nhằm phân biệt với loại C.1 nguyên bản. Chiếc máy bay này, được đặt tên là Snoopy, đã được cho ngừng hoạt động năm 2001. C-130K được RAF Falcons dùng để thả quân dù.
Lịch sử phát triển > Các model và biến thể C-130 sau này

HC-130N & P là các biến thể tìm kiếm cứu hộ tầm xa được Air Rescue Service của Không lực Hoa Kỳ sử dụng. Được trang bị để triển khai lính cứu hộ đường không (PJs), thiết bị y tế, và tiếp dầu trên không cho các máy bay trực thăng chiến đấu cứu hộ (xem KC-130H), chúng thường là máy bay chỉ huy tại trận địa cho các phi vụ Tìm kiếm Cứu hộ. Các phiên bản ban đầu được trang bị hệ thống phục hồi đất đối không Fulton, được thiết kế để kéo người lên khỏi mặt đất sử dụng dây buộc từ một quả bóng khí helium. Bộ phim The Green Berets của John Wayne có cảnh quay về chức năng này. Hệ thống Fulton sau này được bỏ đi khi việc tiếp dầu trên không cho các máy bay trực thăng cho thấy an toàn và linh hoạt hơn. Bộ phim The Perfect Storm thể hiện một phi vụ Tìm kiếm cứu hộ thực sự có cảnh tiếp dầu trên không của một chiếc HC-130.
C-130R và C-130T là những model USMC của Hải quân Mỹ, cả hai đều được trang bị các thùng nhiên liệu ngoài. C-130T tương tự, nhưng có nhiều cải tiến điện tử hơn so với model R và tương thích hoàn toàn với hệ thống ngắm đêm. Trong cả hai model, máy bay USMC được trang bị động cơ Allison T-56-A-16. Các phiên bản USMC được đặt tên định danh KC-130R hay KC-130T khi được trang bị các mấu cứng hay thiết bị tiếp dầu dưới cánh.
RC-130 là phiên bản trinh sát. Một chiếc duy nhất được sử dụng bởi Không quân Cộng hòa Hồi giáo Iran.
Lịch sử phát triển > Sử dụng dân sự

Lockheed L-100 (L-382) là một biến thể dân sự, tương đương model C-130E không có mấu cứng dưới cánh hay thiết bị quân sự. L-100 cũng có hai phiên bản kéo dài: L-100-20 có thân được kéo dài thêm 8.3 ft (2.5 m) và L-100-30 được kéo dài thêm 15 ft (4.6 m). L-100 không được sử dụng nhiều trên thị trường dân sự.
Lịch sử phát triển > Thế hệ tiếp theo

Trong thập niên 1970 Lockheed đã đề xuất một biến thể C-130 với động cơ tuốc bin phản lực cánh quạt đẩy chứ không phải động cơ tuốc bin phản lực cánh quạt, nhưng Không quân Mỹ thích tích năng cất cánh của loại máy bay hiện tại hơn. Trong thập niên 1980 C-130 đã được dự định thay thế bằng dự án Advanced Medium STOL Transport (Vận tải hạng trung cất hạ cánh đường băng ngắn hiện đại). Tuy nhiên, dự án này đã bị hủy bỏ và C-130 vẫn tiếp tục được chế tạo.
Lịch sử phát triển > Model C-130J

C-130J Super Hercules là phiên bản mới nhất của dòng Hercules và là model duy nhất vẫn được chế tạo. Vẻ ngoài tương tự như những chiếc Hercules trước kia, nhưng model J là loại máy bay rất khác biệt. Máy bay được trang bị máy tính số hóa, hệ thống hiển thị trung tâm HUD cùng các màn hình hiển thị thông tin bay đa chức năng LCD, cùng các hệ thống lái điện tử fly-by-wire kỹ thuật số, hệ thống thông tin liên lạc đối không và đối đất kỹ thuật số ngoài ra máy bay còn được trang bị hệ thống dẫn đường vệ tinh GPS. Hệ thống tác chiến điện tử ECM, C - 130J sử dụng động cơ tuốc bin cánh quạt Rolls-Royce Allison AE2100 và được trang bị các cánh quạt hình đao chế tạo bằng vật liệu composite. Phi hành đoàn cũng giảm xuống chỉ còn 2 phi công, không cần hoa tiêu và kỹ sư máy. Máy bay cũng được tăng độ tin cậy, và giảm chi phí hoạt động tới 27%. C-130J cũng có thể được chế tạo với chiều dài tiêu chuẩn hay kéo dài với biến thể -30. Lockheed đã nhận được đơn hàng model J từ Không quân Hoàng gia, số lượng 25 chiếc, chuyến giao hàng đầu tiên bắt đầu năm 1999 với tên gọi Hercules C. Mk 4 (C-130J-30) và Hercules C. Mk 5 (C-130J).
Bên sử dụng lớn nhất model mới này sẽ là Không quân Mỹ, họ đang đặt hàng với số lượng ngày càng tăng, dù tới năm 2005 Hạ viện đã thông báo số lượng đặt hàng C-130J sẽ bị cắt giảm nhiều. Các bên sử dụng C-130J hiện tại là Không quân Mỹ, Thủy quân lục chiến Mỹ (KC-130J tiếp dầu), Phòng không Quốc gia Mỹ, Phòng vệ bờ biển Mỹ, Không quân Hoàng gia, Không quân Hoàng gia Australia, Không quân Đan Mạch và Không quân Italia. Tổng số lượng đặt hàng C-130J đã lên tới 186 chiếc ở thời điểm tháng 12 năm 2006.
Lockheed cũng đã đề nghị cho thuê bốn chiếc C-130J cho German Luftwaffe (Không quân Đức), lực lượng này đang chờ đợi những chiếc Airbus A400M, để sử dụng vào năm 2010, nhưng đã bị từ chối.
Không quân Ấn Độ đã đưa ra yêu cầu mua sáu chiếc C-130J. Việc mua bán được dự định kết thúc khoảng giữa năm 2007.
Một Request for Proposal (Yêu cầu đề xuất) đã được trao cho Lockheed Martin ngày 9 tháng 8 năm 2007, như một phần của chương trình mua bán nhằm thay thế những chiếc CC-130E và các model H thuộc Không quân Canada bằng 17 chiếc C-130J mới. Lockheed Martin dường như là nhà cung cấp duy nhất trong số ba công ty đã đáp ứng quy trình chào hàng và đánh giá (SOIQ). Vì thế, Lockheed Martin hiện đang trong quá trình đưa ra một gói chào chính thức. Chính phủ chờ đợi một hợp đồng sẽ được ký kết vào mùa đông năm 2007, chuyến giao hàng đầu tiên sẽ diễn ra mùa đông năm 2010. C-130J sẽ được đặt tên định danh chính thức CC-130J Hercules khi hoạt động trong các lực lượng Canada.
Không quân Hoàng gia Na Uy đã quyết định mua bốn chiếc C-130J để tăng cường khả năng vận tải khi họ phát hiện thấy những chiếc C-130 đã bốn mươi năm tuổi không thể hoạt động trong một lần thay đổi cánh.
Hoạt động > Thiệt hại trong hoạt động

Bài chi tiết: Danh sách những vụ tai nạn C-130 Hercules
C-130 nói chung là loại máy bay có độ tin cậy cao. Không quân Hoàng gia ghi nhận tỷ lệ tai nạn khoảng một chiếc trên 250.000 giờ bay trong bốn mươi năm qua, khiến nó trở thành một trong những loại máy bay an toàn nhất từng hoạt động (cùng với Vickers VC10 và Lockheed Tristar là hai loại chưa từng gặp tai nạn nào). Hôm 20/5/2009 xảy ra vụ tai nạn kinh hoàng đối với máy bay vận tải Hercules C130 tại Madiun, phía Đông Java, Indonesia đã làm 101 người thiệt mạng.
 
Tuy nhiên, hơn 15% số máy bay chế tạo đã mất, bao gồm 55 chiếc C-130, 4 chiếc KC-130 và 6 chiếc AC-130 của Không lực Hoa Kỳ và Thủy quân lục chiến Hoa Kỳ khi hoạt động chiến đấu tại Việt Nam. Ngoài ra, 32 chiếc C-130 mà Mỹ viện trợ cho Không quân VNCH cũng bị phá hủy hoặc bị thu giữ. Tổng cộng Mỹ bị mất 97 chiếc thuộc mọi phiên bản ở Việt Nam.
Biến thể

Đối với Phiên bản dân sự, xem Lockheed L-100 Hercules.
Các biến thể quân sự đáng chú ý của C-130 bao gồm:
Bên sử dụng

Bài chi tiết: Danh sách bên sử dụng C-130 Hercules
| --- | --- |

  Algérie   Argentina   Úc   Áo   Bangladesh   Bỉ   Bolivia   Botswana   Brasil   Cameroon   Canada   Tchad   Chile   Đài Loan   Colombia   Đan Mạch   Ecuador   Ai Cập   Ethiopia   Pháp   Gabon   Hy Lạp   Honduras   Indonesia   Iran   Iraq   Israel   Ý   Nhật Bản   Jordan   Kuwait   Liberia   Libya:   Malaysia   México   Maroc   Hà Lan   New Zealand   Niger   Nigeria   Na Uy   Oman   Pakistan   Peru   Philippines   Ba Lan   Bồ Đào Nha   România   Ả Rập Xê Út   Singapore   Nam Phi   Hàn Quốc   Tây Ban Nha   Sri Lanka   Sudan   Thụy Điển   Thái Lan   Tunisia   Thổ Nhĩ Kỳ   UAE   Anh   Hoa Kỳ   Uruguay   Việt Nam   Venezuela   Yemen   Zambia
Đặc điểm kỹ thuật (C-130H) > Đặc điểm chung

Phi hành đoàn 4-6 người: ít nhất 2 phi công, một kỹ sư máy (không có trên biến thể J, được thay thế bằng chỉ huy phi đội, 1 loadmaster; ngoài ra hoa tiêu cũng thường có mặt trong phi đội
Sức chở
92 hành khách hay
64 lính nhảy dù hay
74 bệnh nhân nằm giường với 2 nhân viên y tế
Trọng tải: 45.000 lb (20.000 kg), ngoài ra còn có thể là 2-3 xe Humvees hay một Xe bọc thép chở quân M113
Chiều dài: 97 ft 9 in (29.8 m)
Sải cánh: 132 ft 7 in (40.4 m)
Chiều cao: 38 ft 3 in (11.6 m)
Diện tích cánh: 1.745 ft² (162.1 m²)
Trọng lượng rỗng: 83.000 lb (38.000 kg)
Trọng lượng chất tải:  ()
Trọng tải hữu ích: 72.000 lb (33.000 kg)
Trọng lượng cất cánh tối đa: 155.000 lb (70.300 kg)
Động cơ: 4 động cơ phản lực cánh quạt Allison T56-A-15, 4.300 shp (3.210 kW) mỗi chiếc
Đặc điểm kỹ thuật (C-130H) > Đặc điểm bay

Tốc độ tối đa: 329 knots (379 mph, 610 km/h)
Tốc độ tiết kiệm nhiên liệu: 292 knots (336 mph, 540 km/h)
Tầm hoạt động: 2.050 nm (2.360 mi, 3.800 km)
Trần bay: 33.000 ft (10.000 m)
Tốc độ bay lên:  ()
Áp lực lên cánh:  ()
Lực đẩy/Trọng lượng:  ()
Stylochaeton hypogeum

| Stylochaeton hypogeum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Alismatales
Họ (familia): Araceae
Chi (genus): Stylochaeton
Danh pháp hai phần
Stylochaeton hypogeum Lepr. 
Stylochaeton hypogeum là một loài thực vật có hoa trong họ Ráy (Araceae). Loài này được Lepr. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1834.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Stylochaeton hypogaeus”. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2013.
Sternostena costaricana

| Sternostena costaricana> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Chrysomelidae
Chi (genus): Sternostena
Loài (species): S. costaricana
Danh pháp hai phần
Sternostena costaricana Uhmann, 1938 
Sternostena costaricana là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Uhmann miêu tả khoa học năm 1938.
Chú thích

↑  Chrysomelidae in Synopsis of the described Coleoptera of the World ngày 13 tháng 12 năm 2008
Stenotarsus rubrocinctus

| Stenotarsus rubrocinctus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Endomychidae
Chi (genus): Stenotarsus
Loài (species): S. rubrocinctus
Danh pháp hai phần
Stenotarsus rubrocinctus Gerstaecker, 1858 
Stenotarsus rubrocinctus là một loài bọ cánh cứng trong họ Endomychidae. Loài này được Gerstaecker miêu tả khoa học năm 1858.
Chú thích

↑  Hallan, J.  (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Vi Cầm

| Vi Cầm |
| --- | --- |
Tên khai sinh: Nguyễn Vi Cầm
Sinh: 1983 (40–41 tuổi) Hà Nội, Việt Nam
Nghề nghiệp: Diễn viên, Nhạc công
Năm hoạt động: 2001 – 2013 (ngừng đóng phim)
Vai diễn đáng chú ý: Na trong Hoa cỏ may Hà trong Chuyện phố phường
Vi Cầm tên đầy đủ là Nguyễn Vi Cầm (sinh năm 1983 tại Hà Nội) là một nữ diễn viên điện ảnh Việt Nam. Vi Cầm xuất thân là một nhạc công violin, tốt nghiệp Nhạc viện Hà Nội tuy nhiên cô nổi tiếng hơn cả với vai trò diễn viên. Hai vai diễn thành công của Cầm luôn được khán giả nhớ đến là vai Na của Hoa cỏ may và vai Hà của Chuyện phố phường.
Các phim tham gia

Hoa cỏ may (2001)
Đất và người (2002)
Lão hà tiện vui tính (2003)
Chuyện phố phường (2004)
Chiếc thẻ SIM (2006)
Đèn vàng (2006)
Hắn là tôi (2007)
Phóng viên thử việc (2007)
Mùa hè rớt (2008)
Những người độc thân vui vẻ (2008)
Nhà có nhiều cửa sổ (2 phần, 2008-2009)
Đếm ngược cho đến 30 (2011)
Chủ tịch tỉnh (2011)
Rừng chắn cát (2011)
Siêu thị tình yêu (2012)
Hai phía chân trời (2012)
Ông tơ hai phẩy (2012)
Đời tư

Cuối năm 2009 Vi Cầm kết hôn, sau đó chuyển về làm việc tại Tổng công ty bảo hiểm dầu khí Việt Nam. Năm 2016 cô  ly hôn chồng.
ViLT

| --- | --- |
Viết tắt: ViLT
Loại: Bài thi tiêu chuẩn hóa trên giấy
Nhà phát triển / quản lý: Hiệp hội Phổ biến và Giao lưu Ngôn ngữ Đông Nam Á Nhật Bản J-TAG (tiếng Nhật: 日本東南アジア言語普及交流協会)
Kiến thức / kỹ năng kiểm tra: Nghe, đọc tiếng Việt
Năm bắt đầu: 2017; 7 năm trước (2017)
Quốc gia / khu vực: Tokyo, Nhật Bản
Ngôn ngữ: Tiếng Việt
Số lượng người tham dự thường niên: Người có tiếng mẹ đẻ không phải là tiếng Việt
Phí tham dự: 3000-9000 Yên
Trang mạng: https://www.jtag.or.jp/
ViLT (tiếng Nhật: 実用ベトナム語技能検定試験) là kỳ thi năng lực tiếng Việt do Hiệp hội Phổ biến và Giao lưu Ngôn ngữ Đông Nam Á Nhật Bản J-TAG (tiếng Nhật: 日本東南アジア言語普及交流協会) tổ chức.
Đối tượng

Kỳ thi được tổ chức cho người có tiếng mẹ đẻ không phải là tiếng Việt.
Kỳ thi được tổ chức lần đầu tiên năm 2017 có 181 người tham gia. Kỳ thi được tổ chức hàng năm nhưng 2020 bị hoãn do dịch Covid. Năm 2023, có 789 thí sinh đến từ 35 địa phương tham dự.
Stromatopelma fumigatum

| Stromatopelma fumigatum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Theraphosidae
Chi (genus): Stromatopelma
Loài (species): S. fumigatum
Danh pháp hai phần
Stromatopelma fumigatum Pocock, 1899 
Stromatopelma fumigatum là một loài nhện trong họ Theraphosidae.
Loài này thuộc chi Stromatopelma. Stromatopelma fumigatum được Mary Agard Pocock miêu tả năm 1899.
Chú thích

↑  Platnick, N. I. (2012) The world spider catalog, version 12.5. American Museum of Natural History. DOI: 10.5531/db.iz.0001.
Strombocodia elegans

| Strombocodia elegans> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Diptera
Phân bộ (subordo): Brachycera
Phân thứ bộ (infraordo): Asilomorpha
Liên họ (superfamilia): Asiloidea
Họ (familia): Asilidae
Chi (genus): Strombocodia
Loài (species): S. elegans
Danh pháp hai phần
Strombocodia elegans Hermann, 1912 
Strombocodia elegans là một loài ruồi trong họ Asilidae. Strombocodia elegans được Hermann miêu tả năm 1912. Loài này phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.
Chú thích

↑  “Species of Asilidae”. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2012.
Stromatopelma satanas

| Stromatopelma satanas> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Theraphosidae
Chi (genus): Stromatopelma
Loài (species): S. satanas
Danh pháp hai phần
Stromatopelma satanas (Berland, 1917) 
Stromatopelma satanas là một loài nhện trong họ Theraphosidae.
Loài này thuộc chi Stromatopelma. Stromatopelma satanas được Lucien Berland miêu tả năm 1917.
Chú thích

↑  Platnick, N. I. (2012) The world spider catalog, version 12.5. American Museum of Natural History. DOI: 10.5531/db.iz.0001.
Vaccinium ovatum

| Vaccinium ovatum |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Asterids
Bộ (ordo): Ericales
Họ (familia): Ericaceae
Chi (genus): Vaccinium
Loài (species):  V. ovatum 
Quả chín của V. ovatum
Hoa và lá của V. ovatum
Vaccinium ovatum, còn được biết đến qua nhiều cái tên như việt quất thường xanh, việt quất mùa đông, việt quất California, là một loài thực vật có hoa thuộc chi Việt quất. V. ovatum được mô tả lần đầu tiên bởi Frederick Traugott Pursh vào năm 1813.
Phạm vi

V. ovatum được cho là loài bản địa có nguồn gốc từ bang California, Hoa Kỳ. Tuy nhiên, nó lại được tìm thấy ở các khu vực dọc bờ tây Bắc Mỹ, bắt đầu từ bang British Columbia, Canada tới tận California, Hoa Kỳ. V. ovatum thường mọc trong các khu rừng lá kim và rừng thường xanh hỗn hợp, trên các thân cây gỗ mục, cùng với loài việt quất đỏ (Vaccinium parvifolium), tập trung nhiều ở phía bắc California.
V. ovatum thường mọc chung với các loại dương xỉ như Polystichum munitum, Dryopteris arguta, các cây họ Kim ngân như Symphoricarpos mollis, Symphoricarpos albus, và mâm xôi Rubus parviflorus.
Mô tả

V. ovatum là một loại cây bụi thường xanh cỡ nhỏ, cao đến 2,5 m (có khi lên đến 4 m trong bóng râm) nhưng với tốc độ chậm. Loài này ưa đất chua, phát triển tốt khi tiếp xúc với ánh mặt trời hoặc bóng râm. V. ovatum rất nhạy cảm với giá rét. Thân và cành có màu đỏ tía. Lá hình trứng, xếp xen kẽ, màu xanh đậm và bóng mượt, dài khoảng 2 - 3 cm và rộng khoảng 1 cm, mép lá có răng cưa mịn, ra lá vào mùa đông (tháng 12 đến tháng 1 năm sau). Hoa mọc thành cụm, có màu trắng phớt hồng, hình chuông úp, nở từ tháng 4 đến tháng 5. Quả mọng chín vào tháng 10 đến 12, đường kính khoảng 1 cm, lúc đầu có màu đỏ, chuyển sang xanh đen khi chín, ăn được, vị ngọt nhưng không có gì đặc biệt cho lắm.
Sử dụng

Quả mọng có thể ăn sống hoặc phơi khô dự trữ, thường được cho vào các món bánh nướng hay làm mứt. Lá và quả khô được dùng để nấu trà thảo mộc. V. ovatum cũng được trồng làm cây cảnh, góp phần duy trì chủng loài của nó.
Chú thích

↑  “Calflora taxon report, University of California, Vaccinium ovatum Pursh, California huckleberry, Huckleberry, evergreen huckleberry”.
↑  “Turner Photographics, Vaccinium ovatum - Wildflowers of the Pacific Northwest”.
1 2  “Evergreen Huckleberry, Vaccinium ovatum”.
↑  C. Michael Hogan (2008). Coastal Woodfern (Dryopteris arguta), GlobalTwitcher, ed. N. Stromberg
↑  “Jepson Manual treatment, University of California — Vaccinium ovatum”.
↑  Landscape Plants: Vaccinium ovatum
1 2  Plants For A Future: Vaccinium ovatum - Pursh.
↑  Foster, Steven; Hobbs, Christopher (2002). A Field Guide to Western Medicinal Plants and Herbs. Houghton Mifflin Harcourt. ISBN 039583807X