stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Chuyển loạn thành chính
Chính trị và pháp luật > Hiến pháp Trung Quốc

Hiến pháp Trung Quốc đầu tiên có hiệu lực năm 1954. Tuy nhiên năm 1958 Mao Trạch Đông công khai chủ trương "nhân trị" thay vì "pháp trị", nói rằng:
Chúng ta không thể trị đa số nhân dân bằng luật pháp, phải nuôi dưỡng các thói quen tốt. Quân đội có y pháp trị quốc được đâu; hội nghị 1,400 người mới thành hiệu quả. Ai mà nhớ nổi biết bao nhiêu điều khoản của bộ dân luật hay hình luật? Tôi tham gia viết Hiến pháp, thậm chí còn không nhớ hết.
Trong Cách mạng Văn hóa, Hiến pháp được sửa đổi năm 1975, hấp thụ Tư tưởng Mao Trạch Đông, "lãnh đạo tuyệt đối của Đảng Cộng sản Trung Quốc" cùng vài mô tả việc tổ chức Đảng vào văn tự, trong khi bỏ chức vị như Chủ tịch và Phó Chủ tịch Trung Quốc.
Sau Cách mạng, theo "Hai Tất cả" của Hoa Quốc Phong chỉ đạo, hiến pháp thứ ba ban hành năm 1978, tuy được bớt vài ngôn ngữ dính líu với Cách mạng Văn hóa, hầu hết Hiến pháp năm 1975 đều giữ, như "sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Trung Quốc".
Trong thời kỳ chuyển loạn thành chính, ngày 18 tháng 8 năm 1980, Đặng Tiểu Bình làm bài phát biểu quan trọng, đề "Về Cải cách Chế độ Lãnh đạo Đảng và Đất nước (党和国家领导制度改革)", đề nghị ở Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc rằng Trung Quốc cần cải cách chính trị và tu chính hệ thống Hiến pháp, chỉ ra quốc hiến phải bảo vệ quyền lợi công dân của người Trung Quốc, biểu hiện nguyên tắc phân quyền; cũng mô tả ý tưởng "lãnh đạo tập thể" và chủ trương "một người một phiếu" trong các lãnh đạo để phòng ngừa Tổng Thư ký Đảng thành độc tài. Tháng 12 năm 1982, Hiến pháp Trung Quốc thứ tư, Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc thứ năm thông qua, thể hiện hiến chính đặc sắc Trung Quốc, hầu hết nội dung vẫn còn hữu hiệu, trong đó:
Ngôn ngữ Cách mạng Văn hóa như "cách mạng liên tục theo chuyên chính vô sản" bị xóa;
Những mô tả việc tổ chức Đảng Cộng sản Trung Quốc bị bỏ
"Đất nước được Đảng Cộng sản Trung Quốc lãnh đạo" bị xóa (Tập Cần Bình khôi phục năm 2018);
"Mọi cơ quan chính phủ, quân đội, các chính đảng, tổ chức công chúng và mọi xí nghiệp với công ty phải tuân thủ Hiến pháp, pháp luật" được thêm vào;
Chức vị Chủ tịch và Phó Chủ tịch Trung Quốc được tái lập, nhiệm kỳ năm năm, giới hạn hai lần liên tục (Tập Cận Bình bãi bỏ giới hạn năm 2018).
Học thuật và giáo dục > Nhà khoa học và phần tử tri thức

Trong Cách mạng Văn hóa, học giả và phần tử tri thức bị coi là "Xú lão cửu" và bị đàn áp mạnh. Các học giả, nhà khoa học và nhà giáo dục nổi tiếng qua đời bao gồm Hùng Khánh Lai, Tiễn Bá Tán, Lão Xá, Điền Hán, Phó Lôi, Ngô Hàm, Nhiêu Dục Thái, Ngô Định Lương, Diêu Đồng Bân và Triệu Cửu Chương. Đến năm 1968, trong 171 thành viên cao cấp ở trụ sở Viện Khoa học Trung Quốc, 131 bị đàn áp, trong mọi thành viên của viện toàn quốc, 229 phải chết. Đến tháng 9 năm 1971, hơn 4,000 nhân viên trung tâm hạt nhân ở Thanh Hải bị hành hạ: 40 tự sát, năm bị hành quyết, và 310 bị tàn phế vĩnh viễn.
Chuyển loạn thành chính, Đặng Tiểu Bình phụ trách phục hồi các nhà khoa học, phần tử tri thức bị đàn áp trong Cách mạng Văn hóa. Tháng 3 năm 1978, ở Hội nghị Khoa học Toàn quốc, ông nhấn mạng tri thức là một phần giai cấp lao động và cốt lõi hiện đại hóa nằm ở hiện đại hóa khoa học, kỹ thuật, sau cũng nói rõ hiểu biết và nhân tài phải được tôn trọng, coi thường tri thức phải bị phản đối. Một trong các câu nói nổi tiếng của ông là "khoa học và kỹ thuật là các động lực sản xuất chính".
Kể từ thời kỳ, các thể loại văn học mới nổi lên, bao gồm "văn học vết thương", "văn học phản tư (反思文学)" và "văn học cải cách (改革文学)".
Học thuật và giáo dục > Hệ thống giáo dục

Giáo dục Trung Quốc đình chỉ trong Cách mạng Văn hóa. Những tháng ngày đầu tiên, trường học đóng cửa, trung học tiểu học được mở lại từ từ, nhưng mọi học viện, đại học đều đóng cho đến năm 1970, hầu hết các đại học không mở cho đến 1972. Kỳ thi vào đại học bị hủy sau năm 1966, thay bằng nhà máy, làng và đơn vị quân sự tiến cử sinh viên. Các giá trị giáo dục truyền thống dạy bỏ cả. Năm 1968, Đảng Cộng sản phát động Phong trào Trên núi Xuống hương (上山下乡运动), "các thanh niên tri thức (知识青年)" ở khu đô thị đi xuống sống, làm việc ở nông thôn cho được nông dân giáo dục lại và biết rõ hơn vai trò lao động nông nghiệp chân tay trong xã hội Trung Quốc.
Năm 1977, Đặng Tiểu Bình mở lại kỳ thi vào đại học (Cao khảo) sau mười năm đình chỉ, tái lập hệ thống giáo dục cao đẳng và thay đổi mạng sống hàng triệu người. Đặng coi khoa học giáo dục là các cơ sở của Bốn Hiện đại Hóa Trung Quốc. Giáo dục bắt buộc đưa ra trong thời kỳ, sau có Đặng cùng người khác tán thành ghi vào Hiến pháp năm 1982, cuối cùng thành lập năm 1986 theo Luật Giáo dục Bắt buộc Chín năm.
Nhà toán học Mỹ gốc Hoa nổi tiếng Trần Tỉnh Thân từng đề nghị Đặng nâng mức lương cơ bản của chuyên gia ở đại lục, thêm 100 Nhân dân tệ mỗi tháng, sớm được chấp thuận.
Tranh cãi > Quan điểm về Mao Trạch Đông

Có tranh luận rằng kế hoạch Chuyển loạn thành chính của Đặng Tiểu Bình có hạn độ và tranh cãi, như việc thêm "bốn nguyên tắc cơ bản" vào Hiến pháp năm 1982, cấm thách đố con đường chủ nghĩa xã hội của Trung Quốc Tư trưởng Mao Trạch Đông và chủ nghĩa Mác-Lê cùng với sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Trung Quốc. Việc xây dựng Nhà Kỷ niệm Chủ tịch Mao tại Quảng trường Thiên An Môn và giữ lại chân dung ở Thiên An Môn cũng bị thách thức. Hơn nữa, vài học giả chỉ ra rằng quan điểm cá nhân của Đặng về Mao và chủ nghĩa toàn trị bị hạn chế; ví dụ, Đặng quả quyết rằng trong tất cả việc Mao đã làm cho nhân dân, "70% là tốt và 30% là xấu", đổ nhiều tai họa của Cách mạng Văn hóa cho Lâm Bưu và Tứ nhân bang.
Sau khi mất, Mao xem là nhân vật tranh cãi khắp thế giới. Cuối thập niên 70, các nhà dị kiến chính trị ở Trung Quốc như Ngụy Kinh Sinh dẫn dắt phong trào "Bức tường Dân chủ" ở Bắc Kinh, chỉ trích Mao cùng Tư tưởng Mao Trạch Đông và chế độ một đảng, đòi dân chủ tự do. Tuy nhiên sau cùng bị Đặng đàn áp.
Tranh cãi > Tự do hóa có hạn và chế độ một đảng

Trong thời kỳ Chuyển loạn thành chính và Cải cách khai phóng sau, Đặng Tiểu Bình một bên thì nhấn mạnh "giải phóng tư tưởng", một bên lại cảnh cáo "tự do tư sản". Năm 1983, Phong trào Thanh trừ Ô nhiễm Tinh thần mở, năm 1986 "Phong trào phản Tự do Tư sản" phát động, cả hai đều do chính khách cánh tả lãnh đạo, được Đặng tán thành đến một mức độ, nhưng do Hồ Diệu Bang và Triệu Tử Dương can dự vào mà phải dẹp đi, là các bạn đồng minh của Đảng và những nhà cải cách cao cấp trong Đảng Cộng sản Trung quốc.
Sau Cách mạng Văn hóa, Ủy ban Trung ương Đảng Cộng sản không "tẩy được" các yếu tố quan hệ với Cách mạng khỏi xã hội Trung Quốc một cách hệ thống, cấm ngẫm nghĩ toàn diện và xem xét thời kỳ ở cấp xã hội. Vài nhà nghiên cứu, quan sát đã cho rằng lý do chính là bởi tính chính đáng của Đảng Cộng sản làm đảng trị vì Trung Quốc sẽ bị nguy hại cơ bản. Vài người khác chỉ ra, tuy Đặng và các nhân viên Đảng cao cấp khác đã nhận Đảng mắc vô số lỗi trong quá khứ, nhưng vẫn bảo vệ chế độ một đảng ở Trung Quốc.
Tranh cãi > Tranh cãi pháp luật

Thảm sát diễn ra khắp đại lục trong Cách mạng Văn hóa. Tuy nhiên, nhiều lãnh đạo và chủ mưu hoặc bị phạt nhẹ (trục xuất khỏi Đảng Cộng sản) trong thời kỳ Chuyển loạn thành chính, hoặc chả bị phạt, dấy lên công phẫn. Họ hàng nạn nhân trong vài vụ thảm sát đích thân đi Bắc Kinh, đòi công lý.
Thảm sát Quảng Tây, 100,00-150,000 người chết theo điều tra chính thức, nạn ăn người lớn diễn ra. Tuy nhiên, người giữ trách nhiệm không bị phạt, cùng lắm chỉ bị phạt nhẹ—tù giam 14 năm.
Sự kiện Nội Nhân Đảng, 20,000-100,000 người chết, nhưng Đằng Hải Thanh lãnh đạo giữ trách nhiệm lại không bị khởi tố hay phạt, bởi Đảng Cộng sản cho là đã lập công trong các cuộc chiến quá khứ.
Thảm sát huyện Đạo tỉnh Hồ Nam, 9,093 người chết. Tuy nhiên, chỉ một ít các chủ mưu bị phạt, không ai phạt chết. Vài lãnh đạo thảm sát hoặc bị trục xuất từ Đảng Cộng sản, hoặc nhận hình phạt tù giam; ở huyện Đạo trung tâm thảm sát, chỉ 11 người bị khởi tố, xử phạt tù giam lên đến 10 năm.
Tranh cãi > Chặn mở các viện bảo tàng Cách mạng Văn hóa

Thập niên 80, các học giả nổi tiếng như Ba Kim kêu gọi xã hội Trung Quốc dựng "viện bảo tàng Cách mạng Văn hóa" để các thế hệ tương lai có thể học hỏi thời kỳ, phòng ngừa tái xuất, được nhiều công dân Trung Quốc tán thành, Đảng Cộng sản Trung Quốc lặng im. Trái lại, Ba Kim bị tấn công cá nhân trong Phong trào Thanh trừ Ô nhiễm Tinh thần và Phong trào phản Tự do Tư sản do giới bảo thủ cánh tả phát động thập niên 80.
Năm 1996, chính quyền địa phương Sán Đầu quyết định xây viện bảo tàng Cách mạng Văn hóa đầu tiên ở đại lục, mở năm 2005. Tuy nhiên phải đóng cửa năm 2016 sau khi Tập Cận Bình lên nắm quyền.
Bên trong nhà ở cũ của Hồ Diệu Bang.
Hồ Diệu Bang, Tổng Thư ký Đảng Cộng sản Trung Quốc đương thời, giúp Đăng Tiểu Bình phát động "chuyển loạn thành chính", được Đặng ủy thác phục hồi hàng triệu nạn nhân bị đàn áp trong Cách mạng Văn hóa.
Trong Cách mạng Văn hóa, Ngữ lục Chủ tịch Mao được phổ biến và việc sùng bái nhân cách Mao Trạch Đông đạt đỉnh điểm. Bấy giờ, Hiến pháp và pháp trị phần lớn bị bỏ qua.
Diêu Đồng Bân nhà khoa học tên lửa Trung Quốc nổi tiếng bị đánh chết trong Cách mạng Văn hóa được công nhận làm "liệt sĩ (烈士)" trong thời kỳ Chuyển loạn thành chính.
Giữ chân dung Mao Trạch Đông ở Thiên An Môn là một trong các tranh điểm chính sau Cách mạng Văn hóa.
Tượng Mao Trạch Đông xây trong Cách mạng Văn hóa vẫn có thể thấy ở các nơi tại đại lục hiện. Hình cho thấy một bức ở Tỉnh Vân Nam, nơi hàng chục nghìn người chết trong các cuộc thảm sát trong Cách mạng.
HESA Yasin

| Yasin |
| --- | --- |

Kiểu: Máy bay huấn luyện phản lực quân sự
Quốc gia chế tạo: Iran
Hãng sản xuất: HESA
Thiết kế: Tổ chức Công nghiệp Hàng không Iran và Không quân Iran
Chuyến bay đầu tiên: Năm 2019
Ra mắt: Ngày 11 tháng 3 năm 2023
Tình trạng: Đang sản xuất
Trang bị cho: Không quân Iran
Số lượng sản xuất: 2 chiếc
HESA Yasin (tiếng Ba Tư: یاسین) là một loại máy bay huấn luyện phản lực được thiết kế và chế tạo bởi các chuyên gia của Lực lượng Vũ trang Cộng hòa Hồi giáo Iran.
Lịch sử

Yasin được ra mắt trong một buổi lễ tại Căn cứ Không quân Hamadan vào ngày 17 tháng 10 năm 2019, với sự tham dự của các quan chức cấp cao Iran bao gồm Bộ trưởng Quốc phòng, Chuẩn tướng Amir Hatami, Chuẩn tướng Không quân Iran Aziz Nasirzadeh và phó chủ tịch phụ trách khoa học công nghệ Sorena Sattari.
Việc sản xuất hàng loạt bắt đầu vào ngày 11 tháng 3 năm 2023, chuyến bay đầu tiên thực hiện ngày 13 tháng 12 năm 2023.
Thiết kế

Trọng lượng của Yasin là 5,5 tấn và có thể bay xa tới 1200 km. Thiết kế của cánh cho phép nó hạ cánh và cất cánh với tốc độ ít nhất 200 km/h.
Ngoài nhiệm vụ huấn luyện phi công lái máy bay chiến đấu, Iran cũng đang xem xét sử dụng Yasin cho nhiệm vụ hỗ trợ không lực tầm gần.
Thông số kỹ thuật

Dữ liệu lấy từ
Thông số kỹ thuật > Đặc điểm tổng quát

Phi hành đoàn: 2 người
Chiều dài: 12,25 m (40 ft 2 in)
Sải cánh: 10,4 m (34 ft 1 in)
Chiều cao: 4 m (13 ft 1 in)
Diện tích cánh: 24 m2 (260 ft2)
Trọng lượng không tải: 3.900 kg (8.598 lb)
Trọng lượng có tải: 5.500 kg (12.125 lb)
Trọng lượng cất cánh tối đa: 6.600 kg (14.551 lb)
Động cơ: 2 × Động cơ tuốc bin phản lực luồng Owj (không có phiên bản đốt sau), mỗi động cơ cung cấp lực đẩy 16 kN (3.600 lbf)
Thông số kỹ thuật > Hiệu suất bay

Tốc độ tối đa: 1000 km/h (620 dặm/giờ; 540 hải lý/giờ)
Tầm bay: 900 km (560 dặm; 490 hải lý)
Trần bay: 11.000 m (36.000 ft)
Thời gian bay liên tục: 90 phút khi không mang thùng nhiên liệu phụ; hoặc 120 phút khi có mang thùng nhiên liệu phụ bên ngoài
Samari(III)

Samari(III) nitrat là một hợp chất vô cơ với công thức hóa học Sm(NO3)3. Nó tạo thành hexahydrat màu vàng nhạt, không mùi, phân hủy ở 50 °C thành dạng khan. Khi được làm nóng đến 420 °C, nó trở thành oxynitrat và ở 680 °C, nó bị phân hủy để tạo thành samari(III) oxide.
Điều chế

Samari(III) nitrat được tạo ra bằng phản ứng của samari(III) hydroxide và acid nitric:
Ứng dụng

Samari(III) nitrat là chất xúc tác acid Lewis có thể tạo ra dung dịch tiền chất nitrat để tạo chất xúc tác nano trong pin nhiên liệu tái tạo oxide rắn. Chất xúc tác nano được tạo ra bằng cách trộn samari(III) nitrat hexahydrat, stronti nitrat và cobalt(II) nitrat hexahydrat.
Samari(III) nitrat cũng được sử dụng để điều chế ceria pha tạp samari, dùng cho việc tạo chất điện phân cho pin nhiên liệu. Ceria pha tạp samari được sản xuất bằng cách trộn hỗn hợp ceri(III) nitrat và samari(III) nitrat với triethylen glycol làm dung môi trong 5 giờ ở 200 °C. Sau đó, nó được sấy khô trong 4 giờ ở 110 °C, thu được chất rắn màu nâu. Sau đó, chất rắn được làm nóng đến 500 °C trong hai giờ để tạo ra ceria pha tạp samari.
Hợp chất khác

Sm(NO3)3 có thể tạo phức với N2H4. Phức Sm(NO3)3·3N2H4·4H2O là tinh thể màu vàng nhạt, tan trong nước, methanol, ethanol và không tan trong benzen, D20 °C = 2,79 g/cm³.
9820 Hempel

| Khám phá |
| --- | --- |
Khám phá bởi: C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
Nơi khám phá: Đài thiên văn Palomar
Ngày phát hiện: 26 tháng 3 năm 1971
Tên định danh
Tên định danh: 9820
Tên định danh thay thế: 3064 T-1
Đặc trưng quỹ đạo
Kỷ nguyên 14 tháng 5 năm 2008
Cận điểm quỹ đạo: 2.0119145
Viễn điểm quỹ đạo: 2.6901809
Độ lệch tâm: 0.1442477
Chu kỳ quỹ đạo: 1316.7113641
Độ bất thường trung bình: 110.08943
Độ nghiêng quỹ đạo: 0.26876
Kinh độ điểm mọc: 276.09965
Góc cận điểm: 266.89977
Đặc trưng vật lý
Cấp sao tuyệt đối (H): 15.2
 
9820 Hempel (3064 T-1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 26 tháng 3 năm 1971 bởi C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, và T. Gehrels ở Đài thiên văn Palomar.
Copernici

Copernici (phát âm như "co-pơ-ni-xi"; tên quốc tế: copernicium) là một nguyên tố hóa học tổng hợp phóng xạ với ký hiệu Cn và số nguyên tử 112. Nguyên tố này trước đây được IUPAC đặt tên theo hệ thống là ununbi (tiếng Anh: ununbium, phát âm /uːnˈuːnbiəm/ Tập tin:Ununbium2009.ogg oon-OON-bee-əm), với ký hiệu Uub. Nó được tổng hợp đầu tiên năm 1996 bởi Gesellschaft für Schwerionenforschung (GSI), và được đặt tên theo tên nhà thiên văn học Nicolaus Copernicus.
Copernixi hiện tại là nguyên tố được đánh số cao thứ ba đã được IUPAC chính thức công nhận. Đồng vị bền nhất được phát hiện cho đến nay là 285Cn có chu kỳ bán rã ≈30 giây, mặc dù có dấu hiệu cho thấy 285Cn có thể có đồng phân hạt nhân với chu kỳ bán rã lâu hơn 8,9 phút. Tổng số có khoảng 75 nguyên tử copernixi đã được tổng hợp dùng nhiều phản ứng hạt nhân khác nhau. Các thí nghiệm gần đây đề xuất rằng copernixi ứng xử giống như một nguyên tố nhóm 12 đặc trưng, thể hiện các tính chất của một kim loại dễ bay hơi.
Lịch sử > Phát hiện

Copernixi được tổng hợp ngày 9 tháng 2 năm 1996 tại Gesellschaft für Schwerionenforschung (GSI) ở Darmstadt, Đức bởi Sigurd Hofmann, Victor Ninov và nnk. Nguyên tố này được tạo ra bằng cách bắn hạt nhân chì-208 bằng hạt nhân kẽm-70 được gia tốc trong máy gia tốc ion nặng. Một nguyên tử (nguyên tử thứ 2 sau đó đã bị bác bỏ) của copernixi được tạo ra với số khối 277.
Tháng 5 năm 2000, GSI lặp lại thành công thí nghiệm tổng hợp thêm một nguyên tử Cn-277.
Phản ứng này được lặp lại tại RIKEN dùng GARIS năm 2004 để tổng hợp thêm hai nguyên tử nữa và xác định dữ liệu phân rã theo như thông báo của nhóm GSI.
IUPAC/IUPAP Joint Working Party (JWP) xem xét tuyên bố phát hiện của nhóm GSI năm 2001 và 2003. Trong cả hai trường hợp, họ thấy rằng chưa có đủ bằng chứng để chứng minh cho tuyên bố của nhóm nghiên cứu. Điều này chủ yếu liên quan đến sự mâu thuẫn dữ liệu phân rã đối với đồng vị đã được biết đến là 261Rf. Tuy nhiên, giữa năm 2001 và 2005, nhóm GSI đã nghiên cứu phản ứng 248Cm(26Mg,5n)269Hs, và đã có thể xác nhận dữ liệu phân rã đối với 269Hs và 261Rf. Người ta phát hiện rằng dữ liệu hiện hữu về 261Rf là của một đồng phân, mà bây giờ là 261a Rf.
Tháng 5 năm 2009, JWP thông báo các tuyên bố về việc phát hiện nguyên tố thứ 112 lần nữa và chính thức công nhận nhóm GSI đã phát hiện ra nguyên tố này. Quyết định này dựa trên các xác nhận gần đây về tính chất phân rã của hạt nhân con cũng như các thí nghiệm xác minh tại RIKEN.
Lịch sử > Đặt tên

Sau khi công nhận phát hiện của họ, IUPAC yêu cầu nhóm GSI đề xuất tên gọi cho ununbi. Ngày 14 tháng 7 năm 2009, họ đề xuất copernixi với ký hiệu Cp, theo tên Nicolaus Copernicus "để vinh danh nhà khoa học lỗi lạc, người đã làm thay đổi nhận thức của thế giới." IUPAC đã trì hoãn việc công nhận tên chính thức, trong khi chờ các kết quả trong sáu tháng thảo luận trong cộng đồng khoa học.
Cách đánh vần thay thế đã được đề xuất như "copernicum", "copernium", và "kopernikium" (Kp), và Hofmann nói rằng nhóm nghiên cứu đã thảo luận có khả năng là "copernicum" hay "kopernikum", nhưng họ đã đồng ý chọn "copernicium" để tuân thủ theo các nguyên tắc hiện tại của IUPAC, theo đó chỉ cho phép phần tiếp hậu tố -ium cho nguyên tố mới.
Tuy nhiên, người ta chỉ ra rằng ký hiệu Cp có quan hệ trước đây với tên cassiopeium (cassiopium), mà hiện nay gọi là luteti (Lu). Hơn thế nữa, ký hiệu Cp cũng được dùng trong hóa hữu cơ kim loại để biểu thị các phối tử cyclopentadien. Vì lý do đó, IUPAC không cho phép sử dụng Cp làm ký hiệu tương lai, khiến nhóm GSI chọn ký hiệu thay thế là Cn. Ngày 19 tháng 2 năm 2010, kỷ niệm sinh nhật thứ 537 của Copernicus, IUPAC chính thức chấp nhận tên và ký hiệu theo đề xuất.
Elaphoglossum salicifolium

| Elaphoglossum salicifolium> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Pteridophyta
Lớp (class): Polypodiopsida
Bộ (ordo): Polypodiales
(không phân hạng): Eupolypods I
Họ (familia): Lomariopsidaceae
Chi (genus): Elaphoglossum
Loài (species): E. salicifolium
Danh pháp hai phần
Elaphoglossum salicifolium (Willd. ex Kaulf.) Alston, 1944 
Elaphoglossum salicifolium là một loài thực vật có mạch trong họ Lomariopsidaceae. Loài này được (Willd. ex Kaulf.) Alston mô tả khoa học đầu tiên năm 1944.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Elaphoglossum salicifolium”. Truy cập ngày 16 tháng 8 năm 2013.
Lapillus

| Lapillus |
| --- | --- |
Lapillus vào năm 2023 Từ trái sang: Shana, Haeun, Seowon, Chanty, Yue và Bessie
Thông tin nghệ sĩ
Nguyên quán: Seoul, Hàn Quốc
Thể loại: K-pop
Năm hoạt động: 2022 (2022)–nay
Công ty quản lý: MLD Entertainment

Thành viên: Chanty Shana Yue Bessie Seowon Haeun

Lapillus (/ləˈpɪləs/; tiếng Hàn: 라필루스; Romaja: Rapilruseu; McCune–Reischauer: Rap'ilrusŭ) là một nhóm nhạc nữ Hàn Quốc được thành lập và quản lý bởi MLD Entertainment. Nhóm bao gồm sáu thành viên: Chanty, Shana, Yue, Bessie, Seowon và Haeun. Nhóm chính thức ra mắt vào ngày 20 tháng 6 năm 2022 với đĩa đơn kỹ thuật số đầu tay Hit Ya!.
Tên gọi

Trong một cuộc họp báo độc quyền với các trang mạng truyền thông ABS-CBN và CNN Philippines của Philippines, trưởng nhóm Shana đã giải thích rằng tên nhóm bắt nguồn từ một từ tiếng Latinh, nó có nghĩa là một viên đá đặc biệt hoặc giống như một viên ngọc tỏa sáng với các màu khác nhau tùy thuộc vào hướng ánh sáng.
Lịch sử > Trước khi ra mắt

Shana là thí sinh thưộc J-Group của chưong trình sống còn Girls Planet 999, xếp thứ 16 chung cuộc.
Chanty là diễn viên từng thuộc Star Magic ở Philippines và trước đây đã xuất hiện trên các bộ phim truyền hình như Hiwaga ng Kambat, I Got You và Starla. Cùng với Shana, Chanty đã tổ chức một chuỗi YouTube có tên ChanSha World từ tháng 12 năm 2021 đến tháng 8 năm 2022, trong đó có một cặp trò chơi ghép đôi và hoàn thành các thử thách, cho phép người hâm mộ khám phá thêm về họ trước khi ra mắt.
Lịch sử > 2022–nay: Ra mắt với HIT YA! và Girl's Round Part.1

Vào ngày 16 tháng 5 năm 2022, MLD Entertainment thông báo rằng họ sẽ ra mắt một nhóm nhạc nữ mới lần đầu tiên kể từ khi ra mắt MOMOLAND vào năm 2016. Các thành viên được tiết lộ theo cặp từ ngày 23 đến ngày 25 tháng 5, bắt đầu với Shana và Haeun, sau đó là Seowon và Yue và cuối cùng là Bessie và Chanty. Hoạt động quảng bá cho màn ra mắt của nhóm bắt đầu vào ngày 13 tháng 6 năm 2022 với việc công bố tên album và theo sau là ảnh teaser, video giới thiệu. Là nhóm nhạc nữ đầu tiên ra mắt dưới trướng MLD Entertainment sau sáu năm, Lapillus đã phát hành đĩa đơn kỹ thuật số đầu tay, HIT YA!, vào ngày 20 tháng 6 năm 2022, bao gồm ca khúc chủ đề cùng tên và phiên bản nhạc cụ. Buổi biểu diễn trên chương trình âm nhạc đầu tiên của Lapillus được phát sóng vào ngày 23 tháng 6 năm 2022, trên M Countdown của Mnet.
Ngày 31 tháng 8 năm 2022, có thông báo rằng Lapillus sẽ phát hành mini album đầu tay của nhóm với tựa đề Girl's Round Part.1 và hai ca khúc chủ đề là "Gratata" và "Burn With Love" vào ngày 22 tháng 9 năm 2022.
Ngày 8 tháng 12 năm 2022, MLD Entertainment thông báo rằng Bessie đã tạm ngừng hoạt động vì lý do sức khỏe.
Ngày 19 tháng 1 năm 2023, MLD Entertainment thông báo Chanty tạm ngừng hoạt động vì lý do sức khỏe.
Thành viên

Chú thích: In đậm là nhóm trưởng
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Nghệ danh | Nghệ danh | Tên khai sinh | Tên khai sinh | Tên khai sinh | Tên khai sinh | Tên khai sinh | Ngày sinh | Nơi sinh | Quốc tịch |
| Latinh | Hangul | Latinh | Hangul | Tên bản ngữ | Hanja | Hán-Việt | Ngày sinh | Nơi sinh | Quốc tịch |
| Chanty | 샨티 | Maria Chantal Videla | 마리아 샹탈 비델라 | Maria Chantal Videla | Không có | Không có | 15 tháng 12, 2002 (22 tuổi) |  Manila, Philippines |  Philippines |
| Chanty | 샨티 | Maria Chantal Videla | 마리아 샹탈 비델라 | Maria Chantal Videla | Không có | Không có | 15 tháng 12, 2002 (22 tuổi) |  Manila, Philippines |  Argentina |
| Shana | 샤나 | Nonaka Shana | 노나카 샤나 | のなかしゃ | 野仲紗奈 | Dã Trọng Sa Nại | 13 tháng 3, 2003 (21 tuổi) |  Kōchi, Nhật Bản |  Nhật Bản |
| Yue | 유에 | Nancy Yang | 낸시 양 | Nancy Yang | 杨杨玥 | Duơng Duơng Nguyệt | 3 tháng 7, 2004 (20 tuổi) |  California, Hoa Kỳ |  Hoa Kỳ |
| Yue | 유에 | Yang Yangyue | 양양위에 | Nancy Yang | 杨杨玥 | Duơng Duơng Nguyệt | 3 tháng 7, 2004 (20 tuổi) |  California, Hoa Kỳ |  Hoa Kỳ |
| Bessie | 베시 | Kim Susanna | 김수산나 | 김수산나 | 金苏珊娜 | Kim Tô San Na | 15 tháng 7, 2004 (20 tuổi) |  Pungho-dong, Jinhae-gu, Changwon, Gyeongsang Nam, Hàn Quốc |  Hàn Quốc |
| Seowon | 서원 | Jang Seo-won | 장서원 | 장서원 | 張瑞員 | Trưong Thụy Viên | 12 tháng 5, 2006 (18 tuổi) |  Wolgye-dong, Gwangsan-gu, Gwangju, Hàn Quốc |  Hàn Quốc |
| Haeun | 하은 | Lim Ha-eun | 임하은 | 임하은 | 任夏恩 | Nhâm Giá Ân | 2 tháng 11, 2008 (16 tuổi) |  Gumi, Gyeongsang Bắc, Hàn Quốc |  Hàn Quốc |
Kahoolawe

Hình ảnh từ vệ tinh của Kahoʻolawe
Vị trí Kahoʻolawe tại Hawaii
Kahoʻolawe (phát âm /kəˌhoʊ.əˈlɑːwiː/ trong tiếng Anh, (kəˈhoʔoˈlɐve) trong tiếng Hawaii) là hòn đảo nhỏ nhất trong tổng số 8 hòn đảo chính của quần đảo Hawaii. Đảo có vị rí cách 11,2 km (7 mi) phía tây nam của đảo Maui ở phía đông nam của đảo Lānaʻi, chiều dài là 18 kilômét (11 mi) còn chiều rộng là 9,7 kilômét (6,0 mi) với tổng diện tích là 115,5 kilômét vuông (44,6 dặm vuông Anh). Điểm cao nhất là miệng núi lửa Lua Makika của chuỗi núi lửa Puʻu Moaulanui, độ cao 450 mét (1.480 ft) trên mực nước biển. Hòn đảo này là tương đối khô hanh (lượng mưa trung bình hàng năm là ít hơn 65 cm, vì mất đi lượng mưa từ gió mậu dịch phía đông bắc và nằm trong bóng mưa của phía đông ngọn núi lửa Haleakala của Maui 3.055 mét (10.023 ft). Hơn một phần tư đất đai tại Kahoʻolawe đã bị thoái hóa.
Kahoʻolawe vốn luôn luôn có dân cư thưa thớt do thiếu nước ngọt. Bắt đầu từ Thế chiến II, đảo đã được sử dụng như là một sân tập và đã có nhiều vụ đánh bom của quân đội Hoa Kỳ. Sau nhiều thập kỷ của khu quân sự bị đóng cửa, và hòn đảo này đã được chuyển giao cho Bang Hawaii vào năm 1994. Cơ quan lập pháp bang Hawaii thành lập Cơ quan Bảo vệ đảo Kahoʻolawe dự trữ để phục hồi và giám sát hòn đảo và vùng biển xung quanh. Ngày nay, Kahoʻolawe chỉ có thể được sử dụng các hoạt động tinh thần, văn hoá bản địa Hawaii, và các mục đích sinh hoạt. Cục Điều tra Dân số Hoa Kỳ xếp Kahoʻolawe thuộc quyền hành chính của Quận Maui, Hawaiʻi. Hòn đảo không có cư dân thường trú.
Chú thích

↑  “Table 5.08 - Land Area of Islands: 2000” (PDF). 2004 State of Hawaii Data Book. State of Hawaii. 2004. Truy cập ngày 23 tháng 7 năm 2007. Liên kết ngoài trong |work= (trợ giúp)
↑  “Kahoʻolawe” (PDF). Hawaii's Comprehensive Wildlife Conservation Strategy. Hawaii Division of Land and Natural Resources. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 8 tháng 3 năm 2012. Truy cập ngày 22 tháng 11 năm 2009.
↑  Block Group 9, Census Tract 303.02, Maui County[liên kết hỏng] United States Census Bureau