stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Sri Lanka tại Thế vận hội

Sri Lanka lần đầu tham gia Thế vận hội vào năm 1948, và đã gửi các đoàn thể thao đến toàn bộ các kỳ Thế vận hội Mùa hè kể từ đó, trừ kỳ năm 1976. Sri Lanka chưa từng dự Thế vận hội Mùa đông.
Các vận động viên (VĐV) Sri Lanka đã giành được hai huy chương bạc Thế vận hội, đều đến từ điền kinh.
Ủy ban Olympic Quốc gia Sri Lanka được thành lập năm 1937 và được công nhận bởi Ủy ban Olympic Quốc tế vào cùng năm. Tại Thế vận hội, Sri Lanka từng mang tên gọi Tích Lan (tiếng Anh: "Ceylon"; mã quốc gia là "CEY") cho tới năm 1972.
Parami Wasanthi Maristela giành tấm huy chương Thế vận hội Trẻ đầu tiên cho Sri Lanka, tấm huy chương đồng nội dung chạy vượt chướng ngại vật 2000 mét nữ tại Thế vận hội Trẻ Mùa hè 2018.
Bảng huy chương > Thế vận hội Mùa hè

| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Thế vận hội | VĐV | Vàng | Bạc | Đồng | Tổng số | Xếp thứ |
|  Luân Đôn 1948 | 7 | 0 | 1 | 0 | 1 | 28 |
|  Helsinki 1952 | 5 | 0 | 0 | 0 | 0 | – |
|  Melbourne 1956 | 3 | 0 | 0 | 0 | 0 | – |
|  Roma 1960 | 5 | 0 | 0 | 0 | 0 | – |
|  Tokyo 1964 | 6 | 0 | 0 | 0 | 0 | – |
|  Thành phố México 1968 | 3 | 0 | 0 | 0 | 0 | – |
|  München 1972 | 4 | 0 | 0 | 0 | 0 | – |
|  Moskva 1980 | 4 | 0 | 0 | 0 | 0 | – |
|  Los Angeles 1984 | 4 | 0 | 0 | 0 | 0 | – |
|  Seoul 1988 | 6 | 0 | 0 | 0 | 0 | – |
|  Barcelona 1992 | 11 | 0 | 0 | 0 | 0 | – |
|  Atlanta 1996 | 9 | 0 | 0 | 0 | 0 | – |
|  Sydney 2000 | 18 | 0 | 1 | 0 | 1 | 64 |
|  Athens 2004 | 8 | 0 | 0 | 0 | 0 | – |
|  Bắc Kinh 2008 | 8 | 0 | 0 | 0 | 0 | – |
|  Luân Đôn 2012 | 7 | 0 | 0 | 0 | 0 | – |
|  Rio de Janeiro 2016 | 9 | 0 | 0 | 0 | 0 | – |
|  Tokyo 2020 | 9 | 0 | 0 | 0 | 0 | – |
|  Paris 2024 | chưa diễn ra |  |  |  |  |  |
|  Los Angeles 2028 | chưa diễn ra |  |  |  |  |  |
| Tổng số | Tổng số | 0 | 2 | 0 | 2 | 121 |
Bảng huy chương > Huy chương theo môn

| Môn | Vàng | Bạc | Đồng | Tổng số |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  Điền kinh  | 0 | 2 | 0 | 2 |
| Tổng số (1 đơn vị) | 0 | 2 | 0 | 2 |
Danh sách VĐV giành huy chương

| Huy chương | Tên VĐV | Thế vận hội | Môn thi đấu | Nội dung |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Bạc  | White, DuncanDuncan White |  Luân Đôn 1948 |  Điền kinh | Vượt rào 400 mét nam |
| Bạc  | Jayasinghe, SusanthikaSusanthika Jayasinghe |  Sydney 2000 |  Điền kinh | 200 mét nữ |
Hồng Thái Tây

Đối với các định nghĩa khác, xem Hồng Thái (định hướng).
Hồng Thái Tây là một xã thuộc thành phố Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh, Việt Nam.
Địa lý

Xã Hồng Thái Tây nằm ở phía đông thành phố Đông Triều, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp xã Hồng Thái Đông
Phía tây giáp phường Hoàng Quế
Phía nam giáp thành phố Uông Bí
Phía bắc giáp xã Tràng Lương.
Xã Hồng Thái Tây có diện tích 19,16 km², dân số năm 1999 là 5.508 người, mật độ dân số đạt 287 người/km².
Lịch sử

Ngày 17 tháng 5 năm 1986, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định số 62/HĐBT về việc thành lập xã Hồng Thái Tây thuộc huyện Đông Triều trên cơ sở 1.200 ha diện tích tự nhiên và 3.801 nhân khẩu còn lại của xã Phạm Hồng Thái cũ.
Ngày 11 tháng 3 năm 2015, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 891/NQ-UBTVQH14 về việc thành lập thị xã Đông Triều thuộc tỉnh Quảng Ninh. Xã Hồng Thái Tây trực thuộc thị xã Đông Triều.
Ngày 28 tháng 9 năm 2024, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1199/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã của tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2023 – 2025 (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 11 năm 2024). Theo đó, thành lập thành phố Đông Triều thuộc tỉnh Quảng Ninh. Xã Hồng Thái Tây trực thuộc thành phố Đông Triều.
Chú thích

1 2  “Quyết định số 62/HĐBT năm 1986 về việc điều chỉnh địa giới hành chính xã Phạm Hồng Thái của huyện Đông Triều thuộc tỉnh Quảng Ninh”. Thư viện Pháp luật. 17 tháng 5 năm 1986. Bản gốc lưu trữ ngày 4 tháng 11 năm 2020.
1 2 3  “Mã số đơn vị hành chính Việt Nam”. Bộ Thông tin & Truyền thông. Bản gốc lưu trữ ngày 24 tháng 3 năm 2013. Truy cập ngày 10 tháng 4 năm 2012.
↑  Tổng cục Thống kê
↑  “Nghị quyết số 891/NQ-UBTVQH13 năm 2015 về việc thành lập thị xã Đông Triều và 6 phường thuộc thị xã Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh”. Thư viện Pháp luật. 11 tháng 3 năm 2015. Bản gốc lưu trữ ngày 8 tháng 2 năm 2021.
↑  “Nghị quyết số 1199/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã của tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2023 – 2025”. Cổng thông tin điện tử Quốc hội Việt Nam. 28 tháng 9 năm 2024. Bản gốc lưu trữ ngày 9 tháng 10 năm 2024. Truy cập ngày 9 tháng 10 năm 2024.
Kang Tae-oh

| Kang Tae-oh |
| --- | --- |
Kang Tae-oh vào năm 2021
Sinh: Kim Yoon Hwan 20 tháng 6, 1994 (30 tuổi) Incheon, Hàn Quốc
Học vị: Đại học Konkuk
Nghề nghiệp:  Diễn viên  Ca sĩ 
Năm hoạt động: 2013-nay
Người đại diện: Man of Creation (M.O.C)
Chiều cao: 180 cm (5 ft 11 in)

Tên tiếng Triều Tiên
Hangul: 강태오
Romaja quốc ngữ: Gang Taeo
McCune–Reischauer: Kang T'aeo
Hán-Việt: Khương Thái Ngũ
Tên khai sinh
Hangul: 김윤환
Romaja quốc ngữ: Gim Yun-hwan
McCune–Reischauer: Kim Yunhwan
Hán-Việt: Kim Nhuận Hoan
 
Kang Tae-oh (tên khai sinh là Kim Yoon-hwan, sinh ngày 20 tháng 6 năm 1994) là một diễn viên và ca sĩ Hàn Quốc. Anh từng là thành viên của nhóm nhạc 5urprise.
Sự nghiệp > 5URPRISE

Kang Tae-oh ra mắt với tư cách là thành viên của 5URPRISE vào ngày 18 tháng 11 năm 2014.
Vào ngày 31 tháng 3 năm 2020, hợp đồng độc quyền của anh ấy với Fantagio Music kết thúc.
Sự nghiệp > Phim ảnh

Năm 2013, Kang ra mắt diễn xuất trong web series After School: Lucky or Not cùng với các thành viên của 5urprise – nhóm diễn viên được thành lập bởi công ty quản lý tài năng Fantagio, sau đó anh đóng vai phụ trong bộ phim cuối tuần của đài MBC Flower of Queen vào năm 2015.
Anh cũng gây dựng tên tuổi tại Việt Nam qua vai nam chính Lee Jun-su, đóng cặp với Nhã Phương, trong bộ phim hợp tác Hàn-Việt Tuổi thanh xuân.
Năm 2019, Kang tham gia bộ phim cổ trang Tiểu sử chàng Nodku của đài KBS, bộ phim đã giúp anh được giới phê bình đánh giá cao nhờ diễn xuất trong các bộ phim cổ trang. Và cùng năm đó, anh ấy xuất hiện đặc biệt trong bộ phim truyền hình của đài MBC Love with Flaws với vai bạn trai cũ của Oh Yeon-seo, sau đó anh ấy xuất hiện trong loạt phim gốc My First First Love của Netflix.
Năm 2020, Kang xuất hiện trong bộ phim truyền hình JTBC Run On, nơi anh ấy đóng vai một sinh viên nghệ thuật cùng với Choi Soo-young. Cuối năm đó, hợp đồng của anh ấy với cùng một công ty hết hạn. và chuyển đến Man of Creation (M.O.C), một công ty được thành lập bởi những người quản lý công ty cũ.
Năm 2021, Kang xuất hiện trong bộ phim truyền hình Doom at Your Service và bộ phim truyền hình một tập Drama Special - The Effect of One Night on Farewell.
Năm 2022, Kang xuất hiện đặc biệt trong bộ phim. Thirty-Nine bằng cách xuất hiện với tư cách là bạn của Lee Tae-hwan. Cuối năm đó, anh xuất hiện trong bộ phim Nữ luật sư kỳ lạ Woo Young Woo; lần xuất hiện cuối cùng trong bộ phim truyền hình của anh trước khi thực hiện nghĩa vụ quân sự vào tháng 9 năm 2022.
Đời tư > Nhập ngũ

Kang đã lên kế hoạch nhập ngũ với ngày nhập ngũ dự kiến ​​sớm nhất là vào tháng 8 hoặc tháng 9. Anh được cho là đang phục vụ như một người lính tại ngũ bình thường.
Vào ngày 31 tháng 8 năm 2022, Kang đã thông báo tại một buổi họp mặt người hâm mộ rằng anh ấy sẽ nhập ngũ để thực hiện nghĩa vụ quân sự bắt buộc vào ngày 20 tháng 9 năm 2022. Anh ấy sẽ tiến hành khóa huấn luyện quân sự cơ bản tại Sư đoàn bộ binh 37 Jeungpyeong-gun, Chungcheongbuk-do. Sau khóa đào tạo cơ bản, anh ấy sẽ phục vụ với vai trò trợ lý huấn luyện cùng bộ phận.
Đời tư > Từ thiện

Vào ngày 10 tháng 8 năm 2022, Kang đã quyên góp 20 triệu won (tương đương 380 triệu VND) để giúp đỡ những người bị ảnh hưởng bởi lũ lụt ở Hàn Quốc năm 2022 thông qua Hiệp hội cứu trợ thiên tai Hope Bridge Korea.
Diễn xuất > Phim ảnh

| Năm | Tiêu đề | Nhân vật | Vai trò | Tham khảo>  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2014 | Slow Video | Successor | Khách mời |  |
| 2018 | Feng Shui | Won-kyung |  |  |
| 2023 | Open the Door | Detective  Na |  |  |
Diễn xuất > Truyền hình

| Năm | Tiêu đề | Nhân vật | Ghi chú | Tham khảo |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2013 | Drama Festival – Save Wang Jo-hyeon | Nam Nam-cheol | Vở kịch |  |
| 2013–2014 | Hoa hậu Hàn Quốc | Ma Ae-ri's son |  |  |
| 2014 | Tuổi thanh xuân | Lee Jun-su |  |  |
| 2015 | Flower of Queen | Heo Doug-gu |  |  |
| 2015 | Second 20s | young Woo-chul |  |  |
| 2015 | The Dearest Lady | Choi Young-kwang |  |  |
| 2016 | Tuổi thanh xuân (phần 2) | Lee Jun-su / Jace |  |  |
| 2017 | You Are Too Much | Lee Kyung-soo |  |  |
| 2018 | Short | Kang Ho-young |  |  |
| 2018 | That Man Oh Soo | Kim Jin-woo |  |  |
| 2019 | Tiểu sử chàng Nokdu | Cha Yul-mu / Prince Neungyang |  |  |
| 2019 | Love with Flaws | Jung Tae-oh | Khách mời (tập 1,6) |  |
| 2020–2021 | Run On | Lee Young-hwa |  |  |
| 2021 | Một ngày nọ kẻ hủy diệt gõ cửa nhà tôi | Lee Hyun-kyu |  |  |
| 2021 | Drama Special – The Effect of One Night on Farewell | Cha Min-jae | Kịch |  |
| 2022 | Thirty-Nine | Park Hyun-joon's friend | Khách mời (tập 11) |  |
| 2022 | Nữ luật sư kỳ lạ Woo Young Woo | Lee Jun-ho |  |  |
Diễn xuất > Chương trình thực tế

| Năm | Tên chương trình | Kênh | Ghi chú | Chú thích |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2017 | Law of the Jungle (Tạm dịch: Luật rừng) | SBS | Tập 252 - 256 |  |
| 2017 | Taxi Show | TVBlue | Tập 6 - 7 |  |
| 2020 | Running Man | SBS | Tập 493 |  |
Giải thưởng

| Năm | Giải thưởng | Hạng mục | Tác phẩm | Ghi chú | Chú thích |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2015 | VTV Award 2015 (Việt Nam) | Nam diễn viên ấn tượng | Tuổi Thanh Xuân 1 | Đoạt giải |  |
| 2016 | Summer boys (Nhật Bản) | Nam diễn viên mới xuất sắc | Tuổi Thanh Xuân 1 | Đề cử |  |
| 2016 | Asia Artist Awards | Nam diễn viên xuất sắc | Tuổi Thanh Xuân 1 | Đề cử |  |
| 2017 | VTV Award 2017 (Việt Nam) | Nam diễn viên ấn tượng | Tuổi Thanh Xuân 1 | Đề cử |  |
| 2017 | AAA 2017 | The Rising Star Award |  | Đoạt giải |  |
| 2017 | MBC Drama Award | Excellent Actor Nominees | You Are Too Much | Đề cử |  |
Dendrocalamus hirtellus

| Dendrocalamus hirtellus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Poales
Họ (familia): Poaceae
Chi (genus): Dendrocalamus
Loài (species): D. hirtellus
Danh pháp hai phần
Dendrocalamus hirtellus Ridl. 
Dendrocalamus hirtellus là một loài thực vật có hoa trong họ Hòa thảo. Loài này được Ridl. mô tả khoa học đầu tiên năm 1916.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Dendrocalamus hirtellus”. Truy cập ngày 6 tháng 6 năm 2013.
13 tháng 1

Ngày 13 tháng 1 là ngày thứ 13 trong lịch Gregory. Còn 352 ngày trong năm (353 ngày trong năm nhuận).
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
<< Tháng 1 năm 2021 >>
| CN | T2 | T3 | T4 | T5 | T6 | T7 |
|   |   |   |   |   | 1 | 2 |
| 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 |
| 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 |
| 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 |
| 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |
31:
Sự kiện

827 – Lý Ngang tức hoàng đế vị, tức Đường Văn Tông, ngày Ất Tị (12) tháng 12 năm Bính Ngọ.
888 – Eudes, Bá tước xứ Paris trở thành Quốc vương của Người Frank.
1822 – Quốc hội khóa đầu của Hy Lạp thông qua thiết kế Quốc kỳ Hy Lạp.
1898 – Nhà văn Émile Zola đăng thư ngỏ J'accuse trên báo L'Aurore, phanh phui vụ bê bối Dreyfus, gây ra một cuộc xung đột chính trị-xã hội nghiêm trọng trong nền Đệ tam cộng hòa Pháp.
1902 – Abdul Aziz chiếm được Riyadh từ nhà Rashid, khởi đầu hơn ba thập niên giao tranh nhằm thống nhất Ả Rập Xê Út.
1934 – Cấp bậc phó tiến sĩ được thiết lập tại Liên Xô.
1940 – Chiến tranh thế giới thứ hai: Chiến đấu cơ Yakovlev Yak-1 của Liên Xô tiến hành chuyến bay đầu tiên
1941 - Binh biến Đô Lương - cuộc nổi dậy chống lại thực dân Pháp của những binh lính người Việt bị Pháp bắt lính tại đồn Đô Lương, Nghệ An.
1942 – Chiến tranh thế giới thứ hai: Một phi công người Đức trở thành người đầu tiên thử nghiệm ghế phóng trên một chiếc máy bay tiêm kích phản lực Heinkel He 280.
1942 – Henry Ford được cấp bằng sáng chế một chiếc ô tô được làm bằng nhựa, nhẹ hơn 30% so với ô tô thông thường.
1945 – Chiến tranh thế giới thứ hai: Quân đội Liên Xô mở màn Chiến dịch Đông Phổ chống quân đội Đức.
1951 – Chiến tranh Đông Dương: Quân đội Nhân dân Việt Nam bắt đầu tiến công quân Liên hiệp Pháp tại khu vực Vĩnh Yên, song buộc triệt thoái vài ngày sau đó.
1992 – Vườn quốc gia Cát Tiên nằm trên địa bàn ba tỉnh Đồng Nai, Bình Phước và Lâm Đồng do Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng Việt Nam Võ Văn Kiệt ra nghị quyết thành lập
2012 – Tàu du lịch Costa Concordia gặp nạn ngoài khơi bờ biển Ý, khiến 31 người thiệt mạng và 1 người mất tích.
Sinh

1777 – Élisa Bonaparte, em của Napoléon Bonaparte (m. 1820)
1832 – Horatio Alger, tác gia người Mỹ (m. 1899
1833 – Alfred von Keßler, tướng lĩnh Phổ (m. 1907)
1838 – Nguyễn Phúc Lương Nhàn, phong hiệu Thông Lãng Công chúa, công chúa con vua Minh Mạng (m. 1872)
1864 – Wilhelm Wien, nhà vật lý học người Đức, đoạt giải Nobel (m. 1928)
1878 – Trần Quýnh Minh, quân phiệt người Trung Quốc, tức 11 tháng 12 năm Đinh Sửu (m. 1933)
1889 – Lev Zakharovich Mekhlis, chính trị gia Liên Xô, tức 1 tháng 1 theo lịch Julius (m. 1953)
1927 – Sydney Brenner, nhà sinh vật học người Nam Phi, đoạt giải Nobel
1932 – Lý Hương Cầm, diễn viên người Trung Quốc
1934 – Robin Milner, nhà khoa học máy tính người Anh Quốc (m. 2010)
1955 – Huh Jung-Moo, cầu thủ và huấn luyện viên bóng đá người Hàn Quốc
1957 – Thôi Thế An, chính trị gia người Ma Cao
1961 – Julia Louis, diễn viên người Mỹ
1967 – Annie Jones, diễn viên Australia
1969 – Suzumoto Yūichi, tiểu thuyết gia người Nhật Bản
1977 – Orlando Bloom, diễn viên người Anh Quốc
1982 – Barri Griffiths, đô vật người Anh Quốc
1984 – Hirayama Aya, diễn viên người Nhật Bản
1986 – Ông Cao Thắng, ca sĩ người Việt Nam
1987 – Lee Seung Gi, ca sĩ và diễn viên người Hàn Quốc
1988 – Tomás Rincón, cầu thủ bóng đá người Venezuela
1991 – Gu Ha-ra, ca sĩ, vũ công, diễn viên người Hàn Quốc (Kara) (m. 2019)
1993 – Trần Nghĩa, diễn viên người Việt Nam
2003 – Phương Mỹ Chi, ca sĩ người Việt Nam
Mất

888 – Charles Béo, hoàng đế của Carolingi, quốc vương của Ý (s. 839)
1599 – Edmund Spenser, thi sĩ người Anh (s. 1552)
1717 – Maria Sibylla Merian, nhà côn trùng học, họa sĩ tranh minh họa người Đức (s. 1647)
1902 – Nguyễn Phúc Miên Sạ, tước phong Tĩnh Gia công, hoàng tử con vua Minh Mạng (s. 1830)
1936 – Gabriel Veyre, đạo diễn,, nhiếp ảnh gia người Pháp (s. 1871)
1941 – James Joyce, tác gia người Ireland (s. 1882)
1979 – Trần Trinh Huy, doanh nhân người Việt Nam (s. 1900)
1988 – Tưởng Kinh Quốc, chính trị gia người Trung Quốc, Tổng thống Trung Hoa Dân Quốc (s. 1910)
Những ngày lễ và kỷ niệm

Thụy Điển - Tjugondedag jul (Mùa Giáng sinh) chấm dứt
Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về .
Xã Sherman, Quận Newaygo, Michigan

| Xã Sherman Sherman Township |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
 Vị trí quận Newaygo trong tiểu bang Michigan ở Hoa Kỷ
Xã Sherman
Quốc gia: Hoa Kỳ
Tiểu bang: Michigan
Quận: Quận Newaygo
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 2.109
 • Mùa hè (DST): CDT (UTC-4)
Xã Sherman (tiếng Anh: Sherman Township) là một xã thuộc quận Newaygo, tiểu bang Michigan, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 2.109 người.
Chú thích

↑  “2010 Census Gazetteer Files”. Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ. Truy cập ngày 13 tháng 10 năm 2012.
Heberdenia

| Heberdenia |
| --- | --- |

Heberdenia excelsa

Phân loại khoa học 
Giới:: Plantae
nhánh:: Tracheophyta
nhánh:: Angiospermae
nhánh:: Eudicots
nhánh:: Asterids
Bộ:: Ericales
Họ:: Primulaceae
Phân họ:: Myrsinoideae
Chi:: Heberdenia Banks ex A.DC.

Heberdenia là một chi thực vật thuộc phân họ Myrsinoideae của họ Anh thảo (Primulaceae). Chi này có các loài sau (tuy nhiên danh sách này có thể chưa đủ):
Heberdenia excelsa (Ait.) Banks
Xerolekia

| Xerolekia> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Asterales
Họ (familia): Asteraceae
Chi (genus): Xerolekia
Xerolekia là một chi thực vật có hoa trong họ Cúc (Asteraceae).
Loài

Chi Xerolekia gồm các loài:
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Xerolekia”. Truy cập ngày 25 tháng 9 năm 2013.
Đệ Nhất Quốc tế

| International Workingmen's Association |
| --- | --- |
Biểu tượng của Đệ Nhất Quốc tế (Spanish IWA).
Tên viết tắt: IWA
Kế nhiệm: Second International (not legal successor)
Thành lập: 28 tháng 9 năm 1864; 160 năm trước (1864-09-28)
Sáng lập: George Odger, Henri Tolain, Edward Spencer Beesly
Giải tán: 1876; 148 năm trước (1876)
Loại: Intergovernmental organization
Vị thế pháp lý: Defunct
Mục đích:  Defense of the working class  Class struggle against capitalism  Establishment of a socialist society 
Trụ sở chính: St James's Hall, Phố Regent, West End
Vị trí: Luân Đôn, Vương Quốc Anh (1864–1873) Thành phố New York, Hoa Kỳ (1873–1876)
Vùng phục vụ : Toàn Thế giới
Thành viên  : 5–8 triệu người
Nhân vật chủ chốt: Karl Marx, Friedrich Engels, Mikhail Bakunin, Louis Auguste Blanqui, Giuseppe Garibaldi
Cơ quan chính: Congress of the First International
Đệ Nhất Quốc tế hay Quốc tế thứ nhất, tên đầy đủ là Hội Liên hiệp Lao động Quốc tế, tiếng Anh The International Workingmen's Association (IWA, 1864–1876), là tổ chức tranh đấu đầu tiên của các nhóm xã hội quốc tế, được thành lập ở Luân Đôn vào ngày 28 tháng 9 năm 1864, mục đích là để đoàn kết các nhóm xã hội khuynh tả, cộng sản, các nhóm vô chính phủ và các tổ chức công đoàn. Trong thời gian tồn tại, Đệ Nhất Quốc tế tiến hành năm đại hội, thông qua các nghị quyết quan trọng: tán thành bãi công, thành lập công đoàn, đấu tranh đòi ngày làm 8 giờ, đòi cải thiện đời sống công nhân. Do sự ảnh hưởng của Đệ Nhất Quốc tế, công nhân các nước tích cực tham gia vào phong trào đấu tranh chính trị. Vào điểm cao, theo như tường trình của cảnh sát liên hiệp có tới khoảng 5 triệu hội viên  Theo những tài liệu chính thức của IWA thì họ có khoảng 8 triệu hội viên.
Năm 1876, tại Philadelphia, Hoa Kỳ, Đệ Nhất Quốc tế tuyên bố giải tán vì sự đối nghịch giữa khuynh hướng mác-xít và Chủ nghĩa cộng sản vô chính phủ mà lãnh tụ là Bakunin.
Nguồn gốc

Sau cuộc nổi dậy tháng một của công nhân ở Ba Lan vào năm 1863, công nhân Pháp và Anh bắt đầu thảo luận về việc phát triển một mối quan hệ làm việc gần gũi hơn. Henri Tolain, Perrachon, và Limousin đã đến thăm London vào tháng 7 năm 1863, tham dự một cuộc họp được tổ chức tại Hội trường St. James để vinh danh cuộc khởi nghĩa Ba Lan. Ở đây đã có cuộc thảo luận về sự cần thiết của việc thành lập một tổ chức quốc tế, một trong những vấn đề là, làm sao ngăn chặn việc nhập khẩu lao động nước ngoài để phá vỡ một cuộc đình công. Vào tháng 9 năm 1864, một số đại biểu Pháp lại đến thăm London với mục đích cụ thể, thiết lập một ủy ban đặc biệt để trao đổi thông tin liên quan tới người lao động trên khắp thế giới.
Hội nghị thành lập (London, 25–29 tháng 9 năm 1864)

Tham dự viên có khoảng gần 200 người từ 13 nước Âu Châu và Hoa Kỳ đã thành lập Hội Liên hiệp Lao động Quốc tế tại Hội trường St. Martin. Trụ sở hội được đặt ở London, điều hành bởi một ủy ban gồm 21 người, để soạn thảo một chương trình và hiến pháp. Các thành viên của ủy ban Anh là nhà lãnh đạo công đoàn như Odger, George Howell, Osborne. Các thành viên của Pháp là Denoual, Victor Lê Lubez, và Bosquet. Ý đã được đại diện bởi Fontana. Các thành viên khác là: Louis Wolff, Johann Eccarius, và ở cuối danh sách, Karl Marx. Marx đã không nói gì trong cuộc hội nghị. Ban chấp hành đã chọn ra một tiểu ban để làm một chương trình tổ chức. Tiểu ban này đã giao cho Marx viết, và chính ông là người đã soạn thảo các tài liệu cơ bản của tổ chức.
Căng thẳng nội bộ

Lúc thành lập, Hội Liên hiệp Lao động Quốc tế là một liên minh của những người từ các phái xã hội chủ nghĩa khác nhau. Chỉ trong một thời gian ngắn, nó đã phát triển thành một phong trào lớn, với các liên đoàn địa phương ở nhiều nước đang phát triển mạnh mẽ các hoạt động của công nhân. Karl Marx là một trong những người lãnh đạo từ lúc ban đầu, luôn đắc cử mỗi khi đại hội của Hiệp hội được bầu lại.
Lúc đầu các thành viên IWA chỉ là nam giới, mặc dù trong tháng 4 năm 1865 nó đã đồng ý rằng phụ nữ có thể trở thành thành viên. Tại cuộc họp đại hội đồng IWA vào ngày 16 tháng 4 năm 1867, sau khi Harriet Law, người theo chủ nghĩa thế tục, nói chuyện về quyền của phụ nữ, hội đồng đã đồng ý mời bà tham dự các cuộc họp của họ sắp tới. Vào ngày 25 tháng 6 năm 1867 Law được kết nạp vào đại hội đồng, và trong năm năm tiếp theo là đại diện duy nhất của phái nữ.
Do sự đa dạng của các triết lý hiện diện trong Quốc tế thứ nhất, hiệp hội đã có mâu thuẫn từ đầu. Những sự phản đối đầu tiên ảnh hưởng của Marx đến từ phái Mutualists như Proudhon, người phản đối tư tưởng "độc tài cộng sản". Tuy nhiên, không lâu sau khi Mikhail Bakunin và những người theo chủ nghĩa vô chính phủ tham gia vào năm 1868, Quốc tế thứ nhất trở nên phân cực thành hai phe, Marx và Bakunin. Có lẽ sự khác biệt rõ ràng nhất giữa 2 nhóm là chiến lược đề xuất của họ để tiến tới xã hội chủ nghĩa. Những người vô chính phủ tập hợp xung quanh Bakunin, không chấp nhận sự lãnh đạo của trung ương, ưa chuộng cuộc "đấu tranh kinh tế trực tiếp chống lại chủ nghĩa tư bản nhưng không tham dự vào các vận động chính trị quốc hội." Quan điểm của chủ nghĩa Mác, tại thời điểm đó, tập trung vào việc thành lập các đảng phái Công nhân, dưới sự lãnh đạo của trung ương, tham dự vào các hoạt động của quốc hội.
Hội nghị Geneva (3–8 tháng 9 năm 1866)

Trong Đại hội Geneva, nhóm Paris của Proudhonians chi phối các cuộc thảo luận. Sáu Blanquists từ Paris đến tố cáo các đại diện của Pháp là sứ giả của Bonaparte, nhưng họ bị ném ra ngoài. Một quyết định quan trọng tại đại hội là việc thông qua đòi hỏi ngày làm việc 8 tiếng.
Hội nghị Lausanne 1867

Tại Lausanne hội nghị quốc tế được tổ chức ngày 2-8 tháng 9 năm 1867. Marx đã không thể tham dự, vì ông đang bận rộn hoàn tất cuốn Das Kapital. Đại hội có sự tham dự của 64 đại biểu đến từ Vương quốc Anh, Pháp, Đức, Bỉ, Ý và Thụy Sĩ. Các báo cáo ghi lại ảnh hưởng ngày càng tăng của hiệp hội đối với giới công nhân tại các nước. Các đại biểu Proudhonist, chủ yếu từ Pháp, đã gây nhiều ảnh hưởng đến định hướng hoạt động của chương trình quốc tế và các nguyên tắc của nó. Bất chấp những nỗ lực của các đại biểu đại hội đồng, họ đã thành công trong việc sửa đổi các nghị quyết của Đại hội Geneva, theo một số nghị quyết của họ, đặc biệt là về hợp tác và tín dụng. Hội nghị đã đưa ra nghị quyết đòi hỏi tập thể hóa sở hữu nhà băng cùng với phương tiện giao thông.
Tuy nhiên, đại hội khẳng định các nghị quyết hội nghị Geneva về cuộc đấu tranh kinh tế và đình công và thông qua nghị quyết về tự do chính trị trong đó nhấn mạnh rằng giải phóng xã hội của người lao động là không thể tách rời khỏi sự giải thoát chính trị. Các Proudhonists cũng thất bại trong việc nắm quyền lãnh đạo lãnh đạo hiệp hội, vì hội nghị đã bầu lại những người trong đại hội đồng cũ và giữ London là trụ sở.
Hội nghị Brussels 1868

Hội nghị Brussels 1868 thông qua kiến nghị đòi hỏi tập thể hóa đất đai, hầm mỏ, rừng và phương tiện truyền thông, và chống chiến tranh.
Hoạt động

Năm 1867, công nhân đúc đồng Paris bãi công. Quốc tế thứ nhất quyên góp giúp đỡ dẫn đến thắng lợi.
Năm 1868, Anh nổ ra cuộc bãi công lớn, địa chủ Anh đưa công nhân Pháp sang làm việc nhằm làm thất bại cuộc bãi công. Do sự thuyết phục của Quốc tế thứ nhất, công nhân Pháp đã từ chối. Cuối cùng, công nhân Anh giành thắng lợi.
Năm 1868-1869, công nhân mỏ ở Bỉ liên tục bãi công, chính phủ Bỉ ra lệnh đàn áp. Quốc tế thứ nhất đã kêu gọi các nước quyên góp, ủng hộ công nhân Bỉ.
Chú thích

↑  Payne, Robert. "Marx: A Biography". Simon and Schuster. New York, 1968. p372
↑  "Journal Officiel", ngày 29 tháng 5 năm 1871 (official journal of IWA)
↑  Saul K. Padover (ed. and trans.), "Introduction: Marx's Role in the First International," in Karl Marx, The Karl Marx Library, Volume 3: On the First International. Saul K. Padover, ed. and trans. New York: McGraw-Hill Book Company, 1971; pg. xiv.