stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Nghiên cứu môi trường
Giáo dục

Trên thế giới, chương trình về Nghiên cứu Môi trường có thể được cung cấp bởi các trường cao đẳng nghệ thuật tự do, khoa học đời sống, khoa học xã hội hoặc nông nghiệp. Sinh viên ngành Nghiên cứu Môi trường sử dụng tất cả kiến thức học được từ các ngành khoa học, khoa học xã hội và nhân văn để hiểu rõ hơn những vấn đề môi trường và đưa ra những giải pháp cho những vấn đề môi trường. Sinh viên sẽ nhìn vào cách nhân loại tương tác với thế giới tự nhiên và đưa ra ý tưởng để ngăn chặn sự hủy hoại của tự nhiên.
Giáo dục > Các trường đại học hàng đầu thế giới về ngành Nghiên cứu Môi trường

| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| 1 | Đại học Stanford | Hoa Kỳ |
| 2 | Đại học Harvard | Hoa Kỳ |
| 3 | Viện Công nghệ Massachusetts (MIT) | Hoa Kỳ |
| 4 | Đại học Oxford | Vương quốc Anh |
| 5 | ETH Zurich - Viện Công nghệ liên bang Thụy Sĩ | Thụy Sĩ |
| 6 | Đại học Cambridge | Vương quốc Anh |
| 7 | Đại học California, Berkeley (UCB)  | Hoa Kỳ |
| 8 | Viện Đại học Wageningen | Hà Lan |
| 9 | Đại học Hoàng gia Luân Đôn | Vương quốc Anh |
| 10 | Đại học Thanh Hoa | Trung Quốc (đại lục) |
Giáo dục > Các trường đại học hàng đầu thế giới về ngành Nghiên cứu Môi trường > Kỹ năng có được từ ngành Nghiên cứu Môi trường

Thông qua các khóa học liên ngành, liên kết các kỹ năng khoa học xã hội mạnh mẽ với đào tạo kỹ thuật, sinh viên được đào tạo để phân tích các vấn đề đa diện với một loạt các công cụ và kỹ năng phân tích. Những kỹ năng này bao gồm:
Một cách tiếp cận toàn cầu
Tư duy không gian
Một quan điểm liên ngành
Hiểu về sự phức tạp của sự tương tác giữa con người và môi trường
Phương pháp nghiên cứu khoa học xã hội, phân tích chính sách và kỹ năng kỹ thuật
Kỹ năng giao tiếp bằng văn bản, lời nói và hình ảnh
Hệ thống thông tin địa lý (GIS) và phần mềm lập bản đồ
Giáo dục > Các trường đại học hàng đầu thế giới về ngành Nghiên cứu Môi trường > Lựa chọn nghề nghiệp với Nghiên cứu Môi trường

Có rất nhiều lựa chọn nghề nghiệp trong lĩnh vực Nghiên cứu Môi trường. Một số lựa chọn sau có thể yêu cầu đào tạo bổ sung hoặc chương trình sau đại học. Dưới đây là danh sách gợi ý lựa chọn nghề nghiệp nhưng thực tế sẽ còn nhiều sự lựa chọn hơn đối với ngành này.
Nhà hoạt động
Kỹ thuật viên nông nghiệp
Nhân viên dịch vụ động vật
Nhà thực vật học
Nhà phát triển cộng đồng
Nhà bảo tồn sinh học
Nhà sinh thái học
Luật sư môi trường
Nhà khoa học thực phẩm
Nhà địa chất
Chuyên gia về GIS
Quản lý nhà kính
Quản lý chất thải nguy hại
Người tổ chức sức khỏe
Nhà phát triển quốc tế
Nhà báo
Quản lý đất đai
Người vận động hành lang
Phóng viên truyền thông
Tư vấn khai thác
Quản trị viên phi lợi nhuận
Nhà hải dương học
Kiểm lâm viên
Cố vấn chính trị
Giáo sư
Nhà nghiên cứu
Nhà khoa học đất
Giám đốc phát triển bền vững
Giáo viên
Quy hoạch đô thị
Thanh tra chất lượng
Nhà bảo tồn động vật hoang dã
Giáo dục > Đào tạo chuyên ngành Nghiên cứu môi trường tai Việt Nam

Các đại học ở Việt Nam hiện nay chỉ đào tạo ngành Khoa học môi trường (Environmental Science). Trong khi ngành Nghiên cứu môi trường (Environmental studies) cung cấp nhiều kiến thức liên ngành từ khối Khoa học xã hội ví dụ như nhân chủng học, xã hội học, kinh tế, chính sách v.v., thì chương trình của ngành Khoa học môi trường tập trung nhiều hơn vào kiến thức Lý-Hóa-Sinh và Kỹ thuật môi trường. Danh sách sau đây liệt kê các trường đại học Việt Nam có chương trình đào tạo Khoa học môi trường:
| STT | Nơi đào tạo | Khu vực |
| --- | --- | --- |
| 1 | Đại học Khoa học Tự nhiên - Đại học Quốc gia Hà Nội | Miền Bắc |
| 2 | Học viện Nông nghiệp Việt Nam | Miền Bắc |
| 3 | Đại học Khoa học - Đại học Thái Nguyên | Miền Bắc |
| 4 | Đại học Nông Lâm - Đại học Thái Nguyên | Miền Bắc |
| 5 | Đại học Thành Tây | Miền Bắc |
| 6 | Đại học Vinh | Miền Trung |
| 7 | Đại học Hà Tĩnh | Miền Trung |
| 8 | Đại học Khoa học - Đại học Huế | Miền Trung |
| 9 | Đại học Sư phạm - Đại học Đà Nẵng | Miền Trung |
| 10 | Đại học Tôn Đức Thắng | Miền Nam |
| 11 | Đại học Công nghiệp TP. HCM | Miền Nam |
| 12 | Đại học Nông Lâm TP. HCM | Miền Nam |
| 13 | Đại học Sài Gòn | Miền Nam |
| 14 | Đại học Cần Thơ | Miền Nam |
| 15 | Đại học Dân lập Lạc Hồng | Miền Nam |
| 16 | Đại học Bạc Liêu | Miền Nam |
| 17 | Đại học Thủ Dầu Một | Miền Nam |
| 18 | Đại học Đồng Tháp | Miền Nam |
| 19 | Đại học Khoa học Tự nhiên - Đại học  Quốc gia TP. HCM | Miền Nam |
Đối với Đại học Tài nguyên và Môi trường TP. HCM chưa có chương trình đào tạo đối với ngành Khoa học môi trường (Environmental Science). Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội chỉ đào tạo ngành Khoa học môi trường ở hệ sau đại học (Thạc sĩ và Tiến sĩ). Cả hai trường này đều trực thuộc Bộ Tài nguyên và Môi trường.
Nguồn tham khảo

↑  “Environmental Studies - Middlebury”. middlebury.edu. Bản gốc lưu trữ ngày 5 tháng 11 năm 2017. Truy cập ngày 29 tháng 4 năm 2018.
↑  “Archived copy”. Bản gốc lưu trữ ngày 28 tháng 1 năm 2012. Truy cập ngày 12 tháng 3 năm 2012.Quản lý CS1: bản lưu trữ là tiêu đề (liên kết) "A Brief History of ESAC". Truy cập ngày 12 tháng 3 năm 2012.
↑  “Association for Environmental Studies & Sciences AESSonline.org”. AESSOnline.org. Bản gốc lưu trữ ngày 10 tháng 3 năm 2016. Truy cập ngày 29 tháng 4 năm 2018.
↑  “The History and Development of AESS”. Association for Environmental Studies and Sciences. Bản gốc lưu trữ ngày 6 tháng 11 năm 2016.
↑  “AP Environmental Science”. Collegeboard. Truy cập ngày 4 tháng 10 năm 2018.
↑  “Major: Environmental Studies”. Collegeboard. Truy cập ngày 4 tháng 10 năm 2018.
↑  “Environmental Studies College Degree Programs | The College Board”. bigfuture.collegeboard.org (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 12 tháng 4 năm 2020.
↑  “Environmental Sciences”. Top Universities (bằng tiếng Anh). 25 tháng 2 năm 2020. Truy cập ngày 12 tháng 4 năm 2020.
↑  “Environmental Studies”. www.cla.temple.edu. Bản gốc lưu trữ ngày 29 tháng 4 năm 2020. Truy cập ngày 12 tháng 4 năm 2020.
↑  “Environmental Studies | Career Centre” (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 12 tháng 4 năm 2020.
↑  “Ngành Khoa học môi trường”. Tuyển sinh số. 15 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2020.
Châu Âu

Mục từ "Europe" dẫn về đây. Xin xem các nghĩa khác tại Europe (định hướng).
| --- | --- |
Bản đồ với các đường biên giới quốc tếBản đồ không có đường biên giới quốc tế
Diện tích: 10.180.000 km² (3.930.000 dặm vuông)
Dân số: 746.419.440 (năm 2018)
Mật độ dân số: 73,3/km² (190/sq mi)
Tên gọi dân cư: Người châu Âu
Quốc gia: 50
Ngôn ngữ: Danh sách ngôn ngữ
Múi giờ: UTC đến UTC+5
Tên miền Internet: .eu (Liên minh châu Âu)
Thành phố lớn nhất: Danh sách các thành phố lớn nhất
Các tiểu vùng của Châu Âu - CIA World Factbook   Bắc Âu  Tây Âu  Trung Âu  Nam Âu  Đông Nam Âu  Tây Nam Âu  Đông Âu
Châu Âu hay Âu Châu (
tiếng Latinh: Europa, 
tiếng Anh: Europe) về mặt địa chất và địa lý là một bán đảo hay tiểu lục địa, hình thành nên phần cực tây của đại lục Á-Âu, hay thậm chí Âu-Phi-Á, tùy cách nhìn. Theo quy ước, nó được coi là lục địa, trong trường hợp này chỉ là sự phân biệt thuần về văn hóa hơn là địa lý. Phía Bắc giáp Bắc Băng Dương, phía Tây giáp Đại Tây Dương, phía Nam giáp Địa Trung Hải và biển Đen, tuy nhiên về phía Đông thì hiện không rõ ràng. Tuy nhiên có thể coi dãy núi Ural được coi là vùng đất với địa lý và kiến tạo rõ rệt đánh dấu ranh giới giữa châu Á và châu Âu (xem chi tiết trong bài Địa lý châu Âu). Khi được coi là lục địa thì châu Âu thuộc loại nhỏ thứ 2 thế giới về diện tích, vào khoảng 10.180.000 km², và chỉ lớn hơn Châu Đại Dương. Xét về dân số thì nó là lục địa xếp thứ 4 sau châu Á, châu Phi và châu Mỹ.
Từ nguyên

Tên gọi trong tiếng Việt của châu Âu bắt nguồn từ tên gọi tiếng Trung "歐洲" (âm Hán Việt: Âu châu). Chữ "Âu" 歐 trong "Âu châu" 歐洲 là gọi tắt của "Âu La Ba" 歐羅巴. "Âu La Ba" (歐羅巴 - "Ōu luó bā") là phiên âm tiếng Trung của danh xưng tiếng Bồ Đào Nha "Europa".
Từ "Europa" trong tiếng Bồ Đào Nha bắt nguồn từ tên gọi tiếng La-tinh "Europa".
Nàng Europa (tiếng Hy Lạp: Ευρώπη; xem thêm Danh sách các địa danh Hy Lạp cổ đại) là một công chúa con vua Agenor xứ Týros trong thần thoại Hy Lạp, bị thần Zeus - cha của các vị thần - dưới dạng một con bò trắng dụ đưa đến đảo Crete (Kríti), tại đó nàng hạ sinh Minos - sau là chúa đảo Crete. Trong các tác phẩm của Homer, Ευρώπη là tên vị hoàng hậu thần thoại của đảo Crete, chứ không phải địa danh. Sau đó, từ này trở thành tên gọi của mảnh đất Hy Lạp và đến năm 500 TCN, ý nghĩa của nó được dùng rộng ra cho cả phần đất đó lên tận phía bắc.
Xét rộng ra thì từ này trong tiếng Hy Lạp gồm hai từ eurys ("rộng") và ops ("mặt"), tuy nhiên giả thuyết này không rõ ràng. Một số nhà ngôn ngữ học đưa ra một giả thuyết khác dựa trên nguồn gốc dân gian là từ này có gốc từ tiếng Semit, bản thân lại mượn từ erebu trong tiếng Akkad, nghĩa là "mặt trời lặn" (tức phương Tây) (xem thêm Erebus). Đứng từ phía châu Á hay Trung Đông thì đúng là Mặt Trời lặn ở phần đất châu Âu–mảnh đất phía tây. Cũng thế, tên gọi châu Á có gốc từ asu trong tiếng Akkad, nghĩa là "mặt trời mọc", chỉ vùng đất phía đông dưới góc nhìn của một người Lưỡng Hà.
Ở Việt Nam, châu Âu còn được biết đến với cái tên "Lục địa già", chú ý phân biệt với thuật ngữ Cựu Thế giới để chỉ Lục địa Phi-Á Âu.
Bản đồ châu Âu chứa các liên kết, thể hiện các biên giới địa lý thông thường (chú thích: xanh lam = nằm hoàn toàn ở châu Âu; đen = nằm trên cả châu Á và châu Âu; xanh lá cây = đôi khi được tính vào châu Âu nhưng theo địa lý nằm ngoài biên giới châu Âu)
Lịch sử

Bài chi tiết: Lịch sử châu Âu
Địa lý và phạm vi

Bài chi tiết: Địa lý châu Âu
Địa lý và phạm vi > Vị trí địa lý

Về mặt địa lý, châu Âu nằm trong đại lục rộng hơn là lục địa Âu Á. Ranh giới của lục địa châu Âu với châu Á bắt đầu từ dãy Ural ở Nga phía đông, đến đông nam thì không thống nhất, có thể coi là sông Ural hoặc sông Emba. Từ đó ranh giới này kéo đến biển Caspia, sau đó đến sông Kuma và Manych hoặc dãy Kavkaz, rồi kéo đến Biển Đen; eo biển Bosporus, biển Marmara, và eo biển Dardanelles chấm dứt ranh giới với châu Á. Biển Địa Trung Hải ở phía nam phân cách châu Âu với châu Phi. Ranh giới phía tây là Đại Tây Dương, tuy thế Iceland, nằm cách xa hẳn so với điểm gần nhất của châu Âu với châu Phi và châu Á, cũng nằm trong châu Âu. Hiện tại việc xác định trung tâm địa lý châu Âu vẫn còn trong vòng tranh luận.
Trên thực tế, biên giới của châu Âu thông thường được xác định dựa trên các yếu tố chính trị, kinh tế, và văn hóa. Do vậy mà kích thước cũng như số lượng các nước của châu Âu sẽ khác nhau tùy theo định nghĩa. Hầu hết các nước trong châu Âu là thành viên của Hội đồng châu Âu, ngoại trừ Belarus, và Tòa Thánh (Thành Vatican).
Khái niệm lục địa châu Âu không thống nhất. Vì châu Âu không được bao bọc toàn bộ bởi biển cả nên nhiều người coi nó chỉ là bán đảo của lục địa Âu Á. Trong quá khứ, khái niệm lãnh thổ Kitô giáo được coi là quan trọng hơn cả đối với châu Âu.
Châu Âu được chia làm 4 khu vực: Bắc Âu, Nam Âu, Tây Âu, Đông Âu.
Trên thực tế, châu Âu ngày càng được dùng là cách gọi tắt để chỉ Liên minh châu Âu (EU) và các 27 thành viên hiện tại của nó. Một số nước châu Âu đang xin làm thành viên, số khác dự kiến cũng sẽ tiến hành thương lượng trong tương lai (xem Mở rộng Liên minh châu Âu).
Địa lý và phạm vi > Đặc điểm địa hình

Về mặt địa hình, châu Âu là nhóm các bán đảo kết nối với nhau. 2 bán đảo lớn nhất là châu Âu "lục địa" và bán đảo Scandinavia ở phía bắc, cách nhau bởi Biển Baltic. Ba bán đảo nhỏ hơn là (Iberia, Ý và bán đảo Balkan) trải từ phía nam lục địa tới Địa Trung Hải, biển tách châu Âu với châu Phi. Về phía đông, châu Âu lục địa trải rộng trông như miệng phễu tới tận biên giới với châu Á là dãy Ural.
Bề mặt địa hình trong châu Âu khác nhau rất nhiều ngay trong một phạm vi tương đối nhỏ. Các khu vực phía nam địa hình chủ yếu là đồi núi, trong khi về phía bắc thì địa thế thấp dần từ các dãy Alps, Pyrene và Karpati, qua các vùng đồi, rồi đến các đồng bằng rộng, thấp phía bắc, và khá rộng phía đông. Vùng đất thấp rộng lớn này được gọi là Đồng bằng Lớn Âu Châu, và tâm của nó nằm tại Đồng bằng Bắc Đức. Một vùng đất cao hình vòng cung nằm ở biên giới biển phía tây bắc, bắt đầu từ quần đảo Anh phía tây và dọc theo trục cắt fjord có nhiều núi của Na Uy.
Mô tả này đã được giản lược hóa. Các tiểu vùng như Iberia và Ý có tính chất phức tạp riêng như chính châu Âu lục địa, nơi mà địa hình có nhiều cao nguyên, thung lũng sông và các lưu vực đã làm cho miêu tả địa hình chung phức tạp hơn. Iceland và quần đảo Anh là các trường hợp đặc biệt. Iceland là một vùng đất riêng ở vùng biển phía bắc được coi như nằm trong châu Âu, trong khi quần đảo Anh là vùng đất cao từng nối với lục địa cho đến khi địa hình đáy biển biến đổi đã tách chúng ra.
Do địa hình châu Âu có thể có một số tổng quát hóa nhất định nên cũng không ngạc nhiên lắm khi biết là trong lịch sử, vùng đất này là địa bàn cư trú của nhiều dân tộc tách biệt trên các vùng đất tách biệt mà ít có pha trộn.
Hệ sinh thái

Có mặt bên cạnh những người làm nông nghiệp hàng nghìn năm nay, động vật cũng như thực vật của châu Âu bị các hoạt động của con người ảnh hưởng mạnh. Ngoại trừ Scandinavia và bắc Nga, thì chỉ còn vài vùng trong châu Âu hầu như còn nguyên tình trạng hoang dã, không kể các vườn động thực vật nhân tạo.
Hệ sinh thái > Thảm thực vật chủ yếu

Thảm thực vật chủ yếu ở châu Âu là rừng. Điều kiện ở châu Âu rất thuận lợi cho rừng phát triển. Về phía bắc, Hải lưu Gulf Stream và Hải lưu Bắc Đại Tây Dương sưởi ấm lục địa này. Nam Âu thì có khí hậu ấm và ôn hòa. Vùng này thường có mưa rào mùa hè. Các dãy núi cũng ảnh hưởng tới các điều kiện phát triển sinh vật. Một số dãy (Alps, Pyrene) có hướng đông-tây nên tạo điều kiện cho gió mang một lượng nước rất lớn từ biển vào trong đất liền. Các dãy khác thì hướng nam-bắc (các dãy Scandinavia, Dinarides, Karpati, Apennin) và vì mưa chỉ đổ chủ yếu phía bên sườn núi hướng ra biển nên rừng rất phát triển về phía này, trong khi phía bên kia thì điều kiện kém thuận lợi hơn. Một số nơi trong châu Âu lục địa ít có thú nuôi trong một vài giai đoạn, và việc phá rừng cho sản xuất nông nghiệp đã ảnh hưởng đến hệ sinh thái động và thực vật nguyên thủy.
Khoảng 80 – 90% châu Âu từng được bao phủ bởi rừng. Rừng trải từ Địa Trung Hải đến tận Biển Bắc Cực. Mặc dù hơn nửa số rừng nguyên sinh của châu Âu biến mất qua hàng thế kỷ thực dân hóa, châu Âu vẫn còn 25% số rừng của thế giới (rừng vân sam (spruce) của Scandinavia, rừng thông bạt ngàn ở Nga, rừng nhiệt đới ẩm (rainforest) của Kavkaz và rừng sồi bần (cork oak) trong vùng Địa Trung Hải). Trong thời gian gần đây, việc phá rừng đã bị hạn chế rất nhiều và việc tái trồng rừng ngày càng nhiều. Tuy thế, trong hầu hết các trường hợp người ta thích trồng cây họ thông hơn là loại các cây rụng lá sớm nguyên thủy vì thông mọc nhanh hơn. Các trang trại và đồn điền chăn nuôi thiên về một loài trên một diện tích rộng lớn đã không tạo điều kiện thuận lợi cho các loài sinh vật khác nhau trong rừng châu Âu sinh trưởng. Lượng rừng nguyên sinh ở Tây Âu chỉ còn chừng hai đến ba phần trăm tổng số rừng (nếu tính cả Nga thì sẽ là năm đến mười phần trăm). Nước có tỉ lệ rừng bao phủ thấp nhất là Ireland (tám phần trăm), trong khi nước có nhiều rừng bao phủ nhất là Phần Lan (72 phần trăm).
Trong châu Âu "lục địa", rừng cây rụng lá sớm (deciduous) chiếm ưu thế. Các loài quan trọng nhất là sồi beech, bulô (birch) và sồi. Về phía bắc, nơi rừng taiga sinh sôi, loài cây phổ biến nhất là bulô. Trong vùng Địa Trung Hải, người ta trồng nhiều cây olive là loại đặc biệt thích hợp với khí hậu khô cằn ở đây. Một loài phổ biến tại Nam Âu là cây bách. Rừng thông chiếm ưu thế ở các vùng cao hay khi lên phía bắc trong Nga và Scandinavia, và nhường lối cho tundra khi đến gần Bắc Cực. Vùng Địa Trung Hải với khí hậu bán khô cằn thì có nhiều rừng rậm. Một dải lưỡi hẹp đông-tây của thảo nguyên Âu Á, trải dài về phía đông tại Ukraina và về phía nam tại Nga và kết thúc ở Hungary và đi qua rừng taiga ở phía bắc.
Hệ sinh thái > Động vật

Việc đóng băng trong thời kỳ Băng hà gần đây nhất và sự hiện diện của con người đã ảnh hưởng tới sự phân bố của hệ động vật châu Âu. Về động vật thì nhiều khu vực của châu Âu, đa phần các loài động vật lớn và các loài thú ăn thịt hàng đầu đã bị săn tới tuyệt chủng. Loài voi mamut có lông và bò rừng châu Âu (aurochs) đã tuyệt chủng trước cuối thời kỳ Đá Mới. Ngày nay, chó sói (ăn thịt) và gấu (ăn tạp) đang bị đe dọa tuyệt chủng. Có thời những loài này có mặt trên khắp châu Âu. Tuy nhiên, việc phá rừng đã khiến các loài này mất dần. Vào thời Trung Cổ thì môi trường sống của các loài gấu chỉ còn trong các vùng đồi núi khó đến với rừng rậm bao phủ. Ngày nay, gấu nâu sống chủ yếu trong bán đảo Balkans, ở Bắc Âu và Nga; một số nhỏ cũng còn ở một số nước châu Âu (Áo, Pyrene, v.v.), tuy thế tại những nơi này số lượng gấu nâu bị phân tán và cho ra rìa vì môi trường sống của chúng bị phá hoại. Ở cực bắc châu Âu, có thể thấy gấu bắc cực. Chó sói là loài phổ biến thứ hai ở châu Âu sau gấu nâu cũng được tìm thấy chủ yếu tại Đông Âu và vùng Balkans.
Các loài ăn thịt quan trọng ở châu Âu là mèo rừng Âu Á (Eurasian lynx), mèo hoang châu Âu, cáo (đặc biệt là cáo đỏ), chó rừng (jackal) và các loài chồn marten, nhím Âu, các loại rắn (rắn viper, rắn cỏ...), các loài chim (cú, diều hâu và các loài chim săn mồi).
Các loài ăn cỏ quan trọng ở châu Âu là ốc sên, các loài lưỡng cư, cá, các loại chim, các loại động vật có vú, như các loài gặm nhấm, hươu, hoẵng (roe deer), lợn rừng, cũng như con marmot, dê rừng vùng Alps (steinbock), sơn dương (chamois) là những loài sống trong núi.
Động vật biển cũng đóng vai trò quan trọng trong hệ động thực vật châu Âu. Thực vật biển chủ yếu là tảo đơn bào trôi nổi (phytoplankton). Các loài động vật quan trọng sống trong môi trường biển châu Âu là giáp xác trôi nổi (zooplankton), động vật thân mềm (molluscs), động vật da gai (echinoderms), các loài tôm, mực ống và bạch tuộc, các loại cá, cá heo, và cá mập.
Một số loài sống trong hang như proteus và dơi
Dân cư

Đa số người châu Âu định cư ở đây trước hoặc trong thời kỳ Băng hà cuối cùng cách đây khoảng 10.000 năm. Người Neanderthal và người hiện đại sống chung với nhau ít vào một giai đoạn nào đó của thời kỳ này. Việc xây dựng các con đường La Mã đã pha trộn các giống người châu Âu bản địa.
Từ thời xa xưa, con người ở đây có sự phát triển vượt bậc, biết chế tạo cũng như phát minh nhiều thứ để phục vụ cho đời sống. Khi sang thế kỷ XX, số dân châu Âu là hơn 600 triệu người, nhưng hiện nay số dân đang vào giai đoạn giảm dần vì các nhân tố xã hội khác nhau.
Trong năm 2016, dân số của châu Âu ước tính là 741 triệu người theo Triển vọng Dân số Thế giới, chỉ bằng 1/9 dân số toàn cầu. 1 thế kỷ trước, dân số châu Âu chiếm gần 1/4 dân số thế giới . Dân số châu Âu đã tăng trưởng nhanh trong thế kỷ qua, nhưng ở các khu vực khác trên thế giới (đặc biệt là châu Phi và châu Á) dân số đã tăng nhanh hơn rất nhiều . Trong số các châu lục, châu Âu có mật độ dân số tương đối cao, chỉ đứng sau châu Á. Monaco là nước có mật độ dân số cao nhất thế giới.
Châu Âu là nơi có số lượng người nhập cư nhiều nhất trên toàn cầu với 70,6 triệu người, báo cáo của IOM cho biết .
Chính trị

Bản đồ chính trị của châu Âu có nguồn gốc đáng kể từ việc tổ chức lại châu Âu sau Chiến tranh Napoléon năm 1815. Hình thức phổ biến của các chính phủ ở châu Âu là dân chủ nghị viện, trong hầu hết các trường hợp dưới hình thức Cộng hòa; 11 quốc gia của châu Âu hiện nay là những nền Quân chủ lập hiến.
Chính trị châu Âu hiện đại chịu sự chi phối mạnh mẽ bởi Liên minh châu Âu, kể từ sự sụp đổ của Bức màn sắt và sự sụp đổ của các quốc gia Cộng sản. Sau khi kết thúc Chiến tranh Lạnh, EU mở rộng về phía đông, bao gồm kết nạp thêm các nước Cộng sản cũ. Tính đến năm 2017, EU có 28 quốc gia thành viên.
Kinh tế

Nền kinh tế của châu Âu hiện là lớn nhất trong số các châu lục trên Trái Đất. Cũng như các châu lục khác, châu Âu có sự phân hóa lớn về sự giàu có giữa các quốc gia của nó. Các nước phát triển có tập trung ở Tây Âu và Bắc Âu; một số nền kinh tế Trung và Đông Âu vẫn đang nổi lên từ sự sụp đổ của Liên Xô và sự sụp đổ của Nam Tư.
Châu Âu trong năm 2010 có GDP danh nghĩa là 19.920 tỷ đô la (chiếm 30,2% của thế giới). Nền kinh tế lớn nhất châu Âu là Đức, có GDP danh nghĩa đứng thứ 4 toàn cầu, và đứng thứ 5 nếu tính theo sức mua tương đương; nền kinh tế đứng thứ 2 là Vương quốc Anh, xếp thứ 5 toàn cầu theo GDP danh nghĩa và xếp thứ 6 theo sức mua tương đương. Tiếp theo là Pháp, xếp hạng thứ 6 trên toàn cầu theo GDP danh nghĩa, tiếp theo là Ý, đứng thứ 7 trên toàn cầu về GDP danh nghĩa, tiếp theo là Nga xếp thứ 10 trên toàn cầu về GDP danh nghĩa, sau đó là Tây Ban Nha xếp hạng thứ 13 trên toàn cầu về GDP danh nghĩa .
Danh sách các quốc gia độc lập

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
|   Albania   Andorra   Áo   Belarus   Bỉ   Bồ Đào Nha   Bosnia và Herzegovina   Bulgaria   Croatia   Cộng hòa Séc   Đan Mạch   Estonia   |   Phần Lan   Pháp   Đức   Hy Lạp   Hungary   Iceland   Cộng hòa Ireland   Ý   Kosovo   Latvia   Liechtenstein   Litva   |   Luxembourg   Malta   Moldova   Monaco   Montenegro   Hà Lan   Bắc Macedonia   Na Uy   Ba Lan   România   Nga   |   San Marino   Serbia   Slovakia   Slovenia   Tây Ban Nha   Thụy Điển   Thụy Sĩ   Vương quốc Anh   Ukraina    Thành Vatican   |
1,2,3 Armenia, Azerbaijan và Gruzia nằm một phần trong châu Âu theo định nghĩa thông thường coi đỉnh của Caucasus là biên giới với châu Á.
4 Lãnh thổ châu Âu của Kazakhstan bao gồm một phần tây dãy Ural và sông Emba.
5 Phần lãnh thổ của Nga nằm phía tây dãy Ural được coi là trong châu Âu.
6 Síp có thể coi là một phần của châu Âu hoặc Tây Nam Á, nước này có quan hệ mật thiết với châu Âu về mặt lịch sử và văn hoá.
7 Lãnh thổ Thổ Nhĩ Kỳ ở châu Âu bao gồm lãnh thổ về phía tây và bắc của eo biển Bosporus và Dardanelles.
Dòng Chiến sĩ Toàn quyền Malta: Một quốc gia được quốc tế công nhận nhưng không có lãnh thổ, sở hữu các bất động sản tại châu Âu.
Danh sách các quốc gia độc lập > Các lãnh thổ phụ thuộc

Các lãnh thổ châu Âu liệt kê dưới đây được công nhận là có văn hóa và địa lý xác định. Đa phần đều có 1 mức độ tự trị nhất định. Phần trong ngoặc giải thích tình trạng phụ thuộc của mỗi lãnh thổ.
Quần đảo Faroe (quốc gia tự trị của Đan Mạch).
Gibraltar (lãnh thổ hải ngoại của Vương quốc Anh).
Guernsey (lãnh thổ phụ thuộc của hoàng gia Anh).
Jersey (phụ thuộc vương miện Anh).
Đảo Man (phụ thuộc hoàng gia Anh).
Svalbard (khu tự trị của Na Uy).
Akrotiri và Dhekelia (vùng quân sự của Vương quốc Anh trên đảo Síp).
Åland (vùng tự trị của Phần Lan).
Açores (Bồ Đào Nha)
Lưu ý: Đây không phải là danh sách đầy đủ các lãnh thổ phụ thuộc các nước trong châu Âu. Các lãnh thổ phụ thuộc trên các lục địa khác không được liệt kê ở đây.
Danh sách các quốc gia độc lập > Các lãnh thổ tự ly khai

Đây là các lãnh thổ đòi tách khỏi các quốc gia độc lập. Các vùng lãnh thổ này đã tuyên bố và giành được độc lập chính thức trên thực tế (de facto), nhưng không được các quốc gia mà nó thuộc trước đó hoặc chỉ được một vài quốc gia độc lập khác công nhận chính thức theo luật (de jure).
Abkhazia (tách ra từ Gruzia)
Artsakh (về mặt địa lý nằm tại châu Á; được Armenia công nhận; tách ra từ Azerbaijan)
Nam Ossetia (tách ra từ Gruzia)
Transnistria (tách ra từ Moldova)
Crimea (tách ra từ Ukraine), đã sáp nhập vào Nga.
Thành phố Sevastopol trên bán đảo Crimea (tách ra từ Ukraine), đã sáp nhập vào Nga.
Cộng hòa Thổ Nhĩ Kỳ Bắc Síp (tách ra từ Síp)
Cộng hòa Nhân dân Donetsk (tách ra từ Ukraine)
Cộng hòa Nhân dân Lugansk (tách ra từ Ukraine)
Danh sách các quốc gia độc lập > Lãnh thổ dưới sự quản lý của Liên Hợp Quốc

Kosovo và Metohia (tỉnh của Serbia)
Các vùng ngôn ngữ và văn hóa trong châu Âu

Sự phân chia thành các vùng văn hóa và ngôn ngữ trong châu Âu ít mang tính chủ quan hơn là phân chia về mặt địa lý vì nó thể hiện mối liên hệ về văn hóa của con người ở đây. Có thể chia ra làm 3 nhóm chính là: