stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Tào Ngụy
Chế độ đồn điền

Để giải quyết vấn đề lương thực của quân đội và dân chúng, bộ tướng của Tào Tháo là Cức Đê đề xuất tổ chức đồn điền và được chấp nhận. Tào Tháo cử Mao Giới, Nhậm Tuấn là Điển nông trung lang tướng chủ quản về chấn hưng nông nghiệp. Cức Đê được cử làm Đồn điền Đô úy chủ quản việc xây dựng đồn điền tại khu vực Hứa Xương. Tất cá các địa phương đều phải đặt chức quan chuyên trách về đồn điền. Đồn điền trở thành quốc sách của tập đoàn họ Tào.
Tại các vùng cứ 50 hộ nông dân được hợp thành một đồn do Đồn điền Tư mã quản lý. Cấp trên của Đồn điền Tư mã là các quan chức Điển nông tại các quận, huyện. Mỗi hộ canh tác từ 30 đến 50 mẫu ruộng. Nếu dùng trâu bò của Nhà nước thì sau khi thu hoạch phải nộp 6/10 hoa lợi, nông dân thu về 4/10. Nếu dùng trâu bò riêng thì sau khi thu hoạch phải nộp 5/10 hoa lợi. Đồn điền cung cấp cho quân Tào hàng triệu hộc quân lương, giải quyết được nhu cầu lương thực. Có năm vùng Trung Nguyên gặp thiên tai, Tư Mã Ý đã vận chuyển từ Quan Trung đến 5 triệu hộc lương tiếp tế. Cuối đời Ngụy, đồn điền quân sự và dân sự ở hai vùng bắc và nam sông Hoài có dân số lên đến 30 vạn người. Số quân lương tích trữ được đủ cung cấp cho cuộc chiến của nhà Tây Tấn sau này tiêu diệt Đông Ngô. Chế độ đồn điền đã tạo cơ sở vững chắc cho chính quyền họ Tào đảm bảo lương thực cho chính quyền Ngụy Tấn.
Năm 265, Tư Mã Viêm lên chấp chính đã ra lệnh huỷ bỏ chế độ đồn điền của Tào Ngụy. Chế độ đồn điền chấm dứt.
Dân số

Tổng lãnh thổ của ba nước Ngụy, Thục, Ngô rộng hơn so với thời Đông Hán. Ba nước không thể thôn tính được nhau nên tính tới chuyện cùng phát triển ra bên ngoài, thu thập các bộ tộc láng giềng nhỏ yếu hơn và văn hóa kém phát triển hơn. Ngụy thu phục người Tiên Ty, Ô Hoàn; Thục thu thập người Di ở phía nam và người Khương ở Thanh Hải; Ngô thu phục các tộc Bách Việt ở vùng núi ba tỉnh Giang, Chiết, Hoãn.
Về dân số, nhà Ngụy là mạnh nhất. Khi nhà Ngụy mất (265), quốc gia này có hơn 663.423 hộ gia đình và 4.190.891 người trong phạm vi biên giới của mình. Nhà Ngụy khi diệt Thục có dân số gấp 4 lần Thục. Tào Ngụy chiếm hơn 58% dân số và khoảng 40% diện tích toàn Trung Quốc khi đó. Với những nguồn lực này, nhà Ngụy có thể có tới 400.000 quân trong khi nhà Thục và Ngô có thể có 100.000 và 230.000 quân tương ứng: khoảng 10% dân số.
Sản xuất nông nghiệp

Các công trình thủy lợi đại quy mô cũng được xây dựng. Đặng Ngải kiến nghị xây dựng hai con kênh tại Hoài Dương và Bách Xích trong khi tiến hành xây dựng đồn điền tại Hoài Bắc để dẫn nước sông Hoàng Hà thông với sông Hoài, sông Dĩnh nâng chiều dài số kênh đào tại vùng này lên đến hơn 300 dặm, cung cấp đủ nước tưới cho hơn 2 vạn khoảnh ruộng. Sản lượng lương thực được tăng lên, những đồn điền dưới thời Ngụy đều có sản lượng cao hơn thời Đông Hán rất nhiều. Theo sự nhận xét của nhà tư tưởng Phó Huyền (217 – 278), thời Tây Tấn, mỗi mẫu ruộng khô có sản lượng hơn 10 hộc, những vùng ruộng nước có sản lượng mấy chục hộc.
Các Hoàng đế Tào Nguỵ

| STT | Miếu hiệu | Thụy hiệu | Họ tên | Niên hiệu | Trị vì |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 0 | Không có | Cao Hoàng Đế (高皇帝) | Tào Đằng |  | truy phong |
| 0 | Không có | Thái Hoàng Đế (太皇帝) | Tào Tung |  | truy phong |
| 0 | Thái Tổ (太祖) | Vũ Hoàng Đế (武皇帝) | Tào Tháo | Kiến An (建安) (niên hiệu của Hán Hiến Đế) | truy phong |
| 1 | Thế Tổ (世祖) | Văn Hoàng Đế (文皇帝) | Tào Phi | Hoàng Sơ (黄初) | 220 -226 |
| 2 | Liệt Tổ (烈祖) | Minh Hoàng Đế (明皇帝) | Tào Duệ | Thái Hòa (太和) (227－233)  Thanh Long (青龙) (233- 237)  Cảnh Sơ (景初) (237-239) | 226 -239 |
| 3 | Không có | Lệ Công (厉公) | Tào Phương | Cảnh Sơ (景初) 239  Chính Thủy (正始) (240–249)  Gia Bình (嘉平) (249–254) | 239 -254 |
| 4 | Không có | Hương Công (鄉公) | Tào Mao | Chính Nguyên (正元) (254-256)  Cam Lộ (甘露) (256-260) | 254 -260 |
| 5 | Không có | Nguyên Hoàng Đế (元皇帝) | Tào Hoán | Cảnh Nguyên (景元) (260-264)  Hàm Hy (咸熙) (264-266)   | 260 -266 |
Các nhân vật quan trọng

Tào Tháo
Tư Mã Ý
Tào Phi
Tào Nhân
Tào Hồng
Tào Chân
Bàng Đức
Điển Vi
Giả Hủ
Hạ Hầu Đôn
Hạ Hầu Uyên
Hứa Chử
Lý Điển
Lưu Hoa
Mãn Sủng
Nhạc Tiến
Quách Gia
Tuân Du
Tuân Úc
Trình Dục
Trương Cáp
Trương Liêu
Từ Hoảng
Quách Hoài
Tào Duệ
Tào Phương
Tào Hoán
Tào Mao
Tào Thực
Tào Chương
Tư Mã Chiêu
Tư Mã Sư
Tư Mã Viêm
Vu Cấm
Chung Hội
Đặng Ngải
Chú thích

↑  Tư trị thông giám. NXB Văn học. Tập 5 - Ngụy kỷ, quyển 10, trang 338-339
↑  Lê Đông Phương (2007), sách đã dẫn, tr 438
↑  Học viện quân sự cấp cao, sách đã dẫn, tr 90-91
↑  Tam Quốc bình giảng - Nguyễn Tử Quang, Nhà xuất bản Tổng hợp An Giang, 1988
Brian Clough

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
 
Thông tin cá nhân
Tên đầy đủ:  Brian Howard Clough
Chiều cao:  5 ft 10 in (1,78 m)
Vị trí:  Striker
Sự nghiệp cầu thủ trẻ
Năm:  Đội
1951–1953:  Middlesbrough
1953–1955:  Billingham Synthonia
Sự nghiệp cầu thủ chuyên nghiệp*
| Năm |  Đội |  ST |  (BT) |
| 1955–1961 |  Middlesbrough |  213 |  (197) |
| 1961–1964 |  Sunderland |  61 |  (54) |
| Tổng cộng |   |  274 |  (251) |
Sự nghiệp đội tuyển quốc gia
| Năm |  Đội |  ST |  (BT) |
| 1957–1958 |  England U23 |  3 |  (1) |
| 1957 |  England B |  1 |  (1) |
| 1959 |  Anh |  2 |  (0) |
Sự nghiệp quản lý
Năm:  Đội
1965–1967:  Hartlepools United
1967–1973:  Derby County
1973–1974:  Brighton Hove Albion
1974:  Leeds United A.F.C.
1975–1993:  Nottingham Forest F.C.
 *Số trận ra sân và số bàn thắng ở câu lạc bộ tại giải quốc gia
Brian Howard Clough, OBE (21 tháng 3 năm 1935 – 20 tháng 9 năm 2004) là một cầu thủ bóng đá Anh và sau này là một huấn luyện viên, đặc biệt nổi tiếng nhất với các thành tích đạt được tại các câu lạc bộ Derby County và Nottingham Forest. Thành tích liên tiếp trong việc đoạt cúp C1 châu âu của ông với một câu lạc bộ tỉnh lẻ - Nottingham Forest cùng những thành tích trước đó của ông với Derby County, hai câu lạc bộ có ít thành công trước đó, được đánh giá là những thành tích vĩ đại nhất trong lịch sử bóng đá. Ông được nhiều người đánh giá là một trong những huấn luyện viên vĩ đại nhất mọi thời đại.
Lôi cuốn, thẳng thắn, và hay tranh luận, Clough được xem một cách rộng rãi là một trong những huấn luyện viên vĩ đại nhất của thể thao Anh nói chung và làng bóng đá Anh nói riêng mà chưa từng dẫn dắt Đội tuyển bóng đá quốc gia Anh (ngoại trừ Bob Paisley). Khi được hỏi về suy nghĩ của ông đối với vấn đề này, ông trả lời, "Tôi chắc chắn những nhà tuyển trạch cho đội tuyển quốc gia hiểu rằng nếu họ lựa chọn tôi, tôi sẽ làm tốt công việc đó. Họ là những người sắc sảo vì đó đúng là những gì mà tôi sẽ làm".
Tuổi thơ

Sinh ra tại số 11, đường Valley Road, trong một ngôi nhà ở Grove Hill, Middlesbrough, Brian Clough là con thứ sáu trong số chín người con của một công nhân làm việc tại một cửa hàng đồ ngọt, rồi sau này là một giám đốc. Người chị đầu, Elizabeth, chết năm 1927 vì nhiềm trùng máu vào năm bốn tuổi. Khi kể về tuổi thơ của mình, ông nói "rất yêu nó ở nhiều mặt. Tôi luôn biết ơn những người đã nuôi dưỡng mình, đó là bố mẹ tôi. Tôi là đứa trẻ đến từ một phần nhỏ của thiên đường." Khi được nuôi dưỡng ở Middlesbrough, Clough khẳng định rằng đây không phải là nơi đẹp nhất trên thế giới, "nhưng với tôi, đó là thiên đường". "Những gì tôi đã làm, đã đạt được hay luôn nghĩ về, những điều đã chỉ dẫn và ảnh hưởng đến cuộc đời tôi, ngoại trừ rượu, bắt nguồn từ tuổi thơ của tôi. Đó có thể là sự chăm sóc không ngừ của mẹ tôi cho tám đứa trẻ, làm việc không ngừng đến tận khuya, lao động vất vả hơn những gì mà bạn hay tôi đã từng."
Mặc dù là một đứa trẻ thông minh, Clough đã trượt kỳ thi Eleven-plus vào năm 1946, và tới học tại trường cấp hai Marton Grove. Ông sau đó thừ nhận trong tự truyện của mình rằng đã sao nhãng việc học hành vì ham mê thể thảo, cho dù tại trường, ông luôn là đứa trẻ dẫn đầu. Clough rời trường năm 1950 mà không có bằng cấp gì, đi làm tại ICI và thực hiện nghĩa vụ quân sự rong RAF từ năm 1953 đến năm 1955.
Sự nghiệp cầu thủ

Clough chơi cho Billingham Synthonia trước khi thực hiện nghĩa vụ quân sự trong khoảng 1953 đến 1955 tại RAF. Sau đó, ông trở thành một tiền đạo ghi nhiều bàn thắng cho câu lạc bộ quê nhà Middlesbrough, với tổng cộng 197 bàn trong 213 trận trong giải vô địch quốc gia cho Boro. Ông sau đó ký hợp đồng với Sunderland và gih 54 bàn trong số 61 trận tại giải vô địch quốc gia. Nhưng thật không may mắn, vào ngày 26 tháng 12, năm 1962, ông bị chấn thương mắt cá trong trận đấu với Bury sau khi va chạm với thủ môn. Nó hoá ra là một chấn thương dây chằng chéo, và khiến ông phải từ giã sự nghiệp vào thời điểm đó. Clough quay trở lại hai năm sau đó nhưng chỉ chơi nổi ba trận trước khi nghỉ hưu.
Ông chơi hai trận cho Anh, với Wales vào ngày 17 tháng 10 năm 1959 và Thuỵ điển vào ngày 28 tháng mười 1959, mà không ghi được bàn thắng nào.
Sự nghiệp Huấn luyện Viên > Derby County

Clough khởi nghiệp huấn luyện ở Hartlepools United với Peter Taylor trợ lý của ông từ tháng 10 năm 1965. Ở độ tuổi 30,Clough trở thành HLV trẻ nhất giải.
Vào tháng 5 năm 1967, sau khi dẫn dắt Hartlepool kết thúc ở vị trí thứ 8 ở giải hạng 4 trong mùa bóng đầu tiên của họ, và loại bỏ chủ tịch chuyên quyền, Ernest Ord, luôn chơi xấu HLV và nhân viên, và cũng muốn sa thải Clough và Taylor, rồi cả hai gia nhập Derby County. Derby đã chơi ở Second Division 1 thập kỉ trước khi Clough tới, và ngoài tốp đầu 5 năm nữa.
Ở mùa giải Clough đầu tiên dẫn dắt CLB kết thúc với vị trí thấp hơn 1 bậc so với mùa trước, nhưng ông đã bắt đầu đặt nền móng cho sự thành công tương lai của mình bằng cách ký một vài cầu thủ mới, trong đó Roy McFarland, John O'Hare, John McGovern, Alan Hinton and Les Green. Trong đội hình hiện tại có tới 11 người phải ra đi và chỉ 4 người dc giữ lại: Kevin Hector, Alan Durban, Ron Webster và Colin Boulton. Clough cũng sa thải thư ký CLB, người làm sân và tuyển trạch viên trưởng, cùng với đó là 2 nhân viên nữ nữa vừa uống trà vừa cười sau 1 trận thua của Derby. Với sự bổ sung Dave Mackay vào tháng 7 năm 1968 và Willie Carlin vào 1968, Clough và Taylor dẫn dắt Derby thành nhà vô địch của Division Two, thiết lập kỉ lục của CLB với 22 trận bất bại. Clough được xem là HLV khó tính nhưng công bằng, luôn đòi hỏi lối chơi sạch từ cầu thủ và không đồng ý các câu hỏi ngu ngốc từ báo giới. Ông thường dc gọi là 'Mr Clough' và ông có dc sự tôn trọng lớn từ đồng nghiệp và bạn bè vì có thể xoay chuyển trận đấu thành lợi thế của ông và đội bóng. Mùa giải đầu tiên Derby trở lại Division One kết thúc vị trí thứ 4, thành thích tốt nhất của họ hơn 20 năm qua, nhưng, vì khó khăn tài chính, CLB bị cấm thi đấu ở đấu trường châu Âu và bị phạt 10000 bảng.
1970–71 CLB kết thúc vị trí thứ 9, nhưng mùa 1971–72, Derby cạnh tranh Liverpool và Leeds United cho chức vô địch. Dẫn đầu bảng xếp hạng với 1 điểm hơn sau trận đấu vừa rồi, thắng Liverpool 1-0, Peter Taylor đưa cầu thủ của mình đi nghỉ ở Mallorca, ở đây họ biết là 2 đối thủ chính tranh ngôi vương cũng không thể thắng trận cuối cùng, nghĩa là Derby trở thành nhà vô địch lần đầu tiên trong lịch sử 88 năm của CLB. Tuy nhiên, Clough không ở cùng với đội thời gian đó, ông đi nghỉ ở Isles of Scilly với gia đình và bố mẹ và cũng nhận được tin.
Trớ trêu thay, trong khi câu lạc bộ giành được chức vô địch, nó có thể được đánh dấu như là sự khởi đầu của kết thúc thời gian Clough và Taylor tại Derby County.
Sự nghiệp Huấn luyện Viên > Mâu thuẫn với Ban giám đốc CLB Derby

Mùa hè 1972 Clough từ chối chuyến du đấu trước mùa giải ở Hà Lan và Tây Đức trừ khi ông có thể đi cùng gia đình. Longson nói rằng chuyến đi đó là công việc chứ không phải kì nghỉ, vì vậy Clough để Taylor cầm đội bóng, và từ chối tham gia.
Vào 24 tháng 8 1972, Clough và Taylor ký David Nish từ Leicester City, với kỷ lục chuyển nhượng là 225.000 bảng, mà không thảo luận với ban giám đốc. Sau đó, Jack Kirkland, 1 giám đốc, cảnh cáo Clough và Taylor là sẽ không có bất kì cuộc chuyển nhượng lớn như Nish cho Derby nữa. Tiếp theo, ngày 3 tháng 9 1972 Clough chỉ trích fan của Derby County, ông nói "Họ bắt đầu hò reo khi trận đấu sắp kết thúc và chúng tôi dẫn trước 1 bàn. Tôi muốn nghe họ reo khi chúng tôi đang thua. Hành động của họ là không thể chấp nhận được", sau khi đội bóng thắng Liverpool 2-1. Clough cũng chỉ trích ban giám đốc CLB. Ngày hôm sau, Sam Longson xin lỗi fans và tránh xa dư luận.
Mùa giải đó, Derby không giữ được ngôi vương, kết thúc vị trí thứ 7, nhưng vẫn tiến tới vòng bán kết của cúp châu Âu, bị loại bởi Juventus với tỉ số 3–1 chung cuộc trong một trận đấu có rất nhiều tranh cãi. Clough buộc tội Juventus là "các tên khốn gian lận"  và đặt nghi vấn về lòng dũng cảm của người Ý trong Chiến tranh thế giới thứ hai.
Thống kê sự nghiệp > Huấn luyện viên

| Câu lạc bộ | Quốc gia | Từ | Đến | Kết quả> Tổng số trận | Kết quả> Thắng | Kết quả> Hoà | Kết quả> Thua | Kết quả> Tỷ lệ thắng % |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Hartlepools United |  | 1 tháng 10 năm 1965 | 1 tháng 5 năm 1967 | &000000000000008400000084 | &000000000000003500000035 | &000000000000001300000013 | &000000000000003600000036 | 0&000000000000004167000041,67 |
| Derby County |  | 1 tháng 6 năm 1967 | 15 tháng 10 năm 1973 | &0000000000000289000000289 | &0000000000000135000000135 | &000000000000007000000070 | &000000000000008400000084 | 0&000000000000004671000046,71 |
| Brighton & Hove Albion |  | 1 tháng 11 năm 1973 | 20 tháng 7 năm 1974 | &000000000000003200000032 | &000000000000001200000012 | &00000000000000080000008 | &000000000000001200000012 | 0&000000000000003750000037,50 |
| Leeds United |  | 20 tháng 7 năm 1974 | 13 tháng 9 năm 1974 | &00000000000000070000007 | &00000000000000010000001 | &00000000000000030000003 | &00000000000000030000003 | 0&000000000000001428999914,29 |
| Nottingham Forest |  | 6 tháng 1 năm 1975 | 8 tháng 5 năm 1993 | &0000000000000907000000907 | &0000000000000411000000411 | &0000000000000246000000246 | &0000000000000250000000250 | 0&000000000000004531000045,31 |
| Total | Total | Total | Total | 1319 | 594 | 340 | 385 | 45.03 |
Danh hiệu > Cầu thủ

Middlesbrough
North Riding Senior Cup: 1954–55
Đội tuyển Anh
British Home Championship: 1959–60
Danh hiệu > Huấn luyện viên

Derby County
First Division: 1971–72
Second Division: 1968–69
Texaco Cup: 1971–72
Nottingham Forest
First Division: 1977–78
League Cup: 1977–78, 1978–79, 1988–89, 1989–90
Full Members Cup: 1988–89, 1991–92
FA Charity Shield: 1978
European Cup: 1978–79, 1979–80
European Super Cup: 1979
Anglo-Scottish Cup: 1976–77
11 Valley Road, Grove Hill
Vòng loại Giải vô địch bóng đá thế giới 2006 – Khu vực châu Á (Vòng 4)

| Chi tiết giải đấu |
| --- | --- |
Nước chủ nhà:  Uzbekistan (lượt đi)  Bahrain (lượt về)
Thời gian: 8 – 12 tháng 10 năm 2005
Số đội: 2 (từ 1 liên đoàn)
Thống kê giải đấu
Số trận đấu: 2
Số bàn thắng: 2 (1 bàn/trận)
Số khán giả: 80.000 (40.000 khán giả/trận)
2010 → 
Các trận đấu thuộc vòng 4 của vòng loại Giải vô địch bóng đá thế giới 2006 khu vực châu Á được tổ chức vào ngày 8 tháng 10 và 12 tháng 10 năm 2005.
Thể thức

Hai đội đứng thứ ba ở hai bảng đấu tại vòng 3 sẽ đối đầu với nhau trong hai lượt trận trên sân nhà và sân khách theo thể thức loại trực tiếp. Đội thắng cuộc ở vòng này sẽ giành quyền thi đấu play-off với đại diện đến từ CONCACAF (Trinidad và Tobago) để tranh tấm vé còn lại tham dự FIFA World Cup 2006.
Tóm tắt

Trận đấu lượt đi ban đầu được diễn ra vào ngày 3 tháng 9 năm 2005, nhưng đã được FIFA yêu cầu đá lại sau một sai lầm của trọng tài. Khi Uzbekistan dẫn trước 1–0, họ được hưởng một quả phạt đền nhưng trọng tài không công nhận bàn thắng và cho Bahrain một quả phạt gián tiếp vì phạm lỗi. Phía Uzbekistan đã đề nghị được xử thắng 3–0 hoặc bắt đầu trận đá lại từ phút 39, khi họ đang dẫn 1–0 và được chơi hơn người.
| Đội 1 | TTS | Đội 2 | Lượt đi | Lượt về |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Uzbekistan  | 1–1 (a) |  Bahrain | 1–1 | 0–0 |
Các trận đấu

18:05
| Uzbekistan  | Hủy bỏ |  Bahrain |
| --- | --- | --- |
|  Qosimov  12' | Chi tiết |  |
Trọng tài: Toshimitsu Yoshida (Nhật Bản)
17:05
| Uzbekistan  | 1–1 |  Bahrain |
| --- | --- | --- |
| Shatskikh  19' | Chi tiết | Yousef  17' |
Khán giả: 55.000
Trọng tài: Massimo Busacca (Thụy Sĩ)
22:00
| Bahrain  | 0–0 |  Uzbekistan |
| --- | --- | --- |
|  | Chi tiết |  |
Khán giả: 25.000
Trọng tài: Graham Poll (Anh)
Tổng tỷ số là 1–1. Bahrain giành chiến thắng theo luật bàn thắng sân khách và sẽ gặp đại diện đến từ CONCACAF (Trinidad và Tobago) để tranh một suất tham dự FIFA World Cup 2006.
Akihito

Hoàng Thái tử và vua cha Hirohito năm 1952
Thượng Hoàng Akihito (Nhật: 上皇 明仁 (Thượng hoàng Minh Nhân), Hepburn: Jōkō Akihito?, sinh ngày 23 tháng 12 năm 1933 (năm Chiêu Hòa thứ 8, tại Tokyo)) là Thái thượng Thiên hoàng của Nhật Bản. Ông là vị Thiên hoàng thứ 125 theo Danh sách Thiên hoàng truyền thống, lên ngôi từ năm 1989 (năm Chiêu Hòa thứ 64) và là Thiên hoàng của Thời kỳ Bình Thành (Heisei). Ông từng là vị quân chủ có thời gian trị vì lâu thứ 21 trên thế giới tính đến thời điểm nhường ngôi. Ông thoái vị vào ngày 30 tháng 4 năm 2019 theo quyết định của Hội đồng Hoàng thất Nhật Bản, và người kế vị là Thiên Hoàng Naruhito vào ngày 1 tháng 5, đánh dấu sự kết thúc của Thời kỳ Bình Thành và bắt đầu Thời kỳ Lệnh Hòa (Reiwa) của Nhật Bản. Ông là Thiên hoàng đầu tiên trong vòng 200 năm qua thoái vị khi đang tại thế. Lễ thoái vị gần nhất của Nhật Bản diễn ra cách đây 200 năm vào Thời kỳ Edo, khi Thiên hoàng Quang Cách thoái vị và nhường ngôi cho con trai là Nhân Hiếu, trong khi ông được nhận một danh hiệu cao hơn.
Sinh năm 1933, Akihito là con thứ năm và là con trai đầu của Thiên hoàng Chiêu Hòa và Hoàng hậu Kōjun. Trong Chiến tranh thế giới thứ hai, ông rời khỏi Tokyo cùng các bạn cùng lớp và ở lại Nikkō cho đến năm 1945. Năm 1952, lễ Trưởng thành và lễ tấn phong thái tử của ông được tổ chức. nắm giữ, và ông bắt đầu đảm nhận các nhiệm vụ chính thức với tư cách là thái tử. Năm tiếp theo, ông thực hiện chuyến hành trình đầu tiên ra nước ngoài và đại diện cho Nhật Bản tại Lễ đăng quang của Elizabeth II, Nữ hoàng của Vương quốc Anh. Ông hoàn thành chương trình học đại học vào năm 1956. Vào tháng 4 năm 1959, ông kết hôn với Shōda Michiko, một thường dân; đây là đám cưới hoàng gia đầu tiên được truyền hình trực tiếp tại Nhật Bản, thu hút khoảng 15 triệu người xem. Tcặp vợ chồng này có ba người con: Naruhito, Fumihito và Sayako.
Khi cha ông qua đời vào tháng 1 năm 1989, Akihito kế vị Ngai vàng hoa cúc và trở thành hoàng đế Nhật Bản. lễ đăng quang diễn ra vào năm 1990. Ông đã nỗ lực đưa hoàng gia đến gần hơn với người dân Nhật Bản và đã có chuyến thăm chính thức tới tất cả 40 nước bảy tỉnh của Nhật Bản và đến nhiều [[đảo của Nhật Bản] xa xôi]. Ông rất quan tâm đến đời sống và bảo tồn thiên nhiên, cũng như lịch sử Nhật Bản và thế giới. Akihito thoái vị năm 2019, với lý do tuổi cao và sức khỏe giảm sút, và xưng hiệu là Thượng hoàng (上皇, Jōkō?). Ông được kế vị bởi con trai cả của mình, Naruhito. Sau đó, một kỷ nguyên mới, Reiwa (令和, Reiwa?), được thành lập. Ở tuổi 91, Akihito là vị Thiên hoàng Nhật Bản có thể kiểm chứng được có thời gian tồn tại lâu nhất trong lịch sử được ghi lại. Trong triều đại của ông, 17 thủ tướng đã phục vụ trong 25 nhiệm kỳ, bắt đầu với Takeshita Noboru và kết thúc với Abe Shinzo.
Tên gọi

Akihito (明仁 (Minh Nhân), Akihito?) là húy (tên thật) của ông. Lúc chưa lên ngôi, ông có ngự hiệu là Kế Cung (継宮/ つぐのみや, Tsugu-no-miya?). Ở Nhật Bản, giống như nhiều nước Á Đông khác thời phong kiến, không bao giờ được phép gọi tên khai sinh của hoàng đế, mà chỉ được phép gọi là Thiên Hoàng bệ hạ (天皇 陛下, Tennō heika?). Triều đại của Akihito có niên hiệu là Bình Thành (平成, Heisei), và theo truyền thống, sau khi băng hà, tên của ông sẽ được đổi thành Bình Thành Thiên hoàng (平成天皇, Heisei Tennō) (xem Thụy hiệu), và niên hiệu của triều đại mới sẽ được thành lập. Tuy nhiên từ ngày 1/5/2019, ông đã thoái vị xưng hiệu là Minh Nhân viện (明仁院) và giờ là Thượng Hoàng đầu tiên của Nhật Bản sau 200 năm. Trang web chính của Cung Nội Sảnh ghi thông tin của ông với ngự hiệu Thượng Hoàng bệ hạ (上皇 陛下, Jōkō heika?), và báo chí Nhật Bản hiện tại cũng sử dụng cách gọi như vậy.
Trước khi lên ngôi Thiên hoàng

Akihito là con trai trưởng và là người con thứ năm của Thiên hoàng Chiêu Hòa (Hirohito) và Hoàng hậu Hương Thuần (Kuni Nagako). Lúc thiếu thời (1940-52), hoàng gia bổ quan giáo thụ dạy dỗ riêng cho thái tử cho đến khi nhập học trung học tại Gakushuin (学習院: Học Tập Viện) - trường sở dành riêng cho tầng lớp quý tộc Nhật Bản. Khác với thông lệ tiền triều, vua Chiêu Hòa không bổ nhiệm Akihito vào quân đội khi xong trung học.
Tháng 3 năm 1945, khi Hoa Kỳ ném bom không kích thủ đô Tokyo, ông và em trai, Hoàng tử Masahito, phải sơ tán khỏi kinh kỳ. Đệ nhị Thế chiến kết thúc; Nhật Bản bị Hoa Kỳ chiếm đóng. Akihito theo học Anh văn do Elizabeth Gray Vining - một chuyên viên thư viện - dạy kèm. Ông tốt nghiệp khoa Chính trị của trường Đại học Gakushuin. Ngày 10 tháng 11 năm 1952 (năm Chiêu Hòa thứ 27) Akihito nhận lễ tấn phong Hoàng Thái tử tại Hoàng cung Tokyo. Sang năm sau, Tháng 6 năm 1953, Thái tử Akihito đại diện Nhật Bản tham dự lễ đăng quang của Nữ vương Elizabeth II.
Trước khi lên ngôi Thiên hoàng > Thái tử Nhật Bản

Những năm sau đó, Thái tử và vợ là Thái tử phi Michiko lần lượt công du 37 nước trên thế giới để phá bỏ thành kiến Hoàng gia Nhật Bản vô cảm như người máy, tạo bộ mặt mới gần gũi với thần dân Nhật Bản hơn. Sau khi lên ngôi, ông cũng tiếp tục công vụ đó rút ngắn khoảng cách giữa vua chúa và thường dân Nhật Bản. Thiên hoàng và Hoàng hậu đã viếng thăm chính thức 18 quốc gia, cũng như tuần du 47 các phủ huyện Nhật Bản.
Ngày 7 tháng 1 năm 1989, khi vua Chiêu Hòa băng hà. Thái tử Akihito lên ngôi, thành Thiên hoàng thứ 125 của Nhật Bản, nhằm ngày 12 tháng 11 năm 1990 lấy niên hiệu là Bình Thành (Heisei).
Sau khi thoái vị và những năm sau đó

Vào ngày 19 tháng 3 năm 2020, Hoàng đế danh dự Akihito và vợ Thái hậu Michiko đã rời khỏi Cung điện Hoàng gia, đánh dấu lần xuất hiện trước công chúng đầu tiên của họ kể từ khi thoái vị. Vào ngày 31 tháng 3, họ chuyển đến Dinh thự Takanawa.
Vào tháng 12 năm 2021, Akihito tổ chức sinh nhật lần thứ 88 (beiju), khiến ông trở thành Thiên hoàng Nhật Bản có thể kiểm chứng được sống lâu nhất trong lịch sử được ghi lại. Thói quen hàng ngày của ông được cho là bao gồm đi dạo buổi sáng và buổi tối với vợ, đọc sách và thăm viện sinh học hoàng gia.
Vào tháng 8 năm 2023, Akihito và Thái hậu đã đến thăm sân quần vợt, nơi họ gặp gỡ và giao lưu lần đầu với các thành viên của tổ chức chịu trách nhiệm bảo trì sân quần vợt. Ngày 23 tháng 12 năm 2023, ông bước sang tuổi 90 đánh dấu việc Akihito là Thiên hoàng đầu tiên của Nhật Bản được kiểm chứng sống qua tuổi 90.
Gia đình

Ngày 10 tháng 4 năm 1959 (năm Chiêu Hòa thứ 34), ông cưới Michiko Shoda (sinh ngày 24 tháng 10 năm 1934), con gái cả của Hidesaburo Shōda chủ tịch danh dự của công ty Nissing Flour Milling. Bà là thường dân đầu tiên lấy thành viên trong Hoàng gia. Akihito và Michiko Shoda có tất cả ba người con:
Gia đình > Con trai

Thiên hoàng Naruhito (sinh ngày 23 tháng 2 năm 1960) (năm Chiêu Hòa thứ 35) - Thiên hoàng
Thân vương Fumihito (sinh ngày 30 tháng 11 năm 1965) (năm Chiêu Hòa thứ 40) - Thu Tiểu cung
Gia đình > Con gái

Nội thân vương Sayako (sinh ngày 18 tháng 4 năm 1969) (năm Chiêu Hòa thứ 44) - vợ Kuroda Yoshiki