stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Tiếng Elam
Tài liệu

Stolper, Matthew W. 2008. Elamite. In Woodard, Roger D. (ed.) The Ancient Languages of Mesopotamia, Egypt, and Aksum. P.60–95.
Khačikjan, Margaret: The Elamite Language, Documenta Asiana IV, Consiglio Nazionale delle Ricerche Istituto per gli Studi Micenei ed Egeo-Anatolici, 1998 ISBN 88-87345-01-5
Paper H. (1955). The phonology and morphology of Royal Achaemenid Elamite. Ann Arbor: University of Michigan Press.
Potts, Daniel T.: The archaeology of Elam: formation and transformation of an ancient Iranian state, Cambridge U., 1999 ISBN 0-521-56496-4 and ISBN 0-521-56358-5
Starostin, George: On the genetic affiliation of the Elamite language in Mother Tongue (ISSN 1087-0326), vol. VII, 2002, pp. 147–17
Blench, Roger (2006). Archaeology, Language, and the African Past. Rowman Altamira. ISBN 978-0-7591-0466-2. Truy cập ngày 30 tháng 6 năm 2013.
Bia ký chữ Elam dàn hàng của vua Kutik-Inshushinak, "Table du Lion", bảo tàng Louvre Sb 17.
Chữ hình nêm Elam trên bia ký của Shutruk-Nahhunte viết, khoảng năm 1150 TCN, trên bia Naram-Sin.
Telaranea cuneifolia

| Telaranea cuneifolia> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Marchantiophyta
Lớp (class): Jungermanniopsida
Bộ (ordo): Jungermanniales
Họ (familia): Lepidoziaceae
Chi (genus): Telaranea
Loài (species): T. cuneifolia
Danh pháp hai phần
Telaranea cuneifolia (Steph.) J.J.Engel et G.L.Merr. 
Telaranea cuneifolia là một loài rêu tản trong họ Lepidoziaceae. Loài này được (Stephani) J.J. Engel & G.L. Merr. mô tả khoa học lần đầu tiên năm 2004.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Telaranea cuneifolia”. Truy cập ngày 27 tháng 9 năm 2013.
Theodoricus Cả

| Theodoricus |
| --- | --- |
Vua Ostrogoth 
Đồng tiền mang hình Theodoric Đại vương, được đúc dưới tên của hoàng đế Anastasius I tại Milan.
Vua của người Ostrogoth
Tại vị: 475 – 526
Tiền nhiệm: Theodemir
Kế nhiệm: Athalaric
Thông tin chung
Sinh: 454
Mất: 526 (71–72 tuổi)
Phối ngẫu: Audofleda
Hậu duệ: Amalasuntha
Thân phụ: Theodemir
Thân mẫu: Ereleuva
Theodoricus (tiếng Goth: Þiudareiks; tiếng Latinh: Flāvius Theodericus; tiếng Hy Lạp: Θευδέριχος, Theuderikhos; tiếng Anh Cổ: Þēodrīc; tiếng Na Uy Cổ: Þjōðrēkr, Þīðrēkr; 454 – 526), là vua của người Ostrogoth (471 – 526), kẻ cai trị nước Ý (493 – 526), nhiếp chính vương của người Visigoth (511 – 526) kiêm tổng trấn của Đế quốc Đông La Mã (còn gọi là Đế quốc Byzantine). Tên Þiudareiks của ông theo tiếng Goth có nghĩa là vị vua của nhân dân hoặc kẻ thống trị của nhân dân. Ông được xem là người anh hùng trong truyền thuyết German. Ông là vị vua có công bảo trợ nghệ thuật và kiến trúc, trị vì công minh, sáng suốt. Do đó, ông được tôn vinh làm Theodoricus Đại đế hay Theodoricus I.
Tiểu sử > Trước khi lên ngôi

Theodoric sinh vào năm 454 sau Công Nguyên, trên bờ sông Neusiedler See gần Carnuntum một năm sau khi người Ostrogoth thoát khỏi ách thống trị gần một thế kỷ của người Hung. Ông là con của Vua Theodemir và Hoàng hậu Ereleuva, ngay từ lúc còn nhỏ tuổi, Theodoric đã phải tới kinh thành Constantinopolis làm con tin để đảm bảo thỏa ước được ký kết giữa vua Theodemir của người Ostrogoth với Hoàng đế Đông La Mã Leo I (trị vì: 457 – 474).
Trong suốt nhiều năm sống tại triều đình Đông La Mã ở Constantinopolis, Theodoric đã sớm tiếp thu và học hỏi được nhiều thứ về chiến thuật quân sự và tổ chức chính quyền của người La Mã, chính những bài học quý báu này đã giúp ích cho việc cai trị vương quốc gồm đa số người man rợ bị La Mã hóa sau khi ông lên ngôi. Nhận được sự ưu ái bởi Hoàng đế Leo I và Zeno (trị vì 474 – 475 và 476 – 491), ông trở thành magister militum (Tổng chỉ huy quân đội) vào năm 483, một năm sau ông được bổ nhiệm làm quan chấp chính tối cao (consul) vì công lao trợ giúp Đông La Mã dẹp tan quân phản loạn ở các nơi, với thành tích ấy, ông được Zeno ban thưởng cho Vương quốc Ostrogoth lãnh thổ xứ Mesia (nay là Bungary). Sau đó, ông trở về sinh sống với người Ostrogoth khi vừa tròn 31 tuổi và lên ngôi Quốc vương vào nâm 488.
Tiểu sử > Thời kỳ trị vì

Xem thêm thông tin: Vương quốc Ostrogoth
Tiểu sử > Thời kỳ trị vì > Tiêu diệt Odoacer

Vào thời điểm ấy, người Ostrogoth đang định cư tại lãnh thổ của Đế quốc Đông La Mã như là foederati (đồng minh) của người La Mã, nhưng đã trở nên hiếu động và tăng thêm khó khăn cho sự quản lý của Zeno. Không lâu sau khi Theodoric trở thành vua, cả hai bên đặt ra một thỏa thuận nhằm mang lại lợi ích cho nhau. Người Ostrogoth cần một nơi để sống, và Zeno thì đang có vấn đề nghiêm trọng cần giải quyết với vua nước Ý là Odoacer, kẻ đã lật đổ Đế quốc Tây La Mã vào năm 476. Bề ngoài là quan Tổng trấn của Zeno, nhưng Odoacer thực sự là một mối hiểm họa đe dọa tới các vùng lãnh thổ của Đế quốc Đông La Mã (còn gọi là Byzantium) và không tôn trọng quyền công dân La Mã tại Ý. Được sự khuyến khích của Zeno, Theodoric thân chinh dẫn quân xâm chiếm vương quốc của Odoacer.
Quân đội Ostrogoth do vua Theodoric chỉ huy đánh bại Odoacer trong một loạt trận chiến dữ dội tại Aquileia năm 488, ở Verona năm 489, và tại Sông Adda năm 490. Cùng năm đó, quân của Theodoric tiến hành bao vây Odoacer tại Ravenna. Cuộc vây hãm kéo dài ba năm và được đánh dấu bằng hàng chục cuộc tấn công ở cả hai phe. Cuối cùng, không bên nào có thể chiếm ưu thế đánh bại đối phương một cách chắc chắn, và do đó vào ngày 2 tháng 2 năm 493, Theodoric và Odoacer ký kết một hiệp ước nhằm đảm bảo việc chia đôi khu vực cai trị ở Ý. Một bữa tiệc được hai bên tổ chức để kỷ niệm hiệp ước này. Tại bữa tiệc này, Theodoric, sau khi nếm món bánh mì nướng, đã cho phục binh đổ ra giết chết Odoacer.
Tiểu sử > Thời kỳ trị vì > Đối nội

Giống như Odoacer, Theodoric bề ngoài chỉ là một quan Tổng trấn cho Hoàng đế ở kinh kỳ Constantinopolis. Trên thực tế, ông đã có thể tránh sự giám sát của Đế quốc, và mối quan hệ giữa hai bên là như nhau. Tuy nhiên, không giống như Odoacer, trong công việc nội trị, Theodoric tỏ ra khá tôn trọng thỏa thuận mà ông đã thực hiện. cho phép công dân La Mã trong vương quốc của mình được giữ nguyên pháp luật La Mã và hệ thống tư pháp La Mã, phong tập tục tập quán và nền văn hóa, tín ngưỡng La Mã. Trong khi đó thì người Goth vẫn sống theo luật pháp và phong tục cũ của họ, và nơi ở của họ đa phần đều là lãnh thổ của người Ý đã bị Odoacer chinh phục trước đó.
Phần lớn người Ostrogoth định cư ở miền bắc và trung nước Ý, tuy nhiên họ chỉ là một thiểu số nhỏ nhoi trong toàn bộ vương quốc. Tỷ lệ người Ostrogoth tại Ravenna là 14%, tại một số nơi khác ở Ý, tỉ lệ chỉ có vài %. Vào năm 519, một đám đông dân chúng trong cơn nổi giận trong một cuộc tranh cãi về tôn giáo đã nổi lửa đốt cháy một tòa giáo đường ở Ravenna, Theodoric ra lệnh cho thành phố phải tái thiết lại bằng chính chi phí của nó. Từ hồi còn ở Constantinopolis, Theodoric rất mực ngưỡng mộ nền văn minh La Mã mà ông đã có dịp nghe kể về thời kỳ hoàng kim của Đế quốc La Mã thông qua những hậu duệ còn lại trong vương quốc của ông. Vì vậy mà Theodoric đã cố gắng bảo vệ, tu bổ và khôi phục lại hầu hết các công trình nghệ thuật đặc trưng văn hóa Hy-La như sân khấu, nhà tắm công cộng, đài phun nước tại các thành phố như Verona, La Mã và Ravenna sau cuộc chiến tranh với Odoacer.
Tiểu sử > Thời kỳ trị vì > Đối ngoại

Về công việc đối ngoại thì Theodoric Đại vương tìm cách liên minh lại, hoặc thực hiện quyền bá chủ dựa trên các vương quốc của người German khác ở phía tây. Ông liên minh với người Frank bằng cuộc hôn nhân với Audofleda, em gái vua Clovis I, và sử dụng bà con thân thích vào các cuộc hôn nhân với hoàng tử hoặc vua Visigoth, Vandal và Burgundy để gia tăng uy quyền của mình. Ông còn ngăn chặn thành công một cuộc đột kích của người Vandal vào lãnh thổ mình bằng cách đe dọa với vị vua yết ớt Thrasamund của người Vandal là sẽ mang quân xâm lược vương quốc của họ, và gửi một đội quân bảo vệ khoảng 5,000 người tới cùng với cô em gái Amalafrida của ông khi cô kết hôn với Thrasamund vào năm 500. Đối với triều đại của mình, Theodoric trên thực tế còn là vua của người Visigoth kiêm nhiếp chính vương cho ông vua trẻ con của người Visigoth là Amalric, cháu trai của ông, sau khi vua Alaric II bị người Frank dưới quyền Clovis đánh bại vào năm 507. Người Frank có khả năng giành quyền kiểm soát Aquitaine từ người Visigoth, nhưng mặt khác, Theodoric đã đánh bại các cuộc xâm nhập của họ.
Tiểu sử > Thời kỳ trị vì > Vấn đề tôn giáo

Vào năm 520, triết gia Boethius trở thành magister officiorum (người đứng đầu các cơ quan, chức vụ của triều đình và chính quyền). Boethius vốn là người say mê nghiên cứu khoa học, đã dốc sức hiến dâng cho khuynh hướng nghiên cứu văn hóa Hy Lạp bằng cách dịch toàn bộ các tác phẩm của Aristotle ra tiếng Latin và cân đối chúng với các tác phẩm của Plato. Cuối cùng Boethius đã mất đi ân huệ của Theodoric, có thể do nhà vua nghi ngờ ông này có sự đồng cảm với Justin I, Hoàng đế Đông La Mã, vì Arian , Theodoric cảm thấy phần nào giống như một kẻ ngoài cuộc trong số những tín đồ Cơ Đốc giáo ở Nicaea. Do vậy Theodoric đã ra lệnh hành quyết Boethius vào năm 525.
Sau đó, Cassiodorus tiếp tục kế thừa Boethius nắm giữ chức magister vào năm 523. Các sử gia và cận thần dễ bảo có thể kể đến việc cung cấp sự giao thiệp tao nhã cho đến những cuộc trao đổi thư từ chính thức. "Gửi đến Đức Vua, ông ta [Cassiodorus] là một vị thẩm phán thân thiện và là một người bạn thân thiết, mẫu mực. Ngay khi thoát khỏi mối bận tâm của một viên chức, ông ta sẽ nhìn vào cuộc đàm luận của bạn về đạo lý của nhà hiền triết, rằng ông ta có thể khiến cho bản thân mình xứng đáng được như những người xưa vĩ đại. Với tính hiếu kỳ từ trước tới giờ, ông ta chỉ muốn nghe về đường đi của những ngôi sao, thủy triều của biển, và các đài phun nước huyền thoại, bằng sự nghiên cứu về khoa học tự nhiên một cách nghiêm túc có thể khiến ông trở thành một triết gia thực thụ trong màu áo vương giả". Hố sâu ngăn cách được mở rộng giữa các tầng lớp quý tộc Nguyên lão Nghị viên lấy thành La Mã làm trung tâm và những người ủng hộ luật lệ Goth tại thành Ravenna. Những nhân vật xuất sắc của quần chúng nhân dân tiếp nối Boethius đều bị người Ostrogoth chặn đứng.
Theodoric trong những năm cuối đời đã giảm dần vai trò người bảo trợ cho việc khoan dung tôn giáo Arian mà ông đích thân tạo dựng ngay từ những năm trị vì ban đầu. "Thực vậy, cái chết của ông đã cắt ngắn lại những gì có thể phát triển được thành một cuộc đàn áp chủ yếu của nhà thờ Công giáo để trả đũa các biện pháp mà Hoàng đế Justin thực hiện tại Constantinopolis nhằm chống lại tín đồ Arian ở đây".
Theodoric có niềm tin vững chắc với học thuyết Arian. Một cuộc tranh cãi xuất hiện vào cuối triều đại của ông với chủ đề về mối quan tâm của người La Mã và Hoàng đế Đông La Mã Justin I về học thuyết của Arius. Mối quan hệ giữa hai bên bắt đầu xấu dần, mặc dù Theodoric đã cố gắng can gián Đông La Mã không nên tiến hành chiến tranh chống lại ông nữa. Tuy nhiên sau khi ông mất thì sự miễn cưỡng nhanh chóng mất dần.
Tiểu sử > Thời kỳ trị vì > Cuối đời

Thành tựu của Theodoric đã bị tách ra từng phần trước khi ông qua đời. Ông dự tính gả con gái của mình là Amalasuntha cho vua Eutharic của Vandal, nhưng Eutharic mắc bệnh nặng nên mất sớm vào năm 522 hoặc 523, vì vậy mối quan hệ triều đại lâu dài giữa Ostrogoth và Visigoth đã không được thành lập. Năm 522, vua Công giáo người Burgundy là Sigismund giết chết con trai của mình là Sergeric, cháu của Theodoric. Theodoric trả đũa bằng cách đem quân xâm lược Vương quốc Burgundia và sau đó sáp nhập một phần phía nam của vương quốc này vào bản đồ lãnh thổ Ostrogoth vào năm 523. Phần còn lại được cai trị bởi Godomar người em theo học thuyết Arian của Sigismund, dưới sự bảo vệ của người Goth đã nổi lên chống lại người Frank và cho người bắt sống Sigismund. Điều này khiến cho lãnh thổ của Theodoric được mở rộng thêm một phần, nhưng vào năm 524, một vị vua Vandal Công giáo mới là Hilderic đã cho bắt giam Amalfrida và giết chết lính bảo vệ của cô. Theodoric dự định tiến hành một cuộc viễn chinh để khôi phục lại quyền lực của mình từ tay Vương quốc Vandal nhưng đột ngột lâm trọng bệnh nên đã qua đời vào ngày 30 tháng 8 năm 526.
Gia đình và con cháu

Theodoric có hai lần kết hôn trong đời.
Lần đầu với một người vợ lẽ tại Moesia không rõ tên tuổi, có hai đứa con gái:
Theodegotha (473 - ?). Năm 494, kết hôn với vua Alaric II giúp cha cô trở thành một phần đồng minh với người Visigoth.
Ostrogotha hoặc Arevagni (475 - ?). Năm 494 hoặc 496, kết hôn với vua Sigismund xứ Burgundy giúp cha cô trở thành một phần đồng minh với người Burgundy.
Lần thứ hai với Audofleda vào năm 493 và có một người con gái:
Amalasuntha, Nữ hoàng người Goth. Bà kết hôn với Eutharic, có hai đứa con là Athalaric và Matasuntha (ban đầu kết hôn với Witiges, sau khi Witiges mất thì tái hôn với Germanus Justinus nhưng không có con). Bất kỳ sự hy vọng hòa giải giữa người Goth và người La Mã trong con người của một Hoàng đế Goth-La Mã lấy dòng dõi gia đình làm chủ đạo đã bị tan vỡ.
Sau khi Theodoric qua đời tại Ravenna vào năm 526, cháu nội Athalaric của ông chính thức kế vị ngôi vua Ostrogoth. Athalaric lần đầu tiên được đại diện bởi Amalasuntha, mẹ của ông, giữ vai trò là Hoàng hậu nhiếp chính từ năm 526 đến 534. Tuy nhiên, Vương quốc Ostrogoths bắt đầu suy yếu dần và bị chinh phục bởi Justinian I bắt đầu từ sau cuộc nổi loạn xảy ra vào năm 535 và cuối cùng kết thúc vào năm 553 trong Trận Mons Lactarius.
Di sản > Lăng mộ

Theodoric Đại vương được chôn cất ở Ravenna, nhưng hài cốt của ông bị phân tán và lăng mộ của ông đã được đổi thành nhà thờ sau khi viên tướng Byzantine là Belisarius chinh phục thành phố vào năm 540. Lăng mộ của ông là một trong những di tích tốt nhất ở Ravenna, nhưng bức tượng cưỡi ngựa của ông gọi là Regisole cũng từng xuất hiện trong thành phố, về sau bị loại bỏ và cuối cùng bị phá hủy trong cuộc Cách mạng Pháp.
Di sản > Ảnh hưởng văn hóa

Bài chi tiết: Truyền thuyết về Theodoric Đại đế
Theoderich được coi như Dietrich von Bern, một nhân vật quan trọng trong nền văn học Cao Trung của Đức, trong tiếng Iceland Cổ, ông được gọi là Þiðrekr.
Chú thích

↑  Grun, Bernard (1991) [1946]. The Timetable of History . New York: Simon & Schuster. tr. 30–31. ISBN 0-671-74271-X.
↑  Langer, William Leonard (1968). “Italy, 489–554”. [[An Encyclopedia of World History]]. Harrap. tr. 159. Thiudareiks (ruler of the people) Tựa đề URL chứa liên kết wiki (trợ giúp)
↑  Herbert Norris, Ancient European Costume and Fashion, trang 155. Courier Dover Publications, 1999. ISBN 0486407233.
↑  Hermodsson (1993), s. 44
↑  name="Hermodsson 1993, s. 46-47"
↑  Hermodsson (1993), s. 48
↑  Hermodsson (1993), s. 49
↑  Hermodsson (1993), s. 50
↑  Hermodsson (1993), s. 52-53
↑  Arian là học thuyết của Airus (một nhà thần học Cơ Đốc của Hy Lạp cổ đại, chủ trương Chú Giê-xu chỉ là một tạo vật tối cao, chứ chẳng phải là thần thánh gì cả), ngay từ thế kỷ thứ 4 đã bị giới chức sắc tôn giáo của Cơ Đốc giáo và Giáo hội lên án là tà thuyết, tìm mọi cách ngăn cấm học thuyết này.
↑  Hermodsson (1993), s. 62-63
↑  Cassiodorus' letterbook, Variae 9.24.8
↑  O'Donnell 1979, ch. 1.
↑  Trudy Ring; Robert M. Salkin; Sharon La Boda (ngày 1 tháng 1 năm 1996). International Dictionary of Historic Places: Southern Europe. Taylor & Francis. tr. 556–. ISBN 9781884964022. Truy cập ngày 9 tháng 10 năm 2010.
Đồng nặng dát bạc có khắc tên của Theodoric, do Thái thú La Mã Catulinus phát hành tại thành La Mã khoảng năm 493-526.
Tượng Theodoric theo kiểu Trung Cổ
Bản đồ vương quốc Ostrogoth bao gồm Italia và vùng Balkan
Bức tượng đồng Theodoric Đại vương do (Peter Vischer, làm vào năm 1512-13), từ đài kỉ niệm của Hoàng đế Maximilian I trong Tòa án Giáo hội tại Innsbruck.
Tranh của Johannes Gehrts vẽ vào năm 1883 mô tả cảnh Dietrich bắt lấy một chú lùn.
Lăng mộ của Theodoric ở Ravenna.
Agrotis nivalis

| Agrotis nivalis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Noctuidae
Chi (genus): Agrotis
Loài (species): A. nivalis
Danh pháp hai phần
Agrotis nivalis Felder, 1874 
Agrotis nivalis là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Phanomorpha meliphyrta

| Phanomorpha meliphyrta> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Crambidae
Chi (genus): Phanomorpha
Loài (species): P. meliphyrta
Danh pháp hai phần
Phanomorpha meliphyrta
Phanomorpha meliphyrta là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 19 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Tiếng Mông Cổ nguyên thuỷ

| Tiếng Mông Cổ nguyên thủy |
| --- | --- |
Phục nguyên của: Ngữ hệ Mông Cổ
Khu vực: Mãn Châu - Đông Mông Cổ
Thời kỳ: Phát triển thành tiếng Mông Cổ trung đại sau thế kỷ XIII, do sự phân tán của người Mông Cổ cổ đại dưới trướng Thành Cát Tư Hãn và hậu duệ
Tiếng Mông Cổ nguyên thủy là ngôn ngữ tổ tiên giả định của các ngôn ngữ Mông Cổ hiện đại. Nó rất gần với tiếng Mông Cổ trung đại được sử dụng vào thời Thành Cát Tư Hãn và Đế quốc Mông Cổ. Do đó, hầu hết các đặc điểm của tiếng Mông Cổ hiện đại được xem là bắt nguồn từ tiếng Mông Cổ trung đại. Một ngoại lệ là hậu tố đa hành động (pluractional) gốc Mông Cổ -cAgA- "làm chung" có thể được phục nguyên dựa trên các ngôn ngữ hiện đại nhưng chưa được chứng thực trong tiếng Mông Cổ trung đại.
Về khoảng thời gian mà tiếng Mông Cổ nguyên thủy được sử dụng, Juha Janhunen viết: "Việc xác định niên đại cụ thể của tiếng Mông Cổ nguyên thủy phụ thuộc vào việc khi nào những người sử dụng nó không nói cùng một thứ tiếng nữa", tức là khi nó phát triển thành các ngôn ngữ Mông Cổ riêng biệt; sự kiện này diễn ra "ngay sau sự phân tán về mặt địa lý của người Mông Cổ cổ đại dưới thời Thành Cát Tư Hãn", "không sớm hơn thế kỷ thứ mười ba." Kết quả là, "điều này có nghĩa là sự khác biệt ngày nay giữa các ngôn ngữ Mông Cổ có thể là kết quả của chưa đầy 800 năm diễn tiến phân kỳ."
Từ vựng

| --- | --- |
1: *nike(n)
2: *koxar
3: *gurba(n)
4: *dörbe(n)
5: *tabu(n)
6: *jirguxa(n)
7: *doluxa(n)
8: *na(y)ima(n)
9: *yersü(n)
10: *xarba(n)
20: *kori(n)
30: *guci(n)
40: *döci(n)
50: *tabi(n)
60: *jira(n)
70: *dala(n)
80: *naya(n)
90: *yere(n)
100: *jaxu(n)
1000: *minga(n)
Thư mục

Janhunen, Juha (2003a). “Proto-Mongolic”.  Trong Janhunen, J. (biên tập). The Mongolic languages. tr. 1–29. ISBN 9780700711338.
Teucholabis fulviventris

| Teucholabis fulviventris> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Diptera
Họ (familia): Limoniidae
Chi (genus): Teucholabis
Danh pháp hai phần
Teucholabis fulviventris Alexander, 1970 
Teucholabis fulviventris là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.
Thiên hoàng Suzaku

| Thiên hoàng Chu Tước |
| --- | --- |
Thiên hoàng Nhật Bản 

Thiên hoàng thứ 61 của Nhật Bản
Trị vì: 16 tháng 10 năm 930 – 23 tháng 5 năm 946 (15 năm, 219 ngày)
Lễ đăng quang và Lễ tạ ơn: 14 tháng 12 năm 930 (ngày lễ đăng quang) 13 tháng 12 năm 932 (ngày lễ tạ ơn)
Quan Nhiếp Chính và Quan Bạch: Fujiwara no Tadahira
Tiền nhiệm: Thiên hoàng Daigo
Kế nhiệm: Thiên hoàng Murakami
Thái thượng Thiên hoàng thứ 14 của Nhật Bản
Tại vị: 23 tháng 5 năm 946 – 6 tháng 9 năm 952 (6 năm, 106 ngày)
Tiền nhiệm: Thái thượng Thiên hoàng Daigo
Kế nhiệm: Thái thượng Thiên hoàng Reizei
Thông tin chung
Sinh: 7 tháng 9 năm 923 Heian Kyō (Kyōto)
Mất: 6 tháng 9 năm 952 (28 tuổi) Heian Kyō (Kyōto)
An táng: 12 tháng 10 năm 952 Daigo no misasagi (Kyōto)
Hoàng tộc: Hoàng gia Nhật Bản
Thân phụ: Thiên hoàng Daigo
Thân mẫu: Fujiwara no Onshi
Thiên hoàng Chu Tước (朱雀天皇 (Chu Tước Thiên hoàng)/ すざくてんのう, Suzaku-Tennō?, 7 tháng 9 năm 923 – 06 tháng 9 năm 952) là Thiên hoàng thứ 61 của Nhật Bản theo danh sách kế thừa ngôi vua truyền thống.
Triều đại của Chu Tước kéo dài từ năm 930 đến 946.
Tường thuật truyền thống

Trước khi lên ngôi, ông có tên cá nhân (imina) là Hiroakira -shinnō. Ông cũng được biết đến như Yutaakira -shinnō.
Hiroakira -shinnō là con trai thứ 11 của Thiên hoàng Đề Hồ và Hoàng hậu Onshi, con gái của quan nhiếp chính Fujiwara no Mototsune.
Daigo có hai hoàng hậu hay các phu nhân và có một con gái.
Lên ngôi Thiên hoàng

Ngày 16 tháng 10 năm 930, Thiên hoàng Daigo thoái vị và con trai, hoàng tử Hiroakira nhận chiếu kế vị ngôi vua.
Tháng 12 năm 930 (tháng 11 niên hiệu Encho 8), hoàng tử Hiroakira mới 8 tuổi lên ngôi Thiên hoàng. Ông dùng lại niên hiệu cũ của cha mình, niên hiệu Encho.
Thời gian này vua Chân Huyên của Hậu Bách Tế cử sứ thần sang Nhật Bản (đời Thiên hoàng Daigo) để giao thương giữa hai nước.
Ngày 16 tháng 5 năm 931 (ngày 26 tháng 5 năm Encho thứ 4), Thiên hoàng đổi niên hiệu thành Jōhei (4/931 - 5/938).
Năm 933, sau khi cựu đại thần là Fujiwara no Sadakata vừa qua đời, Thiên hoàng lập Fujiwara no Nakahira làm Hữu đại thần và Fujiwara Tadahira làm Nhiếp chính
Năm 935, một trung tâm âm nhạc cung đình trên đỉnh Mt. Hiei bị đốt
Tháng 9 năm 936, Thiên hoàng phong cho Tadahira chức daijō daijin (Thủ tướng Chính phủ), đồng thời cử Fujiwara Nakahira làm Tả đại thần và Fujiwara Tsunesuke làm Hữu đại thần.
Tháng 5 năm 937, động đất ở kinh đô Heian-kyo.
Năm 940, Taira no Masakado (vốn là cháu của Takamochi, cháu đời thứ ba của Thiên hoàng Kanmu) nổi dậy tại khu vực Kanto và tuyên bố mình là Tân hoàng. Triều đình cử Taira Sadamori xuống trấn áp Masakado.
Năm 941, Fujiwara Sumitomo tổ chức một cuộc nổi loạn ở phía đông từ năm 939, chuyên đốt phá thuyền bè và cướp bóc tài sản. Triều đình cử Tachibana Tōyasu  xuống đánh lại, cuối cùng là dẹp được cuộc nổi loạn này.
Theo Nihon Kiryaku (Biên niên sử Nhật Bản), ngày 19 tháng 2 năm 944, vào khoảng nửa đêm, có tiếng rung chuyển mạnh ở phía đông của Nhật Bản (đời Thiên hoàng Suzaku), có lẽ chính là núi Trường Bạch đang phun trào dữ dội trong lãnh thổ của Định An Quốc (đời vua Liệt Vạn Hoa).
Tháng 5 năm 946, Thiên hoàng Suzaku thoái vị và truyền ngôi cho em trai, tức Thiên hoàng Murakami.
Ngày 6 tháng 9 năm 952 (niên hiệu Tenryaku thứ 6, ngày 15 tháng 8): Suzaku đã qua đời ở tuổi 30.
Lên ngôi Thiên hoàng > Kugyō

Nhiếp chính: Fujiwara no Tadahira, 880-949.
Quan bạch: Fujiwara no Tadahira.
Thái Chính đại thần: Fujiwara no Tadahira.
Tả đại thần: Fujiwara no Tadahira.
Tả đại thần: Fujiwara no Nakahira.
Hữu đại thần: Fujiwara no Sadakata (藤原定方).
Hữu đại thần: Fujiwara no Nakahira. [13]
Hữu đại thần: Fujiwara no Tsunesuke (藤原恒佐).
Hữu đại thần: Fujiwara no Saneyori, 900-970.
Nội đại thần
Đại nạp ngôn: Fujiwara no Nakahira.
Lên ngôi Thiên hoàng > Niên hiệu

Encho (923-931)
Jōhei (931-938)
Tengyō (938-947)
Gia đình

Nữ ngự: (? -950) Công chúa Hiroko / Kishi (熙子女王), con gái của Hoàng tử Yasuakira (con trai của Hoàng đế Daigo)
Nội thân vương Masako (昌子内親王) (950-999), Hoàng hậu của Thiên hoàng Reizei
Nữ ngự: Fujiwara no Yoshiko (藤原慶子), con gái của Fujiwara no Saneyori (藤原実頼) (-951?)
Oswaldia flavipalpis

| Oswaldia flavipalpis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Diptera
Họ (familia): Tachinidae
Chi (genus): Oswaldia
Loài (species): O. flavipalpis
Danh pháp hai phần
Oswaldia flavipalpis
Oswaldia flavipalpis là một loài ruồi trong họ Tachinidae.