stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Danh sách chương trình và phim truyền hình của VFC
Phim truyền hình > Thập niên 2010

| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
|  Bà nội không ăn Pizza (2010)  Thời khắc may mắn (2010)  Giao thừa đón lộc vàng (2010)  Xuân Bồ bịt trống (2010)  Căn bệnh kỳ lạ (2010)  Blog nàng dâu (2010)  Nhật ký viết đến ngày 8 tháng 3 (2010)  Nếp nhà (2010)  Bí thư tỉnh ủy (2010-2011)  Nếu chỉ là giấc mơ (2011)  Tháng củ mật (2011)  C13 đón Tết (2011)  Mùa tinh khôi (2011)  Tiếng gọi từ trái tim (2011)  Sức ép tông đường (2011)  Chủ tịch tỉnh (2011)  Khúc ca cho tình nhân (2011)  Rừng chắn cát (2011-2012)  Tết siêu tiết kiệm (2012)  Tìm nơi đón tết (2012)  Cầu vồng tình yêu (2011-2012)  Đàn trời (2012)  Qua ngày giông bão (2012)  Chân trời trắng (2012)  Những công dân tập thể (2012)  Mặt nạ da người (2012)  Hai phía chân trời (2012-2013)  Làn môi trong mưa (2012)  Ba đám cưới, một đời chồng (2012-2013)  Đến từ giấc mơ (2013)  Cô hàng xóm rắc rối (2013)  Người cộng sự (2013)  Vận may bất ngờ (2013)  Tình yêu không hẹn trước (2013)  Đi qua mùa nắng (2013)  Chỉ có thể là yêu (2013-2014)  Giọt nước rơi (2013)  Hoa nở trái mùa (2013)  Trò đời (2013)  Hương ngọc lan (2013)  Khi người đàn ông góa vợ bật khóc (2013)  Chạm tay vào nỗi nhớ (2013-2014)  Sát thủ Online (2013-2014)  Gái già xì tin (2013-2014) |  Heo may về qua phố (2014)  Yêu đến tận cùng (2014)  Những kẻ hai mặt (2014)  Lời thì thầm từ quá khứ (2014)  Con thuyền số phận (2014)  Bão qua làng (2014)  Trái tim có nắng (2014-2015)  Mưa bóng mây (2014-2015)  Tuổi thanh xuân - Phần 1 (2014-2015)  Cánh gió đầu xuân (2015)  Màu của tình yêu (2015)  Viết tiếp bản tình ca (2015)  Những cánh hoa trước gió (2015)  Khi đàn chim trở về 3 (2015)  Hôn nhân trong ngõ hẹp (2015)  Máy bay ký sự (2015)  Khép mắt chờ ngày mai (2015)  Bạch mã hoàng tử (2015)  Lời ru mùa đông (2015-2016)  Khúc hát mặt trời (2015-2016)  Gia phả của đất (2016)  Bốn cuộc tình, một người đàn ông (2016)  Lời nói dối ngọt ngào (2016)  Mạch ngầm vùng biên ải (2016)  Những ngọn nến trong đêm 2 (2016)  Zippo, mù tạt và em (2016)  Giọt nước mắt muộn màng (2016)  Lựa chọn cuối cùng (2016)  Bồng bênh trên sông (2016)  Điều bí mật (2016-2017)  Tuổi thanh xuân - Phần 2 (2016-2017)  Chiều ngang qua phố cũ (2016-2017)  Dưới bầu trời xa cách (2017)  Mátxcơva - Mùa thay lá (2017)  Hoa cỏ may - Phần 3 (2017-2018)  Sống chung với mẹ chồng (2017)  Lặng yên dưới vực sâu (2017)  Những người nhiều chuyện (2017)  Đi qua mùa hạ (2017)  Ghét thì yêu thôi (2017)  Ngược chiều nước mắt (2017-2018)  Thương nhớ ở ai (2017-2018)  Cả một đời ân oán (2017-2018) |  Tình khúc bạch dương (2018)  Con hảo hán, ba không ngán (2018)  Ngày ấy mình đã yêu (2018)  Quỳnh búp bê (2018)  Yêu thì ghét thôi (2018)  Mẹ ơi, bố đâu rồi? (2018-2019)  Kẻ ngược dòng (2018)  Chạy trốn thanh xuân (2018-2019)  Những cô gái trong thành phố (2018-2019)  Xin chào, người lạ ơi! (2019)  Nàng dâu order (2019)  Về nhà đi con (2019)  Bán chồng (2019)  Hoa hồng trên ngực trái (2019-2020)  Những nhân viên gương mẫu (2019)  Sinh tử (2019-2020)  Tiệm ăn dì ghẻ (2019-2020) |
Phim truyền hình > Thập niên 2020

| --- | --- |
 Cô gái nhà người ta (2020)  Mùa xuân ở lại (2020)  Đừng bắt em phải quên (2020)  Nhà trọ Balanha (2020)  Tình yêu và tham vọng (2020)  Những ngày không quên (2020)  Lựa chọn số phận (2020)  Cát đỏ (2020)  Trói buộc yêu thương (2020)  Lửa ấm (2020)  Hướng dương ngược nắng (2020-2021)  Trở về giữa yêu thương (2020-2021)  Yêu hơn cả bầu trời (2021)  Hãy nói lời yêu (2021)  Hương vị tình thân (2021)  Mùa hoa tìm lại (2021)  11 tháng 5 ngày (2021)  Ngày mai bình yên (2021)  Phố trong làng (2021-2022)  Thương ngày nắng về (2021-2022)  Anh có phải đàn ông không (2022)  Lối về miền hoa (2022)  Chồng cũ, vợ cũ, người yêu cũ (2022)  Lối nhỏ vào đời (2022)  Gara hạnh phúc (2022)  Thông gia ngõ hẹp (2022)  Hành trình công lý (2022-2023)  Mẹ rơm (2022-2023)  Đừng làm mẹ cáu (2022-2023)  Dưới bóng cây hạnh phúc (2023)  Đừng nói khi yêu (2023)  Gia đình mình vui bất thình lình (2023)  Cuộc đời vẫn đẹp sao (2023)  Nơi giấc mơ tìm về (2023)  Món quà của cha (2023)  Làng trong phố (2023)  Cuộc chiến không giới tuyến (2023)  Không ngại cưới, chỉ cần một lý do (2023-2024)  Chúng ta của 8 năm sau (2023-2024):  Gặp em ngày nắng (2024)  Trạm cứu hộ trái tim (2024)  Lỡ hẹn với ngày xanh (2024)  Người một nhà (2024)  Những nẻo đường gần xa (2024)  Sao Kim bắn tim sao Hỏa (2024)  Vui lên nào! Anh em ơi (2024)  Hoa sữa về trong gió (2024)  Không thời gian (2024-2025)  Cha tôi, người ở lại (2025)  Những chặng đường bụi bặm (2025)  Mẹ biển (2025)  Mặt trời lạnh (2025)  Cầu vồng ở phía chân trời (2025)  Tiếng cuốc kêu đêm (2025)
Phim hoạt hình

Cuộc phiêu lưu của Ong vàng (2003)
Tít và Mít (2005)
Hiệp sĩ Trán Dô (2006)
Sitcom

Gái ngoan truyền kỳ (2014)
Botay.kom (2015)
Yêu là phải lấy (2016)
Làm giàu không khó (2016)
Chung cư loạn truyện (2017)
Đen thôi đỏ quên đi (2018)
Thả thính là dính (2019)
Những thiên thần nhà S6 (2019)
Sao phải xoắn (2022)
Gia đình đại chiến (2022-2023)
Chương trình truyền hình > Đang phát sóng

Gặp nhau cuối năm (từ 2003): Chương trình hài kịch, phát sóng mỗi năm một lần vào ngày Tất niên Âm lịch.
Gala cười: Chương trình hài kịch được thực hiện trong các giai đoạn 2003 đến 2005, 2007 và 2010 đến nay.
Hoa xuân ca (từ 2023): Chương trình đại nhạc hội, phát sóng vào dịp Tết Nguyên đán.
Gặp nhau cuối tuần: Gặp nhau cuối tuần là chương trình hài kịch do VFC sản xuất từ năm 2000 đến 2006. Trở lại từ năm 2025.
Chương trình truyền hình > Đã phát sóng

Nhật ký Vàng Anh (2006–2007): Chương trình truyền hình tương tác do Nguyễn Khải Anh làm đạo diễn, phối hợp thực hiện cùng Đông Tây Promotion.
Chào - VTV New Year Concert (2011–2021): Chương trình ca nhạc thường niên, phát sóng vào đầu năm mới dương lịch.
Văn nghệ Chủ nhật (1994–2009): Là sản phẩm hợp tác giữa Tiểu ban phim của Ban Văn nghệ, Đài Truyền hình Việt Nam và VFC, chương trình được phát sóng lần đầu vào 4 tháng 9 năm 1994 với tập 1 của phim truyền hình Mẹ chồng tôi. Cùng với Điện ảnh chiều thứ bảy, chương trình đã ngừng phát sóng kể từ 1 tháng 3 năm 2009 và được thay thế bằng chương trình Rubic 8.
Thư giãn cuối tuần: Thư giãn cuối tuần phát sóng lần đầu trên VTV3 vào ngày 28 tháng 8 năm 2010.
Rubic 8 (2009–2018): Lên sóng từ tháng 2 năm 2009, Rubic 8 là dự án hợp tác giữa VFC và Công ty cổ phần Phim Thiên Ngân (Galaxy Studio). Trong những năm 2009–2018, Rubic 8 trở thành khung giờ phim truyện Việt Nam cuối tuần do Đài Truyền hình Việt Nam và VFC thực hiện, phát sóng hàng tuần vào chiều thứ bảy và chủ nhật trên VTV3. Khung giờ này đã ngừng phát sóng sau tập cuối cùng của bộ phim Thương nhớ ở ai vào ngày 4 tháng 3 năm 2018. Từ ngày 10 tháng 3 năm 2018, khung giờ phim truyện Việt Nam cuối tuần được đẩy sang 14:00 và trở thành khung phim xã hội hóa (phim miền Nam) giữa VTV và Mega GS.
Trà chanh (2012–2013): Chương trình giải trí dành cho giới trẻ, phát hàng tuần vào tối thứ bảy, chủ nhật trên kênh VTV6.
Cầu thủ tí hon (2011–2014): Chương trình thể thao dành cho trẻ em từ 6 đến 15 tuổi, phát sóng trên kênh VTV3 từ năm 2011. Trước năm 2012, chương trình này do Ban Thể thao - Giải trí và Thông tin kinh tế (sau đó là Ban Sản xuất các chương trình Giải trí) và công ty TJB sản xuất. Từ năm 2015, chương trình này được đổi tên thành Cầu thủ nhí và được hợp tác sản xuất bởi Ban Sản xuất các chương trình Thể thao (hay Ban Thể thao) và Công ty Truyền thông Bee.
Ngôi sao Việt (2014): Cuộc thi tìm kiếm ca sĩ Việt Nam hoạt động tại Hàn Quốc, phát sóng trên VTV3.
Ơn giời cậu đây rồi (2014–2021): Chương trình hài kịch tình huống, hợp tác với Đông Tây Promotion.
Bố ơi! Mình đi đâu thế? (2014–2018): Chương trình truyền hình thực tế.
Cháu ơi cháu à (2017): Trò chơi truyền hình, phát sóng trên VTV3.
Đại náo thành Takeshi (2017): Chương trình thực tế, hợp tác với Đông Tây Promotion.
Dự án số 1 (2018): Chương trình ca nhạc, truyền hình thực tế.
Cuộc sống tươi đẹp (2022): Chương trình truyền hình thực tế, khai thác đời sống về gia đình.
Hợp tác quốc tế

Kantana Group (Thái Lan): phim Tình xa (2004), có nội dung kể về chuyện tình giữa 1 nữ diễn viên múa người Việt Nam và 1 chàng trai người Thái Lan. Phim được phát sóng trên VTV1 và Channel 7 của Truyền hình Thái Lan.
Tokyo Broadcasting System (Nhật Bản): phim Người cộng sự (2013), nội dung kể về nhà cách mạng Phan Bội Châu. Phim được phát sóng từ 29 tháng 9 năm 2013 đồng thời trên kênh VTV1 của Việt Nam và TBS của Nhật Bản. Năm 2015, VFC và TBS tiếp tục giới thiệu bộ phim Khúc hát mặt trời, phát sóng từ 25 tháng 11 năm 2015 trên VTV3.
Đài Truyền hình Ryukyu Asahi (Nhật Bản): phim Dưới bầu trời xa cách (VTV Đặc biệt phát sóng 22 tháng 1 năm 2017), nội dung kể về câu chuyện tình yêu giữa Hải - 1 du học sinh Việt Nam tại Okinawa và Eri - phóng viên bản xứ.
CJ E&M Pictures (Hàn Quốc): 2 bên đã ký thỏa thuận hợp tác sản xuất phim về du học sinh Việt Nam tại Hàn Quốc. Phim được lấy tên chính thức là Tuổi thanh xuân, được công chiếu trên kênh VTV3 của đài Truyền hình Việt Nam vào 17 tháng 12 năm 2014.
Kim Chi (nghệ sĩ)

Đối với các định nghĩa khác, xem Kim chi (định hướng).
| Kim Chi> Thông tin cá nhân |
| --- | --- |
Sinh: 
Tên khai sinh: Nguyễn Thị Kim Chi
Ngày sinh: 25 tháng 7, 1945 (79 tuổi)
Nơi sinh: Châu Thành, Kiên Giang
 
Giới tính: nữ
Quốc tịch:  Việt Nam
Nghề nghiệp: Diễn viên Đạo diễn
Gia đình: 
Chồng: Nguyễn Hồng Sến Vũ Linh Mạc Văn Giang
Con cái: Mai Phương
 
Danh hiệu: Nghệ sĩ Ưu tú (2011)

Sự nghiệp điện ảnh
Năm hoạt động: 1962 - 2000
Đào tạo: Trường Điện ảnh Việt Nam
 
 
x • t • 
Kim Chi (sinh ngày 25 tháng 7 năm 1945) là một diễn viên và đạo diễn điện ảnh Việt Nam, từng là giảng viên tại Trường Đại học Sân khấu – Điện ảnh Thành phố Hồ Chí Minh. Trong chiến tranh Việt Nam, bà lúc đó 20 tuổi, từng là một trong những nghệ sĩ đầu tiên vượt Trường Sơn (1964), trình diễn ở sân khấu chiến trường 10 năm.
Tiểu sử

Kim Chi tên đầy đủ là Nguyễn Thị Kim Chi sinh ngày 25 tháng 7 năm 1945 tại thành phố Rạch Giá, tỉnh Kiên Giang. Cha bà là một luật sư người Nghệ An vào Sài Gòn làm việc, mẹ là người Rạch Giá. Sau khi cha qua đời, bà cùng hai anh trai đã tập kết ra Bắc. Đến năm 1959 thì bà bắt đầu theo học khóa đầu tiên của trường Điện ảnh Việt Nam. Trong khoảng thời gian này, bà đã gặp gỡ và quen biết người chồng đầu tiên là Hồng Sến. Năm 1962, bà tốt nghiệp lớp diễn viên điện ảnh và được phân công về công tác tại Hãng phim truyện Việt Nam. Năm 1963, bà kết hôn với Hồng Sến, để được theo ông phục vụ đoàn văn công ở chiến trường miền Nam.
Ngoài trình diễn ở sân khấu chiến trường 10 năm, làm MC cho nhiều đoàn Văn công Giải phóng, bà từng đóng hơn 20 phim, trong đó các vai bà Chín trong "Biển sáng", Sáu Hiền trong "Bài ca không quên", rồi "Biệt Động Sài Gòn" đóng vai vợ của tướng Nguyễn Ngọc Liên... Bên cạnh nghề diễn viên, bà còn là một đạo diễn điện ảnh. Bà từng sang Bungari học lớp đạo diễn và tốt nghiệp vào năm 1968. Sau khi tốt nghiệp, bà trở thành giảng viên tại Trường Đại học Sân khấu – Điện ảnh Thành phố Hồ Chí Minh. Sau một thời gian dài giảng dạy và một thời gian chuyển công tác về Hà Nội, bà nghỉ hưu vào năm 2000.
Tác phẩm > Diễn viên

| Năm | Tên phim | Vai diễn | Đạo diễn | Nguồn |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1962 | Một ngày đầu thu |  | Huy Vân, NSND Hải Ninh |  |
| 1962 | Hai người lính |  | Vũ Sơn, Trần Thiện Thanh |  |
| 1981 | Biển sáng | Chín Băng Tâm | Nguyễn Ngọc Hiến |  |
| 1981 | Bài ca không quên | Sáu Hiền | NSND Nguyễn Văn Thông |  |
| 1982 | Vụ án hồ con rùa | Tú Dung | NSND Trần Phương |  |
| 1985 | Biệt động Sài Gòn | Vợ tướng Liên | Long Vân |  |
| 1985 | Lối rẽ trái trên đường mòn | Thu | NSND Huy Thành |  |
| 1985 | Lửa cháy thành Đại La | Vợ Ngô Quyền | NSƯT Lê Mộng Hoàng |  |
Tác phẩm > Đạo diễn

| Năm | Tên phim | Ghi chú | Nguồn |
| --- | --- | --- | --- |
| 1992 | Chị em sinh đôi | Phim video |  |
Quan điểm và hoạt động chính trị

"Tôi cũng nói thẳng, tôi là nghệ sĩ cộng sản chính hiệu, và cho tới bây giờ, trái tim tôi là tim của một người cộng sản mong cái đất nước này sẽ hòa nhập được với thế giới, tốt đẹp hơn, giàu có hơn, và dân không khổ nữa."
Tranh cãi

Đầu năm 2013, Kim Chi được Hội Điện ảnh Việt Nam gợi ý làm hồ sơ để đề nghị Thủ tướng khen thưởng, tuy nhiên bà đã gửi một lá thư ghi rõ lý do từ chối: "Tôi không muốn trong nhà tôi có chữ ký của một kẻ đang làm nghèo đất nước, làm khổ nhân dân. Với tôi, đó là một điều rất tổn thương vì cảm giác của mình bị xúc phạm."
Gia đình

Kim Chi và Hồng Sến kết hôn vào năm 1963. Đây cũng là cuộc hôn nhân đầu tiên của cả hai. Hai người có với nhau hai người con, con gái lớn là diễn viên Mai Phương, con trai nhỏ là đạo diễn Hồng Chi. Trong thời gian bà tu nghiệp đạo diễn ở Bulgaria, chồng bà đã ngoại tình với nữ diễn viên Thúy An, cũng là người vợ thứ hai của ông. Cuộc hôn nhân đầu tiên của hai người đổ vỡ, hai con bà đều sống với cha ở Sài Gòn. Cuộc hôn nhân thứ hai của Kim Chi cũng đổ vỡ sau một thời gian ngắn vì "con riêng bị con chồng hà hiếp, đánh đập". Từ năm 1996, bà sống chung với người chồng thứ ba là giáo sư Vũ Linh, từng giảng dạy môn Vật lý điện tử tại Đại học Bách khoa Hà Nội. Đến tháng 5 năm 2020, khi đã 77 tuổi, bà lại kết hôn lần thứ tư cùng với PGS TS Mạc Văn Trang lúc ấy đã 82 tuổi.
Qua cuộc nói chuyện với đài BBC, bà Chi kể, bà và PGS Mạc Văn Trang biết nhau chủ yếu là do đọc các bài viết của nhau trên Facebook. Cuối năm 2018, sau khi hai người cùng tuyên bố bỏ Đảng Cộng sản Việt Nam vì sự kiện GS Chu Hảo bị kỷ luật, bà mong muốn có  dịp được gặp ông Trang." Cuôi năm 2019, sau khi ra Hà Nội thăm cha đỡ đầu là tướng Nguyễn Trọng Vĩnh, bà và ông Trang cùng tham gia nhiều chuyến đi và có nhiều cơ hội để gần gũi nhau hơn.
Chú thích

1 2  Mặc Lâm (11 tháng 1 năm 2013). “Nhân cách cao quý của người nghệ sĩ”. Đài Á Châu Tự Do. Truy cập ngày 4 tháng 11 năm 2022.
↑  Hồng Thanh Quang (12 tháng 7 năm 2010). “Nghệ sĩ Kim Chi: Nhan sắc trời cho đôi khi cũng là tai họa…”. Báo Công an Nhân dân điện tử. Truy cập ngày 4 tháng 11 năm 2022.
↑  Hà Khánh Linh (10 tháng 2 năm 2010). “Nghệ sĩ Kim Chi: Sống không phải để oán trách”. Báo Công an Nhân dân điện tử. Truy cập ngày 4 tháng 11 năm 2022.
1 2  Đỗ Tuấn (5 tháng 6 năm 2010). “Kim Chi - hồng nhan đa truân”. Báo Thanh Niên. Truy cập ngày 3 tháng 11 năm 2022.
↑  Viện nghệ thuật và lưu trữ điện ảnh (1994), tr. 64.
↑  Viện nghệ thuật và lưu trữ điện ảnh (1994), tr. 65.
↑  Viện nghệ thuật và lưu trữ điện ảnh (1994), tr. 270.
↑  Hồ Sĩ Vịnh & Huỳnh Khái Vinh (1994), tr. 280.
1 2  “'Từ chối lời khen của Thủ tướng Dũng'”. BBC News. 9 tháng 1 năm 2013. Truy cập ngày 4 tháng 11 năm 2022.
↑  Mai Linh (9 tháng 11 năm 2020). “Cuộc sống nhiều thị phi, sóng gió của cô bán cháo vịt phim 'Biệt động Sài Gòn'”. Báo điện tử VTC News. Lưu trữ bản gốc ngày 23 tháng 3 năm 2021. Truy cập ngày 14 tháng 4 năm 2022.
1 2  “Nghệ sỹ Kim Chi và TS Mạc Văn Trang: tình yêu đến từ sự đồng cảm”. BBC News Tiếng Việt. 29 tháng 5 năm 2020. Truy cập ngày 4 tháng 11 năm 2022.
Thư mục

Hồ Sĩ Vịnh; Huỳnh Khái Vinh (1994). Văn hóa Việt Nam, một chặng đường : thành tựu, thách thức, triển vọng. Tạp chí văn hóa nghệ thuật. OCLC 33013429.
Viện nghệ thuật và lưu trữ điện ảnh (1994). Diễn viên điện ảnh Việt Nam. Hà Nội: Nhà xuất bản Văn hóa Thông tin. OCLC 33133770.
Muay Thái

| Muay Thái (มวยไทย) |
| --- | --- |
Võ sĩ Muay Thái thực hiện việc chào sân
Tên khác: Boxing Thái, Boxing Xiêm, Thái quyền
Trọng tâm: Ra đòn, Ôm ghì
Xuất xứ: Thái Lan
Võ sinh nổi tiếng: Tony Jaa, Melchor Menor, Valentina Shevchenko, Apidej Sit Hrun, Samart Payakaroon, Joanna Jędrzejczyk, Buakaw Banchamek, Yodsanklai Fairtex, Giorgio Petrosyan, Coban Lookchaomaesaitong, Paolo Biotti, Diesel Noi, Tony Moore, Rambaa Somdet, John Wayne Parr, Alexey Ignashov, Dany Bill, Jean-Charles Skarbowsky, Maurício Rua, Rafael dos Anjos, Chris Weidman, Vitor Belfort, José Aldo, Anderson Silva, Fabrício Werdum, Edson Barboza, Donald Cerrone, Ruqsana Begum, Imran Khan, Helena Jurišić
Ảnh hưởng từ: Muay Boran, Krabi Krabong (Võ gậy Thái Lan)
Olympic: Không
Muay Thái (tiếng Thái: มวยไทย, IPA: mūɛj tʰāj) là một môn võ thuật cổ truyền đồng thời là một môn thể thao phổ thông của Thái Lan. Người phương Tây gọi môn này là Thái quyền (Thai boxing), tuy nhiên nó khác nhiều so với môn quyền Anh (boxing) của phương Tây. Dưới triều đại quốc vương Naresuan, tất cả binh lính đều được rèn luyện võ thuật này, xem như điển hình trong cuộc chiến tay không chống trả với địch. Binh sĩ Xiêm La phải ôn luyện thực hành để tranh tài với nhau tại từng địa phương hay từng vùng. Không chỉ riêng thailand và Thái mới có môn võ này, ở mỗi quốc gia trong khu vực Châu Á cũng có Muay, thế nhưng ở mỗi quốc gia, tên gọi Muay có sự khác biệt.
Ở Malaysia gọi là Tomoi
Ở Indonesia gọi là Gelut Galuh; Benjang
Ở Myanmar gọi là Lethwei
Ở Lào gọi là Muay Lào
Quần soọc thi đấu Muay Thái dành cho nam
Lịch sử

Giống với những môn võ trong khu vực Đông Nam Á như Pencak silat hay Arnis, Muay cũng là một hình thức chiến đấu cổ xưa của một đại bộ phận dân tộc được đúc kết qua các cuộc chiến. Cho đến nay vẫn chưa có tài liệu nào chứng minh được nguồn gốc của Muay Thái, hiện nay sự tranh cãi vẫn nằm trên 4 quốc gia hiện đại là Myanmar, Thái Lan, Campuchia và Lào.
Trước khi môn thể thao có đầy đủ tiêu chuẩn thi đấu, thời xa xưa võ sĩ không được mang vật dụng che chở như găng tay. Quả vậy, lúc bấy giờ các đấu thủ thường ở trần mặc khố, hỗ trợ những cú đấm bằng bàn tay theo lối dùng rượu pha nước nóng tẩm lên, giúp đôi tay chai lì. Đầu đội mongkhon, hay mongkol, và pra jiad thường được đeo vào cánh tay trước khi trận đấu bắt đầu. Chúng có nguồn gốc khi Xiêm La đang trong tình trạng chiến tranh liên miên.  dù cho mục tiêu bị lệch đi, tạo ra sự cọ xát và làm bỏng da. Vào năm 1700, môn thể thao Muay Thai đã phổ biến trong quần chúng, những trại huấn luyện được dựng lên khắp các vùng đất nước. Vào đầu thế kỷ 20, môn thể thao Muay Thái được dân chúng công nhận là một hình thức nghệ thuật và thường được công diễn phục vụ trò tiêu khiển tại các lễ hội, nơi đền đài tráng lệ. Năm 2007, Muay Thái chính thức thi đấu trong Đại hội Thể thao Đông Nam Á 2007 diễn ra tại tỉnh Nakhon Ratchasima.
Khi Muay Thai phát triển thành môn thể thao có tổ chức quy củ, luật lệ được hường dẫn khái quát vào năm 1930,đúng tiêu chuẩn của nó, được dựa trên luật quốc tế về môn Quyền Anh. Sức nặng của võ sĩ giới hạn đúng ấn định và một cuộc thi tài chia làm 10 trận đấu, kéo dài từ 5 đến 3 phút, và hai phút cho những võ sĩ tranh tài giữa mỗi hiệp đấu. Võ sĩ yêu cầu được mặc quần soọc màu xanh hay đỏ và mang găng tay. Có vài truyền thống được giữ lại: ngay cả ngày nay, mặc dù võ sĩ không mang giày, nhưng họ yêu cầu đôi chân của họ được bao bọc kỹ càng.
Lịch sử > Trận đấu theo nghi thức tôn giáo

Muay Thai là môn thể thao có tính cách tâm linh và theo đúng nghi thức tôn giáo cao cả. Võ sĩ được các vị sư dạy dỗ tài nghệ, ban cho một danh xưng riêng, được sáp nhập vào các danh sách các đệ tử thọ giáo nơi võ đường. Trước giờ giao đấu, các võ sĩ tranh tài cúi mình cung kính quay về hướng nơi mình chào đời (nghi thức này được gọi là Ram Muay), sau đó quay theo bốn hướng, để tỏ lòng tôn kính các bậc thầy cố sức huấn luyện và thần linh võ đài (nghi thức này được gọi là Wai Kru).
Để bổ sung cho tiếng kèn ô-boa của người Thái, có nhạc khí như đánh trống, khiến các võ sĩ nhảy múa một cách chậm rãi quanh võ đài, bằng cách đều chỉnh những động tác tỏ lòng biết ơn và cũng được phục vụ việc khởi động để chuẩn bị trận đấu. Mỗi một võ sĩ có động tác riêng về vũ điệu của mình, được nhập vào những cử động biểu lộ nghi thức tôn giáo từ những hoạt động nơi vũ môn mình được huấn luyện.
Mặc dù hiện thời không thấy rõ, nhưng võ sĩ Thái mỗi lần lên đài đều quấn một sợi dây thừng nhỏ quanh đầu của mình đúng như truyền thống. Theo niềm tin xa xưa, sợi dây thừng quấn quanh đầu võ sĩ có thể cất đi trong sàn đấu do các vị hướng dẫn hay các vị sư dạy võ đảm trách, các vị này là người ban phúc lành cho võ sĩ trước khi trận đấu bắt đầu.
Quy tắc trận đấu

Khi hai đấu thủ giao đấu, chỉ còn băng phải quấn hai tay và một tượng Phật nhỏ được dính vào tay để hộ mệnh, nhờ các thần thánh thiêng liêng che chở. Tất cả mọi bộ phận cơ thể được sử dụng trong các miếng võ của Muay Thái – cú đấm nảy lửa, dùng đầu gối tấn công địch thủ ngay sườn, bụng và hông, dùng chân nhảy đá song phi - tất cả làm cho đối phương đo ván. Mặc dù những cú đấm xem như thứ vũ khí tiện lợi nhất, nhưng đạt nhiều điểm thưởng lại do sự đánh giá trong việc ứng dụng đầu gối hạ đối phương.
Dùng khuỷu tay là đòn ấn tượng đánh gục đối thủ, dùng sức lao thẳng đến trán cao của địch thủ, thích hợp hơn nhắm vào đôi mắt của địch thủ, như thế phải làm đối phương yếu thế. Những cú đánh có thể gây cho đối thủ tử vong, đặc biệt nhất những cú đánh vào cổ đối phương.
Muay Thái tại Bangkok

Tại thủ đô Bangkok có hai sân vận động chủ yếu dành riêng cho môn thể thao Muay Thái:
Sân vận động Rachadamnoen: gần đài kỷ niệm Dân chủ mở cửa vào lúc 6 giờ chiều tối thứ hai, thứ tư, thứ năm và 5 giờ chiều chủ nhật; điện thoại: 281. 4205/281. 0879, đây là sân vận động cũ kỹ.
Sân vận động Lumphini: nằm trên đại lộ Rama IV, mở cửa vào lúc 6 giờ chiều các ngày thứ ba, thứ sáu, thứ bảy; điện thoại: 251. 4303.
Muay Thái tại các nơi khác

Môn thể thao Muay Thai trở thành phổ thông trong quần chúng và ngày càng tăng lên một cách nhanh chóng vào năm 1990 cho đến hiện nay.
Muay Thái với quốc tế

Một số lớn người nước ngoài hâm mộ môn thể thao này đến Thái Lan học hỏi và thực hành. Ngoài ra, Muay Thái đã hiện diện tại Pháp và Bỉ, cũng như tại Hoa Kỳ. Tại các quốc gia này có nhiều trường học dựng lên để giúp giới thanh niên rèn luyện thể lực và ý chí về Muay Thái. Những trận giao đấu quốc tế đã được tổ chức tại Thái Lan một cách đều đặn giữa đấu thủ địa phương và đấu thủ nước ngoài, bằng những cuộc tranh tài chiếu trên truyền hình.
Muay Thái trong điện ảnh

Có rất nhiều bộ phim đưa Muay Thái vào màn bạc, ngoài Thái Lan vốn là nước sản xuất nhiều bộ phim nói về Muay nhất thì còn có rất nhiều hãng phim nước ngoài làm về đề tài này, có thể kể tên dưới đây:
Bộ phim Never Back Down sản xuất năm 2007 có sự diễn xuất của 2 diễn viên Ryan McCarthy và Jake Tyler với các màn biểu diễn Muay Thái.
Năm 2004, diễn viên chuyển đổi giới tính Asanee Suwan với vai diễn một đấu sĩ Muay chuyển đổi giới tính của đạo diễn Parinya Charoenphol trong phim Beautiful Boxer – Sắc đẹp của cú đấm. Bộ phim gây được tiếng vang và đoạt nhiều giải thưởng.
Năm 1971 hãng Shaw Brothers Studio Film, với bộ phim Duel of Fists, của nam ngôi sao Ti Lung nói về Muay Thái của đạo diễn David Chiang.
Người đàn ông với cây súng vàng – The Man With The Golden Gun, nổi tiếng với sự tham gia của nam diện viên James Bond cũng có sự xuất hiện của Muay Thái trong phim.
Bộ phim Ong-Bak, hay Truy tìm bức tượng Phật gồm có 3 phần với sự tham gia diễn xuất của nam diễn viên Tony Jaa, đây là bộ phim nói về Muay Thái truyền thống với những cú đấm chết người. Trong Ong-Bak 2, Tony Jaa trình diễn một loại võ thuật với tên gọi là Muay Khon - múa trước khi chiến đấu
Bộ phim Chok Dee nói về Muay Thái ở Bangkok.
Bộ phim Kickboxer có sự tham gia của diễn viên Jean Claude van Damme
Bộ phim Bẫy rồng có sự tham gia của diễn viên Johnny Trí Nguyễn bao gồm các pha hành động dử dụng Muay Thai được trình bày bởi Francisco Xavier - một người Pháp dạy Muay Thái tại Thành phố Hồ Chí Minh
Hài kịch Vân Sơn in Thái Lan ở đoạn gần cuối, một nam diễn viên trình bày vũ điệu Ram Muay của Muay Thái trước khi đánh nhau
Bộ phim Born to fight, có sử dụng Muay Thái trong những pha hành động
Bộ phim Muay Chaiya sản xuất năm 2007, có nhắc đến Muay Thái ở Chaiya và Bangkok
Trong loạt phim truyền hình Huyền thoại Lý Tiểu Long, Lý Tiểu Long đã đấu với 2 võ sĩ Muay Thái
Trong loạt phim truyền hình Vó ngựa trời Nam kể về cuộc đời của Huỳnh Văn Nghệ, có đoạn một võ sĩ Muay Thái tấn công danh nhân này
Bộ phim Honor, tên tiếng Việt là "Danh dự", ở đoạn đầu có cảnh giao đấu giữa một võ sĩ Muay Thái với một võ sĩ Taekwondo