Chiến dịch Vitebsk–Orsha
Kết quả và đánh giá > Đánh giá

Quân Đức có một tuyến phòng thủ khá mạnh và được bố trí kiên cố dọc theo sông Luchesa và các dải đồi phía Bắc Vitebsk. Các tuyến phòng thủ được bố trí có chiều sâu thành nhiều lớp, có các cụm cứ điểm, các cứ điểm yểm hô các bên sườn khá chắc chắn. Các Quân đoàn có sức chiến đấu cao đều được bố trí ở các trọng điểm phòng thủ xung yếu. Tuy nhiên, tuyến phòng thủ này vẫn có những điểm yếu bị quân đội Liên Xô khai thác triệt để. Nếu như Quân đoàn bộ binh 53 tạo thành một bức tường khó xuyên thủng ở Vitebsk thi Quân đoàn bộ binh 9 có binh lực yếu nhất (chỉ có 2 sư đoàn bộ binh và 5 trung đoàn pháo binh) lại được bố trí trên các dải đồi từ Sirotino đến Shimilino, nơi không có tuyến sông Luchesha che chở. Ở phía Nam Vitebsk, cậy có dòng sông Luchesa làm chướng ngại tự nhiên, Quân đoàn bộ binh 6 (Đức) hầu như chỉ chú trọng hướng Orsha với tính toàn rằng, quân đọi Liên Xô khó có thể đưa cả một tập đoàn quân xe tăng vượt sang khu vực Bogushevsk mà không bị phát hiện hoặc bị không quân Đức ngăn chặn. Chính chỗ đứt gãy giữa Quân đoàn bộ binh 53 và Quân đoàn bộ binh 6 (Đức) trên tuyến phòng thủ sông Luchesa ở Bogushevsk đã làm cho Tập đoàn quân xe tăng 3 (Đức) và cá nhân tướng Georg-Hans Reinhardt phải trả giá. Trung tướng Đức Siegfried Westphal cho rằng:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Trong suốt mùa hè và mùa thu năm 1944, quân đội Đức bị một thất bại lớn trong lịch sử của nó ở Byelorusia, thậm chí vượt trên cả Stalingrad. 23 tháng 6, quân Nga quay sang tấn công mặt trận của Cụm tập đoàn quân "Trung tâm". Trong chiến dịch này, người Nga đã tung ra một số lượng lớn vũ khí và đạn dược. Bất chấp những cảnh báo của Bộ Tổng tham mưu lục quân về những điểm yếu nguy hiểm trong cách tổ chức phòng thủ của Cụm tập đoàn quân "Trung tâm", Hitler vẫn ra lệnh cho tăng cường sức mạnh của Cụm tập đoàn quân Nam, nơi ông ta dự kiến ​​sẽ mở các cuộc phản công đầu tiên trong mùa hè. Đối phương đã phá vỡ tuyến phòng thủ và đột phá qua mặt trận của Cụm tập đoàn quân "Trung tâm". Và khi Hitler tiếp tục nghiêm cấm rút quân để phòng thủ cơ động, cụm quân này đã bị loại loại khỏi vòng chiến đấu. Chỉ còn sót lại tàn quân của 30 sư đoàn vừa thoát chết hoặc bị quân đội Liên Xô bắt giam. Thật đáng kinh ngạc. Số thương vong khủng khiếp. Và quân đội đã không thể tạo ra được một mặt trận phòng thủ mới. Mặc dù ai cũng biết rằng việc này cần rất nhiều thời gian và công sức. | ” |
— Trung tướng Siegfried Westphal
Quân đội Liên Xô có ưu thế về người, vũ khí và phương tiện, đặc biệt là về pháo binh và xe tăng. Nhưng ưu thế này sẽ không thể phát huy nếu như các chỉ huy Liên Xô không chọn được hướng đột phá thích hợp. Thông thường, con đường ngắn nhất và rộng rãi nhất đến Minsk đi qua Orsha, tuy không phải là thành phố lớn nhưng lại là ngã tư đường sắt, đường bộ quan trọng nằm trên thủy lộ thượng nguồn sông Dniepr. Tuy nhiên, một trong hai quân đoàn mạnh nhất của Tập đoàn quân xe tăng 3 đóng chốt tại khu vực này và bố trí nhiều chốt chặn dọc theo con đường từ Orsha đi Minsk. Nếu Tập đoàn quân xe tăng cận vệ 5 (Liên Xô) được điều động tấn công theo hướng này, nó sẽ phải bóc gỡ lần lượt nhiều chốt phòng thủ, kể cả cụm phòng thủ Orsha, với những trận đánh khốc liệt. Do đó, mặc dù vùng Bogushevsk -Senno - Kholopenichi chỉ có những con đường đất xuyên qua đầm lầy và rừng rậm nhưng lại là một hướng đột kích gây bất ngờ lớn cho quân Đức. Bất ngờ đó còn lớn hơn nữa khi thống chế Walter Model cố gắng tổ chức phản công vào khu vực Borisov để chặn Tập đoàn quân cận vệ 11 (Liên Xô) mà không thể biết rằng Tập đoàn quân xe tăng cận vệ 5 và Quân đoàn xe tăng cận vệ 2 (Liên Xô) chỉ còn cách khu vực này một ngày đường.