stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Mordella mendesensis

| Mordella mendesensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Mordellidae
Tông (tribus): Mordellini
Chi (genus): Mordella
Loài (species): M. mendesensis
Danh pháp hai phần
Mordella mendesensis Píc, 1936 
Mordella mendesensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Mordellidae. Loài này được Píc miêu tả khoa học năm 1936.
Chú thích

↑  Mordellidae in Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Mordella sticticoptera

| Mordella sticticoptera> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Mordellidae
Tông (tribus): Mordellini
Chi (genus): Mordella
Loài (species): M. sticticoptera
Danh pháp hai phần
Mordella sticticoptera Champion, 1891 
Mordella sticticoptera là một loài bọ cánh cứng trong họ Mordellidae. Loài này được Champion mô tả khoa học năm 1891.
Chú thích

↑  Mordellidae in Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Mordella stygia

| Mordella stygia> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Mordellidae
Tông (tribus): Mordellini
Chi (genus): Mordella
Loài (species): M. stygia
Danh pháp hai phần
Mordella stygia Wickham, 1914 
Mordella stygia là một loài bọ cánh cứng trong họ Mordellidae. Loài này được Wickham miêu tả khoa học năm 1914.
Chú thích

↑  Mordellidae in Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Mordella trifasciata

| Mordella trifasciata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Mordellidae
Tông (tribus): Mordellini
Chi (genus): Mordella
Loài (species): M. trifasciata
Danh pháp hai phần
Mordella trifasciata Píc, 1936 
Mordella trifasciata là một loài bọ cánh cứng trong họ Mordellidae. Loài này được Píc miêu tả khoa học năm 1936.
Chú thích

↑  Mordellidae in Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Đức Mẹ Trà Kiệu

Linh địa Đức Mẹ Trà Kiệu ở Duy Xuyên, Quảng Nam.
Đức Mẹ Trà Kiệu là tên gọi mà người công giáo Việt Nam dùng để gọi Đức Maria trong đền thờ được xây dựng năm 1898, trên Đồi Bửu Châu, phía đông Trà Kiệu, thuộc Xã Duy Sơn, huyện Duy Xuyên, Tỉnh Quảng Nam. Đền thờ được dâng kính Đức Mẹ Phù Hộ Các Giáo Hữu, với mục đích ghi nhớ sự kiện Đức Mẹ phù hộ cho giáo hữu nơi đây trong cuộc chiến chống lại Phong trào Cần Vương năm 1885 .
Tên gọi

Theo một thuyết, chữ Trà được lý giải do người xưa gọi người Chiêm Thành là Chùm Chà, chữ Chà được đọc trại ra là Trà, gợi ý nhắc nhở đó là phần đất xưa của người Chàm. Còn chữ Kiệu, do chữ Kiều đọc trại ra, vì kiều nghĩa là người ở xa đến, tức dân Đàng Ngoài di cư lập nghiệp tại đây.
Lịch sử

Cùng với phong trào di dân từ Miền Bắc và Miền Trung vào phía Nam, vùng đất Trà Kiệu trở thành nơi dừng chân của nhiều đoàn người di dân. Làng công giáo Trà Kiệu đã được dựng lên vào khoảng năm 1628.
Từ năm 1883, sau khi Vua Tự Đức băng hà nổi lên Phong Trào Cần Vương nhằm đánh đuổi quân Pháp và tàn sát người Công giáo. Ngày 1 tháng 9 năm 1885, quân lính Văn Thân kéo đến vây làng Trà Kiệu, trong khi linh mục Bruyère (thuộc Hội Thừa sai Paris) và giáo dân không kịp chuẩn bị.
Cuộc giao tranh giữa làng công giáo Trà Kiệu và quân lính văn thân kéo dài trong nhiều ngày. Tương quan lực lượng chênh lệch, phe Văn Thân mạnh hơn cả về nhân lực và vũ khí nên những người công giáo đã bày tượng Đức Mẹ trên bàn thờ để cầu nguyện. Trong khi thanh niên lâm chiến, thì người già và trẻ con tập trung đọc kinh trước ảnh Đức Mẹ. Khi xong trận, họ lại quay về tạ ơn Mẹ. Khẩu hiệu tiến quân của giáo dân là 3 tên thánh: Giêsu, Maria, Giuse. Mỗi khi quân Văn thân tiến đến giáp lũy tre phóng thủ, thì đồng loạt tất cả giáo dân hô to khẩu hiệu và ào ra giao chiến.
Sau đó quân Vân Thân tăng viện thêm đại bác. Họ đặt đại bác trên Đồi Kim Sơn và Bửu Châu để bắn vào nhà thờ, nơi được xem như là trung tâm xuất phát các trận phản công, đồng thời là biểu tượng của tinh thần kháng chiến của giáo hữu. Nhà thờ bị trúng đạn 1 lần nhưng tổn thất không đáng kể. Một khẩu đại bác đặt cách nhà thờ chừng 100 thước nhưng không sao bắn trúng được nhà thờ. Theo truyền tục thì võ quan chỉ huy đã thú nhận rằng ông ta cố tình nhắm bắn thì thấy "một người đàn bà xinh đẹp, bận áo trắng, đứng trên nóc nhà thờ nên không thể nào nhắm trúng được". Thông tin này đã khiến quân lính trong phe Văn Thân xôn xao.
Vị linh mục và giáo dân nghe vậy đều nghĩ rằng phép lạ Đức Mẹ làm, cũng mong được nhìn thấy, nhưng không ai trông thấy ngoại trừ một người đàn bà, tên là Chỉnh. Đồng thời phe Văn Thân còn thấy nhiều trẻ nhỏ mặc áo đỏ áo trắng từ trên không trung bay xuống qua lũy tre xanh, tay cầm gươm bạc sáng ngời vả đánh giúp giáo dân.
Ngày 21 tháng 9 năm 1885, phe giáo dân chiếm lại bộ chỉ huy của Văn Thân đặt trên Đồi Bửu Châu. Trà Kiệu được giải vây từ đó. Đêm đến, mọi người họp nhau trong nhà thờ sốt sắng tạ ơn Thiên Chúa, nhất là Thánh Mẫu Maria.
Năm 1898, giáo dân Trà Kiệu xây cất một đền Thờ trên ngọn Đồi Bửu Châu để ghi nhớ công ơn Đức mẹ. Từ ấy đến nay, Linh địa Đức Mẹ Trà Kiệu vốn nổi tiếng là linh thiêng, nhiều người đều đến cầu khẩn Mẹ lành và thường đều được ban ơn. Nhiều người tự cho rằng đã được khỏi bệnh bằng lá Non Trược trên Đồi Bửu Châu.
Ngày 31 tháng 5 năm 1971, Giám mục Đà Nẵng Phêrô Maria Phạm Ngọc Chi đã chọn Trà Kiệu làm Trung tâm Thánh Mẫu của Giáo phận Đà Nẵng. Và hằng năm , Giáo phận sẽ tổ chức ngày "Đại hội Đức Mẹ Trà Kiệu" vào ngày 31 tháng 5
Chú thích

↑  Ủy ban mục vụ gia đình, Hội đồng giám mục Việt Nam. “Hướng về Đại hội Đức Mẹ Trà Kiệu, kỷ niệm 125 Đức Mẹ hiện ra”. Bản gốc lưu trữ ngày 6 tháng 3 năm 2016. Truy cập ngày 25 tháng 2 năm 2013.
↑  “Đại hội Đức Mẹ Trà Kiệu lần thứ 8”. Bản gốc lưu trữ ngày 24 tháng 6 năm 2012. Truy cập ngày 25 tháng 2 năm 2013.
Nguyễn Văn Trắm

Nguyễn Văn Trắm hoặc Nguyễn Văn Chẩm (tiếng Trung: 阮文魫) (? - 1835) nguyên là lính Hồi lương thuộc quân đội triều Nguyễn trong lịch sử Việt Nam. Năm 1833, ông theo Lê Văn Khôi làm cuộc nổi dậy ở thành Gia Định (1833-1835). Khi đại cục thất bại, ông bị bắt và đã tự sát trên đường đi thụ hình.
Tiểu sử sơ lược

Không rõ thân thế ông, chỉ biết quê ông ở Hưng Yên, vì phạm tội, được Tả quân Lê Văn Duyệt nhận về sung vào đội lính Hồi lương ở thành Phiên An (Gia Định).
Tiểu sử sơ lược > Theo làm binh biến

Đêm 18 tháng 5 năm Quý Tỵ (tức 5 tháng 7 năm 1833), vì bất mãn, Lê Văn Khôi (quê Cao Bằng, con nuôi Lê Văn Duyệt) đã cùng với 27 người lính hồi lương trong đó có Nguyễn Văn Trắm, giết chết Bố chính Bạch Xuân Nguyên và Tổng đốc Nguyễn Văn Quế...
Được phần nhiều quân lính ở Phiên An ủng hộ, Lê Văn Khôi bèn chiếm lấy thành, tự xưng là Đại nguyên suý, phong chức cho những người đồng mưu để cùng khởi binh chống lại nhà Nguyễn. Khi ấy, Nguyễn Văn Trắm được làm Tiền quân thống lĩnh.
Nghe tin thành Phiên An và sáu tỉnh Nam Kỳ đều đã mất vào tay bị quân nổi dậy, vua Minh Mạng liền sai năm tướng là: Tống Phước Lương, Phan Văn Thuý, Trần Văn Năng, Nguyễn Xuân, Trương Minh Giảng cùng thống lĩnh quân thủy bộ và binh tượng tiến gấp vào đánh đuổi. Khoảng trung tuần tháng 7 năm 1833, cả ba đạo đại quân xuất phát từ Huế đã đến Gia Định, rồi tổ chức vây hãm thành Phiên An. Đang lúc đó Trung quân Thái Công Triều, một cộng sự tài giỏi của Lê Văn Khôi, bất ngờ đầu hàng quân triều, rồi dẫn quân đi đánh lại. Quân Xiêm nhân lời cầu viện kéo sang cũng bị quân triều đánh tan.
Đầu năm 1834, Lê Văn Khôi chết vì bệnh phù thũng. Con ông là Lê Văn Cù (8 tuổi) lên nắm quyền nguyên suý. Tuy nhiên, mọi việc trong ngoài, đều do tướng Nguyễn Văn Trắm quyết định.
Minh Mạng ra lệnh:
Vua dụ Nội các rằng: “Tướng giặc Nguyễn Văn Chẩm nguyên là tên tù phát phối làm lính, lại dám cùng tên đầu sỏ phản nghịch là Lê Văn Khôi cùng mưu làm loạn. Nay Khôi đã trước bị trời giết, những kẻ bị hiếp tòng đã lục tục ra thú, thế mà tên Chẩm còn liều chết cố giữ kháng cự, thực là đứa ngoan cố kiệt hiệt nhất trong lũ giặc ấy. Hiện nay quan quân vây đánh sát thành, nó như con cá bơi dưới đáy hũ, sớm muộn sẽ mổ thôi! Nhưng bà con thân thích nó, trước đây, quan địa phương đã tâu báo bắt giam, đã giao đình thần lập tức theo luật nghiêm xử rồi tâu. Khi án dâng lên, thì con nó là Nguyễn Văn Trịnh bị áp giải đến quân thứ Gia Định để kêu gọi tên Chẩm nhận diện. Còn vợ, con gái, em và cháu tên Chẩm 8 người đều giết đi. Lại sai quan Hưng Yên theo quê quán phạm nhân, đào mả tổ nó lên, đốt hài cốt, đổ xuống sông”.
Tiểu sử sơ lược > Chống giữ thành Phiên An

Theo Thực lục: "Giáp Ngọ, năm Minh Mệnh thứ 15 [1834], mùa hạ, tháng tư... " quân Nguyễn bắt người con của Nguyễn Văn Chẩm là Nguyễn Văn Trịnh ra kêu gọi ông đầu hàng. Ông sai sứ là Trần Đình Tam ra xin xá tội sẽ hàng. Các tướng trong thành Phiên An là Chương và Long ngầm mang thư ra ngoài xin làm nội ứng cho quân Nguyễn, bị ông Chẩm phát hiện và giết hết. Sau 3 ngày ông vẫn không ra hàng, con ông và Trần Đình Tam bị xử tử lăng trì... Tháng 6, lính quân Nguyễn là Nguyễn Văn Điểm bị quân Phiên An bắt vào thành: "... Chẩm dỗ, bảo phải nói dối [với người trong thành] rằng : ở ngoài thành quan quân có ít, giặc Xiêm lại đến, ngoài Bắc giặc cướp nổi lên và những người trong thành ra thú đều bị xử tử cả. Như vậy là để cho mọi người đều nghi hoặc về ta [triều đình]. Kịp lúc tên Chẩm họp đồ đảng để tra xét thì Văn Điểm đều nói trái lại, chỉ đáp lại bằng lời thẳng thắn, và nói : “Ta đã bị bắt, há tiếc gì cái chết ? Cho nên bảo thật lũ người trong thành mau mau tìm lấy đường sống, thà trái ý giặc mà chết còn được hiển thần, chẳng hơn theo giặc, chết làm ma quỷ hay sao ?”. Chẩm cả giận, giết chết Điểm, mổ gan, xẻo thịt mà ăn." ... Phạm Hữu Nguyên có ngầm ra hàng, bị phát giác, bị Chẩm giết.
Mặc dù tình thế bất lợi, nhưng nhiều lần quân triều dùng lực lượng lớn tấn công đều bị thiệt hại nặng mà vẫn không hạ được thành. Vì vậy, các tướng lĩnh phía Nguyễn vẫn chọn giải pháp bao vây là chính. Đợi cho đến khi phía đối phương: lương thực và đạn dược đã vơi cạn, bệnh dịch tả làm chết rất nhiều người, tinh thần quân dân đã ly tán và hoang mang cực độ; thì bộ chỉ huy quân Nguyễn mới quyết định tấn công.
Theo sử liệu thì cuộc đánh phá lần này do tướng Nguyễn Tri Phương chỉ huy. Trước hết, ông chia quân ra thành 8 mũi, rồi cho súng lớn súng nhỏ bắn vào thành trong bốn ngày đêm để uy hiếp đối phương. Đạn từ trong thành cũng bắn ra không ngớt. Tuy nhiên, các cánh quân triều vẫn lên tiến được. Đến khi quân nổi dậy đã kiệt sức, quân triều liền xông lên phá cửa rồi như say máu họ xông vào chém giết không trừ đàn bà, con nít...
Giữa giờ phút lâm nguy ấy, Tiền quân Nguyễn Văn Trắm vẫn liều chết đốc quân ra chống cự. Nhưng chỉ một lúc sau thì thành bị hạ, ông bị bắt cùng với già trẻ trai gái cả thảy 1.831 người . Hôm ấy là ngày 16 tháng 7 năm Ất Mùi (tức 8 tháng 9 năm 1835).
Tiểu sử sơ lược > Bị bắt và tự sát

Theo giáo sư Nguyễn Phan Quang, thì Nguyễn Văn Trắm cùng năm trọng phạm là Lê Văn Cù, giáo sĩ Marchand, Bốn Bang , Nguyễn Văn Hoành, Nguyễn Văn Bột đều bị giam vào cũi sắt, giải về Huế xử lăng trì. Nhưng khi đến Quảng Ngãi, theo Liệt truyện thì Nguyễn Văn Trắm đã tự móc cổ họng chết. Sau đó, thân ông bị phân thây ra từng miếng và chặt đầu bỏ vào hòm đưa về. Theo Thực lục thì:
Ất Mùi, Minh Mệnh năm thứ 16 (1835), mùa thu, tháng 8, ... Tướng quân, Tham tán ở quân thứ Gia Định trích phái Tiền vệ Ban trực và Hậu vệ Thần cơ áp giải bọn nghịch Chẩm và thủ cấp nghịch Khôi về Kinh... Khi đến tỉnh Quảng Ngãi, nghịch Chẩm lấy xích thắt cổ tự tử. Ra lệnh cho phanh thây, chặt đầu Chẩm, đóng hòm đưa về Kinh. Những người coi việc áp giải là bọn Tôn Thất Tê đều bị cách chức ; Bố chính Tôn Thất Bạch và án sát Đặng Kim Giám ở Quảng Ngãi đều bị giáng 1 cấp.
Thông tin thêm

Nguyễn Văn Trắm và tú tài Nguyễn Văn Hoành đều là bạn thân của Lê Văn Khôi, đều được phong tướng, và đều nổi tiếng là tay cừ khôi và ngang ngạnh nhất trong hàng ngũ quân nổi dậy. Cho nên người đời có câu:
Tương truyền, trên đường giải về Huế, hai ông vẫn cười nói vang dậy. Và theo học giả Trương Vĩnh Ký thì bài thơ Mang Gông là do hai ông làm, chứ không phải của Thủ Khoa Huân.
Chú thích

1 2  Quốc sử quán triều Nguyễn, Đại Nam thực lục, Chính biên, Đệ nhị kỷ, quyển 117.
↑  Hồi lương hay Bắc thuận là tên dùng để chỉ những người ở miền Trung hay ở miền Bắc, bị tội đày vào làm lính ở Nam Kỳ.
↑  Đại Nam chính biên liệt truyện không có truyện riêng về Nguyễn Văn Trắm. Tuy nhiên, ông là cộng sự duy nhất được phụ chép trong truyện Lê Văn Khôi.
↑  Xem bài thành Gia Định.
↑  Xem chi tiết ở trang Lê Văn Khôi.
↑  Chép theo Đại Nam chính biên liệt truyện (tr. 1018). Nguyễn Văn Trắm là người có vai trò quan trọng, nhất là ở giai đoạn cuối cuộc nổi dậy, nhưng không hiểu sao Trần Trọng Kim không chép tên ông.
↑  Quốc sử quán triều Nguyễn, Đại Nam thực lục, Chính biên, Đệ nhị kỷ, quyển 124.
↑  Lược theo Việt sử tân biên (quyển 4), tr. 357-358.
↑  Quốc triều sử toát yếu chép: "Quân giặc (quân nổi dậy) bị bắt sống và bị chém cả thảy 1831 đứa, không còn sót đứa nào. Quan binh bị thương hơn 400 người (trang 252). Theo Đại Nam chính biên liệt truyện thì: già trẻ trai gái trong thành bị bắt là 1278, số thủ cấp đếm được là 559. Số quân triều bị thương và bị chết lên đến 700 (trang 1038). Các con số tuy khác biệt ít nhiều, nhưng cũng đủ nói lên tính chất ác liệt của trận thành Phiên An.
↑  Sách Hỏi đáp lịch sử Việt Nam (tập 3, nhà xuất bản Trẻ, 2007) không ghi Bốn Bang mà ghi là Mạch Tấn Giai (gốc người Triều Châu).
↑  Nguyễn Phan Quang, tr. 238.
↑  Đại Nam chính biên liệt truyện, tr. 1038.
↑  Quốc sử quán triều Nguyễn, Đại Nam thực lục, Chính biên, Đệ nhị kỷ, quyển 157.
↑  Vương Hồng Sển, Sài Gòn năm xưa (nhà xuất bản Thành phố Hồ Chí Minh, 1991, trang 181) và Huỳnh Ngọc Trảng, Nghìn năm bia miệng (nhà xuất bản Long An, 1984, trang 84).
↑  Huỳnh Minh, tr. 201. Xem nguyên văn bài thơ ở đây .
Sách tham khảo chính

Quốc sử quán triều Nguyễn (Cao Xuân Dục làm tổng tài), Đại Nam chính biên liệt truyện. Nhà xuất bản Văn học, 2004.
Quốc sử quán triều Nguyễn (Cao Xuân Dục làm tổng tài), Quốc triều sử toát yếu. Nhà xuất bản Văn học, 2002.
Quốc sử quán triều Nguyễn, Đại Nam thực lục, Chính biên, Đệ nhị kỷ, quyển 117.
Trần Trọng Kim, Việt Nam sử lược. Nhà xuất bản Tân Việt, Sài Gòn, 1968.
Phạm Văn Sơn, Việt sử tân biên (quyển 4). Tủ sách Sử học Việt Nam xuất bản, Sài Gòn, 1961.
Vương Hồng Sển, Đất sành cũ đất Nam Kỳ và giặc Lê Văn Khôi, in trong Khảo về đồ sứ men lam (Huế). Nhà xuất bản Mỹ thuật, 1994.
Huỳnh Minh, Gia Định xưa. Nhà xuất bản Văn hoá-Thông tin tái bản năm 2006.
Nguyễn Phan Quang, Việt Nam thế kỷ XIX (1802-1884). Nhà xuất bản Thành phố Hồ Chí Minh, 2002
Mordella trilineata

| Mordella trilineata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Mordellidae
Tông (tribus): Mordellini
Chi (genus): Mordella
Loài (species): M. trilineata
Danh pháp hai phần
Mordella trilineata Pic, 1927 
Mordella trilineata là một loài bọ cánh cứng trong họ Mordellidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1927.
Chú thích

↑  Mordellidae in Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Monnina membranifolia

| Monnina membranifolia> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Fabales
Họ (familia): Polygalaceae
Chi (genus): Monnina
Loài (species): M. membranifolia
Danh pháp hai phần
Monnina membranifolia Ferreyra, 1948 
Monnina membranifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Polygalaceae. Loài này được Ferreyra mô tả khoa học đầu tiên năm 1948.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Monnina membranifolia”. Truy cập ngày 17 tháng 9 năm 2013.
Mormonia obscurata

| Mormonia obscurata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Noctuidae
Chi (genus): Mormonia
Loài (species): M. obscurata
Danh pháp hai phần
Mormonia obscurata Spuler, 1907 
Mormonia obscurata là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Air Koryo

| --- | --- |
Air Koryo
Chosŏn'gŭl: 고려항공
Hancha: 高麗航空
Romaja quốc ngữ: Goryeo Hanggong
McCune–Reischauer: Koryŏ Hanggong
Hán-Việt: Cao Ly Hàng không
Air Koryo (고려항공, 高麗航空, Cao Ly Hàng không), tên giao dịch tiếng Anh là Air Koryo Korean Airways, viết tắt là Air Koryo, (mã IATA = JS, mã ICAO = KOR) là hãng hàng không quốc gia của Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên, trụ sở ở Bình Nhưỡng. Hãng có căn cứ ở Sân bay quốc tế Sunan. Hãng có các tuyến bay quốc nội và quốc tế tới Trung Quốc và Nga. Hãng này nằm trong Danh sách các hãng hàng không bị cấm ở Liên minh châu Âu năm 2006. Đây là hãng bay duy nhất trên thế giới được SkyTrax, tổ chức hàng đầu về đánh giá các công ty hàng không, xếp hạng một sao. Air Koryo hiện đứng chót bảng trong số các hãng bay toàn cầu. Tiêu chuẩn một sao được hiểu là dành cho các hãng hàng không chất lượng thấp, chưa đạt được mức tiêu chuẩn trung bình của ngành hàng không dân dụng thế giới.
Lịch sử > Thành lập

Koryŏ Hangkong được thành lập năm 1954 với tên ban đầu là Chosonminhang (조선민항, 朝鮮民航, Triều Tiên Dân hàng) với tư cách là người kế tục của SOKAO - hãng hàng không liên doanh Liên Xô-CHDCND Triều Tiên thành lập năm 1950. Hãng bắt đầu hoạt động từ ngày 21.9.1955 với các máy bay loại Lisunov Li-2, Antonov An-2 và Ilyushin Il-12. Thập niên 1960 hãng có thêm máy bay Ilyushin Il-14 và Ilyushin Il-18 tua-bin cánh quạt.
Lịch sử > Mở rộng

Năm 1975 hãng có máy bay phản lực Tupolev Tu-154 để phục vụ tuyến Bình Nhưỡng - Đông Berlin - Praha - Moscow. Tuy nhiên Tu-154 không đủ tầm hoạt động xa, nên phải đáp xuống các sân bay trung chuyển ở Irkutsk và Novosibirsk (Nga). Cũng trong thời gian này hãng có thêm các máy bay Tu-134 và An-24 để phục vụ các tuyến bay quốc nội. Năm 1982, hãng có máy bay Ilyushin Il-62 đầu tiên, cho phép bay thẳng từ Bình Nhưỡng tới Moskva. Kết thúc cuộc Chiến tranh Lạnh và sự sụp đổ của Chủ nghĩa cộng sản ở Đông Âu khiến cho số lớn các tuyến bay quốc tế của hãng phải cắt giảm.
Năm 1993 CAAK đổi tên thành Air Koryo. Cùng năm hãng đặt mua 3 máy bay Ilyushin Il-76 để chở hàng hóa tới Trung Quốc và Nga. Mới đây hãng đã đặt mua 2 máy bay Tu-204 để thay đội máy bay quốc tế cũ và cũng bắt đầu hiện đại hóa đội máy bay quốc nội.
Lịch sử > Thế kỷ 21

Do Châu Âu lo ngại về tính an toàn và bảo trì, năm 2006 Air koryo bị thêm vào danh sách các hãng hàng không bị cấm ở Châu Âu năm 2006. Uỷ Ban Châu Âu cũng đã tìm thấy các bằng chứng về sự thiết sót an toàn nghiêm trọng của Air Koryo. AIr Koryo liên tục không giải quyết về các vấn đề về các cuộc kiểm tra tiếp theo của EU.
Tháng 9 năm 2009, Air koryo đã đặt mua một chiếc Tupolev Tu-204-300 và một chiếc Tupolev Tu-204-100, và sẽ nhận được chiếc đầu tiên trong số hai chiếc Tupolev Tu-204-100B được trang bị 210 chỗ ngồi. Các chuyến bay đến Đại Liên ở Trung Quốc được thêm vào lịch trình của Air Koryo. Ngoài ra, các chuyến bay Tu-134 một tuần từ Bình Nhưỡng và các dịch vụ trực tiếp từ Bình Nhưỡng đến Phố Đông Thượng Hải đã được khai trương với dịch vụ hai tuần một lần trên JS522 và khứ hồi trên JS523 vào năm 2010
Vào tháng 3 năm 2010, Air Koryo được phép tiếp tục hoạt động tại EU bằng máy bay Tu-204 của họ vì được trang bị các thiết bị cần thiết để tuân thủ các tiêu chuẩn quốc tế bắt buộc. Tu-204 là loại máy bay duy nhất mà Air Koryo khai thác được bay vào không phận EU. Vào tháng 4 năm 2014 Air Koryo đã khai thác dịch vụ đầu tiên đến Malaysia với việc khánh thánh từ các chuyến bay từ Bĩnh Nhưỡng đến Kuala Lumpur. Các chuyến bay được khai thác 2 tuần 1 lần bằng Tu-204, nhưng đã bị hủy giữa năm 2017 do các lệnh trừng phạt được áp dụng sau vụ đầu độc Kim Jong Nam tại sân bay quốc tế Kuala Lumpur.
Năm 2012 Air Koryo khai trương dịch vụ đến Thành phố Kuwait , được vận hành hàng tuần bằng máy bay Tu-204. Các dịch vụ này hoạt động trong mùa du lịch cao điểm – từ tháng 4 đến tháng 10.
Năm 2014, Air Koryo mở rộng tuyến đường bay sang Cáp Nhĩ Tân , Trung Quốc.  Năm 2012, Juche Travel Services, một công ty điều hành các tour du lịch đến Bắc Triều Tiên, đã ra mắt các tour du lịch "dành cho người đam mê hàng không" bằng máy bay thuê bao của Air Koryo, mang đến cho du khách cơ hội bay trên mọi loại máy bay của Air Koryo trong phạm vi Bắc Triều Tiên, Mil-17, An-24, Tu-134, Tu-154 và Il-62. Các dịch vụ quốc tế được điều hành bởi An-148 , Tu-154 hoặc Tu-204.
Vào năm 2017, dưới thời Chủ tịch Triều Tiên Kim Jong-un , có những dấu hiệu cho thấy Air Koryo đang mở rộng sang các lĩnh vực thương mại ngoài hàng không , cung cấp hàng hóa và dịch vụ đa dạng như trạm xăng, taxi, thuốc lá, nước giải khát và thịt gà lôi đóng hộp .
Tính đến năm 2021, hai máy bay Tupolev Tu-204-100B khác được cho là đã chuẩn bị cho Air Koryo thuê.  Tuy nhiên, cả hai đều được nhìn thấy với tên Sky KG Airlines được thêm vào trên màu sắc của Air Koryo và đã được Moscow chuyển đến Sân bay quốc tế Zhukovsky , nơi chúng vẫn ở lại cho đến tháng 11 năm 2023.  Các báo cáo tình báo và phương tiện truyền thông cho thấy rằng Triều Tiên vẫn có thể đang cố gắng mua hai máy bay phản lực này với sự hỗ trợ của Nga kể từ tháng 11 năm 2023.
Điểm đến

Xem thêm: Các điểm đến của Air Koryo
(Các điểm đến tính đến năm 2024)
Trung Quốc
Bắc Kinh
Thẩm Dương
Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên
Bình Nhưỡng
Nguyên Sơn
Tam Trì Uyên
Hàm Hưng
Thanh Tân
Nga
Vladivostok
Các chuyến thuê bao

Theo Lịch trình bay các chuyến thuê bao của hãng vào năm 1999-2000, thì hãng có các nơi đến tương đối thường xuyên là Thâm Quyến (JS137/138), Ma Cao (JS187/188) và các chuyến thuê bao không thường xuyến tới Moskva (JS215/216), Sofia (JS217/218), Zürich, Praha, Budapest, Amsterdam, Thành phố New York, Seoul (JS815/816 và 817/818), Busan, Yanyang (JS801/802) và vài thành phố của Nhật Bản, nhất là Nagoya (JS831/832). [cần dẫn nguồn]. Năm 2000, hãng có chuyến bay chở phái đoàn ngoại giao Bắc Triều Tiên tới Seoul để thương thuyết. Từ năm 2002 hãng cũng có các chuyến bay thuê bao tương đối thường xuyên tới Hàn Quốc. Hiện nay sau đại dịch COVID-19, có vẻ như hãng không khai thác trở lại các chuyến thuê bao.
Các chuyến bay liên Triều

Từ năm 2003, hai miền Triều Tiên bắt đầu có những chuyến bay liên Triều thường xuyên. Chuyến bay liên Triều đầu tiên của Air Koryo do một chiếc Tupolev Tu-154 chuyên chở và hạ cánh tại sân bay quốc tế Incheon ở Hán Thành. Tổng cộng Koryŏ Hangkong tổ chức chừng 40 chuyến bay từ miền Bắc đến Hán Thành, cùng với những chuyến bay khác đến Yangyang và Busan. Các chuyến bay liên Triều từ sân bay Hàm Hưng đến sân bay quốc tế Yangyang ở Hàn Quốc bắt đầu từ năm 2002. Tuy nhiên vào năm 2008 sân bay tại Yangyang đã bị đóng cửa vì vậy các chuyến bay tới đây cũng bị hủy.
Bộ nhận diện thương hiệu > Biểu trưng

Trước năm 2024, biểu trưng của Air Koryo là hình con sếu đang bay với phần cánh được cách điệu theo hình dáng của Bán đảo Triều Tiên, tượng trưng cho sự thống nhất của hai miền Nam - Bắc Triều Tiên.
Tuy nhiên sau khi sửa đổi hiến pháp đầu năm 2024, Triều Tiên đã từ bỏ nỗ lực thống nhất với Hàn Quốc, trong đó có việc cắt đứt mọi liên lạc liên Triều, coi Hàn Quốc là "ngoại bang", sửa đổi lại bản đồ trên các phương tiện thông tin đại chúng, phá bỏ Cổng Thống nhất tại Bình Nhưỡng, đóng cửa tổ chức liên quan đến công tác thống nhất Triều Tiên. Biểu trưng của hãng hàng không Air Koryo cũng được thay đổi để phù hợp với Hiến pháp, khi đôi cánh được vẽ lại thành cách điệu các lớp lông vũ trên cánh chim.