stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Chiến thuật theo lượt
Đặc điểm

Lối chơi chiến thuật theo lượt là kiểu ngừng hành động tương ứng với thể loại chiến thuật thời gian thực, và tương phản với các thể loại wargame hiện tại khác. Ví dụ, các trận đánh quy mô lớn trong game chiến lược theo lượt thường có tính cách trừu tượng và lối chơi gần với dạng board game liên quan, và thể loại chiến lược thời gian thực lại nhấn mạnh tính hiện thực và tập trung vào việc thu thập và chuyển đổi các nguồn tài nguyên vào năng lực sản xuất đệ tạo nên các đơn vị quân chiến đấu sau đó được sử dụng trong các cuộc đối đầu được cách điệu cao độ. Trái lại, trọng tâm thực tế và chiến thuật quân sự của game chiến thuật theo lượt,  nhấn mạnh vào việc thực hiện các tư tưởng hợp lý và phức tạp thông qua các kế hoạch và chu kỳ mang tính rủi ro/tương đối ngắn thường cung cấp một trải nghiệm rõ ràng, nhanh chóng, thận trọng và tỉ mỉ hơn về mặt chiến thuật trên chiến trường và hỗn độn hơn những game chiến lược của các thể loại khác.
Theo sự đề xuất về tên gọi thể loại này, còn là nền tảng cho thể loại chiến thuật theo lượt là lối chơi theo lượt. Thể loại này có nguồn gốc từ wargame chiến thuật và thu nhỏ, sự tái tạo lại các màn kịch bản trận đánh bằng cách sử dụng các mô hình thu nhỏ hay thậm chí là các mô hình làm bằng giấy đơn giản dựa theo các quy tắc tương đối phức tạp. So với các game chiến lược khác, các game của thể loại chiến thuật theo lượt thường có những môi trường chi tiết và phức tạp rõ rệt do các tác động về mặt chiến thuật của độ cao, yểm hộ gần và tầm ngắm. Hơn nữa, trong hầu hết các trò chơi chiến thuật theo lượt, lực lượng của người chơi đều được duy trì giữa các trận đánh. Điều này cho phép các đơn vị quân trở nên giỏi hơn khi chúng sở hữu kinh nghiệm chiến đấu nhiều hơn và kết hợp với các đội quân nhỏ và chuyên dụng thường được sử dụng, thậm chí có thể khuyến khích một mối quan hệ thân thuộc giữa người chơi và quân đội của mình, phá vỡ ẩn danh khuôn mẫu của các đơn vị quân sản xuất hàng loạt có thể tiêu hao trên chiến trường trong các game chiến lược thông thường.
Phân loại > Wargame chiến thuật

Bài chi tiết: Wargame chiến thuật và Wargame (trò chơi điện tử)
Wargame chiến thuật là dạng wargame (board game hoặc video game) mô phỏng các cuộc xung đột quân sự ở cấp độ chiến thuật, tức là những đơn vị quân từ các loại xe cộ và tiểu đội riêng lẻ cho đến các trung đội hay đại đội. Những đơn vị này được đánh giá dựa trên chủng loại và tầm bắn của vũ khí cá nhân.
Phân loại > Nhập vai chiến thuật

Bài chi tiết: Trò chơi nhập vai chiến thuật
Tiểu thể loại này được sử dụng chủ yếu để đề cập đến các trò chơi có nguồn gốc từ RPG như là một sự thay thế cho hệ thống theo lượt truyền thống. Trong dạng game này, hệ thống đã được thiết kế riêng để kết hợp các đặc điểm của trò chơi nhập vai. Thuật ngữ "chiến thuật" không được sử dụng rộng rãi để mô tả cho thể loại này cho đến khi tựa game Final Fantasy Tactics được phát hành, giúp phổ biến rộng rãi thể loại này ở Bắc Mỹ, mặc dù các game như Shining Force từng là một phần của thể loại này vào những năm trước đây.
Phân loại > MMO

Bài chi tiết: Trò chơi trực tuyến nhiều người chơi
Có một số trò chơi chiến thuật theo lượt với lối chơi trực tuyến nhiều người cùng chơi với số lượng lớn, chẳng hạn như Dofus, Gunrox và Poxnora. Darkwind: War on Wheels, mô phỏng đua xe bắn súng, là tựa game chiến thuật theo lượt duy nhất hiện nay có một thế giới liên tục. Đây cũng là một trong số ít trò chơi mô phỏng đua xe theo lượt.
Phân loại > Pha trộn

Một số game nhập vai, như The Temple of Elemental Evil và Gold Box vào cuối thập niên 80 và đầu những năm 90 cũng có phong cách chiến đấu theo lượt mang tính chiến thuật. Một số tựa game chiến thuật theo lượt, như Jagged Alliance 2 và dòng game X-COM, có một lớp chiến lược thời gian thực cùng với phong cách chiến đấu theo lượt mang tính chiến thuật.
Các đơn vị quân cá nhân được chỉ huy để thực hiện các chiến thuật quân sự như phục kích. Ảnh chụp màn hình từ game The Battle for Wesnoth.
Chiến dịch Tây Bắc

| x t Chiến tranh Đông Dương |
| --- | --- |
 Nam Bộ  Hải Phòng  Hà Nội  Cao Bằng  Việt Bắc 1947  Tu Vũ 1948  Khu 5  Điền Xá  Đường số 3  Đồng Khê  Đông Bắc I  Đông Bắc II  Cao – Bắc – Lạng  Thập Vạn Đại Sơn  Lê Lợi  Biên Giới 1950  Đông Khê  Trần Hưng Đạo  Vĩnh Yên  Hoàng Hoa Thám  Mạo Khê  Quang Trung  Lý Thường Kiệt  Hòa Bình  Tu Vũ 1952  Tây Bắc  Nghĩa Lộ  Nà Sản  Thượng Lào 1953  Muong Khoua  Đông – xuân 1953–1954  Hạ Lào 1954  Mouette  Atlante  Điện Biên Phủ Him Lam  đồi Độc Lập  đồi A1  đồi C1  Đắk Pơ  Tiếp quản thủ đô Hà Nội 
Chiến dịch Tây Bắc (từ 14 tháng 10 đến 10 tháng 12 năm 1952) là chiến dịch tiến công của Quân đội Nhân dân Việt Nam (QĐNDVN) trên hướng Tây Bắc Việt Nam nhằm tiêu diệt sinh lực đối phương, giải phóng một bộ phận đất đai, làm thất bại ý đồ của thực dân Pháp lập "Xứ Thái tự trị".
Hoàn cảnh

Năm 1952, tình hình nước Pháp rất rối ren. Chỉ trong tháng 2 và tháng 3 năm 1952, nội các Pháp đổ liên tiếp 3 lần. Tình hình chiến trường Đông Dương vẫn là vấn đề nan giải đối với Chính phủ lâm thời. Tờ tuần báo Hành động (L’Action) số ra ngày 2 tháng 4 năm 1952, ký giả Pháp Henri Clau viết: "Dư luận lên án Chính phủ Pháp đang theo đuổi cuộc chiến ở Đông Dương, nhân dân Pháp bất bình vì tình trạng bắt lính kéo dài".
Tại Đông Dương, tướng Raoul Salan được cử làm Tổng tư lệnh. Trên chiến trường Việt Nam, quân Pháp chủ trương thực hiện chiến lược phòng ngự, ráo riết bình định các vùng tạm chiếm. Tướng Salan nhiều lần điện về chính quốc xin viện trợ về lực lượng và tài chính nhưng không được chấp nhận vì ngân sách đã cạn.
Sau khi mở các chiến dịch ở đồng bằng Bắc Bộ năm 1951 không thành công, rút kinh nghiệm qua các chiến dịch tiến công của QĐNDVN kể từ sau Chiến dịch Biên giới, phân tích tình hình trên chiến trường, đánh giá khách quan hơn về tương quan lực lượng, Trung ương Đảng Lao động Việt Nam và Bộ Tổng Tư lệnh Quân đội Nhân dân Việt Nam đã nhận định phương hướng chiến lược có lợi lúc này là chiến trường rừng núi. Vì vậy, ngày 17 tháng 7 năm 1952, Trung ương Đảng quyết định thành lập khu Tây Bắc, gồm bốn tỉnh Lai Châu, Sơn La, Lào Cai, Yên Bái, rộng 44.300 km², dân số 44 vạn người. Đây là một vùng rừng núi trùng điệp, nhiều dãy núi cao hơn 1000 mét; giữ vị trí chiến lược quan trọng đối với Đông Dương. Tháng 9 năm 1952, Trung ương Đảng chủ trương: "Tránh chỗ mạnh, đánh chỗ yếu, tìm nơi sơ hở của địch mà đánh và hướng tiến công chiến dịch lên Tây Bắc."
Phương châm hoạt động là "đánh dài ngày, đánh liên tục, tiến từng bước chắc, đồng thời sẵn sàng nắm thời cơ thuận lợi để phát triển nhanh chóng. Về chiến thuật là vây điểm, diệt viện; phá điểm."
Lực lượng tham gia chiến dịch > Quân đội Nhân dân Việt Nam

Gồm các Đại đoàn 308, 312 và 316 (thiếu), Tiểu đoàn 910 (Trung đoàn 148), 6 đại đội sơn pháo 75mm, 3 đại đội súng cối 120mm, 1 trung đoàn công binh và 11 đại đội bộ đội địa phương, do Bộ Tổng tư lệnh tổ chức, chỉ huy. Tổng quân số của hai hướng lên tới 36.000 người.
Võ Nguyên Giáp làm Tư lệnh chiến dịch, Hoàng Văn Thái làm Tham mưu trưởng, Nguyễn Chí Thanh làm Chủ nhiệm chính trị, Trần Đăng Ninh làm Chủ nhiệm cung cấp hậu cần.
Công tác đảm bảo hậu cần, gạo ở hướng chính trong đợt 1 là 1.195 tấn cho bộ đội và 142 tấn cho dân công. Hướng phụ là 104 tấn cho bộ đội và 43 tấn cho dân công. Dân công đi theo bộ đội là 4.300 người; dân công vận chuyển khác là 27.750 người. Đợt 2 và 3 là 3.400 tấn (không kể số gạo dân công ăn trên dọc đường). Hai tỉnh Phú Thọ, Yên Bái huy động 450 chiếc thuyền, phà đưa 30.000 bộ đội, dân công cùng với binh khí kỹ thuật qua sông.
Tổng kết toàn Chiến dịch Tây Bắc, đã huy động 11.750 tấn gạo (tiêu thụ hết 9.890 tấn gạo, 164 tấn muối, 328 tấn thịt, 82 tấn thực phẩm khác), huy động 200.000 dân công (bằng bảy triệu ngày công). Lượng vật chất bảo đảm cho chiến dịch khoảng 9.000 tấn lương thực thực phẩm, 120 tấn vũ khí, đạn dược và dụng cụ thuốc men cần thiết để cứu chữa cho khoảng 5.000 thương binh.
Lực lượng tham gia chiến dịch > Liên hiệp Pháp

Gồm 8 tiểu đoàn, trong đó có năm tiểu đoàn người Thái và ba tiểu đoàn cơ động người Phi, ngoài ra còn có 43 đại đội bộ binh Thái làm nhiệm vụ chiếm đóng, bố trí thành 144 cứ điểm thuộc bốn phân khu: Lai Châu, Sông Đà, Nghĩa Lộ, Sơn La và 3 tiểu khu độc lập Thuận Châu, Phù Yên, Tuần Giáo;
Trong quá trình chiến dịch, được tăng viện thêm 9 tiểu đoàn bộ binh và dù Âu-Phi, 3 tiểu đoàn ngụy Thái, 1 tiểu đoàn biệt kích hỗn hợp, 1 tiểu đoàn pháo binh gồm 11 khẩu đại bác.
Công sự ở Nghĩa Lộ - Gia Hội, Cửa Nhì, Phong Thổ đã được cải tiến, có hầm ngầm, lô cốt xi-măng cốt thép. Còn các vị trí khác đều xây dựng theo kiểu cũ. Phần lớn, các vị trí đều đóng trên điểm cao, tiếp tế bằng máy bay, hàng ngày lính phải xuống chân núi lấy nước, vì vậy dễ bị bao vây khống chế. Việc tiếp tế và tiếp viện cho toàn khu và phân khu chủ yếu dựa vào không quân với khả năng tối đa 48 tấn một ngày và một tiểu đoàn dù. Việc tiếp tế giữa phân khu và cứ điểm chủ yếu bằng sức người và ngựa thồ.
Diễn biến

Chiến dịch diễn ra 3 đợt:
Diễn biến > Cuộc hành quân Lorraine

Pháp dồn quân về xây dựng tập đoàn cứ điểm Nà Sản ở Lai Châu, đồng thời mở cuộc hành quân Lorraine (Opération Lorraine) đánh lên Phú Thọ (28 tháng 10) nhằm kéo chủ lực QĐNDVN về đối phó. Ngày 5 tháng 11, Pháp huy động 13 tiểu đoàn bộ binh của các binh đoàn cơ động số 1, 2, 3, 4, 5 và ba tiểu đoàn dù, hai hải đoàn xung kích, bốn tiểu đoàn pháo binh, hai tiểu đoàn cơ giới, bảy đại đội công binh. QĐNDVN đã bố trí ở Phú Thọ trung đoàn 176, một tiểu đoàn của trung đoàn 246 cùng với bộ đội địa phương có nhiệm vụ ngăn chặn. Bộ chỉ huy quyết định điều thêm trung đoàn 36 về Phú Thọ tăng viện. Mục tiêu và kế hoạch đợt 2 chiến dịch vẫn không thay đổi.
Trong những ngày tiếp sau, các trung đoàn 36, 74 cùng lực lượng Việt Minh tại địa phương tấn công mạnh vào các vị trí của quân Pháp. Trong vòng 10 ngày, từ 5 đến 15 tháng 11 năm 1952, chỉ riêng bên tả ngạn sông Hồng đã có 34 vị trí từ một trung đội đến một đại đội Pháp bị tiêu diệt, 16 vị trí rút chạy và 29 vị trí bị bao vây. Sáng 14 tháng 11 năm 1952, QĐNDVN đánh vào Phát Diệm, bắn chìm 3 tàu và tiêu diệt 3 đại đội đồn trú.
Ngày 17 tháng 11 năm 1952, một đoàn xe của GM4 (Binh đoàn cơ động số 4) về tới Chân Mộng trên đường số 2 lọt vào trận địa phục kích, bị trung đoàn 36 tiêu diệt trên 400 lính, bắt sống 84, phá huỷ 44 xe cơ giới (có 17 xe thiết giáp), thu 1 xe tăng (xem Trận Chân Mộng-Trạm Thản ngày 17 tháng 11 năm 1952).
Trong gần một tháng, QĐNDVN ở Phú Thọ đã loại khỏi vòng chiến đấu 1.884 lính, trong đó bắt 173, có 100 lính Âu - Phi, phá huỷ 60 xe cơ giới, thu nhiều vũ khí. Quân Pháp tổn thất lớn và phải rút khỏi Việt Trì, kết thúc cuộc hành quân Lorraine khi chưa đạt được mục đích.
Diễn biến > Đợt 2 (từ 17 đến 22 tháng 11)

Các đơn vị QĐNDVN vượt Sông Đà, tiến công hệ thống phòng ngự của Pháp trên cao nguyên Mộc Châu (xem Trận Mộc Châu, ngày 19 tháng 11 năm 1952), kết hợp vu hồi chiến dịch từ Quỳnh Nhai, chiếm Thuận Châu, Tuần Giáo, Điện Biên Phủ, buộc quân Pháp ở thị xã Sơn La rút chạy về Nà Sản.
Ngày 17 tháng 11, QĐNDVN vượt sông Đà, tiêu diệt vị trí Bản Hoa. Đêm tiếp theo tiêu diệt vị trí Ba Lay. Với hai trận đánh, Đại đoàn 312 tiêu diệt gọn tiểu đoàn 3 Ma-rốc và một đại đội quân Quốc gia Việt Nam. Ngày 18 tháng 12 tiêu diệt vị trí Hát Tiêu, Mường Lụm. Quân Pháp bỏ Tạ Khoa chạy về Còi Nòi. Đại đoàn 308 truy kích, quét sạch phòng tuyến quân Pháp trên bờ sông Đà. Ngày 19, đánh vào Mộc Châu, chiếm các lô cốt trận địa pháo. Quân Pháp ở Chiềng Pan, sông Con, Tạ Khoa vội vã rút chạy. Đường số 6 được khai thông, cánh cửa vào Tây Bắc với QĐNDVN được mở rộng.
Ngày 18 tháng 11, quân Pháp rút khỏi Sơn La, trung đoàn 165 tiếp quản Sơn La, truy quét bắt gần 500 lính và trên 100 nhân viên của chính quyền Quốc gia Việt Nam.
Trên hướng phối hợp, Ban chỉ huy mặt trận Y13 điều tiểu đoàn 910 và 542 bất ngờ tập kích Điện Biên Phủ. Quân Pháp tại đây bị bất ngờ, nhanh chóng tan rã. Lực lượng QĐNDVN tổ chức truy kích, bắt 726 lính, hầu hết thuộc tiểu đoàn Lào (58 BCL), thu 600 súng các loại.
Tại Tu Lệ, thiếu tá Bigeard được tin Nghĩa Lộ mất, nhận lệnh của Raoul Salan phải cùng với  số tất cả các đồn xung quanh tức khắc rút lui về phía Nà Sản, là một đồn ở trên đường tỉnh lộ số 41 từ Hoà Bình lên Lai Châu và cách Sơn La 10 km về phía đông nam. Nà Sản có một sân bay lớn, máy bay Dakota có thể đáp xuống được. Ngày 21 tháng 10 năm 1952, sau một đêm cầm cự chống cuộc tấn công của QĐNDVN, Bigeard cùng các lính các đồn xung quanh tụ tập tại Tu Lệ, triệt thoái khỏi đồn. Một giờ trưa bắt đầu cuộc hành trình trực chỉ hướng tây.
3 giờ sáng ngày 22 tháng 10, tiểu đoàn quân Bigeard tới đồn Mường Chèn là một đồn nhỏ ở giữa một lòng chảo cách Tu Lệ 25 km, có một trung đội phụ lực người Thái dưới quyền thượng sĩ Peyrol trấn giữ. QĐNDVN suốt ngày đuổi theo đánh bọc hậu làm thiệt hại nhiều, nay vẫn bám sát và ẩn nấp trên những ngọn núi xung quanh. Lính của Bigeard đã kiệt sức, hết cả lương thực và đạn dược, phải dừng chân ở Mường Chèn để nghỉ, lấy lại sức và chờ máy bay thả dù tiếp tế xuống. Nửa đêm hôm đó, nhờ đóng quân ở ngoài đồn và nhờ lúc QĐNDVN đánh đồn Mường Chèn, Bigeard vội chuyển quân đi thoát.
Ngày 22 tháng 10, hồi 9 giờ sáng, quân Bigeard tới được đồn Bản Y Tông, cách Mường Chèn 25 km. Tại đây Bigeard gặp được đoàn quân từ Nà Sản cùng tiểu đoàn 56 Quốc gia Việt Nam đến tiếp đón nên Bigeard an toàn rút về đến đồn Tà Bú rồi từ đó được xe cam-nhông đưa về Sơn La, Nà Sản, rồi đáp máy bay về Hà Nội.
Diễn biến > Đợt 3 (từ 30 tháng 11 đến 10 tháng 12) > Các hướng khác

Trong khi Raoul Salan tăng cường phòng thủ Nà Sản đề phòng QĐNDVN kéo quân tới tấn công địa điểm đó, thì đêm hôm 17 tháng 11, Mộc Châu bị thất thủ.
Mộc Châu là một thị trấn ở cách Nà Sản 80 km về phía Nam, nằm trên đường tỉnh số 41 từ Hoà Bình lên Sơn La, Lai Châu, trấn giữ con đường qua Xiêng Khoảng xâm nhập xứ Lào. Mộc Châu có một tiểu đoàn Maroc với quân phụ lực người Thái. Đêm 17 rạng ngày 18 tháng 11, đồn Mộc Châu bị chiếm sau nhiều đợt tấn công của QĐNDVN, quân Pháp bỏ đồn rút qua rừng về phía Sầm Nưa.
Ngày 30 tháng 11, đồn Điện Biên Phủ cũng bị thất thủ. Điện Biên Phủ là một thị trấn thuộc Quân khu 4 mà Bộ chỉ huy đóng ở Lai Châu, nằm gần biên giới Lào cách Lai Châu độ 90 km đường chim bay về phía tây nam và cách Sơn La cũng chừng ấy về phía tây, cách Hà Nội khoảng 300 km. Điện Biên Phủ nằm giữa một thung lũng lòng chảo dài 15 km, rộng 6 km, có một phi đạo máy bay Dakota có thể lên xuống được. Điện Biên Phủ có chừng 300 lính Thái đặt dưới quyền một viên tri châu người Mường Đèo Văn Ban, và một tiểu đoàn lính Senegal dưới quyền thiếu tá Durand. Tiểu đoàn Senegal này vừa bị tiêu diệt trong một cuộc chạm súng với QĐNDVN gần Lai Châu.
Ngày 25 tháng 11, tiểu đoàn Lào do thiếu tá Sicard chỉ huy được gửi đến tăng cường. Ngày 29, QĐNDVN tấn công, tiểu đoàn Lào và lính Thái bỏ chạy về phía Mường Khoa (Lào), Điện Biên Phủ bị QĐNDVN chiếm trọn.
Đứng trước hai thất bại, Mộc Châu và Điện Biên Phủ, bộ chỉ huy Pháp lo ngại QĐNDVN tấn công vào Lào, một mặt mở những cuộc hành quân phát xuất từ Nà Sản để đánh phá QĐNDVN trong việc tiếp tế và tập kích hậu quân của QĐNDVN, một mặt tăng cường Sầm Nưa là một thị trấn Lào gần Mộc Châu và Điện Biên Phủ nhất. Mặt khác vì nhu cầu nhân sự, bộ chỉ huy Pháp giao nhiều trách nhiệm cho Quân đội Quốc gia Việt Nam trong vùng đồng bằng, mở các cuộc hành quân vào căn cứ Việt Minh trong vùng Quy Nhơn để bớt áp lực cho Pleiku và tổ chức các đoàn biệt kích người Mông để phá rối QĐNDVN trong vùng Thượng Lào.
Kết quả

Bernard Fall đã viết về tình hình chiến dịch như sau: "Các sư đoàn Việt Minh ngay trước mắt người Pháp đang làm chủ trên không, đã vượt quá 180 dặm trong 6 tuần liền mà chẳng phải dùng đến một con đường bay một xe cơ giới nào... Đến ngày 10 tháng 12, người Pháp mới rút lui tương đối an toàn về sau Phòng tuyến Tassigny ở phía bắc Hà Nội nhưng cũng phải thiệt hại khá nặng về cả người và trang bị".
Ngày 10 tháng 12 năm 1952, Hội nghị sơ kết chiến dịch phía Việt Nam Dân chủ Cộng hòa nhận định: "Chiến dịch Thu Đông 1952 đã thành công vượt mức dự kiến." Hướng Tây Bắc, QĐNDVN đã tiêu diệt và bắt 6.029 quân Pháp và chư hầu; ngoài ra còn thu được thắng lợi quan trọng ở Phú Thọ, tiêu diệt 1.711, bắt 173. Toàn chiến dịch, QĐNDVN đã xóa bỏ và chiếm 85 vị trí, thu 3.785 súng các loại, 65 khẩu súng cối (60 và 81mm), 11 khẩu pháo 105mm, 98 máy vô tuyến điện, 7 xe jeep 1459 dù, bắn rơi 6 máy bay, mở rộng kiểm soát thêm 28.000 km² với 250.000 dân trong đó có thị xã Sơn La và toàn tỉnh Sơn La (trừ Nà Sản). Ở đồng bằng Liên khu 3, tiêu diệt 12 vị trí cỡ đại đội, diệt 4.031 quân Pháp và chư hầu, bắt 1.746 lính và mở rộng nhiều khu căn cứ ở tả ngạn và hữu ngạn sông Hồng, nối liền vùng kiểm soát Tây Bắc với căn cứ địa Việt Bắc và Thượng Lào, giữ vững thế chủ động tiến công, làm thất bại âm mưu mở rộng chiếm đóng của Pháp.
Tuy còn những hạn chế, nhưng chiến dịch này vẫn giành được thắng lợi lớn. Vì vậy, ngày 29 tháng 1 năm 1953, trong hội nghị tổng kết Chiến dịch Tây Bắc, Chủ tịch Hồ Chí Minh khen ngợi: "Trung ương Đảng, Chính phủ và Bác bằng lòng các chú, lần này chưa phải hoàn toàn, nhưng hơn mọi lần trước"
Về ý nghĩa Chiến dịch Tây Bắc, ngày 10 tháng 12 năm 1952, thay mặt Đảng ủy và Bộ chỉ huy chiến dịch, Đại tướng Võ Nguyên Giáp, Tổng Tư lệnh kiêm Chỉ huy trưởng chiến dịch đánh giá: "Thu đông 1952 là thu đông chiến thắng Tây Bắc. Nếu nhìn rộng ra toàn chiến trường Bắc Bộ thì đó là thắng lợi lớn của ta trên con đường tiếp tục giành thế chủ động... Thắng lợi đó đã rèn luyện nhiều cho bộ đội ta về kỹ thuật, củng cố và mở rộng căn cứ địa Việt Bắc, củng cố và mở rộng khối đoàn kết toàn dân, tăng cường lực lượng kháng chiến của nhân dân, nâng cao lòng tin tưởng của toàn Đảng, toàn quân, toàn dân đối với Đảng và Hồ Chủ tịch…"
Chú thích

↑  http://ckt.gov.vn/ckt/bao-dam-hau-can-ky-thuat-chien-dich-tay-bac-1952-post869.html
↑  Lê Mậu Hãn (chủ biên), Nhà xuất bản: 2006, Đại cương lịch sử Việt Nam - tập 3; Nhà xuất bản: Giáo dục.
↑  Những tài liệu chỉ đạo các chiến dịch, t.4, tr.240.
↑  Lính mộ người Marốc.
↑  “IN BÀI VIẾT”. Quân đội Nhân dân. Bản gốc lưu trữ ngày 8 tháng 6 năm 2015. Truy cập 17 tháng 2 năm 2015.
↑  “Ký ức những ngày đi chiến dịch (Tiếp theo và hết)”. Quân đội Nhân dân. Bản gốc lưu trữ ngày 6 tháng 11 năm 2012. Truy cập 29 tháng 9 năm 2015.
↑  Mặt trận Y13 thành lập ngày 24 tháng 10 năm 1952, do Bằng Giang làm Tư lệnh. Mệnh lệnh số 33 (20 tháng 10). Tài liệu chỉ đạo chiến dịch. t.4, tr.342.
↑  In Histoire des parachutistes français page 273
↑  Đại tướng Võ Nguyên Giáp, Nhà xuất bản: 2006, Tổng tập Hồi kí; Nhà xuất bản: Quân đội nhân dân (Hữu Mai thể hiện).
↑  Hồ sơ 579, trung tâm lưu trữ Bộ Quốc phòng.
↑  Báo cáo kế hoạch tác chiến chiến dịch và tổng kết kinh nghiệm của các chiến dịch lớn, Bộ Tổng tham mưu, Xb. 1963, t. 2, tr.217
Athyrium ophiodontum

| Athyrium ophiodontum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Pteridophyta
Lớp (class): Polypodiopsida
Bộ (ordo): Polypodiales
Họ (familia): Athyriaceae
Chi (genus): Athyrium
Loài (species): A. ophiodontum
Danh pháp hai phần
Athyrium ophiodontum Copel., 1931 
Athyrium ophiodontum là một loài dương xỉ trong họ Athyriaceae. Loài này được Copel. mô tả khoa học đầu tiên năm 1931.
Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Athyrium ophiodontum”. Truy cập ngày 28 tháng 5 năm 2014.
Waunana tulcan

| Waunana tulcan> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Pholcidae
Chi (genus): Waunana
Loài (species): W. tulcan
Danh pháp hai phần
Waunana tulcan Huber, 2000 
Waunana tulcan là một loài nhện trong họ Pholcidae. Loài này được phát hiện ở Ecuador.
Chú thích

↑  Huber, B. A. (2000) New World pholcid spiders (Araneae: Pholcidae): A revision at generic level. Bull. Am. Mus. nat. Hist. 254: 1-348.
Glaphyrus pubescens

| Glaphyrus pubescens> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Glaphyridae
Chi (genus): Glaphyrus
Loài (species): G. pubescens
Danh pháp hai phần
Glaphyrus pubescens Schweiger, 1949 
Glaphyrus pubescens là một loài bọ cánh cứng trong họ Glaphyridae. Loài này được Schweiger miêu tả khoa học năm 1949.
Chú thích

↑  Hallan, J.  (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Corbarieu

| --- | --- |
 Corbarieu

Corbarieu

Hành chính
Quốc gia:  Pháp
Vùng: Occitanie
Tỉnh: Tarn-et-Garonne
Quận: Montauban
Tổng: Villebrumier
Liên xã: Pays de Montauban et des Trois Rivières
Xã (thị) trưởng: Pierre Bonnafous (2001-2008)
Thống kê
Độ cao: 75–213 m (246–699 ft) (bình quân 70 m (230 ft)[chuyển đổi: tùy chọn không hợp lệ])
Diện tích đất1: 13,03 km2 (5,03 dặm vuông Anh)
Nhân khẩu1: 1.288  
 - Mật độ: 99/km2 (260/sq mi)
INSEE/Mã bưu chính: 82044/ 82370

2 Dân số không tính hai lần: cư dân của nhiều xã (ví dụ, các sinh viên và quân nhân) chỉ tính một lần.
Corbarieu là một xã của tỉnh Tarn-et-Garonne, thuộc vùng Occitanie, miền nam nước Pháp.
Blepisanis nivea

| Blepisanis nivea> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Blepisanis
Loài (species): B. nivea
Danh pháp hai phần
Blepisanis nivea (Kraatz, 1882) 
Blepisanis nivea là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Formicilla boggianii

| Formicilla boggianii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Anthicidae
Chi (genus): Formicilla
Loài (species): F. boggianii
Danh pháp hai phần
Formicilla boggianii Krekich-Strassoldo, 1913 
Formicilla boggianii là một loài bọ cánh cứng trong họ Anthicidae. Loài này được Krekich-Strassoldo miêu tả khoa học năm 1913.
Chú thích

↑  Hallan, J.  (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Hypercalymnia ampijaroa

| Hypercalymnia ampijaroa> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Noctuidae
Chi (genus): Hypercalymnia
Loài (species): H. ampijaroa
Danh pháp hai phần
Hypercalymnia ampijaroa Viette, 1965 
Hypercalymnia ampijaroa là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Glaphyrus opulentus

| Glaphyrus opulentus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Glaphyridae
Chi (genus): Glaphyrus
Loài (species): G. opulentus
Danh pháp hai phần
Glaphyrus opulentus Bedel, 1885 
Glaphyrus opulentus là một loài bọ cánh cứng trong họ Glaphyridae. Loài này được Bedel miêu tả khoa học năm 1885.
Chú thích

↑  Hallan, J.  (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Idaea oberthuriata

| Idaea oberthuriata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Idaea
Loài (species): I. oberthuriata
Danh pháp hai phần
Idaea oberthuriata Balestre 1907 
Idaea oberthuriata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.