stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Bồ Đào Nha
Văn hoá > Ẩm thực

Ẩm thực Bồ Đào Nha có tính đa dạng, dân chúng tiêu thụ nhiều cá tuyết khô (bacalhau trong tiếng Bồ Đào Nha), với hàng trăm công thức chế biến. Hai món cá phổ biến khác là cá mòi nướng và caldeirada, một món hầm có thành phần chủ yếu là khoai tây và có thể làm từ nhiều loại cá. Các món thịt đặc trưng của Bồ Đào Nha làm từ thịt bò, thịt lợn, thịt cừu và thịt gà, gồm cozido à portuguesa, feijoada, frango de churrasco, leitão (lợn sữa quay) và carne de porco à alentejana. Một món ăn miền bắc rất phổ biến là arroz de sarrabulho (gạo ninh trong tiết lợn) hay arroz de cabidela (cơm gà hầm trong tiết gà).
Các món ăn nhanh nổi tiếng gồm có Francesinha (Frenchie) từ Porto, và bánh mì kẹp bifanas (thịt lợn nướng) hoặc prego (thịt bò nướng). Nghệ thuật bánh ngọt Bồ Đào Nha có nguồn gốc trong nhiều tu viện Công giáo thời trung cổ, được truyền bá trên khắp đất nước. Các tu viện này sử dụng rất ít nguyên liệu (hầu hết là quả hạnh, bột mì, trứng và một ít rượu) để tạo ra nhiều loại bánh ngọt khác nhau, trong đó có pastéis de Belém (hay pastéis de nata) có nguồn gốc từ Lisboa, và ovos moles từ Aveiro. Các khu vực khác nhau tại Bồ Đào Nha có các món ăn truyền thống riêng của mình. Bồ Đào Nha có văn hoá thức ăn tốt cho sức khoẻ, và trên khắp đất nước có rất nhiều nhà hàng kiểu này và các tasquinhas nhỏ đặc trưng.
Rượu vang Bồ Đào Nha được công nhận quốc tế từ thời La Mã, họ liên tưởng Bồ Đào Nha với vị thần rượu nho Bacchus. Ngày nay, Bồ Đào Nha có tiếng với cộng đồng đam mê rượu vang, và các loại rượu vang của quốc gia này giành chiến thắng trong một số giải thưởng quốc tế. Một số loại rượu vang Bồ Đào Nha hảo hạng nhất là Vinho Verde, Vinho Alvarinho, Vinho do Douro, Vinho do Alentejo, Vinho do Dão, Vinho da Bairrada và rượu vang Port, rượu vang Madeira, và Moscatel từ Setúbal và Favaios. Port và Madeira đặc biệt được đánh giá cao tại nhiều nơi trên khắp thế giới.
Văn hoá > Âm nhạc

Âm nhạc Bồ Đào Nha đa dạng về các thể loại, nổi tiếng nhất là Fado, một thể loại âm nhạc đô thị u sầu có nguồn gốc tại Lisboa, thường gắn với guitar Bồ Đào Nha và saudade, hoặc longing. Fado Coimbra là một loại độc đáo của fado "khúc nhạc chiều hát rong" và cũng được chú ý. Các nghệ sĩ trình diễn nổi tiếng quốc tế gồm có Amália Rodrigues, Carlos Paredes, José Afonso, Mariza, Carlos do Carmo, António Chainho, Mísia và Madredeus.
Ngoài Fado và âm nhạc dân gian, người Bồ Đào Nha còn nghe nhạc pop và các thể loại âm nhạc hiện đại khác, đặc biệt là từ Mỹ và Anh, cũng như các nghệ sĩ Bồ Đào Nha, Caribe và Brasil. Các nghệ sĩ được công nhận quốc tế gồm có Dulce Pontes, Moonspell, Buraka Som Sistema, Blasted Mechanism và The Gift, hai người cuối từng được đề cử giải thưởng âm nhạc MTV châu Âu. Trong thập niên 2010, các nghệ sĩ được công nhận cao nhất ở tầm quốc tế và quốc gia là Aurea, Agir, David Carreira, Richie Campbell, D.A.M.A và Diogo Piçarra.
Trong thể loại nhạc dance điện tử và nhạc dance, Bồ Đào Nha có hai DJ nổi tiếng quốc tế trong danh sách 100 DJ hàng đầu năm 2016 của DJ MAG, là KURA xếp thứ 51 và Diego Miranda xếp thứ 58.
Bồ Đào Nha có một số lễ hội âm nhạc mùa hè, như Festival Sudoeste tại Zambujeira do Mar, Festival de Paredes de Coura tại Paredes de Coura, Festival Vilar de Mouros gần Caminha, Boom Festival tại Idanha-a-Nova, NOS Alive, Sumol Summer Fest tại Ericeira, Rock in Rio Lisboa và Super Bock Super Rock tại Đại Lisboa. Ngoài mùa hè, Bồ Đào Nha có một lượng lớn các lễ hội, hướng đến khán giả đô thị như Flowfest hay Hip Hop Porto. Năm 2005, Bồ Đào Nha tổ chức lễ trao giải âm nhạc MTV châu Âu tại Pavilhão Atlântico, Lisboa. Bồ Đào Nha giành chiến thắng tại Eurovision Song Contest 2017 với bài hát "Amar pelos dois" do Salvador Sobral trình diễn.
Về âm nhạc cổ điển, Bồ Đào Nha có các tên tuổi như các nghệ sĩ piano Artur Pizarro, Maria João Pires, Sequeira Costa, các nghệ sĩ violon Carlos Damas, Gerardo Ribeiro và trong quá khứ là nghệ sĩ cello Guilhermina Suggia. Các nhà soạn nhạc đáng chú ý gồm có José Vianna da Motta, Carlos Seixas, João Domingos Bomtempo, João de Sousa Carvalho, Luís de Freitas Branco và học trò của ông là Joly Braga Santos, Fernando Lopes-Graça, Emmanuel Nunes và Sérgio Azevedo. Tương tự, các nhạc sĩ đương đại như Nuno Malo và Miguel d'Oliveira đạt được một số thành công quốc tế trong việc viết nhạc gốc cho phim và truyền hình.
Văn hoá > Nghệ thuật thị giác

Bồ Đào Nha có lịch sử phong phú về hội họa, các họa sĩ nổi tiếng đầu tiên của nước này là từ thế kỷ XV, như Nuno Gonçalves, là một phần trong giai đoạn hội họa Gothic muộn. Trong thời kỳ phục hưng, hội họa Bồ Đào Nha chịu ảnh hưởng cao độ từ hội họa phía bắc châu Âu. Trong giai đoạn baroque, Joana d'Obidos và Vieira Lusitano là những họa sĩ có nhiều sáng tác nhất. José Malhoa nổi tiếng với tác phẩm Fado, và Columbano Bordalo Pinheiro (vẽ chân dung của Teófilo Braga và Antero de Quental) đều liên quan đến hội họa tự nhiên.
Thế kỷ XX chứng kiến sản sinh chủ nghĩa hiện đại, và cùng với nó là các họa sĩ nổi bật nhất của Bồ Đào Nha: Amadeo de Souza-Cardoso chịu ảnh hưởng mạnh từ các họa sĩ Pháp, đặc biệt là anh em nhà Delaunay. Trong số các tác phẩm nổi tiếng nhất của ông có Canção Popular a Russa e o Fígaro. Các họa sĩ/nhà văn theo chủ nghĩa hiện đại khác là Carlos Botelho và Almada Negreiros, là bạn của nhà thơ Fernando Pessoa, chịu ảnh hưởng sâu sắc từ cả hai xu hướng lập thể và vị lai.
Các nhân vật nổi tiếng quốc tế về nghệ thuật thị giác trong thời hiện đại là các họa sĩ Vieira da Silva, Júlio Pomar, Helena Almeida, Joana Vasconcelos, Julião Sarmento và Paula Rego.
Marmota olympus

| Marmota olympus |
| --- | --- |

Tình trạng bảo tồn
 Ít quan tâm  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Mammalia
Bộ (ordo): Rodentia
Họ (familia): Sciuridae
Chi (genus): Marmota
Phân chi (subgenus): Petromarmota
Loài (species): M. olympus
Danh pháp hai phần
Marmota olympus (Merriam, 1898) 
 Phân bố
Danh pháp đồng nghĩa
 Arctomys olympus Merriam, 1898
Marmota olympus là một loài động vật có vú trong họ Sóc, bộ Gặm nhấm. Loài này được Merriam mô tả năm 1898. 
Loài này chỉ sinh sống ở bang Washington Hoa Kỳ, trên độ cao giữa bán đảo Olympic. Loài bà con gần nhất của loài này là Marmota caligata macmot Đảo Vancouver. Năm 2009, nó được tuyên bố là động vật có vú đặc hữu chính thức của Washington.
Loài macmot này có kích thước bằng mèo nhà, thường nặng khoảng 8 kg trong mùa hè.Loài này có tính lưỡng hình giới tính lớn nhất trong các loài macmot, con đực trưởng thành nặng trung bình 23% nhiều hơn so với con cái. Nó có thể được xác định bởi một cái đầu rộng, đôi mắt nhỏ và tai, chân mập và dài, đuôi rậm. nhọn, móng vuốt tròn của nó hỗ trợ trong đào hang. Những thay đổi màu lông theo mùa và theo tuổi tác, nhưng chiếc bộ lông con trưởng thành màu nâu trên tất cả với các khu vực nhỏ trắng hơn cho hầu hết các năm.
Loài macmot Olympic có một chế độ ăn bao gồm chủ yếu của một loạt các hệ thực vật đồng cỏ, bao gồm các loại cỏ khô, mà nó còn sử dụng lót trong hang. Nó bị bị săn bắt bởi một số động vật có vú trên cạn khác nhau và các loài chim săn mồi, nhưng kẻ thù chính của nó ngày nay là sói đồng cỏ. Macmot Olympic được đánh giá là loài ít quan tâm trong sách đỏ IUCN. Nó được bảo vệ bởi pháp luật trong công viên quốc gia Olympic, trong đó có hầu hết các môi trường sống của loài này.
Hang loài macmot này được đào thành từng cụm, được tìm thấy tại các địa điểm núi khác nhau và khác nhau về kích thước. Mỗi bầy có thể có một gia đình macmot hoặc nhiều gia đình với số lượng lên đến 40 cá thể marmot. Macmot Olympic là động vật có tính xã hội và thường chơi đùa chung phát ra 4 âm thanh hýt khác nhau để giao tiếp. Trong thời gian ngủ đông bắt đầu từ tháng chín, chúng ngủ sâu và không ăn, khiến phải giảm mất một nửa trọng lượng cơ thể. Con trưởng thành ra khỏi hang vào tháng Năm và con trẻ vào tháng Sáu. Macmot cái thành thục sinh sản lúc ba tuổi, và đẻ mỗi lứat 1-6 con mỗi mùa giao phối khác.
Chú thích

↑  Linzey, A.V.; Hammerson, G. (2008). “Marmota olympus”. Sách Đỏ IUCN các loài bị đe dọa. Phiên bản 2011.2. Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế. Truy cập ngày 4 tháng 12 năm 2011.
1 2  Wilson, D. E.; Reeder, D. M. biên tập (2005). “Marmota olympus”. Mammal Species of the World . Baltimore: Nhà in Đại học Johns Hopkins, 2 tập (2.142 trang). ISBN 978-0-8018-8221-0. OCLC 62265494.
↑  Edelman, Andrew J. (2003). “Marmota olympus” (PDF). Mammalian Species (736): 1–5.
Nguyễn Đức Thụy

Doanh nhân Nguyễn Đức Thụy đang nhận cúp do chủ tịch nước trao tặng
LPBank BOD Chairman
Nguyễn Đức Thụy (sinh năm 1976) hiện là Chủ tịch Ngân hàng Thương mại Cổ phần Lộc Phát Việt Nam (LPBank). Nguyễn Đức Thụy cũng là doanh nhân trẻ nằm trong nhóm 100 doanh nhân đạt danh hiệu "Doanh nhân Việt Nam tiêu biểu 2009", nằm trong top 100 người giàu nhất trên sàn chứng khoán Việt Nam năm 2013 và đến tháng 3 năm 2021, Nguyễn Đức Thụy vươn lên đứng thứ 6 trên sàn chứng khoán Việt Nam. Đã có thời điểm ông Nguyễn Đức Thụy vươn lên Top 4 tỷ phú giàu nhất sàn chứng khoán Việt Nam.
Tiểu sử

Nguyễn Đức Thụy sinh ngày 11/9/1976 tại Gia Lập - Gia Viễn - Ninh Bình, là con trai thứ hai của doanh nhân Nguyễn Xuân Thành. Ông là một tín hữu Công giáo. Gia đình ông Thành có những người con: Nguyễn Xuân Thiện 1970, Nguyễn Đức Thụy 1976, Nguyễn Văn Thùy 1981, Nguyễn Thị Thảo, Nguyễn Văn Thuyết 1986, Nguyễn Xuân Thủy 1988 và Nguyễn Đức Hạnh 1992.
Chức danh cao nhất: Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn Xuân Thành, Chủ tịch Hội đồng quản trị LPBank.
Dân tộc: Kinh - Quốc tịch: Việt Nam
Hoạt động > Tại Tập đoàn Xuân Thành

Tập đoàn Xuân Thành được hình thành từ Công ty cổ phần đầu tư & phát triển Xuân Thành. Tiền thân là Hợp tác xã xây dựng Bình Minh thành lập năm 1976 tại xã Gia Lập, huyện Gia Viễn, tỉnh Hà Nam Ninh do Nguyễn Xuân Thành làm chủ nhiệm. Hiện nay Tập đoàn có địa chỉ trụ sở chính tại số nhà 8, Đường 1, Phố 9, Phường Đông Thành, thành phố Ninh Bình, tỉnh Ninh Bình. Vốn điều lệ ban đầu: 2.500 tỷ đồng (trong đó Nguyễn xuân thành chiếm 2.087,5 tỷ đồng). Đến năm 2007 Xuân Thành Group do Nguyễn Đức Thụy làm Chủ tịch bao gồm 14 Công ty thành viên.
Tập đoàn Thaigroup đang đầu tư nhiều dự án lớn như: khách sạn 5 sao Park Hyatt tại 17 Tôn Đản (Hà Nội), các nhà máy xi măng: Xuân Thành (Hà Nam), Thạnh Mỹ (Quảng Nam), Minh Tâm (Bình Phước), Kaito Hà Tiên (Kiên Giang); Nhà máy phân lân DAP Lào Cai, Khu tổ hợp Town Xuân Thành tại Ninh Bình, Cảng xuất nhập khẩu Ninh Phúc và rất nhiều công trình lớn khác...
Hoạt động > Vụ khách sạn Kim Liên

Ông Nguyễn Đức Thụy được nhắc đến nhiều khi đòi mua trọn khách sạn Kim Liên qua Thaigroup tiền thân là CTCP Xuân Thành Group trong những ngày cuối cùng của đợt đăng ký. Với vốn điều lệ 2.500 tỷ đồng, Thaigroup được đánh giá có nhiều tiềm năng trong “cuộc đua” này.
Theo nguồn tin riêng của ANTT, trong phiên đấu giá trọn lô cổ phần của khách sạn Kim Liên sáng 23/12/2015, ông Thụy chính là đại gia mạnh tay chi hơn 1.000 tỷ đồng để giành phần thắng chung cuộc.
Chú thích

↑  Giàu nhanh chưa từng có, đại gia bậc nhất Ninh Bình sắp thành tỷ phú USD
↑  Bỏ túi hơn 2.800 tỷ đồng trong 1 tuần, bầu Thụy vươn lên Top 4 tỷ phú giàu nhất sàn chứng khoán Việt Nam
↑  “Ông Đinh Đức Phiếu không phạm tội vu khống”. Bản gốc lưu trữ ngày 3 tháng 7 năm 2011. Truy cập ngày 4 tháng 9 năm 2011.
↑  Hé lộ thân thế tân Chủ tịch HĐQT Thaiholdings Nguyễn Văn Thuyết
↑  Thành phố Hồ Chí Minh-tro-thanh-so-1%E2%80%9D.html "Tôi muốn đưa bóng đá TP.HCM trở thành số 1"[liên kết hỏng]
↑  Chứng minh nhân dân số: 164065803 cấp ngày 28 tháng 5 năm 2007 tại Công an Ninh Bình
↑  “lịch sử hình thành Tập đoàn Xuân Thành”. Bản gốc lưu trữ ngày 1 tháng 3 năm 2011. Truy cập ngày 12 tháng 1 năm 2011.
↑  Dấu ấn Thaigroup trên quê hương Hà Tĩnh
↑  Những ngày im lặng của bầu Thụy
↑  Bầu Thụy chi 1.000 tỷ, chính thức sở hữu khách sạn Kim Liên
Sedam

| Sedam |
| --- | --- |
Sedam
Quốc gia:  Ấn Độ
Bang: Karnataka
Dân số (2001)
 • Tổng cộng: 31,529
Múi giờ: UTC+05:30
Mã điện thoại: 8441
Sedam là một thị xã của quận Gulbarga thuộc bang Karnataka, Ấn Độ.
Nhân khẩu

Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Sedam có dân số 31.529 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Sedam có tỷ lệ 58% biết đọc biết viết, thấp hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 66%, và tỷ lệ cho phái nữ là 49%. Tại Sedam, 16% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.
Moldova

Moldova ([molˈdova], phiên âm: Môn-đô-va), tên chính thức Cộng hòa Moldova (Republica Moldova) là một quốc gia nằm kín trong lục địa ở Đông Âu, giữa România ở phía tây và Ukraina ở phía bắc, đông và nam.
Thời cổ đại, lãnh thổ hiện nay của nước này là một phần của Dacia, sau đó nó rơi vào vùng ảnh hưởng của Đế chế La Mã. Thời Trung Cổ, đa phần lãnh thổ hiện nay của Moldova là một phần của Công quốc Moldavia. Năm 1812, vùng phía đông của công quốc này bị sáp nhập bởi Đế chế Nga và được gọi là Bessarabia. Từ năm 1856 tới năm 1878, hai tỉnh phía nam quay trở lại với Moldavia, và vào năm 1859 chúng thống nhất với Wallachia để trở thành Romania hiện đại.
Ngay khi Đế chế Nga bị giải tán năm 1917, một nhà nước Cộng hoà Dân chủ Moldavia, đầu tiên là tự trị, sau đó là độc lập được thành lập, và gia nhập Romania năm 1918. Năm 1940, Bessarabia sáp nhập vào Liên Xô (với sự đồng ý của Đức quốc xã theo Nghị định thư Phụ lục Bí mật của Hiệp ước Xô-Đức), và bị phân chia giữa Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Ukraina và nhà nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Moldavia mới thành lập.
Sau khi bị giành giật qua lại trong giai đoạn 1941 và 1944 trong Thế chiến II, lãnh thổ của quốc gia Moldova hiện đại sáp nhập vào Liên Xô cho tới khi nó giành lại độc lập ngày 27 tháng 8 năm 1991. Moldova được chấp nhận vào Liên Hợp Quốc tháng 3 năm 1992.
Tháng 9 năm 1990, một chính phủ ly khai được thành lập tại Transnistria, dải lãnh thổ Moldova trên bờ đông sông Dniester. Không quốc gia thành viên Liên hiệp quốc nào công nhận chính quyền này.
Nước này theo chế độ dân chủ nghị viện với một tổng thống là lãnh đạo quốc gia và một thủ tướng là lãnh đạo chính phủ. Moldova là một quốc gia thành viên của Liên hiệp quốc, Hội đồng châu Âu, Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), Tổ chức An ninh và Hợp tác châu Âu (OSCE), GUAM, Cộng đồng các quốc gia độc lập, Tổ chức Hợp tác Kinh tế biển Đen (BSEC) và các tổ chức quốc tế khác. Moldova hiện mong muốn gia nhập Liên minh châu Âu, và đã thực hiện Kế hoạch Hành động ba năm đầu tiên bên trong khuôn khổ Chính sách Láng giềng châu Âu (ENP).
Địa lý

Phần lớn nhất của đất nước nằm giữa hai con sông, Dniester và Prut. Biên giới phía tây Moldova được hình thành bởi sông Prut, nó nhập vào sông Danube trước khi đổ ra biển Đen. Moldova có đoạn tiếp cận sông Danube chỉ dài khoảng 480m, và Giurgiuleşti là cảng duy nhất của Moldova trên sông Danube. Ở phía đông, Dniester là con sông chính, chảy xuyên quốc gia từ bắc đến nam, nhận nước từ các con sông Răut, Bâc, Ichel, Botna. Ialpug chảy vào một trong các cửa sông của Danube, trong khi Cogâlnic đổ vào dãy cửa sông trên biển Đen.
Moldova là quốc gia nằm kín trong lục địa, thậm chí khi nước này ở rất gần biển Đen. Tuy hầu hết đất nước là đồi núi, độ cao không bao giờ vượt quá 430m — điểm cao nhất là Đồi Bălăneşti. Các ngọn đồi tại Moldova là một phần của Cao nguyên Moldavia, về mặt địa lý bắt nguồn từ dãy Núi Carpathian. Các phần phụ của nó tại Moldova gồm Đồi Dniester (Đồi Bắc Moldavia và Dãy Dniester-Rāut), Đồng bằng Moldavia (Thung lũng Trung Prut và Thảo nguyên Bălţi), và Cao nguyên Trung Moldavia (Đồi Ciuluc-Soloneţ, Đồi Corneşti (Codri Massive) - Codri, có nghĩa "rừng" -, Đồi Hạ Dniester, Thung lũng Hạ Prut, và Đồi Tigheci). Ở phía nam, nước này có một vùng đất phẳng nhỏ, Đồng bằng Bugeac. Lãnh thổ Moldova ở phía đông sông Dniester bị chia tách giữa các phần của Cao nguyên Podolia, và các phần của Thảo nguyên Âu Á.
Các thành phố lớn của nước này là thủ đô Chişinău, ở trung tâm đất nước, Tiraspol (ở vùng phía đông Transnistria), Bălţi (ở phía bắc) và Tighina (ở phía đông nam).
Tên gọi

Tên Moldova xuất xứ từ tên Sông Moldova; châu thổ của con sông này từng là một trung tâm chính trị khi Công quốc Moldavia được thành lập năm 1359. Nguồn gốc của tên sông vẫn chưa sáng tỏ hoàn toàn. Có một giải thích (một truyền thuyết) về việc hoàng tử Dragoş đặt tên cho con sông sau khi săn một chú bò rừng châu Âu: Sau cuộc đi săn, chú chó săn Molda đã kiệt sức của ông chết đuối trên sông. Tên của chú chó đã được đặt cho con sông, và cuối cùng là cả Công quốc, theo Dimitrie Cantemir và Grigore Ureche.
Chính phủ và chính trị

Moldova là một nhà nước đơn nhất nghị viện đại diện dân chủ cộng hoà. hiến pháp Moldova, được thông qua năm 1994, đặt ra khuôn khổ cho chính phủ đất nước. Một nghị viện đa số ít nhất hai phần ba cần thiết để sửa đổi hiến pháp Moldova, hiến pháp không thể được sửa đổi trong thời gian chiến tranh hay tình trạng khẩn cấp quốc gia. Những sửa đổi hiến pháp ảnh hưởng tới chủ quyền, độc lập hay sự thống nhất quốc gia chỉ có thể được thực hiện sau khi đa số người dân đồng ý thông qua trưng cầu dân ý. Hơn nữa, không sửa đổi nào được tiến hành để hạn chế các quyền căn bản của người dân được quy định trong hiến pháp.
Cơ quan lập pháp trung ương của đất nước là một Nghị viện Moldova lưỡng viện (Parlament), với 101 ghế, và các thành viên của nó được dân chúng bầu ra dựa trên các danh sách ứng cử viên của các đảng mỗi bốn năm.
Nguyên thủ quốc gia là Tổng thống Moldova, tổng thống được Nghị viện Moldova bầu, và phải được sự ủng hộ của ba phần năm số đại biểu (ít nhất 61 phiếu). Tổng thống chỉ định thủ tướng người chịu trách nhiệm lãnh đạo chính phủ, và tổ chức một nội các, cả thủ tướng và nội các đều phải được nghị viện phê chuẩn.
Hiến pháp cũng thiết lập một Toà án Hiến pháp độc lập, gồm sáu thẩm phán (hai do Tổng thống chỉ định, hai do Nghị viện, và hai do Hội đồng Tối cao thẩm phán), phục vụ với nhiệm kỳ sáu năm, trong thời hạn đó họ không thể bị thay thế và không nằm dưới sự điều khiển của bất cứ quyền lực nào. Toà án được trao quyền tái xem xét mọi đạo luật của nghị viện, các nghị định của tổng thống, các hiệp ước quốc tế do nhà nước ký kết.
Trong các cuộc bầu cử nghị viện năm 1998, bầu cử nghị viện năm 2001, bầu cử nghị viện năm 2005, bầu cử nghị viện tháng 4 năm 2009, và bầu cử nghị viện tháng 7 năm 2009 Đảng Cộng sản Cộng hoà Moldova đều giành chiến thắng với đa số ghế.
Sau cuộc bầu cử nghị viện năm 2005, các đảng khác có đại diện trong Nghị viện gồm Liên minh Moldova của Chúng ta (13 ghế), Đảng Dân chủ (Moldova) (11 ghế), Đảng Dân chủ Thiên chúa giáo Nhân dân (7 ghế), với 15 thành viên không đảng phái của nghị viện. Tại cuộc bầu cử nghị viện tháng 4 năm 2009, Đảng Cộng sản cũng giành thắng lợi với 60 ghế. Với đa số ghế trong tay Đảng Cộng sản khiến nước này trở thành một trong ba quốc gia duy nhất có các nhà lãnh đạo cộng sản được bầu dân chủ, hai nước kia là Cộng hòa Síp và Nepal. Phe đối lập gồm Đảng Tự do (PL, 15 ghế), Đảng Dân chủ Tự do Moldova (PLDM, 15 ghế) và Đảng Liên minh Moldova của Chúng ta (AMN, 11 ghế).
Tổng thống Moldova là Vladimir Voronin, ông giữ chức vụ này từ năm 2001.
Ngày 8 tháng 8 năm 2009, bốn đảng chính trị Moldova – Đảng Dân chủ Tự do, Đảng Tự do, Đảng Dân chủ, và Liên minh Moldova của Chúng ta – đồng ý thành lập một liên minh (Liên minh vì liên kết châu Âu) sẽ biến Đảng Cộng sản thành đối lập
Ngày 28 tháng 8 năm 2009, liên minh ủng hộ phương Tây của Moldova đã lựa chọn một người phát ngôn mới (tên là Mihai Ghimpu) trong một cuộc bỏ phiếu bị các đại diện Cộng sản tẩy chay.
Bản mẫu:Liên minh và Cộng sản sau cuộc bỏ phiếu tháng 7 năm 2009 tại Moldova
Chính phủ và chính trị > Quan hệ nước ngoài

Sau khi giành lại độc lập từ Liên bang Xô viết, Moldova đã thiết lập quan hệ với các nước châu Âu khác. Một tiến trình hội nhập Liên minh châu Âu và theo mục tiêu trung lập của chính sách đối ngoại quốc gia được triển khai. Năm 1995 nước này trở thành nhà nước hậu Xô viết đầu tiên được chấp nhận vào Hội đồng Châu Âu. Ngoài sự việc tham gia vào chương trình Đối tác vì hoà bình của NATO, Moldova cũng là một nhà nước thành viên Liên hiệp quốc, OSCE, Hội đồng Hợp tác Bắc Đại Tây Dương, Tổ chức Thương mại Thế giới, Quỹ Tiền tệ Quốc tế, Ngân hàng Thế giới, Cộng đồng Pháp ngữ và Ngân hàng Tái thiết và Phát triển châu Âu.
Năm 2005, Moldova và EU thiết lập một kế hoạch hành động nhằm tìm cách cải thiện mối quan hệ giữa hai cơ cấu cạnh nhau. Tháng 6 năm 2007, Phó chủ tịch Nghị viện Moldova Iurie Roşca đã ký một thoả thuận song phương với Nghị viện Quốc tế vì An toàn và Hoà bình, một tổ chức liên chính phủ để thúc đẩy hoà bình thế giới, có trụ sở tại Italia.[cần dẫn nguồn] Sau cuộc Chiến tranh Transnistria, Moldova đã tìm kiếm một giải pháp hoà bình cho cuộc xung đột tại vùng Transnistria bằng cách làm việc với România, Ukraina, và Nga, kêu gọi sự trung gian quốc tế, và hợp tác với các phái bộ quan sát và tìm kiếm sự thật của OSCE và Liên hiệp quốc. Bộ trưởng Ngoại giao Moldova, Andrei Stratan, đã nhiều lần nói rằng quân đội Nga đồn trú tại vùng ly khai đang ở đó trái với nguyện vọng của Chính phủ Moldova và kêu gọi họ rời đi "toàn bộ và vô điều kiện."
Chính phủ và chính trị > Quân đội

Các lực lượng vũ trang Moldova gồm Các lực lượng lục quân và Các lực lượng không quân. Moldova đã chấp nhận mọi quy định kiểm soát vũ khí có liên quan của Liên Xô cũ. Ngày 30 tháng 10 năm 1992, Moldova đã phê chuẩn Hiệp ước về các Lực lượng Vũ trang Thông thường ở châu Âu, thiết lập các giới hạn toàn diện về các tính chất then chốt của trang bị quân sự thông thường và phá huỷ những vũ khí vượt ngoài các giới hạn. Nước này tán thành các điều khoản của Hiệp ước Không Phổ biến Vũ khí Hạt nhân tháng 10 năm 1994 tại Washington, DC. Moldova không sở hữu các vũ khí hạt nhân, sinh học hay hoá học. Moldova đã tham gia chương trình Đối tác vì hoà bình của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương ngày 16 tháng 3 năm 1994.
Phân chia hành chính

Moldova được chia thành ba mươi hai khu (raioane, số ít raion); ba thành phố tự trị (Bălţi, Chişinău, Bender); và hai vùng tự trị (Găgăuzia và Transnistria). Các thành phố Comrat và Tiraspol, thủ phủ hành chính của hai lãnh thổ tự trị cũng có vị thế đô thị tự trị. 32 khu gồm:
| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
|   Anenii Noi   Basarabeasca   Briceni   Cahul   Cantemir   Călăraşi   Căuşeni   Cimişlia  |   Criuleni   Donduşeni   Drochia   Dubăsari   Edineţ   Făleşti   Floreşti   Glodeni  |   Hînceşti   Ialoveni   Leova   Nisporeni   Ocniţa   Orhei   Rezina   Rîşcani  |   Sîngerei   Soroca   Străşeni   Şoldăneşti   Ştefan Vodă   Taraclia   Teleneşti   Ungheni  |
Vị thế cuối cùng của Transnistria vẫn đang bị tranh cãi, bởi chính phủ trung ương không kiểm soát lãnh thổ này.
Moldova có 65 thành phố (thị trấn), gồm 5 thành phố có vị thế đô thị tự trị, và 917 xã. Khoảng 699 làng quá nhỏ để có một bộ máy hành chính riêng biệt, và về mặt hành chính là một phần của các thành phố (40 trong số chúng) hay các làng (659). Điều này khiến có tổng cộng 1,681 địa điểm tại Moldova, tất cả, trừ hai nơi, đều có người ở.
| Thành phố lớn nhất và dân số> # | Thành phố lớn nhất và dân số> Thành phố | Thành phố lớn nhất và dân số> với ngoại ô | Thành phố lớn nhất và dân số> không ngoại ô |
| --- | --- | --- | --- |
| 1. | Chişinău | 647,513 (2005) | 712,218 (2004) |
| 2. | Tiraspol | 159,163 (2004) | 159,163 (2004) |
| 3. | Bălţi | 122,778 (2005) | 127,561 (2004) |
| 4. | Bender | 97,027 (2004) | 100,000 (2004) |
| 5. | Rîbniţa | 53,648 (2004) | 53,648 (2004) |
| 6. | Cahul | 35,488 (2004) | 35,488 (2004) |
| 7. | Ungheni | 32,530 (2004) | 32,530 (2004) |
| 8. | Soroca | 28,362 (2004) | 28,362 (2004) |
| 9. | Orhei | 25,641 (2004) | 25,641 (2004) |
| 10. | Dubăsari | 23,650 (2004) | 23,650 (2004) |
| 11. | Comrat | 23,327 (2004) | 23,327 (2004) |
| 12. | Ceadîr-Lunga | 19,401 (2004) | 19,401 (2004) |
| 13. | Străşeni | 18,320 (2004) | 19,090 (2004) |
| 14. | Căuşeni | 17,757 (2004) | 17,757 (2004) |
| 15. | Drochia | 16,606 (2004) | 16,606 (2004) |
| 16. | Edineţ | 15,624 (2004) | 17,292 (2004) |
Kinh tế

Bài chi tiết: Kinh tế Moldova
Moldova có khí hậu thích hợp cho nông nghiệp nhưng không có các trữ lượng khoáng sản chính. Vì thế, nền kinh tế nước này phụ thuộc nhiều vào nông nghiệp, với các sản phẩm trái cây, rau, rượu, và thuốc lá. Kinh tế Moldova đã sa sút nhiều sau sự sụp đổ của Liên Xô. Hiện tại, Moldova là nước nghèo nhất châu Âu. Tính đến năm 2016, GDP của Moldova đạt 6.650 USD, đứng thứ 145 thế giới và đứng thứ 43 châu Âu.