stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Khoa học thần kinh giấc ngủ
Điều hòa giấc ngủ > Hệ lưới hoạt hóa truyền lên

Hệ lưới hoạt hóa truyền lên chính là hệ thống hormone thần kinh ở não người, trong đó có nhiều nhân xám trung ương cho các sợi chiếu hướng lên, điển hình như là các nhân đồi thị, và nhiều nhân xám khác tiết ra các chất dẫn truyền thần kinh đặc hiệu như là dopamine, noradrenaline, serotonin, histamine, acetylcholine, glutamate. Khi tỉnh thức, thì nó tiếp nhận tất cả các loại thông tin cảm giác không chuyên biệt và chuyển giao lên vỏ não. Hệ này đồng thời cũng điều chỉnh các đáp ứng đánh hay tránh, vì thế có sự liên lạc với hệ vận động. Trong giai đoạn khởi động giấc ngủ, nó vận hành thông qua hai con đường: con đường cholinergic đi qua đồi thị hướng tới vỏ não, và nhiều con đường monoaminergic qua vùng dưới đồi hướng vỏ não. Trong giấc ngủ NREM, hệ thống này bị tê liệt bởi tác động ức chế của các nơron GABAergic nằm trong khu vực trước thị đáy ngoài và khu vực cạnh mặt (PZ), cũng như cộng hưởng tác động với các nơron thúc đẩy quá trình ngủ diễn ra ở nhiều vùng não khác.
Phần lớn các tín hiệu đi lên tiếp hợp với đồi thị, và được phân phối tới tất cả các vùng của vỏ não, mặc dù số khác đi tới tiếp hợp ở những cấu trúc dưới vỏ khác ngoài đồi thị. Tín hiệu thần kinh tiếp hợp ở đồi thị gồm hai loại::336–338
Một loại tín hiệu xuất phát từ thân tế bào thần kinh có kích thước rất lớn, có điện thế động truyền nhanh, kích thích đại não trong vòng vài miligiây, cúc tận cùng tiết ra acetylcholine, có tác dụng trong vài giây trước khi bị phá hủy, có lẽ có vai trò tạo ra giấc ngủ cử động mắt nhanh.
Loại tín hiệu thứ hai xuất phát từ số lượng lớn những tế bào thần kinh rất nhỏ, phần lớn sợi thần kinh có kích thước nhỏ, dẫn truyền rất chậm đến tiếp hợp với nhân trong lá và nhân lưới ở bề mặt của đồi thị, sau đó cho ra thêm những sợi thần kinh rất nhỏ, đi tới tất cả mọi nơi ở vỏ não. Tác dụng kích thích bởi hệ thống này có thể kéo dài liên tục trong nhiều giây tới một phút hay hơn nữa, hệ thống này có nhiệm vụ quan trọng trong việc điều hòa mức độ kích thích cơ bản kéo dài của não.
Điều hòa giấc ngủ > Hệ lưới hoạt hóa truyền lên > Nhân xanh và hệ thống tiết norepinephrine

Cấu trúc nhân xanh (locus coeruleus) là một vùng nhỏ nằm ở hai bên và phía sau chỗ tiếp nối giữa cầu não và não giữa. Sợi thần kinh từ nhân xanh phân bổ khắp não bộ và tiết norepinephrine. Một cách tổng quát, norepinephrine kích thích não bộ làm tăng hoạt động, tuy nhiên nó có tác dụng ức chế ở vài nơi trên não, vì có những thụ thể ức chế ở một số synap. Hệ thống này có vai trò quan trọng trong việc tạo ra giấc mơ trong giai đoạn cử động mắt nhanh của giấc ngủ và sự thức tỉnh.
Điều hòa giấc ngủ > Hệ lưới hoạt hóa truyền lên > Chất đen và hệ thống tiết dopamine

Chất đen (substantia nigra) nằm ở phía trước của phần trên não giữa, cho sợi thần kinh tận cùng chính yếu ở nhân đuôi (caudate nucleus) và nhân bèo sẫm (putamen), nơi đó tiết ra dopamine. Những tế bào thần kinh ở vùng lân cận cũng tiết dopamine điển hình là vùng trần trước (ventral tegmental area), nhưng sợi thần kinh đi tới các vùng ở gần vùng bụng hơn của não bộ, đặc biệt là tới vùng dưới đồi và hệ viền. Dopamine hoạt động như là chất ức chế ở nhân nền, và ở vài vùng khác của não bộ, nó có thể là chất kích thích. Dopamine cũng đóng vai trò trong sự điều hòa chu trình ngủ - thức.
Điều hòa giấc ngủ > Hệ lưới hoạt hóa truyền lên > Nhân đường giữa và hệ thống tiết serotonin

Nhân vách (raphe nuclei) hay còn gọi là nhân đường giữa, gồm nhiều tế bào thần kinh phóng thích serotonin, cho nhiều sợi thần kinh tới gian não (diencephalon), và một vài sợi thần kinh tới vỏ não, còn nhiều sợi khác đi xuống tủy sống. Những sợi thần kinh tới tủy sống làm giảm đau. Serotonin tiết ra ở gian não và đại não chắc chắn đóng vai trò chủ yếu trong việc ức chế và tạo ra giấc ngủ.:136-153
Điều hòa giấc ngủ > Hệ lưới hoạt hóa truyền lên > Nhân đại tế bào của hệ lưới hoạt hóa và hệ thống tiết acetylcholine

Các tế bào thần kinh khổng lồ có sợi thần kinh chia ngay làm hai nhánh, nhánh đi lên vùng cao hơn của não và nhánh khác qua bó lưới - tủy vào tủy sống, đầu tận cùng tiết ra acetylcholine. Ở phần lớn nơi, acetylcholine là chất kích thích ở những synap chuyên biệt, kích thích các tế bào thần kinh này gây ra trạng thái tinh thần thức tỉnh và phấn kích.
Chức năng ngủ > Sự bảo toàn

Lý thuyết "Bảo toàn và Phòng vệ" nói rằng giấc ngủ là một trong số các chức năng giúp sinh vật thích nghi với môi trường. Nó bảo vệ loài động vật khỏi các mối đe dọa tự nhiên, vì nguy cơ bị ăn thịt (hay tấn công) sẽ là cao nhất nếu như con vật thức không ngủ và đi lang thang khắp nơi. Sinh vật không thể nào dành 24 tiếng hoàn toàn chỉ cho việc ăn hay những tập tính khác. Dựa trên sự thích nghi này sinh vật sẽ an toàn trong phạm vi cho phép nhằm tránh mọi tác nhân có hại cho chúng, khi khả năng chúng sẽ trở thành con mồi "béo bở" đối với các sinh vật khác mạnh hơn. Chúng sẽ ngủ trong khoảng thời gian nhất định để tối ưu hóa sự an toàn tự chúng, đồng thời là khôi phục các năng lực thể trạng trong giới hạn lãnh thổ.
Lý thuyết này đã thất bại trong việc giải thích rằng là tại sao não trở nên độc lập với môi trường ngoại vi trong lúc hành vi ngủ diễn ra. Tuy nhiên điều này có thể do thứ cơ quan tư duy này tiêu tốn một lượng năng lượng với tỷ lệ lớn ở bất cứ thời điểm nào, và sự bảo toàn năng lượng chỉ xảy ra trong trường hợp các tín hiệu cảm giác bị hạn chế dẫn truyền và đáp ứng. Lý thuyết này cũng vấp phải sự phản biện lại với lý lẽ rằng là, giấc ngủ không thể chỉ đơn giản là nguyên do thụ động ép con vật phải rời khỏi môi trường chỉ vì sự an toàn, mà còn là "động cơ"; con vật sẽ thay đổi các hành vi để có thể đạt được giấc ngủ.
Vì thế nên nếu chính sự điều chỉnh sinh học đến độ quá mức cần thiết chỉ để giải thích rằng là phù hợp với quy luật âm dương, tức là sự hoạt động và nghỉ ngơi phải cân bằng phù hợp với từng loại sinh vật nhất định thì vẫn chưa thực sự đủ, mà nói lên rằng còn có sự chuyên biệt hóa đặc thù đối với trạng thái ngủ, tức là những mối liên quan đến các chức năng khác hay cả về những thuộc tính hữu cơ ẩn đằng sau mà giới khoa học vẫn chưa được biết. Không chỉ dừng lại ở đó, lý thuyết bảo toàn này cũng cần phải giải quyết các "hạt sạn" khác, đó là tại sao các loài động vật ăn thịt đầu bảng chẳng hạn như sư tử dành phần lớn thời gian cho việc ngủ đến tận 20 tiếng, mặc dù các mối nguy hại của chúng là không đáng kể. Điều này được cho là giảm sự thất thoát năng lượng đến mức tối thiểu khi chúng không thực hiện hành vi săn mồi.
Chức năng ngủ > Tiến trình quét sạch chất thải ra khỏi não bộ

Trong quá trình ngủ, các sản phẩm chuyển hóa của cơ thể, chẳng hạn như là immunoglobulin, các mảnh vỡ protein, hoặc là các protein nguyên vẹn như phân tử amyloid beta, có thể được đào thải từ khoang dịch kẽ thông qua hệ thống làm sạch hệ thần kinh trung ương (glymphatic system) với các kênh giống như bạch huyết là aquaporin 4 (AQP4), các kênh này chính là cầu nối cho phép liên thông khoang cận mạch với mạng lưới các tế bào hình sao, nhờ đó tạo hiện tượng đối lưu của dòng chảy CSF qua nhu mô não (khi CSF đã thoát khỏi tế bào hình sao). Giới khoa học thần kinh đã bắt đầu tiến hành các thí nghiệm về giấc ngủ trên chuột. Khi những con chuột này rơi vào trạng thái ngủ, thì những quan sát họ có được đó là các tế bào não của chúng co lại, làm tăng khoảng không giữa các tế bào não khoảng 60%. Đó là thời điểm dịch não tủy (CSF) tràn vào và làm sạch các tế bào thần kinh. Theo như mô hình này thì, các ống rỗng giữa mạch máu não và tế bào hình sao chúng hoạt động như một đập tràn cho phép dẫn lưu dịch não tủy mang các chất thải độc hại đi vào hệ thống tuần hoàn. Những cơ chế như vậy, vẫn còn nằm trong phạm vi nghiên cứu sơ bộ cho đến thời điểm năm 2017, và là như những cơ chế tiềm năng trong đó giấc ngủ chính là thời khoảng giúp duy trì và điều hành các chức năng miễn dịch của não, đồng thời có vai trò dọn dẹp những đám phân tử amyloid beta, khi mà chúng được xem là một trong những yếu tố nguy cơ gây ra căn bệnh Alzheimer.
Chức năng ngủ > Chức năng nội tiết

Chu kỳ ngủ-thức đã ảnh hưởng lên sự giải phóng của nhiều nội tiết tố. Chẳng hạn như là, melatonin, một hormone quan trọng trong đồng bộ hóa đồng hồ sinh học, có vai trò duy trì đồng hồ sinh học và điều chỉnh nhịp điệu cơ thể, sự phóng thích của chất này tăng khi có ánh sáng lờ mờ và đạt đỉnh trong giấc ngủ vào ban đêm, và bị ức chế mạnh mẽ trong điều kiện ánh sáng mạnh. Ở một số sinh vật, quá trình tiết ra melatonin phụ thuộc vào giấc ngủ, nhưng đối với loài người thì độc lập và chỉ phụ thuộc vào cường độ ánh sáng. Dĩ nhiên rằng, ở người và những loài động vật khác, một loại hormone như thế có thể thuận hóa quá trình ngủ sơ khai mới diễn ra, tức là thúc đẩy việc ngủ dễ dàng hơn và nhanh hơn. Tương tự như vậy, hormone cortisol và TSH cũng quy theo nhịp sinh học, hoạt động mạnh vào ban ngày, và gần như là độc lập với giấc ngủ. Trái lại, hormone tăng trưởng (GH) và prolactin lại rất phụ thuộc vào việc ngủ, chính vì vậy chúng sẽ bị ức chế khi thiếu ngủ. Trong SWS, GH sẽ được phóng thích tối đa, trong khi đó prolactin được giải phóng sớm ngay sau giai đoạn ngủ nông, và tăng dần xuyên suốt cả đêm. Trong một vài nội tiết tố nhất định, khi sự giải phóng của chúng chịu sự kiểm soát bởi cường độ ánh sáng, thì giấc ngủ dường như sẽ làm tăng sự phóng thích đó. Và trong hầu hết mọi trường hợp, thiếu ngủ sẽ gây ra những tác động tai hại. Chẳng hạn lấy ví dụ điển hình là cortisol, được cho là thật sự cần thiết đối với sự chuyển hóa vật chất và năng lượng (rất quan trọng bởi con vật có thể chết trong vòng 1 tuần nếu thiếu hoạt chất này), và cực kỳ mật thiết với khả năng chống chọi lại với các kích thích độc hại, trong giấc ngủ REM hay lúc thức thì đều làm tăng cortisol vốn bản chất là corticosteroid này. Tương tự như thế, TSH sẽ được tăng tiết trong giấc ngủ ban đêm, suy giảm khi thời lượng của giấc ngủ giảm, nhưng lại tăng trong mất ngủ thể cấp.
Bởi vì là các hormone đóng vai trò chủ yếu trong sự cân bằng năng lượng, các quá trình chuyển hóa và trao đổi chất, và trạng thái ngủ sẽ mang tính quyết định cả về thời gian và biên độ của sự giải phóng các nội tiết tố này. Như vậy rõ ràng việc ngủ không hề đơn giản hóa được, nó có những tác động đáng kể đối với sự biến dưỡng của sinh vật. Chính điều này có thể là lời giải thích và củng cố cho những học thuyết sơ khai về chức năng của ngủ, khi dự đoán tiến trình ngủ cũng mang nhiệm vụ trong việc điều hòa sự chuyển hóa với các cơ chế nào đó.
Chức năng ngủ > Tái chuẩn hóa độ mạnh của synap

Trạng thái ngủ có thể làm yếu các nối kết synap khi mà chúng không còn cần thiết cho việc thực hiện chức năng tối ưu. Trong trường hợp các mạch vô nghĩa đó nếu cứ tồn tại, nguồn nguyên liệu có thể bị cạn kiệt, bởi vì là quá trình bảo dưỡng và củng cố cho các khớp thần kinh cần các cơ chất, không gian và năng lượng cực lớn, ngoài ra còn có các cơ chế tế bào khác chẳng hạn như là tổng hợp protein cho các kênh mới. Giả sử rằng không có cơ chế điển hình như thế này xảy ra trong lúc ngủ, tương đương là mức chuyển hóa cần thiết trong não sẽ phải tăng theo cấp số nhân khi các synap không ngừng được tăng cường lên, cho đến vượt ngưỡng giới hạn gây nên hiện tượng vụn vỡ cho các tế bào thần kinh.
Chức năng ngủ > Sự mất ngủ và những thay đổi về hành vi

Tình trạng thiếu ngủ khá phổ biến và thỉnh thoảng cần thiết trong xã hội hiện đại. Bởi do tính chất của nghề nghiệp hay các công việc nội địa ví dụ như dịch vụ toàn thời gian, tin tức truyền thông và an ninh, các dự án xuyên múi giờ,... Như vậy nghiên cứu đến khía cạnh mất ngủ là cần thiết cũng như hiểu rõ các cơ chế tác động lên hành vi.
Nhiều công trình nghiên cứu đã sớm hoàn thành từ những năm 1900 để cung cấp tài liệu khoa học về các rối loạn giấc ngủ. William C. Dement là người tiên phong trong việc nghiên cứu những biến đổi sinh lý khi thiếu hụt giai đoạn REM từ hơn 50 năm trước. Ông đã chỉ đạo và điều hành dự án nghiên cứu giấc ngủ và giấc mơ trên 8 đối tượng tất cả đều là đàn ông. Trong khoảng thời gian 7 ngày, ông đã can thiệp vào giai đoạn REM của tất cả những người tham gia nghiên cứu, bằng cách đánh thức họ khi điện não đồ có những dấu hiệu ám chỉ rằng sắp bước tới giai đoạn này. Trước đó, ông tiến hành đặt những điện cực nhỏ lên vùng da đầu và nơi thái dương để có thể ghi lại các hoạt động điện và theo dõi quan sát. Cuộc nghiên cứu vẫn đang tiếp tục diễn ra, điều đáng ngạc nhiên là ông nhận ra rằng càng "tước đoạt" đi giấc ngủ REM, thì ông càng gặp khó khăn trong việc đánh thức họ, tức là phải đánh thức nhiều lần hơn. Sau đó, những thay đổi hiện rõ và giấc ngủ REM áp đảo hơn so với tiêu chuẩn bình thường, chủ thể đó mất ít thời gian hơn bình thường để đạt được trạng thái REM, và đây là cơ chế khôi phục REM tái thiết lập sự cân bằng sinh học (REM rebound).
Nền tảng khoa học thần kinh hành vi của thiếu ngủ cũng được nghiên cứu và phát hiện trong khoảng thời gian gần đây. Tình trạng thiếu ngủ có sự tương quan mạnh mẽ với xác suất xảy ra những tai nạn lao động và nghề nghiệp. Nhiều cuộc nghiên cứu đã chỉ ra rằng có sự trì hoãn và chậm trễ trong hoạt động trao đổi chất ở não, khi đối tượng "nợ ngủ" nhiều tiếng. Chưa dừng lại ở đó, thiếu ngủ cũng ảnh hưởng đặc biệt đến mạng thần kinh điều khiển và kiểm soát sự chú ý, và mặc dù những hoạt động thể chất (như đứng hoặc đi bộ) hay tiêu thụ caffeine có thể duy trì phần nào khả năng loại bỏ các tín hiệu nhiễu với mức độ nhất định, nhưng tình trạng thiếu tập trung vẫn không hoàn toàn tránh khỏi.
Thiếu ngủ còn gây ra ảnh hưởng tiêu cực tới các chức năng nhận thức, điển hình là bao gồm các công việc liên quan đến sự phân tán chú ý (đa nhiệm). Nó cũng tác động lên trên tâm trạng và xúc cảm, và những báo cáo cho thấy rằng "khoản nợ ngủ" có xu hướng làm tăng hoạt tính tình cảm và kích động các trạng thái tâm thần như cơn cuồng nộ, sợ hãi và trầm cảm. Tuy rằng, vẫn còn một số chức năng nhận thức cấp cao dường như vẫn không chịu ảnh hưởng nhưng hoạt động chậm hơn. Những hệ quả như thế thay đổi tùy thuộc vào cá thể riêng biệt. Các cơ chế chính xác cho những hiện tượng này vẫn còn bí ẩn và các cuộc nghiên cứu tiếp tục phải được tiến hành cho sự khai thác thêm ý nghĩa mới của sự thiếu ngủ này.
Cẩm Thủy (định hướng)

Cẩm Thủy có thể là một trong số các địa danh Việt Nam sau đây:
Huyện Cẩm Thủy, tỉnh Thanh Hóa
Phường Cẩm Thủy, thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh
Thị trấn cũ Cẩm Thủy, huyện lỵ huyện Cẩm Thủy từ năm 1989 đến năm 2019; nay là một phần thị trấn Phong Sơn.
Edwin Francis Jemison

| Edwin Francis Jemison |
| --- | --- |
Jemison trong quân phục Liên minh miền Nam, khoảng 1862
Sinh: (1844-12-01)1 tháng 12, 1844 Milledgeville, Georgia
Mất: 1 tháng 7, 1862(1862-07-01) (17 tuổi) Henrico County, Virginia
Thuộc:  Confederate States
Quân chủng:  Lục quân Liên minh miền Nam
Năm tại ngũ: 1861–1862
Cấp bậc: Binh nhì
Đơn vị: Đại đội C, Trung đoàn bộ binh Louisiana 2
Tham chiến: Nội chiến Hoa Kỳ
Edwin Francis Jemison (1 tháng 12 năm 1844 - 1 tháng 7 năm 1862) là một người lính của Liên minh miền Nam phục vụ trong Đại đội C, Trung đoàn Bộ binh Louisiana số 2, từ tháng 5 năm 1861 cho đến khi tử trận trong Trận Malvern Hill. Cậu là một trong những người lính trẻ nhất tử vong trên chiến trường trong cuộc Nội chiến Hoa Kỳ.
Nội chiến Hoa Kỳ

Jemison nhập ngũ vào ngày 11 tháng 5 năm 1861, và là một trong những tình nguyện viên sớm nhất tham gia cuộc chiến. Cậu từng tham gia Chiến dịch Bán đảo dưới quyền Thiếu tướng Magruder.
Tử trận

Jemison tử trận ngày 1 tháng 7 năm 1862, trong trận Malvern Hill. Hoàn cảnh về cái chết của cậu có thể sẽ không bao giờ được xác định, dù hầu hết các tài liệu đều ghi nhận cậu bị giết bởi một phát đại bác nổ gần khiến cậu bị bay mất đầu. Câu chuyện về cái chết bởi đạn đại bác đã được chứng thực bởi cáo phó năm 1887 của em trai Sam, nhưng xác định không chính xác trận chiến Manassas thứ nhất.
Sau trận Malvern Hill, cả hai bên đều chôn cất những người đã chết trên chiến trường. Sau Nội chiến Hoa Kỳ, các tổ chức như United Dau Daughter of the Confederacy quay trở lại chiến trường cũ và quy tập các di hài của những người lính miền Nam và chôn cất họ ở những nơi như Nghĩa trang Hollywood của Confederate Section ở gần Richmond, Virginia. Người ta cho rằng cha mẹ của Jemison đã dựng tượng đài cho cậu tại Nghĩa trang Memory Hill ở Milledgeville, Georgia, nơi cậu có thể đã được chôn cất. Hầu hết mọi người tin rằng cậu được chôn cất trên hoặc gần chiến trường Đồi Malvern ở Quận Henrico, Virginia, trong một ngôi mộ không được đánh dấu.
Di sản

Bức ảnh của Jemison đã trở thành một trong những bức chân dung nổi tiếng và mang tính biểu tượng của những người lính trẻ của cả hai bên trong cuộc Nội chiến Hoa Kỳ.
Chú thích

↑  “Obituary: Edwin Francis Jemison”. Southern Recorder. 5 tháng 8 năm 1862. tr. 3.
1 2  Cox, Dale. “Best Known Confederate Soldier”. ExploreSouthernHistory. Truy cập ngày 24 tháng 7 năm 2015.
↑  Field, Ron; Hook, Richard (2006). The Confederate Army 1861-65 (3): Louisiana & Texas. Osprey Publishing. tr. 17. ISBN 1846030315.
↑  Jones, Terry L. (2006). The Louisiana Journey. Gibbs Smith. tr. 193. ISBN 1423601300.
↑  Miller, William J. (tháng 5 năm 2004). “The Two Pictures of Private Jemison”. America's Civil War: 32.
↑  “End of a Brilliant Lawyer”. The Ouachita Telegraph. 1 tháng 1 năm 1887. Truy cập ngày 24 tháng 7 năm 2015. the second was killed, with his messmate, by a cannon shot at the first battle of Manassas
↑  Filipowski, Alexandra; Harrington (tháng 5 năm 2007). “Hugh T.”. America's Civil War: 28.
↑  Filipowski, Alexandra; Harrington, Hugh T. (tháng 5 năm 2004). “America's Civil War: Where Does Private Jemison Rest”. America's Civil War. Truy cập ngày 24 tháng 7 năm 2015.
↑  Associated Press. “Identity of Civil War soldier corrected”. SouthCoastToday. Bản gốc lưu trữ ngày 24 tháng 7 năm 2015. Truy cập ngày 24 tháng 7 năm 2015.
Day Mirdad (huyện)

| Day Mirdad |
| --- | --- |
—  Huyện  —
 
Day MirdadVị trí ở Afghanistan
Quốc gia:  Afghanistan
Tỉnh: Vardak
Dân số (2009)
 • Tổng cộng: 22,768 người
Múi giờ: + 4.30
Day Mirdad là một huyện thuộc tỉnh Vardak, Afghanistan. Dân số thời điểm năm 1999 là 22,768 người.
Leonid Hurwicz

| Leo Hurwicz |
| --- | --- |

Sinh: 21 tháng 8 năm 1917 (90 tuổi)  Moskva, Nga
Mất: 24 tháng 6 năm 2008 (90 tuổi) Minneapolis, Minnesota, Hoa Kỳ
Quốc tịch:  Mỹ
Trường lớp: Đại học Warszawa  Học viện Kinh tế - Chính trị London
Nổi tiếng vì: Lý thuyết thiết kế cơ chế
Giải thưởng: Giải thưởng Nhà nước về Khoa học, Hoa Kỳ  Giải Nobel Kinh tế (2007)
Sự nghiệp khoa học
Ngành: Kinh tế học
Nơi công tác: Đại học Minnesota
 
Leonid "Leo" Hurwicz (sinh 21 tháng 8 năm 1917 – mất 24 tháng 6 năm 2008) Giáo sư kinh tế danh dự, ủy viên hội đồng quản trị Đại học Minnesota. Ông khởi xướng sự phát triển của lý thuyết thiết kế cơ chế được sử dụng trong kinh tế học, khoa học chính trị và khoa học xã hội; ông cũng là một người tiên phong trong việc ứng dụng lý thuyết trò chơi cho kinh tế học. Nhờ cống hiến đó, ông đã được tặng Giải Nobel Kinh tế năm 2007, và trở thành người nhận giải lớn tuổi nhất trong số những người đã đoạt Giải Nobel.
Hurwicz nhận chung giải Nobel Kinh tế với Eric Maskin và Roger Myerson, những người làm cho tác phẩm của ông tinh tế hơn trong các kỹ thuật phân tích các thị trường bất hoàn hảo. Tác phẩm của họ được sử dụng để tìm ra "cách phân bổ hiệu quả nhất các tài nguyên với những thông tin sẵn có, bao gồm các động cơ của những người có liên quan".
Tiểu sử

Hurwicz sinh năm 1917 trong một gia đình Do Thái từ Ba Lan, họ là những người tị nạn Chiến tranh thế giới thứ nhất từ Vương quốc Lập hiến Ba Lan dời đến Moskva, vài tháng trước cuộc Cách mạng tháng Mười. Ngay sau đó, gia đình ông đã quay lại Warszawa, Ba Lan. Năm 1938, ông đã nhận bằng LL.M. tại Đại học Warszawa. Năm 1939, ông đã học tại Trường Kinh tế London, sau đó đến Genève. Sau khi Chiến tranh thế giới thứ hai bắt đầu, ông bị buộc dời đến Bồ Đào Nha, và cuối cùng đến Hoa Kỳ. Ông đã tiếp tục học tại Đại học Harvard và Đại học Chicago. Cha mẹ và em trai ông đã chạy đến Warszawa, và bị bắt và đưa đến các trại lao động Liên Xô.
Hurwicz và vợ Evelyn (sinh 3 tháng 10 năm 1921) sống ở nam Minneapolis, Minnesota, Hoa Kỳ. Họ có bốn con: Sarah, Michael, Ruth và Maxim.
Lichenophanes tuberosus

| Lichenophanes tuberosus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Bostrichidae
Chi (genus): Lichenophanes
Loài (species): L. tuberosus
Danh pháp hai phần
Lichenophanes tuberosus Lesne, 1934 
Lichenophanes tuberosus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bostrichidae. Loài này được Lesne miêu tả khoa học năm 1934.
Chú thích

↑  Hallan, J.  (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Ligusticum apiifolium

| Ligusticum apiifolium> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Apiales
Họ (familia): Apiaceae
Chi (genus): Ligusticum
Loài (species): L. apiifolium
Danh pháp hai phần
Ligusticum apiifolium (Nutt. ex Torr. & A.Gray) A.Gray 
Ligusticum apiifolium là một loài thực vật có hoa trong họ Hoa tán. Loài này được (Nutt. ex Torr. & A. Gray) A. Gray mô tả khoa học đầu tiên năm 1868.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Ligusticum apiifolium”. Truy cập ngày 10 tháng 6 năm 2013.
Ligusticum brachylobum

| Ligusticum brachylobum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Apiales
Họ (familia): Apiaceae
Chi (genus): Ligusticum
Loài (species): L. brachylobum
Danh pháp hai phần
Ligusticum brachylobum Franch. 
Ligusticum brachylobum là một loài thực vật có hoa trong họ Hoa tán. Loài này được Franch. mô tả khoa học đầu tiên năm 1894.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Ligusticum brachylobum”. Truy cập ngày 10 tháng 6 năm 2013.
Le Veurdre

| --- | --- |
 Le Veurdre
Le Veurdre

Hành chính
Quốc gia:  Pháp
Vùng: Auvergne-Rhône-Alpes
Tỉnh: Allier
Quận: Moulins
Tổng: Lurcy-Lévis
Liên xã: Pays de Lévis en Bocage Bourbonnais
Xã (thị) trưởng: Alain Lochon (2001-2008)
Thống kê
Độ cao: 182–241 m (597–791 ft) (bình quân 190 m (620 ft)[chuyển đổi: tùy chọn không hợp lệ])
Diện tích đất1: 21,16 km2 (8,17 dặm vuông Anh)
INSEE/Mã bưu chính: 03309/ 03320

Le Veurdre  là một xã ở tỉnh Allier thuộc miền trung nước Pháp.
Scambus nigricans

| Scambus nigricans |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Ichneumonidae
Chi (genus): Scambus
Loài (species): S. nigricans
Danh pháp hai phần
Scambus nigricans (Thomson, 1877) 
Scambus nigricans là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2014.
Les Lucs-sur-Boulogne

| --- | --- |
 Les Lucs-sur-Boulogne

Les Lucs-sur-Boulogne

Hành chính
Quốc gia:  Pháp
Vùng: Pays de la Loire
Tỉnh: Vendée
Quận: Quận La Roche-sur-Yon
Tổng: Tổng Poiré-sur-Vie
Liên xã: Cộng đồng các xã de Vie et Boulogne
Xã (thị) trưởng: Roger Gaborieau (2008-2013)
Thống kê
Độ cao: 29–80 m (95–262 ft) (bình quân 79 m (259 ft)[chuyển đổi: tùy chọn không hợp lệ])
Diện tích đất1: 53,15 km2 (20,52 dặm vuông Anh)
INSEE/Mã bưu chính: 85129/ 85170

Les Lucs-sur-Boulogne là một xã ở tỉnh Vendée trong vùng Pays de la Loire, Pháp. Xã này có diện tích 53,15 kilômét vuông, dân số năm 2006 là 3113 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình mét trên mực nước biển.
Danh xưng dân địa phương trong tiếng Pháp là Beucquots-Lucquois(es).
Biến động dân số

| Năm | 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Dân số | 1 994 | 2 068 | 2 213 | 2 342 | 2 629 | 2 702 | 3 113 |
From the year 1962 on: No double counting—residents of multiple communes (e.g. students and military personnel) are counted only once.