stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Ong bắp cày phương Đông

| Ong bắp cày phương Đông |
| --- | --- |
Vespa orientalis thụ phấn Drimia maritima
Tình trạng bảo tồn
 Thiếu dữ liệu  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Vespidae
Chi (genus): Vespa
Loài (species): V. orientalis
Danh pháp hai phần
Vespa orientalis Linnaeus, 1771 
 Phạm vi phân bố của Vespa orientalis
Ong bắp cày phương Đông, tên khoa học Vespa orientalis, là một loài côn trùng xã hội trong họ Vespidae trông rất giống ong bắp cày Châu Âu. Đừng nhầm lẫn loài này với loài ong bắp cày khổng lồ châu Á (Vespa mandarinia).
Loài này được tìm thấy trong khu vực Tây Nam Á, Đông Bắc Phi, đảo Madagascar (nhưng không có báo cáo nào được đưa ra về sự hiện diện của nó trên đảo trong nhiều năm), Trung Đông, Trung Á và một phần của Nam Âu. Ong bắp cày phương Đông cũng đã được tìm thấy ở một số địa điểm biệt lập như Mexico và Chile do con người du nhập Ong bắp cày phương Đông sống trong các quần thể theo mùa bao gồm chế độ đẳng cấp do ong chúa thống trị. Chúng xây tổ dưới đất và giao tiếp với nhau bằng âm thanh rung cánh.
có một sọc màu vàng trên lớp biểu bì của nó (bộ xương ngoài lớp cuticule), có thể hấp thụ ánh sáng mặt trời để tạo ra một hiệu điện thế nhỏ và điều này có thể giúp cung cấp năng lượng cho quá trình đào. Ong bắp cày trưởng thành ăn mật hoa và trái cây, đồng thời tìm kiếm côn trùng và protein động vật để làm thức ăn cho con non của chúng. Bởi vì chúng là loài ăn xác thối, ong bắp cày cũng có thể đóng vai trò là vật truyền bệnh sau khi tiêu thụ thực vật bị nhiễm bệnh. Ong bắp cày là loài gây hại chính cho ong mật, tấn công các đàn ong để lấy mật và protein động vật. Vết đốt của ong bắp cày phương Đông có thể khá đau đối với con người và một số người bị dị ứng với vết đốt.
Phân loại và phát sinh loài

Ong bắp cày phương Đông (V. orientalis) thuộc họ Vespa trong họ Vespidae. V.  orientalis có khả năng thích nghi độc đáo với khí hậu khô cằn, điều này che giấu mối quan hệ sinh vật thực vật của nó với các loài khác thuộc chi Vespa, gây khó khăn cho việc lập bản đồ chỉ dựa trên dữ liệu hình thái học. Do đó, việc sử dụng dữ liệu phân tử là rất quan trọng để lập bản đồ chính xác các mối quan hệ phát sinh loài của nó. Dựa trên phát sinh loài phân tử, V. orientalis có quan hệ họ hàng gần nhất với Vespa affinis và Vespa mocsaryana. Trong khi lịch sử tồn tại về việc công nhận các loài phụ trong nhiều loài ong bắp cày, bao gồm cả V. orientalis, bản sửa đổi phân loại gần đây nhất của chi coi tất cả các tên phụ cụ thể trong chi Vespa là từ đồng nghĩa, chỉ cho chúng thành tên không chính thức cho các dạng màu khu vực.
Chú thích

↑  International Union for Conservation of Nature and Natural Resources (2014). “The IUCN Red List of Threatened Species [Version 2014.2]”. Bản gốc lưu trữ ngày 27 tháng 6 năm 2014. Truy cập ngày 25 tháng 9 năm 2014.
1 2 3 4  USAPHC Entomological Sciences Program. “Oriental hornets” (PDF). U.S. Army Public Health Command. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 24 tháng 8 năm 2014. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2014.
↑  “Oriental hornet”. Dieter Kosmeier. ngày 13 tháng 6 năm 2014. Truy cập ngày 23 tháng 9 năm 2014.
↑  Archer ME (1998). “Taxonomy, distribution and nesting biology of Vespa orientalis L. (Hym., Vespidae)”. Entomologist's Monthly Magazine. 138: 45–51.
↑  Dvorak, Libor (tháng 6 năm 2006). “Oriental Hornet Vespa orientalis Linnaeus, 1771 found in Mexico” (PDF). Entomological Problems. 36: 80. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 29 tháng 10 năm 2013. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2014.
↑  Ríos, Mauro; Barrera, Roberto; Contreras, José (2020) Primer reporte del género Vespa Linnaeus (Hymenoptera: Vespidae: Vespinae) en Chile. Revista Chilena de Entomología 46:237-242. 10.35249/rche.46.2.20.14.
↑  Ishay J, Motro A, GITTER S, Brown N (1974). “RHYTHMS IN ACOUSTICAL COMMUNICATION BY THE ORIENTAL HORNET, VESPA ORIENTALIS” (PDF). Animal Behaviour. 22 (3): 741–744. CiteSeerX 10.1.1.407.6956. doi:10.1016/s0003-3472(74)80026-6. Truy cập ngày 25 tháng 9 năm 2014.
↑  Plotkin, Hod, Zaban;  và đồng nghiệp (2010). “Solar energy harvesting in the epicuticle of the oriental hornet (Vespa orientalis)”. Naturwissenschaften. 97 (12): 1067–1076. Bibcode:2010NW.....97.1067P. doi:10.1007/s00114-010-0728-1. PMID 21052618.Quản lý CS1: nhiều tên: danh sách tác giả (liên kết)
↑  Bacandritsos N, Papanastasiou I, Saitanis C, Roinioti E (2006). “Three non-toxic insect traps useful in trapping wasps enemies of honey bees” (PDF). Bulletin of Insectology. 59 (2): 135–145. ISSN 1721-8861.
1 2  Abdel-Ghany GM, Zalat SM, Abo-Ghalia AH, Semida FM (tháng 1 năm 2009). “VARIATION OF VENOM AND THORACIC MUSCLE PROTEINS OF VESPA ORIENTALIS POPULATIONS IN RELATION TO GEOGRAPHICAL ISOLATION IN SOUTHERN SINAI PROTECTORATES, EGYPT” (PDF). Egyptian Journal of Natural Toxins. 6 (1): 16–32. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 13 tháng 11 năm 2014. Truy cập ngày 25 tháng 9 năm 2014.
↑  Glaiim MK (2009). “HUNTING BEHAVIOR OF THE ORIENTAL HORNET, Vespa orientalis L., AND DEFENSE BEHAVIOR OF THE HONEY BEE, Apis mellifera L., IN IRAQ”. Bull. Iraq Nat. Hist. Mus. 10 (4): 17–30.
1 2  Perrard A, Pickett KM, Villemant C, Kojima J, Carpenter J (ngày 24 tháng 4 năm 2013). “Phylogeny of hornets: a total evidence approach (Hymenoptera, Vespidae, Vespinae, Vespa)”. Journal of Hymenoptera Research. 32: 1–15. doi:10.3897/jhr.32.4685.
↑  A.H. Smith-Pardo, J.M. Carpenter, L. Kimsey (2020) The diversity of hornets in the genus Vespa (Hymenoptera: Vespidae; Vespinae), their importance and interceptions in the United States. Insect Systematics and Diversity 4(3) https://doi.org/10.1093/isd/ixaa006
Hình ảnh gần của V. orientalis
Rắn lục xanh

| Trimeresurus stejnegeri |
| --- | --- |

Tình trạng bảo tồn
 Ít quan tâm  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Phân ngành (subphylum): Vertebrata
Lớp (class): Reptilia
Bộ (ordo): Squamata
Phân bộ (subordo): Serpentes
Họ (familia): Viperidae
Phân họ (subfamilia): Crotalinae
Chi (genus): Trimeresurus
Loài (species): T. stejnegeri
Danh pháp hai phần
Trimeresurus stejnegeri Schmidt, 1925 
Danh pháp đồng nghĩa
  Danh sách  Trimeresurus stejnegeri  Schmidt, 1925  Trimeresurus gramineus stejnegeri – Stejneger, 1927  Trimeresurus gramineus formosensis Maki, 1931  Trimeresurus gramineus kodairai Maki, 1931  Trimeresurus stejnegeri stejnegeri – Pope, 1935  Trimeresurus stejnegeri makii Klemmer, 1963  Trimeresurus stejnegeri formosensis – Welch, 1988  Trimeresurus stejnegeri kodairai  – Welch, 1988  Trimeresurus stejnegeri  – Cox et al., 1998  Viridovipera stejnegeri  – Malhotra & Thorpe, 2004  Trimeresurus (Viridovipera) stejnegeri – David et al., 2011  
Rắn lục xanh (danh pháp hai phần: Trimeresurus stejnegeri) là loài rắn độc thuộc phân họ Crotalinae. Loài này được Karl Patterson Schmidt mô tả khoa học lần đầu tiên năm 1925. Nó được tìm thấy ở Ấn Độ, Nepal, Myanmar, Thái Lan, Trung Quốc, Đài Loan, Việt Nam. Có ba phân loài được công nhận, bao gồm cả phân loài danh định mô tả ở đây.
Bề ngoài loài này tương tự với loài Trimeresurus popeiorum, nhưng bộ phận sinh dục của nó có cấu trúc khác nhau về cơ bản.
Loài này thường sống ở khu rừng trên núi có độ cao lên đến 2.845 m. Chúng là loài săn mồi về đêm và vừa sinh sống trên cây vừa sinh sống trên mặt đất. Đôi khi chúng nghỉ hoặc săn lùng thức ăn gần các con suối trên núi. Thức ăn của chúng là động vật có vú nhỏ, chim, thằn lằn.
Chú thích

↑  Guo, P., Jiang, J., Lau, M.W.N. & Zhou, Z. (2012). “Trimeresurus stejnegeri”. Sách Đỏ IUCN các loài bị đe dọa. Phiên bản 2012.1. Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế. Truy cập ngày 13 tháng 10 năm 2012.Quản lý CS1: nhiều tên: danh sách tác giả (liên kết)
↑  McDiarmid RW, Campbell JA, Touré T. 1999. Snake Species of the World: A Taxonomic and Geographic Reference, Volume 1. Herpetologists' League. 511 pp. ISBN 1-893777-00-6 (series). ISBN 1-893777-01-4 (volume).
↑  The Reptile Database. www.reptile-database.org.
↑  Mehrtens JM. 1987. Living Snakes of the World in Color. New York: Sterling Publishers. 480 pp. ISBN 0-8069-6460-X.
↑  “Trimeresurus stejnegeri”. The Reptile Database. Truy cập ngày 29 tháng 5 năm 2013.
↑  Trimeresurus stejnegeri (TSN 634931) tại Hệ thống Thông tin Phân loại Tích hợp (ITIS).
Ericameria cuneata

| Ericameria cuneata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Asterales
Họ (familia): Asteraceae
Chi (genus): Ericameria
Loài (species): E. cuneata
Danh pháp hai phần
Ericameria cuneata (A.Gray) McClatchie, 1894 
Ericameria cuneata là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (A.Gray) McClatchie mô tả khoa học đầu tiên năm 1894.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Ericameria cuneata”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.
El Perelló

El Perelló
El Perelló là một đô thị trong comarca Baix Ebre, tỉnh Tarragona, cộng đồng tự trị Catalonia, Tây Ban Nha.
Dân số

| 1900 | 1930 | 1950 | 1970 | 1986 | 2007 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 4134 | 4408 | 4149 | 3556 | 3713 | 2895 |
Nguyễn Văn Lưu (trung tướng)

Đối với các định nghĩa khác, xem Nguyễn Văn Lưu.
| Trung tướngNguyễn Văn Lưu |
| --- | --- |

Chức vụ
Chánh Thanh tra Bộ Công an Việt Nam
Nhiệm kỳ: 2013 – tháng 10 năm 2018
Tiền nhiệm: Nguyễn Thế Báu
Kế nhiệm: Đỗ Văn Hoành
Vị trí:  Việt Nam
 
Phó Chánh Thanh tra Bộ Công an Việt Nam
Nhiệm kỳ:  – 2013
 
Thông tin cá nhân
Dân tộc: Kinh
Đảng chính trị:  Đảng Cộng sản Việt Nam
Binh nghiệp
Phục vụ: Công an nhân dân Việt Nam
Cấp bậc: Trung tướng
Nguyễn Văn Lưu là Trung tướng Công an nhân dân Việt Nam. Năm 2018, ông giữ chức vụ Chánh Thanh tra Bộ Công an Việt Nam.
Tiểu sử

Năm 2007, ông Lưu là Đại tá Công an nhân dân Việt Nam, Phó Chánh Thanh tra Bộ Công an Việt Nam.
Tháng 6 năm 2012, ông là Thiếu tướng Công an nhân dân Việt Nam, Phó Chánh Thanh tra Bộ Công an Việt Nam.
Từ năm 2013 đến tháng 1 năm 2016, ông là Thiếu tướng Công an nhân dân Việt Nam, Chánh Thanh tra Bộ Công an Việt Nam.
Từ tháng 3 năm 2016 đến tháng 1 năm 2018, ông là Trung tướng Công an nhân dân Việt Nam, Chánh Thanh tra Bộ Công an Việt Nam.
Từ tháng 10 năm 2018, ông chính thức nghỉ hưu theo chế độ.
Phong tặng > Lịch sử thụ phong quân hàm

Thiếu tướng Công an nhân dân Việt Nam
Trung tướng Công an nhân dân Việt Nam (2016)
Đơn vị hành chính cấp xã (Việt Nam)

Ở Việt Nam, có ba loại đơn vị hành chính cấp xã là xã, phường và thị trấn.
Danh sách

Tính đến ngày 1 tháng 2 năm 2025, có tổng số 10.053 đơn vị cấp xã ở Việt Nam bao gồm 7.712 xã, 1.723 phường và 618 thị trấn. Tỉnh Thanh Hóa có số lượng xã cao nhất trong các tỉnh của Việt Nam với tổng số 452 đơn vị cấp xã.
Danh sách xã tại Việt Nam
Danh sách phường tại Việt Nam
Danh sách thị trấn tại Việt Nam
Động Hoa Lư

Đối với các định nghĩa khác, xem Hoa Lư (định hướng).
Động Hoa Lư là động ở xã Gia Hưng thuộc huyện Gia Viễn, tỉnh Ninh Bình, Việt Nam.
Động Hoa Lư còn có tên là thung Lau. Động được công nhận là di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia tại quyết định số 51/VH-QD (Nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) ngày 1 tháng 12 năm 1996.
(Việt Nam)
Động Hoa Lư nhìn từ đỉnh lối vào
Phong cảnh đầm Cút ở bên ngoài động Hoa Lư
Trong lịch sử động Hoa Lư là căn cứ đầu tiên của sứ quân Đinh Bộ Lĩnh đối với sự nghiệp thống nhất giang sơn thế kỷ X. Động nằm cách Cố đô Hoa Lư khoảng 15 km và cách thành phố Hoa Lư 20 km đường bộ về phía Bắc.
Động được hiểu là một địa danh hoặc vùng đất, di tích này là một thung lũng rộng khoảng 16 mẫu nằm lộ thiên được bao bọc bởi các ngọn núi vòng cung. Bốn bề động Hoa Lư được núi đá bao quanh vô cùng kiên cố, chỉ có một lối vào duy nhất là một quèn nhỏ cao khoảng 30 m. Bao bên ngoài động là đầm Cút, dài khoảng 3 km rộng 500m, như con hào thiên nhiên chắn giữ. Từ đây có thể tiến ra sông Đáy.
Lịch sử

Đại Việt sử ký toàn thư chép động Hoa Lư là nơi sinh của vua Đinh Tiên Hoàng, các nhà nghiên cứu cho biết động Hoa Lư xưa bao gồm cả vùng đất quê cha Đinh Bộ Lĩnh ở làng Đại Hữu, châu Đại Hoàng, nay là xã Gia Phương, Gia Viễn, Ninh Bình và khu căn cứ quân sự động Hoa Lư hiện nay ở xã Gia Hưng, Gia Viễn. Trong dân gian vẫn lưu truyền câu ca:
Cha mất sớm, Đinh Bộ Lĩnh cùng mẹ về ở cạnh đền sơn thần, nay là đền Long Viên (vườn rồng) thôn Mỹ Hạ, xã Gia Thủy, Nho Quan, Ninh Bình, Nơi đây chính là quê mẹ ông. Hàng ngày Đinh Bộ Lĩnh đi chăn trâu cắt cỏ cho chú là Đinh Thúc Dự. Tương truyền Đinh Bộ Lĩnh chăn trâu ở cánh đồng Rộc Xéo, tập trận cờ lau ở động Hoa Lư (thung Lau), thung Lá, thung Lụi. Tất cả các vùng này ở hai bên tả ngạn và hữu ngạn sông Bôi thuộc xã Gia Thủy, Nho Quan và xã Gia Hưng, Gia Viễn, Ninh Bình. Vì các địa danh trên rất gần động Hoa Lư Gia Viễn nên hầu hết các sách sử khẳng định ông sinh ra ở động Hoa Lư.
Nguồn gốc tên gọi

Về tên gọi Hoa Lư, các nhà nghiên cứu hán nôm khẳng định rằng: Hoa Lư là một danh từ riêng chỉ một vùng đất chứ không phải tên người, tên vật hay thần linh. Hiện vẫn tồn tại rất nhiều cách hiểu khác nhau về danh xưng này:
Chữ hoa viết là hoa (花) nghĩa ở đây hiểu là bông hoa, còn nếu viết hoa (華) nghĩa hiểu là phồn hoa, rực rỡ. Tuy vậy có lúc hai chữ hoa này dùng ngang nhau. Chữ (蘆) "lư" còn đọc là "lô" hay "lau" là: bông lau. "Hoa lư" (花蘆) với nghĩa là hoa lau, theo lô gích ngữ pháp tiếng Hán phải viết là Lư Hoa (蘆花) như cách viết hồng hoa (紅花) mai hoa (梅花) thì khi dịch sang tiếng Việt mới là hoa lau, hoa hồng, hoa mai được. Cho nên với cách viết Hoa Lư (花蘆) thì dịch ra tiếng Việt sẽ là Lư Hoa chứ không phải là Hoa Lư. Điều này theo Giáo sư Trần Quốc Vượng giải thích đây là quá trình Việt hoá Hán ngữ buổi đầu. Có thể đây là viết theo văn phạm tiếng Việt. Cảnh quan Hoa Lư là một vùng toàn núi đá vôi, có rất nhiều lau lách mà gọi tên là Hoa Lư. Qua các tư liệu thư tịch, dã sử, văn bia ghi chép lại: Trong tập Hoa động đồ trung thập vịnh (mười bài vịnh trong bức vẽ động hoa) của Phạm Văn Nghị thế kỉ XIX ở bài Đinh miếu vịnh có ghi:五基兵陣蘆旗出"Ngũ cơ binh trận lư kì xuất" (Năm đội binh mã cờ lau xuất hiện). Trong bia dựng năm Chính Hòa 17 (1696) "Tiền triều tăng tu điện miếu công đức bi ký" ghi: 恬應黃龍蘆旗嚴令"Điềm ứng Hoàng Long, lư kì nghiêm lệnh" (Điềm ứng rồng vàng, cờ lau nghiêm lệnh).
Theo cách viết Hoa Lư (華閭) thì chữ Lư (閭) mang nghĩa là cổng làng, được viết bằng chữ (門) bên ngoài chữ lữ (呂) bên trong. Vì thế cho nên chữ Lư ở đây có người hiểu là cổng làng.
Theo cách viết (華鑪) người ta hiểu Hoa Lư là cái lò hoa vì thấy viết ở một số hoành phi, câu đối, ngay cả bức đại tự ở động Hoa Lư cũng viết Hoa Lư động (華鑪洞) vậy là xuất hiện cách viết chữ Lư (鑪) có bộ kim bên cạnh. Cho nên có ý kiến cho rằng Hoa Lư với nghĩa cái lò hoa.
Hoa Lư còn hiểu theo các nghĩa là: đồ nấu cơm có hoa, là đồ đựng lúa (華蘆) hay Hoa Lư là miệng con lừa hoa được viết (華驢) v.v..
Tùy theo chữ viết và cách lý giải khác nhau nghĩa nào cũng có cái hay cái thâm thúy của bậc tiền nhân, song Hoa Lư cho đến nay thường được hiểu là Hoa Lau.
Hành trình

Cùng với cố đô Hoa Lư ở thành phố Hoa Lư, các di tích động Hoa Lư, thung Lá, đền thờ Đinh Bộ Lĩnh thuộc huyện Gia Viễn là những di tích liên quan đến cuộc đời và sự nghiệp của vua Đinh Tiên Hoàng. Trong các di tích trên thì đền thung Lá đã được đầu tư xây dựng xong. Đây là nơi thờ mẹ của Đinh Bộ Lĩnh. Thung Lá ngay cạnh Thung Lau, cũng nằm lọt giữa thành núi cao ngất, tương truyền xưa kia có một nữ vương chuyên bói lá rất giỏi, thường xem lá cho Vua Đinh Tiên Hoàng trước khi xuất quân hay làm một việc gì đó. Nơi này cũng có nhiều cây thuốc chữa bệnh tốt nên khi nghĩa quân Vua Đinh bị thương đều được bí mật đưa về đây cứu chữa. Người ta cũng kể rằng, Thung Lá là vùng rừng linh thiêng nên mọi người đều vào đây thắp hương trước khi đi rừng. Thung Lá có đền thờ Mẫu hậu vua Đinh và thờ Vương bà bí ẩn đã có nhiều công lao giúp Vua Đinh dẹp loạn. Động Hoa Lư đang được xây dựng, tu bổ để trở thành một điểm du lịch lịch sử.
Có ý kiến cho rằng nếu trước đây, du khách đến Ninh Bình thăm cố đô Hoa Lư sau đó đi Bích Động hoặc nhà thờ đá Phát Diệm, thì hiện nay du khách tham quan tuyến di tích liên quan đến Vua Đinh Tiên Hoàng với điểm đến là quê hương của vua Đinh, làng Đại Hữu, sau tới động Hoa Lư là căn cứ khởi nghĩa ban đầu của vua, tiếp đó là kinh đô Hoa Lư.
Giải thích vùng rừng thiêng nước độc này được Vua Đinh Tiên Hoàng chọn làm căn cứ khởi nghiệp, những người am hiểu lịch sử Ninh Bình cho biết nơi này độc đạo, không thể vào sâu hơn và là nơi có nhiều huyền thoại bí hiểm, không ai dám vào để đảm bảo tuyệt mật về quân sự. Khu vực Thung Lau, Thung Lá được vua Đinh giấu một đội quân đặc biệt tinh nhuệ và khi cần thiết đưa ra giao chiến.
Đền vua Đinh, thánh Nguyễn

Nằm ở giữa động Hoa Lư là ngôi đền nhỏ 3 gian thờ vua Đinh Tiên Hoàng cùng với thánh Nguyễn Minh Không. Đền xây trên nền dinh luỹ xưa kia của ông. Hiện nay ngôi đền này đã được tu sửa và xây dựng với quy mô lớn hơn. Theo truyền thuyết thuở nhỏ Đinh Bộ Lĩnh chăn trâu cùng lũ trẻ ở đây thường bầy binh tập trận lây bông lau làm cờ.
Ảnh

đê đầm Cút
cây Hoa Gạo lối vào Thung Lá
nhà gác
Hậu cung
Hậu cung
biển chỉ dẫn
phía trước động
trên đường vào
Lễ hội động Hoa Lư

Lễ hội truyền thống động Hoa Lư hay Lễ hội Vua Đinh là một lễ hội có sự tham gia của toàn thể nhân dân xã Gia Hưng, huyện Gia Viễn.
Lễ hội tổ chức tại 4 địa điểm: Đình Trai; chùa Hưng Quốc; động Thung Lau; đền Thung Lá, diễn ra từ ngày 10 đến ngày 13 tháng giêng hàng năm. Đây là dịp để tri ân các bậc tiền nhân như Đinh Tiên Hoàng Đế, Thái hậu Dương Vân Nga, Quốc sư Nguyễn Minh Không… Với đạo lý uống nước nhớ nguồn, lễ hội được cộng đồng dân cư tổ chức nghiêm trang với nhiều nghi lễ tế, rước, bên cạnh đó là những trò chơi dân gian như đấu vật, cờ lau tập trận, múa lân, hát chèo, hát dân ca tạo không khí vui tươi, phấn khởi cho nhân dân dự hội.
Lễ hội động Hoa Lư còn diễn ra vào ngày 8 tháng 10 âm lịch hàng năm với quy mô nhỏ hơn lễ hội cố đô Hoa Lư. Khi diễn ra lễ hội, người dân đều tổ chức rước chân nhang mẹ vua và mẫu bà từ thung Lá về thung Lau.
Ngoài ra, lễ hội còn tổ chức vào dịp lễ hội cố đô Hoa Lư và đền Đinh Bộ Lĩnh ở Gia Phương. Dân gian vùng bắc Ninh Bình ghi lại việc thờ tự Vua Đinh ở hai nơi là Đại Hữu và Đào Ao trong câu:
Đại Hữu là quê của Đinh Bộ Lĩnh, còn Đào Ao (thuộc tổng Uy VIễn, tức vùng Uy Tế, ngày ngay gồm các xã Liên Sơn, Gia Hưng, Gia Phú của huyện Gia Viễn (nay là khu vực động Hoa Lư) là nơi Đinh Bộ Lĩnh được bầu làm Trưởng. Cả hai nơi này đều có đền thờ vua Đinh. Hàng năm, vào ngày 10 tháng 3 âm lịch. Khi Đại Hữu mở hội thì đền thờ vua Đinh ở Đào Ao (cổ) củng làm như vậy.
Chú thích

↑  Tập bản đồ hành chính Việt Nam. Nhà xuất bản Tài nguyên – Môi trường và Bản đồ Việt Nam. Hà Nội, 2013.
↑  Bản đồ tỷ lệ 1:50.000 tờ F-48-92-B. Cục Đo đạc và Bản đồ Việt Nam, 2004.
↑  Thông tư 06/2019/TT-BTNMT ngày 28/06/2019 của Bộ Tài nguyên và Môi trường Ban hành Danh mục địa danh dân cư... phục vụ lập bản đồ tỉnh Ninh Bình. Thuvien Phapluat Online, 2019. Truy cập 15/08/2019.
↑  Tu bổ, tôn tạo động Hoa Lư còn chậm
↑  theo tác giả Nguyễn Văn Trò, Nhà xuất bản Văn Hóa Dân tộc, năm 1998
↑  lư Di sản Hán Nôm ở cố đô Hoa Lư (TBHNH 2005)
↑  Bia Chính Hòa 17 (1696) dựng trong nhà bia ở đền vua Đinh xã Trường Yên - Hoa Lư (UBKHXH Viện Văn học, Thơ văn Lý - Trần, Tập 3, Nhà xuất bản. KHXH, H. 9/1978, tr.25)
↑  Hành trình về nơi phát tích triều Đinh ở Ninh Bình[liên kết hỏng]
Tượng đài cờ lau Đinh Bộ Lĩnh
Ngôi đền cổ thờ Vua Đinh Tiên Hoàng
Nicki Minaj

Onika Tanya Maraj (sinh ngày 8 tháng 12 năm 1982), thường được biết đến với nghệ danh Nicki Minaj, là một nữ rapper, ca sĩ, nhạc sĩ, diễn viên, người mẫu người Trinidad và Tobago. Sinh ra ở quận Saint James, thành phố Port of Spain, Trinidad và Tobago và lớn lên ở quận Queens, thành phố New York, cô được công chúng biết đến rộng rãi sau khi phát hành ba mixtape từ năm 2007 đến 2009, mang tên Playtime Is Over (2007), Sucka Free (2008), và Beat Me Up Scotty (2009).
Sau khi ký hợp đồng với hãng thu âm Young Money Entertainment vào năm 2009, Nicki Minaj phát hành album phòng thu đầu tay của mình, Pink Friday (2010). Album từng đạt được vị trí quán quân trên bảng xếp hạng Billboard 200 của Mỹ và đã được chứng nhận 3 lần đĩa Bạch kim bởi Hiệp hội Công nghiệp Ghi âm Hoa Kỳ (RIAA). Album thứ hai của nữ rapper, Pink Friday: Roman Reloaded, ra mắt vào năm 2012 và ra mắt tại vị trí quân quân ở nhiều quốc gia trên thế giới. Cũng trong năm này, Nicki Minaj tham gia sự nghiệp điện ảnh lần đầu tiên dưới vai trò diễn viên lồng tiếng cho bộ phim hoạt hình chiếu rạp của Mỹ Kỷ băng hà 4: Lục địa trôi dạt. Năm 2013, cô tham gia chương trình tìm kiếm tài năng âm nhạc American Idol mùa thứ 12 với tư cách giám khảo. Album phòng thu thứ ba của Nicki Minaj, The Pinkprint, được phát hành vào năm 2014. Cũng trong năm 2014 và năm 2016, Nicki Minaj tham gia đóng vai phụ trong các bộ phim chiếu rạp như Vợ, người yêu, người tình và Tiệm cắt tóc: Kiểu mới. Năm 2018, Minaj ra mắt album phòng thu thứ tư của mình, mang tên Queen.
Vào lúc khởi đầu của sự nghiệp, Nicki Minaj thường được biết đến vì những bộ trang phục và những bộ tóc giả nhiều màu sắc của mình. Cô sở hữu một phong cách rap rất riêng với những ca khúc có tiết tấu nhanh, với những "cái tôi thay thế" được thể hiện trong những bài hát và chất giọng đặc biệt của cô, chủ yếu là giọng cockney của Anh. Nicki Minaj là nữ nghệ sĩ đầu tiên lọt vào danh sách những nghệ sĩ rapper xuất sắc nhất được công bố hàng năm của MTV. Năm 2016, Nicki Minaj lọt vào danh sách Time 100, một danh sách đề cao những cá nhân có tầm ảnh hưởng nhất trên thế giới được công bố hàng năm bởi tạp chí Time. Với vai trò là một nghệ sĩ hát chính, Nicki Minaj đã mang về bốn đĩa đơn nằm trong top 5 trên bảng xếp hạng Billboard Hot 100: "Super Bass" vào năm 2011, "Starships" vào năm 2012, "Bang Bang" và "Anaconda" vào năm 2014. Cô là người sở hữu nhiều hạng mục nhất trên bảng xếp hạng Billboard Hot 100 so với các nghệ sĩ nữ thuộc tất cả các thể loại nhạc khác trong lịch sử của bảng xếp hạng. Cô là đại sứ thương hiệu cho Adidas, MAC Cosmetics và Pepsi.
Được mệnh danh là "Nữ hoàng nhạc rap" (Queen of Rap), trong suốt sự nghiệp âm nhạc của mình, Minaj đã nhận được nhiều giải thưởng danh giá, bao gồm 6 Giải thưởng Âm nhạc Mỹ, 12 Giải BET, 4 Giải Video âm nhạc của MTV, 4 Giải thưởng Âm nhạc Billboard, 1 Giải Phụ nữ trong Âm nhạc cho Ngôi sao Âm nhạc Phát triển nhất của Billboard và 10 đề cử Giải Grammy. Nicki Minaj cũng đã bán được ước tính khoảng 100 triệu đĩa đơn trên toàn cầu, giúp cô trở thành một trong những nghệ sĩ âm nhạc bán chạy nhất thế giới.
Cuộc sống đầu đời

Onika Tanya Maraj sinh ngày 8 tháng 12 năm 1982 tại quận Saint James, thuộc thủ đô Port of Spain, Trinidad và Tobago. Cha của Minaj, ông Robert Maraj (sinh năm 1956), là một giám đốc tài chính và ca sĩ nhạc phúc âm bán thời gian gốc Phi-Ấn-Trinidad. Mẹ cô, bà Carol Maraj (sinh năm 1959), cũng là một ca sĩ nhạc phúc âm gốc Phi. Bà từng làm việc tại một cơ quan kế toán tài chính khi Minaj còn nhỏ. Cha của Minaj là một người mắc chứng nghiện rượu và các loại thuốc phiện khác, luôn luôn có tính khí bực dọc. Ông từng có ý định giết vợ mình và đã thiêu rụi căn nhà của chính gia đình ông vào tháng 12 năm 1987. Cô có một người anh trai, một người em trai và một người em gái.
Thuở nhỏ, Minaj sống cùng với bà ở quê nhà quận Saint James. Khi cô lên 5 tuổi, cả gia đình chuyển tới sinh sống tại ngôi nhà số 147 phố West ở quận Queens, Thành phố New York để thuận tiện cho mẹ cô khi bà theo học tại trường cao đẳng Monroe College, nằm tại quận The Bronx. Minaj kể lại rằng, "Tôi không có gì nhiều để nói về gia đình mình. Mẹ động viên tôi rất nhiều nhưng bà không nghiêm khắc với tôi, dù tôi luôn muốn có một gia đình nghiêm khắc". Sau đó, Minaj được nhận vào trường trung học năng khiếu nghệ thuật LaGuardia High School ở quận Manhattan, New York, chủ yếu đào tạo học viên về nghệ thuật thị giác và nghệ thuật biểu diễn. Sau khi tốt nghiệp, Minaj nuôi ước mở được trở thành một diễn viên và đã từng tham gia vào vở diễn In Case You Forget (Nếu như anh đã quên) của sân khấu Off-Broadway vào năm 2001.
Năm 19 tuổi, trong khi đang phải vật lộn với sự nghiệp diễn xuất, cô làm phục vụ bàn cho nhà hàng Red Lobster ở địa phương nhưng rồi lại bị đuổi việc vì thiếu tôn trọng khách hàng do tính khí dễ nổi nóng. Cô tưng chia sẻ rằng mình đã bị đuổi việc ít nhất 15 lần vì lý do nêu trên.