Donbas
Lịch sử > Chiến tranh Nga-Ukraine bùng nổ (2014–2022)

Bài chi tiết: Chiến tranh Donbas và Chiến tranh Nga-Ukraina
Bản đồ khu vực trong giai đoạn xung đột đóng băng của cuộc chiến Donbas, từ khi kết thúc Trận Debaltseve năm 2015 cho đến khi Nga tiến hành hoạt động quân sự tại Ukraine vào tháng 2 năm 2022.
Từ đầu tháng 3 năm 2014, các cuộc biểu tình của các nhóm thân Nga và chống chính phủ đã diễn ra ở Donbas, như một phần hậu quả của Cách mạng Nhân phẩm và phong trào Euromaidan. Các cuộc biểu tình này, sau khi Liên bang Nga sáp nhập Crimea, và là một phần của một nhóm rộng lớn hơn các cuộc biểu tình đồng thời ủng hộ Nga trên khắp miền nam và miền đông Ukraine , đã leo thang vào tháng 4 năm 2014 thành một cuộc chiến giữa các lực lượng ly khai do Nga hậu thuẫn. Cộng hòa Nhân dân Donetsk và Luhansk tự xưng (DPR và LPR tương ứng), và chính phủ Ukraine.  Giữa cuộc xung đột đó, các nước cộng hòa tự xưng đã tổ chức trưng cầu dân ý về tình trạng của các tòa tháp Donetsk và Luhansk vào ngày 11 tháng 5 năm 2014. Trong các cuộc trưng cầu dân ý, bị Ukraine coi là bất hợp pháp và không dân chủ, khoảng 90% đã bỏ phiếu vì sự độc lập của DPR và LPR.
Các cuộc biểu tình ban đầu ở Donbas phần lớn là những biểu hiện bất bình bản địa đối với chính phủ Ukraine mới,  và sự tham gia của Nga trong giai đoạn này chỉ giới hạn ở việc họ lên tiếng ủng hộ các cuộc biểu tình. Sự nổi lên của phe ly khai ở Donetsk và Luhansk bắt đầu như một nhóm nhỏ ngoài rìa của những người biểu tình, độc lập với sự kiểm soát của Nga.  Tuy nhiên, tình trạng bất ổn này chỉ phát triển thành một cuộc xung đột vũ trang do quân đội Nga hậu thuẫn cho những gì từng là một nhóm bên lề trong Chiến tranh Nga-Ukraine . Do đó, theo lời của nhà sử học Hiroaki Kuromiya, xung đột là "được thiết kế bí mật và ngụy trang khéo léo bởi những người bên ngoài". Sự ủng hộ hạn chế cho chủ nghĩa ly khai ở Donbas trước khi chiến tranh bùng nổ, và rất ít bằng chứng ủng hộ một cuộc nổi dậy vũ trang.  Những tuyên bố của Nga rằng những người nói tiếng Nga ở Donbas đang bị chính phủ Ukraine đàn áp hoặc thậm chí bị " diệt chủng ", buộc họ phải can thiệp, là sai sự thật.
Giao tranh tiếp tục diễn ra trong suốt mùa hè năm 2014 và đến tháng 8 năm 2014, "Chiến dịch chống khủng bố" của Ukraine đã có thể thu hẹp đáng kể lãnh thổ dưới sự kiểm soát của các lực lượng thân Nga, và gần giành lại quyền kiểm soát biên giới Nga-Ukraine. .  Để đối phó với tình hình ngày càng xấu đi ở Donbas, Nga từ bỏ cách tiếp cận được gọi là " chiến tranh hỗn hợp " và bắt đầu tiến hành hoạt động quân sự  khu vực.  Kết quả hành động can thiệp quân sự của Nga, quân nổi dậy DPR và LPR đã giành lại phần lớn lãnh thổ mà họ đã mất trong cuộc tấn công quân sự trước đó của chính phủ Ukraine. Chỉ có sự can thiệp này của Nga mới ngăn cản được một giải pháp tức thời của Ukraine đối với cuộc xung đột.  Điều này buộc phía Ukraine phải tìm kiếm việc ký kết một thỏa thuận ngừng bắn.  Được gọi là Nghị định thư Minsk , được ký kết vào ngày 5 tháng 9 năm 2014.  Vì điều này không ngăn chặn được giao tranh, một thỏa thuận khác, được gọi là Minsk II đã được ký vào ngày 12 tháng 2 năm 2015.  Thỏa thuận này kêu gọi sự tái hòa nhập cuối cùng. của các nước cộng hòa Donbas vào Ukraine, với một mức độ tự trị. Mục đích của sự can thiệp của Nga vào Donbas là thiết lập các chính phủ thân Nga, sau khi tái sáp nhập vào Ukraine, sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho suy luận của Nga trong chính trị Ukraine.  Các thỏa thuận Minsk do đó rất có lợi cho phía Nga, vì việc thực hiện các thỏa thuận này sẽ hoàn thành các mục tiêu này.  Xung đột dẫn đến một cuộc di cư rộng lớn khỏi Donbas: một nửa dân số trong khu vực buộc phải rời bỏ nhà cửa của họ.  Một báo cáo OHCHR của LHQcông bố ngày 3 tháng 3 năm 2016 cho biết, kể từ khi xung đột nổ ra vào năm 2014, chính phủ Ukraine đã đăng ký 1,6 triệu người di tản trong nội bộ đã rời Donbas đến các vùng khác của Ukraine. Hơn 1 triệu người được cho là đã trốn đi nơi khác, chủ yếu là đến Nga. Vào thời điểm báo cáo, 2,7 triệu người được cho là tiếp tục sống trong các khu vực nằm dưới sự kiểm soát của DPR và LPR, chiếm khoảng một phần ba Donbas.
Bất chấp các thỏa thuận Minsk, các cuộc giao tranh cường độ thấp dọc theo đường liên lạc giữa chính phủ Ukraine và các khu vực do Nga kiểm soát vẫn tiếp diễn cho đến năm 2022. Kể từ khi bắt đầu xung đột, đã có 29 lần ngừng bắn, mỗi lần có hiệu lực vô thời hạn, nhưng không có lệnh nào trong số đó ngừng bạo lực.  Điều này khiến cuộc chiến được gọi là " xung đột đóng băng ".  Vào ngày 11 tháng 1 năm 2017, chính phủ Ukraine đã thông qua kế hoạch tái hòa nhập phần Donbas bị chiếm đóng và dân số của nó vào Ukraine. Kế hoạch sẽ trao cho các thực thể chính trị do Nga hậu thuẫn kiểm soát một phần khu vực bầu cử và đã được Zerkalo Nedeli mô tảnhư "cấy một tế bào ung thư vào cơ thể Ukraine."  Điều này không bao giờ được thực hiện và bị công chúng phản đối.
Một cuộc khảo sát năm 2018 của Nhóm xã hội học "Đánh giá" cư dân của các vùng Donbas do Ukraine kiểm soát cho thấy 82% người được hỏi tin rằng không có sự phân biệt đối xử với những người nói tiếng Nga ở Ukraine.  Chỉ 11% nhìn thấy một số bằng chứng về sự phân biệt đối xử.  Cuộc khảo sát tương tự cũng cho thấy 71% số người được hỏi không ủng hộ việc Nga can thiệp quân sự để "bảo vệ" cộng đồng nói tiếng Nga, chỉ 9% ủng hộ hành động đó.( Lưu ý khảo sát do Mỹ và phương tây tài trợ)  Một cuộc khảo sát khác của Rating, được thực hiện vào năm 2019, cho thấy chỉ 23% trong số những người Ukraine được thăm dò ý kiến ​​ủng hộ việc cấp quy chế tự trị Donbas, trong khi 34% ủng hộ ngừng bắn và "đóng băng" xung đột, 23% ủng hộ hành động quân sự để khôi phục các vùng lãnh thổ Donbas bị chiếm đóng và 6% ủng hộ việc tách các vùng lãnh thổ này khỏi Ukraine.