Lãnh thổ đặc biệt của các thành viên Khu vực Kinh tế châu Âu
Các quốc gia và vùng lãnh thổ hải ngoại

Các quốc gia và vùng lãnh thổ hải ngoại (OCT) là những vùng lãnh thổ phụ thuộc có mối quan hệ đặc biệt với một trong các quốc gia thành viên của EU. Tình trạng của họ được mô tả trong Hiệp ước về Chức năng của Liên minh châu Âu và họ không phải là một phần của EU hoặc Thị trường chung Châu Âu. Hiệp hội các quốc gia và vùng lãnh thổ hải ngoại được thành lập để cải thiện sự phát triển kinh tế và hợp tác giữa OCT và EU, và bao gồm hầu hết các OCT ngoại trừ 3 vùng lãnh thổ không có dân cư.
Các OCT đã được hiệp ước EU mời tham gia Hiệp hội EU-OCT (OCTA) một cách rõ ràng. Họ được liệt kê trong Điều 198 của Hiệp ước về Chức năng của Liên minh Châu Âu, ngoài việc mời họ tham gia OCTA, còn mang lại cho họ cơ hội lựa chọn các quy định của EU về quyền tự do đi lại của người lao động và quyền tự do thành lập. Tuy nhiên, quyền tự do thành lập bị giới hạn bởi Điều 203 TFEU và Quyết định tương ứng của Hội đồng về OCT. Điều 51(1)(a) chỉ quy định rằng "Liên minh sẽ dành cho các thể nhân và pháp nhân của OCT sự đối xử không kém thuận lợi hơn sự đối xử thuận lợi nhất áp dụng cho các thể nhân và pháp nhân tương tự của bất kỳ nước thứ ba nào mà Liên minh có quan hệ đối tác" ký kết hoặc đã ký kết thỏa thuận hội nhập kinh tế". Một lần nữa điều này có thể được thực hiện theo Điều 51(2)(b) có giới hạn. Các nghĩa vụ quy định tại khoản 1 Điều này sẽ không áp dụng đối với việc đối xử được thực hiện theo các biện pháp công nhận trình độ chuyên môn, giấy phép hoặc các biện pháp an toàn theo Điều VII của Hiệp định chung về Thương mại Dịch vụ (GATS) hoặc Phụ lục GATS về Dịch vụ Tài chính.
OCT không phải chịu thuế hải quan bên ngoài chung của EU nhưng có thể yêu cầu hải quan đối với hàng hóa nhập khẩu từ EU trên cơ sở không phân biệt đối xử.  Họ không phải là một phần của EU và các quy định của EU không áp dụng cho họ, mặc dù những thực thể tham gia OCTA phải tôn trọng các quy tắc và thủ tục chi tiết được nêu trong thỏa thuận liên kết này (Quyết định của Hội đồng 2013/755/EU). Các thành viên OCTA có quyền yêu cầu hỗ trợ tài chính từ EU.
Khi Hiệp ước Rome được ký kết vào tháng 3 năm 1957, có tổng cộng 15 OCT tồn tại: Tây Phi thuộc Pháp, Châu Phi Xích đạo thuộc Pháp, Saint Pierre và Miquelon, Quần đảo Comoro, Madagascar thuộc Pháp, Somaliland thuộc Pháp, New Caledonia, Polynesia thuộc Pháp, Vùng đất phía Nam và châu Nam Cực thuộc Pháp, Togoland thuộc Pháp, Cameroon thuộc Pháp, Congo thuộc Bỉ, Ruanda-Urundi, Lãnh thổ ủy thác Somalia, New Guinea thuộc Hà Lan. Kể từ đó, danh sách này đã được sửa đổi nhiều lần và bao gồm—như được ghi trong Hiệp ước Lisbon—25 OCT vào năm 2007. Một trong các lãnh thổ của Pháp sau đó đã chuyển trạng thái từ OMR sang OCT (Saint Barthélemy), trong khi một lãnh thổ khác của Pháp chuyển từ OCT sang OMR (Mayotte). Tính đến tháng 7 năm 2014, vẫn còn 13 OCT (6 của Pháp, 6 của Hà Lan và 1 của Đan Mạch) trong số đó tất cả đều đã gia nhập OCTA.
13 quốc gia và lãnh thổ hải ngoại của Liên minh châu Âu, gồm có:
| Flag | Quốc huy | Tên | Vị trí | Diện tích | Dân số | Thủ phủ | Khu định cư lớn nâhts | Ngôn ngữ chính thức | Quốc gia tiếp quản |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  | Greenland | Bắc Đại Tây Dương & Bắc cực | 2.166.086 km2 (836.330 dặm vuông Anh) | 56,483 | Nuuk | Nuuk | tiếng Greenland |  Vương quốc Đan Mạch |
|  |  | Curaçao | Caribe | 444 km2 (171 dặm vuông Anh) | 160,337 | Willemstad | Willemstad | tiếng Hà Lan, Papiamento, tiếng Anh |  Kingdom of the Netherlands |
|  |  | Aruba | Caribe | 179 km2 (69 dặm vuông Anh) | 104,822 | Oranjestad | Oranjestad | tiếng Hà Lan, Papiamento, tiếng Anh, tiếng Tây Ban Nha |  Kingdom of the Netherlands |
|  |  | Sint Maarten | Caribe | 37 km2 (14 dặm vuông Anh) | 33,609 | Philipsburg | Lower Prince's Quarter | tiếng Hà Lan, tiếng Anh |  Kingdom of the Netherlands |
|  |  | Bonaire | Caribe | 294 km2 (114 dặm vuông Anh) | 18,905 | Kralendijk | Kralendijk | tiếng Hà Lan |  Kingdom of the Netherlands |
|  |  | Sint Eustatius | Caribe | 21 km2 (8 dặm vuông Anh) | 3,193 | Oranjestad | Oranjestad | tiếng Hà Lan |  Kingdom of the Netherlands |
|  |  | Saba | Caribe | 13 km2 (5 dặm vuông Anh) | 1,991 | The Bottom | The Bottom | tiếng Hà Lan |  Kingdom of the Netherlands |
|  |  | Polynesia thuộc Pháp | Thái Bình Dương | 4.167 km2 (1.609 dặm vuông Anh) | 275,918 | Pape'ete | Fa'a'ā | tiếng Pháp | Bản mẫu:Country data French Republic |
|  |  | New Caledonia | Thái Bình Dương | 18.576 km2 (7.172 dặm vuông Anh) | 268,767 | Nouméa | Nouméa | tiếng Pháp | Bản mẫu:Country data French Republic |
|  |  | Wallis-et-Futuna | Thái Bình Dương | 142 km2 (55 dặm vuông Anh) | 11,899 | Mata-Utu | Mata-Utu | tiếng Pháp | Bản mẫu:Country data French Republic |
|  |  | Saint Barthélemy | Caribbean | 25 km2 (10 dặm vuông Anh) | 9,279 | Gustavia | Gustavia | tiếng Pháp | Bản mẫu:Country data French Republic |
|  |  | Saint-Pierre-et-Miquelon | North Atlantic | 242 km2 (93 dặm vuông Anh) | 6,080 | Saint-Pierre | Saint-Pierre | tiếng Pháp | Bản mẫu:Country data French Republic |
|  |  | Vùng đất phía Nam và châu Nam Cực thuộc Pháp | Ấn Độ Dương & châu Nam Cực | 439.781 km2 (169.800 dặm vuông Anh) | 0 | Saint-Pierre | Port-aux-Français (base) | tiếng Pháp | Bản mẫu:Country data French Republic |
|  |  | Total |  | 2,630,007 km2 (1,015,451 sq mi) | 945,893 |  |  |  |  |