T-72

| T-72 |
| --- | --- |
T-72 tại Bảo tàng Xe tăng Worthington, Canada.
Loại: Tăng chiến đấu chủ lực
Nơi chế tạo:  Liên Xô
Lược sử hoạt động
Phục vụ: 1973 - nay
Sử dụng bởi: Xem Các quốc gia sử dụng  Liên Xô  Nga  Syria  Iraq  Lào  Israel
Trận: Xem Lịch sử chiến đấu
Lược sử chế tạo
Giá thành: 280.000 rúp (T-72B, thời giá 1986)
Giai đoạn sản xuất: 1971 - nay
Số lượng chế tạo: 25.000+
Các biến thể: Xem Các phiên bản
Thông số
Khối lượng: 41 tấn   41,5 tấn đối với T-72M    41,5 tấn (không có ERA) đối với T-72M1   44,5 tấn đối với T-72B   44,5 tấn đối với T-72S
Chiều dài: 6,9 m   6,67 m (9,53 m với nòng pháo phía trước) đối với T-72A   6,95 m (9,53 m với nòng pháo phía trước) đối với T-72M1, T-72B và T-72S
Chiều rộng: 3,6 m   3,59 m (3,37 m không có tấm giáp chắn sườn) đối với T-72A, T-72M1, T-72B và T-72S
Chiều cao: 2,2 m   2,19 m đối với T-72A   2,23 m đối với T-72M1 và T-72B   2.22 m đối với T-72S
Kíp chiến đấu: 3 (chỉ huy, lái xe và pháo thủ)

Phương tiện bọc thép: T-72 Ural (nguyên bản đầu tiên), T-72M và T-72M1 (các phiên bản xuất khẩu): Giáp thép thông thường T-72A, T-72B (các phiên bản dành cho quân đội Liên Xô): Giáp composite; đèn hồng ngoại và ống phóng lựu đạn khói có giáp bảo vệ; T-72B3 (phiên bản hiện đại hóa của Nga): Giáp composite thế hệ 3; thép có độ cứng cao, tungsten và chất dẻo cùng với ceramic   Độ dày quy đổi ra thép tiêu chuẩn: 380 mm (15 in) trước tháp pháo (T-72 Ural và T-72M)  420 mm (16,6 in) trước tháp pháo (T-72M1)   500 mm (19,7 in) trước tháp pháo (T-72A)   520 mm (20,5 in) trước tháp pháo (T-72B)
Vũ khí chính: Pháo nòng trơn 125 mm 2A46M T-72A, T-72B, T-72S và T-72BM có thể phóng tên lửa 9M119 Svir qua nòng pháo
Vũ khí phụ: Súng máy đồng trục PKMT 7,62 mm (2.000 viên đạn)  súng máy phòng không hạng nặng 12,7 mm DShK 1938/46 hoặc NSVT (300 viên đạn) phía trên vị trí chỉ huy
Động cơ: Các loại động cơ 12-xylanh: V-46-6 đối với T-72 "Ural"  V-84 làm lạnh bằng khí đối với T-72B và T-72S  V-92S2 đối với T-72B2/B3 V-92S2F đối với T-72B3M 780 hp (582 kW) với T-72 "Urał"   840 hp (626 kW) với Objekt 172-2M "Buffalo" và T-72B   1.000 hp (746 kW) với T-72B2/B3  1.130 hp (840 kW) với T-72B3M
Công suất/trọng lượng: 19 hp/tấn (14,2 kW/tấn) với T-72 "Urał"   20,5 hp/tấn (15.3 kW/tấn) với Objekt 172-2M "Buffalo" và T-72B   22,1 hp/tấn (16.7 kW/tấn) với T-72B2/B3   24,9 hp/tấn (18.6 kW/tấn) với T-72B3M
Hệ thống treo: Thanh xoắn
Khoảng sáng gầm: 490 mm
Sức chứa nhiên liệu: 1200 lít (317 gal)
Tầm hoạt động: 450 km, với thùng nhiên liệu đặt ngoài tăng lên 600 km   460 km, với thùng nhiên liệu đặt ngoài tăng lên 700 km cho T-72A, T-72M1 và T-72S   500 km, với thùng nhiên liệu đặt ngoài tăng lên 900 km cho T-72B
Tốc độ: 60 km/h (37 mph) trên đường tốt   45 km/h trên đường đất ghồ ghề
| Xe tăng T-72 |
| --- | --- |
T-72 ·  Lion of Babylon  · Ajeya MK ·  M-84 ·  M-95 Degman ·  M-2001 ·  PT-91 Twardy ·  T-90 ·  EX ·  TR-125 ·  Zulfiqar
Các biến thể và số lượng của T-72
| x t sXe tăng thời Chiến tranh Lạnh |
| --- | --- |
Xe tăng chiến đấu chủ lực:  AMX-30 AMX-30E  Centurion Sho't  Challenger 1  Chieftain  Chonma-ho  CM-11 Brave Tiger  K1 88  Leopard 1  Leopard 2  M1 Abrams  M47 Patton  M48 Patton CM-12  M60 Patton  Magach  Merkava  OF-40  Panzer 68  Stridsvagn 103  T-55  T-62  T-64  T-72 M-84  Sư tử Babylon  T-80  TR-85  Type 59  Type 61  Type 69/79  Type 74  Type 80/85/88  Type 90  Vickers MBT Mk 1 Vijayanta  Vickers MBT Mk 3 
Xe tăng hạng nhẹ:  AMX-13  M41 Walker Bulldog  M551 Sheridan  PT-76  PT-85  SK-105 Kürassier  Stingray  Type 62  Type 63  Type 64  X1A 
Xe tăng hạng trung:  Charioteer  M46 Patton  Panzer 58  Panzer 61  Stridsvagn 74  Super Sherman  TAM  T-54 
Xe tăng hạng nặng:  ARL 44  Conqueror  IS-4  M103  T-10 
Xe tăng thử nghiệm, nguyên mẫu:  AMX-32  AMX-40  AMX-50  Char 25T  EE-T1 Osório  Emil  Xe tăng viễn chinh  IS-7  Lorraine 40t  M8 AGS  MB-3 Tamoyo  MBT-70  MBT-80  Obiekt 187  Obiekt 279  Obiekt 292  Obiekt 490A  Obiekt 770  Obiekt 785  Spähpanzer Ru 251  Spähpanzer SP I.C.  T92  T95  TR-125  Vickers MBT Mk 4 Valiant  Vickers MBT Mk 7  WZ-111  WZ-132  WZ-122 
  Xe tăng thời Chiến tranh Lạnh   Danh sách phương tiện chiến đấu bọc thép hiện đại   Xe tăng  Xem thêm: Lịch sử xe tăng • Phân loại xe tăng • Xe tăng trong Chiến tranh Lạnh 
T-72 là xe tăng chiến đấu chủ lực (MBT) của Liên Xô, được sản xuất vào năm 1971 và ra mắt vào năm 1977. Mặc dù có hình dạng rất giống T-64, T-72 được các kỹ sư của nhà máy Uralvagonzavod phát triển từ khung gầm của T-62 (cũng của Uralvagonzavod) kết hợp với những chi tiết kỹ thuật tiên tiến từ T-64 (của Phòng thiết kế Morozov và Nhà máy Malyshev).
T-72 nhanh chóng trở thành xe tăng chủ lực trong Quân đội Liên Xô những năm 1970 và là niềm tự hào của Lực lượng tăng thiết giáp Liên Xô. Ngay lúc nó ra đời, những mẫu xe tăng cùng thời như M60A3 Patton và Leopard I trở thành "đồ bỏ". Tuy nhiên, thời gian "tại vị" của nó không dài. Từ cuối thập niên 1980 trở đi, các phiên bản đời đầu của nó đã trở nên lạc hậu so với các loại xe tăng như T-80U, M1 Abrams, Leopard 2, Challenger,... Dù vậy, các phiên bản hiện đại hóa của T-72 như T-72BM "Rogatka", T-72B3 vẫn được đánh giá là một trong những loại xe tăng hiện đại nhất trên thế giới. Một phiên bản hiện đại hóa của T-72 chính là T-90, loại xe tăng hiện đại bậc nhất thế giới trong thập niên 2010.
Hiện nay, T-72 vẫn còn được sử dụng tương đối rộng rãi ở 40 quốc gia với nhiều phiên bản từ cũ tới mới, thậm chí vẫn được xem là đối thủ đáng gờm của các xe tăng hiện đại của phương Tây. Bản thân Nga vẫn đang sử dụng hàng ngàn xe tăng T-72 và vẫn đang nâng cấp chúng để tiếp tục phục vụ trong quân đội của mình.
T-72 đã tham gia rất nhiều cuộc chiến tranh ở châu Âu và trên thế giới như: Chiến tranh Lebanon 1982, Chiến tranh Chechnya lần 1 và lần 2, Chiến tranh Kosovo, chiến tranh Vùng Vịnh 1991, chiến tranh Syria 2014,...