stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Tân Thịnh (định hướng)

Tân Thịnh có thể chỉ một số địa danh Việt Nam:
Phường Tân Thịnh, thành phố Hòa Bình, tỉnh Hòa Bình.
Phường Tân Thịnh, thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên.
Xã Tân Thịnh, thành phố Yên Bái, tỉnh Yên Bái.
Xã Tân Thịnh, huyện Nam Trực, tỉnh Nam Định.
Xã Tân Thịnh, huyện Định Hóa, tỉnh Thái Nguyên.
Xã Tân Thịnh, huyện Chiêm Hóa, tỉnh Tuyên Quang.
Xã Tân Thịnh, huyện Văn Chấn, tỉnh Yên Bái.
Xã cũ Tân Thịnh thuộc huyện Lạng Giang, tỉnh Bắc Giang; nay là một phần thị trấn Kép.
Xã Perry, Quận Mahoning, Ohio

| Xã Perry Perry Township |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
 Vị trí trong Quận Mahoning, Ohio
 Vị trí quận Mahoning trong tiểu bang Ohio ở Hoa Kỷ
Xã Perry
Quốc gia: Hoa Kỳ
Tiểu bang: Ohio
Quận: Quận Mahoning
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 4
Múi giờ: EST (UTC-5)
 • Mùa hè (DST): EDT (UTC-4)
Xã Perry (tiếng Anh: Perry Township) là một xã thuộc quận Mahoning, tiểu bang Ohio, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 4 người.
Tony Goodgame

| Thông tin cá nhân |
| --- | --- | --- | --- |
Tên đầy đủ:  Anthony Alan Goodgame
Ngày sinh:  19 tháng 2, 1946 (78 tuổi)
Nơi sinh:  Hammersmith, Anh
Vị trí:  Hậu vệ trái
Sự nghiệp cầu thủ chuyên nghiệp*
| Năm |  Đội |  ST |  (BT) |
| 1965–1966 |  Fulham |  0 |  (0) |
| 1966–1967 |  Orient |  8 |  (0) |
|  |  Hillingdon Borough |  ? |  (?) |
 *Số trận ra sân và số bàn thắng ở câu lạc bộ tại giải quốc gia
Anthony Alan Goodgame (sinh ngày 19 tháng 2 năm 1946) là một cầu thủ bóng đá người Anh thi đấu ở Football League, ở vị trí hậu vệ trái. Ông sinh ra ở Hammersmith, Greater London.
Tuyến Vàng (Bangkok)

Tuyến vàng là một tuyến MRT trên cao tại Băng Cốc và tỉnh Samut Prakan, Thái Lan. Tổng chiều dài tuyến là 28,7 km (17,8 mi) với 23 nhà ga với kinh phí 55 tỉ baht. Ban đầu tuyến được đề xuất vào năm 2005 bởi Văn phòng Kế hoạch và Sở Giao thông Vận tải xây dựng tuyến đường sắt ngầm dọc theo đường Lat Phrao và đoạn trên cao từ nút giao Lam Sali đến Samrong. Tuy nhiên, vào năm 2012 quyết định xây dựng tuyến monorail trên toàn tuyến để giảm chi phí.
Tuyến Vàng cung cấp dịch vụ vận chuyển dọc theo trục đường Lat Phrao đang bị tắc nghẽn nặng và hành lang đường Srinagarindra. Tuyến này liên kết với 6 tuyến khác; Tuyến MRT Xanh Dương, giao với Tuyến MRT Cam (đang xây dựng), dự án Tuyến MRT Xám và Tuyến MRT Nâu, Tuyến đường sắt sân bay (Bangkok) và cuối cùng là BTS Tuyến Sukhumvit. Như vậy, nó liên kết các trục chính của thành vô tại trung tâm Đông Bắc và khu vực phía Đông Băng Cốc.
Danh sách nhà ga

Tuyến Vàng có chiều dài 28,7 km với 23 nhà ga.
| Mã | Tên ga> Tiếng Anh | Tên ga> Thái | Chuyển đổi | Mở cửa | Tỉnh |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |


| YL1 | Lat Phrao | ลาดพร้าว |  MRT  Lat Phrao | Ngày 19 tháng 6 năm 2023 | Băng Cốc |
| YL2 | Phawana | ภาวนา |  | Ngày 12 tháng 6 năm 2023 | Băng Cốc |
| YL3 | Chok Chai 4 | โชคชัย 4 |  | Ngày 12 tháng 6 năm 2023 | Băng Cốc |
| YL4 | Lat Phrao 71 | ลาดพร้าว 71 |  | Ngày 12 tháng 6 năm 2023 | Băng Cốc |
| YL5 | Lat Phrao 83 | ลาดพร้าว 83 |  MRL  Chalong Rat (dự án) | Ngày 12 tháng 6 năm 2023 | Băng Cốc |
| YL6 | Mahat Thai | มหาดไทย |  | Ngày 12 tháng 6 năm 2023 | Băng Cốc |
| YL7 | Lat Phrao 101 | ลาดพร้าว 101 |  | Ngày 12 tháng 6 năm 2023 | Băng Cốc |
| YL8 | Bang Kapi | บางกะปิ |  | Ngày 12 tháng 6 năm 2023 | Băng Cốc |
| YL9 | Yaek Lam Sali | แยกลำสาลี |  MRT  Yaek Lam Sali (đang xây dựng)  MRT  Chalong Rat (đang thiết kế) | Ngày 12 tháng 6 năm 2023 | Băng Cốc |
| YL10 | Si Kritha | ศรีกรีฑา |  | Ngày 12 tháng 6 năm 2023 | Băng Cốc |
| YL11 | Hua Mak | หัวหมาก |  SRT  Hua Mak (đấu thầu năm 2023)    ARL  Hua Mak | Ngày 3 tháng 6 năm 2023 | Băng Cốc |
| YL12 | Kalantan | กลันตัน |  | Ngày 3 tháng 6 năm 2023 | Băng Cốc |
| YL13 | Si Nut | ศรีนุช |  | Ngày 3 tháng 6 năm 2023 | Băng Cốc |
| YL14 | Srinagarindra 38 | ศรีนครินทร์ 38 |  | Ngày 3 tháng 6 năm 2023 | Băng Cốc |
| YL15 | Suan Luang Rama IX | สวนหลวง ร.9 |  | Ngày 3 tháng 6 năm 2023 | Băng Cốc |
| YL16 | Si Udom | ศรีอุดม |  | Ngày 3 tháng 6 năm 2023 | Băng Cốc |
| YL17 | Si Iam | ศรีเอี่ยม |  BTS  (dự án) | Ngày 3 tháng 6 năm 2023 | Băng Cốc |
| YL18 | Si La Salle | ศรีลาซาล |  | Ngày 3 tháng 6 năm 2023 | Băng Cốc |
| YL19 | Si Bearing | ศรีแบริ่ง |  | Ngày 3 tháng 6 năm 2023 | Samut Prakan |
| YL20 | Si Dan | ศรีด่าน |  | Ngày 3 tháng 6 năm 2023 | Samut Prakan |
| YL21 | Si Thepha | ศรีเทพา |  | Ngày 3 tháng 6 năm 2023 | Samut Prakan |
| YL22 | Thipphawan | ทิพวัล |  | Ngày 3 tháng 6 năm 2023 | Samut Prakan |
| YL23 | Samrong | สำโรง |  BTS  Samrong | Ngày 3 tháng 6 năm 2023 | Samut Prakan |
Bản đồ

Biểu đồ tuyến tại nhà ga Si Thepha
Ke ga tại Si Lasalle (YL18)
Synurus

| Synurus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Asterales
Họ (familia): Asteraceae
Chi (genus): Synurus
Synurus là một chi thực vật có hoa trong họ Cúc (Asteraceae).
Loài

Chi Synurus gồm các loài:
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Synurus”. Truy cập ngày 25 tháng 9 năm 2013.
Tumamoca

| Tumamoca> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Cucurbitales
Họ (familia): Cucurbitaceae
Chi (genus): Tumamoca
Tumamoca là một chi thực vật có hoa trong họ Cucurbitaceae.
Loài

Chi Tumamoca gồm các loài:
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Tumamoca”. Truy cập ngày 25 tháng 9 năm 2013.
Aster tonglingensis

| Aster tonglingensis |
| --- | --- |

Phân loại khoa học 
Giới:: Plantae
nhánh:: Tracheophyta
nhánh:: Angiospermae
nhánh:: Eudicots
nhánh:: Asterids
Bộ:: Asterales
Họ:: Asteraceae
Chi:: Aster
Loài:: A. tonglingensis
Danh pháp hai phần
Aster tonglingensis G.J.Zhang & T.G.Gao

Aster tonglingensis là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc.
Chú thích

↑  “Aster tonglingensis”. Plants of the World Online (bằng tiếng Anh). Royal Botanic Gardens, Kew. Truy cập ngày 19 tháng 10 năm 2024.
↑  Pskhun (27 tháng 1 năm 2019). “Species New to Science: [Botany • 2019] Aster tonglingensis • Convergent Origin of the narrowly lanceolate leaf in the Genus Aster—with Special Reference to An Unexpected Discovery of A New Aster Species from East China”. Species New to Science. Truy cập ngày 3 tháng 9 năm 2024.
Trichogonia

| Trichogonia> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Asterales
Họ (familia): Asteraceae
Chi (genus): Trichogonia
Trichogonia là một chi thực vật có hoa trong họ Cúc (Asteraceae).
Loài

Chi Trichogonia gồm các loài:
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Trichogonia”. Truy cập ngày 25 tháng 9 năm 2013.
Trichosalpinx arbuscula

| Trichosalpinx arbuscula |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Chi (genus): Trichosalpinx
Loài (species): T. arbuscula
Danh pháp hai phần
Trichosalpinx arbuscula (Lindl.) Luer 
Trichosalpinx arbuscula là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được (Lindl.) Luer miêu tả khoa học đầu tiên năm 1983.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Trichosalpinx arbuscula”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Xã Bristol, Quận Morgan, Ohio

| Xã Bristol Bristol Township |
| --- | --- |
—  Xã  —
 

 
 Vị trí trong Quận Morgan, Ohio
 Vị trí quận Morgan trong tiểu bang Ohio ở Hoa Kỷ
Xã Bristol
Quốc gia: Hoa Kỳ
Tiểu bang: Ohio
Quận: Quận Morgan
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 191
Múi giờ: EST (UTC-5)
 • Mùa hè (DST): EDT (UTC-4)
Xã Bristol (tiếng Anh: Bristol Township) là một xã thuộc quận Morgan, tiểu bang Ohio, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 191 người.
Tỉnh và vùng hải ngoại của Pháp

Tỉnh hải ngoại (tiếng Pháp: département d'outre-mer viết tắt là DOM) là một bộ phận của nước Pháp mà ở bên ngoài lãnh thổ chính quốc Pháp. Họ có tình trạng chính trị giống như các tỉnh tại chính quốc. Là bộ phận không thể tách rời của Pháp và Liên minh châu Âu, các tỉnh hải ngoại có đại diện có quyền bỏ phiếu trong Quốc hội Pháp, Thượng viện, và Hội đồng Kinh tế và Xã hội, bầu cử Nghị viện châu Âu (MEP), và cũng có thể sử dụng đồng Euro như là tiền tệ của họ. Mỗi tỉnh hải ngoại cũng là một vùng hải ngoại.
Tính đến tháng 3 năm 2011, các tỉnh hải ngoại của Pháp là:
Guyane thuộc Pháp ở Nam Mỹ
Guadeloupe ở Bắc Mỹ (Caribe)
Martinique ở Bắc Mỹ (Caribe)
Réunion ở châu Phi (Ấn Độ Dương)
Mayotte tại châu Phi (Ấn Độ Dương)
Hygrotus laccophilinus

| Hygrotus laccophilinus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Dytiscidae
Chi (genus): Hygrotus
Loài (species): H. laccophilinus
Danh pháp hai phần
Hygrotus laccophilinus LeConte, 1878 
Hygrotus laccophilinus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được LeConte miêu tả khoa học năm 1878.
Chú thích

↑  Hallan, J.  (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Joseph John Thomson

| Sir Joseph John Thomson |
| --- | --- |

Sinh: 18 tháng 12 năm 1856 Đồi Cheetham, Manchester, Anh Quốc
Mất: 30 tháng 8 năm 1940(1940-08-30) (83 tuổi) Cambridge, Anh
Quốc tịch: Anh Quốc
Trường lớp: Đại học Manchester Đại học Cambridge
Nổi tiếng vì: Plum pudding model Phát hiện ra electron Phát hiện chất đồng vị Phát minh phương pháp phổ khối lượng
Giải thưởng: Giải thưởng Nobel vật lý (1906)
Sự nghiệp khoa học
Ngành: Vật lý học
Nơi công tác: Đại học Cambridge Đại học Princeton Đại học Yale
Người hướng dẫn luận án tiến sĩ: John Strutt (Rayleigh) Edward John Routh
Các nghiên cứu sinh nổi tiếng: Charles T. R. Wilson Ernest Rutherford Francis William Aston  John Townsend Owen Richardson William Henry Bragg Harold A. Wilson H. Stanley Allen
 
Chú thích
 Thomson is the father of Nobel laureate George Paget Thomson.
Sir Joseph John "J.J." Thomson (18 tháng 12 năm 1856 - 30 tháng 8 năm 1940) là nhà vật lý người Anh, người đã có công phát hiện ra điện tử (electron) và chất đồng vị đồng thời phát minh ra phương pháp phổ khối lượng. Ông được trao giải thưởng Nobel vật lý năm 1906 cho công trình khám phá ra điện tử.
Cuộc đời

J.J. Thomson sinh 1856 tại đồi Cheetham, Manchester, Anh trong một gia đình gốc Scotland. Năm 1870, ông học kỹ sư tại trường Đại học Manchester (được biết đến là Cao đẳng Owens thời đó), sau đó Thomson chuyển tới học ở trường Cao đẳng Trinity, Cambridge năm 1876. Năm 1880 ông giành được bằng cử nhân toán và tới năm 1883 thì giành được bằng thạc sĩ. Năm 1884, Thomson trở thành giáo sư vật lý tại đại học Cambridge. Một trong những học trò nổi tiếng của ông là Ernest Rutherford. Năm 1890, Thomson kết hôn với Rose Elisabeth Paget, con gái của Sir George Edward Paget, giáo sư vật lý của đại học Cambridge. Ông có hai người con với Paget là George Paget Thomson và Joan Paget Thomson. Một trong những thành tựu lớn nhất của Thomson cho khoa học hiện đại chính là tài năng giảng dạy thiên tài của ông, bảy người trợ lý nghiên cứu của ông cũng như con trai ông đều giành được giải Nobel vật lý. Con trai của J.J. Thomson là George Paget Thomson giành giải Nobel vật lý năm 1937 vì đã phát hiện ra tính chất của sóng điện tử.
J.J. Thomson được phong tước hiệp sĩ năm 1908 và nhận huân chương danh dự năm 1912. Năm 1914, ông có một bài thuyết trình Romanes tại Đại học Oxford về thuyết nguyên tử. Năm 1918, ông trở thành hiệu trưởng trường cao đẳng Trinity, Cambridge, ông giữ chức vụ này cho tới lúc mất. Ông cũng từng được bầu làm viện sĩ Xã hội Hoàng gia ngày 12 tháng 6 năm 1884 và trở thành chủ tịch của hội từ 1916 tới 1920. Thomson qua đời ngày 30 tháng 8 năm 1940 và được chôn tại thánh đường Westminster cạnh Sir Isaac Newton.
Tìm ra electron

Năm 1897, Thomson khi nghiên cứu hiện tượng phóng điện trong chân không đã phát hiện ra tia âm cực, mà bản chất là chùm các hạt nhỏ bé mang điện tích âm, gọi là các electron.
Thomson cho phóng điện với hiệu điện thế 15 000 vôn qua hai điện cực gắn vào đầu một ống kín đã rút gần hết không khí (áp suất chỉ còn 0,001 mmHg) thì thấy màn huỳnh quang trong ống thủy tinh phát sáng. Màn huỳnh quang phát sáng do sự xuất hiện các tia không nhìn thấy được đi từ cực âm đến cực dương. Tia này được gọi là tia âm cực, tia âm cực bị lệch về phía cực dương khi đặt ống thủy tinh trong một điện trường. Tia âm cực là chùm hạt mang điện tích âm và mỗi hạt đều có khối lượng gọi là electron, kí hiệu là e.
Palpita austrannulata

| Palpita austrannulata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Crambidae
Chi (genus): Palpita
Loài (species): P. austrannulata
Danh pháp hai phần
Palpita austrannulata
Palpita austrannulata là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 19 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Hygrotus intermedius

| Hygrotus intermedius> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Dytiscidae
Chi (genus): Hygrotus
Loài (species): H. intermedius
Danh pháp hai phần
Hygrotus intermedius (Fall, 1919) 
Hygrotus intermedius là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Fall miêu tả khoa học năm 1919.
Chú thích

↑  Hallan, J.  (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Palpita aureolina

| Palpita aureolina> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Crambidae
Chi (genus): Palpita
Loài (species): P. aureolina
Danh pháp hai phần
Palpita aureolina
Palpita aureolina là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 19 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Xã Palmyra, Quận Renville, Minnesota

| Xã Palmyra Palmyra Township |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
 Vị trí quận Renville trong tiểu bang Minnesota ở Hoa Kỷ
Xã Palmyra
Quốc gia: Hoa Kỳ
Tiểu bang: Minnesota
Quận: Quận Renville
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 179
Múi giờ: CST (UTC-6)
 • Mùa hè (DST): CDT (UTC-5)
Xã Palmyra (tiếng Anh: Palmyra Township) là một xã thuộc quận Renville, tiểu bang Minnesota, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 179 người.
Heraclia nigridorsa

| Heraclia nigridorsa> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Noctuidae
Chi (genus): Heraclia
Loài (species): H. nigridorsa
Danh pháp hai phần
Heraclia nigridorsa Hampson, 1901 
Heraclia nigridorsa là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Trichaea seticornis

| Trichaea seticornis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Crambidae
Chi (genus): Trichaea
Loài (species): T. seticornis
Danh pháp hai phần
Trichaea seticornis
Trichaea seticornis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 19 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Hyocomium cylindricarpum

| Hyocomium cylindricarpum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Bryophyta
Lớp (class): Bryopsida
Bộ (ordo): Hypnales
Họ (familia): Hypnaceae
Chi (genus): Hyocomium
Loài (species): H. cylindricarpum
Danh pháp hai phần
Hyocomium cylindricarpum Mitt., 1891 
Hyocomium cylindricarpum là một loài Rêu trong họ Hypnaceae. Loài này được Mitt. mô tả khoa học đầu tiên năm 1891.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Hyocomium cylindricarpum”. Truy cập ngày 1 tháng 6 năm 2014.
Văn Phụng

| Văn Phụng |
| --- | --- |

Thông tin cá nhân
Sinh: 
Tên khai sinh: Nguyễn Văn Phụng
Ngày sinh: 1930
Nơi sinh: Hà Nội, Liên bang Đông Dương
 
Mất: 
Ngày mất: 17 tháng 12, 1999(1999-12-17) (68–69 tuổi)
Nơi mất: Vienna, Virginia, Hoa Kỳ
 
Giới tính: nam
Quốc tịch: Mỹ
Nghề nghiệp: Tác giả ca khúc Nhạc trưởng Nhạc sĩ hòa âm
Gia đình: 
Vợ: Châu Hà
 

Sự nghiệp âm nhạc
Vai trò: Sáng tác ca khúc Điều khiển ban nhạc Hòa âm ca khúc
Dòng nhạc: Nhạc tiền chiến Tình khúc 1954 – 1975
Ca khúc: Bức họa đồng quê Ô mê ly Tôi đi giữa hoàng hôn Trăng sơn cước
 
 
x • t • 
Văn Phụng (tên đầy đủ: Nguyễn Văn Phụng, 1930 – 1999) là một trong những nhạc sĩ sáng tác ca khúc tiêu biểu của nền tân nhạc Việt Nam. Hoạt động nghệ thuật của ông tại Việt Nam trước sự kiện 30 tháng 4 năm 1975 trải dài từ trước năm 1954 trong thời kỳ của dòng nhạc tiền chiến. Trong vai tròn một nhạc sĩ hòa âm, Văn Phụng được xem như một trong những nhạc sĩ hòa âm xuất sắc của miền Nam Việt Nam.
Cuộc đời

Ông sinh năm 1930, quê tại tỉnh Nam Định, trong một gia đình bốn anh em mà ông là thứ hai.
Thời nhỏ, ông cùng gia đình chuyển lên Hà Nội sinh sống. Ông là một học sinh xuất sắc tại trường. Ông theo bậc tiểu học tại trường Louis Pasteur, bậc trung học ở trường Albert Sarraut. Năm 16 tuổi, sau khi tốt nghiệp tú tài, Văn Phụng theo học ngành y thể theo ý muốn của cha ông nhưng chỉ được một năm là ông bỏ học để theo âm nhạc.
Cuộc đời > Bước vào âm nhạc

Nhờ học dương cầm từ nhỏ lại thêm được sự chỉ dạy từ của hai giáo sư dương cầm là bà Perrier và bà Vượng, năm 15 tuổi Văn Phụng đã đoạt giải nhất độc tấu dương cầm trong cuộc tuyển lựa tại Nhà hát Lớn Hà Nội với nhạc phẩm "La Prière d'une vierge" ("Lời cầu nguyện của trinh nữ") của Tekla Bądarzewska-Baranowska.
Năm 1946, trong một lần chạy loạn về Nam Định, Văn Phụng trú tại nhà thờ Tứ Trùng ở chợ Cồn và gặp linh mục Mai Xuân Đình. Vị này đã chỉ dạy cho ông về âm nhạc và giáo lý.
Năm 1948, Văn Phụng quay về Hà Nội. Theo lệnh tổng động viên của Pháp, ông gia nhập Ban Quân nhạc Đệ tam tiểu đoàn danh dự. Chính ở đây, Văn Phụng đã quen với những người mà về sau cũng trở thành những nhạc sĩ nổi tiếng của miền Nam như Nhật Bằng, Đan Thọ, Nguyễn Hiền, Văn Khôi, Vũ Thành,... Thời gian đó, ông được nhạc trưởng người Pháp gốc Đức tên Schmetzer chỉ dẫn cho về hòa âm.
Cuộc đời > Thành danh

Năm 1948 cũng là năm Văn Phụng sáng tác ca khúc đầu tay Ô mê ly trong một lần vui đùa ca hát cùng bạn bè trong ban Quân Nhạc. Ông thường trình diễn nhạc phẩm này tại những vũ trường ở Hà Nội. Bài hát đã được hoan nghênh đón nhận và kể từ đó tên tuổi Văn Phụng được giới yêu nhạc chú ý. Về sau Ô mê ly còn nổi tiếng cùng tiếng hát nhóm bạn thân của ông là ban hợp ca Thăng Long với Thái Thanh, Phạm Đình Chương. Những năm thập niên 2000, ca sĩ Ánh Tuyết cũng thường trình diễn nhạc phẩm này.
Cuối năm 1954, Văn Phụng di cư vào Nam và trở thành nhạc trưởng của Đài Phát thanh Quân đội thuộc Nha Chiến tranh Tâm lý Việt Nam Cộng hòa, đồng thời phụ trách chương trình ca nhạc trên Đài Phát thanh Sài Gòn.
Văn Phụng đã sáng tác trên sáu mươi ca khúc, trong số đó có rất nhiều nhạc phẩm đặc sắc như: Bức họa đồng quê, Trăng sơn cước, Yêu, Tôi đi giữa hoàng hôn, Mưa, Tiếng dương cầm, Giấc mộng viễn du, Tình,... Những bài như Suối tóc hay Mưa trên phím ngà là do ông viết riêng tặng ca sĩ Châu Hà.
Dù được xem như là một trong số các nhạc sĩ theo trường phái nhạc cổ điển Tây phương nhưng Văn Phụng cũng viết những bản nhạc âm hưởng dân ca như Trăng sáng vườn chè (phổ thơ Nguyễn Bính), Các anh đi (thơ Hoàng Trung Thông), Đêm buồn (lấy ý ca dao), Nhớ bến Đà Giang,...
Ông còn hòa âm cho nhiều băng đĩa nhạc và được xem như một trong những nhạc sĩ hòa âm xuất sắc nhất của Sài Gòn trước năm 1975 cùng với Nghiêm Phú Phi, Lê Văn Thiện và Y Vân.
Cuộc đời > Lưu vong

Năm 1978, gia đình Văn Phụng vượt biển đến Malaysia. Sau 5 đến 6 tháng ở đây, gia đình ông qua định cư tại California, Hoa Kỳ.
Năm 1994, Trung tâm Thúy Nga thực hiện băng Paris By Night 27: Văn Phụng – Tiếng hát với cung đàn để vinh danh các tác phẩm của ông.
Ngày 17 tháng 12 năm 1999, ông qua đời do biến chứng của bệnh tiểu đường.
Gia đình

Ông có hai người con gái là Nguyễn Thị Hà Châu (Tina Văn Phụng) và Nguyễn Thị Hồng Hoa với người vợ thứ hai là ca sĩ Châu Hà. Ngoài ra, ông còn có 5 người con với người vợ trước.
Tác phẩm

Ave Maria
Ba người bạn (lời Việt)
Ba chàng nhạc sĩ
Bên lưng đèo
Bên mái tranh hiền
Bóng người đi
Bức họa đồng quê
Ca khúc mừng Xuân
Ca vang khúc yêu đời (lời Việt)
Các anh đi
Chán nản
Chung thủy
Có ai biết chăng
Cùng đón mừng Xuân (Hát mừng xuân)
Dịu dàng
Điệp khúc thanh bình
Đêm buồn
Đôi bạn tâm tình
Đóa hồng nhung
Em mới biết yêu đã biết sầu
Kinh thành bừng nắng
Khi hết tiền
Ghé bến Sài Gòn
Giã từ đêm mưa
Giang hồ
Giấc mộng viễn du
Gió chiều
Hát lên nào
Hình ảnh một đêm trăng
Hết đêm nay mai sẽ hay
Hương lúa chiều hôm
Hoài vọng
Lãng tử
Lối cũ
Lời nhi nữ
Mái tóc xanh
Mộng hải hồ
Một lần cuối
Mưa
Mưa rơi thánh thót
Mưa trên phím ngà
Nắng đẹp đồng xanh
Nhớ bến Đà Giang
Nỗi buồn
Nỗi lòng chinh phụ
Ô! Mê ly
Sóng vàng trên vịnh Nha Trang
Suối tóc
Sương thu
Quán cô liêu
Quyết chiến thắng
Ta vui ca vang
Tàn một đêm vui
Thu thanh bình
Thuyền xưa bến cũ
Tiếng dương cầm
Tiếng hát đường xa
Tiếng hát tâm tình
Tiếng hát với cung đàn
Tiếng vang trên đồi
Tiếng vọng chiều vàng
Tình
Tôi đi giữa hoàng hôn
Trăng gió ngoài khơi
Trăng sáng vườn chè
Trăng sơn cước
Trong đêm vắng
Trở về cố đô
Trở về Huế
Viết trên tà áo em
Vó câu muôn dặm
Vui bên ánh lửa
Vui đời nghệ sĩ
Xuân họp mặt
Xuân miền Nam
Xuân thôn giã
Xuân về trên non sông Việt Nam
Yêu
Chú thích

1 2 3 4  Jimmy Nhựt Hà. “Châu Hà và Tình Sử Trong Âm Nhạc 'Văn Phụng' – Bước Chân Dĩ Vãng #20”. Youtube The Jimmy TV. Truy cập ngày 28 tháng 8 năm 2021. Quả phụ Châu Hà kể: "Quê của ông là Nam Định" tại 8:39.
1 2  Thanh Niên (22 tháng 4 năm 2004). “Cố nhạc sĩ Văn Phụng và những bản tình ca bất hủ”. VnExpress. Truy cập ngày 16 tháng 12 năm 2021.
1 2  viết lời bởi Hoài Linh.
1 2 3 4 5  đồng tác giả với Văn Khôi
↑  Lời Huyền Linh
1 2  Lời của Thanh Nam.
↑  Đồng tác giả với Lữ Liên.
↑  Thơ Nguyễn Bính
1 2 3  Lời của Chiêu Tranh
↑  Viết chung với Nhật Bằng
↑  Từng ký chung Văn Phụng – Thy Vân.
↑  Đồng tác giả với Lê Mộng Bảo.
↑  Thơ Nguyễn Bính.
↑  Ấn phẩm 1956, tinh hoa Sài Gòn, T.H.543
Heraclia nandi

| Heraclia nandi> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Noctuidae
Chi (genus): Heraclia
Loài (species): H. nandi
Danh pháp hai phần
Heraclia nandi Kiriakoff, 1974 
Heraclia nandi là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).