Tiếng Indonesia
Từ vựng

Tiếng Indonesia, một phương ngữ hiện đại của tiếng Mã Lai đã vay mượn rất nhiều từ từ nhiều ngôn ngữ, bao gồm: tiếng Phạn, tiếng Ả Rập, tiếng Ba Tư, tiếng Bồ Đào Nha, tiếng Hà Lan, tiếng Trung Quốc và nhiều ngôn ngữ khác, bao gồm các tiếng Nam Đảo khác. Người ta ước tính rằng trong tiếng Indonesia hiện đại có khoảng 750 từ mượn tiếng Phạn, 1.000 từ mượn tiếng Ả Rập, một số từ gốc tiếng Ba Tư và tiếng Hebrew, khoảng 125 từ gốc tiếng Bồ Đào Nha (tiếng Tây Ban Nha và tiếng Ý cũng vậy) và một số lượng đáng kinh ngạc là 10.000 từ mượn gốc tiếng Hà Lan. Sau cùng tiếng Indonesia cũng bao gồm nhiều từ mượn gốc các tiếng châu Âu khác, mà khi đi qua Hà Lan thì được gọi là "từ vựng quốc tế". Phần lớn các từ Indonesia lại đến từ kho từ vựng gốc di sản Nam Đảo (bao gồm cả tiếng Mã Lai cổ).
Mặc dù Ấn Độ giáo và Phật giáo không còn là những tôn giáo chính của Indonesia, tiếng Phạn đã từng là phương tiện ngôn ngữ của những tôn giáo này, và vẫn còn được trọng vọng, có thể so sánh với tình trạng của Latin trong tiếng Anh và các ngôn ngữ phương Tây khác ở châu Âu. Cư dân Bali và đảo Java có xu hướng đặc biệt tự hào về di sản Hindu-Phật giáo. Tiếng Phạn cũng là nguồn chính cho những từ ngữ mới (neologisms). Đó là những từ thường được hình thành từ các gốc tiếng Phạn. Các từ vay mượn từ tiếng Phạn bao trùm nhiều khía cạnh của tôn giáo, nghệ thuật và cuộc sống hàng ngày. Ảnh hưởng tiếng Phạn đến từ các mối giao tiếp với Ấn Độ từ rất lâu trước công nguyên. Các từ hoặc được vay mượn trực tiếp từ Ấn Độ hoặc qua trung gian của các ngôn ngữ Java cổ. Trong ngôn ngữ cổ điển của Java, tiếng Java cổ, số lượng các từ vay mượn tiếng Phạn lớn hơn nhiều. Tiếng Java cổ - từ điển tiếng Anh bởi giáo sư P.J. Zoetmulder, SJ (1982) có chứa không ít hơn 25.500 mục. Gần một nửa là từ vay mượn tiếng Phạn. Từ vay mượn tiếng Phạn, không giống như những ngôn ngữ khác, đã du nhập vào từ vựng cơ bản của tiếng Indonesia đến mức mà đối với nhiều người họ không còn cho đó là từ ngoại lai nữa.
Các từ vay mượn từ tiếng Ả Rập chủ yếu liên quan đến tôn giáo, đặc biệt với Hồi giáo đúng như được mong đợi. Allah là từ để chỉ Thiên Chúa, ngay cả trong các bản dịch Kinh Thánh Thiên chúa giáo. Nhiều dịch giả Kinh Thánh tiên phong khi gặp phải một số từ hoặc tên riêng bất thường trong tiếng Do Thái, họ đã sử dụng các từ họ hàng trong tiếng Ả Rập. Trong các bản dịch mới hơn người ta không làm vậy nữa. Bây giờ họ chuyển các tên sang tiếng Hy Lạp hoặc sử dụng từ gốc tiếng Do Thái (Hebrew). Ví dụ, tên Jesus ban đầu được dịch là Isa, nhưng hiện nay được đánh vần là "Yesus". Các bài Thánh ca từng được dịch là "Zabur", tên tiếng Ả Rập, nhưng bây giờ nó được gọi là "Mazmur" tương ứng nhiều hơn với tiếng Do Thái.
Các từ vay mượn từ tiếng Bồ Đào Nha là các từ thông dụng chủ yếu liên kết với các bài báo mà các thương nhân châu Âu đầu tiên và các nhà thám hiểm đã mang tới cho Đông Nam Á. Người Bồ Đào Nha nằm trong số những người phương Tây đầu tiên đi thuyền về phía đông tới "quần đảo Spice".
Các từ mượn từ tiếng Trung Quốc thường liên quan đến ẩm thực, thương mại, hoặc thường chỉ những thứ chỉ có ở Trung Quốc. Tiếng Trung Quốc hiện diện đáng kể trong toàn bộ khu vực Đông Nam Á. Theo điều tra dân số năm 2000, số lượng tương đối của người gốc Trung Quốc tại Indonesia là gần 1%, thực tế có thể còn nhiều hơn.
Sức mạnh cựu thực dân Hà Lan đã để lại bộ từ vựng ấn tượng. Những từ vay mượn từ tiếng Hà Lan cũng như từ các ngôn ngữ không phải là Italo-Iberia khác và các từ vay mượn từ các ngôn ngữ châu Âu thông qua tiếng Hà Lan bao trùm tất cả các khía cạnh đời sống. Một số từ vay mượn từ tiếng Hà Lan có cả chùm phụ âm gây khó khăn cho người nói tiếng Indonesia. Vấn đề này thường được giải quyết bằng cách chèn các nguyên âm trung tính (schwa). Ví dụ như tiếng Hà Lan "schroef" ((IPA | [sxruf])) →"sekrup" ((IPA | [səkrup])).
Vì tiếng Indonesia hiện đại vay mượn nhiều từ các nguồn nước ngoài nên có rất nhiều từ đồng nghĩa. Ví dụ, tiếng Indonesia có tới ba từ cho từ "cuốn sách", đó là "pustaka" (từ tiếng Phạn), "kitab" (từ tiếng Ả Rập) và "buku" (từ tiếng Hà Lan). Không ngạc nhiên khi các từ này có một chút ý nghĩa khác nhau. Một "pustaka" thường kết nối với trí tuệ cổ đại hoặc đôi khi với những kiến thức bí truyền. Một dạng phái sinh là từ "perpustakaan" có nghĩa là một thư viện. Một "kitab" thường là sách tôn giáo hoặc là cuốn sách có chứa các hướng dẫn đạo đức. Những từ trong tiếng Indonesia chỉ Kinh Thánh là "Alkitab và Injil", cả hai đều bắt nguồn trực tiếp từ tiếng Ả Rập. Cuốn sách chứa các bộ luật hình sự cũng được gọi là "kitab". "Buku" là từ phổ biến nhất để chỉ "cuốn sách".
Ngoài những từ nêu trên (và những từ vay mượn được liệt kê theo đề mục "Lịch sử" ở phần đầu của bài viết này), cũng có sự vay mượn trực tiếp từ các ngôn ngữ khác trên thế giới, chẳng hạn như "karaoke" từ tiếng Nhật, và "modem" từ tiếng Anh.