stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Cà tím

| Cà tím |
| --- | --- |
Lá và quả cà tím ở miền Nam Việt Nam
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Asterids
Bộ (ordo): Solanales
Họ (familia): Solanaceae
Chi (genus): Solanum
Loài (species): S. melongena
Danh pháp hai phần
Solanum melongena L. 
Cà tím (danh pháp hai phần: Solanum melongena) là một loài cây thuộc họ Cà với quả cùng tên gọi, nói chung được sử dụng làm một loại rau trong ẩm thực. Cà tím có quan hệ họ hàng gần gũi với cà chua, khoai tây, cà dừa, cà pháo và có nguồn gốc ở miền Nam Ấn Độ và Sri Lanka. Cà tím là cây một năm, cao tới 40 – 150 cm (16 - 57 inch), thông thường có gai, với các lá lớn có thùy thô, dài từ 10–20 cm và rộng 5–10 cm. Hoa màu trắng hay tía, với tràng hoa năm thùy và các nhị hoa màu vàng.
Quả cà tím là loại quả mọng nhiều cùi thịt, đường kính nhỏ hơn 3 cm ở cây mọc hoang dại, nhưng lớn hơn rất nhiều ở các giống trồng. Quả chứa nhiều hạt nhỏ và mềm. Các giống hoang dại có thể lớn hơn, cao tới 225 cm (84 inch) và lá to (dài tới trên 30 cm và rộng trên 15 cm). Tên gọi cà tím không phản ánh đúng loại quả này, do có nhiều loại cà khác cũng có màu tím hay quả cà tím có màu đôi khi không phải tím. Tuy nhiên, tên gọi cà dái dê cũng không phản ánh đúng hình dạng của quả, do quả của nhiều giống cà tím (cà dái dê) không phải ôvan thuôn dài như dái dê mà lại tròn, có đường kính từ 5 cm đến 8 cm..
Lịch sử

Cà tím là một loại rau ăn quan trọng được trồng để lấy quả lớn có màu tím hay trắng, mọc rủ xuống. Nó được trồng tại miền Nam và miền Đông châu Á từ thời tiền sử, nhưng chỉ được thế giới phương Tây biết đến không sớm hơn khoảng thập niên 1500. Hàng loạt các tên gọi trong tiếng Ả Rập và các ngôn ngữ Bắc Phi cho nó, nhưng lại thiếu các tên gọi Hy Lạp và La Mã cổ đã chỉ ra rằng nó được những người Ả Rập đưa tới khu vực Địa Trung Hải vào đầu thời Trung cổ. Tên khoa học melongena có nguồn gốc từ một tên gọi trong tiếng Ả Rập vào thế kỷ 16 cho một giống cà tím. Cà tím được gọi là "eggplant" tại Hoa Kỳ, Australia và Canada. Tên gọi này có từ một thực tế là quả của một số giống ban đầu có màu trắng và trông giống như quả trứng gà. Do quan hệ họ hàng gần của nó với cà độc dược, nên đã có thời người ta tin rằng nó là một loại cây có độc tính.
Các giống trồng

Phần lớn các giống trồng hiện nay tại châu Âu và Bắc Mỹ có quả dạng trứng thuôn dài, kích thước khoảng 12–25 cm dài và 6–9 cm rộng với lớp vỏ màu tím sẫm. Các giống trồng ở Ấn Độ và Đông Nam Á có hình dạng, kích thước và màu sắc đa dạng hơn. Tại khu vực này, các giống trồng tương tự như quả trứng gà về cả kích thước lẫn hình dáng được trồng rộng rãi; màu sắc cũng đa dạng, từ trắng tới vàng, lục hay tía đỏ và tía sẫm.
Cái tên aubergine là tên gọi của người Anh để chỉ quả cà tím. Tên gọi này có từ tiếng Pháp aubergine, xuất phát từ tiếng Catalan albergínia, đến từ tiếng Ả Rập al-bãdhinjãn الباذنجان, nguyên gốc từ tiếng Ba Tư بادنجان Bâdinjân. Hàng loạt các tên gọi khác cũng được sử dụng, nhiều tên gọi trong số này có nguồn gốc từ tiếng Phạn vatinganah, đã tạo ra nhiều tên gọi cho loài thực vật này trong các ngôn ngữ khác nhau: brinjal, badingan, melongena, melanzana, berenjena, albergínia, aubergine, brown-jolly, và mad-apple (dịch sai của từ trong tiếng Ý melanzana thành mela insana).
Trong tiếng Anh, người ta gọi các giống hình ôvan hay ôvan thuôn dài, vỏ đen là: Harris special hibush, Burpee hybrid, Black magic, Classic, Dusky hay Black beauty còn các giống dạng quả dài, thon với vỏ màu tía-đen là: Little fingers, Pingtung long và Tycoon; với vỏ xanh lục là: Lousisiana long green và Thai (Long) green; với vỏ trắng: Dourga. Các giống truyền thống vỏ trắng, hình trứng có Casper và Easter egg. Các giống hai màu với sự chuyển dải màu có Rosa bianca, và Violetta di Firenze. Các giống hai màu với các sọc màu có Listada de Gandia và Udumalapet. Matti Gulla hay Matti brinjal là thứ duy nhất của brinjal trồng tại làng Matti ở Udupi, quả của nó có màu lục nhạt và hình dạng tròn. Một số quả của giống brinjal này cân nặng trên 1 kg.
Ẩm thực

Quả tươi có mùi vị hơi không hấp dẫn, nhưng khi chế biến rồi thì nó trở thành dễ chịu hơn và có kết cấu rắn chắc, giàu hương vị. Việc ngâm qua nước pha muối và sau đó rửa lại các miếng cà tím đã thái sẽ làm nó mềm hơn và loại bỏ gần hết vị đắng của nó. Nó đặc biệt hữu ích trong nấu ăn, nhờ đó nó có khả năng hấp thụ nhiều dầu ăn/mỡ hơn, tạo điều kiện để chế biến được các loại thức ăn giàu dinh dưỡng hơn. Cùi thịt của quả cà tím trơn mượt; các hạt mềm và (giống như hạt cà chua) có thể ăn được cùng với các phần còn lại của quả. Vỏ quả cũng có thể ăn được, mặc dù nhiều người thích gọt bỏ nó đi.
Cà tím được sử dụng trong ẩm thực của nhiều quốc gia, từ Nhật Bản tới Tây Ban Nha. Nó thường được chế biến dưới dạng thức ăn hầm, chẳng hạn như trong món ratatouille của người Pháp, hay món moussaka ở Đông Nam châu Âu, và nhiều món ăn khác nữa trong khu vực Nam Á và Đông Nam Á. Nó cũng được đem nướng nguyên vỏ cho đến khi lớp vỏ hóa than, sau đó lấy ra lớp cùi thịt và phục vụ lạnh bằng cách trộn lẫn với các thành phần khác, chẳng hạn như trong món baba ghanouj của khu vực Trung Đông hay món melitzanosalata tương tự như vậy của người Hy Lạp. Nó cũng có thể được thái, đập và nướng kỹ để chế biến một số loại nước xốt trên nền sữa chua (yoghurt), tahini (một loại bột nhão chế biến từ hạt vừng trong khu vực Trung Đông), hay nước quả me. Nó cũng có thể nhồi với thịt, gạo hay các loại thực phẩm khác, sau đó đem nướng.
Là một loài thực vật bản địa, nên nó được sử dụng rộng rãi trong ẩm thực ở miền Nam Ấn Độ, chẳng hạn các món sambhar, tương ớt, cà ri hay kootus. Do bản chất đa năng và sử dụng rộng rãi, cả hàng ngày lẫn khi có lễ hội trong ẩm thực Nam Ấn, nên cà tím cũng hay được coi là 'Vua rau cỏ' tại khu vực này. Cà tím bỏ vỏ đem nướng và trộn lẫn với hành, cà chua cùng một số gia vị để tạo hương vị tạo thành món Baingan ka bharta (hay vangyacha bharta tại Marathi) trong ẩm thực Ấn Độ. Ở Việt Nam, cà tím thường được nấu cùng tía tô và có trong các món ăn như: cà bung, cà tím xào cần tỏi, cà tím om tôm thịt, cà tím nhồi thịt om cà chua, cà tím tẩm bột rán, cà tím làm dưa muối xổi... Đối với một số món ăn, hàm lượng nước cao của quả cà tím cần phải làm khô hay cho hấp thụ gần hết khi nấu ăn. cà tím cải thiện sản xuất sắt.
Trồng trọt

Tại khu vực nhiệt đới và cận nhiệt đới, cà tím có thể trồng trực tiếp trong vườn. Tại các khu vực ôn đới, việc trồng cây cà tím giống ra vườn chỉ thích hợp khi đã hết sương muối. Việc gieo hạt thường bắt đầu khoảng 8-10 tuần trước khi hết sương muối. Nhiều loại sâu bệnh phá hoại các loài thực vật họ Cà khác như cà chua, khoai tây, ớt v.v cũng gây ra phiền toái cho cà tím. Vì lý do này, không nên trồng cà tím tại các khu ruộng trước đó đã trồng các loài cây kia. Người ta cũng khuyến cáo nên canh tác trở lại cà tím trên cùng một thửa ruộng chỉ sau khoảng 4 năm để có thể có mùa màng với thu hoạch tốt.
Các loài sâu hại phổ biến tại Bắc Mỹ là: bọ cánh cứng phá khoai tây, bọ chét, các loài rệp và ve bét. Nhiều loại sâu bệnh này có thể được kiểm soát bằng cách sử dụng Bacillus thurengensis (Bt), một loài vi khuẩn tấn công các phần mềm trên cơ thể của ấu trùng. Sâu trưởng thành có thể kiểm soát bằng cách bẫy bắt. Các loài bọ chét là rất khó kiểm soát. Vệ sinh tốt khi quay vòng canh tác là cực kỳ quan trọng trong việc kiểm soát bệnh nấm đối với cà tím, trong đó nguy hiểm nhất là các loài Verticillium. Khoảng cách gieo trồng là khoảng 45–60 cm (18-24 inch) giữa các cây, phụ thuộc vào giống và từ 60–90 cm (24-36 inch) giữa các luống, phụ thuộc vào các loại công cụ gieo trồng được sử dụng. Lớp phủ bổi là cần thiết để giữ ẩm và chống cỏ dại cũng như nấm. Quả thường được thu hoạch trước khi đài hoa chuyển thành dạng nửa gỗ hóa.
Hình ảnh

Hoa của cà tím
Quả cà tím.
Một quả cà tím bổ đôi. Lớp cùi thịt bao bọc các hạt đã bắt đầu bị oxy hóa và ngả sang màu nâu chỉ vài phút sau khi bổ.
Melanzane alla Parmigiana, là cà tím nướng với phó mát Parmigiano Reggiano.
Bum Nưa

Bum Nưa là một xã thuộc huyện Mường Tè, tỉnh Lai Châu, Việt Nam.
Địa lý

Địa giới hành chính xã Bum Nưa:
Phía đông giáp xã Hua Bum huyện Nậm Nhùn.
Phía tây giáp xã Bum Tở và thị trấn Mường Tè.
Phía nam giáp các xã Vàng San và Kan Hồ.
Phía bắc giáp xã Pa Vệ Sủ.
Hành chính

Xã Bum Nưa có diện tích 74,40 km², dân số năm 2011 là 3.103 người, mật độ dân số đạt 42 người/km². Xã Bum Nưa được chia thành 4 bản: Bum Nưa, Mường Bum, Phiêng Khan, Sang Sui.
Lịch sử

Vùng đất xã Bum Nưa hiện nay, thời xưa thuộc đất Mường Boum, cùng với thị trấn Mường Tè và xã Bum Tở, xưa đều có chung một tên gọi bản địa (thổ âm) là Mường Bẩm (hay Mương Bum, hoặc Mường Boum). Đầu thế kỷ XX, thời Pháp thuộc, Bum Nưa nằm trong khu Mường Boum châu Quỳnh Nhai tỉnh Lai Châu. Khu Mường Boum châu Quỳnh Nhai khi đó gồm các xã: Ban Nam Cao (扳南高, nay thuộc xã Hua Bum), Ta Tung (馱蹤, tức Ta Leng Po, nay thuộc Hua Bum), Ban Na Trát (扳那扎, nay thuộc Bum Nưa), Mường Boum (thị trấn Mường Tè), Mường Mò (猛摸, nay là Mường Mô).
Ngày 14 tháng 10 năm 2011, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 97/NQ-CP. Theo đó, thành lập xã Vàng San trên cơ sở điều chỉnh 9.521,73 ha diện tích tự nhiên và 2.485 người của xã Bum Nưa.
Chú thích

↑  Tổng cục Thống kê
↑  “Bản đồ hành chính tỉnh Lai Châu”. Bản gốc lưu trữ ngày 4 tháng 6 năm 2020. Truy cập ngày 23 tháng 4 năm 2020.
1 2 3 4  Theo trang thông tin điện tử huyện Phong Thổ.
1 2  “Nghị quyết số 97/NQ-CP về việc điều chỉnh địa giới hành chính các xã để thành lập xã, thị trấn thuộc các huyện: Mường Tè, Sìn Hồ, Than Uyên, tỉnh Lai Châu”.
↑  Kiến văn tiểu lục, Lê Quý Đôn toàn tập, trang 312.
Rhabdotosperma scrophulariifolia

| Rhabdotosperma scrophulariifolia> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Lamiales
Họ (familia): Scrophulariaceae
Chi (genus): Rhabdotosperma
Loài (species): R. scrophulariifolia
Danh pháp hai phần
Rhabdotosperma scrophulariifolia (Hochst. & Murb.) Hartl, 1977 
Rhabdotosperma scrophulariifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Huyền sâm. Loài này được (Hochst. & Murb.) Hartl miêu tả khoa học đầu tiên năm 1977.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Rhabdotosperma scrophulariifolia”. Truy cập ngày 13 tháng 6 năm 2013.
Brucamps

| --- | --- |
 Brucamps

Hành chính
Quốc gia:  Pháp
Vùng: Hauts-de-France
Tỉnh: Somme
Quận: Abbeville
Tổng: Ailly-le-Haut-Clocher
Liên xã: Cộng đồng các xã Haut Clocher
Xã (thị) trưởng: Odette Theval (2001-2008)
Thống kê
Độ cao: 54–115 m (177–377 ft) (bình quân 47 m (154 ft)[chuyển đổi: tùy chọn không hợp lệ])
Diện tích đất1: 6,37 km2 (2,46 dặm vuông Anh)
INSEE/Mã bưu chính: 80145/ 80690

Brucamps là một xã ở tỉnh Somme, vùng Hauts-de-France, Pháp.
Địa lý

Thị trấn này tọa lạc trên đường D158, khoảng 14 dặm Anh về phía đông của Abbeville.
Dân số

| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 157 | 159 | 133 | 124 | 121 | 109 |
Số liệu điều tra dân số từ năm 1962, dân số không tính hai lần
Rhagonycha duplicata

| Rhagonycha duplicata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Cantharidae
Chi (genus): Rhagonycha
Loài (species): R. duplicata
Danh pháp hai phần
Rhagonycha duplicata Dahlgren, 1968 
Rhagonycha duplicata là một loài bọ cánh cứng trong họ Cantharidae. Loài này được Dahlgren miêu tả khoa học năm 1968.
Chú thích

↑  Hallan, J.  (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Trần Việt

Trần Việt có thể là:
Trần Việt, phi công, Thiếu tướng Quân đội nhân dân Việt Nam.
Trần Việt, đạo diễn, Đại tá Quân đội nhân dân Việt Nam.
Trần Việt, quan lại, nhà thơ thời nhà Tống, Trung Quốc.
Trần Việt, tiểu thuyết gia, tác giả Bông Hồng Nhung.
Pusheen

| Pusheen the cat |
| --- | --- |

Xuất hiện lần đầu: 2010
Sáng tạo bởi: Claire Belton  Andrew Duff
Thông tin
Pusheen là con mèo hoạt hình xuất hiện trên thanh công cụ sticker trên Facebook. Pusheen được Claire Belton và Andrew Duff sáng tạo năm 2010, trong một bộ truyện tranh đăng trên trang web Everyday Cute. Con mèo Pusheen được sử dụng nhiều trong các bài đăng trên phương tiện truyền thông xã hội và trên blog.
Trên trang web Pusheen chính thức, Pusheen được mô tả là cô mèo cái khoác lên mình bộ lông vằn xám. Các nhân vật trong sê-ri truyện tranh nguyên bản gồm Belton, Duff (hai tác giả truyện), chú chó nhà Carm (viết tắt của "Carmen") và Pusheen, một cô mèo vằn xám mũm mĩm lấy cảm hứng từ cô mèo mà Belton nuôi (hiện đang sống ở Oregon). Tên của Pusheen bắt nguồn từ từ puisín, có nghĩa là mèo con trong tiếng Ailen.
Lịch sử

Pusheen xuất hiện lần đầu tiên vào tháng 5 năm 2010 trong bộ truyện tranh "Pusheen Things" trên trang web Everyday Cute (do Claire Belton và Andrew Duff quản lý). Năm 2011, Belton và Duff ra mắt một trang web spin-off dành riêng cho Pusheen. Năm 2013, Belton xuất bản bộ truyện có sự tham gia của Pusheen mang tên I Am Pusheen The Cat.
Pusheen ngày càng nổi tiếng khi xuất hiện trong nhiều bộ sticker trên Facebook, một bộ công cụ đính kèm ảnh và nhãn dán vào tin nhắn, bình luận cá nhân. Tính năng này đã tương thích với hệ điều hành Android từ tháng 4 năm 2013, và được thêm vào trang web chính từ tháng 7 cùng năm. Trong một bài viết cho Tạp chí PC về emoji và unicode, Sascha Segan gọi Pusheen là "emoji độc quyền" của Facebook, được sử dụng như một hình thức độc quyền cung cấp (vendor lock-in).
Tháng 4 năm 2017, Tập đoàn Pusheen mua một không gian văn phòng tại khu ngoại ô Park Ridge bang Chicago. Văn phòng là không gian làm việc cho các nghệ sĩ và nhiếp ảnh gia.
Truyền thông xã hội

Pusheen là một ví dụ điển hình về sự phổ biến các hình ảnh mèo trên Internet. Một cuộc triển lãm tại Bảo tàng Hình ảnh Động tại thành phố New York đã đề cao hình tượng Pusheen cùng với những chú mèo nổi tiếng khác như Mèo Grumpy và Lil Bub. Tính đến tháng 2 năm 2019, trang Facebook cho Pusheen có hơn 9,2 triệu người hâm mộ. Thương hiệu Pusheen đã đi vào ngành công nghiệp quần áo, phụ kiện. Pusheen vượt ra ngoài không gian Facebook và xuất hiện trên nhiều nền tảng mạng xã hội khác như: Instagram, Pinterest và Twitter. Cô mèo hoạt hình này cũng có nhiều fan page trên mọi nền tảng mạng xã hội và blog để tôn vinh truyện tranh. Sự nổi tiếng thậm chí đã giúp Tập đoàn Pusheen tạo ra một ứng dụng mở rộng bộ sưu tập stiker của họ, bắt đầu trên không gian Facebook. Do sự nổi tiếng này, công ty đã bắt đầu phát hành các ảnh động định dạng GIF trên trang web công ty với tần suất vài lần một tháng.
Buôn bán

Tập đoàn Pusheen bắt đầu bán hàng hóa in hình mèo Pusheen sau khi cô mèo này nổi tiếng. Hàng hóa Pusheen được bày bán trên trang web Everyday Cute, ban đầu là chiếc móc khóa và vòng cổ. Từ đó, mặt hàng được mở rộng phong phú. Giờ đây Pusheen Corp hợp tác với nhiều thương hiệu để sản xuất và bán hàng trong các cửa hàng như Barnes & Noble, Hot Topic và Petco. Từ tháng 4 năm 2019, tập đoàn mở rộng việc bán hàng của mình lên trang web The Pusheen Shop. Trang web có các bộ sưu tập hàng hóa dành riêng cho mèo: đồ chơi sang trọng của nhà sản xuất Gund, quần áo, phụ kiện, đồ lặt vặt, hộp bí ẩn (blind box),...
Một cửa hàng chứa đầy hàng hóa in hình mèo Pusheen
Bóng đá năm 1901

Dưới đây là các sự kiện bóng đá trên toàn thế giới năm 1901
Sự kiện

16 tháng 5 – Uruguay và Argentina đều chơi trận quốc tế đầu tiên của họ, khi họ gặp nhau tại Montevideo. Argentina giành chiến thắng với tỉ số 2-3.
Vô địch quốc gia

| --- | --- |
 Argentina: Alumni Athletic  Bỉ: Racing Club de Bruxelles  Anh: Liverpool  Pháp: Standard AC Meudon  Hungary: Budapest T.C.  Ireland: Distillery  :  Italy: A.C. Milan  Hà Lan: HVV Den Haag  Scotland: Rangers  Thụy Điển: AIK  Thụy Sĩ: Grasshopper Zurich  Uruguay: CURCC
Quốc tế

Giải bóng đá Liên hiệp Anh 1901 (23 tháng 2– 30 tháng 3 năm 1901)
Sinh

21 tháng 1 – Ricardo Zamora, cầu thủ bóng đá Tây Ban Nha.
26 tháng 6– Umberto Caligaris, cầu thủ bóng đá Italia.
Mất

| x t Niên biểu bóng đá |
| --- | --- |
Tổng quan:  Bảng mã FIFA  Đội tuyển nam  Đội tuyển nữ  Thời gian biểu  Lịch sử bóng đá 
Các năm:  1840  1850  1860  1870  1871  1872  1873  1874  1875  1876  1877  1878  1879  1880  1881  1882  1883  1884  1885  1886  1887  1888  1889  1890  1891  1892  1893  1894  1895  1896  1897  1898  1899  1900  1901  1902  1903  1904  1905  1906  1907  1908  1909  1910  1911  1912  1913  1914  1915  1916  1917  1918  1919  1920  1921  1922  1923  1924  1925  1926  1927  1928  1929  1930  1931  1932  1933  1934  1935  1936  1937  1938  1939  1940  1941  1942  1943  1944  1945  1946  1947  1948  1949  1950  1951  1952  1953  1954  1955  1956  1957  1958  1959  1960  1961  1962  1963  1964  1965  1966  1967  1968  1969  1970  1971  1972  1973  1974  1975  1976  1977  1978  1979  1980  1981  1982  1983  1984  1985  1986  1987  1988  1989  1990  1991  1992  1993  1994  1995  1996  1997  1998  1999  2000  2001  2002  2003  2004  2005  2006  2007  2008  2009  2010  2011  2012  2013  2014  2015  2016  2017
Bạc lan

| Cymbidium erythrostylum |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Phân họ (subfamilia): Epidendroideae
Tông (tribus): Cymbidieae
Phân tông (subtribus): Cyrtopodiinae
Liên minh (alliance): Cymbidium
Chi (genus): Cymbidium
Loài (species): C. erythrostylum
Danh pháp hai phần
Cymbidium erythrostylum Rolfe (1905) 
Danh pháp đồng nghĩa
 Cyperorchis erythrostyla (Rolfe) Schltr. (1924) 
Bạc lan (danh pháp hai phần: Cymbidium erythrostylum) là một loài phong lan thuộc Phân họ Lan biểu sinh.
Đây là loài đặc hữu của Việt Nam, cây có mặt ở các khu vực: Bà Nà, Nha Trang, Kon Tum, Đà Lạt.
Chú thích

↑  Roskov, Y.; Kunze, T.; Orrell, T.; Abucay, L.; Paglinawan, L.; Culham, A.; Bailly, N.; Kirk, P.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Decock, W.; De Wever, A.; Didžiulis, V. (2014). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2014 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 26 tháng 5 năm 2014.
↑  Rolfe, 1905 In: Gard. Chron. 1905(2): 427
↑  WCSP: World Checklist of Selected Plant Families
↑  Nguyễn Tiến Bân (chủ biên) (2005). Danh lục các loài thực vật Việt Nam. Tập III. Hà Nội: Nhà xuất bản Nông nghiệp. tr. 561.
Ctenochaetus striatus

| Ctenochaetus striatus |
| --- | --- |
Cá trưởng thành
Cá con
Tình trạng bảo tồn
 Ít quan tâm  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Actinopterygii
Bộ (ordo): Acanthuriformes
Họ (familia): Acanthuridae
Chi (genus): Ctenochaetus
Loài (species): C. striatus
Danh pháp hai phần
Ctenochaetus striatus (Quoy & Gaimard, 1825) 
Danh pháp đồng nghĩa
 Acanthurus argenteus Quoy & Gaimard, 1825  Acanthurus striatus Quoy & Gaimard, 1825  Acanthurus flavoguttatus Kittlitz, 1834  Acanthurus ctenodon Valenciennes, 1835  Acanthurus ketlitzii Valenciennes, 1835  Ctenodon cuvierii Swainson, 1839 
Ctenochaetus striatus là một loài cá biển thuộc chi Ctenochaetus trong họ Cá đuôi gai. Loài cá này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1825.
Từ nguyên

Tính từ định danh của loài cá này, striatus, trong tiếng Latinh có nghĩa là "có đường vân, sọc", ám chỉ những đường sọc trên cơ thể, cũng như trên vây lưng và vây hậu môn.
Phạm vi phân bố và môi trường sống

C. striatus có phạm vi phân bố rộng khắp vùng biển Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Loài cá này được tìm thấy từ Biển Đỏ và vùng biển phía nam bán đảo Ả Rập, dọc theo vùng bờ biển Đông Phi, bao gồm Madagascar và những quốc đảo, bãi ngầm lân cận, cũng gồm cả Sri Lanka, Maldives, Chagos, quần đảo Cocos (Keeling), đảo Giáng Sinh và vùng biển ngoài khơi Tây Úc; ở Tây Thái Bình Dương, từ biển Andaman, C. striatus có mặt ở khắp vùng biển các nước Đông Nam Á và Papua New Guinea, và trải dài trên khắp vùng biển của nhiều đảo quốc, quần đảo thuộc châu Đại Dương (ngoại trừ quần đảo Hawaii, quần đảo Marquesas và đảo Phục Sinh), giới hạn đến quần đảo Pitcairn và Polynesia thuộc Pháp; phía bắc giới hạn đến quần đảo Ryukyu và quần đảo Ogasawara (Nhật Bản); phía nam đến rạn san hô Elizabeth, rạn san hô Middleton và đảo Rapa Iti.
C. striatus sống gần các rạn san hô và bãi ngầm trong các đầm phá và vùng biển ngoài khơi ở độ sâu đến ít nhất là 30 m, nhưng thường được quan sát ở độ sâu hơn 6 m.
Mô tả

Chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận ở C. striatus là 26 cm. Có một mảnh xương nhọn chĩa ra ở mỗi bên cuống đuôi, tạo thành ngạnh sắc. Cơ thể hình bầu dục thuôn dài, có màu nâu lục pha xám đến màu vàng nâu với những đường sọc ngang màu xanh lam. Đầu, ngực và thân trước chi chít những chấm tròn màu cam. Vây ngực có các tia vây màu vàng nâu. Đuôi lõm sâu, hình cánh nhạn, màu nâu đỏ sẫm. Vây lưng và vây hậu môn có viền màu xanh lam ánh kim, sẫm màu hơn thân với các dải sọc màu xanh lam đậm dọc theo chiều dài của vây.
C. striatus có thể thay đổi màu sắc của cơ thể khi đối mặt với những kẻ xâm phạm lãnh thổ hay khi bước vào mùa sinh sản (đối với cá đực). Khi một cá thể tiến vào lãnh thổ, nếu chúng không kháng cự, C. striatus sẽ chuyển màu nâu ở vây lưng và vây hậu môn, cũng như khắp thân (trừ đầu và đuôi) thành màu caramel nhạt, ngược lại, nếu kẻ thù tỏ ra kháng cự, C. striatus sẽ chuyển màu nhạt hơn ở đầu và vây lưng trước.
C. striatus đực mùa sinh sản chuyển sang màu trắng ở môi và vùng họng của chúng, và xuất hiện them một đường sọc màu kem nhạt dọc theo rìa trên cuống đuôi, kéo dài đến chóp thùy đuôi trên. Ở một số địa điểm, C. striatus đực có thể chuyển sang tông màu nhạt hơn trên cơ thể, vây lưng và vây hậu môn, và sọc màu kem nhạt sẽ viền khắp vây đuôi. Cá cái mùa sinh sản thường sẽ sáng màu hơn bình thường.
Số gai ở vây lưng: 8; Số tia vây ở vây lưng: 27 - 31; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 24 - 28.
Sinh thái

C. striatus có thể sống đơn độc hoặc theo đàn, và cũng có khi lẫn vào đàn của những loài cá khác. Thức ăn của các loài Ctenochaetus chủ yếu là các loại tảo và vụn hữu cơ. Chúng dùng răng của mình để đẩy cát đá trên nền đáy và xúc những mảnh tảo vụn vào miệng. Các loài Ctenochaetus đều có chung một đặc điểm là dạ dày có thành dày.
Sinh thái > Ăn trầm tích

Người ta nhận thấy, C. striatus có ảnh hưởng tích cực đến quá trình bồi lắng trầm tích trên các rạn san hô ở Biển Đỏ. C. striatus "chuyển" các trầm tích mà chúng ăn phải ra khỏi rạn san hô bằng cách đào thải qua đường tiêu hóa theo phân ra ngoài. Các nhà nghiên cứu đã phân tích 150 mẫu phân lấy từ 6 cá thể C. striatus và so sánh hàm lượng trầm tích trong phân với lượng trầm tích vô cơ lắng đọng ở vùng biển mà 6 cá thể C. striatus này kiếm ăn. Kết quả cho thấy, cùng một khu vực rạn san hô, C. striatus loại bỏ ít nhất 18% lượng trầm tích vô cơ chìm trên mào rạn. Phát hiện này cho thấy, C. striatus có vai trò như một "người dọn dẹp" các rạn san hô.
Ở ngoài khơi đảo Moorea, Polynesia thuộc Pháp, C. striatus được phát hiện là có thể làm giảm kích thước của các hạt cacbon mà nó ăn vào. Kích thước trung bình của các hạt cacbon trong dạ dày của C. striatus nhỏ hơn so với kích thước các hạt được lấy từ những khu vực mà chúng kiếm ăn. Ngoài ra, người ta cũng nhận thấy, kích thước các hạt cacbon trong trực tràng của C. striatus lại nhỏ hơn so với các hạt trong dạ dày.
Sinh thái > Tuổi đời

Trong một cuộc khảo sát, 1537 mẫu vật của C. striatus được thu thập tại 15 địa điểm trải dài khắp Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương (5 địa điểm tại Ấn Độ Dương, 6 tại Tây Thái Bình Dương và 4 tại Trung Thái Bình Dương). Người ta nhận thấy, ở vĩ độ càng cao, C. striatus càng sống lâu hơn, và ngoài ra, những quần thể của loài cá này ở Ấn Độ Dương có xu hướng sống không thọ bằng những quần thể ở Thái Bình Dương. Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng của C. striatus không có sự khác biệt giữa hai đại dương, và cũng không liên quan đến nhiệt độ nước biển. Ngoài ra, người ta không tìm thấy mối quan hệ nào giữa áp lực đánh bắt cá và tuổi thọ, tốc độ tăng trưởng hay kích thước trưởng thành của C. striatus trên toàn bộ các địa điểm lấy mẫu.
Re:T-ara

Re:T-ara (viết cách điệu Re:T-ARA) là album đĩa đơn thứ hai của ban nhạc nữ Hàn Quốc T-ara. Nó được phát hành vào ngày 15 tháng 11, 2021 bởi Dingo Music và do Dreamus phân phối.