stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Lê Văn Trương
Nhận xét > Tác phẩm

GS. Nguyễn Huệ Chi viết:
Theo GS. Phạm Thế Ngũ, thì số tác phẩm ấy, có thể phân chia thành ba loại:
Loại truyện phiêu lưu ly kỳ của những trai tứ chiếng, gái giang hồ: Trước cảnh hoang tàn Đế Thiên Đế Thích, Cô Tư Thung, Cánh sen trong bùn, Trường đời, Tôi thầu khoán, Những đồng tiền xiết máu,...
Loại truyện đề cao những quan hệ tình cảm gia đình, với tám gương mẫu mực của những người làm cha, làm mẹ, làm anh, làm vợ: Một người cha, Người anh cả, Người vợ lý tưởng, Người vợ hoàn toàn, Một đứa bé mồ côi, Con đường hạnh phúc, Đứa con hạnh phúc...
Loại truyện phê phán, đả kích những thói hư tật xấu của Xã hội thượng lưu trưởng giả: Trong ao tù trưởng giả, Một lương tâm trong gió lốc, Đứa cháu đồng bạc, Một cô gái mới, Chồng chúng ta...
Theo đánh giá của GS. Nguyễn Huệ Chi, thì cái chung nhất trong cả ba loại truyện trên là cái "triết lý sức mạnh", biểu hiện qua nhân vật người hùng. Người hùng không chỉ oanh liệt trong cuộc phiêu lưu mạo hiểm, mà còn là người có lương tâm cao quý, gương mẫu. Đó là kiểu người hăng hái, xông pha, không từ nan trước mọi khó khăn, luôn gánh chịu phần thiệt thòi về minh, nhằm trừ tai cứu nạn, đem lại hạnh phúc cho người khác. Tuy nhiên, trong phong cách thể hiện, Lê Văn Trương thường cường điệu lên quá múc khiến cho câu chuyện cứ lộ dần những ảo tưởng...Đa phần tác phẩm của ông là loại tiểu thuyết chú trọng đến cốt truyện. Ở đó, ông biết khéo léo dẫn dắt để mạch truyện lôi cuốn độc giả. Những nhân vật mà ông dựng lên rất giàu cá tính nên dễ ăn sâu vào tâm trí người đọc. Nhưng cũng có khi vì thái quá, nhiều nhân vật "người hùng" của ông có những hành vi bất thường, quá khổ một cách không thực.
Còn Phạm Thế Ngũ thì nhận xét đại để như sau: Lê Văn Trương đã không thành công lắm về phương diện nghệ thuật. Bởi ông không có bản lĩnh để dựng nên một câu chuyện tự nhiên hoặc vẽ nên một nhân vật trọn vẹn. Truyện của ông thường đầy những vô lý về tình tiết, những giả tạo về tâm lý. Cái hấp dẫn người đọc ở ông thường chỉ là ở những tiểu thuyết giang hồ: cái vị lạ, những cảnh tượng xa xôi, những gặp gỡ kỳ thú hay gian hiểm...Còn văn của ông, thường là lối nói khoa đại, kêu mà rỗng, nhất là ở những chỗ ông nghị luận...Ông ít khi tìm được một lối bình dị thuần nhã, mà thường bị cái tật huênh hoang lôi cuốn làm cho người đọc hết cảm động.
Nói chung văn nghiệp của ông có lượng mà không có phẩm, do ông không săn sóc câu văn mấy. Trừ mấy tác phẩm đầu như cuốn "Trước cảnh hoang tàn Đế Thiên Đế Thích", văn viết chải chuốt, còn về sau ông viết nhanh một cách cẩu thả. Thường cứ nghị luận một câu lại xuống hàng, hoặc để cho nhân vật đối thoại lê thê nhạt nhẽo, gây cho ta có cái cảm tưởng như lối "kéo dài ăn trang" của những nhà tiểu thuyết viết thuê, nhằm đến một số công chúng dễ dãi, không cần gì đến sự trau tria nghệ thuật.... Tuy nhiên, điều đáng chú ý ở chúng chính là cái tư tưởng người hùng của tác giả. Con người hùng ấy đã thể hiện được một phần nào nguyện vọng của một số người bất bình với những cột buộc hay ghê tởm trước những sa đọa của xã hội thực dân, muốn vươn lên tìm một lối thoát cho tâm hồn.
Sau khi phân tích một số tác phẩm của Lê Văn Trương, nhà văn Vũ Ngọc Phan cũng đã kết luận rằng:
Tư liệu liên quan

Thi sĩ Nguyễn Vỹ trong hồi ký của mình đã cung cấp thêm mấy nét về Lê Văn Trương, trích:
Và nhà phê bình văn học Vương Trí Nhàn có lời bàn:
Sách tham khảo

Vũ Ngọc Phan, Nhà văn hiện đại (trọn bộ 2 cuốn, tập 2). Nhà xuất bản.Khoa học Xã hội, Hà Nội in lại năm 1989.
Nhiều người soạn, Từ điển Văn học (bộ mới). Nhà xuất bản.Thế giới, 2004.
Nguyễn Vỹ, Văn thi sĩ tiền chiến. Nhà xuất bản.Văn học in lại năm 2007.
Phạm Thế Ngũ, Việt Nam văn học sử giản ước tân biên (trọn bộ 3 quyển, quyển 3). Quốc học tùng thư ấn hành, Sài Gòn, không ghi năm xuất bản.
Chú thích

↑  Trong cuộc đời, ông Lê Văn Trương chính thức có hai bà vợ. Bà cả - Ngô Thị Hương sinh với ông được năm người con (bốn trai, một gái. Trong số đó chỉ có người con trai cả theo nghiệp của ông, đó là nhà văn Mạc Lân [Lê Văn Lân]). Bà hai là Nguyễn Thị Đào, kém ông gần hai chục tuổi. Bà xuất thân là cô gái nông thôn có nhan sắc, quê ở Lạc Quần, Nam Định. Vì bị ép duyên ở quê, bà bỏ làng lên Hà Nội rồi bị sa chân đi làm gái nhảy, lấy một ông chồng làm đốc tờ thú y (bác sĩ thú y), được một thời gian thì họ bỏ nhau. Ông Trương gặp bà Đào khi ông đã rất nổi tiếng trong làng văn. Trai tài gái sắc gặp nhau, bất chấp sự chênh lệch tuổi tác, bà thuận theo ông Trương về làm vợ hai. Điều đặc biệt, bà Hương và bà Đào sống với nhau rất hòa thuận, thân ái...
↑  Từ điển Tác gia Văn hóa Việt Nam. Nhà xuất bản. Văn hóa-Thông tin, Hà Nội, 1999.
↑  Tuy nhiên, theo bảng liệt kê sách, Lê Văn Trương vào Sài Gòn có viết thêm hai tác phẩm, đó là: Những chợp mắt lịch sử (1958) và Những người có sứ mạng (1959).
↑  Nguyễn Vỹ, Văn thi sĩ tiền chiến, tr. 81.
1 2  Nguyễn Huệ Chi trong Từ điển Văn học (bộ mới), tr. 845.
↑  Lược theo Phạm Thế Ngũ, tr. 532-540.
↑  Lược theo Vũ Ngọc Phan, Nhà văn hiện đại (Q.2), tr. 892-893.
↑  Xem chi tiết ở đây
Chloroclystis obscurevirescens

| Chloroclystis obscurevirescens> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Chloroclystis
Loài (species): C. obscurevirescens
Danh pháp hai phần
Chloroclystis obscurevirescens Lempke 
Chloroclystis obscurevirescens là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Bắt đầu từ nay (thuật ngữ)

Trại tị nạn Whitehead, Hồng Kông, đã bỏ hoang không sử dụng từ năm 2008
Trụ sở Lực lượng Không quân Hoàng gia cũ nằm trên đường Quan Đường, Khải Đức, nơi trú ngụ của những thuyền nhân cho đến năm 1997
Bắt đầu từ nay (tiếng Trung: 不漏洞拉; Hán-Việt: Bất lậu động lạp; Việt bính: bat1 lau6 dung6 laai1) là một cụm từ tiếng Quảng Đông là một cụm từ vốn được sử dụng để bắt đầu một thông cáo dịch vụ công cộng bằng tiếng Việt trên radio tại Hồng Kông vào cuối thập niên 1980 và đầu thập niên 1990. Tần số phát sóng (gần một lần mỗi giờ) cho phép nhiều người Hồng Kông học được cụm từ Việt Nam này mà không biết ý nghĩa thực tế của nó. Nó thường bị nhầm lẫn như một lời chào, và cụm từ này cuối cùng trở thành một phép ẩn dụ nổi tiếng cho người Việt Nam, nhưng nó cũng có thể bị người Việt Nam ở Hồng Kông coi như một sự xúc phạm. Thông cáo này cũng được phát cho người Việt đang trú ngụ trong các trung tâm giam giữ ở Hồng Kông như Trung tâm giam giữ Chi Ma Loan.
Bối cảnh

Sau sự kiện 30 tháng 4 năm 1975, rồi tiếp đến là Chiến tranh biên giới Tây Nam và Chiến tranh biên giới phía Bắc, một làn sóng thuyền nhân rất lớn rời Việt Nam. Với tin tức về thuyền nhân phải đương đầu với sóng gió Biển Đông và hải tặc, dư luận quốc tế rất thông cảm với thân phận của những người này. Nhiều quốc gia hứa sẽ nhận những người thuyền nhân này và họ được tự động xem là người tị nạn theo công ước quốc tế.
Vào năm 1988, chính phủ thuộc địa Hồng Kông chấp hành chính sách Kế hoạch Hành động Toàn diện (Comprehensive Plan of Action - CPA), nhằm ngăn chặn số thuyền nhân có nguồn gốc từ Đông Dương, sau khi chế độ cộng sản lên cầm quyền ở Việt Nam và Lào. Sau thời hạn chót là 16 tháng 6 năm 1988, những thuyền nhân Đông Dương đến Hồng Kông không còn được tự động xem là người tị nạn. Họ phải được phỏng vấn và sàng lọc trước khi được công nhận là người tị nạn. Những người không được công nhận là tị nạn bị trục xuất về Việt Nam và Lào theo một chương trình hồi hương có trật tự và được giám sát.
Một trong những cách để chính quyền Hồng Kông thông báo chính sách này là dùng Radio Television Hong Kong (RTHK), một công ty phát thanh được điều hành với sự tài trợ của Chính phủ. Chính phủ dự định sử dụng thông cáo truyền thanh này để thông báo cho thuyền nhân Đông Dương rằng họ có thể bị đưa về nước và không khuyến khích họ đến Hồng Kông.
Thông cáo trên radio được phát thanh nhiều lần mỗi ngày. Tuy người Hồng Kông không hiểu tiếng Việt, nhiều người nhớ được thông cáo vì nghe thông cáo này nhiều lần.
Nội dung

Thông cáo bắt đầu với một câu nói bằng tiếng Quảng Đông, ngôn ngữ phổ biến tại Hồng Kông.
Nghĩa là:
Đoạn thứ hai nói bằng tiếng Việt với giọng Quảng Đông.
Sau đó là đoạn kết thúc bằng tiếng Quảng Đông:
Nghĩa là:
Sử dụng để chỉ đến người Việt

Thông cáo này được phát thanh nhiều lần trên RTHK, một trong những đài radio với nhiều thính giả nhất tại Hồng Kông. Vì thông cáo này sử dụng một ngôn ngữ nước ngoài, nó đã thu hút sự chú ý của rất nhiều khán thính giả người Hồng Kông. Dần dần, nhiều người Hồng Kông đã nhớ được cụm từ đầu tiên là "bắt đầu từ nay". Họ thường phiên âm thành "北漏洞拉" (bak1 lau6 dung6 laai1) hay "不漏洞拉" (bat1 lau6 dung6 laai1), mặc dù cách phát âm tiếng Quảng Đông miền Bắc gần với cách phát âm của cụm "不度隊泥" và của miền Nam gần với cụm "北逗隊奶" hơn. Khi ngày càng có nhiều người Hồng Kông học được cụm từ tiếng Việt này, họ bắt đầu sử dụng cách chuyển ngữ bằng tiếng Quảng Đông này để đại diện cho người Việt Nam.
Bối cảnh của cụm từ này còn đang là chủ đề gây tranh cãi. Mặc dù có thể một số người Việt Nam ở Hồng Kông sẽ nói đùa rằng "I'm going to Bắt đầu từ nay", có nghĩa là tôi sẽ đến Việt Nam, đôi khi nó bị coi là xúc phạm. Tuy nhiên, như nhiều thuyền nhân Việt Nam ở Hồng Kông có gốc Trung Quốc và thường là người Quảng Đông, cụm từ hiếm khi được coi là "phân biệt chủng tộc". Một số người Hồng Kông không biết ý nghĩa và bối cảnh của cụm từ tiếng Việt này nghĩ rằng nó có ý nghĩa tích cực như "sawatdee" (câu chào trong tiếng Thái Lan), hay như "bạn thân yêu", "chào đồng chí", "các bạn thân mến", hoặc thậm chí "xin chào". Nếu họ sử dụng cụm từ tiếng Việt để chào đón một người Việt Nam, người Việt Nam có lẽ sẽ cảm thấy bị xúc phạm, hoặc không hiểu chuyện gì đang xảy ra.
Sự mô tả trong truyền thông Hồng Kông > Ban đầu

Ví dụ đầu tiên ghi lại việc sử dụng "Bắt đầu từ nay" trong các chương trình giải trí Hồng Kông là trong những năm 1980, khi nó được sử dụng trong một đoạn của chương trình giải trí truyền hình vui nhộn Enjoy Yourself Tonight. Trong đoạn này, một cuộc chiến ở trại tị nạn được bắt chước lại một cách hài hước, và hai nam diễn viên, sử dụng tên nhân vật là "Bắt đầu" và "Từ nay", ẩu đả với một trong số các khán giả (được thủ vai bởi một nam diễn viên khác) trong buổi họp của "Hội đồng Lập pháp", người nổi tiếng vì đã tạo ra tình trạng hỗn loạn trong các cuộc họp của Hội đồng Lập pháp.
Sự mô tả trong truyền thông Hồng Kông > Thập niên 1990

Trong những năm 1990, một số người tìm kiếm tị nạn đã sử dụng các công cụ tự chế tạo để vượt qua hàng rào xung quanh các trại tị nạn và trốn thoát.. Sự kiện này được tái hiện lại trên chương trình nhại lại tin tức hài hước của RTHK là Headline News. Trong đoạn video, cụm từ được chia thành các phần sau
Bắt đầu? (不漏?) (phiên âm là "bất lậu", nghĩa là "Không để lộ ra?", một cụm từ ám chỉ đến các biện pháp an ninh được cho là ở mức độ cao trong trại tị nạn)
từ! (洞!) (phiên âm là "động", nghĩa là "lỗ hổng!", một cụm từ ám chỉ đến các lỗ đã được cắt và sử dụng làm đường thoát).
nay! (拉!) (phiên âm là "lạp", nghĩa là "bắt giữ!", một cụm từ ám chỉ đến việc bắt giữ cuối cùng của những người trốn trại).
Sự mô tả trong truyền thông Hồng Kông > Thập niên 2000

Vào thập niên 2000, ẩm thực Việt Nam trở nên phổ biến ở Hồng Kông, và cụm từ này, vốn đã dần trôi vào quên lãng sau khi giải quyết vấn đề tị nạn, lại nổi lên trong một chiến dịch quảng cáo cho một nhà hàng Việt Nam.
Sự mô tả trong truyền thông Hồng Kông > Thập niên 2000 > Thông cáo bông đùa

Trong dịch bệnh SARS năm 2003 ở Hồng Kông, Cát Dân Huy, một diễn viên hài địa phương, đã giả mạo thông tin về chính sách người tị nạn giả mạo để làm nhái cuộc khủng hoảng SARS.
Định dạng của bản thông cáo giả tương tự với thông báo ban đầu.
越南政府已經向香港市民入境限制。越南政府已經向香港疫民實施隔離政策，以下嘅一段廣東話廣播，係向企圖進入越南嘅香港疫民，講述呢個政策嘅內容:
(Tạm dịch: Chính phủ Việt Nam đã bắt đầu áp dụng các biện pháp hạn chế nhập cảnh đối với công dân Hồng Kông. Thông cáo bằng tiếng Quảng Đông sau đây nhằm thông báo chính sách cho những công dân khu vực dịch Hồng Kông đang cố gắng vào Việt Nam)
Tiếp đó là đoạn văn tiếng Quảng Đông (với một giọng Việt Nam hài hước).
一入就拉，疊起一堆，莫問到越南，驗疫執行大行動。唔理肥瘦，請勿進越南，遵守入境奉告，強闖者入境隨時係咁大，帶銀來入境照「烹」，藏匿者將公刊樣貌，發現會被控，兼大碌竹蹦，傳播者被監禁，之後照踢出越南！
(Tạm dịch: Bắt đầu từ nay, một chính sách mới, [tất cả các khách nhập cảnh sẽ] bị bắt ngay lập tức và bị gom lại thành nhóm. Từ nay về sau, xin đừng nghĩ đến việc đến Việt Nam, [khi] có một chiến dịch khổng lồ để thực thi việc kiểm dịch. [Chúng tôi] không quan tâm bạn mập hay gầy, xin đừng vào Việt Nam. Tuân thủ hướng dẫn nhập cảnh [này]. Những người cố vào Việt Nam sẽ kết thúc cuộc đời ngay lập tức. Chúng tôi sẽ cưỡng chế trục xuất ngay cả với những người mang tiền [hối lộ] đến biên giới. [Những người] lẩn trốn sẽ bị công khai danh tính [trong công báo]. [Những người] bị bắt quả tang sẽ bị buộc tội [với một tội danh], và bị đánh nhừ tử bằng chuỳ. Những người khiến [dịch bệnh] lây lan sẽ bị bỏ tù, và bị trục xuất khỏi Việt Nam ngay tức khắc!)
Sau đó, thông cáo kết thúc với một câu khác bằng giọng đọc tiếng Quảng Đông với âm sắc thông thường.
以上係越南政府已經向香港嘅市民入境檢疫嘅政策。
(Tạm dịch: Thông báo trên đây là của Chính phủ Việt Nam nhằm mục đích làm rõ chính sách kiểm dịch nhập cư cho người dân Hồng Kông)
Biển Caspi

| Biển Caspi |
| --- | --- |
Chụp bởi MODIS từ quỹ đạo của vệ tinh Terra
Địa lý
Tọa độ: 40°B 51°Đ﻿ / ﻿40°B 51°Đ﻿ / 40; 51
Kiểu hồ: Hồ kín Nước mặn Vĩnh viễn Tự nhiên
Nguồn cấp nước chính: Sông Volga
Nguồn thoát đi chính: Bay hơi
Lưu vực: 1.400.000 km²
Quốc gia lưu vực: Azerbaijan Iran Kazakhstan Nga Turkmenistan
Diện tích bề mặt: 371.000 km²
Độ sâu trung bình: 184 m
Độ sâu tối đa: 1.025 m
Dung tích: 78.200 km³
Thời gian giữ lại nước: 250 năm
Cao độ bề mặt: -28 m
Bản đồ biển Caspi, khu màu vàng chỉ vùng trũng Caspi.
Biển Caspi là hồ nước lớn nhất trên thế giới tính về cả diện tích và thể tích. Diện tích mặt nước là 371.000 km² và thể tích 78.200 km³. Vì không thông với đại dương nên đây đúng là một hồ nước tuy mang tên "biển" vì độ rộng lớn của nó. Hồ cũng được gọi là biển vì nước hồ có vị mặn của muối. Độ mặn của nước hồ là khoảng 1,2%, xấp xỉ 1/3 nồng độ muối của nước biển.
Biển Caspi nằm giữa Nga ở bờ phía bắc và Iran ở bờ phía nam. Đông tây giáp các nước Turkmenistan, Kazakhstan và Azerbaijan. Độ sâu tối đa của hồ là khoảng 1.025 m.
Sông Volga, con sông dài nhất châu Âu là nguồn nước chính đổ vào biển Caspi.
Địa lý

Biển Caspi được bao bọc bởi Liên bang Nga dọc theo khu vực được kiểm soát phía nam. (Dagestan, Kalmykia, tỉnh Astrakhan), Azerbaijan có gần 20 thành phố gần biển Caspi, Iran (tỉnh Gilan, Mazandaran và Golestan), Turkmenistan và Kazakhstan, với các thảo nguyên Trung Á ở phía bắc và đông. Ở bờ biển phía đông Turkmenistan đầm Garabogazköl.
Vùng trũng Caspi nằm ở phía bắc vùng biển.
Biển được nối với Biển Azov bởi Kênh đào Manych và Kênh đào Volga-Don.
Độ mặn

Phụ thuộc vào lưu lượng nước ngọt chảy vào, biển Caspi là một hồ nước ngọt ở phần phía bắc. Ở bờ biển Iran, nó mặn hơn. Đầm Garabogazköl còn mặn hơn độ mặn của nước biển.
Độ mặn > Các thành phố gần biển Caspi

Các thành phố lớn gần biển Caspi:
Azerbaijan
Alyat
Astara
Avrora
Baku
Bank
Buzovna
Gobustan
Kala
Khudat
Khachmaz
Lankaran
Massally
Nabran
Neft Daşları
Syzan
Sangachaly
Sumqayit
Primorisk
Prishib
Iran
Astara
Babolsar
Bandar Anzali
Chaloos
Noshahr
Ramsar
Rasht
Sari
Kazakhstan
Atyrau (trước đây là Guriev)
Aqtau (trước đây là Shevchenko)
Nga
Astrakhan
Derbent
Makhachkala
Turkmenistan
Türkmenbaşy (trước đây là Krasnovodsk)
Độ mặn > Đảo

Ashuradeh
Bulla
Çikil
Çilov
Gil
Nargin
Pirallahı
Ogurchinskiy (Turkmenistan)
Qara Su
Qum
Səngi Muğan
Vulf
Zənbil
Lịch sử

Khoa học phỏng ước Biển Caspi hình thành cách đây 30 triệu năm, nguyên thủy là Biển Tethys, sau hình thành Biển Đen, Biển Aral và Biển Caspi. Khoảng 5,5 triệu năm trước, vùng lòng chảo Caspi mất lối thông ra đại dương khi mực nước rút xuống thấp và Biển Caspi hoàn toàn tách biệt với các vùng biển lân cận.
Về phía nhân chủng học thì khai quật ở động Huto gần thị trấn Behshahr, Mazandaran (vùng phía nam biển Caspi) cho thấy con người đã có mặt ở đây khoảng 75.000 năm trước.
Thời cổ đại, người Hy Lạp và Ba Tư gọi nó là đại dương Hyrcania. Thời Ba Tư cổ đại, cũng như ngày nay ở Iran, nó được biết đến như là biển Khazar hay biển Mazandaran. Tại các quốc gia nói tiếng Turk, nó được gọi là biển Khazar. Các nguồn sử liệu Nga cổ gọi nó là biển Khvalyn theo Khvalis, tên gọi những cư dân của Khwarezmia (Hoa Thích Tử Mô). Các nguồn sử liệu Ả Rập gọi nó là Bahr-e-Qazvin — biển Qazvin.
Từ biển Caspi có nguồn gốc từ Caspi, tên gọi một dân tộc cổ đại đã sống ở phía tây biển này, trong khu vực Transkavkaz. Strabo đã viết rằng "thuộc về quốc gia của người Albania còn có lãnh thổ gọi là Caspiane, được đặt tên theo bộ tộc Caspi, cũng là tên gọi của biển; nhưng bộ tộc này hiện nay đã biến mất". Ngoài ra, cổng Caspi, là tên gọi của một khu vực tại tỉnh Tehran của Iran, là một mảng chứng cứ có thể khác cho rằng họ đã di cư tới phía nam của biển này.
Các thành phố lịch sử ven biển bao gồm
Hyrcania, thành bang cổ đại ở miền bắc Iran
Tamisheh, (tỉnh Mazandaran của Iran)
Anzali, (tỉnh Gilan của Iran)
Atil, Khazaria
Khazaran
Baku, Azerbaijan
Sumgait, Azerbaijan
Astara, Iran, Azerbaijan
Động vật bản địa

Biển Caspi có một lượng lớn cá tầm, với trứng của nó được chế biến thành món trứng cá muối. Trong những năm gần đây việc đánh bắt thái quá đã đe dọa quần thể cá tầm tới mức các nhà bảo vệ môi trường chủ trương ngăn cản việc đánh bắt cá tầm hoàn toàn cho đến khi quần thể này được phục hồi. Tuy nhiên, do giá của trứng cá tầm là đủ cao để các ngư dân có thể hối lộ nhiều cho các quan chức tham nhũng, làm cho các quy định tại nhiều khu vực là không hiệu quả[cần dẫn nguồn]. Việc thu hoạch trứng cá tầm còn đe dọa trầm trọng thêm quần thể cá, do nó nhắm tới những cá cái sinh sản.
Hải cẩu Caspi (Phoca caspica/Pusa caspica) là loài đặc hữu của biển Caspi, một trong số rất ít các loài hải cẩu sinh sống trong các vùng nước nội địa (xem thêm hải cẩu Baikal).
Tên gọi của một vài loài chim, như mòng biển Caspi (Larus cachinnans) hay nhàn Caspi (Hydroprogne caspia) lấy theo tên gọi của biển này.
Có một vài loài cá đặc hữu của biển Caspi, bao gồm cá kutum (Rutilus frisii kutum), cá dầy (Rutilus rutilus), cá vền (Abramis brama), và một vài loài cá hồi. Cá hồi Caspi hiện trong tình trạng cực kỳ nguy cấp.
Giao thông vận tải

Trên biển Caspi có một số dịch vụ phà chuyên tuyến, đó là:
tuyến phà nối giữa Turkmenbashi, Turkmenistan (trước đây là Krasnovodsk) và Baku
tuyến phà nối giữa Baku và Aktau
Đóng băng

Về mùa đông, phần phía Bắc của biển Caspi bị đóng băng. Trong những mùa đông giá lạnh nhất thì ở phía nam của biển Caspi cũng có băng.
Stenka Razin Biển Caspi (Vasily Surikov)
Biển Caspi, nhìn từ Baku, Cộng hòa Azerbaijan
Phong cảnh bờ biển phía nam biển Caspi, nhìn từ đỉnh dãy núi Alborz ở Mazandaran, Iran.
Mormonia neogama

| Mormonia neogama> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Noctuidae
Chi (genus): Mormonia
Loài (species): M. neogama
Danh pháp hai phần
Mormonia neogama Smith & Abbot, 1797 
Mormonia neogama là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Psylliodes gibbosus

| Psylliodes gibbosus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Chrysomelidae
Chi (genus): Psylliodes
Loài (species): P. gibbosus
Danh pháp hai phần
Psylliodes gibbosus Allard, 1860 
Psylliodes gibbosus là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Allard miêu tả khoa học năm 1860.
Chú thích

↑  Chrysomelidae in Synopsis of the described Coleoptera of the World ngày 13 tháng 12 năm 2008
Gà rán nhắm bia

| --- | --- |
Combo gà rán nhắm bia điển hình
Tên khác: 치맥 Chimaek
Bữa: Bữa chính
Xuất xứ:  Hàn Quốc
Ẩm thực quốc gia kết hợp: Ẩm thực Triều Tiên
Năm sáng chế: Thập niên 1970
Thành phần chính: Gà rán Hàn Quốc, bia
| --- | --- |
Gà rán nhắm bia
Hangul: 치맥
Romaja quốc ngữ: Chimaek
McCune–Reischauer: Ch'imaek
Tên gọi khác
Hangul: 치킨맥주
Romaja quốc ngữ: Chikin-maekju
McCune–Reischauer: Ch'ik'in-maekchu
Gà rán nhắm bia hay chimaek (치맥; từ Triều Tiên  chikin 'gà rán', và  maekju 'bia') là sự kết hợp của món gà rán (huraideu bình thường hoặc yangnyeom vị cay) nhắm (gọi là anju trong tiếng Hàn) với bia trong bữa tối ở nhiều nhà hàng Hàn Quốc, kể cả một số chuỗi nhà hàng chuyên biệt.
How to Get Away with Murder

| How to Get Away with Murder |
| --- | --- |
Logo của bộ phim
Thể loại:  Chính kịch luật pháp  Huyền bí  Trinh thám kinh dị 
Sáng lập: Peter Nowalk
Diễn viên:  Viola Davis  Billy Brown  Alfred Enoch  Katie Findlay  Jack Falahee  Matt McGorry  Aja Naomi King  Karla Souza  Charlie Weber  Liza Weil  Conrad Ricamora 
Nhạc phim: Photek
Quốc gia: Hoa Kỳ
Ngôn ngữ: Tiếng Anh
Số mùa: 6
Số tập: 90 (Danh sách chi tiết)
Sản xuất
Giám chế:  Shonda Rhimes  Betsy Beers  Bill D'Elia  Peter Nowalk 
Nhà sản xuất:  Scott Collins  Tracy Bellomo  Viola Davis (mùa 3) 
Biên tập:  David Greenspan  Philip Carr Neel  Julia Grove  Matthew Ramsey 
Kỹ thuật quay phim:  Michael Price  Jeff Jur 
Bố trí camera: Camera đơn
Thời lượng: 43 phút
Đơn vị sản xuất:  ShondaLand  NoWalk Entertainment  ABC Studios 
Nhà phân phối: Disney–ABC Domestic Television
Trình chiếu
Kênh trình chiếu: ABC
Định dạng hình ảnh: 720p (HDTV)
Định dạng âm thanh: Âm thanh vòm 5.1
Phát sóng: 25 tháng 9 năm 2014 (2014-09-25) – nay (nay)
Liên kết ngoài
Trang web chính thức
How to Get Away with Murder (tạm dịch: Cách thoát tội giết người, tựa tiếng Việt: Lách luật) là một sê-ri truyền hình thuộc thể loại chính kịch luật pháp xen lẫn huyền bí và trinh thám kinh dị phát sóng mở màn trên kênh ABC vào ngày 25 tháng 9 năm 2014, đến nay đã được ba mùa phim. Sê-ri được sáng lập bởi Peter Nowalk và được sản xuất bởi Shonda Rhimes và ABC Studios.
Annalise Keating (Viola Davis thủ vai) là một giáo sư luật làm việc tại một trường đại học nổi tiếng ở thành phố Philadelphia, bang Pennsylvania. Sau nhiều vụ kiện bào chữa cho thân chủ thành công, bất ngờ nữ luật sư cùng với năm sinh viên của mình vướng vào một vụ giết người. Các diễn viên chính góp mặt trong bộ phim gồm: Alfred Enoch, Jack Falahee, Aja Naomi King, Matt McGorry, và Karla Souza lần lượt là năm sinh viên của Annalise. Charlie Weber và Liza Weil trong vai hai trợ lý văn phòng, Billy Brown trong vai thám tử cho đồn cảnh sát thành phố, cũng là người tình bí mật của Annalise. Conrad Ricamora, bạn trai đồng tính trong phim của Jack Falahee cũng được đẩy lên thành vai chính trong sê-ri kể từ mùa thứ ba.
Ngày 10 tháng 2 năm 2017, bộ phim chính thức được đài ABC xác nhận sản xuất tiếp mùa thứ tư.
Tổng quan

Bài chi tiết: Danh sách tập phim How to Get Away with Murder
| Mùa | Mùa | Số tập | Ngày công chiếu> Tập đầu | Ngày công chiếu> Tập cuối |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  | 1 | 15 | 25 tháng 9 năm 2014 (2014-09-25) | 26 tháng 2 năm 2015 (2015-02-26) |
|  | 2 | 15 | 24 tháng 9 năm 2015 (2015-09-24) | 17 tháng 3 năm 2016 (2016-03-17) |
|  | 3 | 15 | 22 tháng 9 năm 2016 (2016-09-22) | 23 tháng 2 năm 2017 (2017-02-23) |
|  | 4 | 15 | 28 tháng 9 năm 2017 (2017-09-28) | 15 tháng 3 năm 2018 (2018-03-15) |
|  | 5 | 15 | 27 tháng 9 năm 2018 (2018-09-27) | 28 tháng 2 năm 2019 (2019-02-28) |
|  | 6 | 15 | 26 tháng 9 năm 2019 (2019-09-26) | 14 tháng 5 năm 2020 (2020-05-14) |