stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Hòa Thân
Nghiên cứu thêm

Hui Wang, Ke Cheng, Ngọc Mai, Thế Đạt Trần (2002). Cuộc đời chìm nổi của Hòa Thân. Nhà xuất bản Văn hóa thông tin, 466 trang.
Tuhong Yehenala (2002). Hòa Thân, đại thần tham nhũng. Nhà xuất bản Hội nhà văn, 1250 trang.
Hummel, Arthur William, ed. Eminent Chinese of the Ch'ing Period (1644-1912). 2 vols. Washington: United States Government Printing Office, 1943.
Send It On (bài hát)

Error đĩa đơn quảng bá của Miley Cyrus, Jonas Brothers, Demi Lovato and Selena GomezBản mẫu:SHORTDESC:Error đĩa đơn quảng bá của Miley Cyrus, Jonas Brothers, Demi Lovato and Selena Gomez
| "Send It On" |
| --- | --- |

Đĩa đơn quảng bá của Miley Cyrus, Jonas Brothers, Demi Lovato and Selena Gomez 
Phát hành: 11 tháng 8 năm 2009 (2009-08-11)
Thể loại: Pop
Thời lượng: 3:26
Hãng đĩa: Walt Disney Hollywood
Sáng tác: Adam Anders Nikki Hassman Peer Åström
Sản xuất: Adam Anders Peer Åström

Video âm nhạc
"Send It On" trên YouTube
 
"Send It On" là ca khúc do Demi Lovato, Jonas Brothers, Miley Cyrus và Selena Gomez trình bày. Cả nhóm, với tên "Disney's Friends For Change" là thành viên của chương cùng tên về môi trường. Ca khúc do Adam Anders, Nikki Hassman và Peer Astrom sáng tác, họ cũng viết "Hoedown Throwdown" của Cyrus. Sáu nghệ sĩ tham gia với nhiều lời gửi gắm đã giúp bài hát tạo một thông điệp lớn về tầm quan trọng của việc thân thiện với môi trường. Chất liệu ballad trội hơn hẳn những đặc điểm của power pop và lời ca khúc mang một "thông điệp xanh".
Với thành công về mặt thương mại, nó đã đạt vị trí #20 trong lần xuất hiện đầu tiên trên Billboard Hot 100 cùng tuần với những ca khúc khác của Cyrus, Lovato và Gomez đang trên bảng xếp hạng và được phát trên Radio Disney.
Video âm nhạc

Vào ngày 6 tháng 6 năm 2009, Demi Lovato đã được xác nhận tham gia trong video ca nhạc cho ca khúc, theo troang chính thức của cô trên Twitter. Video âm nhạc "Send It On" được phát lần đầu tiên trên Disney Channel vào ngày 14 tháng 8 năm 2009.
Các bài hát

Tải kĩ thuật số ở Mỹ
"Send It On" - 3:26
EP kĩ thuật số ở Mỹ
"Send It On" - 3:26
"Send It On" (Music Video) - 3:25
"Join Disney's Friends for Change" (Video) - 0:45
"Register and Pledge" (Video) - 1:31
Xếp hạng

| Bảng xếp hạng (2009) | Vị trí cao nhất |
| --- | --- |
U.S. Billboard Hot 100: 20
Phát hành

| Vùng | Ngày | Định dạng |
| --- | --- | --- |
| Hoa Kỳ | 7 tháng 8 năm 2009 | Radio |
| Hoa Kỳ | 11 tháng 8 năm 2009 | Download nhạc số |
Chú thích

↑  Lovato, Demi (ngày 6 tháng 6 năm 2009). “Twitter / Demetria Lovato: Videoshoot for send it on...”. Twitter. Truy cập ngày 20 tháng 8 năm 2009.
1 2 3  “"Send It On," an Anthem by the World's biggest Teen Stars, Miley Cyrus, Jonas Brothers, Selena Gomez and Demi Lovato, for Disney's "Friends for Change: Project Green," Will Debut on Radio Disney, Disney Channel, Disney.com and iTunes” (Thông cáo báo chí). Disney Channel. ngày 6 tháng 8 năm 2009. Bản gốc (DOC) lưu trữ ngày 11 tháng 5 năm 2011. Truy cập ngày 20 tháng 8 năm 2009.
↑  “Send It On Music Video”. Disney.com. Truy cập ngày 20 tháng 8 năm 2009.
1 2  “Send It On (feat. Demi Lovato, Jonas Brothers, Miley Cyrus & Selena Gomez) - Single”. iTunes Store. Apple Inc. ngày 11 tháng 8 năm 2009. Truy cập ngày 20 tháng 8 năm 2009.
↑  “Send It On (feat. Demi Lovato, Jonas Brothers, Miley Cyrus & Selena Gomez) - EP”. iTunes Store. Apple Inc. ngày 15 tháng 8 năm 2009. Truy cập ngày 20 tháng 8 năm 2009.
↑  “Top 100 Music Hits, Top 100 Music Charts, Top 100 Songs & The Top 100”. Billboard. Nielsen Business Media, Inc. ngày 29 tháng 8 năm 2009. Truy cập ngày 20 tháng 8 năm 2009.
↑  “Disney's Friends For Change - Send It On - Music Charts”. aCharts.us. Truy cập ngày 20 tháng 8 năm 2009.
Trái sang phải: Joe Jonas, Demi Lovato, Nick Jonas, Miley Cyrus, Selena Gomez và Kevin Jonas hát với microphone đứng trên sân khấu trong video âm nhạc "Send It On".
Huyền thoại bất tử

| Huyền thoại bất tử  |
| --- | --- |

Đạo diễn: Lưu Huỳnh
Kịch bản: Lưu Huỳnh
Diễn viên: Dustin Nguyễn Kim Xuân Trần Bảo Sơn Siu Black Thái Hòa Đinh Y Nhung
Quay phim: Nguyễn K'Linh
Dựng phim:  Vũ Đức Tùng  Lưu Huỳnh  Tobias Kavelar 
Âm nhạc: Đức Trí
Hãng sản xuất: Hãng phim Phước Sang 
Phát hành: Hãng phim Phương Nam
Công chiếu:  14 tháng 1 năm 2009 (2009-01-14) (Việt Nam)  21 tháng 9 năm 2009 (2009-09-21) (Nhật Bản)  25 tháng 9 năm 2009 (2009-09-25) (Hoa Kỳ)  11 tháng 10 năm 2009 (2009-10-11) (Hàn Quốc)  
Thời lượng: 106 phút
Quốc gia:  Việt Nam
Ngôn ngữ: Tiếng Việt
Kinh phí: > 10 tỷ VNĐ
Huyền thoại bất tử (tiếng Anh: The Legend is Alive) là một bộ phim điện ảnh Việt Nam thuộc thể loại võ thuật của đạo diễn Lưu Huỳnh đã ra mắt khán giả vào năm 2009.
Nội dung

Bộ phim kể về một chàng trai nhiễm chất độc da cam muốn đưa hài cốt của mẹ đến Mỹ để an táng bên cạnh người cha quá cố. Tuy nhiên, sự thật về thân thế của anh dần dần hé lộ theo chiều dài bộ phim. Thực tế anh được một võ sư nổi tiếng ở Bình Định, người mà anh sau này gọi là mẹ, nhặt được trước cửa nhà. Bà đã nói dối rằng anh là con trai của huyền thoại võ thuật Lý Tiểu Long và đặt tên anh theo ngôi sao này. Trên đường tìm cách từ miền Trung Việt Nam đến Mỹ, Long đã gặp được Trinh, một cô gái bướng bỉnh, trẻ trung và nhân hậu. Họ đã cùng nhau bước vào hành trình khám phá cuộc sống đầy mới lạ và thử thách.
Diễn viên

Dustin Nguyễn vai Long .
Lục Bá Thêm vai Long lúc 12 tuổi.
Huỳnh Nhật Huy vai Long lúc 6 tuổi.
NSƯT Kim Xuân vai bà Lan.
Trần Thiên Tú vai Trinh.
Trần Bảo Sơn vai Sơn.
Siu Black vai bà Mai.
Thái Hòa vai Nam.
Nguyễn Quang Vinh vai Tuấn.
Đinh Y Nhung vai Trang.
Sản xuất

Ngày 3 tháng 7 năm 2008, Huyền thoại bất tử chính thức được bấm máy. Đây là bộ phim tình cảm võ thuật do Lưu Huỳnh viết kịch bản và đạo diễn. Ông từng rất thành công với bộ phim chiến tranh mang tên Áo lụa Hà Đông đã công chiếu vào năm 2006. Ban đầu, Huyền thoại bất tử được dự toán tốn kinh phí khoảng 10 tỷ đồng, quay trong 2 tháng với các bối cảnh ở Nha Trang, Huế, Thánh địa Mỹ Sơn ở Quảng Nam và Khe Sanh ở Quảng Trị. Hậu kỳ bộ phim sẽ được dựng ở Ấn Độ và Hồng Kông. Bên cạnh vai nam chính được trao cho nam diễn viên gốc Việt Dustin Nguyễn, vai nữ chính được đạo diễn giành cho Trần Thiên Tú lúc bấy giờ chỉ mới là học sinh lớp 12 chuyên tiếng Trung của Đại học Quốc gia Hà Nội. Dù cô từng nhận được nhiều lời khen khi vào vai Ngô trong Áo lụa Hà Đông, nhưng nhiều người cho rằng vai chính đầu tiên trong một bộ phim điện ảnh sẽ là một áp lực tương đối lớn cho một nữ diễn viên trẻ. Đây cũng là bộ phim nhựa đầu tiên có sự tham gia của nữ ca sĩ Siu Black trong vai thứ chính. Bộ phim còn có sự tham gia của Đinh Y Nhung, vợ của đạo diễn Lưu Huỳnh, trong vai mẹ ruột của nhân vật chính Long.
Bộ phim dự định đóng máy vào ngày 5 tháng 9. Tuy nhiên vì gặp thời tiết mưa lốc lớn ở khu vực Quảng Ngãi và Quy Nhơn từ ngày 3 mà đoàn làm phim phải kéo dài đến ngày 16 tháng 9 mới tái khởi động trở lại để quay những phân cảnh cuối cùng. Bộ phim đã hoàn thành những cảnh quay cuối cùng vào ngày 13 tháng 11 cùng năm.
Công chiếu

Ngày 14 tháng 1 năm 2009, bộ phim được công chiếu rộng rãi tại Việt Nam, chính thức tham gia vào mùa phim Tết 2009. Khác với nhiều bộ phim ra rạp vào cùng dịp, Huyền thoại bất tử không phải một bộ phim hài hước mà ngược lại, đây được xem là bộ phim lấy đi nước mắt của khán giả. Sau khi được công chiếu tại Việt Nam, Huyền thoại bất tử và Đừng đốt đã cùng nhau xuất hiện tại nhiều liên hoan phim quốc tế như Liên hoan phim Fukuoka ở Nhật Bản, Liên hoan phim Busan ở Hàn Quốc. Tháng 6, đoàn làm phim đã nhận được lời mời đưa phim tham dự Liên hoan phim Thượng Hải, một trong những liên hoan phim lớn của châu Á. Tháng 9 cùng năm, bộ phim được công chiếu tại Texas trong khuôn khổ liên hoan phim Fantastic Fest (en).
Đón nhận

Trong lễ trao Giải Cánh diều 2008 diễn ra vào đầu tháng 3 năm 2009, bộ phim không chỉ giành được Cánh diều bạc cho phim truyện điện ảnh (không có Cánh diều vàng) mà còn chiến thắng 5 hạng mục dành cho cá nhân khác bao gồm đạo diễn, nam diễn viên chính, nam diễn viên phụ, quay phim và âm nhạc xuất sắc. Đến cuối năm 2009, bộ phim tiếp tục góp mặt tại Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 16 và chiến thắng hai hạng mục dành cho nam diễn viên chính và âm nhạc xuất sắc.
Giải thưởng và đề cử

| Năm | Lễ trao giải | Hạng mục | Đối tượng | Kết quả | Nguồn |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2009 | Giải Cánh diều 2008 | Phim truyện điện ảnh xuất sắc | — | Cánh diều bạc |  |
| 2009 | Giải Cánh diều 2008 | Đạo diễn xuất sắc | Lưu Huỳnh | Đoạt giải |  |
| 2009 | Giải Cánh diều 2008 | Nam diễn viên chính xuất sắc | Dustin Nguyễn | Đoạt giải |  |
| 2009 | Giải Cánh diều 2008 | Nam diễn viên phụ xuất sắc | Trần Bảo Sơn | Đoạt giải |  |
| 2009 | Giải Cánh diều 2008 | Quay phim xuất sắc | Nguyễn K'Linh | Đoạt giải |  |
| 2009 | Giải Cánh diều 2008 | Âm nhạc xuất sắc | Đức Trí | Đoạt giải |  |
| 2009 | Liên hoan phim quốc tế Thượng Hải | Tài năng điện ảnh mới châu Á | — | Đề cử |  |
| 2009 | Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 16 | Phim truyện điện ảnh xuất sắc | — | Bằng khen |  |
| 2009 | Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 16 | Nam diễn viên chính xuất sắc | Dustin Nguyễn | Đoạt giải |  |
| 2009 | Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 16 | Âm nhạc xuất sắc | Đức Trí | Đoạt giải |  |
| 2009 | Giải Kim Kê lần thứ 27 | Nam diễn viên chính quốc tế được yêu thích nhất | Dustin Nguyễn | Đoạt giải |  |
Bolbitis sinuata

| Bolbitis sinuata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Pteridophyta
Lớp (class): Polypodiopsida
Bộ (ordo): Polypodiales
Họ (familia): Dryopteridaceae
Chi (genus): Bolbitis
Loài (species): B. sinuata
Danh pháp hai phần
Bolbitis sinuata (C. Presl) Hennipman 
Bolbitis sinuata là một loài dương xỉ trong họ Dryopteridaceae. Loài này được Hennipman mô tả khoa học đầu tiên năm 1970.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Bolbitis sinuata”. Truy cập ngày 28 tháng 5 năm 2014.
Pterolamia strandi

| Pterolamia strandi> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Pterolamia
Loài (species): P. strandi
Danh pháp hai phần
Pterolamia strandi Breuning, 1942 
Pterolamia strandi là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Xã Etna, Quận Hardin, Iowa

| Xã Etna Etna Township |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
 Vị trí trong Quận Hardin, Iowa
 Vị trí quận Hardin trong tiểu bang Iowa ở Hoa Kỷ
Xã Etna
Quốc gia: Hoa Kỳ
Tiểu bang: Iowa
Quận: Quận Hardin
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 1.795
 • Mùa hè (DST): CDT (UTC-5)
Xã Etna (tiếng Anh: Etna Township) là một xã thuộc quận Hardin, tiểu bang Iowa, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 1.795 người.
Chú thích

↑  “2010 Census Gazetteer Files”. Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ. Truy cập ngày 7 tháng 10 năm 2012.
CoMix Wave Films

| --- | --- |

Loại hình: Kabushiki kaisha Chiyoda, Tokyo
Ngành nghề: Hãng phim và quảng cáo
Tiền thân: CoMix Wave Inc.
Thành lập: tháng 3 năm 2007; 17 năm trước (2007-03)
Trụ sở chính: Chiyoda, Tokyo, Nhật Bản
Thành viên chủ chốt:  Tokunaga Tomohiro (Chủ tịch) Noritaka Kawaguchi (Hội đồng quản trị) Kazuki Sunami (Giám đốc điều hành)
Sản phẩm: Phim hoạt hình điện ảnh (anime), phim ngắn, phim quảng cáo
Tổng tài sản: 42.5 triệu yên
Website: www.cwfilms.jp
CoMix Wave Films, Inc. (Nhật: コミックス・ウェーブ・フィルム, Hepburn: Komikkusu Uēbu Firumu?) là một hãng sản xuất và phát hành phim hoạt hình có trụ sở ở Chiyoda, Tokyo, Nhật Bản. Hãng phim được biết đến với các tác phẩm phim anime dài, phim anime ngắn, và phim anime quảng cáo, đặc biệt là các phim của đạo diễn Shinkai Makoto. Comix Wave Films được thành lập vào tháng 3 năm 2007 sau khi tách ra từ CoMix Wave Inc.
Vào tháng 10 năm 2024, Toho thông báo mua lại 6% cổ phần của CoMix Wave Films.
Tác phẩm

Nàng và Con mèo của Nàng (1999)
Tiếng gọi từ vì sao xa (2002)
Bên kia đám mây, nơi ta hẹn ước (2004)
Kakurenbo: Hide & Seek (2005)
Negadon: The Monster from Mars (2005)
Hoshizora Kiseki (2006)
5 Centimet trên giây (2007)
The Asylum Session (2009)
Planzet (2010)
Những đứa trẻ đuổi theo tinh tú (2011)
Dareka no Manazashi (2013)
Vườn ngôn từ (2013, cùng với The Answer Studio)
Peeping Life: We Are The Hero (2014)
Deemo: The Last Recital (2015)
Your Name – Tên cậu là gì? (2016)
Shikioriori (2018, cùng với Haoliners Animation League)
Đứa con của thời tiết (2019)
Khóa chặt cửa nào Suzume (2022)
Psychotria apodocephala

| Psychotria apodocephala> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Gentianales
Họ (familia): Rubiaceae
Chi (genus): Psychotria
Loài (species): P. apodocephala
Danh pháp hai phần
Psychotria apodocephala Standl. 
Psychotria apodocephala là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được Standl. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1936.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Psychotria apodocephala”. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2013.
Crisilla innominata

| Crisilla innominata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Mollusca
Lớp (class): Gastropoda
Liên họ (superfamilia): Rissooidea
(không phân hạng): nhánh Caenogastropoda nhánh Hypsogastropoda nhánh Littorinimorpha
Họ (familia): Rissoidae
Chi (genus): Crisilla
Loài (species): C. innominata
Danh pháp hai phần
Crisilla innominata (Watson, 1897) 
Crisilla innominata là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Rissoidae.
Chú thích

↑  Crisilla innominata (Watson, 1897). Gofas, S. (2009). Crisilla innominata (Watson, 1897). In: Bouchet, P.; Gofas, S.; Rosenberg, G. World Marine Mollusca database. Truy cập through the Cơ sở dữ liệu sinh vật biển at http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=180974 on 9 tháng 8 năm 2010.
Huỳnh Hữu Nghĩa

Đối với các định nghĩa khác, xem Huỳnh Hữu Nghĩa (định hướng).
Huỳnh Hữu Nghĩa (?-1947) là một người lính Việt Nam tử trận trong Kháng chiến chống Pháp. Tên ông được đặt cho một trường học, một ngôi chợ và một thị trấn tại huyện Mỹ Tú, tỉnh Sóc Trăng, Việt Nam.
Cuộc đời

Năm sinh của ông không rõ, chỉ biết ông xuất thân nông dân nghèo ở Kế Sách, Sóc Trăng.
Cách mạng tháng 8 nổ ra, ông gia nhập Việt Minh. Khi Pháp tái chiếm Nam Bộ, ông tham gia chiến đấu trong Vệ quốc đoàn, thuộc đơn vị bộ đội địa phương của tỉnh Sóc Trăng, làm đến chức Trung đội trưởng.
Ngày 29 tháng 4 năm 1947, khi trung đội ông đóng quân tại khu vực thị trấn Huỳnh Hữu Nghĩa ngày nay thì được lệnh tham gia phản kích chống lại một đơn vị quân Pháp (gồm 3 tiểu đội) từ đồn Bún Tàu đang tìm cách tấn công vào khu vực ngã tư Trà Cú Cạn, bấy giờ đang nằm trong vùng kiểm soát của Việt Minh. Đơn vị ông giao chiến với quân Pháp từ 10 giờ trưa đến 17 giờ chiều, cuối cùng cũng đánh lui đối phương, tiêu diệt khoảng 20 quân Pháp. Tuy nhiên, trung đội ông cũng tử trân 7 người, trong đó có cả Trung đội trưởng Huỳnh Hữu Nghĩa.
Để vinh danh ông và các đồng đội, ngày 19 tháng 5 năm 1947, chính quyền Việt Minh tỉnh Sóc Trăng đã lấy tên ông để đặt cho một ngôi chợ mới lập trong vùng. Đến năm 1975, huyện Mỹ Tú được thành lập, thị trấn huyện lỵ mới được thành lập cũng được đặt theo tên ông.
Cực quang

"Bắc cực quang" đổi hướng tới đây. Đối với các định nghĩa khác, xem Bắc cực quang (định hướng).
Hình ảnh cực quang từ khắp nơi trên thế giới, bao gồm cả những cái có ánh sáng đỏ và xanh lam hiếm hơn
Nam cực quang từ ISS, 2017. Video về lần gặp này:
Bắc cực quang
Nam cực quang
Bắc cực quang chiếu sáng trên hồ Bear
Nam cực quang tại châu Nam Cực
Trong thiên văn học, cực quang là một hiện tượng quang học đặc trưng bởi sự thể hiện đầy màu sắc của ánh sáng trên bầu trời về đêm, được sinh ra do sự tương tác của các hạt mang điện tích từ gió Mặt Trời với tầng khí quyển bên trên của hành tinh. Những dải sáng này liên tục chuyển động và thay đổi làm cho chúng trông giống như những dải lụa đầy màu sắc trên bầu trời. Đây có thể coi là một trong những hình ảnh đẹp của tự nhiên.
Trên Trái Đất, Mộc Tinh, Thổ Tinh, Thiên Vương Tinh và Hải Vương Tinh, các cực quang được sinh ra do sự tương tác của các hạt trong gió Mặt Trời với từ trường của hành tinh, và vì thế chúng là rõ nét nhất ở các vĩ độ cao gần các cực từ. Vì lý do đó mà, cực quang được biết đến với tên gọi "Aurora Borealis" khi xuất hiện ở Bắc bán cầu và "Aurora Australis" khi xuất hiện ở Nam bán cầu. Tuy nhiên, cực quang cũng diễn ra trên Kim Tinh và Hỏa Tinh mà chúng lại gần như không có từ trường của hành tinh. Trên Kim Tinh, các phân tử của khí quyển được tích tụ năng lượng trực tiếp từ gió Mặt Trời; trên Hỏa Tinh, các cực quang diễn ra gần các điểm dị từ khu vực trong lớp vỏ hành tinh, là tàn dư của từ trường cũ của hành tinh (giả thiết) mà ngày nay không còn tồn tại nữa.
Trên Trái Đất, cực quang diễn ra khi các đới bức xạ Van Allen trở nên "quá tải" với các hạt cao năng lượng, sau đó chúng đổ xuống các đường sức từ và va chạm với lớp trên của bầu khí quyển Trái Đất.
Bản chất vật lý

Cực quang có thể sinh ra bằng tương tác của các hạt cao năng lượng (thông thường là điện tử) với các nguyên tử trung hòa trong lớp trên của khí quyển Trái Đất. Các hạt cao năng lượng này có thể kích thích (do va chạm) các điện tử hóa trị được liên kết với nguyên tử trung hòa. Các điện tử bị kích thích sau đó có thể trở về trạng thái thấp năng lượng nguyên thủy của chúng và trong quá trình đó giải phóng ra các photon (ánh sáng). Quá trình này giống như sự phóng điện plasma trong đèn neon.
Màu cụ thể nào đó của cực quang phụ thuộc vào loại khí cụ thể của khí quyển và trạng thái tích điện của chúng cũng như năng lượng của các hạt đâm vào khí của khí quyển. Oxy nguyên tử chịu trách nhiệm cho hai màu chính là lục (bước sóng 557,7 nm) và đỏ (630,0 nm) ở các cao độ cao. Nitơ sinh ra màu lam (427,8 nm) (các ion) cũng như màu đỏ biến đổi nhanh từ ranh giới thấp của các cung cực quang đang hoạt động.
Một trong những nhà khoa học đầu tiên tiến hành mô hình hóa cực quang là Kristian Birkeland (người Na Uy). Mô hình từ trường Trái Đất của ông, chỉ ra rằng các điện tử cao năng lượng đâm trực tiếp vào mô hình Trái Đất được dẫn dắt về phía các cực từ và sinh ra các vòng ánh sáng xung quanh các cực. Ông cũng giả thiết xa hơn nữa "Các dòng điện như thế được hình dung là có thể tồn tại chủ yếu nhờ các hiệu ứng thứ cấp của các hạt tích điện từ Mặt Trời bị lôi kéo vào không gian" (năm 1908). Các dòng điện như vậy sau này đã được ủng hộ lớn trong bài báo của Hannes Alfvén. Năm 1969, Milo Schield, Alex Dessler và John Freeman, sử dụng tên gọi "các dòng điện Birkeland" lần đầu tiên, mà sự tồn tại của chúng cuối cùng đã được xác nhận năm 1973 nhờ vệ tinh Triad của hải quân.
Bản chất vật lý > Giải thích

Cực quang xuất hiện là do các hạt mang điện trong luồng vật chất từ Mặt Trời phóng tới hành tinh, khi các hạt này tiếp xúc với từ trường của hành tinh thì chúng bị đổi hướng do tác dụng của lực Lorentz. Lực này làm cho các hạt chuyển động theo quỹ đạo xoắn ốc dọc theo đường cảm ứng từ của hành tinh. Tại hai cực các đường cảm ứng từ hội tụ lại và làm cho các hạt mang điện theo đó đi sâu vào khí quyển của hành tinh.
Khi đi sâu vào khí quyển các hạt mang điện va chạm với các phân tử, nguyên tử trong khí quyển hành tinh và kích thích các phân tử này phát sáng. Do thành phần khí quyển hành tinh chứa nhiều khí khác nhau, khi bị kích thích mỗi loại khí phát ra ánh sáng có bước sóng khác nhau, tức là nhiều màu sắc khác nhau do đó tạo ra nhiều dải sáng với nhiều màu sắc trên bầu trời ở hai cực.
Cực quang khác

Cực quang không phải là một hiện tượng riêng biệt của khí quyển Trái Đất. Người ta đã quan sát thấy hiện tượng cực quang trên các hành tinh khác trong hệ Mặt Trời, và cũng đã tái tạo nó trong phòng thí nghiệm.
Ánh cực quang phát ra từ Sao Thổ
Cực quang trên Sao Thổ
Cực quang trong phòng thí nghiệm năm 2005
Trên Trái Đất, cực quang hình thành khi các hạt mang điện từ Mặt Trời lao vào khí quyển, kích thích các hạt trung hòa và tạo ra ánh sáng sặc sỡ. Cực quang sao Thổ cũng chịu tác động từ Mặt Trời nhưng trông rất khác trên hành tinh xanh. "Vì khí quyển 4 hành tinh phía ngoài của hệ Mặt Trời chứa rất nhiều hydro, không giống Trái Đất, nên cực quang sao Thổ chỉ có thể quan sát với bước sóng cực tím", đại diện ESA cho biết.
Biến động trên Mặt Trời

Mặt Trời là ngôi sao với một số đặc trưng dao động lớn theo thang thời gian từ vài giờ đến hàng trăm năm. Hướng của từ trường liên hành tinh cũng như vận tốc và mật độ của gió Mặt Trời được điều chỉnh bởi hoạt động của Mặt Trời. Chúng có thể thay đổi rất mạnh và ảnh hưởng tới hoạt động của địa từ trường. Khi hoạt động của địa từ trường tăng lên thì rìa dưới của ôvan cực quang thông thường sẽ dịch chuyển tới các vĩ độ thấp hơn. Tương tự, sự phun trào của Mặt Trời cũng xảy ra đồng thời với sự mở rộng của các ôvan cực quang. Nếu từ trường liên hành tinh có hướng ngược với địa từ trường thì nó làm tăng luồng năng lượng vào trong quyển từ và do đó làm tăng luồng năng lượng trong vùng cực của Trái Đất. Điều này sẽ tạo ra hệ quả là sự tăng cường hoạt động của cực quang.
Các nhiễu loạn trong quyển từ Trái Đất gọi là bão từ. Các trận bão từ này có thể tạo ra sự thay đổi đột ngột trong độ sáng và chuyển động của cực quang, gọi là các bão từ phụ. Các dao động từ trường của các trận bão từ và bão từ phụ này có thể sinh ra các thay đổi lớn trong các lưới điện và đôi khi làm hỏng các thiết bị điện trong lưới điện, tạo ra sự mất điện hàng loạt. Chúng cũng ảnh hưởng tới hoạt động của liên lạc viễn thông bằng sóng vô tuyến theo các hệ thống vệ tinh-mặt đất và các hệ thống hoa tiêu. Các trận bão trong quyển từ có thể kéo dài vài giờ hay vài ngày, và các bão từ phụ có thể diễn ra vài lần trong ngày. Mỗi trận bão phụ có thể giải phóng hàng trăm TJ năng lượng, nhiều ngang với lượng điện năng tiêu thụ ở Mỹ trong 10 giờ.
Đo đạc địa từ trường

Địa từ trường có thể được đo với các dụng cụ gọi là từ kế. Dữ liệu của nhiều từ kế cho phép người quan sát lần theo dấu vết của trạng thái hiện tại của địa từ trường. Các số liệu của từ kế thông thường được đưa ra trong dạng các chỉ số 3 giờ để đưa ra phép đo định tính của mức độ hoạt động của địa từ trường. Một trong những chỉ số như vậy gọi là chỉ số K. Giá trị của chỉ số K dao động từ 0 tới 9 và là liên quan trực tiếp với lượng dao động (tương ứng với ngày yên tĩnh) của địa từ trường trong khoảng thời gian 3 giờ. Chỉ số K càng cao thì khả năng diễn ra cực quang càng lớn. Chỉ số K như vậy cần thiết phải gắn liền với một khu vực quan sát cụ thể. Đối với những khu vực không có trạm quan sát, người ta có thể ước tính giá trị cho chỉ số K này bằng cách xem dữ liệu của các điểm quan sát gần đó. Trung bình tổng thể của hoạt động cực quang được chuyển đổi thành chỉ số Kp.