Tia sét
Trong văn hóa, tôn giáo

Sét trong các nền văn hóa, tôn giáo khác nhau được xem là một phần của thần linh hoặc chính nó là thần linh.
Tín ngưỡng Việt Nam và của một số dân tộc Á Đông cho rằng Thiên Lôi là vị thần gây ra sấm sét, với lưỡi búa của mình, sét đánh là để trừng phạt những kẻ thiếu đạo đức.
Trong thần thoại Bắc Âu thì Thor là vị thần sấm sét với cây búa Mjölnir trên tay ông tạo ra các tia sét và cưỡi cỗ xe sấm ngang qua bầu trời.
Trong nền văn minh Hy Lạp xưa thì Zeus là thần sấm sét và cũng là chúa tể của các vị thần. Dưới tay của Zeus còn có hai nữ thần Astrape và Bronte lần lượt giao ánh chớp và tiếng sấm của Zeus tới khắp thế gian, cùng với ngựa thần Pegasus.
Trong đạo Shinto của Nhật Bản thì Raijin là vị thần của sấm và sét. Ông trông khá giống một con quỷ và phóng sét ra khắp nơi với những cái trống tạo ra sét mà ông thường hay mang theo.
Trong đạo Hindu thì Indra là vị thần của mưa và sấm sét đồng thời cũng là vua của vương quốc Deva trong thần thoại Hindu.
Trong thần thoại Aztec thì sét là sức mạnh siêu nhiên của một vị thần tên Tlāloc. Tlāloc không chỉ là vị thần của mưa mà còn là thần của bão, của những tia sét gây chết người và bệnh tật.
Trong thần thoại Slavic thì vị thần có ngôi vị cao nhất là Perun vị thần của sấm và sét.
Perkūnas là thần sấm một trong những vị thần quan trọng trong hệ thống thần linh của vùng Baltic. Trong thần thoại Latvia và Litva thì ông là vị thần của sấm, mưa, núi, cây sồi và bầu trời.
Trong thần thoại Phần Lan thì Ukko là vị thần của sấm, bầu trời và thời tiết. Từ sấm sét trong tiếng Phần Lan là ukkonen dựa theo tên của vị thần này.
Trong Thiên Chúa giáo, sự kiện chúa Jesus tái lâm được so sánh với tiếng sét (theo Matthew 24:27, Luke 17:24).
Trong kinh Koran của Hồi giáo đã viết: Người là người đã cho các ngươi thấy ánh sáng, sợ hãi và hy vọng, vọng ra từ những đám mây nặng trĩu. Tiếng sấm là các lời răn dạy. Lời của Người vang lên các thiên thần cũng phải kính sợ.
Trong nền văn minh Inca thì có ba vị thần có khả năng tạo sấm sét là hai thần sấm Apocatequil và Catequil cùng Illapa, thần thời tiết.
Hội chứng sợ sấm chớp được gọi là astraphobia, với tiền tố của nó bắt nguồn từ tiếng Hy Lạp ἀστραπή (astrape) có nghĩa là sét và cũng là tên của nữ thần giao ánh chớp của Zeus. Đôi khi nó cũng được gọi là brontophobia, với tiền tố βροντή (bronto) lấy tên của nữ thần giao tiếng sấm.
Trong tiếng Anh và một số ngôn ngữ khác có một số thành ngữ liên quan đến tia sét. Ví dụ: a bolt from the blue với nghĩa đen là "sét từ bầu trời xanh" cũng được dùng như một thành ngữ để chỉ một điều bất ngờ, chưa được lường trước. Hay thành ngữ "tình yêu sét đánh" có nguồn gốc từ thành ngữ tương ứng trong tiếng Pháp và tiếng Ý: lần lượt là các cụm từ coup de foudre và colpo di fulmine, nó có nghĩa đen là "sét đánh".
Tia sét thường được kí hiệu phổ biến trong văn hóa đại chúng là một đường zigzag, nó thường được dùng như một biểu tượng cho tốc độ và sức mạnh. Biểu tượng tia sét được sử dụng để thể hiện khả năng liên lạc tức thời của điện báo và radio.
Hình ảnh tia sét cũng được dùng trong nhiều phù hiệu, logo và biểu trưng của một số đảng phái chính trị, tổ chức nhằm thể hiện quyền uy. Một số ví dụ bao gồm: Đảng Hành động Nhân dân Singapore, Hiệp hội các đảng Phát xít của Anh Quốc vào những năm 1930, Đảng Quyền lực các bang Quốc gia của Hoa Kỳ những năm 1950. Tên của con ngựa đua thuần chủng nổi tiếng nhất của Úc, Phar Lap, có nguồn gốc từ một từ trong tiếng Zhuang và tiếng Thái chỉ tia chớp. Tổ chức vũ trang Schutzstaffel của Đức Quốc Xã cũng dùng biểu tượng tia sét trong logo của họ, hay còn gọi là biểu tượng Sig. Một chiến thuật được quân đội Đức sử dụng trong Chiến tranh thế giới thứ hai mang tên là Blitzkrieg, nghĩa là "chiến tranh chớp nhoáng". Một số họa sĩ cận đại và đương đại cũng đã có những bức vẽ nổi tiếng về sét.
Roy Sullivan là người đang giữ kỷ lục Thế giới Guinness vì đã sống sót sau 7 lần bị sét đánh trong vòng 35 năm.
Một số nhân vật trong nhiều tác phẩm văn học khoa học viễn tưởng, phim ảnh sở hữu năng lực tạo ra và điều khiển tia sét, điển hình là trong các phim và truyện tranh của hãng Marvel. Sét và bão tố cũng là một trong các hình tượng chính trong một số thể loại ca khúc nhạc rock.
Những nhiếp ảnh gia chuyên chụp ảnh dông bão và tia sét thường được gọi là những "kẻ săn bão".
Kí hiệu của tia sét trong Unicode là ☇ U+2607.
Một trong những bức ảnh về sét đầu tiên, chụp năm 1882.
Bức ảnh tạo sét gây nhiều tranh luận của Nikola Tesla.
(Hình 1.) Sự va chạm của các tinh thể băng và các hạt graupel gây ra nhiễm điện do cọ xát.
(Hình 2.) Minh họa sự phân bố điện tích trong đám mây dông.
Trao đổi điện tích bắt đầu khi điện trường giữa đám mây và mặt đất trở nên đủ mạnh. Sau đó là quá trình phóng điện.
Sét đánh khi có sự tiếp xúc của hai luồng dẫn dương và âm (tô màu đỏ là âm, đường đi xuống) (tô màu xanh là dương, đường đi lên).
Hình ảnh thực quay chậm (trong 1/50s) ghi lại một luồng tiên đạo  bậc đang phân nhánh và chuyển động nhanh dần xuống. Sau khi các luồng dẫn được kết nối, sự phóng điện mạnh mẽ (vệt sét) sẽ xảy ra.
Luồng đi lên hình thành trên mái che của một bể bơi
Video tốc độ cao về sét quay chậm (6,200 khung hình/giây)
Hình ảnh tốc độ cao cho thấy từng phần khác nhau của tia chớp trong quá trình phóng điện giữa các đám mây, quay tại Toulouse, Pháp.
Video về một vài vệt sét, quay tại khu vực Island in the Sky, trong Vườn quốc gia Canyonlands, Utah, Hoa Kỳ.
Sét tại Schaffhausen, Thụy Sĩ, năm 2009. Một con chim đã xuất hiện tới 4 lần trong bức ảnh do hiệu ứng nhấp nháy.
Một tia từ mây tới mây và xuống đất, tại Brazil.
Sét từ mây xuống đất ở vùng hồ Maracaibo, Venezuela.
Một tia chớp sáng tại Dąbrowa Górnicza, Ba Lan.
Sét CG trước một cơn dông tại Paris, năm 2011.
Sét nhện giữa các đám mây tại vùng Swifts Creek, Úc.
Sự phân nhánh của quá trình sét giữa mây tại New Delhi, Ấn Độ.
Chớp sáng lấp lóe trong đám mây.
Sét đánh ngược tại đỉnh tòa nhà cao nhất thế giới — Burj Khalifa.
Sét đánh khi núi lửa Galunggung phun trào.
Một tia sét từ bầu trời xanh nối vùng đỉnh đám mây hình đe với mặt đất. Chúng thường được gọi nhầm lẫn là sét CG dương mặc dù phần lớn trường hợp là sét CG âm.
Sét dạng ruy băng với hai vệt rõ ràng.
Một tia chớp CG với kênh sét phân nhánh rõ ràng và cực kỳ sáng xảy ra trong thời gian cực ngắn, cho thấy nó là dạng sét staccato, tại New Boston, Texas.
Sét chẻ một cây tại Maplewood, NJ.

Một chiếc điện thoại sau khi sét đánh.
Sét tại Belfort, Pháp.
Vùng tích điện chủ yếu của đám mây xảy ra trên độ cao đóng băng khí quyển và ảnh hưởng đến tần suất sét đánh xuống đất.
Một trận dông với tần suất sét rất cao tại Sydney, Úc mùa hè năm 1991.
Sơ đồ vị trí xuất hiện của các loại sét thượng tầng khí quyển.
Bức ảnh màu đầu tiên về Sprite, chụp từ trên máy bay.
Gigantic jet chụp tại vùng núi lửa Mauna Kea, Hawaii.
Một số tia sprite trên vùng trời Oro Verde, Argentina, chụp ngày 2 tháng 2 năm 2014.
Video về các đợt sét được quan sát từ trên Trạm vũ trụ Quốc tế (ISS). Sprite xuất hiện ở giây 0:06.
Sét đánh ở phía tối của bề mặt Sao Mộc, được chụp bởi tàu vũ trụ Galileo vào năm 1997.
Sét trên Sao Thổ chụp bởi Cassini–Huygens.
Sét suýt đánh trúng tàu con thoi trong nhiêm vụ STS-8.
Vật chất phun ra từ núi lửa vào khí quyển có thể kích hoạt sét.
Sét được kích hoạt nhân tạo trong phòng thí nghiệm nhờ cuộn Tesla.
Ảnh tia sét đánh vào tháp Eiffel năm 1902
Một thiết bị dẫn sét và đếm số đợt sét đánh lắp đặt trong viện bảo tàng.
Sét đánh tại ranh giới Albuquerque, New Mexico.
Một cột cảm biến của hệ thống lập bản đồ sét (LMA) tại phòng thí nghiệm National Severe Storms Laboratory của cơ quan khí tượng NOAA, Hoa Kỳ
"Phóng sét", một bức trong loạt tranh về Mười anh hùng của Tametomo, của họa sĩ Ichieisai Yoshitsuya – Nhật Bản, khoảng thập niên 1860.
Biểu tượng tia sét của Schutzstaffel.