stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 8
Giải thưởng cho tác phẩm > Phim tài liệu phóng sự

| Giải thưởng | Phim | Năm | Đạo diễn | Biên kịch | Quay phim | Sản xuất | TK |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Bông sen vàng | Hà Nội trong mắt ai | 1987 | NSND Trần Văn Thủy | NSND Trần Văn Thủy | NSƯT Lưu Xuân Thư, Lưu Hà | XPTLKHTW |  |
| Bông sen bạc | Bài học về một con người | 1986 | NSND Thanh An | NSND Thanh An |  | XPTLKHTW |  |
| Bông sen bạc | Người chủ nhiệm xứ đạo | 1985 | Trần Quý Lục |  |  | XPTLKHTW |  |
| Bông sen bạc | Ngôi sao không tắt | 1985 | Trần Phi | Lê Văn Trọng | Lê Hợi | ĐAQĐND |  |
| Bông sen bạc | Trên tầng cao cây xanh | 1985 | Lê Trác | Nguyễn Trí Việt | Huỳnh Ngọc Trai | XNPTHHCM |  |
| Giải đặc biệt | Giả và thật | 1987 | Lê Trác | Lê Hoàng | Phan Quang Minh | XNPTHHCM |  |
| Giải đặc biệt | Lợn Đại Lâm | 1986 | Văn Yên |  | Phạm Hoàng Kính | XPTLKHTW |  |
| Giải đặc biệt | Mầu xanh Trường Sa | 1986 | Trần Duy Hinh | Trần Duy Hinh |  | ĐAQĐND |  |
| Giải đặc biệt | Nhịp sống mặt trận | 1988 |  | Đào Thắng | Phạm Minh Tuấn, Lê Hợi | ĐAQĐND |  |
Giải thưởng cho tác phẩm > Phim khoa học

| Giải thưởng | Phim | Năm | Đạo diễn | Biên kịch | Quay phim | Sản xuất | TK |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Bông sen vàng | Cánh kiến đỏ | 1987 | NSND Vũ Lệ Mỹ | Lại Văn Sinh | Hoàng Ngọc Dũng | XPTLKHTW |  |
| Bông sen bạc | Bệnh dịch hạch | 1985 | Phạm Cường | Lại Văn Sinh |  | XPTLKHTW |  |
| Bông sen bạc | Cá trôi Ấn | 1985 | NSND Lương Đức | Lại Văn Sinh | Triệu Thế Chiến | XPTLKHTW |  |
| Bằng khen | Bí mật pho tượng chùa Đậu | 1987 | Phạm Bình |  | Nguyễn Đình Thành | XPTLKHTW |  |
| Bằng khen | Làng tranh Đông Hồ | 1986 | Phạm Cường | Trịnh Đình Khôi | Phạm Cường Trương Thiên Thu | XPTLKHTW |  |
Giải thưởng cho tác phẩm > Phim hoạt họa

| Giải thưởng | Phim | Năm | Đạo diễn | Biên kịch | Họa sĩ | Quay phim | Sản xuất | Chú | TK |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Bông sen vàng | Dũng sĩ Đam Dông | 1986 | Lê Thanh | Hoài Giang | Đỗ Dương Vũ Hòa | Nguyễn Thị Hằng | XNPHHVN |  |  |
| Bông sen vàng | Sáng | 1986 | Nguyễn Tài | Trần Hồng Thắng | Nguyễn Tài | Vinh Quang | XNPTHHCM |  |  |
| Bông sen bạc | Trường học của bói cá |  | Trang Nguyên | Ngô Quân Miện | Nghiêm Hùng | Chu Tuấn Hải | XNPHHVN |  |  |
| Bằng khen | Ngựa thần Tây Sơn | 1985 | Lê Thanh | Hà Ân | Đỗ Dương | Nguyễn Thị Hằng | XNPHHVN |  |  |
| Tham gia | Chuyện cổ thành ốc | 1987 | Minh Trí | Tô Hoài | Phương Hoa | Tường Thanh | XNPHHVN |  |  |
| Tham gia | Trường ca Đam San | 1987 | Trương Qua | Trương Qua | Trương Phú Hòa | Vinh Quang | XPHHHCM |  |  |
Giải thưởng cho tác phẩm > Phim thiếu nhi

| Giải thưởng | Phim | Năm | Đạo diễn | Biên kịch | Họa sĩ | Quay phim | Sản xuất | TK |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Bông sen bạc | Ngọn đèn trong mơ | 1987 | Đỗ Minh Tuấn | Lê Ngọc Minh | Nguyễn Văn Vý | Phạm Ngọc Lan | XNPTVN |  |
| Bông sen bạc | Khi vắng bà | 1985 | Anh Thái | Vũ Lê Mai | Nguyễn Văn Vý | Phạm Ngọc Lan | XNPTVN |  |
| Bằng khen | Sơn ca trong thành phố | 1986 | Khánh Dư |  |  |  | XNPTVN |  |
Giải thưởng cá nhân > Phim truyện

| --- | --- |
Đạo diễn xuất sắc: Biên kịch xuất sắc
 NSƯT Lê Đức Tiến – Thị trấn yên tĩnh, Thằng Bờm.  NSƯT Xuân Sơn – Truyện cổ tích cho tuổi mười bảy.:  Đoàn Trúc Quỳnh – Thị trấn yên tĩnh.  Trịnh Thanh Nhã – Truyện cổ tích cho tuổi mười bảy.
Nam diễn viên chính xuất sắc: Nữ diễn viên chính xuất sắc
 NSND Trịnh Thịnh – Thị trấn yên tĩnh, Thằng Bờm.:  NSND Trà Giang – Huyền thoại người mẹ, Thủ lĩnh áo nâu.  NSND Minh Châu – Cô gái trên sông.
Quay phim xuất sắc: Âm nhạc xuất sắc
 Trương Minh – Truyện cổ tích cho tuổi mười bảy.  Trần Ngọc Huỳnh – Phiên tòa cần chánh án.:  Đỗ Hồng Quân – Thằng Bờm.  Nguyễn Xinh  – Truyện cổ tích cho tuổi mười bảy.
Thiết kế mĩ thuật xuất sắc: Diễn viên tiềm năng
 NSND Phạm Quang Vĩnh – Thủ lĩnh áo nâu.:  Ngọc Bích – Cuộc chia tay không hẹn trước.
Giải thưởng cá nhân > Phim tài liệu

| --- | --- |
Đạo diễn xuất sắc: Biên kịch xuất sắc
 NSND Trần Văn Thủy – Hà Nội trong mắt ai.:  NSND Đào Trọng Khánh – Hà Nội trong mắt ai.
Quay phim xuất sắc
 Lưu Hà – Hà Nội trong mắt ai.  NSƯT Lê Hợi – Ngôi sao không tắt, Nhịp sống mặt trận, Tổ quốc trên một hòn đảo.  Lê Mạnh Thích – Ông tiên trong tù.
Giải thưởng cá nhân > Phim khoa học

| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| Đạo diễn xuất sắc | Biên kịch xuất sắc | Quay phim xuất sắc |
|  NSND Lương Đức – Cá trôi Ấn. |  Lại Văn Sinh – Cánh kiến đỏ. |  Hoàng Ngọc Dũng – Cánh kiến đỏ. |
Giải thưởng cá nhân > Phim hoạt họa

| --- | --- |
Đạo diễn xuất sắc
 Lê Thanh – Dũng sĩ Đam Dông.
Quay phim xuất sắc: Âm nhạc xuất sắc
 Nguyễn Thị Hằng – Dũng sĩ Đam Dông.:  Nguyễn Cường – Dũng sĩ Đam Dông.
Họa sĩ chính xuất sắc: Họa sĩ động tác xuất sắc
 Trương Phú Hòa – Trường ca Đam San.  Nguyễn Phương Hoa – Chuyện cổ thành Ốc.:  Việt Hồng – Dũng sĩ Đam Dông.  Tivi, Quốc Thông – Sáng.
Giải thưởng cá nhân > Phim thiếu nhi

| --- | --- |
Đạo diễn xuất sắc: Họa sĩ xuất sắc
 Anh Thái – Khi vắng bà.:  Nguyễn Văn Vý – Khi vắng bà, Ngọn đèn trong mơ.
Quay phim xuất sắc: Diễn viên xuất sắc
 :  Cụ Năm Hương, Lê Văn Thiện, Mai Phương
Chú thích > Thư mục

König, Ingelore; Wiedemann, Dieter; Wolf, Lothar (1996). Zwischen Marx und Muck: DEFA-Filme für Kinder (bằng tiếng Đức). Henschel Verlag. ISBN 9783894872342.
Wagner, Brigitta B. (2014). DEFA After East Germany [DEFA Sau Đông Đức] (bằng tiếng Anh). Boydell & Brewer. ISBN 9781571135827.
Torner, Evan; Lenshyn, Victoria Rizo (ngày 1 tháng 12 năm 2015). “Imposed Dialogues: Jörg Foth and Tran Vu's GDR-Vietnamese Coproduction, Dschungelzeit (1988)”.  Trong Quinn Slobodian (biên tập). Comrades of Color: East Germany in the Cold War World. New York: Berghahn Books. tr. 243–264. ISBN 9781782387060.
Hội nhà văn Hà Nội (1998). Nhà văn Hà nội. Hội liên hiệp văn học nghệ thuật Hà Nội. OCLC 41095742.
Ngô Mạnh Lân; Ngô Phương Lan; Vũ Quang Chính; Đinh Tiếp; Lại Văn Sinh (2005).  Nguyễn Thị Hồng Ngát;  và đồng nghiệp (biên tập). Lịch sử điện ảnh Việt Nam, Tập 2. Hà Nội: Cục Điện ảnh Việt Nam. OCLC 53129383.
Ngô Phương Lan (1998). Đồng hành với màn ảnh: tiểu luận, phê bình điện ảnh. Hà Nội: Nhà xuất bản Văn hóa thông tin. OCLC 606352645.
Nguyễn Thị Hồng Ngát (2006). Điện ảnh: nghĩ về nghề. Hà Nội: Nhà xuất bản Văn hóa thông tin. OCLC 173842916.
Nhiều tác giả (2007). Hành trình nghiên cứu điện ảnh Việt Nam. Hà Nội: Nhà xuất bản Văn hóa thông tin. OCLC 989966481.
Phan Bích Hà (2003). Hiện thực thứ hai. Nhà xuất bản Văn hóa thông tin. OCLC 62394229.
Phạm Vĩnh (2003). Tiến sĩ Việt Nam hiện đại, Tập 3. Hà Nội: Nhà xuất bản Văn hóa thông tin. OCLC 951288987.
Trần Hữu Lục (2004). Tượng đài sông Hương: tập bút ký. Nhà xuất bản Trẻ. OCLC 58532543.
Trần Khánh Chương (2012). Mỹ thuật Hà Nội thế kỷ XX. Nhà xuất bản Mỹ thuật. OCLC 1023446443.
Trần Trọng Đăng Đàn (2010a). Điện ảnh Việt Nam, Tập 1: Lịch sử - tác phẩm - nghệ sĩ điện ảnh Việt Nam từ đầu thế kỷ XX đến 1975. Điện ảnh Việt Nam: Lịch sử, tác phẩm, nghệ sĩ, Lý luận, phê bình, nghiên cứu. Thành phố Hồ Chí Minh: Nhà xuất bản Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh. ISBN 9786045800201. OCLC 1023455622.
Trần Trọng Đăng Đàn (2010c). Điện ảnh Việt Nam, Tập 3: Lịch sử - tác phẩm - nghệ sĩ điện ảnh Việt Nam trong phát triển, đổi mới (từ 1986 đến đầu thế kỷ XXI). Điện ảnh Việt Nam: Lịch sử, tác phẩm, nghệ sĩ, Lý luận, phê bình, nghiên cứu. Thành phố Hồ Chí Minh: Nhà xuất bản Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh. ISBN 9786045800225. OCLC 1023461565.
Trần Trọng Đăng Đàn (2010d). Điện ảnh Việt Nam, Tập 4: Lịch sử - tác phẩm - nghệ sĩ điện ảnh phim truyện truyền hình và phim truyện video Việt Nam. Điện ảnh Việt Nam: Lịch sử, tác phẩm, nghệ sĩ, Lý luận, phê bình, nghiên cứu. Thành phố Hồ Chí Minh: Nhà xuất bản Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh. ISBN 9786045800232. OCLC 1023454982.
Tú Ngọc (2000). Âm nhạc mới Việt Nam tiến trình và thành tựu. Hà Nội: Viện Âm nhạc. OCLC 682149444.
Viện nghệ thuật và lưu trữ điện ảnh (1994). Diễn viên điện ảnh Việt Nam. Hà Nội: Nhà xuất bản Văn hóa Thông tin. OCLC 33133770.
White Flag (bài hát của Dido)

Đối với các định nghĩa khác, xem White flag (định hướng).
"White Flag" là một bài hát của nghệ sĩ thu âm người Anh quốc Dido nằm trong album phòng thu thứ hai của cô, Life for Rent (2003). Nó được phát hành vào ngày 1 tháng 9 năm 2003 như là đĩa đơn đầu tiên trích từ album bởi Arista Records. Bài hát được viết lời và sản xuất bởi Dido và Rollo Armstrong, với sự tham gia hỗ trợ viết lời từ Rick Nowels, những cộng tác viên quen thuộc trong sự nghiệp của cô. Đây là một bản pop mang giai điệu chậm, với nội dung thể hiện mong muốn không từ bỏ mối quan hệ tình cảm của một người phụ nữ, ngay cả khi cô ấy biết mối quan hệ của cô đã không thể cứu vãn. Trong một cuộc chiến, lá cờ trắng tượng trưng cho sự đầu hàng. Bằng cách khẳng định "sẽ không có lá cờ trắng nào," cô ngụ ý mình sẽ không phủ nhận mối quan hệ hay giả vờ nó chấm dứt nữa.
Sau khi phát hành, "White Flag" nhận được những phản ứng tích cực từ các nhà phê bình âm nhạc, trong đó họ đánh giá cao giai điệu đẹp cũng như dễ nghe của nó. Bài hát còn gặt hái nhiều giải thưởng và đề cử tại những lễ trao giải lớn, bao gồm chiến thắng một giải Brit cho Đĩa đơn Anh quốc của năm tại lễ trao giải thường niên lần thứ 24 và một đề cử giải Grammy cho Trình diễn giọng pop nữ xuất sắc nhất tại lễ trao giải thường niên lần thứ 46. "White Flag" cũng đạt được những thành công vượt trội về mặt thương mại, đứng đầu các bảng xếp hạng ở Úc, Áo, Đức, Ý và Na Uy, và lọt vào top 10 ở hầu hết những quốc gia nó xuất hiện, bao gồm vươn đến top 5 ở nhiều thị trường lớn như Bỉ, Đan Mạch, Pháp, Ireland, Hà Lan, Thụy Điển, Thụy Sĩ và Vương quốc Anh. Tại Hoa Kỳ, nó đạt vị trí thứ 18 trên bảng xếp hạng Billboard Hot 100, trở thành đĩa đơn thứ hai trong sự nghiệp của Dido lọt vào top 20 tại đây, và được chứng nhận đĩa Vàng từ Hiệp hội Công nghiệp ghi âm Mỹ (RIAA).
Video ca nhạc cho "White Flag" được đạo diễn bởi Joseph Kahn và có sự tham gia diễn xuất của David Boreanaz, trong đó miêu tả câu chuyện về một mối quan hệ đã chấm dứt, mặc dù vẫn còn yêu nhau nhưng luôn tránh mặt nhau, và họ vẫn giữ hình ảnh của đối phương ở nhà mỗi người. Để quảng bá bài hát, Dido đã trình diễn nó trên nhiều chương trình truyền hình và lễ trao giải lớn, bao gồm Good Morning America, Late Show with David Letterman, The Tonight Show with Jay Leno, Top of the Pops và Giải Âm nhạc châu Âu của MTV năm 2003. Được ghi nhận là một trong những bài hát trứ danh của Dido, "White Flag" đã xuất hiện trong nhiều bộ phim tác phẩm điện ảnh và truyền hình, như Smallville, The Inbetweeners, Medium, The Sopranos, Tru Calling, Cold Case, Winners & Losers, và Perfect Stranger. Ngoài ra, Carly Rae Jepsen cũng thể hiện bài hát trong Canadian Idol.
Danh sách bài hát

| --- | --- |
 Đĩa CD tại Anh quốc và CD #1 tại châu Âu "White Flag" – 3:58  "Paris" – 3:23 Đĩa CD #2 tại châu Âu "White Flag" – 4:00  "Paris" – 3:22  "White Flag" (Johnny Toobad phối) – 4:10  :  Đĩa CD tại Hoa Kỳ "White Flag" (radio chỉnh sửa) – 3:36  "Stoned" (Deep Dish phối lại) (radio chỉnh sửa) – 4:02  "Paris" – 3:24  "White Flag" (video ca nhạc) – 3:40
Xếp hạng > Thành công trên các bảng xếp hạng

| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |

| Tiền nhiệm: "You Weren't There" bởi Lene Marlin | Đĩa đơn đầu bảng tại Ý 18 tháng 9 năm 2003 | Kế nhiệm: "Never Leave You (Uh Oooh, Uh Oooh)" bởi Lumidee |

| Tiền nhiệm: "Where Is the Love?" bởi The Black Eyed Peas | Đĩa đơn đầu bảng tại Úc 28 tháng 9 năm 2003 – 5 tháng 10 năm 2003 | Kế nhiệm: "Not Me, Not I" bởi Delta Goodrem |

| Tiền nhiệm: "Unrockbar" bởi Die Ärzte | Đĩa đơn đầu bảng tại Đức 3 tháng 10 năm 2003 | Kế nhiệm: "Where Is the Love?" by The Black Eyed Peas |

| Tiền nhiệm: "Maria (I Like It Loud)" bởi Scooter | Đĩa đơn đầu bảng tại Áo 5 tháng 10 năm 2003 – 19 tháng 10 năm 2003 | Kế nhiệm: "Where Is the Love?" bởi The Black Eyed Peas |
Chứng nhận

| Quốc gia | Chứng nhận | Số đơn vị/doanh số chứng nhận |  |
| --- | --- | --- | --- |
| Úc (ARIA) | Vàng | 35.000^ |  |
| Áo (IFPI Áo) | Vàng | 15.000* |  |
| Bỉ (BEA) | Vàng | 25.000* |  |
| Đan Mạch (IFPI Đan Mạch) | Vàng | 5,000^ |  |
| Đức (BVMI) | Vàng | 250.000^ |  |
| Na Uy (IFPI) | Bạch kim | 10.000* |  |
| autocat=yes}} | Thụy Điển (GLF) | Vàng | 20.000^ |
| Thụy Sĩ (IFPI) | Vàng | 20.000^ |  |
| Anh Quốc (BPI) | Vàng | 440,000 |  |
| Hoa Kỳ (RIAA) | Vàng | 500.000^ |  |
|  * Chứng nhận dựa theo doanh số tiêu thụ. ^ Chứng nhận dựa theo doanh số nhập hàng. |  * Chứng nhận dựa theo doanh số tiêu thụ. ^ Chứng nhận dựa theo doanh số nhập hàng. |  * Chứng nhận dựa theo doanh số tiêu thụ. ^ Chứng nhận dựa theo doanh số nhập hàng. |  |
Lịch sử phát hành

| Khu vực | Ngày | Định dạng | Hãng đĩa |
| --- | --- | --- | --- |
| Brazil | 28 tháng 8 năm 2003 | Tải kĩ thuật số | Sony Music Entertainment |
Vi sinh vật

Một tập đoàn sinh học của vi khuẩn Escherichia coli được chụp hình phóng đại 10.000 lần.
Vi sinh vật (tiếng Anh: microorganism, hay microbe) là một sinh vật có kích thước siêu nhỏ, có thể tồn tại ở dạng đơn bào hoặc một tập hợp tế bào.
Từ thời cổ đại, con người đã nghi ngờ có sự tồn tại của những sinh vật không nhìn thấy được, chẳng hạn như kinh thánh Kỳ Na giáo từ thế kỷ thứ 6 trước Công Nguyên ở Ấn Độ. Cho đến thập niên 1670, nhà khoa học người Hà Lan tên là Anton van Leeuwenhoek đã sử dụng kính hiển vi và quan sát được những "động vật nhỏ" (dierkens). Ông được coi là một trong những nhà vi sinh vật học đầu tiên trên thế giới. Thập niên 1850, Louis Pasteur phát hiện ra rằng vi sinh vật làm hỏng thực phẩm, qua đó phản bác thuyết tự sinh. Thập niên 1880, Robert Koch phát hiện ra rằng vi sinh vật là nguyên nhân gây ra các bệnh lao, tả, bạch hầu và than.
Bởi vì vi sinh vật gồm đa số sinh vật đơn bào từ cả ba vực của sự sống, nên vi sinh vật vô cùng đa dạng. Hai trong số ba vực là cổ khuẩn và vi khuẩn chỉ chứa vi sinh vật. Vực thứ ba là sinh vật nhân thực bao gồm tất cả sinh vật đa bào, sinh vật nguyên sinh và động vật nguyên sinh đều được xem là vi sinh vật. Một vài sinh vật nguyên sinh có liên hệ với động vật, số khác thì có liên hệ với thực vật xanh (Viridiplantae). Ngoài ra còn có nhiều sinh vật đa bào có kích thước siêu nhỏ, cụ thể là vi động vật, nấm và tảo, nhưng chúng thường không được xem là vi sinh vật.
Vi sinh vật có thể tồn tại trong các sinh cảnh rất đa dạng và sống ở mọi vị trí địa lý, từ vùng cực đến xích đạo, sa mạc, mạch nước phun, đá và biển sâu. Một số vi sinh vật thích nghi với những điều kiện khắc nghiệt, nhiệt độ rất nóng hoặc rất lạnh, một số khác thích nghi với áp suất cao và số ít như Deinococcus radiodurans thì ưa môi trường bức xạ cao. Ngoài ra, vi sinh vật còn tạo nên hệ vi sinh được tìm thấy trong và trên mọi sinh vật đa bào. Có bằng chứng cho thấy những tảng đá có niên đại 3,5 tỷ năm tuổi ở Úc từng chứa vi sinh vật, đây là bằng chứng trực tiếp sớm nhất về sự sống trên Trái đất.
Vi sinh có vai trò quan trọng trong văn hóa và sức khỏe con người theo nhiều cách, dùng để lên men thực phẩm và xử lý nước thải, đồng thời sản xuất nhiên liệu, enzym và các hợp chất hoạt tính sinh học khác. Vi sinh vật là công cụ thiết yếu trong sinh học dưới dạng sinh vật mô hình và đã được đưa vào sử dụng trong chiến tranh sinh học và khủng bố sinh học. Vi sinh vật là một thành phần quan trọng trong đất màu mỡ. Trong cơ thể người, vi sinh vật tạo nên hệ vi sinh vật của người, gồm cả hệ vi sinh đường ruột. Nhiều vi sinh vật là mầm bệnh gây ra nhiều bệnh truyền nhiễm, cần có những biện pháp vệ sinh để hạn chế sự lây lan của mầm bệnh.
Khám phá > Tiền thân cổ đại

Khả năng tồn tại của vi sinh vật đã được thảo luận trong nhiều thế kỷ trước khi con người khám phá ra vào thế kỷ 17. Thế kỷ thứ 6 trước Công Nguyên, những tín đồ Kỳ Na giáo ở Ấn Độ ngày nay đã mặc nhận sự tồn tại của những sinh vật nhỏ bé gọi là nigoda. Những nigoda này được cho là được sinh ra theo cụm; chúng sống ở khắp mọi nơi, kể cả xác thực vật, động vật và con người; sự sống của chúng chỉ kéo dài trong một phần giây. Theo vị lãnh tụ Mahavira của Kỳ Na giáo, con người tiêu diệt những nigoda này trên quy mô lớn khi con người ăn, thở, ngồi và di chuyển. Nhiều tín đồ Kỳ Na giáo hiện đại khẳng định rằng những lời răn dạy của Mahavira báo trước sự tồn tại của vi sinh vật mà khoa học hiện đại đã khám phá ra.
Những nội dung đề cập đến vi sinh vật sớm nhất được tìm thấy trong các cuốn kinh thánh của tín đồ Ấn Độ giáo như Atharvaveda (được biên soạn từ 1200 TCN-1000 TCN), trong đó Rishi Kanva gọi vi sinh là Kirmis. Ông cùng với các hậu duệ của mình là Yamadagnni và Agasti đã sáng tác những câu thần chú nhấn mạnh các bệnh nhiễm trùng do vi sinh gây ra và những cách có thể chữa trị chúng.
Thánh nhân Ấn Độ Agastya đã sáng tác một câu thần chú trong Kinh Vệ-đà, ông nhắc đến hai loại sinh vật gây hại cho cơ thể người. Loại thứ nhất là có thể nhìn thấy và loại thứ hai là cực nhỏ đến mức chúng không thể nhìn thấy bằng mắt thường.
Shanti Parva (cuốn thứ 12 trong chuỗi tác phẩm sử thi Mahabharata của Vyasa) nhắc đến những sinh vật cực nhỏ đến mức không thể nhìn thấy bằng mắt thường mà chỉ có thể phỏng đoán: "Có nhiều sinh vật cực nhỏ đến mức chỉ có thể suy đoán là chúng có tồn tại. Khi cụp mí mắt xuống thì chúng bị tiêu diệt." Ý tưởng ra đời sớm nhất mà con người biết tới để chỉ khả năng lây lan các bệnh do những sinh vật không nhìn thấy được thuộc về học giả người La Mã Marcus Terentius Varro trong một cuốn sách có nhan đề On Agriculture do ông viết vào thế kỷ thứ nhất trước Công Nguyên, trong đó ông gọi các sinh vật không nhìn thấy được là lớp trùng và cảnh báo không nên đặt một trang trại gần một cái đầm lầy:
... và bởi vì có loài sinh vật rất nhỏ không thể thấy bằng mắt thường, chúng lơ lửng trong không khí và thâm nhập vào cơ thể qua đường mũi và miệng, gây nên các bệnh nghiêm trọng.
Trong cuốn The Canon of Medicine (1020), Avicenna cho rằng bệnh lao và những bệnh dịch khác có thể lây nhiễm.
Khám phá > Thời kỳ cận đại

Xem thêm thông tin: Vi khuẩn § Lịch sử nghiên cứu và phân loại
Akshamsaddin (nhà khoa học người Thổ Nhĩ Kỳ) đã nhắc đến vi sinh vật trong công trình Maddat ul-Hayat (tạm dịch: Chất liệu sự sống) khoảng hai thế kỷ trước khi Antonie van Leeuwenhoek khám phá ra thông qua thực nghiệm:
Thật sai lầm khi cho rằng bệnh xuất hiện từng cái một ở người. Bệnh lây nhiễm bằng cách truyền từ người này qua người kia. Sự lây nhiễm này xảy ra thông qua những hạt siêu nhỏ đến mức ta chẳng thể thấy chúng nhưng chúng có tồn tại.
Năm 1546, Girolamo Fracastoro đề xuất rằng các bệnh dịch là do những thực thể dạng hạt gây ra, có thể lây nhiễm qua tiếp xúc trực tiếp hoặc gián tiếp, hay thậm chí không tiếp xúc trong khoảng cách xa.
Antonie van Leeuwenhoek được xem là một trong những cha đẻ của vi sinh học. Năm 1673, ông là người đầu tiên phát hiện và tiến hành thí nghiệm khoa học với vi sinh vật, sử dụng kính hiển vi một thấu kính đơn giản do chính ông thiết kế. Robert Hooke (đồng nghiệp cùng thời với Leeuwenhoek) cũng sử dụng phép soi kính hiển vi để quan sát sự sống của vi sinh dưới dạng thể quả của mốc. Trong cuốn sách Micrographia vào năm 1665, ông đã vẽ các nghiên cứu và đặt ra thuật ngữ tế bào.
Khám phá > Thế kỷ 19

Louis Pasteur (1822–1895) đã để nước dùng đã đun sôi trước không khí, đặt trong các bình chứa bộ lọc để ngăn các hạt đi qua môi trường nuôi cấy, và cả trong các bình không có bộ lọc, chỉ cho không khí được đưa vào qua một cái ống cong để các hạt bụi lắng xuống và không tiếp xúc với nước dùng. Vì đã đun sôi nước dùng trước đó, Pasteur cam đoan rằng không có vi sinh vật nào sống sót trong nước dùng khi bắt đầu thí nghiệm của mình. Không có gì phát triển trong nước dùng trong thí nghiệm của Pasteur. Điều này tức là các sinh vật sống phát triển trong những loại nước dùng như vậy đến từ bên ngoài, dưới dạng bào tử trong bụi, chứ không phải sinh ra tự nhiên trong nước dùng. Do đó, Pasteur đã bác bỏ thuyết tự sinh và ủng hộ thuyết mầm bệnh.
Năm 1876, Robert Koch (1843–1910) chứng minh rằng vi sinh vật có thể gây bệnh. Ông phát hiện ra rằng máu của gia súc bị nhiễm bệnh than luôn có một số lượng lớn trực khuẩn than. Koch phát hiện ra rằng ông có thể truyền bệnh than từ con vật này sang con vật khác bằng cách lấy một mẫu máu nhỏ từ con vật bị nhiễm bệnh và tiêm vào con vật khỏe mạnh, từ đấy làm con vật khỏe mạnh bị đổ bệnh. Ông còn phát hiện ra rằng mình có thể nuôi vi khuẩn trong nước dùng giàu dinh dưỡng, rồi tiêm nó vào động vật khỏe mạnh và gây bệnh. Dựa trên những thí nghiệm này, ông đặt ra các tiêu chí để thiết lập mối liên hệ nhân quả giữa vi sinh vật và căn bệnh, ngày nay những tiêu chí này được gọi là nguyên tắc Koch. Mặc dù những nguyên tắc này không áp dụng được trong mọi trường hợp, chúng vẫn giữ được tầm quan trọng lịch sử đối với sự phát triển của tư duy khoa học và vẫn đang được sử dụng cho đến ngày nay.
Việc khám phá ra các vi sinh vật như Euglena không thích ứng với giới động vật hay thực vật, vì chúng có thể quang hợp như thực vật, nhưng lại di động như động vật, từ đó dẫn tới đặt tên cho giới thứ ba vào thập niên 1860. Năm 1860, John Hogg gọi đây là Protoctista, và vào năm 1866 Ernst Haeckel đặt tên nó là Protista.
Công trình của Pasteur và Koch không phản ánh chính xác tính đa dạng thực sự của thế giới vi sinh vật vì họ chỉ tập trung vào các vi sinh vật có liên quan trực tiếp đến y học. Mãi cho đến công trình của Martinus Beijerinck và Sergei Winogradsky ra đời vào cuối thế kỷ 19, phạm vi thực sự của vi sinh học mới được tiết lộ. Beijerinck có hai đóng góp lớn cho vi sinh học: phát hiện ra virus và phát triển các kỹ thuật nuôi cấy phong phú. Trong khi nghiên cứu của ông về virus khảm thuốc lá thiết lập nên những nguyên tắc cơ bản của ngành virus học, thì chính việc ông phát triển nuôi cấy phong phú có tác động trực tiếp nhất đến vi sinh vật bằng cách cho phép nuôi cấy nhiều loại vi khuẩn với những đặc tính sinh lý cực kỳ đa dạng. Winogradsky là người đầu tiên phát triển khái niệm hóa hợp chất vô cơ dưỡng và qua đó tiết lộ vai trò thiết yếu của vi sinh vật trong các quá trình địa hóa. Ông chịu trách nhiệm phân lập và mô tả đầu tiên của vi khuẩn nitrat hóa và cố định đạm. Nhà vi sinh học người Canada gốc Pháp Felix d'Herelle là người đồng phát hiện ra thể thực khuẩn và là một trong những nhà vi sinh vật học được áp dụng sớm nhất.
Phân loại và cấu trúc

Vi sinh vật có thể được tìm thấy ở gần như mọi nơi trên Trái Đất. Vi khuẩn và cổ khuẩn gần như luôn có kích thước hiển vi, trong khi một số sinh vật nhân thực cũng có kích thước hiển vi, gồm có phần lớn sinh vật nguyên sinh, một vài loại nấm, cũng như một số động vật và thực vật hệ vi sinh. Virus thường được xem là không sống và do đó không được xem là vi sinh vật, mặc dù một lĩnh vực phụ của vi sinh học là virus học, chuyên ngành nghiên cứu về virus.