stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Pyrrosia serpens

| Pyrrosia serpens> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Pteridophyta
Lớp (class): Polypodiopsida
Bộ (ordo): Polypodiales
Họ (familia): Polypodiaceae
Chi (genus): Pyrrosia
Loài (species): P. serpens
Danh pháp hai phần
Pyrrosia serpens (G. Forst.) Ching 
Pyrrosia serpens là một loài dương xỉ trong họ Polypodiaceae. Loài này được Ching mô tả khoa học đầu tiên năm 1935.
Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Pyrrosia serpens”. Truy cập ngày 28 tháng 5 năm 2014.
Bảo tàng Đại học Warszawa

| --- | --- |
Muzeum Uniwersytetu Warszawskiego


Tọa độ: 52°14′25″N 21°01′00″E
Bảo tàng Đại học Warsaw (tiếng Ba Lan: Muzeum Uniwersytetu Warszawskiego) là một bảo tàng đặt trụ sở tại cung điện Tyszkiewicz ở thủ đô Warsaw, Ba Lan.
Lịch sử

Năm 1817, bảo tàng được thành lập tại trụ sở ban đầu là cung điện Kazimierz. Từ năm 2000, các bộ sưu tập của bảo tàng được chuyển đến trưng bày tại cung điện Tyszkiewicz.
Triển lãm

Bảo tàng chuyên sưu tập và triển lãm các hiện vật có liên quan đến lịch sử của trường Đại học Warsaw và những thành tựu mà giảng viên và sinh viên tốt nghiệp của trường đạt được. Bảo tàng hiện đang tổ chức một cuộc triển lãm thường trực để kỷ niệm 200 năm thành lập Đại học Warsaw và nhiều cuộc triển lãm tạm thời với nhiều chủ đề đa dạng.
Balanoptica

| Balanoptica> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Yponomeutidae
Chi (genus): Balanoptica
Các loài
 Xem trong bài.
Balanoptica là một chi bướm đêm thuộc họ Yponomeutidae.
Các loài

Balanoptica orbicularis - Felder & Rogenhofer, 1875
Anchastus newtoni

| Anchastus newtoni> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Elateridae
Chi (genus): Anchastus
Loài (species): A. newtoni
Danh pháp hai phần
Anchastus newtoni Laurent & Taminaux, 1961 
Anchastus newtoni là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Laurent & Taminaux miêu tả khoa học năm 1961.
Chú thích

↑  Elateridae in Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Corydalis esquirolii

| Corydalis esquirolii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Ranunculales
Họ (familia): Papaveraceae
Chi (genus): Corydalis
Loài (species): C. esquirolii
Danh pháp hai phần
Corydalis esquirolii H.Lév., 1912 
Corydalis esquirolii là một loài thực vật có hoa trong họ Anh túc. Loài này được H.Lév. mô tả khoa học đầu tiên năm 1912.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Corydalis esquirolii”. Truy cập ngày 21 tháng 8 năm 2013.
Nikephoros Bryennios Trẻ

Nikephoros Bryennios Trẻ (Hy Lạp: Νικηφόρος Βρυέννιος, Nikēphoros Bryennios; 1062–1137) là một tướng lĩnh, chính khách và sử gia Đông La Mã. Sinh trưởng tại Orestias (Orestiada, Adrianople) ở thema vùng Makedonia.
Thân thế

Thân phụ ông (hay có khả năng là ông nội), có cùng tên gọi, nguyên là thống đốc quân khu (thema) xứ Dyrrhachium, đã dấy binh chống lại vị hoàng đế yếu đuối Mikhael VII, nhưng đã bị vị hoàng đế tương lai là Alexios I Komnenos đánh bại và chọc mù mắt. Người con lại nổi tiếng vì học thức uyên bác, phẩm hạnh đúng đắn và vẻ ngoài quyến rũ, đã nhận được ân sủng của Alexios I và đính hôn với công chúa Anna Komnene, còn được ban tước hiệu  Caesar và panhypersebastos (một trong những chức vụ cao quý mới do Alexios thêm vào).
Bryennios đã bảo vệ thành công dãy tường thành Constantinopolis chống lại các cuộc tấn công của Godfrey thành Bouillon trong Cuộc thập tự chinh thứ nhất (1097); tiến hành các cuộc đàm phán hòa bình giữa Alexios và Vương công Bohemond I thành Antiochia (Hòa ước Devol, 1108); và đóng vai trò quan trọng trong việc đánh bại Melikshah, Hồi vương xứ Rûm, tại trận Philomelion (1117).
Sau cái chết của Alexios, ông từ chối tham gia vào mưu đồ đảo chính của mẹ vợ Eirene Doukaina và vợ là Anna nhằm phế truất Ioannes II Komnenos, con trai của Alexios và đưa ông lên ngôi hoàng đế. Công chúa Anna đổ cho sự từ chối của ông là hèn nhát, nhưng dường như từ một số đoạn văn trong tác phẩm của mình rằng ông thực sự coi đó là một tội ác khi nổi dậy chống lại người thừa kế hợp pháp; điều hổ thẹn duy nhất mà Nikephoros canh cánh trong lòng chính là việc ông đã không sớm dứt bỏ âm mưu này ngay từ ban đầu. Nikephoros Bryennios có những mối quan hệ rất thân thiện với vị hoàng đế mới là Ioannes II, mà ông từng có dịp tháp tùng trong lần viễn chinh Syria (1137), nhưng buộc phải trở lại Constantinopolis do mắc bệnh nặng và qua đời cùng năm đó.
Gia quyến

Nikephoros Bryennios có với công chúa Anna Komnene mấy người con bao gồm:
Alexios Bryennios Komnenos, megas doux, khoảng 1102–khoảng 1161/1167
John Doukas, khoảng 1103–sau 1173
Eirene Doukaina, khoảng 1105–?
Maria Bryennaina Komnene, khoảng 1107–?
Tác phẩm

Theo gợi ý của mẹ vợ, ông đã viết một cuốn lịch sử ("Sử liệu", tiếng Hy Lạp: Ὕλη Ἱστορίας or Ὕλη Ἱστοριῶν) kể về các sự kiện trong giai đoạn từ năm 1057 đến 1081, bắt đầu từ chiến thắng oanh liệt của Isaakios I Komnenos trước Mikhael VI cho đến khi Nikephoros III Botaneiates bị Alexios I truất ngôi. Tác phẩm này được mô tả như là một cuốn biên niên gia tộc chứ không phải là một cuốn sử đúng nghĩa, mục tiêu của nó là nhằm tôn vinh nhà Komnenos. Một phần của lời đề tựa có lẽ là sự bổ sung sau này.
Ngoài các thông tin thu được từ những người cùng thời (cha và bố chồng), Bryennios còn sử dụng các tác phẩm của Mikhael Psellos, Ioannes Skylitzes và Michail Attaleiatis. Đúng như dự đoán, quan điểm của Nikephoros Bryennios chịu ảnh hưởng bởi những ý kiến cá nhân và sự thân mật của ông với hoàng tộc, tuy nhiên, đồng thời cũng tạo điều kiện dễ dàng hiếm có để ông thu thập tài liệu cho công trình của mình. Hình mẫu của ông chính là sử gia Hy Lạp cổ Xenophon, người mà ông đã bắt chước bằng một thước đo thành công vừa phải; bản thân ông đã phải tránh việc sử dụng quá nhiều lối nói so sánh và phép ẩn dụ trong từng câu chữ, và văn phong của ông trông ngắn gọn và đơn giản.
Nikephoros Bryennios mất vào năm 1137 trước khi hoàn chỉnh tác phẩm. Vợ là Anna, ở tuổi 55, đã tự mình hoàn thành tác phẩm và đặt cho nhan đề Alexiad, ngày nay là nguồn sử liệu chính có liên quan đến lịch sử chính trị của Đông La Mã từ cuối thế kỷ 11 cho đến đầu thế kỷ 12.
Ấn bản

Editio princeps được Petrus Possinus xuất bản vào năm 1661.
Migne, Patrologia Graeca, cxxvii.
A. Meineke (kèm theo lời bình của du Cange), Corpus Scriptorum Historiae Byzantinae, Bonn, 1836. (available online)
P. Gautier (với bản dịch tiếng Pháp), Corpus Fontium Historiae Byzantinae 9, Brussels, 1975.
Chú thích

↑  Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology
 By William George Smith Google Book
↑  Barrett, Tracy. “Anna Comnena”.
↑  Frankopan, Introduction to the Alexiad, x–xi.
Noccaea brevistyla

| Noccaea brevistyla> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Brassicales
Họ (familia): Brassicaceae
Chi (genus): Noccaea
Loài (species): N. brevistyla
Danh pháp hai phần
Noccaea brevistyla (DC.) Steud., 1841 
Noccaea brevistyla là một loài thực vật có hoa trong họ Cải. Loài này được (DC.) Steud. mô tả khoa học đầu tiên năm 1841.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Noccaea brevistyla”. Truy cập ngày 15 tháng 6 năm 2013.
Anchastus marginicollis

| Anchastus marginicollis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Elateridae
Chi (genus): Anchastus
Loài (species): A. marginicollis
Danh pháp hai phần
Anchastus marginicollis Schwarz, 1902 
Anchastus marginicollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schwarz miêu tả khoa học năm 1902.
Chú thích

↑  Elateridae in Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Ctenusa marginifera

| Ctenusa marginifera |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Noctuidae
Chi (genus): Ctenusa
Loài (species): C. marginifera
Danh pháp hai phần
Ctenusa marginifera Walker, 1865 
Ctenusa marginifera là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Ia Púch

Ia Púch là một xã thuộc huyện Chư Prông, tỉnh Gia Lai, Việt Nam.
Xã Ia Púch có diện tích 267,46 km², dân số năm 1999 là 1.229 người, mật độ dân số đạt 5 người/km².
Chú thích

↑  Quyết định 96/1988/QĐ-HĐBT
1 2 3  “Mã số đơn vị hành chính Việt Nam”. Bộ Thông tin & Truyền thông. Bản gốc lưu trữ ngày 24 tháng 3 năm 2013. Truy cập ngày 10 tháng 4 năm 2012.
↑  Tổng cục Thống kê
Hôn nhân cùng giới ở Oklahoma

Hôn nhân cùng giới đã được hợp pháp tại tiểu bang Oklahoma của Hoa Kỳ kể từ ngày 6 tháng 10 năm 2014, sau khi giải quyết vụ kiện thách thức lệnh cấm của tiểu bang đối với hôn nhân cùng giới. Vào ngày hôm đó, sau khi Tòa án Tối cao Hoa Kỳ từ chối xem xét lại vụ kiện cho thấy lệnh cấm là vi hiến, Tòa án phúc thẩm Tenth Circuit liên bang đã ra lệnh cho nhà nước công nhận hôn nhân cùng giới.
Vào ngày 14 tháng 1 năm 2014, Thẩm phán Terence C. Kern, Tòa án Quận Hoa Kỳ cho Quận Bắc Oklahoma, đã tuyên bố Câu hỏi 711, trong đó cấm công nhận và thực hiện hôn nhân cùng giới, vi hiến. Vụ án, Bishop v. United States (trước đây là Bishop v. Oklahoma), đang chờ kháng cáo.
Vào ngày 18 tháng 7 năm 2014, một hội đồng của Tenth Circuit đã giữ nguyên phán quyết của Kern, đảo ngược lệnh cấm kết hôn cùng giới của Oklahoma. Tuy nhiên, hội đồng xét xử đưa ra phán quyết của mình trong thời gian chờ xử lý đơn yêu cầu cấp giấy chứng nhận của Tòa án Tối cao Hoa Kỳ. Vào ngày 6 tháng 10 năm 2014, Tòa án Tối cao Hoa Kỳ đã từ chối yêu cầu xem xét, để lại phán quyết của Tòa án Tenth Circuit. Chính phủ Oklahoma đã phản ứng bằng cách thực hiện phán quyết của tòa án, công nhận hôn nhân cùng giới trong tiểu bang.
Keberli, Suruç

| Keberli |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
KeberliVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Şanlıurfa
Huyện: Suruç
Dân số (2011)
 • Tổng cộng: 203 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Keberli là một xã thuộc huyện Suruç, tỉnh Şanlıurfa, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 203 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Şanlıurfa”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Lưu trữ bản gốc ngày 14 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 23 tháng 9 năm 2012.Quản lý CS1: bot: trạng thái URL ban đầu không rõ (liên kết)
Nguyễn Tiến Lợi

| Nguyễn Tiến Lợi |
| --- | --- |

Thông tin cá nhân
Sinh: 
Ngày sinh: (1918-10-15)15 tháng 10, 1918
Nơi sinh: Đại Bàng, Yên Phong, Bắc Ninh
 
Mất: 2008 (89–90 tuổi)
Giới tính: nam
Quốc tịch:  Việt Nam
Đảng chính trị: Đảng Cộng sản Việt Nam 15 tháng 6 năm 1949 (1949-06-15)
Nghề nghiệp: Nhà quay phim Đạo diễn
Khen thưởng:  Huân chương Chiến công hạng Ba   Huân chương Chiến thắng hạng Ba   Huân chương Kháng chiến hạng Nhất 
Danh hiệu: Nghệ sĩ ưu tú

Sự nghiệp điện ảnh
Năm hoạt động: 1951 – 1980
Tác phẩm: Chiến thắng Điện Biên Phủ Chiến dịch Tây Bắc Biển gọi
Giải thưởng: Giải thưởng Nhà nước (2012)
 
Sự nghiệp nhiếp ảnh
Vai trò: Phóng viên chiến trường
Năm hoạt động: 1945 – 1950
Tác phẩm: Xung phong
Giải thưởng:  Huy chương vàng Liên hoan ảnh quốc tế tại Cuba  Giải thưởng Nhà nước (2007) 
 
 
Website
Nguyễn Tiến Lợi trên IMDb
x • t • 
Nguyễn Tiến Lợi (15 tháng 10 năm 1918 – 2008) là một nhà quay phim, đạo diễn tiên phong của nhiếp ảnh và điện ảnh cách mạng Việt Nam. Vốn là một nhà nhiếp ảnh, ông đã để lại nhiều chùm ảnh tư liệu về chiến trường trong các chiến dịch ở miền Bắc Việt Nam, đặc biệt là Thủ đô Hà Nội. Sau khi chuyển sang nghề làm phim, ông tiếp tục mang máy quay vào sâu trong các trận địa để ghi lại những thước phim tài liệu về các trận đánh ác liệt. Với những đóng góp cho nền điện ảnh Việt Nam, Nguyễn Tiến Lợi không chỉ được nhà nước phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ ưu tú, ông còn nhận được Giải thưởng Nhà nước về Văn học nghệ thuật cho cả hai lĩnh vực nhiếp ảnh và điện ảnh.
Nhà nhiếp ảnh

Nguyễn Tiến Lợi sinh ngày 15 tháng 10 năm 1918 tại làng Vạn An, xã Đại Bàng, huyện Yên Phong, tỉnh Hà Bắc (nay là phường Vạn An, thành phố Bắc Ninh, tỉnh Bắc Ninh). Vốn là một thợ ảnh và có hiệu ảnh ở Hà Nội, ông tham gia đội quân Tự vệ Thủ đô từ năm 1945, về sau trở thành chiến sĩ của Trung đoàn Thủ Đô. Cùng với Vũ Năng An, Võ An Ninh và Nguyễn Bá Khoản, Nguyễn Tiến Lợi được xem là một trong những người lính tiên phong của nhiếp ảnh báo chí Việt Nam thời bấy giờ, đã ghi lại được nhiều hình ảnh quý giá trong cuộc tổng khởi nghĩa Cách mạng Tháng Tám ở Hà Nội. Không chỉ ở Hà Nội mà ở các mặt trận khác, người phóng viên Nguyễn Tiến Lợi cũng thường bám sâu vào chiến trường để ghi lại những khoảnh khắc quan trọng.
Nhà nhiếp ảnh > Phóng viên chiến trường

Ngày 27 tháng 2 năm 1946, Trung đoàn Thủ Đô rút khỏi Hà Nội, ông là phóng viên nhiếp ảnh tại mặt trận E 54. Sau đó, ông được bổ nhiệm phụ trách Ban nhiếp ảnh của Đại đoàn 308. Năm 1949, ông tham gia Chiến dịch sông Thao với tư cách phóng viên chiến trường và đã chụp được khoảnh khắc một chiến sĩ xung phong vào đồn Phố Ràng. Bức ảnh này thường được biết đến với nhiều tên gọi như "Trận Phố Ràng", "Xung phong", hay "Xung kích". Sau chiến dịch, tập ảnh của ông chụp trong chiến dịch được trưng bày tại Ðại hội Văn nghệ toàn quốc lần thứ nhất họp tại Việt Bắc. Đây là triển lãm ảnh đầu tiên được tổ chức ở tiền phương trong giai đoạn chiến tranh này.
Cũng trong năm 1949, ông tiếp tục tham gia Chiến dịch Cao – Bắc – Lạng. Sau khi quân Việt Minh chiến thắng hai binh đoàn tinh nhuệ Le Page và Charton của quân đội Pháp, giải phóng hoàn toàn các tỉnh biên giới Cao Bằng, Bắc Kạn và Lạng Sơn, Nguyễn Tiến Lợi đã ghi lại những hình ảnh chiến thắng của quân đội cũng như người dân các dân tộc thiểu số. Ngay khi chiến dịch chưa hoàn toàn kết thúc, những hình ảnh chiến thắng đó đã được trưng bày trong phòng triển lãm của Ban Chính trị Sư đoàn 308. Đây là triển lãm ảnh thứ 2 của Nguyễn Tiến Lợi. Như nhiều đồng nghiệp khác, Nguyễn Tiến Lợi đã có mặt trên khắp các mặt trận chiến dịch phía Bắc, trừ Chiến dịch Hòa Bình bởi thời điểm đó ông được lệnh tập trung về Đồi Cọ để chuẩn bị chuyển sang công tác điện ảnh.
Nhà nhiếp ảnh > Di sản

Những hình ảnh của Nguyễn Tiến Lợi về Trung đoàn Thủ Đô đã được in trong tập sách "Những người quyết tử" của nhà xuất bản Hà Nội tháng 12 năm 1980 và tập sách "Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh" của nhà xuất bản Quân đội nhân dân năm 2005. Những bộ ảnh của ông được sắp xếp theo từng chủ đề riêng biệt: Mặt trận sông Lô – Liên khu III (1948–1949), Chiến thắng Hạ Bằng (1949), Ngược dòng sông Thao (1948–1949), Đường vào Đại Bục, Đại Phác. Ngoài ra, những tác phẩm nhiếp ảnh của ông còn thường xuất hiện trong các triển lãm ảnh về hình ảnh người lính Thủ đô.
20 năm sau khi ra đời, bức ảnh "Xung phong" đã giành được Huy chương Vàng trong cuộc thi ảnh quốc tế được tổ chức ở Cuba nhân kỷ niệm Ngày Quốc khánh Cuba lần thứ 10 (1959–1969). Và đến năm 2007, tác phẩm nhiếp ảnh này đã giúp Nguyễn Tiến Lợi nhận được Giải thưởng Nhà nước về Văn học nghệ thuật cho lĩnh vực nhiếp ảnh. Bên cạnh đó, bức ảnh này của Nguyễn Tiến Lợi là một trong những tác phẩm được tuyển chọn để in vào tuyển tập "Ảnh Việt Nam thế kỷ XX".
Năm 2009, trong cuốn Nhiếp ảnh Lý luận Phê bình của nhà xuất bản Văn hóa Thông tin, nhà nhiếp ảnh Trần Mạnh Thường cho rằng bức ảnh "Xung phong" là sản phẩm của việc dàn dựng và bình luận: "Nguyễn Tiến Lợi dựng lại cảnh anh bộ đội “xung phong” qua xác giặc và giao thông hào như thật trăm phần trăm. Bức ảnh mang đến cho người xem cái gì đó đẹp hơn, anh hùng hơn, quyết liệt hơn của cuộc chiến đấu". Việc bức ảnh có phải là sản phẩm dàn dựng hay không đã gây ra nhiều tranh cãi trong giới nhiếp ảnh, đồng thời đã có nhiều ý kiến phản bác nghi ngờ và phản bác đánh giá này.
Nhà làm phim tài liệu

Từ năm 1951, Nguyễn Tiến Lợi bắt đầu chuyển sang công tác điện ảnh. Cũng trong năm này, Việt Nam có bộ phim hợp tác quốc tế đầu tiên mang tên Việt Nam kháng chiến của đạo diễn người Trung Quốc Xướng Hạc Linh (唱鹤翎). Với vai trò quay phim, Nguyễn Tiến Lợi đã tham gia đoàn làm phim, vừa hợp tác vừa học hỏi. Một thời gian ngắn sau, ông tham gia đoàn quay phim Chiến thắng Tây Bắc của đạo diễn Mai Lộc. Đây là bộ phim tài liệu đầu tiên quay bằng phim nhựa 35mm, có độ dài 8 cuốn. So với nhiều phim tài liệu theo phong cách phóng sự ngắn trước đây, Chiến thắng Tây Bắc đã có độ dài tương đối của một tác phẩm tài liệu có giá trị về nội dung và nghệ thuật.
Năm 1952, phòng Điện ảnh – Nhiếp ảnh chuyển từ Tuyên Quang về Đồi Cọ. Cơ quan điện ảnh tại Đồi Cọ của chiến khu Việt Bắc lúc bấy giờ chính là nơi khai sinh của điện ảnh cách mạng Việt Nam. Nguyễn Tiến Lợi thuộc ban Nhiếp ảnh cùng với một số nhà làm phim khác như Nguyễn Hồng Nghi, Phan Nghiêm, Phạm Văn Khoa. Ngày 15 tháng 3 năm 1953, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 147/SL quyết định đặt phòng Điện - Nhiếp ảnh thuộc Nha Tuyên truyền và Văn nghệ thành một doanh nghiệp Quốc gia lấy tên Doanh nghiệp quốc gia chiếu bóng và chụp ảnh Việt Nam, chính thức khai sinh ngành Điện ảnh Việt Nam.
Nhà làm phim tài liệu > Chiến thắng Điện Biên Phủ

Cũng trong khoảng thời gian này, khi quân dân Việt Nam đang ráo riết chuẩn bị cho Chiến dịch Điện Biên Phủ thì ngành điện ảnh Việt Nam cũng chuẩn bị lực lượng để ghi lại cuộc chiến này. Để có được bộ phim tài liệu hoàn chỉnh và cái nhìn tổng quan về chiến dịch, rất nhiều nhà làm phim tài liệu Việt Nam đã tham gia quay phim ở nhiều nơi khác nhau, đặc biệt là 2 tổ quay đã theo đoàn quân tiến sâu vào Điện Biên Phủ. Một trong số đó là tổ 4 người bao gồm Nguyễn Ngọc Quỳnh, Nguyễn Quý Lục và Nguyễn Văn Sinh do Nguyễn Tiến lợi làm đội trưởng và đảm nhiệm quay phim chính. Lúc bấy giờ đoàn quay phim chỉ có chiếc máy quay hiệu Paya Bolex 16mm của Thụy Sĩ, loại máy quay thường được dùng quay trong gia đình hay khi du lịch, nhưng vì không thể tìm được máy quay cỡ 35mm chuyên dùng cho điện ảnh nên họ buộc phải dùng loại máy quay này. Đội quay đã bám sát trận địa suốt hơn 8 tháng để quay lại những thước phim từ chiến trường. Những thước phim chiến đấu ròng rã suốt nhiều tháng trời, kết hợp với những thước phim về sự chuẩn bị ở hậu phương, các công việc chuẩn bị ở hậu cần, tất cả được tổng hợp và biên tập nên bộ phim tài liệu Điện Biên Phủ (hay thường gọi là Chiến thắng Điện Biên Phủ).
Sau khi hoàn thành, bộ phim đã được công chiếu rộng rãi ở nhiều quốc gia trên thế giới và được sự đón nhận mạnh mẽ của khán giả. Bộ phim không chỉ được xem là tác phẩm đánh dấu sự trưởng thành của nền điện ảnh cách mạng, mà còn là tác phẩm gây tiếng vang đầu tiên đánh dấu sự ra đời của điện ảnh Việt Nam. Trong sơ thảo Lịch sử điện ảnh cách mạng Việt Nam xuất bản năm 1983 của Cục Điện ảnh đã đánh giá: "Chiến thắng Điện Biên Phủ là tác phẩm tổng kết cả một giai đoạn phát triển đầu tiên của điện ảnh dân tộc Việt Nam trưởng thành trong chiến đấu". Nếu phần lớn phim tài liệu trước đây của Việt Nam mang đặc điểm của phim phóng sự thì từ Chiến thắng Điện Biên Phủ đã hình thành một cấu trúc bài bản của một phim tài liệu. Đây được xem là tác phẩm đỉnh cao nhất trong cuộc đời sáng tạo nghệ thuật của đạo diễn Nguyễn Tiến Lợi. Đến năm 1973, tại Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 2, cả Chiến thắng Tây Bắc và Chiến thắng Điện Biên Phủ đều nhận được Bông sen vàng cho phim tài liệu nhân 20 năm thành lập ngành điện ảnh Việt Nam (1953–1973). Năm 2012, bộ phim tài liệu Chiến thắng Điện Biên Phủ đã giúp đạo diễn Nguyễn Tiến Lợi được truy tặng Giải thưởng Nhà nước về Văn học nghệ thuật cho lĩnh vực điện ảnh.
Tháng 5 năm 2024, nhân dịp 70 năm chiến dịch Điện Biên Phủ, các cơ quan, tổ chức nhà nước Việt Nam đã tổ chức nhiều hoạt động để kỷ niệm chiến thắng này, trong đó bao gồm tuần lễ phim tại các hãng phim như Điện ảnh Quân đội nhân dân, Hãng phim Tài liệu và Khoa học Trung ương. Bộ phim tài liệu Điện Biên Phủ của Nguyễn Tiến Lợi là một trong các bộ phim tài liệu về Điện Biên Phủ được chọn lọc để công chiếu tại các tuần lễ phim. Là một trong những bộ phim tài liệu đầu tiên về chiến dịch này, Chiến thắng Điện Biên Phủ cũng đã ra đời tròn 70 năm.
Nhà làm phim tài liệu > Việt Nam trên đường thắng lợi

Ngay sau khi chiến dịch Điện Biên Phủ kết thúc, một đoàn làm phim của Liên Xô bao gồm các nhà làm phim tài liệu Roman Lazarevich Karmen, Vladimir Semyonovich Yeshurin (ru) và Evgeny Mukhin đã sang Việt Nam để quay bộ phim tài liệu mang tên Việt Nam. Ngoài đoàn làm phim đến từ Liên Xô, có các nhà làm phim Việt Nam đã tham gia vào công tác kỹ thuật, trong đó có Nguyễn Tiến Lợi cùng Phạm Văn Khoa và Nguyễn Hồng Nghi. Ngoài những thước phim được quay bằng cách dàn dựng lại bối cảnh, bộ phim còn sử dụng những thước phim được quay trong thời gian chiến dịch diễn ra của các nhà quay phim Hồng Nghi, Mai Lộc và Nguyễn Tiến Lợi. Bản gốc của bộ phim vốn dĩ là phim màu. Sau khi hoàn thành bộ phim, đạo diễn Roman Karmen đã gửi tặng lại một bản cho các cộng sự người Việt Nam. Nhưng vì điều kiện kỹ thuật làm phim của Việt Nam tại những năm thập niên 50 còn thô sơ, không thể tráng được phim màu, nên khán giả Việt Nam chỉ biết đến bộ phim dưới dạng trắng đen cùng lời bình của nhà văn Nguyễn Đình Thi cùng tên gọi Việt Nam trên đường thắng lợi. Năm 2004, Đài Truyền hình Việt Nam đã mua bản quyền bản phim màu từ Viện Lưu trữ phim ảnh - tài liệu quốc gia Liên bang Nga. Đến tháng 4, phiên bản màu với cái tên chính thức mới được phát sóng ở Việt Nam.
Một phần tư liệu từ đoàn làm phim Việt Nam đặc biệt là những cảnh quay vào ngày 1 tháng 1 năm 1955 khi nhân dân đón Chủ tịch Hồ Chí Minh và Chính phủ từ chiến khu Việt Bắc trở về Thủ đô, và toàn văn bài phát biểu của Hồ Chủ tịch tại Quảng trường Ba Đình, đã được biên tập lại trở thành bộ phim Ngày lịch sử. Được hoàn thành từ năm 1955 nhưng bộ phim này mãi đến năm 2005 mới được phát sóng lần đầu tiên ở Việt Nam. Những thước phim này được đánh giá là có tầm quan trọng lớn về mặt xã hội và chính trị, không chỉ đối với người Việt Nam mà còn đối với hàng trăm nghìn khán giả Liên Xô cũng như Trung Quốc và các nước dân chủ nhân dân khác. Vào 10 năm sau lần đầu được phát sóng tại Việt Nam, hậu trường của bộ phim mới được biết đến khi đạo diễn Roman Karmen cho ra mắt cuốn sách Ánh sáng trong rừng thẳm.