stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Chiến tranh Nga – Thổ Nhĩ Kỳ (1806–1812)
Chiến sự trong các năm 1808–1810

Sau khi ký Hòa ước Tilsit, dưới áp lực của Napoléon, nước Nga buộc phải ký một hiệp định tạm đình chiến với nhà nước Thổ Osman. Tuy nhiên Nga hoàng Aleksandr I, lợi dụng khoảng thời gian đình chiến và hòa bình có được với Napoléon đã chuyển một phần đáng kể quân đội ở Phổ xuống Bessarabia. Sau khi quân số Nga tại mặt trận Nga-Thổ đạt đến con số 8 vạn người, nước Nga tiếp tục cuộc chiến tranh còn dang dở. Năm 1808, quân đội Nga dưới sự chỉ huy của vị Nguyên soái 76 tuổi Aleksandr Aleksandrovich Prozorovsky mở các cuộc tấn công vào quân Thổ tại khu vực sông Danube nhưng không đạt được kết quả gì đáng kể. Sang năm sau (1809) A. A. Prozorovsky qua đời và Pyotr Ivanovich Bagration thay thế vị trí của Prozorovsky vào tháng 9 cùng năm. Bagration xua quân vượt sông Danube và nhanh chóng chiếm lĩnh vùng Dobruja, sau đó hành tiến tới thành phố Silistria. Tuy nhiên trong khi quân Nga đang bao vây Silistria thì Bagration nghe tin 5 vạn viện binh Thổ đang tiến tới thành phố, thế là ông quyết định bỏ dở cuộc bao vây và lui về Bessarabia.
Chiến tranh bước vào một giai đoạn mới khi hai anh em N. M. Kamensky và S. M. Kamensky thay thế Bagration chỉ huy quân đội Nga. Ngày 22 tháng 5 năm 1810, quân Nga dưới sự chỉ huy của Kamensky đã đánh tan viện binh Thổ đang hành tiến tới Silistria và đuổi quân Thổ ra khỏi Hacıoğlu Pazarcık. Trước tình thế tuyệt vọng, quân Thổ ở Silistria đành phải đầu hàng vào ngày 30 tháng 5. Mười ngày sau (9 tháng 6), Kamensky bắt đầu công kích pháo đài Shumla, tuy nhiên không thành công và chịu thiệt hại lớn. Ngày 22 tháng 7, quân Nga tấn công Rousse và quân Thổ đồn trú ở đây cũng chống trả rất ác liệt. Tuy nhiên ngày 26 tháng 8 Kamensky đã bất ngờ tập kích và đập tan một đạo quân lớn của Thổ ở Batyn, chiến thắng này khiến cho quân Thổ ở Rousse phải đầu hàng vào ngày 3 tháng 9. Đến ngày 26 tháng 10, Kamensky lại đánh tan 4 vạn quân Thổ dưới sự chỉ huy của Osman Pasha tại Vidin, loại khỏi vòng chiến 1 vạn quân địch với tổn thất chỉ có 1.500 người.
Tuy nhiên N. M. Kamensky bất ngờ lâm trọng bệnh vào ngày 4 tháng 2 năm 1811 và qua đời 4 tháng sau đó. Quyền chỉ huy tạm thời thuộc về tướng Louis Alexandre Andrault de Langeron. Tới thời điểm này, mặc dù quân Nga đã nhiều lần liên tiếp đánh bại quân Thổ, tuy nhiên người Nga vẫn chưa giành được chiến thắng quyết định nào để buộc Thổ phải cầu hòa. Thêm vào đó, vào năm 1811 mối quan hệ Nga-Pháp đã hết sức căng thẳng và chiến tranh gần như là không tránh khỏi. Hòa bình với Thổ là điều vô cùng cần thiết. Trong tình hình nguy ngập đó, Nga hoàng Aleksandr I đã nghĩ đến Mikhail Illarionovich Kutuzov, vị tướng già đang bị Hoàng đế thất sủng.
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Aleksandr có thể không thích Kutuzov, nhưng lại cần trí thông minh và tài năng của Kutuzov và cần uy tín của ông trong quân đội, nơi ông được coi là người thừa kế trực tiếp của Suvorov. | ” |
— E. Tarle,
Chú thích

↑  Lê Vinh Quốc, Lê Phụng Hoàng, Nguyễn Thị Thư, trang 161
Chaetodon sedentarius

| Chaetodon sedentarius |
| --- | --- |
C. sedentarius đang lớn
Tình trạng bảo tồn
 Ít quan tâm  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Actinopterygii
Bộ (ordo): Acanthuriformes
Họ (familia): Chaetodontidae
Chi (genus): Chaetodon
Phân chi (subgenus): Exornator
Loài (species): C. sedentarius
Danh pháp hai phần
Chaetodon sedentarius Poey, 1860 
Danh pháp đồng nghĩa
 Chaetodon gracilis Günther, 1860 
Chaetodon sedentarius là một loài cá biển thuộc chi Cá bướm (phân chi Exornator) trong họ Cá bướm. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1860.
Từ nguyên

Tính từ định danh sedentarius trong tiếng Latinh mang nghĩa là "ít vận động; ở yên một chỗ", hàm ý không rõ. Loài cá này trước đây được xác định nhầm là Chaetodon vagabundus bởi Guichenot (1853), một loài ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Có lẽ cái tên sedentarius dùng để phân biệt với vagabundus, mang nghĩa trái ngược nhau (vagabundus trong tiếng Latinh có nghĩa là "lang thang").
Phạm vi phân bố và môi trường sống

Từ bang North Carolina (Hoa Kỳ) dọc theo bờ vịnh México, C. sedentarius được phân bố trải dài về phía nam, băng qua khu vực biển Caribe (gồm cả Bermuda) đến bang São Paulo (Brasil).
C. sedentarius được xác nhận là đã mở rộng phạm vi về phía đông Đại Tây Dương đến quần đảo Açores, một vùng tự trị của Bồ Đào Nha, còn ghi nhận của C. sedentarius tại Madeira (vùng tự trị còn lại của Bồ Đào Nha) cần thêm sự xác minh.
C. sedentarius sinh sống tập trung trên các rạn viền bờ, được tìm thấy ở độ sâu khoảng 5–92 m, nhưng phổ biến hơn trong khoảng 15–40 m.
Mô tả

C. sedentarius có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 15 cm. Loài này có màu trắng, phớt vàng hoặc nâu nhạt ở thân trên. Có các sọc dọc (rất mờ) ở hai bên thân, tạo bởi màu vàng nâu của vảy cá. Từ đỉnh đầu có một dải đen băng dọc qua mắt, mờ dần từ dưới mắt xuống ngực. Từ phần vây lưng mềm, có một dải đen băng qua cuống đuôi xuống đến vây hậu môn (thường chỉ là một vệt mờ ở đoạn sọc trên vây lưng). Rìa của phần gai vây lưng có màu vàng. Vây lưng và vây hậu môn có viền trắng. Phần còn lại của vây lưng là màu vàng. Vây đuôi màu vàng, trắng ở gốc. Vây bụng màu trắng. Vây ngực trong suốt. Cá con có một đốm đen ở cuối vây lưng.
Số gai ở vây lưng: 13–14; Số tia vây ở vây lưng: 20–22; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 17–19; Số tia vây ở vây ngực: 14; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5; Số vảy đường bên: 36–44.
Sinh thái học

Thức ăn của C. sedentarius là các loài thủy sinh không xương sống như giun nhiều tơ và các loài giáp xác; bên cạnh đó, chúng còn ăn trứng của cá thia Abudefduf saxatilis.
C. sedentarius thường kết đôi với nhau vào thời điểm sinh sản, có khi hợp thành những nhóm nhỏ.
Thương mại

C. sedentarius là một loài phổ biến trong ngành kinh doanh cá cảnh.
Sức mạnh tổng hợp quốc gia

Trong quan hệ quốc tế, sức mạnh tổng hợp quốc gia, hay còn gọi là thực lực quốc gia, là toàn bộ thực lực đảm bảo cho sự tồn tại và phát triển của một quốc gia, bao gồm các nhân tố vật chất (phần cứng), tinh thần (phần mềm), và ảnh hưởng trong quan hệ quốc tế.
Khái niệm này được nghiên cứu một cách có hệ thống ở phương Tây từ cuối thế kỷ 19 nhưng chủ yếu mới theo phương pháp định tính. Những nghiên cứu định lượng mới được đưa ra trong thập niên 1960, thập niên 1970 và ngày càng trở nên quan trọng đối với các chính trị gia, chiến lược gia, các nhà nghiên cứu. Thời gian gần đây, Trung Quốc rất quan tâm tập trung nghiên cứu lĩnh vực này.
Các nhân tố cấu thành sức mạnh tổng hợp quốc gia > Lãnh thổ

Vị trí địa lý: là yếu tố trọng yếu của địa chính trị gồm các khía cạnh chính là vị trí địa lý tự nhiên, vị trí địa lý giao thông, vị trí địa lý quốc phòng. Vị trí địa lý, đặc biệt là vị trí giao thông và vị trí quốc phòng có ý nghĩa xác định tầm quan trọng của một quốc gia trong quan hệ với các nước khác và giữa các nước khác với nhau, đặc biệt là giữa các cường quốc.
Diện tích lãnh thổ là yếu tố ảnh hưởng đến phát triển kinh tế, quốc phòng, diện tích càng lớn thì nhìn chung càng có điều kiện để phát triển kinh tế, thực hiện các giải pháp đa dạng trong quốc phòng. Đương nhiên diện tích lãnh thổ phải tính đến các điều kiện về khí hậu, tài nguyên thiên nhiên.
Địa hình, địa mạo cũng tạo thuận lợi hay gây khó khăn cho phát triển kinh tế hoặc tổ chức quốc phòng (địa hình đồi núi hay bình nguyên, sa mạc, có biển hay không có biển...).Nước nào kiểm soát được biển thì nước đó sẽ kiểm soát được tất cả
Các nhân tố cấu thành sức mạnh tổng hợp quốc gia > Tài nguyên thiên nhiên

Tài nguyên thiên nhiên có ảnh hưởng trọng yếu và lâu dài đối với một quốc gia, nó bao gồm đất đai, khoáng sản, rừng, biển, nguồn nước, nguồn năng lượng tự nhiên. Tài nguyên thiên nhiên đã và đang là trung tâm của những cuộc tranh giành, thậm chí xung đột giữa các quốc gia đặc biệt là dầu mỏ, khí đốt; khoáng sản kim loại; nước và những nguyên tố hiếm phục vụ kỹ thuật, quốc phòng. Do tầm quan trọng của tài nguyên thiên nhiên vốn đang bị cạn kiệt mà nhiều lãnh thổ trước đây vốn ít được quan tâm như Bắc Cực, Nam Cực gần đây đã trở thành trung tâm chú ý của các quốc gia.
Các nhân tố cấu thành sức mạnh tổng hợp quốc gia > Dân số

Số lượng nhân khẩu: là nhân tố sản xuất cũng như cấu thành tầm quan trọng của một quốc gia, các quốc gia đông dân đều gây được sự chú ý trong quan hệ quốc tế như Trung Quốc, Ấn Độ. Nhiều nhà nghiên cứu cho rằng dân số phải đạt đến một mức nhất định mới có thể đảm bảo cho sự phát triển an toàn, bền vững của quốc gia.
Chất lượng và cấu trúc dân số: chất lượng dân số là nhân tố đảm bảo cho số lượng nhân khẩu phát huy tác dụng. Chất lượng dân số là tố chất công dân, trình độ giáo dục, tình trạng sức khỏe, nền tảng đạo đức, phong tục tập quán, truyền thống văn hóa, quân sự... và tinh thần dân tộc. Cấu trúc dân số là các khía cạnh về giới tính, độ tuổi, thành phần dân tộc, tôn giáo. Cấu trúc dân số hợp lý, thuần nhất sẽ tạo thuận lợi cho quốc gia phát huy sức mạnh tổng hợp.
Các nhân tố cấu thành sức mạnh tổng hợp quốc gia > Kinh tế

Thực lực kinh tế được coi là yếu tố cấu thành cơ bản của sức mạnh tổng hợp quốc gia. Ảnh hưởng của kinh tế đến sức mạnh tổng hợp quốc gia được xem xét trên hai yếu tố chính là quy mô kinh tế (GDP) và cơ cấu kinh tế.
Kinh tế hậu thuẫn cho xây dựng nền quốc phòng: quyết định quy mô và trang bị kỹ thuật, khí tài chiến tranh của quân đội. Chi tiêu cho quốc phòng của các quốc gia hầu hết đều rất tốn kém cả về quy mô lẫn tỷ trọng so với GDP. Chiến tranh hiện đại có sức phá hoại cũng như mức tiêu hao ngày càng lớn do vậy chỉ có thực lực kinh tế hùng mạnh mới đảm bảo cho tiến hành chiến tranh đạt kết quả.
Bản thân thực lực kinh tế là nhân tố đảm bảo vị trí quốc tế của một quốc gia. Trong lịch sử, đặc biệt là lịch sử cận đại và hiện đại, các cường quốc có vai trò chi phối chính trị quốc tế đều là những nước có tiềm lực kinh tế hùng mạnh. Thực lực kinh tế cũng là biểu hiện đồng thời cũng là một nhân tố của năng lực cạnh tranh quốc tế trong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay.
Các nhân tố cấu thành sức mạnh tổng hợp quốc gia > Giao thông, thông tin liên lạc

Giao thông vận tải và thông tin liên lạc vừa là hạ tầng của nền kinh tế trong hòa bình vừa là hạ tầng để tiến hành chiến tranh trong thời chiến. Nó đảm bảo cho con người, hàng hóa và tin tức lưu thông thông suốt trong nền kinh tế, quân đội, khí tài chiến tranh, đảm bảo hậu cần trong chiến tranh cũng như thu thập các thông tin một cách đầy đủ, kịp thời để ra quyết định. Trong điều kiện hiện nay, vai trò của thông tin ngày càng trở nên quan trọng và nhiều khi quyết định thành bại trong cả kinh tế lẫn tiến hành chiến tranh.
Các nhân tố cấu thành sức mạnh tổng hợp quốc gia > Chất lượng của chính phủ

Bản chất chính trị của chính phủ: chính phủ đại diện cho giai cấp, tầng lớp nào trong xã hội, có đại diện cho đông đảo người dân của quốc gia hay không. Bản chất chính trị của chính phủ cũng được xem xét trên hai mặt đối nội và đối ngoại, một chính phủ có hợp lòng dân, hợp với các giá trị, xu thế của thế giới hay không ảnh hưởng đến vị thế quốc gia và thành bại trong chiến tranh vì chiến tranh là một sự tiếp nối của chính trị.
Trình độ luật hóa, dân chủ hóa của chính phủ: yếu tố này thể hiện ở mức độ hoàn thiện của hệ thống luật pháp trên các mặt lập pháp, hành pháp và tư pháp, mức độ công khai, dân chủ và quyền lợi chính trị của người dân trong các cuộc bầu cử.
Cơ cấu và hiệu quả điều hành của chính phủ: thể hiện ở việc sắp xếp tổ chức bộ máy chính phủ, cơ chế vận hành, hoạt động của chỉnh phủ. Bộ máy chính phủ quan liêu, cồng kềnh hay gọn nhẹ, nhạy bén, có hiệu quả quyết định hiệu lực quản lý của chính phủ.
Các nhân tố cấu thành sức mạnh tổng hợp quốc gia > Sức mạnh quân sự

Sức mạnh quân sự luôn là yếu tố cơ bản được tính đến trong chính sách quan hệ quốc tế và chính trị quốc tế. Sức mạnh quân sự là yếu tố then chốt trong chiến tranh và là yếu tố có tính chất răn đe khi không có chiến tranh. Sức mạnh quân sự thể hiện ở các mặt: số lượng và chất lượng quân đội; năng lực chi huy; trình độ lý luận quân sự và trang thiết bị, khí tài quân sự đặc biệt là những vũ khí có sức hủy diệt lớn.
Các nhân tố cấu thành sức mạnh tổng hợp quốc gia > Quan hệ đối ngoại

Quan hệ đối ngoại bao gồm nhiều lĩnh vực: kinh tế, chính trị, ngoại giao, quốc phòng, văn hóa...Những nguyên tắc và kết quả của chính sách đối ngoại ảnh hưởng đến tương quan, vị thế của quốc gia đặc biệt là ngoại giao quốc phòng, nhân tố ảnh hưởng trực tiếp đến sức mạnh tổng hợp quốc gia.
Các nhân tố cấu thành sức mạnh tổng hợp quốc gia > Khoa học công nghệ

Khoa học công nghệ thể hiện ở các khám phá, phát minh, sáng chế; trình độ ứng dụng. Nó là nhân tố có tác dụng thúc đẩy kinh tế phát triển nhờ tăng năng suất lao động đồng thời ảnh hưởng đến việc chế tạo, sử dụng các vũ khí, khí tài chiến tranh công nghệ cao, hiệu suất lớn.
Phương pháp tính sức mạnh tổng hợp quốc gia > Phương pháp của Ray Cline

Ray Cline (Giám đốc Trung tâm nghiên cứu chiến lược và Viện nghiên cứu quốc tế của Đại học Georgetown, Mỹ) đưa ra công thức tính sức mạnh tổng hợp quốc gia như sau:
Mỗi tham số sẽ được tính điểm và giá trị cao nhất của Pp mà một quốc gia có thể đạt được là 1000 thì:
Cách tính điểm của mỗi tham số như sau:
Như vậy tổng các nhân tố thuộc phần cứng tối đa là 500 điểm, các yếu tố phần mềm chính là hệ số để sức mạnh phần cứng được phát huy.
Ứng dụng phương pháp này và sử dụng số liệu năm 2006, thì sức mạnh tổng hợp quốc gia của Việt Nam là 88 (trên 1000 điểm).
Phương pháp tính sức mạnh tổng hợp quốc gia > Phương pháp của Nhật Bản

Phương pháp này cũng tương tự phương pháp của Cline nhưng có khác một vài tham số:
Như vậy, các yếu tố phần cứng được bổ sung so với Cline còn hệ số phần mềm là ý đồ chiến lược cùng với sự ủng hộ của dân chúng được thay thế bằng năng lực chính trị đối nội và đối ngoại.
Phương pháp tính sức mạnh tổng hợp quốc gia > Các phương pháp khác

Sức mạnh tổng hợp quốc gia = N(L+P+I+M), trong đó:
Sức mạnh tổng hợp quốc gia =  {\sqrt {P^{3}}}ZI, trong đó:
Công thức của Hoàng Thạc Phong và Đinh Phong Tuấn (Trung Quốc): Sức mạnh tổng hợp quốc gia = KHαSβ, trong đó:
Các nhân tố phần cứng, phần mềm tính toán tương tự các phương pháp khác, hệ số α, β phụ thuộc hai yếu tố cơ bản: quốc gia thuộc loại phát triển hay đang phát triển và quốc gia có chiến tranh, mất ổn định hay hòa bình, ổn định.
| Nước | Điểm và thứ hạng năm 2000 | Điểm và thứ hạng dự báo cho năm 2020 |
| --- | --- | --- |
|  Hoa Kỳ | 241 (1) | 192 (2) |
|  Nhật Bản | 184 (2) | 228 (1) |
|  Đức | 162 (3) | 164 (3) |
|  Pháp | 141 (4) | 157 (4) |
|  Ý | 125 (6) | 151 (5) |
|  Vương quốc Anh | 116 (7) | 115 (8) |
|  Canada | 92 (9) | 81 (10) |
|  Úc | 71 (11) | 62 (12) |
|  Nam Phi | 34 (16) | 30 (16) |
|  Nga | 131 (5) | 108 (9) |
|  Trung Quốc | 102 (8) | 118 (7) |
|  Ấn Độ | 53 (13) | 57 (13) |
|  Indonesia | 37 (15) | 40 (15) |
|  Hàn Quốc | 87 (10) | 124 (6) |
|  Brazil | 69 (12) | 80 (11) |
|  Mexico | 49 (14) | 52 (14) |
|  Ai Cập | 26 (17) | 21 (17) |
Các vấn đề phát sinh khi phân tích sức mạnh tổng hợp quốc gia

Quan niệm về các yếu tố cấu thành sức mạnh tổng hợp quốc gia cũng như tầm quan trọng của chúng tương đối khác nhau do vậy các phương pháp định lượng cho kết quả cũng khác, thậm chí rất khác nhau. Một số phương pháp tính nêu trên cho thấy có phương pháp coi trọng sức mạnh của vũ khí hạt nhân, có phương pháp coi trọng sản xuất thép và năng lượng...
Nhiều yếu tố thay đổi nhanh theo thời gian, ví dụ vị trí chiến lược của một quốc gia trong thời kỳ này có thể được đánh giá cao nhưng trong thời kỳ khác lại không còn được đánh giá cao nữa.
Các yếu tố phần mềm (tinh thần) mặc dù đã được xác định bằng các tiêu chí cụ thể để có thể định lượng được nhưng vẫn rất khó đo lường một cách chính xác và phụ thuộc nhiều vào quan điểm về giá trị.
Chú thích

↑  Lương Văn Kế, Tr. 296.
Bằng sáng chế trong sức mạnh tổng hợp quốc gia. Lưu trữ 2007-12-25 tại Wayback Machine
Tính toán sức mạnh địa chính trị (tiếng Anh)
Nibea albiflora

| Cá đù nanh> Tình trạng bảo tồn |
| --- | --- |
Chưa được đánh giá (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Lớp (class): Actinopterygii
Bộ (ordo): Perciformes
Họ (familia): Sciaenidae
Chi (genus): Nibea
Loài (species): Nibea albiflora
Danh pháp hai phần
Nibea albiflora
Cá đù nanh (Danh pháp khoa học: Nibea albiflora) là một loài cá biển trong họ cá lù đù thuộc bộ cá vược phân bố ở Triều Tiên, Nhật Bản, Trung Quốc, Việt Nam, chủ yếu ở Vịnh Bắc Bộ. Đây cũng là một trong những loài cá có giá trị kinh tế và được khai thác quanh năm.
Đặc điểm

Cá có kích cỡ từ 400–600 mm. Toàn thân màu vàng đến vàng da cam, rõ nhất ở phần bụng và các vây ngực, vây bụng, vây hậu môn và vây đuôi. Phần tia mềm của vây lưng màu nhạt mờ có các đường trong suốt chạy dọc góc vây và một dãy chấm đen ở gốc các tia. Có các vân xiên màu đen (chấm hoặc dải) chạy hướng lên và hướng ra phía sau ở hông cá. Phần tia cứng của vây lưng màu tối.
Chúng có cái mõm nhọn, nhô ra. Miệng trước, hàm trên đạt tới phần sau của mắt. Răng tách biệt thành răng lớn, nhỏ ở cả hai hàm, không có răng nanh. Bóng bơi hình củ cà rốt với 23–26 đôi nhánh phụ. Vây lưng có 10–11 tia cứng tiếp theo là một rãnh, phần thứ hai của vây lưng có 1 tia cứng và 27–31 tia mềm. Vây ngực ngắn, ngắn hơn 3/4 chiều dài đầu. Vây hậu môn có 2 tia cứng và 7–8 tia mềm, tia thứ hai tương đối dài và khỏe, dài hơn 1/3 chiều dài đầu. Vây đuôi lồi dạng thoi. Đường bên chạy đến gốc vây đuôi.
Tipula immsiana

| Tipula immsiana> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Diptera
Họ (familia): Tipulidae
Chi (genus): Tipula
Loài (species): T. immsiana
Danh pháp hai phần
Tipula immsiana Alexander, 1970 
Tipula immsiana là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Indomalaya.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập 5 tháng 6 năm 2012.
Thời đại Gustav

Thời đại Gustav của vua Gustav III và Gustav IV, cũng như triều đại của vua Charles XIII là một giai đoạn lịch sử của Thụy Điển kể từ năm 1772 đến năm 1809.
Gustav III

Bài chi tiết: Gustav III của Thụy Điển
Adolf Frederick của Thụy Điển qua đời vào ngày 12 tháng 2 năm 1771. Cuộc bầu cử sau đó đã dẫn đến một phần chiến thắng cho đảng Caps, đặc biệt là trong số các tầng lớp thấp hơn; nhưng trong tầng lớp nông dân, đa số của đảng Caps chỉ là danh nghĩa, trong khi đa số giới quý tộc đã tử chiến chống lại họ. Tuy nhiên, họ đã không thể thực hiện được điều gì cho đến khi sự trở lại của vị vua mới, Gustav III, từ Paris.
Vua Gustav III
Chaetodon selene

| Chaetodon selene |
| --- | --- |

Tình trạng bảo tồn
 Ít quan tâm  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Actinopterygii
Bộ (ordo): Acanthuriformes
Họ (familia): Chaetodontidae
Chi (genus): Chaetodon
Phân chi (subgenus): Rabdophorus
Loài (species): C. selene
Danh pháp hai phần
Chaetodon selene Bleeker, 1853 
Chaetodon selene là một loài cá biển thuộc chi Cá bướm (phân chi Rabdophorus) trong họ Cá bướm. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1853.
Từ nguyên

Danh từ định danh selene bắt nguồn từ selḗnē (σελήνη) trong tiếng Hy Lạp cổ đại và mang nghĩa là "mặt trăng", không rõ hàm ý, có lẽ đề cập đến dải đen hình lưỡi liềm dọc theo gốc vây lưng xuống vây hậu môn ở loài cá này.
Phạm vi phân bố và môi trường sống

Từ vùng biển phía nam Nhật Bản (gồm cả quần đảo Ryukyu) và đảo Đài Loan, C. selene được phân bố trải dài về phía nam đến vịnh Nha Trang (Khánh Hòa, Việt Nam); Philippines; Indonesia (từ đảo Java đến Tây New Guinea ở phía đông) và phía bắc Papua New Guinea.
C. selene sống tập trung trên các rạn viền bờ có nhiều đá vụn và cát, rải rác những cụm san hô sống ở độ sâu khoảng 8–50 m (ít khi bắt gặp ở độ sâu nông hơn 15 m).
Mô tả

C. selene có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 16 cm. Loài này có màu trắng với các hàng chấm xếp thành sọc chéo ở hai bên thân (các hàng chấm ở thân trên có màu vàng, còn lại màu xám). Đầu có một sọc đen từ gáy băng dọc qua mắt (đoạn dưới mắt có màu vàng nâu), rìa sau dải đen có màu vàng. Vây lưng, vây đuôi và vây hậu môn có màu vàng, riêng vây đuôi có rìa sau trong suốt. Dải đen hình lưỡi liềm ở thân sau dọc theo gốc vây lưng, qua cuống đuôi đến giữa vây hậu môn. Vây ngực trong suốt. Vây bụng màu trắng.
Số gai ở vây lưng: 12; Số tia vây ở vây lưng: 20–22; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 18–19; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5.
Phân loại học

Trong phân chi Rabdophorus, C. selene hợp thành nhóm chị em gần nhất với Chaetodon melannotus và Chaetodon ocellicaudus. Cả ba loài đều có vây lưng, vây đuôi và vây hậu môn màu vàng, nhưng hai loài sau có các sọc xiên màu đen sẫm ở trên thân (C. selene chỉ là những hàng chấm mờ).
Sinh thái học

Thức ăn chủ yếu của C. selene là một số loài thủy sinh không xương sống. Cá trưởng thành thường kết đôi, còn cá con sống đơn độc gần các cụm san hô.
Thương mại

C. selene hầu như không được thu thập trong các hoạt động thương mại cá cảnh.
Cá con
Triêm Ích

Triêm Ích (tiếng Trung: 沾益区), Hán Việt: Triêm Ích khu là một quận thuộc địa cấp thị Khúc Tĩnh, tỉnh Vân Nam, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Triêm Ích có sân bay Triêm Ích trong thời kỳ chiến tranh chống Nhật Bản có Phi Hổ đội của Hoa Kỳ đồn trú. Sân bay này hiện để hoang. Quận này là nơi bắt nguồn của Châu Giang.
Trichomanes badium

| Trichomanes badium> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Pteridophyta
Lớp (class): Polypodiopsida
Bộ (ordo): Hymenophyllales
Họ (familia): Hymenophyllaceae
Chi (genus): Trichomanes
Loài (species): T. badium
Danh pháp hai phần
Trichomanes badium E. Fourn., 1868 
Trichomanes badium là một loài dương xỉ trong họ Hymenophyllaceae. Loài này được E. Fourn. mô tả khoa học đầu tiên năm 1868.
Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Trichomanes badium”. Truy cập ngày 28 tháng 5 năm 2014.
Chi San hô đỏ

| Chi San hô đỏ |
| --- | --- |
Corallium rubrum
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Cnidaria
Lớp (class): Anthozoa
Phân lớp (subclass): Alcyonaria
Bộ (ordo): Gorgonacea
Họ (familia): Coralliidae
Chi (genus): Corallium
San hô đỏ là tên thường dùng để chỉ Corallium rubrum và một số loài san hô có quan hệ họ hàng gần. Đặc điểm nổi bật của san hô đỏ là độ bền và màu đỏ đậm, thường được dùng làm đồ trang sức và mĩ nghệ cao cấp. San hô đỏ có phân bố ở Thái Bình Dương, Ấn Độ Dương.
Ở Việt Nam có hai loài san hô đỏ Nhật Bản và san hô đỏ Ko-noi, đều là các loài cần được bảo vệ.
Nơi sinh trưởng

San hô đỏ sống ở đáy biển nhiều đá với trầm tích thấp, thường ở môi trường tối—hoặc ở dưới sâu hoặc trong các hang hốc tối. Loài nguyên thủy C. rubrum được tìm thấy chủ yếu ở Địa Trung Hải. San hô đỏ sống ở độ sâu từ 10 đến 300 m, trong đó những quần thể ở vùng nước nông gần như đã tuyệt diệt do sự khai thác của con người. Loài san hô này còn được tìm thấy ở một số vùng thuộc Đại Tây Dương ở gần eo biển Gibraltar và các đảo của Cabo Verde. Các loài Corallium là giống địa phương của vùng Tây Thái Bình Dương, đặc biệt nổi tiếng là vùng quanh Nhật Bản (Corallium japonicum) và Đài Loan; những loài này sống ở độ sâu từ 350 đến 1500 m trong những vùng có dòng biển mạnh.