stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Vivien Leigh
Bệnh tật triền miên

Năm 1951, Leigh và Olivier diễn hai vở về Cleopatra, Antony and Cleopatra của Shakespere và Caesar and Cleopatra của George Bernard Shaw luân phiên các đêm và nhận được phản hồi tốt đẹp. Họ tham gia một hãng phim New York, nơi họ đã diễn một mùa tại rạp Ziegfeld năm 1952. Các ý kiến tại đây hoàn toàn rõ ràng, nhưng nhà phê bình Kenneth Tynan nổi giận khi ông cho rằng tài năng xoàng xĩnh của Leigh buộc Olivier phải thoả hiệp. Lời chỉ trích của Tynan gần như làm mọi thứ sụp đổ; Leigh, kinh hoàng vì thất bại nhưng vẫn quyết tâm tìm kiếm sự vĩ đại, để tâm đến nhận xét của ông, trong khi phớt lờ ý kiến của những nhà phê bình khác.
Tháng 1 năm 1953, Leigh tới Sri Lanka cho phim Elephant Walk với Peter Finch. Sau một thời gian ngắn, bà lâm vào suy sụp, và Paramount Pictures thay thế bà bởi Elizabeth Taylor. Olivier ở bà về Anh, những lúc tỉnh táo, Leigh nói với ông rằng bà đã yêu Finch, và đã có quan hệ với ông ta. Nhiều bạn bè của nhà Olivier đã biết chuyện. David Niven nói bà "quá, quá điên rồ", và trong nhật ký Noel Coward bày tỏ sự ngạc nhiên bởi " mọi thứ đã trở nên tồi tệ và ngày một tệ hơn từ những năm 1948"
Leigh lấy lại phong độ để diễn The Sleeping Prince cùng Olivier năm 1953, và năm 1955 diễn một mùa ở Stratford-upon-Avon với các tác phẩm của Shakespeare: Đêm thứ mười hai, Macbeth và Titus Andronicus. Họ diễn tại những ngôi nhà lớn trong thành phố và gây được ấn tượng tốt, sức khoẻ Leigh có vẻ trở nên ổn định. Noël Coward thành công với vở Bong bóng biển Nam, và Leigh vào vai chính, nhưng bà mang thai và rút lui. Vài tuần sau, Leigh sẩy thai và rơi vào trầm cảm nhiều tháng trời sau đó. Bà rủ Olivier cho một tour châu Âu với Titus Andronicus, nhưng đã bị gạt bỏ vì sự phản đối dữ dội từ Olivier và các thành viên của đoàn. Sau khi trở về London, chồng cũ của bà Leigh Holman, người vẫn có ảnh hưởng lớn với bà, đến sống cùng nhà Oliviers và giúp bà trấn tĩnh tinh thần.
Năm 1958, sau khi quyết định bỏ dở cuộc hôn nhân, Leigh bắt đầu quan hệ với diễn viên Jack Merivale, người hiểu rất rõ thể trạng của bà và đã thầm mơ ước bà suốt nhiều năm trời. Ông cam đoan với Olivier là sẽ chăm sóc Leigh cẩn thận. Leigh đã gặt hái thành công với vở hài kịch năm 1959 của Noël Coward Takes care of Lulu, và giới phê bình trên The Times nói về bà: "đẹp, tươi mát và thực tế, cô ấy luôn là chủ nhân của mọi tình huống."
Năm 1960, bà và Olivier li dị, sau đó Olivier cưới nữ diễn viên Joan Plowright.
Những năm cuối đời và cái chết

Vivien Leigh vẫn chung sống cũng Jack Merivale. Người chồng đầu tiên, Leigh Holman, cũng dành nhiều thời gian cho bà. Merivale đã cùng bà diễn một tour qua Australia, New Zealand và Mĩ La tinh kéo dài từ tháng 7 năm 1961 đến tháng 5 năm 1962, và Leigh giành được thành công vang dội cho dù Olivier không ở bên chia sẻ hào quang sân khấu cùng bà. Tuy rơi vào trầm cảm triền miên, bà vẫn tiếp tục diễn kịch và năm 1963 giành được giải Giải Tony cho nữ diễn viên xuất sắc nhất trong phim âm nhạc Tovarich. Bà cũng xuất hiện trong loạt phim Mùa xuân thành Roma của bà Stone (1961) và The ship of fool (1965).
Tháng 5 năm 1967, Leigh lại phát bệnh nhưng có vẻ đỡ hơn sau vài tuần. Đêm 7 tháng 7, Merival để bà ở nhà như thường lệ, để đi diễn một vở kịch, và trở lại nhà khoảng nửa đêm. Ba mươi phút sau khi về nhà (ngày 8 tháng 7), ông trở vào phòng ngủ và nhận ra Leigh đang nằm sóng sượt trên sàn nhà. Bà định đi vào phòng tắm nhưng đột ngột tràn dịch phổi nên đã ngã quỵ và tắt thở. Merivale liên lạc cho Olivier, đang điều trị ung thư tại bệnh viện gần đó. Olivier đã giúp Merivale cử hành tang lễ.
Bà được hoả táng tại nhà hoả thiêu Golders Green, và tro được rải trong hồ nước tại gia cư ở Tickerage Mill, gần Blackboys, Đông Sussex, Anh. Lễ cầu siêu thực hiện ở St Martin-in-the-Fields, với lời tiễn đưa của John Gielgud. Tại Mĩ, bà trở thành diễn viên đầu tiên được tưởng niệm bởi "Những người bạn thư viện ở Đại học Nam California". Lễ tưởng niệm được thực hiện như lễ cầu nguyện, với đôi nét về thân thế và sự nghiệp và sự hồi tưởng của những đồng nghiệp như George Cukor.
Đánh giá

Vivien Leigh luôn được coi là một trong những diễn viên đẹp nhất của thời đại, và mọi đạo diễn đều ấn tượng với phần lớn các phim của bà. Khi được hỏi liệu bà có tin vẻ đẹp rực rỡ là một lợi thế, bà trả lời: "mọi người nghĩ rằng nếu bạn có nhan sắc, bạn không thể diễn xuất, và vì tôi chỉ quan tâm đến diễn xuất, tôi nghĩ vẻ đẹp chỉ có thể là một lợi thế tuyệt vời nếu bạn thực sự mong được giống vai bạn diễn, điều không phải bao giờ cũng giống bạn "
George Cukor đánh giá Leigh là một "diễn viên hoàn hảo, vượt qua nhan sắc ", và Laurence Olivier nói các nhà phê bình sẽ " tin rằng bà là một diễn viên thực sự chứ không bao giờ thiên vị vì nhan sắc tuyệt vời ấy ".
Giải thưởng và đề cử

| Năm | Giải thưởng | Phim |
| --- | --- | --- |
| 1939 | Giải Oscar cho nữ diễn viên chính xuất sắc nhất   Giải của Hội phê bình phim New York cho nữ diễn viên xuất sắc nhất | Cuốn theo chiều gió |
| 1951 | Giải Oscar cho nữ diễn viên chính xuất sắc nhất   Giải BAFTA cho nữ diễn viên chính xuất sắc nhất  Giải Quả cầu vàng cho nữ diễn viên phim chính kịch xuất sắc nhất (đề cử)   Giải của Hội phê bình phim New York cho nữ diễn viên xuất sắc nhất   Liên hoan phim Venezia - Volpi Cup | Chuyến tàu mang tên dục vọng  |
| 1963 | Giải Tony cho nữ diễn viên chính xuất sắc nhất trong phim âm nhạc | Tovarich (phim âm nhạc) |
Được Viện phim Mỹ bầu chọn:
Danh sách 100 ngôi sao điện ảnh của Viện phim Mỹ #16
Danh sách 100 câu thoại đáng nhớ trong phim của Viện phim Mỹ với 3 câu thoại
"After all, tomorrow is another day!" (Scarlett O'Hara - Cuốn theo chiều gió #31
"As God is my witness, I'll never be hungry again." (Scarlett O'Hara - Cuốn theo chiều gió #59
"I have always depended on the kindness of strangers." (Blanche duBois - Chuyến tàu mang tên dục vọng) #75
Maureen O'Sullivan trong phim Woman Wanted, 1935
Rạp của RADA tại London
Leigh và Laurence Olivier trong phim Fire Over England (1937), sự đóng cặp đầu tiên của họ
Leigh trong  Cuốn theo chiều gió(1939)
Waterloo Bridge (1940)
Olivier và Leigh trong chuyến đi tới Brisbane, Australia, tháng 6 năm 1948
Vai Blanche DuBois, phim Chuyến tàu mang tên dục vọng (phim).
Leigh năm 1958
Elliottdale

Eliottdale là giống cừu nội địa của Úc có nguồn gốc từ Tasmania. Nó là một giống len thảm được nuôi chủ yếu cho len của nó. Do số lượng lông của giống Eliottdale rất nhiều, nó cần phải được cắt lông hai lần mỗi năm.
Đặc điểm

Lông của giống cừu này có đường kính sợi từ 38 - 40 micron. Ở mỗi lần cắt, lông của nó dài khoảng 120 đến 200 mm (4,7 đến 7,9 in) và nặng khoảng 6,0 kg (13,2 lb). Trung bình, những con cừu đực giống này nặng 70 kg (150 lb) và con cái nặng 58 kg (128 lb) khi trưởng thành. Các con đực của giống cừu Eliottdale có thể có sừng hoặc không sừng. Cừu cái luôn luôn không có sừng. Loài này có màu trắng và màu unicolor.
Lịch sử

Elliottdale được nuôi để lấy thịt cừu và lông. Khi đàn cừu ở trạm nghiên cứu Elliott (Tasmania) nó đã được ghi lại, và các chỉ số sinh sản được các nhà di truyền học phát triểncho cả lông và thịt. Mặc dù các nhà lai tạo hiện tại không có nguồn lực để tiếp tục phương pháp này, người ta đã sử dụng phương pháp lựa chọn truyền thống, với sự nhấn mạnh về xác nhận và sự phù hợp của thị trường thịt, vì đây là mục đích kinh tế của doanh nghiệp chăn nuôi cừu hiện nay. Vào cuối những năm 1980, Hội chợ và Triển lãm Cừu Thế giới được tổ chức tại Launceston, Tasmania. Có thể lập luận rằng giống Elliottdale là giống thành công nhất trong các cuộc đua về cừu thịt được tổ chức. Điều này chủ yếu là do thời gian của chương trình tuy nhiên, như hầu hết các giống thịt truyền thống tỏ ra quá béo trong các giống cừu nặng hơn và Elliottdale phân bổ chất béo của nó trong thịt đồng đều hơn và đã được xác nhận tốt hơn so với các giống khác trong các phân khúc cừu có trọng lượng nhẹ hơn. Cừu thịt được có mặt trong cuộc thi chỉ đến từ năm nhà lai tạo, và đặc trưng trong các vị trí trong hầu hết các phân khúc; một số phân khúc có tới 50 loại cừu thịt tham gia thi đấu.
Chặng đua MotoGP Catalunya 2024

Chặng đua MotoGP Catalunya 2024 là chặng đua thứ 6 của mùa giải đua xe MotoGP 2024. Chặng đua diễn ra từ ngày 24 tháng 5 đến ngày 26 tháng 5 năm 2024 ở trường đua Barcelona Catalunya, Tây Ban Nha.
Ở thể thức MotoGP, tay đua Aleix Espargaro là người giành pole và chiến thắng cuộc đua Sprint race, còn người chiến thắng cuộc đua chính là Francesco Bagnaia.
Kết quả cuộc đua Sprint race

| Stt | Số xe | Tay đua | Đội đua | Xe | Lap | Kết quả | Xuất phát | Điểm |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | 41 |  Aleix Espargaró | Aprilia Racing | Aprilia | 12 | 20:01.478 | 1 | 12 |
| 2 | 93 |  Marc Márquez | Gresini Racing MotoGP | Ducati | 12 | +0.892 | 14 | 9 |
| 3 | 31 |  Pedro Acosta | Red Bull GasGas Tech3 | KTM | 12 | +1.169 | 5 | 7 |
| 4 | 89 |  Jorge Martín | Prima Pramac Racing | Ducati | 12 | +2.147 | 7 | 6 |
| 5 | 23 |  Enea Bastianini | Ducati Lenovo Team | Ducati | 12 | +2.980 | 11 | 5 |
| 6 | 49 |  Fabio Di Giannantonio | Pertamina Enduro VR46 Racing Team | Ducati | 12 | +4.623 | 6 | 4 |
| 7 | 43 |  Jack Miller | Red Bull KTM Factory Racing | KTM | 12 | +8.084 | 9 | 3 |
| 8 | 12 |  Maverick Viñales | Aprilia Racing | Aprilia | 12 | +8.245 | 12 | 2 |
| 9 | 72 |  Marco Bezzecchi | Pertamina Enduro VR46 Racing Team | Ducati | 12 | +8.643 | 16 | 1 |
| 10 | 20 |  Fabio Quartararo | Monster Energy Yamaha MotoGP | Yamaha | 12 | +9.241 | 17 |  |
| 11 | 21 |  Franco Morbidelli | Prima Pramac Racing | Ducati | 12 | +9.537 | 10 |  |
| 12 | 42 |  Alex Rins | Monster Energy Yamaha MotoGP | Yamaha | 12 | +13.045 | 8 |  |
| 13 | 30 |  Takaaki Nakagami | Idemitsu Honda LCR | Honda | 12 | +13.199 | 20 |  |
| 14 | 73 |  Álex Márquez | Gresini Racing MotoGP | Ducati | 12 | +13.378 | 13 |  |
| 15 | 36 |  Joan Mir | Repsol Honda Team | Honda | 12 | +16.438 | 21 |  |
| 16 | 10 |  Luca Marini | Repsol Honda Team | Honda | 12 | +18.000 | 22 |  |
| 17 | 37 |  Augusto Fernández | Red Bull GasGas Tech3 | KTM | 12 | +25.262 | 19 |  |
| 18 | 6 |  Stefan Bradl | Team HRC | Honda | 12 | +33.751 | 23 |  |
| Ret | 1 |  Francesco Bagnaia | Ducati Lenovo Team | Ducati | 11 | Tai nạn | 2 |  |
| Ret | 88 |  Miguel Oliveira | Trackhouse Racing | Aprilia | 9 | Tai nạn | 15 |  |
| Ret | 5 |  Johann Zarco | Castrol Honda LCR | Honda | 3 | Tai nạn | 18 |  |
| Ret | 33 |  Brad Binder | Red Bull KTM Factory Racing | KTM | 6 | Tai nạn | 4 |  |
| Ret | 25 |  Raúl Fernández | Trackhouse Racing | Aprilia | 4 | Tai nạn | 3 |  |
Fastest sprint lap:  Raúl Fernández (Aprilia) – 1:38.991 (lap 4)
Kết quả chính thức
Kết quả đua chính MotoGP

| Stt | Số xe | Tay đua | Đội đua | Xe | Lap | Kết quả | Xuất phát | Điểm |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | 1 |  Francesco Bagnaia | Ducati Lenovo Team | Ducati | 24 | 40:11.726 | 2 | 25 |
| 2 | 89 |  Jorge Martín | Prima Pramac Racing | Ducati | 24 | +1.740 | 7 | 20 |
| 3 | 93 |  Marc Márquez | Gresini Racing MotoGP | Ducati | 24 | +10.491 | 14 | 16 |
| 4 | 41 |  Aleix Espargaró | Aprilia Racing | Aprilia | 24 | +10.543 | 1 | 13 |
| 5 | 49 |  Fabio Di Giannantonio | Pertamina Enduro VR46 Racing Team | Ducati | 24 | +15.441 | 6 | 11 |
| 6 | 25 |  Raúl Fernández | Trackhouse Racing | Aprilia | 24 | +15.916 | 3 | 10 |
| 7 | 73 |  Álex Márquez | Gresini Racing MotoGP | Ducati | 24 | +16.882 | 13 | 9 |
| 8 | 33 |  Brad Binder | Red Bull KTM Factory Racing | KTM | 24 | +18.578 | 4 | 8 |
| 9 | 20 |  Fabio Quartararo | Monster Energy Yamaha MotoGP | Yamaha | 24 | +20.477 | 17 | 7 |
| 10 | 88 |  Miguel Oliveira | Trackhouse Racing | Aprilia | 24 | +20.889 | 15 | 6 |
| 11 | 72 |  Marco Bezzecchi | Pertamina Enduro VR46 Racing Team | Ducati | 24 | +21.023 | 16 | 5 |
| 12 | 12 |  Maverick Viñales | Aprilia Racing | Aprilia | 24 | +22.137 | 12 | 4 |
| 13 | 31 |  Pedro Acosta | Red Bull GasGas Tech3 | KTM | 24 | +31.967 | 5 | 3 |
| 14 | 30 |  Takaaki Nakagami | Idemitsu Honda LCR | Honda | 24 | +32.987 | 20 | 2 |
| 15 | 36 |  Joan Mir | Repsol Honda Team | Honda | 24 | +33.132 | 21 | 1 |
| 16 | 5 |  Johann Zarco | Castrol Honda LCR | Honda | 24 | +34.554 | 18 |  |
| 17 | 10 |  Luca Marini | Repsol Honda Team | Honda | 24 | +36.689 | 22 |  |
| 18 | 23 |  Enea Bastianini | Ducati Lenovo Team | Ducati | 24 | +50.615 | 11 |  |
| 19 | 6 |  Stefan Bradl | Team HRC | Honda | 24 | +55.295 | 23 |  |
| 20 | 42 |  Álex Rins | Monster Energy Yamaha MotoGP | Yamaha | 24 | +1:03.428 | 8 |  |
| Ret | 21 |  Franco Morbidelli | Prima Pramac Racing | Ducati | 17 | Tai nạn | 10 |  |
| Ret | 37 |  Augusto Fernández | Red Bull GasGas Tech3 | KTM | 5 | Tai nạn | 19 |  |
| Ret | 43 |  Jack Miller | Red Bull KTM Factory Racing | KTM | 2 | Tai nạn | 9 |  |
Fastest lap:  Pedro Acosta (KTM) – 1:39.664 (lap 7)
Kết quả chính thức
Chuyện con mèo dạy hải âu bay

| Chuyện con mèo dạy hải âu bay> Thông tin sách |
| --- | --- |
Tác giả: Luis Sepúlveda
Minh họa: Miles Hyman
Quốc gia:  Chile
Ngôn ngữ: Tây Ban Nha
Thể loại: Thiếu nhi
Ngày phát hành: 1 tháng 1, 1996
Số trang: 144
Bản tiếng Việt
Người dịch: Phương Huyên
Nhà xuất bản: Văn học
Nhà phát hành: Nhã Nam
Ngày phát hành: 1 tháng 7, 2011
Số trang: 144
Chuyện con mèo dạy hải âu bay (tiếng Tây Ban Nha: Historia de una gaviota y del gato que le enseñó a volar) là kiệt tác dành cho thiếu nhi của nhà văn Chile nổi tiếng Luis Sepúlveda – tác giả của cuốn Lão già mê đọc truyện tình đã được dịch ra 60 thứ tiếng và bán được 18 triệu bản khắp thế giới.
Chuyện con mèo dạy hải âu bay, xuất bản lần đầu năm 1996, cũng đã bán được 5 triệu bản khắp thế giới. Tác phẩm không chỉ là một câu chuyện ấm áp, trong sáng, dễ thương về loài vật mà còn chuyển tải thông điệp về trách nhiệm với môi trường về sự sẻ chia và yêu thương cũng như ý nghĩa của những nỗ lực – “Chỉ những kẻ dám mới có thể bay”.
Nội dung

Cô hải âu Kengah bị nhấn chìm trong "dầu loang" – thứ chất thải mà những con người bí mật đổ ra biển (gây tác hại lớn đến môi trường). Với nỗ lực đầy tuyệt vọng, cô bay vào bến cảng Hamburg và rơi xuống ban công của con mèo mun, to đùng, mập ú Zorba. Trong phút cuối cuộc đời, cô sinh ra một quả trứng và con mèo mun hứa với cô sẽ thực hiện ba lời hứa chừng như không tưởng với loài mèo: không ăn quả trứng, chăm sóc cho tới khi nó nở, dạy cho con hải âu bay.
Lời hứa của một con mèo cũng là trách nhiệm của toàn bộ mèo trên bến cảng, bởi vậy bè bạn của Zorba bao gồm ngài mèo Đại Tá đầy uy tín, mèo Secretario nhanh nhảu, mèo Einstein uyên bác, mèo Bốn Biển đầy kinh nghiệm đã chung sức giúp nó hoàn thành trách nhiệm. Tuy nhiên, việc chăm sóc, dạy dỗ một con hải âu đâu phải chuyện đùa, sẽ có hàng trăm rắc rối nảy sinh và cần có những kế hoạch đầy linh hoạt được bàn bạc kỹ càng.
Khi không dạy được cho Lucky (chú hải âu), Zorba phải cùng bạn bè tìm ra trong con người, ai là người xứng đáng nhất để lũ mèo trên bến cảng phá luật (luật của mèo là cấm nói chuyện với con người vì họ có thể đẩy loài mèo vào phòng thí nghiệm) và cuối cùng họ đã chọn ra người xứng đáng. Đó là một nhà thơ. Cuối cùng thì Zorba đã hoàn thành lời hứa.
Xuất bản

Câu chuyện về một con hải âu và con mèo dạy hải âu bay, có phụ là "Tiểu thuyết dành cho giới trẻ từ 8 đến 88 tuổi", được xuất bản vào tháng 10 năm 1996 bởi Tusquets Editores ở Barcelona, ​​​​Tây Ban Nha, trong tuyển tập Andanzas. Bìa và minh họa trong truyện được vẽ bởi Miles Hyman.
Chuyển thể

Tác phẩm được chuyển thể thành phim hoạt hình có tựa đề La gabbianella e il gatto và được biết đến bằng tiếng Tây Ban Nha là Chuyện về một cô hải âu (và về con mèo dạy cô ấy bay), bởi đạo diễn Enzo D' Alò, ra mắt năm 1998. Đây là bộ phim thành công nhất về mặt thương mại của đạo diễn Enzo D' Alò khi thu về hơn 12 tỷ lire, trở thành bộ phim nổi tiếng nhất của ông và là bộ phim hoạt hình Ý thành công nhất về mặt thương mại.
Ngày 1 tháng 6 năm 2018, vở kịch chuyển thể từ tác phẩm do các nữ diễn viên người Chile María Izquierdo và Elvira López đạo diễn và đóng vai chính đã được công chiếu tại Santiago, Chile và được giới thiệu như một trong những tác phẩm của Lễ hội Santiago a Mil tại Nhà hát UC.
Huy chương Wigner

Huy chương Wigner là một giải thưởng được lập ra với mục đích "công nhận những đóng góp xuất sắc cho kiến thức vật lý thông qua lĩnh vực lý thuyết nhóm". Huy chương Wigner được điều hành bởi Quỹ Vật lý cơ bản và Lý thuyết nhóm, một tổ chức tình nguyện công cộng. Tiền quyên góp cho quỹ là phần thuế khấu trừ theo đúng điều khoản của Mục 170 thuộc Luật Thu nhập nội địa, là một luật liên bang của Hoa Kỳ.
Giải thưởng được trao đầu tiên vào năm 1978 cho Eugene Wigner tại Hội nghị Hợp nhất Lý thuyết nhóm và Toán Vật lý.
Danh sách người nhận giải

1978 Eugene Wigner
1978 Valentine Bargmann
1980 Israel Gel'fand
1982 Louis Michel
1984 Yuval Ne'eman
1986 Feza Gürsey
1988 Isadore Singer
1990 Francesco Iachello
1992 Julius Wess và Bruno Zumino
1996 Victor Kac và Robert Moody
1998 Marcos Moshinsky
2000 Lochlainn O’Raifeartaigh
2002 Harry Jeannot Lipkin
2004 Erdal İnönü
2006 Ōkubo Susumu
Danh sách loại bánh mì

Bánh mì là một loại thực phẩm thông dụng, thường làm bằng bột mì, nhưng cũng có thể làm bằng bột gạo, bột bắp, bột khoai tây,... hoặc các loại bột khác.
Chiến khu Đ

Huy hiệu Chiến khu Đ, với khẩu hiệu "Miền Đông gian lao mà anh dũng"
Chiến khu Đ là một căn cứ quân sự ở miền Đông Nam Bộ của Mặt trận Việt Minh và Quân đội nhân dân Việt Nam trong Chiến tranh Đông Dương, và của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam và Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam trong Chiến tranh Việt Nam. Chiến khu được thành lập vào tháng 2 năm 1946, bao gồm 5 xã: Tân Hòa, Mỹ Lộc, Tân Tịch, Thường Tân, Lạc An (nay thuộc huyện Tân Uyên, Bình Dương). Cuộc kháng chiến phát triển, Chiến khu Đ ngày càng mở rộng lên vùng rừng núi hiểm trở từ biên giới Việt Nam-Campuchia đến gần sát các thành phố Sài Gòn, Biên Hòa, Thủ Dầu Một. Là căn cứ của cơ quan chỉ đạo kháng chiến miền Nam. Chiến khu Đ một thời được mệnh danh là "vùng đất chết".
Hoàn cảnh hình thành

Chiến khu Đ được xây dựng vào cuối tháng 2 năm 1946. Khi thực dân Pháp chiếm đóng được quận lỵ Tân Uyên, thành lập chi khu. Tổng hành dinh Khu 7 và lực lượng vũ trang Biên Hòa, Thủ Dầu Một rút sâu vào rừng. Công tác xây dựng căn cứ được đặt ra một cách cấp thiết tại Hội nghị bất thường của Khu bộ khu 7 ở Lạc An. Được hội nghị chấp thuận, việc xây dựng căn cứ được triển khai có hệ thống, các cơ quan, đơn vị, công xưởng v.v. phân chia đóng từng khu vực.
Ý nghĩa tên gọi

Nhiều khu vực Nam Bộ của Việt Minh trong chiến tranh Đông Dương mang mật danh A, B, C, D:
A là căn cứ giao thông liên lạc đóng ở Giáp Lạc,
B là căn cứ hậu cần đóng ở Thường Lang,
C là khu bộ đội thường trực đóng ở Ông Đội,
D là khu Tổng hành dinh khu 7 đóng ở hố Ngãi Hoang.
Từ đó, chiến khu Đ trở thành căn cứ địa của chiến khu 7 – một tổ chức hành chính – quân sự của các tỉnh Thủ Dầu Một, Biên Hòa, Tây Ninh, Gia Định, Chợ Lớn, Bà Rịa và thành phố Sài Gòn, do Trung tướng Nguyễn Bình được chỉ định làm Khu trưởng và Trần Xuân Độ làm Chính ủy. Ban đầu, Đ là mật danh chỉ tổng hành dinh của khu 7 nằm trong hệ thống các vị trí căn cứ của khu. Dần về sau, mật danh Đ được dùng để chỉ luôn cả vùng chiến khu rộng lớn ngày càng phát triển ở miền Đông Nam Bộ.
Tuy nhiên, cũng có nhiều người cho rằng chữ Đ ở đây mang ý nghĩa là "đỏ", hàm ý là vùng chiến khu cách mạng kiên cường, tập trung những cơ quan đầu não kháng chiến quan trọng, một "địa chỉ Đỏ" của cả nước. Hoặc chữ Đ là viết tắt địa danh Đất Cuốc, nơi thi tướng Huỳnh Văn Nghệ khởi cứ đầu tiên. Hoặc chữ Đ là viết tắt chiến khu Đồng Nai, chiến khu miền Đông, chiến khu Đầu tiên...
Địa lý

Trong chiến tranh Đông Dương, phạm vi chủ yếu của chiến khu Đ nằm trên vùng đất: Tây giáp đường 16 đoạn từ thị trấn Tân Uyên lên Cổng xanh; Bắc giáp Sông Bé đoạn từ cầu Phước Hòa lên Chánh Hưng, Đông vẫn giáp Sông Bé đoạn từ Chánh Hưng đến ngã ba Hiếu Liêm và Nam giáp sông Đồng Nai đoạn từ ngã ba Hiếu Liêm về thị trấn Tân Uyên.
Sang chiến tranh Việt Nam, do đặc điểm về quy mô của cuộc chiến tranh, trung tâm căn cứ chuyển dần lên phía Đông Bắc. Đến đầu năm 1975, căn cứ được xây dựng hoàn chỉnh, phạm vi phát triển đến mức cao nhất. Toàn bộ căn cứ địa nằm ở phía Bắc sông Đồng Nai, phía Tây giáp địa giới hai tỉnh Bình Long và Phước Long cũ, phía Bắc giáp biên giới Việt Nam-Campuchia và phía Đông giáp địa giới 3 tỉnh Bình Dương, Bình Phước, Đắk Lắk hiện nay kéo về rừng Cát Tiên phía thượng nguồn sông Đồng Nai bên hữu ngạn.
Nằm trong vùng rừng núi phía Bắc miền Đông Nam Bộ, địa thế hiểm trở, chiến khu Đ là một khu vực lý tưởng cho việc xây dựng căn cứ, nơi cất giấu lực lượng, cất giữ kho tàng và phát triển mọi mặt của một căn cứ địa kháng chiến. Lưng dựa vào dãy Trường Sơn và vùng rừng núi miền Nam Đông Dương, dính với một phần đoạn cuối Đường mòn Hồ Chí Minh, phía trước lấn sát vùng đồng bằng đông dân cư và các khu đô thị lớn, chiến khu Đ còn là một vị trí án ngữ chiến lược, nối nhiều chiến trường với nhau, là một trong những địa điểm liên lạc, tiếp nối, vận chuyển quan trọng từ hậu phương miền Bắc vào tiền tuyến miền Nam. Hơn nữa, với ưu thế tiếp cận các đường giao thông chiến lược, các đô thị lớn và thành phố Sài Gòn, chiến khu Đ có ưu thế là một bàn đạp quân sự tiến công vào mục tiêu quân sự, chính trị, kinh tế của Hoa Kỳ và Việt Nam Cộng hòa ở Sài Gòn và các tỉnh miền Đông Nam Bộ.
Nằm án ngữ trên hành lang cửa ngõ phía Bắc Sài Gòn, nối thông lên vùng rừng núi Tây Nguyên, chiến khu Đ giữ một vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng. Trong 2 cuộc kháng chiến, chiến khu Đ là căn cứ địa quan trọng của tỉnh Biên Hòa, Thủ Dầu Một, của Quân khu 7 và toàn Nam Bộ.
Nhận định

Chiến khu Đ được coi là trung tâm kháng chiến, là nơi ra đời và phát triển của các lực lượng vũ trang miền Đông Nam Bộ như tiểu đoàn 800, trung đoàn 762, sư đoàn 9, sư đoàn 5.
Theo nhà nước Việt Nam, về phương diện chính trị, tinh thần, Chiến khu Đ tồn tại như một biểu tượng của cuộc kháng chiến, tiêu biểu cho ý chí, sức mạnh tinh thần của dân Việt, là nguồn hy vọng, là niềm tin của toàn thể cán bộ, chiến sĩ và người dân trên địa bàn miền Đông Nam Bộ. Lê Duẩn, nguyên Bí thư thứ nhất Ban chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam đã đánh giá vị trí chiến lược của Chiến khu Đ: "Miền rừng núi Đông Nam bộ và Khu VI đối với Sài Gòn và đồng bằng sông Cửu Long có vị trí tương tự như khu căn cứ Việt Bắc đối với Hà Nội và đồng bằng Bắc bộ trước đây trong kháng chiến chống Pháp."
Trong văn học-nghệ thuật

Thi tướng Huỳnh Văn Nghệ đã sáng tác nhiều bài thơ về chiến khu Đ, sau đây là một số tác phẩm tiêu biểu của ông:
Đoạn thơ trên đề cập đến thời điểm ra đời của Chiến khu Đ; đồng thời cắt nghĩa xuất xứ tên gọi "Đ" của chiến khu.
Vào hạ tuần tháng 10 năm 1945, quân đội Pháp bắt đầu tấn công quyết liệt, trong điều kiện tương quan lực lượng quá chênh lệch, các lực lượng kháng chiến để lại một bộ phận nhỏ hoạt động ở vùng ngoại ô, còn lại rút ra vùng ngoài củng cố xây dựng lực lượng chuẩn bị cho cuộc kháng chiến lâu dài. Hàng ngàn công nhân, trí thức, học sinh rời thành đi kháng chiến. Chiến khu Đ trở thành nơi tập hợp lực lượng trong vùng. Sự kiện lịch sử này được nhắc tới trong bài thơ "Ngày hội" của Huỳnh Văn Nghệ:
Với ưu thế về quân đội, trang bị, vũ khí, hỏa lực, Pháp liên tục đánh chiếm các vùng của Việt Nam. Tân Uyên và nhiều vùng phụ cận rơi vào tay quân Pháp:
(bài Mất Tân Uyên)
Sau khi hòa bình lập lại, Việt Nam thống nhất, Huỳnh Văn Nghệ trở về chiến khu Đ và sáng tác những vần thơ nhớ một thời kháng chiến bất khuất, hoặc xót xa với cảnh rừng bị quân đội Pháp, quân đội Hoa Kỳ tàn phá đến hoang trụi.
(bài Cây thông già và anh thợ rừng)