Đấu tranh giai cấp
Quan điểm của Karl Marx

Karl Marx (1818-1883) là một triết gia sinh ra ở Đức, nhưng sống phần lớn cuộc đời trưởng thành của mình ở London, Anh. Trong tác phẩm Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản, Karl Marx đã lập luận rằng một giai cấp được hình thành khi các thành viên của nó đạt được ý thức và tinh thần đoàn kết. Điều này phần lớn xảy ra khi các thành viên của một giai cấp nhận thức được việc bị bóc lột của họ và xung đột với một giai cấp khác. Một giai cấp sau đó sẽ nhận ra lợi ích chung của họ và một bản sắc chung. Theo Marx, một giai cấp sau đó sẽ có hành động chống lại những kẻ đang lợi dụng giai cấp thấp hơn.
Những gì Marx chỉ ra là các thành viên của hai trong số hai giai cấp chính có lợi ích chung. Những lợi ích giai cấp hoặc tập thể này mâu thuẫn với toàn bộ các giai cấp khác. Điều này dẫn đến xung đột giữa các thành viên đơn lẻ của các giai cấp khác nhau.
Phân tích của Marxist về xã hội xác định hai nhóm xã hội chính:
Lao động (vô sản hoặc công nhân) bao gồm bất cứ ai kiếm kế sinh nhai bằng cách bán sức lao động của họ và được trả lương hoặc tiền công cho thời gian lao động của họ. Họ có ít lựa chọn nhưng phải làm việc vì tiền, vì họ thường không có cách độc lập để tồn tại.
Tư bản (tư sản hoặc tư bản) bao gồm bất kỳ ai có được thu nhập của họ không phải từ lao động nhiều như từ giá trị thặng dư mà họ có được từ những người lao động tạo ra sự giàu có. Thu nhập của các nhà tư bản, do đó, dựa trên sự bóc lột của họ đối với các công nhân (vô sản).
Không phải tất cả các cuộc đấu tranh giai cấp đều mang tính bạo lực hoặc nhất thiết phải triệt để, như với các cuộc đình công và đóng cửa nhà máy. Thay vào đó, sự đối kháng giai cấp có thể được thể hiện như tinh thần giảm của công nhân, phá hoại, ăn cắp vặt, và lạm dụng quyền lực của cá nhân những người chủ và tích trữ thông tin. Nó cũng có thể được thể hiện trên quy mô lớn hơn như việc công nhân ủng hộ cho các đảng xã hội chủ nghĩa hoặc dân túy. Về phía người sử dụng lao động, việc sử dụng các công ty luật công đoàn và vận động hành lang cho các luật chống liên minh là các hình thức đấu tranh giai cấp.
Không phải tất cả các cuộc đấu tranh giai cấp đều mang tính đe dọa đối với chủ nghĩa tư bản, hoặc thậm chí đối với quyền lực của một nhà tư bản cá nhân. Một cuộc đấu tranh thu nhỏ để có mức lương cao hơn bởi một khu vực nhỏ của tầng lớp lao động, thường được gọi là "chủ nghĩa kinh tế", hầu như không đe dọa đến hiện trạng chung. Trên thực tế, bằng cách áp dụng các chiến thuật liên minh thủ công loại trừ các công nhân khác khỏi các ngành nghề lành nghề, một cuộc đấu tranh kinh tế thậm chí có thể làm suy yếu toàn bộ giai cấp công nhân bằng cách chia rẽ nó. Cuộc đấu tranh giai cấp trở nên quan trọng hơn trong quá trình lịch sử khi nó trở nên chung chung hơn, vì các ngành công nghiệp được tổ chức chứ không phải hình thành một cách thủ công, khi ý thức giai cấp của công nhân tăng lên, và khi họ tự tổ chức ra khỏi các đảng chính trị. Marx gọi điều này là sự tiến bộ của giai cấp vô sản từ việc trở thành một giai cấp "trong chính nó", một vị trí trong cấu trúc xã hội, trở thành một giai cấp "vì chính nó", một lực lượng tích cực và có ý thức mà có thể thay đổi thế giới.
Marx chủ yếu tập trung vào xã hội công nghiệp tư bản là nguồn gốc của sự phân tầng xã hội, cuối cùng dẫn đến xung đột giai cấp. Ông nói rằng chủ nghĩa tư bản tạo ra sự phân chia giữa các giai cấp mà phần lớn có thể thấy trong các nhà máy sản xuất. Giai cấp vô sản, bị tách ra khỏi giai cấp tư sản vì việc sản xuất đã trở thành một doanh nghiệp xã hội. Góp phần vào sự tách biệt của họ là công nghệ có trong các nhà máy. Công nghệ loại bỏ kỹ năng và khiến người lao động bị loại bỏ vì họ không còn được xem là có kỹ năng chuyên môn. Một tác dụng khác của công nghệ là lực lượng lao động đồng nhất có thể dễ dàng thay thế. Marx tin rằng cuộc xung đột giai cấp này sẽ dẫn đến việc lật đổ giai cấp tư sản và tài sản tư nhân sẽ thuộc sở hữu chung. Phương thức sản xuất sẽ vẫn còn, nhưng quyền sở hữu chung sẽ loại bỏ xung đột giai cấp.
Ngay cả sau một cuộc cách mạng, hai giai cấp sẽ tiếp tục đấu tranh, nhưng cuối cùng cuộc đấu tranh sẽ giảm dần và các giai cấp sẽ tan rã. Khi ranh giới giai cấp bị phá vỡ, bộ máy nhà nước sẽ dần biến mất. Theo Marx, nhiệm vụ chính của bất kỳ bộ máy nhà nước nào là phát huy quyền lực của giai cấp thống trị; nhưng không có giai cấp thì sẽ không cần đến nhà nước. Điều đó sẽ dẫn đến xã hội cộng sản, xã hội không có giai cấp và không có nhà nước.