stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Diane Kruger
Sự nghiệp > Diễn xuất

Kruger trở nên quan tâm tới diễn xuất và theo học tại Cours Florent. Cô có vai diễn điện ảnh đầu tay vào năm 2002, đóng cặp cùng Dennis Hopper và Christopher Lambert The Piano Player, một phim dài chiếu trên truyền hình của Jean-Pierre Roux. Cùng năm ấy, cô cũng đóng trong phim đạo diễn đầu tay của chồng cô lúc bấy giờ là Mon Idole. Cô thủ vai Julie Wood trong phim Michel Valliant năm 2003 và Lisa trong phim Wicker Park (2004), bên cạnh Josh Hartnett và Rose Byrne. Một trong những vai diễn nổi tiếng hơn cả của Kruger tính đến nay là màn hóa thân Helen của Sparta trong phim sử thi Troy của Wolfgang Petersen. Năm 2004, Kruger diễn cùng Nicolas Cage và Sean Bean (bạn diễn của cô trong Troy) trong phim National Treasure, tiếp tục hiện diện trong các bộ phim gồm Joyeux Noël (2005) và Copying Beethoven (2006). Cô tái đảm nhiệm vai diễn Tiến sĩ Abigail Chase trong National Treasure: Book of Secrets, công chiếu vào tháng 12 năm 2007.
Kruger là người dẫn lễ khai mạc và bế mạc của Liên hoan phim Cannes 2007. Kruger là thành viên ban giám khảo Liên hoan phim quốc tế Berlin lần thứ 58 vào năm 2008. Trưởng ban giám khảo của liên hoan là ông Costa Gavras. Năm 2009, cô vào vai một nữ diễn viên người Đức – gián điệp của quân Đồng Minh trong phim Inglourious Basterds của Quentin Tarantino. Vào tháng 12 năm 2009, cô công bố các đề cử của lễ trao giải Quả cầu vàng lần thứ 67 và cũng nhận các đề cử giải Nghiệp đoàn diễn viên màn ảnh cho nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất và dàn diễn viên điện ảnh xuất sắc với vai diễn trong Inglourious Basterds.
Kruger thủ vai Anna trong phim Mr. Nobody của Jaco Van Dormael. Các nhà phê bình dành lời tán dương tính nghệ thuật của tác phẩm và diễn xuất của Kruger. Tháng 4 năm 2010, Kruger có một vai khách mời trong một tập phim truyền hình Fringe của đài Fox, trong đó bạn trai cũ của cô, nam diễn viên Joshua Jackson có đóng. Năm 2010, Kruger còn xuất hiện trong video âm nhạc bài "Somebody to Love Me" của Mark Ronson, cô vào vai Boy George.
Trong phim Unknown (2011), Kruger thủ vai Gina, một người nhập cư Bosnia không giấy tờ và là nhân vật quan trọng bên cạnh nam chính Liam Neeson. Năm 2011, Kruger được đưa tin thay thế Eva Green cho vai diễn Maria Antonia của Áo trong bộ phim nói tiếng Pháp Les Adieux à la Reine. Năm 2012, cô được điền tên vào ban giám khảo hạng mục tranh cử chính tại Liên hoan phim Cannes 2012. Chủ nhiệm liên hoan là Nanni Moretti. Cô góp mặt trong bản chuyển thể điện ảnh từ cuốn tiểu thuyết The Host của Stephenie Meyer, ra mắt vào tháng 3 năm 2013. Ngoài ra, Kruger thủ vai Sonya Cross, một sĩ quan cảnh sát ở El Paso, Texas trong loạt phim truyền hình The Bridge của FX, phát sóng vào năm 2013. Năm 2015, nữ diễn viên có tên trong ban giám khảo hạng mục tranh cử chính tại Liên hoan phim Venezia 2015. Năm 2016, cô góp mặt trong The Infiltrator cùng Bryan Cranston và John Leguizamo. Năm 2017, Kruger có vai diễn điện ảnh hiếm hoi tại Đức trong tác phẩm giật gân Aus dem Nichts của Fatih Akin, giúp cô giành được nhiều giải thưởng nhờ diễn xuất trong phim. Đây là phim tiếng Đức đầu tiên mà Kruger đóng chính. Năm 2019, Kruger thay thế Marion Cotillard trong phim đề tài gián điệp The 355.
Hình ảnh trước công chúng

Kruger có tên trong danh sách "50 người đẹp nhất thế giới" trong ấn bản năm 2004 của People. Cô góp mặt trong danh sách "Hot 100" của Maxim tới hai lần, xếp thứ 50 vào năm 2005 và thứ 88 vào năm 2009. Cô còn được xếp thứ 83 trong danh sách "Top 99 phụ nữ" của AskMen vào năm 2010. Kruger là đại sứ thương hiệu cho hãng chế tác đồng hồ Jaeger-LeCoultre của Thụy Sĩ. Tháng 12 năm 2009, cô được thông báo là "người mẫu phát ngôn" toàn cầu của L'Oréal. Tháng 5 năm 2010, cô trở thành gương mặt cho dòng nước hoa mới nhất mang tên Beauty của Calvin Klein.
Đời tư

Kruger nói trôi chảy cả tiếng Anh, tiếng Pháp và tiếng Đức. Ngoài ra, cô học tiếng Latin ở trường trong 8 năm song không nói ngôn ngữ này. Năm 2013, cô trở thành công dân Mỹ. Kruger cho biết cô mắc chứng sợ ngựa và sẽ không nhận vai trong bất cứ bộ phim nào yêu cầu cưỡi hoặc tương tác với ngựa, qua đó tiết lộ rằng đây là nguyên do cô bỏ một số vai trong quá khứ. Nỗi sợ của cô bắt nguồn từ một lần tai nạn bị ngựa hất văng xuống.
Năm 1999, Kruger bắt đầu hẹn hò với nam diễn viên và đạo diễn người Pháp Guillaume Canet. Họ kết hôn vào ngày 1 tháng 9 năm 2001. Họ cùng đóng trong phim Joyeux Noël (2005) và ly hôn vào năm 2006. Kruger chia sẻ rằng vụ hôn nhân không thành vì sự nghiệp của mỗi người làm họ phải xa cách ở những phần khác nhau của thế giới. Từ năm 2006 tới 2016, cô quan hệ tình cảm với nam diễn viên Joshua Jackson. Năm 2015, Kruger gặp nam diễn viên Norman Reedus trên phim trường Sky. Hai người lần đàu được trông thấy cặp kè cùng nhau vào tháng 7 năm 2016. Tháng 11 năm 2018, Kruger hạ sinh con gái, đứa con đầu lòng của cô và thứ hai của Reedus.
Giải thưởng và đề cử

| Năm | Giải thưởng | Hạng mục | Phim đề cử | Kết quả |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2003 | Liên hoan phim Cannes | Cúp Chopard cho khám phá nữ diễn viên mới | — | Đoạt giải |
| 2004 | Giải Bambi | — | — | Đoạt giải |
| 2004 | Giải Sao Thổ | Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất | National Treasure | Đề cử |
| 2007 | Teen Choice Awards | Nữ diễn viên điện ảnh chọn lọc – Phim hài, hành động | National Treasure: Book of Secrets | Đề cử |
| 2009 | Hiệp hội Phê bình Phim Phát sóng | Dàn diễn viên xuất sắc nhất | Inglourious Basterds | Đoạt giải |
| 2009 | Hiệp hội phê bình phim San Diego | Dàn diễn viên xuất sắc nhất | Inglourious Basterds | Đoạt giải |
| 2009 | Giải Sao Thổ | Nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất | Inglourious Basterds | Đề cử |
| 2009 | Hiệp hội phê bình phim trực tuyến | Nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất | Inglourious Basterds | Đề cử |
| 2010 | Giải Nghiệp đoàn diễn viên màn ảnh | Dàn diễn viên phim điện ảnh xuất sắc | Inglourious Basterds | Đoạt giải |
| 2010 | Giải Nghiệp đoàn diễn viên màn ảnh | Nữ diễn viên phụ xuất sắc | Inglourious Basterds | Đề cử |
| 2013 | Liên hoan phim biển Newport | Nữ diễn viên xuất sắc nhất | Un plan parfait | Đoạt giải |
| 2015 | Elle Style Awards | Nữ diễn viên điện ảnh xuất sắc nhất | — | Đoạt giải |
| 2017 | Liên hoan phim Cannes | Nữ diễn viên xuất sắc nhất | In the Fade | Đoạt giải |
| 2017 | Giảỉ Satellite | Nữ diễn viên điện ảnh xuất sắc nhất | In the Fade | Đoạt giải  |
Ba Vì

Đối với các định nghĩa khác, xem Ba Vì (định hướng).
Ba Vì là một huyện nằm ở phía tây bắc thành phố Hà Nội, Việt Nam. Nằm ở phía tây cách trung tâm thành phố khoảng 50 km, Ba Vì là một huyện bán sơn địa với 29 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, gồm thị trấn Tây Đằng và 28 xã, trong đó có 7 xã miền núi thuộc vùng núi Ba Vì và 24 xã, thị trấn thuộc vùng đồng bằng. Huyện có diện tích tự nhiên là 428,0 km², với dãy núi Ba Vì là nơi bảo tồn hệ động thực vật thuộc Vườn quốc gia Ba Vì, cùng nhiều hồ đập lớn là hồ Suối Hai, và hồ Đồng Mô.
Địa lý

Huyện Ba Vì nằm ở phía tây của thủ đô Hà Nội, nằm cách trung tâm thành phố khoảng 50 km. Huyện có vị trí địa lý:
Phía đông giáp thị xã Sơn Tây và huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc
Phía tây giáp huyện Lâm Thao, huyện Tam Nông và huyện Thanh Thủy thuộc tỉnh Phú Thọ
Phía nam giáp huyện Thạch Thất và thành phố Hòa Bình, tỉnh Hòa Bình
Phía bắc giáp thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ.
Huyện Ba Vì là một huyện bán sơn địa với 7 xã miền núi thuộc vùng núi Ba Vì và 24 xã, thị trấn thuộc vùng đồng bằng. Diện tích tự nhiên là 428,0 km², lớn nhất thủ đô Hà Nội. Huyện có dãy núi Ba Vì, núi Ba Vì 3 phần 5 diện tích vùng núi thuộc huyện Ba Vì, cũng là nơi bảo tồn hệ động thực vật thuộc Vườn quốc gia Ba Vì. Vùng (dãy) núi Ba Vì có nhiều ngọn núi nổi tiếng. Trong đó đỉnh Ba Vì (Tản Viên) cao 1281m, đỉnh Núi Vua cao 1296 m. Dãy núi Ba Vì và nhiều danh thắng xung quanh đã tạo cho Ba Vì trở thành một huyện có giá trị và tiềm năng du lịch rất lớn đang khai thác và phát triển có hiệu quả. Huyện có nhiều hồ đập, khá lớn là hồ Suối Hai, và hồ Đồng Mô (tại khu du lịch Đồng Mô). Các hồ này đều là hồ nhân tạo và nằm ở đầu nguồn sông Tích, chảy sang thị xã Sơn Tây, và một số huyện phía Tây Hà Nội, rồi đổ nước vào sông Đáy.
Ở ranh giới của huyện với tỉnh Phú Thọ có hai ngã ba sông là: ngã ba Trung Hà giữa sông Đà và sông Hồng (tại xã Phong Vân) và ngã ba Bạch Hạc giữa sông Hồng và sông Lô (tại xã Tản Hồng, đối diện với thành phố Việt Trì).
Các điểm cực:
Cực Bắc là xã Phú Cường.
Cực Tây là xã Thuần Mỹ.
Cực Nam là xã Khánh Thượng.
Cực Đông là xã Cam Thượng.
Thống kê năm 2009, dân số huyện Ba Vì là hơn 265 nghìn người, gồm các dân tộc: Kinh, Mường, Dao... 5% dân số theo đạo Thiên Chúa.
Địa lý > Giao thông

Đường bộ: có quốc lộ 32 chạy qua thị trấn Tây Đằng, nối thị xã Sơn Tây, thủ đô Hà Nội với tỉnh Phú Thọ và đi các tỉnh vùng Tây Bắc Bộ. Trên quốc lộ này, đoạn cuối tại xã Thái Hòa có cầu Trung Hà bắc qua sông Đà. Ngoài ra còn có một đoạn ngắn của đường cao tốc Hòa Lạc – Hòa Bình đi qua.
Đường thủy: sông Hồng, sông Đà và sông Tích.
Địa lý > Khí hậu

| Dữ liệu khí hậu của Huyện Ba Vì> Tháng | Dữ liệu khí hậu của Huyện Ba Vì> 1 | Dữ liệu khí hậu của Huyện Ba Vì> 2 | Dữ liệu khí hậu của Huyện Ba Vì> 3 | Dữ liệu khí hậu của Huyện Ba Vì> 4 | Dữ liệu khí hậu của Huyện Ba Vì> 5 | Dữ liệu khí hậu của Huyện Ba Vì> 6 | Dữ liệu khí hậu của Huyện Ba Vì> 7 | Dữ liệu khí hậu của Huyện Ba Vì> 8 | Dữ liệu khí hậu của Huyện Ba Vì> 9 | Dữ liệu khí hậu của Huyện Ba Vì> 10 | Dữ liệu khí hậu của Huyện Ba Vì> 11 | Dữ liệu khí hậu của Huyện Ba Vì> 12 | Dữ liệu khí hậu của Huyện Ba Vì> Năm |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Cao kỉ lục °C (°F) | 31.9 (89.4) | 34.4 (93.9) | 38.8 (101.8) | 38.2 (100.8) | 41.6 (106.9) | 40.2 (104.4) | 39.5 (103.1) | 38.5 (101.3) | 37.3 (99.1) | 34.4 (93.9) | 35.0 (95.0) | 32.4 (90.3) | 41.6 (106.9) |
| Trung bình ngày tối đa °C (°F) | 19.4 (66.9) | 20.3 (68.5) | 23.0 (73.4) | 27.4 (81.3) | 31.4 (88.5) | 32.9 (91.2) | 32.9 (91.2) | 32.3 (90.1) | 31.3 (88.3) | 28.7 (83.7) | 25.3 (77.5) | 21.9 (71.4) | 27.2 (81.0) |
| Trung bình ngày °C (°F) | 16.1 (61.0) | 17.3 (63.1) | 20.0 (68.0) | 23.8 (74.8) | 27.0 (80.6) | 28.6 (83.5) | 28.6 (83.5) | 28.2 (82.8) | 27.0 (80.6) | 24.4 (75.9) | 20.8 (69.4) | 17.5 (63.5) | 23.3 (73.9) |
| Tối thiểu trung bình ngày °C (°F) | 13.8 (56.8) | 15.2 (59.4) | 17.7 (63.9) | 21.3 (70.3) | 23.9 (75.0) | 25.5 (77.9) | 25.6 (78.1) | 25.3 (77.5) | 24.2 (75.6) | 21.5 (70.7) | 17.8 (64.0) | 14.4 (57.9) | 20.5 (68.9) |
| Thấp kỉ lục °C (°F) | 4.0 (39.2) | 6.1 (43.0) | 7.0 (44.6) | 12.4 (54.3) | 17.1 (62.8) | 20.1 (68.2) | 19.9 (67.8) | 21.7 (71.1) | 17.3 (63.1) | 12.8 (55.0) | 6.8 (44.2) | 2.8 (37.0) | 2.8 (37.0) |
| Lượng Giáng thủy trung bình mm (inches) | 27 (1.1) | 34 (1.3) | 53 (2.1) | 104 (4.1) | 268 (10.6) | 295 (11.6) | 351 (13.8) | 343 (13.5) | 242 (9.5) | 207 (8.1) | 63 (2.5) | 20 (0.8) | 2.004 (78.9) |
| Số ngày giáng thủy trung bình | 11.1 | 12.2 | 15.7 | 14.9 | 16.7 | 16.7 | 17.6 | 17.2 | 13.1 | 11.1 | 7.4 | 5.3 | 159.0 |
| Độ ẩm tương đối trung bình (%) | 84.5 | 85.5 | 86.6 | 86.5 | 83.8 | 82.2 | 83.0 | 85.1 | 84.1 | 82.4 | 80.9 | 80.5 | 83.8 |
| Số giờ nắng trung bình tháng | 64 | 49 | 48 | 80 | 162 | 165 | 177 | 175 | 181 | 157 | 136 | 121 | 1.514 |
Nguồn: Viện khoa học Công nghệ Xây dựng Việt Nam
Lịch sử

Huyện Ba Vì được thành lập ngày 26 tháng 7 năm 1968 trên cơ sở hợp nhất các huyện Bất Bạt, Tùng Thiện và Quảng Oai của tỉnh Hà Tây, khi mới thành lập, huyện gồm 43 xã: Ba Trại, Ba Vì, Cẩm Lĩnh, Cam Thượng, Châu Sơn, Chu Minh, Cổ Đô, Cổ Đông, Đông Quang, Đồng Thái, Đường Lâm, Hòa Thuận, Khánh Thượng, Kim Sơn, Minh Châu, Minh Quang, Phong Vân, Phú Châu, Phú Cường, Phú Đông, Phú Phương, Phú Sơn, Sơn Đà, Sơn Đông, Tân Đức, Tản Hồng, Tản Lĩnh, Tây Đằng, Thái Hòa, Thanh Mỹ, Thuần Mỹ, Thụy An, Tích Giang, Tiên Phong, Tòng Bạt, Trạch Mỹ Lộc, Trung Hưng, Trung Sơn Trầm, Vân Sơn, Vạn Thắng, Vật Lại, Xuân Sơn, Yên Bài.
Ngày 16 tháng 10 năm 1972, chuyển xã Trung Hưng về thị xã Sơn Tây quản lý, huyện Ba Vì còn lại 42 xã. Ngày 27 tháng 12 năm 1975, huyện Ba Vì thuộc tỉnh Hà Sơn Bình (hợp nhất 2 tỉnh Hà Tây và Hòa Bình). Ngày 18 tháng 12 năm 1976, hợp nhất 2 xã Vân Sơn và Hòa Thuận thành xã Vân Hòa. Ngày 29 tháng 12 năm 1978, huyện Ba Vì sáp nhập vào thành phố Hà Nội. Ngày 2 tháng 6 năm 1982, chuyển 7 xã: Cổ Đông, Đường Lâm, Kim Sơn, Sơn Đông, Thanh Mỹ, Trung Sơn Trầm, Xuân Sơn về thị xã Sơn Tây và chuyển 2 xã: Tích Giang, Trạch Mỹ Lộc về huyện Phúc Thọ. Huyện Ba Vì còn lại 32 xã. Ngày 3 tháng 3 năm 1987, thành lập thị trấn Quảng Oai (tách ra từ xã Tây Đằng).
Ngày 12 tháng 8 năm 1991, tái lập tỉnh Hà Tây, huyện Ba Vì lại trở về với tỉnh Hà Tây. Ngày 29 tháng 8 năm 1994, hợp nhất thị trấn Quảng Oai và xã Tây Đằng thành thị trấn Tây Đằng. Ngày 1 tháng 7 năm 2008, chuyển toàn bộ diện tích và dân số của xã Tân Đức về thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ quản lý theo Nghị quyết số 14/2008/QH12 của Quốc hội (nay xã Tân Đức đã sáp nhập vào phường Minh Nông thuộc thành phố Việt Trì). Huyện Ba Vì còn lại 1 thị trấn và 30 xã.
Ngày 1 tháng 8 năm 2008, giải thể tỉnh Hà Tây cũ, huyện Ba Vì thuộc thành phố Hà Nội. Ngày 1 tháng 1 năm 2025, hợp nhất 3 xã Châu Sơn, Phú Phương và Tản Hồng thành xã Phú Hồng. Huyện Ba Vì có 1 thị trấn và 28 xã như hiện nay.
Hành chính

Huyện Ba Vì có 29 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm thị trấn Tây Đằng (huyện lỵ) và 28 xã: Ba Trại, Ba Vì, Cẩm Lĩnh, Cam Thượng, Chu Minh, Cổ Đô, Đông Quang, Đồng Thái, Khánh Thượng, Minh Châu, Minh Quang, Phong Vân, Phú Châu, Phú Cường, Phú Đông, Phú Hồng, Phú Sơn, Sơn Đà, Tản Lĩnh, Thái Hòa, Thuần Mỹ, Thụy An, Tiên Phong, Tòng Bạt, Vân Hòa, Vạn Thắng, Vật Lại, Yên Bài.
Truyền thống

Huyện giàu truyền thống hiếu học, nhiều danh nhân tài giỏi đóng góp cho quê hương đất nước.
Di tích lịch sử

Di tích K9 được Bác Hồ sinh sống và công tác các năm kháng chiến.
Danh nhân

Phương Minh Hòa (sinh năm 1955): Thượng tướng, nguyên Phó Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị, nguyên Chính uỷ và Tư lệnh Quân chủng Phòng không - Không quân.
Nguyễn Bá Lân (阮伯麟, 1700-1785): nhà thơ và là đại quan nhà Lê Trung Hưng trong lịch sử Việt Nam. Sinh tại xã Cổ Đô, huyện Tiên Phong (cũ), trấn Sơn Tây; nay thuộc xã Cổ Đô, huyện Ba Vì. Từng làm Thượng thư bộ Lễ, rồi Thượng thư bộ Hộ, hàm Thiếu bảo, được liệt vào bậc Ngũ lão hầu chúa.
Lê Hữu Tá (黎友佐, 1817 - 1882): đại quan nhà Nguyễn. Ông quê ở xã Đông Viên, phủ Quảng Oai, tỉnh Sơn Tây, (nay thuộc xã Đông Quang, huyện Ba Vì, Hà Nội), là người văn võ song toàn, học vấn uyên thâm, làm quan tới Thượng thư bộ Binh, Thượng thư bộ Công, Hàn Lâm Viện Thị giảng Học sĩ.
Trần Kỷ (? - ?) Phó bảng khoa Canh Thìn (1880), quê huyện Tiên Phong, tỉnh Sơn Tây (nay thuộc huyện Ba Vì, Hà Nội), làm quan đến Giáo thụ phủ Lâm Thao.
Nguyễn Hiến Lê (ngày 8 tháng 1 năm 1912 – ngày 22 tháng 12 năm 1984) quê ở làng Phương Khê, phủ Quảng Oai, tỉnh Sơn Tây (thuộc làng Phương Khê xã Phú Phương, nay là xã Phú Hồng, huyện Ba Vì, Hà Nội). Ông là học giả, nhà văn, dịch giả, nhà ngôn ngữ học, nhà giáo dục và hoạt động văn hóa độc lập Việt Nam, có 120 tác phẩm sáng tác, biên soạn và dịch thuật thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau như giáo dục, văn học, ngữ học, triết học, lịch sử, du ký, gương danh nhân, chính trị, kinh tế, v.v.
Đường phố

Chùa Cao
Cống Ải
Đá Bạc
Đông Hưng
Gò Sóc
Phú Mỹ
Quảng Oai
Tây Đằng
Vân Trai
Vũ Lâm
Hạ tầng

Các tuyến xe buýt đi qua và đi từ địa bàn huyện Ba Vì: 92 (Nhổn - Phú Sơn), 107 (Kim Mã - Làng Văn hoá Du lịch các dân tộc Việt Nam), 110 (Bến xe Sơn Tây - Minh Quang), 111 (Bến xe Sơn Tây - Hồ Suối Hai - Bất Bạt), 118 (Bến xe Sơn Tây - Tây Đằng - Bất Bạt), 119 (Hòa Lạc - Bất Bạt (Ba Vì)), 126 (Bến xe Sơn Tây - Trung Hà).
Sai phạm > Xây nhà trái phép tại vườn quốc gia Ba Vì

Ngày 8 tháng 3 năm 2016, Sở Xây dựng Hà Nội cho biết UBND huyện Ba Vì phải chịu trách nhiệm cho việc xây dựng trái phép 59 căn biệt thự thuộc khu nghỉ dưỡng Điền Viên thôn nằm tại khu rừng Mu, thôn Chóng, xã Yên Bài có diện tích khoảng 4,8 ha đã được xây dựng từ năm 2011 tới nay.
Làng nghề

Ba Vì là một huyện miền bán sơn địa phía Tây Bắc của thủ đô. Do đặc thù vị trí địa lý xa trung tâm thủ đô và địa hình đồi núi nhiều nên kinh tế huyện còn chậm phát triển trong các đơn vị hành chính cấp huyện của thủ đô. Huyện có rất nhiều làng nghề, làng có nghề. Ba Vì có 20 làng nghề đã được cấp bằng công nhận thì có tới 11 làng nghề chế biến chè, riêng xã Ba Trại có 9 làng nghề chè. Nghề làm nón có 3 làng đều thuộc xã Phú Châu. Nghề thuốc nam có 3 làng đều thuộc xã Ba Vì. Các nghề trồng hoa, chế biến nông sản (bột sắn, bột rong, miến), tơ tằm mỗi nhóm 1 làng. Các làng nghề, làng có nghề ở đây mang nét đặc trưng riêng của một huyện chuyển tiếp giữa đồng bằng và vùng núi như:
Làng nghề chè cả 9 thôn ở Ba Trại
Làng nghề thuốc nam người Dao Hợp Sơn (Ba Vì)
Làm bột sắn, miến rong Minh Hồng (Minh Quang)
Làm du lịch tâm linh đền Trung và đền Hạ (Minh Quang)
Làng nghề thuốc nam người Dao Yên Sơn (xã Ba Vì)
Làng nghề chè thôn Phú Yên (Yên Bài)
Làng nghề làm nón Phong Châu (Phú Châu)
Làng nghề làm nón Liễu Châu (Phú Châu)
Làng nghề hoa mai trắng An Hòa (Tản Lĩnh)
Làng nghề chè Đá Chông (Minh Quang)
Có nghề sấy cau thôn Hạc Sơn (Phú Hồng)
Làng nghề thuốc nam người Dao Hợp Nhất (Ba Vì)
Nghề tơ tằm ở thôn Long Phú (Thuần Mỹ)
Làm dịch vụ đặc sản huyện ở Tản Lĩnh
Làng nghề làm nón Phú Xuyên (Phú Châu)
Nghề mộc và thợ mộc ở Phú Hồng
Chăn nuôi bò sữa, gia súc, nuôi gia cầm, có và biết nghề quạy chè lam ở nhiều thôn.
Chú thích

1 2  “Quyết định 120-CP năm 1968 về việc hợp nhất các huyện Quảng Oai, Bất Bạt và Tùng Thiện thuộc tỉnh Hà Tây thành một huyện lấy tên là huyện Ba Vì”.
↑  Tổng cục Thống kê
↑  “Vietnam Building Code Natural Physical & Climatic Data for Construction” (PDF). Vietnam Institute for Building Science and Technology. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 22 tháng 7 năm 2018. Truy cập ngày 5 tháng 8 năm 2018.
↑  Quyết định 50-BT năm 1972 về việc sáp nhập xã Trung Hưng và thôn Yên Thịnh II thuộc xã Đường Lâm, huyện Ba Vì vào thị xã Sơn Tây thuộc tỉnh Hà Tây
↑  “Nghị quyết về việc hợp nhất một số tỉnh do Quốc hội ban hành”.
↑  Nghị quyết về việc phê chuẩn việc phân vạch lại địa giới thành phố Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh, các tỉnh Hà Sơn Bình, Vĩnh Phú, Cao Lạng, Bắc Thái, Quảng Ninh và Đồng Nai do Quốc hội ban hành
↑  Quyết định 101-HĐBT năm 1982 về việc phân vạch địa giới thị xã Sơn Tây, huyện Ba Vì và huyện Phúc Thọ thuộc thành phố Hà Nội
↑  Quyết định 45-HĐBT năm 1987 thành lập thị trấn của các huyện Ba Vì và Sóc Sơn thuộc thành phố Hà Nội
↑  Nghị quyết về việc điều chỉnh địa giới hành chính một số tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương do Quốc hội ban hành
↑  “Nghị quyết 14/2008/NQ-QH12 của Quốc hội về việc điều chỉnh địa giới hành chính giữa tỉnh Hà Tây và tỉnh Phú Thọ, giữa tỉnh Bình Phước và tỉnh Đồng Nai”.
↑  Nghị quyết số 15/2008/QH12 về việc điều chỉnh địa giới hành chính thành phố Hà Nội và một số tỉnh có liên quan do Quốc hội ban hành
↑  Nghị quyết số 1286/NQ-UBTVQH15 của UBTVQH Về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã của thành phố Hà Nội giai đoạn 2023 – 2025
↑  Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội (15 tháng 11 năm 2023). “Phương án tổng thể sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã giai đoạn 2023–2025 của thành phố Hà Nội”. Phường Bách Khoa.
↑  “Ủy ban nhân dân xã, thị trấn”. Cổng thông tin điện tử Huyện Ba Vì. Truy cập ngày 9 tháng 3 năm 2025.
↑  “UBND xã Đông Quang: Đón nhận Bằng xếp hạng Di tích lịch sử cấp thành phố Nhà thờ họ Lê thôn Đông Viên”.
↑  “Nhìn lại 20 năm phong trào khuyến học ở Đông Viên”.
↑  Phạm Đức Thành Dũng, Vĩnh Cao (Chủ biên). Khoa cử và các nhà khoa bảng triều Nguyễn.
↑  Xác định 59 căn biệt thự xây trái phép ở Ba Vì, cand.com, 8.3.2016
Nguyễn Phúc Chu

Nguyễn Phúc Chu (chữ Hán: 阮福淍, 11 tháng 6 năm 1675 – 1 tháng 6 năm 1725) hay Nguyễn Hiển Tông, là vị chúa Nguyễn thứ sáu của Đàng Trong, vùng đất phía Nam nước Đại Việt thời Lê trung hưng. Ông nối ngôi cha là Nguyễn Phúc Thái và cai trị từ năm từ 1691 đến năm 1725. Trong thời gian cầm quyền, Nguyễn Phúc Chu chăm lo phát triển kinh tế, giáo dục, quân sự, làm quốc gia rất giàu mạnh. Ông cũng mở rộng đáng kể lãnh thổ Đại Việt sau nhiều cuộc chiến với các vương quốc Chiêm Thành và Chân Lạp. Ông còn là một cư sĩ Phật giáo mộ đạo, có nhiều công lao trong việc trùng tu chùa chiền và hỗ trợ truyền bá Phật pháp trong nước.
Thân thế

Nguyễn Phúc Chu sinh vào tháng 5 âm lịch năm Ất Mẹo (1675), là con cả của Nghĩa vương Nguyễn Phúc Thái. Mẹ ông là Tống Thị Lĩnh quê ở Tống Sơn, Thanh Hóa (con của Thiếu phó Quận công Tống Phúc Vinh). Đại Nam Thực lục chép: "Trước kia, năm Giáp Dần, mùa thu, ở phương Tây Nam trên trời mở ra một lỗ, có mây sắc vận quanh, ở giữa một luồng ánh sáng rực trời tỏa ngay vào chỗ nhà mẫu hậu ở, người thức giả cho là điềm thánh. Năm sau chúa đúng kỳ giáng sinh, mùi thơm nức nhà".
Thuở thiếu thời, ông rất chăm học chữ tốt, văn hay, võ giỏi. Ông được phong là Tả binh đinh Phó Tướng Tộ Trường Hầu, làm phủ đệ ở cơ Tả binh.
Năm 1691, Chúa Nghĩa Nguyễn Phúc Thái qua đời. Quân thần vâng di mệnh, tôn ông là Tiết Chế Thủy Bộ chư Dinh Kiêm Tổng Nội Ngoại Bình Chương Quân Quốc Trọng Sự Thái Bảo Tộ Quốc Công.
Bấy giờ, khi nối ngôi chúa Phúc Chu mới có 17 tuổi. Ông lấy hiệu là Thiên túng đạo nhân, cho giảm một nửa thuế ruộng trong năm đó. Thời bấy giờ gọi ông là Minh Chúa hoặc Quốc Chúa.
Đối ngoại > Chiêm Thành

Tháng 8 năm Nhâm Thân (1692), vua Chiêm Thành là Bà Tranh (Po Thot), hợp quân, đắp lũy, cướp giết cư dân ở phủ Diên Ninh. Sự việc được báo lên Chúa, Chúa Phúc Chu đã sai Cai cơ Nguyễn Hữu Cảnh làm Thống binh, cùng Tham mưu Nguyễn Đình Quang đem quân Chính Dinh cùng quân Quảng Nam và Bình Khang đi đánh.
Đầu năm 1693, Nguyễn Hữu Cảnh bắt được Bà Tranh, Kế Bà Tử (em trai Bà Tranh) cùng thân thuộc là nàng Mi Bà Ân đem về Phú Xuân. Chúa sai kể tội giam cầm họ ở núi Ngọc Trản. Đổi đất Chiêm Thành thành trấn Thuận Thành (đất Panduranga) và lập ra phủ Bình Thuận.
Sau khi Bà Tranh chết tại Huế, Kế Bà Tử đã nổi dậy. Quý tộc Chăm tên Ốc Nha Đạt và người Mãn Thanh tên A Ban chỉ huy quân Chăm. Lúc đó Nguyễn Hữu Cảnh đang đi Tây Chính, và quân Nguyễn ở lại đã bị quân Chăm tiêu diệt hoàn toàn.
Khi Nguyễn Hữu Cảnh trở lại, Kế Bà Tử đã ký hòa ước với chúa Nguyễn Phúc Chu. Chúa Phúc Chu đã đồng ý khôi phục vương quốc Chăm Pa với hình thức là một khu tự trị với tên là Thuận Thành Trấn, và chúa Chăm được gọi là Trấn Vương (khâm lý), con của Bà Ân làm đề đốc để xếp đặt mọi việc trong phủ hạt, là thần hạ của chúa Nguyễn, buộc người dân ăn mặc theo phong tục nước Việt.
Theo bộ văn bản hoàng gia Chăm (bản chữ Hán), mối quan hệ phiên thuộc giữa vùng đất cai quản bởi các chúa Chăm và chính quyền trung ương của chúa Nguyễn diễn ra tốt đẹp.
Chúa Phúc Chu còn mở rộng bờ cõi đất đai xuống phía Nam, đạt được nhiều thành tựu như:
Đặt phủ Bình Thuận năm Đinh Sửu (1697) gồm các đất Phan Rang, Phan Rí trở về Tây.
Đặt phủ Gia Định.
Chia đất Đông Phố, lấy xứ Đồng Nai làm huyện Phước Long, dựng dinh Trấn Biên (Biên Hòa).
Lấy xứ Sài Gòn làm huyện Tân Bình, dựng dinh Phiên Trấn, lập xã Minh Hương.