stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Vương Khải (diễn viên)
Tiểu sử

Vương Khải tốt nghiệp khóa 03 khoa Biểu diễn Học viện Hí kịch Trung ương.
Năm 2005, Vương Khải tham gia bộ phim truyền hình đầu tay "Hàn Thu". Năm 2008, anh diễn xuất trong series phim truyền hình "Cô gái xấu xí". Năm 2010, anh tham gia diễn xuất trong bộ phim "Thanh niên trí thức" của đạo diễn Trương Tân Kiến. Tháng 6 năm 2012, Vương Khải diễn xuất trong phim "Tân thần thám liên minh, Bao đại nhân đến rồi". Trong năm 2013, với nhân vật Phương Mạnh Vi trong bộ phim chính kịch "Bắc Bình không chiến sự", Vương Khải đã nhận được sự chú ý của khán giả.
Năm 2014, nhờ bộ phim điện ảnh "Án kiện Hoàng Khắc Công", Vương Khải đã giành giải "Nam diễn viên mới xuất sắc nhất" của Diễn đàn thanh niên ảnh tượng Hoa ngữ lần thứ 9.
Trong năm 2015, nhờ vào hai nhân vật Minh Thành trong phim "Kẻ nguỵ trang" và Tĩnh Vương Tiêu Cảnh Diễm trong phim "Lang gia bảng", Vương Khải đã thu hút được một lượng lớn người hâm mộ. Tháng 10 cùng năm, anh tham gia phim điện ảnh "Đường sắt Phi Hổ" cùng diễn viên Thành Long.
Tháng 10 năm 2016, bộ phim truyền hình anh đảm nhận vai nam chính đầu tiên thuộc thể loại tình nghi phá án "Nếu ốc sên có tình yêu" được phát sóng. Tháng 12 cùng năm, bộ phim tình cảm lãng mạn "Từ bỏ em, giữ chặt em" do anh đóng chính phát sóng trên kênh Hồ Nam.
Ngày 31 tháng 3 năm 2017, phim điện ảnh "Hiến thân của kẻ tình nghi" khởi chiếu. Đây là phim điện ảnh đầu tiên anh đảm nhận nam chính và đã gặt hái doanh thu 402 triệu NDT. Cùng năm, Vương Khải tham gia phim điện ảnh "Bản sắc anh hùng 4" của đạo diễn Đinh Thịnh.
Phim > Truyền hình

| Năm | Tên | Vai |
| --- | --- | --- |
| 2006 | Hàn Thu | Hoàng Nguyên Thượng |
| 2008 | Hoa đào quanh nhà | Hứa Nhất Lâm |
| 2008- 2010 | Cô gái xấu xí | Trần Gia Minh |
| 2010 | Gọi tên đại minh tinh | Vương Thuỵ |
| 2011 | Thương Pháo Hầu | Đới Đao |
| 2012 | Thanh niên trí thức | Tề Dũng |
| 2013 | Tân thần thám liên minh, Bao đại nhân đến rồi | Công Tôn Trạch |
| 2014 | Bắc Bình không chiến sự | Phương Mạnh Vi |
| 2015 | Đợi em yêu anh | Khúc Hòa |
| 2015 | Chuyện cũ ở Thanh Đảo | Lưu Thừa Chí |
| 2015 | Kẻ ngụy trang | Minh Thành |
| 2015 | Lang Nha Bảng | Tĩnh Vương Tiêu Cảnh Diễm |
| 2015 | Hãy nhắm mắt khi anh đến | Lý Huân Nhiên |
| 2016 | Truyền thuyết Thanh Khâu Hồ | Thạch Thái Phác |
| 2016 | Bầu trời của nữ nhi | Ngô Đại Duy |
| 2016 | Hoan Lạc Tụng | Triệu Khải Bình |
| 2016 | Từ bỏ em giữ chặt em | Trần Diệc Độ |
| 2016 | Nếu ốc sên có tình yêu | Quý Bạch |
| 2017 | Hoan lạc tụng 2 | Triệu Khải Bình |
| 2018 | Đại giang đại hà | Tống Vận Huy |
| 2020 | Thanh Bình Nhạc | Tống Nhân Tông Triệu Trinh |
| 2020 | Săn Cáo | Hạ Viễn |
| 2022 | Hướng Gió Mà Đi | Cố Nam Đình |
Phim > Điện ảnh

| Năm | Tên | Vai |
| --- | --- | --- |
| 2012 | Chó của tôi, tình yêu của tôi | Sử Lộ Uy |
| 2013 | Nghịch tập | Hách Thần |
| 2014 | Thời đại hoàng kim | Cận Dĩ |
| 2014 | Thân kỉ lan | Trương Giang Bình |
| 2014 | Án kiện Hoàng Khắc Công | Hoàng Khắc Công |
| 2016 | Đường sắt Phi Hổ | Phạm Xuyên |
| 2017 | Hiến thân của kẻ tình nghi X | Đường Xuyên |
| 2018 | Bản sắc anh hùng 2018 | Châu Khải |
| 2021 | Dynasty Warriors: Chiến binh Tam Quốc | Tào Tháo |
Âm nhạc

| Năm | Tên | Album | Thời lượng |
| --- | --- | --- | --- |
| 2013 | Khám phá thế giới | Tân thần thám liên minh OST | 5:06 |
| 2015 | Xích huyết trường ân | Lang Nha Bảng OST | 4:45 |
| 2018 | Viên đạn lạc quá khứ | Bản sắc anh hùng (2018) OST | 4:11 |
Giải thưởng và đề cử > Forbes China Celebrity 100

| Year | Rank | Ref>  |
| --- | --- | --- |
| 2017 | 42nd |  |
| 2019 | 46th |  |
| 2020 | 26th |  |
Cnidoscolus aequatoriensis

| Cnidoscolus aequatoriensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Malpighiales
Họ (familia): Euphorbiaceae
Chi (genus): Cnidoscolus
Loài (species): C. aequatoriensis
Danh pháp hai phần
Cnidoscolus aequatoriensis Fern.Casas & J.M.Pizarro 
Cnidoscolus aequatoriensis là một loài thực vật có hoa trong họ Đại kích. Loài này được Fern.Casas & J.M.Pizarro mô tả khoa học đầu tiên năm 2002.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Cnidoscolus aequatoriensis”. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2013.
Dyscia nelvaria

| Dyscia nelvaria> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Dyscia
Loài (species): D. nelvaria
Danh pháp hai phần
Dyscia nelvaria Oberthür 1914 
Dyscia nelvaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Machaerium trifoliolatum

| Machaerium trifoliolatum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Fabales
Họ (familia): Fabaceae
Chi (genus): Machaerium
Loài (species): M. trifoliolatum
Danh pháp hai phần
Machaerium trifoliolatum Ducke 
Machaerium trifoliolatum là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được Ducke miêu tả khoa học đầu tiên.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Machaerium trifoliolatum”. Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2013.
Desmanthodium blepharopodum

| Desmanthodium blepharopodum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Asterales
Họ (familia): Asteraceae
Chi (genus): Desmanthodium
Loài (species): D. blepharopodum
Danh pháp hai phần
Desmanthodium blepharopodum S.F.Blake, 1924 
Desmanthodium blepharopodum là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được S.F.Blake mô tả khoa học đầu tiên năm 1924.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Desmanthodium blepharopodum”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.
Metacatharsius ovulum

| Metacatharsius ovulum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Phân thứ bộ (infraordo): Scarabeiformia
Liên họ (superfamilia): Scarabaeoidea
Họ (familia): Scarabaeidae
Chi (genus): Metacatharsius
Loài (species): M. ovulum
Danh pháp hai phần
Metacatharsius ovulum Balthasar, 1940 
Metacatharsius ovulum là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 6 năm 2014.
↑  Hallan, J. (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Dysschema hodeva

| Dysschema hodeva> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Chi (genus): Dysschema
Loài (species): D. hodeva
Danh pháp hai phần
Dysschema hodeva
Dysschema hodeva là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Cá nhám cưa sáu khe mang

| Cá nhám cưa sáu khe mang |
| --- | --- |
Thời điểm hóa thạch: 23–0 triệu năm trước đây  TiềnЄ Є O S D C P T J K Pg N      Miocene tới nay
Tình trạng bảo tồn
 Sắp bị đe dọa  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Chondrichthyes
Phân lớp (subclass): Elasmobranchii
Bộ (ordo): Pristiophoriformes
Họ (familia): Pristiophoridae
Chi (genus): Pliotrema Regan, 1906
Loài (species): P. warreni
Danh pháp hai phần
Pliotrema warreni Regan, 1906 
 Vùng phân bố của cá nhám cưa sáu khe mang (màu xanh)
Cổng thông tin Cá mập
Cá nhám cưa sáu khe mang (tên khoa học Pliotrema warreni) thuộc chi Pliotrema, họ Pristiophoridae. Chúng được tìm thấy trong các vùng biển cận nhiệt đới phía tây Ấn Độ Dương giữa vĩ độ 23 ° S và 37 ° S, ở độ sâu từ 60 tới 430 m. Chiều dài của nó lên tới 1,7 mét.
Chúng có sự hiện diện của sáu cặp khe mang (tính cả hai bên) nhưng không nằm trong bộ Hexanchiformes. Vì vậy, chúng được xếp vào chi riêng để phân biệt với các loài cá nhám cưa khác chỉ có năm cặp khe mang.
Chú thích

↑  Sepkoski, Jack (2002). “A compendium of fossil marine animal genera (Chondrichthyes entry)”. Bulletins of American Paleontology. 364: 560. Bản gốc lưu trữ ngày 12 tháng 2 năm 2011. Truy cập ngày 9 tháng 1 năm 2008.
Machaerium tortipes

| Machaerium tortipes> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Fabales
Họ (familia): Fabaceae
Chi (genus): Machaerium
Loài (species): M. tortipes
Danh pháp hai phần
Machaerium tortipes Hoehne 
Machaerium tortipes là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được Hoehne miêu tả khoa học đầu tiên.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Machaerium tortipes”. Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2013.
Ngòi Phát

(Việt Nam)
Ngòi Phát là phụ lưu cấp 1 của sông Hồng chảy ở huyện Bát Xát tỉnh Lào Cai, Việt Nam .
Ngòi Phát hiện có các tên gọi khác nhau. Trong văn liệu về thủy điện được viết là sông Ngòi Phát. Theo Bản đồ tỷ lệ 1:50.000 của Cục Đo đạc và Bản đồ (2004) thì ngòi Phát có tên tại đoạn ở xã Mường Hum là sông Mường Hum, đoạn ở xã Bản Vược là sông Sinh Quyền . Tuy nhiên tên sông Sinh Quyền không thấy hiện trong các văn liệu trên mạng.
Bản "Danh mục địa danh... tỉnh Lào Cai" gọi tất cả các đoạn trên là suối .
Dòng chảy

Ngòi Phát khởi nguồn từ hợp lưu các suối Pờ Hồ, ngòi Tà Lơi, Nậm Pung và nậm Ho ở thung lũng xã Mường Hum. Trong số các suối đó thì dòng dài nhất là suối Pờ Hồ bắt nguồn từ dãy núi cao 22°24′35″B 103°36′50″Đ﻿ / ﻿22,40972°B 103,61389°Đ﻿ / 22.40972; 103.61389﻿ (suối Pờ Hồ) là ranh giới tỉnh Lào Cai và Lai Châu, chảy hướng bắc-đông bắc.
Từ thung lũng xã Mường Hum 22°31′35″B 103°41′56″Đ﻿ / ﻿22,52639°B 103,69889°Đ﻿ / 22.52639; 103.69889﻿ (Ngòi Phát) sông có tên là sông Mường Hum, chảy hướng đông bắc.
Sông chảy qua các xã Bản Xèo, Dền Thàng, rồi là ranh giới hai xã Bản Vược và Cốc Mỳ, và đổ vào sông Hồng bên bờ phải 22°37′14″B 103°49′11″Đ﻿ / ﻿22,62056°B 103,81972°Đ﻿ / 22.62056; 103.81972﻿ (Ngòi Phát).
Cách cửa sông 2 km là mỏ đồng Sin Quyền nằm hai bên sông, là mỏ đồng lớn nhất Việt Nam.
Các thủy điện

Thủy điện Ngòi Phát công suất 72 MW với 3 tổ máy, xây dựng trên dòng chính ngòi Phát tại vùng đất các xã Bản Vược, Cốc Mỳ và Bản Xèo huyện Bát Xát, khởi công năm 2004, tái khởi động tháng 6/2013, khánh thành tháng 11/2014 .
Thủy điện Mường Hum công suất 32 MW xây dựng trên sông Mường Hum (ngòi Phát) tại xã Bản Xèo và Dền Thàng, khởi công tháng 5/2008 hoàn thành tháng 3/2011 .
Thủy điện Nậm Pung công suất lắp máy 9,3 MW với 3 tổ máy, xây dựng trên phụ lưu là Nậm Pung tại xã Nậm Pung và xã Mường Hum, huyện Bát Xát, khởi công tháng 12/2007 và dự kiến nhà máy phát điện vào cuối năm 2009, tuy nhiên đến tháng 5/2014 mới chính thức phát điện .
Chỉ dẫn

↑  Trong tiếng Việt ngòi đồng nghĩa với sông, nên chỉ dùng ngòi Phát là đủ. Một số văn liệu viết dư là sông Ngòi Phát
Epilobium arvernense

| Epilobium arvernense> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Myrtales
Họ (familia): Onagraceae
Chi (genus): Epilobium
Loài (species): E. arvernense
Danh pháp hai phần
Epilobium arvernense Rouy & Camus. 
Epilobium arvernense là một loài thực vật có hoa trong họ Anh thảo chiều. Loài này được Rouy & E.G.Camus mô tả khoa học đầu tiên năm 1901.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Epilobium arvernense”. Truy cập ngày 27 tháng 8 năm 2013.
Nhóm ngôn ngữ Japonic Bán đảo

| Nhóm ngôn ngữ Japonic Bán đảo  |
| --- | --- |
Cận-Japonic
Phân bố địa lý: Trung tâm và phía nam bán đảo Triều Tiên
Tuyệt chủng: Thiên niên kỉ thứ nhất CN
Phân loại ngôn ngữ học: Hệ JaponicNhóm ngôn ngữ Japonic Bán đảo
Các vương quốc cổ trên bán đảo Triều Tiên vào thế kỷ thứ 4 bao gồm: Cao Câu Ly (Goguryeo), Đam La (Tamna), Bách Tế (Baekje), Tân La (Silla), Già Da (Gaya)
Nhóm ngôn ngữ Japonic Bán đảo  là tập hợp các ngôn ngữ Japonic thất truyền từng được nói ở khu vực miền trung và miền nam của bán đảo Triều Tiên  theo phỏng đoán của một số nhà ngôn ngữ dựa trên vết tích trong các văn liệu cổ đại.
Bằng chứng được trích dẫn nhiều nhất xuất hiện ở Quyển 37 của Tam quốc sử ký (soạn năm 1145), trong đó liệt kê cách phát âm và ý nghĩa của nhiều địa danh cũ thuộc vương quốc Cao Câu Ly. Do người soạn sử dụng Hán tự để ký âm tên gọi, việc nghiên cứu đã vấp phải nhiều khó khăn; song một số địa danh ở miền trung Triều Tiên, ở đất phía nam sông Hán chiếm từ tay vương quốc Bách Tế vào thế kỷ thứ 5, dường như có gốc gác Japonic. Tuy vậy chưa rõ liệu đây là bản ngữ của Cao Câu Ly hay dân tộc nằm dưới ách đô hộ của họ.
Một số vết tích lẻ tẻ cũng đã được phát hiện ở miền nam bán đảo Triều Tiên, và trên hòn đảo Jeju thuộc vương quốc Đam La thuở xưa.
Địa danh trong Tam quốc sử ký

Tam quốc sử ký là một sử liệu được viết bằng văn ngôn, thuật lại thời kỳ Tam Quốc trong lịch sử Triều Tiên. Quyển 37 trong đó có liệt kê nhiều địa danh cổ và ý nghĩa của chúng, hầu hết là các vùng đất Cao Câu Ly nằm dưới sự kiểm soát của Tân La. Naitō Torajirō là học giả đầu tiên đào sâu nghiên cứu danh sách này vào năm 1907, rồi tiếp nối bởi các phân tích tỉ mỉ bắt đầu từ Lee Ki-Moon vào những năm 1960.
Ví dụ, Tam quốc sử ký có chép về địa danh nay là Suwon hiện đại như sau:
買忽一云水城
Mãi hốt nhất vân thủy thành
Mãi Hốt (買忽) còn gọi là Thủy Thành (水城)
Ở đây, hai chữ 買忽 dùng để ký âm tên gọi còn hai chữ 水城 thể hiện ý nghĩa cái tên. Chúng ta có thể suy luận rằng 買 và 忽 là các từ bản địa chỉ lần lượt khái niệm 'nước' và 'thành'. Theo cách này, các học giả đã có thể rút ra tầm 80 đến 100 từ vựng. Những chữ kiểu như 買 và 忽 có vẻ được dùng để ký âm cách đọc Hán tự của dân địa phương, song chưa có đồng thuận nào về vấn đề phát âm này. Một phương án khả thi là sử dụng phiên âm tiếng Hán trung cổ trong cuốn Thiết vận (soạn năm 601), theo đó chữ 買 được phát âm là mɛ. Ngoài ra, ta cũng có thể dùng cách đọc từ Hán-Triều trong các tự điển tiếng Hàn trung thế có niên đại về thế kỷ thứ 15, theo đó phát âm 買 phải là may. Trong một số trường hợp, một từ có thể được biểu diễn bằng nhiều chữ có phát âm gần giống nhau.
| Từ bản địa> Hán tự | Từ bản địa> Tiếng Hán trung cổ  | Từ bản địa> Tiếng Hán-Triều | Nghĩa | Tiếng Nhật cổ |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 密 | mit | mil | ba | mi1 |
| 于次 | hju-tshijH | wucha | năm | itu |
| 難隱 | nan-ʔɨnX | nanun | bảy | nana |
| 德 | tok | tek | mười | to2wo |
| 旦 | tanH | tan | thung lũng | tani |
| 頓 | twon | twon | thung lũng | tani |
| 吞 | then | thon | thung lũng | tani |
| 烏斯含 | ʔu-sje-hom | wosaham | thỏ | usagi1 |
| 那勿 | na-mjut | namwul | chì | namari |
| 買 | mɛX | may | nước | mi1(du) < *me |
| 美 | mijX | mi | nước | mi1(du) < *me |
| 彌 | mjieX | mi | nước | mi1(du) < *me |
Bằng chứng khác

Nhiều tác giả coi một từ duy nhất liên quan đến Già Da có gốc gác Japonic. Alexander Vovin cho rằng nhiều từ và địa danh ở miền nam Triều Tiên, xuất hiện trong các văn liệu tiếng Hán và tiếng Hàn cổ, bắt nguồn từ gốc Japonic.
Bằng chứng khác > Bách Tế

Như đã nói ở trên, nhiều tác giả tin rằng các địa danh trong Tam quốc sử ký phản ánh một thứ tiếng Bách Tế cổ. Hơn nữa, Quyển 54 trong Lương thư (635) có chứa bốn từ gốc Bách Tế, hai trong số đó dường như có thể truy gốc về Japonic:
號所治城曰固麻謂邑曰檐魯
Hiệu sở trị thành viết cố ma vị ấp viết diêm lỗ
Hiệu của thành thủ phủ là Cố Ma (固麻), [họ] gọi ấp là Diêm Lỗ (檐魯)
Ánh xạ ngữ âm ngữ nghĩa của các danh từ bên trên và so sánh với dạng Japonic, ta có:
固麻 kuHmæ 'sở trị thành/thành thủ phủ' so với tiếng Nhật cổ ko2m- 'đặt vào trong'
檐魯 yemluX 'ấp/vùng dân cư' so với tiếng Nhật cổ ya 'nhà' và maro2 'hình tròn'
Bằng chứng khác > Tân La

Một số từ ngữ Tân La và Thìn Hàn được chép lại ở đoạn 30 của Ngụy chí trong Tam quốc chí (thế kỷ thứ 3) và Quyển 54 trong Lương thư (hoàn thành năm 635). Phần lớn có vẻ đúng là tiếng Triều, song vẫn có một số khớp với dạng Japonic, chẳng hạn mura (牟羅) 'vùng dân cư' so với tiếng Nhật cổ mura 'làng mạc'.
Quyển 34 của Tam quốc sử ký liệt kê các địa danh Tân La cổ và các danh ngữ Hán-Triều chuẩn hóa gồm hai ký tự theo mệnh lệnh của vua Gyeongdeok thế kỷ thứ 8. Nhiều danh ngữ trước thời điểm cải cách không có từ phái sinh tiếng Triều, mà rõ ràng là tiếng Japonic. Ví dụ, rất nhiều trong số đó có yếu tố miti (彌知), nét giống với tiếng Nhật cổ mi1ti 'đường đi'.
Bằng chứng khác > Biện Hàn/Già Da

Già Da là nhà nước kế thừa liên minh Biện Hàn, có mối giao thương với đảo Nhật cho tới khi bị Tân La thôn tính vào thế kỷ thứ 6. Một từ duy nhất trong Quyển 44 của Tam quốc sử ký có lẽ là tiếng Già Da:
加羅語謂門為梁云。
Gia La ngữ vị môn vi lương vân.
Cửa trong tiếng Gia La gọi là "lương" (梁).
Bằng chứng khác > Đam La

Đông di liệt truyện trong Tùy thư (656) có nhắc đến Đam Mâu La (躭牟羅), tiền thân của Đam La, tọa lạc trên đảo Jeju. Vovin cho rằng ngữ nguyên Japonic của từ này là tani mura 'khu dân cư thung lũng' hoặc tami mura 'khu dân cư của người'.
Thú vị hơn, bản làng Gamsan ở miền nam Jeju có cái tên cổ hơn là Thần Sơn (神山) 'núi thần'. Chữ thứ nhất trong cái tên này (神) không thể được đọc là gam/kam theo tiếng Hàn, song Vovin đề xuất rằng âm tiết ấy vốn có quan hệ với từ kami2 'thần' trong tiếng Nhật cổ.
Tiếng Jeju chắc chắn thuộc hệ Koreanic, nhưng sở hữu một cơ tầng từ vựng Japonic. Ví dụ, từ địa phương kwulley 'mồm' dường như liên quan với từ *kutu-i 'mồm' bên hệ Japonic.
Liên hệ khảo cổ học

Hầu hết giới ngôn ngữ học nghiên cứu ngữ hệ Japonic tin rằng tiếng Nhật được truyền bá sang quần đảo Nhật Bản bởi nông dân trồng lúa nước trên bán đảo Triều Tiên vào thời kỳ Yayoi, khoảng 700–300 TCN. Whitman và Miyamoto liên hệ tiếng Japonic trên bán đảo Triều Tiên với văn hóa Mumun, lĩnh hội kỹ thuật nông nghiệp lúa nước ban đầu khoảng năm 1500 TCN. Ngoài lúa ra thì nhánh văn hóa Yayoi ở miền bắc Kyushu cũng tiếp thu thêm nhiều yếu tố từ văn hóa Mumun của Triều Tiên, bao gồm kiến trúc nhà cửa, đồ gốm và công cụ. Giới khảo cổ cho rằng điều này thể hiện sự hỗn dung văn hóa, luồng di cư từ bán đảo, và sự trộn lẫn quần thể tại quần đảo.
Whitman đề xuất rằng hệ Koreanic lan vào bán đảo từ miền bắc, cùng thời điểm với văn hóa dao đồng Liêu Ninh, khoảng năm 300 TCN. Vovin và James Marshall Unger cũng có ý kiến gần giống, song họ liên kết hệ Koreanic với các chiến binh cưỡi ngựa sử dụng đồ sắt tới từ Mãn Châu. Trái lại, Juha Janhunen lập luận rằng hệ Koreanic bành trướng vào Tân La từ phía đông nam, thay thế hệ Japonic ở Bách Tế và các phần còn lại của bán đảo.
Phụ chú

↑  "Có đồng thuận cho rằng, tại thời điểm nào đó trong quá khứ, một [thứ tiếng] có quan hệ với pJR [= proto-Japanese–Ryukyuan = tiếng Nhật Bản-Lưu Cầu nguyên thủy] từng được nói trên bán đảo Triều Tiên."
↑  "一" (Hán-Việt: nhất) nghĩa như "còn có một cái khác là"
↑  "云" (Hán-Việt: vân) nghĩa như "nói, bảo, rằng" hoặc "là, nói là".
↑  Có nhiều kiểu phiên âm tiếng Hán trung cổ khác. Ở đây lấy theo phiên âm của Baxter. Chữ H và X biểu thị thanh điệu.
↑  Sử dụng Latinh hóa tiếng Hàn kiểu Yale.
Metacatharsius omoensis

| Metacatharsius omoensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Phân thứ bộ (infraordo): Scarabeiformia
Liên họ (superfamilia): Scarabaeoidea
Họ (familia): Scarabaeidae
Chi (genus): Metacatharsius
Loài (species): M. omoensis
Danh pháp hai phần
Metacatharsius omoensis Müller, 1941 
Metacatharsius omoensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 6 năm 2014.
↑  Hallan, J. (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Vaulx-en-Velin

| --- | --- |
 Vaulx-en-Velin
Vaulx-en-Velin

Hành chính
Quốc gia:  Pháp
Vùng: Auvergne-Rhône-Alpes
Tỉnh: Rhône
Quận: Lyon
Tổng: Vaulx-en-Velin
Xã (thị) trưởng: Maurice Charrier (2001–2008)
Thống kê
Độ cao: 167–250 m (548–820 ft) (bình quân 192 m (630 ft)[chuyển đổi: tùy chọn không hợp lệ])
Diện tích đất1: 20,95 km2 (8,09 dặm vuông Anh)
Nhân khẩu2: 40.806  (2006)
 - Mật độ: 1.948/km2 (5.050/sq mi)
INSEE/Mã bưu chính: 69256/ 69120
1 Dữ liệu địa chính Pháp loại trừ các hồ và ao lớn hơn 1 km² (0.386 dặm vuông hoặc 247 acre) cũng như các cửa sông.
2 Dân số không tính hai lần: cư dân của nhiều xã (ví dụ, các sinh viên và quân nhân) chỉ tính một lần.
Vaulx-en-Velin là một xã thuộc tỉnh Rhône trong vùng Rhône-Alpes phía đông nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 192 mét trên mực nước biển.
Dysschema humeralis

| Dysschema humeralis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Chi (genus): Dysschema
Loài (species): D. humeralis
Danh pháp hai phần
Dysschema humeralis (Walker, 1854) 
Danh pháp đồng nghĩa
 Pericopis humeralis Walker, 1854 
Dysschema humeralis là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Metallura baroni

| Metallura baroni |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Aves
Bộ (ordo): Apodiformes
Họ (familia): Trochilidae
Chi (genus): Metallura
Loài (species): M. baroni
Danh pháp hai phần
Metallura baroni
Metallura baroni là một loài chim trong họ Trochilidae.
Chú thích

↑  Clements, J. F.; Schulenberg, T. S.; Iliff, M. J.; Wood, C. L.; Roberson, D.; Sullivan, B.L. (2012). “The eBird/Clements checklist of birds of the world: Version 6.7”. Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.
Winthemia ostensackenii

| Winthemia ostensackenii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Diptera
Họ (familia): Tachinidae
Chi (genus): Winthemia
Loài (species): W. ostensackenii
Danh pháp hai phần
Winthemia ostensackenii
Winthemia ostensackenii là một loài ruồi trong họ Tachinidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 20 tháng 6 năm 2014.
↑  James E. O’Hara WORLD GENERA OF THE TACHINIDAE (DIPTERA) AND THEIR REGIONAL OCCURRENCE; Version 7; 10 december 2012