stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Thắt cổ chai quần thể
Loài người

Phân tích thống kê mtDNA (DNA ty thể) của người hiện đại về giải phẫu (Homo sapiens) đã cho thấy sự đa dạng di truyền thấp bất ngờ. Nó dẫn đến giả thiết rằng một nút cổ chai di truyền có thể đã tồn tại ở loài người vào khoảng 70 đến 80 Ka trước đây . Vào thời điểm đó dân số loài Homo sapiens chỉ có khoảng 1.000-10.000 cá thể, sống chủ yếu ở châu Phi. Theo nhiều nhà nghiên cứu thì thảm họa Toba đã gây ra biến đổi khí hậu rộng lớn, và là nguyên nhân của nút cổ chai di truyền này.
Một nút cổ chai di truyền khác được tin rằng đã xảy ra ở Homo sapiens hồi 120 Ka trước tại châu Phi. Sau đó là thời kỳ băng hà dài khoảng 60 Ka. Vào thời kỳ đó Homo sapiens dường như tổng cộng chỉ có vài trăm cá thể sống sót ở một vài nơi, trong đó có các hang động Pinnacle Point 13B (PP13B) ở Vịnh Mossel trên bờ biển Nam Phi .
Các loài thú

Trong hai trăm năm qua một số loài thú đã trải qua cổ chai di truyền. Những ví dụ có hươu Père David, kền kền cổ khoang California (Gymnogyps californianus), linh dương sừng thẳng Ả Rập (Oryx leucoryx), dê núi Alps (Capra ibex), vẹt Kakapo (Strigops habroptilus), bò bison châu Âu (Bison bonasus), ngựa hoang Mông Cổ (hay ngựa hoang przewalski, Equus przewalski). Những loài thú này chỉ còn khoảng vài chục đến trăm cá thể.
Loài báo Gepard (Acinonyx jubatus) trong thời tiền sử đã trải qua nút cổ chai di truyền cực kỳ hẹp, đến mức các mô của nó không giống với bất kỳ loài khác, và dường như phát triển từ một cặp song sinh giống hệt nhau.
Sự kiện thảm họa Toba

Bài chi tiết: Thảm họa Toba
Theo nhiều nghiên cứu thì thảm họa Toba liên quan đến cổ chai di truyền ở loài người và một số loài thú.
Nhà nhân chủng học Stanley Ambrose ở Đại học Illinois Hoa Kỳ đưa ra giả thuyết thảm họa Toba là nguyên nhân gây ra nút cổ chai gen này. Sự phun trào của siêu núi lửa Toba ở Sumatra, Indonesia xảy ra khoảng 74 Ka trước đây, đã gây ra mùa đông núi lửa và một giai đoạn cực kỳ lạnh tiếp theo, dẫn tới loài người ở bờ vực tuyệt chủng. Giả thuyết này liên kết hai phát hiện trái ngược nhau về sự phát triển di truyền của Homo sapiens. Một mặt là những bằng những hóa thạch cho thấy loài người, bắt đầu ở châu Phi đã phát tán tương đối nhanh chóng, và những phát hiện cũng dựa trên sự khác biệt của DNA ty thể. Cả hai đều được sử dụng để giải thích sự đa dạng di truyền rất thấp của con người hiện nay, so với bà Eve ti thể và ông Adam nhiễm sắc thể Y. Thứ hai, có quan điểm cho rằng sau khi sự phát tán đầu tiên tới các khu vực khác nhau, sự phát triển cô lập của các quần thể đã xảy ra, dẫn đến sự xuất hiện của con người bắt đầu có phân biệt, mà các nhà nhân chủng học trước đây phân loại ra các đại chủng và các chủng tộc.
Một số bằng chứng thu được cho thấy cổ chai di truyền xảy ra ở các loài thú sau vụ phun trào Toba. Đó là quần thể tinh tinh Đông Phi (chimpanzee) , 
đười ươi Borneo (orangutan) , 
khỉ Rhesus trung Ấn Độ (Macaca mulatta) , 
báo cheetah, hổ , 
và sự phân dị các gen hạt nhân của khỉ đột ở đồng bằng phía đông với phía tây châu Phi . Những loài thú này đã phục hồi từ những con số cá thể rất thấp vào hồi 70-55 Ka trước đây.
Tuy nhiên một trường phái khác, như Christine Lane từ Đại học Oxford năm 2013 dựa trên nghiên cứu trầm tích của hồ Malawi ở châu Phi, thì nghi ngở và cho rằng biến đổi khí hậu do siêu núi lửa Toba không có quy mô lớn như vậy .
Thuần dưỡng và nuôi trồng

Thuần dưỡng và nuôi trồng sinh vật dẫn đến cổ chai di truyền trong quần thể sinh vật mà con người cách ly chúng. Điều này đã xảy ra ở loài chó, lợn, mèo, các thú nhỏ,... Nó dẫn đến các rối loạn di truyền hiếm gặp ở các giống nhất định, thể hiện các đặc điểm phục vụ nhu cầu của con người nhưng lại là kém cạnh tranh trong đời sống hoang dã.
Đối với động vật ở sở thú, vì lý do không gian người ta chỉ có thể cho sinh sản từ một vài cá thể. Những con giống khác biệt về mặt di truyền đôi khi được nhập khẩu từ các vườn thú khác để duy trì tính đa dạng di truyền và để tránh giao phối quá cận huyết. Điều này cũng đang được xem xét khi chăn nuôi động vật trong các dự án trả lại chúng về thế giới hoang dã.
Chỉ dẫn

↑  Theo ghi chú về báo săn Gepard thì không nên nhầm lẫn chúng với báo đốm, báo hoa mai, báo đen,...
Eschweilera caudiculata

| Eschweilera caudiculata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Asterids
Bộ (ordo): Ericales
Họ (familia): Lecythidaceae
Chi (genus): Eschweilera
Loài (species): E. caudiculata
Danh pháp hai phần
Eschweilera caudiculata R. Knuth 
Eschweilera caudiculata là một loài thực vật có hoa trong họ Lecythidaceae. Loài này được R.Knuth mô tả khoa học đầu tiên năm 1939.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Eschweilera caudiculata”. Truy cập ngày 14 tháng 9 năm 2013.
Exetastes pasculus

| Exetastes pasculus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Ichneumonidae
Chi (genus): Exetastes
Loài (species): E. pasculus
Danh pháp hai phần
Exetastes pasculus Gauld & Ugalde, 2002 
Exetastes pasculus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2014.
Tượng Joseph Hooker cưỡi ngựa

| Tượng Joseph Hooker cưỡi ngựa |
| --- | --- |
Bức tượng Tướng Joseph Hooker tại Tòa nghị viện tiểu bang Massachusetts, năm 2008
Thời gian: 1903 (1903)
Chất liệu: Đồng
Chủ đề: Joseph Hooker
Địa điểm: Boston, Massachusetts, Hoa Kỳ
Bức tượng Joseph Hooker cưỡi ngựa (đôi khi được gọi là Tướng Joseph Hooker) là một bức tượng đồng đặt bên ngoài Tòa nghị viện tiểu bang Massachusetts, đối diện với Phố Beacon ở Boston, Hoa Kỳ.
Tướng Hooker - một người gốc Hadley, Massachusetts, là sĩ quan bộ binh Hoa Kỳ trong Chiến tranh Hoa Kỳ-Mexico đồng thời là Thiếu tướng trong cuộc Nội chiến Hoa Kỳ. Tượng của ông cao khoảng 15 ft (4,6 m) và được tuyên bố khánh thành vào tháng 6 năm 1903 trong một nghi lễ quân sự có sự tham gia của các quan chức quân đội lẫn dân thường.
Lịch sử

Đây là tác phẩm điêu khắc bằng đồng năm 1903 được thiết kế bởi Daniel Chester French và Edward Clark Potter, nằm trên một trụ đỡ bằng đá granit. Ngoài ra, nó còn là một phần trong chương trình "Điêu khắc cứu nguy ngoài trời!" Của Viện Smithsonian năm 1997.
Các nhà lập pháp đã phê duyệt 55.000 đô la Mỹ trích từ các quỹ công cộng để ủy thác việc xây dựng bức tượng. Bức tượng ban đầu bao gồm một tấm bảng bằng đồng có dòng chữ "Một người lính trong quân đội đã bảo vệ toàn bộ dân tộc". Các nhóm cựu chiến binh yêu cầu xóa bỏ dòng chữ này, vì họ cảm thấy nó làm giảm vai trò lãnh đạo của Hooker trong cuộc chiến.
Mặc dù nổi tiếng trong quân đội, việc tưởng niệm Hooker ở một trong những địa điểm nổi bật nhất ở Massachusetts đã gây tranh cãi. Nhà sử học Charles Francis Adams Jr., người từng là đại tá trong Nội chiến, cho biết ông từ chối đi trên cùng một bên đường với bức tượng: "Tôi nhìn vào [bức tượng] như một vật phản đối mỗi người đàn ông Massachusetts chính hiệu phục vụ trong Nội chiến. Hooker không có cách nào và không có quyền gì để đại diện cho quân đội điển hình của Khối thịnh vượng chung."
Vào năm 2017, giữa lúc xóa bỏ các di tích và đài tưởng niệm Liên minh miền Nam Hoa Kỳ, tờ Boston Globe cho biết bức tượng Joseph Hooker thuộc về "thể loại được gọi là Tại sao những bức tượng này lại ở đây?" Tờ báo dẫn lời Peter Drumey của Hiệp hội lịch sử Massachusetts nói rằng "Hooker không có tiếng tăm như một người lính hay thậm chí một người bình thường." Drumey suy đoán rằng thay vì tôn vinh chính người đó, sự hiện diện của bức tượng Joseph Hooker tại Tòa nghị viện tiểu bang là một minh chứng cho sức mạnh chính trị của các nhóm cựu chiến binh.
Bức tượng Hooker, cùng với bức tượng Mary Dyer gần đó, vẫn mở cửa cho công chúng ngay cả sau vụ tấn công ngày 11 tháng 9 năm 2001. Trong thời gian diễn ra vụ khủng bố, chính quyền tiểu bang đã đóng cổng vào bãi cỏ của Tòa nghị viện, hạn chế khách đến tham quan các bức tượng Anne Hutchinson, John F. Kennedy, Henry Cabot Lodge, Horace Mann và Daniel Webster.
Lối vào Tướng Hooker

Bức tượng đứng trước mặt lối vào chính của Tòa nghị viện. Lối vào này cũng được đặt theo tên của nó. Dấu hiệu lớn ghi "General Hooker Entrance" (Lối vào Tướng Hooker) thường là nguồn gốc của nhiều lộng ngữ, xuất phát chủ yếu từ các nhóm học sinh trong các chuyến đi thực địa ("general hooker" còn có thể được hiểu là "con đĩ thông thường"). Ví dụ, vào năm 2011, nam diễn viên Kevin Bacon đã tweet một bức ảnh của lối vào kèm câu hỏi: "Where do special hookers enter?" ("Các con đĩ đặc biệt thì vào lối nào?"). Đại diện Đảng Dân chủ bà Michelle DuBois của Brockton, kêu gọi đổi tên của lối vào trong năm 2018, nói rằng cái tên đó mang "tông âm điếc" và khẳng định nó "coi thường phần lớn cảm xúc của phụ nữ đồng thời hạ thấp phẩm giá của họ và là một sự bảo vệ sai lầm về một bức tượng của một vị tướng đã chết từ lâu". Bà cho biết những người phụ nữ làm việc tại Tòa nghị viện đôi khi phải đối mặt với những câu theo kiểu "good-old-boy" hay "bỡn cợt sân trường" vì cái tên này. Tuy nhiên, Thống đốc Charlie Baker và các quan chức khác lại bác bỏ quan điểm thay đổi cái tên này.
Bức tượng năm 1903
Tượng đài năm 2014
Trachelopachys aemulatus

| Trachelopachys aemulatus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Trachelidae
Chi (genus): Trachelopachys
Loài (species): T. aemulatus
Danh pháp hai phần
Trachelopachys aemulatus Gertsch, 1942 
Trachelopachys aemulatus là một loài nhện trong họ Trachelidae.
Loài này thuộc chi Trachelopachys. Trachelopachys aemulatus được Willis J. Gertsch miêu tả năm 1942.
Chú thích

↑  Platnick, Norman I. (2010): The world spider catalog, version 10.5. American Museum of Natural History.
Thuốc chống trầm cảm

Fluoxetine (Prozac), một loại SSRI
Cấu trúc hóa học của venlafaxine (Effexor), một loại SNRI
Thuốc chống trầm cảm là thuốc dùng để điều trị rối loạn trầm cảm chính, một số rối loạn lo âu, một số tình trạng đau mãn tính và để giúp kiểm soát một số chứng nghiện. Tác dụng phụ thường gặp của thuốc chống trầm cảm bao gồm khô miệng, tăng cân, chóng mặt, đau đầu và rối loạn chức năng tình dục. Hầu hết các loại thuốc chống trầm cảm thường an toàn khi sử dụng, nhưng có thể gây ra suy nghĩ tự tử gia tăng khi trẻ em, thanh thiếu niên và thanh niên sử dụng. Một hội chứng ngừng thuốc có thể xảy ra sau khi ngừng dùng bất kỳ thuốc chống trầm cảm nào giống như trầm cảm tái phát.
Một số đánh giá về thuốc chống trầm cảm cho bệnh trầm cảm ở người lớn tìm thấy lợi ích  trong khi những người khác thì không. Bằng chứng về lợi ích của thuốc ở trẻ em và thanh thiếu niên là không rõ ràng. Có một cuộc tranh luận trong cộng đồng y tế về mức độ ảnh hưởng quan sát của thuốc chống trầm cảm có thể được quy cho hiệu ứng giả dược.
Một số liệu pháp điều trị không cần thuốc như: tâm lý trị liệu, sốc điện, châm cứu, thể dục...
Có khoảng 30 loại thuốc chống trầm cảm, phần lớn nằm vào một trong bốn loại sau:
Tricyclics (thuốc chống trầm cảm ba vòng)
MAOIs (thuốc ức chế enzyme Monoamine oxidase)
SSRIs (thuốc ức chế tái hấp thu chọn lọc trên Serotonin)
SNRIs (thuốc ức chế tái hấp thu trên Serotonin và Noradrenaline)
Sử dụng trong y tế

Thuốc chống trầm cảm được sử dụng để điều trị rối loạn trầm cảm chính và các tình trạng khác, bao gồm một số rối loạn lo âu, một số tình trạng đau mãn tính và để giúp kiểm soát một số chứng nghiện. Các thuốc chống trầm cảm thường được sử dụng kết hợp với nhau.
Sử dụng trong y tế > Rối loạn trầm cảm chính

Hướng dẫn của Viện Sức khỏe và Chăm sóc Sức khỏe (NICE) năm 2009 của Vương quốc Anh cho thấy thuốc chống trầm cảm không nên được sử dụng thường xuyên để điều trị trầm cảm nhẹ, vì tỷ lệ lợi ích/rủi ro là thấp. Các hướng dẫn khuyến cáo rằng điều trị chống trầm cảm được xem xét sử dụng với:
Những người có tiền sử trầm cảm vừa hoặc nặng,
Những người bị trầm cảm nhẹ đã có mặt trong một thời gian dài,
Là một điều trị thứ hai cho trầm cảm nhẹ vẫn tồn tại sau các can thiệp khác,
Là một điều trị đầu tay cho trầm cảm vừa hoặc nặng.
Các hướng dẫn lưu ý thêm rằng điều trị chống trầm cảm nên được sử dụng kết hợp với các can thiệp tâm lý xã hội trong hầu hết các trường hợp, nên được tiếp tục trong ít nhất sáu tháng để giảm nguy cơ tái phát và SSRIs thường được dung nạp tốt hơn các thuốc chống trầm cảm khác.
Hướng dẫn điều trị của Hiệp hội Tâm thần Hoa Kỳ khuyến cáo rằng điều trị ban đầu nên được điều chỉnh riêng dựa trên các yếu tố bao gồm mức độ nghiêm trọng của các triệu chứng, rối loạn cùng tồn tại, kinh nghiệm điều trị trước đó và sở thích của người bệnh. Các lựa chọn có thể bao gồm dược trị liệu, tâm lý trị liệu, liệu pháp điện từ (ECT), kích thích từ xuyên sọ (TMS) hoặc liệu pháp ánh sáng. Họ đề nghị dùng thuốc chống trầm cảm như một lựa chọn điều trị ban đầu ở những người bị trầm cảm nhẹ, trung bình hoặc nặng, nên dùng cho tất cả những người bị trầm cảm nặng trừ khi có kế hoạch dùng ECT.
Một số đánh giá về thuốc chống trầm cảm ở người lớn bị trầm cảm tìm thấy lợi ích  trong khi những người khác thì không.
Lịch sử

Trước thập niên 50, nhóm thuốc gây nghiện opioic và amphetamines là những thuốc thông thường sử dụng điều trị bệnh trầm cảm. Sau khi các nhóm này bị quản lý chặt chẽ do nhiều tác dụng phụ và gây nghiện. Cao chiết từ thực vật St John's wort cũng có thể sử dụng như "thuốc bổ thần kinh" để làm giảm nhẹ triệu chứng bệnh trầm cảm.
Lịch sử > Isoniazid, iproniazid, imipramine

Năm 1951, Irving Selikoff và Edward Robitzek, làm việc cho bệnh viện Sea View Hospital trên đảo Staten Island, đã bắt đầu thử nghiệm lâm sàng với thuốc kháng lao của hãng Hoffman-LaRoche là isoniazid và iproniazid trên những bệnh nhân có tiên lượng xấu. Kết quả là tinh thần bệnh nhân được cải thiện hơn và họ chấp hành kỉ luật hơn." Triển vọng từ ca thử lâm sàng trên đã tạo ra dư luận sôi nổi.
Năm 1952, Khi nghiên cứu tác dụng phụ gây kích động của isoniazid, bác sĩ tâm thần Max Lurie thử nghiệm trên các bệnh nhân. Trong những năm sau đó, Max Lurie và Harry Salzer ghi nhận rằng isoniazid cải thiện được tình trạng trầm cảm ở 2 phần 3 bệnh nhân của họ và đặt ra khái niệm chống trầm cảm. Một sự kiện tương tự cũng xảy ra ở Paris, Ở đây Jean Delay, trưởng khoa tâm thần tại bệnh viện Sainte-Anne Hospital tiếp nhận thông tin về tác dụng này từ các đồng nghiệp là bác sĩ phổi tại bệnh viện Cochin Hospital. Năm 1952, trước Lurie và Salzer, Delay đã ghi nhận ảnh hưởng có lợi của isoniazid trên bệnh nhân trầm cảm tại khu dân cư Jean-Francois Buisson. Vì độc hại của iproniazid nên tác dụng chống trầm cảm của chúng ít được quan tam, Mặc dù chúng vẫn còn được sử dụng điều trị bệnh lao]]. Cơ chế chống trầm cảm của isoniazid vẫn chưa rõ. Nhưng có thể suy đoán rằng là do ức chế diamine oxidase, kèm theo ức chế yếu monoamine oxidase A.
Lịch sử > Thế hệ thuốc chống trầm cảm thứ 2

Thuốc chống trầm cảm trở thành thuốc kê đơn vào những năm 1950. Theo ước tính có hơn 50 đến 100 cá nhân trên một triệu sử dụng những thuốc mới điều trị trầm cảm. Các công ty dược phẩm không thấy triển vọng kinh doanh ở thị trường nhỏ vé này. Doanh số bán hàng của thuốc chống trầm cảm trong suốt những năm 1960 duy trì thấp so với doanh số của thuốc an thần khác. chúng được tiếp thị sử dụng cho mục đích khác. Imipramine vẫn được sử dụng phổ biến và nhiều thế hệ sau đã được giới thiệu. Việc sử dụng thuốc ức chế monoamine oxidase(MAOI) gia tăng sau khi dạng thuốc thuận nghịch được phát triển và giới thiệu, chúng chỉ tác dụng trên loại MAO-A, do dó thuốc trở nên an toàn hơn khi sử dụng.
vào những năm 1960, Người ta nhận thấy cơ chế tác dụng của nhóm chống trầm cảm ba vòng là ức chế tái hấp thu norepinephrine. Tuy nhiên, tái hấp thu norepinephrine trở nên liên quan đến tác dụng kích thích. nhóm chống trầm cảm ba vòng thế hệ sau được cho là có ảnh hưởng lên serotonin được đưa ra vào năm 1969 bởi Carlsson và Lindqvist cũng như là Lapin và Oxenkrug.
Các nhà nghiên cứu đã bắt đầu quá trình thiết kế thuốc để cô lập các dẫn chất kháng histamine có hệ thống chọn lọc mục tiêu. Chất đầu tiên được cấp bản quyền là zimelidine vào năm 1971, Trong khi các thuốc được thử lâm sàng đầu tiên là indalpine. Fluoxetine được Cục quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) chấp nhận đưa thị trường Mỹ vào năm 1988, trở thành thuốc SSRI đầu tiên. Fluoxetin được phát triển tại tập đoàn dược phẩm Eli Lilly and Company vào đầu những năm 1970 bởi Bryan Molloy, Klaus Schmiegel, David Wong và các cộng sự. SSRIs được biết đến như "thuốc chống trầm cảm thế hệ mới" cùng với các nhóm thuốc mới như SNRIs và NRIs có tác dụng chọn lọc và đa dạng.
St John's wort bị loại ra ở hầu hết các quốc gia trong suốt thế kỉ 19 and 20, ngoại trừ Đức, nơi mà cao chiết của Hypericum cuối cùng cũng được cấp phép, đóng gói và kê đơn. Những thử nghiệm nhỏ được thực hiện trong những năm 1970 và 1980, và được chú ý hơn vào những năm 1990 nhờ một nghiên cứu meta-analysis. Hiện nay, thuốc này vẫn được sử dụng như là một thuốc không kê đơn (OTC) tại nhiều quốc gia. Nghiên cứu vẫn được tiếp tục để tìm hiểu về thành phần hoạt tính hyperforin và làm sáng tỏ cơ chế hoạt động của chúng.
Tác dụng

Wikipedia tiếng Việt  về tính pháp lý và độ chính xác của các thông tin có liên quan đến y học và sức khỏe. Độc giả cần liên hệ và nhận tư vấn từ các bác sĩ hay các chuyên gia. . Xem chi tiết tại Wikipedia:Phủ nhận y khoa và Wikipedia:Phủ nhận về nội dung.
Một số thuốc chống trầm cảm (SSRI và SNRI) làm tăng các chất kích thích hoạt động thần kinh trong não, trong khi một số khác (TCTC 3 vòng và MAOI) làm kéo dài hoạt động của những chất này. Thuốc chống trầm cảm được dùng ít nhất 10 ngày mới có hiệu quả và sau 8 tuần mới có tác dụng hoàn toàn.
Tác dụng phụ

Phần lớn các thuốc chống trầm cảm gây khô miệng, rối loạn thị giác, chóng mặt, ngủ gà, táo bón, tiểu khó. Các triệu chứng này có thể gia tăng khi điều trị lâu dài. Dùng quá liều có thể gây rối loạn nhịp tim, co giật, hôn mê, có khi chết.
Các thuốc kê đơn thông dụng

Hoa Kỳ: Các thuốc chống trầm cảm được kê đơn phổ biến được đưa ra thị trường năm 2010 là:
| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
| Sertraline | Zoloft | SSRI | 33,409,838 |
| Citalopram | Celexa | SSRI | 27,993,635 |
| Fluoxetine | Prozac | SSRI | 24,473,994 |
| Escitalopram | Lexapro | SSRI | 23,000,456 |
| Trazodone | Desyrel | SARI | 18,786,495 |
| Duloxetine | Cymbalta | SNRI | 14,591,949 |
| Paroxetine | Paxil | SSRI | 12,979,366 |
| Amitriptyline | Elavil | TCA | 12,611,254 |
| Venlafaxine XR | Effexor XR | SNRI | 7,603,949 |
| Bupropion XL | Wellbutrin | NDRI | 7,317,814 |
| Mirtazapine | Remeron | TeCA | 6,308,288 |
| Venlafaxine ER | Effexor | SNRI | 5,526,132 |
| Bupropion SR |  | NDRI | 4,588,996 |
| Desvenlafaxine | Pristiq | SNRI | 3,412,354 |
| Nortriptyline | Sensoval | TCA | 3,210,476 |
| Bupropion ER |  | NDRI | 3,132,327 |
| Venlafaxine | Effexor | SNRI | 2,980,525 |
| Bupropion | Wellbutrin XL | NDRI | 753,516 |
Cộng hòa liên bang Đức: thuốc chống trầm cảm được kê đơn phổ biến nhất tại Đức được báo cáo là cao chiết xuất của  Hypericum perforatum  (St John's wort).
Hà Lan: Tại Hà Lan, paroxetine, đưa ra thị trường với tên Seroxat là thuốc chống trầm cảm được kê đơn phổ biến nhất, theo sau là các thuốc thuộc nhóm chống trầm cảm ba vòng amitriptyline, citalopram và venlafaxine.
Nhóm thuốc MAOIs hiệu quả như nhóm chống trầm cảm ba vòng, Dù vậy nhóm thuốc MAOIs vẫn ít được sử dụng hơn bởi vì chúng có nhiều tác dụng phụ và bị tương tác nhiều hơn so với nhóm chống trầm cảm ba vòng.
Gymnopleurus humanus

| Gymnopleurus humanus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Phân thứ bộ (infraordo): Scarabeiformia
Liên họ (superfamilia): Scarabaeoidea
Họ (familia): Scarabaeidae
Chi (genus): Gymnopleurus
Loài (species): G. humanus
Danh pháp hai phần
Gymnopleurus humanus MacLeay, 1821 
Gymnopleurus humanus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 6 năm 2014.
↑  Hallan, J. (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Alex (vẹt)

| Alex |
| --- | --- |
Sinh: (1976-05-18)18 tháng 5, 1976  Vương quốc Anh
Chết: 6 tháng 9, 2007(2007-09-06) (31 tuổi)  Đại học Brandeis, Waltham, Massachusetts, Mỹ
Alex (18 tháng 5 năm 1976 – 6 tháng 9 năm 2007) là một con vẹt thuộc loài vẹt xám châu Phi và là đối tượng chính của cuộc thí nghiệm diễn ra suốt ba mươi năm được thực hiện bởi nhà tâm lí động vật học Irene Pepperberg, người từng tốt nghiệp tại Đại học Arizona và sau đó tốt nghiệp Đại học Harvard và Đại học Brandeis. Khi Alex được khoảng một năm tuổi, Pepperberg đã mua chú vẹt này tại một cửa hàng. Tên Alex được ghép từ các chữ cái đầu của cụm avian language experiment (thí nghiệm về khả năng ngôn ngữ của loài chim), hay avian learning experiment (thí nghiệm về khả năng học tập của loài chim).
Trước công trình nghiên cứu của Pepperberg với Alex, cộng đồng khoa học tin rằng việc giải quyết các vấn đề phức tạp về ngôn ngữ và nhận biết cần phải do bộ não có kích thước lớn của Bộ Linh trưởng đảm nhận; những loài chim không được xem là thông minh vì cách sử dụng giao tiếp phổ biến duy nhất của chúng là bắt chước và lặp lại âm thanh để tương tác với nhau. Tuy nhiên, những thành tựu của Alex ủng hộ ý kiến cho rằng loài chim có khả năng suy luận ở mức độ cơ bản và sử dụng từ ngữ một cách sáng tạo. Pepperberg đã viết rằng trí thông minh của Alex ngang bằng với cá heo và họ Người. Bà cũng báo cáo rằng xét theo vài khía cạnh, Alex có vẻ sở hữu trí thông minh của một đứa trẻ năm tuổi và thậm chí còn chưa phát huy hết tiềm năng của mình khi chết. Bà còn tin rằng Alex sở hữu mức độ cảm xúc của một đứa trẻ hai tuổi vào lúc chết.
Thơ ấu

Nhà tâm lí học động vật Irene Pepperberg đã mua Alex tại một cửa hàng vật nuôi khi đang làm công việc nghiên cứu tại Đại học Purdue. Bà tin rằng Alex có thể đã bị cắt cánh khi còn nhỏ, khiến nó không thể học bay.
Huấn luyện

Việc huấn luyện Alex dùng đến kĩ thuật hình mẫu/đối thủ (Model/rival technique), là kĩ thuật mà học sinh (Alex) quan sát những người huấn luyện tương tác với nhau. Một trong những giảng viên mô hình hóa hành vi mà học sinh mong muốn và người đó bị học sinh coi là đối thủ giành lấy sự chú ý từ các huấn luyện viên khác. Vị trí của huấn luyện viên và người đóng vai trò hình mẫu/đối thủ được thay đổi để học sinh có thể thấy rằng quá trình này là tương tác. Pepperberg báo cáo rằng trong thời gian bà và một trợ lý thực hiện một cuộc trò chuyện và mắc lỗi, Alex sẽ sửa chúng.
Kỹ thuật này đã giúp Pepperberg thành công với Alex, khi mà các nhà khoa học khác đã thất bại trong việc xây dựng giao tiếp hai chiều với loài vẹt. Trong những năm sau đó, Alex đôi khi đảm nhận vai trò là một trong những trợ lý của Pepperberg bằng cách đóng vai trò là "hình mẫu" và "đối thủ" trong việc trợ giúp giảng dạy một con vẹt khác trong phòng thí nghiệm. Alex đôi khi tập nói các từ khi nó ở một mình.
Qua đời

Alex qua đời vào ngày 6 tháng 9 năm 2007, tại tuổi 31, gây ra bất ngờ, vì tuổi thọ trung bình của loài vẹt xám được nuôi dưỡng là 45 năm. Những lời cuối cùng ("You be good, I love you. See you tomorrow". ("Cậu sẽ ổn, tôi yêu cậu. Gặp lại vào ngày mai")) là những lời mà vẹt Alex nói mỗi đêm khi Pepperberg rời phòng thí nghiệm.