stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Trận Nam Đông
Diễn biến

Nam Đông nằm cách Đà Nẵng 32 dặm (51 km) về phía tây, trong một thung lũng gần biên giới với Lào. Cứ điểm này do quân miền Nam Việt Nam cùng với các cố vấn Mỹ và Úc kiểm soát, và là "cái gai" lớn đối với lực lượng QGP địa phương.
QĐNDVN/QGP tấn công vào trại lúc 02:30 ngày 5 tháng 7 để gây bất ngờ, và tiến đến vành đai bên ngoài nơi lực lượng CIDG đang cố thủ. Lúc 04:00, sĩ quan cấp cao, Đại úy Roger Donlon gọi điện xin chi viện. Hai giờ sau, sáu trực thăng HMM-162 chở quân tiếp viện cùng hai trực thăng vũ trang hộ tống UH-1B của Quân đội Hoa Kỳ rời Căn cứ Không quân Đà Nẵng đến Nam Đông, nhưng khi đến nơi, quân chi viện không thể đổ bộ do hỏa lực dữ dội và phải quay trở lại Đà Nẵng.
Một chiếc CV-2 Caribou của Quân đội Hoa Kỳ đã bắn đạn vào trại và những chiếcA-1 Skyraiders của Không lực Việt Nam Cộng hòa (RVNAF) đã thực hiện các cuộc không kích vào quân QĐNDVN/QGP xung quanh trại.
Lúc 09:45, 18 chiếc HMM-162 UH-34D được hộ tống bởi 4 chiếc UH-1B và 2 chiếc A-1 của RVNAF bắt đầu thả một lực lượng cứu trợ gồm 93 người và đưa những người bị thương ra ngoài. Lúc 15:45, một chuyến bay tiếp theo gồm 10 chiếc UH-34 chuyển đạn dược và thiết bị đến trại, nhưng lúc này trận chiến đã kết thúc
Liên quân có hai người Mỹ, một người Úc và 55 lính VNCH chết, trong khi QĐNDVN/Quân Giải phóng có 62 người chết xung quanh trại.
Sau trận đánh

Đại úy Donlon trở thành người Mỹ đầu tiên được trao Huân chương Danh dự tại Việt Nam vì đã tiêu diệt hai đặc công QGP và ngăn chặn họ đột nhập căn cứ Nam Đông, đồng thời ông cũng bị thương do mảnh đạn bay trong trận đánh này.
Chuẩn úy Kevin Conway của Đội Huấn luyện Quân đội Úc tại Việt Nam (AATTV) đã thiệt mạng trong vụ tấn công. Ông là người Úc đầu tiên thiệt mạng trong chiến tranh Việt Nam. Thượng sĩ Gabriel Alamo và Trung sĩ John L. Houston cũng thiệt mạng trong trận chiến vào ngày 6 tháng 7 năm 1964. Alamo và Houston được truy tặng Huân chương Chữ thập phục vụ xuất sắc. Trung sĩ D. Terrin, bác sĩ Mũ nồi xanh của Quân đội Hoa Kỳ, được trao tặng Huân chương Sao Bạc vì lòng dũng cảm trong trận chiến.
The Green Berets

Một cảnh chiến đấu trong bộ phim The Green Berets năm 1968 được lấy cảm hứng từ trận Nam Đông.
Đại úy Roger Donlon trở lại Nam Đông, ngày 21 tháng 9 năm 1964
Pantorhaestes hispanicus

| Pantorhaestes hispanicus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Ichneumonidae
Chi (genus): Pantorhaestes
Loài (species): P. hispanicus
Danh pháp hai phần
Pantorhaestes hispanicus Schmiedeknecht, 1913 
Pantorhaestes hispanicus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2014.
Thắng (thị trấn)

Đối với các định nghĩa khác, xem Thắng.
Thắng là thị trấn huyện lỵ của huyện Hiệp Hòa, tỉnh Bắc Giang, Việt Nam.
Địa lý

Thị trấn Thắng cách trung tâm Hà Nội khoảng 50 km, cách Sân bay quốc tế Nội Bài (Hà Nội) 30 km, cách thành phố Bắc Giang 30 km, cách thành phố Bắc Ninh 30 km, cách thành phố Thái Nguyên 40 km, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp xã Ngọc Sơn và xã Lương Phong
Phía tây giáp xã Hùng Sơn và xã Thái Sơn
Phía nam giáp xã Danh Thắng và xã Thường Thắng
Phía bắc giáp xã Hoàng An và xã Hoàng Vân.
Thị trấn Thắng có diện tích 11,34 km², dân số năm 2023 là 24.026 người, mật độ dân số đạt 2.118 người/km².
Hành chính

Thị trấn Thắng được chia thành 16 tổ dân phố.
Lịch sử

Trước năm 1949, thị trấn Thắng thuộc xã Đức Thắng nằm trong tổng Đức Thắng.
Năm 1949, thành lập xã Hưng Đạo trên cơ sở xã Hùng Thắng; thôn Trung Sơn của xã Thái Sơn và xã Đức Thắng.
Ngày 20 tháng 7 năm 1957, Bộ Nội vụ ban hành Nghị định số 483-NV/ND/TT về việc:
Thành lập thị trấn Đức Thắng trên cơ sở thôn Quang Trung và thôn Quang Chính của xã Hưng Đạo.
Sáp nhập thôn Trung Sơn của xã Hưng Đạo vào xã Thái Sơn.
Năm 1971, Hội đồng Chính phủ ban hành Quyết định về việc:
Đổi tên thị trấn Đức Thắng thành thị trấn Thắng.
Đổi tên xã Hưng Đạo thành xã Đức Thắng.
Ngày 18 tháng 1 năm 2012, Bộ Xây dựng ban hành Quyết định số 63/QĐ-BXD về việc công nhận thị trấn Thắng mở rộng là đô thị loại IV.
Đến năm 2018, thị trấn Thắng có diện tích 1,21 km², dân số là 5.635 người, mật độ dân số đạt 4.657 người/km². Xã Đức Thắng có diện tích 10,14 km², dân số là 13.198 người, mật độ dân số đạt 1.302 người/km².
Ngày 11 tháng 7 năm 2019, HĐND tỉnh Bắc Giang ban hành Nghị quyết số 19/NQ-HĐND về việc:
Thành lập tổ dân phố số 1 trên cơ sở khu 1, khu 2 và một phần của khu 3.
Thành lập tổ dân phố số 2 trên cơ sở một phần của khu 3 và một phần của khu 5.
Thành lập tổ dân phố số 3 trên cơ sở khu 4 và một phần của khu 5.
Ngày 21 tháng 11 năm 2019, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 813/NQ-UBTVQH14 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã thuộc tỉnh Bắc Giang (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2020). Theo đó, sáp nhập toàn bộ 10,14 km² diện tích tự nhiên và 13.198 người của xã Đức Thắng vào thị trấn Thắng.
Thị trấn Thắng có 11,35 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số 18.833 người.
Kinh tế - xã hội

Thị trấn Thắng có nhiều địa danh lịch sử, gắn liền với truyền thống cách mạng anh hùng của huyện Hiệp Hòa tiêu biểu như Tượng đài truyền thống huyện Hiệp Hòa xây dựng từ năm 1970 đặt tại Ngã sáu quảng trường trung tâm thị trấn, ngoài ra còn có các di tích văn hóa như Lăng Dinh Hương, cây đa 700 năm tuổi.
Thị trấn Thắng là nơi đặt tất cả các cơ quan hành chính của huyện Hiệp Hòa như: UBND – HĐND huyện,...
Một số trường học trên địa bàn thị trấn:
Trường THPT Hiệp Hòa số 1 (thành lập năm 1961).
Trường THPT Hiệp Hòa số 5.
TTGDTX & Dạy nghề huyện Hiệp Hòa.
Trường THCS Chất lượng cao thị trấn Thắng.
Trường Tiểu học thị trấn Thắng.
Trường Mầm non Hoa Phượng.
Hệ thống cơ sở vật chất phục vụ thể thao của thị trấn Thắng đang trong giai đoạn hoàn thiện và nâng cấp hiện đại đồng bộ.
Giao thông > Đường bộ

Là đô thị có hệ thống giao thông vô cùng thuận lợi, Ngã 6 trung tâm Thị trấn là giao nơi giao cắt các tuyến giao thông quan trọng như quốc lộ 37, tỉnh lộ 288, 295, 296 các tuyến giao thông nội thị đang được nâng cấp hiện đại.
Với tốc độ đô thị hóa nhanh yêu cầu cải tạo nâng cấp giao thông là cấp bách nên thời gian qua Thị trấn đã tập trung nâng cấp nhiều tuyến đường nội thị quan trọng như: Tràng Than – Trạm nước sạch, Ngã 4 Bệnh viện, Thắng – Gầm, Thắng – Đông Xuyên, Thắng – Cao Thượng
Trong thời gian tới dự kiến đường từ Thắng tới Khu Công nghiệp Yên Bình (Thái Nguyên) sẽ được cải tạo và xây cầu nối huyện Hiệp Hòa và thành phố Phổ Yên để thúc đẩy giao lưu kinh tế
Giao thông > Xe buýt - khách

003: Thành phố Bắc Giang – KCN Đình Trám – Thị trấn Bích Động – Thị trấn Thắng – Cầu Ca (Phú Bình, Thái Nguyên).
210: Bến xe Gia Lâm – Thị xã Từ Sơn – Thị trấn Chờ – Cầu Đông Xuyên – Thị trấn Thắng.
Chú thích

1 2  Nghị định số 483-NV/ND/TT về việc thành lập một số thị trấn thuộc tỉnh Bắc Giang.
1 2  “Quyết định số 63/QĐ-BXD năm 2012 về việc công nhận thị trấn Thắng mở rộng, huyện Hiệp Hòa, tỉnh Bắc Giang đạt tiêu chuẩn đô thị loại IV”. Thư viện Pháp luật. 18 tháng 1 năm 2012. Bản gốc lưu trữ ngày 2 tháng 6 năm 2021.
1 2 3  UBND huyện Hiệp Hòa (2 tháng 4 năm 2024). “Đề án đề nghị công nhận huyện Hiệp Hòa, tỉnh Bắc Giang đạt tiêu chí đô thị loại IV”. Cổng thông tin điện tử huyện Hiệp Hòa, tỉnh Bắc Giang. Bản gốc lưu trữ ngày 14 tháng 4 năm 2024. Truy cập ngày 14 tháng 4 năm 2024.
↑  Tổng cục Thống kê
1 2 3 4 5  “Lịch sử phát triển thị trấn Thắng”. Cổng thông tin điện tử thị trấn Thắng, huyện Hiệp Hòa, tỉnh Bắc Giang. 20 tháng 3 năm 2022. Bản gốc lưu trữ ngày 19 tháng 9 năm 2024. Truy cập ngày 19 tháng 9 năm 2024.
↑  Địa chí Bắc Giang: Địa lý và kinh tế. Sở Văn hóa – Thông tin tỉnh Bắc Giang và Trung tâm UNESCO thông tin tư liệu lịch sử và văn hóa Việt Nam. 2006. tr. 98.
↑  “Nghị quyết số 19/NQ-HĐND về việc nhập và đổi tên thôn, tổ dân phố trên địa bàn tỉnh Bắc Giang”. Cổng thông tin điện tử Sở Tài chính tỉnh Bắc Giang. 11 tháng 7 năm 2019. Bản gốc lưu trữ ngày 19 tháng 9 năm 2024. Truy cập ngày 19 tháng 9 năm 2024.
↑  “Nghị quyết số 813/NQ-UBTVQH14 năm 2019 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã thuộc tỉnh Bắc Giang”. Thư viện Pháp luật. 21 tháng 11 năm 2019. Bản gốc lưu trữ ngày 3 tháng 2 năm 2020.
Tượng đài và quảng trường ở ngã sáu thị trấn Thắng
Thẻ thử nghiệm

Thanh màu SMPTE: mẫu thử nghiệm NTSC phổ biến
PM5544: mẫu thử nghiệm PAL phổ biến
Thanh màu EBU (4:3)
Thẻ thử nghiệm (tiếng Anh: test card), còn được gọi là mẫu thử nghiệm (tiếng Anh: test pattern) hoặc thử nghiệm khởi động/tắt máy (tiếng Anh: start-up/closedown test), là một tín hiệu thử nghiệm truyền hình, thường được phát sóng vào những thời điểm máy phát hoạt động nhưng không có chương trình nào được phát sóng (thường là khi bắt đầu và kết thúc chương trình truyền hình vào ban đêm).
Trong một thời gian dài từ những thời kỳ đầu của vô tuyến truyền hình, thẻ thử nghiệm đã được sử dụng rộng rãi. Ban đầu các mẫu thử là một tấm thẻ vật lý được đặt trước ống kính máy quay, để tinh chỉnh và tối ưu hóa chất lượng hình ảnh và các thiết bị quay, phát sóng. Từ những năm 1950, các ống monoscope (ống kính dạng catốt) chứa bảng thử bắt đầu được dùng, thay thế cho việc sử dụng camera quay lại các thẻ thử nghiệm.
Từ những năm 1960, các thẻ thử nghiệm điện tử ra đời, và trở nên phổ biến từ những năm 70. Các máy tạo tín hiệu được sử dụng để tạo ra các tín hiệu điện từ khác nhau, làm nên các màu khác nhau trên một bảng nhiều màu; chúng không cần điều chỉnh camera và có thể được sử dụng để theo dõi, điều chỉnh các thông số bổ sung như số khung hình trên giây, sự đồng bộ hình ảnh và âm thanh, và phản hồi tần số. Đôi khi kèm với testcard là những âm thanh dạng sóng sine (tiếng kêu "bíp" phát liên tục), phát đài radio, hay phát nhạc (có thể là jazz, đại chúng hoặc nhạc khí cụ).
Thời đại số chứng kiến sự xuất hiện của các thẻ thử kĩ thuật số, gắn liền với truyền hình số, bổ sung thêm các tính năng như sửa lỗi hình ảnh, lấy mẫu sắc độ, lấy tín hiệu tỷ lệ khung hình, âm thanh vòm, v.v. Việc sử dụng test card ngoài truyền hình có thể bao gồm việc hiển thị trên các máy chiếu hay màn hình LED. Các đài truyền hình phát thời lượng 24 giờ một ngày ngày càng nhiều dẫn đến việc sử dụng test card ngày càng ít phổ biến hơn, và do đó người xem truyền hình hiện nay ít thấy test card xuất hiện trong các buổi nghỉ phát.
Chú thích

↑  “TCC - A Very Concise History of Test Cards”. www.testcardcircle.org.uk.
1 2  “TEST CARD | meaning in the Cambridge English Dictionary”.
1 2  “Video Testing Images”. PLSN Magazine (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 21 tháng 11 năm 2024.
Myrcia neothomasiana

| Myrcia neothomasiana> Tình trạng bảo tồn |
| --- | --- |
 Nguy cấp  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học 
Giới:: Plantae
nhánh:: Tracheophyta
nhánh:: Angiospermae
nhánh:: Eudicots
nhánh:: Rosids
Bộ:: Myrtales
Họ:: Myrtaceae
Chi:: Myrcia
Loài:: M. neothomasiana
Danh pháp hai phần
Myrcia neothomasiana A.R.Lourenço & E.Lucas

Các đồng nghĩa
 Calyptranthes thomasiana O.Berg  Chytraculia thomasiana (O.Berg) Kuntze, 1891
Myrcia neothomasiana là một loài thực vật có hoa trong Họ Đào kim nương. Loài này được O.Berg mô tả khoa học đầu tiên năm 1855.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Calyptranthes thomasiana”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Spherillo obsculus

| Spherillo obsculus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Lớp (class): Malacostraca
Bộ (ordo): Isopoda
Họ (familia): Armadillidae
Chi (genus): Spherillo
Loài (species): S. obsculus
Danh pháp hai phần
Spherillo obsculus (Budde-Lund, 1885) 
Spherillo obsculus là một loài chân đều trong họ Armadillidae. Loài này được Budde-Lund miêu tả khoa học năm 1885.
Chú thích

↑  Schotte, M. (2010). Spherillo obsculus (Budde-Lund, 1885). In: Schotte, M., Boyko, C.B, Bruce, N.L., Poore, G.C.B., Taiti, S., Wilson, G.D.F. (Eds) (2010). World Marine, Freshwater and Terrestrial Isopod Crustaceans database. Gebaseerd op informatie uit het Cơ sở dữ liệu sinh vật biển, te vinden op http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=263172
MEDDOM

| --- | --- |
Vị trí MEDDOM Park, Hòa Bình
Thành lập: 14 tháng 9 năm 2007
Tọa độ: 20°43′15″B 105°18′16″Đ﻿ / ﻿20,72085°B 105,30432°Đ﻿ / 20.72085; 105.30432
Kiểu: Văn hóa du lịch; Bảo tàng
Giám đốc: Tiến sĩ Nguyễn Thanh Hóa
Trang web: congviendisan.vn; meddom.org
MEDDOM bao gồm hai thực thể là Bảo tàng Di sản các nhà khoa học Việt Nam (tiếng Anh: Heritage Center for scientists of Vietnam) và Công viên Di sản các nhà khoa học Việt Nam (MEDDOM Park), hoạt động với tư cách pháp nhân là một công ty, trực thuộc Tập đoàn MED - GROUP.
Bảo tàng MEDDDOM có chức năng nghiên cứu, bảo tồn và lưu giữ những giá trị văn hóa vật thể và phi vật thể thông qua tư liệu hiện vật cá nhân, hồi ức của các nhà khoa học Việt Nam.
Chức năng

Nghiên cứu, bảo tồn và lưu giữ những giá trị văn hóa vật thể và phi vật thể thông qua ký ức, tư liệu và hiện vật cá nhân của các nhà khoa học Việt Nam.
Giới thiệu, trưng bày về cuộc đời, những đóng góp và lao động khoa học của nhà khoa học, tôn vinh các nhà khoa học đã cống hiến vì sự nghiệp khoa học Việt Nam, vì Tổ quốc Việt Nam.
Xây dựng cơ sở dữ liệu/ngân hàng dữ liệu ký ức, tư liệu hiện vật, tiểu sử cuộc đời  của các nhà khoa học Việt Nam.
Mục tiêu

Là nơi giới thiệu, trưng bày về cuộc sống, những đóng góp và sự lao động khoa học của nhà khoa học; tôn vinh các nhà khoa học đã cống hiến vì sự nghiệp khoa học và đất nước Việt Nam, thông qua các chủ trương, chủ đề nghiên cứu do Trung tâm thực hiện.
Xây dựng và phát triển thành trung tâm dữ liệu/ngân hàng dữ liệu lịch sử khoa học, tư liệu và hiện vật của các nhà khoa học Việt Nam
Trung tâm hoạt động đa chức năng như một bảo tàng, một thư viện kết hợp với các dịch vụ khoa học, văn hóa và du lịch.
Nhiệm vụ

Nghiên cứu, sưu tầm, lưu giữ, bảo tồn  các tư liệu, hiện vật, ký ức của các nhà khoa học Việt Nam ở trong và ngoài nước.
Thông qua hồ sơ các nhà khoa học, những kết quả nghiên cứu tiến tới giới thiệu, trưng bày về cuộc đời của các nhà khoa học, các cá nhân hoặc lịch sử phát triển một hay nhiều ngành khoa học nào đó ở nước ta.
Trung tâm xây dựng cơ sở tư liệu, dữ liệu phục vụ công tác nghiên cứu, học tập, cho những nhà nghiên cứu và bạn đọc quan tâm tới di sản của các nhà khoa học.
Quan điểm tiếp cận

Tiếp cận cuộc sống đời thường của các nhà khoa học, các cá nhân gắn liền với bối cảnh cụ thể của mỗi người qua mỗi giai đoạn.
Tiếp cận cả văn hóa vật thể và phi vật thể thông qua nghiên cứu cuộc đời, sự nghiệp và các tài liệu thuộc nhiều loại khác nhau (về thể loại, về chất liệu) của các nhà khoa học.
Nghiên cứu, sưu tầm, lưu trữ trên cơ sở tự nguyện của các nhà khoa học, các tổ chức và cá nhân khác.
Tiếp cận các nhà khoa học trong nước và các nhà khoa học người Việt Nam ở nước ngoài.
Hoạt động

Nghiên cứu, sưu tầm:
Các tư liệu hiện vật: tài liệu cá nhân, hồ sơ khoa học, bản thảo các công trình nghiên cứu, các bài viết, sổ ghi chép, nhật ký, thư từ, sách, báo, luận án, các hiện vật kỷ niệm của nhà khoa học.
Các tư liệu hình ảnh: ảnh, phim tư liệu băng hình của cá nhân, gia đình, tổ chức, đoàn thể liên quan đến nhà khoa học và bối cảnh của nhà khoa học có liên quan.
Ghi âm và quay video phỏng vấn về lịch sử cuộc đời, quê hương gia đình, quá trình hoạt động khoa học, đóng góp của các nhà khoa học Việt Nam.
Lưu giữ, bảo quản các tư liệu, hiện vật của nhà khoa học. Với hệ thống kho tàng trên 500 m2, Trung tâm đã xây dựng 5 kho bảo quản lưu trữ riêng các dạng tư liệu, hiện vật sưu tầm.
Xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu nhà khoa học (trên website: www.meddom.org) để đáp ứng nhu cầu tìm kiếm, khai thác thông tin phục vụ công tác nghiên cứu, học tập cho độc giả.
Trưng bày về cuộc đời, những đóng góp và sự lao động khoa học của các nhà khoa học Việt Nam hoặc tái hiện lịch sử của một hay nhiều ngành khoa học phục vụ nhu cầu nghiên cứu, giáo dục, tham quan và hưởng thụ văn hóa của nhân dân.
Tổ chức các hoạt động trưng bày, triển lãm, tour tham quan, sự kiện, hội thảo cho các du khách tham quan nhằm phát huy giá trị di sản của các nhà khoa học.
Cơ sở vật chất

+ Công viên Di sản các nhà khoa học Việt Nam (MEDDOM Park):
Địa chỉ: Xóm Tiềng, xã Bắc Phong, huyện Cao Phong, tỉnh Hòa Bình.
+ Bảo tàng Di sản các nhà khoa học Việt Nam:
Địa chỉ: Tòa nhà Quyển Sách, MEDDOM Park.
+ Văn phòng đại diện:
Địa chỉ: Liền kề 12/38, Khu đô thị Vân Canh, Hoài Đức, Hà Nội.
Tổ chức & thông tin tin liên hệ

Số hotline: 0844 56 56 56
Thư điện tử: info.meddompark@gmail.com
Giám đốc điều hành: TS Nguyễn Thanh Hóa
Giám đốc chuyên môn: PGS.TS Nguyễn Văn Huy
Phó Giám đốc: Nguyễn Hữu Đồng
Nabalus angustilobus

| Nabalus angustilobus |
| --- | --- |

Phân loại khoa học 
Giới:: Plantae
nhánh:: Tracheophyta
nhánh:: Angiospermae
nhánh:: Eudicots
nhánh:: Asterids
Bộ:: Asterales
Họ:: Asteraceae
Tông:: Cichorieae
Chi:: Nabalus
Loài:: N. angustilobus
Danh pháp hai phần
Nabalus angustilobus (C.Shih) Sennikov (2000)

Các đồng nghĩa
 Prenanthes angustiloba C.Shih, 1987
Nabalus angustilobus là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được C.Shih miêu tả khoa học đầu tiên năm 1987.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Prenanthes angustiloba”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.
Bộ Cánh lợp

| Embioptera |
| --- | --- |
Thời điểm hóa thạch: 199–0 triệu năm trước đây  TiềnЄ Є O S D C P T J K Pg N     Jurassic – Recent

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Phân lớp (subclass): Pterygota
Phân thứ lớp (infraclass): Neoptera
Bộ (ordo): Embioptera Lameere, 1900
Các họ
 10 họ được xếp vào 2 phân bộ: Andesembiidae  Anisembiidae  Australembiidae  Clothodidae  Embiidae  Embonychidae  Notoligotomidae  Oligotomidae  Teratembiidae  Sorellembiidae 
Embioptera hay bọ chân dệt là một bộ côn trùng bao gồm các loài côn trùng sống chủ yếu ở vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới, chúng được xếp vào phân lớp Pterygota. Bộ này cũng từng được xem là Embiodea hoặc Embiidina. Tên gọi Embioptera ("cánh lợp") từ tiếng Hy Lạp, εμβιος, embios nghĩa là "lively" và πτερον, pteron nghĩa là "cánh". các loài trong bộ này có thể xuất hiệt đầu tiên vào kỷ Jura và có mặt nhiều trong hổ phách kỷ Creta.
Hơn 360 loài đã được miêu tả, cùng với khoảng 2000 loài hiện có. Có những tranh cãi về phân loại phát sinh loài của Embioptera, cho rằng bộ này được xếp thành một nhóm chị em với các bộ Zoraptera, và Phasmatodea, và vẫn có những điểm chưa thống nhất về độ chính xác của các phân loại này.
Các loài trong bộ này phân bố rộng khắp thế giới, trừ Nam Cực, trong khi độ đa dạng và mật độ cao nhất phân bố ở các vùng nhiệt đới.
Na Lạp

"Thị tộc Nara" đổi hướng tới đây. Đối với các định nghĩa khác, xem Nara.
Từ Hi Thái hậu - một ví dụ điển hình của người họ Na Lạp thị triều Thanh.
Na Lạp thị (chữ Hán: 那拉氏; tiếng Mãn: ᠨᠠᡵᠠ
ᡥᠠᠯᠠ, chuyển tả: Nara hala), hoặc Ná Lạp thị, Nạp Lạt thị (納喇氏) và Nạp Lan thị (納蘭氏), là một trong những họ cổ xưa nhất của người Hải Tây Nữ Chân. Trong tiếng Mông Cổ, ["Nara"] được dịch là mặt trời.
Dòng họ này có khởi nguồn từ Hỗ Luân Tứ Quốc (扈倫四部), bao gồm Cáp Đạt (Mãn Châu: Hada, chữ Hán: 哈達, bính âm: Hādá), Ô Lạp (Mãn Châu: Ula, chữ Hán: 烏拉, bính âm: Wūlā), Huy Phát (Mãn Châu: Hoifa, chữ Hán: 輝發, bính âm: Huīfā) và Diệp Hách (Mãn Châu: Yehe, chữ Hán: 葉赫, bính âm: Yèhè). Ngoài những khu vực trên, Na Lạp thị còn phân bố ở Trường Bạch Sơn, Cát Lâm, Tô Hoàn, Liêu Dương,... Khi nhà Thanh thành lập, họ Na lạp thị phân bố rải đều trong Bát kỳ, rất nhiều gia tộc xuất chúng, như nhà Đại học sĩ Nạp Lan Minh Châu, Nạp Lan Tính Đức thuộc dòng Diệp Hách, Hiếu Kính Hiến Hoàng hậu thuộc dòng Ô Lạp và Kế Hoàng hậu thuộc dòng Huy Phát. Bản thân Từ Hi Thái hậu là người họ Na Lạp thị, thế cư ở đất Tô Hoàn,thuộc dòng Diệp Hách
Sang thời Dân Quốc, hậu duệ của tộc Na Lạp thị thường lấy Na (那) hoặc Triệu (趙) làm họ để giống với các họ đơn của người Hán. Ít phổ biến hơn là họ Nạp (納), Nột (訥), Nam (南), Lưu (劉), Tô (蘇). Những người thuộc dòng Cáp Đạt thường lấy họ Vương (王). Những người thuộc tộc Diệp Hách cũng dùng Diệp (葉), Hách (赫), hoặc Hà (何). Huy Phát Na Lạp thì lấy Huy (辉) hoặc Đinh (丁)và Trần(陈). Một số người còn chọn họ Bảo (鮑), Bao (包) hay Bác (博) để nhớ về dòng dõi Bác Nhĩ Tế Cát Đặc (Borjigit) của họ.
Các dòng họ > Ô Lạt Na Lạp thị

Một trong những dòng dõi cổ xưa nhất của Hải Tây Nữ Chân, [Ô Lạp Na Lạp thị; chữ Hán: 乌拉那拉氏; tiếng Mãn: ᡠᠯᠠ
ᠨᠠᡵᠠ
ᡥᠠᠯᠠ, Möllendorff: Ula Nara hala], cũng gọi Ô Lạt Nạp Lạt thị (乌喇纳喇氏), tức "Người họ Na Lạp xứ Ô Lạp", là chỉ đến dòng họ Na Lạp thị trị vì Ô Lạp, trong Hải Tây Nữ Chân thì là dòng dõi lâu đời nhất, do là hậu duệ trực tiếp của Hỗ Luân quốc. Ô Lạp, cũng gọi Ô Lạt, nay là khu vực gần sông Tùng Hoa, nay thuộc khu Long Đàm, thành phố Cát Lâm, tỉnh Cát Lâm. Chữ [Ô Lạp] nghĩa là "ven sông", phỏng chừng chính là vì lý do khu vực này trải dài ven sông Tùng Hoa, dần thành tên gọi riêng.
Thủy tổ của dòng họ này là hậu duệ Kim Quốc tên Nạp Tề Bố Lộc, tương truyền là hậu duệ Thẩm vương Hoàn Nhan Tông Bật, thế cư Ninh Giang Châu (sau là Hồng Ni Lặc thành của Ô Lạp quốc, nay là khu vực huyện Vĩnh Cát, thành phố Cát Lâm, Cát Lâm). Vào lúc Nguyên triều đại loạn, Nạp Tề Bố Lộc cũng tham gia vào nhóm quân phiệt cát cứ. Tương truyền, khi bị quân Mông Cổ truy hỏi tên tuổi, ông ta đáp: ["Na Lạp thị, Nạp Tề Bố Lộc"], từ đó khai sinh ra họ này. Về sau vào đầu thời Minh, Nạp Tề Bố Lộc cát cứ hùng mạnh ở Hồng Ni Lặc thành, lập nên Hỗ Luân quốc – tổ tiên dòng họ Na Lạp thị của bốn đất Ô Lạp, Cáp Đạt, Huy Phát và Diệp Hách.
Tuy Minh triều chưa từng thừa nhận Hỗ Luân quốc, nhưng sức ảnh hưởng của quốc gia này vào đương thời là không thể bàn cãi. Hỗ Luân quốc Na Lạp thị tiến hành thu phục các bộ hùng mạnh xung quanh, ngược lại khiến biên giới phía Bắc của triều Minh được an toàn, do đó cả hai đều có quan hệ "không bằng mặt nhưng bằng lòng". Sau khi Nạp Tề Bố Lộc chết, được hậu duệ tôn xưng [Hỗ Luân quốc Thái Tổ hệ thị tộc trung đích Thiện xạ giả, Quý nhân, Na Lạp tính bộ thủ lĩnh Nạp Tề Bố Lộc]. Về sau, Hỗ Luân quốc truyền đến Ngũ đại quốc chủ là Cổ Đối Châu Nhan (古对珠颜) thì dần tan rã. Hậu duệ 5 đời của Nạp Tề Bố Lộc, cháu nội Cổ Đối Châu Nhan là Bố Nhan thành lập Ô Lạp quốc, còn một người cháu khác 4 đời, tên Vượng Tế Ngoại Lan, thành lập Cáp Đạt quốc. Do đó, [Ô Lạp] cùng [Cáp Đạt] trở thành hai bộ quốc hậu duệ trực hệ của Hỗ Luân quốc chủ. Thanh Thái Tổ Đại phi A Ba Hợi, sinh mẫu của Anh Thân vương A Tể Cách, Duệ Trung Thân vương Đa Nhĩ Cổn và Dụ Thông Thân vương Đa Đạc, chính là con gái Mãn Thái, cháu nội của Bối lặc Bố Nhan. Thanh Thái Tông Kế phi, là con gái của Bác Khắc Đa – chú của Mãn Thái, sinh Túc Vũ Thân vương Hào Cách.
Ô Lạp quốc truyền đến Bối lặc Bố Chiêm Thái, cùng Kiến Châu Nữ Chân của Nỗ Nhĩ Cáp Xích giao tranh nhưng liền thất bại. Năm Vạn Lịch thứ 35 (1607), Ô Lạp quốc tham gia Chiến dịch Ô Kiệt Nham giao tranh với Kiến Châu, cuộc chiến này làm cho Ô Lạp thất bại thảm hại và buộc phải rời khỏi khu vực sông Đồ Môn, khiến cho Kiến Châu ăn mòn đất Ô Lạp không thể cứu vãn được. Cuối cùng vào năm Vạn Lịch thứ 41 (1613), Nỗ Nhĩ Cáp Xích dẫn 30.000 quân tấn công Ô Lạp, chính là Chiến dịch Ô Lạp thành. Bối lặc Bố Chiêm Thái đào thoát đến Diệp Hách rồi chết nơi đất khách. Toàn gia và tộc nhân sau bị Nỗ Nhĩ Cáp Xích quy vào Bát kỳ, phân bố rất rộng, có ở Chính Bạch kỳ, Tương Hoàng kỳ, Chính Hoàng kỳ, Tương Bạch kỳ, Tương Hồng kỳ, Chính Lam kỳ của Mãn Châu.