Roma
Chú thích

1 2 3 4  “Bilancio demografico mensile e popolazione residente per sesso, anno 2024” [Cân bằng nhân khẩu học và dân số mỗi tháng theo giới tính, năm 2024]. Viện Thống kê Quốc gia Ý. Lưu trữ bản gốc ngày 17 tháng 1 năm 2023. Truy cập ngày 30 tháng 7 năm 2024.
↑  “What is the smallest country in the world?”. HISTORY (bằng tiếng Anh). Lưu trữ bản gốc ngày 27 tháng 9 năm 2018. Truy cập ngày 27 tháng 9 năm 2018.
↑  “Discorsi del Presidente Ciampi”. Presidenza della Repubblica. Bản gốc lưu trữ 21 tháng 9 năm 2013. Truy cập 17 tháng 5 năm 2013.
↑  “Le istituzioni salutano Benedetto XVI”. La Repubblica. Lưu trữ bản gốc 2 tháng 3 năm 2013. Truy cập 17 tháng 5 năm 2013.
1 2  Heiken, G., Funiciello, R. and De Rita, D. (2005), The Seven Hills of Rome: A Geological Tour of the Eternal City. Princeton University Press.
↑  “Old Age in Ancient Rome – History Today”. Lưu trữ bản gốc 12 tháng 6 năm 2018.
↑  Stephanie Malia Hom, "Consuming the View: Tourism, Rome, and the Topos of the Eternal City", Annali d'Igtalianistica 28:91–116 JSTOR 24016389
↑  Andres Perez, Javier (2010). “APROXIMACIÓN A LA ICONOGRAFÍA DE ROMA AETERNA” (PDF). El Futuro del Pasado. tr. 349–363. Bản gốc (PDF) lưu trữ 23 tháng 9 năm 2015. Truy cập 28 tháng 5 năm 2014.
↑  Parigi, Paolo (ngày 14 tháng 5 năm 2012). The Rationalization of Miracles. Cambridge University Press. tr. 11. ISBN 978-1107013681.
↑  Wright, Thomas. The Latin Poems: Commonly Attributed to Walter Mapes. Palala Press. tr. 39. ISBN 978-1347662861.
↑  “This video shows what ancient Rome actually looked like”. Vox. Lưu trữ bản gốc ngày 2 tháng 2 năm 2021. Truy cập 28 tháng 2 năm 2016.
↑  Giovannoni, Gustavo (1958). Topografia e urbanistica di Roma (bằng tiếng Ý). Rome: Istituto di Studi Romani. tr. 346–47.
↑  “Rome, city, Italy”. Columbia Encyclopedia (ấn bản thứ 6). 2009. Bản gốc lưu trữ 24 tháng 3 năm 2010.
1 2  “GaWC – The World According to GaWC 2012”. Lboro.ac.uk. 13 tháng 1 năm 2014. Lưu trữ bản gốc 20 tháng 3 năm 2014. Truy cập 2 tháng 8 năm 2014.
↑  “The Global City Competitiveness Index” (PDF). The Economist. 12 tháng 3 năm 2012. Lưu trữ (PDF) bản gốc 16 tháng 5 năm 2017. Truy cập 9 tháng 5 năm 2017.
1 2  “2014 Global Cities Index and Emerging Cities Outlook”. Bản gốc lưu trữ 17 tháng 4 năm 2014. Truy cập 2 tháng 8 năm 2014.
↑  “35 beautiful cities you must visit in your life time”. The Telegraph. Lưu trữ bản gốc ngày 2 tháng 2 năm 2021. Truy cập 18 tháng 11 năm 2018.
↑  “The Most Beautiful City on Earth, According to Rough Guides”. Thrilllist. Lưu trữ bản gốc ngày 31 tháng 1 năm 2021. Truy cập 17 tháng 2 năm 2015.
1 2  “World's most visited cities”. Lưu trữ bản gốc 7 tháng 3 năm 2016.
↑  “Top 100 City Destinations Ranking - WTM London 2017 Edition”. Euromonitor International. Lưu trữ bản gốc ngày 31 tháng 3 năm 2019. Truy cập 8 tháng 11 năm 2017.
1 2  “Historic Centre of Rome, the Properties of the Holy See in that City Enjoying Extraterritorial Rights and San Paolo Fuori le Mura”. UNESCO World Heritage Centre. Lưu trữ bản gốc 24 tháng 2 năm 2011. Truy cập 8 tháng 6 năm 2008.
↑  “Colosseum most popular tourist attraction in world says TripAdvisor”. ngày 19 tháng 12 năm 2018. Lưu trữ bản gốc ngày 28 tháng 3 năm 2019. Truy cập ngày 28 tháng 2 năm 2019.
↑  “Rome chosen as seat of Euro-Med Assembly secretariat - Italy”. ngày 13 tháng 7 năm 2018. Bản gốc lưu trữ ngày 2 tháng 12 năm 2018. Truy cập ngày 28 tháng 2 năm 2019.
1 2  “New York Bests Paris for 2017 Top Global Fashion Capital Title”. Languagemonitor.com. Truy cập 11 tháng 9 năm 2017.
1 2  “Enciclopedia del cinema italiano "i Film girati a Cinecitta' dal 1937 al 1978"”. Bản gốc lưu trữ ngày 28 tháng 7 năm 2020. Truy cập ngày 22 tháng 3 năm 2019.
1 2  Livy (1797). The history of Rome. George Baker (trans.). Printed for A.Strahan.
↑  “Romulus and Remus”. Britannica.com. 25 tháng 11 năm 2014. Lưu trữ bản gốc 17 tháng 3 năm 2015. Truy cập 9 tháng 3 năm 2015.
↑  Cf. Jaan Puhvel: Comparative mythology. The Johns Hopkins University Press, Baltimore and London 1989, tr. 287.
↑  Claudio Rendina: Roma Ieri, Oggi, Domani. Newton Compton, Roma, 2007, tr. 17.
↑  Testa, Judith Anne (1998). Rome Is Love Spelled Backward: Enjoying Art and Architecture in the Eternal City. Northern Illinois University Press. ISBN 9780875805764.
↑  "romantic, adj. and n.", OED Online, revised Nov. 2010 for Oxford English Dictionary, 3rd ed.. Oxford University Press.
↑  romanice Lưu trữ 2019-03-22 tại Wayback Machine in Charles du Fresne du Cange's Glossarium Mediæ et Infimæ Latinitatis (augmented edition, 1883–1887)
↑  “Dictionary of Latin Phrases and Proverbs: C”. Latin-phrases.co.uk. Lưu trữ bản gốc ngày 7 tháng 11 năm 2005. Truy cập 3 tháng 1 năm 2012.
↑  Heiken, Grant; Funiciello, Renato; de Rita, Donatella (24 tháng 10 năm 2013). “Chapter 11: Field Trips in and Around Rome”. The Seven Hills of Rome: A Geological Tour of the Eternal City. books.google.com. Princeton University Press. tr. 174. ISBN 9780691130385. Truy cập 14 tháng 2 năm 2019.
↑  “Giáo luật năm 1983, [[Giáo hoàng Gioan Phaolô II]], Lưu trữ vatican.va”. Lưu trữ bản gốc ngày 1 tháng 4 năm 2019. Truy cập ngày 22 tháng 3 năm 2019.
↑  Coarelli (1984) p. 9
↑  Wilford, John Nobel (ngày 12 tháng 6 năm 2007). “More Clues in the Legend (or Is It Fact?) of Romulus”. New York Times. Lưu trữ bản gốc ngày 17 tháng 4 năm 2009. Truy cập ngày 11 tháng 8 năm 2008.
1 2  Hermann & Hilgemann(1964), p.73
↑  Livy (ngày 26 tháng 5 năm 2005). The Early History of Rome. Penguin Books Ltd. ISBN 978-0-14-196307-5.
↑  “Strabo, Geography, 5.3.3 - GR”. Lưu trữ bản gốc ngày 28 tháng 7 năm 2020. Truy cập ngày 28 tháng 2 năm 2019.
↑  “Strabo, Geography, 5.3.3 - EN”. Lưu trữ bản gốc ngày 13 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 28 tháng 2 năm 2019.
↑  [ Dionysius of Halicarnassus, Roman Antiquities, 1.60.3-1.61.1]
↑  “Dionysius of Halicarnassus, Roman Antiquities, 1.45.1”. Lưu trữ bản gốc ngày 6 tháng 2 năm 2020. Truy cập ngày 3 tháng 3 năm 2019.
↑  Dionysius of Halicarnassus, Roman Antiquities, 2.2
↑  Hermann & Hilgemann (1964), p.77
↑  Hermann & Hilgemann (1964), p.79
↑  Hermann & Hilgemann (1964), p.81-83
↑  Hermann & Hilgemann (1964), pp. 81–85
↑  Hermann & Hilgemann (1964), p.89
↑  Hermann & Hilgemann (1964), p.91
↑  Parker, Philip, "The Empire Stops Here". p. 2.
↑  Hermann & Hilgemann (1964), p.93
↑  Hermann & Hilgemann (1964), p.97
↑  Hermann & Hilgemann (1964), p.107
↑  Hermann & Hilgemann (1964), p.99
1 2  Hermann & Hilgemann (1964), p. 101
↑  Mennen, Inge (ngày 26 tháng 4 năm 2011). Power and Status in the Roman Empire, AD 193-284 (Impact of Empire). BRILL. tr. 21. ISBN 978-9004203594.
↑  Southern, Pat (2001). The Roman Empire from Severus to Constantine. New York: Routledge. tr. 160. ISBN 0-415-23944-3.
↑  Patrick E. Clark (2017). “Taxation and the Formation of the Late Roman Social Contract” (PDF). University of California Berkeley. Bản gốc (pdf) lưu trữ ngày 1 tháng 4 năm 2019. Truy cập ngày 1 tháng 4 năm 2019.
↑  J.A. Sander Boek (2008). “Taxation in the later Roman Empire” (pdf). Leiden University. Lưu trữ (PDF) bản gốc ngày 2 tháng 4 năm 2013. Truy cập ngày 1 tháng 4 năm 2019.
↑  Lo Cascio, Elio (2005). The new state of Diocletian and Constantine: from the tetrarchy to the reunification of the empire. Cambridge University Press. tr. 177–78. ISBN 9780521301992.
↑  Potter, David (2005). The Roman Empire at Bay: AD 180–395. New York: Routledge. tr. 335. ISBN 0-415-10057-7.
↑  Roger S. Bagnall, Egypt in Late Antiquity (Princeton: Princeton University Press, 1993), 66, and A.H.M. Jones, The Later Roman Empire, 284–602: A Social, Economic and Administrative Survey (Oxford: Blackwell, 1964), 594, cited in Cascio, "The New State of Diocletian and Constantine" (CAH), 173.
↑  Rees, Diocletian and the Tetrarchy, 25, citing Simon Corcoran, The Empire of the Tetrarchs: Imperial Pronouncements and Government A.D. 284–324 (Oxford: Clarendon Press, 1996), 234–53.
↑  Corcoran, Simon (2006). "Before Constantine" trong The Cambridge Companion to the Age of Constantine, biên tập bởi Noel Lenski. New York: Cambridge University Press. tr. 35–58. ISBN 0-521-81838-9.
↑  Lançon, Bertrand (ngày 13 tháng 12 năm 2000). Rome in Late Antiquity: Everyday Life and Urban Change, AD 312–609. Routledge. tr. 228. ISBN 978-0-415-92975-2.
↑  N. S. Gill (ngày 20 tháng 2 năm 2019). “What Was the Roman Tetrarchy? Splitting the Roman Empire helped reduce political chaos”. ThoughtCo. Lưu trữ bản gốc ngày 14 tháng 10 năm 2017. Truy cập ngày 1 tháng 4 năm 2019.
↑  Pohlsander, Hans. The Emperor Constantine. London & New York: Routledge, 2004a. Bìa cứng ISBN 0-415-31937-4 bìa mềm ISBN 0-415-31938-2
↑  Christol, Michel; Nony, Daniel (ngày 16 tháng 7 năm 2014). Rome et son empire (bằng tiếng Pháp). Hachette Éducation. tr. 241. ISBN 978-2011403209.
↑  Carrié, Jean-Michel & Rousselle, Aline. L'Empire Romain en mutation- des Sévères à Constantin, 192–337. Paris: Seuil, 1999. ISBN 2-02-025819-6
↑  Pohlsander, Emperor Constantine, po. 41–42.
↑  Carrié & Rousselle, L'Empire Romain, p. 229/230
↑  Heather, Peter J.; Moncur, David (2001). Politics, Philosophy, and Empire in the Fourth Century: Select Orations of Themistius. Liverpool University Press. ISBN 978-0-85323-106-6.
↑  Treadgold, Warren (1997). A History of the Byzantine State and Society. Stanford: Stanford University Press. ISBN 0-8047-2630-2.
1 2  Hermann & Hilgemann (1964), p.103
↑  Hermann & Hilgemann (1964), p.115
↑  Hermann & Hilgemann (1964), p.117
↑  Heather, Peter. The Fall of the Roman Empire: A New History of Rome and the Barbarians. Oxford University Press. tr. 296. ISBN 978-1522670148.
↑  Rabun Taylor; Katherine W. Rinne; Spiro Kostof (2016). Rome, An Urban History from Antiquity to the Present. Cambridge University Press. tr. 160–179. ISBN 978-1107601499.
↑  Ancient History Encyclopedia (ngày 18 tháng 1 năm 2012), The Roman Forum, Bản gốc lưu trữ ngày 10 tháng 7 năm 2019, truy cập ngày 28 tháng 2 năm 2019
↑  Krautheimer, Richard (2000). Rome, profile of a city, 312-1308. Princeton University Press. tr. 165. ISBN 978-0691049618.
↑  "Rome, Urban History", pp. 184–185.
↑  Pigs, Plebeians and Potentes: Rome's Economic Hinterland, C. 350-600A.D. S. J. B. Barnish, Papers of the British School at Rome, Vol. 55 (1987), pp. 157-185
↑  Anne Glyn-Jones. Holding Up a Mirror: How Civilizations Decline. tr. 147. ISBN 978-0907845607.
↑  Abadi, Mark (ngày 6 tháng 3 năm 2018). “The 16 greatest cities in human history, ROME: The world's largest city in 200 AD”. Business Insider. Bản gốc lưu trữ 6 tháng 2 năm 2019. Truy cập ngày 25 tháng 3 năm 2019.
↑  Luc-Normand Tellier (2009). "Urban world history: an economic and geographical perspective". PUQ. p.185. ISBN 2-7605-1588-5
↑  Norman John Greville Pounds. An Historical Geography of Europe 450 B.C.-A.D. 1330. p. 192.
↑  Rome in Late Antiquity, Bernard Lançon, 2001, pp. 14, pp. 115–119; Rome Profile of a City, Richard Krautheimer, 2000, pp. 4, 65; Ancient Rome, The Archaeology of the Eternal City, Editors Jon Coulston and Hazel Dodge, pp. 142–165 ISBN 978-0-947816-55-1
↑  Bertarelli (1925), p.19
↑  Italian Peninsula, 500–1000 A.D. Lưu trữ 2008-12-05 tại Wayback Machine, The Metropolitan Museum of Art
↑  Bertarelli (1925), p.20
1 2  Bertarelli (1925), p.21
↑  Faus, José Ignacio Gonzáles. "Autoridade da Verdade – Momentos Obscuros do Magistério Eclesiástico". Capítulo VIII: Os papas repartem terras – Pág.: 64–65 e Capítulo VI: O papa tem poder temporal absoluto – Pág.: 49–55. Edições Loyola. ISBN 85-15-01750-4. Embora Faus critique profundamente o poder temporal dos papas ("Mais uma vez isso salienta um dos maiores inconvenientes do status político dos sucessores de Pedro" – pág.: 64), ele também admite um papel secular positivo por parte dos papas ("Não podemos negar que intervenções papais desse gênero evitaram mais de uma guerra na Europa" – pág.: 65).
↑  “Papal Arbitration, Bede Jarrett”. Catholic Encyclopedia, Volume 11 (1913). New York: Robert Appleton Company.
↑  Such as regulating the colonization of the New World. See Treaty of Tordesillas và Inter caetera.
1 2 3  Bertarelli (1925), p.22
↑  “Pope Alexander VI”. Nndb.com. Lưu trữ bản gốc 12 tháng 2 năm 2010. Truy cập 3 tháng 2 năm 2010.
↑  “Catholic Encyclopedia: Pope Julius II”. www.newadvent.org. 1910. Lưu trữ bản gốc ngày 1 tháng 5 năm 2012. Truy cập ngày 22 tháng 12 năm 2016.
↑  “Catholic Encyclopedia: Pope Leo X”. www.newadvent.org. 1910. Lưu trữ bản gốc ngày 1 tháng 5 năm 2012. Truy cập ngày 23 tháng 12 năm 2006.
↑  “Basilica of St. Peter, Catholic Encyclopedia”. Newadvent.org. ngày 1 tháng 2 năm 1912. Lưu trữ bản gốc 10 tháng 1 năm 2010. Truy cập 3 tháng 2 năm 2010.
↑  De Vecchi-Cerchiari, pag. 197.
↑  Cristina Acidini, Pintoricchio, trong Painters of the Renaissance (gốc: Pittori del Rinascimento), Scala, Firenze 2004. ISBN 88-8117-099-X
↑  Pierluigi De Vecchi và Elda Cerchiari, The Times of Art (gốc: I tempi dell'arte), Quyển 2, Bompiani, Milano 1999. ISBN 88-451-7212-0
↑  Roger Jones và Nicholas Penny, Raphael, Yale, 1983, ISBN 0-300-03061-4 p.205
↑  Seattle Catholic (2006). “Seattle Catholic – The Sack of Rome: 1527, 1776”. seattlecatholic.com. Lưu trữ bản gốc ngày 23 tháng 10 năm 2018. Truy cập ngày 8 tháng 7 năm 2011.
↑  Encyclopædia Britannica (2011). “Rome (Italy):: Evolution of the modern city – Britannica Online Encyclopaedia”. britannica.com. Lưu trữ bản gốc ngày 10 tháng 8 năm 2014. Truy cập ngày 8 tháng 7 năm 2011.
↑  “Did the Sack of Rome in 1527 end the Renaissance in Italy?”. DailyHistory.org. Lưu trữ bản gốc ngày 9 tháng 5 năm 2020. Truy cập ngày 31 tháng 3 năm 2019.
↑  Chastel, André (1983). The Sack of Rome, 1527. Princeton: Princeton University Press. tr. 73. ISBN 9780691099477.
↑  Ruggiero, Guido (2017). The Renaissance in Italy: a Social and Cultural History of the Rinascimento. Cambridge: Cambridge University Press. tr. 73. ISBN 9780521719384.
1 2  Bertarelli (1925), p.23
↑  Ogg, Frederick Austin (1913). The Governments of Europe. New York: Macmillan Company. tr. 354–355. Truy cập ngày 3 tháng 2 năm 2018.
↑  Almanach Impérial an bissextil MDCCCXII Lưu trữ 2023-05-29 tại Wayback Machine, p. 459-460, truy cập ngày 26 tháng 7 năm 2013
↑  Stearns, Peter N. – Langer, William Leonard (2001). The Encyclopedia of world history: ancient, medieval, and modern[liên kết hỏng], Houghton Mifflin Harcourt; 6th ed. p. 440. ISBN 0-395-65237-5
↑  “Art. 5. — Le pene di morte e di confisca sono proscritte” [The penalties of death and confiscation are proscribed] (PDF). Costituzione Della Repubblica Romana (bằng tiếng Ý). 1849. Lưu trữ (PDF) bản gốc ngày 13 tháng 11 năm 2013. Truy cập 18 tháng 1 năm 2016.
1 2  Gilles Pécout, Il lungo Risorgimento: la nascita dell'Italia contemporanea (1770-1922), Pearson Paravia Bruno Mondadori, 1999, p. 5 e sgg.
↑  “Pope Pius IX, Catholic Encyclopedia”. Newadvent.org. Lưu trữ bản gốc ngày 8 tháng 3 năm 2017. Truy cập ngày 3 tháng 2 năm 2010.
↑  Italy at War (2011). “Benito Mussolini | Comando Supremo (lưu trữ ngày 7 tháng 6 năm 2012)”. comandosupremo.com. Lưu trữ bản gốc ngày 9 tháng 7 năm 2011. Truy cập ngày 11 tháng 7 năm 2011. Mexican revolutionary Benito Juarez, named his son after the patriot and hero. Benito Mussolini was an avid writer and after he finished his schooling, he became an editor for the Milan socialist paper "Avanti". He became well known among the Italian socialists, but soon started promoting his views forQuản lý CS1: bot: trạng thái URL ban đầu không rõ (liên kết)
↑  Cederna, Antonio (1979). Mussolini urbanista (bằng tiếng Ý). Bari: Laterza. tr. passim.
↑  Oates, Whitney J. (2011). “The Population of Rome — CP 29:101‑116 (1934)”. penelope.uchicago.edu. Lưu trữ bản gốc ngày 20 tháng 2 năm 2023. Truy cập ngày 7 tháng 7 năm 2011. popula
↑  Döge, F.U. (2004) "Die militärische und innenpolitische Entwicklung in Italien 1943-1944", Chapter 11, in: Pro- und antifaschistischer Neorealismus Lưu trữ 2017-07-01 tại Wayback Machine. PhD Thesis, Free University, Berlin. p. 651–678 [tiếng Đức]
↑  Lytton, H.D. (1983) "Bombing Policy in the Rome and Pre-Normandy Invasion Aerial Campaigns of World War II: Bridge-Bombing Strategy Vindicated – and Railyard-Bombing Strategy Invalidated". Military Affairs. 47 (2: April). p. 53–58
↑  Nicholas Crafts, Gianni Toniolo (1996). Economic growth in Europe since 1945. Cambridge University Press. tr. 441. ISBN 0-521-49627-6.
↑  David Forgacs, Stephen Gundle (2007). Mass culture and Italian society from fascism to the Cold War. Bloomington: Indiana University Press. ISBN 978-0-253-21948-0.
↑  “La Dolce Vita (1960)”. IMDb.com. Lưu trữ bản gốc ngày 14 tháng 5 năm 2019. Truy cập ngày 23 tháng 7 năm 2015.
↑  “Roma diventa Capitale” (bằng tiếng Ý). Lưu trữ bản gốc ngày 5 tháng 2 năm 2012. Truy cập ngày 6 tháng 3 năm 2012.
↑  “Territorio” (bằng tiếng Ý). Comune di Roma. Truy cập ngày 5 tháng 10 năm 2009.[liên kết hỏng]
↑  Trong năm 1992 sau một cuộc trưng cầu dân ý thì Quận 19 trở thành comune Fiumicino
1 2  “Roma, sì all'accorpamento dei municipi: il Consiglio li riduce da 19 a 15”. Il Messaggero. ngày 11 tháng 3 năm 2013. Bản gốc lưu trữ ngày 16 tháng 3 năm 2013. Truy cập ngày 13 tháng 3 năm 2013.
↑  “The "Rioni" of Rome”. Romeartlover.it. Lưu trữ bản gốc ngày 19 tháng 5 năm 2009. Truy cập ngày 3 tháng 2 năm 2010.
↑  Per la topografia antica del quartiere, in particolare nell'area di piazza Vittorio Emanuele, si veda Barrano, Colli, Martines, Roma. Piazza Vittorio Emanuele II. Un nuovo settore degli Horti Lamiani' Lưu trữ 2018-11-26 tại Wayback Machine
↑  McFadden, Christopher (ngày 3 tháng 6 năm 2018). “15 of The Greatest Wall Constructs Ever Built From Antiquity to Today”. Bản gốc lưu trữ ngày 2 tháng 4 năm 2019.
↑  “Focus Storia N° 147 - Gennaio 2019”. Truy cập 18 tháng 12 năm 2018.
↑  Aldrete, Gregory S (2004). Daily Life In The Roman City: Rome, Pompeii, And Ostia, Greenwood Press, 2004, pp. 41-42. ISBN 0-313-33174-X
↑  Aurelius Victor, De Caesaribus. 35, 7.
↑  “Numeri e primati della 'Quarta Roma'”. Lưu trữ bản gốc ngày 23 tháng 9 năm 2015. Truy cập 5 tháng 8 năm 2015.
↑  “Aree verdi del comune di Roma”. 8 tháng 8 năm 2015. Lưu trữ bản gốc ngày 14 tháng 7 năm 2015. Truy cập ngày 29 tháng 3 năm 2019.
↑  “Roma, un caso unico: nella storia, nel presente”. Lưu trữ bản gốc ngày 28 tháng 9 năm 2011. Truy cập 14 tháng 7 năm 2011.
↑  Organizing Committee of the Games of the XVII Olympiad, The games of the XVII Olympiad, The Official Report, vol. 2 Lưu trữ 2019-04-02 tại Wayback Machine, Carlo Colombo Publisher, 1962.
↑  Baynes; Thomas Spencer (1878). “Encyclopædia Britannica, 9th ed., Vol. II”. Anio. New York: Charles Scribner's Sons. tr. 57. |url= trống hay bị thiếu (trợ giúp)
↑  “Porto di Fiumicino. Cutrufo: "nuovo tassello del secondo polo turistico della capitale"”. Bản gốc lưu trữ ngày 24 tháng 9 năm 2015. Truy cập 6 tháng 8 năm 2015.
↑  “Parco naturale regionale del complesso lacuale di Bracciano-Martignano”. Lưu trữ bản gốc ngày 9 tháng 9 năm 2010. Truy cập 23 tháng 8 năm 2010.
↑  “Classificazione sismica 2015 per comune aggiornata a marzo 2015” (xls). Bản gốc lưu trữ ngày 30 tháng 5 năm 2015. Truy cập 8 tháng 8 năm 2015.
↑  
Ravaglioli, Armando (1997). Roma anno 2750 ab Urbe condita (bằng tiếng Ý). Rome: Tascabili Economici Newton. ISBN 88-8183-670-X.
↑  “World Map of Köppen−Geiger Climate Classification”. Bản gốc lưu trữ ngày 6 tháng 9 năm 2010.
↑  “Storia della neve a Roma”. Bản gốc lưu trữ 27 tháng 7 năm 2013. Truy cập 2 tháng 10 năm 2014.
↑  Snow in surprising places during Europe’s coldest day of the winter Lưu trữ 2019-03-28 tại Wayback Machine". Associated Press. The Mercury News. 26 tháng 2 năm 2018.
↑  Rome Climate Lưu trữ 2017-06-24 tại Wayback Machine. Truy cập ngày 9 tháng 6 năm 2017
↑  “Tabelle climatiche 1971–2000 della stazione meteorologica di Roma-Ciampino Ponente dall'Atlante Climatico 1971–2000” (PDF). Servizio Meteorologico dell'Aeronautica Militare. Lưu trữ bản gốc ngày 17 tháng 5 năm 2012. Truy cập ngày 28 tháng 3 năm 2019.Quản lý CS1: bot: trạng thái URL ban đầu không rõ (liên kết)
↑  “Visualizzazione tabella CLINO della stazione / CLINO Averages Listed for the station Roma Ciampino”. Lưu trữ bản gốc ngày 25 tháng 10 năm 2018. Truy cập ngày 13 tháng 6 năm 2016.Quản lý CS1: bot: trạng thái URL ban đầu không rõ (liên kết)
↑  Cornell (1995) 204–5
↑  Gregory S. Aldrete (ngày 30 tháng 1 năm 2007). Floods of the Tiber in Ancient Rome. Truy cập ngày 13 tháng 7 năm 2014.
↑  P. M. G. Harris. The History of Human Populations: Forms of growth and decline. Truy cập ngày 13 tháng 7 năm 2014.
↑  Herreros, Francisco. “Size and Virtue”. Academia. Lưu trữ bản gốc ngày 25 tháng 12 năm 2018. Truy cập ngày 13 tháng 7 năm 2014.
↑  Ward, Lorne H. (ngày 1 tháng 1 năm 1990). “Roman Population, Territory, Tribe, City, and Army Size from the Republic's Founding to the Veientane War, 509 B.C.-400 B.C.”. The American Journal of Philology. 111 (1): 5–39. doi:10.2307/295257. JSTOR 295257.
↑  “Bản sao đã lưu trữ” (PDF). Lưu trữ (PDF) bản gốc ngày 27 tháng 1 năm 2016. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2017.
↑  Paul Bairoch (ngày 18 tháng 6 năm 1991). Cities and Economic Development: From the Dawn of History to the Present. Truy cập ngày 13 tháng 7 năm 2014.
↑  N.Morley, Metropolis and Hinterland (Cambridge, 1996) 33–9
↑  Duiker, 2001. page 149.
↑  Abstract of The population of ancient Rome. Lưu trữ 2011-05-01 tại Wayback Machine by Glenn R. Storey. HighBeam Research. Written ngày 1 tháng 12 năm 1997. Truy cập ngày 22 tháng 4 năm 2007.
↑  The Population of Rome Lưu trữ 2023-02-20 tại Wayback Machine by Whitney J. Oates. Originally published in Classical Philology. Vol. 29, No. 2 (April 1934), pp 101–116. Truy cập ngày 22 tháng 4 năm 2007.
↑  P. Llewellyn, Rome in the Dark Ages (London 1993), p. 97.
↑  “Statistiche demografiche ISTAT”. Demo.istat.it. Bản gốc lưu trữ ngày 26 tháng 4 năm 2009. Truy cập ngày 3 tháng 2 năm 2010.
↑  Demographia: World Urban Areas Lưu trữ 2008-08-19 tại Wayback Machine, Tháng 1 năm 2015
↑  European Spatial Planning Observation Network,  Study on Urban Functions (Project 1.4.3) “Bản sao đã lưu trữ” (PDF). Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 24 tháng 9 năm 2015. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2017. Đã bỏ qua tham số không rõ |= (trợ giúp), Final Report, Chapter 3, (ESPON, 2007)
↑  Eurostat, Total population in Urban Audit cities, Larger Urban Zone Lưu trữ 2012-09-24 tại Wayback Machine, accessed on ngày 23 tháng 6 năm 2009. Data for 2009 unless otherwise noted.
↑  United Nations Department of Economic and Social Affairs, World Urbanization Prospects (2009 revision), (United Nations, 2010), Table A.12. Data for 2007.
↑  Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế, Competitive Cities in the Global Economy, OECD Territorial Reviews, (OECD Publishing, 2006), Table 1.1
↑  Thomas Brinkoff, Principal Agglomerations of the World Lưu trữ 2009-03-14 tại Wayback Machine, accessed on ngày 12 tháng 3 năm 2009. Data for ngày 1 tháng 4 năm 2011.
↑  “Statistiche demografiche ISTAT”. Demo.istat.it. Bản gốc lưu trữ ngày 17 tháng 1 năm 2011. Truy cập ngày 30 tháng 1 năm 2011.
↑  Rome Post – what's happening in Rome “Bản sao đã lưu trữ”. Bản gốc lưu trữ ngày 2 tháng 4 năm 2015. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2017.
↑  «Nullum maius boni imperii instrumentum quam bonos amicos esse» Tacitus, Historiae, IV 7.
↑  Pontifex Maximus Livius.org bởi Jona Lendering, lưu trữ ngày 1 tháng 2 năm 2012
↑  Karl-J. Hölkeskamp, Reconstructing the Roman Republic: An Ancient Political Culture and Modern Research (Princeton University Press, 2010), p. 17 online.
↑  Mos Maiorum, Brill Online.[liên kết hỏng]
↑  Hölkeskamp, Reconstructing the Roman Republic, pp. 17–18.
↑  Jörg Rüpke, "Roman Religion – Religions of Rome" in A Companion to Roman Religion (Blackwell, 2007), p. 4.
↑  Apuleius, Florides 1.1; John Scheid, "Sacrifices for Gods and Ancestors" in A Companion to Roman Religion (Blackwell, 2007), p. 279.
↑  Lutwyche, Jayne (ngày 7 tháng 9 năm 2012). “Ancient Rome's maidens – who were the Vestal Virgins?”. BBC. Bản gốc lưu trữ ngày 1 tháng 10 năm 2012. Truy cập ngày 23 tháng 11 năm 2012.
↑  “Festa di San Pietro e Paolo a Roma”. www.regioni-italiane.com. Lưu trữ bản gốc ngày 22 tháng 4 năm 2023. Truy cập ngày 30 tháng 3 năm 2019.
↑  The Catholic Encyclopedia, Volume XI (Robert Appleton Company, New York, 1911), s.v. "St. Paul" Lưu trữ 2020-06-08 tại Wayback Machine, truy cập 4 tháng 6 năm 2007.
↑  Frend, W. H. C. The Early Church SPCK 1965, p. 137
↑  Ehler, Sidney Zdeneck; Morrall, John B (1967). Church and State Through the Centuries: A Collection of Historic Documents with Commentaries. tr. 6-7. ISBN 9780819601896. Lưu trữ bản gốc ngày 15 tháng 5 năm 2016. Truy cập ngày 28 tháng 9 năm 2016. This Edict is the first which definitely introduces Catholic orthodoxy as the established religion of the Roman world. [...] Acknowledgment of the true doctrine of the Trinity is made the test of State recognition.
↑  Bayliss, Richard (2004). Provincial Cilicia and the Archaeology of Temple Conversion. UK: British Archaeological Reports. ISBN 978-1841716343.
↑  MacMullen, R. Christianizing The Roman Empire A.D.100-400, Yale University Press, 1984, ISBN 0-300-03642-6
↑  Hughes, Philip (1949), “6”, A History of the Church, I, Sheed & Ward, Bản gốc lưu trữ ngày 23 tháng 12 năm 2018, truy cập ngày 22 tháng 1 năm 2021
↑  Eusebius Pamphilius and Philip Schaff (Editor) and McGiffert, Rev. Arthur Cushman, Ph.D. (Translator) NPNF2-01. Eusebius Pamphilius: Church History, Life of Constantine, Oration in Praise of Constantine Lưu trữ 2018-04-17 tại Wayback Machine quote: "he razed to their foundations those of them which had been the chief objects of superstitious reverence"
↑  Brown, Peter (2013). The Rise of Western Christendom: Triumph and Diversity, A.D. 200-1000 (ấn bản thứ 10). Wiley-Blackwell. ISBN 978-1118301265.
↑  Clarke, Stuardt. “The Churches of Rome: Major and Minor”. Stuardt Clarkes Rome. Bản gốc lưu trữ 8 tháng 2 năm 2012. Truy cập 26 tháng 1 năm 2012.
↑  “Basilica, Gietmann, G. and Thurston, Herbert”. Catholic Encyclopedia, Volume 16 (1913). New York: Robert Appleton Company.
↑  “Basilicas in the World”. G Catholic. Lưu trữ bản gốc ngày 4 tháng 3 năm 2013. Truy cập 16 tháng 11 năm 2017.
↑  Basilica Papale di San Pietro in Vaticano (Annuario Pontificio 2012, ISBN 978-88-209-8722-0, p. 1291).
↑  Archbasilica Papale di San Giovanni in Laterano – Arcibasilica del SS.mo Salvatore e dei Santi Giovanni Battista ed Evangelista al Laterano - Cattedrale di Roma (Annuario Pontificio 2012, ISBN 978-88-209-8722-0, p. 1293).
↑  “Papal basilicas” (bằng tiếng Tiếng Anh). vatican.va. Lưu trữ bản gốc ngày 14 tháng 3 năm 2019. Truy cập 18 tháng 2 năm 2016.Quản lý CS1: ngôn ngữ không rõ (liên kết)
↑  “San Giovanni in Laterano”. Giubileo 2000. Santa Sede - vatican.va. Lưu trữ bản gốc ngày 7 tháng 10 năm 2020. Truy cập ngày 19 tháng 3 năm 2019.
↑  Basilica Papale di Santa Maria Maggiore (Annuario Pontificio 2012, ISBN 978-88-209-8722-0, p. 1295).
↑  Basilica Papale di San Paolo fuori le mura (Annuario Pontificio 2012, ISBN 978-88-209-8722-0, p. 1294).
↑  Geggel, Laura (ngày 3 tháng 1 năm 2019). “Trump Calls Wall 'Moral' Because Vatican Has One. So What's Its History?”. Livescience.com. Bản gốc lưu trữ ngày 2 tháng 2 năm 2019. Truy cập ngày 30 tháng 3 năm 2019.
↑  “Vatican City History”. History.com. ngày 21 tháng 8 năm 2018. Bản gốc lưu trữ ngày 7 tháng 12 năm 2018. Truy cập ngày 30 tháng 3 năm 2019.
↑  Burke, Daniel (ngày 19 tháng 2 năm 2016). “Is the Vatican really surrounded by walls?”. CNN. Bản gốc lưu trữ ngày 6 tháng 3 năm 2019. Truy cập ngày 30 tháng 3 năm 2019.
↑  “Preamble of the Lateran Treaty” (PDF). Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 10 tháng 10 năm 2017. Truy cập ngày 30 tháng 3 năm 2019.
↑  “Text of the Lateran Treaty of 1929”. Bản gốc lưu trữ ngày 23 tháng 5 năm 2018. Truy cập ngày 30 tháng 3 năm 2019.
↑  “Trattato fra la Santa Sede e l'Italia”. Lưu trữ bản gốc ngày 13 tháng 8 năm 2013. Truy cập ngày 30 tháng 3 năm 2019.
↑  “Patti lateranensi, 11 febbraio 1929 – Segreteria di Stato, card. Pietro Gasparri”. vatican.va. Lưu trữ bản gốc ngày 13 tháng 8 năm 2013. Truy cập ngày 30 tháng 3 năm 2019.
↑  Reardon, Patrick Henry (2006). “Turning Point: The Crowning of Charlemagne”. Christian History Biography. Christian History Institute (89). Bản gốc lưu trữ ngày 30 tháng 3 năm 2019. Truy cập ngày 24 tháng 4 năm 2018.
↑  “St. Peter, Prince of the Apostles”. Catholic Encyclopedia. Lưu trữ bản gốc ngày 6 tháng 1 năm 2019. Truy cập ngày 12 tháng 8 năm 2013.
↑  Fred S. Kleiner, Gardner's Art through the Ages (Cengage Learning 2012 ISBN 978-1-13395479-8), p. 126
↑  Steps Jesus walked to trial restored to glory Lưu trữ 2008-03-19 tại Wayback Machine, Daily Telegraph, Malcolm Moore, 14 tháng 6 năm 2007
↑  Nickell, Joe (2007). “Other Crucifixion Relics”. Relics of the Christ. Lexington: University Press of Kentucky. tr. 96–97. ISBN 0-8131-2425-5.