Quan hệ Nhật Bản – Đài Loan
Lịch sử > Giai đoạn 1945-1972 > Thập niên 1950

Ngày 31 tháng 3 năm 1950, chính phủ Trung Hoa Dân Quốc thông qua "kế hoạch mậu dịch Đài-Nhật". Ngày 1 tháng 6, Đài Loan và Nhật Bản khai trương tuyến hàng không định kỳ. Ngày 11 tháng 6, Tưởng Giới Thạch có chỉ ra "hai nước Trung-Nhật nhất định phải hợp tác thân thiết hoà thuận, mới có thể đạt đến mục đích cùng tồn tại cùng phồn vinh". Tháng 5 năm 1951, Tưởng Giới Thạch tiếp phóng viên Nhật Bản có phát biểu rằng hợp tác mới có thể ổn định Đông Á, giúp ích cho hoà bình thế giới. Tháng 6, Tưởng Giới Thạch phát biểu về vấn đề hoà ước với Nhật, chỉ ra rằng mình kháng Nhật sớm nhất, hy sinh nặng nề nhất, cống hiến lớn nhất, về hoà ước với Nhật nếu như không có cách nào tham gia, không chỉ không công bằng với mình, mà còn khiến hoà ước với Nhật mất đi tính chân thực, đồng thời làm trầm trọng thêm cục thế hỗn loạn tại Viễn Đông, không tiếp nhận bất kỳ điều kiện kỳ thị nào. Ngày 30 tháng 6, "Hiệp định mậu dịch Trung-Nhật" hết hạn, hai bên đồng ý gia hạn vô hạn định. Tháng 12, Thủ tướng Nhật Bản Yoshida Shigeru bảo đảm với Hoa Kỳ không thừa nhận "Trung Cộng", đồng thời nguyện theo nguyên tắc của "Hoà ước San Francisco" để cùng Đài Loan ký kết điều ước khôi phục quan hệ chính thức.
Ngày 28 tháng 4 năm 1952, "điều ước hoà bình Trung-Nhật" được ký kết tại Đài Bắc, điều ước có tổng cộng 14 điều, Trung Hoa Dân Quốc không đòi bối thường, điều hai của điều ước thừa nhận Nhật Bản theo "hoà ước San Francisco" từ bỏ tất cả quyền lợi và yêu cầu đối với Đài Loan, Bành Hồ, quần đảo Trường Sa và quần đảo Hoàng Sa; Tưởng Giới Thạch tiếp kiến đại biểu toàn quyền ký kết điều ước của Nhật Bản là Kawada Isao, gửi lời muốn cùng thiết lập hoà bình tại Đông Á. Tháng 8, Tưởng Giới Thạch chính thức ký kết phê chuẩn điều ước này. Đoàn đại biểu của Đài Loan tại Nhật Bản bị bãi bỏ, hai bên lập đại sứ quán tại Đài Bắc và Tokyo. Tháng 10, đại sứ Nhật Bản tại Đài Loan mới được bổ nhiệm là Yoshizawa Kenkichi trình quốc thư. Ngày 5 tháng 3 năm 1955, "hiệp định Không vận lâm thời Trung-Nhật" được ký kết tại Tokyo. Ngày 22 tháng 4, hai bên trao đội văn kiện ký kết hiệp định Mậu dịch Trung-Nhật.
Tháng 5 năm 1956, Đài-Nhật ký kết hiệp định mậu dịch. Tháng 8, Tưởng Giới Thạch tiếp kiến đoàn phái đoàn thân thiện các giới Nhật Bản, đoàn trưởng Ishii Mitsujirō trình thư tay của Thủ tướng Hatoyama Ichirō, đồng thời nói rằng người Nhật Bản không ai không cảm kích Tưởng Giới Thạch về việc bảo tồn chính thể Nhật Bản sau khi Nhật Bản chiến bại và chính sách khoan dung "lấy đức báo oán" với Nhật. Tháng 12, chính phủ Nhật Bản chính thức phủ nhận Thủ tướng Hatoyama Ichirō dàn xếp "hai nước Trung Quốc". Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc trong năm thông qua việc Nhật Bản gia nhập Liên Hợp Quốc. Tháng 3 năm 1957, Tưởng Giới Thạch trả lời bằng văn bản nhà báo Nhật Bản, kỳ vọng Đài-Nhật đối phó Liên Xô xâm lược, vĩnh viễn chân thành hợp tác. Tháng 4, "uỷ ban Chính sách hợp tác Trung-Nhật" được thành lập tại Tokyo. Tháng 6, Thủ tướng Nhật Bản Kishi Nobusuke sang thăm Đài Loan, cùng Tưởng Giới Thạch thương lượng vấn đề hữu quan Đài-Nhật. Tháng 9, Tưởng Giới Thạch phái đặc sứ Trương Quần sang Nhật Bản đáp tạ.
Tháng 10 năm 1958, Tưởng Giới Thạch trả lời phỏng vấn nhà báo Nhật Bản, chê trách Trung Quốc đại lục dùng mậu dịch để đạt được mục đích chính trị, kỳ vọng Nhật Bản kiên định lập trường. Tháng 7 năm 1959, Kishi Nobusuke nói rằng nếu Trung Quốc thống trị Đài Loan sẽ "tạo thành uy hiếp to lớn đến an ninh quốc gia Nhật Bản". Tháng 12, cựu thủ tướng Nhật Bản Yoshida Shigeru sang Đài Loan, yết kiến Tưởng Giới Thạch, hai bên trao đổi ý kiến thế cục đương thời.