stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Speed of Sound
Các thành viên thực hiện

Chris Martin - hát chính, piano, organ.
Jonny Buckland - guitar chính, hát phụ.
Guy Berryman - guitar bass.
Will Champion - đánh trống.
Danh sách ca khúc

| Đĩa đơn CD> STT | Đĩa đơn CD> Nhan đề | Đĩa đơn CD> Thời lượng |
| --- | --- | --- |
| 1. | "Speed of Sound" | 4:51 |
| 2. | "Things I Don't Understand" | 4:55 |
| 3. | "Proof" | 4:10 |
Ở Anh Quốc: CD CDR6664, 7" R6664, 12" 12R6664, 10" 10R6664
Ở Úc: CD 872 9862 phát hành 23 tháng 5 năm 2005 bởi Capitol Records
Ở Nhật Bản: CD TOCP-40179 phát hành 11 tháng 5 năm 2005 bởi Toshiba-EMI
Các bảng xếp hạng

Hầu hết giới phê bình đều cho rằng "Speed of Sound" mang nặng âm hưởng tiếng trống của đĩa đơn "Clocks" trước đó.
Coldplay trình diễn "Speed of Sound" tại Austin năm 2005
Video ca nhạc của ca khúc có một dàn đèn LED cao bằng hai tầng nhà hiển thị trên màn hình phía sau
Cryphia diehli

| Cryphia diehli> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Noctuidae
Chi (genus): Cryphia
Loài (species): C. diehli
Danh pháp hai phần
Cryphia diehli Boursin, 1960 
Cryphia diehli là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Curimopsis obenbergeri

| Curimopsis obenbergeri> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Byrrhidae
Chi (genus): Curimopsis
Loài (species): C. obenbergeri
Danh pháp hai phần
Curimopsis obenbergeri Paulus, 1970 
Curimopsis obenbergeri là một loài bọ cánh cứng trong họ Byrrhidae. Loài này được Paulus miêu tả khoa học năm 1970.
Chú thích

↑  Hallan, J.  (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Ctenitis refulgens

| Ctenitis refulgens> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Pteridophytes
Lớp (class): Polypodiopsida /  Pteridopsida (disputed)
Bộ (ordo): Polypodiales
(không phân hạng): Eupolypods I
Họ (familia): Dryopteridaceae
Chi (genus): Ctenitis
Loài (species): C. refulgens
Danh pháp hai phần
Ctenitis refulgens (Kl. ex Mett.) Vareschi 
Ctenitis refulgens là một loài thực vật có mạch trong họ Dryopteridaceae. Loài này được (Klotzsch ex Mett.) C. Chr. ex Vareschi miêu tả khoa học đầu tiên năm 1969.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Ctenitis refulgens”. Truy cập ngày 13 tháng 8 năm 2013.
Long Điền (thị trấn)

Đối với các định nghĩa khác, xem Long Điền (định hướng).
Long Điền là một thị trấn thuộc huyện Long Đất, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu, Việt Nam.
Địa lý

Thị trấn Long Điền cách thành phố Bà Rịa 5 km về phía đông, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp xã Tam An
Phía tây và phía bắc giáp thành phố Bà Rịa
Phía nam giáp xã Tam An và thành phố Vũng Tàu.
Thị trấn Long Điền có diện tích 14,21 km², dân số năm 1999 là 16.566 người, mật độ dân số đạt 1.166 người/km².
Hành chính

Thị trấn Long Điền được chia thành 9 khu phố: Long An, Long Bình, Long Hiệp, Long Lâm, Long Liên, Long Nguyên, Long Phượng, Long Sơn, Long Tân.
Lịch sử

Sau năm 1975, Long Điền là một xã thuộc huyện Long Đất.
Ngày 17 tháng 1 năm 1984, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định số 12-HĐBT về việc thành lập thị trấn Long Điền – thị trấn huyện lỵ huyện Long Đất trên cơ sở toàn bộ xã Long Điền.
Ngày 2 tháng 6 năm 1994, Chính phủ ban hành Nghị định số 45-CP về việc thành lập phường Long Toàn thuộc thị xã Bà Rịa trên cơ sở điều chỉnh 100 ha diện tích tự nhiên và 700 người của ấp Long An thuộc thị trấn Long Điền.
Ngày 9 tháng 12 năm 2003, Chính phủ ban hành Nghị định số 152/2003/NĐ-CP về việc chia huyện Long Đất thành huyện Long Điền và huyện Đất Đỏ. Khi đó, thị trấn Long Điền trở thành huyện lỵ huyện Long Điền.
Ngày 24 tháng 10 năm 2024, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1256/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã của tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu giai đoạn 2023 – 2025 (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2025). Theo đó, thành lập huyện Long Đất trên cơ sở huyện Long Điền và huyện Đất Đỏ. Khi đó, thị trấn Long Điền thuộc huyện Long Đất.
Văn hóa

Thị trấn Long Điền trước kia là đồn lũy của Chân Lạp. Trên địa bàn thị trấn ngày nay còn có nhiều di tích lịch sử từ thời mở cõi như: Bàu Thành, đình thần Long Điền, chùa Long Bàn,...
Chú thích

1 2  “Quyết định số 12-HĐBT năm 1984 về việc phân vạch địa giới một số xã, thị trấn, phường của tỉnh Đồng Nai”. Thư viện Pháp luật. 17 tháng 1 năm 1984.
↑  Tổng cục Thống kê
↑  Quyết định số 19/2006/QĐ-BTNMT ngày 01/12/2006 của Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường về việc ban hành Danh mục địa danh các đơn vị hành chính Việt Nam thể hiện trên bản đồ
↑  “Nghị định số 45-CP năm 1994 về việc thành lập thị xã Bà Rịa, huyện Tân Thành, huyện Châu Đức thuộc tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu”. Thư viện Pháp luật. 2 tháng 6 năm 1994.
↑  “Nghị định số 152/2003/NĐ-CP về việc thành lập xã, phường thuộc thành phố Vũng Tàu và huyện Tân Thành, chia huyện Long Đất thành huyện Long Điền và huyện Đất Đỏ, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu”. Thư viện Pháp luật. 9 tháng 12 năm 2003.
↑  “Nghị quyết số 1256/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã của tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu giai đoạn 2023 – 2025”. Cổng thông tin điện tử Quốc hội Việt Nam. 24 tháng 10 năm 2024. Lưu trữ bản gốc ngày 2 tháng 11 năm 2024. Truy cập ngày 2 tháng 11 năm 2024.
↑  “Điều ít biết về hồ nước Bàu Thành ngàn năm tuổi - Kỳ 1: Nguồn nước chưa bao giờ cạn”. Báo Bà Rịa – Vũng Tàu. 5 tháng 1 năm 2020.
↑  “Điều ít biết về hồ nước Bàu Thành ngàn năm tuổi - Kỳ 2: Điểm đến hoài cổ và sinh hoạt cộng đồng”. Báo Bà Rịa – Vũng Tàu. 6 tháng 1 năm 2020.
↑  “Đình thần Long Điền - Công trình văn hóa tâm linh 175 năm tuổi”. Báo Bà Rịa – Vũng Tàu. 10 tháng 1 năm 2020.
↑  “Chùa Long Bàn - vẻ đẹp thanh tịnh của kiến trúc cổ”. Báo Bà Rịa – Vũng Tàu. 7 tháng 1 năm 2020.
Wikiversity

Về trang giới thiệu Wikiversity không mang tính bách khoa, xem Wikipedia:Wikiversity.
| --- | --- |

Ảnh chụp màn hình cổng đa ngôn ngữ của Wikiversity trên wikiversity.org
Loại website: Giảng dạy trực tuyến, tự học
Có sẵn bằng: Đa ngôn ngữ
Chủ sở hữu: Wikimedia Foundation
Tạo bởi: Cộng đồng Wikimedia
Website: www.wikiversity.org
Thương mại: Không
Yêu cầu đăng ký: Không bắt buộc
Bắt đầu hoạt động: 15 tháng 8 năm 2006; 18 năm trước (2006-08-15)
Wikiversity là một dự án của Wikimedia Foundation cung cấp các học liệu trực tuyến và các bài giảng cho mọi người với giấy phép tự do. Tuy nhiên, Wikiversity không phải là một bách khoa toàn thư như Wikipedia.
Một thành tố của Wikiversity là một tập hợp các '''WikiJournal xuất bản các bài báo được bình duyệt ở định dạng ổn định, được lập chỉ mục và có thể trích dẫn tương đương với các tạp chí học thuật. Những bài báo này có thể được sao chép sang Wikipedia và đôi khi dựa trên các bài viết trên Wikipedia.
Tính đến tháng 11 năm 2024, có các trang Wikiversity hoạt động cho 17 ngôn ngữ bao gồm tổng cộng 157.698 bài viết và 831 biên tập viên hoạt động gần đây.
Ctenitis santae-clarae

| Ctenitis santae-clarae> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Pteridophyta
Lớp (class): Polypodiopsida
Bộ (ordo): Polypodiales
Họ (familia): Dryopteridaceae
Chi (genus): Ctenitis
Loài (species): C. santae-clarae
Danh pháp hai phần
Ctenitis santae-clarae (C. Chr.) Ching 
Ctenitis santae-clarae là một loài dương xỉ trong họ Dryopteridaceae. Loài này được Ching mô tả khoa học đầu tiên năm 1940.
Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Ctenitis santae-clarae”. Truy cập ngày 28 tháng 5 năm 2014.
Đền Choọng

| Đền Choọng  |
| --- | --- |
Di tích cấp tỉnh
Thông tin đền
Địa chỉ:  xã Châu Lý, huyện Quỳ Hợp, tỉnh Nghệ An, Việt Nam
Di tích cấp tỉnh
Phân loại: Di tích lịch sử – văn hóa
Ngày công nhận: 15 tháng 7 năm 2015
Quyết định: 3051-QĐ/UBND
 
x t 
Đền Choọng là ngôi đền thiêng tọa lạc trên núi Pu Đên thuộc trung tâm Mường Choọng xưa, nay là xã Châu Lý, huyện Quỳ Hợp, tỉnh Nghệ An. 
Đền thờ Nang Phốm Hóm (Nàng tóc thơm) - Người con gái dân tộc Thái.
Địa lý

Ngay dưới chân núi Pu Đên linh thiêng ở xã Châu Lý, huyện Quỳ Hợp, tỉnh Nghệ An có một bản người Thái thanh bình như bao bản làng yên bình trên đất nước Việt Nam ta - Đó là Mường Chọong. Trong bản làng yên bình đó có một ngôi đền rất linh thiêng, đó là Đền Choọng. Sở dĩ đền được gọi là Đền Chọong bởi ngôi đền này tọa lạc ngay trên đỉnh núi Pu Đên, thuộc Mường Chọong ngày xưa. Ngôi đền gắn liền với câu chuyện Nang Phốm Hóm (Nàng Tóc Thơm) ở
Mường Chọong và từ câu chuyện ấy người ta đã đặt tên đền là Đền Chọong.
Đền Chọong tọa lạc trên đỉnh núi Pu Đên, thuộc xã Châu Lý huyện Quỳ Hợp tỉnh Nghệ An. Thờ Nang Phốm Hóm, người con gái công dung ngôn hạnh, là biểu tượng kết tinh từ tình đoàn kết anh em hai dân tộc Thái và Kinh. Người có công tích góp lương thảo cho nghĩa quân Lam Sơn trong cuộc chiến chống giặc Minh xâm lược. Và là biểu tượng kết tinh từ tình đoàn kết 2 dân tộc anh em
Thái và Kinh.
Lịch sử

Đền được lập nên vào thời Hậu Lê vào thế kỷ XV. Trải qua bao thăng trầm lịch sử, đầu những năm 2000, dấu tích của Đền còn lại chỉ là những hòn tảng kê chân cột, toàn bộ sắc phong của Đền cũng đã bị thất lạc theo thời gian.
Vào Xuân năm Giáp Ngọ 2014, từ tâm thành của hậu thế đối với tiền nhân, Đền được phục dựng trên chính vị trí năm xưa tọa lạc.
Rằm tháng 6 năm Giáp Ngọ 2014 (11/7/2014), Ban vận động đóng góp phục dựng và tôn tạo Đền Chọong đã tổ chức khánh thành giai đoạn I. Toàn bộ khuôn viên di tích Đền có diện tích gần 10 hec ta, tổng kinh phí đầu tư giai đoạn I gần 10 tỷ đồng từ nguồn xã hội hoá do các doanh nghiệp, các nhà thành tâm và nhân dân đóng góp.
Ngày 16/7/2015, UBND tỉnh Nghệ An đã ban hành Quyết định số 3051-QĐ/UBND, xếp hạng di tích lịch sử Đền Chọong. 
Rằm tháng 6 năm Ất Mùi- 2015 (30/7/2015) Lễ đón nhận Bằng xếp hạng Di tích Đền Chọong đã được tổ chức trong niềm hân hoan của đông đảo đồng bào các dân tộc anh em Miền Tây xứ Nghệ.
Trải bao đời nay, người dân Mường Choọng vẫn lưu truyền câu chuyện kể về Nang Phốm Hóm- Nàng tóc thơm, người có công lớn giúp nghĩa quân chống giặc. Ghép nối những dấu ấn lịch sử còn lưu lại và câu chuyện kể về Nang Phốm Hóm, sẽ góp phần làm sáng tỏ lịch sử Đền Choọng- một ngôi đền thiêng tọa lạc trên đỉnh núi Pu Đên- trung tâm của Mường Chọong. Người con gái ấy, Nang Phốm Hóm- Nàng tóc thơm. Như hội tụ khí thiêng đất trời, ngay từ lúc sinh ra Nàng đã có được nét thông minh, lanh lợi khác người, đặc biệt là mái tóc nàng luôn thoang thoảng hương thơm hoa rừng. Nàng đi tới đâu là mang theo may mắn và niềm vui tới đó. Không quản ngại vất vả. Nàng đã đến từng nhà hướng dẫn bà con trong vùng làm ra thật nhiều lúa gạo, dệt nên nhiều tấm vải phục vụ nghĩa quân kháng chiến trường kỳ.
Truyền thuyết

Dấu ấn khó quên nhất mỗi khi nhắc đến Đền Chọong có lẽ chính là câu chuyện tình yêu mang đậm nét văn hóa của đồng bào dân tộc Thái. Đó là câu chuyện tình giữa Nàng tóc Thơm và Chàng Rồng Mường Chọong. Một câu chuyện vừa mang yếu tố thần thánh hóa, lại vừa gắn liến với lịch sử dân tộc.
Vi Hoàng Thiên, chàng trai rất quan tâm về văn hóa lịch sử dân tộc kể lại từng nghe các cụ kể về câu chuyện ấy rất hay, chúng tôi hỏi câu chuyện gì, đó chính là câu chuyện giữa chàng rồng và người con gái Thái công dung ngôn hạnh.
Theo các cụ cao niên trong làng kể lại:
"Ngày xưa, ở bản Chọong, có một người con gái vô cùng xinh đẹp, rất chăm chỉ và đặc biệt là có một mái tóc dài và thơm. Cô gái ấy tên là Nang Phốm Hóm (Nàng tóc thơm).
Nàng đã huy động người dân trong vùng, cung cấp lương thảo cho nghĩa quân Lam Sơn, làm hậu phương cho cuộc khởi nghĩa. Nàng thường xuyên ra sông gội đầu ở một phiến đá bên sông, và nàng đã bị một con rồng yêu thích.
Vì muốn lấy nàng làm vợ, con rồng ấy đã biến thành một chàng trai khôi ngô tuấn tú và đặc biệt là có rất nhiều tài năng... Nhưng vì là rồng nên chàng có một bộ răng đỏ chói và có răng nanh.
Chính vì lẽ đó mà nàng tóc thơm cũng như những người dân trong vùng không bao giờ thấy chàng cười hay nói. Cứ như thế, sự nghi ngờ càng tăng lên, và để biết rằng chàng trai này có phải là rồng không người ta đã lừa cho chàng Ci Chỉ (Ăn cay) một món ăn xưa của người Thái.
Và không ngoài dự đoán, ngay lập tức hai hàm răng của chàng đã lộ ra đỏ chói, và người dân cũng biết được chàng là rồng nên đã đánh đuổi.
Không cam tâm mất đi người con gái mình yêu, nhân một hôm nàng Tóc Thơm ra sông tắm, khi nàng để chiếc lược xuống phiến đá. Chàng đã làm nước dâng lên cho chiếc lược trôi đi, thấy lược bị trôi nàng
đã cúi xuống nhặt và bị cuốn đi.
Khi nghe tin, người dân trong vùng cùng một số binh lính đã cùng nhau đi tìm
và thấy được hang của con rồng ấy. Họ cùng nhau đào nhưng không thấy nàng đâu, chỉ tấn một búi tóc có mùi thơm nên người dưa cho rằng là tóc của nàng nên đã đưa về và lập đền thờ phụng.
Và đất mà người ta đào lên ngày xưa ấy,
chính là ngọn núi Pu Đên ngày nay nơi mà ngôi đền tọa lạc".
Kiến trúc

Từ cây cầu đá bắc qua dòng Nậm Chọong, ta sẽ vào đến Nghi môn.
Kiến trúc > Nghi môn

Nghi môn kết cấu gồm hai trụ biểu được làm bằng đá hoa cương nguyên khối, bốn mặt tạc
long, li, quy, phụng rất công phu và tinh xảo.
Ở mặt trước của trụ biểu có khắc
Đôi câu đối:
Chính khí cao tiêu kim cổ địa, thanh danh hà hạn Bắc Nam thiên
Dịch nghĩa là:
Chính khí nêu cao trên đất xưa nay, tiếng tăm vang lừng khắp trời Nam Bắc
Bên cạnh hai trụ biểu là tượng hai con voi bằng đá granit nguyên khối. Voi được tạc trong thế quỳ chầu vào giữa. Qua Nghi môn là đến Miếu Sơn thần.
Kiến trúc > Miếu sơn thần

Miếu ở bên phải đường lên đền chính. Miếu Sơn thần được làm bằng đá hoa cương nguyên khối.
Miếu chồng diêm hai tầng tám mái, trên đỉnh miếu hình lưỡng long chầu nguyệt, các đầu đao hoa văn uốn lượn, phía trước và hai bên thành miếu chạm khắc hoa văn rồng phượng, cỏ cây, hoa lá cầu kỳ. Trước Miếu Sơn thần bài trí một lư hương đá để du khách thập phương dâng lễ trình trước khi vào đền chính.
Kiến trúc > Đền chính

Phía bên phải của đền là nơi mọi người sẽ rửa tay trước khi vào cúng bái, bên trái là nơi chưng bày các tảng đá kê chân cột ngôi đền ngày xưa. Phía trước ngôi đền là hồ nước cùng hàng cay liễu khá đẹp mắt.
Trước đây, ngôi đền cổ thì vẫn đang còn được lưu giữ 14 tảng đá kê chân cột. Căn cứ vào 14 tảng đá kê cột cũng như qua lời kể của các cụ già làng trước đấy mà họ từng được chứng kiến.
Ngôi đền này là ảnh hưởng của sự giao thoa văn hóa giữa Kinh và Thái, trong đó ảnh hưởng cụ thể là kiến trúc thời nhà Nguyễn. Được xây dựng bao gồm ba gian hai hồi và bốn vì. Cùng với mái lợp ngói âm dương, trên thì có trang trí các hoa văn họa tiết là hình rồng, trên các bờ nóc đều đắp các hình tượng hoa văn khá tao nhã.
Ngôi đền chính được bày trí 3 cung, cung giữa thờ Nang Phốm Hóm, tạc theo hình mẫu người phụ nữ dân tộc Thái trong trang phục của người Thái Mường Chọong xưa.
Cung bên trái bày trí thờ Pa Thai - Mẹ của Nang Phốm Hóm và cung bên phải thờ bố của nàng.
Lễ hội

Năm 2019, đền đã đón hàng nghìn người tham dự lễ hội, không chỉ riêng người dân trong tỉnh mà còn cả ngoài tỉnh. Lễ hội năm 2019 được tổ chức ngày 16, 17/3 (tức ngày 11,12 tháng 2 âm lịch), UBND huyện Quỳ Hợp đã tổ chức lễ hội Đền Choọng năm 2019. Đây là lần đầu tiên lễ hội được tổ chức vào dịp này, những năm trước đây lễ hội Đền Choọng diễn ra vào ngày 15 và 16/6 âm lịch.
Lễ hội > Phần lễ

Phần lễ gồm có lễ yết cáo, nộp trâu, lễ rước linh giá, lễ đại tế và lễ tạ tại đền chính thì còn có thêm nhiều phần hội để người dân được vui chơi, giải trí như giao lưu văn nghệ với những tiết mục hát múa dân gian truyền thống, mang đậm bản sắc dân tộc Thái, Thổ và các vùng miền. Lễ yết cáo được tổ chức theo đúng phong tục truyền thống của dân tộc Thái và Kinh. Lễ nhằm xin phép thần linh về việc tổ chức lễ hội. 6 mâm lễ tại 6 ban thờ được chuẩn bị chu đáo, đúng bản sắc dân tộc. Buổi chiều sẽ diễn ra Lễ rước và nộp trâu. Đây là nghi lễ rước "Linh giá" nhằm gợi lại tích xưa, để khách thập phương về dự lễ hưởng phúc chiêm bái linh giá; gội rửa, tẩy trần để bước vào ngày Lễ trọng. Cùng với đó là cống nộp trâu nhằm dâng linh vật tế thần theo tín ngưỡng, quan niệm truyền thống, với mục đích cầu xin thần linh che chở, phù hộ độ trì cho bách gia, trăm họ.
Ngày tiếp theo sẽ diễn ra Lễ đại tế tại Thượng điện Đền Choọng, cầu mong Quốc thái- dân an, quê hương cường thịnh; cầu mong mưa thuận gió hòa, cây cối tốt tươi, cuộc sống an lành, người người khỏe mạnh...
Buổi chiều sẽ là kết thúc các hoạt động lễ hội đã diễn ra Lễ tạ tại tất cả 6 bàn thờ thuộc quần thể di tích Đền Chọng với mục đích báo cáo, tạ ơn thần linh về việc tổ chức Lễ hội thành công tốt đẹp.
Lễ hội > Phần hội

Cùng ngày hôm đó, song song với phần lễ thì phần hội cũng diễn ra vô cùng sôi nổi với nhiều hoạt động như: Nhảy sạp, cồng chiêng, băn nghệ,các hoạt động thể thao cùng với đó là các trò chí dân gian của người Thái.
Ngày nay

Hiện nay đền đang lưu giữ hơn 81 hiện vật, trong đó có 19 cổ vật gắn liền với người con gái huyền thoại và kho tàng văn hóa của người Thái Mường Chọong xưa. Ngoài ra, còn có kiêm, đao, lỏng vua ban cùng với đó là các tảng đá kê chân cột đều là những hiện vật mang giá trị lịch sử rất lớn.
Trải qua hàng trăm năm, từ thời Hậu Lê, đến nay đền gần như đã bị phá hủy hoàn toàn. Chỉ còn lại đó là những tảng đá kê chân cột.
Đến năm 2014, Tỉnh ủy Nghệ An cùng với bà con đã cho phục dựng và tôn tạo lại hoàn toàn ngôi đền. Đền Choọng được tôn tạo, phục dựng ngay chính trên nền cũ tại tọa lạc trong khuôn viên núi Pù Đên rộng hơn 9ha gồm các hạng mục chủ yếu là: Thượng điện, hạ điện, tả vu, hữu vu, tam quan, cổng tứ trụ, sân, đường lên hạ điện, thượng điện; Cầu, đường, sân bãi và các công trình phụ trợ khác.
Đền Choọng xưa giờ không còn nữa, nhưng dấu ấn văn hóa tâm linh, dấu ấn một thời kỳ lịch sử thì mãi còn đây, hằn in trong thẳm sâu tâm thức của người dân Mường Choọng và tất cả những ai nặng lòng với nguồn cội xa xưa nơi mảnh đất này.
Có thể nói rằng Đền Choọng mãi là một phần không thể tách rời trong tổng hòa các yếu tố văn hóa- lịch sử, định hình nên nét bản sắc riêng của mảnh đất và con người Mường Choọng. Để thể hiện được đạo lý uống nước nhớ nguồn của dân tộc và thể theo nguyện vọng của đồng bào các dân tộc nơi đây.
Chú thích

↑  Linh thiêng đền Choọng, Báo Nghệ An điện tử, 16 tháng 07 năm 2016.
↑  Hàng ngàn người dự Lễ hội ở ngôi đền thờ nàng Nang Phốm Hóm, Cơ quan của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, 17 tháng 03 năm 2019.
↑  Đền Choọng thờ ai? lập từ lúc nào? Lưu trữ 2021-05-13 tại Wayback Machine, Tạp Chí Văn Hóa Nghệ An, 05 tháng 06 năm 2018.
↑  Về với Pu Đên, Đài Phát thanh - Truyền hình Nghệ An, 17 tháng 03 năm 2019.
↑  Đền Choọng huyền thoại Nàng tóc thơm, TW Hội Nông Dân Việt Nam, 31 tháng 01 năm 2020.
↑  Khai hội đền Choọng ở Nghệ An, Báo Nhân Dân, 18 tháng 07 năm 2016.
↑  Cổ tích tình yêu trên đỉnh Pu Đên, Báo Lao Động, 01 tháng 08 năm 2020.
↑  Hoạt động trưng bày lưu động phục vụ Lễ hội Đền Choọng Lưu trữ 2021-05-13 tại Wayback Machine, Sở Văn hóa và Thể thao Nghệ An, 19 tháng 03 năm 2019.
Ghé thăm đền Chọong
Cryptographis holophoenica

| Cryptographis holophoenica> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Crambidae
Chi (genus): Cryptographis
Loài (species): C. holophoenica
Danh pháp hai phần
Cryptographis holophoenica
Cryptographis holophoenica là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 19 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
I-351 (tàu ngầm Nhật)

| --- | --- |
Tàu ngầm I-351 vào năm 1945
Lịch sử
Đế quốc Nhật Bản
Tên gọi:  Tàu ngầm số 655
Xưởng đóng tàu:  Xưởng vũ khí Hải quân Kure, Kure, Hiroshima
Đặt lườn:  1 tháng 5, 1943
Đổi tên:  I-361, 22 tháng 12, 1943
Hạ thủy:  24 tháng 2, 1944
Hoàn thành:  28 tháng 1, 1945
Nhập biên chế:  28 tháng 1, 1945
Số phận:  Bị tàu ngầm USS Bluefish đánh chìm, 15 tháng 7, 1945
Xóa đăng bạ:  15 tháng 9, 1945
Đặc điểm khái quát
Lớp tàu:  Lớp I-351 (Senho)
Trọng tải choán nước:   3.512 tấn Anh (3.568 t) (nổi)   4.290 tấn Anh (4.359 t) (lặn) 
Chiều dài:  111 m (364 ft 2 in) chung
Sườn ngang:  10,2 m (33 ft 6 in)
Mớn nước:  6,1 m (20 ft 0 in)
Công suất lắp đặt:   3.700 bhp (2.800 kW) (diesel)  1.200 hp (890 kW) (động cơ điện) 
Động cơ đẩy:   2 × động cơ diesel   2 × trục 
Tốc độ:   15,75 hải lý trên giờ (29,17 km/h) (nổi)   6,3 hải lý trên giờ (11,7 km/h) (lặn) 
Tầm xa:   13.000 nmi (24.000 km) ở tốc độ 14 hải lý trên giờ (26 km/h) (nổi)  100 nmi (190 km) ở tốc độ 3 hải lý trên giờ (5,6 km/h) (lặn) 
Độ sâu thử nghiệm:  60 m (200 ft)
Sức chứa:  365 tấn Anh (371 t) xăng máy bay
Thủy thủ đoàn tối đa:  77 + 15 (đội bay)
Vũ khí:   4 × ống phóng ngư lôi 533 mm (21 in) (trước mũi)   4 × ngư lôi   3 × súng cối Type 3 81 mm (3 in)  7 × pháo phòng không 25 mm Type 96 (2 × 2, 3 ×1) 
I-351 là một tàu ngầm của Hải quân Đế quốc Nhật Bản, là chiếc duy nhất của lớp tàu ngầm chở dầu I-351 (tàu ngầm kiểu Senho (潜補型潜水艦, Sen-Ho-gata sensuikan?)) được Nhật Bản hoàn tất trong giai đoạn cuối Chiến tranh Thế giới thứ hai. Nguyên được thiết kế để hỗ trợ cho hoạt động của thủy phi cơ, nó được cải biến trong khi chế tạo thành tàu chở dầu. I-351 nhập biên chế vào tháng 1, 1945 và chỉ kịp thực hiện hai chuyến vận tải trước khi bị tàu ngầm Hoa Kỳ USS Bluefish đánh chìm trong biển Đông vào ngày 15 tháng 7, 1945.
Thiết kế và chế tạo > Thiết kế

Bài chi tiết: I-351 (lớp tàu ngầm)
Lớp tàu ngầm I-351 được đặt hàng trong khuôn khổ Chương trình Maru 5 năm 1942 nhằm hỗ trợ cho thủy phi cơ của Hải quân Nhật Bản hoạt động tại các khu vực không có căn cứ trên bờ và các tàu tiếp liệu thủy phi cơ không thể hoạt động. Chúng được thiết kế để hỗ trợ cho đến ba thủy phi cơ với nhiên liệu, đạn dược, nước và thậm chí thành viên đội bay thay thế.
Lớp I-351 có chiều dài chung 111 mét (364 ft 2 in), mạn tàu rộng 10,2 mét (33 ft 6 in) và mớn nước 6,1 mét (20 ft 0 in). Chúng có trọng lượng choán nước 3.512 tấn Anh (3.568 t) khi nổi và 4.290 tấn Anh (4.360 t) khi lặn. Chúng có độ sâu lặn tối đa 90 mét (300 ft) và thủy thủ đoàn bao gồm 77 sĩ quan và thủy thủ, cộng với chỗ nghỉ dành cho 13 thành viên đội bay.
Các tàu ngầm này có hai trục chân vịt, dẫn động bởi hai động cơ diesel công suất 1.850 mã lực phanh (1.380 kW) và hai động cơ điện công suất 600 mã lực càng (447 kW). Cấu hình này cho phép lớp I-351 đạt được tốc độ tối đa 15,75 hải lý trên giờ (29,17 km/h; 18,12 mph) khi nổi và 6,3 hải lý trên giờ (11,7 km/h; 7,2 mph) khi lặn. Dự trữ tiếp liệu cho phép chúng có thể hoạt động lên đến 60 ngày. Các con tàu được trang bị bốn ống phóng ngư lôi 21 inch (533 mm) trước mũi và mang theo bốn ngư lôi được nạp sẵn. Để tác chiến trên mặt biển, chúng được thiết kế với một hải pháo 14 xentimét (5,5 in) trên boong tàu, nhưng do không sẵn có vào lúc con tàu được đóng nên được thay bằng ba súng cối Type 3 81 mm (3 in). Các con tàu còn được trang bị bảy pháo phòng không 25 mm Type 96, gồm hai khẩu đội nòng đôi và ba khẩu nòng đơn.
Lớp I-351 thoạt tiên được trang bị để vận chuyển 365 tấn Anh (371 t) xăng máy bay, 11 tấn Anh (11 t) nước sạch, và 60 quả bom 550 pound (250 kg) hoặc 30 bom cùng 15 quả ngư lôi phóng từ máy bay. Bốn quả ngư lôi có thể thay thế bằng số lượng tương đương để nạp vào các ống phóng của chính chiếc tàu ngầm.