stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Lịch sử Bulgaria
Thư mục > Trước 1939

Black, Cyril E. The Establishment of Constitutional Government in Bulgaria (Princeton University Press, 1943)
Constant, Stephen. Foxy Ferdinand, 1861–1948: Tsar of Bulgaria (1979)
Forbes, Nevill. Balkans: A history of Bulgaria, Serbia, Greece, Rumania, Turkey 1915.
Hall, Richard C. Bulgaria's Road to the First World War. Columbia University Press, 1996.
Hall, Richard C. War in the Balkans: An Encyclopedic History from the Fall of the Ottoman Empire to the Breakup of Yugoslavia (2014) excerpt
Jelavich, Charles, and Barbara Jelavich. The Establishment of the Balkan National States, 1804–1920 (1977)
Perry; Duncan M. Stefan Stambolov and the Emergence of Modern Bulgaria, 1870–1895 (1993) online edition
Pundeff, Marin. "Bulgaria," in Joseph Held, ed. The Columbia History of Eastern Europe in the 20th Century (Columbia University Press, 1992) pp 65–118
Runciman; Steven. A History of the First Bulgarian Empire (1930) online edition Lưu trữ 2012-07-21 tại Wayback Machine
Stavrianos, L.S.  The Balkans Since 1453 (1958), major scholarly history; online free to borrow
Thư mục > 1939–89

Michael Bar-Zohar. Beyond Hitler's Grasp: The Heroic Rescue of Bulgaria's Jews
Alexenia Dimitrova. The Iron Fist: Inside the Bulgarian secret archives
Stephane Groueff. Crown of Thorns: The Reign of King Boris III of Bulgaria, 1918–1943
Pundeff, Marin. "Bulgaria," in Joseph Held, ed. The Columbia History of Eastern Europe in the 20th Century (Columbia University Press, 1992) pp 65–118
Tzvetan Todorov The Fragility of Goodness: Why Bulgaria's Jews Survived the Holocaust
Tzvetan Todorov. Voices from the Gulag: Life and Death in Communist Bulgaria
Thư mục > Đương thời

John D. Bell, ed. Bulgaria in Transition: Politics, Economics, Society, and Culture after Communism (1998) online edition Lưu trữ 2012-07-21 tại Wayback Machine
Thư mục > Lịch sử học

Baeva, Iskra. "An Attempt to Revive Foreign Interest to Bulgarian History." Bulgarian Historical Review/Revue Bulgare d'Histoire 1-2 (2007): 266–268.
Birman, Mikhail. "Bulgarian Jewry and the Holocaust: History and Historiography," Shvut 2001, Vol. 10, pp 160–181.
Daskalova, Krassimira. "The politics of a discipline: women historians in twentieth century Bulgaria." Rivista internazionale di storia della storiografia 46 (2004): 171–187.
Daskalov, Roumen. "The Social History of Bulgaria: Topics and Approaches," East Central Europe, (2007) 34#1-2 pp 83–103, abstract
Daskalov, Roumen. Making of a Nation in the Balkans: Historiography of the Bulgarian Revival, (2004) 286pp.
Davidova, Evguenia. "A Centre in the Periphery: Merchants during the Ottoman period in Modern Bulgarian Historiography (1890s-1990s)."  Journal of European Economic History (2002) 31#3 pp 663–86.
Grozdanova, Elena. "Bulgarian Ottoman Studies At The Turn Of Two Centuries: Continuity And Innovation," Etudes Balkaniques (2005) 41#3 PP 93–146. covers 1400 to 1922;
Hacisalihoglu, Mehmet. "The Ottoman Administration of Bulgaria and Macedonia During the 19th - 20th Centuries in Recent Turkish Historiography: Contributions, Deficiencies and Perspectives." Turkish Review of Balkan Studies (2006), Issue 11, pP 85–123; covers 1800 to 1920.
Meininger, Thomas A. "A Troubled Transition: Bulgarian Historiography, 1989–94," Contemporary European History, (1996) 5#1 pp 103–118
Mosely, Philip E. "The Post-War Historiography of Modern Bulgaria," Journal of Modern History, (1937) 9#3 pp 348–366; work done in 1920s and 1930s in JSTOR
Robarts, Andrew. "The Danube Vilayet And Bulgar-Turkish Compromise Proposal Of 1867 In Bulgarian Historiography," International Journal of Turkish Studies (2008) 14#1-2 pp 61–74.
Todorova, Maria. "Historiography of the countries of Eastern Europe: Bulgaria," American Historical Review, (1992) 97#4 pp 1105–1117 in JSTOR
Thư mục > Khác

12 Myths in Bulgarian History, by Bozhidar Dimitrov; Published by "KOM Foundation," Sofia, 2005.
The 7th Ancient Civilizations in Bulgaria (The Golden Prehistoric Civilization, Civilization of Thracians and Macedonians, Hellenistic Civilization, Roman [Empire] Civilization, Byzantine [Empire] Civilization, Bulgarian Civilization, Islamic Civilization), by Bozhidar Dimitrov; Published by "KOM Foundation," Sofia, 2005 (108 p.)
Bản vẽ hang động Magura
Một nơi chôn cất tại Varna, với một số đồ trang sức bằng vàng lâu đời nhất thế giới, có niên đại từ 4.600 - 4.200 trước Công nguyên.
Một vần bằng vàng, một trong những vật phẩm trong kho báu Panagyurishte, có niên đại từ thế kỷ 4 đến thế kỷ 3 trước Công nguyên
Chiếc vạc Gundestrup, ngày nay nằm trong Bảo tàng Quốc gia Đan Mạch ở Copenhagen
Tranh ghép La Mã ở Villa Armira gần Ivaylovgrad
Bungari vĩ đại và các vùng lân cận, c. 650 AD
Thu nhỏ 47 từ  Constantine Manasses Chronicle, thế kỷ 14:  Người Ả Rập tấn công Constantinople dưới thời trị vì của hoàng đế Leo III.
Omurtag ra lệnh giết người theo đạo Cơ đốc
Tàn tích của Pliska, thủ đô của Đế chế Bulgaria đầu tiên từ năm 680 đến năm 893
Các đơn vị hành chính của Đế chế Byzantine ở Balkans c. 1045
Ivan Asen II
The Battle of Varna  của Stanislav Chelebowski
Vasil Levski, nhân vật chủ chốt của phong trào cách mạng và anh hùng dân tộc của Bulgaria
Năm 1877, tướng Nga Iosif Gurko giải phóng Veliko Tarnovo, chấm dứt sự cai trị kéo dài 480 năm của Đế chế Ottoman.
"Các liệt sĩ người Bulgaria" của Konstantin Makovsky
Biên giới của Bulgaria theo Hiệp ước San Stefano sơ bộ và Hiệp ước Berlin (1878) sau đó
Bản đồ các hoạt động của Balkan League vào năm 1912, các lực lượng Bulgaria màu đỏ
Binh lính Bulgaria cắt hàng rào thép gai của kẻ thù và chuẩn bị tiến lên, có thể là năm 1917
Tsar Boris III
Quân đội Bulgaria diễu hành tại một cuộc diễu hành chiến thắng ở Sofia kỷ niệm kết thúc Thế chiến II, 1945
Trụ sở của Đảng Cộng sản Bulgaria năm 1984
Tổng thống Georgi Parvanov (trái) với Tổng thống Nga Vladimir Putin, 2008
Campylandra jinshanensis

| Campylandra jinshanensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocot
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Asparagaceae
Chi (genus): Campylandra
Loài (species): C. jinshanensis
Danh pháp hai phần
Campylandra jinshanensis (Z.L.Yang & X.G.Luo) M.N.Tamura, S.Yun Liang & Turland, 2000 
Campylandra jinshanensis là một loài thực vật có hoa trong họ Măng tây. Loài này được (Z.L.Yang & X.G.Luo) M.N.Tamura, S.Yun Liang & Turland mô tả khoa học đầu tiên năm 2000.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Campylandra jinshanensis”. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2013.
Nghiêm Kế Tổ

Nghiêm Kế Tổ (1911-1968) hay Nghiêm Xuân Chí là một nhà chính trị Việt Nam, một trong những nhân vật chủ chốt của Việt Nam Quốc Dân Đảng. Ông là thứ trưởng Bộ Ngoại giao trong Chính phủ Liên hiệp Quốc Gia của Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa.
Sự nghiệp

Nghiêm Kế Tổ sinh năm 1911 ở Móng Cái, Quảng Ninh.
Từ năm 1932 nhóm Lệnh Trạch Dân, Hoàng Nam Hùng, Nghiêm Xuân Chí (Nghiêm Kế Tổ), Ngô Đình Ninh, Hoàng Văn Nội, Vy Đăng Tường (Vi Chính Nam), Hoàng Quả Định và Hoàng Quốc Thọ thành lập chi nhánh Việt Nam Quốc dân Đảng tại Trung Quốc.
Ngày 15/8/1933, hai chi nhánh Vân Nam và Nam Kinh hợp nhất. Vy Đăng Tường được bầu làm Chủ tịch, Đào Chu Khải làm phó, và Nghiêm Xuân Chí (tức Nghiêm Kế Tổ), Thủ quĩ.
Tháng 10 năm 1942 tại Liễu Châu (Trung Hoa), Nguyễn Hải Thần cùng với Nghiêm Kế Tổ, Vũ Hồng Khanh, Nông Kinh Du,... sáng lập Việt Nam Cách mệnh Đồng minh Hội, gọi tắt là Việt Cách.
Ngày 28 tháng 3 năm 1944, Đại hội Việt Cách bầu ra ban chấp hành trung ương gồm có: Trương Bội Công, Trương Trung Phụng, Trần Báo, Bồ Xuân Luật, Nghiêm Kế Tổ, Lê Tùng Sơn và Trần Đình Xuyên; Hồ Chí Minh được bầu làm Ủy viên dự khuyết. Ban Giám Sát gồm 3 ủy viên Nguyễn Hải Thần, Vũ Hồng Khanh, và Nông Kính Du.
Ngày 15 tháng 12 năm 1945, ở phố Jambert, khu Ngũ Xã (Hà Nội), thực hiện nghị quyết Trùng Khánh, Mặt trận Quốc dân Đảng Việt Nam gồm 3 đảng ra công khai, với tên gọi chung là Việt Nam Quốc dân Đảng, với Trương Tử Anh (Đại Việt Quốc dân đảng), làm Chủ tịch, Vũ Hồng Khanh (Việt Nam Quốc dân Đảng) làm Bí thư trưởng và Nguyễn Tường Tam (Đại Việt Dân chính Đảng) làm Tổng Thư ký. Phần chỉ huy tối cao bí mật có: Trương Tử Anh, Nguyễn Tiến Hỷ, Vũ Hồng Khanh, Nghiêm Kế Tổ và Nguyễn Tường Tam.
Ngày 20 tháng 1 năm 1946, Nguyễn Tường Tam và Nghiêm Kế Tổ từ Trùng Khánh về Việt Nam thông báo về cuộc đàm phán Hoa - Pháp khiến nội bộ Việt Quốc tranh luận căng thẳng về hành động tiếp theo khi Trung Quốc rút quân khỏi miền Bắc Việt Nam.
Ngày 2 tháng 3 năm 1946, Chính phủ Liên hiệp Quốc Gia của Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa được thành lập, Nghiêm Kế Tổ giữ chức thứ trưởng Bộ Ngoại giao.
Ngày 16 tháng 3 năm 1946, cựu hoàng Bảo Đại cùng Nghiêm Kế Tổ (Việt Nam Quốc dân đảng, Thứ trưởng Ngoại giao), Nguyễn Công Truyền (đại biểu Việt Minh, uỷ viên tuyên truyền thuộc Ủy ban nhân dân Bắc Bộ), Hà Phú Hương (đại biểu Đảng Dân chủ Việt Nam thuộc Việt Minh, uỷ viên tuyên truyền thuộc Ủy ban nhân dân Trung Bộ) được cử tham gia phái đoàn Việt Nam Dân chủ Cộng hòa sang Trùng Khánh thăm viếng Trung Hoa.
Ngày 12/7/1946,  Việt Nam Công an vụ thực hiện phá vụ án phố Ôn Như Hầu, Việt Nam Quốc Dân Đảng và Việt Cách bị đàn áp và tan rã.
Cuối tháng 12/1946, Tổ bị bắt ở Hải Phòng với một thông hành Trung Hoa, và sau đó được phóng thích và sang Trung Quốc tiếp tục hoạt động.
Đầu năm 1952, các phe nhóm Việt Nam Quốc Dân Đảng hợp nhất, và hợp tác với chính phủ Nguyễn Văn Tâm, Nghiêm Kế Tổ được cử làm đại diện Bắc Việt trong Hội Đồng Quốc Gia Lâm Thời.
Tác phẩm

Ông là tác giả cuốn Việt Nam Máu Lửa, Nhà Xuất bản Mai Lĩnh, 1954.
Chú thích

↑  Văn Khánh Nguyễn, The Vietnam Nationalist Party (1927-1954), Springer 2016. doi: 10.1007/978-981-10-0075-1
↑  “Lịch Sử Đấu Tranh Cận Đại – Việt Nam Quốc Dân Đảng”. Việt Nam Quốc Dân Đảng.
↑  Danh sách các nhân vật được bổ nhiệm vào Hội đồng Quốc gia Lâm thời.Tia Sáng, Số 1331, 15 Tháng Tám 1952
Dysoxylum latifolium

| Dysoxylum latifolium> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Sapindales
Họ (familia): Meliaceae
Chi (genus): Dysoxylum
Loài (species): D. latifolium
Danh pháp hai phần
Dysoxylum latifolium Benth., 1863 
Dysoxylum latifolium là một loài thực vật có hoa trong họ Meliaceae. Loài này được Benth. mô tả khoa học đầu tiên năm 1863.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Dysoxylum latifolium”. Truy cập ngày 15 tháng 9 năm 2013.
Cao nguyên Ukok

Cao nguyên Ukok
Xác trinh nữ băng Xibia
Thảm Pazyryk, thế kỷ V TCN
Cao nguyên Ukok là một vùng đồng cỏ hẻo lánh nằm ở tâm miền tây nam Xibia, trong vùng dãy núi Altai của Nga, gần biến giới với Trung Quốc, Kazakhstan và Mông Cổ. Cao nguyên này là một phần của di sản thế giới UNESCO Các ngọn núi vàng của dãy Altay. Đây là nơi sinh sống cho một số loài động vật bị đe dọa, gồm cả loài thú ăn thịt lớn ít được nghiên cứu nhất là báo tuyết. Vài loài khác là cừu Argali, đại bàng hung, và hạc đen. Có một số mối đe dọa đến hệ sinh thái cao nguyên Ukok, như sự chăn thả quá mức gia súc, làm đường, và dự án ống dẫn khí Nga-Trung Quốc.
Lịch sử

Pazyryk là tên mà học giả ngày nay đặt cho tộc người từng sống trên cao nguyên Ukok và gắn với một số phát hiện khảo cổ, gồm những xác ướp trong tầng đất đóng băng vĩnh cửu. Nhiều gò mộ từ thời đồ đồng đã được tìm thấy trong vùng, thường được cho là của nền văn hóa Pazyryk và mang nét tương đồng với gò mộ Scythia ở phía tây. Kurgan là từ để chỉ những gò mộ như vậy. Việc khai quật những di chỉ này tiếp tục cho ra những phát hiện khảo cổ quan trọng. Một trong số đó là trinh nữ băng Xibia, do nhà khảo cổ Nga Natalia Polosmak khai quật. Ít nhất sáu xác ướp từ tầng đất đóng băng vĩnh cửu có niên đại từ 2600 TCN - 402 đã được tìm thấy.
Trinh nữ băng Xibia và những phát hiện khác được tìm thấy ngay trong dải đất tranh chấp giữa Nga-Trung Quốc. Người dân Cộng hòa Altai đang yêu cầu việc trả đồ tạo tác về địa phương.
Chú thích

↑  “Protect Snow Leopard Habitat / Siberia”. forests.org. Bản gốc lưu trữ ngày 27 tháng 9 năm 2007. Truy cập ngày 31 tháng 7 năm 2007.
↑  “Altai: Saving the Pearl of Siberia”. Bản gốc lưu trữ ngày 22 tháng 3 năm 2007. Truy cập ngày 30 tháng 11 năm 2006.
↑  Bahn, Paul G. (2000). The Atlas of World Geology. New York: Checkmark Books. tr. 128. ISBN 0-8160-4051-6.
↑  “Golden Mountains of Altai”. UNESCO. Truy cập ngày 31 tháng 7 năm 2007.
↑  “Ice Mummies: Siberian Ice Maiden”. PBS - NOVA. Truy cập ngày 31 tháng 7 năm 2007.
↑  “Prehistoric Art - Early Nomads of the Altaic Region”. The Hermitage Museum. Bản gốc lưu trữ ngày 22 tháng 6 năm 2007. Truy cập ngày 31 tháng 7 năm 2007.
↑  Deter-Wolf, Aaron; Robitaille, Benoît; Krutak, Lars; Galliot, Sébastien (tháng 2 năm 2016). “The World's Oldest Tattoos”. Journal of Archaeological Science:Reports. 5: 19–24. doi:10.1016/j.jasrep.2015.11.007.
↑  Leigh Fenly (ngày 8 tháng 12 năm 2004). “Archaeology News”. Bản gốc lưu trữ ngày 2 tháng 8 năm 2009. Truy cập ngày 27 tháng 11 năm 2007.
↑  “Minor nationality of Russia demands the return of "Princess of Ukok"”. Pravda. ngày 21 tháng 2 năm 2005. Truy cập ngày 27 tháng 11 năm 2007.
Tài liệu

S.I. Rudenko, Kul'tura naseleniia Gornogo Altaia v skifskoe vremia ("The Population of the High Altai in Scythian Times")(Moscow and Leningrad, 1953) translated as Frozen Tombs of Siberia: The Pazyryk Burials of Iron Age Horsemen, M.W. Thompson, tr. (University of California Press, Berkeley) 1970. ISBN 0-520-01395-6
Psalydolytta aegyptiaca

| Psalydolytta aegyptiaca> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Meloidae
Chi (genus): Psalydolytta
Loài (species): P. aegyptiaca
Danh pháp hai phần
Psalydolytta aegyptiaca Mäklin, 1875 
Psalydolytta aegyptiaca là một loài bọ cánh cứng trong họ Meloidae. Loài này được Mäklin miêu tả khoa học năm 1875.
Chú thích

↑  Meloidae in Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Dendrochilum stachyodes

| Dendrochilum stachyodes> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Chi (genus): Dendrochilum
Loài (species): D. stachyodes
Danh pháp hai phần
Dendrochilum stachyodes (Ridl.) J.J.Sm. 
Dendrochilum stachyodes là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được (Ridl.) J.J.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1904.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Dendrochilum stachyodes”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Herpeperas violaris

| Herpeperas violaris> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Noctuidae
Chi (genus): Herpeperas
Loài (species): H. violaris
Danh pháp hai phần
Herpeperas violaris Hampson, 1926 
Herpeperas violaris là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Dysoxylum laxiracemosum

| Dysoxylum laxiracemosum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Sapindales
Họ (familia): Meliaceae
Chi (genus): Dysoxylum
Loài (species): D. laxiracemosum
Danh pháp hai phần
Dysoxylum laxiracemosum C.Y.Wu & H.Li, 1977 
Dysoxylum laxiracemosum là một loài thực vật có hoa trong họ Meliaceae. Loài này được C.Y.Wu & H.Li mô tả khoa học đầu tiên năm 1977.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Dysoxylum laxiracemosum”. Truy cập ngày 15 tháng 9 năm 2013.
Derbyana matthewsi

| Derbyana matthewsi> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Dermestidae
Chi (genus): Derbyana
Loài (species): D. matthewsi
Danh pháp hai phần
Derbyana matthewsi Lawrence & Slipinski, 2005 
Derbyana matthewsi là một loài bọ cánh cứng trong họ Dermestidae. Loài này được Lawrence & Slipinski miêu tả khoa học năm 2005.
Chú thích

↑  Hallan, J.  (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Campylandra lichuanensis

| Campylandra lichuanensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocot
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Asparagaceae
Chi (genus): Campylandra
Loài (species): C. lichuanensis
Danh pháp hai phần
Campylandra lichuanensis (Y.K.Yang, J.K.Wu & D.T.Peng) M.N.Tamura, S.Yun Liang & Turland, 2000 
Campylandra lichuanensis là một loài thực vật có hoa trong họ Măng tây. Loài này được (Y.K.Yang, J.K.Wu & D.T.Peng) M.N.Tamura, S.Yun Liang & Turland mô tả khoa học đầu tiên năm 2000.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Campylandra lichuanensis”. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2013.
Nguyễn Hằng Tcheuko Minh

| Thông tin cá nhân |
| --- | --- | --- | --- |
Tên đầy đủ:  Benoit Elmakoua Tcheuko
Ngày sinh:  18 tháng 8, 1983 (41 tuổi)
Nơi sinh:  Cameroon
Vị trí:  Tiền vệ
Sự nghiệp cầu thủ chuyên nghiệp*
| Năm |  Đội |  ST |  (BT) |
| 2013 |  Kiên Giang |  15 |  (0) |
| 2015 |  CLB Đồng Tháp |  11 |  (0) |
| 2015 |  CLB Đồng Nai |  13 |  (2) |
| 2015/2016 |  Sheikh Jamal Dhanmondi Club |   |   |
 *Số trận ra sân và số bàn thắng ở câu lạc bộ tại giải quốc gia
Nguyễn Hằng Tcheuko Minh (tên khai sinh là Benoit Elmakoua Tcheuko; sinh ngày 18 tháng 8 năm 1983 tại Cameroon) là một cầu thủ bóng đá người Cameroon đã giải nghệ.
Nhà thờ chính tòa Đức Bà Amiens

Đối với các định nghĩa khác, xem Nhà thờ Đức Bà.
| Di sản thế giới UNESCO |
| --- | --- |

Tiêu chuẩn: Văn hóa: i, ii
Tham khảo: 162
Công nhận: 1981 (Kỳ họp 5)
Sơ đồ nhà thờ
Nhà thờ Đức Bà Amiens (tiếng Pháp: Notre-Dame d'Amiens) là nhà thờ chính tòa của giáo phận Amiens, miền Bắc nước Pháp. Đây là nhà thờ lớn nhất nước Pháp và là một trong những nhà thờ lớn nhất thế giới. Cùng với nhà thờ Đức Bà Chartres và nhà thờ Đức Bà Reims, nhà thờ Đức Bà Amiens được coi là công trình kiểu Gothic đẹp nhất của Pháp. Năm 1981, nhà thờ đã được UNESCO đưa vào danh sách Di sản thế giới.
Lịch sử

Nhà thờ Đức Bà Amiens được khởi công xây dựng năm 1220. Gian giữa của nhà thờ được hoàn thành năm 1236 còn các ngọn tháp và hành lang thì phải chờ tới năm 1243. Năm 1528 đỉnh tháp cao 112,70 mét của nhà thờ mới được hoàn thành. Các kiến trúc sư đã tham gia thiết kế và thi công nhà thờ là Robert de Luzarches, sau đó Thomas de Cormont và con trai ông này là Renault de Cormont.
Kiến trúc

Nhà thờ Đức Bà Amiens dài 145 (bên ngoài) và 133,5 mét (bên trong). Gian giữa nhà thờ rộng 14,6 mét còn cánh ngang rộng 70 mét. Nhà thờ có mái vòm cao 42,30 mét và đỉnh tháp cao tới 112,70 mét. Diện tích mặt sàn của nhà thờ là 7.700 mét vuông còn thể tích khối là khoảng 200.000 mét khối.
Nhà thờ được xây dựng theo hình một chữ thập latin với một gian giữa (nef), một cánh ngang (transept). Các cửa vào ở hành lang được điêu khắc rất công phu với các bức tượng thể hiện các câu chuyện trong Kinh Thánh. Vào thập niên 1990, các cửa này được tu sửa, làm sạch bằng tia laser đã cho phép phát hiện những dấu tích về màu sắc tại cánh cửa nhà thờ. Nhờ vậy cứ vào cuối năm tại nhà thờ người ta lại dùng kĩ thuật laser để tái hiện một nhà thờ với đầy đủ màu sắc.
Hình ảnh

Nhà thờ nhìn từ xa
Toàn cảnh nhà thờ
Mặt tiền nhà thờ
Gian chính nhà thờ
Hệ thống kính màu
Sàn nhà thờ lát gạch chữ Vạn
Tái hiện màu sắc nhà thờ
Tái hiện màu của nhà thờ
Linuparus

| Linuparus |
| --- | --- |
Khoảng thời gian tồn tại: Early Cretaceous–Recent  TiềnЄ Є O S D C P T J K Pg N     

Linuparus trigonus

Phân loại khoa học 
Vực:: Eukaryota
Giới:: Animalia
Ngành:: Arthropoda
Phân ngành:: Crustacea
Lớp:: Malacostraca
Bộ:: Decapoda
Họ:: Palinuridae
Chi:: Linuparus White, 1847

Linuparus là một chi trong họ Tôm rồng Palinuridae.
Các loài

Có tất cả 32 loài trong chi này L. trigonus là loài đặc biệt đã bị tuyệt chủng
Linuparus meridionalis Tsoi, Chan & Chu, 2011
Linuparus somniosus Berry & George, 1972
Linuparus sordidus Bruce, 1965
Linuparus trigonus (von Siebold, 1824)
Linpuarus adkinsi Rathbun, 1935
Linpuarus africanus Glaessner, 1932
Linpuarus bererensis Secretan, 1964
Linpuarus bigranulatus Glaessner, 1930
Linpuarus canadensis (Whiteaves, 1885)
Linpuarus carteri (Reed, 1911)
Linpuarus dentatus Van Straelen, 1936
Linpuarus duelmenensis (Geinitz, 1849–50)
Linpuarus dzheirantuiensis Feldmann et al., 2007
Linpuarus eocenicus Woods, 1925
Linpuarus euthymei (Roman & Mazeran 1920)
Linpuarus grimmeri Stenzel, 1945
Linpuarus hantscheli Mertin, 1941
Linpuarus japonicus Nagao, 1931
Linpuarus kleinfelderi Rathbun, 1931
Linpuarus korura Feldmann & Bearlin, 1988
Linpuarus laevicephalus Mertin, 1941
Linpuarus macellarii Feldmann & Tshudy, 1988
Linpuarus petkovici Benchmayer & Markovic, 1955
Linpuarus pustulosus Feldmann et al., 1977
Linpuarus richardsi Roberts, 1962
Linpuarus schluteri (Tribolet, 1874)
Linpuarus scyllariformis (Bell, 1858)
Linpuarus spinosus Collins & Rasmussen, 1992
Linpuarus stolleyi (Haas, 1889)
Linpuarus straili (Forir, 1887)
Linpuarus tarrantensis Davidson, 1963
Linpuarus texanus Rathbun, 1935
Linpuarus vancouverensis (Whiteaves, 1895)
Linpuarus watkinsi Stenzel, 1945
Linpuarus wilcoxensis Rathbun, 1935
Chú thích

1 2  Kwok Ho Tsoi, Tin-Yam Chan & Ka Hou Chu (2011). “Phylogenetic and biogeographic analysis of the spear lobsters Linuparus (Decapoda: Palinuridae), with the description of a new species”. Zoologischer Anzeiger. 250 (4): 302–315. doi:10.1016/j.jcz.2011.04.007.
Diacantha kolbei

| Diacantha kolbei> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Chrysomelidae
Chi (genus): Diacantha
Loài (species): D. kolbei
Danh pháp hai phần
Diacantha kolbei Weise, 1903 
Diacantha kolbei là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1903.
Chú thích

↑  Chrysomelidae in Synopsis of the described Coleoptera of the World ngày 13 tháng 12 năm 2008
Hexatoma dichroa

| Hexatoma dichroa> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Diptera
Họ (familia): Limoniidae
Chi (genus): Hexatoma
Danh pháp hai phần
Hexatoma dichroa Walker, 1856 
Hexatoma dichroa là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Dracocephalum spinulosum

| Dracocephalum spinulosum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Lamiales
Họ (familia): Lamiaceae
Chi (genus): Dracocephalum
Loài (species): D. spinulosum
Danh pháp hai phần
Dracocephalum spinulosum Popov, 1925 
Dracocephalum spinulosum là một loài thực vật có hoa trong họ Hoa môi. Loài này được Popov mô tả khoa học đầu tiên năm 1925.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Dracocephalum spinulosum”. Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2013.
Mimudea desistalis

| Mimudea desistalis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Crambidae
Chi (genus): Mimudea
Loài (species): M. desistalis
Danh pháp hai phần
Mimudea desistalis
Mimudea desistalis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 19 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).