Ninh Thuận
Xã hội > Dân cư > Các làng Chăm trên địa bàn tỉnh Ninh Thuận

Hiện nay, ở Ninh Thuận còn 22 làng Chăm, phân bố ở 12 xã và 6 huyện thị: Thuận Bắc, Ninh Hải, Ninh Sơn, thành phố Phan Rang – Tháp Chàm, Ninh Phước, Thuận Nam. Trong đó, hai huyện có người Chăm cư trú đông nhất là huyện Ninh Phước và huyện Thuận Nam (tách lập từ huyện Ninh Phước năm 2009), với dân số là 51.527 người (1/4/2009).
Phần lớn các làng Chăm đều theo đạo Bà-la-môn, số còn lại là Hồi giáo với 2 nhánh Bàni và Islam.
| STT | Tên làng (tiếng Chăm) | Tên làng (tiếng Việt) | Tôn giáo/tín ngưỡng chủ đạo | thuộc đơn vị hành chính | Chú thích |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | Palei Bhar RiYa | Nghĩa Bình | Chăm Bà-la-môn | xã Bắc Sơn, Thuận Bắc | Đây là làng Chăm có khoảng cách xa nhất so với các làng Chăm khác trong tỉnh Ninh Thuận |
| 2 | Palei Pamblap A Lhak | An Nhơn | Chăm Bàni | xã Xuân Hải, Ninh Hải | Palei Pamblap A Lhak và Palei Pamblap Biraw là 2 làng Chăm Bàni trước đây có tên gọi chung là Palei Pamblap |
| 3 | Palei Pamblap Biraw | Phước Nhơn | Chăm Bàni | xã Xuân Hải, Ninh Hải | Palei Pamblap A Lhak và Palei Pamblap Biraw là 2 làng Chăm Bàni trước đây có tên gọi chung là Palei Pamblap |
| 4 | Palei TaBhơng | Thành Ý | Chăm Bà-la-môn | xã Thành Hải, Phan Rang – Tháp Chàm | Đây là palei duy nhất của Ninh Thuận đóng trên địa bàn thành phố tỉnh lỵ của Ninh Thuận |
| 5 | Palei Cang | Lương Tri | Chăm Bàni | xã Nhơn Sơn, Ninh Sơn |  |
| 6 | Palei Bhauh Thơng | Phú Nhuận | Chăm Bàni và Bà-la-môn | xã Phước Thuận, Ninh Phước | Palei Bhauh Thơng là palei duy nhất có hai tôn giáo cùng sinh sống xen kẽ lẫn nhau đó là Hồi giáo Bàni và tôn giáo Bàlamôn. |
| 7 | Palei Blang KaCak | Phước Đồng | Chăm Bà-la-môn | xã Phước Hậu, Ninh Phước | Đây là nơi cất giữ y phục của vua Po Klong Garai. Hàng năm cứ vào mùng 1 tháng 7 Chăm lịch là người dân ở đây lại long trọng tổ chức Lễ hội Katé để múa, hát rước kiệu vua về Tháp Po Klong Garai ở phường Đô Vinh, Thành phố. Phan Rang-Tháp Chàm. |
| 8 | Palei Cauk | Hiếu Lễ | Chăm Bà-la-môn | xã Phước Hậu, Ninh Phước |  |
| 9 | Palei Bhauh DàNà | Chất Thường | Chăm Bà-la-môn | xã Phước Hậu, Ninh Phước |  |
| 10 | Palei Bhauh BìNì | Hoài Trung | Chăm Bà-la-môn | xã Phước Thái, Ninh Phước | Hiện nay làng Chăm Hoài Trung đã chia ra làm hai thôn, nhưng các phong tục tập quán vẫn còn giữ nguyên không thay đổi gì. |
| 11 | Palei Jà | Như Ngọc/Như Bình | Chăm Bà-la-môn | xã Phước Thái, Ninh Phước | Ở đây có nhiều di tích và truyền thuyết như truyền thuyết về núi Đá Trắng, PoNai, có đền thờ Nai Mưh Ghang em của Po Nai. Palei Jà thuộc HaLaw Po NưGar ở palei Hamutaran nên khi người dân tổ chức cúng vào dịp lễ hội Katê thì sang bên làng Hamutaran để hành lễ ... |
| 12 | Palei Hamutaran | Hữu Đức | Chăm Bà-la-môn | xã Phước Hữu, Ninh Phước | Đây là palei đươc biết đến với nhiều lễ hội diễn ra quanh năm đặc biệt là Lễ hội Katé với lễ nghi rước y phục của Po Nagar được trao lại bởi người Raglai trao cho người Chăm được tổ chức rất long trọng |
| 13 | Palei Thun | Hậu Sanh | Chăm Bà-la-môn | xã Phước Hữu, Ninh Phước | Nơi có Tháp Po Rome, lễ hội Katé hàng năm, người làng sẽ rước y trang của vua Po Rome lên tháp. Hậu Sanh là làng có nhiều truyền thuyết liên quan đến vua Po Rome như: truyền thuyết về cây Rạk. |
| 14 | Palei PaBhar | Vụ Bổn | Chăm Bà-la-môn | xã Phước Nam, Thuận Nam | Làng Chăm Vụ Bổn thường tổ chức lễ hội Katé trễ hơn các làng chăm khác một tuần. |
| 15 | Palei PaBlao | Hiếu Thiện | Chăm Bà-la-môn | xã Phước Nam, Thuận Nam | Palei PaBlap, palei PaBhar, palei PaBlao cũng thuộc Halaw Po Rome (khu vực Po Rome) |
| 16 | Palei Ram | Văn Lâm | Chăm Bàni và Islam | xã Phước Nam, Thuận Nam | Đây được xem là một trong những làng Chăm giàu có nhất Ninh Thuận |
| 17 | Palei Ia Li U | Phước Lập | Chăm Bà-la-môn | xã Phước Nam, Thuận Nam | Đây được xem là một trong những làng Chăm nghèo nhất Ninh Thuận. Theo phong tục đám ma của người Chăm theo đạo Balamôn đối với người chết thì có 2 loại đám, đó là đám thiêu (đam cuh) và đám chôn (đam dhar). Thì tất cả các làng Chăm khác theo đạo Balamôn thì đề thực hiện đam cuh, ngược lại thì chỉ có palei IaLi U thì thực hiện đam dhar, đó là đặc điểm riêng của palei. |
| 18 | Palei Bhơng Con | Chung Mỹ | Chăm Bà-la-môn | thị trấn Phước Dân, Ninh Phước | Palei Bhơng Con được tách ra từ palei Caklaing nên ở đây cũng có một số hộ gia đình còn giữ nghể tuyền thống của người Chăm đó chính là nghề dệt thổ cẩm |
| 19 | Palei CaKlaing | Mỹ Nghiệp | Chăm Bà-la-môn | thị trấn Phước Dân, Ninh Phước | Palei CaKlaing là palei nổi tiếng về nghề dệt truyền thống của người Chăm và còn là vùng đất của những truyền thuyết về vua Po Klong Garai, Po Klong Cal là người dạy cho dân làm nghề dệt. Đây là vùng đất cò nền văn hoá lâu đời và palei được nhiều người biết đến nhất. |
| 20 | Palei Hamu Craok | Bầu Trúc/Vĩnh Thuận | Chăm Bà-la-môn | thị trấn Phước Dân, Ninh Phước | Palei Hamu Craok ngoài nổi tiếng về nghề gốm truyền thống, ngoài ra còn có truyền thuyết về về Po Nai. |
| 21 | Palei Cwak PaTih | Thành Tín | Chăm Bàni | xã Phước Hải, Ninh Phước | Palei Cwah PaTih với những bờ cát dài nổi tiếng với bài hát "Bhum adhei" do nhạc sĩ Amư Nhân sang tác đã nói lên những sản vật nổi tiếng ở đây như: bei bhong bauh libbung (khoai hồng), tam kai yamưn (trái dưa ngọt, có những giếng nước ngọt). Ở nơi đây có những giếng nước ngọt gắn liền với nghề biển của những người Chăm di biển xưa kia. |
| 22 | Palei PaTuh | Tuấn Tú | Chăm Bàni | xã An Hải, Ninh Phước | Palei PaTuh nổi tiếng có đồi cát Nam Cương, là đồi cát đẹp nhất Ninh Thuận. |