Quan hệ Hoa Kỳ – Trung Quốc
Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa và Hoa Kỳ > Suy thoái nhanh chóng

Mối quan hệ Mỹ-Trung đang đối mặt với thách thức khó khăn nhất trong bốn mươi năm kể từ khi hai nước thiết lập quan hệ ngoại giao. Xu hướng hiện nay cho thấy mối quan hệ ngày càng xấu đi trong thời gian dài, với những hậu quả ngày càng bất lợi cho tất cả các chủ thể tham gia. Cụ thể, Bắc Kinh và Washington đang chuyển từ mối quan hệ đôi khi gây tranh cãi nhưng đôi bên cùng có lợi sang một tập hợp tương tác ngày càng đối nghịch, phá hoại lẫn nhau. Các lực lượng, lợi ích và niềm tin tích cực và lạc quan thường xuyên duy trì trong nhiều thập kỷ đang nhường chỗ cho sự bi quan không đáng có, sự thù địch và tư duy không tổng hợp trong hầu hết mọi lĩnh vực tham gia.
Theo hai chuyên gia về quan hệ Mỹ-Trung, Giáo sư Rosemary Foot tại Đại học Oxford và Giảng viên cao cấp Amy King tại Đại học Quốc gia Úc, sự đồng thuận của các chuyên gia là:
Mối quan hệ bắt đầu xấu đi trong thập kỷ thứ hai của thế kỷ 21, và chính quyền Trump đã đẩy nhanh sự xuống cấp. Một số yếu tố liên quan đến những thay đổi về nhân sự chính thức ở cả Hoa Kỳ và Trung Quốc, một số khác về sự thay đổi và quyền lực tương đối giữa hai nước sau cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu 2007 20072008, và những người khác quyết tâm cải cách các thể chế quản trị toàn cầu và của Trung Quốc đóng nhiều vai trò lãnh đạo toàn cầu.
Foot and King nhấn mạnh những nỗ lực tích cực của Trung Quốc trong việc phát triển các công nghệ tiên tiến với ý nghĩa quân sự và thương mại quan trọng, trong khi Hoa Kỳ thấy cần phải tự bảo vệ mình một cách quyết liệt trước hành vi trộm cắp công nghệ.
Theo giáo sư kinh tế Hồng Kông Lawrence J. Lau, một nguyên nhân chính của sự suy thoái là cuộc chiến ngày càng lớn giữa Trung Quốc và Mỹ để thống trị kinh tế và công nghệ toàn cầu. Tổng quát hơn, ông lập luận: "Đó cũng là sự phản ánh sự trỗi dậy của chủ nghĩa dân túy, chủ nghĩa cô lập, chủ nghĩa dân tộc và chủ nghĩa bảo hộ ở hầu hết mọi nơi trên thế giới, kể cả ở Mỹ."
Theo cách tiếp cận cứng rắn này với Trung Quốc, năm 2019, một báo cáo của Ủy ban đánh giá kinh tế và an ninh Mỹ-Trung đề nghị mọi người nên ngừng gọi nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình bằng chức danh " Chủ tịch ", dưới sự lãnh đạo độc đảng của ông Tập và thay vào đó sử dụng thuật ngữ Tổng Bí thư của Đảng Cộng sản Trung Quốc.
Vào ngày 18 tháng 2 năm 2020, chính phủ Hoa Kỳ tuyên bố năm công ty truyền thông Trung Quốc  sẽ chỉ định "các nhiệm vụ nước ngoài", yêu cầu họ phải đăng ký hợp pháp với chính phủ Hoa Kỳ với tư cách là một thực thể chính phủ nước ngoài. Trung Quốc, cùng tháng đó, đã hành động chống lại ba nhà báo Mỹ với Tạp chí Phố Wall bằng cách thu hồi thông tin báo chí của họ về một cột ý kiến coronavirus mà bài báo của họ đã chạy. Theo Trung Quốc, chuyên mục phân biệt chủng tộc và bôi nhọ. Vào ngày 18 tháng 3, Trung Quốc tuyên bố trục xuất các nhà báo Mỹ làm việc cho tờ New York Times, Wall Street Journal và The Washington Post, nói rằng việc trục xuất là "trên tinh thần có đi có lại" đối với chỉ định "sứ mệnh nước ngoài" của Hoa Kỳ trong năm hãng truyền thông Trung Quốc. Vào ngày 8 tháng 5, Hoa Kỳ chuyển công dân Trung Quốc tại các cửa hàng tin tức không phải của Mỹ từ thị thực làm việc kết thúc mở, chuyển sang thị thực làm việc 90 ngày có thể gia hạn.
Người Mỹ, đặc biệt là cử tri Cộng hòa lớn tuổi, đã có cái nhìn ngày càng tiêu cực về Trung Quốc và Tập Cận Bình trong đại dịch COVID-19, bày tỏ mối quan tâm về kinh tế, nhân quyền và môi trường.
Đến tháng 5 năm 2020, các mối quan hệ đã đạt đến một mức thấp mới vì cả hai bên đều cáo buộc bên kia có tội về dịch coronavirus trên toàn thế giới. Washington đã huy động một chiến dịch điều tra, truy tố và hạn chế xuất khẩu. Trong khi đó, Bắc Kinh đã đẩy mạnh các hoạt động quân sự ở Biển Đông gây tranh cãi và đưa ra các đơn tố cáo của Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo và công khai suy đoán rằng quân đội Mỹ đã cố tình giải phóng virus ở Trung Quốc. Trong ngày càng tăng, vào ngày 15 tháng 5 năm 2020, Hoa Kỳ đã chặn các lô hàng bán dẫn cho Huawei, trong khi đó, Trung Quốc, đã đe dọa sẽ đưa Apple, Boeing và các công ty khác của Mỹ vào danh sách "các thực thể không đáng tin cậy", và đã đổ lỗi cho chính phủ Hoa Kỳ sử dụng quyền lực nhà nước dưới cái gọi là lý do an ninh quốc gia, và lạm dụng các biện pháp kiểm soát xuất khẩu để liên tục đàn áp và kiềm chế các doanh nghiệp cụ thể của các quốc gia khác. Orville Schell, giám đốc Trung tâm Quan hệ Mỹ-Trung tại Hiệp hội Châu Á, đã tóm tắt tình huống như sau: "Hậu quả của sự đổ vỡ trong quan hệ Mỹ-Trung sẽ rất nghiêm trọng đối với thế giới và nền kinh tế toàn cầu bởi vì khả năng Mỹ và Trung Quốc hợp tác với nhau là yếu tố then chốt của toàn bộ kiến trúc toàn cầu hóa và thương mại toàn cầu. Khi đổ vỡ xảy ra, sẽ có một sự xáo trộn rất lớn. "
Các cuộc thăm dò của Mỹ cho thấy công chúng Mỹ có quan điểm ngày càng tiêu cực về Trung Quốc.
Ngày 7 tháng 7 năm 2020, Ngoai trưởng Mike Pompeo chính thức công bố, lệnh cấm du hành đến Mỹ. Lệnh hạn chế, hoặc ngăn chặn hoàn toàn đối với các giới chức Trung quốc, Theo ông Pompeo đây là một lệnh trừng phạt với các quan chức Trung quốc vì lý do, chính quyền Trung quốc cấm du khách tiếp cận khu vực Tân cương Tây tạng. Ngày 22 tháng 7 năm 2020, chính phủ Mỹ lênh cho đóng cửa văn phòng ngoại giao của Trung Quốc tại Hoa Kỳ vì một vụ cháy nhỏ tại văn phòng. Có những đồn đoán cho rằng các nhân viên ngoại giao của Trung Quốc đã dùng lữa để thiêu hủy các tài liệu mật.