stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Eucera primiveris

| Eucera primiveris> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Apidae
Phân họ (subfamilia): Apinae
Tông (tribus): Eucerini
Chi (genus): Eucera
Loài (species): E. primiveris
Danh pháp hai phần
Eucera primiveris Timberlake, 1969 
Eucera primiveris là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Timberlake mô tả khoa học năm 1969.
Chú thích

↑  (2008) Integrated Taxonomic Information System (ITIS) Bee Checklist 3 oktober 2008
Brahmanapalli, Srinivaspur

| Brahmanapalli |
| --- | --- |
—  Làng  —
 
Quốc gia:  Ấn Độ
Bang: Karnataka
Huyện: Kolar
Thành phố/thị trấn: Srinivaspur
Múi giờ: IST (UTC+5:30)
Brahmanapalli là một làng thuộc tehsil Srinivaspur, huyện Kolar, bang Karnataka, Ấn Độ.
Vernonia pteropoda

| Vernonia pteropoda> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Asterales
Họ (familia): Asteraceae
Chi (genus): Vernonia
Loài (species): V. pteropoda
Danh pháp hai phần
Vernonia pteropoda Oliv. & Hiern, 1877 
Vernonia pteropoda là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Oliv. & Hiern miêu tả khoa học đầu tiên năm 1877.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Vernonia pteropoda”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.
Uçarkaya, Ağrı

| Uçarkaya |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
UçarkayaVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Ağrı
Thành phố: Ağrı
Dân số (2011)
 • Tổng cộng: 248 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Uçarkaya là một xã thuộc thành phố Ağrı, tỉnh Ağrı, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 248 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Ağrı”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Lưu trữ bản gốc ngày 16 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 17 tháng 9 năm 2012.Quản lý CS1: bot: trạng thái URL ban đầu không rõ (liên kết)
Eubela mcgintyi

| Eubela mcgintyi> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Mollusca
Lớp (class): Gastropoda
Liên họ (superfamilia): Conoidea
(không phân hạng): nhánh Caenogastropoda  nhánh Hypsogastropoda  nhánh Neogastropoda
Họ (familia): Conidae
Phân họ (subfamilia): Raphitominae
Chi (genus): Eubela
Loài (species): E. mcgintyi
Danh pháp hai phần
Eubela mcgintyi Schwengel, 1943 
Eubela mcgintyi là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae.
Chú thích

↑  Eubela mcgintyi Schwengel, 1943. World Register of Marine Species, truy cập 5 tháng 4 năm 2010.
Eucyrtopogon varipennis

| Eucyrtopogon varipennis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Diptera
Phân bộ (subordo): Brachycera
Phân thứ bộ (infraordo): Asilomorpha
Liên họ (superfamilia): Asiloidea
Họ (familia): Asilidae
Chi (genus): Eucyrtopogon
Loài (species): E. varipennis
Danh pháp hai phần
Eucyrtopogon varipennis (Coquillett, 1904) 
Eucyrtopogon varipennis là một loài ruồi trong họ Asilidae. Eucyrtopogon varipennis được Coquillett miêu tả năm 1904. Loài này phân bố ở vùng Tân Bắc giới.
Chú thích

↑  “Species of Asilidae”. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2012.
Eudaimonisma batchelorella

| Eudaimonisma batchelorella> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Crambidae
Chi (genus): Eudaimonisma T. P. Lucas, 1902
Loài (species): E. batchelorella
Danh pháp hai phần
Eudaimonisma batchelorella T. P. Lucas, 1902 
Eudaimonisma là một chi bướm đêm thuộc họ Crambidae. Chỉ này chỉ gồm một loài Eudaimonisma batchelorella, thường được tìm thấy ở Australia.
Chú thích

↑  “GlobIZ search”. Global Information System on Pyraloidea. Truy cập ngày 17 tháng 10 năm 2011.
↑  Lepidoptera Larvae of Australia
Eryngium rechingeri

| Eryngium rechingeri> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Apiales
Họ (familia): Apiaceae
Chi (genus): Eryngium
Loài (species): E. rechingeri
Danh pháp hai phần
Eryngium rechingeri Tamamsch. & Pimenov 
Eryngium rechingeri là một loài thực vật có hoa trong họ Hoa tán. Loài này được Tamamsch. & Pimenov mô tả khoa học đầu tiên năm 1987.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Eryngium rechingeri”. Truy cập ngày 10 tháng 6 năm 2013.
Eudaphaenura catalai

| Eudaphaenura catalai> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Noctuidae
Chi (genus): Eudaphaenura
Loài (species): E. catalai
Danh pháp hai phần
Eudaphaenura catalai Viette, 1954 
Eudaphaenura catalai là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Van Buren, Ohio

| Van Buren, Ohio |
| --- | --- |
—  Làng  —
 
Hình nền trời của Van Buren, Ohio
 
 Vị trí trong Quận Hancock, Ohio
 Vị trí tiểu bang Ohio ở Hoa Kỷ
Van Buren, Ohio
Quốc gia: Hoa Kỳ
Tiểu bang: Ohio
Quận: Quận Hancock
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 328
Múi giờ: CST (UTC-5)
 • Mùa hè (DST): CDT (UTC-4)
Mã bưu chính: 45889 
Van Buren là một làng thuộc quận Hancock, tiểu bang Ohio, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của làng này là 328 người.
Dân số

Dân số năm 2000: 313 người.
Dân số năm 2010: 328 người.
Chú thích

↑  “2010 Census Gazetteer Files”. Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ. Truy cập ngày 16 tháng 10 năm 2012.
Eudonia deltophora

| Eudonia deltophora> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Crambidae
Chi (genus): Eudonia
Loài (species): E. deltophora
Danh pháp hai phần
Eudonia deltophora
Eudonia deltophora là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 19 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Eucereon flavofaciatum

| Eucereon flavofaciatum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Chi (genus): Eucereon
Loài (species): E. flavofaciatum
Danh pháp hai phần
Eucereon flavofaciatum
Eucereon flavofaciatum là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Cercestis

| Cercestis |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Alismatales
Họ (familia): Araceae
Tông (tribus): Culcasieae
Chi (genus): Cercestis Schott
Danh pháp đồng nghĩa
 Rhektophyllum N.E.Br  Alocasiophyllum Engl. 
Cercestis là một chi thực vật có hoa trong họ Ráy
Loài

Chi này gồm các loài sau:
Chú thích

↑  Kew World Checklist of Selected Plant Families[liên kết hỏng]
↑  The Plant List (2010). “Cercestis”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Eudonia demodes

| Eudonia demodes> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Crambidae
Chi (genus): Eudonia
Loài (species): E. demodes
Danh pháp hai phần
Eudonia demodes (Meyrick, 1888) 
Danh pháp đồng nghĩa
 Scoparia demodes (Meyrick, 1888)  Xeroscopa demodes Meyrick, 1888 
Eudonia demodes là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 19 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Prionopidae

| Prionopidae |
| --- | --- |
Prionops plumatus
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Aves
Bộ (ordo): Passeriformes
Phân bộ (subordo): Passeri
Phân thứ bộ (infraordo): Corvida
Liên họ (superfamilia): Malaconotoidea
Họ (familia): Prionopidae Bonaparte, 1853
Các chi
 1. Xem bài.
Prionopidae là một họ chim trong bộ Passeriformes. Trong một số phân loại người ta gộp họ này vào họ Vangidae như là phân họ Prionopinae.
Phân loại học

Chi Prionops: 8 loài.
Chú thích

↑  Clements, J. F.; Schulenberg, T. S.; Iliff, M. J.; Wood, C. L.; Roberson, D.; Sullivan, B.L. (2012). “The eBird/Clements checklist of birds of the world: Version 6.7”. Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.
↑  Edward C. Dickinson & Les Christidis. 2014. The Howard and Moore complete checklist of the birds of the world. 4th. ed., Vol. 2. ISBN 9780956861122. Aves Press Limited
Eugenia eperforata

| Eugenia eperforata> Tình trạng bảo tồn |
| --- | --- |
 Nguy cấp  (IUCN 2.3)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Myrtales
Họ (familia): Myrtaceae
Chi (genus): Eugenia
Loài (species): E. eperforata
Danh pháp hai phần
Eugenia eperforata Urb. 
Eugenia eperforata là một loài thực vật thuộc họ Myrtaceae. Đây là loài đặc hữu của Jamaica.
Chi Hù

| Chi Hù |
| --- | --- |
Hù xám lớn
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Aves
Bộ (ordo): Strigiformes
Họ (familia): Strigidae
Chi (genus): Strix Linnaeus, 1758
Loài
 khoảng 15 loài
Danh pháp đồng nghĩa
 Ptynx Blyth, 1840  Stryx Pallas, 1771 (unjustified emendation)
Chi Hù, tên khoa học Strix, là một chi chim trong họ Strigidae.
Các loài Hù có đặc điểm không có túm lông kiểu tai và thường có lối sống trong môi trường rừng. Các loài Hù trong chi Ciccaba đôi khi được đưa vào trong chi Strix. Chúng có kích thước trung bình đến khá lớn, và khá mạnh mẽ. Loài nhỏ nhất là Hù Hume, với chiều dài khoảng 30 cm và cân nặng trung bình 200g, trong khi loài lớn nhất, hù xám lớn, có thể dài trên 80 cm và cân nặng tới 1,9 kg. Chúng săn mồi chủ yếu về đêm, hầu hết con mồi là các động vật có vú nhỏ, chim và bò sát.
Các loài

17 loài trong chi Strix
Strix aluco: Hù nivicon
Strix butleri: Hù Hume
Strix chacoensis: Hù Chaco
Strix davidi: Hù David
Strix fulvescens: Hù Guatemala
Strix hylophila: Hù vằn nâu
Strix leptogrammica: Hù nâu hay Hù lào
Strix nebulosa: Hù xám lớn
Strix nivicolum: Hù Himalayan
Strix ocellata: Hù vằn Ấn Độ
Strix occidentalis: Hù đốm Mỹ
Strix omanensis: Hù Oman
Strix rufipes: Hù chân nâu
Strix seloputo: Hù đốm Đông Nam Á
Strix uralensis: Hù Ural
Strix varia: Hù đốm sọc
Strix woodfordii: Hù châu Phi
4 loài chuyển từ chi Ciccaba sang chi Strix
Ciccaba albitarsis: Hù vằn hung
Ciccaba huhula: Hù vằn đen
Ciccaba nigrolineata: Hù vằn
Ciccaba virgata: Hù đốm Nam Mỹ
Chú thích

↑  Clements, J. F.; Schulenberg, T. S.; Iliff, M. J.; Wood, C. L.; Roberson, D.; Sullivan, B.L. (2012). “The eBird/Clements checklist of birds of the world: Version 6.7”. Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.
Eugnamptellus rostralis

| Eugnamptellus rostralis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Rhynchitidae
Chi (genus): Eugnamptellus
Loài (species): E. rostralis
Danh pháp hai phần
Eugnamptellus rostralis Hamilton & Novinger, 2004 
Eugnamptellus rostralis là một loài bọ cánh cứng trong họ Rhynchitidae. Loài này được Hamilton & Novinger miêu tả khoa học năm 2004.
Chú thích

↑  Hallan, J.  (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Eugnamptellus pusillus

| Eugnamptellus pusillus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Rhynchitidae
Chi (genus): Eugnamptellus
Loài (species): E. pusillus
Danh pháp hai phần
Eugnamptellus pusillus Hamilton & Novinger, 2004 
Eugnamptellus pusillus là một loài bọ cánh cứng trong họ Rhynchitidae. Loài này được Hamilton & Novinger miêu tả khoa học năm 2004.
Chú thích

↑  Hallan, J.  (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Eschweilera praealta

| Eschweilera praealta> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Asterids
Bộ (ordo): Ericales
Họ (familia): Lecythidaceae
Chi (genus): Eschweilera
Loài (species): E. praealta
Danh pháp hai phần
Eschweilera praealta Sandwith 
Eschweilera praealta là một loài thực vật có hoa trong họ Lecythidaceae. Loài này được (Sprague) Sandwith mô tả khoa học đầu tiên năm 1955.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Eschweilera praealta”. Truy cập ngày 14 tháng 9 năm 2013.
Eudonia gonodecta

| Eudonia gonodecta> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Crambidae
Chi (genus): Eudonia
Loài (species): E. gonodecta
Danh pháp hai phần
Eudonia gonodecta (Meyrick, 1904) 
Danh pháp đồng nghĩa
 Scoparia gonodecta Meyrick, 1904 
Eudonia gonodecta là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 19 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Tân sinh trong biểu mô cổ tử cung

Tân sinh trong biểu mô cổ tử cung hay nghịch sản cổ tử cung (thường được viết tắt là CIN, theo tiếng Anh Cervical Intraepithelial rNeoplasia) chỉ những thay đổi của niêm mạc cổ tử cung có tiềm năng ác tính nhưng chưa có sự xâm nhập vào mô đệm.
Đa số hiện tượng này xuất hiện ở vùng chuyển tiếp giữa biểu mô lát và biểu mô tuyến (hay biểu mô trụ) của cổ tử cung. Đây là vùng thường xuyên biến đổi và rất nhạy cảm với những thay đổi của môi trường xung quanh nó.
Từ tân sinh trong biểu mô cổ tử cung có thể sẽ diễn tiến thành ung thư tại chỗ, rồi ung thư xâm lấn cổ tử cung – một bệnh nguy hiểm thường gặp ở phụ nữ, nhất là các nước đang phát triển mà việc điều trị khó khăn, tốn kém.
Do đó, việc phát hiện sớm những tổn thương này có ý nghĩa quan trọng. Trong khi đó, cổ tử cung là một cơ quan dễ khảo sát và xét nghiệm đóng vai trò chính trong việc này là phết mỏng tế bào cổ tử cung lại là xét nghiệm rẻ tiền, đơn giản.
Tử cung và hai phần phụ
Dịch tễ

Những yếu tố thuận lợi cho sự xuất hiện tân sinh trong biểu mô cổ tử cung:
Giao hợp sớm (trước 17 tuổi). Giao hợp với nhiều người, và giao hợp với người có quan hệ tình dục với nhiều phụ nữ. Những tình huống trên làm tăng nguy cơ mắc các bệnh lây truyền qua đường tình dục gây viêm nhiễm cổ tử cung, cũng như gây những sang chấn lên cổ tử cung, là những tác nhân tác động lên vùng chuyển tiếp vốn rất nhạy cảm với các tác nhân này.1
Viêm nhiễm sinh dục do HPV (Human Papilloma Virus) là một yếu tố nguy cơ chính. Vai trò của HPV gây tân sinh trong biểu mô cổ tử cung đã được xác nhận. HPV là một loại virus có nhân chứa chất liệu di truyền là DNA, đã được tìm thấy trong hơn 80% các mẫu tế bào cổ tử cung bị kết luận là nghịch sản (hay tân sinh trong biểu mô) hoặc ung thư xâm lấn.2
Tuy nhiên nhiễm HPV rất hay gặp ở những phụ nữ tuổi hoạt động tình dục, nhưng chỉ một số ít trong đó bị tân sinh cổ tử cung hay ung thư cổ tử cung. Điều này chứng tỏ còn nhiều yếu tố ảnh hưởng đến nguy cơ gây nghịch sản trong tế bào cổ tử cung. Đầu tiên là chủng HPV bị nhiễm. Đã có 77 chủng HPV được tìm ra, trong đó có 2 nhóm chính gây bệnh ở người. Các chủng HPV 6b và 11 là những chủng gây condyloma sùi ở âm hộ, âm đạo, cổ tử cung, cũng được tìm thấy trong những tổn thương nghịch sản nhẹ CIN I, nhưng diễn tiến lành tính và hiếm khi diễn tiến thành ung thư xâm lấn. Trong khi đó chủng HPV 16, 18, 31, 33 là những chủng ác tính, chúng được tìm thấy ở 50-80% các trường hợp nghịch sản và ở 90% các trường hợp ung thư cổ tử cung xâm lấn. Sở dĩ các chủng HPV này có khả năng gây bệnh cao vì chúng có khả năng ghép chất liệu di truyền của virus và với DNA của tế bào chủ, gây ra những đột biến gene có tiềm năng sinh ung.2
Ngoài ra còn một số yếu tố khác cũng được coi là yếu tố nguy cơ, đó là điều kiện kinh tế xã hội thấp, vệ sinh kém, hút thuốc lá, và các tác nhân gây suy giảm sức đề kháng như nhiễm HIV,....
Sinh bệnh học

Cổ tử cung gồm 2 phần: cổ ngoài và cổ trong. Trong đó, ở cổ ngoài là các tế bào biểu mô lát giống tế bào biểu mô lát của âm đạo nhưng trơn láng hơn, còn cổ trong là biểu mô tuyến gần giống như biểu mô của nội mạc tử cung. Chỗ tiếp giáp giữa biểu mô lát của cổ ngoài và biểu mô tuyến của cổ trong được gọi là lỗ cổ ngoài mô học.
Đây là vùng chuyển tiếp của hai loại biểu mô. Tại đây có các tế bào dự trữ, có khả năng biến thành biểu mô lát hoặc biểu mô tuyến nhằm tái tạo những tổn thương của cố tử cung. Một sự thay đổi pH của âm đạo có thể do viêm nhiễm, hoẵc tình trạng cường estrogen sẽ làm tăng sinh và tăng tiết các tế bào cổ trong, chúng mọc lan ra ngoài và sẽ có sự hiện diện các tế bào biểu mô tuyến trên bề mặt biểu mô lát của cổ ngoài tử cung. Tình trạng đó được gọi là lộ tuyến cổ tử cung.
Khi những thay đổi trên không còn, lộ tuyến cổ tử cung sẽ biến mất, đó là sự tái tạo của cổ tử cung. Sự tái tạo này còn được gọi là biểu mô hóa – các tế bào tuyến sẽ biến mất nhường chỗ cho các tế bào lát. Trong quá trình này, có sự chuyển sản của các tế bào dự trữ của biểu mô tuyến thành các tế bào lát. Sự tái tạo này có thể đi kèm với một sự tăng sinh bất thường khi có sự hiện diện của một tác nhân nào đó thường nhất là do nhiễm HPV, tạo ra những tế bào bất thường – hiện tượng này chính là tân sinh trong biểu mô cổ tử cung hay nghịch sản cổ tử cung.
Ngoài ra trong quá trình tái tạo, vùng chuyển sản cũng có thể chuyển thành biểu mô tuyến và cùng với những yếu tố nguy cơ như trên cũng có thể diễn tiến thành ung thư tế bào tuyến cổ tử cung.
Chẩn đoán

Tân sinh trong biểu mô thường gặp ở phụ nữ trẻ, đỉnh cao là 20–40 tuổi. Người ta ghi nhận diễn tiến từ tân sinh trong biểu mô đến ung thư xâm lấn cần 10–15 năm.
Bệnh không có triệu chứng lâm sàng rõ ràng. Chẩn đoán bệnh chủ yếu dựa vào các phương tiện cận lầm sàng:
Sinh thiết được thực hiện dưới hướng dẫn của máy soi. Đôi khi sinh thiết, ngoài để chẩn đoán còn là một phương pháp điều trị đối với giai đoạn sớm của bệnh, đó là trường hợp khoét chóp cổ tử cung sinh thiết.
Phân độ

Phân độ của CIN thường dựa trên kết quả của mẫu phết mỏng cổ tử cung. Được chia làm 3 mức độ:
Nghịch sản nhẹ, khi chỉ 1/3 dưới của lớp biểu mô bị ảnh hưởng. CIN I còn được xem là tổn thương trong biểu mô lát mức độ thấp (LSIL-Low grade squamous intraepithelial lesion).3
Nghịch sản trung bình, khi 2/3 dưới của lớp biểu mô bị ảnh hưởng.
Nghịch sản nặng, khi 1/3 trên của lớp biểu mô bị ảnh hưởng.
CIN II và III được xem là tổn thương trong biểu mô lát mức độ cao (HSIL-high grade squamous intraepithelial lesions).3
Còn gọi là ung thư tại chỗ khi toàn bộ bề dày lớp biểu mô bị ảnh hưởng.
Điều trị > Nghịch sản nhẹ

Khoảng 60% có thể tự biến mất trong vài tháng và có khoảng 11% sẽ tiến triển thành ung thư.4 Do đó cần làm lại phết tế bào cổ tử cung sau khoảng 4–6 tháng. Nếu sang thương vẫn còn, có thể xử trí bằng đốt điện, đốt lạnh hoặc đốt bằng tia laser.
Đối với phụ nữ ở tuổi mãn kinh, khi thấy kết quả là nghịch sản nhẹ thì có thể sử dụng estrogen bôi tại chỗ trong vòng 2 tháng trước khi kiểm tra lại bằng phết tế bào cổ tử cung.
Điều trị > Nghịch sản trung bình

Chỉ có khoảng 40% là tự khỏi, và khoảng 22% sẽ tiến triển thành ung thư,4 do đó CIN II buộc phải điều trị với các phương pháp tương tự như trên. Khi sang thương ăn sâu vào lỗ trong thì thực hiện khoét chóp cổ tử cung.
Khoét chóp là phương pháp chính trong chẩn đoán và điều trị những tổn thương giai đoạn sớm. Khoét chóp sẽ lấy đi toàn bộ vùng chuyển tiếp lát-trụ ở quanh cổ tử cung. Tùy theo vùng chuyển tiếp nằm ở đâu thì quyết định chiều sâu của khoét chóp.
Điều trị > Nghịch sản nặng

Khoét chóp là phương pháp được chọn lựa. Tuy nhiên trong một số trường hợp tổn thương lan rộng vào đến lỗ trong cổ tử cung mà khoét chóp không đảm bảo hoặc khi bệnh nhân lớn tuổi, có đủ con, không đủ điều kiện để theo dõi bệnh nhân lâu dài, khi bệnh nhân có các tình trạng bệnh lý khác đi kèm như: u xơ cơ tử cung, rối loạn kinh nguyệt, sa sinh dục... thì cắt tử cung toàn phần là một chọn lựa tốt hơn.
Điều trị > Theo dõi sau điều trị

Trong năm đầu, mỗi 3 tháng phết tế bào cổ tử cung một lần, soi cổ tử cung mỗi 6 tháng.
Nếu bình thường thì làm lại phết tế bào cổ tử cung sau đó 9 tháng.4
Khi tất cả các xét nghiệm trên bình thường, thì chỉ theo dõi phết tế bào mỗi năm một lần.
Chủng ngừa chống HPV

Cuộc nghiên cứu tìm thuốc chủng ngừa vaccine cho HPV do hai bác sĩ Ian Frazer và Jian Zhou đã thành công. Trong tương lai gần, phụ nữ nên chủng ngừa để tránh nhiễm siêu vi trùng HPV cổ tử cung và hy vọng bệnh ung thư cổ tử cung sẽ trở thành bệnh hiếm thấy.
Kết luận

Ung thư cổ tử cung là một trong những ung thư thường gặp ở giới nữ. Trong khi cổ tử cung là một cơ quan dễ tiếp cận, do đó phát hiện sớm những tổn thương tiền ung là điều có thể làm được và cần thiết.
Tân sinh trong biểu mô là một tổn thương tiền ung. Nếu được phát hiện ở giai đoạn này, việc điều trị sẽ dễ dàng và ít tốn kém hơn, tiên lượng bệnh nhân cũng tốt hơn.
Trong số những phương tiện để chẩn đoán, thì phết tế bào cổ tử cung là một xét nghiệm đơn giản, ít tốn kém và khá hữu hiệu, có thể áp dụng rộng rãi và thích hợp cho các nước đang phát triển.
Chú thích

↑  “Professor honoured for work in cancer prevention”. Truy cập 12 tháng 2 năm 2015.
Cơ chế sinh bệnh của CIN
Cơ chế bệnh sinh của CIN
Ethminolia doriae

| Ethminolia doriae |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Mollusca
Lớp (class): Gastropoda
(không phân hạng): clade Vetigastropoda
Liên họ (superfamilia): Trochoidea
Họ (familia): Trochidae
Chi (genus): Ethminolia
Loài (species): E. doriae
Danh pháp hai phần
Ethminolia doriae (Caramagna, 1888)  
Danh pháp đồng nghĩa
 Gibbula doriae Caramagna, 1888
Ethminolia doriae là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Trochidae, họ ốc đụn.
Chú thích

↑  Caramagna, Bull. Soc. Mal. Ital. xiii, p. 127, t. 8, f 3 (1888).
↑  Ethminolia doriae (Caramagna, 1888). World Register of Marine Species, truy cập 1 tháng 5 năm 2010.
Euadenia brevipetala

| Euadenia brevipetala> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Brassicales
Họ (familia): Capparaceae
Chi (genus): Euadenia
Loài (species): E. brevipetala
Danh pháp hai phần
Euadenia brevipetala Exell, 1935 
Euadenia brevipetala là một loài thực vật có hoa trong họ Capparaceae. Loài này được Exell mô tả khoa học đầu tiên năm 1935.