stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Colpotrochia neblina

| Colpotrochia neblina> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Ichneumonidae
Chi (genus): Colpotrochia
Loài (species): C. neblina
Danh pháp hai phần
Colpotrochia neblina Gauld & Sithole, 2002 
Colpotrochia neblina là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2014.
Colobothea varica

| Colobothea varica> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Colobothea
Loài (species): C. varica
Danh pháp hai phần
Colobothea varica Bates, 1865 
Colobothea varica là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
(6343)

(6343) 1993 VK là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Seiji Ueda và Hiroshi Kaneda ở Kushiro, Hokkaidō, Nhật Bản, ngày 7 tháng 11 năm 1993.
Ectolopha hypochlora

| Ectolopha hypochlora> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Noctuidae
Chi (genus): Ectolopha
Loài (species): E. hypochlora
Danh pháp hai phần
Ectolopha hypochlora Gaede, 1915 
Ectolopha hypochlora là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Elleanthus aristatus

| Elleanthus aristatus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Chi (genus): Elleanthus
Loài (species): E. aristatus
Danh pháp hai phần
Elleanthus aristatus Garay 
Elleanthus aristatus là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Garay mô tả khoa học đầu tiên năm 1978.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Elleanthus aristatus”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Ectomicrus pubens

| Ectomicrus pubens> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Cerylonidae
Chi (genus): Ectomicrus
Loài (species): E. pubens
Danh pháp hai phần
Ectomicrus pubens Sharp, 1885 
Ectomicrus pubens là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerylonidae. Loài này được Sharp miêu tả khoa học năm 1885.
Chú thích

↑  Hallan, J.  (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Pyriglena atra

| Pyriglena atra> Tình trạng bảo tồn |
| --- | --- |
 Nguy cấp  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Aves
Bộ (ordo): Passeriformes
Họ (familia): Thamnophilidae
Chi (genus): Pyriglena
Loài (species): P. atra
Danh pháp hai phần
Pyriglena atra
Pyriglena atra là một loài chim trong họ Thamnophilidae.
Chú thích

↑  Clements, J. F.; Schulenberg, T. S.; Iliff, M. J.; Wood, C. L.; Roberson, D.; Sullivan, B.L. (2012). “The eBird/Clements checklist of birds of the world: Version 6.7”. Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.
14238 d'Artagnan

| Khám phá |
| --- | --- |
Khám phá bởi: C. W. Juels
Nơi khám phá: Fountain Hills
Ngày phát hiện: 31 tháng 12 năm 1999
Tên định danh
Tên định danh: 14238
Đặt tên theo: d'Artagnan
Tên định danh thay thế: 1999 YX13
Đặc trưng quỹ đạo
Kỷ nguyên 14 tháng 5 năm 2008
Cận điểm quỹ đạo: 1.9584478
Viễn điểm quỹ đạo: 3.1601168
Độ lệch tâm: 0.2347668
Chu kỳ quỹ đạo: 1495.4631387
Độ bất thường trung bình: 331.86458
Độ nghiêng quỹ đạo: 5.30843
Kinh độ điểm mọc: 322.80234
Góc cận điểm: 257.81911
Đặc trưng vật lý
Cấp sao tuyệt đối (H): 13.1
 
14238 d'Artagnan (1999 YX13) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 31 tháng 12 năm 1999 bởi C. W. Juels ở Fountain Hills.
Keklikdere, Palu

| Keklikdere |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
KeklikdereVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Elâzığ
Huyện: Palu
Dân số (2011)
 • Tổng cộng: 674 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Keklikdere là một xã thuộc huyện Palu, tỉnh Elâzığ, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 674 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Elazığ”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Lưu trữ bản gốc ngày 18 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 31 tháng 8 năm 2012.Quản lý CS1: bot: trạng thái URL ban đầu không rõ (liên kết)
Ectomicrus rugicollis

| Ectomicrus rugicollis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Cerylonidae
Chi (genus): Ectomicrus
Loài (species): E. rugicollis
Danh pháp hai phần
Ectomicrus rugicollis Sharp, 1885 
Ectomicrus rugicollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerylonidae. Loài này được Sharp miêu tả khoa học năm 1885.
Chú thích

↑  Hallan, J.  (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Ectropothecium dozyanum

| Ectropothecium dozyanum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Bryophyta
Lớp (class): Bryopsida
Bộ (ordo): Hypnales
Họ (familia): Hypnaceae
Chi (genus): Ectropothecium
Loài (species): E. dozyanum
Danh pháp hai phần
Ectropothecium dozyanum A. Jaeger, 1880 
Ectropothecium dozyanum là một loài Rêu trong họ Hypnaceae. Loài này được A. Jaeger mô tả khoa học đầu tiên năm 1880.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Ectropothecium dozyanum”. Truy cập ngày 1 tháng 6 năm 2014.
Elysius ruffin

| Elysius ruffin |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Chi (genus): Elysius
Loài (species): E. ruffin
Danh pháp hai phần
Elysius ruffin Schaus, 1924 
Elysius ruffin là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Many

| --- | --- |
 Many

Hành chính
Quốc gia:  Pháp
Vùng: Grand Est
Tỉnh: Moselle
Quận: Boulay-Moselle
Tổng: Faulquemont
Thống kê
Độ cao: 242–328 m (794–1.076 ft) (bình quân 250 m (820 ft)[chuyển đổi: tùy chọn không hợp lệ])
INSEE/Mã bưu chính: 57442/ 57380

Many là một xã trong vùng hành chính Lothringen, thuộc tỉnh Moselle, quận Boulay-Moselle, tổng Faulquemont. Tọa độ địa lý của xã là 49° 00' vĩ độ bắc, 06° 31' kinh độ đông. Many nằm trên độ cao trung bình là 250 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 242 mét và điểm cao nhất là 328 mét. Xã có diện tích 8,22 km², dân số vào thời điểm 1999 là 237 người; mật độ dân số là 28 người/km². Many nằm khoảng 30 km về phía đông của Metz, thuộc Pháp từ năm 1766.
Thông tin nhân khẩu

| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 167 | 171 | 172 | 170 | 196 | 237 |
(18367)

(18367) 1991 FS1 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henri Debehogne ở Đài thiên văn La Silla ở Chile ngày 17 tháng 3 năm 1991.
(18375)

(18375) 1991 RC27 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henry E. Holt ở Đài thiên văn Palomar ở Quận San Diego, California, ngày 13 tháng 9 năm 1991.
13638 Fiorenza

| Khám phá |
| --- | --- |
Khám phá bởi: M. Tombelli và U. Munari
Nơi khám phá: Cima Ekar
Ngày phát hiện: 14 tháng 2 năm 1996
Tên định danh
Tên định danh: 13638
Tên định danh thay thế: 1996 CJ7
Đặc trưng quỹ đạo
Kỷ nguyên 14 tháng 5 năm 2008
Cận điểm quỹ đạo: 2.1339471
Viễn điểm quỹ đạo: 2.5685785
Độ lệch tâm: 0.0924251
Chu kỳ quỹ đạo: 1316.8920820
Độ bất thường trung bình: 47.19182
Độ nghiêng quỹ đạo: 7.45763
Kinh độ điểm mọc: 135.76253
Góc cận điểm: 120.59708
Đặc trưng vật lý
Cấp sao tuyệt đối (H): 14.3
 
13638 Fiorenza (1996 CJ7) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 14 tháng 2 năm 1996 bởi M. Tombelli và U. Munari ở Cima Ekar.
23779 Cambier

23779 Cambier là một tiểu hành tinh vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 1530.8278104 ngày (4.19 năm).
Nó được phát hiện ngày 17 tháng 8 năm 1998.
Margaridisa mera

| Margaridisa mera> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Chrysomelidae
Chi (genus): Margaridisa
Loài (species): M. mera
Danh pháp hai phần
Margaridisa mera Bechyne & Springlova de Bechyne, 1978 
Margaridisa mera là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Bechyne & Springlova de Bechyne miêu tả khoa học năm 1978.
Chú thích

↑  Chrysomelidae in Synopsis of the described Coleoptera of the World ngày 13 tháng 12 năm 2008
Coleophora algidella

| Coleophora algidella> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Coleophoridae
Chi (genus): Coleophora
Loài (species): C. algidella
Danh pháp hai phần
Coleophora algidella Staudinger, 1857 
Coleophora algidella là một loài bướm đêm thuộc họ Coleophoridae. Nó được tìm thấy ở Tây Ban Nha, Pháp, Thụy Sĩ, Ý, Na Uy và Iceland. Nó cũng được tìm thấy ở Trung Quốc.
Phụ loài

Coleophora algidella algidella
Coleophora algidella meridionalis Toll, 1960 (Spain, Switzerland)
Coleophora algidella qinlingensis Li & Zheng, 1999 (China)
Chú thích

↑  Fauna Europaea
2065 Spicer

2065 Spicer là một tiểu hành tinh được phát hiện tại ở Đài thiên văn Goethe Link gần Brooklyn, Indiana bởi Chương trình tiểu hành tinh Indiana.
(55878)

(55878) 1997 VX7 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 3 tháng 11 năm 1997.
Maoricrypta kopua

| Maoricrypta kopua> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Mollusca
Lớp (class): Gastropoda
Liên họ (superfamilia): Calyptraeoidea
(không phân hạng): nhánh Caenogastropoda nhánh Hypsogastropoda nhánh Littorinimorpha
Họ (familia): Calyptraeidae
Chi (genus): Maoricrypta
Loài (species): M. kopua
Danh pháp hai phần
Maoricrypta kopua Marshall, 2003 
Maoricrypta kopua là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Calyptraeidae.
Chú thích

↑  Marshall. 2003. Veliger 46(2): 117-145. World Register of Marine Species, accessed 2010-06-02.
↑  Maoricrypta kopua Marshall, 2003. WoRMS (2009). Maoricrypta kopua Marshall, 2003. Truy cập through: Cơ sở dữ liệu sinh vật biển at http://www.marinespecies.eu/aphia.php?p=taxdetails&id=395704 on 2010-06-03.
Many, Moselle

| --- | --- |
 Many, Moselle

Hành chính
Quốc gia:  Pháp
Vùng: 
Tỉnh: 
Thống kê

Many, Moselle là một xã trong tỉnh Moselle, vùng Grand Est đông bắc nước Pháp.
Edward Gott

Đối với người lính Ba Lan, xem Edward Gött-Getyński.
| Thông tin cá nhân |
| --- | --- | --- | --- |
Vị trí:  Thủ môn
Sự nghiệp cầu thủ chuyên nghiệp*
| Năm |  Đội |  ST |  (BT) |
|  |  Rawdon |   |   |
| 1904–1906 |  Bradford City |  8 |  (0) |
 *Số trận ra sân và số bàn thắng ở câu lạc bộ tại giải quốc gia
Edward Gott là một cầu thủ bóng đá người Anh thi đấu ở vị trí thủ môn.
Sự nghiệp

Gott thi đấu cho Rawdon và Bradford City.
Đối với Bradford City ông có 8 lần ra sân ở Football League.
29750 Chleborad

| Khám phá |
| --- | --- |
Khám phá bởi: C. W. Juels
Nơi khám phá: Fountain Hills
Ngày phát hiện: 8 tháng 2 năm 1999
Tên định danh
Tên định danh: 29750
Tên định danh thay thế: 1999 CA3
Đặc trưng quỹ đạo
Kỷ nguyên 14 tháng 5 năm 2008
Cận điểm quỹ đạo: 2.2549997
Viễn điểm quỹ đạo: 2.6035355
Độ lệch tâm: 0.0717368
Chu kỳ quỹ đạo: 1382.9658787
Độ bất thường trung bình: 225.60340
Độ nghiêng quỹ đạo: 7.16138
Kinh độ điểm mọc: 103.25011
Góc cận điểm: 335.89011
Đặc trưng vật lý
Cấp sao tuyệt đối (H): 13.8
 
29750 Chleborad (1999 CA3) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 8 tháng 2 năm 1999 bởi C. W. Juels ở Fountain Hills.
2149 Schwambraniya

| Khám phá |
| --- | --- |
Khám phá bởi: N. S. Chernykh
Nơi khám phá: Đài vật lý thiên văn Crimean
Ngày phát hiện: 22 tháng 3 năm 1977
Tên định danh
Tên định danh: 2149
Tên định danh thay thế: 1977 FX
Đặc trưng quỹ đạo
Kỷ nguyên 14 tháng 5 năm 2008
Cận điểm quỹ đạo: 2.2812285
Viễn điểm quỹ đạo: 2.8192653
Độ lệch tâm: 0.1054872
Chu kỳ quỹ đạo: 1487.5506268
Độ bất thường trung bình: 150.60448
Độ nghiêng quỹ đạo: 7.71818
Kinh độ điểm mọc: 62.67016
Góc cận điểm: 229.05356
Đặc trưng vật lý
Cấp sao tuyệt đối (H): 11.7
 
2149 Schwambraniya (1977 FX) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 22 tháng 3 năm 1977 bởi N. S. Chernykh ở Đài vật lý thiên văn Crimean.
(91022)

(91022) 1998 DV31 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Seiji Ueda và Hiroshi Kaneda ở Kushiro, Hokkaidō, Nhật Bản, ngày 19 tháng 2 năm 1998.
Chủ nghĩa duy vật

Chủ nghĩa duy vật, còn gọi là thuyết duy vật  hay duy vật luận (tiếng Anh: Materialism), là một trường phái triết học, một thế giới quan, một hình thức của chủ nghĩa triết học nhất nguyên cho rằng vật chất là chất cơ bản trong tự nhiên, và tất cả mọi thứ, bao gồm cả trạng thái tinh thần và ý thức, là kết quả của sự tương tác vật chất. Theo chủ nghĩa duy vật triết học, tâm trí và ý thức là sản phẩm phụ của các quá trình vật chất (như sinh hóa của não người và hệ thần kinh), mà không có chúng thì tâm trí và ý thức không tồn tại. Khái niệm này tương phản trực tiếp với chủ nghĩa duy tâm, trong đó tâm trí và ý thức là những thực tại bậc nhất mà vấn đề là chủ thể và tương tác vật chất là thứ yếu.
Chủ nghĩa duy vật có liên quan chặt chẽ với chủ nghĩa duy vật lý, với quan điểm rằng tất cả những gì tồn tại cuối cùng là vật chất. Chủ nghĩa vật lý triết học đã phát triển từ chủ nghĩa duy vật với các lý thuyết về khoa học vật lý để kết hợp các quan niệm phức tạp hơn về vật chất so với vật chất thông thường (ví dụ như không thời gian, năng lượng và lực lượng vật chất và vật chất tối). Do đó, thuật ngữ vật lý được ưa thích hơn chủ nghĩa duy vật bởi một số người, trong khi những người khác sử dụng các thuật ngữ này như thể chúng đồng nghĩa.
Các triết lý mâu thuẫn với chủ nghĩa duy vật hoặc chủ nghĩa duy vật lý bao gồm chủ nghĩa duy tâm, chủ nghĩa đa nguyên, thuyết nhị nguyên thân-tâm, chủ nghĩa toàn tâm và các hình thức khác của nhất nguyên luận.
Tổng quan

Chủ nghĩa duy vật thuộc lớp của bản thể học mang tính nhất nguyên. Như vậy, nó khác với các lý thuyết bản thể học dựa trên thuyết nhị nguyên thân-tâm hoặc đa nguyên. Bên cạnh chủ nghĩa duy vật có thuyết nhị nguyên thân-tâm, chủ nghĩa hiện tượng, chủ nghĩa duy tâm, chủ nghĩa sống còn và chủ nghĩa hai mặt. Đối với các giải thích số ít về hiện thực hiện tượng, chủ nghĩa duy vật sẽ trái ngược với chủ nghĩa duy tâm, chủ nghĩa trung lập và chủ nghĩa tâm linh.
Mặc dù có số lượng lớn các trường phái triết học và các sắc thái tinh tế giữa chúng, tất cả các triết học được cho là thuộc một trong hai loại chính, được định nghĩa trái ngược với nhau: chủ nghĩa duy tâm và chủ nghĩa duy vật.  Mệnh đề cơ bản của hai loại này liên quan đến bản chất của thực tế. Sự khác biệt chính giữa chúng là cách chúng trả lời hai câu hỏi cơ bản: "thực tế bao gồm những gì?" và "nó bắt nguồn như thế nào?" Đối với những người duy tâm, tinh thần hoặc tâm trí hoặc các đối tượng của tâm trí (ý tưởng) là chính và là vấn đề thứ yếu. Đối với những người theo chủ nghĩa duy vật, vật chất là chủ yếu, và tâm trí hay tinh thần hay ý tưởng là thứ yếu, sản phẩm của vật chất tác động lên vật chất.
Quan điểm duy vật có lẽ được hiểu rõ nhất khi phản đối các học thuyết về chất phi vật chất được áp dụng cho tâm trí trong lịch sử của René Descartes; tuy nhiên, bản thân chủ nghĩa duy vật không nói gì về chất liệu nên được đặc trưng như thế nào. Trong thực tế, nó thường bị đồng hóa với một loạt các thuyết duy vật lý hoặc thuyết khác.
Chủ nghĩa duy vật thường gắn liền với chủ nghĩa giản lược, theo đó các đối tượng hoặc hiện tượng được phân chia ở một cấp độ mô tả, nếu chúng là chính hãng, phải được giải thích về các đối tượng hoặc hiện tượng ở một mức độ mô tả khác thông thường, ở mức độ giảm hơn. Tuy nhiên, chủ nghĩa duy vật không giản lược từ chối một cách rõ ràng khái niệm này, lấy hiến pháp vật chất của tất cả các chi tiết để phù hợp với sự tồn tại của các vật thể, tính chất hoặc hiện tượng thực sự không thể giải thích được trong các thuật ngữ được sử dụng cho các thành phần vật chất cơ bản. Jerry Fodor lập luận quan điểm này, theo đó các định luật và giải thích theo kinh nghiệm trong "các ngành khoa học đặc biệt" như tâm lý học hoặc địa chất là vô hình từ quan điểm của vật lý cơ bản.
Các nhà duy vật triết học hiện đại mở rộng định nghĩa về các thực thể khoa học khác có thể quan sát được như năng lượng, lực lượng và độ cong của không gian; tuy nhiên, các nhà triết học như Mary Midgley cho rằng khái niệm "vật chất" khó nắm bắt và được định nghĩa không chính xác.
Trong thế kỷ XIX, Karl Marx và Friedrich Engels đã mở rộng khái niệm chủ nghĩa duy vật để xây dựng một quan niệm duy vật về lịch sử tập trung vào thế giới thực nghiệm của con người (thực hành, bao gồm cả lao động) và các thể chế được tạo ra, tái tạo hoặc phá hủy bởi hoạt động đó (xem quan niệm duy vật về lịch sử). Họ cũng phát triển chủ nghĩa duy vật biện chứng, thông qua việc lấy phép biện chứng Hegel, tước bỏ các khía cạnh duy tâm của phép biện chứng này và hợp nhất chúng với chủ nghĩa duy vật .
Lịch sử > Trước công nguyên

Chủ nghĩa duy vật đã phát triển, có thể độc lập với nhau, ở một số khu vực địa lý Á-Âu trong thời gian Karl Jaspers gọi là Thời đại Trục (800-200 TCN).
Trong triết học Ấn Độ cổ đại, chủ nghĩa duy vật đã phát triển khoảng năm 600 TCN với các tác phẩm của Ajita Kesakambali, Payasi, Kanada và những người đề xướng trường phái triết học Cārvāka. Kanada trở thành một trong những người đề xướng sớm nguyên tử. Trường phái Nyaya - Vaisesika (600-100 TCN) đã phát triển một trong những hình thức thuyết nguyên tử sớm nhất (mặc dù bằng chứng của họ về Thiên Chúa và cho rằng ý thức của họ không phải là vật chất ngăn cản việc dán nhãn cho họ là những người duy vật).
Các triết gia theo thuyết nguyên tử Hy Lạp cổ đại như Leucippus, Democritus và Epicurus đã định hình các nhà duy vật sau này. Bài thơ Latin De Rerum Natura của Lucretius (99 - 55 TCN) phản ánh triết lý cơ học của Democritus và Epicurus. Theo quan điểm này, tất cả những gì tồn tại là vật chất và khoảng trống, và tất cả các hiện tượng là kết quả của các chuyển động và tập hợp khác nhau của các hạt vật chất cơ bản gọi là "nguyên tử" (nghĩa đen: "indivisibles"). De Rerum Natura cung cấp các giải thích cơ học cho các hiện tượng như xói mòn, bay hơi, gió và âm thanh. Những nguyên tắc nổi tiếng như "không gì có thể chạm vào cơ thể ngoài cơ thể" lần đầu tiên xuất hiện trong các tác phẩm của Lucretius.
Lịch sử > Sau công nguyên

Vương Sung (27 - ~ 100 sau Công nguyên) là một nhà tư tưởng Trung Quốc sau công nguyên đầu tiên được cho là một nhà duy vật.
Triết gia theo chủ nghĩa duy vật Ấn Độ Jayaraashi Bhatta (thế kỷ thứ 6) trong tác phẩm Tattvopaplavasimha ("Sự đảo lộn của tất cả các nguyên tắc") đã bác bỏ nhận thức luận của Nyaya Sutra. Triết lý Cārvāka duy vật khoái lạc dường như đã chết một thời gian sau 1400; Khi Madhavacharya biên soạn Sarva-darśana-samgraha (một bản tóm tắt của tất cả các triết lý) vào thế kỷ 14, ông không có văn bản nào của Cārvāka / Lokāyata để trích dẫn hoặc tham khảo.
Vào đầu thế kỷ 12 al-Andalus, nhà triết học Ả Rập, Ibn Tufail (a.k.a.   Abubacer), đã viết các bài thảo luận về chủ nghĩa duy vật trong tiểu thuyết triết học của mình, Hayy ibn Yaqdhan (Philosophus Autodidactus), trong khi mơ hồ báo trước ý tưởng của chủ nghĩa duy vật lịch sử.
Lịch sử > Triết học hiện đại

Thomas Hobbes (1588-1679)  và Pierre Gassendi (1592-1665)  đại diện cho truyền thống duy vật đối lập với những nỗ lực của René Descartes (1596-1650) để cung cấp cho khoa học tự nhiên nền tảng nhị nguyên. Ở đó, theo sau nhà duy vật và vô thần abbé Jean Meslier (1664-1729) và các tác phẩm của các nhà duy vật người Pháp: Julien Offray de La Mettrie, Nam tước Đức-Pháp (1723-1789), Denis Diderot (1713-1784) và các nhà tư tưởng Khai sáng Pháp khác. Ở Anh, John "Walking" Stewart (1747-1822) khăng khăng coi vật chất là một khía cạnh đạo đức, có tác động lớn đến thơ ca triết học của William Wordsworth (1770-1850).
Trong triết học hiện đại muộn, nhà nhân chủng học vô thần người Đức Ludwig Feuerbach sẽ báo hiệu một bước ngoặt mới của chủ nghĩa duy vật thông qua cuốn sách Tinh hoa của Kitô giáo (1841), trong đó trình bày một ghi chép nhân văn về tôn giáo như là hình ảnh hướng ngoại của con người. Chủ nghĩa duy vật nhân học của Feuerbach (một phiên bản của chủ nghĩa duy vật coi nhân học duy vật là khoa học phổ quát) sau này sẽ ảnh hưởng lớn đến Karl Marx,, người cuối thế kỷ 19 đã xây dựng khái niệm chủ nghĩa duy vật lịch sử, cơ sở cho Marx và Friedrich Engels đưa ra chủ nghĩa xã hội khoa học:
The materialist conception of history starts from the proposition that the production of the means to support human life and, next to production, the exchange of things produced, is the basis of all social structure; that in every society that has appeared in history, the manner in which wealth is distributed and society divided into classes or orders is dependent upon what is produced, how it is produced, and how the products are exchanged. From this point of view, the final causes of all social changes and political revolutions are to be sought, not in men's brains, not in men's better insights into eternal truth and justice, but in changes in the modes of production and exchange. They are to be sought, not in the philosophy, but in the economics of each particular epoch.
—Friedrich Engels,  (1880)
Engels sau đó đã phát triển một triết lý tự nhiên "biện chứng duy vật" (Phép biện chứng tự nhiên, 1883). Thế giới quan của Engels đã được Georgi Plekhanov, cha đẻ của chủ nghĩa Mác Nga trao tặng danh hiệu " chủ nghĩa duy vật biện chứng ". Trong triết học Nga đầu thế kỷ 20, Vladimir Lenin đã phát triển thêm chủ nghĩa duy vật biện chứng trong cuốn sách Chủ nghĩa duy vật và phê bình Empirio (1909), kết nối các quan niệm chính trị do các đối thủ của ông đưa ra với các triết lý chống chủ nghĩa duy vật của họ.
Một trường phái tư tưởng duy vật theo chủ nghĩa tự nhiên hơn phát triển vào giữa thế kỷ 19 (cũng ở Đức) là chủ nghĩa duy vật Đức: các thành viên bao gồm Ludwig Büchner, Jacob Moleschott và Carl Vogt.