stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Phosphor
Ứng dụng

Phosphoric acid đậm đặc, có thể chứa tới 70% - 75% P2O5 là rất quan trọng đối với ngành nông nghiệp do nó được dùng để sản xuất phân bón. Nhu cầu toàn cầu về phân bón đã dẫn tới sự tăng trưởng đáng kể trong sản xuất phosphat (PO43-) trong nửa sau của thế kỷ XX. Các sử dụng khác còn có:
Các phosphat được dùng trong sản xuất các loại thủy tinh đặc biệt được sử dụng trong các loại đèn hơi natri.
Tro xương, calci phosphat, được sử dụng trong sản xuất đồ sứ.
Natri triphosphat được sản xuất từ acid phosphoric được sử dụng trong bột giặt ở một số quốc gia, nhưng lại bị cấm ở một số quốc gia khác.
Phosphorus được sử dụng rộng rãi để sản xuất các hợp chất hữu cơ chứa phosphor, thôngqua các chất trung gian như phosphorus pentachloride và phosphorus sulfide. Các chất này có nhiều ứng dụng, bao gồm các chất làm dẻo, các chất làm chậm cháy, thuốc trừ sâu, các chất chiết và các chất xử lý nước.
Nguyên tố này cũng là thành phần quan trọng trong sản xuất thép, trong sản xuất đồng thau chứa phosphor và trong nhiều sản phẩm liên quan khác.
Phosphorus trắng được sử dụng trong các ứng dụng quân sự như bom lửa, tạo ra các màn khói như trong các bình khói và bom khói, và trong đạn lửa.
Phosphorus đỏ được sử dụng để sản xuất các vỏ bao diêm an toàn, pháo hoa và nhất là methamphetamin (C10H15N).
Với một lượng nhỏ, phosphorus được dùng như là chất thêm vào cho các loại bán dẫn loại n.
Phosphorus P32 và phosphorus P33 được dùng như là các chất phát hiện dấu vết phóng xạ trong các phòng thí nghiệm hóa sinh học (xem Đồng vị dưới đây)
Vai trò sinh học

Phosphorus là nguyên tố quan trọng trong mọi dạng hình sự sống đã biết. Phosphorus vô cơ trong dạng phosphat PO43- đóng một vai trò quan trọng trong các phân tử sinh học như DNA và RNA trong đó nó tạo thành một phần của phần cấu trúc cốt tủy của các phân tử này. Các tế bào sống cũng sử dụng phosphat để vận chuyển năng lượng tế bào thông qua adenosin triphosphat (ATP). Gần như mọi tiến trình trong tế bào có sử dụng năng lượng đều có nó trong dạng ATP. ATP cũng là quan trọng trong phosphat hóa, một dạng điều chỉnh quan trọng trong các tế bào. Các phospholipid là thành phần cấu trúc chủ yếu của mọi màng tế bào. Các muối calci phosphat được các động vật dùng để làm cứng xương của chúng. Trung bình trong cơ thể người chứa khoảng gần 1 kg phosphorus, và khoảng ba phần tư số đó nằm trong xương và răng dưới dạng apatit. Một người lớn ăn uống đầy đủ tiêu thụ và bài tiết ra khoảng 1-3 g phosphorus trong ngày trong dạng phosphat.
Theo thuật ngữ sinh thái học, phosphorus thường được coi là chất dinh dưỡng giới hạn trong nhiều môi trường, tức là khả năng có sẵn của phosphorus điều chỉnh tốc độ tăng trưởng của nhiều sinh vật. Trong các hệ sinh thái sự dư thừa phosphorus có thể là một vấn đề, đặc biệt là trong các hệ thủy sinh thái, xem thêm sự dinh dưỡng tốt và bùng nổ tảo.
Lịch sử

Phosphor (từ tiếng Hy Lạp phosphoros, có nghĩa là "vật mang ánh sáng" và nó cũng là tên gọi cổ đại của Sao Kim) đã được nhà giả kim thuật người Đức là Hennig Brand tình cờ phát hiện ra năm 1669 thông qua việc điều chế (ông đã chưng cất 60 xô nước tiểu) nước tiểu để biến chúng thành vàng. Làm việc ở Hamburg, Brand đã cố gắng chưng cất các muối bằng cách cho bay hơi nước tiểu, và trong quá trình đó ông đã thu được một khoáng chất màu trắng phát sáng trong bóng đêm và cháy sáng rực rỡ. Kể từ đó, từ lân quang, liên quan đến các ánh sáng lân tinh của phosphor, đã được sử dụng để miêu tả các chất phát sáng trong bóng tối mà không cần cháy. Tuy nhiên bản chất vật lý của hiện tượng lân quang không trùng với cơ chế phát sáng của phosphor: Brand đã không nhận ra rằng thực tế phosphor cháy âm ỉ khi phát sáng.
Các loại diêm đầu tiên sử dụng phosphor trắng trong thành phần của chúng, nó là nguy hiểm do độc tính của phosphor trắng. Các trường hợp giết người, tự sát và các vụ ngộ độc ngẫu nhiên là hậu quả của việc sử dụng chất này. Ngoài ra, sự phơi nhiễm trước hơi phosphor đã làm cho nhiều công nhân bị mắc chứng bệnh hoại tử xương hàm. Khi phosphor đỏ được phát hiện, khả năng cháy kém hơn cũng như độc tính thấp hơn của nó đã làm cho dạng phosphor này được nhanh chóng chấp nhận như là một chất thay thế cho phosphor trắng trong sản xuất diêm.
Sự phổ biến

Do độ hoạt động hóa học cao đối với oxy trong không khí và các hợp chất chứa oxy khác nên phosphor trong tự nhiên không tồn tại ở dạng đơn chất, mà nó phân bổ rộng rãi trong các loại khoáng chất khác nhau. Các loại đá phosphat, trong đó một phần cấu tạo là apatit (khoáng chất chứa calci phosphat dạng không tinh khiết) là một nguồn quan trọng về mặt thương mại của nguyên tố này. Các mỏ apatit lớn có ở Nga, Maroc, Florida, Idaho, Tennessee, Utah v.v. Tại Việt Nam có mỏ apatit tại Lào Cai. Tuy nhiên, đang có các e ngại là các mỏ apatit sẽ nhanh chóng cạn kiệt. Hoa Kỳ sẽ không còn các mỏ apatit vào khoảng năm 2035. Trung Quốc và Maroc sở hữu các mỏ apatit lớn nhất đã biết hiện nay, nhưng rồi chúng cũng sẽ cạn kiệt. Cùng với sự cạn kiệt các mỏ này thì sẽ nảy sinh các vấn đề nghiêm trọng đối với việc sản xuất lương thực, thực phẩm của thế giới do phosphor là một thành phần cơ bản trong các loại phân bón.
Thù hình màu trắng của phosphor có thể được sản xuất theo nhiều cách khác nhau. Trong một quy trình, phosphat tricalci thu được từ các loại đá phosphat, được nung nóng trong các lò nung với sự có mặt của carbon và silica. Phosphor dạng nguyên tố sau đó được giải phóng dưới dạng hơi và được thu thập lại dưới dạng acid phosphoric.
Phòng ngừa

Đây là nguyên tố có độc tính với 50 mg là liều trung bình gây chết người (phosphor trắng nói chung được coi là dạng độc hại của phosphor trong khi phosphat và orthophosphat lại là các chất dinh dưỡng thiết yếu). Thù hình phosphor trắng cần được bảo quản dưới dạng ngâm nước do nó có độ hoạt động hóa học rất cao với oxy trong khí quyển và gây ra nguy hiểm cháy và thao tác với nó cần được thực hiện bằng kẹp chuyên dụng do việc tiếp xúc trực tiếp với da có thể sinh ra các vết bỏng nghiêm trọng. Ngộ độc mãn tính phosphor trắng đối với các công nhân không được trang bị bảo hộ lao động tốt dẫn đến chứng chết hoại xương hàm. Nuốt phải phosphor trắng có thể sinh ra tình trạng mà trong y tế gọi là "hội chứng phân bốc khói". Các hợp chất hữu cơ của phosphor tạo ra một lớp lớn các chất, một số trong đó là cực kỳ độc. Các ester florophosphat thuộc về số các chất độc thần kinh có hiệu lực mạnh nhất mà người ta đã biết. Một loạt các hợp chất hữu cơ chứa phosphor được sử dụng bằng độc tính của chúng để làm các thuốc trừ sâu, thuốc diệt cỏ, thuốc diệt nấm v.v. Phần lớn các phosphat vô cơ là tương đối không độc và là các chất dinh dưỡng thiết yếu.
Khi phosphor trắng bị đưa ra ánh sáng Mặt Trời hay bị đốt nóng thành dạng hơi ở 250 °C thì nó chuyển thành dạng phosphor đỏ, và nó không tự cháy trong không khí, do vậy nó không nguy hiểm như phosphor trắng. Tuy nhiên, việc tiếp xúc với nó vẫn cần sự thận trọng do nó cũng có thể chuyển thành dạng phosphor trắng trong một khoảng nhiệt độ nhất định và nó cũng tỏa ra khói có độc tính cao chứa các phosphor oxide khi bị đốt nóng.
Khi bị phơi nhiễm phosphor, trong quá khứ người ta đề nghị rửa bằng dung dịch chứa 2% sulfat đồng CuSO4 để tạo ra một hợp chất không độc có thể rửa sạch. Tuy nhiên, theo báo cáo của Hải quân Mỹ Lưu trữ 2005-11-22 tại Wayback Machine gần đây thì "...đồng(II) sulfat có độc tính và việc sử dụng nó sẽ được dừng lại. Sulfat đồng có thể gây độc cho thận và não cũng như phá hủy hồng cầu trong mạch máu."
Hướng dẫn này cũng đề xuất thay thế là "dung dịch bicarbonat để trung hòa acid phosphoric...".
Có thể tìm thêm tài liệu về xử lý ngộ độc phosphor tại Emergency War Surgery NATO Handbook: Phần I: Types of Wounds and Injuries: Chương III: Burn Injury: Chemical Burns And White Phosphorus injury.
Đồng vị

Các đồng vị phóng xạ của phosphor bao gồm:
P32: chất tạo bức xạ beta (1,71 MeV) với chu kỳ bán rã 14,3 ngày. Nó được dùng trong các phòng thí nghiệm khoa học nghiên cứu về sự sống, chủ yếu để tạo ra các mẫu DNA và RNA đánh dấu phóng xạ, ví dụ để sử dụng trong các phương pháp đánh dấu Northern hay đánh dấu Southern. Do các hạt beta cao năng lượng được tạo ra thâm nhập qua da và giác mạc, và do bất kỳ lượng P32 nào được đi vào cơ thể theo các đường tiêu hóa, hô hấp hay hấp thụ qua các đường khác đều kết hợp lại trong xương và các acid nucleic, OSHA yêu cầu là mọi người làm việc với P32 bắt buộc phải dùng quần áo bảo hộ, găng tay và kính bảo hộ, và phải tránh sự tiến hành công việc trên các thùng chứa hở để bảo vệ mắt. OSHA cũng yêu cầu phải có sự giám sát cá nhân, quần áo và bề mặt bị phơi nhiễm. Ngoài ra, do năng lượng cao của các hạt beta, thông thường người ta hay sử dụng các vật liệu nặng để che chắn (chẳng hạn chì), nhưng điều này lại tạo ra bức xạ thứ cấp các tia X, thông qua một tiến trình được biết đến như là Bremsstrahlung, có nghĩa là bức xạ phanh. Vì thế, các tấm che phải kèm theo với các vật liệu nhẹ như plexiglas, acrylic, lucit, chất dẻo, gỗ hay nước  Lưu trữ 2006-02-20 tại Wayback Machine.
P33; chất tạo bức xạ beta (0,25 MeV) với chu kỳ bán rã 25,4 ngày. Nó được dùng trong các phòng thí nghiệm khoa học về sự sống trong các ứng dụng mà bức xạ beta thấp năng lượng là ưu thế hơn, ví dụ trong sắp xếp chuỗi DNA.
Hợp chất

Amoni phosphat ((NH4)3PO4)
Phosphin (PH3)
Diphosphan (P2H4)
Calci phosphat (Ca3(PO4)2)
Supephosphat (Ca(H2PO4)2)
Calci phosphide (Ca3P2)
Sắt(III) phosphat (FePO4)
Sắt(II) phosphat (Fe3(PO4)2)
Acid hypophosphorơ (H3PO2)
Thuốc thử Lawesson (C14H14O2P2S4)
Parathion (C10H14NO5PS)
Acid phosphoric (H3PO4)
Acid phosphorơ (H3PO3)
Phosphor pentabromide (PBr5)
Phosphor pentoxide (P2O5)
Phosphor tribromide (PBr3)
Phosphor trichloride (PCl3)
Phosphor triiodide (PI3)
Sarin (C4H10FO2P)
Somon
Kali biphosphat (KH2PO4)
Natri phosphat (Na3PO4)
VX (C11H26NO2PS)
Rowan Blanchard

Nữ diễn viên MỹBản mẫu:SHORTDESC:Nữ diễn viên Mỹ
| Rowan Blanchard |
| --- | --- |
Blanchard năm 2015
Sinh: 14 tháng 10, 2001 (23 tuổi) Los Angeles, California, Hoa Kỳ
Nghề nghiệp: Diễn viên
Năm hoạt động: 2006–nay
Rowan Blanchard (sinh ngày 14 tháng 10 năm 2001) là một nữ diễn viên người Mỹ. Cô nằm trong danh sách những thanh thiếu niên có ảnh hưởng nhất của tạp chí Time năm 2015. Blanchard được biết đến lần đầu qua vai diễn Rebecca Wilson trong Điệp viên nhí 4: Kẻ cắp thời gian (2011), và có màn thể hiện đột phá với vai Riley Matthews trong series phim truyền hình Girl Meets World (2014–2017) của Disney Channel. Cả hai vai diễn đều đem về cho cô các đề cử tại lễ trao giải Young Artist Award. Cô còn tham gia diễn xuất với vai Jackie Geary trong sitcom The Goldbergs (2017–2018) của ABC, và Alexandra Cavill trong series Chuyến tàu băng giá (2020–2022) của TNT.
Đầu đời

Blanchard chào đời tại Los Angeles, California. Mẹ cô tên Elizabeth và bố cô là Mark Blanchard-Boulbol, cả hai đều là hướng dẫn viên yoga. Ông nội của cô mang 4 dòng máu Armenia, Syria, Liban và Maroc; trong khi bà nội lại có tổ tiên là người Anh, Đan Mạch và Thụy Điển. Ông bà cố nội của cô gặp nhau tại Aleppo, thuộc Syria ngày nay. Cô được đặt theo tên của một nhân vật trong tiểu thuyết The Witching Hour của nhà văn Anne Rice. Rowan có hai người em là Carmen và Shane.
Sự nghiệp

Blanchard bắt đầu sự nghiệp diễn xuất vào năm 2006, lúc 5 tuổi. Trong vai diễn đầu tiên của mình, cô thủ vai con gái của Mona trong The Back-up Plan và tham gia vào dàn diễn viên chính của loạt phim gốc Dance-a-Lot Robot của Disney Junior trong vai Caitlin. Năm 2011, cô được chọn vào vai Rebecca Wilson trong Điệp viên nhí 4: Kẻ cắp thời gian, và Raquel Pacheco trong Little in Common.
Cuối tháng 1 năm 2013, Blanchard thủ vai Riley Matthews trong series Girl Meets World của Disney Channel. Cô cũng góp giọng trong ca khúc mở đầu của series cùng bạn diễn Sabrina Carpenter. Cô là một thành viên tích cực của nhóm nhạc Disney Channel Circle of Stars. Đầu tháng 1 năm 2015, Blanchard vào vai Cleo trong bộ phim gốc Invisible Sister của Disney Channel. Từ năm 2017 đến 2018, cô tham gia diễn xuất trong series The Goldbergs của ABC. Tháng 9 năm 2017, Blanchard thông báo sẽ cho ra mắt một cuốn sách có tựa đề Still Here (tạm dịch: Vẫn ở đây), cuốn sách sau đó đã được phát hành vào tháng 2 năm 2018. Blanchard cũng cùng đóng vai chính trong bộ phim chuyển thể Nếp gấp thời gian được phát hành vào tháng 3 năm 2018.
Ngày 27 tháng 3 năm 2019, Deadline Hollywood đưa tin Blanchard đã được chọn vào vai Alexandra Cavill trong series Chuyến tàu băng giá của TNT, loạt phim được chuyển thể từ bộ phim điện ảnh cùng tên của Bong Joon-ho với sự góp mặt của Jennifer Connelly và Daveed Diggs. Cô đóng vai trò là ngôi sao khách mời với tùy chọn trở thành diễn viên chính thức trong mùa 2.
Blanchard cũng đóng cặp với Auli'i Cravalho trong bộ phim Crush của Hulu được phát hành vào tháng 4 năm 2022.
Đời tư

Năm 2014, Blanchard tiết lộ trên Instagram rằng bản thân đang phải vật lộn với chứng trầm cảm. Cô viết: "Khi tôi thấy bản thân mình, cụ thể là năm nay, trải qua những thăng trầm với căn bệnh trầm cảm, tôi đã nhận ra rằng thay vì từ chối và tẩy chay những cảm xúc tuổi thiếu niên ấy (cảm xúc con người), tôi có thể học cách yêu sự mãnh liệt của chúng và biết được rằng mọi thứ chỉ là nhất thời".
Trong một loạt các tweet vào tháng 1 năm 2016, cô tuyên bố rằng bản thân trước đây "chỉ thích con trai", nhưng hiện đã "mở lòng để thích bất kỳ giới tính nào", và qua đó xác định mình là queer.
Blanchard là một nhà hoạt động trong các vấn đề về nữ quyền, nhân quyền và bạo lực súng đạn. Trong khi hầu hết các bình luận ​​của cô về những vấn đề này đều được đăng trên Twitter hoặc Tumblr, cô từng có bài phát biểu tại cơ quan Phụ nữ Liên Hợp Quốc và hội nghị thường niên của Ủy ban Quốc gia Mỹ như một phần của chiến dịch nữ quyền #TeamHeForShe.
Tháng 4 năm 2018, Blanchard chỉ trích Israel và quân đội nước này trên mạng xã hội và chia sẻ bài đăng của mình cùng với ảnh chụp của nhà hoạt động người Palestine Ahed Tamimi. Trong cùng bài đăng, Blanchard lên tiếng ủng hộ người Palestine trong các cuộc biểu tình biên giới Gaza năm 2018. Tháng 5 năm 2018, Blanchard lại một lần nữa chỉ trích Israel trên mạng xã hội và chia sẻ một bức ảnh khác của Tamimi. Cô viết rằng "Gaza thỏa mọi định nghĩa của một cuộc diệt chủng nhưng những người biểu tình bị tàn sát phải luôn được xác định là 'ôn hòa'".
Danh sách phim

| Năm | Tựa | Vai | Ghi chú |
| --- | --- | --- | --- |
| 2010 | Back-up Plan, TheThe Back-up Plan | Con gái của Mona |  |
| 2011 | Little in Common | Raquel Pacheco |  |
| 2011 | Điệp viên nhí 4: Kẻ cắp thời gian | Rebecca Wilson |  |
| 2016 | The Realest Real | Paige | Phim ngắn |

| 2018 | Nếp gấp thời gian | Veronica Kiley |  |
| 2019 | A World Away | Jessica |  |
| 2022 | Crush | Paige |  |
| Năm | Tựa | Vai | Ghi chú |
| --- | --- | --- | --- |
| 2010 | Dance-a-Lot Robot | Caitlin | 5 tập |
| 2014–2017 | Girl Meets World | Riley Matthews | Vai chính, 72 tập |
| 2015 | Best Friends Whenever | Riley Matthews | 1 tập |
| 2015 | Invisible Sister | Cleo | Phim điện ảnh truyền hình |
| 2016 | Beat Bobby Flay | Bản thân | 1 tập |
| 2017–2018 | The Goldbergs | Jackie Geary | 12 tập |
| 2018 | Neo Yokio | Bergdorf Chan / Salesclerk 3 / Teenage Girl | Lồng tiếng, 1 tập |
| 2018–2019 | Splitting Up Together | China | 2 tập |
| 2020–2022 | Chuyến tàu băng giá | Alexandra Cavill | 21 tập |
| 2022 | Ziwe | Bản thân | 1 tập |
| 2023 | Poker Face | Lily Albern | 1 tập |
Giải thưởng và đề cử

| Năm | Lễ trao giải | Hạng mục | Tác phẩm | Kết quả | Nguồn |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2012 | Young Artist Awards | Best Performance in a Feature Film — Young Actress Ten and Under | Điệp viên nhí 4: Kẻ cắp thời gian | Đề cử |  |
| 2015 | Young Artist Awards | Outstanding Young Ensemble in a TV Series | Girl Meets World | Đề cử |  |
| 2016 | Teen Choice Awards | Choice Summer TV Star: Female | Girl Meets World | Đề cử |  |
| 2017 | Kids' Choice Awards | Favorite Female TV Star | Girl Meets World | Đề cử |  |
| 2017 | Teen Choice Awards | Choice Changemaker | Bản thân | Đề cử |  |

Blanchard năm 2017
Hoàng Mãnh

| Hoàng Mãnh |
| --- | --- |

Thông tin cá nhân
Sinh: 
Tên khai sinh: Võ Đức Quý
Ngày sinh: 17 tháng 12, 1933
Nơi sinh: Sài Gòn
 
Mất: 
Ngày mất: 1 tháng 8, 2015(2015-08-01) (81 tuổi)
Nơi mất: Thành phố Hồ Chí Minh
 
Quốc tịch:  Việt Nam
Nghề nghiệp: Nghệ sĩ piano
Khen thưởng:  Huân chương Kháng chiến hạng Nhất   Huân chương Kháng chiến hạng Nhất 
Danh hiệu: Nghệ sĩ ưu tú (1984)

Sự nghiệp âm nhạc
Nhạc cụ: Piano
 
 
x • t • 
Hoàng Mãnh (1933 – 2015) là một nghệ sĩ dương cầm, nghệ sĩ ưu tú người Việt Nam. Ông được xem là một trong những nghệ sĩ đệm đàn piano cho thanh nhạc đáng chú ý của nền âm nhạc Việt Nam thế kỷ 20.
Thân thế

Hoàng Mãnh có tên khai sinh là Võ Đức Quý. Ông sinh ra tại Sài Gòn vào năm 1933, là con trai nhạc sĩ Võ Đức Thu. Hoàng Mãnh tham gia Cách mạng tại Việt Nam và hoạt động văn nghệ phục vụ cách mạng từ lúc còn tuổi thiếu niên với phong cầm đệm cho Quốc Hương hát tại rất nhiều nơi ở Nam Bộ thời kỳ sau Cách mạng Tháng Tám 1945 và trong chiến tranh Đông Dương.
Sự nghiệp

Sau khi Việt Nam giành được hoà bình, Hoàng Mãnh tập kết ra Bắc rồi làm việc ở Đài Tiếng nói Việt Nam. Thời điểm này, hầu hết các ca khúc sáng tác đều không có phần đệm của tác giả nên ông đã thức trắng nhiều đêm nhằm tìm cách sáng tạo bè đệm cho các ca khúc Việt Nam. Trong vòng hơn 20 năm ông sáng tác và đệm cho hầu hết các ca sĩ Đài phát thanh tiếng nói Việt Nam như: Quốc Hương, Thanh Huyền, Thương Huyền, Bích Liên... và góp phần quan trọng vào sự nghiệp của họ.
Năm 1961, ông có dịp học khóa đại học piano đầu tiên ở Trường Âm nhạc Việt Nam (nay là Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam) với nghệ sĩ nhân dân Thái Thị Liên. Sau khi học xong, ông lại trở về làm việc tại Đài tiếng nói Việt Nam. Sau sự kiện 30 tháng 4 năm 1975, ông trở về quê hương là thành phố Hồ Chí Minh để tiếp tục làm việc đến lúc nghỉ hưu.
Ông đã có nhiều đóng góp xứng đáng cho âm nhạc trên làn sóng của cả nước. Được Nhà nước tặng danh hiệu Nghệ sĩ Ưu tú đợt đầu (1984), Huân chương Kháng chiến chống Mỹ hạng Nhất, Huy chương Kháng chiến chống Pháp hạng Nhất, Huy chương Vì sự nghiệp Văn học - Nghệ thuật Việt Nam, Huy chương Vì sự nghiệp Âm nhạc Việt Nam, Huy chương Vì sự nghiệp Văn hóa – Thông tin, Huy chương Vì sự nghiệp Phát thanh.
Ông qua đời năm 2015.
Abraeomorphus minutissimus

| Abraeomorphus minutissimus |
| --- | --- |


Phân loại khoa học 
Vực:: Eukaryota
Giới:: Animalia
Ngành:: Arthropoda
Lớp:: Insecta
Bộ:: Coleoptera
Họ:: Histeridae
Chi:: Abraeomorphus
Loài:: A. minutissimus
Danh pháp hai phần
Abraeomorphus minutissimus (Reitter, 1884)

Abraeomorphus minutissimus là một loài bọ cánh cứng được Edmund Reitter mô tả năm 1884. Không có phân loài nào của loài này được ghi nhận trong Catalogue of Life.
Cuscuta xanthochortos

| Cuscuta xanthochortos |
| --- | --- |

Phân loại khoa học 
Giới:: Plantae
nhánh:: Tracheophyta
nhánh:: Angiospermae
nhánh:: Eudicots
nhánh:: Asterids
Bộ:: Solanales
Họ:: Convolvulaceae
Chi:: Cuscuta
Loài:: C. xanthochortos
Danh pháp hai phần
Cuscuta xanthochortos Mart. ex Engelm.

Cuscuta xanthochortos là một loài thực vật có hoa trong họ Bìm bìm. Loài này được Mart. mô tả khoa học đầu tiên năm 1859.
Acid tartaric

| Acid tartaric |
| --- | --- |


Danh pháp IUPAC: 2,3-Dihydroxybutanedioic acid
Tên khác: Tartaric acid 2,3-Dihydroxysuccinic acid Threaric acid Racemic acid Uvic acid Paratartaric acid Winestone

Nhận dạng
Số CAS: 526-83-0
PubChem: 875
DrugBank: DB01694
KEGG: C00898
MeSH: tartaric+acid
ChEBI: 15674
ChEMBL: 333714
Ảnh Jmol-3D: ảnh
SMILES:  đầy đủ O=C(O)C(O)C(O)C(=O)O 
InChI:  đầy đủ 1/C4H6O6/c5-1(3(7)8)2(6)4(9)10/h1-2,5-6H,(H,7,8)(H,9,10) 
Thuộc tính
Công thức phân tử: C4H6O6 (công thức cơ bản)  HO2CCH(OH)CH(OH)CO2H (công thức cấu trúc)
Khối lượng mol: 150,087 g/mol
Bề ngoài: Bột màu trắng
Khối lượng riêng: 1,79 g/mL (H2O)
Điểm nóng chảy:  171 đến 174 °C (444 đến 447 K; 340 đến 345 °F) (L hoặc D-tartaric; tinh khiết) 206 °C (DL, racemic)  165–166 °C (meso-khan)   146–148 °C (meso-ngậm nước)
Điểm sôi:   
Độ hòa tan trong nước: 1,33 kg/L (L hoặc D-tartaric) 0,21 kg/L (DL, racemic) 1,25 kg/L ("meso")
Độ axit (pKa): L(+) 25 °C: pKa1= 2,89, pKa2= 4,40 meso 25 °C: pKa1= 3,22, pKa2= 4,85
MagSus: −67,5•10−6 cm³/mol
Base liên hợp: Bitartrat
Các nguy hiểm
Phân loại của EU: Kích thích (Xi)
Chỉ dẫn R: R36
Các hợp chất liên quan
Cation khác: Mononatri tartrat Dinatri tartrat Monokali tartrat Dikali tartrat
Nhóm chức liên quan: Acid butyric Acid succinic Acid dimercaptosuccinic Acid malic Acid maleic Acid fumaric
Hợp chất liên quan: 2,3-Butanediol Acid cichoric
 
Trừ khi có ghi chú khác, dữ liệu được cung cấp cho các vật liệu trong trạng thái tiêu chuẩn của chúng (ở 25 °C [77 °F], 100 kPa).  N (cái gì YN ?) Tham khảo hộp thông tin
Acid tartaric là một acid hữu cơ màu trắng, tinh thể xuất hiện tự nhiên trong nhiều loại trái cây, đáng chú ý nhất là trong nho, cũng như trong chuối, me và cam quýt. Muối của nó, kali bitartrat, thường được gọi là kem của cao răng, phát triển tự nhiên trong quá trình sản xuất rượu vang. Nó thường được trộn với natri bicacbonat và được bán dưới dạng bột nở dùng làm chất men trong chế biến thực phẩm. Bản thân acid được thêm vào thực phẩm dưới dạng chất chống oxy hóa E334 và để truyền vị chua đặc trưng của nó.
Acid tartaric là một acid alpha-hydroxy-cacboxylic, đặc tính diproton và aldaric, và là một dẫn xuất dihydroxyl của acid succinic.
Lịch sử

Acid tartaric đã được biết đến với các nhà sản xuất rượu vang trong nhiều thế kỷ. Bản ghi chép về việc khai thác từ tàn dư làm rượu vang được nhà giả kim Jābir ibn Hayyān thực hiện vào khoảng năm 800. Quá trình hóa học để chiết xuất được nhà hóa học người Thụy Điển Carl Wilhelm Scheele phát triển vào năm 1769.
Acid tartaric đóng một vai trò quan trọng trong việc phát hiện ra thủ tính trong hóa học. Tính chất này của acid tartaric được Jean Baptiste Biod quan sát lần đầu tiên vào năm 1832, khi ông quan sát thấy khả năng xoay ánh sáng phân cực của nó. Louis Pasteur tiếp tục nghiên cứu này vào năm 1847 bằng cách nghiên cứu các hình dạng của các tinh thể natri amoni tartrat, mà ông tìm thấy là có thủ tính. Bằng cách phân loại thủ công các tinh thể có hình dạng khác nhau, Pasteur là người đầu tiên tạo ra một mẫu acid levotartaric tinh khiết.