stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Hiệp Hưng
Chú thích

1 2  “Nghị định số 28/2000/NĐ-CP về việc thành lập thị trấn thuộc các huyện Thốt Nốt, Ô Môn và Phụng Hiệp, tỉnh Cần Thơ”.
1 2 3  Phòng Thống kê huyện Phụng Hiệp, tỉnh Hậu Giang (8 tháng 9 năm 2023). Niên giám Thống kê huyện Phụng Hiệp năm 2022. Trang thông tin điện tử huyện Phụng Hiệp, tỉnh Hậu Giang. tr. 1 – 8. Lưu trữ bản gốc ngày 8 tháng 9 năm 2023. Truy cập ngày 8 tháng 9 năm 2023.
↑  Tổng cục Thống kê
↑  “Quyết định số 174-CP về việc chia một số xã thuộc huyện Phụng Hiệp, tỉnh Hậu Giang”. Thư viện Pháp luật. 21 tháng 4 năm 1979.
↑  Quyết định số 547/QĐ-TCCP ngày 7/12/1990 của Ban Tổ chức – Cán bộ Chính phủ về việc điều chỉnh địa giới một số xã thuộc các huyện Phụng Hiệp và Vĩnh Châu, tỉnh Hậu Giang.
Platycarpum eglandulosum

| Platycarpum eglandulosum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Gentianales
Họ (familia): Rubiaceae
Chi (genus): Platycarpum
Loài (species): P. eglandulosum
Danh pháp hai phần
Platycarpum eglandulosum Steyerm. 
Platycarpum eglandulosum là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được Steyerm. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1964.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Platycarpum eglandulosum”. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2013.
Obertrubach

| Obertrubach   |
| --- | --- |

  Huy hiệu
Vị trí của Obertrubach 
Obertrubach  
Quốc gia: Đức
Bang: Bayern
Vùng hành chính: Oberfranken
Huyện: Forchheim
Phân chia hành chính: 17 Ortsteile
Chính quyền
 • Thị trưởng: Willi Müller
Diện tích
 • Tổng cộng: 21,14 km2 (816 mi2)
Độ cao: 434 m (1,424 ft)
Dân số (2020-12-31)
 • Tổng cộng: 2.236
 • Mật độ: 1,1/km2 (2,7/mi2)
Múi giờ: CET (UTC+01:00)
 • Mùa hè (DST): CEST (UTC+02:00)
Mã bưu chính: 91286
Mã vùng: 09245
Biển số xe: FO
Trang web: www.trubachtal.com
Obertrubach là một đô thị thuộc huyện Forchheim trong bang Bayern nước Đức. Đô thị Obertrubach có diện tích 21,14 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 2186 người.
| x t Xã và đô thị của Forchheim |
| --- | --- | --- |
| Dormitz | Ebermannstadt | Effeltrich | Eggolsheim | Egloffstein | Forchheim | Gößweinstein | Gräfenberg | Hallerndorf | Hausen | Heroldsbach | Hetzles | Hiltpoltstein | Igensdorf | Kirchehrenbach | Kleinsendelbach | Kunreuth | Langensendelbach | Leutenbach | Neunkirchen | Obertrubach | Pinzberg | Poxdorf | Pretzfeld | Unterleinleiter | Weilersbach | Weißenohe | Wiesenthau | Wiesenttal  | Dormitz | Ebermannstadt | Effeltrich | Eggolsheim | Egloffstein | Forchheim | Gößweinstein | Gräfenberg | Hallerndorf | Hausen | Heroldsbach | Hetzles | Hiltpoltstein | Igensdorf | Kirchehrenbach | Kleinsendelbach | Kunreuth | Langensendelbach | Leutenbach | Neunkirchen | Obertrubach | Pinzberg | Poxdorf | Pretzfeld | Unterleinleiter | Weilersbach | Weißenohe | Wiesenthau | Wiesenttal  |  |
Petersdorf, Aichach-Friedberg

| Petersdorf, Aichach-Friedberg   |
| --- | --- |

  Huy hiệu
Vị trí của Petersdorf, Aichach-Friedberg 
Petersdorf, Aichach-Friedberg  
Quốc gia: Đức
Bang: Bayern
Vùng hành chính: Schwaben
Huyện: Aichach-Friedberg
Chính quyền
 • Thị trưởng: Johann Settele
Diện tích
 • Tổng cộng: 19,51 km2 (753 mi2)
Độ cao: 461 m (1,512 ft)
Dân số (2020-12-31)
 • Tổng cộng: 1.698
 • Mật độ: 0,87/km2 (2,3/mi2)
Múi giờ: CET (UTC+01:00)
 • Mùa hè (DST): CEST (UTC+02:00)
Mã bưu chính: 86574
Mã vùng: 08237
Biển số xe: AIC
Trang web: www.petersdorf.de
Petersdorf là một đô thị ở huyện Aichach-Friedberg bang Bayern nước Đức. Đô thị Petersdorf, Aichach-Friedberg có diện tích 19,51 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 1679 người.
| x t Xã và đô thị ở Aichach-Friedberg |
| --- | --- | --- |
|  Adelzhausen  Affing  Aichach  Aindling  Baar  Dasing  Eurasburg  Friedberg  Hollenbach  Inchenhofen  Kissing  Kühbach  Merching  Mering  Obergriesbach  Petersdorf  Pöttmes  Rehling  Ried  Schiltberg  Schmiechen  Sielenbach  Steindorf  Todtenweis  |  Adelzhausen  Affing  Aichach  Aindling  Baar  Dasing  Eurasburg  Friedberg  Hollenbach  Inchenhofen  Kissing  Kühbach  Merching  Mering  Obergriesbach  Petersdorf  Pöttmes  Rehling  Ried  Schiltberg  Schmiechen  Sielenbach  Steindorf  Todtenweis  |  |
Phương trình sóng âm

Trong vật lý học, phương trình sóng âm là phương trình vi phân riêng phần bậc hai chi phối sự truyền sóng âm thông qua dụng cụ vật chất tương ứng với trường sóng dừng. Phương trình này mô tả sự tiến triển của áp suất âm p hay vận tốc hạt u là hàm của li độ x và thời gian t. Dạng phương trình rút gọn (vô hướng) mô tả sóng âm chỉ trong một chiều không gian, trong khi dạng tổng quát mô tả sóng theo ba chiều. Sóng truyền theo hướng xác định trước cũng có thể được tính bằng phương trình sóng một chiều bậc nhất.
Trong không gian một chiều > Phương trình

Phương trình sóng mô tả một trường sóng dừng trong không gian một chiều (li độ  x) là:
Trong đó:
p là áp suất âm (độ lệch cục bộ so với áp suất xung quanh)
c là tốc độ âm thanh.
Trong không gian một chiều > Nghiệm

Với điều kiện là tốc độ  c là một hằng số, không phụ thuộc vào tần số (trường hợp không tán sắc), thì nghiệm tổng quát nhất là:
Trong đó  f và  g là hai hàm đạo hàm hai lần bất kỳ (có thể được hình dung là sự chồng chất của hai dạng sóng có cấu hình tùy ý), một sóng ( f) truyền lên trục x và sóng ( g) kia truyền xuống trục dưới tốc độ  c. Trường hơp cụ thể của sóng hình sin khi đang truyền theo một hướng thu được bằng cách chọn  f hoặc  g là một sóng hình sin, còn phương kia bằng 0, cho ra
Trong đó  \omega  là tần số góc của sóng và  k chính là số sóng của nó.
Trong không gian ba chiều > Phương trình

Feynman cung cấp một vi phân của phương trình sóng cho âm thanh ba chiều là:
Trong đó  \nabla ^{2} chính là toán tử Laplace,  p là áp suất âm (độ lệch cục bộ so với áp suất xung quanh), và  c là tốc độ âm thanh.
Phương trình sóng tương tự nhưng đối với vận tốc hạt trong trường vectơ được cho bởi phương trình:
Trong một số trường hợp, sẽ thuận tiện hơn khi giải phương trình sóng cho thế vận tốc trong trường vô hướng trừu tượng có dạng:
và sau đó rút ra các đại lượng vật lý về vận tốc hạt và áp suất âm theo các phương trình (hoặc định nghĩa, trong trường hợp vận tốc hạt):
Trong không gian ba chiều > Nghiệm

Phương trình này có thể tìm được nghiệm bằng cách tách biến số trong các hệ tọa độ khác nhau. Các nghiệm này là phasơ, tức là chúng có hệ số phụ thuộc thời gian tiềm ẩn là  e^{i\omega t} (trong đó  \omega =2\pi f chính là tần số góc). Sự phụ thuộc thời gian rõ ràng được đưa ra bởi công thức:
Trong đó  k=\omega /c\  chính là hệ số sóng.
Trong không gian ba chiều > Nghiệm > Trong mặt phẳng tọa độ trụ

Trong đó các phép xấp xỉ tiệm cận của hàm Hankel, khi  kr\rightarrow \infty , là:
Trong không gian ba chiều > Nghiệm > Trong mặt phẳng tọa độ cầu

Tùy thuộc vào quy ước Fourier đã chọn, một trong những sóng này biểu thị sóng truyền ra ngoài và sóng còn lại biểu thị sóng phi vật lý truyền vào trong. Sóng truyền vào trong chỉ là phi vật lý do điểm kỳ dị xảy ra tại r=0; sóng truyền vào trong có tồn tại.
Phương trình sóng

Một sóng trên một sợi dây
Phương trình sóng là phương trình vi phân riêng phần tuyến tính bậc hai mô tả các sóng trong vật lý. Cũng có phương trình vi phân riêng phần mô tả sóng trong vật lý không tuyến tính bậc hai, như phương trình Schrodinger mô tả sóng vật chất.
Ở dạng đơn giản nhất, trong phương trình sóng có biến số thời gian t, một hoặc một vài biến số không gian x1, x2, …, xn, và một hàm vô hướng, gọi là hàm sóng cần thỏa mãn phương trình này u = u(x1, x2, …, xn; t). Giá trị của hàm sóng có thể thể hiện ly độ của sóng. Phương trình sóng khi đó có thể biểu diễn là:
với  \scriptstyle \nabla ^{2} là toán tử Laplace và c là một hệ số, thường đặc trưng cho tốc độ lan truyền của sóng.
Để xác định các hàm sóng cụ thể là nghiệm của phương trình sóng, thường phải cần biết thêm các điều kiện ban đầu và các điều kiện biên.
Với sóng chuyển động trên một chiều không gian x, phương trình sóng có thể viết ở dạng đơn giản là:
Nghiệm tổng quát có thể được tìm dựa theo nguyên lý Duhamel., nó là các hàm sóng:
hay tổng quát hơn, theo công thức d'Alembert:
Phương trình sóng dao động điện từ

Phương trình Maxwell mô tả sóng dao động điện từ trong không khí
Notochodaeus maculatus

| Notochodaeus maculatus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Ochodaeidae
Chi (genus): Notochodaeus
Loài (species): N. maculatus
Danh pháp hai phần
Notochodaeus maculatus Waterhouse, 1875 
Notochodaeus maculatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Ochodaeidae. Loài này được miêu tả khoa học đầu tiên năm 1875 bởi Waterhouse.
Chú thích

↑  Hallan, J.  (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
André Armand Vingt-Trois

| Hồng y  André Armand Vingt-Trois |
| --- | --- |
Tổng giám mục Tổng giáo phận Paris   (2005 - 2017)   Tổng giám mục Tổng giáo phận Tours   (1999 - 2005)   Giám mục Phụ tá Tổng giáo phận Paris   (1988 - 1999)

Giáo hội: Công giáo Rôma
Tiền nhiệm: Jean-Marie Lustiger
Kế nhiệm: Michel Aupetit
Truyền chức
Thụ phong: Ngày 28 tháng 6 năm 1969 bởi François Marty
Tấn phong: Ngày 14 tháng 10 năm 1988 bởi Jean-Marie Lustiger
Thăng Hồng y: Ngày 24 tháng 11 năm 2007 bởi Giáo hoàng Biển Đức XVI
Thông tin cá nhân
Sinh: Ngày 7 tháng 11 năm 1942 Paris, Pháp
| Cách xưng hô với André Armand Vingt-Trois |
| --- | --- |

Danh hiệu: Đức Hồng Y
Trang trọng: Đức Hồng Y
Sau khi qua đời: Đức Cố Hồng Y
Thân mật: Cha
Khẩu hiệu: "Sic enim Deus dilexit mundum"
Tòa: Tổng giáo phận Paris
André Armand Vingt-Trois (Sinh 1942) là một Hồng y người Pháp của Giáo hội Công giáo Rôma. Ông từng đảm trách nhiệm vụ Tổng giám mục Tổng giáo phận Paris và Đại diện Pháp đối với Giáo hội Đông Phương Pháp. Ngoài ra, trước đó ông cũng từng đảm nhận vị trí Tổng giám mục Tours và Chủ tịch Hội đồng Giám mục Pháp.
Tiểu sử

Hồng y Vingt-Trois sinh ngày 7 tháng 10 năm 1942 tại Thủ đô Paris của nước Pháp. Sau quá trình tu học, tháng 10 năm 1968, ông được phong chức Phó tế bởi Giám mục Phụ tá Tổng giáo phận Paris Daniel-Joseph-Louis-Marie Pézeril. Ngày 28 tháng 6 năm 1969, ông tiến tới được phong chức linh mục, với nghi thức chủ sự bởi Hồng y Gabriel Auguste François Marty, Tổng giám mục Paris. Tân linh mục cũng là thành viên linh mục đoàn Tổng giáo phận này.
Ngày 25 tháng 6 năm 1988, Tòa Thánh chọn linh mục Vingt-Trois làm Giám mục Phụ tá Tổng giáo phận Paris, chức vị Giám mục Hiệu tòa Thibilis. Lễ tấn phong cho tân giám mục được cử hành vào ngày 14 tháng 10 cùng năm, với các vị chủ sự nghi thức gồm: Chủ phong là Hồng y Jean-Marie Lustiger, Tổng giám mục Paris. Hai vị phụ phong gồm có: Giám mục Phụ tá Paris Daniel-Joseph-Louis-Marie Pézeril và Tổng giám mục Tổng giáo phận Auch Gabriel Marie Étienne Vanel. Tân giám mục chọn cho mình khẩu hiệu:Sic enim Deus dilexit mundum.
Ngày 21 tháng 4 năm 1999, Tòa Thánh thăng Giám mục Vingt-Trois làm Tổng giám mục chính tòa Tổng giáo phận Tours. Ngày 16 tháng 5 sau đó, ông chính thức nhận chức vị này. Ít năm sau, vào ngày 11 tháng 2 năm 2005, Tòa Thánh chuyển Tổng giám mục Vingt-Trois về làm Tổng giám mục Paris. Ông nhận chức vị này ngày 5 tháng 3. Ngày 14 tháng 3 cùng năm, ông được chọn làm Đại diện Giáo hội Công giáo với Giáo hội Phương Đông tại Pháp.
Trong Công nghị Hồng y 2007 cử hành ngày 24 tháng 11, Giáo hoàng Biển Đức XVI vinh thăng Tổng giám mục Vingt-Trois làm Hồng y Nhà thờ San Luigi dei Francesi. Ông đã đến nhận nhà thờ hiệu tòa của mình vào ngày 27 tháng 4 năm 2008. Từ ngày 5 tháng 11 năm 2007 đến ngày 30 tháng 6 năm 2013, ông còn đảm nhiệm vị trí Chủ tịch Hội đồng Giám mục Pháp.
Ngày 7 tháng 12 năm 2017, Tòa Thánh ra thông cáo xác nhận chấp thuận đơn xin về hưu của ông.
André (cầu thủ bóng đá, sinh 2001)

Đây là một tên người Bồ Đào Nha. Họ đầu tiên hay họ ngoại là và họ thứ hai hay họ nội là .
| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
 André (áo trắng) trong màu áo Fluminense năm 2022
Thông tin cá nhân
Tên đầy đủ:  André Trindade da Costa Neto
Ngày sinh:  16 tháng 7, 2001 (23 tuổi)
Nơi sinh:  Ibirataia, Brazil
Chiều cao:  1,76 m
Vị trí:  Tiền vệ
Thông tin đội
Đội hiện nay:  Wolverhampton Wanderers
Số áo:  7
Sự nghiệp cầu thủ trẻ
Năm:  Đội
2013–2020:  Fluminense
Sự nghiệp cầu thủ chuyên nghiệp*
| Năm |  Đội |  ST |  (BT) |
| 2020–2024 |  Fluminense |  131 |  (3) |
| 2024– |  Wolverhampton Wanderers |  0 |  (0) |
Sự nghiệp đội tuyển quốc gia‡
| Năm |  Đội |  ST |  (BT) |
| 2023– |  Brazil |  5 |  (0) |
 *Số trận ra sân và số bàn thắng ở câu lạc bộ tại giải quốc gia, chính xác tính đến 21:46, 29 tháng 7 năm 2023 (UTC) ‡ Số trận ra sân và số bàn thắng ở đội tuyển quốc gia, chính xác tính đến 27 tháng 3 năm 2024
André Trindade da Costa Neto (sinh ngày 16 tháng 7 năm 2001 2001), còn được gọi là André, là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp hiện đang chơi cho câu lạc bộ Wolverhampton Wanderers và Đội tuyển bóng đá quốc gia Brasil.
Perville

| --- | --- |
 Perville
Perville

Hành chính
Quốc gia:  Pháp
Vùng: Occitanie
Tỉnh: Tarn-et-Garonne
Quận: Castelsarrasin
Tổng: Valence
Liên xã: Deux Rives
Xã (thị) trưởng: Gilbert Grashaire (2001-2008)
Thống kê
Độ cao: 72–203 m (236–666 ft) (bình quân 192 m (630 ft)[chuyển đổi: tùy chọn không hợp lệ])
Diện tích đất1: 9,27 km2 (3,58 dặm vuông Anh)
Nhân khẩu1: 113  
 - Mật độ: 12/km2 (31/sq mi)
INSEE/Mã bưu chính: 82138/ 82400

2 Dân số không tính hai lần: cư dân của nhiều xã (ví dụ, các sinh viên và quân nhân) chỉ tính một lần.
Perville một thị xã và xã ở tỉnh Tarn-et-Garonne trong vùng Tarn-et-Garonne, Pháp.
Pinanga grandis

| Pinanga grandis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
(không phân hạng): Commelinids
Bộ (ordo): Arecales
Họ (familia): Arecaceae
Chi (genus): Pinanga
Loài (species): P. grandis
Danh pháp hai phần
Pinanga grandis Burret 
Pinanga grandis là loài thực vật có hoa thuộc họ Arecaceae. Loài này được Burret miêu tả khoa học đầu tiên năm 1940.
Antaeus Cinema Line

| --- | --- |
Ngành nghề: Phim
Trụ sở chính: Trung Quốc
Khu vực hoạt động: Trung Quốc
Công ty mẹ: Perfect World
Antaeus Cinema Line là một chuỗi rạp chiếu phim của Trung Quốc. Đây là nhà triển lãm lớn thứ 13 ở Trung Quốc, với 1.200 phòng chiếu tại 227 rạp. Nó sẽ được mua lại bởi Perfect World.
Benzododecinium bromide

| Benzododecinium bromide |
| --- | --- |

Danh pháp IUPAC: benzyl-dodecyl-dimethylammonium bromide

Nhận dạng
Số CAS: 7281-04-1
PubChem: 23705
Số EINECS: 230-698-4
ChEMBL: 2355417
Ảnh Jmol-3D: ảnh
SMILES:  đầy đủ [Br-].c1ccccc1C[N+](C)(CCCCCCCCCCCC)C 
InChI:  đầy đủ 1/C21H38N.BrH/c1-4-5-6-7-8-9-10-11-12-16-19-22(2,3)20-21-17-14-13-15-18-21;/h13-15,17-18H,4-12,16,19-20H2,1-3H3;1H/q+1;/p-1 
UNII: IRY12B2TQ6
Thuộc tính
Công thức phân tử: C21H38N+ · Br−
Khối lượng mol: 384.437 g·mol−1
Điểm nóng chảy:   
Điểm sôi:   
Các nguy hiểm
Dược lý học
 
Trừ khi có ghi chú khác, dữ liệu được cung cấp cho các vật liệu trong trạng thái tiêu chuẩn của chúng (ở 25 °C [77 °F], 100 kPa).  N kiểm chứng (cái gì YN ?) Tham khảo hộp thông tin
Benzododecinium bromide (tên hệ thống dimethyldodecylbenzylammonium bromide) là một hợp chất amoni bậc bốn được sử dụng làm chất khử trùng và khử trùng (hệ số phenol là 20-30). Nó hòa tan cao trong nước và có tính chất của chất hoạt động bề mặt cation.
Benzododecinium bromide có tác dụng chống Gram dương vi khuẩn. Ở nồng độ thấp hơn, hoạt động của nó chống lại các vi sinh vật gram âm có điều kiện (như Proteus, Pseudomonas, Clostridium tetani, v.v.) là không chắc chắn. Nó không hiệu quả chống lại Mycobacterium tuberculosis và bào tử vi khuẩn. Giải trình dài hơn có thể làm bất hoạt một số virus.
Benzododecinium bromide là một thành phần hoạt động trong sản phẩm khử trùng nhãn hiệu Ajatin được sản xuất tại nước cộng hòa Séc. Thay cho bromide, cation benzododecinium có thể được sử dụng với chloride hoặc anion khác.
Pidonia lyra

| Pidonia lyra> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Pidonia
Loài (species): P. lyra
Danh pháp hai phần
Pidonia lyra Kuboki & K. Suzuki, 1978 
Pidonia lyra là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Holoaerenica bistriata

| Holoaerenica bistriata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Holoaerenica
Loài (species): H. bistriata
Danh pháp hai phần
Holoaerenica bistriata Lane, 1973 
Holoaerenica bistriata là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Ankō Azato

Đây là một tên người Nhật; trong tiếng Nhật họ và tên được viết theo thứ tự Á Đông (họ trước tên sau) họ là .
| Ankō Azato 安里 安恒 |
| --- | --- |
Ngày sinh     Nơi sinh: 1827 hoặc 1828 Shuri, Vương quốc Lưu Cầu
Ngày mất: 1903 hoặc 1906
Tên bản ngữ: 安里 安恒
Võ thuật: Shuri-te Karate, kendo, kyudo
Thầy: Matsumura Sōkon
Học trò nổi danh: Funakoshi Gichin
Anko Azato (安里 安恒, Azato Ankō hay Azato Yasutsune trong tiếng Nhật, 1827 - 1906) là một bậc thầy về karate của Vương quốc Lưu Cầu. Ông và Ankō Itosu là hai võ sư karate chính đã dạy Gichin Funakoshi, người sáng lập Shotokan karate. Gichin Funakoshi dường như là nguồn gốc của hầu hết các thông tin liên quan đến Azato. Nhiều bài viết chứa thông tin về Azato, nhưng các phần có liên quan rõ ràng dựa trên mô tả của Gichin Funakoshi về vị võ sư này. Anko Azato theo Gichin Funakoshi từng miêu tả rằng: "[...]sư phụ Azato thì cao, có đôi vai rộng, đôi mắt sắc sảo và hình dáng của một samurai cổ xưa[...]".
Lần đầu tiên Funakoshi gặp Azato khi anh là bạn học thân thiết của con trai Asato; ông gọi Azato là "một trong những chuyên gia vĩ đại nhất của Okinawa trong nghệ thuật karate".  Theo Gichin Funakoshi, thầy Azato là người thuộc về một trong 2 tầng lớp bậc trên của các gia đình shizoku ở Okinawa: tầng lớp Udon là tầng lớp cao nhất, tương đương với tầng lớp daimyo ở các dòng họ bên ngoài Okinawa; tầng lớp Tonochi là hậu duệ của những người đứng đầu các thị trấn và làng mạc. Ông Azato thuộc về tầng lớp sau, gia đình ông giữ những vị trí trọng vọng ở ngôi làng Azato, nằm giữa Shuri và Naha. Có điều rất hay là những người thuộc dòng họ Azato được cựu thống đốc của Okinawa cư xử bình đẳng như những người bạn thân chứ không coi như những người thuộc cấp. Azato không chỉ là một bậc thầy về karate mà còn có kỹ năng cưỡi ngựa, Jigen-ryū kendō (kiếm thuật), bắn cung và một học giả xuất chúng. Trong thời đại Tokyo, Asato đã học cưỡi ngựa theo phong cách phương Tây từ Masakazu Megada, người từng là trung úy của Hoàng đế Minh Trị và học bắn cung từ Sekiguchi.
Trong một bài báo năm 1934, Funakoshi chia sẻ rằng Azato và Itosu là bạn đã cùng nhau học karate dưới thời Sōkon Matsumura. Gichin Funakoshi cũng kể đến việc Asato và Itosu đã từng vượt qua một nhóm gồm 20 kẻ tấn công và Azato đã đặt bẫy cho những kẻ gây rối trong làng quê của ông ta. Trong cuốn tự truyện năm 1956 của mình "Karate-Do: My Way of Life", Funakoshi Gichin đã kể lại một số câu chuyện về thầy Azato của mình.
Anko Azato là người đưa ra giả thuyết về nguồn gốc của karate xuất phát từ các điệu múa vùng nông thôn Lưu Cầu, một môn võ (người Ryukyu gọi là "dei" và viết bằng chữ Hán là "手") hình thành và phát triển thành"Todei" (唐手).
Một bậc thầy về karate

Trong cuốn tự truyện của mình: "Karate-Do: My Way of Life", Gichin Funakoshi có viết về người thầy dạy karate của mình:
"[...]Một khẩu quyết nữa của ông Azato là “Khi tập karate, hãy nghĩ những cánh tay và những đôi chân của mình như những lưỡi kiếm”. Trong thực tế, những pha thi triển Karate của chính ông Azato là những ví dụ sống động cho triết lý này. Có lần, có một người hỏi ông về ý nghĩa và cách ứng dụng của đòn đánh Ippon-ken. Ông Azato nói nhẹ nhàng: "Thử đánh tôi đi”. Người kia làm như được bảo, nhưng trong chớp mắt, cú đánh bị gạt đi và chính đòn Ippon-ken của ông Azato bay về phía bụng đối thủ, dừng lại trước mục tiêu với một khoảng cách chỉ bằng một tờ giấy mỏng. Toàn bộ các động tác hết sức tuyệt vời. Người đặt câu hỏi thậm chí không có thời gian để chớp mắt trước khi nhận ra rằng: nếu như đòn đánh thật sự trúng vào chấn thủy của mình thì có thể anh ta đã thiệt mạng.
Ông Azato cũng có những thông tin hết sức chi tiết về tất cả các chuyên gia karate sống tại Okinawa trong thời gian đó. Những thông tin này không chỉ bao gồm những chi tiết đơn giản như tên tuổi, địa chỉ mà còn là những điều về khả năng, kỹ năng đặc biệt và kỹ thuật của họ, điểm mạnh và điểu yếu của từng người. Ông thường nói với tôi rằng hiểu được khả năng và kỹ thuật của đối thủ tức là đã giải quyết được phân nửa trận đấu, và ông trích dẫn một câu của Tôn Tử: “Biết người biết ta, trăm trận trăm thắng”.[...]"
Nhạy bén về mặt chính trị

Trong cuốn tự truyện của mình: "Karate-Do: My Way of Life", Gichin Funakoshi có viết về khả năng nhạy bén về chính trị của thầy mình:
"[...]sư phụ Azato là một người quan sát rất nhạy bén về tình hình chính trị. Tôi nhớ có lần ông nói với tôi rằng: "Này Funakoshi, sau khi tuyến đường sắt xuyên Siberia được hoàn thành thì chiến tranh giữa Nhật và Nga sẽ khó mà tránh khỏi”. Ông nói điều này nhiều năm trước khi sự đối nghịch giữa 2 đất nước xảy ra vào năm 1904. Điều có lúc tưởng chừng khó có thể xảy ra đã trở thành thực tế và tôi hết sức ấn tượng với tầm nhìn về chính trị của ông Azato. Cũng chính ông, trong thời Minh Trị Duy Tân, đã khuyến cáo thống đốc của Okinawa hãy hợp tác hoàn toàn với chính quyền mới thành lập, và khi lệnh cấm không được búi tóc được triển khai, thì ông là một trong những người đầu tiên chấp hành."
Một tay kiếm giỏi hệ phái Jigen

Trong cuốn tự truyện của mình: "Karate-Do: My Way of Life", Gichin Funakoshi có viết về khả năng kiếm thuật của thầy mình:
"[..]Dù không phải là người hay khoe khoang, ông hết sức tự tin vào khả năng kiếm thuật của mình. Có lần, tôi nghe ông nói rằng: "Ta không nghĩ rằng ta sẽ thua bất cứ ai trên đất nước này nếu như bước vào một cuộc đấu sinh tử tay đôi”. Sự tự tin này sau đó được chứng minh là có cơ sở khi ông Azato gặp Yorin Kanna, một trong những kiếm sư giỏi nhất của Okinawa. Kanna là một người cao to lực lưỡng với những bắp tay và vai to, người ta thường nói rằng vai của ông ấy như những tòa nhà hai tầng. Ông là một người can đảm, không biết sợ là gì, và ông cũng rất nổi tiếng về khả năng võ thuật. Ông cũng còn là một người học rộng, am hiểu cổ thư của cả Nhật Bản lẫn Trung Hoa. Rõ ràng, ai đó có thể nghĩ rằng ông ấy vượt trội so với ông Azato. Tuy nhiên, trong cuộc đối đấu nổi tiếng ấy, khi ông tấn công Azato bằng một đường kiếm, ông đã hết sức ngạc nhiên khi thấy đòn tấn công của mình bị đối thủ tay không đẩy sang một bên. Bằng một cái hất tay, ông Azato không chỉ tránh được đòn đâm tới mà còn buộc ông Kanna phải khuỵu chân xuống. Khi tôi yêu cầu ông Azato mô tả cho tôi điều gì đã thực sự xảy ra thì ông nói rằng: Kanna là một kiếm sư giỏi, người có tiếng là bất khả chiến bại và không biết sợ là gì, có khả năng khiến đối thủ của ông ấy kinh hãi ngay từ đầu cuộc chạm trán và nhờ đó có thể kết liễu đối thủ nhanh chóng. Tuy nhiên, ông Azato bảo, nếu như đối thủ không khiếp sợ, nếu như anh ta giữ được sự lạnh lùng và nếu như anh ta tìm được chỗ sơ hở trong thế thủ của Kanna thì chiến thắng không phải là điều quá khó. Lời khuyên này, cũng như tất cả những chỉ dẫn sau đó của ông Azato, có giá trị rất lớn đối với tôi.[...]"