stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Francesco Acerbi
Danh hiệu > Câu lạc bộ > Lazio

Coppa Italia: 2018–19
Supercoppa Italiana: 2019
Danh hiệu > Câu lạc bộ > Inter Milan

Serie A: 2023–24
Coppa Italia: 2022–23
Supercoppa Italiana: 2022, 2023
Danh hiệu > Quốc tế

UEFA Euro: 2020
UEFA Nations League: Hạng ba 2021, 2023
Hoàng Nhật Nam

Đối với các định nghĩa khác, xem Hoàng Nhật Nam (đạo diễn).
| Thông tin cá nhân |
| --- | --- | --- | --- |
Tên đầy đủ:  Hoàng Nhật Nam
Chiều cao:  1,65 m (5 ft 5 in)
Vị trí:  Tiền vệ
Thông tin đội
Đội hiện nay:  Nam Định
Số áo:  10
Sự nghiệp cầu thủ trẻ
Năm:  Đội
2007–2010:  Nam Định
Sự nghiệp cầu thủ chuyên nghiệp*
| Năm |  Đội |  ST |  (BT) |
| 2010– |  Nam Định |  - |  (-) |
Sự nghiệp đội tuyển quốc gia
| Năm |  Đội |  ST |  (BT) |
| 2006 |  U-17 Việt Nam |   |   |
| 2008 |  U-22 Việt Nam |   |   |
| 2010 |  U-23 Việt Nam |   |   |
 *Số trận ra sân và số bàn thắng ở câu lạc bộ tại giải quốc gia
Hoàng Nhật Nam (sinh ngày 3 tháng 4 năm 1990 tại chợ Cầu, Thái Hoà, Thái Thuỵ, Thái Bình) là cầu thủ bóng đá Việt Nam.
Tuổi thơ

Hoàng Nhật Nam là người em sinh đôi của cầu thủ Hoàng Danh Ngọc. Hai anh em sinh ra và lớn lên ở một vùng quê mà ở đó môn bóng đá rất được hâm mộ. Ngày nhỏ hai anh em nhà Nhật Nam và Danh Ngọc cùng bố hăng say luyện tập và tham gia các giải của huyện, đầu tiên là giải U11 cấp cụm 7 xã, tổ chức tại SVĐ xã Thái Xuyên. Với kĩ thuật cá nhân tốt hai anh em Nhật Nam, Danh Ngọc được gọi vào đội U11 của huyện Thái Thuỵ, và năm đó đội U11 Thái Thuỵ cũng giành chức vô địch giải U11 của tỉnh Thái Bình. anh em nhà Danh Ngọc, Nhật Nam được gọi vào đội U11 Thái Bình dự giải U11 toàn quốc. Cùng với năm tháng hai anh em đã ngày càng trưởng thành hơn trong sự nghiệp cầu thủ và lọt vào mắt xanh của đội U15 Nam Định.
Đội trẻ Nam Định

Nhật Nam trưởng thành nhanh chóng với vai trò tiền vệ trụ của đội trẻ Nam Định và tới năm 2008 Nhật Nam được đôn lên đội 1 của Nam Định.
Đội Mikado Nam Định

Nhật Nam hiện tại đang thi đấu trong màu áo CLB Mikado Nam Đinh đang chơi ở giải hạng 2 của Việt Nam.
Anh cùng với các cầu thủ U21 Nam Định vừa đoạt chức Vô địch giải Vô địch U21 Báo Thanh Niên năm 2011 tổ chức tại Bình Dương
Sự nghiệp quốc tế

Hoàng Nhật Nam cùng với ĐT U22 Việt Nam vô địch Merdeka Cup 2008.
Nhật Nam giúp U-21 Việt Nam thắng U-21 Malaysia với tỉ số 2 - 0. Anh đóng góp 1 bàn thắng từ pha đá phạt, và một đường truyền thành bàn.
Kết thúc Giải bóng đá U21 Quốc tế báo Thanh niên 2011; Nhật Nam đoạt giải Cầu thủ xuất sắc nhất.
Senta cinereopicta

| Senta cinereopicta> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Noctuidae
Chi (genus): Senta
Loài (species): S. cinereopicta
Danh pháp hai phần
Senta cinereopicta Strand, 1917 
Senta cinereopicta là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Shenyang WS-10

Shenyang WS-10 (tiếng Trung: 涡扇-10; bính âm: Wōshàn-10; nghĩa đen 'turbofan-10'), còn có tên gọi Taihang theo Thái Hành Sơn, là một loại động cơ tuốc bin phản lực cánh quạt do Trung Quốc phát triển và chế tạo.
Theo truyền thông Trung Quốc đưa tin, đã có 266 động cơ được sản xuất từ năm 2010 đến năm 2012 để cung cấp cho máy bay chiến đấu Shenyang J-11. Theo ước tính không chính thức, Trung Quốc đã sản xuất hơn 300 đơn vi động cơ WS-10 tính đến tháng 5 năm 2015.
Mô tả

Động cơ WS-10A được quảng cáo có khả năng tạo ra lực đẩy 120–140 kilônewtơn (27.000–31.000 lbf). Nó có hệ thống kiểm soát toàn phần kỹ thuật số FADEC (full authority digital engine control).
Phát triển

Động cơ WS-10 là một phiên bản động cơ được phát triển từ động cơ phản lực CFM56 cùng với kinh nghiệm thu được từ chương trình động cơ tuốc bin phản lực WS-6 bị hủy bỏ từ những năm 1980. Dự án động cơ WS-10 được Đặng Tiểu Bình khởi đầu vào năm 1986 nhằm chế tạo một loại động cơ tương đương với Saturn AL-31. Công việc nghiên cứu được giao cho Viện nghiên cứu động cơ phản lực Thẩm Dương (Viện 606) thuộc Tập đoàn công nghiệp hàng không Trung Quốc (AVIC). Động cơ WS-10 có khả năng được phát triển dựa trên động cơ CFM-56II sử dụng trên dòng máy bay Airbus A320 (bản thân động cơ CFM-56II dựa trên động cơ General Electric F101 sử dụng trên máy bay ném bom Rockwell B-1 Lancer); những năm 1980 Trung Quốc đã mua được 2 động cơ CFM-56II trước khi bị phương Tây cấm vận vũ khí. Các động cơ ban đầu gặp vấn đề do sử dụng hệ thống điều khiển của động cơ AL-31. Ngoài ra, Salyut từ chối bán mã nguồn của động cơ, khiến Trung Quốc mất tới 20 năm để phát triển mã nguồn cho động cơ của riêng mình.
Động cơ WS-10A, được phát triển với mục tiêu đạt được lực đẩy tới 130 kilônewtơn (29.000 lbf), đã được phát triển từ năm 2002. Động cơ này đã được sử dụng trên máy bay chiến đấu J-8II vào năm 2002. Năm 2004, các nguồn tin từ Nga cho biết động cơ không đạt mức lực đẩy yêu cầu; năm 2005, cũng những nguồn tin này báo cáo động cơ WS-10A gặp vấn đề trong việc giảm trọng lượng máy nén sơ cấp và thứ cấp, ngoài vấn đề không tạo đủ lực đẩy.
Mô hình động cơ WS-10A đã được trưng bày lần đầu trong triển lãm hàng không vũ trụ Trung Quốc năm 2008.
Năm 2009, truyền thông phương Tây đưa ra nhận định WS-10A đã đạt được hiệu suất của động cơ AL-31, nhưng mất nhiều thời gian phát triển hơn AL-31.  Ngoài ra động cơ được báo cáo là chỉ có thể sản sinh ra 110–125 kilônewtơn (25.000–28.000 lbf) lực đẩy. Tháng 4 năm 2009, Lin Zuoming [zh], người đứng đầu AVIC, đã cho biết chất lượng của động cơ là không đạt yêu cầu. WS-10A có độ tin cậy kém khi cà dược bảo trì sau 30 giờ bay, trong khi AL-31 chỉ phải bảo trì sau 400 giờ bay. Chất lượng của động cơ WS-10A đã phản ánh nền công nghiệp hàng không của Trung Quốc.
Động cơ WS-10A không đủ khả năng để cung cấp lực đẩy cho tiêm kích J-11B Block 02. Các vấn đề trong sản xất động cơ cũng khiến nó không thể trở thành động cơ cho J-10B. Năm 2018, truyền thông nhà nước Trung Quốc đưa tin tuổi thọ động cơ tăng từ 800 lên 1.500 giờ do khả năng chịu nhiệt của cánh tuabin đơn tinh thể thế hệ thứ ba đã được cải thiện.
Vào tháng 3 năm 2020, truyền thông nhà nước Trung Quốc đã công bố một đoạn video cho thấy một chiếc J-10C trang bị động cơ WS-10B.
Tháng 1 năm 2021, các kỹ sư Trung Quốc đã chế tạo được động cơ WS-10C đạt được hiệu năng của AL-31F, động cơ này được dự định sẽ trang bị cho tiêm kích thế hệ 5 J-20.
Phát triển > WS-20 (WS-188)

Bài chi tiết: Shenyang WS-20
Động cơ Shenyang WS-20 (WS-188) tỉ lệ đường vòng cao có lực đẩy 13,8 tấn. Động cơ được phát triển dựa trên động cơ WS-10A.
Động cơ Shenyang WS-20 lần đầu được trình diễn vào tháng 1 năm 2014, khi nó được trang bị thử nghiệm trên Il-76, và dự kiến sẽ trở thành động cơ trang bị cho máy bay vận tải chiến lược Y-20.
Phát triển > Điều khiển vector lực đẩy

Phiên bản động cơ điều khiển vector lực đẩy TVC "WS-10B-3" được thử nghiệm trên máy bay tiêm kích J-10B trong triển lãm hàng không vũ trụ Trung Quốc năm 2018. Động cơ này tương tự như các động cơ TVC của General Electric và Pratt & Whitney, có miệng xả động cơ sử dụng hệ thống hỗ trợ truyền động làm chuyển động miệng xả có dạng "cánh hoa" (axisymmetric vectoring exhaust nozzle) (AVEN).
Các phiên bản

WS-10 - Nguyên mẫu
WS-10A – trang bị hệ thống kiểm soát toàn phần kỹ thuật số FADEC; tạo ra lực đẩy 120–140 kilônewtơn (27.000–31.000 lbf).
WS-10B – cải thiện độ tin cậy và lực đẩy, phát triển dựa trên WS-10A
WS-10B-3 – có hệ thống điều khiển vec tơ lực đẩy
WS-10C  – "Phiên bản nâng cấp" với miệng xả có thêm các "răng" nhằm cải thiện tính năng tàng hình và lưc đẩy tăng lên đạt 142 kilônewtơn (32.000 lbf).
WS-10G – Cũng có khả năng TVC tạo lực đẩy 152–155 kilônewtơn (34.000–35.000 lbf) trong thử nghiệm; dự kiến trang bị cho Chengdu J-20
WS-20 – động cơ tuốc bin phản lực sử dụng cho máy bay vận tải chiến lược Y-20; lực đẩy 138 kilônewtơn (31.000 lbf).
QD70 – động cơ tuốc bin khí dùng trong công nghiệp và cho tàu thủy.
Lắp đặt trên

Shenyang J-8II (thử nghiệm)
Chengdu J-10B (thử nghiệm)
Shenyang J-11B
Shenyang J-15
Shenyang J-16
Chengdu J-10C
Chengdu J-20
Chengdu J-10B (Trình diễn)
Chengdu J-20B (nguyên mẫu)
Chengdu J-20A (2019–nay)
Hananchi

| Han'anchi攀安知 |
| --- | --- |

Quốc vương Hokuzan thứ 3
Nhiệm kỳ 1401—1416
Mẫu quốc: Đại Minh
Tiền nhiệm: Min
Kế nhiệm: không có
 
Thông tin cá nhân
Sinh: thế kỷ 14
Mất: 
Ngày mất: 1416
Nơi mất: Hokuzan
Nguyên nhân mất: đâm thương
 
Giới tính: nam
Gia quyến: 
Thân phụ: Min
 
Nghề nghiệp: vua
x • t • 
Một bản sao của Chiyoganemaru, một thanh kiếm Nhật Bản được cho là thuộc sở hữu của Aji of Nakijin.
Hananchi (攀安知 (Phàn An Tri), Hananchi?  mất 1416) là vị vua thứ ba và cuối cùng của vương quốc Bắc Sơn (Hokuzan) trên đảo Okinawa.
Ông lên gnooi vua năm 1397 sau cái chết của cha. Ông đã gửi một đoàn sứ thần sang Triều Tiên để thông báo việc mình kế vị, và tới Trung Hoa để tìm kiếm sự tấn phong chính thức của nhà Minh đối với cương vị người cai trị toàn Okinawa. Ông là vị vua Bắc Sơn tích cực nhất trong quan hệ ngoại giao và thương mại với Trung Quốc, và được cho là đã cử 14 đoàn sứ thần sang triều cống.
Hananchi được cho là có năng lực quân sự tuyệt vời song lại dựa quá nhiều vào sức mạnh và kỹ năng cá nhân của mình, gây tổn hại cho mối quan hệ với các thuộc hạ. Khi thành Nakijin hứng chịu cuộc tấn công của Shō Hashi năm 1416, những kẻ tấn công đã bị giữa chân ở vịnh một thời gian, do bản thân thành khá vững chắc. Tuy nhiên, Hananchi đã bị một người hầu cận phản bội, tên là Motobu Taihara, người này đã mở cửa thành và cho phép lực lượng của Shō Hashi tiến vào. Bị đánh bại, Hananchi đã tự sát.
Sinh kỹ thuật

Áp dụng các di chuyển của gián (ở trên) và tắc kè (ở giữa) vào robot.
Sinh kỹ thuật (tiếng Anh: bionics hay biologically inspired engineering) là áp dụng những cơ chế vận động sinh học trong tự nhiên vào công nghệ kỹ thuật. Với công nghệ sinh học như vậy, người ta có thể tạo ra những sản phẩm có tính ứng dụng cao, như chế tạo robot có những cử chỉ và hoạt động giống người, tạo các bộ phận cơ thể thay thế cho người khuyết tật.
Phùng Hưng

Phùng Hưng (chữ Hán: 馮興; ? – ?), nổi tiếng với tôn hiệu Bố Cái Đại Vương (chữ Hán: 布盖大王), là thủ lĩnh khởi nghĩa chống lại ách đô hộ An Nam của nhà Đường năm 791, thời Bắc thuộc lần thứ ba (602–905) trong lịch sử Việt Nam.
Nguồn gốc tôn hiệu

Tôn hiệu phổ biến của Phùng Hưng, Bố Cái Đại Vương (布盖大王), được coi là một trong những trường hợp sử dụng chữ Nôm bản địa cổ nhất hiện còn lưu truyền. Việt điện u linh tập (1329) giải nghĩa hai chữ Bố Cái (布盖) là "bố mẹ", vì theo quốc tục mà đặt vậy. Các bộ chính sử về sau như Đại Việt sử ký toàn thư (1697) đời Hậu Lê và Khâm định Việt sử Thông giám cương mục (1859) đời Nguyễn đều dẫn cổ sử mà khẳng định tương tự. Trong Việt-Nam cổ văn học sử (1942), Nguyễn Đổng Chi nhận thấy sự tương đồng giữa danh hiệu trên và những từ chỉ đấng sinh thành trong tiếng Mường Lào như bọ "bố" và cày "mẹ".
Tuy nhiên, tồn tại một luồng ý kiến trái chiều tới từ một số nhà ngôn ngữ học – tiêu biểu gồm có A.G. Haudricourt và Mei Tsu-Lin – cho rằng hai chữ kia đáng ra phải được hiểu là "bua/vua lớn" dựa trên bằng chứng ngữ âm tiếng Hán trung cổ và rằng cách đọc "bố cái" rõ ràng lệch thời. Nhận xét về giả thuyết của Haudricourt, sử gia Keith W. Taylor trong công trình The Birth of Vietnam (1983) cho rằng đề xuất đó tuy "khá hợp lý và thú vị", song cũng phải chú ý rằng Việt điện u linh tập, vốn được soạn gần thời gian xảy ra sự kiện hơn, minh giải danh hiệu kia là "bố mẹ". Dù vậy, trong một bài đăng sau đó trên tạp chí The Vietnam Forum (1986), Taylor rút lại nhận định của mình và cho rằng suy đoán của Haudricourt khá thuyết phục.
Năm 1994, Nguyễn Tài Cẩn phản bác giả thuyết "bua/vua cái" trong một bài báo ngôn ngữ học viết bằng tiếng Nga, đọc trước hội thảo khoa học tại Sankt-Peterburg. Theo đó, hai luận điểm chính mà ông đưa ra là: (1) lý giải chữ "cái" ở đây là "lớn" không thích hợp về mặt ngữ nghĩa, bởi vì từ này thường được dùng cho các sự vật có tính đối lập nghĩa "lớn – nhỏ" hoặc "mẹ – con"; và (2) "bố mẹ" hoàn toàn có thể mang nghĩa "thủ lĩnh, lãnh đạo" mà không cần phải lập luận dựa trên sự thay đổi cách đọc chữ 布, sở dĩ vì hiện tượng lấy danh từ chỉ người bề trên để nói bóng về thủ lĩnh xuất hiện khá phổ biến trong các ngôn ngữ ở Đông Dương.
Sử liệu

Xem thêm: Việt điện u linh tập
Việt điện u linh tập (1392) của Lý Tế Xuyên là tác phẩm có soạn niên sớm nhất đề cập đến Phùng Hưng. Tuy nhiên, thông tin về thân thế và sự nghiệp của ông trong tác phẩm này thực chất được dẫn lại từ một tác phẩm khác, đã thất lạc, có nhan đề là Giao Châu ký (交州記), do một tác giả họ Triệu thời Đường biên soạn. Theo một số nhà nghiên cứu, người họ Triệu này nhiều khả năng là Triệu Xương – viên quan giữ chức Đô hộ An Nam sau cái chết của người tiền nhiệm Cao Chính Bình. Nhìn chung, đoạn nói về Phùng Hưng trong Việt điện u linh tập chủ yếu giải thích sự phát triển tục thờ phượng ông trên đất An Nam tự cổ chí kim, và những thông tin này hầu như được Lý Tế Xuyên và các soạn giả đời sau thêm thắt vào.
Đáng chú ý, về thông tin của cuộc khởi nghĩa, các nguồn chính sử cận thời của Trung Quốc như Cựu Đường thư (945), Tân Đường thư (1054) và Tư trị thông giám (k. 1084) đều không thấy nói gì đến Phùng Hưng mà chỉ ghi nhận một thủ lĩnh An Nam tên là Đỗ Anh Hàn (杜英翰) dấy binh làm phản. Về vấn đề này, Keith W. Taylor cho rằng "hoặc là người Đường không hiểu rõ về bản chất của cuộc khởi nghĩa chống lại họ, hoặc là họ muốn xóa bỏ cái tên Phùng Hưng khỏi lịch sử."
Tiểu sử

Nơi sinh chính xác của Phùng Hưng, tức địa danh Đường Lâm được nhắc đến trong Việt điện u linh tập, hiện là một chủ đề gây nhiều tranh cãi trong giới Việt sử học. Tuy theo truyền thống thường được coi là gần làng cổ Đường Lâm ở Sơn Tây, Hà Nội ngày nay, tồn tại các giả thuyết trái chiều cho rằng Đường Lâm trong cổ sử nằm xa hơn về phía nam, có thể là tọa lạc ở Thanh Hóa hoặc Hà Tĩnh.
Phụ chú

↑  Ông có liệt kê ví dụ một số cụm danh ngữ chỉ thủ lĩnh sau đây để củng cố lập luận của mình: tiếng Rục có pư kavêl (n.đ. 'cha làng'), tiếng Khmer có me sroc (n.đ. 'mẹ làng'); tiếng Bahnar có bốc tơm (n.đ. 'ông già'); tiếng Lachi có pô mie nhu (n.đ. 'bố mẹ già'), v.v.
↑  Có hai dị bản về tên của soạn giả này: bản A.47 chép Triệu Công (趙公), bản A.751 chép Triệu Vương (趙王).
Thư mục > Cổ sử

“卷13”  [Quyển 13]. 舊唐書 [Cựu Đường thư] (bằng tiếng Trung) – qua Wikisource.
“卷007”  [Quyển 7]. 新唐書 [Tân Đường thư] (bằng tiếng Trung) – qua Wikisource.
“卷233”  [Quyển 233]. 資治通鑑 [Tư trị thông giám] (bằng tiếng Trung) – qua Wikisource.
Lý, Tế Xuyên (1961) [1372]. Việt-điện u-linh tập. Lê Hữu Mục biên dịch. Sài Gòn: Khai-Trí.
Việt sử tiêu án, Soạn giả Ngô Thì Sĩ, Dịch giả Hội Việt Nam Nghiên cứu Liên Lạc Văn Hóa Á Châu, Nhà xuất bản Văn Sử 1991
An Nam chí lược, soạn giả Lê Tắc, Nhà xuất bản Viện đại học Huế, 1961
Đại Việt Sử ký Toàn thư
Khâm định Việt sử Thông giám Cương mục
Thư mục > Hiện đại

Đào, Duy Anh (2005). Đất nước Việt Nam qua các đời. Hà Nội: Nhà xuất bản Văn hóa Thông tin.
—— (1975). Chữ Nôm: Nguồn gốc, Cấu tạo, Diễn biến. Hà Nội: Nhà xuất bản Khoa học Xã hội.
de Francis, John (1977).  Joshua A. Fisheman (biên tập). Colonialism and Language Policy in Viet Nam [Chủ nghĩa thực dân và chính sách ngôn ngữ ở Việt Nam]. Den Haag, Paris và New York: De Gruyter. ISBN 90-279-7643-0.
Lê, Thanh Hải (2011). “Quê của Phùng Hưng và Ngô Quyền thực sự ở đâu?”. khoavanhoc-ngonngu.edu.vn. Truy cập 16 tháng 5 năm 2024.
Nguyễn, Đổng Chi (1970) [1942]. Việt-Nam cổ văn học sử. Huế: Phủ quốc vụ khanh đặc trách văn hóa.
Nguyễn, Tài Cẩn (1996) [1994]. Cao Xuân Hạo biên dịch. “Về cách đọc tước hiệu Bố Cái Đại Vương”. Tạp chí Thông tin Khoa học và Công nghệ. Huế: Sở Khoa học, Công nghệ và Môi trường Thừa Thiên Huế. — In trong Nguyễn Thiện Giáp biên tập (2001). Một số chứng tích về ngôn ngữ, văn tự, và văn hóa. Hà Nội: Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Hà Nội. tr. 42–47.
Nguyễn, Hữu Tâm; Nguyễn, Đức Nhuệ & Trương, Thị Yến (2017).  Vũ Duy Mền (biên tập). Lịch sử Việt Nam, Tập 1: Từ khởi thủy đến thế kỷ X. Hà Nội: Nhà xuất bản Khoa học Xã hội.
Phạm, Lê Huy (2009). “Về một số thủ lĩnh An Nam thời thuộc Đường”. Tạp chí Nghiên cứu Lịch sử. 401: 46–58.
Taylor, Keith W. (1983). The Birth of Vietnam [Sự khai sinh của Việt Nam]. Berkeley, Los Angeles và London: Nhà xuất bản Đại học California. ISBN 978-0-520-07417-0.
—— (1986). “Phùng Hưng: Mencian King or Austric Paramount” [Phùng Hưng: Vị vua theo thuyết Mạnh Tử hay Đấng Tối cao Nam phương]. The Vietnam Forum. New Haven: Council on Southeast Asia Studies. 8: 10–25. ISSN 0735-3855.
Trần, Ngọc Vượng; Nguyễn, Tô Lan & Trần, Trọng Dương (2011). “Đường Lâm là Đường Lâm nào? Tìm về quê hương Đại sư Khuông Việt Ngô Chân Lưu”. Tạp chí Nghiên cứu và Phát triển. Huế: Sở Khoa học và Công nghệ Thừa Thiên Huế. 85 (2): 115–137.
Trần, Trọng Dương (2021a). “Đường Lâm ở Hà Tĩnh và giao lộ Đông Tây từ Biển Đông đến Mekong (Kỳ 1: Đường Lâm ở Hà Tĩnh)”. Tạp chí Tia Sáng. Truy cập 19 tháng 5 năm 2024.
—— (2021b). “Đường Lâm ở Hà Tĩnh và giao lộ Đông Tây từ Biển Đông đến Mekong (Kỳ 2: Giao lộ đông tây từ Biển Đông đến Mekong)”. Tạp chí Tia Sáng. Truy cập 4 tháng 7 năm 2024.
| x t Vua Việt Nam thời thuộc Đường |
| --- | --- |
Mai Hắc Đế ·  Mai Thiếu Đế¹ ·  Bạch Đầu Đế¹ ·  Bố Cái Đại Vương ·  Phùng An ·  Đinh Kiến² ·  Dương Thanh² ·  Dương Chí Liệt²

¹ Không được ghi chép trong chính sử · ² Chưa từng xưng vị   Vua Việt Nam • Hùng Vương • An Dương Vương • Nhà Triệu • Trưng Vương • Bắc thuộc • Nhà Tiền Lý • Tự chủ • Nhà Ngô • Nhà Đinh • Nhà Tiền Lê • Nhà Lý • Nhà Trần • Nhà Hồ • Nhà Hậu Lê • Nhà Mạc • Chúa Trịnh • Chúa Nguyễn • Nhà Tây Sơn • Nhà Nguyễn
Skole (huyện)

| Huyện Skole |
| --- | --- |
—  Huyện (Raion)  —
 

  Hiệu kỳHuy hiệu của Huyện Skole Huy hiệu
 Vị trí của huyện Skole trong tỉnh Lviv
Huyện Skole
Quốc gia:  Ukraine
Tỉnh: tỉnh Lviv
Thủ phủ: Skole
Diện tích
 • Tổng cộng: 1.471 km2 (568 mi2)
Dân số (2001)
 • Tổng cộng: 50.210
Múi giờ: UTC+2, UTC+3
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Huyện Skole (tiếng Ukraina: Сколівський район, chuyển tự: Skoles'kyi raion) là một huyện của tỉnh Lviv thuộc Ukraina. Huyện Skole có diện tích 1471 km², dân số theo điều tra dân số ngày 5 tháng 12 năm 2001 là 50210 người với mật độ 34 người/km2. Trung tâm huyện nằm ở Skole.
Chùa Thiên Mụ

| Chùa Thiên Mụ 天姥寺 |
| --- | --- |
Tháp Phước Duyên

Tên khác: Chùa Linh Mụ
Vị trí
Quốc gia:  Việt Nam
Địa chỉ: Phường Hương Long, quận Phú Xuân, thành phố Huế
Thông tin
Tôn giáo: Phật giáo
Tông phái: Bắc Tông
Khởi lập: 1601
Người sáng lập: Nguyễn Hoàng
 Cổng thông tin Phật giáo
x t 
Chùa Thiên Mụ hay còn gọi là chùa Linh Mụ là một ngôi chùa cổ nằm trên đồi Hà Khê, tả ngạn sông Hương, cách trung tâm thành phố Huế (Việt Nam) khoảng 5 km về phía tây. Chùa Thiên Mụ chính thức khởi lập năm Tân Sửu (1601), đời chúa Tiên Nguyễn Hoàng - vị chúa Nguyễn đầu tiên ở Đàng Trong.
Lịch sử

Trước thời điểm khởi lập chùa, trên đồi Hà Khê có ngôi chùa cũng mang tên Thiên Mỗ hoặc Thiên Mẫu, là một ngôi chùa của người Chăm1.
Truyền thuyết kể rằng, khi chúa Nguyễn Hoàng vào làm Trấn thủ xứ Thuận Hóa kiêm trấn thủ Quảng Nam, ông đã đích thân đi xem xét địa thế ở đây nhằm chuẩn bị cho mưu đồ mở mang cơ nghiệp, xây dựng giang sơn cho dòng họ Nguyễn sau này. Trong một lần rong ruổi vó ngựa dọc bờ sông Hương ngược lên đầu nguồn, ông bắt gặp một ngọn đồi nhỏ nhô lên bên dòng nước trong xanh uốn khúc, thế đất như hình một con rồng đang quay đầu nhìn lại, ngọn đồi này có tên là đồi Hà Khê.
Người dân địa phương cho biết, nơi đây ban đêm thường có một bà lão mặc áo đỏ quần lục xuất hiện trên đồi, nói với mọi người: "Rồi đây sẽ có một vị chân chúa đến lập chùa để tụ linh khí, làm bền long mạch, cho nước Nam hùng mạnh". Vì thế, nơi đây còn được gọi là Thiên Mụ Sơn 2.
Tư tưởng lớn của chúa Nguyễn Hoàng dường như cùng bắt nhịp được với ý nguyện của dân chúng. Nguyễn Hoàng cả mừng, vào năm 1601 đã cho dựng một ngôi chùa trên đồi, ngoảnh mặt ra sông Hương, đặt tên là "Thiên Mụ".
Tên gọi

Dựa theo huyền thoại, đồng thời căn cứ hình dạng Hán tự từng ghi trên bao tài liệu cấu tạo bằng nhiều chất liệu, đủ khẳng định rằng trong tên Thiên Mụ, ngữ tố "Thiên" có nghĩa là "Trời".
Năm 1862, dưới thời vua Tự Đức, để cầu mong có con nối dõi, nhà vua sợ chữ "Thiên" phạm đến Trời nên cho đổi từ "Thiên Mụ" thành "Linh Mụ" (hay "Bà mụ linh thiêng").
Vấn đề kiêng cữ như đã nêu chỉ diễn tiến từ năm Nhâm Tuất (1862) cho tới năm Kỷ Tỵ (1869). Sau đó, người dân thoải mái gọi hai tên: chùa Thiên Mụ và chùa Linh Mụ.
Vì rằng từ "Linh" đồng nghĩa với "Thiêng", âm người Huế khi nói "Thiên" nghe tựa "Thiêng" nên khi người Huế nói "Linh Mụ", "Thiên Mụ" hay "Thiêng Mụ" thì người nghe đều hiểu là muốn nhắc đến ngôi chùa này.
Một số người còn đặt tên cho chùa là Tiên Mụ (hay "Bà mụ thần tiên"). Cách gọi này không được giới nghiên cứu chấp nhận.
Kiến trúc

Chùa Thiên Mụ chính thức khởi lập năm Tân Sửu (1601), đời chúa Tiên - Nguyễn Hoàng.
Dưới thời chúa Quốc - Nguyễn Phúc Chu (1691-1725) theo đà phát triển và hưng thịnh của Phật giáo xứ Đàng Trong, chùa được xây dựng lại quy mô hơn. Năm 1710, chúa Quốc cho đúc một chiếc chuông lớn, nặng tới trên hai tấn, gọi là Đại Hồng Chung, có khắc một bài minh trên đó. Đến năm 1714, chúa Quốc lại cho đại trùng tu chùa với hàng chục công trình kiến trúc hết sức quy mô như điện Thiên Vương, điện Đại Hùng, nhà Thuyết Pháp, lầu Tàng Kinh, phòng Tăng, nhà Thiền... mà nhiều công trình trong số đó ngày nay không còn nữa. Chúa Quốc còn đích thân viết bài văn, khắc vào bia lớn (cao 2m60, rộng 1m2) nói về việc xây dựng các công trình kiến trúc ở đây, việc cho người sang Trung Quốc mua hơn 1000 bộ kinh Phật đưa về đặt tại lầu Tàng Kinh, ca tụng triết lý của đạo Phật, ghi rõ sự tích Hòa thượng Thạch Liêm - người có công lớn trong việc giúp chúa Nguyễn chấn hưng Phật giáo ở Đàng Trong. Bia được đặt trên lưng một con rùa đá rất lớn, trang trí đơn sơ nhưng tuyệt đẹp.
Với cảnh đẹp tự nhiên và quy mô được mở rộng ngay từ thời đó, chùa Thiên Mụ đã trở thành ngôi chùa đẹp nhất xứ Đàng Trong. Trải qua bao biến cố lịch sử, chùa Thiên Mụ đã từng được dùng làm đàn Tế Đất dưới triều Tây Sơn (khoảng năm 1788), rồi được trùng tu tái thiết nhiều lần dưới triều các vua nhà Nguyễn.
Năm 1844, nhân dịp mừng lễ "bát thọ" của bà Thuận Thiên Cao Hoàng hậu (vợ vua Gia Long, bà nội của vua Thiệu Trị), vua Thiệu Trị kiến trúc lại ngôi chùa một cách quy mô hơn: xây thêm một ngôi tháp bát giác gọi là Từ Nhân (sau đổi là Phước Duyên), đình Hương Nguyện và dựng 2 tấm bia ghi lại việc dựng tháp, đình và các bài thơ văn của nhà vua.