stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Trois Glorieuses
Diễn biến > Ba ngày vinh quang > Ngày 27: Từ nổi loạn tới khởi nghĩa

Ngày 27 tháng 7, bất chấp lệnh cấm, các tờ Le National, Le Temps, Le Globe và Le Journal du commerce đồng loạt đăng tải bản kháng nghị của các nhà báo. Ngay lập tức, Claude Mangin, cảnh sát trưởng Paris, ra lệnh tịch thu những số phát hành của cả bốn tờ, gây ra ẩu đả giữa cảnh sát và thợ in.
Giới lãnh đạo của cuộc cách mạng này gồm các phần tử cộng hòa (một nhóm nhỏ nhưng tích cực và cương quyết: Godefroy Cavaignac, Joseph Guinard, Armand Marrast, Louis-Adolphe Morhéry, François-Vincent Raspail, Ulysse Trélat, Ferdinand Flocon, Auguste Blanqui...) và những người theo chủ nghĩa Bonaparte (chủ yếu là các cựu binh của Đệ nhất đế chế, có số lượng đông hơn và bí mật tập hợp thành các tổ chức dưới sự bảo hộ của đảng Carbonari từ một năm trước đó).
Tuy nhiên, thành phần tham gia cách mạng vẫn là đề tài cho nhiều cuộc tranh luận của những nhà sử học. Các sử gia chủ nghĩa xã hội hay cộng sản (theo hướng Ernest Labrousse) cho rằng những người nổi dậy là nạn nhân của khủng hoảng kinh tế, trong khi một số khác (như nhà sử học người Mỹ David H. Pinkney), cho rằng đây là những thợ thủ công, người buôn bán nhỏ, người làm thuê, hoặc thậm chí là thành viên của lực lượng Vệ quốc đoàn từ thời Cách mạng Pháp bị giải tán vào năm 1827 nhưng vẫn giữ lại vũ khí. Với Jean Tulard, dựa trên tư liệu lưu trữ của sở cảnh sát, lực lượng nổi dậy là "những công nhân làm việc theo thời vụ, không có truyền thống cách mạng [...] tụ tập dưới sự lôi kéo của sinh viên và những người cầm đầu về chính trị".
Vào lúc 3 giờ chiều, khoảng 30 nghị sĩ tự do họp tại nhà Casimir Perier dưới sự lãnh đạo của một người cực tả, Labbey de Pompières. Khi Bérard tiếp tục đề xuất soạn thảo bản kháng nghị, ông nhận thấy Perier có vẻ khó chịu rõ rệt. Abel-François Villemain gợi ý gửi một bức thư cho Charles X, còn theo André Dupin, nên kháng nghị nhưng mang tính cá nhân. Sau khi lần khần tránh né, chỉ François Guizot tự nhận chuẩn bị một phương án và sẽ đệ trình vào ngày hôm sau. Khoảng 5 giờ chiều, các nghị sĩ lại giải tán mà chưa có một giải pháp nào cụ thể.
Trong khi đó, những nhóm nổi dậy đầu tiên đã xung đột với cảnh sát và cảnh binh ở khu vực Palais-Royal. Chướng ngại vật bắt đầu được sinh viên và công nhân thuộc Hiệp hội Tháng Một dựng lên. Đám đông thêm phẫn nộ bởi thông báo bổ nhiệm thống chế Auguste de Marmont làm tư lệnh sư đoàn số 1 ở Paris. Trước đó, Marmont bị mang tiếng phản trắc, vì từng rút 20.000 quân về Essonne thay vì đến yểm trợ Paris khi thành phố bị tấn công vào năm 1814. Được những người cầm đầu thúc đẩy, đám đông ném đồ đạc vào quân đội. Đến tối hôm đó, quân đội bắt đầu nổ súng, chính thức bắt đầu cuộc cách mạng.
Diễn biến > Ba ngày vinh quang > Ngày 29: Chiến thắng của phe khởi nghĩa

Trong đêm 28 sang ngày 29, các chướng ngại vật mới được tiếp tục được dựng lên. Thứ năm ngày 29, Marmont phải dàn quân ở khu vực giữa Louvre và Étoile. Buổi sáng, những người nổi dậy chiếm được quảng trường Vendôme từ tay trung đoàn 5 và 53. Điều này khiến ý đồ quân sự của Marmont bị sụp đổ. Tránh bị chia cắt, quân đội phải bỏ Louvre và Tuileries rút về Champs-Élysées và Étoile. Trong buổi tối, phe khởi nghĩa đã làm chủ Paris còn tàn quân hoàng gia rút về rừng Boulogne để bảo vệ lâu đài Saint-Cloud.
Buổi sáng, hai công khanh, hầu tước Sémonville và bá tước Argout tới Tuileries để đề nghị Polignac từ chức và rút lại chiếu dụ. Kết thúc buổi gặp gỡ thất bại, hai công khanh và Polignac đều tới Saint-Cloud, tuy không đi cùng nhau nhưng đến cùng lúc, đối lập trước Charles X trong khi nhận được những tin thất bại của Marmont. Cũng buổi sáng, nam tước Vitrolles nhận được qua bác sĩ Thiébaut tin của tướng Gérard: Dù nhà vua không rút lại chiếu dụ, nhưng phải thải hồi Polignac, công tước Mortemart sẽ nhận nhiệm vụ thành lập một nội các mới trong đó có Gérard và Perier. Charles X đồng ý các điều kiện đó và Sémonville, Argout cùng Vitrolles quay về Paris để báo tin.
Trong buổi sáng, các nghị sĩ và nhà báo họp tại nhà Laffitte. Laffitte gửi Oudard tới Neuilly để nói cho Louis-Philippe tình hình rất khấn cấp, Louis-Philippe cần sử dụng vị trí của mình. La Fayette tuyên bố đồng ý vị trí chỉ huy Vệ quốc đoàn, lực lượng giải tán vào năm 1827 vừa hình thành trở lại. Ngược với ý kiến của những người cộng hòa muốn thành lập một chính phủ lâm thời, Guizot, Bertin de Vaux và Méchin đề nghị một ban chịu trách nhiệm quản lý thành phố. Đề xuất này được chấp nhận, ủy ban thành lập với các thành viên Casimir Perier, Mouton de Lobau, Audry de Puyraveau, Mauguin và Auguste de Schonen. Buổi chiều, La Fayette và ủy ban tới Tòa thị chính.
Cuối buổi chiều, Sémonville, Argout và Vitrolles từ Saint-Cloud quay về Paris. Sau khi mất rất nhiều thời gian vượt qua các chướng ngại vật trên đường phố, ba người tới Tòa thị chính lúc 8 giờ tối. Ủy ban và La Fayette đòi hỏi về bằng chứng chính thức xác nhận việc thải hồi Polignac nhưng Sémonville, Argout và Vitrolles không thể đưa ra. Nản chí, Sémonville bỏ về ngủ ở cung điện Luxembourg còn Argout về nhà Laffitte, nơi các nghị sĩ đang họp và đã đưa ra ý định: Charles X vẫn giữ ngai vàng, công tước Mortemart trở thành thủ tướng. Lúc 10 giờ tối, Argout lại tới Saint-Cloud để tìm công tước Mortemart. Các nghị sĩ đồng ý sẽ chờ cho tới 1 giờ sáng. 1 giờ rưỡi, Argout vẫn chưa quay trở lại, cuộc họp giải tán.
Những người nổi dậy vẫn làm chủ thành phố. Thời điểm để thỏa ước đã qua và như vậy ngai vàng của Charles X bị tuyên án.
Ảnh hưởng của Cách mạng tháng Bảy

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
|  | Charles X 1757 – 1836 Vua Pháp từ 1824 Thuộc nhánh trưởng dòng họ Bourbon |  | Louis-Philippe I 1773 – 1850 Công tước Orléans Nhánh thứ dòng họ Bourbon |
|  | Jules de Polignac 1780 – 1847 Thủ tướng từ 8 tháng 8 năm 1829 Cựu đại sứ tại Anh |  | Adolphe Thiers 1797 – 1877 Nhà báo, luật sư Năm 1871 trở thành Tổng thống thứ hai của Pháp |
|  | Thống chế Marmont 1774 – 1852 Trong trận Paris cuối Đệ nhất đế chế, dẫn 20 ngàn lính về Essonne Bị coi là kẻ phản bội |  | Hầu tước La Fayette 1757 – 1834 Từng tham gia Cách mạng Hoa Kỳ Thủ lĩnh phái cộng hòa |
Cách mạng tháng Bảy không chấm dứt nền quân chủ, nhưng đem lại cho nước Pháp một chế độ mới, củng cố địa vị của giới tư sản công nghiệp và tài chính. Dưới nền Quân chủ tháng Bảy, các cuộc bạo loạn vẫn tiếp tục. Vào ba ngày 5, 6 và 7 tháng 6 năm 1832, nổi dậy nhân dịp đám tang tướng Jean Maximilien Lamarque khiến 800 người chết. Cuộc nổi dậy Canuts vào các ngày từ 9 tới 15 tháng 4 năm 1834 ở Lyon cũng có tới 600 nạn nhân. Louis-Philippe vẫn là mục tiêu cho nhiều vụ ám sát.
Cách mạng tháng Bảy cũng mở đầu cho một loạt cuộc nổi dậy khác ở châu Âu ngay trong những năm 1830, 1831. Liên minh thần thánh – được lập năm 1815 bởi các quân vương chiến thắng Napoléon Bonaparte – đã can thiệp, trấn áp vào nhiều vụ nổi dậy ở châu Âu, đặc biệt trong những năm 1820. Nhưng năm 1830, nước Anh đã cộng nhận nền Quân chủ tháng Bảy, kết quả của cách mạng. Các nước khác – Áo, Phổ – cũng quyết định không can thiệt. Điều này trở thành tiền đề cho nhiều cuộc cách mạng, khởi nghĩa sau đó tại Ý, Đức, Bỉ và Đông Âu. Cách mạng tháng Bảy cũng báo trước cho "Mùa xuân của nhân dân" – một loạt các cách mạng ở châu Âu vào năm 1848.
Ảnh hưởng của Cách mạng tháng Bảy > Tại Bỉ

Tại Bỉ, dưới sự cai trị của người Hà Lan, cách mạng nổ ra ngày 25 tháng 8 năm 1830. Ngày 4 tháng 9, phong trào lan tỏa và nhận được sự ủng hộ của dân Liège. Ngày 20 tháng 9, quân đội tư sản của Bruxelles, gồm những người chủ nghĩa ôn hòa, bị tước vũ khí. Các ngày 23 đến 26 tháng 9, quân đội Hà Lan can thiệp nhưng thất bại. Phe cấp tiến và ôn hòa nhận thấy phải liên kết lại. Ngày 27, những người nổi dậy chặn đứng quân Hà Lan trước cửa Bruxelles rồi đẩy lùi tới tận biên giới cũ của Hà Lan và Áo. Ngày 4 tháng 10, Bỉ tuyên bố độc lập và thành lập chính phủ lâm thời ở Bruxelles, một nước Bỉ mới theo thể chế quân chủ lập hiến.
Ảnh hưởng của Cách mạng tháng Bảy > Tại Đức

Tại Đức, cũng năm 1830, không có chính phủ tập trung, các phong trào tự do nổ ra ở Sachsen, Brunswick-Lüneburg, Hessen và Phổ.
Tại Brunswick, công tước Karl II, người đang trị vì và có mặt ở Paris vào tháng 7 năm 1830, tuyên bố sẽ dìm vào biển máu tất cả các ý định nổi dậy. Karl II nói lời này ngay sau Cách mạng tháng Bảy, nhưng tới tháng 9 đã phải bỏ trốn. Người em trai là Wilhelm VIII đã lên thay. Ở Hannover, các sinh viên thành lập đội tự vệ, bắt quốc vương tuân theo hiến pháp. Phía Nam nước Đức, những người tự do tập trung ở Hambach, bênh vực cho nền Cộng hòa liên bang, kéo lên lá cờ ba màu đen, đỏ, vàng, biểu tượng mới của nước Đức.
Ảnh hưởng của Cách mạng tháng Bảy > Tại Ý

Ở Ý, Ciro Menotti lập nên những hạt nhân cách mạng tại Bologna, Parma, Mantova và Romagna với tôn chỉ "Độc lập, đoàn kết và tự do". Năm 1831, làn sóng cách mạng nổi lên ở vùng trung Ý. Những người Carbonari, vốn có liên hệ với phái tự do ở Pháp, nhận được sự ủng hộ của chính phủ mới của Pháp. Tại Roma, tháng 12 năm 1830, hai con trai của Louis Bonaparte là Napoléon-Louis và Louis-Napoléon có mưu toan nên đã bị trục xuất. Tháng 2 năm 1831, Francesco IV của Modena và Maria Ludovica đều phải chạy trốn.
Ngày 26 tháng 2, hội đồng dân biểu các vùng nổi dậy tuyên bố "Liên hiệp tỉnh Ý". Nhưng Casimir Perier trở thành Thủ tướng Pháp tháng 3 năm 1831 rút lại sự ủng hộ của chính phủ trước đó, để mặc phái tự do Ý đối mặt với sự can thiệp của Áo. Cuộc nổi dậy thất bại những đã dự báo cho cách mạng năm 1848.
Ảnh hưởng của Cách mạng tháng Bảy > Tại Đông Âu

Ở Ba Lan, Sa hoàng Nikolai I muốn can thiệp tại Pháp và Bỉ trên danh nghĩa Liên minh thần thánh, đã tổng động viên quân đội Ba Lan ngày 18 tháng 11 năm 1830. Chống đối lại, những người chủ nghĩa dân tộc phát động cuộc nổi dậy tháng Mười một vào ngày 29. Quân đội Ba Lan cũng tham gia vào cuộc khởi nghĩa. Sa hoàng dùng quân đội Nga đàn áp, chiến thắng ở trận Ostrołęka rồi chiếm Warszawa. Gần mười ngàn người bị đi đày ở Thụy Sĩ, Bỉ và Pháp.
Tôn vinh và tưởng niệm Cách mạng tháng Bảy

Trong ba ngày của Cách mạng tháng Bảy, đã có khoảng một ngàn người thiệt mạng, gồm 200 lính hoàng gia và 800 người nổi dậy. Ngay ngày 3 tháng 8 năm 1830, Louis-Philippe dùng tiền cá nhân tặng 1.500 franc cho Rouget de Lisle, tác giả La Marseillaise. Louis-Philippe cũng đồng ý phong thiếu úy cho tất cả các sinh viên Trường Bách khoa Paris và tặng huy chương cho các sinh viên luật và y đã tham gia Cách mạng. Ngày 11 tháng 8, chế độ mới quyết định thưởng cho tất cả những người bị thương và lập một huy chương mới dành cho các binh sĩ của Cách mạng.
Để tôn vinh tinh thần Hoà hợp dân tộc (esprite de concorder nationale) đã làm nên "Ba ngày vinh quang", Quảng trường Louis XVI (Place Louis XVI) được đổi lại tên mới mang tính thời đại và nhân văn: "Place de la Concorde" (Quảng trường Hoà Hợp).
Trên quảng trường Bastille, cây cột Tháng Bảy được khánh thành ngày 28 tháng 7 năm 1840 để kỷ niệm Ba ngày vinh quang. Trên thân cột khắc tên các nạn nhân và tấm bảng phía dưới ghi dòng chữ: "Vinh quang tới những công dân Pháp đã chiến đấu để bảo vệ tự do trong ba ngày đáng nhớ 27, 28, 29 tháng 7 năm 1830".
Thuật ngữ Trois Glorieuses, có nghĩa Ba ngày vinh quang, được dùng để chỉ ba ngày từ 27 tới 29 của Cách mạng tháng Bảy năm1830. Nhà kinh tế học Jean Fourastié đã dựa theo, sử dụng thuật ngữ Trente Glorieuses để chỉ 30 năm phát triển kinh tế từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai cho tới Khủng hoàng dầu lửa vào năm 1973.
Chú thích

↑  Capefigue 1845, tr. 197
↑  Le Bas 1842, tr. 527
↑  Bellagamba, tr. 126
↑  Lamartine 1853, tr. 316
↑  Vaulabelle 1854, tr. 225
↑  Antonetti 2002, tr. 557
↑  Reithmann 2005, tr. 43
↑  Cabanis 1972, tr. 425
↑  Antonetti 2002, tr. 563
↑  Revue des deux mondes 1830, tr. 148
↑  Antonetti 2002, tr. 565
↑  Pinkney 1988
↑  Tulard 1984
↑  Bérard 1834, tr. 71
↑  Vaulabelle 1854, tr. 390
↑  Chaussinand-Nogaret 1988, tr. 102
↑  Lacour-Gayet 1991, tr. 1070
↑  Antonetti 2002, tr. 570
↑  Antonetti 2002, tr. 571
↑  Vaulabelle 1854, tr. 436
↑  Guizot 1859, tr. 12
↑  Antonetti 2002, tr. 578
↑  Antonetti 2002, tr. 580
↑  Antonetti 2002, tr. 581
↑  Antonetti 2002, tr. 582
↑  Antonetti 2002, tr. 584
↑  Revue des deux mondes 1830, tr. 156
1 2  Chateaubriand 1951, tr. 437
↑  Thureau-Dangin 2003, tr. 19
↑  Vaulabelle 1854, tr. 490
↑  Antonetti 2002, tr. 593
↑  Nouvion 1857, tr. 340
↑  Lamothe-Langon 1830, tr. 258
↑  Buloz 1850, tr. 119
↑  Dinnat 2001, tr. 113
↑  Rude 1984, tr. 3
↑  Roegiers 2007
↑  Pasquale 2007, tr. 281
↑  Hoefer 1863, tr. 714
↑  Saint-Fargeau 1847, tr. 26
Louis-François Bertin, chủ bút tờ Journal des débats. Họa phẩm của Dominique Ingres, hiện trưng bày tại Louvre
Tịch thu báo chí, ngày 27. Victor Adam, Thư viện quốc gia Pháp
Nữ thần Tự do dẫn dắt nhân dân, họa phẩm nổi tiếng của Eugène Delacroix minh họa ngày 28. Bảo tàng Louvre
Trận chiến trước tòa thị chính ngày 28 tháng 7, Jean-Victor Schnetz. Petit Palais
Tấn công Louvre, ngày 29, tác giả vô danh. Bảo tàng Carnavalet
Chiến đấu trên phố Rohan, ngày 29, Hippolyte Lecomte. Bảo tàng Carnavalet
Louis-Philippe về tới Palais-Royal đêm 30. Jean-Baptiste Carbillet, bảo tàng lâu đài Versailles
Louis-Philippe rời Palais-Royal, ngày 31. Horace Vernet, bảo tàng lâu đài Versailles
Louis-Philippe đến Tòa thị chính, ngày 31. Feron Eloi Firmin, bảo tàng lâu đài Versailles
Lâu đài Saint-Cloud, 1845
Lâu đài Rambouillet ngày nay, 2004
Những ngày tháng 9 năm 1830, họa phẩm miêu tả Cách mạng Bỉ. Gustave Wappers, Bảo tàng Hoàng gia Mỹ thuật Bỉ
Chiếm Arsenal, Marcin Zaleski. Sự kiện trong cuộc nổi dậy tháng Mười một tại Ba Lan
Bên tường của khách sạn Crillon nay vẫn còn lưu lại tấm biển lịch sử "Place Louis XVI" (phía trên), mà sau này được thay bằng tấm biển mới "Place de la Concorde" (phía dưới)
NATO

| Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương |
| --- | --- |
North Atlantic Treaty Organization Organisation du traité de l'Atlantique nord
Hiệu kỳ
Logo
Vùng đất do các quốc gia thành viên kiểm soát được hiển thị bằng màu xanh đậm.
Tên viết tắt: NATO, OTAN
Khẩu hiệu: Animus in Consulendo Liber
Thành lập: 4 tháng 4 năm 1949 (1949-04-04)
Loại: Liên minh quân sự
Trụ sở chính: Bruxelles, Bỉ
Thành viên  :  32 quốc gia  Albania   Ba Lan   Bắc Macedonia   Bồ Đào Nha   Bỉ   Bulgaria   Canada   Croatia   Cộng hòa Séc   Đan Mạch   Đức   Estonia   Hà Lan   Hoa Kỳ   Hungary   Hy Lạp   Iceland   Latvia   Litva   Luxembourg   Montenegro   Na Uy   Pháp   Phần Lan   România   Slovakia   Slovenia   Tây Ban Nha   Thổ Nhĩ Kỳ   Thụy Điển   Vương quốc Anh   Ý  
Ngôn ngữ chính  : Anh, Pháp
Tổng thư ký: Mark Rutte 
Chủ tịch Ủy ban Quân sự: Giuseppe Cavo Dragone (tân cử)
Trang web: www.nato.int
Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (tiếng Anh: North Atlantic Treaty Organization, NATO; tiếng Pháp: Organisation du traité de l'Atlantique nord, OTAN) là một liên minh quân sự dựa trên Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương được ký kết vào ngày 4 tháng 4 năm 1949 bao gồm Mỹ, Canada và một số nước ở châu Âu (các nước hai bên bờ Đại Tây Dương).
Mục đích thành lập của NATO là để ngăn chặn sự phát triển ảnh hưởng của chủ nghĩa cộng sản và Liên Xô lúc đó đang trên đà phát triển rất mạnh ở châu Âu. Việc thành lập NATO lại dẫn đến việc các nước cộng sản thành lập Khối Warszawa để làm đối trọng. Sự kình địch và chạy đua vũ trang của hai khối quân sự đối địch này là cuộc đối đầu chính của Chiến tranh Lạnh trong nửa cuối thế kỷ 20.
Những năm đầu tiên thành lập, NATO chỉ là một liên minh chính trị. Tuy nhiên, do cuộc Chiến tranh Triều Tiên tác động, một tổ chức quân sự hợp nhất đã được thành lập. Nghi ngờ rằng liên kết của các nước châu Âu và Mỹ yếu đi cũng như khả năng phòng thủ của NATO trước khả năng mở rộng của Liên Xô, Pháp rút khỏi Bộ Chỉ huy quân sự của NATO (không rút khỏi NATO) năm 1966. Năm 2009, với số phiếu áp đảo của quốc hội dưới sự lãnh đạo của chính phủ của Tổng thống Nicolas Sarkozy, Pháp quay trở lại NATO.
Sau khi Bức tường Berlin sụp đổ vào năm 1989, Khối Warszawa tan rã nhưng NATO không giải tán mà tiếp tục tham gia vào các cuộc chiến tranh tấn công những nước khác, như cuộc phân chia Nam Tư, và lần đầu tiên can thiệp quân sự tại Bosna và Hercegovina từ năm 1992 tới năm 1995 và sau đó đã oanh tạc Serbia vào năm 1999 trong cuộc nội chiến ở Kosovo. Tổ chức ngoài ra có những quan hệ tốt hơn với những nước thuộc khối đối đầu trước đây trong đó nhiều nước từng thuộc Khối Warszawa đã gia nhập NATO từ năm 1999 đến 2004. Ngày 1 tháng 4 năm 2009, số thành viên lên đến 28 với sự gia nhập của Albania và Croatia. Đến năm 2024 thì số lượng thành viên của NATO là 32 quốc gia sau khi Thụy Điển chính thức tham gia tổ chức này vào tháng 3 năm 2024. Từ sau sự kiện 11 tháng 9 năm 2001, NATO tập trung vào những thách thức mới, liên quan đến việc chống lại chủ nghĩa khủng bố, cực đoan. Trong đó có các chiến dịch can thiệp quân sự tại Afghanistan, Iraq và Libya.
Lịch sử

Hiệp ước Brussels là một hiệp ước bảo vệ lẫn nhau giữa các nước Tây Âu để chống lại mối đe dọa ngày càng tăng từ Liên Xô vào đầu Chiến tranh Lạnh. Nó được ký kết vào ngày 17 tháng 3 năm 1948 bởi Bỉ, Hà Lan, Luxembourg, Pháp và Vương quốc Anh. Đó là tiền thân của NATO. Mối đe dọa từ Liên Xô trở nên thực sự đáng lo ngại sau vụ phong tỏa Berlin năm 1948, dẫn đến việc thành lập một tổ chức quốc phòng đa quốc gia giữa các nước Tây Âu, Tổ chức Quốc phòng Liên hiệp Phương Tây, vào tháng 9 năm 1948. Tuy nhiên, các nước thành viên của tổ chức lúc đó quá yếu về quân sự để có thể chống lại Lực lượng Vũ trang Liên Xô. Bên cạnh đó, tại Tiệp Khắc vào năm 1948 một cuộc đảo chính của những người cộng sản đã diễn ra thành công và Ngoại trưởng Anh Ernest Bevin tin rằng cách tốt nhất để ngăn chặn các quốc gia khác rơi vào tình trạng như Tiệp Khắc đó là phát triển một chiến lược quân sự giữa các nước phương Tây. Ông có một buổi điều trần tiếp nhận tại Hoa Kỳ, đặc biệt là xem xét sự lo lắng của Mỹ đối với Ý và Đảng Cộng sản Ý.
Năm 1948, các nhà lãnh đạo châu Âu đã gặp các quan chức quốc phòng, quân sự và ngoại giao Mỹ tại Lầu Năm Góc, dưới sự chủ trì của Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Mỹ George C. Marshall để đàm phán về một liên minh quân sự mới giữa các nước Phương Tây. Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương, được ký bởi Tổng thống Mỹ Harry S. Truman tại Washington vào ngày 4 tháng 4 năm 1949, đánh dấu sự thành lập của NATO. Vào ngày mới được thành lập, NATO bao gồm năm quốc gia thuộc Hiệp ước Brussels cộng với Hoa Kỳ, Canada, Bồ Đào Nha, Ý, Na Uy, Đan Mạch và Iceland.
Các thành viên tham gia Hiệp ước cam kết rằng bất cứ cuộc tấn công vũ trang nào chống lại một trong số họ ở châu Âu hoặc Bắc Mỹ sẽ được coi là một cuộc tấn công chống lại tất cả các thành viên còn lại trong khối. Do đó, họ thỏa thuận với nhau rằng, nếu một cuộc tấn công vũ trang xảy ra, tất cả các nước thành viên còn lại, sẽ có trách nhiệm giúp đỡ thành viên bị tấn công, bao gồm cả việc sử dụng vũ trang, để khôi phục và duy trì an ninh của khu vực Bắc Đại Tây Dương.
Sự ổn định chính trị đã dần dần khôi phục nền kinh tế Tây Âu và sự tăng trưởng kinh tế thần kỳ sau chiến tranh đã bắt đầu. Những năm tiếp theo, NATO đã có thêm những thành viên mới: Hy Lạp và Thổ Nhĩ Kỳ vào năm 1952, và Tây Đức vào năm 1955. Để phản ứng trước sự gia nhập NATO của Tây Đức, Liên bang Xô viết và các quốc gia Đông Âu vệ tinh đã thành lập Tổ chức Hiệp ước Warsaw năm 1955. Chiến tranh Lạnh bao trùm toàn châu Âu.
Các thành viên NATO > Thành viên sáng lập

Mỹ
Anh
Pháp
Bỉ
Bồ Đào Nha
Canada
Đan Mạch
Hà Lan
Iceland
Luxembourg
Na Uy
Ý
Ba thành viên của NATO là thành viên thường trực của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc với quyền phủ quyết và là các nước sở hữu vũ khí hạt nhân: Mỹ, Pháp và Anh. Trụ sở chính của NATO đặt tại Brussels, Bỉ,, nơi Supreme Allied Commander tọa lạc. Bỉ là một trong 29 quốc gia thành viên NATO tại Bắc Mỹ và châu Âu, và mới nhất trong số các thành viên là các nước Albania và Croatia, tham gia vào tháng 4 năm 2009. Một 22 quốc gia khác tham gia với tư cách đối tác quan hệ của NATO trong chương trình Hòa bình, và 15 quốc gia khác tham gia vào các chương trình đối thoại thể chế hóa. Chi phí quân sự của NATO chiếm 70% chi phí quân sự thế giới, riêng Mỹ chiếm khoảng 50%, Anh, Pháp, Đức và Ý gộp lại chiếm 15% chi phí quân sự thế giới. Chi phí của các thành viên NATO dự tính là 2% GDP.
Các thành viên NATO > Thành viên trong Chiến tranh Lạnh

Thổ Nhĩ Kỳ (18 tháng 2 năm 1952)
Hy Lạp (18 tháng 2 năm 1952)
CHLB Đức (9 tháng 5 năm 1955)
Tây Ban Nha (30 tháng 5 năm 1982)
Các thành viên NATO > Thành viên Đông Âu sau Chiến tranh Lạnh

Ba Lan (12 tháng 3 năm 1999)
Cộng hoà Séc (12 tháng 3 năm 1999)
Hungary (12 tháng 3 năm 1999)
Bulgaria (29 tháng 3 năm 2004)
Estonia (29 tháng 3 năm 2004)
Latvia (29 tháng 3 năm 2004)
Litva (29 tháng 3 năm 2004)
Romania (29 tháng 3 năm 2004)
Slovakia (29 tháng 3 năm 2004)
Slovenia (29 tháng 3 năm 2004)
Croatia (1 tháng 4 năm 2009)
Albania (1 tháng 4 năm 2009)
Montenegro (5 tháng 6 năm 2017)
Bắc Macedonia (27 tháng 3 năm 2020)
Các thành viên NATO > Thành viên Bắc Âu

Phần Lan (4 tháng 4 năm 2023)
Thụy Điển (7 tháng 3 năm 2024)
Hy Lạp và Thổ Nhĩ Kỳ gia nhập tổ chức vào tháng 2 năm 1952. Năm 1955, Cộng hoà Liên bang Đức (lúc đó chỉ có phần Tây Đức) gia nhập, năm 1990 nước Đức thống nhất mở rộng tư cách thành viên cho vùng lãnh thổ Đông Đức tức Cộng hoà Dân chủ Đức cũ. Tây Ban Nha gia nhập ngày 30 tháng 5 năm 1982. Năm 1999, 3 nước thành viên khối Warszawa cũ gia nhập NATO là Ba Lan, Cộng hoà Séc và Hungary.
Pháp là một thành viên NATO, nhưng năm 1966 đã rút khỏi bộ chỉ huy quân sự. Sau đó tổng hành dinh NATO chuyển từ Paris đến Bruxelles. Tháng 4 năm 2009, Pháp quay trở lại bộ chỉ huy quân sự NATO, trở thành thành viên đầy đủ, chấm dứt 43 năm vắng bóng. Iceland là thành viên duy nhất của NATO không có quân đội riêng, vì thế lực lượng Quân đội Hoa Kỳ thường trực tại Iceland đảm nhiệm vai trò Lực lượng Phòng vệ Iceland.
Ngày 29 tháng 3 năm 2004, Slovenia, Slovakia, các nước khối Warszawa cũ gồm Bulgaria, Romania, các nước vùng Baltic thuộc Liên Xô trước đây là Estonia, Latvia và Litva chính thức gia nhập NATO. Tháng 4 cùng năm, các nước này lần đầu tiên dự họp hội đồng NATO.
Ngày 1 tháng 4 năm 2009, Croatia và Albania chính thức được kết nạp vào NATO sau 1 năm nộp đơn xin gia nhập. Montenegro trở thành thành viên thứ 29 của NATO vào năm 2017.
Ngày 27 tháng 3 năm 2020, Bắc Macedonia trở thành thành viên thứ 30 của NATO.
Ngày 4 tháng 4 năm 2023, Phần Lan trở thành thành viên thứ 31 của NATO.
Ngày 7 tháng 3 năm 2024, Thụy Điển trở thành thành viên thứ 32 của NATO.
Ngoài ra, NATO còn có chương trình hành động thành viên (MAP). Hiện tại MAP gồm Gruzia, Ukraina và Bosnia-Herzegovina.