stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Phytometra laccata
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Pilosella hybrida

| Pilosella hybrida> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Asterales
Họ (familia): Asteraceae
Chi (genus): Pilosella
Loài (species): P. hybrida
Danh pháp hai phần
Pilosella hybrida (Vill.) F.W.Schultz & Sch.Bip., 1862 
Pilosella hybrida là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (Vill.) F.W.Schultz & Sch.Bip. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1862.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Pilosella hybrida”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.
Phytometra luna

| Phytometra luna> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Chi (genus): Phytometra
Loài (species): P. luna
Danh pháp hai phần
Phytometra luna Zerny, 1927 
Phytometra luna là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Phoenicoparrus

| Phoenicoparrus |
| --- | --- |
Hồng hạc Andes (Phoenicoparrus andinus)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Aves
Bộ (ordo): Phoenicopteriformes
Họ (familia): Phoenicopteridae
Chi (genus): Phoenicoparrus
Phoenicoparrus là một chi chim trong họ Phoenicopteridae.
Được Charles Lucien Bonaparte thiết lập lần đầu tiên vào năm 1856, chi này có hai loài.
Các loài

Hồng hạc James
Hồng hạc Andes
Chú thích

↑  Clements, J. F.; Schulenberg, T. S.; Iliff, M. J.; Wood, C. L.; Roberson, D.; Sullivan, B.L. (2012). “The eBird/Clements checklist of birds of the world: Version 6.7”. Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.
↑  “ITIS Report: Phoenicoparrus”. Integrated Taxonomic Information System. Truy cập ngày 11 tháng 4 năm 2015.
↑  |Torres, Chris R; Lisa M Ogawa1; Mark AF Gillingha; Brittney Ferrari1; and Marcel van Tuinen (2014). A multi-locus inference of the evolutionary diversification of extant flamingos (Phoenicopteridae). BMC Evolutionary Biology 14:36.
Vụ tràn dầu MV Wakashio

Vụ tràn dầu ngoài khơi Mauritus năm 2020Bản mẫu:SHORTDESC:Vụ tràn dầu ngoài khơi Mauritus năm 2020
| Vụ tràn dầu MV Wakashio |
| --- | --- |

Vị trí: ngoài khơi Pointe d'Esny, phía nam Mauritius
Tọa độ: 20°26′17,23″N 57°44′40,67″Đ﻿ / ﻿20,43333°N 57,73333°Đ﻿ / -20.43333; 57.73333
Ngày: 25 tháng 7 năm 2020
Nguyên nhân
Lý do: MV Wakashio mắc cạn
Vận hành: Mitsui O.S.K. Lines
Đặc điểm dầu tràn
Quy mô: 1.000 tấn
Vùng: 27 km2 (10 dặm vuông Anh)
Ảnh vệ tinh địa điểm vụ tràn dầu MV Wakashio
Trụ sở Mitsui O.S.K. Lines tại Tokyo
Vụ tràn dầu MV Wakashio xảy ra ngoài khơi Pointe d'Esny, phía Nam của Mauritius, sau khi con tàu hàng rời Wakashio bị mắc cạn trong một rạn san hô vào khoảng 16:00 UTC ngày 25 tháng 7 năm 2020. Con tàu chở hàng bắt đầu rò rỉ dầu nhiên liệu trong những tuần tiếp theo. Đến ngày 10 tháng 8 năm 2020, khoảng 1.000 tấn dầu đã bị tràn từ con tàu.
Bối cảnh

Là một tàu chở hàng rời cỡ lớn, MV Wakashio được đóng bởi Tập đoàn Universal Shipbuilding tại Tsu, Nhật Bản. Con tàu được đặt sống ngày 23 tháng 9 năm 2004, hạ thủy ngày 9 tháng 3 năm 2007, và được giao ngày 30 tháng 5 năm 2007. Con tàu có trọng tải toàn phần là 203.000 tấn, chiều dài toàn phần là 299,95 m, và sườn ngang dài 50 m. Động cơ diesel duy nhất của con tàu cho tốc độ phục vụ là 14,5 hải lý trên giờ (26,9 km/h). Con tàu thuộc sở hữu của Okiyo Maritime Corp., một công ty liên kết của Nagashiki Shipping Co. Ltd., và được vận hành bởi Mitsui O.S.K. Lines. Vào thời điểm bị mắc cạn, Wakashio mang cờ phương tiện là Panama, mặc dù thuộc sở hữu của Nhật Bản. Con tàu ra khơi mà không có hàng hóa từ Liên Vân Cảng, Trung Quốc ngày 4 tháng 7 năm 2020, dừng chân ở Singapore, và dự kiến đến Tubarão, Brazil ngày 13 tháng 8. Một thủy thủ đoàn gồm 20 người ở trên con tàu, không có ai bị thương.
Cơ quan điều tra ClassNK của Nhật nói ngày 11 tháng 8 rằng con tàu đã vượt qua một bài kiểm tra hàng năm vào tháng 3. Công ty nói vụ việc nhiều khả năng không ảnh hưởng lớn đến doanh thu của họ.
Sự cố

Ngày 25 tháng 7 năm 2020, Wakashio mắc cạn trong một rạn san hô ở phía nam Mauritius, nhưng không tràn dầu ngay lập tức. Ngày 6 tháng 8, dầu bắt đầu rò rỉ từ con tàu, khi ấy chính quyền Mauritius đang cố gắng kiểm soát sự cố và giảm thiểu ảnh hưởng bằng cách cô lập những khu vực nhạy cảm về môi trường quanh bờ biển, trong khi chờ cứu hộ quốc tế để bơm 3.890 tấn dầu còn trên tàu. Đến ngày 10 tháng 8, khoảng 1.000 tấn dầu đã bị rò ra ngoài, với số dầu còn trên tàu khoảng từ 2.500 đến 3.000 tấn. Gió lớn và sóng cao đến 5 mét (16 ft) buộc hoạt động lau dọn ngừng vào ngày 10 tháng 8; những vết nứt bên thân tàu dẫn đến lo ngại con tàu có thể "gãy làm đôi", theo thủ tướng Mauritius Pravind Kumar Jugnauth. Jugnauth nói 3.000 tấn dầu đã được bơm ra ngoài kho dự trữ của con tàu. Dữ liệu từ vệ tinh Phần Lan Iceyecho thấy lượng dầu tràn đã lan từ 3,3 km2 (1,3 dặm vuông Anh) ngày 6 tháng 8 ra 27 km2 (10 dặm vuông Anh) ngày 11 tháng 8.
Bộ trưởng Môi trường của hòn đảo, Kavy Ramano, cùng với bộ trưởng đánh cá, nói với báo chí rằng đây là lần đầu tiên nước này phải đối mặt với một thảm họa lớn như thế, và họ không đủ nguồng lực để giải quyết sự cố.
Vụ mắc cạn xảy ra ở một khu vực được Công ước Ramsar liệt kê là vùng đất ngập nước có tầm quan trọng quốc tế và nằm gần công viên hải dương Blue Bay. Du lịch đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế Mauritius, đóng góp khoảng 63 tỷ rupi Mauritius (1,59 tỷ USD) năm 2019, và tập trung vào cảnh quan và động vật biển, những thứ sẽ bị ảnh hưởng tiêu cực bởi vụ tràn dầu. Greenpeace nói rằng "hàng nghìn loài vật [...] đối mặt với nguy cơ chết trong biển ô nhiễm, với những hậu quả khôn lường cho nền kinh tế, an ninh lương thực và sức khỏe của Mauritius."
Phản ứng

Thủ tướng Pravind Kumar Jugnauth tuyên bố "tình trạng khẩn cấp môi trường" và yêu cầu sự trợ giúp của Pháp ngày 7 tháng 8. Tông thống Pháp Emmanuel Macron đăng tweet, khẳng định sẽ hỗ trợ người dân Mauritius. Pháp gửi cả thiết bị và nhân lực quân sự và thường dân từ lãnh thổ Réunion.
Các tình nguyện viên địa phương tham gia vào chiến dịch dọn dẹp bằng cách tạo những rào chắn bằng vải nhồi với rơm và tóc người. Nhật Bản gửi một đội sáu chuyên gia để hỗ trợ. Ngày 11 tháng 8 năm 2020, Indian Oil (Mauritius) Ltd (IOML) bắt đầu bơm dầu còn ở trên chiếc Wakashio sang chiếc sà lan Tresta Star của IOML với khả năng chứ 1.000 tấn dầu.
Thiệt hại môi trường

Nhà hải dương học và kỹ sư môi trường Vassen Kauppaymuthoo nói, "Gần 50% khu đầm phá này là khu vực môi trường nhạy cảm, hoặc là san hô, hoặc là cỏ biển, hoặc là bãi bùn, bãi cát hay đụn cát. Do đó vùng đầm phá này rất nhạy cảm đối với vụ tràn dầu". Nhà độc sinh thái học Christopher Goodchild của Đại học bang Oklahoma nói, "Với vụ tràn dầu này lan ra khu rừng ngập mặn, những hợp chất dầu có thể dính vào hợp chất hữu cơ hoặc đất cát và loại bỏ lớp cặn độc hại đó sẽ rất khó khăn". Lớp sơn chống bẩn bị hỏng trên thân tàu cũng có thể đầu độc động thực vật trong rạn và xung quanh, tương tự với tình trạng của Rạn san hô Great Barrier.
Tàu tại Pointe d'Esny trước vụ tràn dầu
USS Baltimore (CA-68)

Về những tàu chiến Hoa Kỳ khác mang cùng tên, xin xem USS Baltimore.
| --- | --- |
Tàu tuần dương USS Baltimore
Lịch sử
Hoa Kỳ
Tên gọi:  USS Baltimore
Đặt tên theo:  Baltimore, Maryland
Xưởng đóng tàu:  Xưởng tàu Fore River
Kinh phí:   40 triệu USD (thời giá 1944)  (tương đương 560 triệu USD theo thời giá 2016) 
Đặt lườn:  26 tháng 5 năm 1941
Hạ thủy:  28 tháng 7 năm 1942
Người đỡ đầu:  Bà Howard W. Jackson
Nhập biên chế:  15 tháng 4 năm 1943
Tái biên chế:  28 tháng 11 năm 1951
Xuất biên chế:   8 tháng 7 năm 1946;  31 tháng 5 năm 1956 
Xóa đăng bạ:  tháng 2 năm 1971
Danh hiệu và phong tặng:  9 × Ngôi sao Chiến trận
Số phận:  Bị tháo dỡ 10 tháng 5 năm 1972
Đặc điểm khái quát
Lớp tàu:  lớp Baltimore
Kiểu tàu:  tàu tuần dương hạng nặng
Trọng tải choán nước:   14.500 tấn Anh (14.733 t) (tiêu chuẩn);  17.000 tấn Anh (17.273 t) (đầy tải) 
Chiều dài:   664 ft (202 m) (mực nước);  673 ft 5 in (205,26 m) (chung) 
Sườn ngang:  70 ft 10 in (21,59 m)
Chiều cao:  112 ft 10 in (34,39 m) (cột ăn-ten)
Mớn nước:  26 ft 10 in (8,18 m)
Công suất lắp đặt:   4 × nồi hơi Babcock & Wilcox áp lực 615 psi (4.240 kPa);  công suất 120.000 shp (89.000 kW) 
Động cơ đẩy:   4 × turbine hơi nước hộp số;  4 × trục 
Tốc độ:  33 hải lý trên giờ (61 km/h; 38 mph)
Tầm xa:   10.000 nmi (19.000 km)  ở tốc độ 15 kn (28 km/h) 
Tầm hoạt động:  2.250 tấn dầu đốt
Thủy thủ đoàn tối đa:   1.146   61 sĩ quan   1.085 thủy thủ  
Vũ khí:   9 × pháo 8 in (200 mm)/55-caliber (3×3);  12 × pháo 5 in (130 mm)/38-caliber đa dụng (6×2);  48 × pháo phòng không Bofors 40 mm (12×4);  24 × pháo phòng không Oerlikon 20 mm (24×1) 
Bọc giáp:   đai giáp: 4–6 in (100–150 mm);  sàn tàu: 2,5 in (64 mm);  vách ngăn: 6 in (150 mm);  tháp pháo: 1,5–8 in (38–203 mm);  bệ tháp pháo: 6,3 in (160 mm);  tháp chỉ huy: 6,5 in (170 mm) 
Máy bay mang theo:  4 × thủy phi cơ Vought OS2U Kingfisher/Curtiss SC-1 Seahawk
Hệ thống phóng máy bay:  2 × máy phóng
USS Baltimore (CA-68) là một tàu tuần dương hạng nặng của Hải quân Hoa Kỳ, là chiếc dẫn đầu của lớp tàu mang tên nó được hoàn tất trong Chiến tranh Thế giới thứ hai. Nó là chiếc tàu chiến thứ năm của Hải quân Mỹ được đặt cái tên này, theo tên thành phố Baltimore thuộc tiểu bang Maryland. Nó đã hoạt động trong giai đoạn sau của cuộc xung đột tại Mặt trận Thái Bình Dương, ngừng hoạt động không lâu sau khi chiến tranh kết thúc, rồi lại tiếp tục phục vụ trong giai đoạn 1951-1956 trước khi được xóa đăng bạ năm 1971 và bị tháo dỡ vào năm 1972. Baltimore được tặng thưởng chín Ngôi sao Chiến trận do thành tích phục vụ tại Thái Bình Dương trong Thế Chiến II.
Thiết kế và chế tạo

Bài chi tiết: Baltimore (lớp tàu tuần dương)
Thiết kế và chế tạo > Thiết kế

Sau khi những giới hạn về tải trọng của tàu tuần dương hạng nặng do Hiệp ước Hải quân Washington quy định được dỡ bỏ, lớp Baltimore được thiết kế về căn bản dựa trên chiếc USS Wichita, và một phần cũng dựa trên lớp tàu tuần dương hạng nhẹ lớp Cleveland đang được chế tạo. Những chiếc Baltimore có trong lượng choán nước tiêu chuẩn lên đến 14.500 tấn Anh (14.733 t), và trang bị chín khẩu pháo 8 in (200 mm) trên ba tháp pháo ba nòng. So với lớp Wichita, vũ khí phòng không hạng nhẹ tiếp tục được tăng cường: 12 khẩu đội Bofors 40 mm bốn nòng (tổng cộng 48 nòng pháo) cùng với 20-28 khẩu Oerlikon 20 mm. Sau Thế chiến II, pháo phòng không 20 mm bị tháo dỡ do kém hiệu quả, và pháo Bofors 40 mm được thay thế bằng pháo 3-inch/50-caliber trong thập niên 1950.
Thiết kế và chế tạo > Chế tạo

Baltimore được đặt lườn vào ngày 26 tháng 5 năm 1941 tại xưởng đóng tàu của hãng Bethlehem Steel Company tại Fore River, Massachusetts. Con tàu được hạ thủy vào ngày 28 tháng 7 năm 1942 và được đỡ đầu bởi bà Howard W. Jackson, phu nhân Thị trưởng thành phố Baltimore. Nó được cho nhập biên chế vào ngày 15 tháng 4 năm 1943 dưới quyền chỉ huy của hạm trưởng, Đại tá Hải quân Walter Carson Calhoun, và được điều động về Hạm đội Thái Bình Dương.
Lịch sử hoạt động > Chiến tranh Thế giới thứ hai

Từ tháng 11 năm 1943 đến tháng 6 năm 1944, Baltimore là một đơn vị của lực lượng bắn pháo và yểm trợ đã tham gia cuộc đổ bộ lên quần đảo Makin từ ngày 20 tháng 11 đến ngày4 tháng 12 năm 1943; tấn công Kwajalein từ ngày 29 tháng 1 đến ngày 8 tháng 12 năm 1944, Chiến dịch Hailstone nhằm không kích Truk trong các ngày 16-17 tháng 2; và cuộc chiếm đóng Eniwetok từ ngày 17 tháng 2 đến ngày 2 tháng 3. Vào ngày 17 tháng 2, Trung úy Hải quân Denver M. Baxter lái một thủy phi cơ OS2U Kingfisher xuất phát từ Baltimore, dưới sự yểm trợ của hai chiếc F6F Hellcat, đã cứu được Trung úy George M. Blair thuộc Phi đội VF-9 ở địa điểm cách đảo Dublon không đầy 5.400 m (6.000 yard) bên trong vũng biển Truk do chiếc Hellcat của mình bị hỏa lực phòng không bắn rơi.
Baltimore tiếp tục bắn pháo hỗ trợ cho cuộc tấn công quần đảo Mariana trong các ngày 21-22 tháng 2, xuống Palau-Yap-Ulithi-Woleai từ ngày 30 tháng 3 đến ngày 1 tháng 4; cuộc đổ bộ lên Hollandia (ngày nay là Jayapura) trong các ngày 21-24 tháng 4; không kích Truk-Satawan-Ponape từ ngày 29 tháng 4 đến ngày 1 tháng 5; không kích xuống đảo Marcus ngày 19-20 tháng 5 và đảo Wake ngày 23 tháng 5; cuộc tấn công Saipan từ ngày 11 đến ngày 24 tháng 6; và Trận chiến biển Philippine trong các ngày 19 và 20 tháng 6.
Quay trở về Hoa Kỳ vào tháng 7 năm 1944, Baltimore đón Tổng thống Franklin D. Roosevelt cùng đoàn tùy tùng lên tàu để đưa đến Trân Châu Cảng. Sau cuộc gặp gỡ cùng Đô đốc Chester Nimitz và Đại tướng Douglas MacArthur, Tổng thống được Baltimore đưa đến Alaska nơi ông rời tàu vào ngày 9 tháng 8 năm 1944.
Quay trở lại khu vực chiến sự vào tháng 11 năm 1944, Baltimore được bố trí vào Đệ Tam hạm đội và đã tham gia vào các cuộc tấn công Luzon trong các ngày 14-16 tháng 12 năm 1944 và 6-7 tháng 1 năm 1945; xuống Đài Loan trong các ngày 3-4, 9, 15 và 21 tháng 1; bờ biển Trung Quốc trong các ngày 12 và 16 tháng 1; và xuống Okinawa trong ngày 22 tháng 1. Vào ngày 26 tháng 1 nó gia nhập Đệ Ngũ hạm đội cho các hoạt động sau cùng trong chiến tranh: tấn công đảo Honshū trong các ngày 16-17 tháng 2; Chiến dịch Iwo Jima từ ngày 19 tháng 2 đến ngày 5 tháng 3; và các cuộc không kích của Đệ Ngũ hạm đội hỗ trợ cho Chiến dịch Okinawa từ ngày 18 tháng 3 đến ngày 10 tháng 6.
Lịch sử hoạt động > Sau chiến tranh

Sau khi Nhật Bản chấp nhận đầu hàng vào ngày 15 tháng 8 giúp kết thúc cuộc xung đột, Baltimore tham gia nhiệm vụ "Magic Carpet" hồi hương binh lính Hoa Kỳ từ nước ngoài, rồi nằm trong thành phần lực lượng hải quân phục vụ cho việc chiếm đóng Nhật Bản từ ngày 29 tháng 11 năm 1945 đến ngày 17 tháng 2 năm 1946. Rời Viễn Đông ngày 17 tháng 2 năm 1946, nó quay trở về Hoa Kỳ và được đưa về Hạm đội Dự bị Thái bình Dương tại Bremerton, Washington vào ngày 8 tháng 7 năm 1946.
Baltimore được cho nhập biên chế trở lại vào ngày 28 tháng 11 năm 1951 và được bố trí về Hạm đội Đại Tây Dương. Nó được điều động cùng Đệ Lục hạm đội tại Địa Trung Hải vào mùa Hè những năm 1952, 1953 và 1954. Vào tháng 6 năm 1953 nó đại diện cho Hải quân Hoa Kỳ trong cuộc Duyệt binh hạm đội của Hải quân Hoàng gia Anh tại Spithead, Anh Quốc. Vào ngày 5 tháng 1 năm 1955 nó được chuyển sang Hạm đội Thái Bình Dương, và được bố trí cùng Đệ Thất hạm đội tại Viễn Đông từ tháng 2 đến tháng 8 năm 1955.
Sau khi quay về từ Viễn Đông, Baltimore vào ụ tàu chuẩn bị để được ngừng hoạt động, và nó lại được đưa về Hạm đội Dự bị tại Bremerton vào ngày 31 tháng 5 năm 1956. Nó được rút tên khỏi danh sách Đăng bạ Hải quân vào ngày 15 tháng 2 năm 1971, bị bán vào ngày 10 tháng 5 năm 1972 và được tháo dỡ tại Portland, Oregon sau đó.
Phần thưởng

Baltimore được tặng thưởng chín Ngôi sao Chiến trận do thành tích phục vụ tại Thái Bình Dương trong Thế Chiến II.
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |



| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| Dãi băng Hoạt động Tác chiến | Huân chương Chiến dịch Hoa Kỳ | Huân chương Chiến dịch Châu Á-Thái Bình Dương với 9 Ngôi sao Chiến trận |
| Huân chương Chiến thắng Thế Chiến II | Huân chương Phục vụ Chiếm đóng Hải quân   (Nhật Bản) | Huân chương Phục vụ Chiếm đóng Hải quân   (Đức) |
| Huân chương Phục vụ Phòng vệ Quốc gia | Đơn vị Tuyên dương Tổng thống Philippine | Huân chương Giải phóng Philippine  (Philippine) |
Đối tượng tuyên truyền của Bắc Triều Tiên

Biển tuyên truyền trong bảo tàng của Bắc Triều Tiên cho rằng đã đánh chìm Baltimore.
Xuồng phóng lôi mà Bắc Triều Tiên cho là đã có công đánh chìm Baltimore.
Bảo tàng Chiến thắng Chiến tranh giải phóng quê hương tại Bình Nhưỡng, Bắc Triều Tiên, đã trưng bày một biển tuyên truyền cho rằng Baltimore đã bị Hải quân Nhân dân Triều Tiên đánh chìm vào ngày 2 tháng 7 năm 1950; một xuồng phóng lôi có công "đánh chìm" nó cũng được trưng bày tại đây. Trong thực tế, Baltimore chưa bao giờ được bố trí hoạt động trong Chiến tranh Triều Tiên, cũng như chưa từng tham gia hoạt động tác chiến nào sau Chiến tranh Thế giới thứ hai. Trận đánh thực sự diễn ra vào ngày 2 tháng 7 có liên quan đến tàu tuần dương hạng nhẹ USS Juneau cùng với tàu xà-lúp HMS Black Swan và tàu tuần dương HMS Jamaica của Hải quân Hoàng gia Anh, đã cùng nhau tiêu diệt ba trong số bốn xuồng phóng lôi Bắc Triều Tiên đang hộ tống các tàu vận tải tiếp liệu, mà không có hỏa lực bắn trả đáng kể nào từ phía Bắc Triều Tiên.
Piper tessmanni

| Piper tessmanni> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Magnoliidae
Bộ (ordo): Piperales
Họ (familia): Piperaceae
Chi (genus): Piper
Loài (species): P. tessmanni
Danh pháp hai phần
Piper tessmanni Trel., 1936 
Piper tessmanni là một loài thực vật có hoa trong họ Hồ tiêu. Loài này được Trel. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1936.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Piper tessmanni”. Truy cập ngày 9 tháng 6 năm 2013.
Phạm Thuần Nhân

Phạm Thuần Nhân (chữ Hán: 范纯仁, 1027 – 1101) là tể tướng nhà Bắc Tống trong lịch sử Trung Quốc.
Xuất thân

Thuần Nhân tự Nghiêu Phu,  là hậu duệ của tể tướng Phạm Lý Băng đời Đường, con trai thứ của danh thần Phạm Trọng Yêm. Nhà họ Phạm ban đầu ở Bân Châu, về sau dời đến Giang Nam, định cư ở huyện Ngô, phủ Tô Châu .
Vào đêm Thuần Nhân ra đời, mẹ là Lý thị mơ thấy đứa trẻ rơi ra từ mặt trăng, bèn đưa vạt áo hứng lấy, rồi sanh ra Thuần Nhân. Thuần Nhân có thiên tư cơ cảnh, thông minh, lên 8 tuổi có thể giảng giải những gì đã học được. Ban đầu, Thuần Nhân nhờ cha làm quan mà được bổ nhiệm làm Thái thường tự Thái chúc. Năm Hoàng Hữu đầu tiên (1049), Thuần Nhân đỗ tiến sĩ, được điều làm Tri Vũ Tiến huyện, lấy cớ xa cha mẹ già không đi; được đổi về huyện Trường Cát, lại không đi. Phạm Trọng Yêm hỏi: “Ngày xưa mày nói vì ở xa, nay ở gần rồi, sao cũng từ chối?” Thuần Nhân đáp: “Há có thể coi trọng lương bổng, mà xem nhẹ cha mẹ? Tuy ở gần, nhưng cũng không thể phụng dưỡng được.” Môn hạ của Trọng Yêm có nhiều hiền sĩ, như bọn Hồ Viện, Tôn Phục, Thạch Giới, Lý Cấu, Thuần Nhân đều giao du với họ. Thuần Nhân đêm ngày học tập, đến đêm cũng không ngủ, đốt đèn trong màn, khiến đỉnh màn nhuốm đen như mực.
Khởi nghiệp coi huyện

Trọng Yêm mất (1052), Thuần Nhân mới ra làm quan, lấy thân phận Trứ tác tá lang làm Tri Tương Thành huyện. Anh cả Phạm Thuần Hữu mắc bệnh đau tim, Thuần Nhân phụng dưỡng như cha. Các vấn đề ăn uống, thuốc men, nơi ở, trang phục đều do đích thân Thuần Nhân sắp xếp. Giả Xương Triều giữ Đại Danh, mời Thuần Nhân tham dự mạc phủ; ông lấy anh trai làm cớ để từ chối. Tống Tường tiến cử Thuần Nhân chức vụ ở quán , từ chối rằng: “Kinh sư xô bồ, không phải là nơi anh trai dưỡng bệnh.” Phú Bật trách rằng: “Chức vụ ở đài, các  nào dễ có được? Hà tất làm vậy.” Rốt cục Thuần Nhân không nhận chức. Dân Tương Thành không nuôi tằm dệt vải, Thuần Nhân khuyến khích họ trồng dâu, nếu ai mắc tội nhẹ, thì bắt họ ăn vài quả dâu thay cho hình phạt. Vì thế Thuần Nhân được dân chúng cậy nhờ, quan lại mến mộ, gọi vườn dâu là rừng của Trứ tác (Trứ tác lâm). Phạm Thuần Hữu mất, được chôn cất ở Lạc Dương. Hàn Kỳ, Phú Bật gởi thư nhờ Lạc Dương doãn giúp việc tang, nhưng Thuần Hữu đã được chôn cất xong mà viên doãn vẫn không nghe nói gì. Viên doãn hỏi tại sao, Thuần Nhân đáp rằng gia đình đủ khả năng lo liệu, không dám làm phiền.
Sau đó Thuần Nhân lấy thân phận Thiêm thư giữ chức Hứa Châu quan sát phán quan, Tri Tương Ấp huyện. Huyện có đất chăn nuôi, được vệ binh dùng để chăn ngựa; ngựa xéo lúa của dân, Thuần Nhân bắt lấy 1 người mà phạt đòn. Đất chăn nuôi không do huyện quản lý, quan viên coi đất giận nói: “Túc vệ của nhà vua, sao dám đối đãi như vậy?” rồi báo lên triều đình, khiến Thuần Nhân bị hặc rồi chịu tra xét rất gấp. Thuần Nhân nói: “Nuôi binh lấy từ thuế ruộng, nếu làm hại ruộng của dân mà không bị hỏi tội, thuế lấy từ đâu ra?” Triều đình giáng chiếu bỏ qua, còn theo đó đem đất chăn nuôi giao cho huyện, lệ này của nhà Tống chính là bắt đầu bởi Thuần Nhân. Bấy giờ hạn hán đã lâu, Thuần Nhân ghi nhận số thuyền buôn trong huyện, thuyết phục họ rằng: “Dân sắp không có cái ăn, mà còn buôn ngũ cốc làm gì. Hãy trữ trong chùa, sau này lúc thiếu thốn tôi sẽ chia cho họ.” Các con buôn nghe theo, chứa được mười mấy vạn hộc. Đến mùa xuân, các huyện đều đói, chỉ có dân huyện Tương Ấp là không thiếu ăn.
Vào, ra triều đình lần đầu

Tháng 11 ÂL năm Trì Bình đầu tiên (1064) thời Tống Anh Tông,  Thuần Nhân được cất nhắc làm Giang Đông chuyển vận phán quan, đến tháng 6 ÂL năm sau (1065)  được triệu vào triều làm Điện trung thị ngự sử, rồi thăng làm Thị ngự sử. Trong Bộc nghị chi tranh, Thuần Nhân ủng hộ lời bàn của Vương Khuê (phản đối hoàng đế truy tôn cho cha là Bộc vương Triệu Doãn Nhượng), cùng bọn ngự sử Lữ Hối nhiều lần dâng sớ tranh luận. Hoàng đế không nghe, Thuần Nhân trả lại cáo sắc thụ quan chức của mình, về nhà đợi tội. Đến khi Tào thái hậu viết thư tay tôn Bộc vương làm Hoàng, phu nhân làm Hậu, Thuần Nhân lại nói: “Bệ hạ là nhà vua đã trưởng thành để nắm quyền, sao lại nghe theo mệnh lệnh từ chốn phòng the, ngày khác trở thành chốn đặt điều của kẻ quyền thần, không phải là kế tự an của bậc chúa nhân từ.” Tiếp đó Anh Tông giáng chiếu vờ bãi việc truy tôn, cho bọn Thuần Nhân nhận lại quan chức. Họ đều xin rời khỏi triều đình, nên vào tháng giêng ÂL năm thứ 3 (1066),  Thuần Nhân chịu ra làm Thông phán An Châu, rồi được đổi làm Tri Kỳ Châu. Về sau Thuần Nhân lần lượt được làm Kinh Tây đề điểm hình ngục, Kinh Tây Thiểm Tây chuyển vận phó sứ.
Những năm cuối đời

Thuần Nhân chịu biếm 3 năm, Tống Huy Tông nối ngôi, Hướng thái hậu được quyền Đồng thính chánh, ngay hôm ấy thụ ông làm Quang lộc khanh, chịu phân quản bởi Nam kinh (tức Lạc Dương), cho cư trú ở Đặng Châu. Tháng 4 ÂL năm Nguyên Phù thứ 3 (1100),  triều đình sai trung sứ đến Vĩnh Châu ban trà, thuốc. Giữa đường, Thuần Nhân được trừ làm Hữu chánh nghị đại phu, Đề cử Sùng Phúc cung. Vài tháng sau, Thuần Nhân được lấy thân phận Quan Văn điện Đại học sĩ, Trung Thái Nhất cung sứ đem chiếu lệnh về triều. Huy Tông lại sai trung sứ ban trà, thuốc, thúc giục Thuần Nhân vào chầu, tỏ ý khao khát muốn gặp ông.
Thuần Nhân xin về Hứa Châu dưỡng bệnh, Huy Tông bất đắc dĩ đồng ý. Huy Tông mỗi khi gặp tể tướng đều hỏi thăm Thuần Nhân, lại nói: “Phạm Thuần Nhân, được gặp mặt 1 lần là đủ rồi.” Huy Tông còn sai ngự y thăm bệnh. Bệnh tình khá hơn, Thuần Nhân xin lấy mũ và áo choàng của mình sửa lại quy cách rồi tặng cho y sư; triều đình giáng chiếu ban lễ phục cho y sư, lệnh ông đem mũ và áo choàng tặng cho con cháu. Bệnh trở nặng, Thuần Nhân chỉ hận không làm sáng tỏ việc Cao thái hoàng thái hậu bị bọn Chương Đôn phỉ báng, gọi các con đến truyền miệng di biểu, lệnh cho môn sanh Lý Chi Nghi nhận lấy.
Tết Nguyên đán năm Kiến Trung Tĩnh Quốc đầu tiên (1101),  Thuần Nhân nhận chúc thọ của người nhà. Hôm sau, Thuần Nhân ngủ say rồi mất, hưởng thọ 75 tuổi. Triều đình giáng chiếu phúng 30 lạng bạc, sắc cho quan viên ở Hứa Châu, Lạc Dương giúp việc tang. Thuần Nhân được tặng quan Khai phủ nghi đồng tam tư, thụy là Trung Tuyên. Huy Tông ngự bút viết đầu đề trên bia (bi ngạch) là Thế Tể Trung Trực chi bi.
Tác phẩm

Trước tác của Thuần Nhân được tập hợp trong Phạm Trung Tuyên công tập, 50 quyển.  Vào đời Thanh, bộ sách này được đưa vào Khâm định tứ khố toàn thư, còn 18 quyển, cộng thêm các quyển Bạt, Tấu nghị thượng, Tấu nghị hạ, Phụ cung hiến di văn, Phụ lục và Bổ biên, xem tại đây.