stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Thiện Hùng Tín
Hình tượng trong chính sử

Ghi chép về Thiện Hùng Tín ở Cựu và Tân Đường Thư đều rất sơ lược. Sự tích về ông chỉ được chép phụ vào Lý Mật truyện như sau:
Ông là người Tế Âm, Tào Châu , có quan hệ rất tốt với Trạch Nhượng. Từ nhỏ đã kiêu dũng, giỏi cưỡi ngựa múa thương. Năm Đại Nghiệp thứ 12 (616) nhà Tùy, cùng người trong quận là bọn Từ Thế Tích tham gia Ngõa Cương quân của Nhượng. Trong nghĩa quân, ông được gọi là "phi tướng". Năm thứ 14 (618), nghĩa quân dưới sự lãnh đạo của Lý Mật (đã giết Trạch Nhượng vào tháng 11 năm 617) thất bại dưới tay Vương Thế Sung ở trận Yển Sư, Thiện Hùng Tín đơn độc đầu hàng Thế Sung, trong khi bọn Từ Thế Tích quy hàng nhà Đường. Ông được Thế Sung trọng dụng, cho làm Đại tướng quân. Tần Vương Lý Thế Dân vây Lạc Dương (đô thành nước Trịnh của Thế Sung), Thiện Hùng Tín chống cự, cắp thương đuổi đến, sắp bắt kịp Tần Vương, Từ Thế Tích kêu lớn: "Đây là Tần Vương đấy!", ông hoảng sợ, lui về, Tần Vương mới thoát được. Thế Sung hàng Đường, Thiện Hùng Tín bị chém đầu.
Uất Trì Kính Đức truyện còn chép việc Thiện Hùng Tín ở vườn Ngự Quả đuổi giết Lý Thế Dân, bị Kính Đức đâm ngã ngựa. Lý Tích truyện chép việc Từ Thế Tích  đến đưa tiễn trước lúc chịu hình, đã cắt đùi dâng thịt cho ông.
Hình tượng trong huyền sử

Trải qua một thời gian dài, sự tích về Thiện Hùng Tín được xây dựng dựa trên truyền kỳ dân gian, tạp kịch đời Nguyên – Minh và tiểu thuyết thông tục đời Thanh có thể tóm lược như sau:
Ông có tên là Thiện Thông (chữ Hán: 单通, 581 - 621), tự Hùng Tín (雄信), sống ở Nhị Hiền Trang, cách 8 dặm về phía nam ngoài thành huyện Thiên Đường, Lộ Châu , nguyên quán Thiền Phụ, Tào Châu .
Ông nội là Thiện Đăng, Hộ quốc tướng quân nhà Bắc Chu, trấn thủ phủ Đông Xương . Năm Đại Tượng đầu tiên (579) cha là Thiện Vũ thay chức trấn thủ Đông Xương. Năm Khai Hoàng đầu tiên (581) nhà Tùy, Lý Uyên đem quân trấn áp những kẻ chống đối, vây Đông Xương suốt 7 ngày đêm. Thành vỡ, Thiện Vũ bị giết. Nhà họ Thiện được gia tướng bảo vệ, chạy khỏi Sơn Đông, dời đến Lộ Châu. Hùng Tín và anh trai Hùng Trung đều văn võ toàn tài, được mọi người kính ngưỡng, gọi là "nhị hiền".
Vào lúc Lý Uyên làm quan ở Thái Nguyên, bị Vũ Văn Thuật phái Cấm vệ quân của Đông Cung đến tập kích, ông ta giục ngựa bỏ chạy, trong khi đám vệ sĩ ít ỏi gắng sức chặn địch, sau đó được Tần Thúc Bảo giúp đỡ đánh tan Cấm vệ quân. Lý Uyên không biết truy binh đã bị đẩy lui, trong lúc buộc phải dừng lại cho ngựa lấy hơi, thoáng thấy bóng kỵ sĩ chạy đến, ông ta bèn giương cung bắn ngay một phát, thì ra đó lại là Thiện Hùng Trung vô can.
Ngoài 20 tuổi, Hùng Tín kết giao rộng rãi, nổi danh khắp giới lục lâm, từng giúp đỡ Tần Thúc Bảo trong lúc khốn quẫn đến nỗi phải bán ngựa. Thiên hạ loạn lạc, ông gia nhập nghĩa quân Ngõa Cương. Sau khi nghĩa quân thất bại, Hùng Tín vì thù giết cha giết anh, không đi theo mọi người, quyết định đầu hàng lực lượng đối kháng với nhà Đường là Vương Thế Sung.
Năm Vũ Đức thứ 4 (621), Tần Vương Lý Thế Dân vây chặt Vương Thế Sung ở Lạc Dương, Hùng Tín đưa quân xông ra, bị khốn ở núi Phục Ngưu. Sau 3 ngày đêm huyết chiến, ông cảm thấy vô vọng, thúc ngựa nhảy khỏi vách đá, nhưng không chết, nên bị bắt sống. Hùng Tín bị chém đầu ở Lạc Dương, hưởng dương 41 tuổi.
Quá trình thay đổi của hình tượng trong huyền sử > Thời kỳ Đường – Tống

Thiện Hùng Tín là viên tướng phản Đường, từng đuổi giết Đường Thái Tông, ghi chép về ông ít ỏi là dễ hiểu. Lưu Tốc (Đường), Tùy Đường gia thoại kể rằng: (Lý) Mật đã chết, Hùng Tín hàng Vương Sung , (Từ Thế) Tích về với nước (chỉ nhà Đường). Tích theo Hải Lăng Vương Lý Nguyên Cát  đến vây Lạc Dương. Nguyên Cát cậy mình có dũng lực, thường ra ngoài săn bắn. Vương Sung biết được, nói với Hùng Tín. Ông lên ngựa xông ra, mũi thương chỉ còn cách Nguyên Cát chưa đến 1 thước, Tích hoảng hốt, kêu lên rằng: "Anh ơi, anh ơi! Đây là chủ của Tích!" Hùng Tín gò cương ngựa, cười mà nói rằng: "Sao mày không nói với anh, thì thôi vậy!" Câu chuyện này đáng tin hơn câu chuyện mà Cựu Đường thư đã chép, nếu Từ Thế Tích chỉ kêu lên rằng: "Đây là Tần Vương đấy!" thì Hùng Tín không thể hoảng sợ mà lui về, càng không thể buông tha cho Lý Thế Dân.
Đến đời Tống, đánh giá về Thiện Hùng Tín đã có sự phân biệt rất rõ nét: Tư trị thông giám, đại biểu cho giai cấp thống trị, vẫn hoàn toàn phủ định Thiện Hùng Tín. Nhưng Mạnh Nguyên Lão (Nam Tống), Đông kinh mộng hoa lục lại tôn ông làm thần linh, kể rằng dân chúng lập miếu, thờ cúng ông. Có thể thấy Thiện Hùng Tín đã có ảnh hưởng sâu sắc đối với dân gian đời Tống, sự tích của ông dần được truyền kỳ hóa.
Quá trình thay đổi của hình tượng trong huyền sử > Thời kỳ Nguyên – đầu Minh

Trong tạp kịch đời Nguyên và tiểu thuyết thông tục đầu đời Minh, Thiện Hùng Tín trở thành nhân vật phản diện:
Thượng Trọng Hiền, vở Úy Trì Cung đơn tiên đoạt sóc viết Thiện Hùng Tín vì muốn giết Tần Vương lập công mà cắt bào dứt nghĩa với Từ Mậu Công.
Đại Đường Tần Vương từ thoại (còn gọi là Đường Tần Vương bản truyện, Tiểu Tần Vương từ thoại, Tần Vương diễn nghĩa)  kể rằng: Thiện Hùng Tín là một trong Ngũ hổ tướng của Lý Mật (còn lại là La Thành, Tần Quỳnh, Trình Giảo Kim, Vương Bá Đương), trúng mỹ nhân kế của Vương Thế Sung, trở thành phò mã của Thế Sung. Vào lúc 2 nước Ngụy – Trịnh (theo tác phẩm, Lý Mật xưng là Ngụy đế, Vương Thế Sung xưng là Trịnh đế) giao chiến, Hùng Tín giết sạch hậu cung của Lý Mật, bắt hết gia quyến của các tướng đưa về Trịnh, ép họ đầu hàng. Về sau bị quân Đường bắt được, Hùng Tín nài nỉ Từ Mậu Công xin tha cho mình, nhưng bị cự tuyệt.
Quá trình thay đổi của hình tượng trong huyền sử > Thời kỳ cuối Minh – Thanh

Trong tiểu thuyết thông tục cuối đời Minh và đời Thanh, Thiện Hùng Tín là hào kiệt lục lâm, trung nghĩa lưỡng toàn.
Viên Vu Lệnh, Tùy sử di văn, được xem là bản mẫu của Tùy Đường diễn nghĩa, kể rằng: Thiện Hùng Tín là thủ lĩnh lục lâm, kết nghĩa với bọn Tần Thúc Bảo, Trình Giảo Kim, cùng nhau giúp đời. Nhưng nhân vật trọng tâm ở tác phẩm này là Tần Thúc Bảo.
Đến Trử Nhân Hoạch (Thanh), Tùy Đường diễn nghĩa thì hình tượng chính diện của Thiện Hùng Tín – kết giao rộng rãi, cướp giàu giúp nghèo – đã được xây dựng hoàn chỉnh, trở nên vô cùng phổ biến, xóa sạch hình tượng không đẹp trong tạp kịch đời Nguyên.
Chú thích

↑  Chữ 单 được phiên âm Hán Việt là thiền/ thiện/ đan/ đơn. Theo Trần Văn Chánh, nếu là họ người thì dùng âm Thiện (善/shàn), xem tại đây
↑  Nay là huyện Tào, Sơn Đông
↑  Từ Thế Tích được ban quốc tính, đổi là Lý Thế Tích. Sau đó, ông phải kỵ húy Thái Tông (Lý Thế Dân) nên đổi là Lý Tích
↑  Nay là huyện Trường Trị, Sơn Tây
↑  Nay là huyện Thiền, Sơn Đông
↑  Nay là Liêu Thành, Sơn Đông
↑  Tức Vương Thế Sung, do kỵ húy Đường Thái Tông, nên gọi là Vương Sung
↑  Thực ra là Tề Vương, sau sự biến Huyền Vũ môn bị giáng làm Hải Lăng Vương
↑  "Đại Đường Tần Vương từ thoại" được cho là có ảnh hưởng cực lớn lên "Tùy Đường diễn nghĩa" và "Thuyết Đường" về sau. Ở tác phẩm này, cố sự về Úy Trì Kính Đức đã được hoàn chỉnh và sinh động
| x t Tùy Đường thập bát hảo hán |
| --- | --- |
 1. Lý Nguyên Bá  2. Vũ Văn Thành Đô  3. Bùi Nguyên Khánh  4. Hùng Khoát Hải  5. Ngũ Vân Thiệu  6. Ngũ Thiên Tích  7. La Thành  8. Dương Lâm  9. Ngụy Văn Thông  10. Thượng Sư Đồ  11. Tân Văn Lễ  16. Tần Thúc Bảo  17. Uất Trì Kính Đức  18. Thiện Hùng Tín 
| x t Loạt bài Tùy mạt Đường sơ |
| --- | --- |
Hoàng tộc Tùy:  Tùy Dạng Đế  Tiêu hoàng hậu  Tùy Cung Đế  Dương Đồng  Dương Hạo  Nam Dương công chúa 
Hoàng tộc Đường:  Đường Cao Tổ  Đường Thái Tông  Lý Kiến Thành  Lý Nguyên Cát  Bình Dương công chúa 
Các địch thủ độc lập:  Đậu Kiến Đức  Cao Khai Đạo  Chu Xán  Lâm Sĩ Hoằng  Lương Sư Đô  Lưu Hắc Thát  Lưu Vũ Chu  Lý Quỹ  Lý Mật  Lý Tử Thông  Phụ Công Thạch  Tiết Cử  Tiết Nhân Cảo  Tiêu Tiển  Thẩm Pháp Hưng  Từ Viên Lãng  Vũ Văn Hóa Cập  Vương Thế Sung 
Các tướng khác  & nhân vật chủ chốt:  Tào hoàng hậu  Dương Tố  Dương Huyền Cảm  Dương Nghĩa Thần  Trương Tu Đà  Ngư Câu La  Lai Hộ Nhi  Thiện Hùng Tín  Đỗ Phục Uy  Khâu Hòa  La Nghệ  La Sĩ Tín  Lý Tĩnh  Lý Thế Tích  Lý Hiếu Cung  Phùng Áng  Trạch Nhượng  Vũ Văn Thuật 
Các mưu sĩ  & nhân vật chính trị:  Phòng Huyền Linh  Đỗ Như Hối  Ngu Thế Cơ  Ngu Thế Nam
Helmuth von Gordon

Helmut von Gordon
Helmuth von Gordon (30 tháng 7 năm 1811 tại Kolberg – 26 tháng 12 năm 1889 tại Dresden) là một sĩ quan quân đội Phổ, đã được thăng đến cấp Thượng tướng Bộ binh. Ông đã từng tham gia một số trận đánh lớn trong cuộc Chiến tranh Áo-Phổ năm 1866 và cuộc Chiến tranh Pháp-Đức (1870 – 1871).
Tiểu sử > Thân thế

Helmuth sinh vào tháng 7 năm 1811, trong gia đình quý tộc cổ Gordon có nguồn gốc từ Scotland. Ông là con trai của Joseph Maximilian von Gordon (1772 – 20 tháng 2 năm 1847) với một phụ nữ mang nhũ danh von Engelbrecht. Thân phụ ông là một Thanh tra sản xuất muối (Salineninspektor) ở Kolberg và cựu Trung tá Phổ, từng phục vụ Trung đoàn Bộ binh "von Borcke".
Tiểu sử > Gia quyến

Vào ngày 14 tháng 7 năm 1858, tại Breslau, Gordon đã thành hôn với Bertha Jeanette Anne von Schickfuß người Nhà Ellguth, góa phụ von Saufin (12 tháng 9 năm 1822 tại Oels – 19 tháng 9 năm 1899 tại Islikon). Cặp đôi này đã có với nhau hai người con sau:
Max (mất năm 1870 trên đường tiến quân đến Paris), Thiếu úy trong Trung đoàn Bộ binh Cận vệ số 1 của Phổ
Klara (6 tháng 7 năm 1848 tại Breslau – 1920) ∞ Karl Wilhelm Heinrich von Kleist, Thượng tướng Kỵ binh Phổ, vào ngày 19 tháng 6 năm 1869
Tiểu sử > Tặng thưởng

Thập tự Danh dự hạng II Huân chương Vương tộc Hohenzollern vào ngày 11 tháng 2 năm 1860
Huân chương Thánh Stanislaus hạng I của Nga vào ngày 24 tháng 9 năm 1864
Chỉ huy (Kommandeur) hạng I Huân chương Gia tộc Albrecht Gấu của xứ Anhalt vào ngày 14 tháng 11 năm 1865
Huân chương Thập tự Sắt hạng I vào ngày 25 tháng 4 năm 1871
Huân chương Đại bàng Đỏ hạng I đính kèm Bó sồi và Thanh kiếm trên Chiếc nhẫn vào năm 1879
Giải thưởng Nhà nước đợt II (2005-2007)
Khoa học Công nghệ (41)

Giải thưởng Nhà nước về Khoa học Công nghệ đợt II được Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết ký Quyết định và trao tặng vào năm 2005.
Khoa học Công nghệ (41) > Khoa học tự nhiên

GS.TSKH.NGND Nguyễn Châu, PGS.TS Bạch Thành Công, PGS.TS Đặng Lê Minh: Một số thành tựu tiêu biểu trong nghiên cứu vật liệu từ tính: ferit, perovskit, vật liệu từ vô định hình và vật liệu từ có cấu trúc nano.
GS.TS Phan Hồng Khôi, GS.TSKH Vũ Xuân Quang, GS.TSKH Nguyễn Xuân Phúc, PGS.TS Đỗ Xuân Thành, PGS.TS Trần Kim Anh, TS Phạm Hồng Dương, PGS.TS Nguyễn Quang Liêm, PGS.TS Lê Thị Trọng Tuyên, PGS.TS Lê Văn Hồng, TS Đào Nguyên Hoài Nam: Nghiên cứu cơ bản tính chất quang - điện - từ của một số vật liệu điện tử tiên tiến (vật liệu bán dẫn Si nano, ZnS, ZnSe; vật liệu từ siêu dẫn cấu trúc kiểu perovskit).
Khoa học Công nghệ (41) > Khoa học xã hội và nhân văn

PGS. Nguyễn Duy Hinh với các tác phẩm: Tín ngưỡng thành hoàng Việt Nam(1996); Tư tưởng Phật giáo Việt Nam (1999)
GS.TS Hoàng Thị Châu với công trình Tiếng Việt trên các miền đất nước (1989).
GS.TS Phan Hữu Dật với công trình Một số vấn đề về dân tộc học Việt Nam (1998).
GS Phan Đại Doãn với công trình Làng xã Việt Nam - một số vấn đề kinh tế - văn hoá - xã hội (2001).
GS Phong Lê với Cụm công trình về Văn học hiện đại Việt Nam, gồm: Văn học Việt Nam hiện đại - những chân dung tiêu biểu (2001), Một số gương mặt văn chương - học thuật Việt Nam hiện đại (2001).
GS Lê Khả Kế với công trình Từ điển Anh - Việt (1997).
GS.TSKH Phan Đăng Nhật với Cụm công trình về Sử thi Tây Nguyên: Sử thi Ê Đê (1991), Vùng sử thi Tây Nguyên (1999).
PGS Nguyễn Duy Hinh với hai công trình nghiên cứu về Phật giáo và thành hoàng: Tín ngưỡng thành hoàng Việt Nam (1996) và Tư tưởng Phật giáo Việt Nam (1999).
GS Bùi Văn Nguyên với Cụm công trình về Nguyễn Trãi, gồm: Nguyễn Trãi và Bản hùng ca đại cáo (1999), Văn chương Nguyễn Trãi rực ánh sao Khuê (2000).
Tác giả: GS Hoàng Phê (chủ biên), PGS. Bùi Khắc Việt, TS. Chu Bích Thu, PGS. Đào Thản, GS. Hoàng Tuệ, GS.TS. Hoàng Văn Hành, CN. Lê Kim Chi, CN. Nguyễn Minh Châu, PGS. TS Nguyễn Ngọc Trâm, TS. Nguyễn Thanh Nga, TS. Nguyễn Thuý Khanh, GS.TS. Nguyễn Văn Khang, PGS.TS. Phạm Hùng Việt, CN. Trần Cẩm Vân, CN. Trần Nghĩa Phương, CN. Vũ Ngọc Bảo, PGS. Vương Lộc với công trình Từ điển tiếng Việt (2000).
GS Hoàng Phê với Cụm công trình về Những vấn đề ngữ nghĩa và từ điển học tiếng Việt, gồm: Logic - ngôn ngữ học (1989), Từ điển chính tả (1995), Từ điển vần (1996), Chính tả tiếng Việt (1999).
PGS Bùi Duy Tân với công trình Khảo và luận một số thể loại, tác gia, tác phẩm văn học trung đại Việt Nam: Tập 1 (1999), Tập 2 (2001).
PGS Nguyễn Kim Thản với công trình Nghiên cứu về ngữ pháp tiếng Việt: Tập 1 (1963), Tập 2 (1964).
PGS.TS Trần Thị Băng Thanh với Cụm công trình về Văn học trung đại Việt Nam, gồm: Những nghĩ suy từ văn học trung đại (1999), Ngô Thì Sĩ - những chặng đường thơ văn (1992).
GS Phùng Văn Tửu với Cụm công trình về Tiểu thuyết Pháp nửa sau thế kỷ XX, gồm: Lui Aragông (1987), Tiểu thuyết Pháp hiện đại - những tìm tòi đổi mới (1990), Tiểu thuyết Pháp bên thềm thế kỷ XXI (2001).
Khoa học Công nghệ (41) > Khoa học nông nghiệp

PGS. TS. Nguyễn Trí Hoàn, KS. Quách Ngọc Ân, GS. TS. Ngô Thế Dân, PGS. TS. Nguyễn Văn Hoan, GS. TS. Nguyễn Ngọc Kính, GS. TS. Hoàng Tuyết Minh, GS. TS. Nguyễn Hữu Nghĩa, KS. Lê Hồng Nhu, GS. TS. Trần Duy Quý, KS. Nguyễn Công Tạn, PGS. TS. Nguyễn Thị Trâm: Nghiên cứu ứng dụng và phát triển công nghệ lúa lai ở Việt Nam.
TS. Đỗ Khắc Thịnh, KS. Hùng Phi Oanh, KS. Nguyễn Thị Cúc, KS. Nguyễn Ngọc Quỳnh, KS. Trương Thị Hoài Nam, ThS. Đào Minh Sô, PGS.TS. Mai Thành Phụng, TS. Nguyễn Văn Thạc: Nghiên cứu chọn tạo, phát triển giống lúa mới VNĐ 95-20 cho xuất khẩu và tiêu dùng nội địa.
KS. Nguyễn Hữu Hảo, KS. Vũ Đình Vàng, KS. Lê Thành Vinh, KS. Nguyễn Đăng Hà, KS. Phạm Hữu Quyền, KS. Lê Văn Bình, KS. Trần Đình Hoan, KS. Nguyễn Gia Xuyên, KS. Nguyễn Văn Ngọc, KS. Ngô Xuân Tỉnh, PGS. TS. Nguyễn Khắc Khôi, PGS. TS Vũ Xuân Phương: Công trình trồng cây che chắn và cây bóng mát tại quần đảo Trường Sa.
PGS. TSKH. Nguyễn Nghi, PGS. TS. Lã Văn Kính, GS. TS. Vũ Duy Giảng, KS. Nguyễn Đức Trân, TS. Đinh Huỳnh, PGS. TS. Bùi Văn Chính, PGS.TS. Dương Thanh Liêm, GS.TSKH. Lê Hồng Mận, TS. Trần Quốc Việt, TS. Bùi Thị Oanh, PGS. TS. Bùi Đức Lũng, TS. Trần Công Xuân, TS. Đinh Văn Cải, TS. Đào Huyền, TS. Đoàn Thị Khang: Các giải pháp khoa học công nghệ về dinh dưỡng và thức ăn để phục vụ chăn nuôi gia súc, gia cầm theo hướng công nghiệp.
PGS.TS. Nguyễn Đăng Vang, TS. Trần Công Xuân, PGS.TS. Nguyễn Huy Đạt, TS. Đoàn Xuân Trúc, TS. Phùng Đức Tiến, PGS.TS. Bùi Quang Tiến, ThS. Nguyễn Hữu Tỉnh, TS. Trần Long, ThS. Hoàng Văn Lộc, KS. Nguyễn Thị Hoài Tao, TS. Phạm Thị Minh Thu: Chọn lọc nâng cao năng suất, chất lượng một số giống gà và tạo con lai để phát triển chăn nuôi nông hộ.
GS. Trịnh Văn Thịnh, TS. Đoàn Văn Phúc, PGS.TS Phan Địch Lân, PGS.TS Phạm Sỹ Lăng, TS. Lương Tố Thu, TS. Lê Ngọc Mỹ, PGS.TS Phạm Văn Khuê: Phòng chống hai bệnh ký sinh trùng chủ yếu gây hại: Bệnh Tiên mao trùng và Sán lá gan trâu bò ở Việt Nam.
Khoa học Công nghệ (41) > Khoa học y dược

GS. TS. Huỳnh Phương Liên, PGS. TS Đoàn Thị Thuỷ: Vắc xin phòng bệnh viêm não Nhật Bản.
GS.TSKH. Hà Huy Khôi: Đặc điểm khẩu phần, tình trạng dinh dưỡng của người Việt Nam vào đầu thập kỷ 1980 và các biện pháp phòng chống các bệnh thiếu dinh dưỡng ở cộng đồng.
GS.TS. Đào Ngọc Phong: Tác động của môi trường không khí xung quanh và trong nhà tới sức khoẻ cộng đồng và đề xuất một số giải pháp can thiệp.
BS. Nguyễn Thị Ngọc Phượng, PGS. Đỗ Trọng Hiếu, BS. Phạm Việt Thanh, ThS. Vương Thị Ngọc Lan, ThS. Hồ Mạnh Tường, BS. Tạ Thị Chung: Thụ tinh trong ống nghiệm chữa vô sinh.
GS.TS. Phạm Gia Khải, GS. Đặng Hanh Đệ, GS.TS. Nguyễn Lân Việt, GS. TS. Lê Xuân Thục, TS. Đỗ Doãn Lợi, TS. Phạm Quốc Khánh, TS. Nguyễn Thị Bạch Yến, ThS. Trần Văn Dương, BS. Phạm Thị Minh Bảo, ThS. Dương Đức Hùng: Nghiên cứu ứng dụng thành tựu khoa học công nghệ y học hiện đại của thế giới trong chẩn đoán, điều trị một số bệnh tim mạch ở Việt Nam.
Văn học Nghệ thuật (158)

Giải thưởng Nhà nước về Văn học Nghệ thuật đợt II được Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết ký Quyết định và trao tặng vào năm 2007.
Văn học Nghệ thuật (158) > Sân khấu

Hồ Thi (Hồ Ngọc) (các công trình nghiên cứu: Nghệ thuật viết kịch, Xây dựng cốt truyện kịch, Tính ước lệ của nghệ thuật sân khấu, Tính hấp dẫn của nghệ thuật sân khấu).
Minh Khoa (Đặng Quang Hổ) (các tác phẩm kịch: Người ven đô, Võ Văn Tần, Hồ Huấn Hiệp).
Ngọc Linh (Dương Đại Tâm) (các tác phẩm cải lương: Kiều, Trưng Vương và tác phẩm chèo Sợi tơ vàng).
Nguyễn Anh Biên (các tác phẩm kịch: Khi tình yêu đã chết, Biển cồn cào, Cột trụ chống trời).
Nguyễn Khắc Phục (các tác phẩm kịch: Bông trắng, Tú Xương, Kẻ sĩ Thăng Long).
Nguyễn Xuân Yến (các tác phẩm tuồng: Hồ Quý Ly, Lịch sử hãy cùng phán xét, Tiếng thét giữa Hoàng cung).
Phi Hùng (Phạm Thành Lâm) (các tác phẩm cải lương: Người giữ mộ, Thất trảm sớ, Cho đời soi gương).
Sỹ Hanh (các tác phẩm kịch: Tôi đi tìm tôi, Đứa con tôi, Cuộc đời tôi).
Tạ Xuyên (các tác phẩm kịch: Khát vọng, Thung lũng trắng, Cuộc gặp gỡ muộn màng).
Thanh Hương (các tác phẩm kịch: Vàng, Niềm hạnh phúc không tên, Đời người giấc mộng).
Thùy Linh (Trần Thị Đức) (các tác phẩm: Tình mẹ, Suối đất hoa, Thanh gươm và nữ đô đốc Bùi Thị Xuân)
Trần Đình Ngôn (các tác phẩm chèo: Chiếc nón bài thơ, Nước mắt Vua Đinh, Côn Sơn hiền sĩ).
Văn học Nghệ thuật (158) > Mỹ thuật > Hội họa

Đoàn Văn Nguyên
Huỳnh Phương Đông
Lê Anh Vân
Lê Huy Tiếp
Lò An Quang
Nguyễn Sĩ Tốt
Nguyễn Thế Vinh
Nguyễn Trọng Đoan
Phạm Viết Song
Quách Phong
Trần Khánh Chương
Trần Nguyên Đán
Hoàng Đình Tài
Văn học Nghệ thuật (158) > Mỹ thuật > Điêu khắc

Đinh Rú
Lê Đình Quỳ
Lê Liên
Lưu Thanh Danh
Văn học Nghệ thuật (158) > Múa

Nghệ sĩ Ưu tú Bùi Chí Thanh (Cụm công trình nghiên cứu: Nghệ thuật Múa Mường, Di sản múa Dân gian dân tộc vùng Tây Bắc, Tết nhảy của người Dao quần chẹt Hoà Bình).
Nghệ sĩ Ưu tú Hoàng Phi Long (Cụm tác phẩm: Mùa sen nở, Nón quai thao, Lễ tạ).
Nghệ sĩ Nhân dân Lê Huân (Cụm tác phẩm: Ăng co bất diệt, Ngọn lửa Ba Tơ, Anh nuôi tay súng, Mài sắc đường lê).
Nghệ sĩ Nhân dân Lê Ngọc Cường (Cụm tác phẩm: Lửa thiêng, Hứng dừa, Tiếng đàn bên suối, Xuân về trên bản Mèo).
Nghệ sĩ Ưu tú, Nhà giáo Ưu tú Nguyễn Bá Thái (Cụm tác phẩm: Khoảnh khắc đêm hè, Nhịp Cráp đêm trăng, Duyên trăng).
Nghệ sĩ Ưu tú Nguyễn Trọng Lanh (Cụm tác phẩm: Đường trời không thoát, Thầy thầy - Tớ tớ, Đồng đội trẻ).
Tiến sĩ, Nghệ sĩ Nhân dân Phạm Anh Phương (Cụm tác phẩm: Lời ru của rừng, Bến lụy, Khai sơn phá thạch).
Văn học Nghệ thuật (158) > Nhiếp ảnh

Đoàn Công Tính với các bức ảnh Nụ cười bên thành cổ Quảng Trị, Trên đồi không tên, Đánh chiếm căn cứ Đầu Mầu.
Đinh Ngọc Thông với bức ảnh Chiến sĩ ở mặt trận Điện Biên Phủ đọc thư nhà dưới chiến hào.
Dương Thanh Phong với các bức ảnh Niềm hạnh phúc trong khắc nghiệt của chiến tranh, Khiêng nhà về làng cũ, Du kích đội rơm nguỵ trang tiếp cận địch và Binh lính Sài Gòn hốt hoảng trút bỏ quân trang quân dụng tháo chạy trong ngày 30/4/1975.
Liệt sĩ Hai Nhiếp (Trần Bỉnh Khuôi) với các bức ảnh Tấn công đồn Cái Keo, Huyện Đầm Dơi, Cà Mau và Du kích Cà Mau kép pháo để tấn công và chiếm cứ điểm Cái Keo của Quân Nam Việt Nam 1965.
Hoàng Linh (Phạm Quốc Trụ) với các bức ảnh Bác Hồ với thiếu nhi và Bác Hồ với nghệ sĩ Trà Giang.
Hoàng Văn Sắc với các bức ảnh Đường ra tiền tuyến và Tiểu đội 10 cô gái ngã ba Đồng Lộc.
Lê Minh Trường với bức ảnh Xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước.
Lương Nghĩa Dũng với bức ảnh Đấu pháo ở Dốc Miếu.
Mai Nam (Nguyễn Hữu Thống) với các bức ảnh Cảnh giác, Chạy đâu cho thoát và Đi trực chiến.
Nguyễn Hồng Nghi với các cụm tác phẩm Bộ ảnh bình dân học vụ và Bộ ảnh Bác Hồ.
Nguyễn Tiến Lợi với bức ảnh Xung phong.
Nguyễn Văn Bảo với bức ảnh Từ “thần sấm” xuống xe trâu.
Phan Thoan với bức ảnh Uy thế không lực Hoa Kỳ (O du kích nhỏ).
Võ An Khánh (Võ Nguyên Nhân) với các bức ảnh Phóng lựu đạn vào đồn địch, một phát minh độc đáo của chiến tranh nhân dân, Hàng vạn nhân dân 3 xã Trần Thới, Phú Mỹ, Tân Hưng Đông biểu tình tuần hành ủng hộ bản tuyên bố 8 điểm với thiện chí hoà bình của đoàn đại biểu tại hội đàm Pari và Trạm Quân y dã chiến.
Vũ Đình Hồng với các bức ảnh Bác Hồ thăm đơn vị pháo cao xạ bảo vệ Thủ đô đang trực chiến và Bác Hồ với các anh hùng chiến sĩ thi đua các lực lượng vũ trang quân giải phóng miền Nam ra thăm miền Bắc.
Vũ Ba với bức ảnh Phúc Tân kêu gọi trả thù.
Vũ Tạo với bức ảnh Hiên ngang.
Văn học Nghệ thuật (158) > Văn nghệ dân gian

Chu Quang Trứ (Các tác phẩm: Kiến trúc dân gian truyền thống Việt Nam, Sáng giá chùa xưa (Mỹ thuật Phật giáo) và Tượng cổ Việt Nam với truyền thống điêu khắc dân tộc).
Nguyễn Huy Hồng (Các tác phẩm: Nghệ thuật múa Rối Việt Nam, Rối nước Việt Nam và Nghệ thuật múa rối nước Thái Bình).
Văn học Nghệ thuật (158) > Kiến trúc

Đặng Thái Hoàng
Khương Văn Mười
Lương Anh Dũng
Nguyễn Khôi Nguyên
Nguyễn Vũ Hưng
Văn học Nghệ thuật (158) > Điện ảnh

Nghệ sĩ Nhân dân, Đạo diễn Nguyễn Khánh Dư
Nghệ sĩ Nhân dân, Đạo diễn Phạm Văn Khoa
Nghệ sĩ Nhân dân, Đạo diễn Bạch Diệp
Nghệ sĩ Nhân dân, Đạo diễn Nguyễn Thanh Vân
Nghệ sĩ Nhân dân, Đạo diễn Trần Phương
Nghệ sĩ Nhân dân, Đạo diễn Nguyễn Văn Thông
Nghệ sĩ Nhân dân, Đạo diễn Ngô Mạnh Lân
Nghệ sĩ Nhân dân, Đạo diễn Trần Vũ
Nghệ sĩ Nhân dân, Đạo diễn Mai Lộc
Nghệ sĩ Nhân dân, Đạo diễn Nguyễn Ngọc Quỳnh
Nghệ sĩ Nhân dân, Đạo diễn Nguyễn Huy Thành
Nghệ sĩ Nhân dân, Đạo diễn Lê Mạnh Thích
Nghệ sĩ Nhân dân, Đạo diễn Đào Trọng Khánh
Nghệ sĩ Nhân dân, Đạo diễn Khải Hưng
Hiệu ứng bươm bướm

Con bướm đập cánh ở Brazil có thể gây ra cơn lốc xoáy ở Texas.
Hiệu ứng bươm bướm (tiếng Anh: butterfly effect), còn được gọi là hiệu ứng cánh bướm, là một khái niệm trong lý thuyết hỗn loạn về độ nhạy cảm của hệ đối với điều kiện gốc (tiếng Anh: sensitivity on initial conditions). Hiệu ứng này được nhà toán học Edward Norton Lorenz khám phá ra. Khi thực hiện mô phỏng các hiện tượng thời tiết, Lorenz nhận thấy rằng nếu ông làm tròn các dữ liệu đầu vào, dù với sai số bé thế nào đi nữa, thì kết quả cuối cùng luôn khác với kết quả của dữ liệu không được làm tròn. Một thay đổi nhỏ của dữ liệu đầu vào dẫn đến một thay đổi lớn của kết quả. Tên gọi hiệu ứng cánh bướm bắt nguồn từ hình ảnh ẩn dụ: một cơn bão chịu sự ảnh hưởng của một con bươm bướm nhỏ bé vẫn vỗ cánh ở một nơi nào đó rất xa cơn bão.
Vốn được sử dụng ban đầu như một khái niệm khoa học đơn thuần, hiệu ứng cánh bướm sau đó đã được nhắc đến nhiều lần trong văn hóa đương đại, đặc biệt là trong các tác phẩm có đề cập tới quan hệ nhân quả hoặc nghịch lý thời gian (ví dụ như bộ phim Hiệu ứng cánh bướm được đặt tên và lấy cảm hứng theo khái niệm này).
Lý thuyết

Năm 1972, nhà khí tượng học và chuyên gia về lý thuyết hỗn loạn Edward Norton Lorenz đã giới thiệu trước Hiệp hội phát triển khoa học Hoa Kỳ (American Association for the Advancement of Science) một bài nói chuyện có tựa đề Predictability: Does the Flap of a Butterfly's Wings in Brazil Set off a Tornado in Texas? (Dự đoán: Liệu con bướm đập cánh ở Brazil có thể gây ra cơn lốc ở Texas?). Trước đó vào năm 1961, trong khi mô phỏng một dự đoán về thời tiết trên máy tính, Lorenz đã lỡ nhập số liệu là 0,506 thay vì 0,506127 như dự định, và do đó đã thu được kết quả dự đoán thời tiết hoàn toàn khác so với tính toán ban đầu. Từ kết quả này Lorenz đã đề cập tới sự ràng buộc chặt chẽ của hệ vật lý đối với các điều kiện ban đầu trong bài nói chuyện. Theo đó một cái đập cánh của con bướm nhỏ bé có thể gây ra sự thay đổi (dù rất nhỏ) trong điều kiện gốc của hệ vật lý dẫn đến kết quả là những thay đổi rất lớn về thời tiết ví dụ như cơn lốc tại một địa điểm cách nơi con bướm đập cách hàng vạn km.