stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Địa mạo học
Lịch sử > Định lượng và quá trình địa mạo học

Địa mạo học đã bắt đầu được đặt trên một nền tảng định lượng vững chắc vào giữa thế kỷ 20. Sau công trình đầu tiên của Grove Karl Gilbert vào đầu thế kỷ 20, một nhóm người chủ yếu là người Mỹ là các nhà khoa học tự nhiên, nhà địa chất học và các kỹ sư thủy lực bao gồm William Walden Rubey, Ralph Alger Bagnold, Hans Albert Einstein, Frank Ahnert, John Hack, Luna Leopold, A. Shields, Thomas Maddock, Arthur Strahler, Stanley Schumm, và Ronald Shreve đã bắt đầu nghiên cứu hình thức của các yếu tố cảnh quan như sông và sườn đồi bằng cách thực hiện các phép đo có hệ thống, trực tiếp, định lượng về các khía cạnh của chúng và nghiên cứu tỉ lệ của nhứng phép đo này.[cần dẫn nguồn]. Những phương pháp này bắt đầu cho phép sự đoán tính chất của cảnh quan trong quá khứ và tương lai từ những quan sát hiện tại, và sau đó được phát triển thành xu hướng hiện đại của cách tiếp cận định lượng cao đối với các vấn đề địa mạo. Nhiều nghiên cứu về địa mạo học ban đầu có nhều đột phá và được trích dẫn rộng rãi đã xuất hiện trong Bản tin của Hiệp hội Địa chất Hoa Kỳ, và chỉ nhận được một vài trích dẫn trước năm 2000 (chúng là ví dụ về "người đẹp ngủ") khi sự gia tăng chứng cớ đáng kể về địa mạo học định lượng nghiên cứu xảy ra.
Đạo mạo học định lượng có thể liên quan đến động lực học chất lưu và cơ học vật rắn, địa mạo và nghiên cứu trong phòng thí nghiệm, đo đạc thực địa, công việc lý thuyết, và mô hình tiến hóa cảnh quan toàn cảnh. Các phương pháp này được sử dụng để hiểu về phong hóa và sự hình thành của đất, vận chuyển trầm tích, thay đổi cảnh quan, và sự tương tác giữa khí hậu, kiến tạo, xói mòn, và lắng đọng.
Ở Thụy Điển, luận án tiến sĩ của Filip Hjulström, "Dòng sông Fyris" (1935), chứa một trong những nghiên cứu định lượng đầu tiên về các quá trịnh địa mạo học từng được công bố. Các sinh viên của ông ấy đã theo cùng một hướng, thực hiện các nghiên cứu định lượng về vận chuyển hàng loạt (Anders Rapp), vận chuyển lưu động (Åke Sundborg), lắng đọng châu thổ (Valter Axelsson), và các quá trình ven biển (John O. Norrman). Điều này đã phát triển thành "Trường Đại học Địa lý tự nhiên Uppsala".
Lịch sử > Địa mạo học đương đại

Ngày nay, lĩnh vực địa mạo  học có phạm vi rộng bao gồm nhiều cách tiếp cận và quan tâm khác nhau. Các nhà nghiên cứu hiện đại nhằm mục đích đưa ra các "định luật" định lượng chi phối các quá trình trên bề mặt Trái Đất, nhưng đồng đều, nhận ra tính độc đáo của từng cảnh quan và môi trường nói các quá trình này hoạt động. Các nhận thức rõ ràng đặc biệt quan trọng trong địa mạo học đương đại bao gồm:
1) không phải tất cả các cảnh quan đều có tể được coi là "ổn định" hoặc "nhiễu loạn", trong đó trạng thái nhiễu loạn này là sự dịch chuyển tạm thời khỏi một vài mục tiêu lý tưởng. Thay vào đó, những thay đổi năng lượng của cảnh quan hiện được xem là một phần thiết yếu trong bản chất của chúng.
2) nhiều hệ thống địa mạo học được hiểu rõ nhất về sự ngẫu nhiên của các quá trình xảy ra trong chúng, nghĩa là, phân phối xác suất của cường độ sự kiện và thời gian quay trở lại. Chính điều này đã chỉ ra tầm quan trọng của chủ nghĩa quyết định hỗn loạn đối với cảnh quan và các tính chất cảnh quan đy=ược xem xét tốt nhất theo thống kê.  Cac quá trình tương tự trong cùng một cảnh quan không phải lúc nào cũng dẫn đến kết quae cuối cùng.
Mặc dù tầm quan trọng của nó làm giảm khả năng địa mạo khí hậu tiếp tục tồn tại như một lĩnh vực nghiên cứu sản xuất có liên quan đến nghiên cứu. Gần đây những lo ngại về sự ấm lên toàn cầu đã dẫn đến một mối quan tâm mới trong lĩnh vực này.
Mặc dù có nhiều sự chỉ trích nhưng mô hình chu kỳ xói mòn vẫn là một phần của khoa học về địa mạo học. Mô hình hoặc lý thuyết chưa bao giờ bị chứng minh là sai, nhưng cũng chưa được chứng minh. Thay vào đó, những khó khắn cố hữu của mô hình đã khiến nghiên cứu địa mại tieean kên theo các dòng. Trái ngược với tình trạng tranh chấp của nó trong địa mạo học, chu trình của mô hình xói món là một cách tiếp cận phổ biến được sử dụng để thiết lập niên đại phủ nhận, và do đó là một khái niệm quan trọng trong khoa học về địa chất lịch sử. Trong khi thừa nhận những thiếu sót của nó, các nhà địa mạo học hiện đại là Andrew Goudie và Karna Lidmar-Bergström đã ca ngợi nó vì sự thanh lịch và giá trị sư phạm tương ứng.
Các quá trình

Các quá trình liên quan đến địa mạo thường rơi vào
(1) sản xuất lớp đất mặt bởi phong hóa và xói mòn, 
(2) vận chuyển các thiết liệu, và 
(3) lắng đọng cuối cùng của nó. Các quá trình bề mặt chính chịu trách nhiệm cho hầu hết các đặc điểm địa hình bao gồm gió, sóng, hòa tan hóa học, sạt lở, chuyển động của nước dưới đất, dòng nước bề mặt, hoạt động băng hà, kiến tạo, và núi lửa. Các quá trình địa mạo kỳ lạ khác cs thể bao gồm các quá trình periglacial (đóng băng), hoạt động qua trung gian muối, hoạt động dòng hải lưu, rò rỉ chất lỏng thông qua tác động dưới đáy biển hoặc ngoài Trái Đất.
Các quá trình > Quá trình trầm tích gió

Quá trình trầm tích gió liên quan đến các hoạt động của gió và cụ thể hơn, là khả năng của gió để định hình bề mặt Trái Đất. Gió có thể làm xói mòn, vận chuyển, và lắng đọng các vật liệu, và là tác nhân ảnh hưởng ở những vùng có thảm thực vật thưa thớt và một lượng lớn trầm tích mịn, không đồng đều. Mặc dù nước và dòng chảy có xu hướng huy động nhiều vật chẩ hơn gió trong hầu hết các môi trường, quá trình trầm tích gió rất quan trọng trong môi trường khô cằn như hoang mạc.
Các quá trình > Quá trình sinh học

Sự tương tác của những sinh vật sống với địa hình, hoặc những  quá trình địa mạo sinh học- "là nghiên cứu về sự tương tác giữa các sinh vật và sự phát triển của địa hình, và do đó là các lĩnh vực nghiên cứu trong địa mạo học và sinh vật học. Các sinh vật ảnh hưởng đến quá trình địa mạo theo nhiều cách khác nhau. Ví dụ, cây có thể làm giảm khả năng sạt lở nơi rễ của chúng xâm nhập vào đá bên dưới, cây và rác của chúng ức chế xói mòn đất, sinh hóa được tạo ra bởi thực vật làm tăng tốc độ phong hóa hóa học của đá gốc và regolith, và động vật biển gây ra sự phá hủy sinh học của san hô. Nghiên cứu về sự tương tác giữa các quá trình sinh học biển và địa hình ven biển được gọi là sinh học sinh học ven biển" -, có thể ở nhiều dạng khác nhau, và hầu như chắc chắn là của sự quan trọng sâu sắc đối với hệ thống địa mạo trên đất nói chung. Sinh học có thể ảnh rất hưởng rất nhiều đến những quá trình địa mạo, khác nhau từ quá trình sinh địa hóa học – "là ngành khoa học nghiên cứu các quá trình và phản ứng hóa học, vật lý, địa chất và sinh học chi phối thành phần của môi trường tự nhiên (gồm sinh quyển, băng quyển, thủy quyển, thổ quyển, khí quyển và thạch quyển). Cụ thể, sinh địa hóa học nghiên cứu các chu trình của các nguyên tố hóa học, ví dụ như cacbon và Nitơ, và những phản ứng của chúng với và kết hợp thành sinh vật sống được vận chuyển thôn qua các hệ thống sinh học trên quy mô Trái Đất trong không gian qua thời gian. Lĩnh vực này tập trung vào các chu trình hóa học được phát động hoặc bị ảnh hưởng bởi các hoạt động sinh học. Đặc biệt nhấn mạnh vào việc nghiên cứu các chu trình cacbon, nito, lưu huỳnh, và phosphor. Sinh địa hóa học là ngành khoa học hệ thống liên quan chặt chẽ tới sinh thái học hệ thống" -  kiểm soát  phong hóa – "là quá trình phá hủy đá, đất và các khoáng vật chứa trong đó khi tiếp xúc trực tiếp với môi trường không khí. Phong hóa được chia thành hai loại chính: Phong hóa cơ học là quá trình phong hóa trong đó các tác nhân vật lý là tác nhân gây phong hóa. Phong hóa hóa học có sự tham gia của các chất trong môi trường không khí tác động lên đối tượng phong hóa. Có tác giả còn xếp thêm phong hóa sinh học cũng là quá trình phong hóa hóa học nhưng các tác nhân gây phong hóa là các chất có nguồn gốc sinh học" -, đến sự ảnh hưởng của những quá trình cơ học như là đào đất và  hố cây – "được hình thành do sự hiện diện và phát triển lâu dài của rễ cây hoặc khi một cây lớn bị thổi bay hoặc gốc cây bị kéo ra làm rách một lượng đất cùng với rễ" – lên sự phát triển của đất, thậm chí kiểm soát tới cả tốc độ xói mòn trên toàn cầu thông qua sự điều biến của khí hậu từ đầu đến cuối quá trình cân bằng lượng khí carbon dioxide. Cảnh quang trên mặt đất mà trong đó sinh học đóng vai trò trung gian trên bề mặt có thể bị loại trừ một cách triệt để thì chiếm tỉ lệ rất thấp và hầu như không xảy ra, nhưng có thể giữ thông tin quan trọng cho sự thông hiểu địa mạo của những hành tinh khác, như Sao Hỏa.
Các quá trình > Quá trình băng hà

Sông băng – "là một khối băng lâu năm (có tỷ trọng thấp hơn băng thường), di chuyển liên tục bởi trọng lượng của chính nó; nó hình thành ở nơi mà tuyết tích tụ và vượt quá sự tiêu mòn (ablation: gồm có sự tan chảy và thăng hoa) qua rất nhiều năm, thường là hàng thế kỷ. Các sông băng từ từ biến dạng và chảy do sức ép gây ra bởi khối lượng của chúng, tạo thành các kẽ nứt (crevasse), băng trôi (serac), và nhiều dạng nổi bật khác biệt khác. Chúng cũng bào mòn đá và các mảnh vụn từ đất nền để tạo nên các dạng địa hình như núi dạng vòm và băng tích. Các sông băng chỉ hình thành trên mặt đất và khác hẳn so với lớp băng mỏng hơn nhiều trên biển và hồ mà hình thành trên mặt nước trong khi  bị hạn chế về mặt địa lý, là tác nhân ảnh hưởng sâu sắc đến sự thay đổi của cảnh quan. Sự di chuyển dần của băng xuống một thung lũng gây ra sự mài mòn – "là một quá trình xói mòn xảy ra khi vật liệu được vận chuyển mòn dần trên bề mặt theo thời gian. Đó là quá trình ma sát gây ra bởi trầy xước, trầy xước, mòn, mài mòn và cọ xát các vật liệu. Cường độ mài mòn phụ thuộc vào độ cứng, nồng độ, vận tốc và khối lượng của các hạt chuyển động" và gãy đá của những tảng đá bên dưới. Sự mài mòn tạo ra các trầm tích min, được gọi là bột băng – "bao gồm các hạt đá mịn, có kích thước phù sa, được tạo ra bằng cách nghiền cơ học đá gốc bằng cách ăn mòn băng hoặc bằng cách nghiền nhân tạo với kích thước tương tự. Bởi vì vật liệu này rất nhỏ, nó trở nên lơ lửng trong nước tan chảy làm cho nước có vẻ đục, đôi khi được gọi là sữa băng". Các mảnh vỡ được vận chuyển bởi các sông băng, khi nước trong sông rút đi, được gọi là băng tích – "bất kỳ sự tích tụ hình thành băng nào của các mảnh vụn băng không hợp nhất xảy ra ở cả hai khu vực hiện tại và trước đây được dán trên Trái Đất, thông qua các quá trình địa mạo. Băng tích được hình thành từ các mảnh vụn trước đây được mang theo bởi một dòng sông băng và thường bao gồm các hạt hơi tròn có kích thước từ các tảng đá lớn đến bột băng phút. Những băng tích bên được hình thành ở bên cạnh dòng chảy băng và những băng tích cuối cùng ở chân, đánh dấu sự tiến bộ tối đa của sông băng. Các loại băng tích khác bao gồm băng tích mặt đất, các khu vực được che phủ với địa hình không đều, và băng tích trung gian được hình thành nơi hai sông băng gặp nhau Xói mòn sông băng chịu trách nhiệm cho các thung lũng hình chữ U, trái ngược với các thung lũng hình chữ V có nguồn gốc từ lưu huỳnh.
Cách các quá trình băng hà tương tác với các yếu tố cảnh quan khác, đặc biệt là các quá trình đồi núi và dịch cúm, là một khía cạnh quan trọng của quá trình tiến hóa cảnh quan [[Plio-Pleistocenevà hồ sơ trầm tích của nó trong nhiều môi trường núi cao. Các môi trường đã được dán tương đối gần đây nhưng không còn có thể hiển thị tỷ lệ thay đổi cảnh quan cao so với các môi trường chưa bao giờ được đóng băng. Các quá trình địa mạo không thuộc thời kỳ băng giá mà vẫn được điều hòa bởi quá trình băng hà trong quá khứ được gọi là các quá trình không ổn định. Khái niêm này tương phản với các quá trình vuông góc, được điều khiển trực tiếp bởi sự hình thành hoặc tan chảy của băng hoặc băng giá.
Các quá trình > Quá trình đồi núi

Đất, lớp đất mặt – "là một lớp vật liệu không đồng nhất, bở rời phủ lên nền đá cứng. Lớp này bao gồm bụi, đất, mảng vụn đá và những vật liệu liên quan khác và chúng có mặt trên Trái Đất, Mặt Trăng, một số tiểu hành tinh và các hành tinh khác. Lớp này hầu như bao phủ toàn bộ Mặt Trăng. Bởi được hình thành từ các quá trình va chạm, lớp đất mặt của các bề mặt già thường dày hơn tại các nơi bề mặt trẻ khác. Đặc biệt, người ta đã ước tính rằng lớp đất mặt có độ dày thay đổi từ khoảng 3–5 m tại các biển, và khoảng 10–20 m trên các cao nguyên", và sự di chuyển của đá dưới áp lực của lực hấp dẫn thông qua đất leo, đất trượt, dòng chảy, đổ, và rơi. Như là sạt lở diễn ra hàng loạt như vậy xảy ra ở cả sườn trên mặt đất và dưới biển, và đã được quan sát trên Trái Đất, Sao Hỏa, Sao Kim, Vệ tinh lớn nhất của Sao Thổ và Vệ tinh thứ ba của sao Thổ.
Các quá trình sườn đồi đang liên tục diễn ra có thể làm thay đổi cấu trúc liên kết của bề mặt sườn đồi, cũng từ đó, tốc độ thay đổi của các quá trình cũng dần thay đổi nhanh hơn. Những ngọn đồi có dốc lên đến một một ngưỡng cao nào đó nhất định có khả năng loại bỏ khối lượng vật chất cực lớn rất nhanh, khiến cho quá trình sườn đồi trở thành một yếu tố cực kỳ quan trọng của cảnh quan ở các khu vực mà ở đó  hoạt động kiến tạo đang được diễn ra.
Trên Trái Đất, các quá trình sinh học đào hang hoặc hố cây có thể đóng vai trò quan trọng trong việc thiết lập tốc độ của một số quy trình sườn đồi.
Các quá trình > Quá trình núi lửa

Cả hai quá trình núi lửa (phun trào) và đá sâu (xâm nhập) có thể có ảnh hưởng nghiêm trọng đến địa mạo. Hoạt động của núi lửa có xu hướng làm cho cảnh quang ngày càng được trẻ hóa,, bao phủ bề mặt đất cũ bằng dung nham và mạt vụn núi lửa, giải phóng các vật liệu từ dòng chảy nham thạch trào và tác động thay đổi các dòng sông chảy theo một dòng chảy hoàn toàn mới. Các hình nón được xây dựng bởi các vụ phun trào cũng bồi đắp vào địa hình mới một lượng đáng kể, có thể được tác động bởi các quá trình bề mặt khác. Đá lửa xâm nhập sau đó hóa rắn ở độ sâu có thể gây ra cả sự nâng lên hoặc sụt lún bề mặt, tùy thuộc vào việc vật liệu mới dày đặc hơn hay ít đậm đặc hơn đá mà nó thay thế.
Các quá trình > Quá trình kiến tạo

Xem thêm: Xói mòn và kiến tạo
Kiến tạo mảng tác động đến địa mạo có thể dao động từ quy mô giữa hàng triệu năm đến vài phút và thậm chí còn ít hơn thế nữa.  Sự tác động của kiến tạo đối với cảnh quang phụ thuộc rất nhiều vào vải nền tảng của móng mà dù ít hay nhiều đều kiểm soát đến các loại hình thái của kiến tạo địa phương có thể hình thành. Động đất có thể trong một vài phút ngắn ngủi nhưng nó có thể nhấn chìm các vùng đất rộng lớn và tạo ra các vùng đất ngập nước mới. Sự phục hồi sau băng hà – "là sự gia tăng của khối lượng đất sau khi nâng trọng lượng khổng lồ của các tảng băng trong thời kỳ băng hà cuối cùng. Sự phục hồi sau băng hà và sự giảm đẳng hướng là các giai đoạn của đẳng tích băng hà, sự biến dạng của lớp vỏ Trái Đất thích nghi với những thay đổi trong phân bố khối băng. Bắc Âu Á, Bắc Mỹ và Nam Cực. Tuy nhiên, thông qua các quá trình hút nước biển và nâng lên của lục địa, tác động của sự phục hồi sau băng hà trên mực nước biển được cảm nhận trên toàn cầu cách xa các vị trí của các tảng băng hiện tại và trước đây" có thể giải thích cho những thay đổi đáng kể trong hàng trăm đến hàng ngàn năm và cho phép xói mòn vành đai núi để thúc đẩy xói mòn hơn nữa khi khối lượng được loại bỏ khỏi chuỗi và dây đai lên. Động lực của kiến tạo mảng trong khoảng thời gian dài hạn làm phát sinh tạo ra kiến tạo sơn, chuỗi núi lớn với tuổi thọ điển hình hàng chục triệu năm, tạo thành đầu mối cho tốc độ cao của các quá trình lưu biến và đồi núi và do đó sản xuất trầm tích lâu dài.
Các đặc điểm của động lực học quyển manti sâu như là chùm manti và [[phân lớp của thạch quyển thấp hơn cũng đã được đưa ra giả thuyết để đóng vai trò quan trọng trong dài hạn (lớn hơn triệu năm), tiến hóa quy mô lớn (hàng nghìn km) của địa hình Trái Đất (xem địa hình động).  Cả hai đều có thể thúc đẩy sự nâng cao bề mặt thông qua đẳng hướng khi đá nóng hơn, ít đặc hơn, lớp phủ thay thế đá lạnh hơn, dày đặc hơn, lớp phủ ở độ sâu trên Trái Đất.
Các quá trình > Quá trình sinh biển

Các quá trình sinh biển là những quá trình liên quan đến sự tác động của sóng, dòng hải lưu và sự thẩm thấu của chất lỏng thông qua đáy biển. Sạt lở và đất trượt tàu ngầm ngầm cũng là các quá trình quan trọng đối với một số khía cạnh của địa mạo biển. Bởi vì các lưu vực đại dương là nơi chìm cuối cùng cho một phần lớn trầm tích trên cạn, các quá trình lắng đọng và các hình thức liên quan của chúng (ví dụ như quạt trầm tích, đồng bằng châu thổ) đặc biệt quan trọng như các yếu tố của địa mạo biển.
Chồng chéo với các lĩnh vực khác

Có sự chồng chéo đáng kể giữa địa mạo và các lĩnh vực khác. Sự lắng đọng của vật liệu là vô cùng quan trọng trong trầm tích học.  [[Phong hóa là sự gián đoạn hóa học và vật lý của vật liệu Trái Đất khi tiếp xúc với các tác nhân khí quyển hoặc gần bề mặt, và thường được nghiên cứu bởi các nhà khoa học chuyên về lĩnh vựckhoa học về đất đai và môi trường hóa học, nhưng là một thành phần thiết yếu của địa mạo bởi vì nó là vật liệu có thể di chuyển ở nơi đầu tiên. Các kỹ sư chuyên môn Kỹ thuật xây dựng dân dụng – "là một ngành kỹ thuật chuyên nghiệp có nhiệm vụ thiết kế, thi công và bảo trì các công trình dân dụng cũng như tự nhiên như cầu, đường, đường hầm, đập, tòa nhà,... Kỹ thuật xây dựng dân dụng là ngành kỹ thuật lâu đời nhất chỉ sau kỹ thuật quân sự, nó được coi là ngành phi quân sự để phân biệt với kỹ thuật xây dựng các công trình quân sự. Theo truyền thống, ngành này thường được chia ra làm các ngành nhỏ như kỹ thuật môi trường, địa kỹ thuật, kỹ thuật kết cấu, kỹ thuật giao thông, kỹ thuật đô thị, kỹ thuật môi trường nước, kỹ thuật vật liệu, kỹ thuật công trình biển, khảo sát, và kỹ thuật xây dựng. Kỹ thuật xây dựng dân dụng có mặt ở mọi cấp độ: trong phạm vi công cộng, nhà nước đến tư nhân, và rộng hơn là trên khu vực và quốc tế" và kỹ thuật môi trường – "là một ngành kỹ thuật chuyên nghiệp lấy từ các chủ đề khoa học rộng lớn như hóa học, sinh học, sinh thái, địa chất, thủy lực, thủy văn, vi sinh và toán học để tạo ra các giải pháp bảo vệ và cũng cải thiện sức khỏe của các sinh vật sống và cải thiện chất lượng môi trường. Kỹ thuật môi trường là một môn học phụ của kỹ thuật dân dụng và kỹ thuật hóa học" được quan tâm đến sự xói mòn và vận chuyển trầm tích, đặc biệt là liên quan đến những kênh đào, độ dốc ổn định (và những tai biến tự nhiên), chất lượng nước – "đề cập đến các đặc tính hóa học, vật lý, sinh học và phóng xạ của nước. Nó là thước đo tình trạng của nước so với yêu cầu của một hoặc nhiều loài sinh vật và hoặc với bất kỳ nhu cầu hoặc mục đích nào của con người. Nó được sử dụng thường xuyên nhất bằng cách tham khảo một bộ tiêu chuẩn dựa trên việc tuân thủ, thường đạt được thông qua xử lý nước, có thể được đánh giá. Các tiêu chuẩn phổ biến nhất được sử dụng để đánh giá chất lượng nước liên quan đến sức khỏe của hệ sinh thái, an toàn khi tiếp xúc với con người và nước uống", quản lý môi trường ven biển, vận chuyển chất gây ô nhiễm và phục hồi dòng chảy. Sông băng có thể gây xói mòn và lắng đọng trên diện rộng trong một khoảng thời gian ngắn, khiến chúng trở thành những thực thể cực kỳ quan trọng ở vĩ độ cao và có nghĩa là chúng đặt ra các điều kiện trong các đầu nguồn của dòng suối sinh ra từ núi; do đó băng hà học rất quan trọng trong địa mạo.
Ứng dụng

Các ứng dụng thực hành của địa mạo học bao gồm các đo đạc và sự ảnh hưởng của biến đổi khí hậu, đánh giá các tai biến như dự đoán và giảm thiểu trượt đất, chỉnh trị và hồi phục dòng sông, bảo vệ bờ biển, và đánh giá sự có mặt của nước trên Sao Hỏa.
Cổ địa mạo học nghiên cứu về địa mạo của tất cả hoặc một phần bề mặt Trái Đất trong quá khứ.
Phong hóa và nước hóa học dẫn đến sự sai lệch cấu trúc trong đá lộ ra
"Cono de Arita" tại hồ khô Salar de Arizaro trên cao nguyên Atacama, phía tây bắc Argentina. Bản thân hình nón là một ngọn núi lửa, đại diện cho sự tương tác phức tạp của đá lửa xâm nhập với muối xung quanh.
Hồ "Veľké Hincovo pleso" ở High Tatras, Slovakia. Hồ chiếm một cách  "quá mức" được chạm khắc bởi bang chảy từng chiếm giữ thung lũng sông băng này.
Một phần của Great Escarpment ở Drakensberg, miền nam châu Phi. Phong cảnh này, với cao nguyên cao độ của nó được khắc sâu vào các sườn dốc của vách núi, được Davis trích dẫn như một ví dụ kinh điển về chu kỳ xói mòn của ông ấy.
Hẻm núi cắt bởi sông Ấn thành đá gốc, khu vực Nanga Parbat, Pakistan. Đây là hẻm núi sông sâu nhất thế giới. Bản than Nanga Parbat, ngọn núi cao thứ 9 của thế giới, nó được tìm thấy trong nước ngầm.
Hốc gió bị xói mòn gần Moab, Utah
Beaver dams, as this one in Tierra del Fuego, constitute a specific form of zoogeomorphology, a type of biogeomorphology.
Seif và barchan dunes in the Hellespontus region on the surface of Mars. Dunes are mobile landforms created by the transport of large volumes of sand by wind.
Features of a glacial landscape
Talus cones on the north shore of Isfjorden, Svalbard, Norway. Talus cones are accumulations of coarse hillslope debris at the foot of the slopes producing the material.
The Ferguson Slide is an active landslide in the Merced River canyon on California State Highway 140, a primary access road to Yosemite National Park.
Rosamunde

Rosamunde, tên đầy đủ là Rosamunde, Fürstin von Zypern (tiếng Việt: Rosamunde, công chúa của đảo Síp) là vở kịch của nhà báo, nhà thơ, nhà soạn kịch người Đức Helmina von Chézy. Âm nhạc của vở kịch được viết bởi Franz Schubert và phần này được nhiều người biết đến (nó gồm overture, âm nhạc cho múa ballet, romance cho soprano, nhạc cho hợp xướng,...). Điều thú vị là sau này Chézy viết lời cho các bản lied của chính Schubert. Một trong số đó là Người chăn cừu trên mỏm đá.
Chú thích

↑  Từ điển tác giả, tác phẩm âm nhạc phổ thông, Vũ Tự Lân, xuất bản năm 2007, trang 326
↑  Từ điển tác giả, tác phẩm âm nhạc phổ thông, Vũ Tự Lân, xuất bản năm 2007, trang 262
Rypiński

| Huyện Rypiński Powiat rypiński |
| --- | --- |
—  Huyện  —
 

  Hiệu kỳ Huy hiệu
Vị trí rypiński trong tỉnh Kujawsko-Pomorskie Vị trí rypiński trong tỉnh Kujawsko-Pomorskie
Huyện Rypiński
Quốc gia:  Ba Lan
Tỉnh: Kujawsko-Pomorskie
Thủ phủ: Rypin 
Diện tích
 • Tổng cộng: 586 km2 (226 mi2)
Dân số (2011)
 • Tổng cộng: 43.843
 • Mật độ: 75/km2 (190/mi2)
Múi giờ: CET (UTC+1)
 • Mùa hè (DST): CEST (UTC+2)
87-500 
Rypiński là một huyện thuộc tỉnh Kujawsko-Pomorskie của Ba Lan. Huyện có diện tích 586 km². Đến ngày 1 tháng 1 năm 2011, dân số của huyện là 43843 người và mật độ 75 người/km².
Parangitia corma

| Parangitia corma> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Noctuidae
Chi (genus): Parangitia
Loài (species): P. corma
Danh pháp hai phần
Parangitia corma Schaus, 1921 
Parangitia corma là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Mesochorus horcomollensis

| Mesochorus horcomollensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Ichneumonidae
Chi (genus): Mesochorus
Loài (species): M. horcomollensis
Danh pháp hai phần
Mesochorus horcomollensis Dasch, 1974 
Mesochorus horcomollensis là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2014.
Oldenlandia laceyi

| Oldenlandia laceyi> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Gentianales
Họ (familia): Rubiaceae
Chi (genus): Oldenlandia
Loài (species): O. laceyi
Danh pháp hai phần
Oldenlandia laceyi (Halford) Halford 
Oldenlandia laceyi là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được (Halford) Halford mô tả khoa học đầu tiên năm 1992.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Oldenlandia laceyi”. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2013.