stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Mùa bão Tây Bắc Thái Bình Dương 1972
Các cơn bão > Bão nhiệt đới Grace (Osang)

| --- | --- |
Bão nhiệt đới (SSHWS)
 
Thời gian tồn tại: 11 tháng 9 – 20 tháng 9
Cường độ cực đại: 95 km/h (60 mph) (1-min)  990 hPa (mbar)
Các cơn bão > Bão Helen (Paring)

| --- | --- |
Bão cuồng phong cấp 3 (SSHWS)
 
Thời gian tồn tại: 11 tháng 9 – 21 tháng 9
Cường độ cực đại: 185 km/h (115 mph) (1-min)  955 hPa (mbar)
Bão Helen là xoáy thuận nhiệt đới nghiêm trọng nhất tấn công Nhật Bản trong mùa bão Tây Bắc Thái Bình Dương 1972. Có nguồn gốc từ một vùng nhiễu động nhiệt đới trên khu vực gần quần đảo Bắc Mariana trong ngày 11 tháng 9, Helen đã dần mạnh lên khi nó di chuyển theo hướng Tây Bắc. Vào ngày 14, Helen đạt cường độ bão cuồng phong, và không lâu sau nó chuyển quỹ đạo sang thành Đông Bắc hướng tới Nhật Bản. Sự xuất hiện của một rãnh thấp trên biển Hoa Đông khiến Helen tăng tốc và nó đã đổ bộ vào khu vực gần Cape Kushimoto với cường độ bão cấp 3 trong thang bão Saffir-Simpson. Đến cuối ngày hôm đó, Helen đi vào biển Nhật Bản. Sau khi hợp nhất với một vùng thấp trên tầng cao, cơn bão đã chuyển đổi thành một xoáy thuận ngoại nhiệt đới trong ngày 19 và nó được ghi nhận lần cuối hai ngày sau, sau khi nó di chuyển qua vùng Nam Hokkaido.
Tại Nhật Bản, bão Helen đã gây ra mưa xối xả, lượng tối đa đạt 790 mm ở Hokkaido; cùng những cơn gió mạnh gây thiệt hại trên diện rộng. Đã có tổng cộng 4.213 ngôi nhà bị phá hủy và 146.547 ngôi nhà khác bị hư hại là hậu quả từ các trận lũ quét và lở đất. Một số lượng lớn tàu chở hàng bị mắc cạn do biển động, trong đó bao gồm hàng ngàn tấn hàng hóa vận chuyển. Tổng cộng, bão Helen làm chết 87 người và tổn thất là 102 triệu USD (USD 1972).
Các cơn bão > Áp thấp nhiệt đới 21W

| --- | --- |
Áp thấp nhiệt đới (SSHWS)
 
Thời gian tồn tại: 12 tháng 9 – 17 tháng 9
Cường độ cực đại: 55 km/h (35 mph) (1-min)
Các cơn bão > Bão Ida

| --- | --- |
Bão cuồng phong cấp 3 (SSHWS)
 
Thời gian tồn tại: 16 tháng 9 – 27 tháng 9
Cường độ cực đại: 205 km/h (125 mph) (1-min)  930 hPa (mbar)
Các cơn bão > Áp thấp nhiệt đới Reming

| --- | --- |
Áp thấp nhiệt đới (SSHWS)
 
Thời gian tồn tại: 17 tháng 9 – 19 tháng 9
Cường độ cực đại: 55 km/h (35 mph) (1-min)
Các cơn bão > Bão nhiệt đới Kathy

| --- | --- |
Bão nhiệt đới (SSHWS)
 
Thời gian tồn tại: 30 tháng 9 – 8 tháng 10
Cường độ cực đại: 110 km/h (70 mph) (1-min)  980 hPa (mbar)
Các cơn bão > Bão Lorna(bão số 5)

| --- | --- |
Bão cuồng phong cấp 1 (SSHWS)
 
Thời gian tồn tại: 30 tháng 9 – 4 tháng 10
Cường độ cực đại: 140 km/h (85 mph) (1-min)  990 hPa (mbar)
Các cơn bão > Bão Marie

| --- | --- |
Bão cuồng phong cấp 4 (SSHWS)
 
Thời gian tồn tại: 4 tháng 10 – 16 tháng 10
Cường độ cực đại: 215 km/h (130 mph) (1-min)  935 hPa (mbar)
Các cơn bão > Bão Nancy

| --- | --- |
Bão cuồng phong cấp 3 (SSHWS)
 
Thời gian tồn tại: 15 tháng 10 – 29 tháng 10
Cường độ cực đại: 195 km/h (120 mph) (1-min)  945 hPa (mbar)
Các cơn bão > Bão Olga

| --- | --- |
Bão cuồng phong cấp 3 (SSHWS)
 
Thời gian tồn tại: 20 tháng 10 – 31 tháng 10
Cường độ cực đại: 195 km/h (120 mph) (1-min)  940 hPa (mbar)
Các cơn bão > Bão Pamela (Toyang)(bão số 6)

| --- | --- |
Bão cuồng phong cấp 3 (SSHWS)
 
Thời gian tồn tại: 3 tháng 11 – 9 tháng 11
Cường độ cực đại: 205 km/h (125 mph) (1-min)  940 hPa (mbar)
Bão Pamela đã tấn công Hong Kong khiến một người thiệt mạng.
Các cơn bão > Bão Ruby

| --- | --- |
Bão cuồng phong cấp 3 (SSHWS)
 
Thời gian tồn tại: 14 tháng 11 – 21 tháng 11
Cường độ cực đại: 205 km/h (125 mph) (1-min)  940 hPa (mbar)
Các cơn bão > Bão Sally(bão số 7)

| --- | --- |
Bão cuồng phong cấp 1 (SSHWS)
 
Thời gian tồn tại: 30 tháng 11 – 5 tháng 12
Cường độ cực đại: 150 km/h (90 mph) (1-min)  985 hPa (mbar)
Các cơn bão > Bão Therese (Undang)(bão số 8)

| --- | --- |
Bão cuồng phong cấp 3 (SSHWS)
 
Thời gian tồn tại: 30 tháng 11 – 12 tháng 12
Cường độ cực đại: 195 km/h (120 mph) (1-min)  945 hPa (mbar)
Bão Therese đã phát triển trong ngày 30 tháng 11, và đến ngày 3 tháng 12 nó tấn công Philippines. Sau khi vượt qua quần đảo, cơn bão đạt đỉnh với sức gió 120 dặm/giờ (190 km/giờ) trên Biển Đông. Một cơn bão với cường độ mạnh như vậy xuất hiện trên Biển Đông tại thời điểm muộn trong năm là sự kiện hiếm gặp. Tiếp tục di chuyển về phía Tây, cường độ của Therese biến động thất thường, và đến ngày 9 tháng 12 nó đã tấn công miền Trung Việt Nam với sức gió 115 dặm/giờ (185 km/giờ). Therese tan vào ngày 12, sau khi nó đã khiến 90 người thiệt mạng và gây thiệt hại lớn trên khắp các khu vực mà nó đi qua.
Các cơn bão > Bão nhiệt đới Violet

| --- | --- |
Bão nhiệt đới (SSHWS)
 
Thời gian tồn tại: 11 tháng 12 – 19 tháng 1
Cường độ cực đại: 100 km/h (65 mph) (1-min)  995 hPa (mbar)
Tên bão

Trong năm 1972, bão nhiệt đới trên Tây Bắc Thái Bình Dương được đặt tên bởi Trung tâm Cảnh báo Bão Liên hợp (JTWC). Cơn bão đầu tiên được đặt tên là Kit và cuối cùng là Violet.
| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
|  Agnes  Bess  Carmen  Della  Elaine  Faye  Gloria  Hester  Irma  Judy  Kit 1W  Lola 3W  Mamie 4W  Nina 5W  Ora 6W  Phyllis 7W  Rita 8W  Susan 9W  Tess 10W  Viola 11W  Winnie 12W |  Alice 13W  Betty 14W  Cora 15W  Doris 16W  Elsie 17W  Flossie 18W  Grace 19W  Helen 20W  Ida 22W  June 23C  Kathy 24W  Lorna 25W  Marie 26W  Nancy 27W  Olga 28W  Pamela 29W  Ruby 30C  Sally 31W  Therese 32W  Violet 33W  Wilda |  Anita  Billie  Clara  Dot  Ellen  Fran  Georgia  Hope  Iris  Joan  Kate  Louise  Marge  Nora  Opal  Patsy  Ruth  Sarah  Thelma  Vera  Wanda |  Amy  Babe  Carla  Dinah  Emma  Freda  Gilda  Harriet  Ivy  Jean  Kim  Lucy  Mary  Nadine  Olive  Polly  Rose  Shirley  Trix  Virginia  Wendy |
Có hai hệ thống hình thành trên khu vực Trung tâm Thái Bình Dương, bão nhiệt đới June và Ruby. Chính sách đặt tên tại thời điểm đó là sử dụng tên trong danh sách của xoáy thuận nhiệt đới Tây Bắc Thái Bình Dương để đặt cho xoáy thuận nhiệt đới Trung tâm Thái Bình Dương.
Tên bão > Philippines

Cục quản lý Thiên văn, Địa vật lý và Khí quyển Philippines sử dụng một danh sách tên riêng cho các xoáy thuận nhiệt đới hình thành hoặc đi vào khu vực họ chịu trách nhiệm. Danh sách này lặp lại với chu kỳ 4 năm.
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  Asiang  Biring  Konsing  Didang  Edeng |  Gloring  Huaning  Isang  Lusing  Maring |  Nitang  Osang  Paring  Reming  Seniang |  Toyang  Undang  Welpring  Yoning  Aring |  Basiang  Kayang  Dorang  Enang  Grasing |
Một bức ảnh ghép mảnh từ vệ tinh thời tiết ESSA 9 chụp được 4 xoáy thuận nhiệt đới: Susan (A), Rita (B), Phyllis (C), và Tess (D) đang cùng hoạt động trên Tây Bắc Thái Bình Dương trong ngày 13 tháng 7 năm 1972
Smalltalk

| --- | --- |
Tập tin:Smalltalk80book.jpg
Mẫu hình: Lập trình hướng đối tượng
Thiết kế bởi: Alan Kay, Dan Ingalls,   Adele Goldberg
Nhà phát triển: Alan Kay, Dan Ingalls,   Adele Goldberg,   Ted Kaehler,   Scott Wallace,   Xerox PARC
Xuất hiện lần đầu: 1969 - xây dựng   1980 - phát hành
Kiểm tra kiểu: kiểu động
Các bản triển khai lớn
Squeak, VisualWorks,   VA Smalltalk
Ảnh hưởng từ
Lisp, Simula, Euler, IMP, Planner, Logo, Sketchpad, ARPAnet, Burroughs B5000
Ảnh hưởng tới
AppleScript, Common Lisp Object System, Dart, Dylan, Erlang, Etoys, Go, Groovy, Io, Ioke, Java, Lasso, Logtalk, Newspeak, NewtonScript, Object REXX, Objective-C, Raku, Ruby, Scala, Scratch, Self, Swift, Python.
Smalltalk là ngôn ngữ lập trình hướng đối tượng, kiểu dữ liệu động, và có tính phản xạ. Smalltalk được thiết kế nhằm bảo vệ tối đa các đặc điểm ngắn gọn và trong sáng của nó và không hướng đến tính khả dụng (usability) hay tính hiệu năng (performance). Vì vậy nó phù hợp với các mục đích giáo dục hơn là mục đích thương mại, tuy nhiên các đặc điểm của Smalltalk đã ảnh hưởng và góp phần mang lại thành công cho nhiều ngôn ngữ khác trong đó có Java, C#.
Ngôn ngữ Smalltalk được phát triển bởi nhiều tác giả qua nhiều thời kỳ khác nhau các tác giả chính bao gồm Alan Kay, Dan Ingalls, Adele Goldberg, Ted Kaehler, Scott Wallace.
Smalltalk thường được nhắc đến như là tiêu chuẩn ngôn ngữ lập trình, không phải là một trình biên dịch cụ thể. Đã có nhiều trình biên dịch khác nhau sử dụng ngôn ngữ Smalltalk như Smalltalk-80, VisualAge Smalltalk.v.v... Tiêu chuẩn được biết đến nhiều là ANSI Smalltalk được phê chuẩn vào năm 1998.
Tính hướng đối tượng

Mọi thứ trong một chương trình Smalltalk đều là đối tượng. Đây là điểm mạnh thường được nhắc đến nhất khi nói về Smalltalk.
Tính phản xạ

Một chương trình Smalltalk khi đã biên dịch và đang chạy, vẫn giữ lại tối đa các cấu trúc ở mức cao, ví dụ cấu trúc lớp, đối tượng, tên biến v.v... Nhờ tính phản xạ, người ta có thể lưu, truyền, phục hồi các đối tượng, ngoài ra, người ta dễ dàng phát triển các chương trình kiểm thử (tester), chương trình gỡ rối (debugger).
Đối với các ngôn ngữ không có tính phản xạ (ví dụ tiêu biểu là C/C++), sau khi biên dịch thành mã nhị phân, cấu trúc chương trình ở mức cao bị xóa đi, thay vào đó là kiến trúc mức CPU và API. Điều này gây nhiều phiền phức cho trình gỡ rối, khiến chúng phải sinh ra hàng loạt các tập tin mô tả.
Tính phản xạ có thể làm tăng chi phí bộ nhớ, và chi phí tính toán.
Ví dụ Hello World

Ví dụ sau đây năm dòng "Hello, World!" ra màn hình bằng cách gửi thông điệp show đến đối tượng Transcipt với tham số là chuỗi "Hello, world!"
Transcript show: 'Hello, world!'.
Các trình biên dịch

#Smalltalk  Lưu trữ 2007-12-23 tại Wayback Machine
Ambrai Smalltalk
Bistro
Cincom Smalltalk, ObjectStudio và VisualWorks của Cincom (wiki, blog Lưu trữ 2005-01-13 tại Wayback Machine)
Dolphin Smalltalk  Lưu trữ 2007-12-22 tại Wayback Machine
F-Script
GemStone/S  Lưu trữ 2009-09-25 tại Wayback Machine
GNU Smalltalk
IBM VisualAge Smalltalk
Little Smalltalk
LSW Vision-Smalltalk, bao gồm một phiên bản.NET
OSVM Smalltalk nhỏ gọn cho các thiết bị nhúng  Lưu trữ 2007-10-15 tại Wayback Machine
Pocket Smalltalk chạy trên Palm Pilot
PublicDomainSmallTalk  Lưu trữ 2007-02-21 tại Wayback Machine
S#  Lưu trữ 2007-10-10 tại Wayback Machine
Smalltalk MT Smalltalk biên dịch trên nền Windows
Smalltalk/X  Lưu trữ 2007-10-15 tại Wayback Machine
Smalltalk YX
Sport
Squeak Smalltalk nguồn mở
StepTalk (chạy Smalltalk trên Objective-C runtime)
Strongtalk  (dành cho Windows, có lựa chọn kiểu mạnh)
Susie: Scripting Using a Smalltalk Interpreter Engine
Bits of History Lưu trữ 2007-10-13 tại Wayback Machine một bản Smalltalk-76 chạy dưới dạng Java applet.
VA Smalltalk follow-on to IBM VisualAge Smalltalk
Visual Smalltalk Enterprise và họ Smalltalk, bao gồm Smalltalk/V.
Vista Smalltalk dành cho IE7 và Windows Vista
Một số liên kết

Smalltalk: Getting the Message Lưu trữ 2007-12-14 tại Wayback Machine (sách giáo khoa)
Design Principles Behind Smalltalk Lưu trữ 2007-09-27 tại Wayback Machine viết bởi Dan Ingalls đăng trên BYTE, tháng 8 năm 1981. Các điểm đặc biệt trong Smalltalk
Smalltalk.org Trang dành riêng cho Smalltalk.
Littlesmalltalk.org Phiên bản Smalltalk nhỏ, mới xuất hiện, với giao diện đồ họa tốt.
Open Directory: Smalltalk
Implementation Section from Smalltalk-80: The Language and Its Implementation Lưu trữ 2007-09-27 tại Wayback Machine viết bởi Goldberg & Robson
Smalltalk-72 Instruction Manual Lưu trữ 2005-05-15 tại Wayback Machine
Công cụ hiển thị thông tin bằng Smalltalk Lưu trữ 2012-10-13 tại Wayback Machine
ESUG (European Smalltalk Users Group): Một tổ chức phi lợi nhuận tập hợp các thành viên trong cả lĩnh vực công nghiệp và nghiên cứu. Có các hoạt động phổ biến Smalltalk bao gồm những lần gặp gỡ hàng năm kể từ 1993.
The Smalltalk-76 Programming System: Design and Implementation Lưu trữ 2007-12-02 tại Wayback Machine viết bởi Dan Ingalls.
Dolphin Map - Một wiki về các thông tin liên quan đến Dolphin Smalltalk Lưu trữ 2008-08-28 tại Wayback Machine.
Smalltalk web ring Lưu trữ 2007-10-15 tại Wayback Machine Các sản phẩm và dịch vụ liên quan đến Smalltalk.
Sách

Một số sách tiếng Anh nói về Smalltalk
Một mail-list Smalltalk ở Việt Nam
Tờ poster Smalltalk dịch sang tiếng Việt
Aldea del Obispo

| Aldea del Obispo Aldea del Obispo |
| --- | --- |

  Ấn chương
 Vị trí của Aldea del Obispo

Quốc gia:  Tây Ban Nha
Vùng
Tỉnh: Salamanca
Quận (comarca): Tierra de Ciudad Rodrigo
Thủ phủ: Aldea del Obispo
Diện tích
 • Đất liền: 42 km2 (16 mi2)
Độ cao: 692 m (2,270 ft)
Dân số (INE 2008)
 • Tổng cộng: 340
 • Mật độ: 8,1/km2 (210/mi2)
Múi giờ: UTC+1
 • Mùa hè (DST): CEST (UTC+2)
Mã bưu chính: 37488
Mã điện thoại: 923
Tên gọi dân cư: aldeanos
Aldea del Obispo là một đô thị ở tỉnh Salamanca, phía tây Tây Ban Nha, cộng đồng tự trị Castile-Leon. Kinh tế chủ yếu là nông nghiệp.
Biến động dân số

Biến động dân số của Aldea del Obispo trong thế kỷ 20.
Bùi Phương Nga

| Bùi Phương Nga |
| --- | --- |
Bùi Phương Nga vào năm 2018
Sinh: 16 tháng 11, 1998 (26 tuổi) Ba Vì, Hà Nội, Việt Nam
Quốc tịch:  Việt Nam
Trường lớp: Trường THPT Kim Liên (Hà Nội) Trường Đại học Kinh tế Quốc dân Swinburne Việt Nam
Nghề nghiệp: Người mẫu Người dẫn chương trình
Quê quán: Yên Hồ, Đức Thọ, Hà Tĩnh, Việt Nam
Chiều cao: 1,73 m (5 ft 8 in)
Cân nặng: 52 kg (114 lb)
Phối ngẫu: Bình An (cưới 2022)

Danh hiệu: Á hậu Việt Nam 2018
Thành tích sắc đẹp
Cuộc thi lớn:  Hoa hậu Việt Nam 2018 (Á hậu 1)  Hoa hậu Hòa bình Quốc tế 2018 (Top 10) 
 
 
Bùi Phương Nga (sinh ngày 16 tháng 11 năm 1998) là một nữ người mẫu kiêm người dẫn chương trình truyền hình người Việt Nam. Là Á hậu 1 của cuộc thi Hoa hậu Việt Nam 2018, cô đại diện cho đất nước Việt Nam tham dự tại cuộc thi Hoa hậu Hòa bình Quốc tế 2018 và vào Top 10 chung cuộc nhờ khán giả bình chọn. Cô cũng từng là Hoa khôi Gương mặt trang bìa của Báo Sinh viên Việt Nam.
Sự nghiệp > 2018: Á hậu Việt Nam, Top 10 Hoa hậu Hòa bình Quốc tế

Á hậu Việt Nam 2018: Bùi Phương Nga đã xuất sắc dành được ngôi vị Á hậu 1 tại Hoa hậu Việt Nam 2018. Đăng quang cùng với cô  trong đêm chung kết Hoa hậu Việt Nam 2018 vào ngày 16 tháng 9 năm 2018 tại Nhà thi đấu Phú Thọ (Thành phố Hồ Chí Minh) là Trần Tiểu Vy - Hoa hậu Việt Nam 2018 và Á hậu 2 Nguyễn Thị Thúy An.
Top 10 Hoa hậu Hòa bình Quốc tế 2018
Nhận được nhiều phiếu bình chọn nhất từ khán giả, Phương Nga đã được vào thẳng Top 10 cuộc thi Hoa hậu Hòa bình Quốc tế 2018. Ngoài ra, cô còn giành được các giải phụ: Người đẹp được khán giả bình chọn nhiều nhất, Most-Liked and Shared Official Portraits Photos khu vực châu Á và châu Đại Dương, Top 5 Hottest Contestants for Preliminary Competition, Top 12 Trang phục dân tộc đẹp nhất.
Các chương trình đã tham gia > Dẫn chương trình

Bữa trưa vui vẻ - VTV6
Cà phê sáng với VTV3 - VTV3
VTV Travel - VTV1
Cuộc sống tươi đẹp - VTV3
Phiên chợ mùa xuân 2024 - VTV
Các chương trình đã tham gia > Người chơi, Khách mời

Tường lửa - VTV3
TTV hội tụ - TTV
Cho ngày hoàn hảo - VTV2
Tâm đầu ý hợp - HTV7
Đường tới cầu vồng - VTV6
Nhanh như chớp - HTV7
Úm ba la ra chữ gì? (mùa 3) VTV3
Tiền khéo Tiền khôn - VTV3
Lời tự sự - VTV3
Chuyện 2023 - HTV7
S - Việt Nam - VTV1
Của ngon vật lạ - VTV3
Các chương trình đã tham gia > Giám khảo khách mời

Alo English 2022 - VTV7
Super Junior 2023 - VTV7
Các sự kiện

Lễ trao giải âm nhạc cống hiến 2019
Hoa hậu Thế giới Việt Nam 2019 - phần thi người đẹp Thể Thao
Talkshow series Hoa hậu Việt Nam 2020
Lễ trao giải Ngôi sao xanh 2020
Thảm đỏ Vietnam beauty fashion fest 1, 2
Hoa hậu Thế giới Việt Nam 2022 - (VTV6) (Dẫn chương trình)
Thảm đỏ Đêm chung khảo Hoa hậu Thế giới Việt Nam 2022 - (VTV6) (Dẫn chương trình)
VTV Awards 2023 - (VTV1) (Trao giải)
Phim

Cậu có phục vụ tại bàn không (2020)
11 tháng 5 ngày (2021)
Đời tư

Ngày 16 tháng 9 năm 2018, nam diễn viên Bình An xuất hiện tại đêm chung kết Hoa hậu Việt Nam để cổ vũ Phương Nga.
Ngày 14 tháng 2 năm 2019, đúng dịp Valentine, á hậu Phương Nga và nam diễn viên Bình An công khai xác nhận hẹn hò trên mạng xã hội. Được biết cả hai đã bắt đầu hẹn hò từ năm 2017, Bình An còn là mối tình đầu của Phương Nga cho đến thời điểm hiện tại.
Tháng 3 năm 2020, Phương Nga chính thức tốt nghiệp trường Đại học kinh tế Quốc dân. Cô nhận bằng giỏi với điểm trung bình các môn học là 4.49/5. Điểm luận án tốt nghiệp đạt 9,3.
Năm 2021, Á hậu Phương Nga vẫn quyết định chinh phục chặng đường đại học một lần nữa với ngành Truyền thông xã hội (Social Media) tại trường Swinburne Việt Nam.
Ngày 13 tháng 2 năm 2022, Bình An đã chính thức cầu hôn Phương Nga dưới sự chứng kiến của người thân và bạn bè sau gần 5 năm hẹn hò.
Ngày 21/10/2022, Phương Nga và Bình An chính thức về chung một nhà.
Chú thích

↑  “Bùi Phương Nga tham dự Hoa hậu hòa bình thế giới 2018”. Báo Diễn đàn Dân Trí Việt Nam. Lưu trữ bản gốc ngày 21 tháng 10 năm 2018. Truy cập 21 tháng 10 năm 2018.
↑  “Á hậu Bùi Phương Nga dừng chân tại top 10 Miss Grand 2018”. VOV.VN. 26 tháng 10 năm 2018. Lưu trữ bản gốc ngày 20 tháng 10 năm 2022. Truy cập ngày 20 tháng 10 năm 2022.
↑  “Á hậu Phương Nga tốt nghiệp đại học Kinh tế Quốc dân”. Báo Pháp Luật TP. Hồ Chí Minh. 5 tháng 10 năm 2020. Lưu trữ bản gốc ngày 4 tháng 11 năm 2022. Truy cập ngày 4 tháng 11 năm 2022.
↑  “Á hậu Phương Nga trở thành tân sinh viên Swinburne Việt Nam”. Tuổi Trẻ Online. 1 tháng 12 năm 2021. Lưu trữ bản gốc ngày 18 tháng 5 năm 2022. Truy cập ngày 4 tháng 11 năm 2022.
↑  Thạch Anh (14 tháng 2 năm 2022). “Diễn viên Bình An cầu hôn Á hậu Phương Nga”. Báo Thanh Niên. Lưu trữ bản gốc ngày 23 tháng 12 năm 2024. Truy cập ngày 20 tháng 10 năm 2022.
Phòng tuyến Tam Điệp

Hệ thống núi đá ở phòng tuyến Tam Điệp
Đền Quán Cháo
Phong cảnh hồ Yên Thắng
Di tích hang thờ trên núi Vương Ngự
Phòng tuyến Tam Điệp là một quần thể các di tích lịch sử ghi dấu cuộc chiến tranh giữa nghĩa quân Tây Sơn và quân Thanh. Quần thể di tích này thuộc khu vực dãy núi Tam Điệp (Ninh Bình), là ranh giới tự nhiên hiểm yếu ngăn cách miền Bắc và miền Trung Việt Nam.
Tổng quan > Lịch sử phòng tuyến Tam Điệp

Năm 1788, 29 vạn quân Thanh kéo sang Việt Nam, với lý do diệt Tây Sơn dựng lại nhà Hậu Lê. Ngô Thì Nhậm dùng kế chọn đèo Tam Điệp làm căn cứ quân sự ngăn cản quân Thanh. Theo đó, Ngô Văn Sở, Phan Văn Lân, Ninh Tốn rút quân từ Thăng Long về Tam Điệp. Đây là một nơi có vị trí khá hiểm trở, núi non hùng vĩ như bức tường thành án ngữ giữa hai miền. Đồi núi, thung lũng liên hoàn tạo thành khối vững chắc án ngữ Bắc-Nam, giúp Nguyễn Huệ công thủ, tiến thoái cất lương, giấu quân để mùa xuân kỷ dậu (1789) tiến ra kinh thành Thăng Long quét sạch 20 vạn quân Thanh viết nên trang sử vẻ vang của dân tộc Việt Nam. Chính Nguyễn Huệ đã từng nói với các tướng ở Tam Điệp, trước khi tiến đánh quân Thanh:
Trong thời gian đóng quân và xây dựng căn cứ 140 ngày, Quân Tây Sơn ở Tam Điệp đã được nhân dân phủ Trường Yên ủng hộ. Nhiều tướng lĩnh Tây Sơn là người địa phương như: Đinh Huy Đạo, Ninh Tốn, Trịnh Phúc Dư... Ngày 20 tháng 12 năm Mậu Thân (15/1/1789), vua Quang Trung đã hội đại binh ở đây và dõng dạc tuyên bố:
Ngày 30 tháng Chạp (25/1/1789), vua Quang Trung mở tiệc khao quân ở đèo Tam Điệp và tuyên bố trước ba quân:
Tổng quan > Khu di tích phòng tuyến Tam Điệp

Khu di tích phòng tuyến Tam Điệp cách trung tâm thành phố Hoa Lư 20 km theo hướng đi Ninh Bình – Thanh Hoá. Đây là nơi hội quân một thời oai hùng của Quang Trung với những cái tên đèo Ba Dội, núi Gióng Than, đồi Hầu Vua, đồi Chuông, đền Cao Sơn, đền Quán Cháo, chùa Dâu... Những đồn luỹ Tam Điệp, Quèn Rẻ, Quèn Thờ, Luỹ Chẹn, Luỹ Đệm, Luỹ Đền..., ải Quang Trung, Kẽm Đó – cổ họng hiểm yếu nhất Tam Điệp...
Quần thể di tích lịch sử phòng tuyến Tam Điệp - Biện Sơn tại thành phố Tam Điệp được công nhận và xếp hạng gồm 2 khu:
Khu A thuộc phường Nam Sơn gồm: đèo Ba Dội (đèo Tam Điệp), Kẽm Đó, lũy Quang Trung, núi Cắm Gươm, núi Cắm Cờ, núi Chong Đèn, núi Hầu Vua, Vương Ngự, gắn với di tích đền Dâu, đền Quán Cháo.
Khu B thuộc xã Đông Sơn gồm: luỹ Quèn Thờ, luỹ Quang Trung, đền Quèn Thờ gắn với danh thắng động Trà Tu, hồ Yên Thắng, hồ Mừng, hồ Đoòng Đèn.
Trong quần thể di tích danh thắng trên đất Tam Điệp đầy ắp những truyền thuyết và huyền thoại văn hoá. Những địa danh, những dấu tích lịch sử hiện vẫn còn đậm nét trong tâm thức dân gian về đại quân Tây Sơn và vua Quang Trung khi dừng chân tại đây trước khi tiến quân thần tốc tiêu diệt quân Thanh xâm lược, giải phóng Thăng Long.
Một số di tích thuộc phòng tuyến > Hệ thống thành lũy

Đèo Tam Điệp là tên gọi chính thức trong sử sách và địa lý cổ Việt Nam, chỉ con đường thiên lý cổ thời phong kiến từ Thăng Long vào nam, đi qua 3 đoạn đèo giữa hai tỉnh Ninh Bình và Thanh Hóa. Nó là một tổ hợp đèo trên núi Tam Điệp, chạy ra biển theo hướng tây bắc – đông nam, có 3 ngọn. Đèo có tên gọi dân gian là đèo Ba Dội, xuất hiện trong thơ Hồ Xuân Hương, trong tiếng Việt cổ có nghĩa là ba đợt, ba lớp.
Thành cổ Tam Điệp: phía tây đường Thiên Lý, cách luỹ Tam Điệp độ 200m, còn di tích một thành luỹ cổ gọi là "Đồn Dâu" vì ở gần Đền Dâu. Thành nằm bên cạnh đường Thiên Lý, hình gần vuông, mỗi cạnh dài từ 65 - 70m. Chân thành hiện còn 7m, đoạn thành cao nhất phía tây bắc cao tới 2m. Diện tích trong thành rộng hơn 1 mẫu Bắc Bộ. Đặc biệt, ba thành phía bắc, phía đông và phía nam, khoảng giữa đắp to hơn, rộng hơn. Phía ngoài thành, cả bốn mặt đều có hào, di tích còn lại, có chỗ rộng 4m, sâu chỉ còn từ 0,70 - 1,0m. Đồn Tam Điệp thường được nhân dân địa phương gọi là Âm hồn, vì ở đây có miếu thờ âm hồn những người chết trận. Đồn lũy Tam Điệp đều có nhiệm vụ phòng vệ phía ngoài cửa ải Tam Điệp.
Luỹ Quèn Thờ: là một địa danh ở xã Đông Sơn, thành phố Tam Điệp. Thực chất vùng đồi núi, rừng rú hoang vu, có nhiều hoa đào phai nở. Tương truyền khi hội quân ở đây Quang Trung thấy loài hoa rừng đẹp đã cho chặt đem về doanh trại để tạo khí thế động viện quân sĩ ăn tết sớm trước khi tiến về giải phóng Thăng Long. Hiện tại nơi đây phát triển mạnh làng nghề đào phai Tam Điệp. Luỹ nhằm chặn con đường mòn vượt qua Quèn Thờ. Luỹ nằm ở phía Đông Nam thành và cách luỹ Tam Điệp khoảng 5 km. Luỹ Quèn Thờ gồm 3 lớp từ ngoài vào trong, từ dưới thung lũng lên sườn núi, thứ tự là Luỹ Chẹn, Luỹ Đệm và Luỹ Đền. Luỹ Chẹn và Luỹ Đệm đắp bằng đất đá hỗn hợp ở dưới thung lũng. Luỹ Đền trên sườn núi, hoàn toàn kè bằng đá, di tích còn lại, chiều dài hơn 20m, cao trung bình hơn 1m.
Đường thiên lý: là tên một con đường cổ, nối hai thị xã cửa ngõ Tam Điệp với Bỉm Sơn. Với chiều dài gần 4 Km, con đường quanh co uốn lượn qua bãi lau lách, hai bên đường là dãy núi đá sừng sững thâm nghiêm, vượt qua ba ngọn núi đất du khách đến với Nhà bia Ba dội trên đỉnh Đèo. Để phát triển du lịch, thành phố Tam Điệp đã xây dựng đề án phục dựng đường Thiên lý cổ trong Quần thể di tích lịch sử phòng tuyến Tam Điệp – Biện Sơn.
Kẽm đó - Ải Cửu Chân: là một dãy núi, nhìn từ xa mạch núi khép kín dần, giống như cái đó bắt cá nên có tên là Kẽm Đó hay Lỗ Đó. Phía Bắc đèo Tam Điệp, đường Thiên Lý cổ len qua một "cửa ải", hai bên mạch núi đá vôi liên tiếp và khép kín lại, chừa một lối đi như miệng đó đơm cá khổng lồ mà truyền thuyết cho rằng thần Khổng Lồ Nguyễn Minh Không đã đơm đó bắt cá ở đó. Đây là cửa ải ngăn cách giữa hai quận Giao Chỉ và Cửu Chân xưa thời thuộc Hán. Cửa ải này án ngữ con đường Thiên Lý ra Bắc vào Nam.
Núi Chong Đèn là nơi đặt trạm gác của quân Tây Sơn, tại đây có thung Tập, gò Lệnh, gò Cắm cờ, núi Cắm gươm là nơi doanh trại quân sĩ sống và luyện tập, thung Muối, hang Lương là nơi đặt kho lương.