Cộng đồng LGBT
Khía cạnh xã hội > Liên Hiệp quốc

Một báo cáo của tổ chức GLAAD ban hành vào tháng 2 năm 2011 cho thấy, 90% số người chuyển giới phải đối mặt với kỳ thị tại nơi làm việc và tỷ lệ thất nghiệp gấp đôi tỷ lệ chung của dân số. Hơn một nửa số họ đã bị sách nhiễu hoặc bị từ chối khi cố gắng tiếp cận vào các dịch vụ công cộng. Các thành viên của cộng đồng người chuyển giới cũng gặp phải sự phân biệt đối xử trong vấn đề chăm sóc sức khỏe hàng ngày.
Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên Hợp Quốc (UNESCO) cho biết, trong gần 80 quốc gia trên thế giới thì quan hệ tình dục cùng giới vẫn được coi là bất hợp pháp, và ở nhiều nước vẫn còn nhiều công dân bị từ chối quyền được sống theo bản sắc giới tính của họ. Cùng với bất bình đẳng trong luật pháp, hội chứng kỳ thị và phân biệt đối xử đang hàng ngày diễn ra đối với hàng triệu người đồng tính luyến ái trên toàn thế giới..
Liên Hiệp quốc chọn ngày 17 tháng 5 hàng năm là "Ngày quốc tế chống kỳ thị, phân biệt đối xử với người đồng tính, song tính và chuyển giới (LGBT) - IDAHO" (Tiếng Anh: International Day Against Homophobia and Transphobia). Ngày này được chọn để kỷ niệm sự kiện ngày 17/5/1990, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) đã "giải mã" thiên hướng tình dục và công bố loại bỏ đồng tính luyến ái ra khỏi danh sách bệnh tâm thần. Sự kiện 17/5 được tổ chức tại hơn 100 quốc gia, tại tất cả các khu vực trên thế giới từ năm 2004. Sự kiện này được công nhận chính thức bởi nhiều Chính phủ và tổ chức quốc tế như Nghị viện Châu Âu và rất nhiều nhà chức trách địa phương. Hầu hết các cơ quan thuộc Liên Hiệp quốc cũng đánh dấu và kỷ niệm ngày này với các sự kiện cụ thể. Các chính phủ, chính quyền các địa phương, các tổ chức nhân quyền, các doanh nghiệp và những người nổi tiếng đã có những hành động thiết thực, cụ thể ủng hộ sự kiện này..
Liên Hiệp quốc coi "Quyền LGBT" (các quyền đối với cộng đồng LGBT như: công nhận hôn nhân đồng giới đối với người đồng tính, cho phép chuyển đổi giới tính với người chuyển giới, công nhận hay cho phép nhận người LGBT sinh con, nhận con nuôi... trong luật pháp) là vấn đề nhân quyền (quyền con người) và cần thực hiện tại các quốc gia, vùng lãnh thổ.
Trong một cuộc họp vào tháng 5 năm 2012 của Văn phòng Cao ủy Nhân quyền Liên Hợp Quốc (OHCHR), Tổng thư ký Liên Hợp Quốc Ban Ki-moon phát biểu: "Trong tài liệu báo cáo của OHCHR cho thấy có một sự vi phạm đáng lo ngại ở tất cả các vùng miền. Chúng tôi thấy một hình ảnh của phân biệt đối xử, kỳ thị nhắm vào những con người chỉ vì họ là người đồng tính nữ, đồng tính nam, song tính hay chuyển giới. Có một sự bất công phổ biến tại những nơi làm việc, trường học và bệnh viện, có cả các cuộc tấn công, bạo lực kinh khủng, bao gồm cả tấn công tình dục. Có những người LGBT đã bị bỏ tù, tra tấn, thậm chí bị giết. Đây là một thảm kịch lớn cho những người phải chịu đựng, và là một vết nhơ bẩn đối với lương tâm chung của chúng ta. Nó cũng là một sự vi phạm Quyền Con người của Liên Hợp Cuốc."
Tổng thư ký Liên Hiệp quốc Ban-ki-moon nhận định:
"Hàng triệu người LGBT từ khắp mọi ngóc ngách trên thế giới đang bị ép phái sống trong vỏ bọc của mình, trong nỗi lo sợ bị bạo hành, bị phân biệt đối xử, thậm chí bị bắt nhốt, chỉ vì bản dạng giới thật của mình hoặc người mà họ yêu thương. Những gì mà cộng đồng LGBT đang phải gánh chịu chính là một sự xúc phạm trắng trợn với những giá trị mà Liên Hợp Quốc đã từ lâu gây dựng, cũng như với lý tưởng về nhân quyền trên khắp thế giới. Tôi cho rằng mức độ khó khăn trong việc chấm dứt tệ nạn này cũng ngang bằng với những trở ngại trong phong trào đấu tranh chấm dứt nạn phân biệt đối xử với phụ nữ và phân biệt chủng tộc"
Vào tháng 4 năm 2011, Liên Hiệp quốc và Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã phối hợp để xuất bản một tài liệu có tựa đề "The United Nations speaks out: Talking Discrimination on Grounds of Sexual Orientation and Gender Identity" (Phát ngôn của Liên hiệp quốc về giải quyết vấn đề phân biệt đối xử trên cơ sở thiên hướng tình dục và bản sắc giới"). Tài liệu được ban hành dựa trên các báo cáo thực hiện bởi các quan chức cấp cao của Liên Hợp Quốc, các chuyên gia về nhân quyền, gồm cả báo cáo của Tổng thư ký Liên Hợp Quốc và Cao ủy Liên Hợp Quốc về nhân quyền.
Tháng 12 năm 2011, Hội đồng Nhân quyền Liên Hợp Quốc đã thông qua nghị quyết đầu tiên công nhận quyền LGBT, được theo dõi và báo cáo bởi Ủy ban Nhân quyền Liên Hợp Quốc về tình trạng vi phạm nhân quyền đối với cộng đồng người LGBT, bao gồm: tội ác kỳ thị, hình sự hóa đồng tính luyến ái và phân biệt đối xử.
Dựa trên các báo cáo được theo dõi, Ủy ban Nhân quyền Liên Hợp Quốc kêu gọi tất cả các quốc gia bãi bỏ các điều luật kết tội đồng tính luyến ái và ban hành toàn diện pháp luật chống phân biệt đối xử với người đồng tính. Ngoài ra, các chiến dịch thông tin tới cộng đồng cần được tuyên truyền phổ biến, đặc biệt là trong các trường học để chống lại hội chứng kỳ thị. Các cảnh sát và các quan chức thực thi hệ thống pháp luật cũng cần được đào tạo để đảm bảo những người LGBT được đối xử một cách đúng đắn và công bằng.
Vào tháng 9 năm 2012, Liên hiệp quốc đã phát hành một ấn phẩm về vấn đề thiên hướng tình dục và bản sắc giới trong luật nhân quyền quốc tế, gồm 60 trang.. Nó trình bày nguyên nhân và phạm vi của các quy định pháp lý cốt lõi nhằm bảo vệ các quyền con người của những người đồng tính, song tính và chuyển giới (LGBT). Cuốn sách được thiết kế như một cẩm nang cho các quốc gia, giúp họ hiểu rõ hơn bản chất các nghĩa vụ của mình và hướng dẫn các bước cần thiết để họ thực hiện. Đồng thời, cuốn sách cũng giúp các nước hiểu rõ hơn về bản chất của các tổ chức hoạt động xã hội dân sự, những người đang đấu tranh bảo vệ quyền con người và phía ngược lại, là những người đang tìm cách níu giữ Chính phủ vào tình trạng vi phạm pháp luật về nhân quyền quốc tế. Cuốn sách này tập trung vào 5 nghĩa vụ cốt lõi mà các quốc gia cần hành động cấp thiết, bao gồm:
Bảo vệ người LGBT khỏi nạn kỳ thị;
Ngăn ngừa các hành vi bạo lực tra tấn;
Xóa bỏ các hình thức kết án đồng tính luyến ái;
Ngăn cấm các hình thức phân biệt đối xử;
Bảo vệ quyền tự do ngôn luận, lập hội và hội họp ôn hòa của tất cả những người LGBT.
Cuốn sách này cũng bao gồm hướng dẫn các hành động cần được thực hiện ở cấp quốc gia để đưa pháp luật, chính sách và thực tiễn về quyền LGBT phù hợp với các tiêu chuẩn quốc tế về quyền con người.
Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc Ban Ki-moon nhận định rằng luật hôn nhân đồng giới là "một bước tiến vĩ đại của quyền con người".. Kể từ ngày 26 tháng 6 năm 2014, Liên Hợp Quốc đã chính thức công nhận hôn nhân đồng giới, bao gồm các hình thức "hôn nhân" và "kết hợp dân sự" đồng tính đối với hơn 43.000 nhân viên thuộc tổ chức này trên toàn cầu. Trước kia, tình trạng hôn nhân của nhân viên Liên Hiệp quốc được xác định bởi pháp luật của đất nước họ, tuy nhiên kể từ đây, Liên Hiệp quốc sẽ công nhận pháp lý với việc kết hôn của tất cả các cặp vợ chồng đồng tính, không phân biệt quốc tịch của họ và tình trạng pháp lý của hôn nhân đồng giới tại đất nước họ.
Ngày 26 tháng 9 năm 2015, 25 quốc gia trong Hội đồng Nhân quyền Liên Hợp Quốc gồm: Hoa Kỳ, Argentina, Áo, Chile, Costa Rica, Cuba, Cộng hòa Séc, Estonia, Pháp, Đức, Ireland, Italia, Nhật Bản, Mexico, Montenegro, Peru, Philippines, Hàn Quốc, Nam Phi, Macedonia, Vương quốc Anh, Venezuela và Việt Nam đã bỏ phiếu thông qua nghị quyết chống lại việc phân biệt đối xử và bạo lực nhằm bảo vệ người đồng tính, song tính và chuyển giới.
Ngày 29 tháng 9 năm 2014, lần đầu tiên 12 cơ quan thuộc Liên Hợp quốc đã cùng ra tuyên bố chung kêu gọi tất cả các quốc gia kết thúc bạo lực và phân biệt đối xử với người đồng tính, song tính và chuyển giới (bao gồm người lớn, thanh thiếu niên và trẻ em LGBT), đồng thời đặt ra các bước cụ thể để bảo vệ các quyền của những cá nhân này. Các cơ quan bao gồm: Văn phòng Cao ủy Nhân quyền Liên Hợp Quốc (OHCHR), Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên Hợp Quốc (UNESCO), Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP), Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc (UNICEF), Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO), Chương trình chung của LHQ về HIV AIDS (/UNAIDS), Quỹ Dân số Liên hiệp quốc (UNFPA), Cao ủy Liên Hợp Quốc về người tị nạn (UNHCR), Cơ quan phòng chống ma túy và tội phạm của Liên hiệp quốc (UNODC), Thực thể Liên Hợp Quốc vì Bình đẳng Giới và Nâng cao vị thế Phụ nữ (UN Women), Chương trình Lương thực Thế giới (WFP). Tuyên bố chung nhấn mạnh:
Điều tra, truy tố các hành vi tra tấn, ngược đãi, kỳ thị người LGBT; theo dõi, ngăn chặn và báo cáo các hành vi như vậy.
Rà soát và bãi bỏ các điều luật phân biệt đối xử và ban hành luật cấm phân biệt đối xử.
Chống thành kiến người LGBT thông qua đối thoại, giáo dục cộng đồng và đào tạo.
Đảm bảo rằng người LGBT được tư vấn và tham gia vào việc thiết kế, thực hiện và giám sát với pháp luật, chính sách, chương trình ảnh hưởng đến họ.
Trưởng phụ trách các vấn đề toàn cầu - Uỷ ban nhân quyền Liên hiệp quốc Charles Radcliffe nhấn mạnh rằng tất cả các nước thành viên của Liên Hợp Quốc có nghĩa vụ tuân theo Luật nhân quyền quốc tế để phi hình sự hóa hành vi quan hệ tình dục đồng tính luyến ái.