stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Sceloporus pyrocephalus

| Sceloporus pyrocephalus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Reptilia
Bộ (ordo): Squamata
Phân bộ (subordo): Lacertilia
Họ (familia): Phrynosomatidae
Chi (genus): Sceloporus
Loài (species): S. pyrocephalus
Danh pháp hai phần
Sceloporus pyrocephalus Cope, 1864 
Sceloporus pyrocephalus là một loài thằn lằn trong họ Phrynosomatidae. Loài này được Cope mô tả khoa học đầu tiên năm 1864.
Parthenodes rufalis

| Parthenodes rufalis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Crambidae
Chi (genus): Parthenodes
Loài (species): P. rufalis
Danh pháp hai phần
Parthenodes rufalis
Parthenodes rufalis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 19 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Pasiphila lunata

| Pasiphila lunata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Pasiphila
Loài (species): P. lunata
Danh pháp hai phần
Pasiphila lunata (Philpott,, 1912) 
Pasiphila lunata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 17 tháng 6 năm 2014.
PFLAG

| PFLAG |
| --- | --- |

Thành lập: 11 tháng 3, 1973
Sáng lập: Jeanne Manford
Thành lập tại: Thành phố New York, New York, Hoa Kỳ
Tiêu điểm: Hoạt động xã hội LGBT
Vùng phục vụ : Toàn cầu
Phương pháp: cuộc vận động nhóm hỗ trợ diễn thuyết trước công chúng giáo dục
Trang web: https://pflag.org/
PFLAG là tổ chức đầu tiên và lớn nhất ở Hoa Kỳ kết nối phụ huynh, gia đình và người ủng hộ với người đồng tính, song tính, chuyển giới và queer (LGBTQ+).
PFLAG (phát âm tiếng Anh: /ˈpiːflæɡ/ PEE-flag) không còn là một từ viết tắt, mà chỉ là tên của tổ chức. Trước 2014, nó viết tắt cho "Parents and Friends of Lesbians and Gays" (Phụ huynh và Bạn bè của người Đồng tính nữ và Đồng tính nam), sau này mở rộng thành "Parents, Families and Friends of Lesbians and Gays" (Phụ huynh, Gia đình và Bạn bè của người đồng tính nữ và đồng tính nam). Trước khi bỏ dấu gạch nối vào năm 1993, tên chính thức của nó được ghi là P-FLAG.
Danh sách chủ tịch

| Năm phục vụ | Tên |
| --- | --- |
1981–1987: Adele Starr
1987–1988: Elinor Lewellen
1988–1992: Paulette Goodman
1992–1996: Mitzi Henderson
1996–1998: Nancy McDonald
1998–2000: Paul Beeman
2000–2002: Arnold Drake
2002–2006: Sam Thoron
2006–2010: John R. Cepek
2010–2014: Rabbi David M. Horowitz
2014–2018: Jean Hodges
2018–nay: Kathy Godwin
Ngoài Hoa Kỳ

Tehila (Israel)
Families and Friends of Lesbians and Gays (Vương quốc Anh)
PFLAG Canada (nguồn gốc khác nhau, tên tương tự)
Tels Quels (Bỉ)
CONTACT (Pháp)
BEFAH (Đức)
AGEDO (Ý)
Association of Fathers and Mothers of Gays and Lesbians (Tây Ban Nha)
FELS (Thụy Sĩ)
Stolta föräldrar (Thụy Điển)
Families for Sexual Diversity (châu Mỹ Latinh)
PFLAG Việt Nam
PFLAG Trung Quốc
PFLAG ở Úc
PFLAG Nam Phi
PFLAG Myanmar
Chapter Four Uganda
Ulucanlar, Karayazı

| Ulucanlar |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
UlucanlarVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Erzurum
Huyện: Karayazı
Dân số (2011)
 • Tổng cộng: 1,008 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Mã bưu chính: 25850 
Ulucanlar là một xã thuộc huyện Karayazı, tỉnh Erzurum, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 1.008 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Erzurum”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Lưu trữ bản gốc ngày 14 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 16 tháng 9 năm 2012.Quản lý CS1: bot: trạng thái URL ban đầu không rõ (liên kết)
Pasiphila rectangulata

| Pasiphila rectangulata |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Pasiphila
Loài (species): P. rectangulata
Danh pháp hai phần
Pasiphila rectangulata (Linnaeus,, 1758) 
Pasiphila rectangulata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 17 tháng 6 năm 2014.
Rocky

| Rocky  |
| --- | --- |
Áp phích phát hành rạp chiếu
Đạo diễn: John G. Avildsen
Tác giả: Sylvester Stallone
Sản xuất:  Irwin Winkler  Robert Chartoff 
Diễn viên:  Sylvester Stallone  Talia Shire  Burt Young  Carl Weathers  Burgess Meredith 
Quay phim: James Crabe
Dựng phim:  Richard Halsey  Scott Conrad 
Âm nhạc: Bill Conti
Hãng sản xuất: Chartoff-Winkler Productions  
Phát hành: United Artists
Công chiếu:  21 tháng 11 năm 1976 (1976-11-21) (New York City)  3 tháng 12 năm 1976 (1976-12-03) (Hoa Kỳ)  
Thời lượng: 119 minutes
Quốc gia: Hoa Kỳ
Ngôn ngữ: Tiếng Anh
Kinh phí: $1 million
Doanh thu: $225 million
Rocky là một bộ phim chính kịch thể thao Mỹ năm 1976 của đạo diễn John G. Avildsen, được viết và đóng bởi Sylvester Stallone. Nó kể về một giấc mơ Mỹ từ nghèo khó đến giàu có với câu chuyện của Rocky Balboa, một võ sĩ quyền Anh người Mỹ gốc Ý thất học, tốt bụng thuộc tầng lớp lao động, làm việc như một người đòi nợ cho một người cho vay nặng lãi trong khu ổ chuột của Philadelphia. Rocky, một võ sĩ câu lạc bộ thời gian ngắn, có cơ hội tham gia vào giải vô địch hạng nặng thế giới. Bộ phim cũng có sự tham gia của Talia Shire trong vai Adrian, Burt Young trong vai anh trai của Paul là Paulie, Burgess Meredith trong vai huấn luyện viên Mickey Goldmill và Carl Weathers trong vai nhà đương kim vô địch, Apollo Creed.
Bộ phim, được thực hiện với kinh phí chỉ hơn 1 triệu đô la, là một tác phẩm sleeper hit; đã kiếm được 225 triệu đô la doanh thu phòng vé toàn cầu, trở thành bộ phim có doanh thu cao nhất năm 1976. Bộ phim đã được giới phê bình đánh giá cao và củng cố sự nghiệp của Stallone cũng như bắt đầu sự nổi lên của anh như một ngôi sao điện ảnh lớn. Trong số các giải thưởng khác, nó đã nhận được mười đề cử giải Oscar, giành ba giải, trong đó có Phim hay nhất. Năm 2006, bộ phim đã được Thư viện Quốc hội Hoa Kỳ chọn để lưu giữ trong Cơ quan Đăng ký Phim Quốc gia Hoa Kỳ vì "có ý nghĩa về mặt văn hóa, lịch sử hoặc thẩm mỹ". Rocky được coi là một trong những bộ phim thể thao vĩ đại nhất từng được thực hiện và được Viện phim Mỹ năm 2008 xếp hạng là phim hay thứ hai trong thể loại này, sau Raging Bull.
Bộ phim đã sinh ra bảy phần tiếp theo: Rocky II (1979), Rocky III (1982), Rocky IV (1985), Rocky V (1990), Rocky Balboa (2006), Creed (2015), và Creed II (2018). Stallone đóng vai Rocky trong tất cả tám bộ phim, đã viết kịch bản bảy trong số tám bộ phim, và đạo diễn bốn trong số sáu phim.
U-36 (tàu ngầm Đức)

Ít nhất ba tàu ngầm của Hải quân Đức từng được đặt cái tên U-36:
SM U-36 là một tàu ngầm Lớp Type U 31 hạ thủy năm 1914, phục vụ trong Thế Chiến I và bị đánh chìm năm 1915
Trong Thế Chiến I, Đức còn có các tàu ngầm với tên tương tự:
SM UB-36 là một tàu ngầm duyên hải  Lớp Type UB II hạ thủy năm 1915 và bị đánh chìm năm 1917
SM UC-36 là một tàu ngầm rải mìn  Lớp Type UC II hạ thủy năm 1916 và bị đánh chìm năm 1917
U-36 (1936) là một  tàu ngầm lớp Type VII hạ thủy năm 1936, hoạt động trong Thế Chiến II và bị đánh chìm năm 1939
U-36 (S186) là một  tàu ngầm lớp Type U 212A hạ thủy năm 2013 và hiện vẫn đang hoạt động
Patalene amytisaria

| Patalene amytisaria> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Patalene
Loài (species): P. amytisaria
Danh pháp hai phần
Patalene amytisaria Walker, 1860 
Patalene amytisaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 17 tháng 6 năm 2014.
Pardosa debolinae

| Pardosa debolinae> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Lycosidae
Chi (genus): Pardosa
Loài (species): P. debolinae
Danh pháp hai phần
Pardosa debolinae Majumder, 2004 
Pardosa debolinae là một loài nhện trong họ Lycosidae.
Loài này thuộc chi Pardosa. Pardosa debolinae được Majumder miêu tả năm 2004.
Chú thích

↑  Platnick, Norman I. (2010): The world spider catalog, version 10.5. American Museum of Natural History.
Magnolia ptaritepuiana

| Magnolia ptaritepuiana> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Magnoliidae
Bộ (ordo): Magnoliales
Họ (familia): Magnoliaceae
Chi (genus): Magnolia
Loài (species): M. ptaritepuiana
Danh pháp hai phần
Magnolia ptaritepuiana Steyerm., 1951 
Magnolia ptaritepuiana là một loài thực vật có hoa trong họ Magnoliaceae. Loài này được Steyerm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1951.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Magnolia ptaritepuiana”. Truy cập ngày 10 tháng 8 năm 2013.
Mallapura, Channagiri

| Mallapura |
| --- | --- |
—  Làng  —
 
Quốc gia:  Ấn Độ
Bang: Karnataka
Huyện: Davanagere
Thành phố/thị trấn: Channagiri
Múi giờ: IST (UTC+5:30)
Mallapura là một làng thuộc tehsil Channagiri, huyện Davanagere, bang Karnataka, Ấn Độ.
Pardosa jaikensis

| Pardosa jaikensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Lycosidae
Chi (genus): Pardosa
Loài (species): P. jaikensis
Danh pháp hai phần
Pardosa jaikensis A. V. Ponomarev, 2007 
Pardosa jaikensis là một loài nhện trong họ Lycosidae.
Loài này thuộc chi Pardosa. Pardosa jaikensis được A. V. Ponomarev miêu tả năm 2007.
Chú thích

↑  Platnick, Norman I. (2010): The world spider catalog, version 10.5. American Museum of Natural History.
Patalene complanata

| Patalene complanata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Patalene
Loài (species): P. complanata
Danh pháp hai phần
Patalene complanata Warren, 1895 
Patalene complanata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 17 tháng 6 năm 2014.
Paulos Tzadua

| Hồng y   Paulos Tzadua   |
| --- | --- |
Tổng giám mục đô thành Tổng giáo phận Addis Abeba (Ethiopia) (1977–1998)   
Giáo hội: Công giáo Rôma
Truyền chức
Thụ phong: Ngày 12 tháng 3 năm 1944
Tấn phong: Ngày 20 tháng 5 năm 1973
Thăng Hồng y: Ngày 25 tháng 5 năm 1985
Thông tin cá nhân
Sinh: Ngày 25 tháng 8 năm 1921 
Mất: Ngày 11 tháng 12 năm 2003 
| Cách xưng hô với Paulos Tzadua |
| --- | --- |

Danh hiệu: Đức Hồng Y
Trang trọng: Đức Hồng Y
Sau khi qua đời: Đức Cố Hồng Y
Thân mật: Cha
Tòa: Tổng giáo phận Addis Abeba (Ethiopia)
Paulos Tzadua (1921–2003) là một Hồng y người Ethiopia của Giáo hội Công giáo Ethiopia, trực thuộc Giáo hội Công giáo Rôma. Ông từng đảm trách vai trò Hồng y Đẳng Linh mục Nhà thờ SS. Nome di Maria in Via Latina, Tổng giám mục đô thành Tổng giáo phận Addis Abeba (Ethiopia), Tổng giáo phận "trung ương" của nhánh Giáo hội Công giáo Ethiopia trong suốt 21 năm, từ năm 1977 đến năm 1988.
Vốn là một giáo sĩ trong vai trò lãnh đạo giáo hội địa phương, ông từng đảm trách vai trò giám mục phụ tá Tổng giáo phận Addis Abeba (Ethiopia), từ năm 1973 trước khi tiến đến trở thành Tổng giám mục đô thành Addis Abeba (Ethiopia). Ngoài lãnh đạo giáo phận được bổ nhiệm, ông còn đảm nhận nhiều vị trí quan trong tại Hội đồng giám mục quốc gia cũng như khu vực như: Chủ tịch Liên Hội đồng Giám mục Ethiopia và Eritrean (1976–1999) và Chủ tịch Giáo hội Công giáo Ethiopia (1994–1998). Ông được vinh thăng Hồng y ngày 25 tháng 5 năm 1985, bởi Giáo hoàng Gioan Phaolô II.
Tiểu sử

Hồng y Paulos Tzadua sinh ngày 25 tháng 8 năm 1921 tại Addifini, Ethiopia. Sau quá trình tu học dài hạn tại các cơ sở chủng viện theo quy định của Giáo luật, ngày 12 tháng 3 năm 1944, Phó tế Tzadua, 23 tuổi, tiến đến việc được truyền chức linh mục. Tân linh mục là thành viên linh mục đoàn Tổng giáo phận Addis Abeba (Ethiopia).
Sau 29 năm thi hành các công việc mục vụ với thẩm quyền và cương vị của một linh mục, ngày 1 tháng 3 năm 1973, Tòa Thánh loan tin Giáo hoàng đã quyết định tuyển chọn linh mục Paulos Tzadua, 52 tuổi, gia nhập Giám mục đoàn Công giáo Hoàn vũ, với vị trí được bổ nhiệm là giám mục phụ tá Tổng giáo phận Addis Abeba (Ethiopia), danh nghĩa Giám mục Hiệu tòa Abila in Palaestina. Lễ tấn phong cho vị giám mục tân cử được tổ chức sau đó vào ngày 20 tháng 5 cùng năm, với phần nghi thức chính yếu được cử hành cách trọng thể bởi 3 giáo sĩ cấp cao, gồm chủ phong là Tổng giám mục Asrate Mariam Yemmeru, Tổng giám mục đô thành Tổng giáo phận Addis Abeba (Ethiopia); hai vị giáo sĩ còn lại, với vai trò phụ phong, gồm có giám mục François Abraha, giám mục chính tòa Giáo phận Asmara (Ethiopia) và Giám mục Sebhat-Leab Worku, S.D.B., giám mục chính tòa Adigrat (Ethiopia).
Chỉ sau khoảng thời gian 4 năm được chọn làm giám mục, Giám mục Tzadua được Tòa Thánh thăng Tổng giám mục, qua việc bổ nhiệm giám mục này làm Tổng giám mục đô thành Tổng giáo phậnAddis Abeba (Ethiopia). Thông báo về việc bổ nhiệm này được công bố cách rộng rãi vào ngày 24 tháng 2 năm 1977.
Bằng việc tổ chức công nghị Hồng y năm 1985 được cử hành chính thức vào ngày 25 tháng 5, Giáo hoàng Gioan Phaolô II đưa ra quyết định vinh thăng Tổng giám mục Paulos Tzadua tước vị danh dự của Giáo hội Công giáo, Hồng y. Tân Hồng y thuộc Đẳng Hồng y Linh mục và Nhà thờ Hiệu tòa được chỉ định là Nhà thờ SS. Nome di Maria in Via Latina.
Ngoài lãnh đạo giáo phận được bổ nhiệm, ông còn đảm nhận nhiều vị trí quan trong tại Hội đồng giám mục quốc gia cũng như khu vực như: Chủ tịch Liên Hội đồng Giám mục Ethiopia và Eritrean trong hai mươi ba năm, từ năm 1976 đến năm 1999 và Chủ tịch Giáo hội Công giáo Ethiopia, từ năm 1994 đến năm 1998.
Ngày 11 tháng 9 năm 1998, Tòa Thánh chấp thuận đơn hồi hưu của ông, vì lý do tuổi tác, theo Giáo luật. Ông qua đời ngày 11 tháng 12 năm 2003, thọ 82 tuổi.
Saccharum longisetosum

| Saccharum longisetosum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Poales
Họ (familia): Poaceae
Chi (genus): Saccharum
Loài (species): S. longisetosum
Danh pháp hai phần
Saccharum longisetosum (Andersson) V.Naray. ex Bor 
Saccharum longisetosum là một loài thực vật có hoa trong họ Hòa thảo. Loài này được (Andersson) V.Naray. ex Bor miêu tả khoa học đầu tiên năm 1940.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Saccharum longisetosum”. Truy cập ngày 8 tháng 6 năm 2013.
Tông Cỏ ba lá

| Tông Cỏ ba lá |
| --- | --- |
Trifolium repens
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Fabales
Họ (familia): Fabaceae
Phân họ (subfamilia): Faboideae
Tông (tribus): Trifolieae (Bronn) Endl.
Các chi
 Xem văn bản.
Tông Cỏ ba lá (danh pháp khoa học: Trifolieae) là một tông thực vật trong phân họ Đậu (Faboideae) của họ Đậu (Fabaceae). Trong phát sinh chủng loài, nó được coi là thuộc về nhánh Inverted Repeat-Lacking Clade (IRLC = nhánh thiếu lặp lại đảo ngược). Tất cả các loài trong tông này đều có lá là lá kép chẻ ba.
Các chi sau đây được USDA công nhận:
Medicago L.
Melilotus Mill.
Ononis L.
Parochetus Buch.-Ham. ex D. Don
Trifolium L.
Trigonella L.
Siphocampylus versicolor

| Siphocampylus versicolor> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Asterales
Họ (familia): Campanulaceae
Chi (genus): Siphocampylus
Loài (species): S. versicolor
Danh pháp hai phần
Siphocampylus versicolor E.Wimm., 1924 
Siphocampylus versicolor là loài thực vật có hoa trong họ Hoa chuông. Loài này được E.Wimm. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1924.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Siphocampylus versicolor”. Truy cập ngày 18 tháng 6 năm 2013.
Turritella torulosa

| Turritella torulosa> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Mollusca
Lớp (class): Gastropoda
Liên họ (superfamilia): Cerithioidea
(không phân hạng): nhánh Caenogastropoda nhánh Sorbeoconcha
Họ (familia): Turritellidae
Phân họ (subfamilia): Turritellinae
Chi (genus): Turritella
Loài (species): T. torulosa
Danh pháp hai phần
Turritella torulosa Kiener, 1843 
Turritella torulosa là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Turritellidae.
Chú thích

↑  Turritella torulosa Kiener, 1843. World Register of Marine Species, truy cập 17 tháng 5 năm 2010.
Tri Tôn

Đối với các định nghĩa khác, xem Tri Tôn (định hướng).
Tri Tôn là một huyện miền núi nằm ở phía tây của tỉnh An Giang, Việt Nam.
Địa lý > Vị trí địa lý

Tri Tôn là một huyện miền núi, nằm ở phía tây tỉnh An Giang và có đường biên giới với Campuchia về phía tây bắc (tại các xã Vĩnh Gia, Lạc Quới) với chiều dài 15 km và có cửa khẩu phụ Vĩnh Gia tại xã Vĩnh Gia. Vị trí địa lý của huyện Tri Tôn:
Phía đông giáp huyện Châu Thành và huyện Thoại Sơn
Phía đông bắc và phía bắc giáp thị xã Tịnh Biên
Phía tây bắc giáp huyện Kiri Vong, tỉnh Takéo, Campuchia
Phía tây và tây nam giáp huyện Giang Thành, tỉnh Kiên Giang.
Phía nam giáp huyện Hòn Đất, tỉnh Kiên Giang.
Tri Tôn là huyện có diện tích lớn nhất và dân cư thưa thớt nhất tỉnh An Giang, cách tỉnh lỵ - thành phố Long Xuyên 52 km về phía tây, cách thành phố Hà Tiên, tỉnh Kiên Giang 83 km về phía đông, cách thành phố Châu Đốc 44 km về phía tây nam và cách Lâm Viên - Núi Cấm 7 km. Huyện lỵ là thị trấn Tri Tôn.
Địa lý > Điều kiện tự nhiên

Huyện Tri Tôn có diện tích 600,2 km², dân số năm 2019 là 117.431 người, mật độ dân số đạt 196 người/km².
Huyện có các di tích lịch sử như đồi Tức Dụp, nhà mồ Ba Chúc, ... có các núi Cô Tô, núi Dài, núi Tượng, núi Nước thuộc hệ thống Bảy Núi (Thất Sơn). Ngoài ra còn có núi Nam Qui, núi Tà Pạ (còn gọi là đồi Tà Pạ).
Hành chính

Huyện Tri Tôn có 15 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm 3 thị trấn: Tri Tôn (huyện lỵ), Ba Chúc, Cô Tô và 12 xã: An Tức, Châu Lăng, Lạc Quới, Lê Trì, Lương An Trà, Lương Phi, Núi Tô, Ô Lâm, Tà Đảnh, Tân Tuyến, Vĩnh Gia, Vĩnh Phước được chia thành 77 khóm - ấp.
| Đơn vị hành chính cấp xã | Thị trấn   Tri Tôn | Thị trấn   Ba Chúc | Thị trấn   Cô Tô | Xã   An Tức | Xã   Châu Lăng | Xã   Lạc Quới | Xã   Lê Trì | Xã   Lương An Trà | Xã   Lương Phi | Xã   Núi Tô | Xã   Ô Lâm | Xã   Tà Đảnh | Xã   Tân Tuyến | Xã   Vĩnh Gia | Xã   Vĩnh Phước |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Diện tích (km²) | 8,17 | 19,46 | 42,33 | 27,63 | 32,57 | 24,59 | 26,69 | 88,52 | 41,15 | 32,53 | 30,74 | 50,41 | 83,36 | 38,06 | 54,04 |
| Dân số (người) | 13.723 | 13.762 | 9.574 | 5.702 | 12.564 | 3.677 | 5.124 | 7.579 | 8.451 | 8.049 | 10.372 | 6.542 | 5.284 | 5.261 | 1.767 |
| Mật độ dân số (người/km²) | 1.680 | 707 | 226 | 206 | 386 | 150 | 192 | 86 | 205 | 247 | 337 | 130 | 63 | 138 | 33 |
| Số đơn vị hành chính | 6 khóm | 7 khóm | 6 khóm | 4 ấp | 9 ấp | 4 ấp | 3 ấp | 5 ấp | 8 ấp | 4 ấp | 6 ấp | 4 ấp | 4 ấp | 4 ấp | 3 ấp |
Nguồn: Kết quả điều tra dân số và nhà ở tỉnh An Giang 1/4/2019
Văn hóa

Lễ hội đua bò Bảy Núi: được luân phiên tổ chức hàng năm giữa hai huyện Tri Tôn và Tịnh Biên ngay vào thời điểm tết Đôn Ta của người Khmer tức khoảng tháng 8-9 âm lịch và đua tranh trong một ngày. Đây là một lễ hội mang đặc thù tính nông nghiệp diễn ra trên đồng ruộng sau khi đã gặt hái một mùa lúa bội thu. Hàng năm kéo trên 20 ngàn người đến xem và cổ vũ.
Tết Chol Chnam Thmay: đây là lễ tết vào năm mới của người Khmer (lễ chịu tuổi). Lễ nhằm vào đầu tháng Chét theo Phật lịch phái nguyên thủy Therevada - tức Phật giáo được tiếp thu nguyên thủy từ Phật thích ca xưa tu hành và đạt đạo (Phật giáo của người Kinh đa số theo phái Mahayana, vốn đã được cải biên và ảnh hưởng văn hóa Trung Quốc). Đây là thời gian mùa màng đã gặt xong, rảnh rang tha hồ vui chơi giải trí. Người Khmer đón năm mới với ý nghĩa cũng như bao dân tộc khác.
Lễ cúng trăng - Lễ hội Ok om bok: lễ cúng Trăng là một tục lễ độc đáo của đồng bào Khmer Krom (tên gọi của người dân Campuchia gọi đồng bào Khmer ở vùng đất Chân Lạp xưa bị nhà Nguyễn xâm chiếm). Trong quan niệm của người Khmer thì Mặt Trăng là vị thần bảo vệ mùa màng, bảo vệ tôm cá và giúp con người sống hạnh phúc ấm no. Lễ cúng Trăng thường được tổ chức vào ngày rằm tháng 10 (Âm lịch) để tạ ơn thần Mặt Trăng vào đêm rằm, trước khi trăng sáng, mọi người sửa soạn các mâm cỗ ở sân nhà hoặc sân chùa. Cỗ cúng Trăng gồm có cốm, chuối chín, dừa tươi gọt vỏ, sắn,... Người ta làm lễ cúng Trăng khi Trăng đã toản sáng. Cùng với lễ cúng người ta thả những chiếc đèn giấy lên trời và thả những chiếc bè chuối có bày lễ vật trôi theo kênh rạch. Trong ngày cúng trăng người Khmer tổ chức nhiều trò vui.
Giao thông

Tính đến năm 2019, mạng lưới giao thông của huyện Tri Tôn về căn bản đã được nâng cấp khá tốt.
1. Đoạn QL N2, đi từ chân cầu Cây Me (thị trấn Tri Tôn), dọc theo kênh Tám Ngàn thông với QL 80 tại cầu Tám Ngàn (huyện Hòn Đất, tỉnh Kiên Giang) với tổng chiều dài 31 km;
2. Đoạn QL N1 đi qua huyện Tri Tôn (dọc theo kênh Vĩnh Tế), dài 15 km;
3. Đoạn ĐT 941 đi qua huyện Tri Tôn từ cầu số 10 (xã Tà Đảnh) đến trung tâm thị trấn Tri Tôn với chiều dài 12,7 km, là trục đường chính và là tuyến đường ngắn nhất đi từ thành phố Long Xuyên về huyện Tri Tôn (toàn tuyến ĐT 941 dài 39 km)
4. Đoạn ĐT 943 đi qua huyện Tri Tôn từ xã Tân Tuyến đến thị trấn Cô Tô, kết thúc tại điểm giao với ĐT 948 có chiều dài 12,5 km (toàn tuyến ĐT 943 dài 56,5 km)
5. Đoạn ĐT 948 đi qua huyện Tri Tôn từ thị trấn Cô Tô đến xã Châu Lăng dài khoảng 12 km, là tuyến đường đến KDL Núi Cấm, phường Chi Lăng, phường Nhà Bàng (thị xã Tịnh Biên), được xem là trục đường xuyên vùng Thất Sơn (toàn tuyến ĐT 948 dài 31,1 km).
6. Tuyến ĐT 955B nối thị trấn Tri Tôn và thị trấn Ba Chúc (nối tuyến QL N1 và TL 948), chiều dài 24 km.
7. Tuyến ĐT 15 vòng quanh sườn tây núi Cô Tô và núi Tô, chiều dài 16 km, kéo dài từ Bưu điện huyện Tri Tôn (thị trấn Tri Tôn) đến trước trường THPT Cô Tô (thị trấn Cô Tô). Đây là tuyến đường đi qua đồi Tức Dịp (km +9)
Ngoài ra cò nhiều tuyến liên xã, liên huyện và liên tỉnh đang được nâng cấp
Đặc sản

Cháo bò nặn trái chúc (một thứ trái giống như trái chanh nhưng vỏ xù xì, được trồng ở miền núi này), bò xào lá vang, bánh bò được làm từ trái thốt nốt, khô bò, gà hấp lá chúc, canh sam-lo,...là những món ăn ngon của người dân Khmer bản địa lâu đời.
Hình ảnh

Đường phố thị trấn Tri Tôn
Chùa Phi Lai ở thị trấn Ba Chúc.
Hồ Soài So thuộc xã Núi Tô.
Đá khai thác ở núi Cô Tô.
Cây thốt nốt được trồng nhiều ở Tri Tôn.