Thái Lan

|  Vương quốc Thái Lan  |
| --- | --- |
 Tên bản ngữ ราชอาณาจักรไทย (tiếng Thái)  Ratcha-anachak Thai 
   Quốc kỳ     Quốc huy  
 Tiêu ngữ: "ชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์" (tiếng Thái) Chat, Satsana, Phra Maha Kasat "Tổ quốc, tôn giáo, nhà vua"

 Quốc ca: Phleng Chat Thai ("Quốc ca Thái")  Hoàng ca: Sansoen Phra Barami ("Tôn vinh uy tín của ngài") 
 
Vị trí Thái Lan (xanh) trên thế giới
Vị trí của Thái Lan (xanh)ở Đông Nam Á (xám đậm)  –  [Chú giải]
Tổng quan
Thủ đô và thành phố lớn nhất:  Băng Cốc (Krungthep Maha Nakhon) 13°45′B 100°29′Đ﻿ / ﻿13,75°B 100,483°Đ﻿ / 13.750; 100.483
Ngôn ngữ chính thức: Tiếng Thái
Sắc tộc: 75% Người Thái  ∟ 21% Trung Thái  ∟ 27% Người Isan  ∟ 18% Khon Muang   ∟ 9% Nam Thái  4% Người Khmer  6% người Mã Lai 15% Khác  (68 nhóm sắc tộc thiểu số)  
Tôn giáo chính: 93,46% Phật giáo 5,37% Hồi giáo 1,13% Cơ Đốc giáo 0,04% Ấn Độ giáo
Tên dân cư: Người Thái Lan
Chính trị
Chính phủ: Quân chủ lập hiến đại nghị chế

• Quốc vương : Vajiralongkorn
• Thủ tướng : Paetongtarn Shinawatra
• Chủ tịch Thượng viện : Mongkol Surasajja
• Nghị trưởng Viện dân biểu : Wan Muhamad Noor Matha
 
Lập pháp: Quốc hội
• Thượng viện: Thượng viện
• Hạ viện: Viện dân biểu
Lịch sử
Vương quốc

• Vương quốc Sukhothai : 1238–1448
• Vương quốc Ayutthaya : 1351–1767
• Vương triều Thonburi : 1768–1782
• Vương triều Chakri : 6 tháng 4 năm 1782
• Quân chủ lập hiến : 24 tháng 6 năm 1932
• Hiến pháp hiện hành : 6 tháng 4 năm 2017
 
Địa lý
Diện tích :  
• Tổng cộng: 513,120 km2 (hạng 50) 198 mi2
• Mặt nước (%): 0,4
Dân số:  
• Ước lượng 2024:  65,975,198 (hạng 22)
• Điều tra 2010: 64,785,909 (hạng 21)
• Mật độ: 132/km2 (hạng 88) 342/mi2
Kinh tế
GDP  (PPP): Ước lượng 2024
• Tổng số:  1.644 nghìn tỷ USD (hạng 23)
• Bình quân đầu người:  23,401 USD (hạng 74)
GDP  (danh nghĩa): Ước lượng 2024
• Tổng số:  548.89 tỷ USD (hạng 26)
• Bình quân đầu người:  7,812 USD (hạng 88)
Đơn vị tiền tệ: Baht (฿) (THB)
Thông tin khác
Gini? (2021): 35 trung bình
HDI? (2022):  0,803 rất cao · hạng 66
Múi giờ: UTC+7 (ICT)
• Mùa hè (DST): UTC+7 (ICT)
Giao thông bên: trái
Mã điện thoại: +66
Mã ISO 3166: TH
Tên miền Internet: .th .ไทย
Thái Lan (
tiếng Thái: ประเทศไทย, đã Latinh hoá: Prathet Thai), gọi ngắn là Thái (
tiếng Thái: ไทย, đã Latinh hoá: Thai), tên chính thức là Vương quốc Thái Lan (
tiếng Thái: ราชอาณาจักรไทย, đã Latinh hoá: Racha-anachak Thai), là một quốc gia thuộc khu vực Đông Nam Á. Đây là một quốc gia quân chủ lập hiến kết hợp với nghị viện, Quốc vương theo hiến pháp là nguyên thủ quốc gia, giữ chức Tổng tư lệnh quân đội kiêm Nhà lãnh đạo tinh thần Phật giáo. Vua Thái Lan hiện nay là Rama X, lên ngôi năm 2016 sau khi cha ông là Rama IX qua đời cùng năm đó.
Thái Lan có khoảng 75% dân số là người Thái, 12% là người gốc Hoa và 6% là người Mã Lai, còn lại là những nhóm thiểu số như Môn, Khmer và các dân tộc khác. Có khoảng 2,1 triệu người nhập cư ở Thái Lan, trong đó hơn một nửa là bất hợp pháp dẫn đến những hệ quả như bất bình đẳng xã hội, gia tăng tội phạm và bất bình đẳng xã hội.
Kinh tế Thái Lan phát triển nhanh chóng từ năm 1985 đến 1995. Thập niên 1990, quốc gia này từng được coi là một Hổ mới châu Á, nhưng kể từ sau cuộc khủng hoảng tài chính châu Á 1997 thì Thái Lan trở nên trì trệ với tốc độ tăng trưởng chậm chạp. Đầu thập niên 2020, Thái Lan bị mắc kẹt trong bẫy thu nhập trung bình bởi gánh nặng của già hóa dân số, hệ thống giáo dục suy thoái và nền nông nghiệp trình độ thấp.
Thái Lan là một trong những nước tham gia sáng lập ASEAN và là thành viên của các tổ chức quốc tế như Liên Hợp Quốc, WTO, APEC và Phong trào không liên kết. Thái Lan có chỉ số phát triển con người ở mức cao, là nền kinh tế lớn thứ hai trong khu vực Đông Nam Á, xếp hạng 26 thế giới theo GDP danh nghĩa, 23 theo sức mua (năm 2024) và 28 về tổng giá trị thương hiệu quốc gia (năm 2020).
Hiện nay, Thái Lan đang gặp phải nhiều vấn đề nghiêm trọng như kinh tế trì trệ suốt từ năm 1997 tới nay, bất ổn chính trị liên tiếp, nạn tham nhũng, sự yếu kém trong việc hoạch định chính sách pháp luật, sự lỏng lẻo trong quản lý an ninh, tình trạng nhập cư bất hợp pháp dẫn đến tội phạm gia tăng, tệ nạn xã hội (hút chích ma túy, mại dâm, buôn người...) ngày càng lan rộng cùng nạn sở hữu súng đạn trái phép, sự phân hóa giàu nghèo cao và sự nổi lên của chủ nghĩa khủng bố do các phần tử Hồi giáo cực đoan ở khắp đất nước đang là những vấn đề nhức nhối. Đặc biệt, vấn nạn già hóa dân số do suy giảm sinh con tại Thái Lan đang diễn ra với tốc độ nhanh nhất thế giới và sẽ khiến nước này ngày càng trì trệ trong dài hạn. Do ảnh hưởng từ môi trường xã hội - truyền thông (sách truyện, phim ảnh), có đến 7 triệu người Thái - tương đương 10% dân số - đã tự cho mình là người thuộc nhóm LGBT (đồng tính, song tính hoặc chuyển giới), điều này cũng góp phần làm tỷ lệ sinh sản tại nước này sụt giảm.