stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Trận Bạch Đằng (938)
Nguyên nhân chiến thắng

Chiến thuật quân sự của Ngô Quyền rất độc đáo và đúng như nhận định của Lê Văn Hưu: "Mưu giỏi mà đánh cũng giỏi" hoặc "mưu tài đánh giỏi" như trong Đại Việt Sử ký Toàn thư. Tuy nhiên, theo các nhà quân sự, việc áp dụng chiến thuật lấy cọc nhọn đâm thuyền địch muốn thành công cần có sự kết hợp chặt chẽ với một số mưu mẹo khác.
Thứ nhất, phải dụ địch đến đúng bãi cọc đã đóng giăng bẫy khi thủy triều còn cao, bãi cọc chưa bị phát lộ.
Thứ hai, phải nắm rất vững quy luật thủy triều theo từng giờ và tính toán thời điểm để khi thuyền quân địch tới bãi cọc rồi, thủy triều mới rút, có như vậy thuyền địch mới bị mắc cạn và bị cọc đâm.
Chỉ khi có đủ hai điều kiện trên, mưu kế mới phát huy tác dụng. Nếu nước triều rút quá sớm so với dự định, bãi cọc sớm phát lộ, thuyền địch sẽ biết và tránh xa cảnh giác, như vậy mưu sự hỏng. Không những thế, rất có thể chính các thuyền phía quân mình sẽ bị vướng cọc, thành "gậy ông đập lưng ông".
Nếu nước triều rút quá muộn so với dự định, thuyền chiến của địch cứ thế vượt qua, không có trở ngại gì, coi như bãi cọc đóng xuống vô tác dụng. Đây chính là trường hợp mà các nhà quân sự Việt Nam đã ghi lại của trận Bạch Đằng, 981, quân Tống đã vượt qua bãi cọc để vào được đất liền mà không bị trở ngại (tuy nhiên sau đó vẫn bị mắc mưu Lê Hoàn và đại bại).
Vì vậy, để mưu sự thành công, ngoài việc chuẩn bị cọc nhọn một cách bí mật và hoàn thành sớm, việc dụ địch đi theo đúng lộ trình mình muốn và đến vào thời điểm mình muốn mang ý nghĩa quyết định. Mưu sự thành công có thể quyết định toàn bộ cuộc chiến chỉ trong 1 buổi và Ngô Quyền đã thành công bởi mưu kế độc đáo và tính toán, vận dụng chính xác quy luật của tự nhiên.
Người vận dụng lại mưu kế này là Trần Hưng Đạo trong trận Bạch Đằng, 1288 cũng biết cách kết hợp áp dụng chính xác như vậy nên lại lập đại công phá quân Nguyên. Đời sau nghe chuyện dùng cọc đâm thuyền địch có vẻ dễ dàng, nhưng khi áp dụng cụ thể mới thấy không hoàn toàn dễ dàng để có thắng lợi như sử sách đã ghi. Không phải ngẫu nhiên mà cả Ngô Quyền và Trần Hưng Đạo đều được xem là danh tướng trong lịch sử Việt Nam
Truyền kì

Sách Việt điện u linh, chương Bố Cái Đại Vương đã thuật lại chuyện Phùng Hưng hiển linh để trợ giúp Ngô Quyền đánh thắng quân Nam Hán:
Thời Ngô Tiên chúa kiến quốc, Bắc binh nhập khấu, Tiên chúa đã lo, nửa đêm hốt nhiên mộng thấy một ông già đầu bạc, y quan nghiêm nhã, tay cầm quạt lông, chống gậy trúc, tự xưng tính danh rằng: Ta lãnh thần binh vạn đội, sẵn sàng mai phục các chỗ yếu hại, chúa công tức tốc tiến binh chống cự, đã có âm trợ, chớ lo phiền chi cả.
Đến khi tiến binh trên Bạch Đằng, quả thấy trên không có tiếng xe ngựa, trận ấy quả được đại tiệp; tiên chúa lấy làm lạ, chiếu kiến lập miếu điện, trang nghiêm có từng hơn xưa, lại sắm thêm quạt lông, cờ hoàng đạo, chiên đồng, trống đại, rồi làm lễ thái lao, con hát đến làm lễ tạ; lịch triều theo đó dần dần thành ra cổ lễ.
Chú thích

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  Tiền Ngô Vương - Đại Việt Sử ký Toàn thư
↑  “Bằng chứng cuộc sống: Suy ngẫm về phát triển bền vững Việt Nam”. Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia Sự Thật. 2015., tr. 8
1 2  Đại Việt sử ký toàn thư, soạn giả Phan Phu Tiên, Lê Văn Hưu, Ngô Sĩ Liên...; dịch giả Viện Sử học Việt Nam, Nhà Xuất bản Khoa học xã hội Hà Nội, 1993, bản điện tử, trang 53, 54.
1 2  Đại Việt sử ký toàn thư, soạn giả Phan Phu Tiên, Lê Văn Hưu, Ngô Sĩ Liên...; dịch giả Viện Sử học Việt Nam, Nhà Xuất bản Khoa học xã hội Hà Nội, 1993, bản điện tử, trang 53.
↑  Đại Việt Sử ký Toàn thư; Soạn giả Lê Văn Hưu, Ngô Sĩ Liên...; Dịch giả Viện Sử học Việt Nam; Nhà Xuất bản Khoa học xã hội Hà Nội, 1993; bản điện tử, trang 198.
↑  Việt điện u linh, soạn giả Lý Tế Xuyên, Nhà Xuất bản Dâng Lạc.
Tranh ghép đá mô phỏng trận Bạch Đằng 938
Tranh giả đồng tái hiện trận Bạch Đằng 938
Cọc gỗ trong trận chiến trên cửa sông Bạch Đằng năm 938 còn lưu giữ tại Bảo tàng của khu di tích Tràng Kênh.
Cyperus polystachyos

| Cyperus polystachyos |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
(không phân hạng): Commelinids
Bộ (ordo): Poales
Họ (familia): Cyperaceae
Chi (genus): Cyperus
Loài (species): C. polystachyos
Danh pháp hai phần
Cyperus polystachyos (Rottb.) P.Beauv. 
Danh pháp đồng nghĩa
 Pycreus polystachyos (Rottb.) P.Beauv.  Chlorocyperus polystachyus (Rottb.) Rikli  plus many others 
Cyperus polystachyos, hay Pycreus polystachyos là một loài thân thảo trong họ Cyperaceae. Chúng được phát hiện ở một vùng đất từ Texas đến Maine.
Vương tộc Liechtenstein

| Vương tộc Liechtenstein |
| --- | --- |
Quốc huy Liechtenstein
Quốc gia: Thân vương quốc Liechtenstein
Nguồn gốc: Lâu đài Liechtenstein
Thành lập: 1608 (trở thành vương tộc)
Người sáng lập: Karl I (đầu tiên)
Người đứng đầu hiện tại: Hans-Adam II
Danh hiệu: Thân vương xứ Liechtenstein Công tước xứ Troppau Công tước xứ Jägerndorf Bá tước xứ Rietberg
Tên gọi chính thức: Serene Highness
Trang web: www.fuerstenhaus.li
Nhà Liechtenstein (tiếng Đức: Haus Liechtenstein) là gia tộc hoàng gia cai trị Thân vương quốc Liechtenstein, theo luật định, chỉ có những thành viên gia tộc này mới đủ điều kiện thừa kế ngai vàng, những luật này được thực thi bởi các thân vương đang trị vì và có thể được thay đổi bằng lá phiếu giữa các thành viên gia tộc, nhưng không thể được thay đổi bởi Chính phủ hoặc Quốc hội Liechtenstein. Nhà Liechtenstein được sáng lập ra bởi Karl, vào năm 1608, sau khi ông được Hoàng đế Matthias của Đế chế La Mã Thần thánh trao cho tước vị Thân vương cha truyền con nối.
Tên của vương tộc Liechtenstein được đặt theo Lâu đài Liechtenstein, nằm gần Maria Enzersdorf, Hạ Áo, và tiếp giáp với Viên từ thế kỷ XII. Đến đầu thế kỷ XVIII, sau khi gia tộc mua lại Lãnh địa Schellenberg và Bá quốc Vaduz thì mới được Hoàng đế La Mã Thần thánh là Karl VI xuống chiếu cho sáp nhập lại và lập ra Thân vương quốc Liechtenstein, từ đó Nhà Liechtenstein mới chính thức trở thành vương tộc cai trị thế tục trong Đế chế La Mã Thần thánh.
Lịch sử

Gia tộc này có nguồn gốc từ Lâu đài Liechtenstein ở Hạ Áo (gần Viên), nơi gia tộc này sở hữu từ ít nhất là năm 1136 đến thế kỷ XIII, và từ năm 1807 trở đi.
Tổ tiên của họ là Hugo von Liechtenstein (mất năm 1156) đã xây dựng Lâu đài Liechtenstein vào khoảng năm 1122-1136 trên một thái ấp mà ông nhận được từ các Phiên hầu xứ Babenberg của Áo. Ông cũng nhận được Petronell trên sông Danube và Lâu đài Rohrau, gần biên giới khi đó với Vương quốc Hungary, lúc đầu là một thái ấp, từ năm 1142 là một tài sản dưới hình thức allod (có toàn quyền sở hữu và quyền chuyển nhượng).
Heinrich I (mất năm 1265), lãnh chúa xứ Liechtenstein và Petronell, được Ottokar II của Bohemia, người mà ông ủng hộ về mặt chính trị, trao quyền lãnh chúa xứ Nikolsburg ở phía Nam Moravia như một tài sản allod vào năm 1249. Nơi đây vẫn là một trong những thái ấp trọng nhất của Nhà Liechtenstein cho đến khi bị bán vào năm 1560. Năm 1394, Johann I xứ Liechtenstein, lãnh chúa xứ Nikolsburg (mất năm 1397), đã mua lại điền trang Feldsberg (khi đó là Hạ Áo, ngày nay là Valtice, Cộng hòa Séc). Khi ông mất đi sự ủng hộ của Albrecht, Công tước xứ Áo, người mà ông đã từng điều hành công việc chính phủ trong thời gian dài, ông đã mất vùng đất của mình ở phía nam sông Danube, nhưng vẫn giữ được Nikolsburg vì Bohemia và Moravia không thuộc về Nhà Habsburg cho đến năm 1526.
Qua nhiều thế kỷ, triều đại này đã giành được những vùng đất rộng lớn, chủ yếu ở Moravia, Hạ Áo, Silesia và Styria, mặc dù trong mọi trường hợp, những vùng lãnh thổ này là một phần của các quốc gia do các triều đại khác cai trị, đặc biệt là Nhà Habsburg, nơi có một số Thân vương xứ Liechtenstein làm cố vấn thân cận.
Lịch sử > Ủng hộ Nhà Habsburg và trở thành thân vương

Vào đầu thế kỷ XVI và XVII, ba anh em Lãnh chúa Karl, Maximilian và Gundakar đã khởi đầu một giai đoạn mới trong lịch sử gia tộc Liechtenstein. Họ cải đạo từ Tin Lành sang Công giáo và ủng hộ Hoàng đế thuộc Nhà Habsburg trong việc đàn áp cuộc nổi loạn Bohemia. Maximilian, với tư cách là Thống chế, đã giành chiến thắng trong Trận White Mountain cho Hoàng đế Ferdinand II của Thánh chế La Mã. Trong các nhiệm vụ ngoại giao, Gundaker đã chuẩn bị cho Liên đoàn Công giáo (Đức), chiến đấu cho Nhà Habsburg trong Chiến tranh Ba mươi năm. Karl đã khôi phục trật tự với tư cách là Phó vương xứ Bohemia và giám sát việc bắt giữ và hành quyết 27 nhà lãnh đạo của cuộc nổi loạn. Vì điều này, cả ba người đều được phong làm Thân vương. Ngoài ra, họ có thể dễ dàng mua được những vùng đất rộng lớn từ các nhà quý tộc Tin Lành bị trục xuất và tước đoạt ở Bohemia và Moravia, đặc biệt là vì chính Karl, với tư cách là đại diện của Hoàng đế, đã tiến hành các cuộc tịch thu này. Ông cũng nhận được Công quốc Troppau và Công quốc Krnov (Jägerndorf) ở Các công quốc Silesia từ Hoàng đế. Thân vương của Liechstensten vẫn giữ hai danh hiệu công tước này cho đến ngày nay.
Các vùng đất của Moravian và Bohemia có được vào thời điểm đó bao gồm: Bučovice, Moravská Třebová, Moravský Krumlov, Uherský Ostroh (cùng với Kunovice và Hluk), Šternberk và một cung điện ở Prague (trên Malostranské náměstí). Năm 1802, Velké Losiny được thêm vào. Hầu hết các điền trang này vẫn thuộc quyền sở hữu của Nhà Liechtenstein cho đến khi Tiệp Khắc tịch thu chúng vào năm 1945. Năm 1622, Maximilian thành lập một tu viện ở Vranov, nơi chôn cất hầu hết các Thân vương của Nhà Liechtenstein trong hầm mộ gia đình, cho đến khi một hầm mộ mới được xây dựng ở Vaduz vào năm 1960.
Lịch sử > Mua lãnh thổ và thành lập triều đại

Không có bất kỳ lãnh thổ nào trực tiếp nằm dưới quyền cai trị trực tiếp của gia tộc, triều đại Liechtenstein không thể đáp ứng yêu cầu chính để đủ điều kiện giành một ghế trong Đại hội Đế chế La Mã Thần thánh (Reichstag). Một ghế sẽ tăng thêm quyền lực, và sẽ được cung cấp cho các vùng đất đạt được quyền đế chế trực tiếp - immediate, hoặc được nắm giữ mà không nằm dưới quyền chủ quản của bất kỳ nhân vật phong kiến ​​nào khác ngoài chính Hoàng đế La Mã Thần thánh có quyền đối với vùng đất đó. Người đứng đầu gia tộc đã có thể sắp xếp việc mua từ gia tộc Hohenems quyền Lãnh chúa xứ Schellenberg vào năm 1699 với giá 115.000 gulder, và Bá quốc Vaduz vào năm 1712 với giá 290.000 guilder. Schellenberg và Vaduz thực sự không có lãnh chúa phong kiến ​​nào khác ngoài hoàng đế.
Vào ngày 23 tháng 1 năm 1719, sau khi việc mua bán được thực hiện, Hoàng đế Karl VI của Thánh chế La Mã với tư cách là Hoàng đế La Mã Thần thánh đã ban sắc lệnh hợp nhất Vaduz và Schellenberg và nâng nó lên thành một Thân vương quốc có tên là "Liechtenstein", để vinh danh "người hầu trung thành của [ông], Anton Florian của Liechtenstein". Vào ngày này, Liechtenstein đã trở thành một quốc gia thành viên của Đế chế La Mã Thần thánh. Các Thân vương xứ Liechtenstein đã không đặt chân đến công quốc mới của họ trong nhiều thập kỷ, một minh chứng cho sự tiện lợi chính trị thuần túy của các vụ mua bán. Vì vùng đất nhỏ xa xôi này chỉ bao gồm các ngôi làng nông nghiệp nhỏ, nên chính quyền được thành lập tại thị trấn gần nhất, Feldkirch ở Áo, nơi Thân vương đã xây dựng một tòa nhà văn phòng cho mục đích này. Lâu đài Vaduz, trung tâm của Bá quốc thời trung cổ cùng tên, vẫn chưa được sử dụng và được cho thuê làm nơi dừng chân cho những người đi bộ đường dài cho đến cuối thế kỷ XIX.
Lịch sử > Trở thành nhà nước có chủ quyền

Với sự kết thúc tồn tại của Đế chế La Mã Thần thánh vào năm 1806, Thân vương quốc Liechtenstein đã trở thành quốc gia có chủ quyền và được Đại hội Viên công nhận về địa vị này vào năm 1814/1815. Thân vương Johann I trở thành người cai trị có chủ quyền đầu tiên. Ông đã mua một số lâu đài và điền trang ở Đế quốc Áo cho nhiều người con trai của mình, phần lớn vẫn là nơi ở của con cháu họ cho đến ngày nay. Các thân vương trị vì tiếp tục sống trong các dinh thự tráng lệ của họ tại kinh thành Viên của Áo, Cung điện Thành phố Liechtenstein và Cung điện Vườn Liechtenstein, và trên các điền trang ở Moravian và Bohemian của họ, với Lednice và Valtice (tên tiếng Đức: Eisgrub và Feldsberg) là nơi cư trú chính của họ. Đường biên giới giữa Áo và Bohemia-Moravia, cả hai đều là quốc gia thành viên của Đế chế Áo-Hung dưới sự cai trị của Habsburg, chạy qua công viên giữa hai lâu đài. Chính quyền địa phương của Thân vương quốc Liechtenstein được giám sát bởi một thống đốc và văn phòng chính phủ được đặt tại trụ sở của Thân vương.
Phải đến khi Đức Quốc xã chiếm đóng Tiệp Khắc (1938–1945) vào đầu Thế chiến II thì dinh thự mới được chuyển từ Valtice đến Vaduz. Thân vương đã phản đối việc sáp nhập lãnh thổ Séc, bao gồm Valtice và Lednice, vào Sudetenland, và hậu quả là tài sản của ông đã bị Đức Quốc xã tịch thu, và sau đó gia đình ông đã chuyển đến Vaduz vào năm 1939. Áo cũng đã bị Đức sáp nhập thông qua Anschluss vào năm 1938.
Lịch sử > Mất tài sản sau Thế chiến II

Sau Thế chiến thứ hai, không chỉ tài sản của gia đình ở Tiệp Khắc bị tịch thu mà ở Áo do Đồng minh chiếm đóng, hầu hết tài sản của họ cũng nằm trong vùng chiếm đóng của Liên Xô và do đó không thể tiếp cận được cho đến khi kết thúc cuộc chiếm đóng vào năm 1955. Do việc tịch thu ở Tiệp Khắc do các sắc lệnh Beneš năm 1945, gia đình đã mất một phần lớn đất đai của mình, với khoảng 1.200 kilômét vuông (463 dặm vuông), gấp 7,5 lần tổng diện tích của chính Thân vương quốc Liechstenstein. Chỉ có thể khôi phục lại sự thịnh vượng của mình, bao gồm cả việc duy trì nhiều lâu đài ở Áo và các bộ sưu tập nghệ thuật nổi tiếng thế giới, trong quý cuối cùng của thế kỷ XX bằng cách mở rộng ngân hàng Liechtenstein nhỏ của mình thành công ty tài chính hoạt động quốc tế LGT Group.
Theo Hiến pháp triều đại Liechtenstein ngày 26 tháng 10 năm 1993, tất cả các thành viên khác ngoài thân vương đang trị vì sẽ mang danh hiệu Thân vương hoặc Nữ thân vương Liechtenstein và Bá tước hoặc Nữ Bá tước Rietberg.
Lịch sử > Những vị thân vương đặc dấu ấn quan trọng cho Liechtenstein

Karl I, Thân vương xứ Liechtenstein (1569–1627), được phong làm Thân vương năm 1608, Phó vương của Bohemia 1622
Hans-Adam I, Thân vương xứ Liechtenstein (1662–1712), đã giành được lãnh thổ và trở thành thân vương trị vì Thân vương quốc Liechtenstein, nằm trong Thánh chế La Mã
Johann I Josef xứ Liechtenstein (1760–1836), Thân vương cuối cùng cai trị dưới thời Đế chế La Mã Thần thánh và là người cai trị đầu tiên của Liechtenstein như một quốc gia có chủ quyền từ năm 1806
Johann II xứ Liechtenstein (1840–1929), liên minh với Thụy Sĩ sau sự sụp đổ của Quân chủ Habsburg vào năm 1918
Franz Joseph II xứ Liechtenstein (1906–1989), vẫn giữ thái độ trung lập trong suốt Thế chiến thứ II
Cung điện và nơi cư trú

Lâu đài Vaduz, nơi ở của thân vương trị vì tại Liechtenstein
Lâu đài Liechtenstein ở Hạ Áo, nơi ở của tổ tiên nhà Liechtenstein, hiện là bảo tàng gia đình
Cung điện vườn Liechtenstein ở Viên (do Bellotto vẽ năm 1759/60), hiện là nơi lưu giữ bộ sưu tập nghệ thuật hoàng gia từ thế kỷ XVI đến thế kỷ XVIII
Cung điện thành phố Liechtenstein ở Vienna, nơi ở riêng tư và là nơi lưu giữ bộ sưu tập nghệ thuật hoàng gia thế kỷ XIX
Lâu đài Wilfersdorf, Hạ Áo, điền trang của Thân vương ở Áo
Lâu đài Valtice ở Cộng hòa Séc (nơi ở chính của các Thân vương Liechtenstein cho đến Thế chiến thứ II, khi quân chiếm đóng Đức Quốc xã tịch thu, sau đó Cộng hòa Séc sau chiến tranh cũng đã quốc hữu hoá)
Lâu đài Lednice ở Cộng hòa Séc (bị tịch thu, sau đó bị quốc hữu hoá)
Lâu đài Velké Losiny ở Cộng hòa Séc (bị tịch thu, sau đó bị quốc hữu hoá)
Lâu đài Riegersburg, Áo, trụ sở của một nhánh nhà Liechtenstein
Lâu đài Frauenthal, Áo, trụ sở của một nhánh nhà Liechtenstein
Lâu đài Waldstein, Deutschfeistritz, Áo, trụ sở của một nhánh nhà Liechtenstein
Nhà Rosegg, Áo, trụ sở của một nhánh nhà Liechtenstein
Lâu đài Hollenegg, Áo, trụ sở của một nhánh nhà Liechtenstein
Podandrogyne cernua

| Podandrogyne cernua> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Brassicales
Họ (familia): Cleomaceae
Chi (genus): Podandrogyne
Loài (species): P. cernua
Danh pháp hai phần
Podandrogyne cernua Woodson, 1948 
Podandrogyne cernua là một loài thực vật có hoa trong họ Màng màng. Loài này được Woodson miêu tả khoa học đầu tiên năm 1948.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Podandrogyne cernua”. Truy cập ngày 19 tháng 9 năm 2013.
Lam Hạ

Lam Hạ là một phường thuộc thành phố Phủ Lý, tỉnh Hà Nam, Việt Nam.
Địa lý

Phường Lam Hạ có vị trí địa lý:
Phía đông giáp thị xã Duy Tiên
Phía tây giáp phường Quang Trung
Phía nam giáp phường Châu Cầu và phường Tân Liêm
Phía bắc giáp phường Tân Hiệp.
Phường Lam Hạ có diện tích 10,41 km², dân số năm 2023 là 14.874 người, mật độ dân số đạt 1.428 người/km².
Lịch sử

Phường Lam Hạ hiện nay trước đây là xã Lam Hạ thuộc huyện Duy Tiên, được thành lập vào năm 1967 trên cơ sở hợp nhất 2 xã Tiên Hồng và Tiên Hòa.
Năm 2000, xã Lam Hạ được chuyển từ huyện Duy Tiên về thị xã Phủ Lý, đồng thời 222,5 ha diện tích tự nhiên và 3.042 người của xã Lam Hạ được tách ra để hợp với một phần diện tích và dân số của các phường Lương Khánh Thiện và Minh Khai thành phường Quang Trung.
Ngày 23 tháng 7 năm 2013, thành lập phường Lam Hạ trên cơ sở toàn bộ diện tích và dân số của xã Lam Hạ.
Ngày 14 tháng 11 năm 2024, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1288/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã của tỉnh Hà Nam giai đoạn 2023 – 2025 (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2025). Theo đó, sáp nhập toàn bộ 4,14 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số là 5.188 người của xã Tiên Hải vào phường Lam Hạ.
Phường Lam Hạ có 10,41 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số là 14.874 người.
Chú thích

1 2  Nghị quyết 89/NQ-CP ngày 23 tháng 07 năm 2013 của Chính phủ về việc điều chỉnh địa giới hành chính các huyện Duy Tiên, Bình Lục, Thanh Liêm, Kim Bảng để mở rộng thành phố Phủ Lý và thành lập phường thuộc thành phố Phủ Lý tỉnh Hà Nam.
1 2 3 4  “Nghị quyết số 1288/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã của tỉnh Hà Nam giai đoạn 2023 – 2025”. Cổng thông tin điện tử Quốc hội Việt Nam. 14 tháng 11 năm 2024. Bản gốc lưu trữ ngày 21 tháng 11 năm 2024. Truy cập ngày 21 tháng 11 năm 2024.
↑  Tổng cục Thống kê
↑  Nghị định số 53/2000/NĐ-CP ngày 25 tháng 9 năm 2000 của Chính phủ về việc điều chỉnh địa giới hành chính, mở rộng thị xã Phủ Lý tỉnh Hà Nam.
Carl Eduard xứ Sachsen-Coburg và Gotha

Charles Edward (Leopold Charles Edward George Albert;19 tháng 7 năm 1884 - 6 tháng 3 năm 1954) sinh ra là một Vương tử Anh và Công tước xứ Albany, sau cái chết không để lại người kế vị của người chú là Alfred xứ Sachsen‑Coburg và Gotha ông kế vị và trở thành công tước của nhà nước này và cuối cùng thì trở thành một chính trị gia của Đức Quốc xã. Ông là công tước cai trị cuối cùng của Sachsen-Coburg và Gotha, một nhà nước của Đế quốc Đức, từ ngày 30 tháng 7 năm 1900 đến ngày 14 tháng 11 năm 1918. Sau đó, ông được trao nhiều chức vụ trong chế độ Đức Quốc xã, bao gồm cả lãnh đạo Hội Chữ thập đỏ Đức, và hành động với tư cách là nhà ngoại giao không chính thức cho chính phủ Đức.
Cha mẹ của Charles Edward là Vương tử Leopold, Công tước xứ Albany và Thân vương nữ Helen xứ Waldeck và Pyrmont. Ông bà nội của ông là Nữ hoàng Victoria và Thân vương tử Albert xứ Sachsen-Coburg và Gotha. Người cha Leopold qua đời trước khi ông được sinh ra. Charles Edward sinh ra ở Surrey, Anh và lớn lên như một vương tử Anh. Cậu bé là một đứa trẻ ốm yếu có mối quan hệ thân thiết với bà nội và người chị duy nhất của mình là Vương nữ Alice. Ông được giáo dục tư nhân, kể cả tại trường Eton College. Năm 1899, Vương tử được chọn kế vị ngai vàng của Sachsen-Coburg và Gotha vì ông được coi là đủ trẻ để được đào tạo thành một người Đức. Ông chuyển đến Đức vào năm 15 tuổi. Từ năm 1899 đến năm 1905, Charles Edward được đưa vào nhiều hình thức giáo dục khác nhau, dưới sự hướng dẫn của anh họ ông là hoàng đế Đức Wilhelm II.
Vương tử lên ngôi công tước vào năm 1900 nhưng trị vì thông qua hội đồng nhiếp chính cho đến năm 1905. Ông kết hôn với Công nữ Victoria Adelaide xứ Schleswig-Holstein vào năm 1905. Cặp đôi có 5 người con, trong đó có Công nữ Sibylla, mẹ của Vua Carl XVI Gustaf của Thụy Điển. Công tước là một nhà cai trị bảo thủ, quan tâm đến nghệ thuật và công nghệ. Ông ấy cố gắng nhấn mạnh lòng trung thành của mình với đất nước thông qua nhiều cử chỉ mang tính biểu tượng khác nhau. Tuy nhiên, việc ông tiếp tục liên kết chặt chẽ với Vương quốc Anh đã gây khó chịu cho cả thần dân của ông và giới thượng lưu Đức. Ông đã chọn hỗ trợ Đế quốc Đức trong Thế chiến thứ nhất. Công tước bị khuyết tật nên tuy đã hỗ trợ Quân đội Đế quốc Đức mà không tham gia chiến đấu. Ông bị phế truất trong Cách mạng Đức giống như các Thân vương Đức khác. Ông cũng bị mất tước hiệu quý tộc ở Anh do quyết định đứng về phía Đế quốc Đức.
Trong những năm 1920, cựu Công tước trở thành người ủng hộ tinh thần và tài chính cho các nhóm bán quân sự cực hữu bạo lực ở Đức. Đến đầu những năm 1930, ông ủng hộ Đảng Quốc xã và gia nhập đảng này vào năm 1933. Charles Edward đã giúp thúc đẩy các ý tưởng Thuyết ưu sinh vốn tạo cơ sở cho việc sát hại nhiều người khuyết tật. Ông đã tham gia vào nỗ lực thay đổi quan điểm của tầng lớp thượng lưu Anh theo hướng thân Đức hơn. Thái độ của ông trở nên ủng hộ Đức Quốc xã hơn trong Chiến tranh thế giới thứ hai, mặc dù không rõ ông đóng vai trò chính trị đến mức nào. Sau chiến tranh, ông bị quản thúc trong một thời gian và bị tòa án Phi quốc xã hóa tuyên án nhẹ. Ông qua đời vì bệnh ung thư vào năm 1954.
Cuộc sống đầu đời ở Anh > Gia đình

Cha của Charles Edward là Vương tử Leopold, Công tước xứ Albany, con trai út của đương kim quốc vương Anh, Nữ hoàng Victoria. Nhà sử học Karina Urbach mô tả Leopold là "người con trí tuệ nhất trong số những đứa con của Nữ hoàng Victoria". Mẹ của Charles Edward là Helen xứ Waldeck và Pyrmont, là con gái của Thân vương Georg Viktor xứ Waldeck và Pyrmont, và là em gái của Vương hậu Emma của Hà Lan. Người viết tiểu sử hoàng gia Theo Aronson mô tả bà là một người phụ nữ "có năng lực, tận tâm" và là một tín đồ Cơ đốc sùng đạo. Leopold, người mắc bệnh máu khó đông, đã chết sau khi trượt chân khiến đầu va đập vài tháng trước khi Charles Edward chào đời.  Charles Edward không có nguy cơ bị ảnh hưởng bởi bệnh máu khó đông vì cậu bé không thể thừa hưởng bệnh này từ cha mình.
Trong suốt thế kỷ XVIII và XIX, hoàng gia Anh đã phát triển mối quan hệ gia đình chặt chẽ với giới quý tộc Tin lành ở lục địa châu Âu, và đặc biệt là giới quý tộc Đức. Gia đình trực hệ của Nữ hoàng Victoria thuộc về Nhà Sachsen-Coburg và Gotha; người chồng quá cố của bà, Thân vương Albert, là em trai của Công tước Ernst II không có con. Ernst cai trị Công quốc Sachsen-Coburg và Gotha, một trong những nhà nước thuộc Đế quốc Đức. Con gái lớn của Victoria và Albert là Vương nữ Victoria Adelaide, bà này là mẹ của Hoàng đế Wilhelm II của Đức. Con trai cả của Victoria và Albert là Vương tử Albert Edward, là người thừa kế ngai vàng của Anh. Vì vậy, con trai thứ hai của họ là Vương tử Alfred là được chọn để trở thành người kế vị của Ernst II vào năm 1893. Aronson nhận xét về bức tranh vẽ gia đình được ủy nhiệm để kỷ niệm 50 năm trị vì của Nữ hoàng Victoria năm 1887:
Đối với nhau, những nhân vật có vẻ ngoài ấn tượng này có thể được biết đến với những biệt danh như Ducky, Mossie hay Sossie, nhưng trong nhóm có rất nhiều vị vua, nữ vương, hoàng đế và hoàng hậu tương lai. Theo thời gian, những hậu duệ trực tiếp này của Nữ hoàng Victoria sẽ ngồi lên không dưới mười ngai vàng châu Âu. Có lý do chính đáng khi Nữ hoàng già được mệnh danh là 'Bà của Châu Âu'. Và trong thời đại mà người ta vẫn tin rằng các vị vua cũng quan trọng như bề ngoài của họ, điều đó chỉ là tự nhiên... [một đứa trẻ cho rằng đó là] gia tộc quyền lực nhất trên trái đất.