stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Khánh Hòa
Dân cư > Khoa học - Giáo dục

Nền khoa học ở Khánh Hòa được đặt nền móng từ thời Pháp thuộc với việc hình thành hai cơ sở khoa học thực nghiệm là Viện Pasteur Nha Trang vào năm 1891, nghiên cứu về vệ sinh dịch tễ và Sở Ngư nghiệp Đông Dương năm 1922 (tiền thân của Viện Hải dương học Nha Trang) chuyên nghiên cứu về biển và động vật biển. Lĩnh vực khoa học từ đó dần dần được mở rộng sang các ngành khoa học ứng dụng để đáp ứng cho nhu cầu phát triển kinh tế của tỉnh. Các công trình nghiên cứu tiêu biểu tại Khánh Hòa gồm có việc bảo tồn và phát triển trầm hương, kỳ nam, duy trì và nuôi dưỡng chim yến, nghiên cứu các hình thức nuôi trồng thủy sản trên biển,...
Trước thời nhà Nguyễn, vì là đất mới được mở mang, lại xa kinh đô, nên nền giáo dục Khánh Hòa gần như không phát triển. Người Khánh Hòa thời đó không có đóng góp gì trong địa hạt văn chương thi phú. Mãi đến đời vua Gia Long, triều đình mới cho lập trường dạy chữ ở phủ Diên Khánh và Bình Hòa. Học sinh sau khi có bằng Tiểu học phải ra Quy Nhơn hoặc các tỉnh khác để tiếp tục học lên Trung học, cho đến năm 1936, khi trường trung học đầu tiên được mở tại Nha Trang là Trường trung học tư thục Kim Yến (Institution Kim Yến), làm nơi học tập cho học sinh từ Phan Thiết đến Quy Nhơn. Đầu năm 1947, Trường Trung học Nha Trang (tiền thân của Trường Phổ thông trung học Lý Tự Trọng) được thành lập. Sang đến năm 1952, trường đổi tên thành Trường Trung học Võ Tánh và chuyển đến địa điểm hiện nay. Năm 1957, trường Võ Tánh được Bộ Giáo dục Quốc gia nâng cấp lên bậc Đệ nhị cấp (tương đương bậc Phổ thông trung học ngày nay). Kể từ đó, học sinh tại Khánh Hòa có thể đi học đến khi tốt nghiệp Tú tài ngay tại tỉnh nhà mà không phải khăn gói đi ra ngoài. Năm 1971, Khánh Hòa có cơ sở đào tạo bậc đại học đầu tiên là Đại Học Cộng đồng Duyên Hải  tại Nha Trang. Sau ngày thống nhất đất nước, Trường Đại học Thủy sản Nha Trang, được chuyển từ Hải Phòng vào. Hiện nay, Khánh Hòa có đầy đủ các bậc học, ngành học, phục vụ cho tất cả các đối tượng học sinh sinh viên tại tỉnh (được kê trong bảng phía dưới).
| Đại học | Cao đẳng | Viện Nghiên cứu |
| --- | --- | --- |
| Trường Đại học Nha Trang | Trường Cao đẳng Sư phạm trung ương Nha Trang | Viện Pasteur Nha Trang |
| Trường Đại học Khánh Hòa | Trường Cao đẳng Y tế Khánh Hòa | Viện Nghiên cứu Quản trị Kinh doanh  (chi nhánh Nha Trang) |
| Trường Đại học Thái Bình Dương | Trường Cao đẳng nghề Nha Trang | Viện Hải dương học Nha Trang |
| Trường Đại học Tôn Đức Thắng (cơ sở Nha Trang) | Trường Cao đẳng Du lịch Nha Trang | Viện Vắc-xin và Sinh phẩm Y tế (IVAC) |
| Trường Đại học Mở thành phố Hồ Chí Minh (cơ sở Ninh Hòa) | Trường Cao đẳng Nghề Quốc tế Nam Việt | Viện Nghiên cứu và Ứng dụng Công nghệ Nha Trang |
| Học viện Hải quân | Trường Cao đẳng Nghề Việt Mỹ | Liên đoàn Địa chất Thủy văn - Địa chất công trình miền Trung |
| Trường Sĩ quan không quân |  | Trung tâm nghiên cứu Thủy sản III |
| Trường Đại học Thông tin liên lạc |  | Phân viện thú y miền Trung |
|  |  | Trung tâm nhiệt đới Việt - Nga  (chi nhánh ven biển) |
|  |  | Đài Khí tượng - Thủy văn Nam Trung Bộ |
|  |  | Phân viện Quy hoạch và Thiết kế Nông nghiệp miền Trung |
Văn hóa - Du lịch > Sự kiện

Tỉnh lỵ của Khánh Hòa đặt tại Nha Trang, một thành phố du lịch và sự kiện. Nha Trang là nơi từng diễn ra nhiều sự kiện lớn như Festival Biển, hay các cuộc thi sắc đẹp lớn như Hoa hậu Việt Nam 2006, Hoa hậu Thế giới người Việt 2007 và 2010, Hoa hậu Hoàn vũ 2008, Hoa hậu Trái Đất 2010, Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam 2015, Hoa hậu Trái Đất 2023.
Khánh Hòa là địa danh thu hút nhiều du khách với những khu di tích chiến khu, căn cứ cách mạng. Ngoài ra, tỉnh cũng đầu tư chú trọng đến văn nghệ và nghệ thuật để phục vụ người dân và thu hút du khách; các đội chiếu bóng phục vụ ở những nơi hẻo lánh, miền núi hiểm trở. Hệ thống thư viện, các câu lạc bộ cũng phát triển mạnh nhằm đáp ứng nhu cầu của quần chúng.
Khánh hòa có 11 di tích văn hóa-lịch sử cấp quốc gia. Công tác bảo tồn, trùng tu bảo tàng và quản lý các khi di tích cũng được chú trọng, có nhiều đợt trưng bày quy mô lớn thu hút hàng chục ngàn du khách tham quan. Công tác sưu tầm, nghiên cứu giới thiệu văn hóa phi vật thể đã và đang tiếp tục được phát triển. Những công trình nghiên cứu tiêu biểu như: sự nghiên cứu về chữ viết của người Ra Glai, truyện cổ, trường ca và một số loại hình văn hóa dân gian có ảnh hưởng khác, bao gồm một số công trình được Hội Văn nghệ dân gian Việt Nam đánh giá cao.
Văn hóa - Du lịch > Lễ hội

Hiện nay, tỉnh Khánh Hòa còn lưu giữ được khá nhiều lễ hội mang đậm nét văn hóa bản địa, tục thờ cúng trong tín ngưỡng dân gian. Các lễ hội đều xuất phát từ lao động, từ phong tục tập quán, là nếp sinh hoạt văn hóa tinh thần của người dân. Theo thống kê của chính quyền địa phương, tính đến năm 2010, Khánh Hòa có 494 di sản lễ hội lớn, nhỏ của người Kinh, bao gồm 237 lễ hội đình làng, 121 lễ hội miếu, lăng và 136 lễ hội chùa. Ngoài ra còn các lễ hội truyền thống của người dân tộc.
Các lễ hội tiêu biểu:
Lễ hội Tháp Bà: diễn ra hàng năm từ ngày 20 đến ngày 23 tháng ba âm lịch tại khu di tích Tháp Po Nagar - thành phố Nha Trang, tưởng niệm nữ thần Mẹ Xứ sở (Po Ino Nogar). Đây là lễ hội văn hóa dân gian lớn nhất của hai dân tộc Việt – Chăm ở Khánh Hòa và khu vực Nam Trung Bộ, thu hút đông đảo người Việt, người Chăm, người Hoa và du khách đến dự. Năm 2001, lễ hội Tháp Bà được Bộ Văn hóa - Thông tin xếp hạng là một trong 16 lễ hội quốc gia.
Lễ hội Am Chúa: tổ chức vào ngày 22 tháng 4 âm lịch để tưởng niệm nữ thần Thiên Y A Na, còn gọi là Bà Chúa.
Lễ hội đình làng nông nghiệp: là dịp để người dân trong làng tưởng nhớ đến tổ tiên, có khác nhau về ngày giờ ở mỗi vùng.
Lễ hội Ăn mừng lúa mới của người Raglai ở Khánh Hòa: diễn ra hằng năm sau mỗi vụ thu hoạch.
Lễ hội Cầu ngư: tổ chức vào ngày giỗ của ông Nam Hải - hiện thân của loài cá voi. Đây là một tục thờ được diễn ra tại các đình làng.
Văn hóa - Du lịch > Ẩm thực

Là một tỉnh ven biển có nhiều làng chài nên phong cách ẩm thực ở Khánh Hòa chịu ảnh hưởng sâu sắc từ biển, với nguyên liệu chủ yếu được chế biến từ hải sản. Đồng thời cư dân Khánh Hòa xưa chủ yếu di cư vào từ các tỉnh Bình Định, Phú Yên, Quảng Nam và Quảng Ngãi nên phong cách ẩm thực cũng chịu ảnh hưởng sâu sắc từ các tỉnh trên.
Các món đặc sản của Khánh hòa được nhiều người biết đến như nem Ninh Hòa, bún cá Nha Trang, bún sứa, bánh ướt Diên Khánh... Ngoài ra dưới sự ảnh hưởng của người Hoa (sinh sống đông đúc gần khu vực chợ Đầm phường Xương Huân), người Pháp (từng đến Nha Trang nghỉ dưỡng rất đông thời Pháp thuộc) và những người miền Bắc di cư vào Nam sau năm 1954 tạo cho Nha Trang phong cách ẩm thực đặc biệt khác hẳn với các địa phương khác trong tỉnh và khu vực Nam Trung Bộ tiêu biểu là những món ăn như phở Nha Trang, bánh mì Nha Trang, bò nướng Lạc Cảnh...
Văn hóa - Du lịch > Đặc sản

Khánh Hòa có hai loại sản vật quý hiếm:
Yến sào (tổ yến) là tên một loại thực phẩm - dược phẩm được làm hoàn toàn bằng nước bọt của chim yến. Đây là món cao lương mỹ vị tại các quốc gia Đông Á như Nhật Bản, Triều Tiên, Trung Quốc, Việt Nam và nhiều quốc gia khác. Khánh Hòa lại là nơi chim yến làm tổ nhiều nhất ở Việt Nam. Hàng năm, Khánh Hòa thu được khoảng hơn 2 tấn tổ yến so với 600 – 700 kg/năm ở Bình Định và Đà Nẵng. Yến sào Khánh Hòa có mùi vị thơm ngon đặc trưng được coi là tổ yến vua (King nest) và giá cả luôn ở mức cao nhất thế giới.
Trầm hương là một sản phẩm đặc biệt được tạo thành từ cây Dó Bầu. Qua thời gian, những tác động sinh học đã giúp cây Dó tạo trầm hương hoặc kỳ nam. Trầm kỳ là sản vật quý giá; là hương liệu, dược liệu. Trong y học dân tộc, trầm hương là một vị thuốc quý dùng chữa nhiều loại bệnh. Ngoài ra, trầm hương còn dùng làm hương liệu, mỹ phẩm; dùng để chế biến các loại giấy quý có mùi mật hương và nhang xuất khẩu; dùng trong các dịp đại lễ, cúng tế. Việc đốt trầm hương trong các đền đài, nơi thờ cúng được coi như hình thức dâng cúng linh thiêng cao quý nhất. Từ xưa Khánh Hòa đã nổi tiếng bởi trầm hương nên được mệnh danh là "Xứ Trầm Hương". Trong sách Phủ biên tạp lục của Lê Quý Đôn ghi rõ "Kỳ nam hương xuất tự đầu núi các xã thuộc hai phủ Bình Khang và Diên Khánh xứ Quảng Nam là thứ tốt nhất". Trầm Khánh Hòa tập trung nhiều ở rừng núi các huyện Vạn Ninh, Ninh Hòa, Khánh Vĩnh, trong đó nổi tiếng nhất là vùng Tu Bông, Vạn Giã (thuộc huyện Vạn Ninh). Xưa nay, trầm khai thác được ở Khánh Hòa phần lớn là trầm tốt và có nhiều kỳ nam. Hàng năm nhân dân địa phương tích cực khai thác bán cho Nhà nước để xuất khẩu. Giá trầm hương loại 1 xuất tại thời điểm 1989 (thời cực thịnh của nghề khai thác trầm kỳ) là 1.050 USD/kg. Qua thời gian khai thác cạn kiệt, trầm hương trên rừng núi Khánh Hòa còn tồn tại rất ít. Vài năm gần đây, nhiều tổ chức và cá nhân bắt đầu trồng lại cây dó, kích ứng cho tạo trầm và bước đầu đã có thành công nhất định.
Văn hóa - Du lịch > Du lịch

Bài chi tiết: Du lịch Khánh Hòa
Khánh Hòa là một trong những trung tâm du lịch lớn của Việt Nam. Nhờ có bờ biển dài hơn 200 km và gần 200 hòn đảo lớn nhỏ cùng nhiều vịnh biển đẹp như Vân Phong, Nha Trang (một trong 12 vịnh đẹp nhất thế giới), Cam Ranh... với khí hậu ôn hòa, nhiệt độ trung bình 26 °C, có hơn 300 ngày nắng trong năm, và nhiều di tích lịch sử văn hóa và danh lam thắng cảnh, nên dịch vụ - du lịch là ngành phát triển nhất ở Khánh Hòa với số du khách hơn 1,6 triệu lượt vào năm 2009. Các hình thức du lịch ở Khánh Hòa rất phong phú với các hình thức như du lịch sinh thái biển đảo, du lịch tham quan - vãn cảnh, du lịch văn hóa... Trong các khách sạn và khu nghỉ mát lớn ở Khánh Hòa, có những khu du lịch và khách sạn tầm cỡ thế giới như khu nghỉ mát Ana Mandara, Vinpearl Land, Sheraton Nha Trang hotel & spa, Novotel, hay khu nghỉ dưỡng cao cấp Evason Hideaway (huyện Ninh Hòa) của tập đoàn Ana Mandara, được tờ Sunday Times bầu là một trong 20 resort tốt nhất thế giới vào năm 2005. Những di tích lịch sử văn hóa có Tháp Po Nagar, thành cổ Diên Khánh, các di tích của nhà bác học Alexandre Yersin...
Ngoài vị thế là một trung tâm du lịch lớn Nha Trang đã trở thành điểm đến của nhiều sư kiện lớn của Việt Nam và Thế giới như: Hoa hậu Việt Nam, Hoa hậu Thế giới người Việt 2007 và 2009, Hoa hậu Hoàn vũ 2008, Hoa hậu Trái Đất 2010... cùng với Festival Biển (Nha Trang) được tổ chức 2 năm một lần đã góp phần quảng bá du lịch Khánh Hòa với thế giới.
Tuy vậy, việc chất lượng dịch vụ sút kém và tăng giá dịch vụ thiếu kiểm soát vào những mùa cao điểm du lịch vẫn chưa được tỉnh giải quyết triệt để. Phát triển du lịch một cách bền vững, bảo vệ tài nguyên môi trường vẫn còn là vấn đề gây nhiều bàn cãi.
Quang cảnh bờ biển Nha Trang nhìn ra tuyến cáp treo Vinpearl Land.
Văn hóa - Du lịch > Thể thao

Câu lạc bộ bóng chuyền Sanest Khánh Hòa đang là đương kim vô địch Giải vô địch bóng chuyền quốc gia Việt Nam 2003.
Khatoco Khánh Hòa là một câu lạc bộ bóng đá chuyên nghiệp tại Việt Nam, hiện đang thi đấu tại V.League 2.
Giao thông

| Danh sách ga và cảng tại Khánh Hòa | Danh sách ga và cảng tại Khánh Hòa | Danh sách ga và cảng tại Khánh Hòa | Danh sách ga và cảng tại Khánh Hòa | Danh sách ga và cảng tại Khánh Hòa | Danh sách ga và cảng tại Khánh Hòa | Danh sách ga và cảng tại Khánh Hòa |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
 Danh sách các ga tại Khánh Hòa 
| Ga | Địa điểm |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| Đại Lãnh | Xóm 2 - Thôn Đông Nam - Xã Đại Lãnh - Huyện Vạn Ninh |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| Bãi Dương | Vạn Ninh |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| Tu Bông | Thôn Long Hòa - Xã Vạn Long - Huyện Vạn Ninh |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| Giã | Tổ dân phố 10 - Thị trấn Vạn Giã - Huyện Vạn Ninh |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| Hòa Huỳnh | Ninh Hòa |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| Ninh Hòa | Tổ dân phố 3 - Phường Ninh Hiệp - thị xã Ninh Hòa |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| Phong Thạnh | Thôn Phong Thạnh - Xã Ninh Lộc - thị xã Ninh Hòa |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| Lương Sơn | Thôn Văn Đăng - Xã Vĩnh Lương - Thành phố Nha Trang |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| Nha Trang | 17 Thái Nguyên - Phường Phước Tân - Thành phố Nha Trang |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| Cây Cầy | Thôn Vĩnh Cát - Xã Suối Hiệp - Huyện Diên Khánh |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| Hòa Tân | Thôn Phú Bình 2 - Xã Cam Tân - Huyện Cam Lâm |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| Suối Cát | Thôn Suối Cát - Xã Cam Hiệp Nam - Huyện Cam Lâm |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| Ngã Ba | Thôn Tân Hiệp - Xã Cam Phước Đông - thành phố Cam Ranh |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
 Danh sách các cảng tại Khánh Hòa 
| Cảng | Địa điểm |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| Vân Phong | Cảng trung chuyển container quốc tế ở Khu kinh tế Vân Phong |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| Mỹ Giang | Cảng kho xăng dầu ngoại quan ở huyện Vạn Ninh |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| Tu Bông | Thôn Long Hòa - Xã Vạn Long - Huyện Vạn Ninh |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| cảng Nha Trang | Phường Vĩnh Nguyên, thành phố Nha Trang |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| cảng Cam Ranh | Phường Cam Linh, thành phố Cam Ranh |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
Nguồn:
Giao thông > Đường bộ

Khánh Hòa có hệ thống cơ sở hạ tầng về giao thông tương đối phát triển, nằm trên các trục giao thông quan trọng ven biển của Việt Nam như: Quốc lộ 1 chạy dọc ven biển từ Đèo Cả đến Ghềnh Đá Bạc nối liền với các tỉnh phía Bắc và phía Nam; quốc lộ 26 nối Ninh Hòa với Đăk Lăk và các tỉnh Tây Nguyên; đường quốc lộ 27C (trước là đường 723) (Nha Trang đi Đà Lạt), quốc lộ 27B nối Cam Ranh với huyện Ninh Sơn (tỉnh Ninh Thuận) và dự án Đường cao tốc Bắc – Nam phía Đông đi qua Khánh Hòa.
Toàn tỉnh hiện có 2.086 km đường giao thông. Trong đó, đường do trung ương quản lý dài 224,38 km, chiếm 10,75%; đường do tỉnh quản lý dài 254,95 km, chiếm 12,21%; đường do huyện quản lý dài 327,47 km, chiếm 15,69% và đường do xã quản lý dài 1.566,97 km, chiếm 75%. Chất lượng đường bộ: Đường cấp phối, đường đá dăm dài 399,52 km chiếm 19,14%; đường nhựa dài 362,77 km, chiếm 17,38% còn lại là đường đất. Tất cả các xã đã có đường ô tô đến tận trung tâm xã. Hiện nay, Nha Trang đang có 6 tuyến xe buýt phục vụ công cộng.
Giao thông > Đường sắt

Do vị trí của Khánh Hòa nằm trên tuyến đường cái quan, người Pháp lại chọn Nha Trang làm nơi đặt cơ quan bảo hộ, nên Nha Trang đã sớm trở thành một điểm dừng quan trọng trên tuyến đường sắt do Pháp xây dựng. Tuyến đường sắt Sài Gòn - Nha Trang được khởi công xây dựng từ năm 1900 đến năm 1913 mới hoàn tất. Vào thời điểm đó, điểm cuối của tuyến đường sắt là Ga Phú Vinh, nằm cạnh đường 23 tháng 10 hiện nay, tại xã Vĩnh Thạnh, Nha Trang. Đến năm 1928, người Pháp khởi công đoạn Đà Nẵng đến Nha Trang dài 532 km để hoàn tất tuyến đường sắt xuyên Việt, đồng thời xây dựng Ga Nha Trang với lối kiến trúc đặc trưng cùng cảnh quan hài hòa. Ga Nha Trang được khánh thành ngày 2 tháng 9 năm 1936 và tuyến đường sắt xuyên Việt cũng hoàn thành vào tháng 10 cùng năm. Ga Nha Trang ngày nay vẫn giữ nguyên được lối kiến trúc nhà ga cùng tuyến đường sắt hình "bóng đèn" độc đáo.
Hiện nay, tất cả các tuyến tàu Thống Nhất đều dừng ở đây. Ngoài các tàu Thống Nhất SE, còn có các đôi tàu địa phương nối với Ga Sài Gòn mang số hiệu SNT. Ngoài ga Nha Trang, tỉnh còn 12 ga khác phân bố tại tất cả các huyện, thị xã, thành phố trừ hai huyện miền núi Khánh Sơn, Khánh Vĩnh và huyện đảo Trường Sa.
Giao thông > Đường thủy

Khánh Hòa có nhiều vùng vịnh kín gió, nước sâu lại nằm ở cực đông của Việt Nam gần với tuyến hàng hải quốc tế nên rất thuận lợi cho xây dựng cảng biển. Hiện tại trên địa bàn tỉnh có 5 cảng biển, trong đó tiêu biểu nhất là cảng trung chuyển quốc tế Vân Phong và cảng Cam Ranh (một trong ba vịnh tốt nhất thế giới cho xây dựng cảng biển).
Giao thông > Hàng không

Sân bay quốc tế Cam Ranh được nâng cấp ngày 16 tháng 8 năm 2007 tạo điều kiện thuận lợi cho việc giao lưu trong nước và quốc tế của tỉnh Khánh Hòa cũng như khu vực Nam Trung Bộ
Năm 2008, sân bay này đã phục vụ 683.000 lượt khách, vượt qua Sân bay quốc tế Phú Bài để thành sân bay có số lượng hành khách thông quan đông thứ 4 trong các sân bay tại Việt Nam. Tỷ lệ tăng của số lượt khách thông qua vào năm 2007 là 36,8%, của năm 2008 là 36,3% so với năm trước, là sân bay có tốc độ tăng trưởng lượng hành khách cao nhất tại Việt Nam  Hiện nay sân bay phục vụ các đường bay đến Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng và nhiều đường bay quốc tế khác
Tỉnh kết nghĩa

Tỉnh Thái Nguyên (cùng với Nha Trang, từ năm 1962)
Thành phố Ulsan (từ năm 2002)
Tỉnh Morbihan (từ năm 2005)
Tỉnh Kharkov (từ năm 2004)
Tỉnh Champasack (từ năm 2006)
Vùng Primorsky (từ 2012)
Thành phố Sankt-Peterburg (từ năm 2007).
Bubión

| Bubión Bubión Bubión |
| --- | --- |

 
 Vị trí của Bubión

Quốc gia:  Tây Ban Nha
Vùng: Andalusia
Tỉnh: Granada
Quận (comarca): Alpujarra Granadina
Chính quyền
 • Thị trưởng: Antonio Enrique Méndez (PP)
Diện tích
 • Đất liền: 15 km2 (6 mi2)
Độ cao: 1,300 m (4,300 ft)
Dân số (2007)
 • Tổng cộng: 366
 • Mật độ: 23,67/km2 (61,3/mi2)
Múi giờ: UTC+1
 • Mùa hè (DST): CEST (UTC+2)
Mã bưu chính: 18412
Ngôn ngữ bản xứ: Tiếng Tây Ban Nha
Năm mật độ dân số: 2007
Website: http://bubion.jvs.net/
Bubión là một đô thị trong tỉnh Granada, Tây Ban Nha. Ở độ cao 1.300 mét trên mực nước biển. Mã bưu chính 18412.
Bubión from the south
Penicillifera apicalis

| Penicillifera apicalis |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Bombycidae
Chi (genus): Penicillifera
Loài (species): P. apicalis
Danh pháp hai phần
Penicillifera apicalis (Walker, 1862) 
Danh pháp đồng nghĩa
 Dasychira apicalis Walker, 1862  Dasychira signifera Walker, 1862  Ocinara signifera (Walker, 1862)  
Penicillifera apicalis là một loài bướm đêm thuộc họ Bombycidae. Nó được tìm thấy ở khu vực đông bắc of Himalaya to Sundaland và Philippines.
Vô vi (triết học)

Vô vi (chữ Hán: 無為) là một khái niệm cổ xưa và đa nghĩa trong triết học Trung Quốc, mang ý nghĩa "thanh tĩnh", "hư vô" và "thuận theo tự nhiên". Vô vi không chỉ phản ánh trạng thái hòa hợp sâu sắc của cá nhân với vạn vật, mà còn biểu thị sự kết nối giữa "tâm" (心) và "thần" (神) trong Đông y. Trong chính trị, vô vi thường được lý giải như một hình thức trị quốc lý tưởng, nơi sự lãnh đạo không ép buộc mà để mọi sự tự nhiên vận hành theo lẽ trời.
Khái niệm vô vi khởi nguồn từ thời Xuân Thu, xuất hiện lần đầu dưới dạng sơ khai trong Kinh Thi. Trong Luận ngữ của Nho gia, vô vi được hòa nhập vào lý tưởng đạo đức, như một trạng thái dung hợp giữa ý chí và hành động, hướng đến sự hài hòa tự nhiên. Sau này, vô vi trở thành nguyên lý trung tâm của cả Pháp gia và Đạo gia. Trong Đạo giáo, tư tưởng vô vi của Lão Tử được hiểu là sự đồng nhất với Đạo, hành động mà không áp đặt, để mọi sự diễn ra tự nhiên, tránh cưỡng ép hoặc nôn nóng đi ngược lại trật tự của vũ trụ. Trên cơ sở tư tưởng của Lão Tử, Trang Tử đã phát triển thêm khía cạnh truy cầu cảnh giới tinh thần cá nhân, hình thành học thuyết Lão-Trang.
Trong quá trình phát triển của tư tưởng Đạo gia, tư tưởng vô vi cũng không ngừng được mở rộng. Liệt Tử, Trang Tử, Dương Chu, Lưu An và nhiều người khác đã đóng góp vào sự phát triển của tư tưởng vô vi, tạo nên các tác phẩm như Liệt tử, Trang tử, Hoài Nam tử. Những nhà chú giải như Hà Thượng Công, Vương Bật và Tô Triệt đã nghiên cứu và diễn giải sâu sắc khái niệm "vô vi" trong Đạo đức kinh. Nhà Hán học Jean François Billeter đã ví von vô vi như "một trạng thái minh triết tối thượng, nơi con người và tình thế hòa làm một, đạt đến sự hiệu quả tuyệt đối, tiết chế tối đa năng lượng mà vẫn hoàn thành mỹ mãn mọi việc".
Gümüşhane (tỉnh)

| Tỉnh Gümüşhane |
| --- | --- |
—  Tỉnh của Thổ Nhĩ Kỳ  —
 

 
 Vị trí của tỉnh Gümüşhane ở Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh Gümüşhane
Quốc gia: Thổ Nhĩ Kỳ
Vùng: Biển Đen
Tỉnh lỵ và thành phố lớn nhất: Gümüşhane
Chính quyền
 • Khu vực bầu cử: Gümüşhane
Diện tích
 • Tổng: 6,575 km2 (2,539 mi2)
Dân số 
 • Tổng: 172.034
 • Mật độ: 26/km2 (68/mi2)
Mã điện thoại: 406
Mã ISO 3166: TR-29
Biển số xe: 29
Tỉnh Gümüşhane là một tỉnh ở phía bắc Thổ Nhĩ Kỳ, giáp Bayburt về phía đông, Trabzon về phía bắc, Giresun và Erzincan về phía tây. Diện tích tỉnh này là 6.575 km² và dân số là 191.474 người năm 2006. Dân số năm 2000 là 186.953 người. Tên gọi Gümüşhane có nghĩa là ngôi nhà bằng bạc. Tỉnh này có lịch sử khai khoáng bạc và đồng phong phú. Tên theo tiếng Hy Lạp cổ của thành phố là Θήρα (Thera) có nghĩa là cổng hay ô cửa.
Các huyện

Tỉnh này được chia thành các huyện sau (tỉnh lỵ được viết đậm):
Gümüşhane
Kelkit
Köse
Kürtün
Şiran
Torul
Földes

| Földes |
| --- | --- |
—  Làng  —
 

  Huy hiệu
Földes
Quốc gia:  Hungary
Hạt: Hajdú-Bihar
Tiểu vùng: Püspökladányi
Diện tích
 • Tổng cộng: 65,24 km2 (25,19 mi2)
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 4.057
 • Mật độ: 62/km2 (160/mi2)
Múi giờ: Giờ chuẩn Trung Âu, UTC+1, UTC+2
 • Mùa hè (DST): CEST (UTC+2)
Mã điện thoại: 54
Földes là một làng thuộc hạt Hajdú-Bihar, Hungary. Làng này có diện tích 65,24 km², dân số năm 2010 là 4057 người, mật độ 62 người/km².
Gratallops

| Gratallops Gratallops |
| --- | --- |

 
 Vị trí của Gratallops

Quốc gia:  Tây Ban Nha
Vùng
Tỉnh: Tarragona
Quận (comarca): Priorato
Thủ phủ: Gratallops
Chính quyền
 • Thị trưởng: Mª Teresa Balaguer Vicent (IpGra)
Diện tích
 • Đất liền: 13,5 km2 (52 mi2)
Độ cao: 301 m (988 ft)
 • Mật độ: 0/km2 (0/mi2)
Múi giờ: UTC+1
 • Mùa hè (DST): CEST (UTC+2)
Mã bưu chính: 43737
Số khu dân cư: 1
Tọa độ: 41°11′42″B 0°46′41″Đ﻿ / ﻿41,195°B 0,77806°Đ﻿ / 41.19500; 0.77806
Tên gọi dân cư: gratallopenc/a
Website: Página municipal
Gratallops là một đô thị thuộc tỉnh Tarragona trong cộng đồng tự trị Catalonia, phía bắc Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 13,5 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 266 người với mật độ 19,7 người/km². Đô thị này có cự ly km so với Tarragona.
Negueira de Muñiz

| Negueira de Muñiz Negueira de Muñiz |
| --- | --- |

  Ấn chương
 Vị trí của Negueira de Muñiz

Quốc gia:  Tây Ban Nha
Vùng
Tỉnh: Lugo
Quận (comarca): Fonsagrada
Thủ phủ: Negueira
Chính quyền
 • Thị trưởng: José Manuel Braña Pereda
Diện tích
 • Đất liền: 72,26 km2 (2,790 mi2)
 • Mật độ: 0/km2 (0/mi2)
Múi giờ: UTC+1
 • Mùa hè (DST): CEST (UTC+2)
Mã bưu chính: 27XXX
Số xứ (parroquia): 6
Negueira de Muñiz là một đô thị thuộc tỉnh Lugo trong vùng Galicia, phía bắc Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 72,26 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 210 người với mật độ 29,1 người/km². Đô thị này có cự ly km so với Tarragona.
Bão Angela (1995)

| Bão cuồng phong dữ dội (Thang JMA) |
| --- | --- |
Siêu bão cuồng phong cấp 5 (SSHWS/JTWC)
Angela trong ngày 1 tháng 11 năm 1995
Hình thành: 20 tháng 10 năm 1995
Tan: 7 tháng 11 năm 1995


 
Sức gió mạnh nhất: Duy trì liên tục trong 10 phút: 215 km/h (130 mph) Duy trì liên tục trong 1 phút: 285 km/h (180 mph)
Áp suất thấp nhất: 910 mbar (hPa); 26.87 inHg


 
Số người chết: 936 người
Thiệt hại: $315 triệu (USD 1995)
Vùng ảnh hưởng: Micronesia, Philippines, Trung Quốc, Việt Nam

Một phần của Mùa bão Tây Bắc Thái Bình Dương 1995
 
Bão Angela, được biết đến ở Philippines với tên gọi Bão Rosing, là một siêu bão cực mạnh đã đổ bộ vào Philippines trong ngày 2 tháng 11 năm 1995. Angela là cơn bão được nghi ngờ có thể mạnh hơn siêu bão Tip, cơn bão mà cho đến nay vẫn chính thức được coi là xoáy thuận nhiệt đới mạnh nhất từng được ghi nhận.
Ở Philippines, Angela đã làm 882 người chết, và gây thiệt hại 9,33 tỉ Peso. Angela là cơn bão mạnh nhất tấn công Philippines trong vòng 25 năm, kể từ siêu bão Joan năm 1970.