stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Trương Quang Nghĩa
Chú thích

↑  “Ông Trương Quang Nghĩa tham gia Đoàn Đại biểu Quốc hội đơn vị Đà Nẵng”. Báo Đà Nẵng. Truy cập ngày 27 tháng 10 năm 2017.
1 2 3 4 5 6 7 8  “Thông tin đại biểu Trương Quang Nghĩa”. Quốc hội Việt Nam. Truy cập ngày 8 tháng 6 năm 2017.[liên kết hỏng]
↑  Vũ Hân (8 tháng 4 năm 2016). “Chân dung các thành viên Chính phủ khóa mới”. Báo Công an nhân dân. Lưu trữ bản gốc ngày 23 tháng 11 năm 2017. Truy cập ngày 23 tháng 11 năm 2017.
↑  “Miễn nhiệm bộ trưởng Bộ GT-VT và tổng thanh tra Chính phủ”.
↑  “Chủ tịch nước Trần Đại Quang ký Quyết định miễn nhiệm; bổ nhiệm 2 thành viên Chính phủ”. Báo chính phủ. 27 tháng 10 năm 2017. Truy cập ngày 27 tháng 10 năm 2017.
↑  Hoàng Thùy (8 tháng 6 năm 2017). “Bộ trưởng Giao thông: 'Mở rộng Tân Sơn Nhất về phía Bắc không khả thi'”. VnExpress. Truy cập ngày 9 tháng 6 năm 2017.
↑  Lê Kiên (9 tháng 10 năm 2017). “Ông Trương Quang Nghĩa sẽ là đại biểu Quốc hội Đà Nẵng”. Báo Tuổi trẻ. Lưu trữ bản gốc ngày 25 tháng 10 năm 2017. Truy cập ngày 26 tháng 10 năm 2017.
↑  B.T - Phạm Hữu Hoa (27 tháng 10 năm 2017). “Ông Trương Quang Nghĩa tham gia Đoàn đại biểu Quốc hội đơn vị Đà Nẵng”. Báo Đà Nẵng. Lưu trữ bản gốc ngày 27 tháng 10 năm 2017. Truy cập ngày 27 tháng 10 năm 2017.
↑  “Ông Trương Quang Nghĩa làm Bí thư Đảng ủy Khối doanh nghiệp trung ương”. thethaovanhoa.vn. ngày 20 tháng 11 năm 2010. Truy cập ngày 5 tháng 7 năm 2017.
↑  Ông Trương Quang Nghĩa làm Bí thư Tỉnh ủy Sơn La
↑  Ông Trương Quang Nghĩa giữ chức Phó Trưởng ban Kinh tế Trung ương
↑  “Ông Trương Quang Nghĩa làm Phó trưởng Ban Kinh tế Trung ương”. doisongphapluat.com. ngày 10 tháng 3 năm 2015. Bản gốc lưu trữ ngày 8 tháng 4 năm 2017. Truy cập ngày 5 tháng 7 năm 2015.
↑  “Bộ trưởng Giao thông vận tải Trương Quang Nghĩa làm Bí thư Đà Nẵng”. Báo Tuổi trẻ. Truy cập ngày 7 tháng 10 năm 2017.
↑  “Đụng đến đâu cũng đều "chia chác", còn lại gì cho đất nước, nhân dân?”. doisongphapluat.com. Truy cập ngày 14 tháng 1 năm 2018.
↑  Ở Việt Nam, ít ai nghĩ đến việc kỷ luật hay cho vào tù một Ủy viên Bộ Chính trị
Ennomos obsoleta

| Ennomos obsoleta> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Ennomos
Loài (species): E. obsoleta
Danh pháp hai phần
Ennomos obsoleta Lempke 1951 
Ennomos obsoleta là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Wood Lake, Minnesota

| Wood Lake, Minnesota |
| --- | --- |
—  Thành phố  —
 
 
 Vị trí trong Quận Yellow Medicine, Minnesota
 Vị trí bang Minnesota ở Hoa Kỳ
Wood Lake, Minnesota
Quốc gia: Hoa Kỳ
Tiểu bang: Minnesota
Quận: Quận Yellow Medicine
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 439
Múi giờ: CST (UTC-6)
 • Mùa hè (DST): CDT (UTC-5)
Mã bưu chính: 56297 
Mã điện thoại: 507 
Wood Lake là một thành phố thuộc quận Yellow Medicine, tiểu bang Minnesota, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thành phố này là 439 người.
Dân số

Dân số năm 2000: 436 người.
Dân số năm 2010: 439 người.
Chú thích

↑  “2010 Census Gazetteer Files”. Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ. Truy cập ngày 15 tháng 10 năm 2012.
Fuchsia salicifolia

| Fuchsia salicifolia> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Myrtales
Họ (familia): Onagraceae
Chi (genus): Fuchsia
Loài (species): F. salicifolia
Danh pháp hai phần
Fuchsia salicifolia Hemsl. 
Fuchsia salicifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Anh thảo chiều. Loài này được Hemsl. mô tả khoa học đầu tiên năm 1876.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Fuchsia salicifolia”. Truy cập ngày 27 tháng 8 năm 2013.
Ebrechtella xinjiangensis

| Ebrechtella xinjiangensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Thomisidae
Chi (genus): Ebrechtella
Loài (species): E. xinjiangensis
Danh pháp hai phần
Ebrechtella xinjiangensis Hu & Wu, 1989 
Ebrechtella xinjiangensis là một loài nhện trong họ Thomisidae.
Loài này thuộc chi Ebrechtella. Ebrechtella xinjiangensis được miêu tả năm 1989 bởi Hu & Wu.
Chú thích

↑  Platnick, Norman I. (2010): The world spider catalog, version 10.5. American Museum of Natural History.
Du hành dưới quỹ đạo

| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
Lịch sử du hành không gian dưới quỹ đạo
| Tên | Xuất hành | Số chuyến bay |  |  |  |  |  |
| Mercury | 1961 | 2 |  |  |  |  |  |
| X-15 | 1962 | 2 |  |  |  |  |  |
| Soyuz 18a | 1975 | 1 (chuyến phóng bị hủy) |  |  |  |  |  |
| SpaceShipOne | 2004 | 3 |  |  |  |  |  |
| Soyuz MS-10 | 2018 | 1 (chuyến phóng bị hủy) |  |  |  |  |  |
Một chuyến du hành dưới quỹ đạo hay tiểu quỹ đạo là một chuyến bay vũ trụ trong đó tàu vũ trụ đến không gian, nhưng đường bay của nó giao với khí quyển hay bất kì bề mặt của một vật thể trọng trường nào mà nó được phóng để khiến nó không thể hoàn thành một chu kì quỹ đạo.
Ví dụ, đường bay của vật phóng trên trái Đất mà đạt 100 km (62 mi) ở trên mực nước biển, và sau đó rơi trở lại trái Đất, được coi là một chuyến bay vũ trụ tiểu quỹ đạo. Một số chuyến bay tiểu quỹ đạo được thi hành để thử nghiệm phi thuyền hoặc bệ phóng, sau đó mới thực hiện chuyến bay đủ qũy đạo. Có những tên lửa được thiết kế rành riêng cho việc du hành dưới quỹ đạo; ví dụ như tên lửa có người lái X-15 và SpaceShipOne, và tên lửa không người lái như tên lửa đạn đạo xuyên lục địa (ICBM) và tên lửa đo đạc.
Yêu cầu về mặt độ cao

Có định nghĩa cho rằng một chuyến bay tiểu quỹ đạo chỉ cần phải đạt đến độ cao cao hơn 100 km (62 mi) ở trên mực nước biển. Độ cao này được gọi là đường Kármán và được tiêu chuẩn hóa bởi Liên Không Quốc tế, bởi vì đó gần như là một điểm mà một phi thuyền có thể bay đủ nhanh để có thể lợi dụng lực nâng (theo khí động lực học) từ quyển trái Đất mà bay nhanh hơn Tốc độ vũ trụ cấp 1.
Quân đội Mỹ và NASA trao thưởng huy hiệu phi hành gia cho những người bay cao hơn 50 mi (80 km), mặc dù Bộ ngoại giao Mỹ dường như coi chuyến bay không gian dưới qũy đạo và chuyến bay trong khí quyển là như nhau.
Quỹ đạo

Trong khi rơi tự do, đường chúng rơi là một phần của elip quỹ đạo được dựng lên bởi phương trình quỹ đạo. Chiều dài cùng điểm quỹ đạo bay nhỏ hơn bán kính Trái Đất R (bao gồm cả khí quyển), do đường bay giao với Trái Đất và không hoàn thành một vòng quỹ đạo. Trục lớn của elip nằm dọc và bán trục lớn a lớn hơn R/2. Năng lượng obitan đặc trưng ε được tính theo công thức:
\varepsilon =-{\frac {\mu }{2a}}>-{\frac {\mu }{R}}
khi μ là đai lượng đặc trưng cho tiêu chuẩn trọng trường của nơi cất cánh.
"Đạn pháo của Niu-tơn". Đường A và B tượng trưng cho một tiểu quỹ đạo
Woodbine, Iowa

| Thành phố Woodbine> Woodbine, Iowa.  |
| --- | --- |

 
 Vị trí trong Quận Harrison, Iowa
 Vị trí bang Iowa, Hoa Kỳ
Thành phố Woodbine
Quốc gia: Hoa Kỳ
Tiểu bang: Iowa
Quận: Quận Harrison
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 1.459
Múi giờ: CST (UTC-6)
 • Mùa hè (DST): CDT (UTC-5)
Mã bưu chính: 51579 
Mã điện thoại: 712 
Woodbine là một thành phố thuộc quận Harrison, tiểu bang Iowa, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thành phố này là 1459 người.
Dân số

Dân số qua các năm:
Năm 2000: 1564 người.
Năm 2010: 1459 người.
Tống Hoàn công (Xuân Thu)

Tống Hoàn công (chữ Hán: 宋桓公, trị vì 681 TCN-651 TCN), tên thật là Tử Ngự Thuyết (子御說), là vị vua thứ 19 của nước Tống - chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.
Tử Ngữ Thuyết là con trai thứ của Tống Trang công, vua thứ 16 của nước Tống và là em của Tống Mẫn công và Tống Tử Du, vua thứ 17 và 18 của nước Tống.
Lên ngôi vua, dẹp Nam Cung Trường Vạn

Năm 682 TCN, Nam Cung Trường Vạn giết vua anh Tống Mẫn công và lập Tống Tử Du lên ngôi. Công tử Ngữ Thuyết bất bình bỏ trốn sang đất Hào. Nam Cung Trường Vạn bèn sai con trai là Nam Cung Ngưu bao vây đất Hào. Đại phu nước Tống là Tiêu Thúc xin mượn quân nước Tào chống Trường Vạn, đánh bại và giết chết Nam Cung Ngưu ở đất Hào. Người nước Tống cùng nhau lập Ngự Thuyết lên ngôi, tức là Tống Hoàn công.
Quân Tống Hoàn công đánh về kinh, giết chết Tử Du. Nam Cung Trường Vạn đẩy xe chở mẹ chạy sang nước Trần, trong 1 ngày tới nơi, còn tướng khác theo Tử Du là Mãnh Hoạch bỏ chạy sang nước Vệ.
Vệ Huệ công muốn dung nạp Mãnh Hoạch không trả cho nước Tống, nhưng Công Tôn Nhĩ khuyên nên trả cho nước Tống, không nên chứa chấp kẻ phản loạn. Vệ Huệ công bèn bắt Mãnh Hoạch trả cho nước Tống.
Trần Tuyên công dung nạp Nam Cung Trường Vạn. Tống Hoàn công sai người sang đề nghị nộp trả Vạn, kèm theo của biếu. Trần Tuyên công bèn sai đàn bà, con gái chuốc rượu cho Vạn say rồi lấy da tê giác trói lại, đưa sang nước Tống. Nước Tống giết chết Mãnh Hoạch và Nam Cung Trường Vạn, mang thịt Vạn làm mắm. Mẹ Trường Vạn cũng bị giết.
Quan hệ với chư hầu

Năm 680 TCN, Tề Hoàn công cùng chư hầu đem quân phạt Tống, đến đất Giao rồi rút về. Năm 679 TCN, Tề Hoàn công hội chư hầu ở đất Nhân rồi xưng bá, Tống Hoàn công đến đất Nhân hội chư hầu cùng Tề Hoàn công. Từ đó, Tống Hoàn công nhiều lần đi hội chư hầu do bá chủ Tề Hoàn công làm chủ.
Năm 666 TCN, Lệnh doãn nước Sở là Tử Nguyên mang quân cùng 600 cỗ xe đi đánh nước Trịnh, đến cửa Cốc Trất. Tống Hoàn công bèn cử binh cứu Trịnh. Tử Nguyên thấy vậy bèn nhân đêm tối rút quân.
Tống Hoàn công lấy con gái của Vệ Chiêu bá Cơ Ngoan với Tuyên Khương, lập làm phu nhân. Năm 660 TCN, nước Địch tấn công nước Vệ, giết Vệ Ý công. Tống Hoàn công nghe tin nước Vệ nguy biến, bèn mang quân ra bờ sông Hoàng Hà, mang thuyền đón tàn quân và dân Vệ. Trong một đêm, quân Tống đưa được hơn 700 người qua sông; sau đó tiếp tục cứu qua sông được 5000 người.
Tống Hoàn công thấy người nước Vệ vẫn ghét Vệ Huệ công (cha Vệ Ý công) giết anh tranh ngôi, không muốn lập lại dòng dõi của Huệ công, nên lập Cơ Thân là con Cơ Ngoan, tức em rể mình lên làm vua tức Vệ Đái công. Tống Hoàn công và chư hầu giúp nước Vệ đánh lui quân nước Địch và khôi phục lại quốc gia.
Quân nước Địch sang đánh cả nước Hình, phá thành nước Hình. Tống Hoàn công theo Tề Hoàn công cùng nước Tào đến Nhiếp Bắc cứu nước Hình. Đất Hình bị quân Địch chiếm, Tề Hoàn công thiên nước Hình đến Di Nghi. Tống Hoàn công cùng quân các nước Tề, Tào xây thành giúp nước Hình.
Năm 659 TCN, Sở Thành vương mang quân đánh Trịnh. Tống Hoàn công lại theo Tề Hoàn công và các nước Lỗ, Tào, Châu hội binh tại đất Sanh để cứu Trịnh. Quân Sở rút lui.
Năm 657 TCN, Tề Hoàn công hội chư hầu mang quân đánh Sái và Sở. Tống Hoàn công đem quân trợ giúp, đánh thắng quân Sái-Sở, buộc Sở Thành vương phải cầu hòa.
Năm 656 TCN, Sở Thành vương lại đánh Trịnh. Tống Hoàn công lại theo Tề Hoàn công và các nước Lỗ, Tào, Trần, Vệ, Hứa, Châu hội binh tại đất Hình để cứu Trịnh, đánh Sở và Sái. Quân Sái tan vỡ. Liên quân tiến sang đánh Sở. Sở Thành vương phải xin giảng hòa.
Năm 654 TCN, Tề Hoàn công giận Trịnh Văn công bỏ hội, liền cùng tập hợp chư hầu đi đánh Trịnh. Tống Hoàn công cùng các nước Lỗ, Vệ và Tào theo Tề kéo đến Tân Thành. Sở Thành vương mang quân đánh nước Hứa để cứu Trịnh. Tề Hoàn công và các chư hầu mang quân sang nước Hứa. Nước Trịnh được giải vây, quân Sở cũng lui về.
Qua đời

Tống Hoàn công có người con lớn là Tử Mục Di, tuy thông minh tài đức nhưng do phải con vợ chính nên không được lập làm thế tử. Lúc Hoàn công lâm bệnh, thế tử Tư Phủ muốn nhường cho Mục Di được kế vị. Tống Hoàn công khen Tư Phủ, nhưng không theo lời, vẫn giữ nguyên ngôi thế tử.
Mùa xuân năm 651 TCN, Tống Hoàn công qua đời. Ông ở ngôi tất cả 31 năm. Thế tử Tư Phủ nối ngôi, tức là Tống Tương công.
Gia quyến

Cha: Tống Trang công
Anh em
Tống Mẫn công
Tống Tử Du
Thê thiếp
Con gái Vệ Chiêu bá Cơ Ngoan với Tuyên Khương, chị Vệ Đái công và Vệ Văn công
Con
Công tử Mục Di
Công tử Tư Phủ, tức Tống Tương công
Công tử Lân, sau trở thành thủy tổ họ Lân
Công tử Đãng, sau trở thành thủy tổ họ Đãng
Công tử Hướng
Công tử Ngao
Chú thích

↑  Sử ký, Tống Vi tử thế gia
↑  Theo Kinh Xuân Thu. Sử ký không ghi rõ thân thế của Tử Du
↑  Xuân Thu tam truyện, tập 1, tr 262
↑  Xuân Thu tam truyện, tập 2, tr 19
↑  Sử ký, Vệ Khang Thúc thế gia
| x t Các đời vua nước Tống |
| --- | --- |
 Vi tử  Vi trọng  Kê  Đinh công  Mẫn công I  Dương công  Lệ công  Ly công  Huệ công  Ai công  Đái công  Vũ công  Tuyên công  Mục công  Thương công  Trang công  Mẫn công II  Tử Du  Hoàn công I  Tương công  Thành công  Ngữ  Chiêu công I  Văn công  Cung công  Bình công  Nguyên công  Cảnh công  Khải  Chiêu công II  Điệu công  Hưu công  Hoàn công II  Dịch Thành quân  Khang vương 
  Chư hầu lớn thời Chu  Tấn  Sở  Khương Tề  Tần  Yên  Vệ  Trịnh  Tống  Trần  Lỗ  Ngô  Sái  Tào  Kỷ  Hứa  Đằng  Hình  Trâu  Cử  Tây Quắc  Hàn  Triệu  Ngụy  Điền Tề  Việt  Tây Chu  Đông Chu
Adetus pisciformis

| Adetus pisciformis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Adetus
Loài (species): A. pisciformis
Danh pháp hai phần
Adetus pisciformis (Thomson, 1868) 
Adetus pisciformis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Entomogramma radiata

| Entomogramma radiata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Chi (genus): Entomogramma
Loài (species): E. radiata
Danh pháp hai phần
Entomogramma radiata Pagenstecher, 1900 
Entomogramma radiata là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Ennomos pallida

| Ennomos pallida> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Ennomos
Loài (species): E. pallida
Danh pháp hai phần
Ennomos pallida Lempke 1951 
Ennomos pallida là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Elaphria stenonephra

| Elaphria stenonephra> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Noctuidae
Chi (genus): Elaphria
Loài (species): E. stenonephra
Danh pháp hai phần
Elaphria stenonephra Hampson, 1909 
Elaphria stenonephra là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Fuchsia rivularis

| Fuchsia rivularis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Myrtales
Họ (familia): Onagraceae
Chi (genus): Fuchsia
Loài (species): F. rivularis
Danh pháp hai phần
Fuchsia rivularis J.F.Macbr., 1940 
Fuchsia rivularis là một loài thực vật có hoa trong họ Anh thảo chiều. Loài này được J.F.Macbr. mô tả khoa học đầu tiên năm 1940.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Fuchsia rivularis”. Truy cập ngày 27 tháng 8 năm 2013.
Dysoxylum macrostachyum

| Dysoxylum macrostachyum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Sapindales
Họ (familia): Meliaceae
Chi (genus): Dysoxylum
Loài (species): D. macrostachyum
Danh pháp hai phần
Dysoxylum macrostachyum C.DC., 1878 
Dysoxylum macrostachyum là một loài thực vật có hoa trong họ Meliaceae. Loài này được C.DC. mô tả khoa học đầu tiên năm 1878.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Dysoxylum macrostachyum”. Truy cập ngày 15 tháng 9 năm 2013.
Trận chiến Đồi 60 (Gallipoli)

Bài này viết về một trận đánh tại bán đảo Cannakale (Gallipoli). Đối với trận đánh khác cũng vào năm 1915 ở Bỉ, xem Trận chiến đồi 60 (Mặt trận phía Tây).
| x t Chiến dịch Gallipoli |
| --- | --- |
Các chiến dịch hải quân •  Anzac Cove •  Helles •  Krithia lần một •  Krithia lần hai •  Krithia lần ba •  Gully Ravine •  Sari Bair •  Vườn nho Krithia •  Lone Pine •  Suvla •  Nek •  Chunuk Bair •  Đồi Scimitar •  Đồi 60
Trận chiến Đồi 60 là trận tấn công lớn cuối cùng của quân Đồng Minh nhắm vào quân Thổ Ottoman, trong Chiến dịch Gallipoli thuộc Chiến tranh thế giới thứ nhất, bắt đầu vào ngày 21 tháng 8 năm 1915. Cuộc tấn công này diễn ra cùng lúc với cuộc tấn công khác tại Đồi Scimitar ở bãi đổ bộ Suvla. Đồi 60 (người Thổ gọi là Kaiajik Aghala) là một ngọn đồi nhỏ ở cực bắc dãy Sari Bair có khả năng khống chế cuộc đổ bộ tai Suvla. Do đó, chiếm được ngọn đồi này cùng với Đồi Scimitar sẽ giúp bảo đảm một bãi đổ bộ thông suốt từ Anzac đến Suvla.
Quân Đồng Minh đã mở hai cuộc tấn công chính, lần đầu vào ngày 21 tháng 8 và lần thứ hai vào ngày 27 tháng 8. Cuộc tấn công đầu tiên chỉ chiếm được một phần nhỏ chân đồi và quân Ottoman vẫn giữ vững được cao điểm dù phe tấn công được tăng viện. Cuộc tấn công thứ hai vào ngày 27 tháng 8 chịu số phận tương tự khi các cuộc giao tranh diễn ra quanh đỉnh đồi kéo dài trong ba ngày kết thúc với việc quân Ottoman tiếp tục giữ vững được các vị trí đã được đào hào vững chắc.
Hoàn cảnh trận đánh và sự chuẩn bị của các bên

Đến tháng 8 năm 1915, chiến dịch Gallipoli đã diễn ra trong tình trạng bế tắc hơn ba tháng và bộ chỉ huy quân Anh quyết định tiến hành một cuộc tổng tấn công mới với mục tiêu là dãy núi Sari Bair, cao điểm khống chế toàn bộ khu vực bán đảo đổ bộ. Tuy nhiên đến ngày 21 tháng 8, cuộc tổng tấn công này đã chính thức thất bại.
Trong bối cảnh đó, tướng Ian Standish Monteith Hamilton tiếp tục lên kế hoạch cho một cuộc tấn công nữa nhằm nối liền bãi đổ bộ từ Suvla đến Anzac. Mục tiêu của cuộc tấn công này là Đồi Scimitar và Đồi ‘W’ tại Suvla và một ngọn đồi mà người Thổ gọi là Kaiajik Aghala (người Anh gọi là Đồi 60). Việc chiếm giữ Đồi 60 sẽ giúp giúp cho hai bãi đổ bộ của Đồng Minh tại Suvla và Anzac được nối liền và việc liên lạc với nhau trở nên an toàn hơn (bãi đổ bộ Anzac cách vịnh Suvla 4 dặm về phía bắc và liên lạc với nhau thông qua một số tiền đồn thiết lập gần bờ biển).
Việc đánh chiếm Đồi 60 là một phần của cuộc tấn công trải rộng trên hai dặm từ Đồi 60 đến Hetman Chair, Đồi 70 và Oglu Tepe. Lực lượng quân Đồng Minh ban đầu tham gia cuộc tấn công do Trung tướng William Birdwood điều đến cho Thiếu tướng Herbert Cox bao gồm:
Theo kế hoạch ban đầu, Lữ đoàn Bộ binh cưỡi ngựa New Zealand (NZMR) sẽ lãnh nhiệm vụ chiếm Đồi 60. Ở phía trái lính New Zealand, trung đoàn Connaught Rangers sẽ phải chiếm các giếng nước tại Kabak Kuyu và lính Gurkha chiếm các giếng nước tại Susak Kuyu. Ở phía phải, lữ đoàn lính Úc và trung đoàn Hampshires sẽ mở cuộc tấn công nghi binh để buộc quân Thổ phải đưa lính dự bị ra.
Về phía quân Thổ, vào ngày 7 tháng 8 khi cuộc tấn công chính của quân Đồng Minh diễn ra ở Suvla, Đồi 60 ở trong tình trạng gần như không được bảo vệ. Tuy nhiên cuộc đổ bộ đã đánh động quân Thổ và lính Thổ bắt đầu được tăng viện. Các chiến hào được đào quanh đỉnh đồi trong đó chiến hào chính bao quanh bảo vệ những giếng nước. Tại một cao điểm khác gần đó, lính Thổ thiết lập một ổ súng máy và nhiều chiến hào cho bộ binh để kiểm soát khu vực đồi. Ngoài ra, một yếu tố khác không hề được quân Anh chú ý nhưng có tính chất then chốt là các giếng nước không hề quá quan trọng như người Anh nghĩ vì quân Thổ chỉ cần đào sơ dưới lớp cát là có nước để uống. Vào ngày 12 tháng 8, một trung đoàn lính Anh có ý định đánh chiếm các giếng nước tại Kabak Kuyu đã bị quân Thổ đẩy lùi, báo hiệu quân phòng thủ Thổ đã trong tư thế chuẩn bị sẵn sàng.
Diễn biến > 29 tháng 8

Sau nỗ lực bất thành ngày 21 và 22 tháng 8, quân Đồng Minh vẫn quyết định mở lại cuộc tấn công Đồi 60 do việc quân Thổ còn kiểm soát cao điểm khiến việc chuyển quân và tiếp liệu giữa khu vực Anzac và Suvla vẫn không được an toàn. Trong thời gian giữa hai đợt tấn công, quân Thổ đã xây dựng được một hệ thống chiến hào phức tạp tại Đồi 60. Đội hình quân Đồng Minh được sắp xếp như sau: ở cánh phải là 250 lính Ái Nhĩ Lan của Trung đoàn Connaught Rangers, ở giữa là lính và Tiểu đoàn 18 Úc, bên cánh trái là Lữ đoàn Úc.
5 giờ sáng ngày 27 tháng 8, Lữ đoàn Úc số 4 gồm ba tiểu đoàn 13, 14 và 15 mở màn cuộc tấn công nhưng nhanh chóng chịu thương vong nặng đến 2/3 quân số và gần như mất toàn bộ sĩ quan bởi hỏa lực quân Thổ. Tình cảnh trung đoàn Ái Nhĩ Lan cũng không khá hơn khi 152/250 người bị loại khỏi vòng chiến và ở trung tâm lính New Zealand tiến lên một cách khó nhọc. Đêm 27 tháng 8, Trung đoàn Ngựa Hạng nhẹ (Light Horse Regiment) số 9, thuộc Lữ đoàn Ngựa Hạng nhẹ số 3 được đưa đến tăng viện. Một nhóm quân 75 người do trung tá Carew Reynell chỉ huy bị lạc đường và sau cùng bị súng máy quân Thổ tiêu diệt nhiều người, trong đó có cả Reynell.
Đêm ngày 28-29, Trung đoàn Ngựa Hạng nhẹ số 10 giao tranh ác liệt với quân Thổ để tiến sát đến đỉnh đồi đồng thời ngăn cả quân Thổ phản công. Trung úy Hugo Throssell là người Úc cuối cùng tại Gallipoli giành được Huân chương Victoria do thành tích xuất sắc trong trận này. Nhiều chiến hào tại đỉnh đồi bị quân Đồng Minh chiếm nhưng quân Thổ vẫn giữ được những vị trí trọng yếu. Ngày 29 tháng 8, trận đánh chính thức chấm dứt.
Kết quả

Cuộc tấn công Đồi 60 là cuộc tấn công cuối cùng của quân ANZAC trước khi Đồng Minh triệt thoái khỏi Gallipoli vào tháng 12 năm 1915. Sử gia Chris Coulthard-Clark miêu tả trận đánh "một chuỗi những cuộc tấn công thiếu tổ chức dẫn đến thương vong cao và hỗn loạn ". Mặc dù quân Đồng Minh không chiếm được đỉnh đồi, theo tác giả Brad Manera, cuộc tấn công cũng giúp mở ra sự liên kết giữa bãi đổ bộ Anzac và Suvla như dự tính. Quân Đồng Minh chịu thương vong 1.100 người, trong đó riêng Tiểu đoàn 18 Úc mất 2/3 quân số chỉ sau chưa đầy hai tuần.
Trong tháng 11, công binh New Zealand đặt mìn Đồi 60 tạo ra một miệng hố ở đỉnh đồi nhưng quân Đồng Minh đã không lợi dụng điều này. Quân Thổ sau đó cũng đặt mìn vị trí quân Đồng Minh. Đêm 19-20 tháng 12, toàn bộ lính Đồng Minh triệt thoái khỏi Gallipoli.