stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa II
Ban Bí thư > Danh sách Ban Bí thư

Trường Chinh (đến 11/1958, Tổng Bí thư đến 10/1956)
Phạm Văn Đồng (đến 11/1958)
Lê Văn Lương (đến 10/1956)
Nguyễn Duy Trinh (bổ sung từ 8/1955)
Hồ Chí Minh (bổ sung từ 10/1956 đến 11/1958, làm Tổng Bí thư từ 10/1956)
Võ Nguyên Giáp (bổ sung từ 10/1956 đến 11/1958)
Lê Duẩn (bổ sung từ năm 1957)
Phạm Hùng (bổ sung từ 11/1958)
Hoàng Anh (bổ sung từ 11/1958)
Tố Hữu (bổ sung từ 11/1958)
Hội nghị Trung ương lần thứ 10 (mở rộng) từ ngày 25-8 đến ngày 5-10-1956 đồng ý để Trường Chinh thôi giữ chức Tổng Bí thư, vẫn là Ủy viên Bộ Chính trị và Ủy viên Ban Bí thư Trung ương Đảng. Hồ Chí Minh là Chủ tịch Đảng kiêm Tổng Bí thư của Đảng. Về Bộ Chính trị, Hội nghị Trung ương lần thứ 10 (mở rộng) đã bổ sung thêm bốn ủy viên: Hoàng Văn Hoan, Phạm Hùng, Nguyễn Duy Trinh, Lê Thanh Nghị; Ban Bí thư được cử lại gồm Hồ Chí Minh, Trường Chinh, Phạm Văn Đồng, Võ Nguyên Giáp và Nguyễn Duy Trinh. Hội nghị đã quyết định kỷ luật: đưa Hồ Viết Thắng ra khỏi Ban Chấp hành Trung ương, đồng ý để Lê Văn Lương rút ra khỏi Bộ Chính trị, Ban Bí thư và đưa xuống làm Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương.
Hội nghị Trung ương lần thứ 14 ngày 27/11/1958 quyết định cử lại Ban Bí thư gồm nǎm người: Lê Duẩn, Nguyễn Duy Trinh, Phạm Hùng, Hoàng Anh, Tố Hữu. Hội nghị quyết định Hồ Chí Minh, Chủ tịch kiêm Tổng Bí thư của Đảng, không tham gia Ban Bí thư để có thời giờ làm việc của Bộ Chính trị. Lê Duẩn được ủy nhiệm chủ trì công việc của Ban Bí thư. Ban Bí thư sẽ phân công một số thường trực để giải quyết công việc hàng ngày.
Các hội nghị Trung ương Đảng

| Hội nghị TW lần thứ | Bắt đầu- Kết thúc | Thời gian | Nội dung chính |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 | 13-16/3/1951 | 4 ngày | Hội nghị xác định tính chất trường kỳ gian khổ, tự lực cánh sinh của cuộc kháng chiến, quyết định phương châm, nhiệm vụ trong tình hình mới. |
| 2 | 27/9-5/10/1951 | 10 ngày | Hội nghị quyết định ba nhiệm vụ lớn nhằm củng cố và phát triển sức kháng chiến của toàn dân. |
| 3 | 22-28/4/1952 | 9 ngày | Hội nghị bàn về việc đẩy mạnh chiến tranh du kích, bồi dưỡng lực lượng kháng chiến, nâng cao sức mạnh quân đội và xây dựng Đảng. |
| 4 | 25-30/1/1953 | 6 ngày | Hội nghị quyết định tiến hành cải cách ruộng đất trong kháng chiến. |
| 5 | 14-23/11/1953 | 10 ngày | Tổ chức cùng Hội nghị toàn quốc lần thứ nhất của Đảng. Hội nghị bàn về nhiệm vụ cải cách ruộng đất và thông qua cương lĩnh ruộng đất của Đảng. |
| 6 mở rộng | 15-17/7/1954 | 3 ngày | Hội nghị bàn về tình hình mới nhằm phá tan âm mưu kéo dài và mở rộng chiến tranh của đế quốc Mỹ. |
| 7 mở rộng | 3-12/3/1955 | 10 ngày | Hội nghị đề ra 5 nhiệm vụ nhằm cải cách miền Bắc và đấu tranh tiến tới thực hiện thống nhất đất nước. |
| 8 mở rộng | 13-20/8/1955 | 8 ngày | Hội nghị đề ra nhiệm vụ tập hợp mọi lực lượng nhằm thực hiện hòa bình thống nhất nước nhà. |
| 9 mở rộng | 19-24/4/1956 | 6 ngày | Hội nghị quyết định tăng cường sự lãnh đạo tập thể trong Đảng, thực hiện việc mở rộng dân chủ nội bộ, xác định vai trò quần chúng nhân dân và vai trò cá nhân trong lịch sử. |
| 10 mở rộng | 25/8-5/10/1956 | 39 ngày | Hội nghị kiểm điểm công tác cải cách ruộng đất ở miền Bắc, đề ra nhiệm vụ kiên quyết sửa chữa sai lầm trong cải cách ruộng đất, chỉnh đốn tổ chức, phát huy những kết quả thắng lợi đã đạt được và bàn một số vấn đề khác. Tại Hội nghị, Trung ương Đảng quyết định Trường Chinh thôi giữ chức Tổng Bí thư, bầu bổ sung 4 ủy viên Bộ Chính trị. |
| 11 mở rộng | 3-7/12/1956 | 5 ngày | Hội nghị kiểm điểm công tác kế toán tài chính trong 2 năm qua và đề ra nhiệm vụ, phương hướng công tác tài chính năm 1957. |
| 12 mở rộng | 3/1957 | 7 ngày | Hội nghị thảo luận và thông qua hai nội dung quan trọng: Về kế hoạch nhà nước năm 1957 và Vấn đề xây dựng quân đội, củng cố quốc phòng. |
| 13 mở rộng | 19-21/12/1957 | 3 ngày | Hội nghị bàn về cải tiến chế độ tiền lương. |
| 14 | 11/1958 | 5 ngày | Hội nghị bàn về nhiệm vụ kế hoạch 3 năm (1958 - 1960) và tổng kết cải cách ruộng đất. |
| 15 mở rộng | 12-22/1/1959 | 11 ngày | Hội nghị quyết định về nhiệm vụ cách mạng ở miền Nam và vai trò, vị trí miền Bắc Xã hội chủ nghĩa đối với sự nghiệp giải phóng miền Nam. |
| 16 mở rộng | 16-30/4/1959 1-10/6/1959 | 25 ngày | Hội nghị bàn về hợp tác hóa nông nghiệp và cải tạo công thương nghiệp tư bản tư doanh. |
| 17 mở rộng | 10/1959 | 10 ngày | Hội nghị quyết định về việc tổ chức Đại hội Đảng ở các cấp và cử đại biểu đi dự Đại hội toàn quốc của Đảng. |
Ủy viên chính thức Trung ương

Từ năm 1955, có thêm 6 ủy viên chính thức:
Tố Hữu
Trần Hữu Dực
Bùi Quang Tạo
Xuân Thủy
Trần Nam Trung (Trần Lương)
Nguyễn Thị Thập
Danh sách Ủy viên chính thức Trung ương Đảng khóa II (theo thứ tự ABC)
Ủy viên dự khuyết Trung ương

Nguyễn Khang
Nguyễn Văn Trân
Hà Huy Giáp
Hồ Viết Thắng (Hồ Sĩ Khảng) (đến tháng 9 năm 1956)
Văn Tiến Dũng
Tố Hữu (ủy viên chính thức từ năm 1955)
Hồ Tùng Mậu (hy sinh 23/7/1951)
Nguyễn Văn Kỉnh
Nguyễn Chánh (mất 1957)
Hoàng Anh
Đỗ Mười (từ tháng 3 năm 1955)
Lê Văn Lương (từ tháng 9 năm 1956)
Trần Hữu Dực (ủy viên chính thức từ tháng 3 năm 1955)
Bùi Quang Tạo (ủy viên chính thức từ tháng 3 năm 1955)
Xuân Thủy (ủy viên chính thức từ tháng 3 năm 1955)
Trần Nam Trung (Trần Lương) (ủy viên chính thức từ tháng 3 năm 1955)
Nguyễn Thị Thập (ủy viên chính thức từ tháng 3 năm 1955)
Hiệu ứng hào quang

Hiệu ứng hào quang (tiếng Anh: Halo effect) hay còn gọi là hiệu ứng lan tỏa là một xu hướng nhận thức về những ấn tượng tích cực của một người, công ty, thương hiệu hoặc sản phẩm trong một lĩnh vực, có ảnh hưởng tích cực đến ý kiến hoặc cảm xúc của một người trong các lĩnh vực khác. Nó được coi là một loại sai lệch nhận thức và ngược lại với hiệu ứng sừng (horn effect). Một ví dụ đơn giản về hiệu ứng hào quang là khi một cá nhân nhận thấy rằng một người khác trong một bức ảnh có sức hấp dẫn, được chăm sóc chu đáo và đúng cách, giả sử, sử dụng một tinh thần heuristic, rằng người trong bức ảnh là một người tốt dựa trên các quy tắc về khái niệm xã hội của cá nhân đó. Lỗi liên tục này xảy ra trong các đánh giá phản ánh sở thích, định kiến, ý thức hệ, nguyện vọng và nhận thức xã hội của các cá nhân.
Lịch sử

Hiệu ứng hào quang được đặt tên bởi nhà tâm lý học Edward Thorndike liên quan đến một người được coi là có hào quang. Ông đã đặt tên cho hiện tượng này trong một bài viết vào năm 1920,"Một lỗi liên tục trong xếp hạng tâm lý". Trong "Lỗi liên tục", Thorndike đã ghi chép nghiên cứu này với hy vọng giảm bớt sự thiên vị mà ông nghĩ là tồn tại trong các xếp hạng này. Các nhà nghiên cứu sau đó đã nghiên cứu nó có liên quan đến sự hấp dẫn và mang nó trên các hệ thống tư pháp và giáo dục. Thorndike ban đầu đặt ra thuật ngữ chỉ đề cập đến mọi người; tuy nhiên, việc sử dụng nó đã được mở rộng rất nhiều, đặc biệt là trong lĩnh vực tiếp thị thương hiệu.
Xu hướng nhận thức

Xu hướng nhận thức là một mô hình trong nhận thức, giải thích hoặc phán đoán luôn dẫn đến việc cá nhân hiểu sai điều gì đó về bản thân hoặc môi trường xã hội của họ, đưa ra các lựa chọn kém hoặc hành động một cách phi lý. Hiệu ứng hào quang được phân loại là một loại thiên kiến nhận thức vì hiệu ứng hào quang là lỗi nhận thức làm sai lệch cách nhìn nhận của một người và sai lệch nhận thức là lỗi nhận thức làm sai lệch cách mọi người nhìn nhận.
Thuật ngữ "hào quang" được sử dụng tương tự với khái niệm hào quang trong tôn giáo: một vòng tròn phát sáng giống như vương miện trên đầu các vị thánh trong nhiều bức tranh thời trung cổ và Phục hưng, biểu thị vị thánh nhân nằm dưới ánh sáng của thiên đường. Người quan sát có thể bị đánh giá quá cao giá trị của quan sát bởi sự hiện diện của một chất lượng làm tăng thêm ánh sáng trên toàn bộ như một vầng hào quang. Nói cách khác, người quan sát có xu hướng bẻ cong phán đoán của họ theo một đặc điểm bằng sáng chế của người đó ("hào quang") hoặc một vài đặc điểm của anh ta, khái quát theo phán đoán của nhân vật đó (ví dụ, trong trường hợp hagiologic mang nghĩa đen là "Hoàn toàn tốt và xứng đáng").
Hiệu ứng này hoạt động theo cả hai hướng tích cực và tiêu cực (và do đó đôi khi được gọi là thiên kiến hiệu ứng sừng và hào quang). Nếu người quan sát thích một khía cạnh của một cái gì đó, họ sẽ có khuynh hướng tích cực đối với mọi thứ về nó. Nếu người quan sát không thích một khía cạnh của một cái gì đó, họ sẽ có khuynh hướng tiêu cực đối với mọi thứ về nó.
Vai trò của sự hấp dẫn

Sức hấp dẫn của một người cũng đã được tìm thấy là có thể tạo ra hiệu ứng hào quang. Sức hấp dẫn cung cấp một khía cạnh có giá trị của hiệu ứng hào quang để xem xét vì tính chất đa diện của nó; sức hấp dẫn có thể bị ảnh hưởng bởi một số đặc điểm cụ thể. Những nhận thức về sức hấp dẫn có thể ảnh hưởng đến các đánh giá gắn liền với đặc điểm tính cách. Các thuộc tính vật lý góp phần vào nhận thức về sự hấp dẫn (ví dụ: trọng lượng cơ thể, tóc, màu mắt). Ví dụ, một người được coi là hấp dẫn vì một phần là do đặc điểm về thể chất, nhưng cũng có nhiều khả năng được coi là tốt bụng hoặc thông minh, mặc dù thực tế người này không hề có biểu hiện như vậy. Vai trò của sự hấp dẫn trong việc tạo ra hiệu ứng hào quang đã được minh họa thông qua một số nghiên cứu. Những nghiên cứu gần đây, ví dụ, đã tiết lộ rằng sự hấp dẫn có thể ảnh hưởng đến nhận thức gắn liền với thành công và tính cách trong cuộc sống. Trong nghiên cứu này, sức hấp dẫn có sự tương quan với trọng lượng, chỉ ra rằng chính sự hấp dẫn có thể bị ảnh hưởng bởi các đặc điểm cụ thể khác nhau. Bao gồm trong các biến nhân cách là sự đáng tin cậy và thân thiện.  Những người được coi là hấp dẫn hơn có nhiều khả năng được coi là đáng tin cậy hoặc thân thiện. Điều này cho thấy rằng nhận thức về sự hấp dẫn có thể ảnh hưởng đến một loạt các đặc điểm khác, hỗ trợ cho khái niệm về hiệu ứng hào quang.
Vai trò của sự hấp dẫn > Hiệu ứng chính trị

Các quan chức đã tạo ra thứ mà The New York Times gọi là "di sản sống" được hưởng lợi từ hiệu ứng hào quang khi những thành tựu chung của họ được đánh giá sau đó.
Một nghiên cứu năm 2010  cho thấy sự hấp dẫn và sự quen thuộc là những yếu tố mạnh mẽ dự báo cho các quyết định liên quan đến người được lựa chọn đưa vào vị trí lãnh đạo. Các phán quyết được đưa ra sau khi tiếp xúc một giây với các bức ảnh cạnh nhau của hai ứng cử viên quốc hội Hoa Kỳ đã được dự đoán một cách hợp lý về kết quả bầu cử. Các nghiên cứu tương tự (Palmer & Peterson 2012) cho thấy ngay cả khi tính đến kiến thức thực tế, các ứng viên được đánh giá là có sức hấp dẫn hơn đồng thời cũng sẽ được coi là có nhiều hiểu biết nhiều hơn.
Hiệu ứng hào quang đảo ngược

Hiệu ứng hào quang đảo ngược xảy ra khi đánh giá tích cực của một cá nhân gây ra hậu quả tiêu cực. Dermer và Thiel (1975) đã đánh giá cao những người phụ nữ có hình ảnh của những người phụ nữ rất hấp dẫn, hấp dẫn vừa phải và không hấp dẫn và đánh giá họ trên một số chiều. Giả thuyết của họ rằng sự ghen tuông sẽ đánh giá mức độ hấp dẫn vừa phải được hỗ trợ một phần. Những người được đánh giá không hấp dẫn đã không đánh giá cao những người phụ nữ hấp dẫn và nghĩ rằng họ sẽ là những bậc cha mẹ kém năng lực và có nhiều khả năng gian lận hơn. Một nghiên cứu tiếp theo với cả nam giới và phụ nữ tham gia đã ủng hộ điều này, cũng như cho thấy rằng phụ nữ hấp dẫn được kỳ vọng sẽ được tự phụ và có tình trạng kinh tế xã hội cao hơn. Eagly et al. (1991) cũng bình luận về hiện tượng này, cho thấy rằng những cá nhân hấp dẫn hơn ở mọi giới tính được kỳ vọng sẽ cao hơn về sự phù phiếm và có thể là tự cao tự đại. Các trường hợp áp dụng hiệu ứng hào quang đảo ngược bao gồm các đánh giá tiêu cực về tội phạm sử dụng sức hấp dẫn của chúng để làm lợi thế cho chúng và đánh giá một bài luận triết học thấp hơn khi được viết bởi một phụ nữ trẻ hơn một nam giới già.
Hiệu ứng sừng

Hiệu ứng sừng (horn effect), đôi khi được gọi là hiệu ứng ma quỷ, khi nhận xét của một người quan sát bị ảnh hưởng xấu bởi sự hiện diện của một khía cạnh bất lợi của người này. Đó là một hiệu ứng mà các nhà tâm lý học gọi là "điểm mù thiên vị", Trong số đó là Hiệu ứng sừng, theo đó "các cá nhân tin rằng các đặc điểm (tiêu cực) đó có mối liên hệ với nhau". và là kết quả của một ấn tượng đầu tiên mang tính tiêu cực.
Hiện tượng này xảy ra khi mọi người cho phép một đặc điểm không mong muốn ảnh hưởng đến đánh giá của họ về các đặc điểm khác. The Guardian đã viết về hiệu ứng ma quỷ liên quan đến Hugo Chavez: "Một số nhà lãnh đạo có thể trở nên quái dị đến mức không thể đánh giá thành tích và thất bại của họ một cách cân bằng." Khi ai đó được nhìn thấy trong một ánh sáng tiêu cực, bất cứ điều gì họ làm là tiêu cực đều được minh họa, trong khi những điều tích cực họ làm không bao giờ được nhìn thấy, hoặc bị nghi ngờ.
Hiệu ứng hào quang sau khi chết

Thông thường, tính cách của một người được cảm nhận trong một hào quang tích cực hơn sau cái chết của họ. Một ví dụ điển hình về điều này là những gì diễn ra sau khi Michael Jackson qua đời vào năm 2009. Trước cái chết của Jackson, anh ta chỉ được bỏ qua vài năm trước về những cáo buộc lạm dụng tình dục trẻ vị thành niên. Công chúng coi ông là "kẻ lạm dụng tình dục trẻ em" và "tội phạm tình dục". Tuy nhiên, sau cái chết của ông, các cuộc thảo luận liên quan đến hành vi sai trái về tình dục của ông đã lắng xuống và nhận thức của công chúng chủ yếu tập trung vào những thành công và vị thế của ông là "Ông Vua nhạc Pop".
Thư mục

Abikoff, H; Courtney, M; Pelham, WE; Koplewicz, HS (1993), “Teachers' Ratings of Disruptive Behaviors: The Influence of Halo Effects”, Journal of Abnormal Child Psychology, 21 (5): 519–33, doi:10.1007/BF00916317, PMID 8294651.
Dermer, M; Thiel, DL (1975), “When beauty may fail” (PDF), Journal of Personality and Social Psychology, 31 (6): 1168–76, doi:10.1037/h0077085, Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 3 tháng 1 năm 2017.
Dion, K; Berscheid, E; Walster, E (1972), “What is beautiful is good” (PDF), Journal of Personality and Social Psychology, 24 (3): 285–90, CiteSeerX 10.1.1.521.9955, doi:10.1037/h0033731, PMID 4655540, Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 12 tháng 7 năm 2019.
Efran, M. G. (1974), “The Effect of Physical Appearance on the Judgment of Guilt, Interpersonal Attraction, and Severity of Recommended Punishment in Simulated Jury Task”, Journal of Research in Personality, 8: 45–54, doi:10.1016/0092-6566(74)90044-0.
Forgas, Joseph P. (2011), “She just doesn't look like a philosopher…? Affective influences on the halo effect in impression formation”, European Journal of Social Psychology, 41 (7): 812–817, doi:10.1002/ejsp.842.
Foster, Glen; Ysseldyke, James (1976), “Expectancy and Halo Effects as a Result of Artificially Induced Teacher Bias”, Contemporary Educational Psychology, 1 (1): 37–45, doi:10.1016/0361-476X(76)90005-9.
Landy, D; Sigall, H (1974), “Task Evaluation as a Function of the Performers' Physical Attractiveness”, Journal of Personality and Social Psychology, 29 (3): 299–304, doi:10.1037/h0036018.
Monahan, F. (1941), Women in Crime, New York: Washburn.
Moore, FR; Filippou, D; Perrett, D (2011), “Intelligence and Attractiveness in the Face: Beyond the Attractiveness Halo Effect”, Journal of Evolutionary Psychology, 9 (3): 205–17, doi:10.1556/JEP.9.2011.3.2.
Murphy, Kevin R; Jako, Robert A; Anhalt, Rebecca L (1993), “Nature and consequences of halo error: A critical analysis”, Journal of Applied Psychology, 78 (2): 218–25, doi:10.1037/0021-9010.78.2.218.
Palmer, CL; Peterson, RD (2012), “Beauty and the Pollster: The Impact of Halo Effects on Perceptions of Political Knowledge and Sophistication” (PDF), Midwest Political Science Association, lưu trữ bản gốc ngày 9 tháng 3 năm 2014, truy cập ngày 6 tháng 3 năm 2020 Đã định rõ hơn một tham số trong |archiveurl= và |archive-url= (trợ giúp); Đã định rõ hơn một tham số trong |archivedate= và |archive-date= (trợ giúp)Quản lý CS1: bot: trạng thái URL ban đầu không rõ (liên kết).
Thorndike, EL (1920), “A constant error in psychological ratings”, Journal of Applied Psychology, 4 (1): 25–29, doi:10.1037/h0071663.
Kanazawa, S; Kovarb, J (tháng 5 năm 2004), “Why beautiful people are more intelligent”, Intelligence, 32 (3): 227–243, CiteSeerX 10.1.1.106.8858, doi:10.1016/j.intell.2004.03.003.
Nguyễn Quang Toản

Nguyễn Quang Toản  (chữ Hán: 阮光纘, 1783 – 1802), là vị hoàng đế thứ 3 và cuối cùng của Vương triều Tây Sơn trong lịch sử Việt Nam. Ông là con trai của vua Quang Trung (Nguyễn Huệ), lên ngôi sau khi Nguyễn Huệ mất vào ngày 16 tháng 9 năm 1792 khi mới 10 tuổi. Trong thời gian trị vì, ông đã đặt 2 niên hiệu là Cảnh Thịnh và Bảo Hưng.
Quang Toản sau khi lên ngôi vì quá nhỏ tuổi, không có kinh nghiệm cai quản triều chính nên đã bị cậu ruột là Thái sư Bùi Đắc Tuyên chuyên quyền thâu tóm triều chính. Nội bộ Tây Sơn cũng từ đó mà lục đục, suy yếu, các tướng lĩnh tranh chấp quyền hành giết hại lẫn nhau. Nhân lúc Tây Sơn suy yếu, chúa Nguyễn ở Gia Định thừa cơ bắc phạt, sau 10 năm thì khôi phục sơn hà Đàng Trong, vua tôi Tây Sơn chạy ra miền bắc. Năm 1802, quân nhà Nguyễn tiến ra Bắc Hà, Cảnh Thịnh cùng triều đình đều bị bắt và đưa về xử lăng trì tại Huế. Cái chết của ông cũng đánh dấu sự chấm hết của nhà Tây Sơn.
Thân thế và cuộc sống ban đầu

Nguyễn Quang Toản còn có tên gọi khác là Nguyễn Trát, là con trai đích trưởng của vua Quang Trung. Mẫu thân ông là bà Phạm Thị Liên, Chánh cung Hoàng hậu của Quang Trung. Bà Phạm Thị Liên là chị em khác cha cùng mẹ với Thượng thư Bộ Hình Bùi Văn Nhựt và Thái sư Bùi Đắc Tuyên. Bà có với Quang Trung 3 trai, 2 gái, trong đó Quang Toản là Hoàng đích trưởng tử. Trước ông có một người anh trai tên là Quang Thuỳ do vợ thứ sinh ra, vì thế Quang Toản là người đúng đầu danh sách kế vị dù còn nhỏ tuổi. Trước kia vua Quang Trung sai một người tên là Phạm Văn Trị đóng giả mình đến chầu vua Càn Long nhà Thanh. Vua Càn Long nước Thanh khi đó tưởng Quang Thùy là con trưởng, bèn phong cho làm Thế tử, sau biết Thùy là con vợ thứ, mới đổi phong cho Toản, và ban cho Toản một cái ngọc đai bằng ngọc, hà đai bằng gấm. Nhận xét về Thái tử Quang Toản, vua Quang Trung có nói:
Tháng 9 năm 1792, Nguyễn Huệ chết, di mệnh cho Trần Văn Kỷ và Trần Quang Diệu phò tá Thái tử, và thiên đô sang Nghệ An (Phượng Hoàng Trung Đô). Khi đó Quang Toản mới 10 tuổi lên ngôi, lấy niên hiệu là Cảnh Thịnh, sai Ngô Thời Nhiệm sang nước Tàu báo tang và cầu phong. Ngô Thời Nhiệm chưa ra khỏi cửa quan thì vua Thanh đã biết chuyện trước, sai quan Án sát Quảng Tây là Thành Lâm đến Bắc thành phong cho Quang Toản làm An Nam quốc vương, Quang Toản bèn sai người khác đóng giả mình để tiếp nhận. Sứ nhà Thanh biết chuyện nhưng cũng không có động thái gì.
Hoàng đế Đại Việt (triều Tây Sơn) > Mất Phú Xuân chạy ra Bắc Hà

Bài chi tiết: Trận Phú Xuân (1801)
Tuy quân chúa Nguyễn đánh thắng trạn ở Thị Nại nhưng thành Bình Định vẫn bị vây rất ngặt, Trần Quang Diệu cũng thề chết chiếm lại thành này. Mùa hạ năm 1801, nhận thấy quân tinh nhuệ của Tây Sơn đều ở cả Bình Định mà lực lượng ở Phú Xuân (Huế) thì rất yếu ớt, Nguyễn Ánh bèn để Nguyễn Văn Thành ở lại giữ Thị Dã, còn lại toàn bộ thủy quân và trên 1.000 chiến thuyền, thuận theo gió nam vượt biển ra phía bắc.
Ngày 1 tháng 5, quân chúa Nguyễn đánh vào cửa biển Tư Dung, ngụy Phò mã Nguyễn Văn Trị giữ núi Quy Sơn dựng sách gỗ để chống cự. Quân tiền đạo đánh không được, Lê Văn Duyệt và Lê Chất đem hàng chục chiếc thuyền chiến vượt bờ cát, vào vụng Hà Trung đánh úp phía sau, chia quân nhổ sạch gỗ mà tiến lên. Trị sợ, quân tan vỡ chạy cả. Đại binh tiến đến Trừng Hà bắt dược Trị và Đô đốc là Phan Văn Sách, rồi bèn tiến đến cửa sông Noãn Hải. Cánh quân thứ hai do Nguyễn Văn Trương và Phạm Văn Nhân chỉ huy cũng đã lấy được cửa Thuận An rồi chờ đại quân của Nguyễn Ánh đến hội họp ở đó. Quang Toản đem hết quân còn lại chống giữ. Quân Nguyễn nhân thế thắng tiến lên, quân Tây Sơn tan vỡ, bỏ chạy tan tác, hai hoàng đệ là Quang Xuân và Quang Điện đều bị bắt.
Ngày mùng 3, Nguyễn Quang Toản vất bỏ sắc ấn của nhà Thanh, đem theo vàng bạc châu báu chạy ra Nghệ An. Khi vừa ra khỏi cầu Phú Xuân vài dặm thì quân đều chạy tán ra bốn phía. Toản bèn cùng em là Thái tể Quang Thiệu, Nguyên súy Quang Khanh và bọn Đại tư mã Tứ, Đô đốc Trù cưỡi ngựa theo hướng lũy Động Hải. Ngày 5 tháng 5 qua sông Gianh, quân Nguyễn mất dấu không đuổi theo kịp phải rút về.
Toản ở lại Nghệ An vài ngày, rồi lại đi ngựa trạm đến trấn Thanh Hóa, phi báo cho hoàng huynh là Quang Thùy đưa quân đến đón. Nguyễn vương đã lấy lại Phú Xuân, lại sai Lê Văn Duyệt, Lê Chất và Tống Viết Phước vào cứu viện thành Bình Định. Quân chưa đến nơi thì được tin Bình Định thất thủ, Võ Tánh và Ngô Tùng Châu đều hy sinh. Trần Quang Diệu đã chiếm thành, sai Đại đô đốc là Trương Phước Phượng, Tư khấu là Định đem quân dò đường miền trên về cứu viện Phú Xuân. Phượng đi giữa đường thì đầu hàng quân Nguyễn, còn Định chạm trán với quân Nguyễn bị thua, trốn vào sách Man rồi chết ở đấy.
Mất nước và kết cục > Cái chết

Cuối năm đó vua Gia Long trở về Phú Xuân và chuẩn bị trả thù cho những người thân đã chết thảm dưới tay anh em Tây Sơn cũng như những cay đắng mà ông đã gánh chịu trong 27 năm lưu lạc. Về việc này, sách Đại Nam thực lục chép rằng
Vua Gia Long giải thích về quyết định của mình qua một chỉ dụ
Trong vòng 20 năm từ 1802 - 1821, đầu lâu của các vua Tây Sơn bị bỏ vào ba cái vò, giam ở nhà Đồ Ngoại, tức là Võ Khố sau này. Từ năm 1822 - 1885, các vò bị giam vào Khám đường, ở phía tây bắc kinh thành Huế, khoảng giữa cửa chính Tây và An Hòa. Ba chiếc vò bị xiềng và giam riêng, ngăn cách nhau, ngoài có niêm phong, hàng tháng có đoàn của triều Nguyễn xuống kiểm tra. Ba chiếc vò được các tù nhân tôn kính gọi là "Ông Vò", còn những người gác ngục gọi là "chúa ngụy". Những người sống ở gần Khám đường đều tỏ ra kính cẩn ba Ông Vò, họ thường cúng bái và coi như thần hộ mệnh.
Năm 1885, kinh thành Huế biến động bởi chiến tranh giữa phe chủ chiến của Nhà Nguyễn với người Pháp, ba chiếc vò bị mất tích. Các nhà nghiên cứu vẫn tiếp tục tìm tòi, nghiên cứu về vấn đề này nhưng chưa có kết luận cuối cùng. Theo Báo Đất Việt thì vào đêm 22 rạng 23 tháng năm Ất Dậu (1885), phòng thành Huế thất thủ, vua Hàm Nghi cùng hoàng gia phải rời khỏi phòng thành, quân Pháp tràn vào thành. Lúc đó, có người mang 3 vò chạy trốn rồi sau đó không còn ai rõ hành tung 3 cái vò ấy nữa.
Khi bị hành hình, Quang Toản mới 19 tuổi. Nhà Tây Sơn khởi đầu từ năm 1778, Nguyễn Nhạc xưng đế ở Quy Nhơn đến năm 1802 cả thảy được 24 năm. Nhưng Nguyễn Nhạc chỉ làm vua từ đất Quảng Nam, Quảng Ngãi trở vào mà thôi, còn từ Phú Xuân trở ra, thì thuộc về nhà Lê. Đến cuối năm 1788, vua Quang Trung xưng đế, rồi ra đại phá giặc Thanh (1789), lấy lại đất Bắc, từ đó nước Nam mới thuộc về nhà Tây Sơn. Vậy tính ra từ 1788 đến 1802 thì nhà Tây Sơn chỉ làm vua được có 14 năm mà thôi.
Đánh giá

Triều thần nhà Nguyễn bàn luận với nhau rằng
Theo sử gia Phạm Văn Sơn
Nhóm ngôn ngữ Nam Đảo-Tai

| Nam Đảo-Thái  |
| --- | --- |
(đề xuất)
Phân bố địa lý: Đông Nam Á, Đông Nam Á
Phân loại ngôn ngữ học: ngữ hệ đề xuất
Ngữ ngành con:  Nam Đảo  Kra–Dai (Tai-Kadai) 
Glottolog:: không
Nhóm ngôn ngữ Nam Đảo-Tai hay nhóm ngôn ngữ Nam Đảo-Thái, là một liên hệ được đề xuất bao gồm các ngôn ngữ Nam Đảo (nói ở Đài Loan, Đông Nam Á hải đảo, Quần đảo Thái Bình Dương và Madagascar), cũng như các ngôn ngữ Kra-Dai (còn được gọi là "Thái-Kadai", nói ở bán đảo Đông Dương và miền nam Trung Quốc).
Các liên hệ đề xuất liên quan bao gồm Austric (Wilhelm Schmidt năm 1906) và Hán-Nam Đảo (Laurent Sagart năm 1990, 2005).
Các ngôn ngữ Kra-Dai có một số từ vựng tương tự với các ngôn ngữ Nam Đảo, đã được chú ý từ thời Schlegel năm 1901. Những nét tương đồng này có thể coi là quá nhiều để có thể chỉ là ngẫu nhiên. Câu hỏi đặt ra là liệu chúng có phải là do sự tiếp xúc ngôn ngữ hay không, hay là do có nguồn gốc chung (tức là có mối quan hệ phả hệ).
Phân bố ngôn ngữ Kra-Dai
Phân bố các ngôn ngữ Nam Đảo
Đề xuất nguồn gốc của các ngôn ngữ Dai và mối quan hệ của chúng với Nam Đảo (Blench, 2018)