stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Vô thường (Phật giáo)
Thực hành

Như một kết quả của tất cả những điểm nêu trên, Phật giáo dạy chúng ta phương pháp Quán vô thường (pi. aniccānupassanā) để chứng nghiệm nguyên lý vô thường này. Truyền thống Phật giáo cho rằng, nếu việc thực hành quán vô thường này chỉ kéo dài như thời gian của một cái khảy tay thì nó hoàn toàn vô bổ, và qua đó cho thấy chúng ta ít quan tâm đến khái niệm vô thường như thế nào. Việc nhận thức nguyên lý vô thường không phải để thoả mãn tri thức. Nó rất quan trọng và thực tiễn, vì có thể giải thoát con người ra khỏi sự bám chặt vào các đối tượng (thuộc tâm thức cũng như ngoại cảnh). Nếu vạn vật vô thường thì chúng cũng không thật có giá trị, và đây cũng là lý do vì sao chúng không đáng được lưu ý. Đặc biệt là người ta nhấn mạnh đến tính vô thường của thân thể, cảm nhận và các tầng lớp tâm thức (khổ, lạc và trung tính), vì chúng không những là đối tượng của kinh nghiệm chúng ta thường có, mà cũng là những kênh mạch mà qua đó, các đối tượng trong thế gian được chúng ta nhận thức.
Quá trình quán chiếu vô thường bao gồm "sự chú ý" đến sự xuất hiện của một đối tượng đã được đề ra (để quán chiếu), và sự "xác định" tính "tùy thuộc" cũng như "nguyên nhân" của nó; sau đó ta "chú ý" đến sự tiêu giảm cũng như diệt vong, và nhận thức được tính chất "tạm thời" của nó. Nơi đây, một đối tượng được đề ra trước đây không đơn thuần được "thấy" là vô thường, mà còn được "diễn sinh" từ một cơ sở sự thật, là nó tồn tại trên cơ sở tùy thuộc vào một đối tượng khác và chính đối tượng khác này cũng vô thường. Ví dụ như "cảm nhận" là vô thường vì tùy thuộc vào "thân" cũng là vô thường, và v.v... Quán vô thường là một quá trình mà qua đó, hành giả đi từ cái biệt thể đến cái tổng thể, và ngược lại, từ tổng đến biệt thể, cho đến khi đạt được nhận thức sâu sắc, tức là trí huệ (sa. prajñā), là "tất cả đều vô thường" (sa. sarvam anityam). Trong thiền định vô thường phải được tu tập đến mức cao nhất gọi là thể nhập. Thể nhập là trạng thái người hành thiền luôn biết rõ như thật thế giới bên ngoài và tự thân là vô thường để không còn bám víu vào những gì đang hiện hữu kể cả tưởng (tưởng là những suy nghĩ ở trong đầu). Nông hay sâu trong phép quán có thể ví dụ như sau: chúng ta biết Chùa Một Cột nằm ở đâu, đẹp xấu làm sao, tại vị trí nào của Hà Nội. Một người không biết, nếu ta có chỉ cho rằng, nó ở chố này, chỗ này, như thế này, hôm sau có ai hỏi người ấy đã quên mất, hoặc nói lại một cách không rành mạch, và không thể chỉ vì người ấy đâu có biết rõ. Còn một người đã biết rõ thì dù ai có nói khác đi, hay đẹp hoành tráng đến mấy, thì người ấy có tin không? Không thể tin phải không, vì người ấy đã quá thạo, quá rõ, quá chắc chắn về nó. Như vậy là sự tu tập đã được thể nhập, sẽ nhận ra giải thoát là gì. Điều này không gì có thể thay đổi được!
Giá trị của tri kiến vô thường

Tri kiến vô thường chính là sự đập tan tất cả những tà kiến vì mỗi cấu trúc của một hệ thống siêu nhiên tất nhiên phải lập cơ sở trên một khái niệm, một kiến giải "trường tồn" nào đó, hoặc một nhân tố "trường tồn" nào đó chính bên trong nó. Thế nên, việc thừa nhận nguyên lý vô thường chống lại khuynh hướng kiến lập các kết cấu gán vào hiện thật.
Trường tối

Nguyên lý tạo ảnh trường tối ở kính hiển vi quang học ánh sáng ở chế độ truyền qua và phản xạ,
Trường tối (tiếng Anh: dark-field microscopy) là một phương pháp chụp ảnh hiển vi bằng cách loại bỏ các chùm tia không tán xạ. Kỹ thuật này được sử dụng phổ biến trong các kính hiển vi quang học (ánh sáng) và kính hiển vi điện tử, cho phép tạo ra các bức ảnh có độ tương phản mạnh với nền đen (tối). Nền tối của bức ảnh là lý do nó được đặt tên là trường tối.
Kỹ thuật trường tối ở kính hiển vi quang học ánh sáng

Nguyên tắc tạo ảnh ở kính hiển vi quang học ánh sáng là sử dụng một dụng cụ (đĩa chắn sáng) để che một phần - ở đây là phần trung tâm - chùm tia chiếu sáng. Chùm sáng chiếu tới vật mẫu sẽ có dạng một nón mà phần trung tâm không có ánh sáng:
Đối với kính hiển vi ở chế độ truyền qua, đĩa chắn sáng sẽ là một đĩa đen đặt tại trung tâm (phía sau) kính hội tụ. Nón chiếu sáng chiếu tới vật mẫu sẽ có các chùm tia không tán xạ (truyền thằng) nằm ở rìa của nón ánh sáng. Phần trung tâm của nón ánh sáng truyền qua sẽ là chùm tia tán xạ và chùm tia này sẽ được vật kính thu lại và tạo ảnh. Để tạo ra được ảnh trường sáng thì số khẩu độ của vật kính phải nhỏ hơn số khẩu độ của kính hội tụ.
Đối với kính hiển vi ở chế độ phản xạ, đĩa chắn sáng cũng sẽ đặt sau thấu kính hội tụ nhưng sẽ có dạng hình nhẫn - phần trung tâm bị che sáng, còn phần rìa sẽ cho ánh sáng truyền qua. Gương phản xạ sáng đặt sau đó sẽ cũng có hình dạng tương tự để cho phép phản xạ phần chùm sáng rìa. Vật kính sẽ được thiết kế nhỏ hơn để chùm sáng này không chiếu qua vật kính, mà thay vào đó sẽ phản xạ trên rìa của ống vật kính để chiếu tới vật mẫu. Với cách thiết kế này, các tia sáng tán xạ sẽ được thu lại bởi vật kính để tạo ảnh.
Kỹ thuật trường tối ở kính hiển vi điện tử truyền qua

Tạo ảnh trường tối cũng là kỹ thuật rất phổ biến được dùng trong các kính hiển vi điện tử truyền qua ở các chế độ CTEM và STEM, cho phép tạo ra ảnh với độ tương phản cao nhạy với cấu trúc tinh thể hoặc độ khác biệt về nguyên tử khối trong mẫu vật.
Kỹ thuật trường tối ở kính hiển vi điện tử truyền qua > Trường tối ở CTEM

Ở CTEM (chế độ hoạt động của TEM tạo ảnh bằng một chùm tia tĩnh), ảnh trường tối được tạo ra bằng cách sử dụng một khẩu độ vật kính, đặt tại tiêu diện của vật kính, cho phép lỗ truyền sáng của khẩu độ này hứng chùm tia tán xạ sau khi truyền qua mẫu vật để tạo ảnh (chùm tia truyền thẳng qua vật mẫu - không tán xạ sẽ bị loại bỏ vì bị phần rìa của khẩu độ này che chắn).
Ảnh trường sáng theo cách này có thể thay đổi độ tương phản hay thay đổi hình ảnh bằng cách di chuyển khẩu độ để hứng các chùm tia tán xạ với các góc lệch khác nhau, hoặc có thể giữ nguyên khẩu độ nhưng thay đổi góc của tia tới để di chuyển tia tán xạ khác nhau truyền qua khẩu độ.
Ảnh trường tối ở CTEM có độ tương phản đến từ sự tán xạ của các điện tử trên cấu trúc tinh thể của mẫu vật. Vì thế nó được phân loại vào nhóm ảnh mang độ tương phản tinh thể (diffraction-contrast image). Ảnh trường tối ở CTEM đặc biệt hữu ích trong việc tìm hiểu các khuyết tật hay sai hỏng trên tinh thể.
Kỹ thuật trường tối ở kính hiển vi điện tử truyền qua > Trường tối ở STEM

Tạo ảnh trường tối ở kính hiển vi điện tử truyền qua quét (STEM) là một chế độ tạo ảnh được yêu thích trong nghiên cứu khoa học vật liệu vì khả năng tạo ra ảnh với nhiều thông tin tương phản với khả năng tạo độ phân giải siêu cao.
Để tạo ra ảnh trường sáng ở STEM, người ta sẽ sử dụng các cảm biến ghi nhận chùm điện tử truyền qua mà ở đó, chỉ các điện tử tán xạ được ghi nhận. Có nghĩa là, chùm điện tử trung tâm của nón điện tử truyền qua sẽ không ghi nhận (phần này tạo ra ảnh trường sáng), thay vào đó, phần rìa nón - góc lệch rìa vành khuyên - sẽ được ghi lại. Tùy theo độ lớn của chùm điện tử này mà ta có thể tạo ra các chế độ ảnh trường sáng khác nhau ở STEM.
Với góc lệch trung bình (annular angle dark-field, AADF), ảnh sẽ cho độ tương phản phụ thuộc vào cấu trúc tinh thể của mẫu vật - có nghĩa là nó sẽ được liệt vào nhóm ảnh có độ tương phản tinh thể - tương tự như ảnh trường tối ở CTEM.
Với góc lệch lớn (high annular angle dark-field, HAADF), ảnh tạo ra sẽ độ sáng tỉ lệ với nguyên tử khối (chính xác là bình phương của nguyên tử khối) trong mẫu vật, vì thế tương phản trong ảnh sẽ là tương phản nguyên tử (Z-contrast). Khu vực với nguyên tử khối sẽ có độ sáng cao hơn so với các khu vực có nguyên tử khối thấp hơn.
Ảnh trường tối hiển vi quang học của một tiêu bản sinh học. Mẫu vật sẽ sáng trên một nền tối.
Nguyên lý tạo ảnh trường sáng (trái) và trường tối (phải) ở CTEM
Ảnh trường sáng (a) và trường tối mẫu hợp kim FeSiBNbCu. Các phần sáng hiện tra trên ảnh trường tối là các tinh thể Fe(Si).
Nguyên lý hoạt động và tạo ảnh trường tối ở STEM.
Ảnh HAADF mẫu perovskit strontium titanate SrTiO3 với độ phân giải cấp độ nguyên tử. Các nguyên tử Sr, Ti, O sẽ hiện trên ảnh với độ sáng khác nhau do sự khác biệt về nguyên tử khối.
Gloria Romero (diễn viên)
Đời tư

Vào ngày 24 tháng 9 năm 1960, Romero kết hôn với nam diễn viên Juancho Gutierrez của Sampaguita Pictures tại Santuario de San Antonio ở Forbes Park, Makati. Họ có một cô con gái duy nhất tên là Maritess Gutierrez, người đã thử diễn xuất trong một thời gian ngắn và trở thành đầu bếp. Romero có một người cháu trai tên là Chris Gutierrez, cựu nghệ sĩ Star Magic. Romero đã chia tay chồng sau 12 năm chung sống và bà đã không kết hôn lần nữa. Năm 2000, Juancho bị đột quỵ do bệnh tiểu đường khiến ông bị liệt. Ông tái đoàn tụ với Gloria, người đã chăm sóc ông cho đến khi qua đời vào năm 2005.
Đời tư > Qua đời

Romero qua đời vào ngày 25 tháng 1 năm 2025, hưởng thọ 91 tuổi. Bà được cho là đã được đưa vội từ nơi cư trú của mình tại New Manila, Thành phố Quezon, đến Trung tâm Y tế St. Luke gần đó bởi con gái bà là Maritess Gutierrez vào ngày 31 tháng 12 năm 2024 sau khi bà từ chối ăn. Sau 16 ngày nằm viện, bà được xuất viện và được một nhóm nhân viên y tế theo dõi 24 giờ. Vào ngày 22 tháng 1 năm 2025, huyết áp của bà giảm cho đến khi bà qua đời tại nhà riêng ba ngày sau đó. Lễ cầu siêu của bà được tổ chức tại Nhà nguyện tưởng niệm Arlington ở Thành phố Quezon. Thi hài của bà được hỏa táng vào ngày 29 tháng 1 và tro cốt của bà được đặt trong một đài hóa thân bên cạnh người chồng quá cố của bà tại Đền Mt. Carmel ở Thành phố Quezon.
Giải thưởng

| Giải thưởng | Năm | Thể loại |
| --- | --- | --- |
| PMPC Star Awards for Movies | 1995 | Giải thưởng Nghệ sĩ Ulirang Artista |
| Liên hoan phim quốc tế Cinemanila | 2001 | Giải Thành tựu trọn đời |
| Giải thưởng Luna | 2002 | Giải Thành tựu trọn đời |
| Giải thưởng FAMAS | 2004 | Giải Thành tựu trọn đời |
| Giải thưởng Gawad Urian | 2004 | Giải Thành tựu trọn đời |
| Văn phòng Cố vấn Tổng thống về Văn hóa và Ủy ban Văn hóa Nghệ thuật Quốc gia | 2005 | Giải thưởng PAMA-AS Gintong Bai |
| Eastwood City Walk of Fame | 2005 | Người giới thiệu |
| PMPC Star Awards for Television | 2008 | Giải Thành tựu trọn đời Ading Fernando |
| FAMAS Awards | 2009 | Giải thưởng Huwarang Bituin |
| Movie and Television Review and Classification Board (MTRCB) | 2009 | Giải Thành tựu trọn đời |
| Golden Screen Awards | 2011 | Biểu tượng điện ảnh thời đại |
| Giải thưởng FAMAS | 2015 | Nữ vương biểu tượng điện ảnh thời đại Philippines |
| Inding Indie Film Festival | 2017 | Bayani ng Pinilakang Tabing |
| Box Office Entertainment Awards | 2019 | Giải Vàng Ban giám khảo cho Nữ diễn viên được yêu thích nhất mọi thời đại |
| PMPC Star Awards for Movies | 2019 | Ngôi sao xuất sắc nhất thế kỷ |
| Film Ambassador's Night | 2021 | Giải thưởng Ilaw ng Industriya |
| Tổng công ty Bưu chính Philippines | 2022 | Tem kỷ niệm |
| FDCP's Parangal ng Sining | 2024 | Giải Thành tựu trọn đời |
Siêu cúp bóng đá Hà Lan

Giải đấu bóng đá Hà LanBản mẫu:SHORTDESC:Giải đấu bóng đá Hà Lan
| --- | --- |
Cơ quan tổ chức: Hiệp hội bóng đá Hoàng gia Hà Lan (KNVB)
Thành lập: 1949 1991–nay
Khu vực: Hà Lan
Số đội: 2
Đội vô địch hiện tại: PSV Eindhoven (lần thứ 14)
Câu lạc bộ thành công nhất: PSV Eindhoven (14 lần)
Trang web: knvb.com/johan-cruyff-shield
 Siêu cúp bóng đá Hà Lan 2023
Siêu cúp bóng đá Hà Lan (tiếng Hà Lan: Johan Cruijff Schaal, phát âm [ˌjoːɦɑŋ ˈkrœyf ˌsxaːl], tiếng Anh: Johan Cruyff Shield) là một cúp bóng đá ở Hà Lan được đặt theo tên của cầu thủ bóng đá người Hà Lan Johan Cruyff. Đội chiến thắng được quyết định sau một trận đấu duy nhất, giữa đội vô địch giải bóng đá quốc gia Eredivisie và đội vô địch Cúp quốc gia KNVB. Trong trường hợp một đội vô địch cả Eredivisie và Cúp KNVB, siêu cúp sẽ được tranh tài giữa đội đó và đội Á quân ở giải vô địch quốc gia.
Kết quả > Siêu cúp

| Năm | Vô địch | Ghi bàn | Tỷ số | Ghi bàn | Á quân |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1949 | SVV | Schrumpf  ?' Könemann  ?' | 2–0 | – | Quick 1888 |
| 1991 | Feyenoord | Damaschin  10' | 1–0 | – | PSV Eindhoven |
| 1992 | PSV Eindhoven | E. Koeman  25' | 1–0 | – | Feyenoord |
| 1993 | Ajax | Litmanen  18', 62' F. de Boer  47' Overmars  61' | 4–0 | – | Feyenoord |
| 1994 | Ajax | Litmanen  13' Oulida  21' Kluivert  25' | 3–0 | – | Feyenoord |
| 1995 | Ajax | R. de Boer  25' Kluivert  102' | 2–1 (s.h.p.) | Larsson  27' | Feyenoord |
Kết quả > Johan Cruyff Shield

| Năm | Vô địch | Ghi bàn | Tỷ số | Ghi bàn | Á quân |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1996 | PSV Eindhoven | Eijkelkamp  48' Degryse  61', 78' | 3–0 | – | Ajax |
| 1997 | PSV Eindhoven | Cocu  23', 90+1' De Bilde  90+2' | 3–1 | Van Houdt  84' | Roda JC |
| 1998 | PSV Eindhoven | Khokhlov  23' Bruggink  53' | 2–0 | – | Ajax |
| 1999 | Feyenoord | Tomasson  13' Kalou  15' Paauwe  86' | 3–2 | Knopper  45' Grønkjær  53' | Ajax |
| 2000 | PSV Eindhoven | Ramzi  29' Faber  44' | 2–0 | – | Roda JC |
| 2001 | PSV Eindhoven | Kežman  4' Bruggink  20' Rommedahl  71' | 3–2 | De Witte  34' Van der Doelen  89' | FC Twente |
| 2002 | Ajax | Van der Vaart  41, 76' Mido  54' | 3–1 | Kežman  10' | PSV Eindhoven |
| 2003 | PSV Eindhoven | Robben  14' Van Bommel  47' Kežman  88' | 3–1 | Van de Haar  21' | FC Utrecht |
| 2004 | FC Utrecht | Schut  72' Somers  87', 90+1' Douglas  90+5' | 4–2 | Pienaar  51' Sneijder  80' | Ajax |
| 2005 | Ajax | Boukhari  72' Babel  78' | 2–1 | Bouma  51' | PSV Eindhoven |
| 2006 | Ajax | Rosales  7' Perez  69' Sneijder  82' | 3–1 | Cocu  48' | PSV Eindhoven |
| 2007 | Ajax | Gabri  43' | 1–0 | – | PSV Eindhoven |
| 2008 | PSV Eindhoven | Lazović  55' Marcellis  67' | 2–0 | – | Feyenoord |
| 2009 | AZ | Holman  15' El Hamdaoui  24' Martens  28' Lens  67', 87' | 5–1 | Papadopulos  60' | SC Heerenveen |
| 2010 | FC Twente | L. de Jong  8' | 1–0 | – | Ajax |
| 2011 | FC Twente | Janko  21' Ruiz  68' | 2–1 | Alderweireld  54' | Ajax |
| 2012 | PSV Eindhoven | Toivonen  3', 53' Lens  12' Wijnaldum  90' | 4–2 | Alderweireld  44' Marcelo  75' (l.n.) | Ajax |
| 2013 | Ajax | Gouweleeuw  69' (l.n.) Sigþórsson  75' S. de Jong  103' | 3–2 (s.h.p.) | Guðmundsson  51' Jóhannsson  67' | AZ |
| 2014 | PEC Zwolle | Nijland  54' | 1–0 | – | Ajax |
| 2015 | PSV Eindhoven | L. de Jong  25', 64' Maher  50' | 3–0 | – | FC Groningen |
| 2016 | PSV Eindhoven | Pröpper  38' | 1–0 | – | Feyenoord |
| 2017 | Feyenoord | Toornstra  7' | 1–1 (4–2 pen.) | Büttner  58' | Vitesse |
| 2018 | Feyenoord |  | 0–0 (6–5 pen.) |  | PSV Eindhoven |
| 2019 | Ajax | Dolberg  1' Blind  53' | 2–0 | – | PSV Eindhoven |
2020: Đã hủy do Đại dịch COVID-19 ở Hà Lan
| 2021 | PSV Eindhoven | Madueke  2', 29' Vertessen  76' Götze  89' | 4–0 | – | Ajax |
| 2022 | PSV Eindhoven | Til  32', 45+2', 69' Gakpo  65' Simons  90+1' | 5–3 | Bergwijn  15' Antony  54' Kudus  72' | Ajax |
| 2023 | PSV Eindhoven | Lang  79' | 1–0 | – | Feyenoord |
Thống kê > Theo câu lạc bộ

| Câu lạc bộ | Vô địch | Á quân | Năm vô địch | Năm á quân |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| PSV Eindhoven | 14 | 7 | 1992, 1996, 1997, 1998, 2000, 2001, 2003, 2008, 2012, 2015, 2016, 2021, 2022, 2023 | 1991, 2002, 2005, 2006, 2007, 2018, 2019 |
| Ajax | 9 | 10 | 1993, 1994, 1995, 2002, 2005, 2006, 2007, 2013, 2019 | 1996, 1998, 1999, 2004, 2010, 2011, 2012, 2014, 2021, 2022 |
| Feyenoord | 4 | 7 | 1991, 1999, 2017, 2018 | 1992, 1993, 1994, 1995, 2008, 2016, 2023 |
| Twente | 2 | 1 | 2010, 2011 | 2001 |
| Utrecht | 1 | 1 | 2004 | 2003 |
| AZ | 1 | 1 | 2009 | 2013 |
| SVV | 1 | – | 1949 | – |
| PEC Zwolle | 1 | – | 2014 | – |
| Roda JC | – | 2 | – | 1997, 2000 |
| Quick | – | 1 | – | 1949 |
| Heerenveen | – | 1 | – | 2009 |
| Groningen | – | 1 | – | 2015 |
| Vitesse | – | 1 | – | 2017 |
Champlan

| --- | --- |
 Champlan

Town hall

Hành chính
Quốc gia:  Pháp
Vùng: Île-de-France
Tỉnh: Essonne
Quận: Palaiseau
Tổng: Villebon-sur-Yvette
Liên xã: CA Europ'Essonne
Xã (thị) trưởng: Christian Leclerc (2008-2014)
Thống kê
Độ cao: 43–125 m (141–410 ft)
Diện tích đất1: 3,68 km2 (1,42 dặm vuông Anh)
INSEE/Mã bưu chính: 91136/ 91160

Champlan (IPA [ʃɑ̃.pl̥ɑ̃]) là một xã ở tỉnh Essonne thuộc vùng Île-de-France miền bắc nước Pháp.
Theo điều tra dân số năm 1999, dân số xã này là 2.458 người. Ước tính dân số năm 2007 là 2.444.
Danh xưng cư dân địa phương Champlan trong tiếng Pháp là Champlanais.
Tiếng Syriac

Bài này viết về tiếng Syriac cổ điển hay là tiếng Aram ở vùng Edessa. Đối với bảng mẫu tự, xem bảng chữ cái Syriac. Đối với các ngôn ngữ Aram hiện đại, xem tiếng Turoyo và tiếng Suret. Đối với ngôn ngữ Syriac của người Palestine theo Kitô giáo, xem tiếng Aram của người Palestine theo Kitô giáo.
| Tiếng Syriac |
| --- | --- |
ܠܫܢܐ ܣܘܪܝܝܐ Leššānā Suryāyā
"Leššānā Suryāyā" được viết trong tiếng Syriac (kiểu chữ Esṭrangelā)
Phát âm: [lɛʃˈʃɑːnɑː surˈjɑːjɑː]
Khu vực: Lưỡng Hà, Syria
Dân tộc: Người Assyria/Người Syria
Phân loại: Phi-ÁNhóm ngôn ngữ SemitTrung SemitTây Bắc SemitAramAram đông phươngTiếng Syriac
Hệ chữ viết: Bảng chữ cái Syriac
Địa vị chính thức
Ngôn ngữ thiểu số được công nhận tại: Thổ Nhĩ Kỳ
Mã ngôn ngữ
ISO 639-2: syc
ISO 639-3: syc
Bài viết này có chứa ký tự ngữ âm IPA. Nếu không thích hợp hỗ trợ dựng hình, bạn có thể sẽ nhìn thấy dấu chấm hỏi, hộp, hoặc ký hiệu khác thay vì kí tự Unicode. Để biết hướng dẫn giới thiệu về các ký hiệu IPA, xem Trợ giúp:IPA.
Tiếng Syriac (tiếng Syriac cổ điển: ܠܫܢܐ ܣܘܪܝܝܐ, Latinh hóa: Leššānā Suryāyā) – được nhắc đến cách thông tục trong các văn học tiếng Syriac cổ đại là tiếng Edessa (Urhāyā), tiếng Lưỡng Hà (Nahrāyā) và tiếng Aram (Aramāyā) – là một phương ngữ của tiếng Aram trung đại đông phương. Giới học thuật gọi ngôn ngữ này là tiếng Syriac cổ điển để chỉ thứ tiếng Syriac được dùng trong văn chương hay là tiếng Syriac đã được chuẩn hóa, đồng thời để phân biệt ngôn ngữ này với một số phương ngữ khác của tiếng Aram cũng được gọi là "tiếng Syriac" hay "tiếng Syria". Theo nghi chế Syria Tây của Giáo hội Công giáo, tiếng Syriac Cổ điển thường được gọi là leššōnō kṯoḇonōyō (n.đ. 'ngôn ngữ viết'  hoặc 'ngôn ngữ sử dụng trong sách'), gọi vắn tắt là kṯoḇonōyō, hay là kṯowonōyō, còn theo nghi chế Syria Đông thì ngôn ngữ này được gọi là leššānā ʔatīqā (n.đ. 'ngôn ngữ cổ xưa') hay là saprāyā (n.đ. 'ngôn ngữ của thầy ký lục hay ngôn ngữ văn chương').

ʾAḇôn daḇašmayyā
Kinh Lạy Cha,  hát bằng tiếng Tây Syriac
Cùng với tiếng Hy Lạp và tiếng Latinh, tiếng Syriac là một trong ba ngôn ngữ Kitô giáo quan trọng nhất trong những thế kỷ đầu Công Nguyên. Tiếng Syriac trở thành cỗ xe của văn hóa và Kitô giáo Syriac, lan rộng khắp châu Á tới tận duyên hải Malabar Ấn Độ và miền Đông Trung Quốc, và là phương tiện giao tiếp và truyền bá văn hóa cho người Ả Rập cũng như, ở mức độ ít hơn, cho người Ba Tư. Chủ yếu là một phương tiện chuyển tải của Kitô giáo, tiếng Syriac có một ảnh hưởng văn học và văn hóa căn bản lên sự phát triển của tiếng Ả Rập, ngôn ngữ sẽ thay thế phần lớn nó vào khoảng thế kỷ 14. Cho tới nay, tiếng Syriac vẫn tiếp tục là ngôn ngữ phụng vụ của Kitô giáo Syriac.
Tiếng Syriac là một ngôn ngữ Aram Trung thời (giai đoạn giữa), và như thế là một ngôn ngữ thuộc nhánh Tây Bắc của nhóm ngôn ngữ Semit. Nó được viết bằng bảng chữ cái Syriac, một phái sinh từ bảng chữ cái Aram.
Chú thích

↑  Akbulut, Olgun (19 October 2023). "For Centenary of the Lausanne Treaty: Re-Interpretation and Re-Implementation of Linguistic Minority Rights of Lausanne". International Journal on Minority and Group Rights. -1 (aop): 1–24. doi:10.1163/15718115-bja10134. ISSN 1385-4879. S2CID 264412993.
↑  Religious Origins of Nations? (bằng tiếng English). BRILL. 2010. tr. 106. ISBN 9789004173750. n.đ. 'Trong một cuốn sách của mình, Jacobus thành Edessa gọi tiếng Syriac là mamllā Urhāyā (2a9) hoặc là leššānā Urhāyā (2b, 12-13), mamllā Nahrāyā (2b, 19-20), tức là ngôn ngữ thành Edessa hay là ngôn ngữ miền Lưỡng Hà vậy.'Quản lý CS1: ngôn ngữ không rõ (liên kết)
↑  Chatonnet, Francoise Briquel; Debie, Muriel (20 tháng 6 năm 2023). The Syriac World (bằng tiếng English). Yale University Press. tr. 1. ISBN 9780300271256. The fact that the Syriac language can be known as suryāyā (the adjectival form of "Syrian" in the old sense), aramāyā (formed from "Aramean"), or urhāyā (formed from the Aramaic name Edessa, Urhay) shows the complexity of identity and self-definition within this culture.Quản lý CS1: ngôn ngữ không rõ (liên kết)
↑  Eusebius, Christianity and Judaism (bằng tiếng English). Brill. 4 tháng 10 năm 2022. tr. 226. ISBN 9789004509139. Syriac is nothing other than a literary dialect of Aramaic which possesses its own distinctive script. Early Syriac writers use a variety of terms to refer to the language, but besides the more general terms "Aramaya" (Aramaic) and "Suryaya" (Syriac), a third term stands out, "Urhaya," the dialect of Urhay/Edessa, or "Edessene (Aramaic)". The existence of this term must indicate that Syriac, which came to be adopted as the literary and cultural language of Aramaic-speaking Christians throughout the eastern provinces of the Roman Empire and over the border in the Sassanid Empire, started out as the local Aramaic dialect of Edessa.Quản lý CS1: ngôn ngữ không rõ (liên kết)
↑  Kiraz, George A. (4 tháng 3 năm 2020). “Kthobonoyo Syriac: Some Observations and Remarks”. Hugoye: Journal of Syriac Studies. 10 (1): 113–124. doi:10.31826/hug-2011-100113. S2CID 188192926.
↑  Iskandar, Amine (27 tháng 2 năm 2022). “About the origin of the Lebanese language (I)”. syriacpress.com. Syriacpress.
↑  Shabo Talay (2008). Die neuaramäischen Dialekte der Khabur-Assyrer in Nordostsyrien (bằng tiếng German). Harrassowitz. tr. 8–9. ISBN 9783447057028.Quản lý CS1: ngôn ngữ không rõ (liên kết)
↑  Ji, Jingyi (2007). Encounters Between Chinese Culture and Christianity: A Hermeneutical Perspective. LIT Verlag Münster. tr. 41. ISBN 978-3-8258-0709-2.
↑  Beeston, Alfred Felix Landon (1983). Arabic literature to the end of the Umayyad period. Cambridge University Press. tr. 497. ISBN 978-0-521-24015-4.
↑
Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về .
↑  Classical, unvocalized spelling; with Eastern Syriac vowels: ܠܸܫܵܢܵܐ ܣܘܼܪܝܵܝܵܐ; with Western Syriac vowels: ܠܶܫܳ݁ܢܳܐ ܣܽܘܪܝܳܝܳܐ.
Quốc lộ 10

| Quốc lộ 10 |
| --- | --- |


Quốc lộ 10 đoạn qua thành phố Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình
Thông tin tuyến đường
Loại: Quốc lộ
Chiều dài: 212 km
Các điểm giao cắt chính
Đầu Bắc:  tại ngã ba Bí Chợ, Uông Bí, Quảng Ninh
 :   tại nút giao Quán Toan, Hồng Bàng, Hải Phòng    tại An Lão, Hải Phòng    tại Vĩnh Bảo, Hải Phòng    tại Đông Hưng, Thái Bình    tại thành phố Nam Định, Nam Định    tại Gôi, Vụ Bản, Nam Định    tại Yên Tiến, Ý Yên, Nam Định    tại nút giao Cao Bồ, Ý Yên, Nam Định     tại thành phố Hoa Lư, Ninh Bình    tại Lai Thành và Yên Lộc, Kim Sơn, Ninh Bình
Đầu Nam:   tại Tào Xuyên, thành phố Thanh Hóa, Thanh Hóa
Hệ thống đường
 Hệ thống giao thông đường bộ Việt Nam  Quốc lộ • Cao tốc 
Quốc lộ ←   → 
Quốc lộ 10 là tuyến đường liên tỉnh chạy dọc theo vùng duyên hải Bắc Bộ qua bảy tỉnh và thành phố: Quảng Ninh, Hải Phòng, Hải Dương, Thái Bình, Nam Định, Ninh Bình và Thanh Hóa.
Quốc lộ 10 có tổng chiều dài 212 km, riêng chiều dài tính từ điểm đầu tại ngã ba Bí Chợ (thành phố Uông Bí, Quảng Ninh) tới điểm nút giao với Quốc lộ 1 tại Hoa Lư là 135 km, tại vị trí này, quốc lộ 10 đổi hướng đông nam qua các huyện Yên Khánh, Kim Sơn (Ninh Bình) rồi theo hướng tây nam qua các huyện Nga Sơn, Hậu Lộc (Thanh Hóa). Điểm cuối của tuyến đường lại gặp Quốc lộ 1 tại phường Tào Xuyên (thành phố Thanh Hóa).
Tình trạng kỹ thuật

Từ km0 (ngã ba Bí Chợ) đến km73 (cầu Nguyễn, huyện Đông Hưng, tỉnh Thái Bình) dài 73 km.
Từ km73 (cầu Nguyễn) đến km106 (thành phố Nam Định) dài 33 km.
Từ km106 (thành phố Nam Định) đến km135 (Hoa Lư) dài 29 km.
Trên đường có 42 cầu chính (nhiều cầu lớn như: cầu Non Nước, cầu Tân Đệ, cầu Đá Bạc, cầu Quý Cao, cầu Tiên Cựu, cầu Kim Chính).
Bảo đảm giao thông được cả hai mùa.
Lưu lượng thông xe từ 700 đến 900 xe/ngày đêm.