Biểu tượng cảm xúc
Sự đa dạng về phong cách của emoticon > Phong cách phương Tây

Thông thường, các emoticon theo phong cách phương Tây có mắt bên trái, tiếp theo là mũi và miệng. Phiên bản hai ký tự:) mà bỏ qua mũi cũng rất phổ biến.
Các emoticon cơ bản nhất tương đối nhất quán về hình thức, nhưng mỗi cái trong số chúng có thể được biến đổi bằng cách xoay (biến chúng thành các ambigram nhỏ), có hoặc không có dấu gạch nối (mũi). Ngoài ra còn có một số biến thể của các emoticon để có thể đưa ra được những cách sử dụng, định nghĩa mới. Như thay đổi một ký tự để thể hiện cảm giác mới hoặc để thay đổi trạng thái cảm xúc, tâm trạng của emoticon. Ví dụ::(là buồn và:((là rất buồn. Khóc có thể được viết là:'(. Một gương mặt ngại ngùng, đỏ mặt có thể được biểu thị là:">. Những người khác bao gồm nháy mắt;), cười với miệng đáng yêu:3, một nụ cười tươi, lớn là:D, tự mãn là:->, và thè lưỡi là:P. Một sự kết hợp thường được sử dụng là <3 tượng trưng cho một trái tim và </ 3 là cho một trái tim tan vỡ.:O đôi khi cũng được sử dụng để mô tả biểu cảm sốc.
Một nụ cười lớn đôi khi được thể hiện với đôi mắt nhăn nheo để thể hiện sự thích thú hơn nữa; XD và việc thêm các chữ cái "D" có thể gợi ý tiếng cười hoặc sự giải trí cực độ, ví dụ: XDDDD. Có hàng trăm biến thể khác bao gồm >:(cho sự tức giận, hoặc >:D cho một nụ cười xấu xa, và một lần nữa, khi được sử dụng ngược lại, sẽ cho một khuôn mặt tức giận không vui, trong hình dạng của D:<; =K cho ma cà rồng răng;:s để nhăn mặt, và;P có thể được sử dụng để biểu thị một giọng điệu tán tỉnh hoặc nói đùa, hoặc có thể ngụ ý nghĩa thứ hai nào đó trong câu trước nó.
Khi máy tính cung cấp sự hỗ trợ tích hợp ngày càng tăng cho các hệ thống chữ viết bên ngoài phương Tây, người ta có thể sử dụng các glyph khác nhau để xây dựng biểu tượng cảm xúc. Emoticon “nhún vai”, ¯\_(ツ)_/¯, sử dụng glyph ツ từ hệ thống chữ viết katakana của Nhật Bản.
Một dấu bằng thường được sử dụng cho mắt thay cho dấu hai chấm, được xem là =), mà không thay đổi ý nghĩa của biểu tượng cảm xúc. Trong các trường hợp này, dấu gạch nối hầu như luôn bị bỏ qua hoặc đôi khi được thay thế bằng "o" như trong =O). Trong hầu hết các vòng tròn, có thể chấp nhận bỏ qua dấu gạch nối, cho dù dấu hai chấm hoặc dấu bằng được sử dụng cho mắt,  nhưng trong một số lĩnh vực sử dụng, mọi người vẫn thích biểu tượng cảm xúc truyền thống hơn,:-) hoặc:^). Một nghiên cứu ngôn ngữ đã chỉ ra rằng việc sử dụng mũi trong biểu tượng cảm xúc có thể liên quan đến tuổi của người dùng, với những người trẻ tuổi ít sử dụng mũi hơn. Các ký tự trông tương tự thường được thay thế cho nhau: ví dụ, o, O và 0 đều có thể được sử dụng thay thế cho nhau, đôi khi để tạo hiệu ứng khác nhau hoặc trong một số trường hợp, một loại ký tự có thể trông tốt hơn trong một phông chữ nhất định và do đó được ưu tiên hơn các phông chữ khác. Người dùng cũng thường thay thế các dấu ngoặc tròn được sử dụng cho miệng bằng các dấu ngoặc khác, tương tự, chẳng hạn như ] thay vì).
Một số biến thể cũng phổ biến hơn ở một số quốc gia do bố trí bàn phím. Ví dụ: Smiley =) có thể xảy ra ở Scandinavia, nơi các phím cho = và) được đặt ngay cạnh nhau. Tuy nhiên, biến thể:) chắc chắn là phiên bản thống trị ở Scandinavia, khiến phiên bản =) trở nên hiếm. Dấu phụ đôi khi cũng được sử dụng. Các chữ cái Ö và Ü có thể được xem như một emoticon, như phiên bản thẳng đứng của:O (có nghĩa là ngạc nhiên) và:D (có nghĩa là rất hạnh phúc).
Một số emoticon cũng có thể được đọc từ phải sang trái và trên thực tế, theo cách này, chỉ có thể được viết bằng các ký tự bàn phím ASCII tiêu chuẩn; ví dụ D: trong đó đề cập đến việc bị sốc hoặc lo lắng, ngược lại với nụ cười lớn của:D.