Dinar Serbia
Lịch sử > Trung cổ > Phân loại > Stefan Radoslav

Nghiên cứu trước đây cho rằng trưởng nam của Stefan I tức vua Stefan Radoslav (1227-1234) là vị quân chủ Serbia đầu tiên tự đúc tiền riêng. Đồng tiền này được gọi là "dinar Serbia" hoặc "đồng groš xứ Raška" (
tiếng Latinh: grosus de Rascia). Radoslav đúc theo mẫu trước đó của ông nội mình là hoàng đế Đông La Mã cuối cùng Alexios III Angelos.
Những đồng tiền này bằng bạc và đồng, mang tất cả đặc điểm tiền Đông La Mã đương thời, cả về hình thức lẫn kỹ thuật đúc. Thế kỷ 12 đầu 13, tiền Đông La Mã là tiền tệ lưu thông chính thức tại miền Trung Balkan. Còn miền Bắc, ở Podnoval lại dùng tiền Trung Âu, nhất là tiền Hungary như đồng Frisa.
Đồng dinar của Stefan Radoslav là đồng trachy duy nhất. Có hai giả thuyết về nơi đúc tiền: xưởng đúc của nhạc phụ Radoslav là vua Theodore Angelus Duka Comnenus tại Thessaloniki hoặc ở mỏ Brskovo mới mở, nơi có nhiều thợ mỏ Saxon đến Raška làm việc sau khi Theodore I sụp đổ. Giả thuyết thứ hai được đưa ra khả dĩ vì khi ấy đế quốc vẫn giữ độc quyền đúc tiền, Theodore khó có thể tự đúc tiền riêng. Nhưng ngược lại thì giả thuyết thứ nhất vẫn có thể xảy ra vì thực tế Theodore coi mình đương nhiên kế vị ngôi vị Đông La Mã.
Khuôn đúc được tạo nên từ các thợ đúc bậc thầy Thessaloniki hoặc đệ tử của họ cũng người Thessaloniki hoặc người Serb. Các chi tiết trên đồng tiền đều lấy từ mẫu tiền lưu hành của Đông La Mã.
Đồng electron bạc. Trên một mặt là tổng lãnh thiên thần Michael, tay trái cầm kiếm, biểu tượng hóa nguồn gốc thần thánh của quyền lực quân chủ. Đây là loại tiền Serbia trung cổ duy nhất có hình Michael. Dải chữ viết tắt là МN-АР hoặc АР-М. Mặt kia là Chúa Giêsu ban phước cho vua và dòng chữ "C/TE/ФA/NOC/PIZ/O" "Δ/YK/AC—" "IC—XC/O" "Π/AN/TO/KP/AT/OP". Khối lượng trung bình của đồng bạc là 2.75 gam.
Đồng bylon (phrench) đồng. Đây là đồng xu bằng đồng duy nhất của chính quyền. Có ba loại:
Một loại mặt sau giống hết như electron, Chúa Giêsu ban phước cho vua.
Một loại khác ở giữa là hình Chúa Giêsu Emanuel, tay phải giơ lên ban phước, tay trái cầm cuộn sách; đây là hình ảnh duy nhất về Chúa Giêsu Emmanuel trên tiền Serbia, tượng trưng cho sự nhập thể và cứu chuộc. Dòng chữ ghi "IC—XC" "O" "EM/M/A-NY/HΛ". Mặt sau là hình Đức Mẹ ban phúc cho vua với dòng chữ "CTEФANOC" "PIZ" "O" "Δ—MP—ΘV".
Loại thứ ba ở giữa là hình Chúa Giêsu ngự trên ngai, mặt sau là Thánh Constantinus và vua. Khối lượng mỗi đồng tiền trung bình là 3,54 đến 3,23 g.
Chữ cái trên tiền đều là chữ Hy Lạp. Chữ cái được tối giản, lược bớt giống như tất cả loại tiền thời Trung cổ khác.
Đợt khảo cổ và bảo tồn ở Ras năm 1970 đã phát hiện dấu tích xưởng đúc được bảo quản tốt. Toàn bộ quá trình sản xuất tiền đồng đã được bảo tồn. Tuy nhiên không thấy dấu vết đúc tiền bạc. Pháo đài Ras được xây dựng năm 1234, sau đó bị bỏ hoang, bị thiêu rụi và không được xây lại.
Đến nay chỉ còn giữ được khoảng 40 đồng tiền các loại từ thời vua Radoslav. Số lượng đúc ít nên rất hiếm. Các mẫu tiền này không để lại ảnh hưởng gì trong những đồng tiền được các lãnh chúa Ras về sau đúc trong điều kiện tốt hơn.
Vùng lưu hành tiền cũng không lớn, chủ yếu ở miền trung, tập trung tại Ras. Sau khi Radoslav rút khỏi vũ đài chính trị trước năm 1234, các lãnh chúa địa phương nắm quyền nên việc đúc đồng dinar Serbia liền bị dừng lại.
Sau khi Radoslav bị phế truất, anh trai ông là Vladislav lên ngôi. Khi ấy sa hoàng Bulgaria Ivan Asen II mạnh nhất vùng Balkan, Vladislav không đúc tiền riêng ở Serbia.