stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Iod
Ứng dụng

Iod là nguyên tố vi lượng cần thiết cho dinh dưỡng của loài người. Tại những vùng đất xa biển hoặc thiếu thức ăn có nguồn gốc từ đại dương; tình trạng thiếu iod có thể xảy ra và gây nên những tác hại cho sức khỏe, như sinh bệnh bướu cổ hay thiểu năng trí tuệ. Đây là tình trạng xảy ra tại nhiều nơi trên thế giới, trong đó có Việt Nam. Việc dùng muối iod như muối ăn hằng ngày (có chứa nhiều hợp chất iod có thể hấp thụ được) có thể giúp chống lại tình trạng này.
Các ứng dụng khác của iod là:
Là một trong các halogen, nó là vi lượng tố không thể thiếu để hình thành hormone tuyến giáp, thyroxyne và triiodothyronine, trong cơ thể sinh vật.
Thuốc bôi iod (5% iod trong nước/ethanol) dùng trong tủ thuốc gia đình, để khử trùng vết thương, khử trùng bề mặt chứa nước uống
Hợp chất iod thường hữu ích trong hóa hữu cơ và y khoa.
Muối iodide bạc (AgI) dùng trong nhiếp ảnh.
Muối iodide kali (KI) có thể dùng để điều trị bệnh nhân bị ảnh hưởng của thảm họa hạt nhân để rửa trôi đồng vị phóng xạ I-131, kết quả của phản ứng phân hạch hạt nhân. Chu kỳ bán rã của I-131 chỉ là 8 ngày, do đó thời gian điều trị chỉ kéo dài vài tuần, trong thời gian để bán rã hết cần phải có sự hướng dẫn cụ thể của bác sĩ để tránh ảnh hưởng đến sức khỏe. Trong trường hợp nguy cơ phóng xạ không có phản ứng phân hạch hạt nhân, như bom bẩn, không cần dùng phương pháp này. KI cũng có thể rửa Cs-137, một sản phẩm khác của phản ứng phân hạch hạt nhân, vì Cs có quan hệ hóa học với K, nhưng natri iodide cũng có tác dụng như vậy. NaI hay có trong muối ăn ít natri. Tuy nhiên Cs-137 có chu kỳ bán rã kéo dài tới 30 năm, đòi hỏi thời gian điều trị quá dài.
Wonfram iodide được dùng để làm ổn định dây tóc của bóng đèn dây tóc.
Nitơ triiodide là chất gây nổ không bền.
Iod-123 dùng trong y khoa để tạo ảnh và xét nghiệm hoạt động của tuyến giáp.
Iốt-131 dùng trong y khoa để trị ung thư tuyến giáp và bệnh Grave và cũng dùng trong chụp ảnh tuyến giáp.
Nguyên tố iod (không nằm trong hợp chất với các nguyên tố khác) tương đối độc đối với mọi sinh vật.
Lịch sử

Iod (gốc tiếng Hy Lạp iodes nghĩa là tím) được khám phá bởi Barnard Courtois năm 1811. Ông là con trai của một người sản xuất kali nitrat (dùng trong thuốc súng). Vào thời điểm Pháp đang có chiến tranh, thuốc súng được tiêu thụ mạnh. Nitrat kali được tách từ rong biển lấy tại bờ biển Normandy và Brittany. Để tách kali nitrat, rong biển được đem đốt và tro đem rửa vào nước. Những chất không phải là kali nitrat bị phá hủy bởi việc thêm axít sunfuríc. Vào một ngày Courtois thêm quá nhiều axít sunfuríc khiến một chất khí màu tím bay ra. Courtois nhận thấy hơi này kết tinh trên các bề mặt lạnh tạo ra các tinh thể màu sẫm. Courtois nghi ngờ rằng đây là một nguyên tố hóa học mới nhưng thiếu kinh phí để theo đuổi các quan sát chi tiết hơn.
Tuy vậy ông đã đưa các mẫu tinh thể này cho các bạn, Charles Bernard Desormes (1777–1862) và Nicolas Clément (1779–1841) để họ tiếp tục nghiên cứu. Ông cũng đem mẫu vật cho Joseph Louis Gay-Lussac (1778–1850), một nhà hóa học nổi tiếng lúc đó, và André-Marie Ampère (1775–1836). Ngày 29 tháng 11 năm 1813 Dersormes và Clément thông báo cho đại chúng về phát hiện của Courtois. Họ miêu tả mẫu vật tại một cuộc họp của Viện Hoàng đế Pháp. Ngày 6 tháng 12 Gay-Lussac thông báo rằng mẫu vật đó có thể là một nguyên tố hóa học mới hoặc một hợp chất oxy. Ampère đưa một số mẫu vật cho Humphry Davy (1778–1829). Davy đã tiến hành một số thí nghiệm trên mẫu vật và nhận thấy sự tương tự của nó với clo. Davy gửi một bức thư ngày 10 tháng 12 tới Hội Hoàng gia Luân Đôn nói rằng ông đã tìm thấy nguyên tố mới. Một cuộc cãi cọ lớn giữa Davy và Gay-Lussac về việc ai đã tìm ra iod trước tiên đã nổ ra, nhưng cả hai đều đồng ý rằng Barnard Courtois là người đầu tiên đã tách nguyên tố hóa học mới này.
Độ phổ biến và điều chế

Hợp chất iod thường gặp trong muối với natri và kali (KI) hay trong Kali iodat.
Iod có thể thu được ở dạng rất tinh khiết bằng phản ứng giữa kali iodide với đồng(II) sulfat. Cũng có vài cách khác để tách nguyên tố hóa học này. Mặc dù nguyên tố này khá hiếm, tảo bẹ và một số loài cây khác có khả năng hấp thụ và tập trung iod trong cơ thể chúng, dẫn đến việc mang iod vào dây chuyền thức ăn tự nhiên và giúp việc điều chế iod có giá thành thấp.
Cho tác dụng dung dịch với chất oxy hoá để oxy hoá I- thành I2.
Thí dụ phương trình:
2NaI + Cl2 -> 2NaCl + I2
Đồng vị

Có 37 đồng vị của iod, trong đó chỉ có duy nhất 127I là bền. Đồng vị phóng xạ 131I (phát ra hạt beta), còn được biết đến với tên gọi iod phóng xạ có chu kỳ bán rã là 8,0207 ngày, đã được dùng trong điều trị ung thư và các bệnh khác liên quan đến tuyến giáp.123I là đồng vị phóng xạ thường dùng trong chụp ảnh tuyến giáp và đánh giá điều trị cho bệnh Grave.
129I (chu kỳ bán rã 15,7 triệu năm) là kết quả của bắn phá hạt nhân 129Xe bởi tia vũ trụ khi đi vào khí quyển Trái Đất và các phản ứng phân hạch của urani và plutoni, trong đất đá trên bề mặt Trái Đất và các lò phản ứng hạt nhân. Các quá trình xử lý nhiên liệu hạt nhân hoặc thử nghiệm vũ khí hạt nhân đã tạo ra lượng đồng vị lớn lấn át các đồng vị tạo ra bởi quá trình tự nhiên.129I được dùng trong nghiên cứu nước mưa sau thảm họa Chernobyl. Nó cũng có thể đã được dùng trong nghiên cứu mạch nước ngầm để tìm dấu vết rò rỉ chất thải hạt nhân ra môi trường tự nhiên. Nếu 129I được cho tiếp xúc với người, tuyến giáp sẽ hấp thụ nó như thể nó là iod không phóng xạ thông thường, dẫn đến nguy cơ ung thư tuyến giáp cao. Đối với những người sống gần nơi có phản ứng phân hạch, hay những nơi tương tự, có nguy cơ tiếp xúc với iod phóng xạ khi tai nạn xảy ra, người ta thỉnh thoảng được cho uống viên iod. Việc hấp thụ một lượng lớn iod sẽ làm bão hòa tuyến giáp và ngăn việc thu nhận thêm iod.
129I có nhiều điểm giống với 36Cl. Nó là halogen hòa tan được, ít hoạt động hóa học, tồn tại chủ yếu ở dạng anion không hấp thụ, và được sinh ra bởi các tia vũ trụ, nhiệt hạt nhân, và các phản ứng phân hạch khác. Trong lĩnh vực nghiên cứu về nước, mật độ 129I được đo theo tỷ lệ 129I trên tổng I (hầu hết là 127I). Tương tự 36Cl/Cl, tỷ lệ 129I/I trong tự nhiên là rất nhỏ, 10−14 đến 10−10 (cực đạt nhiệt hạt nhân của 129I/I trong thập niên 1960 và 1970 là 10−7).129I khác 36Cl ở chỗ chu kỳ bán rã dài hơn (15,7 so với 0,301 triệu năm), xuất hiện trong các sinh vật ở nhiều dạng ion với nhiều ứng xử hóa học khác nhau.129I dễ dàng du nhập vào sinh quyển, nằm trong cây cỏ, đất, sữa, mô sinh học...
Lượng lớn 129Xe trong thiên thạch được cho là kết quả của phân rã beta của hạt nhân 129I. Đây là hạt nhân phóng xạ tuyệt chủng đầu tiên được nhận dạng trong hệ Mặt Trời. Nó phân rã theo sơ đồ Định tuổi bằng đồng vị phóng xạ I-Xe cơ bản, bao trùm 50 triệu năm của sự tiến hóa của hệ Mặt Trời.
Cảnh báo

Iod khi tiếp xúc trực tiếp với da có thể gây thương tổn, do đó cần phải cẩn thận khi thao tác với nguyên tố hóa học này. Hơi iod có thể gây khó chịu cho mắt và các màng nhầy. Đối với các tiếp xúc kéo dài khoảng 8 tiếng đồng hồ, mật độ iod trong không khí không được vượt quá 1 miligam/mét khối, lấy trung bình theo thời gian.
Dinh dưỡng

Cục quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ khuyến cáo (21 CFR 101.9 (c)(8)(iv)) cả nam và nữ nên tiêu thụ khoảng 150 microgam iod mỗi ngày.
Một số hợp chất

Trang chi tiết: Thể loại:Hợp chất Iod
Amoni iodide (NH4I)
Caesi iodide (CsI)
Đồng(I) iodide (CuI)
Acid hydroiodic (HI)
Acid iodic (HIO3)
Iod cyanide (ICN)
Iod heptafluoride (IF7)
Iod pentafluoride (IF5)
Chì(II) iodide (PbI2)
Lithi iodide (LiI)
Nitơ triiodide (NI3)
Kali iodide (KI)
Natri iodide (NaI)
Tinh thể Iod
Phân tử Iod
Hassi

Hassi là nguyên tố tổng hợp với ký hiệu Hs và số nguyên tử 108, và là nguyên tố nặng nhất của nhóm 8 (VIII). Nguyên tố này được quan sát đầu tiên năm 1984. Trong số các đồng vị thì 269Hs có thời gian tồn tại lâu nhất với chu kỳ bán rã khoảng ~10 giây. Cũng có dấu hiệu cho thấy rằng đồng vị 277bHs với chu kỳ bán rã ~16,5 năm, làm cho nó trở thành một trong các hạt nhân siêu nặng có thời gian tồn tại lâu nhất. Có hơn 100 nguyên tử hassi cho đến nay trong các phản ứng hợp hạch nóng và lạnh khác nhau, ở cả hai loại hạt nhân bố và sản phẩm phân rã.

Các thí nghiệm cho đến nay đã xác nhận rằng hassi là một thành viên đặc trưng trong nhóm 8 thể hiện trạng thái oxy hóa +8, tương tự như osmi.
Lịch sử > Phát hiện

Hassi được tổng hợp đầu tiên năm 1984 bởi nhóm nghiên cứu người Đức dẫn đầu là Peter Armbruster và Gottfried Münzenberg ở Viện nghiên cứu ion nặng (Gesellschaft für Schwerionenforschung) tại Darmstadt. Nhóm này đã bắn phát hạt nhân chì bằng hạt nhân 58Fe tạo ra 3 nguyên tử 265Hs theo phản ứng:
IUPAC/IUPAP Transfermium Working Group (TWG) đã công nhận nhóm làm việc tại GSI là những người đã phát hiện ra nguyên tố này năm 1992.
Lịch sử > Đặt tên

Về mặt lịch sử, nguyên tố 108 được biết đến là eka-osmium. Trong thời gian tranh cãi về các tên gọi của các nguyên tố, IUPAC tạm thời đặt tên nguyên tố này là unniloctium (ký hiệu Uno), theo tên gọi hệ thống.
Tên gọi hassi được nhóm phát hiện đề xuất năm 1992, theo tên tiếng Latin tiểu bang Hesse của Đức nơi đặt viện nghiên cứu này (L. hassia German Hessen).
Năm 1994, hội đồng IUPAC đã đề nghị đặt tên nguyên tố 108 là hahnium (Hn), mặc cho quy ước có từ lâu để cho người phát hiện có quyền đề xuất tên gọi. Sau những phản đối từ những người phát hiện, tên gọi hassium (Hs) được thông qua năm 1997.
Thomas Matthew Crooks

Người ám sát thất bại Donald Trump (2003–2024)Bản mẫu:SHORTDESC:Người ám sát thất bại Donald Trump (2003–2024)
| Thomas Matthew Crooks |
| --- | --- |
Crooks trước vụ ám sát bất thành Donald Trump
Sinh: (2003-09-20)20 tháng 9, 2003 Bethel Park, Pennsylvania, Hoa Kỳ
Mất: 13 tháng 7, 2024(2024-07-13) (20 tuổi) Butler, Pennsylvania, Hoa Kỳ
Nguyên nhân mất: Chấn thương do súng đạn
Học vị: Trường Trung học Bethel Park Trường Cao đẳng Cộng đồng Quận Allegheny
Nổi tiếng vì: Ám sát bất thành Donald Trump
Đảng phái chính trị: Đảng Cộng hòa

Động cơ: Đang điều tra
Chi tiết
Ngày: 13 tháng 7, 2024
Địa điểm: Gần Butler, Pennsylvania
Số người chết: 1
Số người bị thương: 3 (gồm Donald Trump)
 
Thomas Matthew Crooks (20 tháng 9 năm 2003 – 13 tháng 7 năm 2024) là người đã ám sát thất bại Donald Trump, tổng thống thứ 45 của Hoa Kỳ và là ứng cử viên được cho là của Đảng Cộng hòa cho cuộc bầu cử tổng thống năm 2024.
Crooks sinh tại Bethel Park, Pennsylvania trong một gia đình trung lưu. Anh ta tốt nghiệp Trường Trung học Bethel Park, ở đây anh được nhiều người mô tả là thông minh nhưng ít nói. Anh đã nhận bằng từ Trường Cao đẳng Cộng đồng Quận Allegheny hai tháng trước vụ xả súng và được tuyển dụng làm nhân viên bếp tại một viện dưỡng lão địa phương vào thời điểm xảy ra vụ xả súng.
Crooks là Đảng viên Đảng Cộng hòa có đăng ký, mặc dù đã có lần quyên góp cho một ủy ban hành động chính trị liên kết với Đảng Dân chủ.
Vào ngày 13 tháng 7 năm 2024, Crooks đã cố gắng ám sát Donald Trump tại một cuộc mít-tinh chính trị ở Butler, Pennsylvania. Anh ta đã làm Trump cùng hai người tham gia bị thương và giết chết một người khác. Sau đó, anh ta đã bị Đội Mật vụ phản công bắn chết.
Thời niên thiếu và giáo dục

Thomas Matthew Crooks sinh ngày 20 tháng 9 năm 2003, tại Bethel Park, Pennsylvania. Khu phố anh sống được mô tả là "trung lưu, có thể là thượng trung lưu". Cả cha và mẹ anh ta đều làm công tác xã hội và có giấy phép hành nghề.
Crooks theo học tại Trường Trung học Bethel Park. Ở trường, anh là một học sinh trên trung bình và tốt nghiệp vào năm 2022. Các bạn cùng lớp và nhân viên nhà trường mô tả anh là người ít nói; trong đó, các bạn cùng lớp cho rằng anh thường bị bắt nạt, vì thái độ ít nói, hoặc mặc trang phục săn bắn ngụy trang và mặt nạ đến trường.  Một bạn học cũ mô tả anh là "vô cùng thông minh". Anh đã nhận được "giải thưởng ngôi sao" trị giá 500$ năm 2022 từ Sáng kiến ​​Toán học và Khoa học Quốc gia. Anh ta xuất hiện trong một quảng cáo năm 2023 cho BlackRock, một công ty đầu tư. Đoạn quảng cáo được quay ở trường của anh.
Crooks nhận bằng về khoa học kỹ thuật từ Trường Cao đẳng Cộng đồng Quận Allegheny hai tháng trước vụ xả súng. Crooks được tuyển dụng làm nhân viên bếp tại một viện dưỡng lão địa phương vào thời điểm xảy ra vụ xả súng. Anh ta không có tiền án nào được biết đến. Lầu Năm Góc cho biết anh ta chưa từng phục vụ trong quân đội.
Mưu toan ám sát Donald Trump

Bài chi tiết: Ám sát bất thành Donald Trump
Vào ngày 14 tháng 7, FBI đã xác định Crooks là kẻ nổ súng đứng sau vụ ám sát thất bại Donald Trump. Anh ta bắn vào phần tai trên bên phải của Trump tại một cuộc vận động tranh cử gần Butler, Pennsylvania. Crooks cũng bắn ba người đàn ông trưởng thành tham gia cuộc mít-tinh, khiến Corey Comperatore, 50 tuổi, tử vong và hai người bị thương nặng. Khẩu súng trường mà Crooks sử dụng được cha anh ta mua hợp pháp, theo nguồn tin từ cơ quan thực thi pháp luật.
Anh ta bị một lính bắn tỉa thuộc Đội Mật vụ Phản công Hoa Kỳ bắn chết. Những bức ảnh chụp thi thể của Crooks cho thấy anh ta mặc một chiếc áo có vẻ là sản phẩm của Demolition Ranch, một kênh YouTube phổ biến vũ khí và văn hóa súng. Vật liệu chế tạo bom được tìm thấy bên trong xe và tại nhà của anh ta.
Tính đến  tháng 8 năm 2024, một cuộc điều tra của FBI đang được tiến hành. Động cơ của Crooks vẫn chưa được biết.
FBI tìm thấy thiết bị nổ tự tạo trong cốp xe của Crooks
Súng trường và ba lô Crooks sử dụng trong vụ ám sát
Súng trường Crooks sử dụng trong vụ ám sát
Hoạt động chính trị

Crooks là Đảng viên Đảng Cộng hòa có đăng ký, và việc đăng ký cử tri của anh ta có hiệu lực từ tháng 9 năm 2021, tháng anh ta tròn 18 tuổi. Một người bạn học cũ của Crooks mô tả anh là "hơi thiên về cánh hữu". Các quan chức cho biết anh ta chỉ bỏ phiếu trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2022.
Vào ngày 20 tháng 1 năm 2021, ở tuổi 17, anh ta quyên góp 15$ cho Progressive Turnout Project, một nhóm vận động cử tri tham gia, thông qua ActBlue, một nền tảng quyên góp của Đảng Dân chủ. Khoản quyên góp của anh ta được thực hiện vào cùng ngày Joe Biden tuyên thệ nhậm chức. Theo Progressive Turnout Project, anh ta quyên góp để phản hồi một email về việc "hòa điệu" vào lễ nhậm chức và bị hủy đăng ký khỏi danh sách gửi thư của nhóm vào năm 2022.
Quyền lực thông minh

Trong quan hệ quốc tế, quyền lực thông minh hay sức mạnh thông minh (tiếng Anh: smart power), theo định nghĩa của triết gia người Mỹ Joseph Nye, là "khả năng kết hợp quyền lực cứng và quyền lực mềm vào một chiến lược mang lại thắng lợi." Theo Chester A. Crocker, Fen Osler Hampson, và Pamela R. Aall, quyền lực thông minh "có liên quan tới chiến lược sử dụng ngoại giao, thuyết phục, xây dựng năng lực và điều khiển các sức mạnh và sự ảnh hưởng trong những con đường đạt hiệu quả cao và có tính chính đáng cả về chính trị lẫn xã hội" –  cốt yếu là tận dụng các sức mạnh quân sự và toàn bộ các kiểu ngoại giao.
Thuật ngữ này được đưa ra sau cuộc tấn công của Mỹ vào Iraq năm 2003 như là một phản ứng lại chính sách đối ngoại ngày càng mang xu hướng tân bảo thủ của tổng thống Mỹ khi này là George W. Bush. Được coi là một phiên bản thứ hai của chính sách của Bush nhưng mang tính tự do hơn, các đề xuất của nó coi trọng các tổ chức quốc tế có vai trò lớn hơn, chống lại chủ nghĩa đơn phương một mình, đối với nước Mỹ. Quyền lực thông minh còn được xem là một lực chọn khác của quyền lực mềm, vì lạm dụng quyền lực mềm có thể khiến Đảng Dân chủ Hoa Kỳ ngày càng xem là yếu đuối. Theo tạp chí Foreign Policy, người ta vẫn đang tranh cãi ai là người phát minh thuật ngữ này, mặc dù tạp chí này ủng hộ Suzanne Nossel, người đã viết một bài báo nhan đề quyền lực thông minh trên tạp chí Foreign Affairs. Trước năm 2004, Joseph Nye đã nhắc tới thuật ngữ này trong cuốn sách của mình là "Soft Power: The Means to Success in World Politics". Một cuốn sách khác phát hành vào năm 2008 của Ted Galen Carpenter là Smart Power: Toward a Prudent Foreign Policy for America. cũng nhắc tới thuật ngữ này.
Chú thích

↑  Nye Jr., Joseph S. (ngày 19 tháng 8 năm 2006). “In Mideast, the goal is 'smart power'”. Boston Globe. Truy cập ngày 14 tháng 1 năm 2009.
↑  Nye, cùng với Richard Armitage đứng đầu một Ủy ban trong  Center for Strategic and International Studies (Trung tâm Nghiên cứu các vấn đề Chiến Lược và Quốc tế) eđược gọi là Ủy ban Quyền lực thông minh CSIS.  Xem project Lưu trữ 2009-06-10 tại Wayback Machine and report Lưu trữ 2009-06-10 tại Wayback Machine
↑  Crocker, Chester A (2007). Leashing the Dogs of War: Conflict Management in a Divided World. Hampson, Fen Osler; Aall, Pamela R. US Institute of Peace Press. tr. 13. ISBN 9781929223978.
1 2  “What is Hillary Clinton's 'smart power'?”. The Times. ngày 14 tháng 1 năm 2009. Truy cập ngày 14 tháng 1 năm 2009.[liên kết hỏng]
↑  Benen, Steve (ngày 13 tháng 1 năm 2009). “SMART POWER”. Washington Monthly. Bản gốc lưu trữ ngày 5 tháng 6 năm 2011. Truy cập ngày 14 tháng 1 năm 2009.
↑  Goldenberg, Ilan (ngày 29 tháng 5 năm 2008). “It's Time to Stop Talking About Soft Power”. The American Prospect. Bản gốc lưu trữ ngày 10 tháng 8 năm 2011. Truy cập ngày 14 tháng 1 năm 2009. Đã bỏ qua tham số không rõ |= (trợ giúp)
↑  “The origins of "Smart Power"”. Foreign Policy. ngày 14 tháng 1 năm 2009. Truy cập ngày 15 tháng 1 năm 2009.[liên kết hỏng]
↑  Carpenter, Ted Galen (2008). Smart power: toward a prudent foreign policy for America. Cato Institute. ISBN 9781933995168.
Đảng Cộng sản Indonesia

| Đảng Cộng sản Indonesia Partai Komunis Indonesia |
| --- | --- |

Người sáng lập: Henk Sneevliet
Thành lập: 23 tháng 5 năm 1914
Bị đình chỉ: 5 tháng 7 năm 1966
Trụ sở chính: Jakarta
Báo chí: Soeara Rakjat (Tiếng nói Nhân dân)  Harian Rakyat (Nhân dân Nhật báo)
Tổ chức sinh viên: CGMI
Tổ chức thanh niên: Thanh niên Nhân dân
Women's wing: Gerwani
Labour wing: SOBSI
Peasant wing: BTI
Thành viên  (1960): 3 triệu
Ý thức hệ: Chủ nghĩa cộng sản, Chủ nghĩa Marx-Lenin
Thuộc tổ chức quốc tế: Đệ Tam Quốc tế (cho đến 1943)
Màu sắc chính thức: Đỏ
Biểu tượng
Búa liềm
Chính trị Indonesia
Đảng cộng sản Indonesia (tiếng Indonesia: Partai Komunis Indonesia, PKI) từng là đảng cộng sản không cầm quyền lớn nhất trên thế giới trước khi bị trấn áp năm 1965 và bị cấm hoạt động từ năm 1966.
Những người tiên phong

Một tổ chức quan trọng đã sớm được thành lập bởi hai nhà xã hội chủ nghĩa người Hà Lan là Henk Sneevliet và Pak Yahya năm 1914 với tên gọi Hội Liên hiệp Dân chủ Xã hội Đông Ấn (tiếng Hà Lan: Indische Sociaal-Democratische Vereeniging, ISDV). Về bản chất ISDV được thành lập bởi 85 thành viên của hai đảng xã hội Hà Lan, Đảng Công nhân Dân chủ Xã hội và Đảng Cộng sản Hà Lan, hoạt động tại Đông Ấn Hà Lan. Các thành viên người Hà Lan truyền bá lý tưởng Mác xít đến những trí thức người Indonesia đang tìm kiếm con đường chống lại ách thực dân.
Tháng 10 năm 1915, ISDV bắt đầu cho in ấn bản bằng tiếng Hà Lan: Het Vrije Woord (Lời tự do), người biên soạn là Adolf Baars. ISDV đã không đòi hỏi nền độc lập tại thời điểm nó ra đời. Khi ISDV có khoảng 100 thành viên, chỉ có 3 trong số đó là người Hà Lan. Tuy nhiên, nó nhanh chóng chuyển sang hướng cấp tiến và chống tư bản.
Henk Sneevliet
Filip Kostić

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
 Kostić năm 2022
Thông tin cá nhân
Tên đầy đủ:  Filip Kostić
Ngày sinh:  1 tháng 11, 1992 (31 tuổi)
Nơi sinh:  Kragujevac, Serbia, CHLB Nam Tư
Chiều cao:  1,84 m (6 ft 1⁄2 in)
Vị trí:  Tiền vệ cánh trái Hậu vệ cánh trái
Thông tin đội
Đội hiện nay:  Juventus
Số áo:  11
Sự nghiệp cầu thủ trẻ
Năm:  Đội
:  Radnički Kragujevac
Sự nghiệp cầu thủ chuyên nghiệp*
| Năm |  Đội |  ST |  (BT) |
| 2010–2012 |  Radnički Kragujevac |  62 |  (5) |
| 2012–2014 |  Groningen |  45 |  (11) |
| 2014–2016 |  VfB Stuttgart |  59 |  (8) |
| 2016–2018 |  Hamburger SV |  61 |  (9) |
| 2018–2022 |  Eintracht Frankfurt |  129 |  (18) |
| 2022– |  Juventus |  13 |  (1) |
Sự nghiệp đội tuyển quốc gia‡
| Năm |  Đội |  ST |  (BT) |
| 2015– |  Serbia |  62 |  (3) |
 *Số trận ra sân và số bàn thắng ở câu lạc bộ tại giải quốc gia, chính xác tính đến 6 tháng 11 năm 2022 ‡ Số trận ra sân và số bàn thắng ở đội tuyển quốc gia, chính xác tính đến 25 tháng 3 năm 2024
Filip Kostić (tiếng Kirin Serbia: Душан Влаховић; sinh 1 tháng 11 năm 1992) là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Serbia chơi ở vị trí tiền vệ cánh trái và hậu vệ cánh trái cho câu lạc bộ Juventus tại Serie A và Đội tuyển bóng đá quốc gia Serbia.
Sự nghiệp câu lạc bộ > Radnički Kragujevac

Kostić có trận ra đầu tiên của câu lạc bộ Radnički Kragujevac vào năm 2010 ở tuổi 17. Đây là sau khi câu lạc bộ này được thăng hạng SuperLiga từ Hạng nhất Serbia. Anh bắt đầu thu hút sự quan tâm tới các câu lạc bộ Red Star Belgrade, R.S.C. Anderlecht, Udinese Calcio, and Tottenham Hotspur. Vào ngày 15 tháng 4 năm 2012, anh được vinh danh là cầu thủ cánh trái đá chính trong đội hình ý tưởng của Sportal ở vòng 24 SuperLiga
Sự nghiệp câu lạc bộ > Groningen

Ngày 4 tháng 4 năm 2012, anh ký hợp đồng với Groningen ở Eredivisie và chuyển đến Hà Lan vào tháng 6 năm 2012 sau khi kết thúc mùa giải này. Anh đã ra mắt lần đầu cho Groningen vào ngày 21 tháng 10 năm 2012 Sau khi có ít thời gian thi đấu, Kostić cuối cùng đã bắt đầu thể hiện tiềm năng đầy hứa hẹn từ mùa giải Eredivisie 2013–14; anh đã thu hút sự chú ý của giới truyền thông sau khi chơi trận, trong đó anh có một pha kiến ​​tạo trước NEC, và sau đó ngày 25 tháng 8, anh đã làm tăng thêm danh tiếng về lối chơi của mình bằng pha kiến tạo hai lần trước Go Ahead Eagles. Cuối cùng, vào ngày 20 tháng 10 năm 2013, Kostić ghi bàn thắng đầu tiên cho Groningen trong chiến thắng với tỷ số 1–0 trước PSV Eindhoven. Kostić đã nhận nhiều lời chỉ trích trong một cuộc phỏng vấn truyền thông sau trận hòa 0–0 gặp Aberdeen F.C. Ở lượt trận thứ hai của vòng loại UEFA Europa League, anh đã lập kỷ lục sau trận đấu cho rằng: "Chúng tôi về nhà hạnh phúc, chúng tôi đã làm được 80% những gì chúng tôi cần phải trải qua" Groningen thua câu lạc bộ Scotland với tỷ số 1-2 tại Euroborg. Cầu thủ cánh Aberdeen Jonny Hayes sau đó đã được trích dẫn nói rằng "Tôi khá hạnh phúc khi đọc những lời của họ xuống cổ họng của họ"
Sự nghiệp câu lạc bộ > VfB Stuttgart

Ngày 9 tháng 8 năm 2014, Kostić chuyển đến câu lạc bộ Đức VfB Stuttgart với giá 6 triệu euro và khoản tiền thưởng có thể là 1 triệu euro. Groningen cũng sẽ nhận được 15% phí chuyển nhượng tương lai mà VfB Stuttgart nhận được. Kostić ký hợp đồng với VfB Stuttgart có thời hạn đến tháng 6 năm 2019.
Sự nghiệp câu lạc bộ > Hamburger SV

Sau khi VfB Stuttgart xuống hạng vào cuối mùa giải 2015–16, Kostić được chuyển đến Hamburger SV với mức giá 14 triệu euro, anh trở thành cầu thủ đắt giá nhất trong lịch sử câu lạc bộ.
Sự nghiệp câu lạc bộ > Eintracht Frankfurt

Ngày 20 tháng 8 năm 2018, sau khi Hamburger SV xuống hạng vào cuối mùa giải 2017–18, Kostić gia nhập Eintracht Frankfurt dưới dạng cho mượn đến hết mùa giải 2018–19.
Ngày 17 tháng 5 năm 2019, Frankfurt đã công bố việc ký hợp đồng dài hạn với Kostić theo dạng hợp đồng dài hạn cho đến năm 2023.
Ngày 14 tháng 4 năm 2022, Kostić đã có ghi hai bàn khi Frankfurt đánh bại Barcelona 3–2 tại Camp Nou và 4–3 chung cuộc tại UEFA Europa League để giành quyền vào bán kết. Sau đó Frankfurt đã vô địch Europa League, và Kostic được đánh giá là cầu thủ xuất sắc nhất và cầu thủ kiến tạo hàng đầu của mùa giải này.
Sự nghiệp câu lạc bộ > Juventus

Ngày 12 tháng 8 năm 2022, Juventus thông báo rằng anh đã gia nhập với câu lạc bộ này theo một thỏa thuận bốn người.
Sự nghiệp quốc tế

Ngày 7 tháng 6 năm 2015, Kostić có trận ra mắt Đội tuyển bóng đá quốc gia Serbia gặp Azerbaijan trong trận giao hữu thắng 4–1 tại Sankt Pölten, Áo, thay cho Lazar Marković ở phút thứ 56. Anh đã có trận đầu tiên của đội tuyển Serbia vào ngày 13 tháng 6 năm 2015 trong vòng loại UEFA Euro 2016 vòng bảng I gặp Đan Mạch. Ngày 5 tháng 9 năm 2016, anh ghi bàn thắng đầu tiên của đội tuyển quốc gia vào lưới Cộng hòa Ireland trong trận hòa 2–2.
Tháng 6 năm 2018, anh được chọn vào đội tuyển Serbia tham dự 2018 World Cup, chơi cả ba trận đấu vòng bảng