stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Văn Trưng Minh
Phong cách nghệ thuật

Văn Trưng Minh là con người đa tài đa nghệ, thể hiện năng lực toàn diện ở nhiều mặt, tinh thông cả thi, văn, thư, hoạ nên được người đời xưng là Tứ tuyệt. Về mặt hội hoạ, tác phẩm bao gồm tranh thủy mặc lẫn tranh màu lam-lục (青綠), giỏi cả lối vẽ tỉ mỉ (工筆) lẫn lối vẽ chấm phá (寫意), chủ đề bao gồm cảnh vật, người, hoa, lan, tre đều có cả. Về mặt thư pháp, ông giỏi tất cả các loại thư pháp đương thời, đặc biệt là hành thư và tiểu khải.
Văn Trưng Minh là một trong những danh sĩ không thuộc về trường phái Chiết Giang vốn được xem là chính thống. Cùng với các đồng liêu khác của Ngộ môn hoạ phái, ông theo đuổi phong thái của văn nhân các triều đại trước, vừa thông thạo kinh điển vừa có tài về thi hoạ. Chán ghét khoa cử và quan trường, Trưng Minh và các đồng liêu chủ yếu gây dựng quan hệ với giới danh sĩ đương thời và được đỡ đầu, bảo trợ bởi các nguồn lực "tư nhân" hơn là bởi triều đình. Ảnh hưởng của Văn Trưng Minh đối với trường phái nghệ thuật đất Ngô rất lớn, một phần do thời gian hoạt động nghệ thuật lâu dài của ông, một phần do quan hệ xã giao rộng rãi, một phần là do tài nghệ xuất chúng của các học trò và hậu nhân của Văn Trưng Minh, trong đó bao gồm hậu duệ nhiều đời của Văn gia.
Văn Trưng Minh chịu ảnh hưởng lớn bởi thầy học của mình là Thẩm Chu, người sáng lập Ngô môn hoạ phái, ông cũng thường đề thơ hay viết lời tựa cho nhiều tác phẩm của Thẩm Chu. Mối quan hệ thân tình với Thẩm Chu là một lý do để Văn Trưng Minh được nhiều người biết đến. Cả hai thầy trò đều ngưỡng mộ phong cách nghệ thuật đời Tống - Nguyên, nhưng Văn Trưng Minh không đơn thuần mô phỏng theo mà tự mình kiến tạo ra nhiều phong cách khác nhau, ông được ví như "tắc kè hoa" và tác phẩm của ông thường dễ bị nhầm thành của người khác. Tranh của Văn Trưng Minh rất được ưa chuộng vào thế kỷ 16 và vào cuối đời Minh nhiều người đã làm giả tranh của ông. Trưng Minh cũng hay đề thơ văn lên tranh vẽ, ông xem nghệ thuật và thiên nhiên là một và thường viết văn tả cảnh cũng như vẽ tranh thiên nhiên và cảnh vật các vườn cây như Chuyết Chính Viên.
Văn Trưng Minh từ nhỏ đã được phụ thân gửi đến một nhà thi pháp nổi tiếng ở Tô Châu để dạy dỗ, đến năm 1541 ông trở thành thư pháp gia giỏi nhất Trung Quốc, đặc biệt trong thư pháp hành thư và khải thư. Ông chịu ảnh hưởng bởi Hoàng Đình Kiên (黃庭堅), thư pháp gia nổi tiếng đời Tống. Thư pháp của Văn Trưng Minh mềm mại, phô diễn, ổn định và trầm tĩnh, mang dáng dấp đời Tấn - Đường. Văn chương của ông ít bóng bẩy hơn, thể hiện sự trầm tĩnh và trau chuốt trong lời văn.
Thư mục

Brook, Timothy (2010). The Troubled Empire: China in the Yuan and Ming Dynasties. Harvard University Press. ISBN 978-0-674-07253-4.
Cai, Yanxin (2011). Chinese Architecture. Cambridge University Press. ISBN 978-0521186445.
Chang, Kang-i Sun; Owen, Stephen biên tập (2010). The Cambridge History of Chinese Literature: From 1375. Cambridge University Press. ISBN 978-0521855594.
Clunas, Craig (2004). Elegant Debts: The Social Art of Wen Zhengming, 1470-1559. University of Hawaii Press. ISBN 0824827724.
Clunas, Craig (2013). Fruitful Sites: Garden Culture in Ming Dynasty China. Reaktion Books. ISBN 978-1780231587.
Elkins, James (2010). Chinese Landscape Painting as Western Art History. Hong Kong University Press. ISBN 978-962-209-000-2.
Levenson, Jay A. (1991). Circa 1492: Art in the Age of Exploration. Yale University Press. ISBN 0-300-05167-0.
Sun, Weizu (2004). Chinese Seals: Carving Authority and Creating History. Long River Press. ISBN 1592650139.
Watson, William (2000). The Arts of China: 900-1620. Yale University Press. ISBN 0300098359.
Victoria Crawford

| Victoria Crawford |
| --- | --- |
Fox vào tháng 4 năm 2016
Tên khai sinh: Victoria Elizabeth Crawford
Sinh: 30 tháng 6, 1986 (38 tuổi) Ponte Vedra Beach, Florida, Hoa Kỳ
Nơi cư trú: Jacksonville, Florida, Hoa Kỳ
Sự nghiệp đấu vật chuyên nghiệp
Tên trên võ đài: Alicia Fox Tori Victoria Crawford
Chiều cao quảng cáo: 5 ft 9 in (1,75 m)
Cân nặng quảng cáo: 120 lb (54 kg)
Quảng cáo tại: Ponte Vedra Beach, Florida
Huấn luyện bởi: Ohio Valley Wrestling Florida Championship Wrestling
Ra mắt lần đầu: Ngày 1 tháng 7 năm 2006
Victoria Elizabeth Crawford (sinh ngày 30 tháng 6 năm 1986), thường được biết đến với cái tên là Alicia Fox, là một người mẫu người Hoa Kỳ đồng thời cũng là một đô vật chuyên nghiệp. Cô đã ký hợp đồng làm việc với World Wrestling Entertainment và hiện đang thi đấu tại Raw. Trước khi đến với Raw, Alicia Fox đã tham gia thi đấu tại Florida Championship Wrestling.
World Wrestling Entertainment > Phát triển sự nghiệp

Vào năm 2006, Alicia Fox đã ký một bản hợp đồng phát triển với WWE và sau đó được chuyển đến Ohio Valley Wrestling (OVW). Cô đã ra mắt vào ngày 1 tháng 7 năm 2006 với vai trò là một trọng tài khách mời đặc biệt trong trận đấu giữa Shelly Martinez và ODB. Mãi cho đến ngày 6 tháng 9, Alicia Fox mới chính thức thi đấu với tên gọi là Tori. Trong trận đấu OVW Ladies Battle Royal, cô đã thua trận do bởi vì cô bị ODB ném ra khỏi sàn đấu. Vào ngày 20 tháng 10 hay 20 tháng 11, Alicia Fox đã giành được danh hiệu OVW Women's Champion tại một nhà thi đấu nhưng chiến thắng của cô đã không được công nhận. Vào mùa xuân năm 2007, cô thi đấu lần đầu tiên Miss OVW và người chiến thắng là ODB. Vào mùa hè năm đó, Alicia Fox tham dự trong DivaLympics. Alicia Fox vẫn tiếp tục thi đấu tại OVW cho đến 21 tháng 2 năm 2008, khi WWE chuyển cô sang một sàn đấu khác, FCW.
Alicia Fox bắt đầu sự nghiệp tại Florida Championship Wrestling vào 2 tháng 9 năm 2007 bằng việc tham gia vào một cuộc thi cơ thể tốt nhất. Cô chính thức thi đấu vào ngày 25 tháng 9 với Natalya Neidhart, cô đã đánh bại The Bella Twins (Brie & Nikki Bella). Cô thi đấu thường xuyên tại FCW và rất hay cạnh tranh với cả hai Brie Bella/Nikki Bella, Savannah, Tiffany, Rosa Mendes & Courtney Taylor. Alicia Fox tham dự giải Queen of ECW, đánh bại Jenny Cash và Tiffany nhưng vào Chung kết, cô đã thua Savannah.
World Wrestling Entertainment > Mở rộng sự nghiệp

Vào ngày 13 tháng 6 năm 2008, Alicia Fox chính thức tham gia vào Smackdown (một trong bốn sàn đấu chính thức của WWE) với vai trò là người lập kế hoạch tổ chức đám cưới cho Adam Copeland và Vickie Guerrero. Vào ngày 18 tháng 7, trước khi buổi tiệc cưới được ghi hình, Triple H đã tiết lộ rằng Edge đã hôn Alicia Fox vào cái ngày trước đám cưới trên camera. Trong trận đấu WWE Championship tại giải The Great American Bash, Alicia Fox đã định giúp Edge nhưng cô đã bị Vickie ngăn lại. Sau khi cốt truyện giữa cô, Edge & Vickie kết thúc, Alicia Fox trở lại FCW.
Sau 3 tháng không xuất hiện trên truyền hình, Alicia Fox trở lại bằng việc trở thành người quản lý của DJ Gabriel vào ngày 18 tháng 11 trên ECW (một trong bốn sàn đấu chính thức của WWE). Vào ngày 6 tháng 1 năm 2009, Alicia Fox chính thức bước lên sàn đấu ECW, đối đầu với Katie Lea Burchill và cô đã thua Katie. Vào ngày 13 tháng 1, Alicia Fox đã có được chiến thắng đầu tiên tại ECW khi cô cùng với DJ Gabriel đánh bại Paul Burchill & Katie Lea Burchill. Vào ngày 5 tháng 4 năm 2009, Alicia Fox tham dự trận 25 Divas Battle Royal của giải WrestleMania XXV. Kết quả người chiến thắng là Santino Marella.
Vào ngày 15 tháng 4 năm 2009, Alicia Fox trở lại Smackdowns như là một phần của 2009 Supplemental Draft. Ngày 30 tháng 4, tại WWE Superstars (một trong bốn sàn đấu chính thức của WWE), cô cùng với Michelle McCool đã đánh bại Gail Kim & Maria. Alicia Fox cũng là người đã giúp Michelle McCool giành được danh hiệu WWE Women's Champion tại giải The Bash. Vào ngày 29 tháng 6 năm 2009, Alicia Fox được chuyển qua thi đấu tại Raw (một trong bốn sàn đấu chính thức của WWE). Một tuần sau đó, cô cùng với Maryse đối đầu với Gail Kim & Mickie James nhưng đội của cô đã thua trận khi Gail Kim đã đánh bại Maryse. Vào ngày 20 tháng 7, Alicia Fox và Rosa Mendes đánh bại Gail Kim & Kelly Kelly trong một trận Legs Match. Vào ngày 24 tháng 8, Alicia Fox tiếp tục có được chiến thắng thứ hai của mình tại Raw bằng việc đánh bại Mickie James trong trận 6-Diva Tag Match. Ba tuần sau, cô đánh bại Gail Kim để trở thành "Đối thủ số 1" của Mickie James trong trận WWE Divas Championship tại giải Hell In A Cell. Ngày 4 tháng 10, tại giải Hell In A Cell, trong trận WWE Divas Championship, cô bị Mickie James đánh bại. Vào ngày 2 tháng 11, Alicia Fox đã chiến thắng trong trận Divas Battle Royal và trở thành "Đối thủ số 1" của Divas Champion Melina trong trận WWE Divas Championship sắp tới. Một lần nữa, cô lại có cơ hội được chạm tay vào danh hiệu Divas Champion.
Trong đấu vật

Đòn kết thúc:
Fox Trot
Scissor Kick
Axe Kick
Đòn di chuyển:
Bridging Northern Lights Suplex
Crossbody
Full Nelson
Monkey Flip
Sunset Flip
Tilt–a–whirl Backbreaker
Người quản lý:
DJ Gabriel
Michelle McCool
Biệt danh:
"The Temptress of the Tango"
"A. Fox"
Các danh hiệu và giải thưởng đạt được

OVW Women's Champion (1 lần)
Divas champion
Chú thích

1 2 3 4 5 6 7 8 9  “Alicia Fox”. Online World of Wrestling. Truy cập ngày 29 tháng 3 năm 2008.
↑  “Alicia Fox”. Slam! Sports. Canadian Online Explorer. Bản gốc lưu trữ ngày 18 tháng 4 năm 2015. Truy cập ngày 7 tháng 1 năm 2011.
1 2  “Alicia Fox Bio”. World Wrestling Entertainment. Lưu trữ bản gốc ngày 16 tháng 6 năm 2009. Truy cập ngày 30 tháng 6 năm 2009.
↑
1 2 3  Tiểu sử sơ lược của Alicia Fox
↑  Ohio Valley Wrestling ở Hodgenville, Kentucky
Divas Champion
Apurimacia michelii

| Apurimacia michelii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Fabales
Họ (familia): Fabaceae
Chi (genus): Apurimacia
Loài (species): A. michelii
Danh pháp hai phần
Apurimacia michelii (Rusby) Harms 
Apurimacia michelii là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được (Rusby) Harms miêu tả khoa học đầu tiên.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Apurimacia michelii”. Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2013.
Acacia tamarindifolia

| Acacia tamarindifolia> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Fabales
Họ (familia): Fabaceae
Chi (genus): Acacia
Loài (species): A. tamarindifolia
Danh pháp hai phần
Acacia tamarindifolia (L.) Willd. 
Acacia tamarindifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được (L.) Willd. miêu tả khoa học đầu tiên.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Acacia tamarindifolia”. Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2013.
Trichopilia steinii

| Trichopilia steinii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Chi (genus): Trichopilia
Loài (species): T. steinii
Danh pháp hai phần
Trichopilia steinii Dodson, 2003 
Trichopilia steinii là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Dodson mô tả khoa học đầu tiên năm 2003.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Trichopilia steinii”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Viersen (huyện)

| --- | --- |
Viersen
 Bản đồ của Nordrhein-Westfalen với  huyện Viersen
Bang: Nordrhein-Westfalen
Vùng hành chính: Düsseldorf

Thủ phủ: Viersen
Diện tích: 563.29 km²
Dân số: 304,112 (2002)
Mật độ: 540 /km²
Mã biển số xe: VIE
Trang mạng: http://www.kreis-viersen.de
Viersen là một huyện ở phía tây Nordrhein-Westfalen, Đức. Các huyện giáp ranh là Cleves, Wesel, Krefeld, Neuss, Mönchengladbach, Heinsberg và tỉnh Hà Lan Limburg.
Lịch sử

Năm 1816, chính phủ Phổ mới đã lập huyện Kempen. Ban đầu huyện thuộc Regierungsbezirk Kleve, và bị giải thể năm 1822, và huyện này đã thuộc Düsseldorf. Năm 1929, huyện được mở rộng đáng kể và được đổi tên thành Kempen-Krefeld.
Năm 1975, huyện lại được thay đổi địa giới hành chính và được đổi tên thành Viersen dù Kempen vẫn là thủ phủ. thành phố Viersen thay thế Kempen làm thủ phủ vào năm 1984.
Kết nghĩa

Huyện này kết nghĩa với
Pardesia Israel
Peterborough ở Đảo Anh
Cambridgeshire ở Đảo Anh
Lambersart ở Pháp
Kanew ở Ukraina
Panévezys ở Litva
Calau in Brandenburg, Đức
Mittweida ở Sachsen, Đức
Địa lý

Huyện nằm ở vùng đất thấp giữa sông Rhine và sông Meuse. Điểm cao nhất nằm ở Süchtelner Höhen với độ cao 90,7 m, còn điểm thấp nhất là tại Pielbruch với độ cao 28,6 m.
Thành phố và đô thị

| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
|  đô thị thuộc huyện Brüggen 16.211 dân Grefrath 15.929 dân Niederkrüchten 15.457 dân Schwalmtal 19.279 dân |  các thành phố vừa thuộc huyện  Kempen 36.323 dân Nettetal 42.434 dân Tönisvorst 30.238 dân Willich 51.939 dân |  các thành phố lớn thuộc huyện Viersen 76.330 dân |
căn cứ vào dữ liệu ngày 31 tháng 12 năm 2005>
Acacia tarculensis

| Acacia tarculensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Fabales
Họ (familia): Fabaceae
Chi (genus): Acacia
Loài (species): A. tarculensis
Danh pháp hai phần
Acacia tarculensis J.M.Black 
Acacia tarculensis là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được J.M.Black miêu tả khoa học đầu tiên.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Acacia tarculensis”. Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2013.
Acacia tawitawiensis

| Acacia tawitawiensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Fabales
Họ (familia): Fabaceae
Chi (genus): Acacia
Loài (species): A. tawitawiensis
Danh pháp hai phần
Acacia tawitawiensis I.C.Nielsen 
Acacia tawitawiensis là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được I.C.Nielsen miêu tả khoa học đầu tiên.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Acacia tawitawiensis”. Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2013.
Antialcidas

| Antialcidas |
| --- | --- |
Vua Vương quốc Ấn-Hy Lạp 
Đồng tetradrachm bạc của vua Antialcidas. Trái: Chân dung Antialcidas mặc aegis và đang cầm lao, cùng dòng chữ Hy Lạp BASILEOS NIKEPHOROU ANTIALKIDOU "[Tiền] của vua Antialcidas Người chiến thắng".  Phải: Thần Zeus tay cầm cành hoa sen trên cây vương trượng, phía sau là một con voi đeo chuông (biểu tượng xứ Taxila), được cưỡi bởi Nike cầm một vòng hoa đội lên đầu voi. Dòng chữ Kharoshti: MAHARAJASA JAYADHARASA ANTIALIKITASA "Vua Antialcidas Người chiến thắng". Pushkalavati mint.
Tại vị: 130-120 TCN (RC Senior) 115-95 TCN (Boppearachchi)
Tiền nhiệm: Lysias 
Thông tin chung
Antialcidas Nikephoros (Tiếng Hy Lạp: Ἀντιαλκίδας ὁ Νικηφόρος, "người chiến thắng") là một vị vua Ấn-Hy Lạp, thuộc triều đại Eucratides, ông cai trị từ kinh đô đặt tại Taxila. Bopearachchi đã đề xuất rằng ông trị vì vào khoảng năm 115-95 TCN ở phần phía tây của vương quốc Ấn-Hy Lạp, trong khi RC Senior cho rằng ông lên ngôi khoảng năm 130-120 TCN và cũng ở miền đông Punjab(có lẽ chính xác hơn vì được hỗ trợ bởi những phát hiện tiền xu). Tuy nhiên Senior không tin rằng ông cai trị cùng thời với Lysias.
Phả hệ

Antialcidas có thể là một người họ hàng của vị vua Bactria Heliocles I, nhưng đã cai trị sau khi vương quốc Bactria sụp đổ. Một số các vị vua sau này có thể liên quan đến Antialcidas: Heliokles II, Amyntas, Diomedes và Hermaeus tất cả đều có tiền xu với cách thể hiện tương tự.
Ghi chép của Heliodorus

Mặc dù không có ghi chép đối với lịch sử Ấn-Hy Lạp vào thời kì cuối, Antialcidas được biết đến từ một văn bản ghi lại trên một trụ cột (trụ cột Heliodoros), được dựng lên bởi Heliodorus, sứ thần của ông tại triều đình của vua Sunga Bhagabhadra ở Vidisha, gần Sanchi.
Những chữ khắc ghi lại:
Tiền xu

Ngoài ra, Antialcidas còn được biết đến thông qua lượng tiền xu dồi dào của ông. Ông đã ban hành một số loại bạc song ngữ Ấn Độ với phong cách: đội vương miện, đội một chiếc mũ sắt với sừng bò hay một kausia phẳng. Ông cũng thể hiện mình đang phóng một ngọn giáo.
Ở phía bên kia đồng tiền của ông là hình thần Zeus đang ngồi, thường đi kèm với Nike, người đã ban tặng một vòng hoa mừng chiến thắng cho một con voi con đeo một cái chuông quanh cổ. Theo một số diễn giải (Grousset), con voi con có thể tượng trưng cho Đức Phật Siddhartha Gautama, người đã hóa thân vào bào thai trong bụng của mẹ ông, nữ hoàng Maya, dưới dạng một con voi, một cảnh thường được mô tả trong nghệ thuật Hy Lạp-Phật giáo. Trong trường hợp đó cảnh trên đồng tiền sẽ đại diện cho một chiến thắng của Phật giáo. Theo cách diễn giải khác hình ảnh con voi là biểu tượng của thành phố Taxila.
Đồng drama bạc của vua Antialcidas. 

Trái: Hình bán thân của Antialcidas đang đội mũ, với dòng chữ Hy Lạp BASILEOS NIKEPHOROU ANTIALKIDOU "[Tiền] của vua Antialcidas Người chiến thắng".

Phải: Thần Zeus đang ngồi tay câm cây vương trượng lá sen, tay kia thì có Nike đang đứng, đang cầm một vòng hoa đeo lên đầu một con voi con. Dòng chữ Kharoshti: MAHARAJASA JAYADHARASA ANTIALIKITASA "Vua Antialcidas Người chiến thắng".
Tonya

| Tonya |
| --- | --- |
—  Huyện  —
 

Vị trí của Tonya
TonyaVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Trabzon
Diện tích
 • Tổng cộng: 254 km2 (98 mi2)
Dân số (2007)
 • Tổng cộng: 17.052 người
 • Mật độ: 67/km2 (170/mi2)
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Tonya là một huyện thuộc tỉnh Trabzon, Thổ Nhĩ Kỳ. Huyện có diện tích 254 km² và dân số thời điểm năm 2007 là 17052 người, mật độ 67 người/km².
Chú thích

↑  “Districts of Turkey” (bằng tiếng Anh). statoids.com. Truy cập ngày 14 tháng 6 năm 2012.
Tonyosynthemis ofarrelli

| Tonyosynthemis ofarrelli> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Odonata
Họ (familia): Synthemistidae
Chi (genus): Tonyosynthemis
Loài (species): T. ofarrelli
Danh pháp hai phần
Tonyosynthemis ofarrelli Theischinger & Watso, 1986 
Danh pháp đồng nghĩa 
 Synthemis ofarrelli Theischinger & Watson, 1986 
Tonyosynthemis ofarrelli là loài chuồn chuồn trong họ Synthemistidae. Loài này được Theischinger & Watson mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.
Chú thích

↑  “Species Tonyosynthemis ofarrelli (Theischinger & Watson, 1986)”. Australian Faunal Directory. Department of the Environment, Water, Heritage and the Arts. ngày 9 tháng 10 năm 2008. Truy cập ngày 16 tháng 1 năm 2011.
↑  “ofarrelli”. World Odonata List. Bản gốc lưu trữ ngày 28 tháng 8 năm 2010. Truy cập ngày 17 tháng 6 năm 2013.
Vải thiều

Vải thiều là loại trái cây phổ biến ở một số quốc gia nhiệt đới, trong đó có Việt Nam. Hiện nay vùng trồng loại vải nổi tiếng nằm ở huyện Thanh Hà, tỉnh Hải Dương và huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang.
Nguồn gốc

Vào những năm cuối thế kỷ 19 và đầu thế kỷ 20, cụ Hoàng Văn Cơm (sinh năm 1848, mất năm 1923, quê Thanh Sơn, Thanh Hà, Hải Dương) từng làm phu khuân vác ở cảng Hải Phòng. Thấy mấy ông lái buôn người Trung Quốc quê ở Thiều Châu ăn quả vải rồi vứt hạt đi, cụ Thành đã nhặt được 6 hạt, đem về quê ương giống và mọc được 3 cây. Khi dọn cỏ, cụ bà sơ ý làm hỏng 2 cây nữa. Đó chính là cây vải thiều đầu tiên ở nước ta. Từ đó, chiết cành ra để trồng thêm, số cây vải và số vườn vải càng ngày càng tăng thêm. Con cháu và họ hàng nhớ ơn cụ Thành nên đã xây dựng miếu thờ cụ bên cạnh cây vải tổ. Vì có nguồn gốc như thế nên nó có tên là vải thiều, nhưng chưa hẳn là nòi vải ở Thiều Châu.
Cây vải tổ này hiện nay vẫn còn và đang thuộc quyền sở hữu của cụ Hoàng Văn Thu, (cháu nội cụ Thành), sinh năm Canh ngọ,1930 ở thôn Thuý Lâm, xã Thanh Sơn, huyện Thanh Hà, tỉnh Hải Dương. Trên tấm bia bằng bê tông trước cây vải tổ, ghi tên cụ là Hoàng Văn Cơm. Cụ Thu giải thích rằng, vì cụ Thành đem được giống vải thiều về trồng ở quê nhà, cũng là đem cơm gạo về cho dân làng nên mọi người gọi cụ là cụ Cơm.
Giống vải được ưa chuộng nhất ở Việt Nam là vải thiều chính gốc trồng tại khu vực huyện Hậu Lộc, tỉnh Thanh Hóa. Quả thu hoạch từ các cây vải trồng trong khu vực này thông thường có hương vị thơm và ngọt hơn vải được trồng ở các khu vực khác (mặc dù cũng lấy giống từ đây). Ngày nay, vải thiều được nhân giống sang một số nơi khác trên cả nước như Lục Ngạn Bắc Giang, Chí Linh Hải Dương và nhiều địa phương khác
Đặc điểm

Vải thiều có những đặc tính đặc biệt như quả to, vỏ đỏ, hạt nhỏ, cùi dày làm nên thương hiệu vải thiều thường được trồng ở Tỉnh Bắc Giang
Nhắc đến vải thì huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang là nơi trồng số 1 tại Việt Nam. Vải thiều Bắc Giang được người tiêu dùng tại các thị trường khó tính trên thế giới như: Nhật Bản, Mỹ, Hà Lan, Bỉ, Pháp, Đức và một số nước EU đánh giá cao về chất lượng. Giá xuất khẩu ổn định ở mức cao.
Vải thiều Lục Ngạn được ưa chuộng trên cả nước, vì thế vào mùa vải, thương lái từ nhiều tỉnh như: Hà Nội, Quảng Ninh, Sài Gòn, Đà Nẵng...đến thu mua. Một lượng vải thiều lớn của Lục Ngạn được xuất sang thị trường Trung Quốc và một số nước ASEAN. Năm 2018 Lục Ngạn có 11.423 ha vải thiều sản xuất theo tiêu chuẩn VIET GAP và 218 ha tiêu chuẩn Global GAP. Số vải tiêu chuẩn Global GAP sẽ được xuất sang các thị trường Nhật, Mỹ và Châu Âu. Ngoài các thị trường cao cấp, thị trường truyền thống, vải thiều Lục Ngạn còn được sấy khô, đóng hộp xuất khẩu, phục vụ người tiêu dùng
Diện tích vải thiều sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP đạt 15,5 nghìn ha. Tỉnh Bắc Giang có kế hoạch duy trì ổn định tổng diện tích trồng vải thiều toàn tỉnh vụ năm 2022 khoảng 28.100 ha; mở rộng diện tích sản xuất vải thiều theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP; mở rộng diện tích mã số vùng trồng cho các thị trường Mỹ, Nhật Bản, Trung Quốc.
Bắc Giang có hơn 28 nghìn ha vải thiều (kế hoạch sản xuất năm 2021 là 27,7 nghìn ha) tập trung tại các huyện: Lục Ngạn, Lục Nam, Tân Yên, Sơn Động. Ông Đặng Văn Tặng, Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Bắc Giang thông tin. Các nhà vườn tại Giang được chuyên gia từ Nhật đến tư vấn để trồng theo đúng kỹ thuật đảm bảo tiêu chuẩn xuất khẩu sang Nhật với giá thành rất cao từ 300 tới 400 nghìn đồng 1 kg.
Nhận dạng chung về vải thiều Thanh Hà: là giống có kích thước quả bé nhất trong tất cả các giống vải hiện nay, dạng quả hơi tròn. Chiều cao quả 3,3 – 3,4 cm, chiều rộng quả 3,4 – 3,5 cm, tỷ lệ cao quả/ rộng quả 0,94 – 0,98. Quả nhỏ, vỏ sần, chín màu đỏ, hạt rất nhỏ màu đen tuyền hoặc không hạt, cùi trắng dày ăn rất ngọt, hương vị thơm đặc biệt. Quả nặng 18 - 20g, tỷ lệ cùi 72 - 80% thịt hơi nhão, khi bóc vỏ dễ vỡ nước, mùi thơm. Hạt vải thiều gần như bị triệt tiêu, xun lại chứ không thành hạt như vải bình thường. Vải cho vào miệng sẽ cho cảm giác như tự tan ra, không cảm thấy vị se, vị chua, chát, cứ ngọt dần, ngọt dần...
Vải thiều Thanh Hà hột nhỏ, màu nâu đen, cây vải tuổi càng cao thì hạt càng nhỏ, có nhiều trái gần như không có hạt và lớp cùi dày, trắng đục, ngọt lịm, đầy nước. Giữa cùi và hạt vải thiều không có lớp màng mỏng nâu nâu chan chát như vải trồng ở các nơi khác. Vải Thanh Hà chất lượng ngon, nên giá bán cao hơn các loại vải khác. Từ 10 tuổi trở lên, cây vải ra hoa đều và năng suất ổn định hơn. Trồng trên đất đồi vùng Trung du, nếu chăm bón tốt, nhất là bón thêm lân và phân hữu cơ, có thể cho năng suất cao. Vải ra hoa vào tháng 3 dương lịch và chín vào tháng 6. Khoảng thời gian thu hoạch vải thiều thường ngắn, khoảng 2 tuần. Vì vậy nên với sản lượng lớn, người ta thường chế biến bằng cách sấy khô, sản phẩm sau đó gọi là vải khô.
Thương hiệu

Năm 2007 vải thiều Thanh Hà được Bộ Khoa học và Công nghệ cấp Chứng nhận "Chỉ dẫn địa lý". Từ đó đến nay, vải thiều Thanh Hà được bảo hộ nhằm đảm bảo quyền lợi của người sản xuất, người tiêu dùng; tăng giá trị; thuận lợi hơn trong việc quản lý, nâng cao chất lượng sản phẩm. Năm 2012, vải thiều Thanh Hà lọt "Top 50 sản phảm uy tín chất lượng" do Trung ương Hội Tiêu chuẩn và Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam bình chọn. Năm 2013 và 2014 lọt "Top 10 sản phẩm uy tín chất lượng" và là đặc sản "Tinh hoa đặc sản 03 miền". Năm 2015 được vinh danh Top đầu với 02 giải thưởng "Thương hiệu vàng"; "Logo và Slogan ấn tượng". Năm 2016, vải thiều Thanh Hà được Hội Khoa học kỹ thuật an toàn thực phẩm Việt Nam cấp Giấy chứng nhận "Thương hiệu Thực phẩm an toàn tin dùng".