stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Vụ án Lê Văn Luyện
Diễn biến

Lê Văn Luyện đã lỡ cầm cố mất chiếc xe máy đi mượn, mang tiền tiêu mất nên không còn tiền để chuộc xe. Đó là động cơ tiến hành vụ cướp tiệm vàng.
Theo lời khai của bị cáo, vào rạng sáng 24 tháng 8, khi trời còn mờ tối, Luyện nấp cách tiệm vàng một quãng. Khi không thấy bóng người, Lê Văn Luyện nhanh chóng đột nhập lên tầng ba ngôi nhà. Hung khí của Luyện là một con dao nhọn và một con dao phớ. Sau khi dùng đèn pin soi tầng ba không tìm thấy gì, Luyện xuống tầng 2. Suy tính vàng và nữ trang giấu ở tầng 2 nên Luyện ngắt cầu dao và camera. Lúc 5 giờ rưỡi, thấy anh Trịnh Thành Ngọc - chủ nhà - lên phơi quần áo tầng 3, Lê Văn Luyện vung dao đâm. Anh Ngọc tuy bị thương nhưng vẫn cố đoạt vũ khí và kêu cứu. Vợ anh Ngọc là chị Chín chạy lên bị chém thêm nhiều nhát. Chủ nhà sau đó cướp được con dao nhọn. Luyện liền rút dao phớ đâm tiếp. Anh Ngọc ngã lăn xuống tầng 2. Luyện tiếp tục chém nhiều nhát đến khi anh bất tỉnh.
Con gái lớn là bé Ngọc Bích nghe thấy tiếng kêu bật dậy và tìm điện thoại liên lạc bên ngoài. Lê Văn Luyện sợ bị bắt nên vung dao tấn công cô bé rồi đâm thêm nhiều nhát. Vì tưởng rằng cô bé đã chết nên Luyện bỏ đi.
Cô con gái út 18 tháng tuổi là bé Thảo khóc to nên Luyện dùng dao phớ sát hại.
Sau đó, Luyện đi lấy ba lô và cất vũ khí vào trong rồi xuống tầng 1. Luyện phá tủ kính và lấy vàng rồi mở cửa bếp thoát ra ngoài. Lúc này, trời đã sáng, khu phố đã bắt đầu nhiều người qua lại. Sợ bị phát hiện, Luyện gọi điện cho người anh họ đến đón rồi bỏ trốn.
Trong lúc chạy trốn, hành trang của Luyện chỉ có một bộ quần áo, một vài bao thuốc lá với 200.000 đồng. Ngày 31 tháng 8 năm 2011, sau 6 ngày lẩn trốn, Luyện bị lực lượng biên phòng bắt giữ ở xã Thụy Hùng, huyện Văn Lãng, Lạng Sơn. Luyện định chạy trốn sang Trung Quốc nhưng đã bị bắt và áp giải về Bắc Giang.
Hung thủ

| Lê Văn Luyện |
| --- | --- |
Sinh: Lê Văn Luyện 18 tháng 10, 1993 (31 tuổi) Thanh Lâm, Lục Nam, Bắc Giang, Việt Nam
Nổi tiếng vì: Cướp tài sản, giết người
Mức phạt hình sự: Tù giam 18 năm

Trốn thoát: 24 tháng 8, 2011
Bị bắt lại: 31 tháng 8, 2011
Chi tiết
Nạn nhân: Gia đình 3 người chết, 1 bị thương
Địa điểm: Phố Sàn, Phương Sơn, Lục Nam, Bắc Giang
 
Lê Văn Luyện sinh năm 1993, là con trai của ông Lê Văn Miên và bà Trương Thị Thơm, trú tại thôn Sơn Đình 2 (xã Thanh Lâm, huyện Lục Nam). Theo hàng xóm, thuở nhỏ, Luyện không phải là đứa con hư, thậm chí có người còn nói Luyện "rất hiền lành, ngoan ngoãn". Công việc của gia đình Luyện là bán thịt lợn trong thôn. Bạn bè Luyện cho rằng nhà Luyện không giàu nhưng thuộc loại khá giả trong vùng vì cha mẹ Luyện chăm chỉ làm ăn.
Sau khi học hết lớp 9, Luyện không thi đậu tốt nghiệp nên bỏ học. Năm lớp 9, học lực và hạnh kiểm của Luyện chỉ đạt mức trung bình.
Ảnh hưởng > Các vụ án tương tự

Lê Văn Luyện giết ba người và chém trọng thương một người khi chưa đến 18 tuổi và chỉ chịu án 18 năm đã gây ảnh hưởng đến các tội phạm và nhóm tội phạm khác. Họ coi Lê Văn Luyện như thần tượng khi thừa nhận mình là "đàn em Lê Văn Luyện" và "có họ hàng với Lê Văn Luyện" khi họ phạm tội, thậm chí là giết người khi chưa đến 18 tuổi. Hai tội phạm trẻ tuổi cướp tiệm vàng ở Hà Tĩnh thì thừa nhận có nghe về Luyện nhưng "không dám học theo" vì "quá dã man".
Ảnh hưởng > Hệ thống luật pháp

Hành vi của Lê Văn Luyện đã khiến các nhà làm luật phải xem xét việc giảm tuổi chịu án tử hình. Ông Đinh Xuân Thảo, Viện trưởng Viện Nghiên cứu lập pháp – Ủy ban Thường vụ Quốc hội thì cho rằng nên giảm tuổi cả về hình sự và dân sự do đủ sự chín chắn và có thể chịu trách nhiệm về hành vi. Tại thời điểm phỏng vấn, nhân vật này cho biết vấn đề chưa đem ra Quốc hội Việt Nam bàn nhưng qua ý kiến của nhiều cử tri thì vấn đề này cũng có thể được đặt ra trong thời gian tới.
Trong khi đó, ông Nguyễn Công Hồng thuộc Ủy ban Tư pháp Quốc hội cho rằng, không nên đặt vấn đề sửa luật để áp dụng án tử hình đối với người chưa thành niên phạm tội. Theo ông Hồng, Nhà nước Việt Nam đang tiến tới xu hướng giảm dần và loại bỏ án tử hình, đối tượng dưới 18 tuổi vẫn có thể hối cải.
Luật sư Trần Đình Triển, làm việc tại Văn phòng Luật Vì dân, và luật sư Vũ Văn Thiệu, làm việc tại Công ty Luật Incip, thì cho rằng với các trường hợp như Luyện, gây án có tính chất quá man rợ và tàn ác, phạm tội nhiều lần (giết nhiều người) thì cần phải có hình phạt cao hơn mức hiện nay, đồng nghĩa với việc nên sửa luật.
Nhận xét

Tướng Phan Văn Vĩnh (Tổng cục trưởng Tổng cục cảnh sát phòng chống tội phạm, Bộ Công an) cho rằng vụ thảm án do Lê Văn Luyện gây ra là dã man, tàn bạo nhất. Ông nói rằng:
Vụ án có tính chất dã man. Một Lê Văn Luyện đã dám giết một lúc 4 người để âm mưu cướp tiệm vàng
Mẹ đối tượng, bà Trương Thị Thơm đã nói:
Thực lòng khi nghe bà con nói về vụ cướp ở tiệm vàng Ngọc Bích tôi đã sởn da gà về hành động dã man của hung thủ
Báo Công lý thì nhận xét:
Lê Văn Luyện là một cái gì đó giống như hiện thân của bóng tối, của quỷ sa tăng.
Quá trình thụ án

Ngày 4 tháng 6 năm 2012, Lê Văn Luyện đến Trại giam số 3 thuộc Tổng cục 8, Bộ Công an để thụ hình cải tạo. Khi mới nhập trại, Luyện không chấp hành kỷ luật. Theo Luyện, điều này là do "những suy nghĩ tiêu cực" do các "đại ca" trong trại giam gây ảnh hưởng lên Luyện. Sau đó Luyện có nhiều thay đổi. Ngoài giờ lao động cải tạo, anh ta còn đọc sách về đạo Phật, Kinh Dịch và Khí công. Luyện cũng bày tỏ mong muốn sau khi ra trại được làm nghề Đông y để chữa bệnh cứu người và chuộc lại lỗi lầm. Hưởng ứng việc phát động "viết lời xin lỗi", Luyện viết một bức thư dài hai trang giấy gửi tới nhân thân của bị hại. Luyện được cho rằng đã có rất nhiều biến đổi tích cực trong quá trình thụ án.
Chú thích

↑  Đã xác định hung thủ vụ thảm sát tại tiệm vàng Hà Anh - Văn Giang, VnExpress cập nhật 30/8/2011 00:15 GMT+7
↑  Lê Kiên (13 tháng 1 năm 2012). “Từ vụ Lê Văn Luyện: Có nên sửa luật?”. Tuổi Trẻ. Lưu trữ bản gốc ngày 3 tháng 3 năm 2024.
1 2 3  Bất ngờ Lê Văn Luyện "tấn công" báo chí Nguyễn Trung Thành, báo Công lý, (Kỳ 2) cập nhật 21/9/2012 10:34
↑  “Lê Văn Luyện kể lại quá trình gây tội ác” (Thông cáo báo chí). Hoàng Sang, VietNamNet. ngày 1 tháng 9 năm 2011.
↑  “Di lý sát thủ Lê Văn Luyện về Bắc Giang” (Thông cáo báo chí). Ng.Quyết, báo Người lao động. ngày 31 tháng 8 năm 2011.
↑  Sát thủ Lê Văn Luyện có tới 3 ngày sinh khác nhau "Còn theo CQĐT, căn cứ hồ sơ đăng ký làm CMND mà cơ quan Công an quản lý thì Lê Văn Luyện sinh ngày 18/10/1993. Và CQĐT đã thống nhất lấy ngày này là ngày sinh thật của hung thủ Luyện" - Nam Phong. Báo Điện tử Giáo dục Việt Nam 06:00 10/09/11
↑  Chân dung Lê Văn Luyện qua những mảnh ghép 17 năm tuổi thơ báo Giáo dục Việt Nam cập nhật 13/10/2011 06:00 Theo Pháp luật và Thời đại. Ghi lại theo lời của thầy Nguyễn Văn Minh, hiệu trưởng trường THCS Thanh Lâm, huyện Lục Nam, tỉnh Bắc Giang
↑  “Nhóm tự xưng 'đàn em Lê Văn Luyện' bị bắt giữ” (Thông cáo báo chí). VTC. ngày 20 tháng 11 năm 2011.
↑  “Kẻ vứt xác nữ sinh nhận là 'em' sát thủ Lê Văn Luyện” (Thông cáo báo chí). Lê Hoàng, VnExpress. ngày 13 tháng 6 năm 2012.
↑  Trần Phương (8 tháng 7 năm 2015). “Không thể để cái ác có đất tồn tại”. Báo Bình Phước Online. Truy cập 7 tháng 12 năm 2024.
↑  “Lo sát thủ nhí: Có nên điều chỉnh luật ?” (Thông cáo báo chí). Thế Dũng – Phạm Dũng, báo Người lao động. ngày 30 tháng 3 năm 2012.
↑  “Vụ án Lê Văn Luyện: Sửa luật để răn đe?” (Thông cáo báo chí). Minh Anh, VietNamNet. ngày 14 tháng 1 năm 2012.
↑  “'Nặng nợ nhất với tôi là vụ Lê Văn Luyện'” (Thông cáo báo chí). Thái Thịnh, VnExpress. Ghi theo lời của Phan Văn Vĩnh. ngày 27 tháng 7 năm 2012.
↑  “Mẹ của Lê Văn Luyện sởn da gà về tội ác của con” (Thông cáo báo chí). Nguoiduatin.vn. ngày 28 tháng 12 năm 2012.
1 2  “Sát thủ Lê Văn Luyện đọc sách Phật để ăn năn trong trại giam”. VN Express. 21 tháng 4 năm 2015. Truy cập 8 tháng 3 năm 2020.
↑  Việt Dũng (20 tháng 2 năm 2015). “Cuộc sống trong trại giam của sát thủ Lê Văn Luyện”. VN Express. Truy cập 3 tháng 8 năm 2020.
↑  “Thư sám hối Lê Văn Luyện gửi gia đình nạn nhân gây tranh cãi”. 19 tháng 12 năm 2014. Truy cập 3 tháng 8 năm 2020.
Chenorhamphus campbelli

| Chenorhamphus campbelli> Tình trạng bảo tồn |
| --- | --- |
 Ít quan tâm  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Aves
Bộ (ordo): Passeriformes
Họ (familia): Maluridae
Chi (genus): Chenorhamphus
Loài (species): C. campbelli
Danh pháp hai phần
Chenorhamphus campbelli Schodde & Weatherly, 1982 
Danh pháp đồng nghĩa
 Chenorhamphus grayi ssp. campbelli 
Chenorhamphus campbelli là một loài chim trong họ Maluridae.
Chú thích

↑  Clements, J. F.; Schulenberg, T. S.; Iliff, M. J.; Wood, C. L.; Roberson, D.; Sullivan, B.L. (2012). “The eBird/Clements checklist of birds of the world: Version 6.7”. Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.
Numia deceptrix

| Numia deceptrix> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Numia
Loài (species): N. deceptrix
Danh pháp hai phần
Numia deceptrix Warren, 1905 
Numia deceptrix là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 17 tháng 6 năm 2014.
Melittia cucurbitae

| Squash Vine Borer |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Sesiidae
Phân họ (subfamilia): Sesiinae
Chi (genus): Melittia
Loài (species): M. cucurbitae
Danh pháp hai phần
Melittia cucurbitae (Harris, 1828) 
Danh pháp đồng nghĩa
 Aegeria cucurbitae Harris, 1828  Melittia satyriniformis (Hübner, [1827-1831])  Trochilium ceto (Westwood, 1848)  Melittia amoena (Edwards, 1882) 
Con đục cây nho và cây bí (Melittia cucurbitae) là một loài bướm đêm phá hoại các loại cây hoang và cây trồng như cây bí. Người ta thường nhầm nó với ong mật hay ong bắp cày do cách di chuyển và màu sắc của nó. Chúng sinh sống ở Bắc Mỹ, ngoại trừ vùng bờ biển Thái Bình Dương.
Thư viện ảnh

Often frass on the stem of a squash plant is the first symptom of infestation. The second symptom follows soon - the death of the plant
Zucchini squash plant stem cut open to show borers
Life Cycle
Larva
Damage
Chú thích

↑  “Checklist of the Sesiidae of the World”. Bản gốc lưu trữ ngày 26 tháng 3 năm 2012. Truy cập ngày 20 tháng 1 năm 2011.
Justicia colorifera

| Justicia colorifera> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Lamiales
Họ (familia): Acanthaceae
Chi (genus): Justicia
Loài (species): J. colorifera
Danh pháp hai phần
Justicia colorifera V.A.W. Graham, 1988 
Justicia colorifera là một loài thực vật có hoa trong họ Ô rô. Loài này được V.A.W. Graham mô tả khoa học đầu tiên năm 1988.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Justicia colorifera”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.[liên kết hỏng]
Paratheocris olivacea

| Paratheocris olivacea> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Paratheocris
Loài (species): P. olivacea
Danh pháp hai phần
Paratheocris olivacea Breuning, 1938 
Paratheocris olivacea là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Andraca gongshanensis

| Andraca gongshanensis |
| --- | --- |


Phân loại khoa học 
Vực:: Eukaryota
Giới:: Animalia
Ngành:: Arthropoda
Lớp:: Insecta
Bộ:: Lepidoptera
Họ:: Endromidae
Chi:: Andraca
Loài:: A. gongshanensis
Danh pháp hai phần
Andraca gongshanensis Wang, Zeng & Wang, 2011

Andraca gongshanensis là một loài bướm đêm thuộc họ Endromidae. Loài này có ở Trung Quốc (Vân Nam).
Sải cánh của loài này dài 46–48 mm.
Từ nguyên

Tên của loài này được đặt theo nơi tìm ra mẫu vật gốc (núi Cao Lê Cống [en] ở Trung Quốc).
Tosanoides obama

| Tosanoides obama |
| --- | --- |
Cá đực (mẫu định danh)
Cá chưa trưởng thành
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Actinopterygii
Bộ (ordo): Perciformes
Họ (familia): Serranidae
Chi (genus): Tosanoides
Loài (species): T. obama
Danh pháp hai phần
Tosanoides obama Pyle, Greene & Kosaki, 2016 
Tosanoides obama là một loài cá biển thuộc chi Tosanoides trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 2016.
Từ nguyên

Từ định danh được đặt theo tên của Barack Obama, Tổng thống thứ 44 của Hoa Kỳ, nhằm ghi nhận những nỗ lực của ông trong công cuộc bảo tồn môi trường sống, đặc biệt là quyết định mở rộng Tượng đài hải dương quốc gia Papahānaumokuākea của ông vài tuần sau khi phát hiện ra loài cá mới này.
Phân bố

T. obama chỉ được quan sát và thu thập ở độ sâu 90–92 m tại rạn san hô vòng Kure và Pearl và Hermes, do đó được coi là loài đặc hữu của Tây Bắc Hawaii.
R. M. Gooding đã liệt kê một cá thể Tosanoides filamentosus được kéo lưới ở độ sâu 256–311 m vào khoảng năm 1975–1979 tại núi ngầm Hancock (cách Kure ~360 km về phía tây bắc). Do cá thể này không được lưu giữ nên không thể xác định được đó có phải là T. filamentosus không hay là một cá thể T. obama.
Mô tả

Chiều dài chuẩn (SL: standard length) lớn nhất được ghi nhận ở T. obama là 4,3 cm (với tổng chiều dài là gần 6,2 cm).
Cá đực: màu hồng, sẫm hơn ở phần lưng và nhạt dần về phía bụng. Mõm và ngược lên mắt màu vàng tươi, với một dải mỏng màu vàng kéo dài ra hai bên gáy. Một dải tương tự kéo dài từ sau mắt băng qua gần hết nắp mang, dải thứ hai từ hàm dưới ngược lên hàm trên, băng qua mắt và nắp mang đến gốc vây ngực. Vây lưng màu hồng, viền màu cánh sen ở rìa, có một đốm tròn lớn ở cuối, bao quanh bởi vệt màu hồng tím ánh xanh lam. Vây hậu môn và vây bụng màu hồng tím. Vây đuôi màu vàng, trong mờ, nhạt hơn với viền màu hồng tím dọc theo rìa của cả hai thùy.
Cá cái và cá con: màu hồng phớt vàng, nhạt hơn ở ngực và bụng. Vây lưng màu hồng vàng, không có đốm như cá đực, nhưng có lốm đốm các vệt hồng sẫm, viền màu cánh sen ở rìa. Vây hậu môn và vây bụng màu vàng, hồng hơn ở gai vây bụng. Vây đuôi như cá đực.
Số gai ở vây lưng: 10; Số tia vây ở vây lưng: 17; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 8; Số tia vây ngực: 14; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5; Số vảy đường bên: 33–34.
Phân loại

Theo cây phát sinh chủng loại học của Pyle và cộng sự (2018), T. obama có quan hệ gần hơn với Tosanoides flavofasciatus dựa trên việc phân tích chuỗi mã vạch DNA ty thể ở hai loài.
Sinh thái

Qua khảo sát thực địa, T. obama sống theo cặp đực-cái hoặc nhóm hậu cung.
Aloe dhufarensis

| Aloe dhufarensis |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocot
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Asparagaceae
Chi (genus): Aloe
Loài (species): A. dhufarensis
Danh pháp hai phần
Aloe dhufarensis Lavranos 
Aloe dhufarensis là một loài thực vật có hoa trong họ Măng tây. Loài này được Lavranos mô tả khoa học đầu tiên năm 1967.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Aloe dhufarensis”. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2013.
Xã Shible, Quận Swift, Minnesota

| Xã Shible Shible Township |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
 Vị trí quận Swift trong tiểu bang Minnesota ở Hoa Kỷ
Xã Shible
Quốc gia: Hoa Kỳ
Tiểu bang: Minnesota
Quận: Quận Swift
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 124
Múi giờ: CST (UTC-6)
 • Mùa hè (DST): CDT (UTC-5)
Xã Shible (tiếng Anh: Shible Township) là một xã thuộc quận Swift, tiểu bang Minnesota, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 124 người.
Nannodota minuta

| Nannodota minuta> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Chi (genus): Nannodota
Loài (species): N. minuta
Danh pháp hai phần
Nannodota minuta
Nannodota minuta là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Andraca lawa

| Andraca lawa |
| --- | --- |

Phân loại khoa học 
Vực:: Eukaryota
Giới:: Animalia
Ngành:: Arthropoda
Lớp:: Insecta
Bộ:: Lepidoptera
Họ:: Endromidae
Chi:: Andraca
Loài:: A. lawa
Danh pháp hai phần
Andraca lawa Zolotuhin, 2012

Andraca lawa là một loài bướm đêm thuộc họ Endromidae. Loài này có ở Philippines (Palawan).
Sải cánh của loài này dài 39–48 mm đối với con đực và khoảng 60 mm đối với con cái. Con trưởng thành mọc cánh vào tháng 3, tháng 7, tháng 8, tháng 10 và tháng 11.
Tòa án hiến pháp

Đây là danh sách các tòa án hiến pháp. Để có cái nhìn tổng quát về tòa án hiến pháp, xin xem mục Hiến pháp
Tòa án Hiến pháp Nga (kiến trúc sư Marian Peretiatkovich, 1912)
Tòa án hiến pháp hay tòa bảo hiến là một tòa án có liên quan chủ yếu đến luật hiến pháp. Thẩm quyền chính của nó là quyết định các luật bị vi phạm hoặc vi hiến hay không, ví dụ chúng có xung đột với các quyền và quyền tự do do hiến pháp thiết lập hay không.
Đây là danh sách các quốc gia có một tòa bảo hiến độc lập. Nhiều nước khác không có tòa bảo hiến độc lập, nhưng thay vào đó họ phân bổ quyền tư pháp về hiến pháp cho tòa án tối cao. Tuy nhiên, những tòa án như vậy thường cũng được gọi là "tòa án hiến pháp"; ví dụ nhiều người gọi Tòa án Tối cao Hoa Kỳ là "tòa bảo hiến lâu đời nhất trên thế giới" bởi vì nó là tòa án đầu tiên trên thế giới vô hiệu hóa một luật vi hiến (Marbury v. Madison) cho dù nó không phải là tòa bảo hiến độc lập. Áo là nước đầu tiên trên thế giới thành lập tòa bảo hiến độc lập vào năm 1920 (mặc dầu sau đó nó bị hoãn lại cùng với hiến pháp đã sáng tạo ra nó từ năm 1934 đến 1945); trước đó, chỉ có Mỹ và Úc đã thông qua khái niệm thẩm định pháp lý (judicial review) trong tòa án tối cao.
Việt Nam không có tòa án hiến pháp. Một số ý kiến cho rằng nhà nước Việt Nam nên lập tòa án hiến pháp để ngăn chặn việc vi hiến xảy ra.
Các quốc gia có tòa án hiến pháp độc lập gồm:
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  Albania  Armenia  Áo  Azerbaijan  Belarus  Bỉ  Bosna và Hercegovina  Bulgaria  Trung Phi  Chile  Colombia  Congo  Croatia |  |  Cộng hòa Séc  Ecuador  Ai Cập  Pháp  Gruzia  Đức  Hy Lạp  Guatemala  Hungary  Ý  Kazakhstan  Hàn Quốc  Kyrgyzstan |  |  Latvia  Litva  Cộng hòa Macedonia  Madagascar  Mali  Moldova  Mông Cổ  Ba Lan  Bồ Đào Nha  Romania  Nga  Serbia |  |  Slovakia  Slovenia  Nam Phi  Tây Ban Nha  Tajikistan  Thái Lan  Thổ Nhĩ Kỳ  Turkmenistan  Uganda  Ukraina  Uzbekistan |
Acropoma

| Acropoma |
| --- | --- |
Cá sơn phát sáng Acropoma japonicum
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Actinopterygii
Bộ (ordo): Pempheriformes
Họ (familia): Acropomatidae
Chi (genus): Acropoma Temminck & Schlegel, 1843
Loài điển hình
Acropoma japonicum Günther, 1859 
Các loài
 Xem bài.
Acropoma là một chi cá trong họ Cá sơn phát sáng (Acropomatidae), chúng sống ở vùng nước sâu, là loài bản địa của Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương
Các loài

Tại thời điểm năm 2024 có 12 loài được ghi nhận trong chi này:
Acropoma arafurense Okamoto, Williams, Carpenter, Santos & Kimura, 2019: Cá sơn phát sáng Arafura.
Acropoma argentistigma Okamoto & H. Ida, 2002
Acropoma boholensis Yamanoue & Matsuura, 2002: Cá sơn phát sáng đầu to.
Acropoma hanedai Matsubara, 1953
Acropoma heemstrai Okamoto & Golani, 2017: Cá sơn phát sáng Heemstra.
Acropoma japonicum Günther, 1859: Cá sơn phát sáng, cá phát sáng Nhật Bản. Loài điển hình của chi, có ở vùng biển Việt Nam.
Acropoma lecorneti Fourmanoir, 1988: Cá sơn phát sáng Lecornet.
Acropoma leobergi Prokofiev, 2018: Cá sơn phát sáng nhiệt đới.
Acropoma musorstom Okamoto, Randall & Motomura, 2021: Cá sơn phát sáng Nam Thái Bình Dương.
Acropoma neglectum Okamoto & Golani, 2017: Cá sơn phát sáng Hồng Hải.
Acropoma profundum Okamoto, 2014: Cá sơn phát sáng quần đảo Solomon.
Acropoma splendens (Lloyd, 1909): Cá sơn phát sáng Ấn Độ Dương.
Xenopus vàrei

| Xenopus andrei> Tình trạng bảo tồn |
| --- | --- |
 Ít quan tâm  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Amphibia
Bộ (ordo): Anura
Họ (familia): Pipidae
Chi (genus): Xenopus
Loài (species): X. andrei
Danh pháp hai phần
Xenopus andrei Loumont, 1983 
Xenopus vàrei (tên tiếng Anh: Andre's Clawed Frog) là một loài ếch trong họ Pipidae.
Nó được tìm thấy ở Cameroon, Cộng hòa Trung Phi, Gabon, có thể Cộng hòa Congo, có thể Cộng hòa Dân chủ Congo, và có thể Guinea Xích Đạo.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, sông, đầm nướcs, đầm nước ngọt, đầm lầy nước ngọt có nước theo mùa, vườn nông thôn, các khu rừng trước đây bị suy thoái nặng nề, và ao, hồs.
Chi Cá răng sấu

| Chi Cá răng sấu |
| --- | --- |

Champsodon nudivittis

Phân loại khoa học 
Vực:: Eukaryota
Giới:: Animalia
Ngành:: Chordata
Lớp:: Actinopterygii
Bộ:: Trachiniformes
Họ:: Champsodontidae Jordan & Snyder, 1902
Chi:: Champsodon Günther, 1867

Loài điển hình
Champsodon vorax Günther, 1867
Các đồng nghĩa
 Centropercis Ogilby, 1895
Chi Cá răng sấu (danh pháp khoa học: Champsodon) là chi duy nhất trong họ Champsodontidae. Các loài cá này có tên gọi là cá răng sấu (tên tiếng Anh: crocodile toothfish, tên tiếng Trung: 鰐齒魚, Hán-Việt: ngạc xỉ ngư = cá răng [cá] sấu), là bản địa khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương. Chúng sống tới độ sâu 1.120 m.
Từ nguyên

Từ tiếng Hy Lạp cổ χάμψαι (champsai), vay mượn từ tiếng Ai Cập pemsah để chỉ cá sấu; và tiếng Hy Lạp ὀδούς (odoús) nghĩa là răng, ngà.
Hệ thống học

Theo truyền thống, họ Champsodontidae được xếp trong phân bộ Trachinoidei của bộ Cá vược (Perciformes), nhưng các kết quả nghiên cứu phát sinh chủng loài gần đây cho thấy tốt nhất nên xếp nó trong bộ có danh pháp là Pempheriformes (= Acropomatiformes).
Theo Near et al. (2013) cũng như Betancur-R. et al. (2017) thì họ Champsodontidae là nhóm có quan hệ chị-em với nhánh tạo thành bởi các họ Creediidae và Hemerocoetidae.
Đặc điểm

Các loài trogn chi Champsodon là các loài cá nhỏ, kích thước dài từ 8 cm (Champsodon sagittus) đến 14 cm (Champsodon capensis). Vây chậu thuôn dài nằm ở dưới nhưng phía trước vây ngực. Vây ngực nhỏ với cuống xiên. Vây lưng gai ngắn, với 5 gai và 17-20 tia mềm. Vây hậu môn dài, với 1 gai và 17-20 tia mềm.
Các loài

Hiện tại người ta công nhận 13 loài thuộc chi này:
Champsodon atridorsalis Ochiai & I. Nakamura, 1964 - Cá răng sấu.
Champsodon capensis Regan, 1908
Champsodon fimbriatus C. H. Gilbert, 1905
Champsodon guentheri Regan, 1908
Champsodon longipinnis Matsubara & Amaoka, 1964
Champsodon machaeratus Nemeth, 1994
Champsodon nudivittis (J. D. Ogilby, 1895)
Champsodon omanensis Regan, 1908
Champsodon pantolepis Nemeth, 1994
Champsodon sagittus Nemeth, 1994
Champsodon sechellensis Regan, 1908
Champsodon snyderi V. Franz, 1910
Champsodon vorax Günther, 1867 - Cá mắt lồi.
Mieruko-chan

Mieruko-chan (見える子ちゃん, Mieruko-chan? "Cô bé có thể nhìn thấy") là một bộ manga hài kinh dị do tác giả Izumi Tomoki viết và minh họa. Bộ truyện được đăng trên trang truyện kĩ thuật số ComicWalker của Kadokawa từ tháng 8 năm 2018 và đã được xuất bản thành mười một tập tankōbon từ năm 2019. Phiên bản chuyển thể anime do xưởng phim Passione sản xuất lên sóng truyền hình vào ngày 3 tháng 10 năm 2021. Tại Việt Nam, anime được công chiếu trên kênh YouTube Muse Việt Nam dưới nhan đề Mierukochan - Cô gái có thể nhìn thấy "chúng".