Biểu tượng Phật giáo
Các biểu tượng > Tư thế

Dấu chân Phật (Buddhapada) là biểu tượng Đức Phật trong Phật giáo nguyên thủy gồm dấu bàn chân Phật trên đá và dấu bàn chân Phật nhân tạo.
Con mắt Phật còn gọi là mắt tuệ hay huệ nhãn thường được khắc họa tại tháp Swayambhunath và tháp Boudhanath tại Nepal. Theo Phật giáo Nepal thì huệ nhãn tượng trưng cho trí huệ (nhất thiết trí) của Đức Phật. Đang khi là điểm chấm giữa chân mày (urna) tượng trưng sự tỉnh thức còn được gọi là con mắt thứ ba của Phật (tam nhãn). Mắt Phật được sử dụng nhằm đánh thức tiềm năng giác ngộ có sẵn trong mỗi người.
Bát thập chủng hảo hay tám mươi tướng tốt là tám mươi vẻ đẹp phụ trên thân của một vị Phật. Tương truyền các tướng tốt nầy cần phải tu hành một trăm đại kiếp mới đạt được. Trong số đó có các tướng tốt như Nhục khấu (Uṣṇīṣa) là khối u trên đỉnh đầu của Phật là một quý tướng của Phật, biểu tượng của người đã giác ngộ. Ngoài ra còn có dái tai dài, lông mi dài rủ xuống (trường mi)
Thủ ấn hay các ấn tướng (Mudra ) hay ấn Phật là các tư thế tay được sử dụng làm biểu tượng triết lý Phật giáo trong nghệ thuật tượng hình, có năm ấn tướng quan trọng trong nghệ thuật hình tượng Phật giáo, gồm: ba ấn tướng ngồi và hai ấn tướng đứng phổ quát nhất trong Phật giáo Nam truyền và Bắc truyền.
Ấn thiền định (Dhyana mudra): được khắc họa trong tư thế thiền tọa, lòng bàn tay phải đặt trên lòng bàn tay trái, đặt ở vị trí đan điền. Ấn tướng này là biểu tượng của tu tập thiền định, làm chủ thân thể, cảm giác, tri giác, tâm tư, nhận thức, nhằm kết thúc toàn bộ phiền não, chuyển thức thành trí, trở thành bậc giác ngộ.
Ấn xúc địa (Bhumisparsha mudra): được ghi nhận trong thời điểm Đức Phật giác ngộ tuyệt đối dưới cội bồ đề tại Bồ đề đạo tràng, ấn xúc địa còn được gọi là “ấn mắt chứng kiến”. Ấn tướng này được khắc họa trong tư thế thiền tọa, năm ngón tay phải tiếp xúc đùi phải, lòng tay trái ngửa lên, đặt ngang đan điền.
Ấn chuyển pháp luân (Dharmachakra mudra): được khắc họa trong tư thế thiền tọa, hai tay đặt trước ngực, ngón cái và ngón trỏ tạo thành vòng tròn, ba ngón còn lại song song hơi cong, hướng lên trên. Ấn tướng này tượng trưng cho Tứ diệu đế và sự lăn chuyển bánh xe chân lý của Đức Phật trong đời, nhằm khép lại khổ đau, mang lại an vui và hạnh phúc.
Ấn vô úy (Abhaya mudra): được khắc họa trong tư thế đứng, bàn tay trái ngửa ra trước, duỗi xuống đùi trái, trong khi, bàn tay phải ngửa lên trên, ngang với vị trí lỗ mũi. Ấn tướng vô úy tượng trưng cho niềm vui do thoát khỏi mọi lo lắng, căng thẳng, sợ hãi, bất an như kết quả của sự thực hành của bốn chân lý thánh.
Ấn bình an được khắc họa trong tư thế đứng, hai tay duỗi ra trước ngực, lòng bàn tay ngửa lên, tạo thành góc 900 với hai cánh tay, ấn này tượng trưng sự bình an và hòa bình ngoại tại. Mặt trước của tháp Đại giác ngộ tại Bồ đề đạo tràng có tượng Phật đứng với ấn tướng hòa bình. Tại Thái Lan và một số nước Nam truyền, ấn tướng này phổ biến.
Ấn thí nguyện là cho phép được toại nguyện, lòng tay mặt hướng về phía trước, bàn tay chỉ xuống. Nếu ở tượng Phật Thích Ca là đó biểu hiện gọi trời (xem ấn xúc địa) chứng minh Phật quả. Phật Bảo Sinh (Ratnasambhava) cũng hay được diễn tả với ấn quyết này. Trong một dạng khác, ngón trỏ và ngón cái chạm nhau thành vòng tròn.