stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất
Chất lượng

Theo trang mạng chuyên xếp hạng sân bay khắp thế giới SleepinginAirports công bố, 2015 trong danh sách 10 sân bay tệ nhất thế giới sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất xếp vị trí thứ 8: "Tân Sơn Nhất xấu đi rất nhiều trong mắt hành khách trong những năm qua bởi những cáo buộc về tham nhũng nhiễu. Nhiều người tham gia khảo sát cho biết cán bộ xin hối lộ để được giải quyết nhanh hơn; những ai từ chối hối lộ ngay lập tức bị xử lý chậm chạp hoặc làm trì hoãn một số thủ tục giấy tờ của hành khách. Một số than phiền khác về tín hiệu Wi–Fi nghèo nàn, nhà vệ sinh dơ bẩn và không nhiều lựa chọn nhà hàng. Nếu đến sân bay này, bạn chắc chắn phải giấu đi những vật có giá trị". Còn trong danh sách bình chọn 10 sân bay tệ nhất châu Á, Tân Sơn Nhất xếp ở vị trí thứ 4.
Tuy nhiên từ năm 2016 trở lại đây, Cảng hàng không Tân Sơn Nhất đã có khá nhiều thay đổi. Như việc mở rộng thêm Nhà ga hành khách, xây dựng nhà để xe công cộng trên tầng, chất lượng dịch vụ đã đảm bảo hơn trước như việc thuê lao công thường xuyên dọn dẹp nhà vệ sinh, tăng cường Wi–Fi sử dụng tại cảng hàng không, tăng các khu vực như phòng chờ, khu ăn uống, khu vui chơi dành cho trẻ em, khu nghỉ ngơi miễn phí cho hành khác, các dịch vụ hàng không ngày càng nhanh chóng được cải thiện hơn bằng cách sử dụng khoa học công nghệ mới thay thế các thủ tục bằng giấy tờ (như check–in online hay bán vé qua mạng),... Dần dần Tân Sơn Nhất đã có những cải thiện đáng về mọi mặt.[cần dẫn nguồn]
Dù vậy, vấn đề hành khách bị mất hành lý, bị mất tài sản trong khi vận chuyển thường xuyên xảy ra, nhiều nhất là vào năm 2016, 2017, khiến nhiều người hoang mang, thắc mắc có nên sử dụng phương tiện này đề vận chuyển hành lý, hàng hóa hay không.
Hình ảnh

Nhà ga nội địa cũ
Nhà ga quốc tế
Lầu 3 nhà ga quốc tế sân bay Tân Sơn Nhất
Lầu 4 nhà ga quốc tế sân bay Tân Sơn Nhất
Phía trước nhà ga quốc tế (khu đến)
Quầy làm thủ tục đi máy bay (check–in)
Đảo Check–in A của Vietnam Airlines tại nhà ga quốc tế
Khu vực chờ ra máy bay nhà ga quốc tế
Đường băng 07R/25L sân bay Tân Sơn Nhất
Quang cảnh sân bay về đêm
Bảng chào mừng khách tới khu vực quân sự của phi cảng Sài Gòn Tân Sơn Nhứt (năm 1967)
Bảng thông báo giờ bay tại nhà ga quốc nội Tân Sơn Nhất
Khu vực đưa đón nhà ga quốc nội
Bảng thông báo giờ bay tại nhà ga quốc tế Tân Sơn Nhất.
Quang cảnh Nhà ga hành khách T3 nhìn từ máy bay
Mạng lưới điểm đến từ Sân bay Tân Sơn Nhất của các hãng hàng không quốc tế
Tipula corsica

| Tipula corsica> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Diptera
Họ (familia): Tipulidae
Chi (genus): Tipula
Loài (species): T. corsica
Danh pháp hai phần
Tipula corsica Pierre, 1921 
Tipula corsica là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập 5 tháng 6 năm 2012.
Pau Torres

Đừng nhầm lẫn với Pau Torres (cầu thủ bóng đá, sinh 1987).
Tên người này tuân theo phong tục tên gọi Tây Ban Nha; họ thứ nhất hay họ cha là và họ thứ hai hay họ mẹ là .
Pau Francisco Torres (phát âm tiếng Valencia: [ˈpaw ˈtorez], phát âm tiếng Tây Ban Nha: [ˈpaw ˈtores]; sinh ngày 16 tháng 1 năm 1997) là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Tây Ban Nha hiện đang thi đấu ở vị trí trung vệ cho câu lạc bộ Premier League Aston Villa và Đội tuyển bóng đá quốc gia Tây Ban Nha.
Sự nghiệp câu lạc bộ

Sinh ra ở Villarreal, Castellón, Cộng đồng Valencia, Torres đã chơi bóng ở đội trẻ Villarreal CF. Anh ra mắt giải đấu tại đội dự bị vào ngày 21 tháng 8 năm 2016, khởi đầu trong trận thua 0-1 trên sân khách của Segunda División B trước UE Cornellà.
Torres ghi bàn thắng đầu tiên của anh ấy vào ngày 8 tháng 10 năm 2016, trong trận hòa 2–2 trên sân nhà với CF Badalona. Lần đầu tiên anh ấy thi đấu cho đội một diễn ra vào ngày 20 tháng 12, khi vào sân thay người muộn cho Víctor Ruiz trong trận hòa 1-1 trên sân nhà trước CD Toledo ở vòng 32 Copa del Rey; Bằng cách đó, anh ấy đã trở thành cầu thủ đầu tiên sinh ra ở Villarreal ra mắt câu lạc bộ sau 13 năm.
Torres chơi trận đầu tiên tại La Liga vào ngày 26 tháng 11 năm 2017, thay thế người đồng hương trẻ Manu Trigueros vào những phút cuối trong trận thua 2-3 trên sân nhà trước Sevilla FC. Anh ấy đã có trận ra mắt UEFA Europa League mười ngày sau đó, bắt đầu và kết thúc trận thua 1–0 trên sân nhà trước Maccabi Tel Aviv FC cũng tại Estadio de la Cerámica.
Vào ngày 6 tháng 8 năm 2018, Torres được cho mượn ở Málaga CF trong một năm. Anh ấy chỉ bỏ lỡ bốn trận Segunda División trong thời gian của mình khi đội bóng lọt vào vòng play-off thăng hạng và sau đó, được câu lạc bộ chủ quản của anh ấy gọi trở lại.
Torres sau đó củng cố vị trí của mình trong đội hình xuất phát của Villarreal. Vào tháng 10 năm 2019, anh được đội bóng gia hạn hợp đồng đến năm 2024, và cùng tháng ghi bàn thắng đầu tiên ở giải đấu hàng đầu Tây Ban Nha, mở màn bằng trận thua 2-1 trước CA Osasuna.
Sự nghiệp quốc tế

Torres lần đầu tiên được triệu tập lên đội tuyển quốc gia Tây Ban Nha bởi huấn luyện viên Robert Moreno vào ngày 04 tháng 10 năm 2019 chuấn bị cho vòng loại UEFA Euro 2020 gặp Na Uy và Thụy Điển. Anh không ra sân thi đấu cho đến ngày 15 tháng 11 anh ghi bàn trong chiến thắng 7–0 trước Malta khi được tung vào sân thay thế cho Sergio Ramos; Dani Olmo cũng ghi được bàn thắng đầu tiên cho mình trong trận đấu đó.
Thống kê sự nghiệp > Câu lạc bộ

| Câu lạc bộ | Mùa | Giải vô địch> Hạng đấu | Giải vô địch> Trận | Giải vô địch> Bàn | Cúp quốc gia> Trận | Cúp quốc gia> Bàn | Cúp Châu Âu> Trận | Cúp Châu Âu> Bàn | Khác> Trận | Khác> Bàn | Tổng cộng> Trận | Tổng cộng> Bàn |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Villarreal B | 2016–17 | Segunda División B | 34 | 2 | — | — | — | — | — | — | 34 | 2 |
| Villarreal B | 2017–18 | Segunda División B | 25 | 0 | — | — | — | — | 6 | 0 | 31 | 0 |
| Villarreal B | Tổng cộng | Tổng cộng | 59 | 2 | — | — | — | — | 6 | 0 | 65 | 2 |
| Villarreal | 2016–17 | La Liga | 0 | 0 | 1 | 0 | 0 | 0 | — | — | 1 | 0 |
| Villarreal | 2017–18 | La Liga | 2 | 0 | 3 | 0 | 1 | 0 | — | — | 6 | 0 |
| Villarreal | 2019–20 | La Liga | 34 | 2 | 2 | 0 | — | — | — | — | 36 | 2 |
| Villarreal | 2020–21 | La Liga | 34 | 2 | 2 | 0 | 9 | 1 | — | — | 45 | 3 |
| Villarreal | Tổng cộng | Tổng cộng | 70 | 4 | 8 | 0 | 10 | 1 | — | — | 88 | 5 |
| Málaga (mượn) | 2018–19 | Segunda División | 38 | 1 | 0 | 0 | — | — | 2 | 0 | 40 | 1 |
| Tổng cộng sự nghiệp | Tổng cộng sự nghiệp | Tổng cộng sự nghiệp | 167 | 7 | 8 | 0 | 10 | 1 | 8 | 0 | 193 | 8 |
↑  Ra sân tại Segunda División B play-offs
↑  Ra sân tại UEFA Europa League
↑  Ra sân tại La Liga play-offs
Thống kê sự nghiệp > Quốc tế

| Đội tuyển quốc gia | Năm | Số trận | Bàn thắng |
| --- | --- | --- | --- |
| Tây Ban Nha | 2019 | 1 | 1 |
| Tây Ban Nha | 2020 | 6 | 0 |
| Tây Ban Nha | 2021 | 9 | 0 |
| Tây Ban Nha | 2022 | 7 | 0 |
| Tây Ban Nha | 2023 | 1 | 0 |
| Tổng cộng | Tổng cộng | 24 | 1 |
Thống kê sự nghiệp > Bàn thắng quốc tế

| # | Ngày | Địa điểm | Đối thủ | Bàn thắng | Kết quả | Giải đấu |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1. | 15 tháng 11 năm 2019 | Ramón de Carranza, Cádiz, Tây Ban Nha |  Malta | 3 –0 | 7–0 | Vòng loại UEFA Euro 2020 |
Anikulapo (phim)

Nigerian filmBản mẫu:SHORTDESC:Nigerian film
| Anikulapo  |
| --- | --- |

Đạo diễn: Kunle Afolayan
Kịch bản: Kunle Afolayan
Sản xuất: Kunle Afolayan Omo Omu-Aran
Diễn viên:  Sola Sobowale  Hakeem Kae-Kazim  Kunle Remi  Bimbo Ademoye  Taiwo Hassan 
Hãng sản xuất: KAP Productions 
Phát hành: Netflix
Công chiếu:  30 tháng 9 năm 2022 (2022-09-30)  
Thời lượng: 141 phút
Quốc gia: Nigeria
Ngôn ngữ: Yoruba
Anikulapo là một bộ phim giả tưởng sử thi của Nigeria năm 2022 do Kunle Afolayan sản xuất và Netflix phân phối. Được phát hành vào ngày 30 tháng 9 năm 2022, phim có sự tham gia của Kunle Remi, Bimbo Ademoye, Sola Sobowale, Hakeem Kae-Kazim and Taiwo Hassan. Bộ phim được quay ở Oyo State và Afolayan đã mô tả tác phẩm "Trò chơi vương quyền được tái hiện ở Nigeria nhưng được thể hiện tốt hơn bởi nền văn hóa của chúng ta (văn hóa Yoruba)".
Tóm tắt

Anikulapo thuật lại câu chuyện về Saro (do Kunle Remi thủ vai), người mới đến Oyo với tư cách là một người lạ và là một thợ dệt vải truyền thống sử dụng kỹ thuật và khung dệt "aso-ofi". Saro có một mối tình bất chính với Nữ hoàng Arolake (do Bimbo Ademoye thủ vai)), người có một cuộc hôn nhân không hạnh phúc vì bị các bà vợ của nhà vua ghét bỏ và cũng không được nhà vua quan tâm, nhưng cô có nhiệm vụ phải ngủ với ông ta. Cô ấy vẫn còn trẻ và không quan tâm đến sự chú ý thường xuyên của vị vua lớn tuổi. Sự thiên vị của ông ấy đã làm nảy sinh sự ganh ghét từ những nữ hoàng lớn tuổi khác, những người đã ngược đãi cô ấy. Cô và Saro yêu nhau. Khi họ lên kế hoạch bỏ trốn, tin tức về mối tình của họ đã đến tai nhà vua, và Saro đã nhận bản án tử hình. Nhưng con chim thần thoại Akala đã đánh thức Saro khỏi cái chết. Nhờ hành động giải cứu quyết liệt của Arolake, Saro có được sức mạnh để hồi sinh người chết thông qua quả bầu bị Aroloke đánh cắp từ con chim Akala. Từ đây người ta gọi anh là Anikulapo, có nghĩa "người nắm giữ sinh mệnh". Khi Saro trở nên nổi tiếng ở ngôi làng mới Ojumo, anh ta đã để mắt đến những người phụ nữ khác và phản bội Arolake. Niềm tự hào quá mức của anh ta cũng chính là sự kiêu ngạo khi anh ta bắt đầu đưa ra những yêu cầu quá đáng từ dân làng trước khi anh ta có thể hồi sinh người chết. Khi Arolake nghe tin Saro đã yêu cầu cưới con gái của nhà vua trước khi anh ta có thể hồi sinh người thừa kế, cô ấy đã làm suy yếu nguồn sức mạnh của anh ta và bỏ đi. Saro thất bại trong việc hồi sinh hoàng tử và phát hiện ra mình không còn khả năng chế ngự cái chết.
Diễn viên

Thủ đô Oyo
Kunle Remi trong vai Saro: thợ dệt vải aso-ofi đến từ làng Gbogan, đã học việc với những người giỏi nhất ở Iseyin
Adebowale Adedayo trong vai Akanji: người đưa ra lời khuyên cho Saro, công dân Oyo.
Bimbo Ademoye trong vai Nữ hoàng Arolake: sau này là vợ cả của Saro
Moji Afolayan Olayiwola trong vai Nữ hoàng Wojuola: người có giọng ca ngọt ngào, con của những nhạc công vĩ đại. vợ của vua Oyo.
Sola Sobowale trong vai Awarun: chủ xưởng làm đồ gốm.
Kunle Afolayan trong vai Akano Erin
Malik Sanni trong vai Babarinsa: đứa trẻ phụ dệt vải với Saro.
Fawas Aina trong vai Adigun: đứa trẻ phụ dệt vải với Saro
Eyiyemi Afolayan trong vai Công chúa Omowunmi.: con gái của Nữ hoàng Alaafin Ademuyiwa.
Taiwo Hassan trong vai Nữ hoàng Alaafin Ademuyiwa.
Hakeem Kae-Kazim trong vai Vua Aderoju: vua của Oyo.
Adedeji Aderemi trong vai tộc trưởng	Oyo.
Toyin Afolayan trong vai tộc trưởng Oyo.
Samson Eluwole trong vai tộc trưởng Oyo.
Bashiru Ishola trong vai tộc trưởng Oyo.
Dele Odule trong vai tộc trưởng Oyo.
Toyin Bifarin Ogundeji trong vai tộc trưởng Oyo.
Rasaq Olayiwola trong vai tộc trưởng Oyo.
Sunday Omobolanle trong vai tộc trưởng Oyo.
Làng Ojumo
Ropo Ewenla trong vai vua Asohun: vua của làng Ojumo.
Chief Yemi Elebuibon trong vai Trưởng tư tế Fakunle.
Ariyike Owolagba trong vai Omowon: vợ 2 của Saro.
Temitope Komolafe trong vai Bimpe: vợ 3 của Saro.
Awoyinfa Elebuibon trong vai Adeoye: hoàng tử làng Ojumo.
Adedoja Adeyemi trong vai Ajoke: công chúa làng Ojumo.
Kareem Adepoju trong vai tộc trưởng làng Ojumo.
Adeoye Adewale trong vai tộc trưởng làng Ojumo.
Fathia Balogun trong vai	Nữ hoàng ở Ojumo.
Babatunde Bangbode trong vai tộc trưởng làng Ojumo.
Ayandotun Emmanuel trong vai tộc trưởng làng Ojumo.
Aisha Lawal trong vai Olori Sunkanmi.
Yetunde Ogunsola trong vai mẹ của Akin, vợ của gã thợ săn.
Yinka Quadri trong vai bố của Akin, gã thợ săn
Olaluyi Jacob trong vai Akin: con của lão thợ săn, được Saro cứu sống.
Ronke Ojo trong vai Olori Agba
Sản xuất

Anikulapo, sản phẩm của Kunle Afolayan hợp tác với Netflix, do Jonathan Kovel sản xuất và quay tại khu nghỉ dưỡng KAP mới khai trương ở một ngôi làng ở bang Oyo,. Bộ phim được sản xuất và quay trên một khu đất rộng 40 mẫu Anh (16 ha) với tất cả cơ sở hạ tầng và các tòa nhà đều được xây mới để phù hợp với quá trình sản xuất đồng thời có ý định biến nó thành một làng điện ảnh. Quá trình sản xuất còn có sự góp mặt của Eyiyemi Afolayan - con gái của nhà làm phim Kunle Afolayan, điều này đã được BusinessDay mô tả là "củng cố di sản của gia đình" Afolayan vì triều đại của họ đã được biết đến trong lĩnh vực điện ảnh từ thế hệ đầu tiên.
Phân loại ngôn ngữ của người Pygmy

Phân bố của các tộc người Pygmy theo Cavalli-Sforza. Nhóm Twa miền Nam nằm ngoài bản đồ.
Người Pygmy của miền nhiệt đới châu Phi là những tộc "người rừng" mà đang, hay cho đến gần đây từng, có cuộc sống săn bắt-hái lượm trong rừng sâu và một cấu trúc xã hội đơn giản, không phân thứ bậc. Họ có vóc người rất thấp, với sự gắn bó văn hóa và tín ngưỡng mật thiết với rừng mưa Congo và thường có mối quan hệ tương trợ với những tộc người phi Pygmy làm nông.
Những tộc người này không nhất thiết phải có quan hệ gần với nhau, về cả di truyền và ngôn ngữ. Những tộc người Pygmy khác nhau có thể có nguyên nhân khác nhau dẫn đến vóc dáng nhỏ bé của họ.
Ngôn ngữ ban đầu của các tộc người Pygmy

Ít nhất, phải có vài nhóm người Pygmy từng có ngôn ngữ riêng. Merritt Ruhlen viết rằng "người Pygmy châu Phi nói những ngôn ngữ hoặc thuộc hệ Nin-Sahara hoặc thuộc hệ Niger–Kordofania. Có thể giả thuyết rằng mỗi nhóm người Pygmy đều từng có ngôn ngữ của riêng mình, nhưng, qua việc sống tương trợ với những tộc người châu Phi khác, họ đã tiếp nhận ngôn ngữ thuộc hai hệ trên, vào thời tiền sử." Những chứng cứ cho thấy những ngôn ngữ như thế từng tồn tại gồm khối từ vựng về rừng của người Mbenga hiện diện hai ngôn ngữ là tiếng Baka (thuộc nhóm Ubangi) và tiếng Aka (một ngôn ngữ Bantu). Tiếng Rimba (thường được xem là một phương ngữ tiếng Punu) có phần từ vựng cốt lõi phi Bantu.
Một giả thuyết phổ biết là người Pygmy là hậu duệ trực tiếp của các tộc người săn bắt-hái lượm thời đại đồ đá muộn ở rừng mưa Trung Phi, những người mà hoặc đã bị đồng hóa hoặc đã bị chiếm chỗ bởi các nhóm người làm nông khác và đã tiếp nhận các ngôn ngữ Sudan trung tâm, Ubangi và Bantu làm tiếng nói.
Chừng 30% từ vựng tiếng Aka không mang gốc Bantu, và số phần trăm tương tự từ vựng trong tiếng Baka cũng phi Ubangi. Đa phần vốn từ vựng này chuyên về rừng rậm, liên quan đến việc lấy mật ong và cây cối. Vốn từ vựng này có lẽ là vết tích của một ngôn ngữ Pygmy miền tây (Mbenga hay "Baaka").
Các tộc Pygmy và ngôn ngữ

Có hơn một tá nhóm người Pygmy với dân số chừng 350.000 người ở bồn địa Congo. Những nhóm nổi tiếng nhất là người Mbenga (Aka và Baka) ở mạn tây bồn địa, nói ngôn ngữ Bantu hay Ubangi; người Mbuti (Efe et al.) của rừng mưa Ituri, nói ngôn ngữ Bantu và Sudan trung tâm, và người Twa vùng Hồ Lớn nói tiếng Rwanda-Rundi. Tất cả các nhóm Pygmy đều nói ngôn ngữ thuộc ba nhóm trên và chỉ người Aka, Baka, và Asua có ngôn ngữ riêng.
Medzan (Bedzan) sống ở Cameroon, không xa biên giới với Nigeria. Họ nói một phương ngữ tiếng Tikar (Bantoid).
Aka ở Cộng hòa Trung Phi và Cộng hòa Congo nói tiếng Aka (Yaka), một ngôn ngữ Bantu gần với tiếng Lingala.
Baka còn gọi là Ngombe ở Cameroon và Gabon nói những ngôn ngữ Ubangi trong nhánh Ngbaka: tiếng Baka, tiếng Ganzi,
và tiếng Gundi/Ngondi.
Ở Cộng hòa Trung Phi, phía bắc nhóm Aka là một nhóm Pygmy khác, nói tiếng Bofi thuộc nhánh Gbaya.
Gyele là nhóm Pygmy sống xa nhất về phía tây, ở gần duyên hải Cameroon và ở vùng ven biển Guinea Xích Đạo. Họ nói hai phương ngữ của tiếng Mvumbo.
Kola hay Koya ở Congo và đông bắc Gabon nói một ngôn ngữ Bantu là tiếng Ngom.
Bongo, hay Akoa, ở nam Gabon nói nhiều ngôn ngữ Bantu, gồm Tsogo, Nzebi, Tây Teke, Punu, Lumbu, Myene, Kaningi. Họ cũng nói tiếng Rimba, một ngôn ngữ với lõi từ vựng phi Bantu.
Efé nói tiếng Lese.
Asoa hay Asua nói tiếng Asoa (Sudan trung tâm).
Kango hay Sua nói tiếng Bila (Bantu).
Những nhóm người Twa đều nói ngôn ngữ Bantu.
Nsua của Uganda.
Twa của vùng Hồ Lớn (Rwanda, Burundi, đông CHDC Congo, nam Uganda) nói tiếng Rundi, tiếng Rwanda và tiếng Kiga.
Twa Mongo hay Twa Ntomba (Cwa [tʃwa]) cạnh hồ Tumba và hồ Mai-Ndombe ở tây CHDC Congo, nói nhiều dạng tiếng Mongo (Konda, Ntomba, và Lia).
Twa Kasai hay Twa Kuba (Cwa) ở vùng Kasai nói tiếng Bushong.
Twa Mbote (Bambote) phía tây bắc hồ Tanganyika nói một ngôn ngữ D20.
Twa Upemba hay Twa Luba (Cwa) ở vùng trung Upemba nói tiếng Luba-Katanga, Hemba, Songe, và Taabwa.
Twa Bangweulu ở đầm lầy Bangweulu, Zambia, nói tiếng Bemba.
Twa Lukanga ở đầm lầy Lukanga, Zambia, nói tiếng Lenje.
Twa Kafwe ở trảng Kafue, Zambia, nói tiếng Tonga.
Người Twa ở Angola sống gần người Ngambwe, Havakona, Zimba và Himba, và nhiều khả năng nói ngôn ngữ của các dân tộc trên.
Chú thích

↑  Ruhlen, Merritt. The Origin of Language: Tracing the Evolution of the Mother Tongue. John Wiley & Sons, Inc: New York, 1994. p. 154
↑  “DDL: CLHASS - Themes and actions”. www.ddl.ish-lyon.cnrs.fr. Truy cập ngày 22 tháng 1 năm 2017.
↑  Serge Bahuchet, 1993, History of the inhabitants of the central African rain forest: perspectives from comparative linguistics. In C.M. Hladik, ed., Tropical forests, people, and food: Biocultural interactions and applications to development. Paris: Unesco/Parthenon.
↑  Bahuchet, Serge (tháng 8 năm 2006). “Languages of African rainforest " pygmy " hunter-gatherers: language shifts without cultural admixture. Historical linguistics and hunter-gatherers populations in global perspective” (PDF). Max-Planck Inst., Leipzig. tr. 22.
↑  Kazadi 1981:838 reports the Cwa were living with the Luba when they moved south and contacted the Hemba. (Méprisés et admirés: l'ambivalence des relations entre le Bacwa (Pygmées) et les Bahemba (Bantu). Africa 51-4.)
Serge Bahuchet, 2006. "Languages of the African Rainforest « Pygmy » Hunter-Gatherers: Language Shifts without Cultural Admixture." In Historical linguistics and hunter-gatherers populations in global perspective. Leipzig.
Hewlett & Fancher, 2011. "Central African Hunter-Gatherer Research Traditions". In Cummings, Jordan, & Zvelebil, eds, Oxford Handbook of the Archaeology and Anthropology of Hunter-Gatherers. Oxford University Press
Phân bố của các ngôn ngữ Pygmy theo Bahuchet. Màu xanh lá là Bantu, đỏ là Sudan trung tâm, và tím là Ubangi. Twa miền Nam nằm ngoài bản đồ.
Bản bổ sung của Hewlett và Fancher với hai nhóm được thêm vào. Bofi ở miền tây, và Nsua ở miền đông.
Joe Flaherty

| Joe Flaherty |
| --- | --- |
Flaherty vào ngày 18 tháng 5 năm 2009
Tên thật: Joseph O'Flaherty
Sinh: 21 tháng 6, 1941 (83 tuổi) Pittsburgh, Pennsylvania, Hoa Kỳ
Loại hình nghệ thuật: Diễn viên hài, diễn viên điện ảnh và truyền hình
Quốc tịch: Hoa Kỳ
Thể loại: Hài kịch
Joseph "Joe" O'Flaherty (sinh ngày 21 tháng 6 năm 1941) là diễn viên và người pha trò Mỹ.
Chế độ đốc chính

Chế độ đốc chính (tiếng Anh: Directorial system) là một chế độ được quản trị bởi tập thể, những người cùng nhau thực hiện quyền lực của một nguyên thủ quốc gia và/hoặc một người đứng đầu chính phủ.
Chế độ đốc chính hiện tại

Andorra: Đồng vương công (đồng cai trị)
Bosnia và Herzegovina: Hội đồng Tổng thống (chế độ tam đầu chế)
San Marino: Đại chấp chính (đồng cai trị)
Thuỵ Sĩ: Hội đồng Liên bang và cơ quan hành pháp tương đương của mỗi bang
Liên minh châu Âu: Hội đồng châu Âu và Uỷ ban châu Âu
Chế độ đốc chính hiện tại > Cộng hoà đốc chính ở Thuỵ Sĩ

Một quốc gia hiện đang áp dụng hình thức chính phủ này là Thuỵ Sĩ, và ở mức độ thấp hơn là San Marino, nơi các hội đồng đốc chính cai trị tất cả các cấp hành chính, liên bang, bang và thành phố. Thoạt nhìn, Hội đồng Liên bang Thuỵ Sĩ có vẻ là một chính phủ nghị viện điển hình; tuy nhiên, về mặt kĩ thuật, nó không phải là một cuộc họp của các bộ trưởng, mà là một hội đồng các nguyên thủ quốc gia và đồng thời là nội các liên bang. Vị Tổng thống hiện tại của liên bang thực tế chỉ là một primus inter pares (người đứng đầu trong số những người ngang hàng) với các chức năng đại diện đặc biệt là ngoại giao với các quốc gia khác, mà không có bất kì quyền chỉ đạo hoặc điều phối hoạt động của các đồng nghiệp. Hội đồng Liên bang Thuỵ Sĩ được bầu bởi Hội nghị Liên bang trong bốn năm và bao gồm bảy thành viên, trong đó một người là tổng thống và một người là phó tổng thống theo cơ chế luân phiên, mặc dù các vị trí này chỉ mang tính biểu tượng trong các hoàn cảnh bình thường. Mối liên hệ giữa hệ thống quản lí của Thuỵ Sĩ và hệ thống tổng thống thậm chí còn rõ ràng hơn đối với chính quyền các bang, nơi mà hiện tại tất cả các đốc chính đều được bầu trực tiếp riêng lẻ bởi cử tri.
Lịch sử

Trong lịch sử chính trị, thuật ngữ "directory" (tiếng Pháp: Directoire) nghĩa là đốc chính, chỉ hệ thống cơ quan hành pháp tập thể cấp cao, thường gồm các thành viên được định danh là "director" (đốc chính/quan chức hành pháp), xuất hiện trong nhiều bối cảnh lịch sử: Cộng hoà Ambrosian (1447–1450) tại Milan với Hội đồng 24 đốc chính quản lí thành phố; Cuộc Khởi nghĩa Bohemia (1618–1620) thông qua Chính phủ 30 đốc chính của phe Kháng Cách; Liên minh Tân Anh (1643–1686) với cơ chế điều hành bởi 8 đốc chính đại diện các thuộc địa; Thời kì Vô Thống đốc thứ nhất (1650–1672) của Cộng hoà Hà Lan khi quyền lực thuộc về Hội đồng Đại biểu các tỉnh; mô hình Hội đồng Hành pháp Tối cao 12 thành viên theo Hiến pháp Pennsylvania 1776 tại Hoa Kỳ và nổi bật nhất là chế độ đốc chính Pháp (1795–1799) – cơ quan lãnh đạo gồm 5 giám đốc (directeurs) sau Cách mạng Pháp, đánh dấu giai đoạn chuyển tiếp từ hội nghị Quốc ước sang chế độ tổng tài của Napoléon Bonaparte.
Nền đốc chính Pháp được lấy cảm hứng từ Hiến pháp Pennsylvania năm 1776, trong đó nổi bật là Hội đồng Hành pháp Tối cao gồm 12 thành viên mang tính tập thể, với vị chủ tịch trên thực tế chỉ là primus inter pares (người đứng đầu trong số những người ngang hàng). Các biến thể của hình thức chính phủ này, dựa trên mô hình Pháp, cũng được thiết lập ở các khu vực châu Âu bị Pháp chinh phục trong Chiến tranh Cách mạng Pháp. Các hệ thống đốc chính có giá trị đo lường chủ nghĩa tổng thống thấp hơn so với các hệ thống tổng thống do sự tập trung quyền lực chính trị thấp hơn trong tay một cá nhân. Các chính quyền quân sự khác với hệ thống đốc chính ở chỗ chúng không được bầu. Việc sử dụng hình thức bốc thăm để lựa chọn nhiều nhà lãnh đạo hành pháp có thể dẫn đến một hệ thống đốc chính.
Tiếng Purépecha

| Tiếng Purépecha |
| --- | --- |
Tarascan
P'urhépecha
Phát âm: [pʰuˈɽepet͡ʃa]
Sử dụng tại: México
Khu vực: Michoacán
Tổng số người nói: 125.000 (thống kê 2010)
Dân tộc: Người Purépecha
Phân loại: Ngôn ngữ tách biệt
Mã ngôn ngữ
ISO 639-3: cả hai: tsz – Đông pua – Tây
Glottolog: tara1323
Phân bố của tiếng Purépecha tại bang Michoacán
Bài viết này có chứa ký tự ngữ âm IPA. Nếu không thích hợp hỗ trợ dựng hình, bạn có thể sẽ nhìn thấy dấu chấm hỏi, hộp, hoặc ký hiệu khác thay vì kí tự Unicode. Để biết hướng dẫn giới thiệu về các ký hiệu IPA, xem Trợ giúp:IPA.
Tiếng Purépecha hay tiếng P'urhépecha [pʰuˈɽepet͡ʃa] (Phorhé, Phorhépecha), cũng thường gọi là tiếng Tarascan (tiếng Tây Ban Nha: Tarasco), là một ngôn ngữ tách biệt hoặc một hệ ngôn ngữ nhỏ được nói bởi hơn một trăm nghìn người Purépecha tại vùng núi cao của bang Michoacán, México.
Tiếng Purépecha từng là ngôn ngữ chính của nhà nước Tarascan (một quốc gia thời kỳ tiền Colombo) và từng phổ biến khắp vùng tây nam México vào thời kỳ hoàng kim (khoảng 1400–1521).
Dù được nói trong biên giới vùng Trung Bộ châu Mỹ, tiếng Purépecha không chia sẻ nhiều đặc điểm với các ngôn ngữ Trung Bộ châu Mỹ khác.
Phân loại

Tiếng Purépecha từ lâu đã được phân loại là một ngôn ngữ tách biệt, không liên quan đến bất kỳ ngôn ngữ nào khác. Greenberg xếp nó vào hệ ngôn ngữ Chibcha, nhưng cũng như nhiều phân loại khác của ông, điều này bị các chuyên gia khác bác bỏ.
Tiếng Purépecha có một số phương ngữ mà SIL International xếp vào hai ngôn ngữ, nhưng Campbell (1997) xem tiếng Purépecha như một ngôn ngữ đơn nhất.