Android (hệ điều hành)
Lịch sử

Android, Inc. được thành lập tại Palo Alto, California vào tháng 10 năm 2003 bởi Andy Rubin (đồng sáng lập công ty Danger), Rich Miner (đồng sáng lập Tổng công ty Viễn thông Wildfire), Nick Sears (từng là Phó giám đốc T-Mobile), và Chris White (trưởng thiết kế và giao diện tại WebTV) để phát triển, theo lời của Rubin, "các thiết bị di động thông minh hơn có thể biết được vị trí và sở thích của người dùng". Dù những người thành lập và nhân viên đều là những người có tiếng tăm, Android, Inc. hoạt động một cách âm thầm, chỉ tiết lộ rằng họ đang làm phần mềm dành cho điện thoại di động. Trong năm đó, Rubin hết kinh phí. Steve Perlman, một người bạn thân của Rubin, mang cho ông 10.000 USD tiền mặt nhưng từ chối tham gia vào công ty.
Google mua lại Android, Inc. vào ngày 17 tháng 8 năm 2005, biến nó thành một bộ phận trực thuộc Google. Những nhân viên của chủ chốt của Android, Inc., gồm Rubin, Miner và White, vẫn tiếp tục ở lại công ty làm việc sau thương vụ này. Vào thời điểm đó không có nhiều thông tin về công ty, nhưng nhiều người đồn đoán rằng Google dự tính tham gia thị trường điện thoại di động sau bước đi này. Tại Google, nhóm do Rubin đứng đầu đã phát triển một nền tảng thiết bị di động phát triển trên nền nhân Linux. Google quảng bá nền tảng này cho các nhà sản xuất điện thoại và các nhà mạng với lời hứa sẽ cung cấp một hệ thống uyển chuyển và có khả năng nâng cấp. Google đã liên hệ với hàng loạt hãng phần cứng cũng như đối tác phần mềm, bắn tin cho các nhà mạng rằng họ sẵn sàng hợp tác với các cấp độ khác nhau.
Ngày càng nhiều suy đoán rằng Google sẽ tham gia thị trường điện thoại di động kể từ tháng 12 năm 2006. Tin tức của BBC và Nhật báo phố Wall chú thích rằng Google muốn đưa công nghệ tìm kiếm và các ứng dụng của họ vào điện thoại di động và họ đang nỗ lực làm việc để thực hiện điều này. Các phương tiện truyền thông truyền thống lẫn online cũng viết về tin đồn rằng Google đang phát triển một thiết bị cầm tay mang thương hiệu Google. Một vài tờ báo còn nói rằng trong khi Google vẫn đang thực hiện những bản mô tả kỹ thuật chi tiết, họ đã trình diễn sản phẩm mẫu cho các nhà sản xuất điện thoại di động và nhà mạng. Tháng 9 năm 2007, InformationWeek đăng tải một nghiên cứu của Evalueserve cho biết Google đã nộp một số đơn xin cấp bằng sáng chế trong lĩnh vực điện thoại di động.
Ngày 5 tháng 11 năm 2007, Liên minh thiết bị cầm tay mở (Open Handset Alliance), một hiệp hội bao gồm nhiều công ty trong đó có Texas Instruments, Tập đoàn Broadcom, Google, HTC, Intel, LG, Tập đoàn Marvell Technology, Motorola, Nvidia, Qualcomm, Samsung Electronics, Sprint Nextel và T-Mobile được thành lập với mục đích phát triển các tiêu chuẩn mở cho thiết bị di động. Cùng ngày, Android cũng được ra mắt với vai trò là sản phẩm đầu tiên của Liên minh, một nền tảng thiết bị di động được xây dựng trên nhân Linux phiên bản 2.6. Chiếc điện thoại chạy Android đầu tiên được bán ra là HTC Dream, phát hành ngày 22 tháng 10 năm 2008. Biểu trưng của hệ điều hành Android mới là một con robot màu xanh lá cây do hãng thiết kế Irina Blok tại California vẽ.
Từ năm 2008, Android đã trải qua nhiều lần cập nhật để dần dần cải tiến hệ điều hành, bổ sung các tính năng mới và sửa các lỗi trong những lần phát hành trước. Mỗi bản nâng cấp được đặt tên lần lượt theo thứ tự bảng chữ cái, theo tên của một món ăn tráng miệng; ví dụ như phiên bản 1.5 Cupcake (bánh bông lan nhỏ có kem) tiếp nối bằng phiên bản 1.6. Phiên bản mới nhất hiện nay là Android 13, ra mắt vào tháng 8 năm 2022. Vào năm 2010, Google ra mắt loạt thiết bị Nexus—một dòng sản phẩm bao gồm điện thoại thông minh và máy tính bảng chạy hệ điều hành Android, do các đối tác phần cứng sản xuất. HTC đã hợp tác với Google trong chiếc điện thoại thông minh Nexus đầu tiên, Nexus One. Kể từ đó nhiều thiết bị mới hơn đã gia nhập vào dòng sản phẩm này, như điện thoại Nexus 4 và máy tính bảng Nexus 10, lần lượt do LG và Samsung sản xuất. Google xem điện thoại và máy tính bảng Nexus là những thiết bị Android chủ lực của mình, với những tính năng phần cứng và phần mềm mới nhất của Android.
Năm 2010, Google ra mắt dòng sản phẩm Nexus, một loạt thiết bị mà Google hợp tác với các nhà sản xuất thiết bị khác nhau để sản xuất các thiết bị mới và giới thiệu các phiên bản Android mới. Dòng sản phẩm này được mô tả là đã "đóng vai trò then chốt trong lịch sử của Android bằng việc giới thiệu các phiên bản phần mềm và tiêu chuẩn phần cứng mới trên toàn bộ hệ thống" và trở nên nổi tiếng với phần mềm "không quá nhiều chức năng" và "cập nhật kịp thời". Tại hội nghị phát triển Google I/O vào tháng 5 năm 2013, Google công bố một phiên bản đặc biệt của Samsung Galaxy S4, trong đó thay vì sử dụng phiên bản tùy chỉnh Android của Samsung, điện thoại chạy "stock Android" và hứa hẹn sẽ nhận được các cập nhật hệ thống mới nhanh chóng. Thiết bị này trở thành khởi đầu của chương trình Google Play edition, và được tiếp tục bởi các thiết bị khác, bao gồm phiên bản Google Play edition của HTC One, và Moto G Google Play edition. Năm 2015, Ars Technica viết rằng "Đầu tuần này, các điện thoại Android phiên bản Google Play edition cuối cùng trong cửa hàng trực tuyến của Google đã được liệt kê là "không còn bán" và "Bây giờ chúng đã biến mất, và có vẻ như chương trình đã kết thúc hoàn toàn."
Từ năm 2008 đến 2013, Hugo Barra đã đảm nhận vai trò người phát ngôn sản phẩm, đại diện cho Android tại các cuộc họp báo và Google I/O, hội nghị hàng năm dành cho nhà phát triển của Google. Ông rời khỏi Google vào tháng 8 năm 2013 để gia nhập hãng điện thoại Trung Quốc Xiaomi. Chưa đầy sáu tháng trước đó, Larry Page, khi đó là CEO của Google, thông báo trong một bài đăng trên blog rằng Andy Rubin đã chuyển từ bộ phận Android để đảm nhận các dự án mới tại Google, và Sundar Pichai sẽ trở thành người đứng đầu Android mới. Pichai sau đó cũng thay đổi vị trí, trở thành CEO mới của Google vào tháng 8 năm 2015 sau khi công ty tái cơ cấu thành tập đoàn Alphabet, khiến Hiroshi Lockheimer trở thành người đứng đầu Android mới.
Trên Android 4.4 Kit Kat, quyền truy cập viết chung vào thẻ nhớ MicroSD đã bị khóa đối với các ứng dụng cài đặt bởi người dùng, chỉ có thể ghi vào các thư mục chuyên dụng với tên gói tương ứng, nằm trong đường dẫn Android/data/. Quyền truy cập viết đã được khôi phục trong Android 5 Lollipop thông qua Google Storage Access Framework interface không tương thích ngược.
Vào tháng 6 năm 2014, Google công bố Android One, một bộ "mô hình tham chiếu phần cứng" giúp "cho phép [nhà sản xuất thiết bị] dễ dàng tạo ra điện thoại chất lượng cao với giá thấp", được thiết kế dành cho người tiêu dùng ở các nước đang phát triển.
 Vào tháng 9, Google công bố bộ điện thoại Android One đầu tiên sẽ ra mắt tại Ấn Độ. Tuy nhiên, Recode đưa tin vào tháng 6 năm 2015 rằng dự án này "thất bại", trích dẫn "người tiêu dùng và các đối tác sản xuất không chịu tham gia" và "những lần lỡ tay của công ty tìm kiếm chưa từng thành công với phần cứng". Kế hoạch tái khởi động Android One nổi lên vào tháng 8 năm 2015, và một tuần sau đó, châu Phi được công bố là địa điểm tiếp theo cho chương trình này. Một báo cáo từ The Information vào tháng 1 năm 2017 cho biết Google đang mở rộng chương trình Android One giá rẻ tới Hoa Kỳ, mặc dù The Verge cho biết rằng công ty có thể sẽ không sản xuất các thiết bị thực tế. Google giới thiệu các điện thoại thông minh Pixel và Pixel XL vào tháng 10 năm 2016, được tiếp thị là những chiếc điện thoại đầu tiên do Google sản xuất, và được trang bị các tính năng phần mềm đặc biệt, chẳng hạn như Trợ lý Google, trước khi được phổ biến rộng rãi. Các điện thoại Pixel đã thay thế dòng Nexus, và thế hệ mới của điện thoại Pixel được ra mắt vào tháng 10 năm 2017.
Vào tháng 5 năm 2019, hệ điều hành Android đã vướng vào cuộc chiến thương mại giữa Trung Quốc và Hoa Kỳ liên quan đến Huawei, một công ty công nghệ khác, đã trở nên phụ thuộc vào việc truy cập vào nền tảng Android. Vào mùa hè năm 2019, Huawei thông báo rằng họ sẽ tạo ra một hệ điều hành thay thế cho Android được biết đến với tên gọi Harmony OS, và đã đăng ký quyền sở hữu trí tuệ tại các thị trường toàn cầu chính. Dưới các lệnh trừng phạt như vậy, Huawei có kế hoạch dài hạn để thay thế Android vào năm 2022 bằng hệ điều hành mới này, vì Harmony OS ban đầu được thiết kế cho các thiết bị mạng lưới các vật liệu kết nối (internet of things), chứ không phải cho điện thoại thông minh và máy tính bảng.
Vào ngày 22 tháng 8, 2019, thông báo rằng Android "Q" sẽ chính thức được đặt tên là Android 10, chấm dứt việc đặt tên các phiên bản chính sau các loại món tráng miệng. Google cho biết rằng những tên này không "bao hàm" cho người dùng quốc tế (do những món ăn trên không được biết đến quốc tế, hoặc khó để phát âm trong một số ngôn ngữ). Cùng ngày đó, Android Police đưa tin rằng Google đã thuê chế tác một tượng điêu khắc số "10" khổng lồ để đặt trong sảnh của văn phòng mới của các nhà phát triển. Android 10 được phát hành vào ngày 3 tháng 9, 2019, trước tiên dành cho điện thoại Google Pixel.
Vào cuối năm 2021, một số người dùng báo cáo rằng họ không thể gọi các dịch vụ khẩn cấp. Vấn đề này là do sự kết hợp của các lỗi trên Android và ứng dụng Microsoft Teams; cả hai công ty đã phát hành các bản cập nhật để khắc phục vấn đề.