stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Dysschema recta

| Dysschema recta> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Chi (genus): Dysschema
Loài (species): D. recta
Danh pháp hai phần
Dysschema recta
Dysschema recta là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Castianeira tinae

| Castianeira tinae> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Corinnidae
Chi (genus): Castianeira
Loài (species): C. tinae
Danh pháp hai phần
Castianeira tinae Patel & Patel, 1973 
Castianeira tinae là một loài nhện trong họ Corinnidae.
Loài này thuộc chi Castianeira. Castianeira tinae được miêu tả năm 1973 bởi Patel & Patel.
Chú thích

↑  Platnick, Norman I. (2010): The world spider catalog, version 10.5. American Museum of Natural History.
Nebridia mendica

| Nebridia mendica> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Salticidae
Chi (genus): Nebridia
Loài (species): N. mendica
Danh pháp hai phần
Nebridia mendica E.B. Bryant, 1943 
Nebridia mendica là một loài nhện trong họ Salticidae.
Loài này thuộc chi Nebridia. Nebridia mendica được Elizabeth Bangs Bryant miêu tả năm 1943.
Chú thích

↑  Platnick, N. I. (2012) The world spider catalog, version 12.5. American Museum of Natural History. DOI: 10.5531/db.iz.0001.
Ngũ quân Đô đốc

Ngũ quân Đô đốc (chữ Hán: 五軍都督, tiếng Anh: Commander-General of the Five Armies), hoặc Đô đốc, là tên gọi tắt của chức võ quan với thực quyền cao nhất thời Trần, Lê sơ, Mạc và thời chúa Trịnh.  Thời chúa Nguyễn, triều đình không đặt chức Ngũ quân đô đốc, chỉ dùng tước Đô đốc truy phong cho các vị tướng và riêng phong cho họ Mạc trấn thủ Hà Tiên.  Thời Nguyễn, chức này còn được biết với tên là Ngũ quân Đô thống.
Chức trưởng quan phủ Ngũ quân đô đốc tương tự chức Nguyên Soái (tiếng Anh: Marshal) tại Tây phương thời nay. Chức thự quản hoặc phó quan phủ Ngũ quân đô đốc tương tự chức Thống chế (tiếng Anh: Field Marshal) tại Tây Phương thời nay.
Lịch sử > Thời Lê trung hưng - xứ Đàng Ngoài

Tại Đàng Ngoài, thời đầu chúa Trịnh vẫn áp dụng quan chế ngũ phủ đô đốc thời Lê Thánh Tông.  Thời kỳ này, việc quyền lực rơi vào tay nhà chúa đồng nghĩa với chức tổng chỉ huy quân đội (như Thái úy) nằm trong tay các chúa.  Dần dần, chức Thái úy không còn là chức với thực quyền chỉ huy quân đội mà là là một tước để phong cho các công thần có công với triều đình.  Ví dụ như lần phong tặng chức tước Trung quân Đô đốc phủ tả đô đốc chưởng phủ sự thái uý Đoan quốc công cho Nguyễn Hoàng năm 1593 khi ông đem qua ra Bắc giúp chúa Trịnh Tùng đánh dẹp dư đảng họ Mạc.  Một chức mới, Đại nguyên soái, được các vua Lê phong cho các chúa Trịnh, với thực quyền nắm toàn bộ quyền tổng chỉ huy quân đội xứ Đàng Ngoài.
Năm 1664, chúa Trịnh Tạc đặt thêm chức Chưởng phủ sự, Thự phủ sự trong các phủ đô đốc.  Theo Chính quyền nhà nước trung ương thời Lê-Trịnh:
"Năm 1664, cùng với việc đặt đủ số Thượng thư của sáu bộ bên triều đình, chúa Trịnh Tạc đặt thêm chức Chưởng phủ sự, Thự phủ sự và Quyển phủ sự, có nhiệm vụ bàn định các công việc trong phủ đô đốc và tra xét các tờ khải tâu lên.  Những người được tham dự chức vụ này đều là những đại thần thân thuộc hoặc có công, như Thái phó Khê quận công Trịnh Trượng giữ chức Trung quân đô đốc phủ Tả đô đốc Chưởng phủ sự; Lỵ quận công Trịnh Đống giữ chức Đông quân Đô đốc phủ tả đô đốc Chưởng phủ sự; Thiếu úy Vân quận công Trịnh Kiền giữ chức Nam quân Đô đốc phủ Tả đô đốc Thự phủ sự; Thiếu phó Điện quận công Trịnh Ốc giữ chức Bắc quân Đô đốc phủ Tả đô đốc Thự phủ sự.  Chưởng phủ sự, Quyền phủ sự cùng với quan Tham tụng bên văn bàn bạc chính sự việc triều đình, chức nhiệm long trọng. Từ đời Bảo Thái (1720-1729) về sau, phần nhiều do quan văn đổi sang làm chức ấy như Quốc lão Đặng Đình Tướng làm Chưởng phủ sự, Tham tụng Nguyễn Công Cơ làm Thự phủ sự. Các chức Chưởng phủ sự, Thự phủ sự và Quyền phủ sự bên ngạch võ gọi là quan Ngũ phủ.  Các chức Tham Tụng, Bồi Tụng bên ngạch văn gọi là quan Phủ Liêu.  Quan Ngũ phủ và Phủ Liêu họp thành một cơ quan của nhà nước quân chủ trung ương gọi là Ngũ phủ Phủ liêu – một chính phủ tối cao đặt dưới quyền điều khiển của chúa Trịnh."
Với phiên chế này, hai vị võ quan Tả, Hữu Đô đốc trong các phủ đô đốc, ngoài việc chỉ huy binh bị, còn tham gia cùng với các quan ban văn bàn bạc việc triều đình.  Phiên chế này đã tạo nên quan chế Ngũ phủ Phủ liêu, một chính phủ tối cao đặt dưới quyền điều khiển của chúa Trịnh.
Phiên chế  này (Tả Hữu Đô đốc cùng 2 chức Chưởng phủ sự, Thự phủ sự)  kéo dài đến cho đến hết thời chúa Trịnh, khi nhà Tây sơn lật đổ chúa Trịnh và chúa Nguyễn.
Lịch sử > Thời Lê trung hưng - xứ Đàng Trong

Tại Đàng Trong, thời đầu chúa Nguyễn, Nguyễn Hoàng được bổ làm trấn thủ Thuận Hóa, vẫn thuần phục các chúa Trịnh nên không có những thay đổi lớn về hành chính và quân sự.
Đến thời chúa Sãi kế nhiệm Nguyễn Hoàng, cuộc cải tổ hành chính lẫn quân sự được tiến hành.  Lãnh thổ xứ Đàng Trong được chia thành nhiều dinh, mỗi dinh cai quản một phủ, dưới phủ có huyện, tổng, xã.  Quân binh được chia làm ba loại: quân túc vệ ở kinh thành Phú Xuân, quân chính quy đóng tại các dinh trên toàn quốc và thổ binh tại các địa phương. Quân chính quy được phiên chế theo thứ tự: dinh, cơ, đội và thuyền. Dinh là cấp quân đoàn cao nhất và đứng đầu dinh là Chưởng dinh, đứng đầu các cơ là Chưởng cơ và Cai cơ; đứng đầu các đội có Cai đội và Đội trưởng, đứng đầu các thuyền có các Cai thuyền.  Chưởng dinh là cấp bậc võ quan cao nhất và chịu sự điều hành trực tiếp từ nhà chúa.
Bắt đầu từ đây, Chưởng dinh là chức võ quan cao cấp nhất tại xứ Đàng Trong.  Chức Đô đốc chỉ còn được dùng để truy phong các vị công thần ban võ có công lớn với triều đình trong việc chống Trịnh và Nam tiến.  Ví dụ năm 1656, chúa Hiền truy phong Nguyễn Cửu Kiều chức tước Đặc tiến Phụ quốc thượng tướng quân, Tả quân Đô đốc phủ Tả đô đốc, Nghĩa quận công.
Phiên chế này (Chưởng dinh là vị võ quan cao nhất và các chức tước Đô đốc dùng để truy phong)  kéo dài đến cho đến hết thời chúa Nguyễn, khi nhà Tây sơn lật đổ chúa Trịnh và chúa Nguyễn.
Lịch sử > Thời Tây Sơn

Quan chế thời Tây Sơn cả văn quan và võ quan không có bộ chính sử nào ghi trọn vẹn, chỉ thấy rải rác trong các sách dã sử và tạp ký.  Xem thêm tại bài viết Hành chính Việt Nam thời Tây Sơn.
Lịch sử > Thời Nguyễn

Thời chiến tranh Tây Sơn và chúa Nguyễn, chúa Nguyễn Ánh được tôn là Đại nguyên soái, nắm quyền tổng chỉ huy quân đội.  Chúa Nguyễn Ánh đã lập ra Ngũ quân Đô thống phủ với 5 đạo quân, tương tự với quan chế Ngũ quân Đô đốc thời Lê Thánh Tông.  Các chưởng quản của phủ Ngũ quân Đô thống là các võ quan cao nhất triều và chịu sự điều hành trực tiếp từ nhà chúa và vua sau này.  Cũng như thời chúa Nguyễn, chức Đô đốc thời Nguyễn chỉ còn được dùng để truy phong các vị công thần ban võ thời chúa Nguyễn có công lớn trong việc chống Trịnh và Nam tiến.  Ví dụ năm Gia Long 4 Ất Mùi 1805, triều Nguyễn truy phong Nguyễn Hữu Cảnh chức tước Tuyên lực công thần, đặc tấn Phụ quốc Thượng tướng quân, Cẩm Y vệ Đô chỉ huy sứ ty Đô chỉ huy sứ, Đô đốc phủ Chưởng phủ sự, phó tướng chưởng cơ Lễ Tài hầu, thụy Tuyên Vũ.
Cách đọc hoặc viết chức quan này trong tiếng Việt

Thời Lê Thánh Tông đến  trước hoặc giữa thời Mạc, thời này trong một phủ đô đốc có hai vị Tả, Hữu đô đốc cùng điều hành phủ, không có chức chưởng hoặc thự phủ sự.   Vì vậy, tên chức cần có tên quân doanh (Đông, Tây, Nam, Bắc, Trung) và chức Tả, Hữu để phân biệt.
Cách viết là: tên đơn vị quân doanh (đông, tây, v.v) + quân + đô đốc phủ + chức (tả, hữu) + đô đốc
ví dụ: Đông quân đô đốc phủ Tả đô đốc
chữ Hán: 東軍都督府左都督
Năm Bính Thân 1536, "...Họ Mạc sai Đông quân đô đốc phủ tả đô đốc Khiêm quận công Mạc Đình Khoa trùng tu Quốc tử giám....  " - Đại Việt sử ký tục biên, quyển XVI
Hoặc viết ngắn gọn như Trung quân Tả đô đốc như "... Vương sai Trung quân Tả đô đốc xxx..."
Hoặc viết ngắn gọn như  khi lệnh vua / chúa dặn dò "các tướng Tiền quân Tả, Hữu đô đốc "
Thời Mạc trở về sau, thêm chức chưởng hoặc thự phủ sự.
Cách viết là: tên đơn vị quân doanh (đông, tây, v.v) + quân + đô đốc phủ + chức (tả, hữu) + đô đốc + chưởng phủ sự
ví dụ: Đông quân đô đốc phủ Tả đô đốc chưởng phủ sự
chữ Hán: 東軍都督府左都督掌府事
Hãy cẩn thận:
Nếu viết thiếu tên đơn vị quân doanh (đông, tây, v.v), người đọc sẽ khó mà hình dung vị Tả, Hữu đô đốc ấy thuộc quân doanh (đông, tây, v.v) nào và quan trọng ra sao
Năm 1663, "...Mùa xuân, tháng giêng, bấy giờ, vua còn nhỏ tuổi, Vương sai Tả đô đốc Trạc quận công Trịnh Kiêm, Hữu đô đốc Phổ quận công Hoàng Sĩ Khoa, Đô đốc đồng tri Cường quận công Nguyễn Thụ,  Đô đốc thiêm sự Giao quận công Trịnh Doanh vào coi quân bốn vệ để thị vệ... ".  Cách viết này không cho biết các vị Tả, Hữu đô đốc thuộc phủ nào.
Lưu ý

Thời chúa Nguyễn, chức Đô đốc được riêng phong cho Mạc Thiên Tứ, trấn thủ Hà Tiên.  Không giống như chức đô đốc trong Ngũ quân đô đốc thuần túy chỉ huy quân đội.  Chức Hà Tiên Đô đốc này là chức thống lĩnh mọi việc dân sự và quân sự tại trấn Hà Tiên.
Thời Hậu Lê, chức Đô Tổng binh sứ được dùng cho các đạo ngoài kinh đô, là chức chỉ huy các Đô ty tại các đạo / thừa tuyên / xứ theo phiên chế Ngũ quân Đô đốc phủ.  Tại Kinh đô,  Đô chỉ huy sứ là chức được phong cho các vị võ quan đứng đầu các ty quân sự tại kinh đô như Cẩm Y vệ hoặc Điền tiền vệ, không dùng chức Đô Tổng binh sứ.
Chú thích

↑  Từ điển Chức Quan Việt Nam, Đỗ Văn Ninh, 2002 trang 219 danh mục 344. Đô đốc
↑  “Terms in Chinese History”.
↑  Từ điển Chức Quan Việt Nam, Đỗ Văn Ninh, 2002 trang 221 danh mục 347. Đô đốc thiêm sự
↑  Tổ chức chính quyền dưới triều Lê Thánh Tông, Lê Kim Ngân, Bộ Quốc gia Giáo dục Sài gòn, 1963 trang 81
↑  “Nhà Lê sơ”.
1 2 3 4 5 6 7  Tổ chức chính quyền dưới triều Lê Thánh Tông, Lê Kim Ngân, Bộ Quốc gia Giáo dục Sài gòn, 1963 trang 79-115
↑  “Ấn chương Việt Nam thời Mạc (1527 - 1592)”.[liên kết hỏng]
↑  “Chính quyền nhà nước trung ương thời Lê-Trịnh”. Bản gốc lưu trữ ngày 4 tháng 3 năm 2017. Truy cập ngày 2 tháng 10 năm 2016.
1 2  “Đại Việt sử ký tục biên, quyển XIX”.
| x t Chức quan võ thời phong kiến Việt Nam |
| --- | --- |
Nhà Đinh: Đô hộ phủ sĩ sư
Nhà Tiền Lê: Đô chỉ huy sứ
Nhà Lý: Đô thống
Nhà Trần: Phiêu kỵ thượng tướng quân
Nhà Hồ: Đô thống
Bắc thuộc lần 4: Tổng binh
Nhà Lê sơ: Ngũ quân Đô đốc, Tả Hữu Đô đốc > Đô chỉ huy sứ
Nhà Mạc: Ngũ quân Đô đốc
Chúa Trịnh: Ngũ quân Đô đốc
Chúa Nguyễn: Chúa > Chưởng dinh > Chưởng cơ > Cai cơ > Cai đội > Cai thuyền
Nhà Tây Sơn: Ðại Tư mã
thời Nguyễn: Vua > Ngũ quân Đô thống > Chưởng doanh (Thống chế, Đề đốc) > Chưởng cơ, Chưởng vệ, Lãnh binh, Vệ úy, Đốc binh > Cai cơ, Quản cơ > Cai đội > Suất đội > Suất thập
| x t Quan chế các triều đại quân chủ Việt Nam |
| --- | --- |
Thời kỳ:  Đinh  Tiền Lê  Lý  Trần  Lê sơ  Nguyễn 
Danh sáchchức quan:  Án sát  Bố chính  Cai bạ / Cai bộ  Cai cơ  Cai đội  Cai thuyền  Chưởng cơ  Chưởng dinh  Chưởng doanh  Chưởng vệ  Đại học sĩ  Đề đốc  Đô chỉ huy sứ  Đô đốc  Đốc học  Giáo thụ  Hiệp trấn  Huấn đạo  Khanh sĩ  Khâm sai  Ký lục  Lãnh binh  Lệnh doãn  Lục bộ  Ngũ quân Đô đốc  Ngũ quân Đô đốc phủ  Ngũ quân Đô thống  Phò mã  Phủ doãn  Quản cơ  Suất đội  Suất thập  Tể tướng  Thái thú  Thứ sử  Tam công  Thừa tướng  Thái giám  Thái sư  Thái uý  Tham hiệp trấn  Thượng thư  Tiết độ sứ  Tổng đốc  Trấn thủ  Tri châu  Tri phủ  Tuần phủ  Tư đồ  Tứ trụ triều đình  Văn chức 
Tổ chức Ngũ quân Đô đốc phủ thời Lê Thánh Tông năm 1471
Trung quân phủ thời Lê Thánh Tông năm 1471
Nam quân phủ thời Lê Thánh Tông
Syzygium gonshanense

| Syzygium gonshanense> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Myrtales
Họ (familia): Myrtaceae
Chi (genus): Syzygium
Loài (species): S. gonshanense
Danh pháp hai phần
Syzygium gonshanense P.Y.Bai, 1992 
Syzygium gonshanense là một loài thực vật có hoa trong Họ Đào kim nương. Loài này được P.Y.Bai miêu tả khoa học đầu tiên năm 1992.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Syzygium gonshanense”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Nymphius lydius

| Nymphius lydius> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Chrysomelidae
Chi (genus): Nymphius
Loài (species): N. lydius
Danh pháp hai phần
Nymphius lydius Weise, 1886 
Nymphius lydius là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1886.
Chú thích

↑  Chrysomelidae in Synopsis of the described Coleoptera of the World ngày 13 tháng 12 năm 2008
Nebridia semicana

| Nebridia semicana> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Salticidae
Chi (genus): Nebridia
Loài (species): N. semicana
Danh pháp hai phần
Nebridia semicana Simon, 1902 
Nebridia semicana là một loài nhện trong họ Salticidae.
Loài này thuộc chi Nebridia. Nebridia semicana được Eugène Simon miêu tả năm 1902.
Chú thích

↑  Platnick, N. I. (2012) The world spider catalog, version 12.5. American Museum of Natural History. DOI: 10.5531/db.iz.0001.
Ngựa Wielkopolski

| --- | --- |

Gốc gác: Ba Lan
Equus ferus caballus
Ngựa Wielkopolski là một giống ngựa có nguồn gốc ở Trung và Tây Ba Lan vào năm 1964, và đôi khi được gọi với cái tên khác là Ngựa Mazursko-Poznanski. Tên của nó bắt nguồn từ Wielkopolska ("Ba Lan vĩ đại"), một khu vực ở phía tây trung tâm Ba Lan, thủ phủ của Poznań.
Ngựa giống này có thể có màu đất và có kích thước nằm trong khoảng 15,2 đến 16,2 hand (hay 62 và 66 inch, 157 và 168 cm).
Lịch sử

Wielkopolski được phát triển bằng cách lai hai giống ngựa Ba Lan hiện đã tuyệt chủng là Ngựa Pozan và Ngựa Mazury, vì vậy nó còn được gọi với cái tên là Ngựa Mazursko-Poznanski. Ngựa Pozan (Poznan) được phát triển ở Ba Lan. Loài này cực kỳ hiếm, và được nhân giống tại các trại giống ngựa ở Posadowo, Racot và Gogolewo. Pozan là sự pha trộn của các dòng máu ngựa khác nhau như Ngựa Ả Rập, Ngựa Thoroughbred, Ngựa Trakehner và Ngựa Hanoverian. Giống này là một giống ngựa trang trại hạng trung, rất linh hoạt, được sử dụng để cưỡi và làm nông nghiệp. Mazury, còn được gọi là Ngựa Masuren là một giống được phát triển ở Ba Lan dưới dạng ngựa cưỡi. Nó chủ yếu xuất phát từ giống Trakehner và khi lai với Pozan đã tiếp tục phát triển tạo nên giống ngựa mới là giống Wielkopolski. Mazury được nhân giống tại trại nuôi ngựa tại Liski ở khu vực Masuria. Một con tem bưu chính Ba Lan năm 1963 minh họa một Mazury.
Hai giống này đã tạo thành một nền tảng cơ bản, sau đó các dòng máu ngựa Thoroughbred, Ả Rập và Anglo-Ả Rập được thêm vào.
Macrothele

| Macrothele |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Hexathelidae
Chi (genus): Macrothele Ausserer, 1871
Tính đa dạng 
26 species
Loài điển hình
Mygale calpeiana Walckenaer, 1805 
Các loài
 Xem trong bài.
Macrothele là một chi nhện trong họ Hexathelidae.
Chú thích

↑  Norman I. Platnick. “The World Spider Catalog, Version 13.5”. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2013.
Cattleya joaquiniana

| Cattleya joaquiniana> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Chi (genus): Cattleya
Loài (species): C. joaquiniana
Danh pháp hai phần
Cattleya joaquiniana F.E.L.Miranda, 1999 
Cattleya joaquiniana là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được F.E.L.Miranda mô tả khoa học đầu tiên năm 1999.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Cattleya joaquiniana”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Ebo pepinensis

| Ebo pepinensis |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Philodromidae
Chi (genus): Ebo
Loài (species): E. pepinensis
Danh pháp hai phần
Ebo pepinensis Gertsch, 1933 
Ebo pepinensis là một loài nhện trong họ Philodromidae.
Loài này thuộc chi Ebo. Ebo pepinensis được Willis J. Gertsch miêu tả năm 1933.
Chú thích

↑  Platnick, Norman I. (2010): The world spider catalog, version 10.5. American Museum of Natural History.
Doraemon: Nobita và nước Nhật thời nguyên thủy

Về bộ phim làm lại năm 2016, xem Doraemon: Nobita và nước Nhật thời nguyên thủy (phim 2016).
| Doraemon: Nobita và nước Nhật thời nguyên thủy  |
| --- | --- |
Áp phích

Tiếng Nhật: ドラえもん のび太の日本誕生
Hepburn: Doraemon Nobita no Nippon Tanjō
Dịch nghĩa: Doraemon: Nhật Bản khai sinh của Nobita
 
Đạo diễn: Shibayama Tsutomu 
Tác giả: Kịch bản: Fujiko F. Fujio Truyện tranh: Fujiko F. Fujio
Sản xuất: Hatano Masami  Besshi Soichi  Yamada Toshihide  Koizumi Yoshiaki
Diễn viên: Oyama Nobuyo   Ohara Noriko   Nomura Michiko   Kimotsuki Kaneta   Tatekabe Kazuya
Quay phim: Saito Akio
Dựng phim: Inoue Kazuo   Hayashi Mitsuko  Watase Yuko
Âm nhạc: Kikuchi Shunsuke
Phát hành: Toho
Công chiếu:  11 tháng 3 năm 1989 (1989-03-11) (Nhật Bản)  20 tháng 7 năm 1989 (1989-07-20) (Hong Kong)  
Thời lượng: 100 phút
Quốc gia:  Nhật Bản
Ngôn ngữ: Tiếng Nhật
Doanh thu: ¥2,2 tỉ yen ($17,8 triệu)
 Cổng thông tin Anime và manga
Doraemon: Nobita và nước Nhật thời nguyên thủy (ドラえもん のび太の日本誕生, Doraemon Nobita no Nippon Tanjō?) là phim khoa học viễn tưởng 1989 của đạo diễn Shibayama Tsutomu. Truyện được tác giả Fujiko F. Fujio đăng trên tạp chí CoroCoro Comic từ tháng 10 năm 1988 đến tháng 3 năm 1989 và được Shogakukan tập hợp ấn hành thành cuốn truyện hoàn chỉnh vào ngày 28 tháng 7 năm 1987. Tại Việt Nam truyện được Nhà xuất bản Kim Đồng phát hành với tên đầu tiên là Chiến thắng quỷ Kamat. Truyện lấy bối cảnh hậu thế Pleistocen tại Nhật Bản và Trung Quốc đại lục có một người xấu xa đến từ thế giới tương lai trở lại quá khứ nhằm thôn tính, thay đổi lịch sử nhân loại. Nobita cùng những người bạn vô tình phiêu lưu đến và giúp bộ tộc cổ đại chống lại Gigazombie. Sau đó tác phẩm được đạo diễn Shibayama Tsutomu chuyển thể thành phim, trở thành phim thứ 10 của loạt phim điện ảnh Doraemon, được công chiếu vào ngày 11 tháng 3 năm 1989. Sau đó phim được Toho phát hành trong định dạng băng và đĩa DVD tại Nhật Bản và tại Việt Nam do Công ty điện ảnh Thành phố Hồ Chí Minh phát hành không bản quyền trong định dạng VCD. Ca khúc mở đầu phim là "Doraemon no Uta" (ドラえもんのうた, dịch nghĩa Bài hát về Doraemon, "Doraemon no Uta"?) do Yamano Satoko trình bày và ca khúc kết thúc là "Toki No Tabibita" (時の旅人, dịch nghĩa Lữ khách vượt thời gian, "Toki No Tabibita"?) do Nishida Toshiyuki trình bày. Tại Hong Kong, phim được công chiếu vào ngày 20 tháng 7 năm 1989 còn tại Đài Loan được phát hành trong thập niên 1990.
Nội dung

Câu chuyện bắt đầu khi nhóm bạn Doraemon giận dỗi cha me và được Nobita rủ rê bỏ nhà ra đi, trở về thế giới 70 vạn năm trước tại Nhật Bản. Tại đó, họ đã tạo ra một công viên thật thoải mái cho riêng mình. Cơn giận dỗi kết thúc, họ trở về và phát hiện ra cậu bé Kukuru - người dân của bộ lạc Hikari (Trung Quốc) - bị lỗ hổng thời gian hút lạc vào thế giới Nhật Bản hiện tại. Doraemon dò thông tin biết được bộ lạc của Kukuru đang bị bộ tộc Kuracha truy bắt mà. Tên quỷ Gigazombie bí ẩn là chúa tể bộ tộc Kuracha. Nobita và các bạn cùng cưỡi những con vật lai giống kì lạ (do chính cậu lai tạo ra) đi tìm đoàn người bộ lạc Hikari đang bị tên quỷ Gigazombie bắt đi.
Sau nhiều ngày họ đã tìm thấy đoàn nô lệ, một trận chiến đã diễn ra và dĩ nhiên phần thắng thuộc về nhóm bạn Doraemon. Họ đưa đoàn người đến Nhật Bản sinh sống và an tâm rằng bộ lạc Hikari có một cuộc sống an toàn. Thế nhưng khi quay về thế giới hiện tại, Doraemon đã nghiên cứu và biết rằng tên quỷ Gigazombie không phải là người bình thường, hắn có một phép thuật siêu nhiên có nguồn gốc từ công nghệ của thế kỉ 23. Nobita và các bạn quay về thời tiền sử ngay nhưng đã quá muộn, đoàn người Hikari an cư chưa được bao lâu thì đã bị bắt đi một lần nữa. Nhóm bạn quyết định đến tận sào huyệt của Gigazombie để giải cứu bộ lạc.
Họ đi đến một vùng lạnh giá đầy băng tuyết ở phía Bắc theo hướng dẫn của gậy thần dẫn đường. Không may Nobita đã bị rơi lại giữa đường. Những người còn lại tìm ra một hang động và sử dụng ''bình cứu nạn'' để giải cứu Nobita nhưng lại bị tên linh thần đất sét - tay sai của Gigazombie phá huỷ. Trong khi chờ đợi, nhóm bạn phát hiện ra cái hang mà mình đang trú ẩn chính là căn cứ của bọn Gigazombie, họ xông thẳng vào nhưng lại bị Gigazombie bắt sống.
Trong khi đó Nobita được một con voi Mamút cứu sống và cưỡi các loài vật lai giống của mình tìm Doraemon và các bạn. Cậu đến vừa kịp lúc cứu Doraemon, Jaian, Suneo, Shizuka sắp bị ăn thịt bởi loài báo nanh dài hung dữ. Nhóm bạn chạy trốn nhưng bị tên Gigazombie làm bít cửa hang đá, chặn mọi ngã đường. Đang lúc nguy cấp thì Nobita bỗng nhớ ra chiếc hộp con voi Mamút đưa cho cậu, cậu mở hộp ra và ấn nút. Tín hiệu nhanh chóng phát ra cho đội tuần tra thời gian (cải trang trong lốt voi Mamút), ho nhanh chóng đến giải cứu cho nhóm bạn Doraemon và bộ lạc Hikari. Căn cứ của Gigazombie bị phá huỷ.
Sản xuất

Bộ phim là sản phẩm của:
Hãng hoạt hình Shinei (Shinei Animation).
Nhà xuất bản Shogakukan.
Hãng truyền hình Asahi.
Phân vai

| Nhân vật | Diễn viên lồng tiếng Nhật |
| --- | --- |
Doraemon: Ōyama Nobuyo
Nobita: Ohara Noriko
Shizuka: Nomura Michiko
Suneo: Kimotsuki Kaneta
Jaian: Tatekabe Kazuya
Mẹ Nobita: Chijimatsu Sachiko
Ba Nobita: Kato Masayuki
Thầy giáo: Tanaka Ryouichi
Mẹ Jaian: Aoki Kazuyo
Mẹ Suneo: Ohtori Yoshino
Monmosu: Oomiya Butsuni
Tsuchidama: Takashima Gara
Gigazombie: Nagai Ichiro
Watabe: Futamata Issei
Trưởng làng: Kitamura Koichi
Thành viên bộ tộc: Hashimoto Kouichi
Cậu bé: Mashiba Mari
Người dẫn Kurayama Tribe: Hirose Masashi
Tajikara: Ryuji Nakagi
Tarane: Tamagawa Sakiko
chủ nhà: Takashi Taguchi
Kukuru: Matsuoka Youko
Máy vi tính: Mitsuya Yuji
Chú thích

1 2 3 4 5  “Doraemon: Nobita at the Birth of Japan (movie)” (bằng tiếng Anh). Anime News Network. Truy cập ngày 16 tháng 11 năm 2008.
1 2 3 4  “Doraemon: Nobita no Nihon tanjô (1989)” (bằng tiếng Anh). The Internet Movie Database. Truy cập ngày 16 tháng 11 năm 2008.
↑  “Doraemon - Truyện dài - Tập 9 - Chiến thắng quỷ Kamát”. Nhà xuất bản Kim Đồng. Truy cập ngày 16 tháng 11 năm 2008.
↑  Theo máy dò tọa độ của Doraemon thì vị trí bộ lạc này có tọa độ tại tỉnh Phúc Kiến hiện nay
Bìa truyện Nobita và nước Nhật thời nguyên thủy
Dãy chính
Lịch sử

Biểu đồ Hertzsprung-Russell
Dạng quang phổ
O
B
A
F
G
K
M
L
T
Sao lùn nâu
Sao lùn trắng
Sao lùn đỏ
Sao gần lùn
Dãy chính("sao lùn")
Sao gần mứckhổng lồ
Sao khổng lồ
Sao khổng lồ đỏ
Sao khổng lồxanh
Sao khổng lồ sáng
Sao siêu khổng lồ
Sao siêu khổng lồ đỏ
Sao cực siêu khổng lồ
Cấp saotuyệt đối(MV)