stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Chiến dịch phòng thủ Mozdok–Malgobek
Binh lực > Quân đội Đức Quốc xã

Tập đoàn quân xe tăng 1 của tướng Paul Ludwig Ewald von Kleist sử dụng ba trong bốn quân đoàn trực thuộc tham gia chiến dịch:
Quân đoàn xe tăng 3 của tướng Eberhard von Mackensen, gồm các sư đoàn xe tăng 13, 19 và sư đoàn cơ giới SS "Wiking".
Quân đoàn xe tăng 40 của tướng Leo von Schweppenburg gồm các sư đoàn xe tăng 3, 11, sư đoàn cơ giới 16 và sư đoàn pháo chống tăng tự hành 670.
Quân đoàn bộ binh 52 của tướng Albert Zehler gồm các sư đoàn bộ binh 50, 111 và 370.
Sư đoàn đổ bộ đường không 5.
Cuốn tháng 9, sau các trận đột phá của quân Đức lên núi Kavkaz tại các đèo Klukhori, Marukh và khu phòng thủ Tuapse thất bại, các sư đoàn bộ binh sơn chiến 1, 4 (Đức) và 2 (România) được rút về đội hình của Tập đoàn quân xe tăng 1 đóng giữ khu vực Nalchik và dọc bờ Bắc sông Terek.
Binh lực > Quân đội Liên Xô

Quân đội Liên Xô tại hai tuyến phòng thủ đầu tiên gồm hai tập đoàn quân. Tuyến phòng thủ thứ ba do hai sư đoàn được rút từ Quân khu Trung Á, ba lữ đoàn hải quân đánh bộ thuộc Phân hạm đội Kaspy và sư đoàn bộ binh sơn chiến 30 đóng giữ. Trong quá trình thực hành chiến dịch phòng thủ, quân đội Liên Xô rút dần các đơn vị này đưa ra tuyến Mozdok - Malgobek và thay vào đó hai quân đoàn xe tăng và hai quân đoàn kỵ binh được di chuyển vòng qua Trung Á, vượt biển Kaspy từ Krasnovodsk đổ bộ lên Baku và Derbent để chuẩn bị phản công:
Tập đoàn quân 9 do trung tướng K. A. Koroteev chỉ huy gồm Quân đoàn bộ binh cận vệ 11 (các sư đoàn bộ binh cận vệ 8, 9, 10 và sư đoàn bộ binh nhẹ 57), các sư đoàn bộ binh 89, 176, 417, các trung đoàn bộ binh 19, 59, 60 và 131. Trong quá trình chiến dịch, Tập đoàn quân có thêm các sư đoàn bộ binh 61, 151, 389 và lữ đoàn hải quân đánh bộ 62 nhập vào sau khi rút lui các cụm tuyến phòng thủ tuyến một về.
Tập đoàn quân 37 do thiếu tướng P. M. Kozlov chỉ huy gồm Sư đoàn bộ binh cận vệ 2, các sư đoàn bộ binh 151, 275, 295, 392, sư đoàn biên phòng 11, trung đoàn biên phòng 113 NKVD.
Tập đoàn quân 44 (mới khôi phục lại) do thiếu tướng I. E. Petrov chỉ huy gồm sư đoàn bộ binh Azerbaijan 223, các sư đoàn bộ binh 414 và 416 Gruzia, các sư đoàn kỵ binh Kalmyk 30 và 110, các sư đoàn bộ binh 9, 10, 60, 84 và 256, 3 đoàn tàu bọc thép hoạt động trên các tuyến đường sắt Kizlyar - Astrakhan và Kizlyar - Gubermes.
Tập đoàn quân 58 (thành lập ngày 30 tháng 8 năm 1942) do thiếu tướng B. A. Khomenko chỉ huy, gồm các sư đoàn bộ binh 317, 328, 337 sư đoàn bộ binh Makhachkala của NKVD, lữ đoàn bộ binh độc lập 3, các trung đoàn pháo binh 136 và 1147
Theo kế hoạch phòng thủ, Tập đoàn quân 37 giữ hướng Nalchik-Ordzonikidze, Tập đoàn quân 44 giữ hướng Kizlyar và hạ lưu sông Terek, Tập đoàn quân 58 giữ Makhachkala. Ban đầu, việc chỉ huy khu phòng thủ Grozny (bao gồm cả Mozdok và Malgobek) được giao cho thiếu tướng V. N. Martsenkevich. Từ ngày 25 tháng 8, tướng K. A. Koroteev, tư lệnh Tập đoàn quân 9 chịu trách nhiệm chỉ huy cả khu phòng thủ này, tướng V. N. Martsenkevich được điều về phụ trách tuyến phòng thủ thứ ba và khu phòng thủ Baku.
Diễn biến

Ngày 25 tháng 8, tại thị trấn Kursavka, thiếu tướng Ernst-Felix Faeckenstedt, tham mưu trưởng Tập đoàn quân xe tăng 1 báo cáo kế hoạch tác chiến với các tướng Ewald von Kleist, Leo von Schweppenburg và Albert Zehler với nhan đề: "Kế hoạch tiếp tục các cuộc tấn công mới của Tập đoàn quân". Ernst-Felix Faeckenstedt phân tích:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Vùng thảo nguyên sa mạc ven biển Kaspy phía Bắc sông Terek (thảo nguyên vùng Kalmyk) rất khô cằn nên không thuận tiễn cho việc triển khai các lực lượng lớn. Ngoài vấn đề phải cung cấp nước với khối lượng lớn từ xa đến thì đây là một vùng rất nghèo đói của đối phương và cuộc chiến có thể sẽ trở thành cuộc tranh chấp các giếng nước ít ỏi. Do đó, Tập đoàn quân cần hướng các nỗ lực tấn công chính về khu vực Mozdok. Việc vượt qua con sông Terek không không khó khăn lắm và có chỗ, nó chỉ rộng khoảng 100 m. Do đó, cần giao cho Quân đoàn xe tăng 3 phối hợp với sư đoàn sơn chiến Romania nhiệm vụ đột kích qua Mozdok và đánh chiếm các căn cứ đầu cầu làm bàn đạp tấn công Grozny. Quân đoàn xe tăng 40 đã được tăng cường sư đoàn xe tăng 23 sẽ vòng sang phía Tây tấn công từ phía Tây vào khu vực Ordzonikidze, cắt đứt các tuyến đường sắt phía Nam Quân đoàn bộ binh 52 tấn công theo sau Quân đoàn xe tăng 3. Sau đó, dự kiến sẽ tiến hành một cuộc hợp vây, tiêu diệt đối phương tại khu vực phía Tây Ordzonikidze - Grozny và vượt sông Terek tiến đến Makhachkala | ” |
— Ernst-Felix Faeckenstedt, tham mưu trưởng Tập đoàn quân xe tăng 1, 
Ngày 31 tháng 8, Hitler một lần nữa điện nhắc nhở thống chế Wilhelm List:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Nhiệm vụ chính của Tập đoàn quân xe tăng 1 là tiêu diệt đối phương tại khúc cong của sông Terek... Tất cả các lực lượng, đặc biệt là xe tăng phải tiếp tục cuộc tấn công vào Grozny để có thể với tay đến các mỏ dầu trong khu vực. | ” |
— Adolf Hitler,
Diễn biến > Trên tuyến phòng thủ Kislovodsk, Pyatigorsk và Georgiyevsk

Ngày 29 tháng 8, Tập đoàn quân xe tăng 1 (Đức) bắt đầu trinh sát chiến đấu. Sư đoàn xe tăng 23 (Đức) điều một trung đoàn đột phá dọc theo đường sắt từ Mineral Vody vào Pyatigorsk và Kilovodsk nhưng không vượt qua được các sư đoàn bộ binh 61 và 151 (Liên Xô), cuộc đột kích của trung đoàn 8 thuộc sư đoàn xe tăng 13 vào Georgiyevsk cũng bị sư đoàn bộ binh 389 (Liên Xô) đẩy lùi. Sau khi nắm được điểm yếu trong thế bố trí phòng thủ của quân đội Liên Xô và phát hiện ra tuyến phòng thủ thứ hai bố trí cách xa tuyến thứ nhất hơn 40 km và bị chia cắt bởi các con sông Kyra và Malka hầu như không có lực lượng đáng kể trấn giữ, ngày 1 tháng 9, tướng Ewald von Kleist điều động toàn bộ Quân đoàn xe tăng 3 công kích vào giữa Georgiyevsk và Pyatigorsk, chia cắt tuyến phòng thủ đầu tiên của quân đội Liên Xô. Sư đoàn bộ binh 389 (Liên Xô) bị hở sườn và phải vượt sông Malka lùi về tuyến thứ hai. Lữ đoàn hải quân đánh bộ 62 bị đánh dạt sang phía Đông đến tận Budenovsk. Phát hiện xe tăng Đức đã xuất hiện dọc theo đường sắt phía Nam Georgiyevsk, ngày 2 tháng 9, tướng I. I. Maslenikov điều lữ đoàn xe tăng 52 của tướng V. I. Filippov và các tiểu đoàn xe tăng độc lập 249 và 258 ra phản kích. Chỉ có hơn 40 xe tăng Liên Xô không thể cản được cuộc đột kích ồ ạt của 237 xe tăng Đức với sự yểm hộ của 2.356 khẩu pháo. Sau trận đánh ngày 2 tháng 9, lữ đoàn 52 đã mất 14 xe tăng T-34 và 2 xe tăng KV-1 đã phải lui về giữ Mozdok. Ngày 3 tháng 9, Sư đoàn xe tăng 13 (Đức) nhanh chóng vượt qua các con sông nhỏ phía Nam Georgyev tiến về Mozdok, sư đoàn xe tăng 19 đánh chiếm các đầu mối đường sắt Prokhladny và Maiski.
Ở phía Đông, Quân đoàn bộ binh 52 (Đức) lợi dụng sườn phải trên tuyến phòng thủ thứ nhất của quân đội Liên Xô bị sụp đổ đã nhanh chóng tràn qua các cứ điểm phòng thủ mỏng yếu ở Aleksndrovka và Vorontsovo phối hợp với Sư đoàn xe tăng 13 công kích Mozdok. Trên cánh phải, Quân đoàn xe tăng 40 vấp phải sức kháng cự mạnh của các sư đoàn bộ binh 61 và 151 tại khu phòng thủ Piatygorsk. Sau khi Pyatigorsk bị sư đoàn xe tăng 11 Đức đột nhập, ngày 3 tháng 9, hai sư đoàn bộ binh này đã rút về phía Nam sông Malka và lập trận tuyến phòng thủ mới. Sư đoàn xe tăng 11 (Đức) phải mất hai ngày mới vượt được sông Malka trong khi Tập đoàn quân 37 (Liên Xô) đã tập trung các lực lượng chính ở bờ nam sông Balsan trên tuyến phòng thủ thứ hai phía bắc Nalchik.
Diễn biến > Tại hướng Mozdok - Grozny

Trước nguy cơ quân Đức đánh chiếm các con đường quân sự quan trọng ở Gruzia, công binh Liên Xô đã được điều động và một cuộc rải mìn rộng lớn bắt đầu được triển khai. Dọc theo các đường núi hiểm trở, các hầm vượt núi và các cây cầu nhỏ qua các sông suối, khe sâu trên triền núi Kavkaz của khu vực Malgobeg cũng như xung quanh thành phố Grozny đã được công binh Liên Xô bố trí 49 bãi mìn, 6.000 hầm bẫy có gài mìn sát thương, 47 km hàng rào dây thép gai có gài mìn vướng nổ. Trên các đoạn đường trọng yếu, cứ 500 m được chôn 10 quả mìn chống tăng thành từ cụm và gài hàng trăm quả mìn chống kỵ binh. 12 điểm phá sập taluy cũng được thiết kế để sử dụng khi cần thiết. Tại khu vực phía Tây và Bắc Ordzhonikidze, hơn 350 hố sâu cùng 15 km hào chống tăng đã được đào cùng với 3.000 quả mìn chống tăng được bố trí hai bên con đường sắt ngang qua phía Bắc thành phố này. Tổng cộng có 1.500 xe kỹ thuật đã được huy động, mỗi xe chở 13 lính công binh cùng các loại mìn, thuốc nổ, kíp nổ và các thiết bị kỹ thuật đi kèm.
Ngày 6 tháng 9, Quân đoàn xe tăng 3 (Đức) đánh chiếm Mozdok. Ngày 7 tháng 9, Sư đoàn xe tăng 13 (Đức) sử dụng hơn 100 xe tăng và hai trung đoàn lính xung kích tấn công về hướng Kizlyar qua Voznesenskaya để chiếm các đầu cầu vượt sông Terek. Các trung đoàn xe tăng Đức đã vấp phải đón chặn đánh kịch liệt của Quân đoàn bộ binh cận vệ 11, lữ đoàn hải quân đánh bộ 62 và tiểu đoàn xe tăng 249 và lữ đoàn pháo chống tăng 47 (Liên Xô). Suốt ba ngày ròng rã, quân Đức đã bị chặn lại trên bờ bắc sông Terek. Hơn 50 xe tăng Đức đã phải nằm lại trên mép nước của con sông này. Các cầu phao mà quân Đức bắc qua sông đều bị pháo binh, không quân và công binh Liên Xô phá hủy. Ngày 11 tháng 9, Quân đoàn bộ binh 11 được tăng cường lữ đoàn xe tăng 52 tổ chức phản kích, đẩy lùi sư đoàn xe tăng 13 (Đức) 12 km, tướng Ewald von Kleist phải điều quân đoàn bộ binh 52 tổ chức phòng ngự lâm thời ở phía Bắc ga đường sắt Naurskaya để rút Sư đoàn xe tăng 13 về Mozdok
Không qua được sông Terek ở hạ lưu, tướng Ewald von Kleist chuyển hướng tấn công lên thượng nguồn sông Terek, dự tính đột kích qua Ordzhonikidze đến Grozny. Trong khi các sư đoàn xe tăng Đức đang tràn xuống Ordzhonikidze thì ngày 14 tháng 9, đặc công và công binh Liên Xô dùng thuốc nổ phá hỏng hoàn toàn 1.200 m đường sắt phía Tây Mozdok, làm gián đoạn việc tiếp tế xăng dầu, đạn dược và lương thực của Quân đoàn xe tăng 3 (Đức) tại Mozdok. Tuy nhiên, tướng Ewald von Kleist vẫn bình thản ra lệnh tiếp tục tấn công do nhánh đường sắt phía Nam qua Grozny nằm trong kế hoạch tấn công và nếu chiếm được con đường này thì mọi khó khăn về vận chuyển đường sắt cũng vẫn được giải quyết.
Kết quả, đánh giá và ảnh hưởng

Chiến dịch phòng thủ Mozdok–Malgobek đã gây cho Tập đoàn quân xe tăng 1 những tổn thất nặng nề hơn cả Trận Rostov (1941). Các số liệu thống kê thiệt hại ít nhất cũng cho thấy có đến gần 10.000 sĩ quan và binh lính chết và bị thương, khoảng 140 đến 150 xe tăng bị phá hủy. Cụm tập đoàn quân A đã không đạt được mục tiêu nhiệm vụ bao vây và tiêu diệt các tập đoàn quân Liên Xô tại khúc cong của sông Terek như Hitler đã hoạch định.
Những thất bại của Tập đoàn quân 1 (Đức) có nhiều nguyên nhân. Về chủ quan, phải kể đến việc triển khai đến bốn sư đoàn xe tăng trong một thung lũng hẹp, chỉ có duy nhất một hành lang ra vào và được quân đội Liên Xô gài sẵn thế trận phòng thủ ở phía Tây khu vực Grozny - Ordzhonikidze là một sai lầm về chiến thuật. Về chiến lược, Cụm tập đoàn quân A có binh lực hạn chế hơn so với Cụm tập đoàn quân "B" nhưng lại phải tác chiến trên một chính diện rộng hơn. Địa hình đồng bằng Kuban và thảo nguyên Kalmyk đúng là khá thuận lợi cho các hoạt động của xe tăng, cơ giới và không quân. Nhưng sau khi đánh thiệt hại đáng kể các tập đoàn quân Liên Xô, buộc họ phải lùi về phòng thủ trên các triền núi và tiếp tục truy kích đến chân dãy Kavkaz thì quân Đức đã mất đi lợi thế về địa hình. Vì không đủ binh lực khi chính diện tấn công mở rộng, Tập đoàn quân xe tăng 1 (Đức) đã phải đưa gần như toàn bộ đội hình lên tuyến trước. Tại phía sau chỉ có những binh đội tuần tiễu, chủ yếu được sử dụng để bảo vệ tuyến vận tải quan trọng nhất (đường sắt)..
Nhiều nhà phân tích quân sự cho rằng thất bại của Tập đoàn quân xe tăng 1 tại Bắc Kavkaz là do nó phải tác chiến đơn độc trên một hướng chiến lược riêng và cách xa hậu cứ, hầu như không nhận được sự chi viện nào đáng kể của Tập đoàn quân 17 đang sa vào các trận đánh có tính địa phương trên các triền núi phía Tây Bắc dãy Kavkaz. Trong giai đoạn đầu của chiến dịch, không quân Đức phát huy được vai trò yểm hộ tích cực và có hiệu quả cho xe tăng trên mặt đất khi chiến sự chủ yếu đang diễn ra ở phía Nam đồng bằng Kuban và hạ lưu sông Terek. Nhưng đến khi Tập đoàn quân xe tăng 1 chuyển hướng tấn công chủ yếu sang phía Tây khu vực Grozny - Ordzhonikidze, nơi có nhiều đồi núi và rừng cây thì hiệu quả đó bị giảm nhiều. Ngoài ra, một lực lượng đáng kể không quân ném bom và cường kích bị hút và hướng Stalingrad cũng làm giảm đánh kể sự yểm hộ từ trên không đối với lực lượng xe tăng.
Về hậu cần đảm bảo, một tập đoàn quân xe tăng đông đảo như Tập đoàn quân xe tăng 1 (Đức) cần được bảo đảm một khối lượng tiếp tế hậu cần lớn hơn nhiều so với một tập đoàn quân bộ binh. Trong đó, việc tiếp tế xăng dầu, đạn dược (chủ yếu là đạn pháo tăng) các thiết bị kỹ thuật hỗ trợ, các phụ tùng thay thế trở thành một hoạt động sống còn. Nhưng với chỉ duy nhất một con đường sắt có chất lượng kỹ thuật thấp và năng lực lưu thông hạn chế như tuyến đường Rostov - Makhachkala thì không thể đảm bảo cho tập đoàn quân ấy có đủ khí tài và đạn dược để duy trì sức chiến đấu trong một chiến dịch kéo dài.
Chú thích

1 2  Гудериан Гейнц, Воспоминания солдата. — Смоленск.: Русич, 1999 (Heinz Guderian. Erinnerungen eines Soldaten. — Heidelberg, 1951)
1 2 3 4  “Г. Ф. Кривошеев, В. М. Андроников, П. Д. Буриков, Гриф секретности снят: Потери Вооруженных Сил СССР в войнах, боевых действиях и военных конфликтах, — М.: Воениздат, 1993”. Bản gốc lưu trữ ngày 5 tháng 5 năm 2008. Truy cập ngày 22 tháng 4 năm 2010.
1 2  Гудериан Гейнц, Воспоминания солдата. — Смоленск.: Русич, 1999 (Heinz Guderian. Erinnerungen eines Soldaten. — Heidelberg, 1951)
↑  Советская Военная Энциклопедия (В 8 томах) / Пред. Гл. ред. комиссии Н. В. Огарков. — М.: Воениздат, 1978. Т. 5. Линия — Объектовая. 1978. −688 с.
1 2 3  “Исаев Алексей Валерьевич, Когда внезапности уже не было. История ВОВ, которую мы не знали. — М.: Яуза, Эксмо, 2006 - На Кавказ за нефтью”. Bản gốc lưu trữ ngày 30 tháng 12 năm 2009. Truy cập ngày 21 tháng 4 năm 2010.
↑  Гучмазов А., Траскунов М., Цкитишвили К., Закавказский фронт Вел. Отечеств. войны, Тб., 1971. См. также лит. при ст. Битва за Кавказ 1942–43. -328 c.
↑  Trang web chính thức của thành phố Malgobek (Malgobsk)
↑  Баданин Борис Васильевич, На боевых рубежах Кавказа, — М.: Воениздат, 1962. (Boris Vasilievich Badanin. Trên trận tuyến Kavkaz. Nhà xuất bản Quân sự. Moskva. 1962)
↑  S. M. Stemenko. Bộ Tổng tham mưu Xô Viết trong chiến tranh. Tập 1. trang 146-147.
1 2  “Гальдер Франц, Военный дневник. Ежедневные записи начальника Генерального штаба Сухопутных войск 1939-1942 гг.— М.: Воениздат, 1968-1971 - 1942 год. (tiếng Đức: Halder Franz. Kriegstagebuch. Tägliche Aufzeichnungen des Chefs des Generalstabes des Heeres 1939-1942. — Stuttgart: W. Kohlhammer Verlag, 1962-1964)”. Bản gốc lưu trữ ngày 25 tháng 1 năm 2012. Truy cập ngày 21 tháng 4 năm 2010.
1 2 3 4 5  Бешанов Владимир Васильевич, Год 1942 — «учебный». — Мн.: Харвест, 2003 - На Моздокском направлении
1 2  Баданин Борис Васильевич, На боевых рубежах Кавказа. — М.: Воениздат, 1962 - 4. На перевалах Главного Кавказского хребта
↑  Гречко Андрей Антонович, Битва за Кавказ. — М.: Воениздат, 1967 - Глава 3: Провал попыток немецко-фашистских войск прорваться в Закавказье - Нальчикская оборонительная операция
↑  “Гальдер Франц, Военный дневник. Ежедневные записи начальника Генерального штаба Сухопутных войск 1939-1942 гг.— М.: Воениздат, 1968-1971 - 1942 год. (tiếng Đức: Halder Franz. Kriegstagebuch. Tägliche Aufzeichnungen des Chefs des Generalstabes des Heeres 1939-1942. — Stuttgart: W. Kohlhammer Verlag, 1962-1964)”. Bản gốc lưu trữ ngày 24 tháng 1 năm 2012. Truy cập ngày 21 tháng 4 năm 2010.
↑  Курт фон Типпельскирх, История Второй мировой войны. СПб.:Полигон; М.:АСТ,1999
↑  Гудериан Гейнц, Воспоминания солдата. —: Русич, 1999 (Heinz Guderian. Erinnerungen eines Soldaten. — Heidelberg, 1951)
↑  Эрих фон Манштейн. Утерянные победы. — М.: ACT; СПб Terra Fantastica, 1999 - Глава 13: Зимняя кампания 1942-43 г. в Южной России
Tổng tổng thống Liên Bang Nga trao bằng chứng nhận "Vinh danh Thành phố quân sự" cho đại diện người dân Malgobek, ngày 7 tháng 11 năm 2007
Ravshan Irmatov

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
 
Thông tin cá nhân
Tên đầy đủ:  Ravshan Sayfiddinovich Irmatov
Sinh:  9 tháng 8, 1977 (47 tuổi) Tashkent, CHXHCNXV Uzbekistan, Liên Xô
Nghề nghiệp khác:  Giáo viên
Trong nước
| Các năm |  Giải |  Vai trò |  |
| 2000- |  Uzbekistan Super League |  Trọng tài |  |
Quốc tế
| Các năm |  Giải |  Vai trò |  |
| 2003– |  FIFA |  Trọng tài |  |
Ravshan Irmatov (tiếng Uzbek: Ravshan Sayfiddinovich Ermatov, Равшан Сайфиддинович Эрматов, tiếng Nga: Равша́н Сайфидди́нович Ирма́тов; sinh 9 tháng 8 năm 1977) là một trọng tài bóng đá người Uzbekistan hiện đang sống tại Tashkent. Ông trở thành trọng tài FIFA từ năm 2003. Ông đã được chọn làm trọng tài trong Giải vô địch bóng đá U-20 thế giới 2007 tại Canada, cầm còi trong các trận giữa Gambia và Mexico cũng như cặp Chile và Congo,ông cũng được chọn làm trọng tài bắt chính trận chung kết lượt về aff suzuki cup 2012 giữa thái lan vs singapore
Ông đạt được giải Trọng tài Xuất sắc nhất châu Á năm 2008 và 2009, và đã được chọn cầm còi trong trận chung kết Giải vô địch thế giới các câu lạc bộ.
Ông đã được FIFA chọn làm trọng tài cho Giải vô địch bóng đá thế giới 2010 và được điều khiển trận đấu khai mạc giữa Nam Phi và Mexico vào ngày 11 tháng 6.
I-54 (tàu ngầm Nhật) (1943)

Về những tàu ngầm Nhật Bản khác mang cùng tên, xin xem I-54 (tàu ngầm Nhật).
| --- | --- |
I-54 đang chạy thử máy trong vịnh Tokyo, vào khoảng tháng 2 năm 1944
Lịch sử
Đế quốc Nhật Bản
Tên gọi:  Tàu ngầm số 627
Xưởng đóng tàu:  Xưởng vũ khí Hải quân Yokosuka, Yokosuka
Đặt lườn:  1 tháng 7, 1942
Hạ thủy:  4 tháng 5, 1943
Đổi tên:  I-54, 4 tháng 5, 1943
Hoàn thành:  31 tháng 3, 1944
Nhập biên chế:  31 tháng 3, 1944
Xóa đăng bạ:  10 tháng 3, 1945
Số phận:   Mất tích sau ngày 23 tháng 10, 1944   Có thể bị các tàu khu trục USS Gridley và USS Helm đánh chìm gần Leyte, Philippines, 28 tháng 10, 1944 
Đặc điểm khái quát
Lớp tàu:  Type B3
Trọng tải choán nước:   2.649 tấn (2.607 tấn Anh) (nổi)   3.747 tấn (3.688 tấn Anh) (ngầm)  
Chiều dài:  108,7 m (356 ft 8 in) chung 
Sườn ngang:  9,3 m (30 ft 6 in)
Mớn nước:  5,19 m (17 ft 0 in)
Công suất lắp đặt:   9.400 bhp (7.000 kW) (diesel)   2.400 hp (1.800 kW) (điện) 
Động cơ đẩy:   2 × động cơ diesel Kampon Mk.22 Model 10   2 × trục  2 × động cơ điện 
Tốc độ:   17,7 hải lý trên giờ (32,8 km/h; 20,4 mph) (nổi)   6,5 hải lý trên giờ (12,0 km/h; 7,5 mph) (ngầm) 
Tầm xa:   21.000 nmi (39.000 km; 24.000 mi) ở tốc độ 16 hải lý trên giờ (30 km/h; 18 mph) (nổi)   105 nmi (194 km; 121 mi) ở tốc độ 3 hải lý trên giờ (5,6 km/h; 3,5 mph) 
Độ sâu thử nghiệm:  100 m (330 ft)
Thủy thủ đoàn:  94
Vũ khí:   6 × ống phóng ngư lôi 533 mm (21 in) (phía mũi)   19 × ngư lôi Type 95  1 × Hải pháo 14 cm/40 Kiểu năm thứ 11    2 × pháo phòng không 25 mm Type 96 
Máy bay mang theo:  1 × thủy phi cơ Yokosuka E14Y
Hệ thống phóng máy bay:  1 × máy phóng máy bay
I-54 là một tàu ngầm tuần dương lớp Type-B (巡潜乙型潜水艦, Junsen Otsu-gata sensuikan?) được Hải quân Đế quốc Nhật Bản chế tạo trong giai đoạn cuối Chiến tranh Thế giới thứ hai. Nhập biên chế năm 1944, nó hoạt động tuần tra và tham gia các Chiến dịch quần đảo Mariana và Philippines trước khi bị các tàu khu trục Hoa Kỳ USS Gridley và USS Helm đánh chìm gần đảo Leyte, Philippines vào ngày 28 tháng 10, 1944.
Thiết kế và chế tạo > Thiết kế

Bài chi tiết: Type B (lớp tàu ngầm)
Tàu ngầm Type B Cải tiến 2 (lớp I-54) (còn gọi là Type B3) được cải tiến từ Type B2 dẫn trước, có công suất động cơ diesel giảm đáng kể để nâng cao tầm xa hoạt động. Chúng có trọng lượng choán nước 2.649 tấn (2.607 tấn Anh) khi nổi và 3.747 tấn (3.688 tấn Anh) khi lặn, lườn tàu có chiều dài 108,7 m (356 ft 8 in), mạn tàu rộng 9,3 m (30 ft 6 in) và mớn nước sâu 5,19 m (17 ft 0 in). Con tàu có thể lặn sâu đến 100 m (328 ft), và có một thủy thủ đoàn đầy đủ bao gồm 94 sĩ quan và thủy thủ.
Type B3 trang bị hai động cơ diesel Kampon Mk.22 Model 10 công suất 4.700 mã lực phanh (3.505 kW), mỗi chiếc vận hành một trục chân vịt. Khi lặn, mỗi trục được vận hành bởi một động cơ điện công suất 1.000 mã lực (746 kW). Khi di chuyển trên mặt nước nó đạt tốc độ tối đa 17,7 hải lý trên giờ (32,8 km/h; 20,4 mph) và 6,5 hải lý trên giờ (12,0 km/h; 7,5 mph) khi lặn dưới nước, tầm xa hoạt động của Type B3 là 21.000 hải lý (39.000 km; 24.000 mi) ở tốc độ 16 hải lý trên giờ (30 km/h; 18 mph), và có thể lặn xa 105 nmi (194 km; 121 mi) ở tốc độ 3 hải lý trên giờ (5,6 km/h; 3,5 mph).
Những chiếc Type B3 có sáu ống phóng ngư lôi 53,3 cm (21,0 in), tất cả được bố trí trước mũi, và mang theo tổng cộng 17 quả ngư lôi Kiểu 95. Vũ khí trên boong tàu bao gồm khẩu hải pháo 14 cm (5,5 in), và hai pháo phòng không 25 mm Type 96. Hầm chứa máy bay được tích hợp vào tháp chỉ huy và hướng ra phía trước. Máy phóng máy bay được bố trí hướng ra phía trước, trong khi khẩu hải pháo trên boong đặt phía sau. Cách sắp xếp này giúp chiếc thủy phi cơ Yokosuka E14Y tận dụng tốc độ hướng ra trước của con tàu khi được phóng lên.
Thiết kế và chế tạo > Chế tạo

I-54 được đặt lườn như là chiếc Tàu ngầm số 627 tại Xưởng vũ khí Hải quân Yokosuka ở Yokosuka vào ngày 1 tháng 7, 1942. Nó được đổi tên thành I-54, đồng thời được hạ thủy cùng vào ngày 4 tháng 5, 1943. Con tàu hoàn tất và nhập biên chế vào ngày 31 tháng 3, 1944, dưới quyền chỉ huy của Trung tá Hải quân Ohashi Katsuo.
Lịch sử hoạt động

Sau khi nhập biên chế, I-54 được phối thuộc cùng Quân khu Hải quân Kure và được điều về Hải đội Tàu ngầm 11 trực thuộc Đệ Lục hạm đội để chạy thử máy và huấn luyện.
Lịch sử hoạt động > Chiến dịch Mariana

Đô đốc Soemu Toyoda, Tổng tư lệnh Hạm đội Liên hợp, ra lệnh thực hiện Kế hoạch A-Go nhằm phòng thủ quần đảo Mariana từ ngày 13 tháng 6, 1944. Chiến dịch quần đảo Mariana bắt đầu khi lực lượng Hoa Kỳ tiến hành đổ bộ lên Saipan vào ngày 15 tháng 6. I-54 rời Yokosuka vào ngày 7 tháng 7 để hướng sang Saipan, kéo theo một sà lan Unpoto, một kiểu bè trượt dài 70 ft (21 m) có khả năng chở 15 tấn hàng hóa, thường được bố trí ba khẩu lựu pháo Type 96 15 cm cùng đạn dược kèm theo.
Đơn vị Vô tuyến Hạm đội, Melbourne (FRUMEL: Fleet Radio Unit, Melbourne), một đơn vị tình báo tín hiệu đặt căn cứ tại Melbourne, Australia, đã chặn và giải mã được bức điện thông báo I-54 sẽ đi đến Tinian vào ngày 14 tháng 7 để di tản nhân sự Không lực Hải quân Đế quốc Nhật Bản. Saipan thất thủ vào tay lực lượng Hoa Kỳ vào ngày 9 tháng 7, và I-54 được lệnh túc trực ngoài khơi Tinian vào ngày hôm đó; nó bị mất sà lan Unpoto do bị sóng lớn cuốn trôi lúc biển động mạnh. Đến ngày 10 tháng 7, nó được điều về Đội tàu ngầm 15 trực thuộc Đệ Lục hạm đội. FRUMEL lại chặn và giải mã được một bức điện vào ngày 15 tháng 7, thông báo I-54 sẽ đi đến Tinian vào ngày 18 tháng 7, nhưng cuối cùng nó quay trở về Yokosuka vào ngày 24 tháng 7.
Lịch sử hoạt động > Chiến dịch Philippines

Đô đốc Toyoda lại ra lệnh thực hiện Kế hoạch Shō-Gō 1 nhằm phòng thủ quần đảo Philippine từ ngày 13 tháng 10. Vào ngày đó I-54 cùng với các tàu ngầm I-26, I-45, I-53 và I-56 hình thành nên Đội tàu ngầm A trực thuộc Đệ Lục hạm đội. Nó khởi hành từ Kure vào ngày 15 tháng 10 với mệnh lệnh tấn công các tàu sân bay thuộc Lực lượng Đặc nhiệm 38, và tàu tuần dương hạng nhẹ đã bị hư hại trước đó.
Vào ngày 18 tháng 10, Bộ tư lệnh Đệ Lục hạm đội ra lệnh cho I-54 tham gia cùng 12 tàu ngầm khác để tuần tra về phía Đông đảo Leyte, Philippines. Nó được phân công khu vực tuần tra cách 120 nmi (220 km) về phía Đông Philippines, giữa khu vực của I-38 và I-46, và nó được lệnh đi đến khu vực tuần tra vào ngày 25 tháng 10. Trận Leyte bắt đầu khi lực lượng Hoa Kỳ đổ bộ lên Leyte vào ngày 20 tháng 10; cùng trong ngày này I-54 xác nhận mệnh lệnh thay đổi khu vực tuần tra. Nó gửi một bức điện khác vào ngày 23 tháng 10, ngày mở màn của trận Hải chiến vịnh Leyte kéo dài cho đến ngày 26 tháng 10. Sau đó chiếc tàu ngầm hoàn toàn mất liên lạc.