Iowa (lớp thiết giáp hạm)

| --- | --- |
USS Iowa (BB-61) đang bắn toàn bộ pháo chính qua mạn, 15 tháng 8 năm 1984, trong một cuộc thao diễn hỏa lực sau khi được tái biên chế.
Khái quát lớp tàu
Tên gọi:  Thiết giáp hạm lớp Iowa
Xưởng đóng tàu:  Xưởng hải quân New York (BB-61 & BB-63) Xưởng hải quân Philadelphia (BB-62, BB-64, & BB-65) Xưởng hải quân Norfolk (BB-66)
Bên khai thác:   Hải quân Hoa Kỳ
Lớp trước:  lớp South Dakota
Lớp sau:  lớp Montana
Thời gian hoạt động:  22 tháng 2 năm 1943 – 31 tháng 3 năm 1992
Dự tính:  6
Hoàn thành:  4
Hủy bỏ:  Illinois Kentucky
Nghỉ hưu:  4
Giữ lại:  Iowa New Jersey Missouri Wisconsin
Đặc điểm khái quát
Kiểu tàu:  Thiết giáp hạm
Trọng tải choán nước:  45.000 tấn Anh (46.000 t) (tiêu chuẩn); 52.000 tấn Anh (53.000 t) (trung bình tác chiến); 58.000 tấn Anh (59.000 t) (đầy tải)
Chiều dài:  861 ft (262 m) (mực nước); 890 ft (270 m) (chung)
Sườn ngang:  108 ft (33 m) 
Mớn nước:  36 ft (11 m) (đầy tải) 
Động cơ đẩy:  4 × turbine hơi nước hộp số General Electric; 8 × nồi hơi ống nước Babcock & Wilcox; 4 × trục; công suất 212.000 shp (158.000 kW)
Tốc độ:  31 hải lý trên giờ (57 km/h) hoạt động thông thường; 35 hải lý trên giờ (65 km/h) tối đa lý thuyết (tải nhẹ)
Tầm xa:  14.890 mi (12.940 nmi; 23.960 km) ở tốc độ 15 hải lý trên giờ (28 km/h; 17 mph); 11.700 mi (10.200 nmi; 18.800 km) ở tốc độ 20 hải lý trên giờ (37 km/h; 23 mph)
Thủy thủ đoàn tối đa:  list error: mixed text and list (help)  *Thế Chiến II/Triều Tiên/Việt Nam:  2.700 sĩ quan và thủy thủ Chiến tranh Lạnh/vùng Vịnh: 1800 sĩ quan và thủy thủ 
Tác chiến điện tử và nghi trang:   *Thập niên 1980  AN/SLQ-32(V) AN/SLQ-25 Nixie Mark 36 SRBOC
Vũ khí:  list error: mixed text and list (help)  *Thế Chiến II/Triều Tiên/Việt Nam:  9 × pháo 16 inch (406 mm) / 50 caliber Mark 7 (3 × 3); 20 × pháo đa dụng 5 inch (127 mm) / 38 caliber Mark 12; 80 × pháo phòng không Bofors 40 mm / 56 caliber; 49 × pháo phòng không Oerlikon 20 mm / 70 caliber Chiến tranh Lạnh/vùng Vịnh: 9 × pháo 16-inch / 50 caliber Mark 7; 12 × pháo đa dụng 5-inch / 38 caliber Mark 12; 32 × tên lửa hành trình BGM-109 Tomahawk; 16 × tên lửa đối hạm RGM-84 Harpoon; 4 × hệ thống phòng thủ tầm cực gần Phalanx CIWS
Bọc giáp:  đai giáp chính: 12,1 in (310 mm);; vách ngăn: 11,3 in (290 mm); sàn tàu: 7,5 in (190 mm); tháp pháo: 19,7 in (500 mm); bệ tháp pháo: 11,6–17,3 in (290–440 mm)
Máy bay mang theo:  list error: mixed text and list (help)  *Thế Chiến II:  3 × thủy phi cơ Vought OS2U Kingfisher/Curtiss SC Seahawk Chiến tranh Triều Tiên/Việt Nam: 3 × máy bay trực thăng Chiến tranh Lạnh/vùng Vịnh: 8 × máy bay không người lái RQ-2 Pioneer 
Ghi chú:  Lớp thiết giáp hạm cuối cùng được Hải quân Mỹ hoàn tất; lớp thiết giáp hạm duy nhất còn lại có thể tái hoạt động
Thiết giáp hạm lớp Iowa là một lớp sáu thiết giáp hạm nhanh của Hải quân Hoa Kỳ được đặt hàng trong những năm 1939 và 1940. Ban đầu lớp tàu được dự định để đối phó những tàu chiến chủ lực nhanh, như là lớp tàu chiến-tuần dương Kongō của Nhật Bản, đồng thời cũng có thể phục vụ trong hàng chiến trận truyền thống cùng những thiết giáp hạm chậm hơn, hoạt động như hai cánh nhanh của hàng chiến trận. Lớp Iowa được thiết kế để tuân thủ "điều khoản leo thang" của Hiệp ước hải quân London thứ hai, giới hạn trọng lượng choán nước tiêu chuẩn ở mức 45.000 tấn Anh (45.700 t). Bốn chiếc, Iowa, New Jersey, Missouri và Wisconsin, đã hoàn tất; hai chiếc khác, Illinois và Kentucky, đã được đặt lườn nhưng bị hủy bỏ tương ứng vào các năm 1945 và 1958; cả hai lườn tàu bị tháo dỡ vào những năm 1958–1959.
Bốn thiết giáp hạm lớp Iowa là những thiết giáp hạm cuối cùng trong biên chế Hải quân Mỹ; những thiết giáp hạm cũ hơn đều được xuất biên chế vào năm 1947 và rút khỏi danh sách Đăng bạ Hải quân vào năm 1963. Từ giữa những năm 1940 cho đếu đầu thập niên 1990, những thiết giáp hạm lớp Iowa đã tham gia bốn cuộc chiến tranh lớn của Hoa Kỳ. Tại mặt trận Thái Bình Dương trong Chiến tranh Thế giới thứ hai, chúng chủ yếu đóng vai trò tàu hộ tống nhanh cho các tàu sân bay nhanh thuộc lớp Essex, và nả pháo xuống các vị trí của quân Nhật. Trong cuộc Chiến tranh Triều Tiên, những chiếc thiết giáp hạm đã hỗ trợ hỏa lực hải pháo cho lực lượng Liên Hợp Quốc chống lại Bắc Triều Tiên. Đến năm 1968, New Jersey đã nả pháo xuống các mục tiêu của Việt Cộng gần khu phi quân sự trong cuộc Chiến tranh Việt Nam. Cả bốn chiếc đầu được huy động trở lại và hiện đại hóa, được trang bị tên lửa vào những năm 1980 như một phần của chương trình 600 tàu chiến Hải quân. Trong Chiến dịch Bão táp Sa mạc năm 1991, Missouri và Wisconsin đã nã pháo 16 inch (406 mm) và tên lửa xuống các mục tiêu tại Iraq.
Do chi phí tốn kém để duy trì, chúng được cho xuất biên chế vào đầu những năm 1990 khi cuộc Chiến tranh Lạnh đi đến hồi kết thúc. Cả bốn chiếc thiết giáp hạm thoạt tiên được rút khỏi danh sách Đăng bạ Hải quân; tuy nhiên, Quốc hội Mỹ buộc Hải quân phải duy trì hai chiếc trên cơ sở lực lượng hỗ trợ hải pháo không đầy đủ trong các chiến dịch đổ bộ. Điều này đã dẫn đến sự tranh luận kéo dài về vai trò của thiết giáp hạm trong hải quân hiện đại. Cuối cùng cả bốn chiếc đều được rút khỏi đăng bạ và sẵn sàng để tặng cho các tổ chức phi lợi nhuận. Sau khi Iowa được chuyển giao năm 2012, cả bốn chiếc hiện là những tàu bảo tàng trên khắp Hoa Kỳ.