Yamato (thiết giáp hạm Nhật)

Đối với các định nghĩa khác, xem Yamato (định hướng).
| --- | --- |
Thiết giáp hạm Yamato đang chạy thử máy, năm 1941
Lịch sử
Nhật Bản
Đặt tên theo:  "Yamato" (Đại Hòa), một tên thơ ca của Nhật Bản
Đặt hàng:  tháng 3 năm 1937
Xưởng đóng tàu:  Xưởng hải quân Kure
Kinh phí:  ~250 triệu yên Nhật (thời giá 1941) (Tương đương 2,5 tỷ USD thời giá 2017)
Đặt lườn:  4 tháng 11 năm 1937
Hạ thủy:  8 tháng 8 năm 1940
Hoạt động:  16 tháng 12 năm 1941
Xóa đăng bạ:  31 tháng 8 năm 1945
Số phận:  Bị đánh chìm ngày 7 tháng 4 năm 1945 ở phía Bắc Okinawa trong Cuộc hành quân Ten-Go (30°22′B 128°04′Đ﻿ / ﻿30,367°B 128,067°Đ﻿ / 30.367; 128.067)
Đặc điểm khái quát
Lớp tàu:  Lớp thiết giáp hạm Yamato
Trọng tải choán nước:  68.200 tấn Anh (69.294,4 t) (chạy thử) 69.988 tấn Anh (71.111,1 t) (tiêu chuẩn) 72.000 tấn Anh (73.155,4 t) (đầy tải)
Chiều dài:  256 m (840 ft) (mực nước) 263 m (863 ft) (chung)
Sườn ngang:  36,9 m (121 ft)
Mớn nước:  11 m (36 ft) 
Động cơ đẩy:  4 × Turbine hơi nước 12 × nồi hơi Kampon 4 × trục, chân vịt ba cánh đường kính 6 m (19 ft 8 in) công suất 150.000 mã lực (110 MW)
Tốc độ:  50 km/h (27 knot)
Tầm xa:  13.000 km ở tốc độ 30 km/h (7.200 hải lý ở tốc độ 16 knot)
Thủy thủ đoàn tối đa:  2.500–2.800
Vũ khí:  1941: 9 × pháo 460 mm (18,1 inch) (3×3) 12 × pháo 155 mm (6,1 in) (4×3) 12 × pháo 127 mm (5 inch) (6×2)  24 × súng phòng không 25 mm (8×3)  4 × súng phòng không 13,2 mm (2×2)  1945: 9 × pháo 460 mm (18,1 inch) (3×3) 6 × pháo 155 mm (6,1 inch) (2×3) 12 × pháo 127 mm (5 inch) (6×2) 162 × súng phòng không 25 mm (32×3, 66×1) 4 × súng phòng không 13,2 mm (2×2)
Bọc giáp:  650 mm phía trước tháp súng 410 mm (16 in) vỏ giáp hông nghiêng 20 độ 200 mm (8 in) sàn tàu trung tâm (75%) 230 mm (9 in) sàn tàu phía ngoài (25%)
Máy bay mang theo:  7 × máy bay
Hệ thống phóng máy bay:  2 × máy phóng
Yamato (tiếng Nhật: 大和; phiên âm Hán-Việt: Đại Hòa), tên được đặt theo vùng đất nay là tỉnh Nara của Nhật Bản, là một thiết giáp hạm của Hải quân Đế quốc Nhật Bản trong Thế Chiến II, và là soái hạm của Hạm đội Liên hợp Nhật Bản. Nó là chiếc dẫn đầu trong lớp thiết giáp hạm mang tên nó. Đây là thiết giáp hạm lớn nhất mà loài người từng chế tạo.
Yamato, cùng với chiếc tàu chị em với nó là Musashi, là những chiếc thiết giáp hạm lớn nhất và nặng nhất từng được chế tạo, với lượng rẽ nước lên đến 73.100 tấn khi đầy tải, và được trang bị dàn pháo chính gồm chín khẩu đại pháo với cỡ nòng lên đến 460 mm (18,1 inch). Với những thông số này, Yamato có thể đánh bại mọi chiếc thiết giáp hạm khác trong các trận đấu một chọi một. Nhưng không may cho Yamato và các thiết giáp hạm nói chung, đó là chúng đã trở nên lỗi thời trước một loại tàu chiến mới là tàu sân bay. Máy bay ném bom từ tàu sân bay có thể tấn công một tàu chiến trong phạm vi vài trăm km, vượt xa tầm bắn của đại bác trên thiết giáp hạm (chỉ khoảng 40 km). Với chi phí đắt gấp 2,5 lần so với một tàu sân bay, Yamato đã khiến nền công nghiệp quốc phòng Nhật Bản hao tổn rất nhiều nguồn lực, nhưng hiệu quả tác chiến của nó lại rất thấp so với tàu sân bay.
Được chế tạo từ năm 1937 đến năm 1940 và được chính thức đưa vào hoạt động vào cuối năm 1941, Yamato đã phục vụ như là soái hạm của Đô đốc Isoroku Yamamoto trong suốt năm 1942, lần đầu tiên hoạt động như một thành phần của Hạm đội Liên hợp trong trận Midway vào tháng 6 năm 1942. Trong suốt năm 1943, Yamato liên tục di chuyển giữa các căn cứ Truk, Kure và Brunei để đối phó lại các cuộc không kích của Mỹ xuống các hòn đảo căn cứ Nhật Bản. Lần duy nhất mà Yamato nã các khẩu pháo chính của nó xuống tàu chiến đối phương là trong trận chiến ngoài khơi Samar vào tháng 10 năm 1944, nhưng nó được chỉ thị phải rút lui sau khi các đợt tấn công của các tàu khu trục và máy bay trên các tàu sân bay hộ tống gây hư hại cho ba tàu tuần dương hạng nặng. Yamato bị đánh chìm vào tháng 4 năm 1945 trong Cuộc hành quân Ten-Go. Cho tới nay, đây vẫn là con tàu chiến lớn nhất từng bị đánh chìm trong 1 cuộc chiến tranh.