stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Platyptilia ignifera

|  Platyptilia ignifera> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Phân bộ (subordo): Ditrysia
Liên họ (superfamilia): Pterophoroidea
Họ (familia): Pterophoridae
Chi (genus): Platyptilia
Loài (species): P. ignifera
Danh pháp hai phần
 Platyptilia ignifera Meyrick, 1908 
Platyptilia ignifera là một loài bướm đêm thuộc họ Pterophoridae. Nó được tìm thấy ở Nhật Bản (Honshu, Kyushu, Tsushima) và Ấn Độ.
Chiều dài cánh trước là 9–10 mm.
Ấu trùng ăn the fruit của Vitis vinifera.
Akiva Goldsman

| Akiva Goldsman |
| --- | --- |
Goldsman ở Los Angeles, tháng 5 năm 2011
Sinh: 7 tháng 7, 1962 (62 tuổi) Thành phố New York
Nghề nghiệp: Đạo diễn, nhà sản xuất, nhà biên kịch
Năm hoạt động: 1994–nay
Phối ngẫu: Rebecca Spikings (?–2010; năm cô qua đời)
Akiva J. Goldsman (sinh ngày 7 tháng 7 năm 1962) là một nhà biên kịch điện ảnh và phim truyền hình, đạo diễn và nhà sản xuất người Mỹ. Anh đã nhận được Giải Oscar ở hạng mục Kịch bản chuyển thể xuất sắc nhất cho A Beautiful Mind, một bộ phim năm 2001 cũng được trao giải Oscar cho Phim hay nhất.
Goldsman tham gia thực hiện khá nhiều phim điện ảnh Hollywood. Danh sách các bộ phim anh thực hiện bao gồm Batman Forever và bộ phim tiếp nối, Batman & Robin, Thành phố chết và Cinderella Man. Năm 2006, Goldsman tái hợp tác với đạo diễn Ron Howard của A Beautiful Mind cho một dự án phim lớn chuyển thể từ một cuốn tiểu thuyết Mật mã Da Vinci của Dan Brown. Bộ phim này nhận được khá nhiều ý kiến hỗn tạp từ giới phê bình.
Cuộc đời và sự nghiệp

Akiva Goldsman sinh ra vào ngày 7 tháng 7 năm 1962 tại Thành phố New York, là con trai của Tev Goldsman, một bác sĩ chuyên khoa, và Mira Rothenberg, một nhà tâm lý học thiếu nhi. Gia đình của anh đều là người Do Thái. Cả cha và mẹ anh đều tham gia mở một ngôi nhà tình thương cho những trẻ em mắc chứng rối loạn cảm xúc. Cả hai người đều rất bận rộn với công việc của họ, và Goldsman tiết lộ, "Khi tôi lên 10 hay 12, tôi nhận ra rằng họ đã đưa cha mẹ đi xa khỏi tôi. Tôi chả muốn làm gì với cái thế giới đó cả. Tôi muốn trở thành một nhà văn. Tôi có ước mơ một ngày tôi sẽ thấy tên tôi ở trên một cuốn sách." Năm 1983, Goldsman vào học tại Đại học Wesleyan ở Middletown, Connecticut. Sau khi tốt nghiệp, Goldsman học chuyên ngành viết lách sáng tạo tại Đại học New York và bắt đầu công việc viết kịch bản.
Năm 1994, anh viết một kịch bản mà sau này sẽ trở thành phim điện ảnh Silent Fall. Sau đó, đạo diễn Joel Schumacher thuê Goldsman làm nhà biên kịch cho The Client. Cuối những năm 1990, Akiva Goldsman tham gia viết kịch bản cho A Time to Kill và Batman & Robin, các kịch bản này đã khiến anh bị đề cử cho Giải Mâm xôi vàng. Goldsman sau đó cũng thừa nhận, "Tôi kiểu như đã lạc lối vậy. Tôi đã viết những thứ ngoài tầm hiểu biết của mình. Nó khá giống với việc một con mèo đuổi theo cái đuôi của nó." Goldsman thỉnh cầu đạo diễn Brian Grazer cho anh biên kịch cho bộ phim A Beautiful Mind và bất ngờ nhận được Giải Oscar cho kịch bản chuyển thể xuất sắc nhất. Ngôi sao của A Beautiful Mind, Russell Crowe, sau đó cũng mời Goldsman và đạo diễn Ron Howard thực hiện bộ phim Cinderella Man, với Goldsman thực hiện phần kịch bản.
Cuộc đời và sự nghiệp > Cuộc sống riêng

Người vợ thứ hai của Goldsman, nhà sản xuất phim Rebecca Spikings-Goldsman, đã qua đời vì đau tim vào ngày 6 tháng 7 năm 2010, ở tuổi 42. Rebecca là con gái của nhà sản xuất Barry Spikings.
Danh sách phim

| Năm | Phim | Vai trò | Ghi chú |
| --- | --- | --- | --- |
| 1994 | The Client | Biên kịch |  |
| 1994 | Silent Fall | Biên kịch |  |
| 1995 | Batman Forever | Biên kịch | Đồng biên kịch với Lee Batchler và Janet Scott Batchler |
| 1996 | A Time to Kill | Biên kịch |  |
| 1997 | Batman & Robin | Biên kịch |  |
| 1998 | Lost in Space | Sản xuất, biên kịch |  |
| 1998 | Practical Magic | Biên kịch |  |
| 1999 | Deep Blue Sea | Sản xuất |  |
| 2001 | A Beautiful Mind | Biên kịch | Thắng Giải Oscar cho kịch bản chuyển thể xuất sắc nhất |
| 2004 | Starsky & Hutch | Sản xuất |  |
| 2004 | Mindhunters | Sản xuất |  |
| 2004 | I, Robot | Biên kịch | Đồng biên kịch với Jeff Vintar |
| 2005 | Kẻ cứu rỗi nhân loại | Sản xuất |  |
| 2005 | Cinderella Man | Biên kịch | Đồng biên kịch với Cliff Hollingsworth |
| 2005 | Ông bà Smith | Sản xuất |  |
| 2006 | I'm Reed Fish | Sản xuất điều hành |  |
| 2006 | Poseidon | Sản xuất |  |
| 2006 | Mật mã Da Vinci | Biên kịch |  |
| 2007 | The Cure | Sản xuất điều hành | Tập truyền hình đầu tiên |
| 2007 | Thành phố chết | Sản xuất, biên kịch |  |
| 2008 | Hancock | Sản xuất |  |
| 2009 | Thiên thần và ác quỷ | Biên kịch | Đồng biên kịch với David Koepp |
| 2009 | Kings | Đạo diễn | Phim truyền hình, "The Sabbath Queen" (Mùa 1, tập 8) |
| 2009–2013 | Fringe | Cố vấn sản xuất, biên kịch, đạo diễn | Phim truyền hình |
| 2010 | The Losers | Sản xuất |  |
| 2010 | Trò chơi sòng phẳng | Sản xuất |  |
| 2010 | Jonah Hex | Sản xuất |  |
| 2010 | Paranormal Activity 2 | Sản xuất điều hành |  |
| 2011 | Paranormal Activity 3 | Sản xuất điều hành |  |
| 2012 | Paranormal Activity 4 | Sản xuất điều hành |  |
| 2013 | Sống sót | Sản xuất |  |
| 2014 | Winter's Tale | Biên kịch, đạo diễn, sản xuất | Phim điện ảnh đạo diễn đầu tay |
| 2015 | Những kẻ nổi loạn | Biên kịch |  |
| 2015 | Rings | Biên kịch |  |
| 2015 | Stephanie |  |  |
| 2016 | Knights of the Roundtable: King Arthur | Sản xuất |  |
| TBA | Titans | Biên kịch tập đầu tiên | Phim truyền hình hành động chuyển thể từ Teen Titans |
| TBA | The Janson Directive | Biên kịch |  |
Yukoana terukoe

| Yukoana terukoe> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Elateridae
Chi (genus): Yukoana
Loài (species): Y. terukoe
Danh pháp hai phần
Yukoana terukoe Kishii, 1961 
Yukoana terukoe là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Kishii miêu tả khoa học năm 1961.
Chú thích

↑  Elateridae in Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Phạm Thu Hà (định hướng)

Phạm Thu Hà có thể là:
Phạm Thu Hà
Phạm Thu Hà (vận động viên) là vận động viên bóng chuyền nữ
Phạm Thu Hà (kỳ thủ)
Platanthera taiwanensis

| Platanthera taiwanensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Chi (genus): Platanthera
Loài (species): P. taiwanensis
Danh pháp hai phần
Platanthera taiwanensis (S.S.Ying) S.C.Chen, S.W.Gale & P.J.Cribb 
Platanthera taiwanensis là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được (S.S. Ying) X.Qi Chen, S.W. Gale & P.J. Cribb mô tả khoa học đầu tiên năm 2009.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Platanthera taiwanensis”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.[liên kết hỏng]
4541 Mizuno

| Khám phá |
| --- | --- |
Khám phá bởi: Kenzo Suzuki và Toshimasa Furuta
Nơi khám phá: Toyota
Ngày phát hiện: 1 tháng 11 năm 1989
Tên định danh
Tên định danh: 4541
Đặt tên theo: Yoshikane Mizuno
Tên định danh thay thế: 1989 AF
Đặc trưng quỹ đạo
Kỷ nguyên 14 tháng 5 năm 2008
Cận điểm quỹ đạo: 2.3304600
Viễn điểm quỹ đạo: 2.4265750
Độ lệch tâm: 0.0202048
Chu kỳ quỹ đạo: 1339.8554519
Độ bất thường trung bình: 119.73131
Độ nghiêng quỹ đạo: 4.78461
Kinh độ điểm mọc: 66.10694
Góc cận điểm: 21.12775
Đặc trưng vật lý
Cấp sao tuyệt đối (H): 12.7
 
4541 Mizuno (1989 AF) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 1 tháng 11 năm 1989 bởi Kenzo Suzuki và Toshimasa Furuta ở Toyota.
Küçükboğatepe, Kars

| Küçükboğatepe |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
KüçükboğatepeVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Kars
Thành phố: Kars
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 206 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Küçükboğatepe là một xã thuộc thành phố Kars, tỉnh Kars, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2010 là 206 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Kars”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Lưu trữ bản gốc ngày 16 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 4 tháng 9 năm 2012.Quản lý CS1: bot: trạng thái URL ban đầu không rõ (liên kết)
Bulbophyllum melilotus

| Bulbophyllum melilotus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Phân họ (subfamilia): Epidendroideae
Chi (genus): Bulbophyllum
Loài (species): B. melilotus
Danh pháp hai phần
Bulbophyllum melilotus J.J.Sm. 
Bulbophyllum melilotus là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.
Cressensac

| --- | --- |
 Cressensac


Cressensac

Hành chính
Quốc gia:  Pháp
Vùng: Occitanie
Tỉnh: Lot
Quận: Arrondissement of Gourdon
Tổng: Canton of Martel
Xã (thị) trưởng: Guy Louradour (2008–2014)
Thống kê
Độ cao: 239–330 m (784–1.083 ft) (bình quân 219 m (719 ft)[chuyển đổi: tùy chọn không hợp lệ])
Diện tích đất1: 23,04 km2 (8,90 dặm vuông Anh)
Nhân khẩu2: 647  (2006)
 - Mật độ: 28/km2 (73/sq mi)
INSEE/Mã bưu chính: 46083/ 46600
1 Dữ liệu địa chính Pháp loại trừ các hồ và ao lớn hơn 1 km² (0.386 dặm vuông hoặc 247 acre) cũng như các cửa sông.
2 Dân số không tính hai lần: cư dân của nhiều xã (ví dụ, các sinh viên và quân nhân) chỉ tính một lần.
Cressensac là một xã thuộc tỉnh Lot trong vùng Occitanie phía tây nam nước Pháp.
Albert Bandura

| Albert Bandura |
| --- | --- |
Sinh: 4 tháng 12, 1925 (98 tuổi) Mundare, Alberta
Quốc tịch: Canadian/Hoa Kỳ
Trường lớp: Đại học British Columbia Đại học Iowa
Nổi tiếng vì: lý thuyết nhận thức xã hội self-efficacy lý thuyết học tập xã hội thí nghiệm búp bê Bobo human agency Thuyết quyết định tương hỗ
Sự nghiệp khoa học
Ngành: Tâm lý học, Triết học hành động
Nơi công tác: Đại học Stanford
Ảnh hưởng bởi: Robert Sears, Clark Hull, Kenneth Spence, Arthur Benton. Neal Miller
Ảnh hưởng tới: tâm lý học nhận thức, tâm lý học xã hội
 
Albert Bandura, 2005
Albert Bandura (sinh ngày 4 tháng 12 năm 1925 - 2021) là một nhà tâm lý học người Canada. Trong suốt sáu thập kỷ qua, ông đã có nhiều đóng góp nền tảng trong nhiều lĩnh vực của tâm lý học, bao gồm lý thuyết về nhận thức, trị liệu, tâm lý học nhân cách và là người có ảnh hưởng trong sự chuyển đổi từ chủ nghĩa hành vi tới tâm lý học nhận thức. Ông được biết đến là người sáng tạo ra lý thuyết học tập xã hội và lý thuyết về sự tự tin vào năng lực bản thân (self-efficacy) và là người đã thực hiện thí nghiệm búp bê Bobo nổi tiếng năm 1961.
Một khảo sát năm 2002 đã xếp Bandura là nhà tâm lý học được trích dẫn nhiều thứ tư mọi thời đại, chỉ xếp sau B.F. Skinner, Sigmund Freud, và Jean Piaget. Bandura được xem là một trong những tâm lý học xuất sắc nhất còn sống và được xem là một trong những nhà tâm lý học có ảnh hưởng nhất mọi thời đại.
Chú thích

↑  Haggbloom S.J. (2002). The 100 most eminent psychologists of the 20th century, Review of General Psychology, 6 (2). 139–152.
↑  “Showcasing The Very Best Online Psychology Videos”. All-about-psychology.com. Truy cập ngày 30 tháng 12 năm 2010.
↑  Foster, Christine (ngày 2 tháng 7 năm 2003). “STANFORD Magazine: September/October 2006 > Features > Albert Bandura”. Stanfordalumni.org. Bản gốc lưu trữ ngày 27 tháng 9 năm 2011. Truy cập ngày 30 tháng 12 năm 2010.
↑  Vancouver, The (ngày 6 tháng 12 năm 2007). “Canadian-born psychology legend wins $200,000 prize”. Canada.com. Bản gốc lưu trữ ngày 3 tháng 9 năm 2011. Truy cập ngày 30 tháng 12 năm 2010.
↑  [liên kết hỏng]
↑  “10 Most Influential Psychologists”. Psychology.about.com. ngày 24 tháng 9 năm 2010. Bản gốc lưu trữ ngày 21 tháng 1 năm 2016. Truy cập ngày 30 tháng 12 năm 2010.
↑  C. George Boeree (ngày 4 tháng 12 năm 1925). “Albert Bandura”. Webspace.ship.edu. Truy cập ngày 30 tháng 12 năm 2010.
Cheironitis osiridis

| Cheironitis osiridis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Phân thứ bộ (infraordo): Scarabeiformia
Liên họ (superfamilia): Scarabaeoidea
Họ (familia): Scarabaeidae
Chi (genus): Cheironitis
Loài (species): C. osiridis
Danh pháp hai phần
Cheironitis osiridis Reiche, 1856 
Cheironitis osiridis là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 6 năm 2014.
↑  Hallan, J. (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Küçükboğaziye, Kızıltepe

| Küçükboğaziye |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
KüçükboğaziyeVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Mardin
Huyện: Kızıltepe
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 565 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Küçükboğaziye là một xã thuộc huyện Kızıltepe, tỉnh Mardin, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2010 là 565 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Mardin”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Lưu trữ bản gốc ngày 13 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 31 tháng 8 năm 2012.Quản lý CS1: bot: trạng thái URL ban đầu không rõ (liên kết)
Cressa truxillensis

| Cressa truxillensis |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Solanales
Họ (familia): Convolvulaceae
Chi (genus): Cressa
Loài (species): C. truxillensis
Danh pháp hai phần
Cressa truxillensis Kunth 
Cressa truxillensis là một loài thực vật có hoa trong họ Bìm bìm. Loài này được Kunth mô tả khoa học đầu tiên năm 1818.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Cressa truxillensis”. Truy cập ngày 20 tháng 6 năm 2013.
883 Matterania

883 Matterania
| Tên |
| --- | --- |
Tên: Matterania
Tên chỉ định: 1917 CP; 1927 QK
Phát hiện
Người phát hiện: Max Wolf
Ngày phát hiện: 14 tháng 9 năm 1917
Nơi phát hiện: Heidelberg
Thông số quỹ đạo
KNTV 18 tháng 8 năm 2005 (ngJ 2453600.5)
Độ lệch tâm (e): 0.199
Bán trục lớn (a): 2.238 ĐVTV
Cận điểm quỹ đạo (q): 1.792 ĐVTV
Viễn điểm quỹ đạo (Q): 2.684 ĐVTV
Chu kỳ quỹ đạo (P): 3.348 NJ
Độ nghiêng quỹ đạo (i): 4.716°
Kinh độ (Ω): 285.713°
Acgumen (ω): 42.215°
Độ bất thường trung bình (M): 114.211°
883 Matterania là một tiểu hành tinh ở vành đai chính, thuộc nhóm tiểu hành tinh Flora. Nó được xếp loại tiểu hành tinh kiểu S, có bề mặt sáng. Thời gian quay vòng của nó là 5,64 giờ.
Tiểu hành tinh này do Max Wolf phát hiện ngày 14.9.1917 ở Heidelberg, và được đặt theo tên August Matter, người làm các tấm kẽm chụp hình cho Max Wolf.
Plectobela zanclotoma

| Plectobela zanclotoma |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Oecophoridae
Phân họ (subfamilia): Oecophorinae
Chi (genus): Plectobela
Loài (species): P. zanclotoma
Danh pháp hai phần
Plectobela zanclotoma Meyrick, 1884 
Plectobela zanclotoma là một loài bướm đêm thuộc họ Oecophoridae. Nó được tìm thấy ở Úc.
Sải cánh dài 30–35 mm.
Bulbophyllum boninense

| Bulbophyllum boninense |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Phân họ (subfamilia): Epidendroideae
Chi (genus): Bulbophyllum
Loài (species): B. boninense
Danh pháp hai phần
Bulbophyllum boninense (Schltr.) J.J.Sm. 
Bulbophyllum boninense là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.
Yên Phương (định hướng)

Yên Phương có thể là một trong số các địa danh Việt Nam sau đây:
Xã Yên Phương, huyện Ý Yên, tỉnh Nam Định.
Xã Yên Phương, huyện Yên Lạc, tỉnh Vĩnh Phúc.
Bulbophyllum botryophorum

| Bulbophyllum botryophorum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Phân họ (subfamilia): Epidendroideae
Chi (genus): Bulbophyllum
Loài (species): B. botryophorum
Danh pháp hai phần
Bulbophyllum botryophorum Ridl. 
Bulbophyllum botryophorum là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.
Kỳ đà sa mạc

| Varanus griseus |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Reptilia
Bộ (ordo): Squamata
Phân bộ (subordo): Lacertilia
Họ (familia): Varanidae
Chi (genus): Varanus
Phân chi (subgenus): V. (Psammosaurus)
Loài (species): V. griseus
Danh pháp hai phần
Varanus griseus (Daudin, 1803) 
Kỳ đà sa mạc (danh pháp hai phần: Varanus griseus) là một loài thằn lằn trong họ Varanidae. Loài này được Daudin mô tả khoa học đầu tiên năm 1803.
8836 Aquifolium

| Khám phá |
| --- | --- |
Khám phá bởi: E. W. Elst
Nơi khám phá: Đài thiên văn Nam Âu
Ngày phát hiện: 16 tháng 9 năm 1989
Tên định danh
Tên định danh: 8836
Đặt tên theo: Holly
Tên định danh thay thế: 1989 SU3
Đặc trưng quỹ đạo
Kỷ nguyên 14 tháng 5 năm 2008
Cận điểm quỹ đạo: 2.9611168
Viễn điểm quỹ đạo: 3.1548796
Độ lệch tâm: 0.0316813
Chu kỳ quỹ đạo: 1953.2339369
Độ bất thường trung bình: 344.48136
Độ nghiêng quỹ đạo: 9.76830
Kinh độ điểm mọc: 185.04018
Góc cận điểm: 23.31543
Đặc trưng vật lý
Cấp sao tuyệt đối (H): 13.0
 
8836 Aquifolium (1989 SU3) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 16 tháng 9 năm 1989 bởi E. W. Elst ở Đài thiên văn Nam Âu.
Phát thanh AM

Phát thanh AM hay (AM Broadcasting) là một công nghệ truyền thanh, sử dụng phương pháp điều chế biên độ. Đây là phương pháp truyền âm thanh qua sóng vô tuyến đầu tiên, hiện nay vẫn còn sử dụng rộng rãi trên toàn thế giới. Chủ yếu phát sóng trên băng tần sóng trung (MW) và còn trên các bằng tần sóng dài (LW), sóng ngắn (SW).
Phát thanh AM được thử nghiệm lần đầu tiên 1900, tuy nhiên phát thanh AM không được phát sóng rộng rãi. Đến năm 1920, phát thanh AM mới được phổ biến rộng rãi, sau sự phát triển của máy thu thanh. Loại hình phát sóng này tiếp tục thống trị 30 năm tiếp theo, được gọi là thời đại vàng của phát thanh, cho đến khi truyền hình trở nên phổ biến năm 1950. Phát thanh AM còn bị thu hẹp do sự phát triển mạnh mẽ từ phát thanh FM (sử dụng kĩ thuật điều chế tần số), phát thanh kĩ thuật số.
Phát thanh AM rất dễ bị can nhiễu so với tín hiệu FM và tín hiệu số, độ trung thực của âm thanh rất hạn chế. Vì vậy loại phát thanh chủ yếu dùng để truyền tiếng nói, còn truyền âm nhạc thì lại dùng FM và kĩ thuật số.
Lịch sử > Thời kì ban đầu

Ý tưởng phát sóng-sự truyền tải không có giới hạn các tín hiệu đến một đối tượng rộng khắp-bắt đầu từ giai đoạn phát triển radio, mặc dù các đài phát thanh sớm nhất, ban đầu được gọi là "bức xạ Hertzian" và "điện báo không dây", sử dụng các máy phát mà chỉ có thể truyền các dấu chấm và dấu gạch ngang của mã Morse. Vào tháng 10 năm 1898, một ấn phẩm tại London, The Electrician, lưu ý rằng "có rất ít trường hợp, như Tiến sĩ Oliver Lodge đã từng nói, nó có thể là một lợi thế để" hét lên "thông điệp, lan rộng nó phát đến người nhận theo mọi hướng".
Tuy nhiên, người ta nhận ra rằng điều này sẽ liên quan đến các vấn đề tài chính quan trọng, trong cùng năm đó, The Electrician cũng bình luận "Giáo sư Lodge không quên rằng không ai muốn trả tiền cho việc hét lên trên thế giới về một hệ thống mà nó sẽ là không thể ngăn cản những người không phải là người đăng ký hưởng lợi từ việc không? "
Vào ngày 1 tháng 1 năm 1902, Nathan Stubblefield đã trình diễn bằng điện thoại "không dây" tầm ngắn, bao gồm phát sóng và phát, truyền đi âm thanh cùng lúc bảy vị trí trên khắp Murray, Kentucky. Tuy nhiên, điều này đã được truyền bằng cách sử dụng cảm ứng chứ không phải là dùng sóng điện từ, và mặc dù Stubblefield dự đoán rằng hệ thống của ông sẽ được hoàn thiện để "nó sẽ có thể giao tiếp với hàng trăm ngôi nhà cùng một lúc". Ông đã không thể vượt qua được những hạn chế về khoảng cách vốn có của công nghệ này.
Lịch sử > Công nghệ phát sóng điều chế biên độ (AM)

Người được đánh giá là nhà phát triển ban đầu của công nghệ AM (điều chế biên độ là nhà phát minh Canada Reginald Fessenden. Các máy phát thanh phát tia lửa ban đầu đã không thực tế đối với việc truyền âm thanh, vì chúng tạo ra những xung gián đoạn được gọi là "sóng damped". Fessenden nhận ra rằng cần phải có một loại máy phát mới tạo ra các tín hiệu "undamped" ổn định (được gọi là sóng liên tục), sau đó có thể được điều chế để phản ánh các âm thanh được truyền đi.
Cách tiếp cận cơ bản của Fessenden đã được tiết lộ trong Bằng sáng chế Hoa Kỳ số 706,737, mà ông đã nộp vào ngày 29 tháng 5 năm 1901, và đã được ban hành vào năm sau. Nó kêu gọi sử dụng một máy phát điện tốc độ cao (gọi tắt là "máy luân chuyển điện xoay chiều") tạo ra "sóng sin tinh khiết" và tạo ra "một làn sóng liên tục đồng đều" hoặc theo thuật ngữ hiện đại, một máy phát sóng liên tục (CW). Fessenden bắt đầu nghiên cứu của ông về truyền âm thanh trong khi làm công việc phát triển cho Dịch vụ Thời tiết Hoa Kỳ trên Cobb Island, Maryland. Bởi vì anh ta chưa có máy phát sóng liên tục nên ban đầu anh ta làm việc với máy phát tín hiệu tia lửa "cao tần" thử nghiệm, lợi dụng thực tế là tốc độ đánh lửa cao hơn, sự truyền dẫn của tia lửa khoảng cách càng gần càng tạo ra các sóng liên tục. Sau đó ông báo cáo rằng, vào mùa thu năm 1900, ông đã truyền thành công bài phát biểu trên một khoảng cách khoảng 1,6 km (một dặm), dường như đây là lần đầu tiên thành công truyền âm thanh bằng tín hiệu. Tuy nhiên, tại thời điểm này âm thanh đã quá méo để được thương mại thực tế . Trong một thời gian ông tiếp tục làm việc với các máy phát tia lửa tần số cao tinh vi, bao gồm các phiên bản sử dụng khí nén, bắt đầu mang một số đặc tính của máy phát hồ quang . Fessenden cố bán loại điện thoại di động này để liên lạc điểm-điểm, nhưng không thành công.