Sự kiện Vịnh Bắc Bộ
Bối cảnh

Hội nghị Genève năm 1954 nhằm giải quyết các vấn đề còn tồn tại sau khi Pháp và Việt Minh chấm dứt thù địch vào cuối Chiến tranh Đông Dương Lần thứ Nhất. Cả Hoa Kỳ và Quốc gia Việt Nam đều không ký kết bất cứ điều khoản gì tại Hội nghị Geneva 1954. Các hiệp định, được ký kết bởi các bên tham gia khác bao gồm Việt Minh, quy định một ranh giới ngừng bắn tạm thời, chia cắt miền Nam và miền Bắc Việt Nam do Quốc gia Việt Nam và Việt Minh lần lượt quản lý. Hiệp định kêu gọi một cuộc tổng tuyển cử vào tháng Bảy năm 1956 để thành lập một nhà nước Việt Nam thống nhất. Các hiệp định cho phép người dân tự do di chuyển giữa miền Bắc và miền Nam trong ba trăm ngày. Các hiệp định cũng cấm sự can thiệp chính trị của các quốc gia khác trong khu vực, thành lập chính phủ mới mà không có những cuộc bầu cử đã được quy định, và sự hiện diện quân sự của nước ngoài. Đến năm 1961, Tổng thống Việt Nam Cộng hoà Ngô Đình Diệm đã phải đối mặt với sự bất bình đáng kể của một vài phần dân số miền Nam, trong đó có một số Phật tử chống lại chế độ cai trị của những người ủng hộ Diệm theo Công giáo. Các cán bộ chính trị của Việt Minh, những người đang hoạt động hợp pháp cho sự tiến hành của các cuộc bầu cử đã được hứa từ năm 1955 đến 1957, đã bị chính phủ đàn áp. Vào tháng Ba năm 1956, giới lãnh đạo Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đã thông qua các biện pháp dự kiến sẽ phục hồi cuộc nổi dậy ở miền Nam vào tháng Mười Hai năm 1956. Một cuộc nổi dậy do cộng sản lãnh đạo bắt đầu chống lại chính phủ của Diệm vào tháng Tư năm 1957. Đảng Cộng sản Việt Nam thông qua một "cuộc chiến tranh nhân dân" ở miền Nam tại một phiên họp vào tháng Một năm 1959, và vào ngày 28 tháng Bảy, các lực lượng Việt Nam Dân chủ Cộng hòa xâm nhập Lào để duy trì và nâng cấp đường mòn Hồ Chí Minh, hỗ trợ quân nổi dậy ở miền Nam. Cuộc nổi dậy, do Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam (Việt Cộng) đứng đầu dưới sự chỉ đạo của Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, đã bùng phát dữ dội vào năm 1961. Khoảng 40.000 chiến sĩ cộng sản đã xâm nhập vào miền Nam từ năm 1961 đến năm 1963.
Sự kiện Vịnh Bắc Bộ xảy ra trong năm đầu tiên của chính quyền Johnson. Trong khi Tổng thống Hoa Kỳ John F. Kennedy ban đầu ủng hộ chính sách gửi các cố vấn quân sự cho Diệm, ông đã bắt đầu thay đổi suy nghĩ của mình vì những gì ông cho là sự thiếu cẩn trọng của chính quyền Sài Gòn và việc họ không có khả năng và không sẵn sàng thực hiện những cải cách cần thiết (dẫn đến một cuộc đảo chính do Hoa Kỳ hỗ trợ với kết quả là cái chết của ông Diệm). Ngay trước khi Kennedy bị ám sát vào tháng Mười Một năm 1963, ông đã bắt đầu triệu hồi các lực lượng Hoa Kỳ một cách hạn chế. Các quan điểm của Johnson khó có thể làm rõ, nhưng ông đã ủng hộ việc leo thang quân sự như một biện pháp chống lại những gì ông cho là chính sách bành trướng của Liên Xô. Chính sách ngăn chặn thời Chiến tranh Lạnh sẽ chuẩn bị được áp dụng để ngăn chặn sự sụp đổ của Đông Nam Á vào tay chủ nghĩa cộng sản như thuyết domino đã nêu lên. Sau vụ ám sát Kennedy, Johnson ra lệnh điều thêm lực lượng Hoa Kỳ hỗ trợ chính quyền Sài Gòn, bắt đầu sự hiện diện kéo dài của Hoa Kỳ ở Đông Nam Á.
Một chương trình tuyệt mật về các chiến dịch bí mật chống lại miền Bắc Việt Nam, được gọi là Kế hoạch Chiến dịch 34-Alpha, kết hợp với các chiến dịch DESOTO, đã bắt đầu dưới sự quản lý của Cục Tình báo Trung ương (CIA) vào năm 1961. Năm 1964, chương trình được chuyển giao cho Bộ Quốc phòng và do Nhóm Nghiên cứu và Quan sát thuộc Bộ Chỉ huy Viện trợ Quân sự Mỹ tại Việt Nam (MACV-SOG) thực hiện. Đối với phần đường thủy của chiến dịch bí mật, một bộ tàu tuần tra nhanh đã được âm thầm mua từ Na Uy và gửi đến miền Nam Việt Nam. Năm 1963, ba thuyền trưởng trẻ người Na Uy đi thực hiện một nhiệm vụ ở miền Nam Việt Nam. Họ được tuyển dụng bởi sĩ quan tình báo Na Uy Alf Martens Meyer. Martens Meyer, người đứng đầu bộ phận nhân viên tình báo quân đội, đã hoạt động thay mặt cho tình báo Hoa Kỳ. Ba thuyền trưởng không biết Meyer thực sự là ai khi họ đồng ý làm công việc có họ liên quan trong các nhiệm vụ phá hoại chống lại miền Bắc Việt Nam.
Mặc dù các thuyền được điều khiển bởi những nhân viên hải quân Việt Nam Cộng hoà, mỗi nhiệm vụ là do Đô đốc Grant Sharp Jr. trực tiếp phê duyệt, thuộc Bộ Tư lệnh Thái Bình Dương Hoa Kỳ (United States Pacific Command - USPACOM) ở Honolulu, theo lệnh Nhà Trắng. Sau khi các cuộc tấn công ven biển bắt đầu, Hà Nội, thủ đô của Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (VNDCCH), đã nộp đơn khiếu nại lên Ủy ban Kiểm soát Quốc tế (ICC), được thành lập vào năm 1954 để giám sát các điều khoản của Hiệp định Genève, nhưng Hoa Kỳ phủ nhận bất kỳ dính líu nào. Bốn năm sau, Bộ trưởng McNamara thừa nhận trước Quốc hội rằng các tàu Hoa Kỳ trên thực tế đã hợp tác với Việt Nam Cộng hòa tấn công chống lại VNDCCH.
Năm 1962, Hải quân Hoa Kỳ bắt đầu chương trình hỗ trợ tác chiến điện tử (thu thập thông tin tình báo), được thực hiện bằng các cuộc tuần tra khu trục hạm ở tây Thái Bình Dương, với tên gọi DESOTO. Các nhiệm vụ đầu tiên ở Vịnh Bắc Bộ bắt đầu vào tháng Hai năm 1964. Mặc dù thông tin tình báo do các nhiệm vụ DESOTO thu thập có thể được sử dụng bởi các nhà lập kế hoạch và chỉ huy OPLAN-34A, chúng là các chương trình riêng biệt không phải để phối hợp lập kế hoạch nhiệm vụ, chỉ để cảnh cáo các tàu tuần tra của DESOTO tránh xa các khu vực hoạt động của 34A.
Vào ngày 29 tháng Bảy năm 1964, vào đêm trước khi thực hiện những hoạt động chống lại các cơ sở của VNDCCH trên các đảo Hòn Mê và Hòn Ngư, MACV-SOG đã đưa lén một nhóm các điệp viên bí mật dài hạn vào miền Bắc Việt Nam, và đã nhanh chóng bị bắt giữ. Vào ngày 1 và 2 tháng Tám, các chuyến bay của máy bay chiến đấu-ném bom của Lào do CIA tài trợ (do lính đánh thuê Thái Lan lái) đã tấn công các tiền đồn biên giới ở Tây Nam của Bắc Việt. Chính phủ Hà Nội (không giống như chính phủ Hoa Kỳ, các nhiệm vụ như vậy phải được các cấp cao nhất cho phép mới được thực hiện) cho rằng tất cả có lẽ đều là một nỗ lực phối hợp nhằm gia tăng các hoạt động quân sự chống lại Bắc Việt Nam.