stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Nhà Đường
Kinh tế > Con đường tơ lụa

Vốn hình thành lần đầu dưới triều Hán Vũ Đế (trị. 141 – 87 TCN), Con đường tơ lụa kết nối Trung Quốc với châu Âu và thế giới phương Tây bị gián đoạn trong nhiều thế kỷ do tác động từ các cuộc chiến tranh tại Trung Nguyên. Tuy nhiên, sau khi tướng Hầu Quân Tập (mất 643) chinh phạt Tây Vực, Con đường tơ lụa lại một lần nữa được khai thông và tiếp tục duy trì trong gần bốn thập kỷ, trước khi bị đóng tạm thời sau khi người Thổ Phồn giành quyền kiểm soát khu vực. Năm 699, dưới triều Võ Tắc Thiên, tuyến đường thương mại trên bộ kết nối trực tiếp Trung Quốc với phương Tây một lần nữa được khôi phục sau khi người Trung Quốc tái lập quyền kiểm soát lãnh thổ An Tây tứ trấn cũ (Cao Xương, Quy Từ, Vu Điền và Sơ Lặc).
Năm 722, nhà Đường chiếm được tuyến đường huyết mạch xuyên qua thung lũng Gilgit (Baltistan, Pakistan ngày nay) từ Thổ Phồn, song đã để mất nó vào tay người Thổ Phồn vào năm 737, trước khi tướng Cao Tiên Chi giành lại quyền kiểm soát khu vực này một lần nữa. Tuy nhiên, sau khi Loạn An Sử bùng nổ, nhà Đường buộc phải rút quân khỏi Tây Vực, tạo điều kiện cho Thổ Phồn chiếm đóng toàn bộ lãnh thổ cũ của An Tây đô hộ phủ, qua đó cắt đứt mối liên hệ trực tiếp giữa phương Tây với Trung Quốc thông qua Con đường tơ lụa. Năm 848, sau khi thế lực Thổ Phồn suy vi vì nội loạn, những người Hán sinh sống tại Hà Tây nổi dậy giành quyền kiểm soát khu vực và quy phục triều đình nhà Đường vào năm 851. Những vùng đất này sở hữu những đồng cỏ và các khu vực chăn thả quan trọng trong việc nuôi ngựa mà nhà Đường rất cần.
Mặc dù từng có nhiều du khách từ châu Âu xa xôi đến Trung Quốc sinh sống và buôn bán, nhiều người trong số họ, chủ yếu là hòa thượng hoặc các nhà truyền giáo, đề cập đến luật nhập cư nghiêm ngặt của nhà Đường. Theo ghi chép của Huyền Trang và các hòa thượng từng đi tới Thiên Trúc thông qua Con đường tơ lụa, chính quyền nhà Đường thiết lập rất nhiều trạm kiểm soát dọc theo Con đường tơ lụa để kiểm tra giấy phép đi lại và hoạt động xuất nhập cảnh tới Trung Quốc. Nạn cướp bóc cũng là một vấn đề nan giải dọc các trạm kiểm soát và đô thị ốc đảo. Theo lời kể của Huyền Trang thì trên đường đi tới Thiên Trúc, đoàn lữ hành của ông từng không ít lần chạm trán các nhóm cường đạo.
Nhân khẩu

Chính quyền nhà Đường cố gắng thực hiện điều tra dân số một cách chính xác, mục đích là để có thể tiến hành thu sưu thuế và thực hiện chế độ quân dịch một cách hiệu quả. Vào thời Sơ Đường, do thuế suất điệu và tô tương đối thấp, các hộ gia đình thường chủ động khai báo đầy đủ, cung cấp cho chính quyền thông tin nhân khẩu chính xác. Năm 609, dưới thời nhà Tùy, điều tra dân số ghi nhận khoảng 9 triệu hộ và 50 triệu dân. Đến năm 755, con số này chỉ tăng nhẹ, với 9.619.254 hộ và 52.880.488 dân trên toàn quốc. Theo Denis C. Twitchett, quan chức đương thời ước tính rằng chỉ 70% dân số thực hiện khai báo nhân khẩu. Patricia Ebrey cho rằng, bất chấp sự thiếu sót trong điều tra, dân số Trung Quốc không có sự tăng trưởng đáng kể từ thời Tây Hán, vốn ghi nhận 58 triệu người dưới thời Hán Bình Đế (trị. 1 TCN – 5). Không đồng tình với tuyên bố này, Twitchett và S.A.M. Adshead lần lượt ước tính dân số nhà Đường vào năm 750 là vào khoảng 70 hoặc 75 triệu người. Sử gia người Nhật Kaisaburo Hino thậm chí còn tiến xa hơn khi đưa ra con số là 20 triệu hộ và 140 triệu dân, song ước tính này được cho là quá cao so với thực tế.
Theo cuộc điều tra năm 754, toàn quốc có tổng cộng 1.859 thành thị, 321 châu và 1.538 huyện. Tuy có nhiều đô thị lớn như Trường An, Lạc Dương hay Dương Châu, song dân số vùng nông thôn vẫn chiếm từ 80 tới 90% dân số cả nước. Thời kỳ nhà Đường cũng chứng kiến làn sóng di cư mạnh mẽ từ Hoa Bắc đến Hoa Nam. Vào cuối thời Tùy, dân số miền Bắc Trung Quốc chiếm 75% tổng dân số cả nước. Chỉ riêng hai khu vực Hà Bắc và Hà Nam đã chiếm một nửa dân số cả nước. Tuy nhiên, con số này đã giảm xuống còn khoảng một phần ba vào năm 742 do tác động của các cuộc chiến thời Tùy mạt, cũng như do dịch bệnh và thiên tai. Các vùng Hoài Nam, Giang Đông vốn chỉ chiếm khoảng 8% tổng dân số vào năm 609, nhưng đã tăng lên 25% vào năm 742. Dân số khu vực Tứ Xuyên cũng tăng từ 4% lên 10%, vượt qua vùng đô thị ở Quan Trung. Nhìn chung, sự gia tăng dân số ở phía Nam trong nửa đầu nhà Đường gần như hoàn toàn tập trung ở vùng Đồng bằng Trường Giang. Tuy nhiên, sự bùng nổ của Loạn An Sử và Loạn Hoàng Sào càng tạo ra nhiều làn sóng di cư từ miền Bắc xuống miền Nam hơn trước. Bên cạnh hạ lưu Trường Giang, các khu vực nằm sâu trong nội địa và Lĩnh Nam cũng chứng kiến sự gia tăng dân số nhanh chóng khi được nhiều người chạy nạn từ phương Bắc lựa chọn làm nơi định cư.
Dân số Trung Quốc chỉ thực sự chứng kiến sự tăng trưởng đáng kể vào thời nhà Tống, khi tổng dân số tăng gấp đôi lên 100 triệu. Sự gia tăng dân số mạnh mẽ này là kết quả của việc mở rộng hoạt động trồng lúa ở Hoa Trung và Hoa Nam, cùng với việc áp dụng giống lúa chiêm có xuất xứ từ vùng nhiệt đới. Nhờ đó, nông dân có thể thu hoạch trong hai vụ mùa mỗi năm thay vì chỉ một vụ như trước. Những biến động vào cuối và sau thời Đường đã thay đổi hoàn toàn bản đồ nhân khẩu học Trung Quốc. Miền Nam bắt đầu trở nên đông dân hơn miền Bắc và dân số giữa các vùng ở miền Nam cũng được phân bố một cách đều đặn hơn. Sau khi thành Trường An gần như bị phá hủy hoàn toàn trong Loạn Hoàng Sào, khu vực Quan Trung không còn được bất kỳ triều đại nào khác lựa chọn làm nơi định đô nữa.
Khoa học và công nghệ > In mộc bản

Sự ra đời của công nghệ in mộc bản giúp nhiều người có cơ hội tiếp cận với sách vở hơn. Một trong những tài liệu in ấn lâu đời nhất còn tồn tại trên thế giới là một cuốn kinh Đà-la-ni kích cỡ nhỏ, khai quật tại Tây An vào năm 1974 và có niên đại khoảng từ năm 650 đến năm 670. Kim cương kinh là cuốn sách hoàn thiện đầu tiên được in ở kích cỡ thường, được trang trí bằng hình ảnh minh họa và có niên đại chính xác là vào năm 868. Những tài liệu in ấn đầu tiên bao gồm kinh điển Phật giáo và lịch, một phương tiện thiết yếu để xem ngày tốt, xấu. Do ngày càng có nhiều sách vở tiếp cận đại chúng, tỷ lệ người biết chữ có thể đã được cải thiện, học trò xuất thân từ các tầng lớp thấp trong xã hội cũng có cơ hội tiếp cận với tài liệu học tập có giá phải chăng. Sang thời nhà Tống thì càng có nhiều sĩ tử xuất thân khiêm tốn tham gia các kỳ khoa cử. Tuy kỹ thuật in chữ rời do Tất Thăng phát minh vào thời nhà Tống được xem là một bước đột phá trong ngành công nghệ in ấn thời bấy giờ, song công nghệ in mộc bản phổ biến từ thời Đường sẽ vẫn là phương pháp in ấn thống trị tại Trung Quốc cho đến khi những loại máy in tiên tiến hơn từ châu Âu được du nhập và sử dụng rộng rãi ở Đông Á.
Khoa học và công nghệ > Bản đồ học

So với thời nhà Hán, thời kỳ nhà Đường chứng kiến những bước phát triển vượt bậc trong lĩnh vực bản đồ học. Khi còn làm hoàng môn thị lang dưới thời nhà Tùy, tể tướng nhà Đường Bùi Củ (547–627) từng chế tạo một tấm bản đồ nổi tiếng, ứng dụng lưới tọa độ của Bùi Tú (224–271) thời Tam Quốc. Được biết, tể tướng Hứa Kính Tông (592–672) cũng từng hoàn thành một tấm bản đồ Trung Quốc vào năm 658. Năm 785, Đường Đức Tông hạ lệnh cho Cổ Đam (730–805) thực hiện một tấm bản đồ vẽ Trung Quốc và các lãnh thổ cũ ở Trung Á. Khi hoàn thành vào năm 801, bản đồ có kích thước 9,1 × 10 mét, có tỷ lệ 1 thốn tương đương với 100 lý. Vũ tích đồ thời Tống cũng có tỷ lệ chia độ là 100 lý cho mỗi ô lưới chữ nhật. Tuy nhiên, loại bản đồ thời Đường duy nhất còn tồn tại là Đôn Hoàng tinh đồ, mô phỏng vị trí các chòm sao. Mặc dù vậy, bản đồ địa hình sớm nhất của Trung Quốc còn tồn tại tới ngày hôm nay có nguồn gốc từ nước Tần thời Chiến Quốc, có niên đại vào khoảng thế kỷ 4 TCN, được khai quật vào năm 1986.
Khoa học và công nghệ > Y học

Người Trung Quốc thời Đường chú trọng đến lợi ích của việc phân loại tất cả các loại thuốc dùng trong y dược. Năm 657, Đường Cao Tông cho biên soạn một cuốn bách khoa toàn thư về dược liệu học, chứa đựng các ghi chép và minh họa về 833 loại dược liệu khác nhau chiết xuất từ đá, khoáng chất, kim loại, thực vật, thảo mộc, động vật, rau và ngũ cốc. Bên cạnh biên soạn dược điển, chính quyền nhà Đường cũng cố gắng thúc đẩy ngành y bằng cách duy trì các trường dạy y thuật, mở các khoa thi y học để tuyển chọn thầy thuốc, hoặc sản xuất sổ tay pháp y cho thầy thuốc.
Một số thấy thuốc nổi tiếng thời Đường gồm có Chân Quyền (mất 643) và Tôn Tư Mạc (581–682). Chân Quyền là người đầu tiên ghi chép về dư lượng đường trong nước tiểu của bệnh nhân mắc bệnh tiểu đường, trong khi Tôn Tư Mạc là người đầu tiên nhận thức rằng bệnh nhân tiểu đường nên kiêng thức uống có cồn và thực phẩm giàu tinh bột. Theo ghi chép của Chân Quyền và một số thầy thuốc khác thời Đường, tuyến giáp của cừu và lợn được dùng làm thuốc để chữa trị bệnh gút (tại phương Tây, tuyến giáp chỉ bắt đầu được sử dụng trong y học vào năm 1890 để chữa trị cho bệnh nhân mắc bệnh bướu cổ). Phương thức trám răng dùng thiếc và bạc cũng được đề cập lần đầu trong Tân Tu bản thảo của Tô Kính (599–674).
Khoa học và công nghệ > Giả kim thuật, bình gas và điều hòa không khí

Các nhà khoa học Trung Quốc thời Đường thường áp dụng các công thức hóa học phức tạp để chế tạo nhiều loại sản phẩm như kem hoặc vecni chống thấm nước, chống bám bụi dành cho quần áo hoặc vũ khí, xi măng chống cháy dùng cho đồ thủy tinh và gốm sứ, kem chống thấm dùng cho quần áo lụa của thợ lặn, kem đánh bóng gương đồng v.v.
Ngay từ thời Tây Hán, người Trung Quốc đã biết cách vận chuyển khí thoát ra từ mặt đất bằng ống tre để đun sôi nước để trích xuất muối. Theo một cuốn địa chí của Tứ Xuyên thì vào thời Đường, nhiều người tụ tập tại một "giếng lửa" sâu 182 mét để thu thập khí gas vào một ống tre di động, có thể mang đi hàng chục kilômét mà vẫn cháy. Đây thực chất là những bình gas đầu tiên trong lịch sử. Robert Temple cho rằng một ống tre như vậy có thể được lắp một loại vòi nào đó để đóng, mở khi sử dụng.
Nhà phát minh Đinh Hoãn thời Đông Hán đã chế tạo một chiếc quạt quay để điều hòa không khí. Đây là một hệ thống gồm 7 bánh xe có đường kính 3 mét và được quay bằng tay để tạo ra luồng gió. Năm 747, Đường Huyền Tông đã cho dựng một tháp làm mát trong cung. Sách Đường ngữ lâm mô tả hệ thống bao gồm những bánh xe quay bằng sức nước để tạo luồng gió mang hơi ẩm làm mát không khí. Sang đến thời Tống, nhiều thư tịch cổ cũng đã đề cập tới việc sử dụng hệ thống làm mát không khí nói trên một cách rộng rãi bởi nhiều đối tượng khác nhau.
Chú thích

↑  Lũng Tây Lý thị (隴西李氏) nghĩa là "dòng họ Lý ở đất Lũng Tây". Lũng Tây là vùng đất ở phía Tây của Lũng Sơn, một ngọn núi ở phía Đông tỉnh Cam Túc.
↑  Lưu thủ (留守) là một chức quan thời Tùy, giữ nhiệm vụ trấn thủ khu vực hiểm yếu.
↑  Quốc cữu (國舅): Cha vợ của vua
↑  Chuyển Luân Thánh Vương (轉輪聖王), bắt nguồn từ Chakravarti trong tiếng Phạn, chỉ một vị vua phụng mệnh Thượng Đế xuống trần gian làm nhiệm vụ luân chuyển xã hội loài người từ xã hội mạt pháp sang xã hội mới.
↑ Bát nghị (八議) là tám loại người nếu phạm tội nặng thì trước khi xét xử phải được phép của vua và khi kết tội phải tâu lên vua để vua định đoạt. Quốc triều hình luật của nhà Hậu Lê (dựa trên Đường luật ) quy định tám loại người đó là:
Những người thân thuộc của vua (nghị thân).
Những người giúp đỡ vua lâu ngày (nghị cố).
Những người có đức hạnh lớn (nghị hiền).
Những người có tài năng lớn (nghị năng)
Những người có công lớn (nghị công).
Những người có chức tước lớn (nghị quý).
Những người siêng năng cần mẫn trong chức vụ (nghị cần).
Những con cháu các triều trước (nghị tôn).
1 2 3 Quy đổi các đơn vị đo lường thời nhà Đường sang hệ mét:
1 trượng (丈) = 10 thước (尺) = 3,11 mét
1 lạng (兩) = 24 thù (銖) = 37,3 gam
1 cân (斤) = 16 lạng = 0,5968 kilôgam
1 thạch (石) = 10 đấu (斗) = 59,44 lít
1 mẫu (畝) = 580,3 m²
↑  Lưu ý trang phục trong tranh không chính xác, khi Đường Thái Tông mặc đồ truyền thống y phục dân tộc du mục, còn sứ giả Đông La Mã thì mặc trang phục thời Cộng hòa.
↑  Tạp trở (雜俎) có nghĩa là ghi chép hỗn tạp.
↑  Tứ điền (賜田) có nghĩa là ruộng vua ban.
↑  Chiêu đề (招提), bắt nguồn từ tiếng Phạn, chỉ nhà khách mà tăng chúng từ bốn phương đến có thể nghỉ lại qua đêm.
↑  Lan nhã, viết tắt của a-lan-nhã (阿蘭若), bắt nguồn từ tiếng Phạn, chỉ chỗ tĩnh mịch thanh tịnh.
↑  Đại Tần (大秦) là tên gọi của La Mã trong các thư tịch Trung Quốc cổ. Xem chi tiết tại bài Quan hệ La Mã – Trung Quốc.
↑  Đường cân (唐巾) là một dạng khăn đội đầu, hai rìa choãi ra hai bên hình chữ Bát (八), là loại mũ đội phổ biến của nam giới tại Trung Quốc và các nước đồng văn thời trung đại.
Maria Yuryevna Sharapova

Maria Yuryevna Sharapova (tiếng Nga: Мари́я Ю́рьевна Шара́пова; ngheTập tin:Maria sharapova.ogg; sinh ngày 19 tháng 4 năm 1987) là một cựu vận động viên quần vợt người Nga hiện sinh sống ở Mỹ. Cô bắt đầu dự các giải thuộc hệ thống WTA từ năm 2001. Cô là tay vợt từng xếp số 1 thế giới trên bảng xếp hạng WTA tổng cộng 21 tuần. Sharapova là một trong 10 vận động viên nữ và là người Nga duy nhất hoàn thành trọn bộ 4 danh hiệu Grand Slam. Cô còn giành được Huy chương bạc cho Đoàn Thể thao Nga tại Thế vận hội Mùa hè 2012 tại London.
Sự nghiệp của Maria Sharapova đánh dấu bởi 5 danh hiệu Grand Slam ở nội dung đánh đơn. Danh hiệu đầu tiên là Wimbledon 2004, khi hạ Serena Williams tại trận chung kết, tiếp đó là tại Mỹ Mở rộng, sau khi thắng Justine Henin tại trận chung kết năm 2006. Danh hiệu thứ 3 là tại Úc Mở rộng đánh bại Ana Ivanović năm 2008. Danh hiệu thứ 4, hoàn tất bộ sưu tập Grand Slam sự nghiệp tại giải Pháp Mở rộng năm 2012 khi vượt qua Sara Errani. Cô có Grand Slam thứ 5 sau khi vô địch giải Pháp mở rộng năm 2014. Maria Sharapova còn có danh hiệu WTA Championships vào năm 2004. Ngoài ra cô từng là á quân Wimbledon năm 2011, Úc Mở rộng năm 2012, WTA Championships năm 2012 và Pháp Mở rộng năm 2013.
Sự nghiệp

Năm 2004, Maria Sharapova trở thành người thứ 3 trẻ nhất trong lịch sử giành chức vô địch Wimbledon đơn nữ (sau Lottie Dod và Martina Hingis), người trẻ thứ 2 nếu tính từ kỷ nguyên mở khi đánh bại Ai Sugiyama (5 - 7, 7 - 5, 6 - 1) ở tứ kết, Lindsay Davenport (2 - 6, 7 - 6, 6 - 1) ở bán kết, và ĐKVĐ Serena Williams (6 - 1, 6 - 4) ở chung kết. Cô cũng trở thành người Nga đầu tiên giành danh hiệu vô địch tại đây. Sharapova kết thúc năm 2004 với chiến thắng tại WTA Championships, khi hạ S.Williams (4 - 6, 6 - 2, 6 - 4) sau khi bị dẫn 0 - 4 ở set quyết định.
Từ tháng 6 năm 2004 đến trận bán kết Wimbledon 2005, Maria Sharapova đã có một mạch 22 trận bất bại trên mặt sân cỏ (trong đó có 2 chức vô địch liên tiếp ở Birmingham và một chức vô địch ở Wimbledon). Sau thành công trong năm 2004, Maria Sharapova tiếp tục trụ vững, cô lọt vào bán kết Giải Úc mở rộng 2005, và chỉ chịu thua sát nút Serena Williams 2 - 6, 7 - 5, 8 - 6, sau khi đã có 3 cơ hội kết thúc trận đấu (match point).
Tại Giải Wimbledon năm 2005, trên đường bảo vệ danh hiệu của mình, Maria Sharapova thẳng tiến tới trận bán kết mà không thua 1 set nào cả, nhưng tới đây cô đã vấp phải tay vợt đang hồi sinh Venus Williams và đành chịu thua với tỉ số (7 - 6, 6 - 1). Đồng thời chấm dứt mạch 22 trận bất bại trên mặt sân cỏ của mình.
Cũng trong năm, Davenport bị chấn thương ở trận chung kết Wimbledon nên phải nghỉ thi đấu trong khoảng thời gian từ sau Wimbledon đến sau US Open, vì vậy mà lần đầu tiên Sharapova leo lên vị trí số 1 thế giới và ở tại vị trí này trong vòng 6 tuần cho đến khi Davenport giành được chức vô địch giải Tier I (chỉ kém 4 giải Grand Slam) tại Zürich vào tháng 10.
Cũng trong năm 2005, điều hy hữu đã xảy ra với Maria Sharapova. Tại 4 giải Grand Slam cô đã thua 4 tay vợt mà sau đó đã giành chức vô địch. (Thua Kim Clijsters ở bán kết US Open, Serena Williams ở bán kết Úc Mở rộng, Justine Henin-Hardenne ở giải Roland Garros và Venus Williams ở bán kết Wimbledon.
Năm 2006, Maria Sharapova giành danh hiệu đầu tiên trong năm ở giải Pacific Life Open tại Indian Wells (giải được xếp hạng Tier 1), sau khi hạ hạt giống số 4 Elena Dementieva ở trận chung kết, 6 - 1, 6 - 2. Đồng thời, Sharapova và Dementieva trở thành hai tay vợt Nga đầu tiên lọt vào trận chung kết của giải đấu này. Ngay sau đó, Maria Sharapova cũng lọt vào trận chung kết của giải Nasdaq-100 Open, nhưng đã chịu thua Svetlana Kuznetsova 6 - 4, 6 - 3.
Danh hiệu thứ hai của năm 2006 mà cô giành được là giải Acura Classic ở San Diego, sau khi thắng Kim Clijsters, 7 - 5, 7 - 5. Đây là chiến thắng đầu tiên của Sharapova trước K.Clijsters sau 5 lần gặp mặt.
Được coi là một trong những ứng cử viên cho chức vô địch ở giải Mỹ Mở rộng, cô đã xuất sắc giành chức vô địch Grand Slam thứ hai trong sự nghiệp của mình khi lần lượt đánh bại Mauresmo ở trận bán kết với tỉ số 6 - 0, 4 - 6, 6 - 0, rồi Henin-Hardenne ở trận chung kết.
Vào tháng 10, Maria Sharapova giành danh hiệu thứ tư của năm khi vô địch giải Zurich Open 2006.
Cô giành danh hiệu thứ 15 - cũng là danh hiệu thứ 5 trong năm sau chức vô địch giải Generali Ladies Linz, đánh bại ĐKVĐ Nadia Petrova sau 2 set.
Sự nghiệp > 2016: Thú nhận doping

Vào ngày 7 tháng 3 năm 2016, Maria Sharapova thú nhận là là không qua được cuộc thử doping tại Australian Open. Mẫu thử doping của cô tại Australian Open 2016 đã dương tính với meldonium, có trong danh sách chất cấm từ năm 2016. Maria Sharapova cho biết là bác sĩ đã viết toa cho cô dùng thuốc này từ năm 2006.
Chất meldonium chỉ được phép bán ở các nước Baltic và Nga với tên Mildronat để trị bệnh tim, nó tăng lưu thông máu, do đó giúp tăng khả năng tập luyện, sức bền và khả năng chịu đựng của các vận động viên. Theo một nghiên cứu vào năm 2015, 17% vận động viên Nga (724 trong số 4,316), 2,2% toàn cầu dùng thuốc này.
Tuy nhiên, các nhà tài trợ lớn của cô vẫn quyết định không rời bỏ, và Masha vẫn là gương mặt đại diện cho các hãng như Nike, Porsche, Évian, Head. Đây có thể nói là một cú sốc đối với người hâm mộ cũng như làng thể thao thế giới. Ai cũng hiểu đây chỉ là lỗi lầm lương thiện khi đọc bản án của CAS. Nó chỉ mới đưa vào danh sách cấm vào ngày 1/1/2016, và ai cũng được có cơ hội để làm lại cuộc đời mình, đặc biệt là với Masha khi cô phải bắt đầu lại từ con số 0. Ngày 26/4/2017, Maria chính thức hết án phạt và trở lại với quần vợt đỉnh cao.
Sự nghiệp > 2017: Trở lại sau án cấm

Maria Sharapova trở lại hệ thống WTA Tour vào tháng 4 năm 2017. Cô ấy nhận vé đặc cách tham dự bao gồm ba giải WTA tournaments: Women's Stuttgart Open, Madrid Open và Giải quần vợt Ý Mở rộng. Cô ấy chơi trận đầu tiên sau khi trờ lại vào ngày 26 tháng 4 năm 2017 tại Porsche Tennis Grand Prix, một giải đấu mà trước đây cô ấy đã vô địch 3 lần. Đối thủ vòng 1 là tay vợt người Ý Roberta Vinci, người mà cô ấy tiếp tục đánh bại trong để thẳng tiến vào vòng 2, làm cho nó trở thành trận chiến thắng đầu tiên kể từ khi cô ấy trở lại sau án cấm. Trong cuộc phỏng vấn trên sân khấu, Sharapova cho biết: "Vài giây đầu tiên trước khi bạn bước vào đấu trường, đó là một giai đoạn của tôi từ khi tôi còn là một cô gái trẻ, tôi đã chờ đợi thời điểm này trong một thời gian dài". Cô đã theo đuổi nó bằng một chiến thắng khác trong giải đấu là Ekaterina Makarova ở vòng 2. Ở tứ kết, cô đánh bại người vượt qua vòng loại là Anett Kontaveit 1 séc trắng, sau đó thua trước Kristina Mladenovic ở bán kết. Sau đó cô tiếp tục dự giải Madrid và cũng không tiến sâu khi thua kẻ thù không đội trời chung Eugenie Bouchard tại vòng 2, người mà đã lên tiếng chỉ trích cô rất nặng nề là nên bị cấm thi đấu suốt đời. Cũng từ đây, các tay vợt khác cũng lợi dụng để lên tiếng móc mỉa sự trở lại của Maria Sharapova. Cô tiếp tục được đặc cách dự giải Rome tại Ý, vòng 1 cô thắng McHale với tỉ số 6 - 4, 6 - 2 vào vòng hai gặp tay vợt Baroni. Tâm điểm trước trận đấu là BTC giải Roland Gaross đã quyết định không trao vé đặc cách cho cô dù đã 2 lần vô địch tại đây vào năm 2012 và 2014. Một cú sốc khá lớn, vào trận đấu buồn hơn nữa khi cô bị dính chấn thương đùi và buộc phải dừng trận đấu khi đang dẫn trước đối thủ với tỉ số 2 - 1, thông số các set là 4 - 6, 6 - 3, 2 - 1. Masha cũng tuyên bố là sẽ không cần tấm vé đặc cách tại Wimbledon mà tự thi đấu vòng loại, điều này có nghĩa muốn vô địch thì cô phải thắng 10 trận liên tiếp, chưa có tay vợt nào làm được trong lịch sử giải đấu. Do chấn thương nên cô không thể tham dự giải. Cô trở lại vào mùa sân cứng tại châu Mỹ. Cô vượt qua vòng 1 rồi bỏ cuộc tại vòng 2 do chấn thương cẳng tay tại Stanford Classic. Điều đó đồng nghĩa cô không thể tham dự Rogers Cup và Cincinati, giải đấu mà cô được đặc cách. Tin vui đến với Masha khi cô được BTC US Open cho suất đặc cách. Tại vòng 1, cô đánh bại hạt giống số 2 là Simona Halep sau 3 set. Cô tiếp tục đánh bại Timea Babos tại vòng 2 và Sofia Kennin tại vòng 3 để giành quyền vào vòng 4. Cô gặp hạt giống số 16, Anastasija Sevastova. Set đầu cô thắng với tỉ số 7–5 nhưng lại thua 4–6 ở set 2. Tại set 3, do chấn thương ngón tay và tâm lý nên cô bị Sevastova đánh bại với tỉ số 2–6. Mặc dù bị loại ở vòng 4 nhưng cô vẫn nhận được 240 đỉêm thưởng vì không phải bảo vệ điểm số nào.
Giải thưởng

2003
Tay vợt nữ của WTA mới xuất hiện ấn tượng nhất
Nữ vận động viên thể thao quyến rũ nhất (Maxim)
2004
Tay vợt nữ của WTA xuất sắc nhất
Tay vợt nữ của WTA tiến bộ nhất
Nữ vận động viên thể thao quyến rũ nhất (Maxim)
2005
Tay vợt nữ xuất sắc nhất do ESPN trao tặng
Tay vợt Nga xuất sắc nhất do Liên đoàn quần vợt Nga trao tặng
Nữ vận động viên thể thao quyến rũ nhất (Maxim)
2006
Nữ vận động viên thể thao quyến rũ nhất (Maxim)
Tay vợt Nga xuất sắc nhất do Liên đoàn quần vợt Nga trao tặng
Đời sống riêng tư

Maria Sharapova đã sống ở Mỹ từ khi cô còn nhỏ nhưng cô vẫn giữ quốc tịch Nga.
Gần đây Maria Sharapova đã mua một ngôi nhà nhìn ra bờ biển ở Manhattan Beach, ngoại ô Los Angeles, California, nhưng suốt thời gian trong năm, cô sống gần cơ sở huấn luyện của IMG ở Bradenton.
Năm 19 tuổi, Maria Sharapova đã hoàn thành xong chương trình trung học.
Maria Sharapova có một thói quen là hay hét trên sân thi đấu. Cô được nhận xét là tay vợt ồn áo nhất kể từ khi Monica Seles từ giã sự nghiệp, một tờ bào lá cải ở London đã viết "giọng hét của cô lúc cao điểm đạt tới âm lực 102 decibel" (ngang với còi của một ôtô cảnh sát).
Maria Sharapova là bạn thân với tay vợt nữ người Nga Maria Kirilenko, nếu không thì không thân thiết với các tay vợt Nga khác.
Tên gọi thân mật của Maria Sharapova là "Masha".
Maria Sharapova tặng cây vợt mà cô đã sử dụng tại trận chung kết Wimbledon cho Regis Philbin khi quay Trực tiếp với Regis và Kelly (Live with Regis and Kelly).
Maria Sharapova là tay vợt Nga duy nhất đã giành được nhiều hơn một chức vô địch Grand Slam.
Nhà tạo mốt mà Maria Sharapova thích nhất là Marc Jacobs. Cô thỉnh thoảng tới dự các buổi trình diễn thời trang của ông.
Maria Sharapova đã hoàn thành bộ sưu tập Grand Slam của mình (Grand Slam sự nghiệp) sau khi giành được chức vô địch tại Pháp Mở rộng.
Maria Sharapova giành được huy chương Bạc tại Olympics London 2012 sau khi thua Serena Williams với tỉ số 6–0, 6–1.
Đời sống riêng tư > Các mối quan hệ

Maria Sharapova hứa hôn với vận động viên bóng rổ chuyên nghiệp người Slovenia, Sasha Vujačić, mà chơi cho đội Anadolu Efes S.K. ở Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ. Cả hai đã cặp với nhau từ 2009. Vào ngày 31 tháng 8 năm 2012, Sharapova chứng nhận là cuộc hứa hôn đã bị hủy bỏ và họ đã chia tay vào mùa xuân 2012. Kể từ giữa năm 2012, cô cặp với vận động viên quần vợt Grigor Dimitrov. Sau giải Madrid mở rộng 2013, cả hai thừa nhận có quan hệ tình cảm với nhau. Ngày 26/7/2015, Dimitrov chính thức xác nhận đã chia tay Sharapova.
Trích dẫn

"Khi tôi cố gắng để trở thành tay vợt quần vợt hàng đầu, tôi không bao giờ nói tôi là thứ 2, tôi nói tôi muốn là số 1".
"Sau khi đã suy nghĩ kĩ càng, cá nhân tôi tin rằng, cuộc đời tôi không chỉ là về một quả chuối". (Phát biểu trong buổi họp báo sau chức VĐ US Open khi có người cho rằng HLV của cô đã ra dấu để cô ăn một quả chuối)