stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Súng trường XM7
Lịch sử

Tháng Một năm 2019, lục quân Mỹ United States Army bắt đầu chương trình vũ khí tương lai cho bộ binh, thay thế súng trường carbine M4 và súng máy hạng nhẹ M249. Tháng Chín năm 2019, nhà thầu SIG Sauer đưa ra bản thiết kế dự thầu. SIG Sauer MCX-SPEAR sử dụng đạn 6,8×51mm (.277 in) SIG Fury nhằm thích ứng với việc các loại giáp đang ngày một tốt hơn và khiến đạn 5.56×45mm NATO (sử dụng trong M4 và M249) và 7.62×51mm NATO không còn hiệu quả. Đạn đạo của đạn 6,8x51mm mới có độ hiệu quả lên mục tiêu tương tự như đạn 7,62x51mm NATO do chúng có áp suất buồng đạn, tốc độ và năng lượng lên mục tiêu cao hơn đạn 7.62×51 mm NATO.
Ngày 19 tháng Tư năm 2022, Lục quân Hoa Kỳ đã ký kết hợp đồng 10 năm cho SIG Sauer chế tạo đạn và súng XM7, cùng với đó là súng máy hạng nhẹ XM250 mới.
Lô đầu tiên gồm 25 khẩu XM7 dự kiến sẽ được bàn giao cuối năm 2023. Lục quân Mỹ có kế hoạch sản xuất tổng cộng 107.000 khẩu súng trường cho các đơn vị cận chiến như bộ binh, bộ binh cơ giới, công binh, trinh sát và lính cứu thương. Hợp đồng tính đến việc chế tạo vũ khí bổ sung cho lực lượng Hải quân đánh bộ và lực lượng đặc nhiệm trong trường hợp các đơn vị này cũng lựa chọn nó.
Thiết kế

Khẩu súng trường XM7 có trọng lượng 8,38 lb (3,80 kg), hay 9,84 lb (4,46 kg) với nòng giảm thanh. Súng sử dụng băng đạn SR-25 với 20 viên và có thể tăng lên 25 viên nếu cần. Đề xuất lượng đạn mỗi người lính mang theo sẽ là 140 viên chia làm bảy băng đạn 20 viên, với tọng lượng tổng cộng 9,8 lb (4,4 kg). So sánh với trọng lượng khẩu M4A1 6,34 lb (2,88 kg) không có giảm thanh với khả năng mang cơ bản 210 viên đạn trong bảy băng đạn 30 viên, có tổng trọng lượng là 7,4 lb (3,4 kg), súng XM7 sẽ nặng hơn 2 lb (0,91 kg) và mỗi người lính sẽ phải mang nặng hơn 4 lb (1,8 kg) trong khi số lượng đạn ít đi 70 viên.
Các thử nghiệm đánh giá với súng máy mới sẽ được tiến hành vào năm 2025.
Link ngoài

Cổng thông tin war
Binh sĩ thuộc Bộ chỉ huy huấn luyện Mỹ với súng trường XM7
Egyek

| Egyek |
| --- | --- |
—  Làng  —
 

  Huy hiệu
Egyek
Quốc gia:  Hungary
Hạt: Hajdú-Bihar
Tiểu vùng: Balmazújvárosi
Diện tích
 • Tổng cộng: 104,79 km2 (40,46 mi2)
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 5.013
 • Mật độ: 48/km2 (120/mi2)
Múi giờ: CET (UTC+1)
 • Mùa hè (DST): CEST (UTC+2)
4069 
Mã điện thoại: 52 
Thành phố kết nghĩa: Radzyń Podlaski 
Egyek là một làng thuộc hạt Hajdú-Bihar, Hungary. Làng này có diện tích 104,79 km², dân số năm 2010 là 5013 người, mật độ 48 người/km².
Dà vôi

| Ceriops tagal |
| --- | --- |

Tình trạng bảo tồn
 Ít quan tâm  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Malpighiales
Họ (familia): Rhizophoraceae
Chi (genus): Ceriops
Loài (species): C. tagal
Danh pháp hai phần
Ceriops tagal (Perr.) C.B.Rob., 1908 
Danh pháp đồng nghĩa
 Ceriops australis White,  Ceriops candoleana Arn.,  Ceriops lucida Miq.,  Mangium caryophylloides Rumph.,  Rhizophora tagal Perr.,  Rhizophora timoriensis DC. 
Dà vôi hay còn gọi dà đỏ, nét (danh pháp khoa học: Ceriops tagal) là một loài thực vật có hoa trong họ Rhizophoraceae. Loài này được (Perr.) C.B.Rob. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1908.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Ceriops tagal”. Truy cập ngày 15 tháng 9 năm 2013.
Dysschema forbesi

| Dysschema forbesi> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Chi (genus): Dysschema
Loài (species): D. forbesi
Danh pháp hai phần
Dysschema forbesi (Druce, 1907) 
Danh pháp đồng nghĩa
 Pericopis forbesi Druce, 1907  Pericopis evanescens Hering, 1925  Dysschema evanescens 
Dysschema forbesi là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Dysschema flora

| Dysschema flora> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Chi (genus): Dysschema
Loài (species): D. flora
Danh pháp hai phần
Dysschema flora
Dysschema flora là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Dyckia pulquinensis

| Dyckia pulquinensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
(không phân hạng): Commelinids
Bộ (ordo): Poales
Họ (familia): Bromeliaceae
Chi (genus): Dyckia
Loài (species): D. pulquinensis
Danh pháp hai phần
Dyckia pulquinensis Wittm. 
Dyckia pulquinensis là một loài thực vật có hoa trong họ Bromeliaceae. Loài này được Wittm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1916.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Dyckia pulquinensis”. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2013.
Sóng lạnh Đông Á tháng 1 năm 2016

| Sóng lạnh Đông Á tháng 1 năm 2016 |
| --- | --- |
Giá trị nhiệt độ trung bình trên bề mặt mặt đất ở các khu vực từ ngày 17–24 tháng 1 năm 2016
Hình thành: 22 tháng 1 năm 2016 (2016-01-22)
Kết thúc: 24 tháng 1 năm 2016 (2016-01-24)
Nhiệt độ thấp nhất: −46,8 °C (−52,2 °F) ở Nội Mông Cổ,  Trung Quốc −18 °C (0 °F) ở Seoul,  Hàn Quốc
Tuyết hoặc băng: 142 cm (56 in) tại Kitahiroshima,  Nhật Bản
Thiệt hại về người: Ít nhất 109 người thiệt mạng
Nơi ảnh hưởng: Đông Á, Đông Nam Á và Nam Á
Cuối tháng 1 năm 2016, một sóng lạnh đã ảnh hưởng đến phần lớn khu vực Đông Á, một số phần trên đất liền Đông Nam Á và một số phần miền bắc Nam Á, gây ra nhiệt độ thấp kỷ lục và tuyết rơi ở nhiều vùng. Nhiều vùng đã ghi nhận mức nhiệt lạnh nhất trong hàng thập kỷ, trong khi đó tỉnh Okinawa của Nhật Bản lần đầu tiên trong lịch sử ghi nhận hiện tượng mưa tuyết. Tuyết rơi và giá lạnh đã ảnh hưởng đến hàng nghìn người ở bốn quốc gia. Ít nhất 85 người ở Đài Loan đã thiệt mạng vì hạ thân nhiệt và ngừng tim vì nhiệt độ giảm đột ngột trong dịp cuối tuần từ ngày 22–24 tháng 1. Thời tiết giá lạnh cũng khiến bốn người chết ở Trung Quốc đại lục. Bão tuyết khiến sáu người thiệt mạng ở Nhật Bản.
Hồng Kông

Nhiệt độ ở Hồng Kông đã giảm đến 3,1 °C (37,6 °F), lạnh nhất trong gần 60 năm. Hàng trăm người đã leo lên núi Đại Mạo tham quan, nơi nhiệt độ giảm xuống mức -6 °C (21 °F); 129 trường hợp đã phải cứu hộ và 67 người phải nhập viện vì có dấu hiệu hạ nhiệt. Cục chữa cháy triển khai 53 thiết bị chữa cháy, 39 xe cứu thương và hơn 300 nhân viên. Đơn vị dịch vụ bay của Chính phủ sơ tán tám bệnh nhân bằng trực thăng từ núi Đại Mạo và đỉnh Đại Đông đến Bệnh viện Pamela Youde Nethersole Eastern và sân bay. Cục Dịch vụ Hỗ trợ dân sự và Hồng Kông Lực lượng Cảnh sát cũng đã được huy động.
Trung Quốc

Tuyết và mưa đá đã được ghi nhận nhiều nơi ở thành phố Quảng Châu, lần đầu tiên hiện tượng này đã được quan sát thấy lần lượt vào năm 1967 và 1956. Tuyết cũng rơi ở Thâm Quyến và Hàng Châu, là điều hiếm khi xảy ra trong khu vực. Ít nhất bốn người chết vì ngộ độc carbon monoxide từ một hệ thống sưởi ấm tại Quảng Châu. Xa hơn về phía bắc, nhiệt độ ở Thượng Hải giảm -4 °C (25 °F), với tuyết ánh sáng chiếu vào sáng ngày 23 tháng 1. 24 trạm thời tiết quan sát ghi nhận mức thấp kỷ lục mọi thời đại. Nhiệt độ ở Nội Mông đã giảm xuống mức thấp kỷ lục -46,8 °C.
Việt Nam

Một số địa phương ở Việt Nam có tuyết rơi: núi Ba Vì, Hà Nội và núi Tản Viên ngày 24 tháng 1. Tại Tam Đảo, Vĩnh Phúc sau nhiều giờ băng giá, đến cuối buổi sáng trên đỉnh cao nhất của Tam Đảo đã có tuyết rơi. Sa Pa, Lào Cai có băng tuyết rơi rất dày tại khu vực thị trấn Sa Pa và miền núi cao huyện Bát Xát. Tại Mẫu Sơn, Lạng Sơn, nhiệt độ xuống dưới mức -4 độ C, tuyết nhanh chóng phủ kín các sườn núi. Tại xã Na Ngoi, Mường Lống của huyện Kỳ Sơn (Nghệ An) tuyết rơi kéo dài nhiều giờ từ ngày 24 tháng 1.
Sekiro: Shadows Die Twice

| Sekiro: Shadows Die Twice |
| --- | --- |

Nhà phát triển: FromSoftware
Nhà phát hành: ActivisionJP: FromSoftware
Giám đốc: Hidetaka Miyazaki Kazuhiro Hamatani
Nhà sản xuất: Yuzo Kojima Takahiro Yamamoto
Thiết kế: Masaru Yamamura Yuki Fukuda
Lập trình: Yoshitaka Suzuki
Âm nhạc: Yuka Kitamura Noriyuki Asakura
Nền tảng: Microsoft Windows PlayStation 4 Xbox One
Phát hành: ngày 22 tháng 3 năm 2019
Thể loại: Phiêu lưu hành động
Chế độ chơi: Chơi đơn
Sekiro: Shadows Die Twice là một trò chơi phiêu lưu hành động năm 2019 do FromSoftware phát triển và Activision phát hành. Trò chơi kể về một shinobi được gọi là Wolf (Sói), anh cố gắng trả thù một gia tộc samurai đã tấn công và bắt cóc lãnh chúa của anh. Game phát hành cho PlayStation 4, Windows và Xbox One vào tháng 3 năm 2019 và cho Stadia vào tháng 10 năm 2020.
Trò chơi tập trung vào yếu tố lén lút, khám phá và chiến đấu, đặc biệt nhấn mạnh vào trận đấu trùm. Trò chơi diễn ra ở đất nước Nhật Bản hư cấu trong Thời kỳ Sengoku và đề cập nhiều đến Thần thoại Phật giáo và triết học. Trong khi làm trò chơi, đạo diễn Miyazaki Hidetaka muốn tạo một tài sản trí tuệ (IP) mới đánh dấu sự khác biệt so với loạt Dark Souls cũng do FromSoftware sản xuất. Các nhà phát triển đã tìm đến các trò chơi như loạt Tenchu để lấy cảm hứng.
Sekiro được các nhà phê bình khen ngợi lối chơi và bối cảnh của nó, đồng thời so sánh với các trò chơi Dark Souls, mặc dù có nhiều ý kiến ​​trái chiều về độ khó. Game đã được đề cử cho nhiều giải thưởng khác nhau và đã giành được một số giải thưởng, bao gồm Giải thưởng trò chơi cho trò chơi của năm. Trò chơi đã bán được hơn năm triệu bản tính đến tháng 7 năm 2020.
Cách chơi

Sekiro: Shadows Die Twice là một game phiêu lưu hành động góc nhìn thứ ba. So với loạt Souls của FromSoftware, game có ít yếu tố nhập vai hơn, thiếu tạo hình nhân vật, khả năng tăng các chỉ số khác nhau và không có chế độ nhiều người chơi. Game có nâng cấp thiết bị, cây kỹ năng và một số khả năng tùy chỉnh bị hạn chế. Các đòn đánh trong Sekiro chủ yếu sử dụng thanh katana để tấn công thế đứng và sự cân bằng của kẻ địch để có thể sử dụng một đòn hạ sát ngay lập tức hơn là chỉ tấn công để làm giảm điểm máu của kẻ thù.
Trò chơi cũng có các yếu tố lén lút, cho phép người chơi hạ gục kẻ thù ngay lập tức nếu có thể đến gần chúng mà không bị phát hiện. Ngoài ra, người chơi còn có khả năng sử dụng nhiều thiết bị khác nhau để hỗ trợ chiến đấu và thám hiểm, ví dụ như móc kéo. Nếu nhân vật chết, người chơi có thể chọn hồi sinh ngay tại chỗ trong một số điều kiện nhất định thay vì hồi sinh tại các điểm lưu trước đó.
Phát triển

Việc phát triển Sekiro bắt đầu vào cuối năm 2015, sau khi hoàn thành bản mở rộng của Bloodborne là The Old Hunter.  Trò chơi đã được tiết lộ thông qua một đoạn giới thiệu tại The Game Awards 2017 vào tháng 12, cho thấy khẩu hiệu "Shadows Die Twice". Tên đầy đủ của trò chơi đã được tiết lộ là Sekiro: Shadows Die Twice trong buổi họp báo của Microsoft tại E3 2018. Game được đạo diễn bởi Hidetaka Miyazaki của FromSoftware, một studio Nhật Bản nổi tiếng với loạt game Souls và Bloodborne. Trò chơi được xuất bản bởi Activision trên toàn thế giới, FromSoftware tự xuất bản game này ở Nhật và Cube Game xuất bản trò chơi ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Nhạc game Sekiro được sáng tác bởi Yuka Kitamura. Trò chơi được phát hành cho PlayStation 4, Windows và Xbox One vào ngày 22 tháng 3 năm 2019. Một bản sưu tầm của trò chơi cũng được phát hành cùng ngày, được đóng steelbook, một bức tượng của nhân vật chính, một cuốn sách gồm các bản vẽ, một bản đồ thế giới của game, mã tải xuống cho nhạc game và các bản sao đồng xu của trò chơi.
Sekiro lấy cảm hứng từ loạt trò chơi hành động ẩn mật Tenchu do FromSoftware phát hành (phát triển một phần). Nhóm nghiên cứu ban đầu coi việc phát triển trò chơi là phần tiếp theo của Tenchu, nhưng vì loạt game đã được định hình bởi một số hãng khác nhau trước khi họ có được quyền đó nên họ đã chọn đưa dự án theo hướng khác. Miyazaki dự định những thay đổi trong chiến đấu sẽ tạo đúng cảm giác "đấu kiếm" của các đấu sĩ cố gắng tạo ra một đường để ra đòn tấn công chí mạng. Anh và nhóm tạo ra trò chơi để trở thành game chơi đơn hoàn toàn vì họ tin rằng chế độ nhiều người chơi có những hạn chế mà họ muốn tránh. Từ "Sekiro" có nghĩa là "con sói một tay" trong tiếng Nhật, ám chỉ nhân vật, trong khi phụ đề "Shadows Die Twice" ban đầu chỉ được sử dụng như một khẩu hiệu cho đoạn giới thiệu đến khi Activision yêu cầu giữ đó là tên cuối cùng. Mặc dù trò chơi diễn ra trong thời kỳ Sengoku của lịch sử Nhật Bản nhưng không có người hoặc địa điểm lịch sử thật nào xuất hiện trong trò chơi.
Đón nhận > Doanh thu

Vào ngày phát hành, Sekiro đã thu hút hơn 108.000 người chơi đồng thời trên Steam, đây là trò chơi cao thứ ba trong số các trò chơi Nhật Bản trên nền tảng này, chỉ sau Monster Hunter: World và Dark Souls III. Cuối tháng 3, nó đã đạt hơn 125.000 người chơi đồng thời trên Steam, trở thành một trong những trò chơi được chơi nhiều nhất trên nền tảng này vào thời điểm đó. Trong tuần đầu tiên ra mắt, Sekiro đã đứng đầu bảng xếp hạng Vương quốc Anh và EMEAA (Châu Âu, Trung Đông, Châu Phi, Châu Á), vượt qua Tom Clancy's The Division 2. Tại Nhật Bản, trò chơi ra mắt với 157.548 bản bán lẻ bán ra vào cuối tuần đầu tiên. Trong vòng mười ngày kể từ ngày phát hành, hơn hai triệu bản đã được bán trên toàn thế giới, con số này đã tăng lên hơn năm triệu bản vào tháng 7 năm 2020.
Đón nhận > Giải thưởng

Trò chơi đã được đề cử và giành được một số giải thưởng, bao gồm trò chơi của năm tại The Game Awards 2019, bởi những biên tập viên của GameSpot, và bởi người hâm mộ trong Giải thưởng Steam 2019.
| Năm | Giải thưởng | Thể loại | Kết quả | Chú thích |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2018 | Game Critics Awards | Best of Show | Đề cử |  |
| 2018 | Game Critics Awards | Best Original Game | Đề cử |  |
| 2018 | Game Critics Awards | Best Console Game | Đề cử |  |
| 2018 | Game Critics Awards | Best Action/Adventure Game | Đề cử |  |
| 2018 | Golden Joystick Awards | Most Wanted Game | Đề cử |  |
| 2018 | Gamers' Choice Awards | Most Anticipated Game | Đề cử |  |
| 2019 | Japan Game Awards | Award for Excellence | Đoạt giải |  |
| 2019 | Golden Joystick Awards | Best Visual Design | Đề cử |  |
| 2019 | Golden Joystick Awards | Ultimate Game of the Year | Đề cử |  |
| 2019 | The Game Awards 2019 | Game of the Year | Đoạt giải |  |
| 2019 | The Game Awards 2019 | Best Game Direction | Đề cử |  |
| 2019 | The Game Awards 2019 | Best Art Direction | Đề cử |  |
| 2019 | The Game Awards 2019 | Best Audio Design | Đề cử |  |
| 2019 | The Game Awards 2019 | Best Action/Adventure Game | Đoạt giải |  |
| 2020 | 23rd Annual D.I.C.E. Awards | Action Game of the Year | Đề cử |  |
| 2020 | 23rd Annual D.I.C.E. Awards | Outstanding Achievement in Game Design | Đề cử |  |
| 2020 | Game Developers Choice Awards | Game of the Year | Đề cử |  |
| 2020 | Game Developers Choice Awards | Best Visual Art | Đề cử |  |
| 2020 | Game Developers Choice Awards | Best Design | Đề cử |  |
| 2020 | SXSW Gaming Awards | Video Game of the Year | Đoạt giải |  |
| 2020 | SXSW Gaming Awards | Excellence in Gameplay | Đề cử |  |
| 2020 | SXSW Gaming Awards | Excellence in Technical Achievement | Đề cử |  |
| 2020 | SXSW Gaming Awards | Excellence in Visual Achievement | Đoạt giải |  |
| 2020 | 16th British Academy Games Awards | Best Game | Đề cử |  |
| 2020 | 16th British Academy Games Awards | Animation | Đề cử |  |
| 2020 | 16th British Academy Games Awards | Game Design | Đề cử |  |
| 2020 | 16th British Academy Games Awards | Technical Achievement | Đề cử |  |
Teltow-Fläming

| --- | --- |
Teltow-Fläming
 Bản đồ của Brandenburg với  huyện Teltow-Fläming
Bang: Brandenburg


Thủ phủ: Luckenwalde
Diện tích: 2092 km²
Dân số: 161488 (2014)
Mật độ: 77 /km²
Mã biển số xe: TF
Trang mạng: teltow-flaeming.de
Teltow-Fläming là một Kreis (huyện) ở phía tây nam Brandenburg, Đức. Các huyện giáp ranh là (từ phía đông theo chiều kim đồng hồ) Dahme-Spreewald, Elbe-Elster, các huyện Wittenberg ở Saxony-Anhalt, huyện Potsdam-Mittelmark, và Bundesland Berlin.
Địa lý

Huyện được đặt tên theo hai vùng chính: Teltow là một vành đai nông nghiệp ở phía nam Berlin, Fläming là một vùng đồi rừng ở phía nam; khu vực nằm ở huyện này là Hạ Fläming, còn Thượng Fläming tọa lạc ở Potsdam-Mittelmark.
Lịch sử

Huyện được lập năm December 1993 thông qua việc hợp nhất các huyện cũ Luckenwalde, Jüterbog và Zossen, cũng như một phần nhỏ của các huyện cũ như Luckau.
Thị xã Teltow không thuộc huyện Teltow-Fläming.
Thị xã và đô thị

| Thị xã không thuộc Amt | Các đô thị không thuộc Amt | Amt |
| --- | --- | --- |
|  Baruth  Jüterbog  Luckenwalde  Ludwigsfelde  Trebbin  Zossen |  Am Mellensee  Blankenfelde-Mahlow  Großbeeren  Niederer Fläming  Niedergörsdorf  Nuthe-Urstromtal  Rangsdorf |  1. Dahme/Mark Dahme1, 2  Dahmetal  Ihlow  1thủ phủ của Amt; 2thị xã |
Düzlük, Mardin

| Düzlük |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
DüzlükVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Mardin
Huyện: Mardin
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 66 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Düzlük là một xã thuộc huyện Mardin, tỉnh Mardin, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2010 là 66 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Mardin”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Bản gốc lưu trữ ngày 13 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 31 tháng 8 năm 2012.
Hasdai Crescas

| Hasdai ben Yehuda Crescas |
| --- | --- |
tiếng Hebrew: חסדאי קרשקש‎, tiếng Tây Ban Nha: Hasdai Crescas, tiếng Catalunya: Hasdai Cresques
Sinh: 1340 (?) Barcelona
Mất: 1410 (1411?) Zaragoza
Quốc tịch: Tây Ban Nha

Thời kỳ: Triết học thời Trung cổ
Trường phái: Triết học phương Tây Triết học Do Thái
Đối tượng chính: Thần học Giáo điều, Vật lý học, Siêu hình học
Tư tưởng nổi bật: Vô hạn thực tại, Sự trống không, Không gian vô hạn, Quán tính
 Ảnh hưởng bởi Aristoteles, Maimonides, Nicole Oresme, John Duns Scotus, Nissim thành Girona (RaN) 
 Ảnh hưởng tới Joseph Albo, Isaac ben Sheshet (Rivash) 
 
Hasdai ben Yehuda Crescas (tiếng Catalunya: Cresques, tiếng Hebrew: חסדאי קרשקש‎‎) (1340, Barcelona - 1410 (1411?), Zaragoza) là triết gia, nhà thần học, chính khách và lãnh đạo người Do Thái Tây Ban Nha vào thế kỷ 14. Là Rabbi Do Thái giáo thành Zaragoza nhưng ông còn nổi tiếng trong giới triết gia Kitô giáo châu Âu. Ông ủng hộ Do Thái giáo thuần túy không lệ thuộc vào lý thuyết Aristoteles và dựa nhiều hơn vào khía cạnh tinh thần và tình cảm của con người. Các nhà viết tiểu sử xếp ông là một trong những triết gia Do Thái và triết gia trung cổ nói chung nổi bật nhất. Những quan điểm mới của Crescas về tính vô hạn và tự nhiên, không gian và thời gian góp phần tạo nên cuộc cách mạng chống Aristoteles trong triết học tự nhiên, từ đó hình thành nên ngành vật lý mới - cơ học cổ điển.
Tác phẩm > Or Adonai > Nội dung

Tác phẩm chính của Hasdai Crescas là Or Adonai (tiếng Hebrew: 'אור ה‎ - Ánh sáng của Chúa). Ông bắt đầu viết muộn nhất là từ năm 1405 và hoàn thành vào mùa đông 1410-1411 cũng là năm cuối đời. Tác phẩm là sự trình bày tín điều Do Thái giáo một cách hệ thống, bên cạnh những khám phá, lập luận nguyên bản và sâu sắc, thuần túy triết học hơn bất kỳ luận thuyết Do Thái Trung cổ nào khác. Tác phẩm này nhằm chống lại nền tảng triết học Aristoteles, không chỉ từ quan điểm tôn giáo mà còn từ quan điểm triết học; như trong lời nói đầu:
Nguyên nhân sai sót và nhầm lẫn là do dựa vào lời và các bằng cớ của người Hy Lạp [Aristoteles], và ta thấy phải chỉ ra sai lầm của những bằng cớ này... cũng là [bằng cớ] mà tôn sư chúng ta [Maimonides] đã dựa vào... cho tất cả nhận ra sự nhầm lẫn về nghi vấn đức tin chỉ để phá bỏ Torah.
Crescas trình bày ý tưởng mình với phong cách giản dị với đặc trưng ngắn gọn khúc chiết, bất chấp những giới hạn thuật ngữ triết học trong tiếng Hebrew trung cổ. Ông sử dụng vũ khí riêng là phân tích logic và chứng thực để chống lại tư tưởng Aristoteles. Sự chỉ trích Aristoteles của Crescas có ý nghĩa lịch sử; bảo vệ quyền tự do trong việc giải kinh Torah, đồng thời ủng hộ việc giải phóng triết học và khoa học khỏi những dạy dỗ và nhận thức giáo điều của Aristoteles.
Tác phẩm Or Adonai được chia làm bốn sách, với những chủ đề sau:
bối cảnh hay nguồn cội (tiếng Hebrew: שורשים‎, chuyển tự shorashim) Torah;
căn bản (tiếng Hebrew: פינות‎, chuyển tự pinnot) Torah (các thuộc tính của Chúa và mối liên hệ của Ngài với thế gian);
các bắt buộc khác về đức tin quy định theo Torah;
những ý tưởng hoặc suy đoán mang tính tùy chọn.
Trong đó, sách đầu tiên nổi bật nhất về mặt triết học. Tiếp nối Maimonides, Crescas liệt kê những cội nguồn trong Torah về sự tồn tại, tính nhất thể và toàn thể của Chúa. Crescas dùng ba phần trong sách để bác bỏ tư tưởng Aristoteles cũng như lời dạy của chính Maimonides, đồng thời vạch ra phát triển triết lý của mình. Sách thứ hai trình bày nền tảng để hiểu kinh Torah, bàn về bản chất, thuộc tính của Chúa và mối liên hệ giữa Ngài với thế giới vật chất. Sách thứ ba dùng để diễn giải chân lý, Torah trở thành lời dạy dỗ hướng dẫn đáng tin. Quyển bốn là những phát ngôn để độc giả tự suy ngẫm rồi đưa đến quyết định chấp nhận hay khước từ.
Crescas lên ý tưởng để viết phần tiếp theo cho Or Adonai trong toàn bộ Ner Alohim nhưng lại qua đời đột ngột. Một phần trong lời tựa Or Adonai cũng được Crescas dùng làm tựa phần tiếp theo phê bình Maimonides về Halacha. Như thường lệ, Crescas chỉ trích Maimonides không dựa trên nguồn Torah, không những thế còn phê bình tham vọng mô tả toàn bộ luật (truyền khẩu) mà trong tương lai sẽ còn thay đổi, và không hề có nền tảng cho các điều răn.
Trong trước tác Do Thái trung cổ, Crescas được Josef Albo, Abrabanel và những người khác trích dẫn. Nhà nghiên cứu Harry Wolfson coi Crescas là người sáng lập triết học phê bình. Giáo sư Warren Harvey mô tả Maimonides là triết gia Do Thái trung cổ quan trọng nhất còn Crescas là nhà phê bình Maimonides quan trọng nhất.
Tác phẩm > Or Adonai > Ấn bản

Tổng số không dưới 11 bản thảo được tìm thấy ở Paris, Viên và Firenze, một số do học trò chép lại. Sách được in lần đầu tại Ferrara năm 1555, in lại tại Viên năm 1859, Johannesburg năm 1861, Vilnius năm 1905. Văn phong Crescas rất ngắn gọn, có những thiếu sót đáng kể khi dẫn lại ý kiến tác giả khác. Các ấn bản đều có nhiều lỗi, nên khi thực hiện ấn bản từng chương riêng rẽ năm 1980, vấn đề cơ bản là phải khôi phục văn bản gốc cũng như làm rõ các thuật ngữ Do Thái trung cổ khó. Bản hiện tại do rabbi Shlomo Fischer soạn ra cùng bảng chú giải thuật ngữ và ghi chú. Giáo sư Warren Zeeb Harvey cho ra đời ấn bản phê bình khoa học đầu tiên cho Or Adonai.
Tác phẩm > Tác phẩm khác > Thi nguyện

Crescas sáng tác bài thơ này theo kiểu selichot (tiếng Hebrew: סליחות‎ - sự tha thứ) trong một cuộc thi năm 1370. Trong đó, Crescas cầu xin Chúa chiến thắng "kẻ thù nghịch" (hữu hình hoặc vô hình). Bài thơ gán lực lượng "thù địch" này ở dạng thức giống cái, còn tâm trí (đại diện cho phẩm chất tích cực tốt đẹp) là giống đực. Crescas giải thích lấy nguyên liệu thơ văn này từ Platon và Maimonides. Đối với ông, Platon là "người đứng đầu các soạn giả ngụ ngôn" còn Maimonides là "sự tô vẽ các nhà thông thái".
Tác phẩm > Tác phẩm khác > Bài luận Kabbalah về ý nghĩa lời nguyện Kaddish

Có thể Crescas viết khi đang giảng dạy tại Barcelona, phần lời tựa có thể do một học trò viết thêm vào. Bài luận rút ra sự tương đồng giữa mười lời nguyện Kaddish với mười Sephirot. Trước đó, những người theo thuyết Kabbalah trường phái Girona cũng phát triển ý tưởng tương tự.