stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Segway PT
Lịch sử

Thông tin về một loại xe mang tính cách mạng trong giao thông cá nhân bắt đầu từ đầu năm 2001, ban đầu loại xe này được gọi bằng cái tên Ginger hoặc IT và nó được phát triển từ dự án xe lăn tự leo cầu thang iBOT của Dean Kamen. Bình luận về giá trị của dự án này, Steve Jobs đã cho rằng nó "có ý nghĩa lớn như sự ra đời của PC" nhưng ông cũng chê bai thiết kế của Ginger khi cho rằng chiếc xe trông không thanh lịch và không thân thiện với người dùng. Công nghệ cân bằng cho hai bánh của Ginger được báo chí dự đoán là sẽ dựa trên động cơ Stirling hoặc cơ chế Phản hấp dẫn.
Chiếc xe ra mắt lần đầu trước công chúng Mỹ vào ngày 3 tháng 12 năm 2001 trên chương trình Good Morning America của đài ABC. Đến tháng 9 năm 2003 nó được đổi tên thành Segway PT sau khi một phần mềm mới được sử dụng cho hệ thống máy tính của xe để khắc phục lỗi thiếu cơ chế báo cạn năng lượng dễ gây nguy hiểm cho người dùng. Phần mềm mới cho phép Segway tự động chạy chậm và dừng khi năng lượng của pin nhiên liệu bắt đầu cạn.
Trong năm 2003 công ty Segway Inc. đã bán được 6.000 sản phẩm. Tính cho đến tháng 9 năm 2006 đã có khoảng 23.500 Segway được bán ra. Tháng 5 năm 2006 Segway Inc. thông báo rằng chính quyền thành phố Chicago đã ký với họ một hợp đồng 20 năm có giá trị 580.000 USD nhằm mua 30 Segway PT phục vụ cho các cơ sở công ích của thành phố như cảnh sát, cứu hỏa, đây là hợp đồng lớn nhất mà Segway Inc. ký được với các chính quyền thành phố.
Tháng 8 năm 2006, Segway cho ngừng sản xuất các mẫu cũ để cho ra đời Segway thế hệ hai gồm 2 dòng sản phẩm i2 và x2, cho phép người dùng sử dụng một cần lái để điều khiển sang phải hoặc sang trái bằng cách nghiêng cần lái về phía đó, tương tự với cách thức điều khiển xe đi tiến hoặc đi lùi. Một tháng sau đó, khách hàng của toàn bộ 23.500 xe Segway được hãng Segway Inc. đề nghị thu hồi để lắp thêm một phần mềm mới nhằm khắc phục lỗi của hệ thống bánh xe có thể hất người dùng khỏi Segway khi sử dụng ở vận tốc tối đa.
Các thế hệ

Các thế hệ Segway thứ nhất (ra đời năm 2003) bao gồm:
Segway HT i167 và Segway HT e167: Đây là hai dòng sản phẩm đầu tiên của Segway. Khác biệt giữa hai dòng là e167 có khả năng tự cân bằng ngay cả khi không có người lái nhờ áp dụng hệ thống Electronic Kickstand. HT là từ viết tắt của Human Transporter.
Segway HT p13: Dòng sản phẩm có công nghệ tương tự dòng i và e nhưng nhỏ hơn và có động cơ yếu hơn.
Segway XT: Tương tự các dòng trên nhưng được thiết kế chuyên cho mục đích giải trí.
Vận tốc tối đa của dòng i là khoảng 20 km/h nhờ các động cơ phụ 2 sức ngựa với quãng đường đi được tối đa mà không phải nạp pin là 25–40 km (tùy địa hình). Năng lượng điện của Segway được dự trữ trong các pin ion lithium, các pin này cần từ 8 đến 10 tiếng để nạp đầy, chúng cũng có thể tự nạp khi Segway xuống dốc hay được đẩy đi ở trạng thái động cơ tắt. Dòng p chỉ có thể sử dụng liên tục không nạp lại pin trên quãng đường từ 10–16 km (tùy địa hình) do chúng dùng các pin NiMH. Các pin này cần từ 4 đến 6 tiếng để nạp đầy.
Các thế hệ Segway thứ hai (ra đời năm 2006) bao gồm:
Segway PT i2: Lần đầu sử dụng các bánh lái LeanSteer và công nghệ InfoKey.
Segway PT x2: Chuyên dụng cho các mục đích giải trí như đánh golf (thay thế dòng XT cũ).
Các dòng i2 và x2 có trọng lượng tương ứng là 48 và 54 kg.
Công nghệ

Cơ chế tự cân bằng của Segway dựa trên hoạt động của hệ thống máy tính, hai sensor độ nghiêng và năm con quay hồi chuyển đặt trong xe. Dựa trên các số liệu của sensor (lấy chuẩn cân bằng từ con quay hồi chuyển), máy tính sẽ tính toán để truyền lệnh cho các động cơ phụ di chuyển bánh xe về phía trước hoặc phía sau để tái lập cân bằng cho xe. Với các mẫu Segway PT mới, quá trình này lặp đi lặp lại khoảng 100 lần một giây, đủ để cân bằng xe cho dù người lái ở trạng thái nào. Khi xe đạt tới vận tốc tối đa, các phần mềm trong Segway sẽ tự động điều khiển xe hơi nghiêng về sau giúp xe di chuyển chậm lại, cơ chế này giúp hạn chế khả năng người điều khiển tiếp tục nghiêng về trước (tăng tốc) ngay cả khi Segway đã ở vận tốc tối đa. Các Segway cũng sẽ tự động giảm tốc và dừng lại khi gặp chướng ngại vật.
Về tính an toàn, Segway có tốc độ tối đa 20 km/giờ và không bao giờ chạy quá 20 km/h, kể cả khi xuống dốc. Tất cả những thiết bị an toàn (ắc quy, động cơ vận hành, máy tính computer) đều được gắn 2 lần vào xe. Trong trường hợp một bộ phận bị hư hỏng bất ngờ, Segway vẫn có thể ổn định và ngừng một cách an toàn.
Những năng lượng có thể tạo ra được khi thắng hoặc trượt dốc đều được nạp lại vào bình ắc quy.
Sử dụng

Segway có thể sử dụng để di chuyển trên vỉa hè, làn đường dành cho xe đạp hoặc đường giao thông tùy thuộc quy định của từng thành phố.
Do hình dáng và vận tốc khá lớn so với người đi bộ trong khi lại quá nhỏ so với các phương tiện giao thông công cộng thông thường, việc sử dụng Segway để di chuyển trên đường bị coi là trái luật tại một số quốc gia hoặc địa phương như Hà Lan (từ tháng 1 năm 2007), Thụy Điển, Anh hay tiểu bang New South Wales ở Úc. Tuy nhiên một số chính quyền ở những nơi Segway bị cấm sử dụng như phương tiện giao thông cũng bắt đầu nới lỏng quy định, ví dụ chính quyền Hà Lan bắt đầu cho dùng Segway từ tháng 4 năm 2008 với điều kiện người sử dụng phải trên 16 tuổi và đã mua bảo hiểm.
Tại một số nước khác như Đan Mạch hay Nhật Bản, Segway được coi như một loại xe máy, tức là phải có đèn tín hiệu, biển số và phanh cơ nếu muốn sử dụng trên đường.
Ngoài các mục đích giao thông thông thường, Segway còn được sử dụng như một phương tiện di chuyển trong sản xuất và thậm chí là phương tiện tuần tra, chiến đấu của cảnh sát và quân đội. Lực lượng đặc nhiệm Trung Quốc để chuẩn bị cho Thế vận hội Mùa hè 2008 đã được trang bị một loạt Segway chuyên dụng được sơn ngụy trang, gắn thêm vũ khí và các phương tiện chống đạn.
Hiệu quả kinh doanh

Tại Mỹ giá bán của các dòng Segway dao động từ 5.145 đến 6.175 USD. Tại Anh giá một chiếc Segway là từ khoảng 3.995 đến 4.299 Bảng Anh (chưa tính phí vận chuyển từ Mỹ). Tại Pháp giá bán dao động từ 6.400 đến 7.200 euro. Người dùng đôi khi cũng có thể thuê Segway tại một số thành phố ở Mỹ và châu Áu với giá 70 euro/ngày.
Ban đầu Segway Inc. dự định doanh số bán ra của loại xe này sẽ đạt 40.000 sản phẩm mỗi năm và tổng sản phẩm bán ra sau 13 tháng sẽ là 50.000 đến 100.000. Nhà sáng chế Dean Kamen đã tự tin cho rằng "Sự cạnh tranh của Segway với ô tô sẽ tương tự sự cạnh tranh của ô tô với xe ngựa" còn nhà đầu tư John Doerr thì dự đoán Segway Inc. sẽ là công ty đạt doanh số 1 tỷ USD nhanh nhất. Sự thực thì từ năm 2001 đến năm 2007, chỉ có khoảng 30.000 Segway được bán ra. Có vẻ như Segway vẫn chưa đem lại lợi nhuận mong muốn so với con số 100 triệu USD đã được bỏ ra để phát triển sản phẩm này.
Segway ở Minneapolis, Minnesota
Du lịch bằng Segway ở Firenze, Ý
Nikolay Kiselyov

| Nikolay Yakovlevich Kiselyov |
| --- | --- |
Sinh: 1913 Bashkiria
Mất: 1974 Moskva
Quốc tịch:  Liên Xô
Nghề nghiệp: quân nhân
Nikolay Yakovlevich Kiselyov (gần 1913, Bashkiria — 1974, Moskva) — chính trị viên Liên Xô, sau là chỉ huy đội du kích «Người trả thù» ở Belarus, cứu sống 218 cư dân Do thái của làng Dolginovo, đưa họ ra khỏi chiến tuyến vào tháng 8 năm 1942.[cần dẫn nguồn]
Lisa Marie Presley

| Lisa Marie Presley |
| --- | --- |
Presley năm 2023
Sinh: (1968-02-01)1 tháng 2 năm 1968 Memphis, Tennessee, Hoa Kỳ
Mất: 12 tháng 1 năm 2023(2023-01-12) (54 tuổi) Calabasas, California, Hoa Kỳ
Nghề nghiệp: Ca Sĩ , nhạc sĩ
Năm hoạt động: 1997 – 2023
Phối ngẫu: Danny Keough (cưới 1988⁠–⁠ly hôn1994) Michael Jackson (cưới 1994⁠–⁠ly hôn1996) Nicolas Cage (cưới 2002⁠–⁠ly hôn2004) Michael Lockwood (cưới 2006–2021)
Con cái: Danielle Riley Keough Benjamin Storm Keough Harper Vivienne Ann Lockwood Finley Aaron Love Lockwood
Cha mẹ: Elvis Aaron Presley Priscilla Beaulieu
Người thân: Navarone Garibaldi (em trai cùng mẹ)
Website: www.lisamariepresley.com
Lisa Marie Presley (01 tháng 2 năm 1968 – 12 tháng 1 năm 2023) là một ca sĩ-nhạc sĩ người Mỹ. Cô là con duy nhất của Elvis Presley và Priscilla Presley. Là người thừa kế duy nhất các bất động sản của cha cô, Presley là chủ sở hữu của Graceland, dinh thự Memphis, nơi cha cô đã ở, ngày nay là một điểm du lịch hấp dẫn. Cô đã có sự nghiệp lâu dài trong ngành kinh doanh âm nhạc và đã phát hành một số album và video.
Các thể loại nhạc cô thể hiện gồm nhạc rock, nhạc đồng quê, nhạc blues và dân ca.
Presley đã kết hôn 4 lần. Năm 1988, cô kết hôn với nhạc sĩ Danny Keough, 2 người có 1 trai và 1 gái. Sau đó cô kết hôn với ca sĩ nhạc pop Michael Jackson và một thời gian ngắn với nam diễn viên Nicolas Cage, trước khi kết hôn với nhà sản xuất âm nhạc Michael Lockwood, và là cha của 2 bé gái sinh đôi của cô. Trong năm 2010, họ chuyển đến 'Coe's Hall', Rotherfield, Đông Sussex, Anh.
Danh sách đĩa nhạc > Album phòng thu

| Tên | Chi tiết | Vị trí trên bảng xếp hạng> US  | Vị trí trên bảng xếp hạng> GER  | Vị trí trên bảng xếp hạng> SWI  | Vị trí trên bảng xếp hạng> UK  | Chứng nhận doanh số (Ngưỡng doanh số) |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| To Whom It May Concern |  Ngày phát hành: 8 tháng 4 năm 2003  Hãng đĩa: Capitol Records  Định dạng: CD, nhạc tải | 5 | 74 | 86 | 52 |  US: Vàng |
| Now What |  Ngày phát hành: 5 tháng 4 năm 2005  Hãng đĩa: Capitol Records  Định dạng: CD, nhạc tải | 9 | — | 76 | — |  |
| Storm & Grace |  Ngày phát hành: 15 tháng 5 năm 2012  Hãng đĩa: Universal Republic  Định dạng: CD, vinyl, nhạc tải | 45 | — | — | — |  |
Danh sách đĩa nhạc > Đĩa đơn

| Năm | Đĩa đơn | Vị trí trên bảng xếp hạng> USAC  | Vị trí trên bảng xếp hạng> US Adult  | Vị trí trên bảng xếp hạng> USPop  | Vị trí trên bảng xếp hạng> AUS  | Vị trí trên bảng xếp hạng> NZ  | Vị trí trên bảng xếp hạng> UK  | Album |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2003 | "Lights Out" | — | 18 | 34 | 29 | 28 | 16 | To Whom It May Concern |
| 2003 | "Sinking In" | — | — | — | — | — | — | To Whom It May Concern |
| 2005 | "Dirty Laundry" | 36 | — | — | — | — | — | Now What |
| 2005 | "Idiot" | — | — | — | — | — | — | Now What |
| 2007 | "In the Ghetto" (với Elvis Presley) | — | — | — | — | — | — | Bài hát ngoài album |
| 2012 | "You Ain't Seen Nothing Yet" | — | — | — | — | — | — | Storm & Grace |
"—" hiển thị phiên bản không vào bảng xếp hạng
Danh sách đĩa nhạc > Video ca nhạc

| Năm | Video | Đạo diễn |
| --- | --- | --- |
| 2003 | "Lights Out" | Francis Lawrence |
| 2003 | "Sinking In" | Barnaby Roper |
| 2005 | "Dirty Laundry" | Patrick Hoelck |
| 2005 | "Idiot" | Patrick Hoelck |
| 2012 | "You Ain't Seen Nothing Yet" | Dean Karr |
| 2012 | "I Love You Because" (với Elvis Presley) |  |
| 2013 | "Over Me" |  |
Chú thích

↑  Iley, Chrissy (ngày 9 tháng 11 năm 2012). “How an English village rescued Elvis's girl: Lisa Marie Presley explains how moving to Sussex saved her sanity”. London: Mail Online/Daily Mail. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2012.
↑  “Lisa Marie Presley Album & Song Chart History – Billboard 200”. Billboard. Truy cập ngày 2 tháng 4 năm 2011.
↑  “Die ganze Musik im Internet: German Charts – Albums”. Hung Medien. Bản gốc lưu trữ ngày 12 tháng 10 năm 2012. Truy cập ngày 2 tháng 4 năm 2011.
↑  “The Official Swiss Charts and Music Community”. Hung Medien. Truy cập ngày 2 tháng 4 năm 2011.
1 2  “Chart Stats – Lisa Marie Presley”. chartstats.com. Lưu trữ bản gốc ngày 19 tháng 1 năm 2013. Truy cập ngày 2 tháng 4 năm 2011.
↑  “RIAA – Gold & Platinum – ngày 2 tháng 4 năm 2011: To Whom It May Concern certified awards”. Recording Industry Association of America. Bản gốc lưu trữ ngày 24 tháng 9 năm 2015. Truy cập ngày 2 tháng 4 năm 2011.
↑  “Lisa Marie Presley Album & Song Chart History – Adult Contemporary”. Billboard. Truy cập ngày 2 tháng 4 năm 2011.
↑  “Lisa Marie Presley Album & Song Chart History – Adult Pop Songs”. Billboard. Truy cập ngày 2 tháng 4 năm 2011.
↑  “Lisa Marie Presley Album & Song Chart History – Pop Songs”. Billboard. Truy cập ngày 2 tháng 4 năm 2011.
↑  “australian-charts.com – Australian charts portal”. Hung Medien. Truy cập ngày 2 tháng 4 năm 2011.
↑  “charts.org.nz – New Zealand charts portal”. Hung Medien. Bản gốc lưu trữ ngày 2 tháng 11 năm 2012. Truy cập ngày 2 tháng 4 năm 2011.
Ceratoserolis meridionalis

| Ceratoserolis meridionalis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Lớp (class): Malacostraca
Bộ (ordo): Isopoda
Họ (familia): Serolidae
Chi (genus): Ceratoserolis
Loài (species): C. meridionalis
Danh pháp hai phần
Ceratoserolis meridionalis (Vanhöffen, 1914) 
Ceratoserolis meridionalis là một loài chân đều trong họ Serolidae. Loài này được Vanhoeffen miêu tả khoa học năm 1914.
Chú thích

↑  Ceratoserolis meridionalis (Vanhoffen, 1914) (TSN 543564) tại Hệ thống Thông tin Phân loại Tích hợp (ITIS).
↑  Schotte, M. (2010). Ceratoserolis meridionalis (Vanhoeffen, 1914). In: Schotte, M., Boyko, C.B, Bruce, N.L., Poore, G.C.B., Taiti, S., Wilson, G.D.F. (Eds) (2010). World Marine, Freshwater and Terrestrial Isopod Crustaceans database. Gebaseerd op informatie uit het Cơ sở dữ liệu sinh vật biển, te vinden op http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=258112
Cửa khẩu Hữu Nghị

Cửa khẩu Quốc tế Hữu Nghị là một cửa khẩu quốc tế của tỉnh Lạng Sơn, Việt Nam nằm trên biên giới Việt Nam - Trung Quốc, điểm nối tuyến đường cao tốc Nam Ninh - Hà Nội, là cầu nối quan trọng trong phát triển quan hệ kinh tế giữa Việt Nam và Trung Quốc. Tại cửa khẩu Hữu Nghị, Việt Nam đã cắm cột mốc 1116, đây cột mốc cỡ lớn, có gắn Quốc huy của 2 nước.
Cửa khẩu Quốc tế Hữu Nghị là điểm đầu của Quốc lộ 1 và đường cao tốc Bắc – Nam phía Đông thuộc vùng đất thị trấn Đồng Đăng, huyện Cao Lộc, tỉnh Lạng Sơn, Việt Nam, cách thành phố Lạng Sơn 17 km về phía Bắc, cách Hà Nội 171 km về phía Đông Bắc.
Tên gọi

Cửa khẩu Hữu Nghị (phía Trung Quốc có Hữu Nghị Quan (tiếng Trung Quốc: 友誼關) tương ứng tạo thành cặp Cửa khẩu Quốc tế Hữu Nghị - Hữu Nghị Quan) thời phong kiến từng được gọi bằng các tên Lăng Quan, Đại Nam Quan, Giới Thủ Quan, Nam Quan. Năm 1953, cửa khẩu được đổi tên thành Mục Nam Quan. Đến năm 1965 thì đổi thành Cửa khẩu Quốc tế Hữu Nghị như ngày nay.
Hoạt động

Cửa khẩu Quốc tế Hữu Nghị hiện nay được điều hành bởi Trung tâm Quản lý cửa khẩu Hữu Nghị - Bảo Lâm thuộc Ban Quản lý Khu kinh tế cửa khẩu Đồng Đăng - Lạng Sơn, tỉnh Lạng Sơn.
Cửa khẩu Quốc tế Hữu Nghị là một điểm quan trọng trong tuyến hành lang kinh tế Nam Ninh - Lạng Sơn - Hà Nội - Hải Phòng theo thỏa thuận của lãnh đạo cấp cao hai nước Việt Nam - Trung Quốc về chủ trương xây dựng "hai hành lang, một vành đai kinh tế", vị trí quan trọng của tuyến hành lang kinh tế Nam Ninh-Singapore, đóng vai trò quan trọng trong mối quan hệ giữa Trung Quốc, Việt Nam với các nước ASEAN và ngược lại.
Hàng năm, qua lại cặp Cửa khẩu Hữu Nghị - Hữu Nghị Quan có trên 30 ngàn lượt phương tiện hàng hóa (chưa bao gồm các loại phương tiện vận tải khác thực hiện giao, nhận hàng hóa tại khu vực cửa khẩu) và có từ 40 đến 50 ngàn lượt phương tiện chuyển tải hành khách tại khu vực cửa khẩu. Trung bình mỗi năm Hải quan Lạng Sơn làm thủ tục cho khoảng 100.000 bộ tờ khai hàng hóa xuất nhập khẩu.
Quy hoạch xây dựng

Ban Quản lý khu kinh tế cửa khẩu Đồng Đăng - Lạng Sơn, Ủy ban Nhân dân huyện Cao Lộc, Ủy ban Nhân dân thị trấn Đồng Đăng đã công bố công khai, xác định mốc giới quy hoạch xây dựng cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị ngoài thực địa.
Cửa khẩu Quốc tế Hữu Nghị được xây dựng trên diện tích 124 ha bao gồm cột km 0 Quốc lộ 1, hành lang xuất nhập cảnh, tòa nhà quản lý xuất nhập cảnh, quốc môn, khu giao dịch thương mại, quảng trường trung tâm. Tổng mức đầu tư cho dự án này trên 789 tỷ đồng.
Tổng mặt bằng khu quy hoạch cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị được tổ chức thành 2 khu vực chức năng là khu đối ngoại bao gồm đường giao thông 6 làn xe; khu trung tâm bố trí tập trung các công trình chính của cửa khẩu với hệ thống giao thông được tổ chức thành 2 luồng riêng biệt dành cho luồng người xuất nhập cảnh và cho xuất nhập khẩu hàng hóa.
Các công trình lịch sử văn hóa trong cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị là quần thể tái hiện một số công trình lịch sử như Nhà xứ, Đền sinh từ, Giếng nước, Dinh quan tổng trấn, Đền quan trấn ải, mang những dấu ấn lịch sử nơi biên cương Việt Nam.
Bảng chữ cái Tajik

Quốc huy khoảng năm 1929 của "Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết tự trị Tajik", được viết (từ trên xuống dưới) bằng tiếng Tajik Latin, tiếng Ả Rập Tajik và tiếng Nga Cyrillic
Quốc huy khác không có chữ Tajik Latin. Dòng chữ Ả Rập là جمهوریت اجتماعی شوروی مختار تاجیکستان‎
Bảng chữ cái Tajik hay chữ Tajik được dùng để viết tiếng Tajik.
Trong suốt lịch sử tiếng Tajik có ba bảng chữ cái được sử dụng.
Bản chuyển thể chữ Ba Tư (cụ thể là bảng chữ cái tiếng Ba Tư): الفبای تاجیکی
Bản chuyển thể chữ Latin: alifboji toçikī.
Bản chuyển thể chữ Cyrill: алифбои тоҷикӣ
Việc sử dụng một bảng chữ cái cụ thể thường tương ứng với các giai đoạn trong lịch sử. Chữ Ả Rập được sử dụng trước tiên , tiếp theo là chữ Latin trong một thời gian ngắn và sau đó là chữ Cyrill .
Tại Tajikistan hiện chữ Cyrill được sử dụng rộng rãi nhất. Người Do Thái Bukhara nói phương ngữ Bukhori theo truyền thống đã sử dụng bảng chữ cái Hebrew, nhưng ngày nay cũng thường dùng biến thể Cyrilll.
Ostřetice

| Ostřetice |
| --- | --- |
—  Làng  —
 

Ostřetice
Quốc gia:  Cộng hòa Séc
Vùng: Plzeňský
Huyện: Klatovy
 • Mùa hè (DST): CEST (UTC+2)
NUTS 5: 339 01
Ostřetice là một làng thuộc huyện Klatovy, vùng Plzeňský, Cộng hòa Séc.
Glenea dido

| Glenea dido> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Glenea
Loài (species): G. dido
Danh pháp hai phần
Glenea dido Aurivillius, 1926 
Glenea dido là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Lý lịch tư pháp

Lý lịch tư pháp là lý lịch về án tích của người bị kết án bằng thông qua các chế tài hình sự trong bản án, quyết định của Tòa án (những quyết định, bản án hình sự) đã có hiệu lực, những thông tin về tình trạng thi hành án và các thông tin khác liên quan đến bản án. Ngoài ra pháp luật một số nước cũng có quy định về thông tin lý lịch tư pháp bao gồm việc cấm cá nhân thực hiện các công việc hay đảm nhiệm một chức vụ, quyền hạn liên quan đến hoạt động kinh doanh do quyết định tuyên bố phá sản của tòa án.
Thuật ngữ

Thuật ngữ "lý lịch tư pháp" được sử dụng khác nhau theo cách gọi của mỗi nước. 
Ở các nước Phương Tây, trong tiếng Anh, thuật ngữ lý lịch tư pháp là "Criminal records", tiếng Pháp có từ "casier judiciaire". Các thuật ngữ này đều hàm chứa những nội dung tương tự nhau là ghi nhận thông tin về các chế tài, hình phạt mà cơ quan có thẩm quyền của nhà nước đã tuyên đối với một cá nhân mà nội dung chủ yếu là những thông tin liên quan đến bản án hình sự.
Trong tiếng Pháp, thuật ngữ lý lịch tư pháp là cụm từ ghép giữa từ casier và judiciaire trong đó từ "casier" có nghĩa là cái tủ hoặc cái giá nhiều ngăn, có thấy tính chất của công tác này là sắp xếp, phân bổ, phân chia theo thứ tự khác nhau. Từ "judiciaire" có nghĩa là tư pháp, vậy, Lý lịch tư pháp được hiểu là những ngăn tủ có chứa đựng những hồ sơ về tư pháp, là nơi lưu giữ các thông tin về bản án hình sự, thông tin về thương mại, hành chính...
Tại Bỉ, lý lịch tư pháp được hiểu là một hệ thống xử lý tự động, có nhiệm vụ đảm bảo việc đăng ký, lưu trữ và thay đổi các dữ liệu liên quan đến các bản án, quyết định trong lĩnh vực hình sự và quốc phòng. Trong khi đó ở Đức, lý lịch tư pháp được hiểu là việc đăng ký, lưu trữ, xử lý các thông tin về bản án hình sự của toà án, thông tin liên quan đến quyết định của cơ quan hành chính và toà án về vi phạm trong công nghiệp và thương mại, các quyết định của cơ quan công tố hình sự về việc truy tố đang thực hiện đối với một người nào đó.
Ở Việt Nam, thuật ngữ lý lịch tư pháp trước đây được hiểu một cách chung nhất là lý lịch về án tích của người bị kết án bằng bản án hình sự đã có hiệu lực pháp luật của Toà án và tình trạng thi hành bản án đó. Luật Lý lịch tư pháp năm 2009 tại Điều 2 định nghĩa Lý lịch tư pháp là lý lịch về án tích của người bị kết án bằng bản án, quyết định hình sự của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật, tình trạng thi hành án và về việc cấm cá nhân đảm nhiệm chức vụ, thành lập, quản lý doanh nghiệp, hợp tác xã trong trường hợp doanh nghiệp, hợp tác xã bị Tòa án tuyên bố phá sản. Khái niệm lý lịch tư pháp không chỉ bao gồm các thông tin liên quan đến bản án hình sự mà còn bao gồm các thông tin liên quan đến các quyết định của Toà án về cấm cá nhân đảm nhiệm chức vụ, thành lập, quản lý doanh nghiệp, hợp tác xã theo theo quy định của Luật Phá sản.
Lịch sử

Việc ghi nhớ án tích của người phạm tội không chỉ được lưu giữ bằng các phiếu của lý lịch tư pháp trong thời đại ngày nay mà ngay từ thời trung cổ, luật hình của nhiều nước đã quy định việc ghi nhớ án tích bằng cách thích chữ vào mặt (điển hình là trường hợp của Lâm Xung, Địch Thanh thời nhà Tống-Trung Quốc), hoặc chặt các ngón tay, ngón chân hoặc cắt tai... của kẻ phạm tội (cũng giống như một số hoạt động của giang hồ, xã hội đen) hay ở nước Pháp thì có hình thức thích dấu hoa huệ vào vai (như trường hợp của Milady trong tiểu thuyết Ba người lính ngự lâm), hoặc một số người bị phạm tội phải trở thành nô lệ thì cũng bị thích, xăm lên mình những con dấu nô lệ (đánh dấu).... nói chung là tùy theo từng loại tội mà thực hiện việc lưu trữ trên.
Theo quy định của pháp luật Phong kiến ở một số nước như Trung Quốc, Việt Nam...., hình thức thích chữ vào mặt thường được áp dụng đối với tội đại hình với hình phạt lưu đày. Còn hình thức chặt ngón tay, ngón chân thường được áp dụng đối với loại tội như tội trộm cắp. Hình phạt này vừa có ý nghĩa là hình phạt vừa có ý nghĩa là để ghi nhớ án tích của kẻ phạm tội.
Sau đó Lý lịch tư pháp thành văn (bằng hình thức phiếu lý lịch Tư pháp) ra đời thay thế cho hình thức ghi nhớ hình phạt như trên của thời trung cổ. Lý lịch tư pháp thành văn có đặc điểm là
Lý lịch tư pháp thành văn không làm đau đớn và nhục nhã cho thân thể của can phạm.
Cung cấp thông tin một cách đầy đủ, chi tiết một số thông tin về người phạm tội như: họ, tên, tuổi, nơi sinh, nơi cư trú, tội danh, hình phạt, toà án đã xét xử, thời gian thi hành hình phạt, người phạm tội đã có bao nhiêu tiền án... Những thông tin này là hết sức cần thiết không những đối với lĩnh vực tố tụng (bao gồm cả điều tra, truy tố, xét xử và thi hành án) mà cả với quản lý hành chính Nhà nước và quản lý xã hội.
Lý lịch tư pháp thành văn phổ biến nhất, đó là hình thức Sổ bộ ghi chép các bản án mà Toà án đã tuyên hàng năm. Căn cứ vào Sổ bộ của Toà án, người ta có thể truy tìm được án tích của một người nào đó.
Nội dung

Nội dung cơ bản của lý lịch tư pháp là thông tin lý lịch tư pháp về án tích tức là những thông tin về cá nhân người bị kết án, tội danh, điều khoản luật được áp dụng, hình phạt chính, hình phạt bổ sung, nghĩa vụ dân sự trong bản án hình sự, án phí, thông tin về ngày, tháng, năm tuyên án, Toà nào tuyên, số hiệu bản án, tình trạng thi hành án.
Hình thức của lý lịch tư pháp được thể hiện qua Phiếu lý lịch tư pháp, đó là một loại phiếu do cơ quan quản lý cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp cấp và có giá trị chứng minh cá nhân có hay không có án tích, bị cấm hay không bị cấm thực hiện các công việc hay đảm nhiệm một chức vụ, quyền hạn liên quan đến hoạt động kinh doanh do quyết định tuyên bố phá sản của tòa án.
Trên cơ sở các thông tin lý lịch tư pháp mà trước hết là từ các phiếu lý lịch tư pháp, các cơ quan quản lý sẽ xây dựng cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp, tức là tập hợp các thông tin về án tích, tình trạng thi hành án, về cấm các công việc hay đảm nhiệm một chức vụ, quyền hạn liên quan đến hoạt động kinh doanh do quyết định tuyên bố phá sản của tòa án.