stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Kiếm hài
Thư mục

Diak, Nicholas, editor. The New Peplum: Essays on Sword and Sandal Films and Television Programs Since the 1990s. McFarland and Company, Inc. 2018. ISBN 978-1-4766-6762-1
Richard Dyer: "The White Man's Muscles" in R. Dyer: White: London: Routledge: 1997: ISBN 0-415-09537-9
David Chapman: Retro Studs: Muscle Movie Posters from Around the World: Portland: Collectors Press: 2002: ISBN 1-888054-69-7
Hervé Dumont, L'Antiquité au cinéma. Vérités, légendes et manipulations (Nouveau-Monde, 2009; ISBN 2-84736-434-X)
Florent Fourcart, Le Péplum italien (1946–1966): Grandeur et décadence d'une antiquité populaire (2012, CinExploitation; ISBN 291551786X)
Maggie Gunsberg: "Heroic Bodies: The Culture of Masculinity in Peplums" in M. Gunsberg: Italian Cinema: Gender and Genre: Houndsmill: Palgrave Macmillan: 2005: ISBN 0-333-75115-9
Patrick Lucanio, With Fire and Sword: Italian Spectacles on American Screens, 1958–1968 (Scarecrow Press, 1994; ISBN 0810828162)
Irmbert Schenk: "The Cinematic Support to Nationalist(ic) Mythology: The Italian Peplum 1910–1930" in Natascha Gentz and Stefan Kramer (eds.) Globalization, Cultural Identities and Media Representations Albany: State University of New York Press: 2006: ISBN 0-7914-6684-1
Stephen Flacassier: "Muscles, Myths and Movies": Rabbit's Garage: 1994: ISBN 0-9641643-0-2
The Avenger by Georgia Rivalta. Steve Reeves stars as Aeneas.
Poster của Goliath and the Barbarians minh họa kỳ vọng của nhiều người từ các bộ phim thuộc thể loại này
Hugo Guillamón

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
 Guillamón tại Valencia năm 2020
Thông tin cá nhân
Tên đầy đủ:  Hugo Guillamón Sanmartín
Ngày sinh:  31 tháng 1, 2000 (24 tuổi)
Nơi sinh:  San Sebastián, Tây Ban Nha
Chiều cao:  1,78 m
Vị trí:  Hậu vệ cánh trái, Trung vệ
Thông tin đội
Đội hiện nay:  Valencia
Số áo:  6
Sự nghiệp cầu thủ trẻ
Năm:  Đội
2009–2017:  Valencia
Sự nghiệp cầu thủ chuyên nghiệp*
| Năm |  Đội |  ST |  (BT) |
| 2017–2020 |  Valencia B |  57 |  (2) |
| 2020– |  Valencia |  75 |  (3) |
Sự nghiệp đội tuyển quốc gia‡
| Năm |  Đội |  ST |  (BT) |
| 2016 |  U-16 Tây Ban Nha |  3 |  (0) |
| 2016–2017 |  U-17 Tây Ban Nha |  23 |  (0) |
| 2018 |  U-18 Tây Ban Nha |  3 |  (0) |
| 2018–2019 |  U-19 Tây Ban Nha |  14 |  (1) |
| 2020–2021 |  U-21 Tây Ban Nha |  13 |  (3) |
| 2021– |  Tây Ban Nha |  3 |  (1) |
 *Số trận ra sân và số bàn thắng ở câu lạc bộ tại giải quốc gia, chính xác tính đến 23:37, 10 tháng 11 năm 2022 (UTC) ‡ Số trận ra sân và số bàn thắng ở đội tuyển quốc gia, chính xác tính đến 23:43, 27 tháng 9 năm 2022 (UTC)
Hugo Guillamón Sanmartín (sinh ngày 31 tháng 1 năm 2000) là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Tây Ban Nha thi đấu ở vị trí hậu vệ hoặc trung vệ cho câu lạc bộ La Liga Valencia và đội tuyển quốc gia Tây Ban Nha.
Thống kê sự nghiệp > Câu lạc bộ

| Club | Season | League> Division | League> Apps | League> Goals | Cup> Apps | Cup> Goals | Continental> Apps | Continental> Goals | Other> Apps | Other> Goals | Total> Apps | Total> Goals |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Valencia B | 2017–18 | Segunda División B | 11 | 0 | — | — | — | — | — | — | 11 | 0 |
| Valencia B | 2018–19 | Segunda División B | 29 | 1 | — | — | — | — | — | — | 29 | 1 |
| Valencia B | 2019–20 | Segunda División B | 17 | 1 | — | — | — | — | — | — | 17 | 1 |
| Valencia B | Total | Total | 57 | 2 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 57 | 2 |
| Valencia | 2019–20 | La Liga | 6 | 0 | 0 | 0 | — | — | — | — | 6 | 0 |
| Valencia | 2020–21 | La Liga | 25 | 1 | 2 | 0 | — | — | — | — | 27 | 1 |
| Valencia | 2021–22 | La Liga | 31 | 1 | 6 | 1 | — | — | — | — | 37 | 2 |
| Valencia | 2022–23 | La Liga | 13 | 1 | 0 | 0 | — | — | 0 | 0 | 13 | 1 |
| Valencia | Total | Total | 75 | 3 | 8 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 83 | 4 |
| Career total | Career total | Career total | 132 | 5 | 8 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 140 | 6 |
Thống kê sự nghiệp > Quốc tế

| Đội tuyển quốc gia | Năm | Trận | Bàn |
| --- | --- | --- | --- |
| Tây Ban Nha | 2021 | 1 | 1 |
| Tây Ban Nha | 2022 | 2 | 0 |
| Tổng cộng | Tổng cộng | 3 | 1 |
| # | Ngày | Địa điểm | Đối thủ | Bàn thắng | Kết quả | Giải đấu |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | 8 tháng 6 năm 2021 | Sân vận động Municipal de Butarque, Leganés, Tây Ban Nha |  Litva | 1–0 | 4–0 | Giao hữu |
Vòng loại Giải vô địch bóng đá thế giới 2026 – Khu vực Bắc, Trung Mỹ và Caribe (Vòng 1)

| Chi tiết giải đấu |
| --- | --- |
Thời gian: 22 – 26 tháng 3 năm 2024
Số đội: 4 (từ 1 liên đoàn)
Thống kê giải đấu
Số trận đấu: 4
Số bàn thắng: 4 (1 bàn/trận)
Số khán giả: 737 (184 khán giả/trận)
← 2022 2030 → 
Vòng 1 của Vòng loại Giải vô địch bóng đá thế giới 2026 khu vực Bắc, Trung Mỹ và Caribe diễn ra từ ngày 22 đến 26 tháng 3 năm 2024.
Thể thức

Bốn đội nằm ở cuối danh sách tham dự của khu vực sẽ thi đấu tại vòng một thông qua hai lượt trận trong hai cặp đấu theo thể thức sân nhà và sân khách. Hai đội giành chiến thắng sẽ giành quyền tham dự vòng loại thứ hai.
Hạt giống

Các đội được xếp hạt giống dựa trên Bảng xếp hạng bóng đá nam FIFA tháng 12/2023 (thứ hạng của đội tuyển được ghi bên trong dấu ngoặc đơn).
Ghi chú: Các đội tuyển được in đậm đã giành quyền vào vòng loại thứ hai.
| Được xếp nhóm hạt giống | Không được xếp nhóm hạt giống |
| --- | --- |
 Quần đảo Turks và Caicos (206)  Quần đảo Virgin thuộc Anh (207):  Quần đảo Virgin thuộc Mỹ (208)  Anguilla (209)
Các cặp đấu trong vòng loại đầu tiên được xác định như sau:
Đội xếp thứ nhất vs đội xếp thứ tư
Đội xếp thứ hai vs đội xếp thứ ba
Các đội tuyển có thứ hạng thấp hơn sẽ tổ chức trận lượt đi, trong khi các đội tuyển có thứ hạng cao hơn sẽ tổ chức trận lượt về.
Tóm tắt

Trận lượt đi diễn ra vào ngày 22 tháng 3, trong khi trận lượt về diễn ra vào ngày 26 tháng 3 năm 2024.
| Đội 1 | TTSTooltip Aggregate score | Đội 2 | Lượt 1 | Lượt 2 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Anguilla  | 1–1 (4–3 p) |  Quần đảo Turks và Caicos | 0–0 | 1–1 (s.h.p.) |
| Quần đảo Virgin thuộc Mỹ  | 1–1 (2–4 p) |  Quần đảo Virgin thuộc Anh | 1–1 | 0–0 (s.h.p.) |
Các trận đấu

15:00UTC-4
| Anguilla  | 0–0 |  Quần đảo Turks và Caicos |
| --- | --- | --- |
|  | Báo cáo (FIFA) Báo cáo (CONCACAF) |  |
Trọng tài: Natalie Simon (Hoa Kỳ)
19:00UTC-4
| Quần đảo Turks và Caicos  | 1–1 (s> h.p.) |  Anguilla |
| --- | --- | --- |
|  Forbes  23' | Báo cáo (FIFA) |  Paris  45+3' (ph.đ.) |
Loạt sút luân lưu
|  Cadet   Louisy   Paul   Howell   Forbes   Martin  | 3–4 |   Lawrence   Paris   Deans   Connor   Carpenter   Duncan |
Khán giả: 337
Trọng tài: Reginald Gumbs (St. Kitts và Nevis)
Tổng tỷ số là 1–1. Anguilla thắng 4–3 trên chấm phạt đền và giành quyền vào vòng thứ hai (Bảng F).
17:00UTC-4
| Quần đảo Virgin thuộc Mỹ  | 1–1 |  Quần đảo Virgin thuộc Anh |
| --- | --- | --- |
|  Blaschka  73' | Báo cáo (FIFA) Báo cáo (CONCACAF) |  Liziario  90+2' |
Trọng tài: Katia Itzel García (Mexico)
15:00UTC-4
| Quần đảo Virgin thuộc Anh  | 0–0 (s> h.p.) |  Quần đảo Virgin thuộc Mỹ |
| --- | --- | --- |
|  | Báo cáo (FIFA) |  |
Loạt sút luân lưu
|  Bertie   Wiltshire   Gallimore   Forbes   Callwood  | 4–2 |   Kendall   Whyte   Blaschka   J. Ramos |
Khán giả: 400
Trọng tài: Ken Pennyfeather (Antigua and Barbuda)
Tổng tỷ số là 1–1. Quần đảo Virgin thuộc Anh thắng 4–2 trên chấm phạt đền và giành quyền vào vòng thứ hai (Bảng E).
Cầu thủ ghi bàn

Đã có 4 bàn thắng ghi được trong 4 trận đấu, trung bình 1 bàn thắng mỗi trận đấu.
1 bàn
Luke Paris
Billy Forbes
Hugo Liziario
Jett Blaschka
Grevillea eriobotrya

| Grevillea eriobotrya> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Proteales
Họ (familia): Proteaceae
Chi (genus): Grevillea
Loài (species): G. eriobotrya
Danh pháp hai phần
Grevillea eriobotrya F.Muell., 1876 
Grevillea eriobotrya là một loài thực vật có hoa trong họ Quắn hoa. Loài này được F.Muell. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1876.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Grevillea eriobotrya”. Truy cập ngày 25 tháng 6 năm 2013.
21913 Taylorjones

| Khám phá |
| --- | --- |
Khám phá bởi: Nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln
Nơi khám phá: Socorro
Ngày phát hiện: 3 tháng 11 năm 1999
Tên định danh
Tên định danh: 21913
Tên định danh thay thế: 1999 VK28
Đặc trưng quỹ đạo
Kỷ nguyên 14 tháng 5 năm 2008
Cận điểm quỹ đạo: 2.5594798
Viễn điểm quỹ đạo: 2.8562624
Độ lệch tâm: 0.0548000
Chu kỳ quỹ đạo: 1627.5727461
Độ bất thường trung bình: 320.60546
Độ nghiêng quỹ đạo: 1.64908
Kinh độ điểm mọc: 242.34348
Góc cận điểm: 176.41115
Đặc trưng vật lý
Cấp sao tuyệt đối (H): 14.5
 
21913 Taylorjones (1999 VK28) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 3 tháng 11 năm 1999 bởi nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.
Homomallium sharpii

| Homomallium sharpii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Bryophyta
Lớp (class): Bryopsida
Bộ (ordo): Hypnales
Họ (familia): Hypnaceae
Chi (genus): Homomallium
Loài (species): H. sharpii
Danh pháp hai phần
Homomallium sharpii Ando & Higuchi, 1983 
Homomallium sharpii là một loài Rêu trong họ Hypnaceae. Loài này được Ando & Higuchi mô tả khoa học đầu tiên năm 1983.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Homomallium sharpii”. Truy cập ngày 1 tháng 6 năm 2014.
Lažany, Strakonice

| Lažany |
| --- | --- |
—  Làng  —
 

Lažany
Quốc gia:  Cộng hòa Séc
Vùng: Jihočeský
Huyện: Strakonice
Múi giờ: CET (UTC+1)
 • Mùa hè (DST): CEST (UTC+2)
NUTS 5: CZ0316 560197
Lažany là một làng thuộc huyện Strakonice, vùng Jihočeský, Cộng hòa Séc.
Yazılı, Genç

| Yazılı |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
YazılıVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Bingöl
Huyện: Genç
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 60 người
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Yazılı là một xã thuộc huyện Genç, tỉnh Bingöl, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2010 là 60 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Bingöl”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Bản gốc lưu trữ ngày 5 tháng 12 năm 2012. Truy cập ngày 5 tháng 10 năm 2012.
Theridion leones

| Theridion leones> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Theridiidae
Chi (genus): Theridion
Loài (species): T. leones
Danh pháp hai phần
Theridion leones Levi, 1959 
Theridion leones là một loài nhện trong họ Theridiidae.
Loài này thuộc chi Theridion. Theridion leones được Herbert Walter Levi miêu tả năm 1959.
Chú thích

↑  Platnick, Norman I. (2010): The world spider catalog, version 10.5. American Museum of Natural History.
Maria Magdalena của Áo

Maria Magdalena của Áo (7 tháng 10 năm 1589 – 1 tháng 11 năm 1631) là Công tước phu nhân xứ Toscana thông qua hôn nhân với Cosimo II de' Medici. Maria Magdalena có tám người con với Cosimo, gồm một Công tước phu nhân xứ Parma, một Đại công tước xứ Toscana và một Đại vương công phu nhân của Ngoại Áo. Vì con trai còn nhỏ tuổi kế vị, Maria Magdalena và mẹ chồng đã đảm nhiệm vai trò nhiếp chính từ năm 1621 đến năm 1628. Maria Magdalena mất ngày 1 tháng 11 năm 1631 tại Passau.
Hậu duệ

Maria Cristina de' Medici (24 tháng 8 năm 1609 – 9 tháng 8 năm 1632), Maria Cristina có thể bị dị dạng về thể chất hoặc có vấn để về tâm thần
Ferdinando II de' Medici, Đại Công tước xứ Toscana (14 tháng 7 năm 1610 – 23 tháng 5 năm 1670) kết hôn với Vittoria della Rovere.
Giovan Carlo de' Medici (24 tháng 7 năm 1611 – 23 tháng 1 năm 1663) được tấn phong Hồng y năm 1644.
Margherita de' Medici (31 tháng 5 năm 1612 – 6 tháng 2 năm 1679) kết hôn với Odoardo I xứ Parma.
Mattias de' Medici (9 tháng 5 năm 1613 – 14 tháng 10 năm 1667) được bổ nhiệm làm Thống đốc Siena.
Francesco de' Medici (16 tháng 10 năm 1614 – 25 tháng 7 năm 1634).
Anna de' Medici (21 tháng 7 năm 1616 – 11 tháng 9 năm 1676) kết hôn với Ferdinand Karl I của Ngoại Áo (1628–1662)
Leopoldo de' Medici (6 tháng 11 năm 1617 – 10 tháng 11 năm 1675), được tấn phong Hồng y năm 1667.
Thời đại đồ sắt

| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
Thời tiền sử
| Thế Toàn Tân | Thời đại đồ sắt | Thời đại đồ sắt | Thời đại đồ sắt | Sơ sử |
| Thế Toàn Tân |   Hậu kỳ Đồ đồng |   Hậu kỳ Đồ đồng |   | Sơ sử |
| Thế Toàn Tân |   Trung kỳ Đồ đồng |   Trung kỳ Đồ đồng |   | Sơ sử |
| Thế Toàn Tân |   Sơ kỳ Đồ đồng |   Sơ kỳ Đồ đồng |   | Sơ sử |
| Thế Toàn Tân | Thời đại đồ đồng | Thời đại đồ đồng | Thời đại đồ đồng | Sơ sử |
| Thế Toàn Tân |     Thời đại đồ đồng đá |   |   | Sơ sử |
| Thế Toàn Tân |   Thời đại đồ đá mới |   Thời đại đồ đá mới |   | Tiền sử |
| Thế Toàn Tân | Thời đại đồ đá giữa | Thời đại đồ đá giữa |   | Tiền sử |
| Thế Canh Tân |     Hậu kỳ Đá cũ |   |   | Tiền sử |
| Thế Canh Tân |     Trung kỳ Đá cũ |   |   | Tiền sử |
| Thế Canh Tân |     Sơ kỳ Đá cũ |   |   | Tiền sử |
| Thế Canh Tân |   Thời đại đồ đá cũ |   Thời đại đồ đá cũ |   | Tiền sử |
| Thế Canh Tân | Thời đại đồ đá | Thời đại đồ đá | Thời đại đồ đá | Tiền sử |
Trong khảo cổ học, thời đại đồ sắt là một giai đoạn trong phát triển của loài người, trong đó việc sử dụng các dụng cụ bằng sắt như là các công cụ và vũ khí là nổi bật. Việc chấp nhận loại vật liệu này trùng khớp với các thay đổi khác trong một số cộng đồng xã hội trong quá khứ, thông thường bao gồm các tập quán canh tác nông nghiệp, các niềm tin tín ngưỡng và các kiểu thẩm mỹ khác biệt nhau, mặc dù nó không phải là luôn luôn như vậy.
Nhà đá hình tháp tròn Dun Carloway tại Carloway, đảo Lewis, Scotland
Thời đại đồ sắt là thời kỳ chính cuối cùng trong hệ thống ba thời đại để phân loại các cộng đồng xã hội thời tiền sử, nó diễn ra sau thời đại đồ đồng. Niên đại và bối cảnh diễn ra là không đồng nhất theo từng quốc gia hay khu vực địa lý. Theo các tài liệu kinh điển, thời đại đồ sắt bắt đầu vào thế kỷ 12 TCN tại Trung Đông cổ đại, Ấn Độ cổ đại (với nền văn minh Veda hậu-Rigveda) và Hy Lạp cổ đại (với thời đại hắc ám Hy Lạp). Trong các khu vực khác của châu Âu, thời đại này bắt đầu muộn hơn nhiều. Thời đại đồ sắt bắt đầu vào thế kỷ 8 TCN tại Trung Âu và vào thế kỷ 6 TCN tại Bắc Âu. Việc sử dụng sắt, để nấu chảy và rèn thành các công cụ, đã xuất hiện tại nền văn minh Nok ở Tây Phi vào khoảng năm 1200 TCN.
Thời đại đồ sắt thông thường được coi là kết thúc tại khu vực ven Địa Trung Hải với sự bắt đầu của truyền thống lịch sử trong văn hóa cổ Hy Lạp và đế quốc La Mã, sự bắt đầu của Phật giáo và Jaina giáo tại Ấn Độ, sự bắt đầu của Khổng giáo tại Trung Quốc, hay Trung Cổ sớm tại Bắc Âu.
Thời đại đồ sắt tương ứng gần đúng với giai đoạn mà sản xuất sắt là dạng phức tạp nhất trong nghề kim khí. Độ cứng lớn, nhiệt độ nóng chảy cao của sắt cũng như sự phổ biến của các loại quặng sắt làm cho sắt trở thành đáng mong muốn hơn và "rẻ hơn" so với đồ đồng và đóng góp chủ yếu vào việc chấp nhận nó như là kim loại được sử dụng phổ biến nhất. Sự bắt đầu sử dụng sắt trong các khu vực khác nhau được liệt kê dưới đây, chủ yếu là theo trật tự niên đại. Do công việc luyện sắt đã được người châu Âu trực tiếp đưa vào châu Mỹ và Australasia, nên ở các khu vực này hoàn toàn không có thời đại đồ sắt.
Lịch sử

Vào thời đại đồ đồng giữa, một lượng lớn các vật thể làm từ sắt nung chảy (có thể phân biệt được với sắt trong vẫn thạch do thiếu niken trong sản phẩm) đã xuất hiện tại Tiểu Á, Lưỡng Hà, tiểu lục địa Ấn Độ, Levant, Địa Trung Hải và Ai Cập. Tại một số khu vực, việc sử dụng chúng dường như mang tính nghi lễ, và sắt đã là một kim loại quý, đắt tiền hơn cả vàng. Một vài tài liệu cho rằng sắt đã được tạo ra ở một số nơi như là phụ phẩm của việc tinh luyện đồng như là cứt sắt và đã không được nghề luyện kim tái chế vào thời kỳ đó.
Tuy nhiên, tại Tiểu Á (Anatolia), sắt đã được sản xuất có hệ thống từ nguồn lớn chứa sắt trong các vẫn thạch, không xa từ các nguồn thời đại đồ đồng của các kim loại khác. Việc sản xuất có hệ thống và sử dụng các công cụ sắt sớm nhất có nguồn gốc tại đây. Các nghiên cứu khảo cổ gần đây tại thung lũng sông Hằng, Ấn Độ chỉ ra rằng công việc luyện sắt sớm nhất tại khu vực này có từ khoảng năm 1800 TCN. Vào năm 1200 TCN, sắt đã được sử dụng rộng rãi tại Trung Đông nhưng không thay thế cho sự sử dụng còn chiếm ưu thế của đồ đồng đỏ trong một số thời gian. Vào khoảng năm 1800 TCN, vì các lý do mà hiện tại các nhà khảo cổ vẫn chưa thể xác minh rõ, thiếc trở nên khan hiếm tại Levant, dẫn tới khủng hoảng trong sản xuất đồ đồng đỏ. Đồng dường như cũng đã thiếu hụt. Các nhóm "trộm cướp" xung quanh khu vực Địa Trung Hải, từ khoảng 1700-1800 TCN trở đi đã bắt đầu tấn công các pháo thành để tìm kiếm đồng đỏ, nhằm nấu chảy lại để sản xuất vũ khí. Tiểu Á đã từng là nguồn cung cấp đồng đỏ trong một thời gian dài, và việc sử dụng sắt tại đây (từ khoảng 2000 TCN trở đi) đã phát triển mạnh vào khoảng muộn nhất là năm 1500 TCN trong sản xuất vũ khí ưu việt hơn hẳn vũ khí từ đồng đỏ. Sản xuất sắt tại Tây Phi bắt đầu vào cùng khoảng thời gian này, và dường như là một phát minh hoàn toàn độc lập (xem công trình của Stanley J. Alpern trong History in Africa (Lịch sử châu Phi), quyển 2). Các khu vực chứa quặng sắt đã phát triển mạnh mẽ trong thiên niên kỷ cuối cùng trước công nguyên và có lẽ còn kéo dài tới tương lai. Công nghệ quân sự được đưa ra để hoàn thiện việc sử dụng sắt đến từ Assyria. Một cây gậy sắt tìm thấy năm 1902 tại Troia, có niên đại khoảng năm 1200 TCN, có lẽ đã được sản xuất tại Assyria. Trên thực tế, có thể Troia là tiền đồn của Assyria. Ở mức độ nào đó, việc buôn bán sắt giữa hai nơi này cũng đã được thiết lập vững chắc vào thời gian đó, với việc người Assyria luôn tìm cách bảo vệ bí mật sản xuất của mình.
Trung Đông cổ đại

Thời đại đồ sắt tại Trung Đông cổ đại được cho là đã bắt đầu với sự phát hiện ra sắt nóng chảy và kỹ thuật rèn tại khu vực Tiểu Á hay Kavkaz vào cuối thiên niên kỷ 2 TCN (khoảng 1300 TCN). Từ đây nó đã lan truyền nhanh chóng trong cả khu vực Trung Đông và vũ khí sắt đã thay thế cho vũ khí đồng vào đầu thiên niên kỷ 1 TCN. Việc sử dụng vũ khí sắt của người Hittite được coi là nhân tố chính trong việc phát triển nhanh của đế quốc Hittite[cần dẫn nguồn]. Do khu vực mà công nghệ sắt đã phát triển đầu tiên nằm gần Aegean, nên công nghệ này đã được phổ biến tương đối sớm vào cả châu Á lẫn châu Âu, được hỗ trợ bằng sự mở rộng của đế quốc Hittite. Người Sea và có dân tộc có liên quan là người Philistin, thông thường gắn liền với sự giới thiệu công nghệ sắt vào châu Á, cũng như người Doris với cường quốc Hy Lạp cổ đại
Vào giai đoạn từ thế kỷ 12 TCN tới thế kỷ 8 TCN, khu vực giàu quặng sắt đã tìm thấy nhất là Syria và Palestine. Đồng đỏ đã phổ biến hơn trong giai đoạn từ trước thế kỷ 12 TCN cho đến thế kỷ 10 TCN. Snodgrass, và các tác giả khác cho rằng sự thiếu hụt thiếc, kết quả của sự đổ vỡ thương mại trong khu vực Địa Trung Hải vào thời gian đó đã buộc người ta phải tìm kiếm vật liệu thay thế cho đồng đỏ. Điều này được khẳng định bằng thực tế là trong giai đoạn đó, các đồ vật bằng đồng đỏ đã được tái chế từ công cụ thành vũ khí, chỉ ngay trước khi có sự ra đời của đồ sắt.
Cũng cần lưu ý rằng giai đoạn đầu của đế quốc Assyria, người ta đã có các liên hệ thương mại với các khu vực mà ở đó công nghệ sắt đã được phát triển đầu tiên vào thời gian mà công nghệ này được hình thành và phát triển.
Tiểu lục địa Ấn Độ

Các khu vực khảo cổ tại Ấn Độ, như Malhar, Dadupur, Raja Nala Ka Tila và Lahuradewa tại Uttar Pradesh ngày nay đã cho thấy tồn tại các công cụ bằng sắt trong giai đoạn từ 1800 TCN tới 1200 TCN. Một số học giả tin rằng vào đầu thế kỷ 13 TCN, công việc nung chảy sắt đã là một nghề ở quy mô lớn tại Ấn Độ, cho thấy niên đại của sự khởi đầu công nghệ này có thể là sớm hơn nhiều.
Vào đầu thiên niên kỷ 1 TCN đã có sự phát triển mạnh trong công nghệ luyện sắt tại Ấn Độ. Các tiến bộ công nghệ và sự tinh thông trong công nghệ luyện sắt đã thu được trong thời kỳ này. Trung tâm luyện sắt tại miền đông Ấn Độ có niên đại vào thiên niên kỷ 1 TCN
Tại miền nam Ấn Độ (ngày nay là Mysore) sắt đã xuất hiện sớm nhất vào thế kỷ 11 TCN tới thế kỷ 12 TCN; các phát triển này là quá sớm để có thể có bất kỳ sự liên hệ chặt chẽ đáng kể nào với khu vực tây bắc của nước này.
Trong Áo nghĩa thư của Ấn Độ cũng đã có các đề cập tới công việc dệt, làm gốm sứ và luyện kim
Thời kỳ Maurya tại Ấn Độ cho thấy có các tiến bộ trong công nghệ; thay đổi công nghệ này bao gồm cả luyện kim.
Có lẽ sớm nhất từ khoảng năm 300 TCN, mặc dù chắc chắn là khoảng năm 200, thì thép chất lượng cao đã được sản xuất tại miền nam Ấn Độ bằng phương thức mà sau này người châu Âu gọi là công nghệ nồi nấu. Trong hệ thống này, sắt rèn có độ tinh khiết cao, than củi và thủy tinh được trộn lẫn trong nồi nấu và nung nóng cho đến khi sắt nóng chảy và hấp thụ cacbon.
Đông Á

Các đồ cổ bằng gang đã được tìm thấy tại Trung Quốc có niên đại sớm nhất vào thời nhà Chu trong thế kỷ 6 TCN. Nền văn hóa thời kỳ đồ sắt tại cao nguyên Tây Tạng đã gắn liền một cách không chắc chắn với nền văn hóa Dương Đồng, được miêu tả trong các thư tịch cổ Tây Tạng. Năm 1972, gần thành phố Cảo Thành (藁城) ở Thạch Gia Trang (石家庄) (hiện nay là tỉnh Hà Bắc), một chiếc búa bằng đồng đỏ mũi sắt (铁刃青铜钺), có niên đại vào khoảng thế kỷ 14 TCN đã được khai quật. Sau khi có các khảo nghiệm khoa học, người ta phát hiện ra rằng sắt được chế tạo từ aerosiderit.
Các đồ vật bằng sắt cũng đã dược đưa vào bán đảo Triều Tiên thông qua thương mại với các bộ lạc và các xã hội cấp quốc gia tại khu vực Hoàng Hải trong thế kỷ 4 TCN, vào khoảng thời kỳ kết thúc của giai đoạn Chiến Quốc, nhưng trước khi nhà Tây Hán bắt đầu (Kim 2002; Taylor 1989). Yoon cho rằng sắt đã được giới thiệu lần đầu tiên cho các bộ lạc nằm dọc các thung lũng sông ở miền bắc Triều Tiên chảy vào Hoàng Hải, như các sông Cheongcheon và Taedong (Đại Đồng) (Taylor 1989; Yoon 1989). Việc sản xuất sắt nhanh chóng diễn ra vào thế kỷ 2 TCN và các công cụ sắt đã được nông dân sử dụng vào thế kỷ 1 tại miền nam Triều Tiên (Kim 2002). Các rìu bằng gang đã biết sớm nhất tại miền nam Triều Tiên được tìm thấy trong lưu vực sông Geum (Cẩm Giang). Thời gian sản xuất sắt cũng bắt đầu tương tự khi các bộ lạc phức tạp của Tam Hàn nổi lên. Các bộ lạc này là tiền thân của các nhà nước ban đầu như Tân La, Bách Tế, Cao Câu Ly và Gia Da (Barnes 2001; Taylor 1989). Các thỏi sắt là đồ táng quan trọng và chỉ ra sự giàu có hay thanh thế của người đã chết trong thời kỳ này (Lee 1998).
Châu Âu

Công việc luyện sắt đã được giới thiệu vào châu Âu vào khoảng năm 1000 TCN, có lẽ từ Tiểu Á và lan tỏa chậm chạp về phía bắc và phía tây trong vòng khoảng 500 năm.
Châu Âu > Đông Âu

Dấu hiệu sớm nhất trong thiên niên kỷ 1 TCN về thời đại đồ sắt là tại Đông Âu. Trên các thảo nguyên ven Hắc Hải và biển Caspi cũng như khu vực Kavkaz, thời đại đồ sắt bắt đầu với các nền văn hóa Koban, Chernogorovka và Novocherkassk từ khoảng năm 900 TCN. Vào khoảng năm 800 TCN, nó đã lan tỏa tới Hallstatt C thông qua cái được coi là sự di cư "Thrace-Cimmeria".
Cùng với các nền văn hóa Chernogorovka và Novocherkassk, trên lãnh thổ của các nước Nga và Ucraina cổ thì thời đại đồ sắt ở mức độ đáng kể gắn liền với người Scythia, những người đã phát triển nền văn hóa đồ sắt từ thế kỷ 7 TCN. Phần lớn các dấu tích còn lại trong sản xuất đồ sắt và công nghiệp luyện kim đen của họ có từ thế kỷ 5 TCN tới thế kỷ 3 TCN đã được tìm thấy gần Nikopol ở Kamenskoe Gorodishche, được coi là khu vực luyện kim chuyên môn hóa của người Scythia cổ đại .
Từ nền văn hóa Hallstatt, thời đại đồ sắt đã lan tỏa về phía tây với sự bành trướng của người Celt từ thế kỷ 6 TCN. Tại Ba Lan, thời đại đồ sắt đến vào cuối văn hóa Lusatia trong khoảng thế kỷ 6 TCN, tiếp theo trong một số khu vực của nền văn hóa Pomerania.
Các quy kết sắc tộc của nhiều nền văn hóa thời đại đồ sắt đã bị tranh cãi mạnh, do nguồn gốc của người Đức, người Balt và người Slav đều được tìm thấy trong khu vực này.