stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Lý Tử Thông
Tranh hùng

Trong vài năm sau đó ông tiếp tục chiếm cứ Hải Lăng. Vào mùa xuân năm 618, Vũ Văn hóa Cập tiến hành binh biến, sát hại Tùy Dạng Đế bị giết tại Giang Đô (江都, nay thuộc Dương Châu, Giang Tô). Sau đó, Vũ Văn hóa Cập dẫn quân rời Giang Đô để tiến về phía bắc, quyền kiểm soát vùng hạ du Trường Giang trở thành vấn đề tranh chấp giữa Đỗ Phục Uy, Thẩm Pháp Hưng và cựu tướng Tùy là Trần Lăng (陳稜). Vào mùa thu năm 619, Lý Tử Thông bao vây Giang Đô- thành này khi đó đang do Trần Lăng chiếm giữ. Trần Lăng cầu viện cả Thẩm Pháp Hưng và Đỗ Phục Uy, Đỗ Phục Uy đã đích thân dẫn quân đến giải vây cho Giang Đô, trong khi Thẩm Pháp Hưng phái con là Thẩm Quan (沈綸) dẫn quân đến. Nghe theo kế của Mao Văn Thâm (毛文深), Lý Tử Thông đã mộ người Giang Nam giả làm binh lính của Thẩm để tiến công quân Đỗ vào ban đêm, Đỗ Phục Uy không nhận ra nên đã phái binh tiến đánh quân Thẩm. Hai đội quân này tiến đánh lẫn nhau, không thể hỗ trợ được cho Trần Lăng nữa, Lý Tử Thông sau đó đã chiếm được Giang Đô, Trần Lăng chạy đến chỗ Phục Uy. Tại Giang Đô, Lý Tử Thông tức vị hoàng đế, đặt quốc hiệu là Ngô, đặt niên hiệu là Minh Chính.
Năm 620, Lý Tử Thông vượt Trường Giang tiến công Thẩm Pháp Hưng- quốc đô tại Bì Lăng (毗陵, nay thuộc Thường Châu, Giang Tô). Lý Tử Thông nhanh chóng chiếm được Kinh Khẩu (京口, nay thuộc Trấn Giang, Giang Tô), và đến khi Thẩm Pháp Hưng phái bộc dạ Tưởng Nguyên Siêu (蔣元超) đi kháng cự, Lý Tử Thông đã đánh bại và giết chết Tưởng Nguyên Siêu. Thẩm Pháp Hưng từ bỏ Bì Lăng và chạy đến Ngô quận (吳郡, nay gần tương ứng với Tô Châu, Giang Tô), Lý Tử Thông do vậy đã đoạt được Bì Lăng, người trấn thủ Đan Dương (丹楊, nay gần tướng ứng với Nam Kinh, Giang Tô) là Lạc Bá Thông (樂伯通) đem dân chúng ra hàng, được Lý Tử Thông phong làm thượng thư tả bộc dạ. Trong khi đó, Đỗ Phục Uy nay đã quy phục triều Đường và được ban họ Lý, ông ta đã phái Phụ Công Thạch, Khám Lăng (闞稜), và Vương Hùng Đản (王雄誕), đi đánh Lý Tử Thông. Các trận chiến thoạt đầu chưa ngã ngũ, song sau đó Lý Tử Thông đã bị đánh bại, và đến khi cạn nguồn lương thực, ông đã phải bỏ Giang Đô để tiến về Kinh Khẩu, sau đó lại bỏ Kinh Khẩu và tiến công Thẩm Pháp Hưng. Thẩm Pháp Hưng tự sát, lãnh thổ nay là tỉnh Chiết Giang rơi vào tay Lý Tử Thông. Lý Tử Thông định đô tại Dư Hàng (餘杭, nay thuộc Hàng Châu, Chiết Giang). Lãnh thổ cũ của Lý Tử Thông, và các lãnh thổ ông chiếm được từ tay Thẩm vào trước đó, bao gồm Đan Dương và Kinh Khẩu, rơi vào tay Lý Phục Uy.
Bị đánh bại và qua đời

Vào mùa đông năm 621, Lý Phục Uy phái Vương Hùng Đản suất quân đánh Lý Tử Thông. Thoạt đầu, Lý Tử Thông phái tinh binh đến Độc Tùng Lĩnh (獨松嶺, nay thuộc Hồ Châu, Chiết Giang), song sau khi Vương Hùng Đản giả vờ rằng đội quân của mình rất hùng mạnh, Lý Tử Thông đã hoảng sợ và bố trí phòng thủ tại Hàng châu (杭州, nay cũng thuộc Hàng Châu), và bị Vương Hùng Đản đánh bại. Lý Tử Thông đầu hàng, Lý Phục Uy cho giải Lý Tử Thông và Lạc Bá Thông đến kinh thành Trường An của Đường. Đường Cao Tổ đã phóng thích Lý Tử Thông, ban cho nhà ở, năm khoảnh ruộng công, cũng như nhiều lễ vật.
Vào mùa thu năm 622, Lý Phục Uy lo rằng Đường Cao Tổ sẽ nghi ngờ về lòng trung thành của minh nên đã quyết định đến Trường An. Đường Cao Tổ đối đãi tốt với Lý Phục Uy song không cho về. Khi nghe được tin này, Lý Tử Thông nhận định rằng một khi Lý Phục Uy không ở Đan Dương thì khu vực có thể sẽ hỗn loạn, và nếu như ông có thể trở về thì có khả năng sẽ phục được quốc. Do đó, Lý Tử Thông và Lạc Bá Thông chạy trốn khỏi Trường An, song họ bị quan lại địa phương bắt giữ tại Lam Điền quan (藍田關) ở không xa Trường An, và bị xử tử.
Parasenecio komarovianus

| Parasenecio komarovianus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Asterales
Họ (familia): Asteraceae
Chi (genus): Parasenecio
Loài (species): P. komarovianus
Danh pháp hai phần
Parasenecio komarovianus (Pojark.) Y.L.Chen, 1999 
Parasenecio komarovianus là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (Pojark.) Y.L.Chen mô tả khoa học đầu tiên năm 1999.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Parasenecio komarovianus”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.
Nagasato Yūki

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
 
Thông tin cá nhân
Tên đầy đủ:  Nagasato Yuki
Ngày sinh:  15 tháng 7, 1987 (37 tuổi)
Nơi sinh:  Kanagawa, Nhật Bản
Chiều cao:  1,68 m
Vị trí:  Tiền đạo
Thông tin đội
Đội hiện nay:  Racing Louisville
Số áo:  17
Sự nghiệp cầu thủ chuyên nghiệp*
| Năm |  Đội |  ST |  (BT) |
| 2001–2009 |  Nippon TV Beleza |  110 |  (69) |
| 2010–2013 |  Turbine Potsdam |  71 |  (48) |
| 2013–2014 |  Chelsea |  18 |  (5) |
| 2015 |  Wolfsburg |  9 |  (4) |
| 2015–2017 |  Frankfurt |  35 |  (8) |
| 2017–2018 |  Chicago Red Stars |  19 |  (4) |
| 2018–2019 |  → Brisbane Roar (mượn) |  11 |  (4) |
| 2020 |  → Hayabusa Eleven (mượn) |   |   |
| 2021– |  Racing Louisville |  15 |  (1) |
Sự nghiệp đội tuyển quốc gia
| Năm |  Đội |  ST |  (BT) |
| 2004–2016 |  Nhật Bản |  132 |  (58) |
 *Số trận ra sân và số bàn thắng ở câu lạc bộ tại giải quốc gia
Nagasato Yuki (永里 優季, sinh ngày 15 tháng 7 năm 1987) là một cầu thủ bóng đá nữ người Nhật Bản. Cô hiện đang thi đấu ở vị trí tiền đạo cho câu lạc bộ Racing Louisville tại Giải vô địch bóng đá nữ quốc gia Mĩ (NWSL).
Đội tuyển bóng đá nữ quốc gia Nhật Bản

Nagasato Yuki thi đấu cho đội tuyển bóng đá nữ quốc gia Nhật Bản từ năm 2004 đến 2016, vô địch thế giới năm 2011 và đạt vị trí á quân năm 2015.
Thống kê sự nghiệp

| Nhật Bản> Năm | Nhật Bản> Trận | Nhật Bản> Bàn |
| --- | --- | --- |
| 2004 | 1 | 0 |
| 2005 | 9 | 6 |
| 2006 | 13 | 9 |
| 2007 | 12 | 4 |
| 2008 | 17 | 9 |
| 2009 | 3 | 0 |
| 2010 | 3 | 1 |
| 2011 | 17 | 3 |
| 2012 | 16 | 9 |
| 2013 | 12 | 6 |
| 2014 | 9 | 5 |
| 2015 | 13 | 3 |
| 2016 | 7 | 3 |
| Tổng cộng | 132 | 58 |
Bàn thắng quốc tế

| # | Ngày | Địa điểm | Đối thủ | Bàn thắng | Kết quả | Giải đấu |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 7. | 19 tháng 7 năm 2006 | Sân vận động Hindmarsh, Adelaide, Úc |  Việt Nam | 5–0 | 5–0 | Cúp bóng đá nữ châu Á 2006 |
| 8. | 21 tháng 7 năm 2006 | Sân vận động Hindmarsh, Adelaide, Úc |  Đài Bắc Trung Hoa | 2–0 | 11–1 | Cúp bóng đá nữ châu Á 2006 |
| 9. | 21 tháng 7 năm 2006 | Sân vận động Hindmarsh, Adelaide, Úc |  Đài Bắc Trung Hoa | 3–0 | 11–1 | Cúp bóng đá nữ châu Á 2006 |
| 10. | 21 tháng 7 năm 2006 | Sân vận động Hindmarsh, Adelaide, Úc |  Đài Bắc Trung Hoa | 5–1 | 11–1 | Cúp bóng đá nữ châu Á 2006 |
| 11. | 21 tháng 7 năm 2006 | Sân vận động Hindmarsh, Adelaide, Úc |  Đài Bắc Trung Hoa | 8–1 | 11–1 | Cúp bóng đá nữ châu Á 2006 |
| 12. | 21 tháng 7 năm 2006 | Sân vận động Hindmarsh, Adelaide, Úc |  Đài Bắc Trung Hoa | 11–1 | 11–1 | Cúp bóng đá nữ châu Á 2006 |
| 13. | 30 tháng 7 năm 2006 | Sân vận động Hindmarsh, Adelaide, Úc |  CHDCND Triều Tiên | 2–3 | 2–3 | Cúp bóng đá nữ châu Á 2006 |
| 15. | 10 tháng 12 năm 2006 | Sân vận động Suheim bin Hamad, Doha, Qatar |  Hàn Quốc | 3–0 | 3–1 | Đại hội Thể thao châu Á 2006 |
| 20. | 24 tháng 2 năm 2008 | Sân vận động Vĩnh Xuyên, Trùng Khánh, Trung Quốc |  Trung Quốc | 3–0 | 3–0 | Giải vô địch bóng đá nữ Đông Á 2008 |
| 21. | 29 tháng 5 năm 2008 | Sân vận động Thống Nhất, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam |  Hàn Quốc | 1–0 | 1–3 | Cúp bóng đá nữ châu Á 2008 |
| 22. | 31 tháng 5 năm 2008 | Sân vận động Thống Nhất, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam |  Đài Bắc Trung Hoa | 11–0 | 11–0 | Cúp bóng đá nữ châu Á 2008 |
| 23. | 2 tháng 6 năm 2008 | Sân vận động Thống Nhất, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam |  Úc | 2–0 | 3–1 | Cúp bóng đá nữ châu Á 2008 |
| 24. | 8 tháng 6 năm 2008 | Sân vận động Thống Nhất, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam |  Úc | 1–0 | 3–0 | Cúp bóng đá nữ châu Á 2008 |
Neottopteris simplex

| Neottopteris simplex> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Pteridophyta
Lớp (class): Polypodiopsida
Bộ (ordo): Polypodiales
Họ (familia): Aspleniaceae
Chi (genus): Neottopteris
Loài (species): N. simplex
Danh pháp hai phần
Neottopteris simplex F, 1850 
Neottopteris simplex là một loài dương xỉ trong họ Aspleniaceae. Loài này được F mô tả khoa học đầu tiên năm 1850.
Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Neottopteris simplex”. Truy cập ngày 28 tháng 5 năm 2014.
Albert Hayes

| Thông tin cá nhân |
| --- | --- | --- | --- |
Tên đầy đủ:  Frederick Albert Hayes
Ngày sinh:  1895
Nơi sinh:  Liverpool, Anh
Vị trí:  Tiền đạo trung tâm
Sự nghiệp cầu thủ trẻ
Năm:  Đội
:  Liverpool Badgers
Sự nghiệp cầu thủ chuyên nghiệp*
| Năm |  Đội |  ST |  (BT) |
| 1920–1922 |  Port Vale |  3 |  (0) |
| 1922–1924 |  Tranmere Rovers |  11 |  (1) |
| Tổng cộng |   |  14 |  (1) |
 *Số trận ra sân và số bàn thắng ở câu lạc bộ tại giải quốc gia
Frederick Albert Hayes (sinh năm 1895) là một cầu thủ bóng đá người Anh từng thi đấu ở vị trí tiền đạo trung tâm cho Port Vale và Tranmere Rovers vào thập niên 1920.
Sự nghiệp

Hayes từng thi đấu cho Liverpool Badgers trước khi gia nhập Port Vale vào tháng 6 năm 1920. After có màn ra mắt trong thất bại 4–0 trước Birmingham trên sân St Andrew's ngày 2 tháng 5 tại trận áp chót của Second Division mùa giải 1920-21. Ông thi đấu 2 trận ở mùa giải 1921–22 trước khi rời The Old Recreation Ground để trở lại Merseyside cùng với Tranmere Rovers.
Thống kê

Nguồn:
| Câu lạc bộ | Mùa giải | Hạng đấu | Giải vô địch> Trận | Giải vô địch> Bàn | Cúp FA> Trận | Cúp FA> Bàn | Tổng> Trận | Tổng> Bàn |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Port Vale | 1920–21 | Second Division | 1 | 0 | 0 | 0 | 1 | 0 |
| Port Vale | 1921–22 | Second Division | 2 | 0 | 0 | 0 | 2 | 0 |
| Port Vale | Tổng | Tổng | 3 | 0 | 0 | 0 | 3 | 0 |
| Tranmere Rovers | 1922–23 | Third Division North | 8 | 1 | 0 | 0 | 8 | 1 |
| Tranmere Rovers | 1923–24 | Third Division North | 3 | 0 | 0 | 0 | 3 | 0 |
| Tranmere Rovers | Tổng | Tổng | 11 | 1 | 0 | 0 | 11 | 1 |
| Tổng sự nghiệp | Tổng sự nghiệp | Tổng sự nghiệp | 14 | 1 | 0 | 0 | 14 | 1 |
Heriades tenuis

| Heriades tenuis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Megachilidae
Phân họ (subfamilia): Megachilinae
Tông (tribus): Osmiini
Chi (genus): Heriades
Loài (species): H. tenuis
Danh pháp hai phần
Heriades tenuis Nurse, 1904 
Heriades tenuis là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Nurse mô tả khoa học năm 1904.
Chú thích

↑  (2008) Integrated Taxonomic Information System (ITIS) Bee Checklist 3 oktober 2008
Alcis variolaria

| Alcis variolaria> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Alcis
Loài (species): A. variolaria
Danh pháp hai phần
Alcis variolaria Staudinger 1892 
Alcis variolaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Parasenecio kangxianensis

| Parasenecio kangxianensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Asterales
Họ (familia): Asteraceae
Chi (genus): Parasenecio
Loài (species): P. kangxianensis
Danh pháp hai phần
Parasenecio kangxianensis (Z.Y.Zhang & Y.H.Guo) Y.L.Chen, 1999 
Parasenecio kangxianensis là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (Z.Y.Zhang & Y.H.Guo) Y.L.Chen mô tả khoa học đầu tiên năm 1999.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Parasenecio kangxianensis”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.
Mật mã học

Máy Enigma, được người Đức sử dụng trong Đại chiến thế giới II, thực hiện mã hóa được bao vệ các thông tin tính toán học nhạy cam.
Mật mã học là một lĩnh vực liên quan đến các kỹ thuật ngôn ngữ và toán học để đảm bảo an toàn thông tin, cụ thể là trong thông tin liên lạc. Trong lịch sử, mật mã học gắn liền với quá trình mã hóa; điều này có nghĩa là nó gắn với các cách thức để chuyển đổi thông tin từ dạng này sang dạng khác nhưng ở đây là từ dạng thông tin có thể nhận thức được thành dạng không nhận thức được, làm cho thông tin trở thành dạng không thể đọc được nếu như không có các kiến thức bí mật. Quá trình mã hóa được sử dụng chủ yếu để đảm bảo tính bí mật của các thông tin quan trọng, chẳng hạn trong công tác tình báo, quân sự hay ngoại giao cũng như các bí mật về kinh tế, thương mại. Trong những năm gần đây, lĩnh vực hoạt động của mật mã hóa đã được mở rộng: mật mã hóa hiện đại cung cấp cơ chế cho nhiều hoạt động hơn là chỉ duy nhất việc giữ bí mật và có một loạt các ứng dụng như: chứng thực khóa công khai, chữ ký số, bầu cử điện tử hay tiền điện tử. Ngoài ra, những người không có nhu cầu thiết yếu đặc biệt về tính bí mật cũng sử dụng các công nghệ mật mã hóa, thông thường được thiết kế và tạo lập sẵn trong các cơ sở hạ tầng của công nghệ tính toán và liên lạc viễn thông.
Mật mã học là một lĩnh vực liên ngành, được tạo ra từ một số lĩnh vực khác. Các dạng cổ nhất của mật mã hóa chủ yếu liên quan với các kiểu mẫu trong ngôn ngữ. Gần đây thì tầm quan trọng đã thay đổi và mật mã hóa sử dụng và gắn liền nhiều hơn với toán học, cụ thể là toán học rời rạc, bao gồm các vấn đề liên quan đến lý thuyết số, lý thuyết thông tin, độ phức tạp tính toán, thống kê và tổ hợp. Mật mã hóa cũng được coi là một nhánh của công nghệ, nhưng nó được coi là không bình thường vì nó liên quan đến các sự chống đối ngầm (xem công nghệ mật mã hóa và công nghệ an ninh). Mật mã hóa là công cụ được sử dụng trong an ninh máy tính và mạng.
Lĩnh vực có liên quan với nó là steganography — là lĩnh vực nghiên cứu về việc che giấu sự tồn tại của thông điệp mà không nhất thiết phải che giấu nội dung của thông điệp đó (ví dụ: ảnh điểm, hay mực không màu).
Thám mã

Bài chi tiết: Thám mã
Mục tiêu của thám mã (phá mã) là tìm những điểm yếu hoặc không an toàn trong phương thức mật mã hóa. Thám mã có thể được thực hiện bởi những kẻ tấn công ác ý, nhằm làm hỏng hệ thống; hoặc bởi những người thiết kế ra hệ thống (hoặc những người khác) với ý định đánh giá độ an toàn của hệ thống.
Có rất nhiều loại hình tấn công thám mã, và chúng có thể được phân loại theo nhiều cách khác nhau. Một trong những đặc điểm 
liên quan là những người tấn công có thể biết và làm những gì để hiểu được thông tin bí mật. Ví dụ, những người thám mã chỉ truy cập được bản mã hay không? hay anh ta có biết hay đoán được một phần nào đó của bản rõ? hoặc thậm chí: Anh ta có chọn lựa các bản rõ ngẫu nhiên để mật mã hóa? Các kịch bản này tương ứng với tấn công bản mã, tấn công biết bản rõ và tấn công chọn lựa bản rõ.
Trong khi công việc thám mã thuần túy sử dụng các điểm yếu trong các thuật toán mật mã hóa, những cuộc tấn công khác lại dựa trên sự thi hành, được biết đến như là các tấn công kênh bên. Nếu người thám mã biết lượng thời gian mà thuật toán cần để mã hóa một lượng bản rõ nào đó, anh ta có thể sử dụng phương thức tấn công thời gian để phá mật mã. Người tấn công cũng có thể nghiên cứu các mẫu và độ dài của thông điệp để rút ra các thông tin hữu ích 
cho việc phá mã; điều này được biết đến như là thám mã lưu thông.
Nếu như hệ thống mật mã sử dụng khóa xuất phát từ mật khẩu, chúng có nguy cơ bị tấn công kiểu duyệt toàn bộ (brute force), vì kích thước không đủ lớn cũng như thiếu tính ngẫu nhiên của các mật khẩu. Đây là điểm yếu chung trong các hệ thống mật mã. Đối với các ứng dụng mạng, giao thức thỏa thuận khóa chứng thực mật khẩu có thể giảm đi một số các giới hạn của các mật khẩu. Đối với các ứng dụng độc lập, hoặc là các biện pháp an toàn để lưu trữ các dữ liệu chứa mật khẩu và/hoặc các cụm từ kiểm soát truy cập thông thường được gợi ý nên sử dụng.
Thám mã tuyến tính và Thám mã vi phân là các phương pháp chung cho mật mã hóa khóa đối xứng. Khi mật mã hóa dựa vào các vấn đề toán học như độ khó NP, giống như trong trường hợp của thuật toán khóa bất đối xứng, các thuật toán như phân tích ra thừa số nguyên tố trở thành công cụ tiềm năng cho thám mã.
Lịch sử

Bài chi tiết: Lịch sử mật mã học
Mật mã học có lịch sử lâu dài và đầy màu sắc. Nói chung, những dạng sớm nhất của cách viết bí mật (ngày nay gọi chung là mật mã hóa cổ điển) chỉ cần có bút và giấy. Hai phạm trù chính của mật mã cổ điển là mật mã hoán vị, trong đó người ta sắp xếp lại trật tự các chữ cái của thông điệp, và mật mã thay thế, trong đó người ta thay thế có hệ thống các chữ cái hay các nhóm chữ cái bằng các chữ cái hay các nhóm chữ cái khác. Văn bản được mật mã hóa bằng mật mã cổ điển có xu hướng lộ ra các thông tin thống kê nhất định về văn bản thường. Bằng cách sử dụng các thông tin này, mật mã cổ điển rất dễ bị dò ra (ví dụ bằng phân tích tần suất). Mật mã cổ điển vẫn còn được phổ biến tới ngày nay, chủ yếu thông qua việc giải các ô đố chữ (xem tài liệu viết bằng mật mã).
Các thiết bị và các kỹ thuật khác nhau đã được sử dụng để mật mã hóa. Một trong những thiết bị sớm nhất có lẽ là gậy mật mã (tiếng Hy Lạp: σκυτάλη). Trong nửa đầu thế kỷ XX, một số thiết bị cơ khí đã được phát minh để thực hiện mật mã hóa, bao gồm rotor machines — nổi tiếng nhất là máy Enigma được người Đức sử dụng trong Đại chiến thế giới 2. Mật mã thực hiện bằng các máy móc này đã tăng độ phức tạp lên đáng kể đối với công việc phân tích mã.
Với sự ra đời của máy tính kỹ thuật số và điện tử học thì các mật mã cực kỳ phức tạp đã có thể được thực hiện. Đặc trưng của mật mã máy tính là chúng thực hiện trên các chuỗi nhị phân, không giống như trong các mô hình mật mã hóa cổ điển và cơ học (chỉ sử dụng bảng chữ cái với khoảng 26 ký tự-phụ thuộc vào từng ngôn ngữ). Mật mã máy tính cũng có khả năng chịu đựng việc phân tích mật mã tốt hơn; rất ít các mật mã như thế dễ bị tổn thương chỉ bởi kiểu tấn công biết bản mã.
Các nghiên cứu rộng rãi có tính học thuật về mật mã hóa hiện đại là tương đối gần đây — nó chỉ được bắt đầu trong cộng đồng mở kể từ những năm thập niên 1970 với các chi tiết kỹ thuật của DES (viết tắt trong tiếng Anh của Data Encryption Standard tức Tiêu chuẩn Mật mã hóa Dữ liệu) và sự phát minh ra RSA. Kể từ đó, mật mã hóa đã trở thành công cụ được sử dụng rộng rãi trong liên lạc và bảo mật máy tính.
Cũng giống như các bài học thu được từ trong lịch sử của nó, các nhà mật mã hóa cũng rất thận trọng khi nhắc đến tương lai. Định luật Moore thông thường được nhắc đến khi nói về độ lớn khóa, và các hiệu ứng tiềm năng của máy tính lượng tử cũng đã được nói
An ninh thông tin

Bài chi tiết: An ninh thông tin
Mật mã hóa được sử dụng phổ biến để đảm bảo an toàn cho thông tin liên lạc. Các thuộc tính được yêu cầu là:
Bí mật: Chỉ có người nhận đã xác thực có thể lấy ra được nội dung của thông tin chứa đựng trong dạng đã mật mã hóa của nó. Nói khác đi, nó không thể cho phép thu lượm được bất kỳ thông tin đáng kể nào về nội dung của thông điệp.
Nguyên vẹn: Người nhận cần có khả năng xác định được thông tin có bị thay đổi trong quá trình truyền thông hay không.
Xác thực: Người nhận cần có khả năng xác định người gửi và kiểm tra xem người gửi đó có thực sự gửi thông tin đi hay không.
Không từ chối: Người gửi không thể từ chối việc mình đã gửi thông tin đi.
Chống lặp lại: Không cho phép bên thứ ba copy lại văn bản và gửi nhiều lần đến người nhận mà người gửi không hề hay biết.
Mật mã học có thể cung cấp cơ chế để giúp đỡ thực hiện điều này. Tuy nhiên, một số mục tiêu không phải bao giờ cũng là cần thiết, trong nghĩa cảnh của thực tế hay mong muốn của người sử dụng. Ví dụ, người gửi thông tin có thể mong muốn giữ mình là nặc danh; trong trường hợp này tính không từ chối rõ ràng là không thích hợp.
Khóa đối xứng

Bài chi tiết: Thuật toán khóa đối xứng
Thuật toán khóa đối xứng là những thuật toán hoặc là sử dụng cùng một khóa cho việc mật mã hóa và giải mật mã hoặc là khóa (thứ hai) sử dụng để giải mật mã có thể dễ dàng tính được từ khóa (thứ nhất) đã dùng để mật mã hóa. Các thuật ngữ khác bao gồm mật mã hóa khóa cá nhân, mật mã hóa một khóa và mật mã hóa khóa đơn.
Khóa đối xứng có thể nhóm thành mật mã khối và mật mã luồng. Mật mã luồng mật mã hóa 1 bit tại một thời điểm, ngược lại với mật mã khối là phương thức cho phép thực hiện trên một nhóm các bit ("khối") với độ dài nào đó trong một lần. Phụ thuộc vào phương thức thực hiện, mật mã khối có thể được thực hiện như là mật mã luồng tự đồng bộ (chế độ CFB). Tương tự, mật mã luồng có thể làm để nó hoạt động trên các khối riêng rẽ của văn bản thường tại một thời điểm. Vì thế, ở đây tồn tại sự đối ngẫu giữa hai cách thức này. Các mật mã khối như DES, IDEA và AES, và mật mã luồng như RC4, là những loại mật mã khóa đối xứng nổi tiếng nhất.
Các nền tảng mật mã học khác đôi khi cũng được phân loại như là mật mã học khóa đối xứng:
Các hàm băm mật mã sản sinh ra sự băm thông điệp. Trong khi nó có thể rất dễ tính toán nhưng nó lại rất khó để đảo ngược (hàm một chiều), cho dù các thuộc tính khác thông thường cũng là cần thiết. MD5 và SHA-1 là các hàm băm nổi tiếng nhất.
Các MAC (mã xác thực thông điệp), cũng được biết đến như là hàm băm có khóa, là tương tự như các hàm băm, ngoại trừ việc cần có khóa để tính toán việc băm. Như tên gọi của nó, chúng được sử dụng rộng rãi để xác thực thông điệp. Chúng thông thường được xây dựng từ các nền tảng khác, chẳng hạn từ mật mã khối, hàm băm không khóa hay mật mã luồng.