Giáo hoàng Piô IX
Giáo hoàng > Bầu cử

Mật nghị Hồng y năm 1846 diễn ra sau khi Giáo hoàng Gregory XVI (1831–1846) qua đời, diễn ra trong bối cảnh chính trị bất ổn tại Bán đảo Ý. Mật nghị chìm trong sự chia rẽ phe phái giữa cánh hữu và cánh tả. Những người bảo thủ bên cánh hữu ủng hộ lập trường cứng rắn và chủ nghĩa chuyên chế của giáo hoàng từ triều đại trước, trong khi những người theo chủ nghĩa tự do ủng hộ các cải cách ôn hòa. Những người bảo thủ ủng hộ Luigi Lambruschini, Hồng y Quốc vụ khanh của cố giáo hoàng. Những người theo chủ nghĩa tự do ủng hộ hai ứng cử viên: Tommaso Pasquale Gizzi và Mastai Ferretti, khi đó 54 tuổi.
Trong vòng bỏ phiếu đầu tiên, Mastai Ferretti nhận được 15 phiếu, số phiếu còn lại thuộc về Lambruschini và Gizzi. Lambruschini nhận được đa số phiếu trong các cuộc bỏ phiếu sớm nhưng không đạt được đa số hai phần ba theo yêu cầu. Gizzi được chính phủ Pháp ủng hộ nhưng không nhận được sự ủng hộ thêm từ các hồng y, và mật nghị cuối cùng đã kết thúc như một cuộc đối đầu giữa Lambruschini và Mastai Ferretti. Trong khi đó, Hồng y Tommaso Bernetti được cho là đã nhận được thông tin rằng Hồng y Karl Kajetan von Gaisruck, Tổng giám mục người Áo của Milan, đang trên đường đến mật nghị để thay mặt cho Hoàng đế Áo Ferdinand I và Hoàng thân Metternich loại trừ việc bầu Mastai Ferretti vào ngôi vị Giáo hoàng theo luật Jus exclusivae. Theo nhà sử học Valérie Pirie, Bernetti nhận ra rằng ông chỉ có vài giờ để ngăn chặn cuộc bầu cử của Lambruschini.
Đối mặt với bế tắc và được Bernetti thuyết phục khẩn cấp từ chối Lambruschini, những người theo chủ nghĩa tự do và ôn hòa đã quyết định bỏ phiếu cho Mastai Ferretti, trong một động thái trái ngược với tâm trạng chung trên khắp châu Âu. Vào buổi tối ngày thứ hai của mật nghị, ngày 16 tháng 6 năm 1846, Mastai Ferretti đã được bầu làm Giáo hoàng. "Ông là một ứng cử viên quyến rũ, nồng nhiệt, giàu cảm xúc với sự hoà nhã và có thành tích hào phóng ngay cả đối với những người chống Giáo sĩ và Carbonari. Ông là một người yêu nước, được biết đến là người chỉ trích cựu Giáo hoàng Gregory XVI bảo thủ." Vì trời đã tối nên không có thông báo chính thức nào được đưa ra, chỉ có tín hiệu khói trắng.
Sáng hôm sau, Hồng y phó tế Tommaso Riario Sforza đã tuyên bố bầu Mastai Ferretti làm Giáo hoàng trước đám đông người Công giáo trung thành. Khi Mastai Ferretti xuất hiện trên ban công, bầu không khí trở nên vui tươi. Mastai Ferretti đã chọn tôn hiệu là Pius IX để vinh danh Giáo hoàng Pius VII (1800–1823), người đã khuyến khích ông theo đuổi ơn gọi linh mục mặc dù ông mắc chứng động kinh khi còn nhỏ. Tuy nhiên, vị giáo hoàng mới có ít kinh nghiệm ngoại giao và không có kinh nghiệm nào về giáo triều. Pius IX đã được trao vương miện vào ngày 21 tháng 6 năm 1846.
Việc bầu chọn Pius IX theo chủ nghĩa tự do đã tạo ra nhiều sự nhiệt tình ở châu Âu và những nơi khác. "Trong hai mươi tháng tiếp theo sau cuộc bầu cử, Pius IX là người đàn ông được yêu thích nhất trên bán đảo Ý, nơi mà người ta thường nghe thấy câu cảm thán "Pius IX muôn năm!". Những người theo đạo Tin Lành Anh ca ngợi ông là "người bạn của ánh sáng" và là nhà cải cách của châu Âu hướng tới tự do và tiến bộ. Ông được bầu mà không chịu ảnh hưởng chính trị thế tục và sống hết mình. Ông là người ngoan đạo, tiến bộ, trí thức, đàng hoàng, thân thiện và cởi mở với tất cả mọi người. Trong khi quan điểm chính trị và chính sách của ông được tranh luận sôi nổi trong những năm tiếp theo, thì lối sống cá nhân của ông lại không thể chê vào đâu được, một hình mẫu của sự giản dị và nghèo khó trong các công việc hàng ngày.