stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Danh sách bài hát và nhạc hiệu của Giải vô địch bóng đá châu Âu
Album chính thức

1996 – The Beautiful Game
2000 – Euro 2000: The Official Album
2004 – Vive O 2004!
Phó vương Miền Tây

Phó vương Miền Tây, Tây Kshatrapas, hoặc Kshaharatas (35-405) là tên gọi các vị vua Saka cai trị của một phần phía tây và miền trung của Ấn Độ (Saurashtra và Malwa: Gujarat ngày nay, Maharashtra, Rajasthan và tiểu bang Madhya Pradesh).
Họ cai trị cùng thời với người Quý Sương, những người cai trị phần phía bắc của tiểu lục địa Ấn Độ và có thể là chúa tể của họ, và Satavahana (Andhra) cai trị ở miền Trung Ấn Độ. Họ được gọi là "miền Tây" trái ngược với các phó vương Ấn-Scythia "miền Bắc" cai trị vùng đất Mathura, như Rajuvula, và những người kế nhiệm ông dưới sự thống trị của người Quý Sương, "Đại phó vương" Kharapallana và "phó vương" Vanaspara. Mặc dù họ tự gọi mình là "phó vương" trên đồng tiền của họ, dẫn đến tên gọi "phó vương Tây" ngày nay, trong tác phẩm "Geographia" vào thế kỉ thứ hai của mình, Ptolemy vẫn gọi họ là người "Ấn-Scythia". Quyền lực của những vị vua Saka bắt đầu suy yếu từ thế kỷ thứ 2 sau khi các vị vua Saka bị vị hoàng đế miền nam Ấn Độ Gautamiputra Satakarni của triều đại Satavahana đánh bại. Sau này, vương quốc Saka đã bị hoàng đế Chandragupta II của đế chế Gupta hủy diệt hoàn toàn vào thế kỷ thứ 4.
Tổng cộng đã có 27 vị phó vương miền Tây cai trị độc lập trong khoảng thời gian 350 năm. Thuật ngữ Kshatrapa là dạng viết tắt của từ phó vương, bản thân nó có nguồn gốc từ tiếng Ba Tư và có nghĩa là phó vương hay thống đốc của tỉnh.
Lịch sử > Những cuộc chinh phạt đầu tiên: Triều đại Kshaharata (thế kỉ 1 TCN)

Những phó vương miền Tây được cho là đã khởi đầu với nhà Kshaharata tồn tại khá ngắn ngủi (còn gọi là Chaharada, Khaharata hoặc Khakharata tùy thuộc vào nguồn). Tên gọi Kshaharata còn được biết đến từ những dòng chữ khắc trên bảng đồng Taxila, mà trên đó có đề cập đến vị vua Ấn-Scythia là Liaka Kusulaka. Trên bia Nasik được khắc vào năm thứ 19 của Sri Pulamavi cũng đề cập đến Khakharatavasa, hoặc dân tộc Kshaharata.
Vị Kshaharata đầu tiên được xác nhận là Abhiraka, ông được biết đến nhờ những đồng tiền ít ỏi của mình. Ông sau đó được Bhumaka kế vị, đây còn cha của Nahapana, và ông ta chỉ sử dụng danh hiệu phó vương trên đồng tiền của mình, chứ không phải là Raja hoặc Rano (vua). Bhumaka còn là cha của vua Nahapana vĩ đại, theo như một trong những đồng tiền ông ta sau này. Đồng tiền của ông mang các biểu tượng Phật giáo, chẳng hạn như pháp luân (Dharmachakra), hoặc con sư tử ngồi trên một đầu cột, một biểu trưng cho cây cột trụ của Ashoka.
Nahapana sau đó đã lên kế vị ông, và trở thành một vị vua rất hùng mạnh. Ông đã đánh chiếm một phần của đế chế Satavahana ở miền tây và miền trung Ấn Độ. Nahapana còn thống trị toàn bộ Malwa, Nam Gujarat, và Bắc Konkan, từ Broach tới Sopara và các vùng đất của Nasik và Poona. Người con rể của ông, một người Saka tên là Ushavadata (đã kết hôn với con gái của ông là Dakshamitra), còn được biết đến từ chữ khắc ở Nasik và Karle rằng ông ta là tổng trấn của Nahapana, cai trị phần lãnh thổ phía nam của ông.
Nahapana còn được đề cập trong tác phẩm Periplus của biển Erythraean dưới tên gọi Nambanus, [9] và là vị vua của khu vực xung quanh Barigaza:
41. "Phía bên kia vịnh Baraca là đất Barygaza và bờ biển của nước Ariaca, đó là nơi khởi đầu của vương quốc Nambanus và của toàn bộ Ấn Độ. Một phần của nó nằm trong nội địa và liền kề với Scythia được gọi là Abiria, nhưng phần bờ biển lại được gọi là Syrastrene. Đó là một vùng đất màu mỡ, lúa mì có năng suất cao cùng với gạo, dầu mè và bơ, bông và vải vóc Ấn Độ được làm từ đó, có chất liệu thô. Rất nhiều gia súc cũng được chăn thả ở đó, và những người đàn ông có tầm vóc cao lớn và nước da màu đen. Các thành thị của đất nước này là Minnagara, mà từ đó rất nhiều vải bông đã được đưa tới Barygaza. "
-Periplus của Biển Erythraean, Chương 41
Dưới triều đại các phó vương miền Tây, Barigaza là một trong những trung tâm thương mại chính của La Mã với Ấn Độ. Trong Periplus còn mô tả nhiều mặt hàng được trao đổi:
49 Có rất nhiều thứ được nhập khẩu vào khu chợ của thành thị này (Barigaza), loại rượu vang Ý được ưa thích, ngoài ra còn của người Laodicea và người Ả Rập; đồng, thiếc và chì; san hô và topaz; trang phục bằng vải mịn và cả các loại kém hơn; những đai lưng rộng một thước; cánh kiến trắng, loại cỏ ba lá ngọt ngào, kính trong, hùng hoàng, antimon, tiền vàng và bạc, mà vốn mang lại một khoản lãi khi trao đổi với loại tiền của các nước khác; và thuốc mỡ, nhưng không phải là quá đắt và cũng không có nhiều."
—Periplus của biển Erythraean, Chương 48.
Những vị vua chính > Triều đại Kshaharata

Yapirajaya
Hospises
Higaraka
Abhiraka (Aubhirakes)
Bhumaka (?–119)
Nahapana (119–124)
Những vị vua chính > Triều đại Bhadramukhas hay Kardamaka

Nhà Chastana:
Chastana (khoảng năm 78-130), con trai của Zamotika
Jayadaman, con trai của Chastana
Rudradaman I (khoảng năm 130–150), con trai của Jayadaman
Damajadasri I (170–175)
Jivadaman (175, mất năm 199)
Rudrasimha I (175–188, mất năm 197) Tập tin:Western Satrap Coin of Rudrasimha I.jpg
Isvaradatta (188–191)
Rudrasimha I (restored) (191–197) Tập tin:Western Satrap Coin of Rudrasimha I.jpg
Jivadaman (restored) (197–199)
Rudrasena I (200–222)
Samghadaman (222–223)
Damasena (223–232)
Damajadasri II (232–239) cùng
Viradaman (234–238)
Yasodaman I (239)
Vijayasena (239–250)
Damajadasri III (251–255)
Rudrasena II (255–277)
Visvasimha (277–282)
Bhartrdaman (282–295)
Visvasena (293–304)
Nhà Rudrasimha II:
Rudrasimha II, con trai của (Svami) Jivadaman (304–348) with
Yasodaman II (317–332)
Rudradaman II (332–348)
Rudrasena III (348–380)
Simhasena (380–384(5?)
Rudrasena IV (382–388)
Rudrasimha III (388–395)
Chú thích

↑  Kharapallana and Vanaspara are known from an inscription discovered in Sarnath, and dated to the 3rd year of Kanishka, in which they were paying allegiance to the Kushanas. Source: "A Catalogue of the Indian Coins in the British Museum. Andhras etc." Rapson, p ciii
↑  Ptolemy, "Geographia", Chap 7
↑  World history from early times to A D 2000 by B.V. Rao: p.97
↑  Ancient India by Ramesh Chandra Majumdar p. 234
↑  Rapson, p. CVII
↑  "Kharoshthi inscription, Taxila copper plate of Patika", Sten Konow, p25
↑  "The Satavahanas did not hold the western Deccan for long. They were gradually pushed out of the west by the Sakas
(Western Khatrapas). The Kshaharata Nahapana's coins in
the Nasik area indicate that the Western Kshatrapas controlled this region by the 1st century CE. By becoming master of wide regions including Malwa, Southern Gujarat, and Northern Konkan, from Broach to Sopara and the Nasik and Poona districts, Nahapana rose from the status of a mere Kshatrapa in the year 41 (58 AD) to that of Mahakshatrapa in the year 46 (63 AD)." in "History of the Andhras"
↑  "Catalogue of Indian coins of the British Museum. Andhras etc." Rapson. p. LVII
↑  Source
↑  Source
In foot note number 13 on Rupiamma, I would like to point out that he wasn't from the Kshahartha family or the Kardamaka family of Chashtana. Some rulers used the title Mahakshtrapa without belonging to these dynasties. There is an article in Journal of Epigraphic Society of India Vol 18 by H.S. Thosar that will tell us the history of this Rupiamma. The pillar inscriptions merely mentions his name Mahakshtrapa Rupiamma with a low relief sculpture. There is no date or any other record. Rupiamma should not be included in the Western Satrap history.
Tiền xu của Bhumaka (Khoảng thế kỉ 1 CN).
Obv:Arrow, pellet, and thunderbolt. Kharoshthi inscription Chaharasada Chatrapasa Bhumakasa: "Ksaharata Satrap Bhumaka".
Rev: Capital of a pillar with seated lion with upraised paw, and wheel (dharmachakra). Brahmi inscription: Kshaharatasa Kshatrapasa Bhumakasa.
Tiền xu của Nahapana. Bảo tàng Anh.
Lãnh thổ phó vương miền Tây dưới thời Nahapana, cùng với hải cảng Barigaza, vốn đóng vai trò là một trong số những tuyến thương mại quốc tế quan trọng nhất vào thế kỉ thứ 1 theo như Periplus của biển Erythraean.
Ectropis subapicata

| Ectropis subapicata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Ectropis
Loài (species): E. subapicata
Danh pháp hai phần
Ectropis subapicata Warren 1904 
Ectropis subapicata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Cycas dolichophylla

| Cycas dolichophylla> Tình trạng bảo tồn |
| --- | --- |
 Sắp bị đe dọa  (IUCN 3.1)
CITES Phụ lục II (CITES)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Gymnospermae
Lớp (class): Cycadopsida
Bộ (ordo): Cycadales
Họ (familia): Cycadaceae
Chi (genus): Cycas
Loài (species): C. dolichophylla
Danh pháp hai phần
Cycas dolichophylla K.D.Hill, H.T.Nguyen & P.K.Lôc, 2004 
Cycas dolichophylla là một loài thực vật hạt trần trong họ Cycadaceae. Loài này được K.D.Hill, H.T.Nguyen & P.K.Lôc mô tả khoa học đầu tiên năm 2004.
Chú thích

↑  Nguyen, H.T. (2010). “Cycas dolichophylla”. Sách đỏ IUCN về các loài bị đe dọa. 2010: e.T42053A10639591. doi:10.2305/IUCN.UK.2010-3.RLTS.T42053A10639591.en. Truy cập ngày 20 tháng 11 năm 2021.
↑  The Plant List (2010). “Cycas dolichophylla”. Truy cập ngày 28 tháng 5 năm 2014.
Dương Văn Trang

| Dương Văn Trang> Chức vụ.Chủ tịch Hội đồng nhân dân tỉnh Kon Tum |
| --- | --- |
Nhiệm kỳ: 1 tháng 7 năm 2021 – nay 3 năm, 114 ngày
Tiền nhiệm: Nguyễn Văn Hòa
Kế nhiệm: đương nhiệm
Phó Chủ tịch: Nguyễn Thế Hải Nghe Minh Hồng
 
Bí thư Tỉnh ủy Kon Tum
Nhiệm kỳ: 1 tháng 6 năm 2020 – nay 4 năm, 144 ngày
Tiền nhiệm: Nguyễn Văn Hùng
Kế nhiệm: đương nhiệm
Phó Bí thư: Nguyễn Văn Hòa (đến 1/2024) A Pớt Lê Ngọc Tuấn U Huấn (từ 6/2024)
 
Chủ tịch Hội đồng nhân dân tỉnh Gia Lai
Nhiệm kỳ: 10 tháng 12 năm 2015 – 30 tháng 5 năm 2020 4 năm, 172 ngày
Tiền nhiệm: Phạm Đình Thu
Kế nhiệm: Châu Ngọc Tuấn
Phó Chủ tịch: Ayun H’Bút (12/2015-) Đặng Phan Chung (thường trực) (12/2016-11/2020)
 
Bí thư Tỉnh ủy Gia Lai
Nhiệm kỳ: 15 tháng 10 năm 2015 – 31 tháng 5 năm 2020 4 năm, 229 ngày
Tiền nhiệm: Hà Sơn Nhin
Kế nhiệm: Hồ Văn Niên
Phó Bí thư: Võ Ngọc Thành Hồ Văn Niên Châu Ngọc Tuấn
 
Phó Bí thư Tỉnh ủy Gia Lai
Nhiệm kỳ: tháng 4 năm 2014 – tháng 10 năm 2015
Bí thư: Hà Sơn Nhin
 
Ủy viên Trung ương Đảng khóa XII, XIII
Nhiệm kỳ: 2016 – nay
Tổng Bí thư: Nguyễn Phú Trọng Tô Lâm
 
Thông tin cá nhân
Sinh: 20 tháng 12, 1961 (62 tuổi) xã Đức Lợi, huyện Mộ Đức, tỉnh Quảng Ngãi, Việt Nam
Dân tộc: Kinh
Tôn giáo: không
Đảng chính trị:  Đảng Cộng sản Việt Nam
Học vấn: Đại học Quân sự
Dương Văn Trang (sinh ngày 20 tháng 12 năm 1961) là một Đại tá Quân đội nhân dân Việt Nam và chính trị gia người Việt Nam. Ông là Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XIII, Bí thư Tỉnh ủy Kon Tum, Chủ tịch Hội đồng nhân dân tỉnh Kon Tum.
Xuất thân và giáo dục

Ông sinh ngày 20 tháng 12 năm 1961. Ông có quê quán ở xã Đức Lợi, huyện Mộ Đức, tỉnh Quảng Ngãi.
Ông có trình độ chuyên môn là Đại học Quân sự, có trình độ chính trị là Cao cấp lí luận chính trị.
Sự nghiệp

Ông gia nhập Đảng Cộng sản Việt Nam vào ngày 27/1/1982.
Từ 2007 đến 2011, ông là Uỷ viên Uỷ ban Quốc phòng và An ninh của Quốc hội khóa XII, Thường vụ Tỉnh ủy, Đại tá, Chỉ huy trưởng Bộ chỉ huy quân sự tỉnh Gia Lai.
Ngày 15 tháng 10 năm 2015 tại Đại hội Đảng bộ tỉnh Gia Lai lần thứ XV nhiệm kỳ 2015-2020 ông được bầu giữ chức Bí thư Tỉnh ủy. Trước đó ông từng giữ các chức vụ Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Gia Lai, Phó Bí thư Tỉnh ủy Gia Lai phụ trách xây dựng tổ chức cơ sở Đảng nhiệm kỳ 2011-2015.
Ngày 26 tháng 1 năm 2016, tại Đại hội Đại biểu toàn quốc Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XII, ông được bầu làm Ủy viên chính thức Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khoá XII.
Ngày 28 tháng 6 năm 2016, tại phiên bầu cử kỳ họp thứ nhất Hội đồng nhân dân tỉnh Gia Lai khóa XI, ông tái đắc cử chức Chủ tịch Hội đồng nhân dân tỉnh Gia Lai (nhiệm kì 2016-2021). Lúc này ông đang là Bí thư Tỉnh ủy Gia Lai, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XII. Ba Phó bí thư là Võ Ngọc Thành, Hồ Văn Niên và Châu Ngọc Tuấn.
Ngày 31 tháng 5 năm 2020, Bộ Chính trị điều động, phân công ông Dương Văn Trang, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Gia Lai, thôi tham gia Ban Chấp hành, Ban Thường vụ và thôi giữ chức Bí thư Tỉnh ủy Gia Lai, chỉ định tham gia Ban Chấp hành, Ban Thường vụ, giữ chức Bí thư Tỉnh ủy Kon Tum, nhiệm kỳ 2015-2020.
Ngày 24 tháng 9 năm 2020, Ban chấp hành Đảng bộ tỉnh Kon Tum khóa XVI đã họp phiên thứ nhất để bầu Ban thường vụ, Bí thư, các Phó Bí thư Tỉnh ủy, Ủy viên Ủy ban Kiểm tra Tỉnh ủy, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra. Đồng chí Dương Văn Trang tiếp tục được bầu giữ chức Bí thư Tỉnh ủy Kon Tum khóa XVI.
Ngày 30 tháng 1 năm 2021, tại Đại hội Đại biểu toàn quốc Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XIII, ông được bầu tái cử Ủy viên chính thức Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khoá XIII.
Ngày 1 tháng 7 năm 2021, tại kỳ họp thứ nhất HĐND tỉnh Kon Tum khóa XII nhiệm kỳ 2021-2026, ông Dương Văn Trang, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy được 100% đại biểu HĐND tỉnh có mặt tại kỳ họp bầu giữ chức vụ Chủ tịch HĐND tỉnh khóa XII, nhiệm kỳ 2021-2026.
Phong hậu

| Phong hậu |
| --- | --- |
Tên gốc: 
Hangul: 퀸메이커
Romaja quốc ngữ: Kwinmeikeo
McCune–Reischauer: K'winmeik'ŏ
 
Thể loại: Chính kịch
Phát triển: Netflix
Kịch bản: Moon Ji-young
Đạo diễn: Oh Jin-seok
Diễn viên: Kim Hee-ae Moon So-ri Ryu Soo-young
Nhạc phim: Kim Jun-seok Jeong Se-rin
Quốc gia: Hàn Quốc
Ngôn ngữ: Tiếng Hàn
Số tập: 11
Sản xuất
Giám chế: Yoo Deok-geun (CP) Kim Jin-kyu (CP)
Nhà sản xuất: Shin Hye-yeon (nsight Film) Jeong Ji-hoon (Studio Focus X) Lee Sang-Baek (AStory) Min Kwang-jin Yun Eung-han Jeon Sang-won
Biên tập: Yang Dong-yeop
Thời lượng: 65–70 phút
Đơn vị sản xuất: Insight Film Studio Focus X AStory
Trình chiếu
Kênh trình chiếu: Netflix
Phong hậu (Tiếng Hàn: 퀸메이커) là một bộ phim truyền hình trực tuyến của Hàn Quốc năm 2023 do Moon Ji-young viết kịch bản, Oh Jin-seok đạo diễn. Phim có sự tham gia của Kim Hee-ae, Moon So-ri và Ryu Soo-young, được phát hành trên Netflix vào ngày 14 tháng 4 năm 2023.
Giải thưởng > Listicle

| Nhà xuất bản | Năm | Listicle | Kết quả | Ref>  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Time | 2023 | 10 bộ phim truyền hình Hàn Quốc hay nhất năm 2023 trên Netflix | Đi kèm |  |
Phường 15, Quận 11

Đối với các định nghĩa khác, xem Phường 15.
Phường 15 là một phường thuộc Quận 11, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam.
Phường 15 có diện tích 0,81 km², dân số năm 2021 là 11.136 người,  mật độ dân số đạt 13.748 người/km².
Chú thích

↑  33/1987/QĐ-HĐBT
↑  Tổng cục Thống kê
Đảng Dân chủ (Nhật Bản, 1998-2016)

| Đảng Dân chủ Nhật Bản 民主党 Minshutō |
| --- | --- |

Chủ tịch: Okada Katsuya
Tổng thư ký: Edano Yukio
Lãnh tụ tại Thượng viện: Gunji Akira
Lãnh tụ tại Hạ viện: Okada Katsuya
Thành lập: 27 tháng 4 năm 1998 (1998-04-27)
Giải tán: 27 tháng 3 năm 2016 (2016-03-27)
Sáp nhập:  Đảng Dân chủ (1996)  Good Governance Party  New Fraternity Party  Democratic Reform Party 
Tiền thân: New Frontier Party
Sáp nhập thành: Democratic Party (2016)
Trụ sở chính: 1-11-1 Nagata-cho, Chiyoda, Tokyo 100-0014, Japan
Ý thức hệ: Chủ nghĩa Tự do Xã hội Minshu-chūdō (ja)
Khuynh hướng: Centre to centre-left
Thuộc tổ chức quốc tế: Alliance of Democrats (2005–12)
Màu sắc chính thức:           Red and black (informally)
Website: www.dpj.or.jp
Quốc gia: Nhật Bản
Chính trị Nhật Bản
Đảng Dân chủ (民主党, Minshutō, hay viết tắt là DPJ) là một đảng phái chính trị tự do xã hội tại Nhật Bản. Đảng Dân chủ được thành lập năm 1998 bởi việc hợp nhất của một vài đảng phái nhỏ hơn. Đây từng là đảng phái chính trị lớn thứ hai tại Hạ viện và lớn nhất tại Thượng viện Nhật Bản. DPJ cũng là đảng đối lập chính với đảng cầm quyền lâu đời Đảng Tự do Dân chủ.
Đảng Dân chủ giành được sự ủng hộ từ tầng lớp công nhân áo xanh và tầng lớp trung lưu tự do. Nó cũng giành được ủng hộ từ phụ nữ và tầng lớp dân thành thị.
Về chính sách đối ngoại, đảng có thiên hướng tự do, Đảng Dân chủ là đảng phái đối lập lớn nhất và cũng là đảng có đường lối ôn hòa nhất Nhật Bản.
Mười một năm sau khi thành lập, Đảng Dân chủ đã giành thắng lợi áp đảo trong cuộc bầu cử Hạ viện tháng 8 năm 2009 và trở thành Đảng cầm quyền một mình.
Vào ngày 27 tháng 3 năm 2016, Đảng Dân chủ sáp nhập với Đảng Duy tân Nhật Bản và Tầm nhìn Cải cách để thành lập Đảng Dân chủ (Minshintō), sau đó sáp nhập với Đảng Hy vọng để thành lập Đảng Dân chủ vì Nhân dân.
Hồ Thị Bi

| Hồ Thị Bi |
| --- | --- |

Tên khai sinh: Hồ Thị Hoa
Sinh: (1916-04-25)25 tháng 4 năm 1916 xã Tân Hiệp, huyện Hóc Môn, tỉnh Gia Định, Nam Kỳ, Liên bang Đông Dương
Mất: 12 tháng 10 năm 2011(2011-10-12) (95 tuổi) Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam
Quốc tịch:  Việt Nam
Quân chủng:  Quân đội nhân dân Việt Nam
Cấp bậc:  Đại tá
Tham chiến: Chiến tranh Đông Dương Chiến tranh Việt Nam
Tặng thưởng:  Anh hùng vũ trang
Hồ Thị Bi (1916–2011) là một nữ chỉ huy quân sự lừng danh trong Chiến tranh Đông Dương, từng được người đương thời gọi bằng biệt danh Nữ kiệt miền Đông, Madame 131, Chị Năm hậu phương, Bà Năm chính sách. Bà cùng với Thiếu tướng Nguyễn Thị Định được xem là 2 nữ chỉ huy quân sự tiêu biểu của miền Nam trong suốt thời kỳ Chiến tranh Việt Nam. Bà được nhà nước Việt Nam phong hàm Đại tá Quân đội nhân dân Việt Nam và danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.
Xuất thân bần cùng

Bà tên thật là Hồ Thị Hoa, sinh năm 1916 trong một gia đình nghèo tại làng Tân Hiệp, quận Hóc Môn, tỉnh Gia Định (nay là xã Tân Hiệp, huyện Hóc Môn, Thành phố Hồ Chí Minh). Ngày và tháng sinh của bà không rõ. Theo truyền thống Nam Bộ, do bà là người con thứ 4 trong gia đình và có tên thân mật là Bi, nên bà còn có tên là Năm Bi.
Cha của bà mất sớm, đến năm lên 6 tuổi thì mẹ của bà cũng ngã bệnh nặng. Bà phải bắt đầu phụ giúp bán chè xôi nước để sinh kế. Năm lên 10 tuổi, bà phải đi ở đợ để kiếm thêm tiền nuôi mẹ, nuôi em.
Do hoàn cảnh gia đình, nên từ nhỏ bà đã không được học hành. Do sự cố gắng làm lụm và tiết kiệm, bà dần dành dụm một số tiền để thoát khỏi thân phận ở đợ và làm nghề bán chè ở chợ Hóc Môn.
Hoạt động cách mạng

Vào tuổi trưởng thành, bà lập gia đình. Chịu ảnh hưởng từ người chồng, vốn là một thành viên tích cực của Hội Ái hữu tương tế, một tổ chức ngoại vi của Đảng Cộng sản Đông Dương, bà sớm tham gia hoạt động của Hội với ý thức đơn giản là đoàn kết tương trợ, bênh vực giới nữ tiểu thương nghèo khổ bị áp bức, đấu tranh bãi thị, đòi giảm thuế chợ. Tháng 6 năm 1936, bà được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương, bấy giờ đang hoạt động công khai trong phong trào Mặt trận Dân chủ Đông Dương.
Năm 1939, phong trào Mặt trận Dân chủ Đông Dương bị chính quyền thực dân đàn áp. Chồng bà cũng bị bắt do liên can đến vụ đình công ở Hóc Môn. Để tránh liên lụy, bà gia đình chồng sống tự lập. Mặt dù vậy, bà vẫn bí mật hoạt động liên lạc cho các cán bộ Cộng sản. Năm 1941, bà tham gia Hội Phụ nữ Cứu quốc Hóc Môn.
Để chuẩn bị cho Cách mạng tháng 8, bà được Quận ủy Hóc Môn giao nhiệm vụ làm Trưởng ban tiếp tế và chỉ huy đại đội nữ binh thị trấn Hóc Môn, Phó hội trưởng Hội Phụ nữ Cứu quốc. Ngày 25 tháng 8 năm 1945, bà cùng đoàn biểu tình từ Hóc Môn kéo về Sài Gòn, cùng tham gia giành chính quyền tại Sài Gòn.
Trở thành chỉ huy quân sự

Khi quân Pháp nổ súng tái chiếm Nam Bộ, với vai trò Trưởng ban tiếp tế quận Hóc Môn, bà phụ trách tiếp tế các mặt trận Tham Lương, Bến Phân, Chợ Cầu cho Giải phóng quân liên quận Hóc Môn – Bà Điểm – Đức Hòa. Tuy nhiên, trước sức mạnh của quân Pháp, các mặt trận đều bị vỡ. Các lực lượng chống Pháp đều phải rút ra ngoại vi để hoạt động kháng chiến. Do hoàn cảnh có ba con nhỏ và chồng đang công tác tại Ban an ninh quận, bà được khuyên trở về nhà làm ăn, nuôi con. Hai lần đề đạt ý nguyện tham gia kháng chiến, nhưng đều bị từ chối, bà bị buộc phải giải ngũ trở về nhà.
Không cam tâm đứng ngoài, bà nảy ra ý định thành lập đơn vị riêng. Bà tập hợp những người cùng có hoàn cảnh muốn tham gia kháng chiến nhưng bị buộc phải giải ngũ, thành lập một đội tuyên truyền vũ trang, vừa sản xuất tự túc nuôi thân, vừa đánh giặc, gọi là đội công tác xã Thới Tứ. Đây chính là tiền thân của Ban công tác Thành số 12 và Đại đội 2804.
Đội công tác do bà chỉ huy gồm 5 "tiểu đội", có 2 nam, 2 nữ và 1 trẻ em, thu thập một số lựu đạn, thực hiện liên tiếp các trận đánh bằng lựu đạn vào quân Pháp và các chức sắc cộng tác với chính quyền Pháp tại chợ Hóc Môn, Nhà Việc, chùa Ông, chợ Cầu. Đặc biệt với trận đánh ngày 12 tháng 12 năm 1945, đội công tác của bà tiêu diệt được một tiểu đội lính Pháp và được Ban chỉ huy Giải phóng quân Liên quận gửi giấy khen và tặng một khẩu súng ngắn 7,65 ly.
Do những trận đánh này mà uy tín của đội công tác của bà lên cao và có ngày càng nhiều người gia nhập. Tên tuổi Năm Bi cũng bắt đầu được nhiều người biết đến. Với số vũ khí thu thập được, bà dần xây dựng thành một đội quân chiến đấu độc lập, thành lập căn cứ tại Rỗng ông Hồ (Hóc Môn). Đội công tác của bà được Tư lệnh Nguyễn Bình công nhận là một đơn vị chính thức gọi là Ban Công tác Thành số 12 và đơn vị chiến đấu của bà mang phiên hiệu Đại đội 2804, thuộc Chi đội 12, do bà làm chỉ huy trưởng. Trong Đại đội của bà còn tổ chức cả một tiểu đội gồm các hàng binh người Âu trong quân đội Pháp. Với đội quân này, bà tổ chức nhiều trận tập kích, khủng bố trong vùng quân Pháp kiểm soát, làm ngay cả đối phương cũng phải nể phục. Bấy giờ bà chưa biết chữ, nên các bản án khủng bố do bà ký tên run tay, chữ "Bi" giống số "131", do đó quân Pháp ở Hóc Môn gọi bà là Madame 131 hay Capitaine 131.
Năm 1948, bà được cử làm Tiểu đoàn phó Tiểu đoàn 935, Trung đoàn 312. Hai năm sau, bà được giao nhiệm vụ xây dựng căn cứ Dương Minh Châu cùng với 30 đồng chí, phần lớn là thương bệnh binh, được tổ chức thành bộ khung của Tiểu đoàn 999, có nhiệm vụ mở đường xây dựng căn cứ địa nối liền Nam Bộ với Campuchia. Tại vùng biên giới, bà đã cho tổ chức các hoạt động căn cứ và tiếp tế thành công, tạo tiền đề cho sự phát triển của căn cứ về sau trong Chiến tranh Việt Nam. Bà rất chú trọng hoạt động tuyên truyền vận động dân chúng, vì vậy được người dân Khmer vùng này kính trọng và gọi bằng biệt danh Lục thum Bi.
Năm 1953, bà được cử tham gia đoàn công tác ra Việt Bắc. Tại đây, lần đầu tiên bà được gặp mặt Chủ tịch Hồ Chí Minh và được ông đặt biệt danh Nữ kiệt miền Đông. Trong dịp này, bà cũng được trao tặng Huân chương kháng chiến chống Pháp hạng Nhất.