Thụy Điển

|  Vương quốc Thụy Điển  |
| --- | --- |
 Tên bản ngữ Konungariket Sverige (tiếng Thụy Điển)  Kingdom of Sweden (tiếng Anh) 
   Quốc kỳ     Đại quốc huy  
 Tiêu ngữ: (hoàng gia) "För Sverige – i tiden" "Cho Thụy Điển – theo thời gian"

 Quốc ca: Du gamla, Du fria (tiếng Việt: "Đất nước cổ kính, đất nước tự do") Hoàng ca: Kungssången (tiếng Việt: "Hoàng gia ca")
 
Vị trí của Thụy Điển (đỏ) trong Liên minh châu Âu (trắng)
Tổng quan
Thủ đô và thành phố lớn nhất:  Stockholm 59°21′B 18°4′Đ﻿ / ﻿59,35°B 18,067°Đ﻿ / 59.350; 18.067
Ngôn ngữ chính thức: Tiếng Thụy Điển (de facto) ³ Ngôn ngữ thiểu số chính thức: Phần Lan Tiếng Sami Tiếng Digan Tiếng Yiddish
Sắc tộc: Không có số liệu thống kê chính thức
Tên dân cư: Người Thụy Điển
Chính trị
Chính phủ: Đơn nhất quân chủ lập hiến đại nghị chế

• Quốc vương : Carl XVI Gustaf
• Chủ tịch Quốc hội : Andreas Norlén
• Thủ tướng : Ulf Kristersson
 
Lập pháp: Quốc hội
Lịch sử
Hình thành

• Vương quốc thống nhất : Đầu thế kỷ XII
• Liên minh Kalmar : 1397–1523
• Thụy Điển-Na Uy : 4 tháng 11 năm 1814–tháng 8 năm 1905
• Gia nhập Liên minh châu Âu : 1 tháng 1 năm 1995
 
Địa lý
Diện tích :  
• Tổng cộng: 450,295 km2 (hạng 55) 175,896 mi2
• Mặt nước (%): 8.67
Dân số:  
• Điều tra 2017: 10.053.061 (hạng 89)
• Mật độ: 22/km2 (hạng 196) 57/mi2
Kinh tế
GDP  (PPP): Ước lượng 2016
• Bình quân đầu người: 49.678 USD (hạng 17)
GDP  (danh nghĩa): Ước lượng 2016
• Tổng số: 517.440 tỷ USD (hạng 21)
• Bình quân đầu người: 51.603 USD (hạng 11)
Đơn vị tiền tệ: Krona (kr) (SEK)
Thông tin khác
Gini? (2017):  28,0 thấp
HDI? (2017):  0,933 rất cao · hạng 7
Múi giờ: UTC+1 (CET)
• Mùa hè (DST): UTC+2
Cách ghi ngày tháng: nn/tt/nnnn (AD)
Giao thông bên: phải
Mã điện thoại: +46
Mã ISO 3166: SE
Tên miền Internet: .se
¹ För Sverige – i tiden (tiếng Thụy Điển: Cho Thụy Điển – theo thời gian) được Carl XVI Gustaf sử dụng là khẩu hiệu cá nhân làm vai quốc vương. ² Không có nghị quyết nào tuyên bố rằng bản nhạc này là quốc ca. ³ Xem đoạn về ngôn ngữ.
Thụy Điển (tiếng Thụy Điển: Sverige, [ˈsvæ̌rjɛ] Tập tin:Sv-Sverige.ogg, tiếng Anh: Sweden), tên chính thức là Vương quốc Thụy Điển (tiếng Thụy Điển: Konungariket Sverige, tiếng Anh: Kingdom of Sweden), là một quốc gia ở Bắc Âu, giáp Na Uy ở phía Tây và Phần Lan ở phía Đông Bắc, nối với Đan Mạch bằng cầu Öresund ở phía Nam, phần biên giới còn lại giáp Biển Baltic và Biển Kattegat.
Với diện tích 449.964 km², Thụy Điển là nước có diện tích lớn thứ ba trong Liên minh châu Âu. Dân số 10,2 triệu người, trong đó khoảng 2,4 triệu người được sinh ra ở nước ngoài . Thụy Điển có mật độ dân số thấp với 21 người/km² nhưng lại tập trung cao ở nửa phía Nam của đất nước. Khoảng 85% dân số sống ở thành thị và theo dự đoán con số này sẽ tăng dần vì quá trình đô thị hóa đang diễn ra. Thủ đô của Thụy Điển là Stockholm, đây cũng là thành phố lớn nhất nước. Thành phố lớn thứ hai là Göteborg với dân số khoảng 500.000 người và 900.000 người trên tổng vùng. Thành phố lớn thứ ba là Malmö với dân số khoảng 260.000 người và 650.000 người ở tổng vùng. Ngày nay, Thuỵ Điển là một nước quân chủ lập hiến với thể chế đại nghị. Quyền lực lập pháp của đất nước thuộc về Quốc hội (Riksdag) đơn viện gồm 349 đại biểu. Quyền hành pháp được thực hiện bởi chính phủ do thủ tướng chủ trì. Thụy Điển là một nhà nước đơn nhất, được chia thành 21 hạt và 290 đô thị.
Một nhà nước độc lập của Thụy Điển đã xuất hiện trong đầu thế kỷ 12. Sau khi đại dịch Cái Chết Đen bùng nổ vào giữa thế kỷ 14 giết chết khoảng một phần ba dân số Scandinavia , Liên minh Hanse xuất hiện và trở thành mối đe doạ đối với văn hoá, tài chính và ngôn ngữ của người Scandinavia [Còn mơ hồ ]. Điều này dẫn đến việc hình thành Liên minh Kalmar giữa các nước Scandinavia vào năm 1397 , tuy vậy sau đó Thụy Điển đã rời bỏ Liên minh vào năm 1523. Khi Thụy Điển tham gia vào cuộc Chiến tranh Ba mươi năm bên phe Tân giáo, họ bắt đầu quá trình mở rộng lãnh thổ của mình và sau đó không lâu Đế chế Thụy Điển đã được hình thành, trở thành một trong những thế lực hùng mạnh nhất của châu Âu cho đến đầu thế kỷ 18. Lãnh thổ của Thụy Điển nằm ngoài bán đảo Scandinavia đã dần dần bị mất trong thế kỷ 18 và thế kỷ 19. Nửa phía Đông của Thụy Điển (Phần Lan ngày nay), rơi vào tay Đế quốc Nga năm 1809. Cuộc chiến tranh cuối cùng Thụy Điển tham gia trực tiếp vào năm 1814, khi Thụy Điển sử dụng quân sự ép Na Uy nhập vào Liên minh Thụy Điển và Na Uy, một liên minh tồn tại đến tận năm 1905. Kể từ đó, Thụy Điển là một nước hòa bình, áp dụng chính sách đối ngoại không liên kết vào thời bình và chính sách trung lập thời chiến . Thụy Điển giữ vai trò trung lập trong cả hai cuộc chiến tranh thế giới và Chiến tranh Lạnh, mặc dù từ năm 2009 Thụy Điển đã chuyển sang hợp tác công khai với NATO.
Sau khi kết thúc Chiến tranh Lạnh, Thụy Điển gia nhập Liên minh châu Âu vào ngày 1 tháng 1 năm 1995, nhưng đã từ chối trở thành một thành viên của NATO, cũng như từ chối gia nhập Khu vực đồng euro sau một cuộc trưng cầu dân ý. Thụy Điển hiện là thành viên của nhiều tổ chức như Liên Hợp Quốc, Hội đồng Bắc Âu, Hội đồng Châu Âu, Tổ chức Thương mại Thế giới và Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD). Thụy Điển là một nước có nền kinh tế phát triển cao, duy trì một hệ thống phúc lợi xã hội rộng rãi theo mô hình Bắc Âu, cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe tổng quát và giáo dục đại học miễn phí cho người dân. Thụy Điển đứng thứ 11 thế giới về thu nhập bình quân đầu người, ngoài ra nước này cũng đạt thứ hạng cao trong nhiều bảng xếp hạng quốc tế, đặc biệt là về chất lượng cuộc sống, y tế, giáo dục, bảo vệ tự do dân sự, cạnh tranh kinh tế, bình đẳng, thịnh vượng và phát triển con người .