stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Chung kết giải vô địch bóng đá châu Âu 2024

Trận chung kết giải vô địch bóng đá châu Âu 2024 là trận đấu cuối cùng của Giải vô địch bóng đá châu Âu 2024, kì thứ 17 của giải đấu do UEFA tổ chức dành cho các đội tuyển bóng đá nam quốc gia. Trận đấu chứng kiến màn tranh tài giữa đội tuyển Tây Ban Nha và đội tuyển Anh, và được tổ chức vào ngày 14 tháng 7 năm 2024 trên sân vận động Olympic ở Berlin, Đức. Trên đường đi đến trận chung kết, Tây Ban Nha đứng nhất bảng B với ba trận toàn thắng, sau đó họ đánh bại các đội tuyển Gruzia ở vòng 16 đội, Đức ở tứ kết và Pháp ở bán kết. Trong khi đó, Anh đứng đầu bảng C với một trận thắng và hai trận hòa, trước khi đánh bại các đội tuyển Slovakia ở vòng 16 đội, Thụy Sĩ ở tứ kết qua loạt sút luân lưu, và sau đó là Hà Lan ở bán kết. Trận chung kết diễn ra trước sự chứng kiến của 65.600 khán giả, và người cầm còi điều khiển trận đấu này là François Letexier, trọng tài người Pháp.
Trận đấu được diễn ra với một thế trận khá ngang ngửa khi hai đội có những cơ hội liên tiếp để ghi bàn nhưng không thành, dẫn đến hiệp 1 khép lại mà không có bàn thắng nào được ghi. Cục diện của trận đấu chỉ thật sự thay đổi trong hiệp 2 khi Tây Ban Nha mở tỷ số với pha lập công của Nico Williams. Kể từ sau tình huống này, Tây Ban Nha đã dồn quân chơi tấn công tổng lực trước một hàng phòng ngự chắc chắn của Anh, nhưng họ đã phải nhận bàn thua bất ngờ từ chính đối thủ của mình với pha lập công của Cole Palmer. Mặc dù vậy, Tây Ban Nha vẫn biết cách xoay chuyển tình thế khi gặp khó khăn, và thành quả đã đến với họ khi Mikel Oyarzabal lập công ở những phút cuối cùng của trận đấu. Những phút sau đó chứng kiến Tây Ban Nha chơi nỗ lực để bảo toàn tỷ số cho đến khi tiếng còi mãn cuộc vang lên, qua đó trận đấu khép lại với chiến thắng 2–1 của Tây Ban Nha trước Anh.
Chiến thắng của Tây Ban Nha là chức vô địch Euro thứ tư của họ, sau những chiến thắng vào các năm 1964, 2008 và 2012, qua đó vượt qua kỷ lục của Đức để trở thành đội bóng đầu tiên có bốn lần vô địch Euro. Williams được vinh danh là cầu thủ xuất sắc nhất trận đấu, trong khi Rodri được trao danh hiệu Cầu thủ xuất sắc nhất giải đấu. Bên cạnh đó, Lamine Yamal nhận danh hiệu Cầu thủ trẻ xuất sắc nhất giải đấu, qua đó trở thành cầu thủ trẻ tuổi nhất vô địch một giải đấu lớn như Euro hay World Cup. Đây là trận chung kết thứ sáu có tỷ số này kể từ năm 1960, năm khai mạc của giải đấu, và đồng thời còn là trận chung kết thứ mười trong lịch sử được phân định thắng thua chỉ sau 90 phút thi đấu.
Địa điểm

Bài chi tiết: Sân vận động Olympic (Berlin)
Trận chung kết được tổ chức tại sân vận động Olympic ở Berlin, Đức, nằm ở vùng Westend của quận Charlottenburg-Wilmersdorf. Ngày 27 tháng 9 năm 2018, UEFA tuyên bố giải đấu được diễn ra tại Đức sau khi nước này đánh bại Thổ Nhĩ Kỳ trong buổi đấu thầu chọn nước chủ nhà ở Nyon, Thụy Sĩ. Sân vận động Olympic được Ủy ban điều hành UEFA chọn làm địa điểm chính thức cuối cùng của giải đấu vào tháng 5 năm 2022, nơi tổ chức ba trận đấu vòng bảng, một trận đấu vòng 16 đội và một trận tứ kết trong giải đấu.
Được xây dựng vào năm 1934, sân vận động Olympic khánh thành lần đầu vào năm 1936 tại công viên Olympic Berlin nhằm phục vụ riêng cho Thế vận hội Mùa hè 1936. Sân vận động do chính quyền của bang Berlin sở hữu và là sân nhà của câu lạc bộ bóng đá Hertha BSC từ năm 1963, và đây cũng là nơi mà đội tuyển bóng đá quốc gia Đức lựa chọn để thi đấu một số trận trên sân nhà. Sân vận động này cũng đã tổ chức một số trận cầu quan trọng, bao gồm một số trận đấu ở FIFA World Cup vào các năm 1974 và 2006, trong đó có trận chung kết giữa hai đội tuyển Ý và Pháp – trận đấu nổi tiếng với cú húc đầu kinh điển của Zinedine Zidane vào người của trung vệ Marco Materazzi, dẫn đến việc Zidane bị truất quyền thi đấu và Ý giành chiến thắng trong trận đấu với tỷ số 5–3 sau loạt sút luân lưu. Bên cạnh đó, đây còn là địa điểm tổ chức trận chung kết của giải DFB-Pokal hàng năm kể từ năm 1985, ngoài ra đây cũng là nơi tổ chức FIFA Women's World Cup 2011 và trận chung kết UEFA Champions League 2015 giữa Barcelona và Juventus.
Đường đến chung kết > Tây Ban Nha

|  | Đối thủ | Kết quả |
| --- | --- | --- |
| 1 |  Croatia | 3–0 |
| 2 |  Ý | 1–0 |
| 3 |  Albania | 1–0 |
| 1/8 |  Gruzia | 4–1 |
| TK |  Đức | 2–1 (s.h.p.) |
| BK |  Pháp | 2–1 |
Đội tuyển Tây Ban Nha giành quyền tham dự giải đấu đầy thuyết phục với tư cách là đội đứng nhất bảng A tại vòng loại, với việc thắng 7 trên 8 trận đấu và chỉ để thua Scotland ở lượt trận thứ hai. Được đánh giá là một trong những ứng cử viên sáng giá cho chiếc cúp vô địch, họ được xếp vào bảng B của giải đấu cùng với Croatia, Ý và Albania. Tây Ban Nha bắt đầu chiến dịch Euro của mình bằng một chiến thắng tưng bừng trước Croatia với tỷ số 3–0, nhờ các pha lập công của Alvaro Morata, Fabian Ruiz và Dani Carvajal ngay trong hiệp 1. Với việc được xếp đá chính ở trận này, Lamine Yamal trở thành cầu thủ trẻ tuổi nhất ra sân tại một kỳ Euro khi mới 16 tuổi và 338 ngày. Sang lượt trận thứ hai, Tây Ban Nha giành thắng lợi trước Ý – đương kim vô địch của Euro và là đối thủ không đội trời chung của họ – nhờ pha đốt lưới nhà của Riccardo Calafiori, qua đó giúp họ có được tấm vé vào vòng đấu loại trực tiếp của Euro tại Đức. Với việc chắc chắn có được vị trí đầu bảng, Tây Ban Nha đã xoay tua đội hình của mình khi cho các cầu thủ trụ cột nghỉ dưỡng sức trong trận đấu cuối cùng gặp Albania. Kết quả là Tây Ban Nha vẫn giành chiến thắng với pha lập công duy nhất của Ferran Torres, nhờ đó họ vẫn giữ ngôi đầu bảng B và cùng dắt tay với Ý để đi tiếp.
Ở vòng 16 đội, Tây Ban Nha vượt qua Gruzia – đội lần đầu tham dự Euro và đứng thứ ba bảng F – với chiến thắng nhàn nhã 4–1 nhờ các pha lập công của Rodri, Fabian Ruiz, Nico Williams và Dani Olmo, dù họ đã để cho Gruzia có bàn mở tỷ số bất ngờ từ pha đốt lưới nhà của Robin Le Normand. Đến trận tứ kết gặp đội chủ nhà Đức trong một trận cầu đầy căng thẳng kéo dài tới cả hiệp phụ, Tây Ban Nha vẫn giành chiến thắng với tỷ số 2–1 nhờ pha lập công của Dani Olmo và Mikel Merino, riêng Florian Wirtz là người gỡ hòa cho đội tuyển Đức nhưng chừng đó là không đủ để họ đi tiếp. Sau đó, Tây Ban Nha đối đầu với Pháp, đương kim á quân của FIFA World Cup 2022 và đã từng thắng họ ở các trận chung kết UEFA Euro 1984 và chung kết UEFA Nations League 2021. Mặc dù đã để cho Pháp có bàn mở tỷ số từ sớm với bàn thắng của Randal Kolo Muani, song Tây Ban Nha không hề nao núng và đã lội ngược dòng với tỷ số tương tự như ở trận tứ kết gặp Đức qua hai bàn thắng của Lamine Yamal và Dani Olmo. Với việc toàn thắng cả sáu trận đấu, Tây Ban Nha chính thức giành vé đến trận chung kết sau mười hai năm chờ đợi. Ngoài ra, với việc lập siêu phẩm vào lưới của đội tuyển Pháp, Yamal đã xô đổ nhiều kỷ lục để trở thành cầu thủ trẻ tuổi nhất ghi bàn tại một kỳ Euro.
Đường đến chung kết > Anh

|  | Đối thủ | Kết quả |
| --- | --- | --- |
| 1 |  Serbia | 1–0 |
| 2 |  Đan Mạch | 1–1 |
| 3 |  Slovenia | 0–0 |
| 1/8 |  Slovakia | 2–1 (s.h.p.) |
| TK |  Thụy Sĩ | 1–1 (s.h.p.) (5–3 p) |
| BK |  Hà Lan | 2–1 |
Cũng giống như đội tuyển Tây Ban Nha, đội tuyển Anh cũng đã giành quyền tham dự giải đấu với tư cách là đội đứng nhất bảng C tại vòng loại, với việc thắng 6 trên 8 trận đấu. Tại giải đấu lần này, mặc dù được xếp vào bảng C, một bảng đấu dễ thở hơn khi có sự tham gia của Serbia, Đan Mạch và Slovenia, song hành trình vượt qua vòng bảng của đội tuyển Anh không hề dễ dàng. Ở trận đấu ra quân, Anh đã có chiến thắng đầu tay trước Serbia nhờ pha lập công duy nhất của Jude Bellingham. Sang trận đấu gặp Đan Mạch, màn tái đấu của trận bán kết vào năm 2021, Anh đã có bàn thắng từ sớm với pha lập công của Harry Kane, nhưng lại để cho Đan Mạch gỡ hòa với cú sút xa tuyệt đẹp của Morten Hjulmand, qua đó hai đội cầm hòa nhau với tỷ số 1–1. Những tưởng trận hòa với Đan Mạch sẽ giúp cho đội tuyển Anh chơi lột xác hơn ở trận đấu cuối cùng gặp Slovenia, song họ lại gây thất vọng khi để cho Slovenia cầm hòa mà không có bàn thắng nào được ghi, qua đó khép lại hành trình vòng bảng của mình với một trận thắng và hai trận hòa. Mặc dù đã chiếm được ngôi đầu bảng C, song màn trình diễn thiếu thuyết phục của đội tuyển Anh đã để lại những hoài nghi từ giới chuyên môn và người hâm mộ.
Mọi chuyện chỉ thật sự thay đổi khi đội tuyển Anh bước vào vòng đấu loại trực tiếp. Trong màn chạm trán với Slovakia ở vòng 16 đội, Anh đã để cho đối thủ dẫn bàn trước với pha lập công của Ivan Schranz, nhưng hai khoảnh khắc xuất thần của Jude Bellingham và Harry Kane đã giúp cho họ trở về từ cõi chết sau 120 phút thi đấu. Đến trận tứ kết gặp Thụy Sĩ, Anh lại để cho đối thủ dẫn bàn trước với bàn thắng của Breel Embolo, nhưng chỉ năm phút sau, Bukayo Saka đã gỡ hòa cho đội tuyển Anh bằng một siêu phẩm đẹp mắt, dẫn đến hai đội hòa nhau trong 90 phút thi đấu với tỷ số 1–1. Do không có thêm bàn thắng nào được ghi trong hiệp phụ, Anh bước vào loạt sút luân lưu cân não. Tại đây, thủ môn Jordan Pickford đã xuất sắc cản phá quả sút luân lưu của Manuel Akanji, còn các cầu thủ của đội tuyển Anh lần lượt thực hiện thành công những quả đá quyết định để giành vé vào trận bán kết, nơi họ chạm trán với Hà Lan. Mặc dù lại để cho đối thủ dẫn trước với pha lập công của Xavi Simons, song Anh đã có được bàn thắng gỡ hòa từ chấm phạt đền của Harry Kane. Những phút sau đó chứng kiến hai đội chơi giằng co và có phần thận trọng, tuy nhiên mọi chuyện đã kết thúc với Hà Lan khi Ollie Watkins tung ra cú sút đầy quyết đoán để hạ gục thủ môn Bart Verbruggen ở những phút cuối của hiệp hai, qua đó giúp cho đội tuyển Anh có lần thứ hai liên tiếp lọt vào trận chung kết trong lịch sử.
Trận đấu > Hiệp 1

Trận chung kết được bắt đầu vào lúc 21:00 theo giờ địa phương (18:00 UTC) trước sự chứng kiến của 65.600 khán giả trên sân, với Anh là đội giành quyền giao bóng trước. Nhiệt độ tại sân vận động Olympic khi trận đấu diễn ra là 22 °C (72 °F), trời có mây và có độ ẩm lên đến 53%. Trong hiệp 1, dù cho cả hai bên đều nhập cuộc tương đối thận trọng, nhưng Tây Ban Nha là đội có thế trận tốt hơn nên Anh đã bố trí một hàng phòng ngự chắc chắn để không cho các cầu thủ của đối phương có cơ hội tấn công. Sau mười phút chưa thể tiếp cận vào khung thành của đối thủ, Tây Ban Nha bắt đầu phản công nhanh ở phút thứ 12 khi Nico Williams có khoảng trống để xâm nhập cánh phải và tung ra cú sút ở góc gần, song John Stones đã can thiệp kịp thời. Sau đó, Tây Ban Nha thực hiện quả phạt góc, bóng đưa tới chỗ Rodri để anh bật cao đánh đầu chuyền cho Robin Le Normand, song bóng đi chệch hướng khỏi cột dọc. Tới phút thứ 23, trước áp lực của Rodri, Phil Foden mắc sai lầm khi anh chuyền bóng vào chân của Dani Olmo ở khu vực nguy hiểm, may mắn cho anh là các đồng đội đã can thiệp kịp thời và sửa sai. Sang đến phút thứ 36, Tây Ban Nha lại được hưởng quả phạt góc, nhưng cú sút sau đó của Olmo lại không qua được hàng phòng ngự của Anh. Thế trận trở nên căng thẳng khi hai đội chơi giằng co nhau, và đến phút thứ 43, Aymeric Laporte đã có một đường chuyền hướng xuống cánh trái để Alvaro Morata băng xuống nhưng anh không thể vượt qua sự truy cản kịp lúc của Marc Guehi và John Stones. Mãi đến phút thứ 45, Anh mới có cơ hội để phản công khi Jude Bellingham chặn bóng từ chân của Dani Carvajal và tổ chức tấn công nhanh bên cánh trái, sau đó anh chuyền cho Harry Kane để dứt điểm nhưng Rodri đã ngăn chặn kịp thời. Ngay sau đó, Kyle Walker băng lên rất nhanh ở cánh phải để phản công lại rồi bị Williams đốn ngã trên sân, giúp cho Anh được hưởng quả đá phạt trực tiếp. Trên chấm đá phạt, Declan Rice tung ra một đường chuyền hướng sang cột xa bên trái, và Foden sau đó có tình huống sút bóng đầy cố gắng nhưng Unai Simon đã khống chế thành công. Không có nhiều cơ hội thực sự nào được cả hai đội tạo ra, hiệp 1 của trận đấu khép lại với tỷ số hòa 0–0.
Trận đấu > Hiệp 2

Cole Palmer là người đã gỡ hòa cho đội tuyển Anh, song Mikel Oyarzabal là người đã ấn định chiến thắng cho Tây Ban Nha, qua đó giúp cho Tây Ban Nha giành chức vô địch Euro thứ tư trong lịch sử.
Sang hiệp 2, Tây Ban Nha phải thay người bất đắc dĩ khi Rodri buộc phải rời sân vì chấn thương, và người vào sân thay cho anh là Martín Zubimendi. Tuy nhiên, bước ngoặt của trận đấu đã xảy ra theo cách không ai ngờ tới, khi ở phút thứ 47, hàng phòng ngự của Anh đã để cho Lamine Yamal xâm nhập bên cánh phải, sau đó anh chuyền sệt xuống bên cánh trái cho Williams lao xuống sút chìm chéo góc hạ gục thủ môn Jordan Pickford. Có bàn mở tỷ số, Tây Ban Nha cởi bỏ áp lực và chơi tấn công thanh thoát hơn khiến cho Anh gặp rất nhiều khó khăn. Phút thứ 55, Morata vượt qua sự truy cản của Guehi và Pickford để dứt điểm, song bóng đi chệch mục tiêu và bị Stones phá ra. Tiếp đó, Williams sút chìm chéo góc từ cự ly khoảng 25m nhưng bóng chệch cột trong gang tấc. Đến phút thứ 64, Bellingham đã thắp lên niềm hy vọng cho các cầu thủ Anh khi anh đã xoay người vượt qua Olmo và Carvajal để dứt điểm nhưng không trúng đích. Ba phút sau, Olmo chọc khe xuống bên phải để cho Yamal vượt qua Luke Shaw rồi tung ra cú cứa lòng sệt, nhưng bị thủ môn Pickford cản phá. Thế trận ngày càng trở nên khó khăn cho các cầu thủ Anh, nhưng đến phút thứ 73, sau pha phối hợp ăn ý giữa Bukayo Saka và Bellingham, Cole Palmer – người được tung vào sân từ băng ghế dự bị ở phút thứ 70 – đã tỏa sáng đúng lúc khi anh tung ra cú sút chìm vào góc xa ở cự ly 21m khiến cho thủ môn Simon phải bó tay. Tinh thần của các cầu thủ Anh được dâng cao sau bàn thắng gỡ hòa này, song họ không tấn công ngay mà tiếp tục lui về phòng ngự và chờ thời cơ để dứt điểm. Phút thứ 82, Tây Ban Nha phối hợp đập nhả ngay ở trung lộ, Olmo tạo cơ hội để cho Yamal tung ra cú sút nhưng thủ môn Pickford vẫn kịp phản xạ đúng lúc. Hai bên vẫn đang chơi giằng co rất quyết liệt, nhưng bi kịch một lần nữa lại xảy đến với Anh ở phút thứ 86, khi Marc Cucurella lao lên ở phía cánh trái rồi tạt sệt vào cho Mikel Oyarzabal dứt điểm ở góc gần, qua đó Tây Ban Nha tái lập thế dẫn trước. Biết không còn đường lui, Anh nhanh chóng tổ chức phản công hòng tìm kiếm bàn thắng gỡ hòa. Cơ hội cho họ đã đến ở phút thứ 90, khi từ tình huống đá phạt góc, Rice đánh đầu nhưng bị thủ môn Simon đẩy ra, sau đó Guehi đánh đầu bồi nhưng Olmo đánh đầu phá ra ngay trên vạch cầu môn. Cuối cùng, trận đấu đã kết thúc, Tây Ban Nha giành thắng lợi đầy kịch tính trước Anh với tỷ số chung cuộc 2–1 để chính thức lên ngôi vô địch lần thứ tư trong lịch sử Euro.
Trận đấu > Chi tiết

21:00
| Tây Ban Nha  | 2–1 |  Anh |
| --- | --- | --- |
|  Williams  47'  Oyarzabal  86' | Chi tiết |  Palmer  73' |
Khán giả: 65.600
Trọng tài: François Letexier (Pháp)
| --- | --- |
             Tây Ban Nha :              Anh 
| --- | --- |
 Cầu thủ xuất sắc nhất trận:  Nico Williams (Tây Ban Nha) Trợ lý trọng tài:  Cyril Mugnier (Pháp)   Mehdi Rahmouni (Pháp)  Trọng tài bàn:  Szymon Marciniak (Ba Lan)  Trọng tài dự phòng:  Tomasz Listkiewicz (Ba Lan)  Trợ lý trọng tài video:  Jérôme Brisard (Pháp)  Trợ lý tổ trợ lý trọng tài video:  Willy Delajod (Pháp)  Massimiliano Irrati (Ý) :  Luật trận đấu 90 phút  30 phút hiệp phụ nếu cần thiết  Sút luân lưu nếu vẫn có tỷ số hòa  Có tối đa 15 cầu thủ dự bị  Được phép thay tối đa 5 cầu thủ dự bị, và được phép thay thêm 1 cầu thủ dự bị nữa trong hiệp phụ
Sau trận đấu

Giorgio Chiellini, đội trưởng của đội tuyển Ý vô địch Euro 2020 và là đồng đội cũ của Morata trong màu áo Juventus, là người đã mang cúp vào sân để chuẩn bị trao cho đội tuyển Tây Ban Nha. Chủ tịch UEFA Aleksander Čeferin cũng đã có mặt trên sân vận động trong buổi lễ trao giải để trao huy chương và cúp cho Álvaro Morata – đội trưởng của đội tuyển bóng đá quốc gia Tây Ban Nha.
Nico Williams được vinh danh là cầu thủ xuất sắc nhất trận đấu, còn Rodri – một cầu thủ khác của Tây Ban Nha – được trao danh hiệu Cầu thủ xuất sắc nhất giải đấu với những màn trình diễn xuất sắc của mình xuyên suốt mùa giải. Lamine Yamal, cầu thủ trẻ của Tây Ban Nha vừa tròn 17 tuổi một ngày trước trận chung kết, được UEFA trao tặng danh hiệu Cầu thủ trẻ xuất sắc nhất giải đấu, qua đó trở thành cầu thủ trẻ tuổi nhất góp mặt trong một trận chung kết UEFA Euro hoặc FIFA World Cup, và đồng thời còn trở thành cầu thủ trẻ tuổi nhất vô địch một giải đấu lớn như trên.
Sân vận động Olympic là nơi tổ chức trận chung kết của giải đấu.
Với những đóng góp lớn trong khâu tấn công của Tây Ban Nha, trong đó có việc ghi bàn mở tỷ số, Nico Williams được bầu chọn là cầu thủ xuất sắc nhất trận chung kết.
Giáo sư
Nguồn gốc

Thuật ngữ "giáo sư" trong tiếng Việt bắt nguồn từ hai chữ 教師. Từ professor trong tiếng Anh được sử dụng lần đầu tiên vào cuối thế kỷ XIV có nghĩa là "người truyền dạy một ngành kiến thức" từ tiếng La Tinh "person who professes to be an expert in some art or science".
Nhiệm vụ

Các giáo sư là những chuyên gia có trình độ cao trong lĩnh vực của họ, họ thường thực hiện một số hoặc tất cả các nhiệm vụ sau:
Quản lý giảng dạy, nghiên cứu và xuất bản sách, bài báo tại các sở của họ (ở các nước có mỗi giáo sư đứng đầu một khoa);
Thực hiện các bài giảng và hội thảo chuyên ngành (ví dụ như "tuyên xưng"), chẳng hạn như lĩnh vực toán học, khoa học, nhân văn, khoa học xã hội, giáo dục, văn học, âm nhạc hoặc các lĩnh vực ứng dụng kỹ thuật, thiết kế, y khoa, điều dưỡng, Kinh doanh;
Thực hiện, dẫn dắt và xuất bản các nghiên cứu ban đầu tiên tiến trong các tạp chí khoa học được đánh đúng với lĩnh vực của họ;
Cung cấp dịch vụ cộng đồng, bao gồm các chương trình tư vấn (như tư vấn cho các tổ chức chính phủ và phi lợi nhuận) hoặc cung cấp các bình luận chuyên gia về các chương trình truyền hình, đài phát thanh hoặc các chương trình công cộng;
Tư vấn sinh viên sau đại học về lĩnh vực đào tạo của họ;
Thực hiện các chức năng hành chính hoặc quản lý, thường ở vị trí cao (ví dụ như trưởng khoa, thư viện...).
Đánh giá học sinh trong các lĩnh vực chuyên môn (ví dụ: thông qua kiểm tra hoặc thuyết trình).
Vai trò khác của các nhiệm vụ giáo sư phụ thuộc vào thể chế của từng học viện, các trung tâm nghiên cứu, di sản, các giao thức, địa điểm (quốc gia) và thời gian. Ví dụ, các giáo sư tại các trường đại học theo định hướng nghiên cứu ở Bắc Mỹ và, nói chung, tại các trường đại học châu Âu, được thúc đẩy chủ yếu dựa trên thành tích nghiên cứu và thành công từ bên ngoài.
Tiền lương

Bảng dưới đây cung cấp thông tin tiền lương của giáo sư và phó giáo sư trên thế giới. Lưu ý rằng dữ liệu này được tổng hợp vào năm 2014 (tính bằng đồng Euro) và được coi là lỗi thời đáng kể vào năm hiện tại.
| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |

| Quốc gia | Giáo sư tập sự | Phó Giáo sư | Giáo sư |
| Mỹ | €46,475 | €52,367 | €77,061 |
| Mỹ – Các trường ĐH hàng đầu | €59,310 | €68,429 | €103,666 |
| Anh | €36,436 | €44,952 | €60,478 |
| Anh – Các trường ĐH hàng đầu | €39,855 | €45,235 | €84,894 |
| Đức | €33,182 | €42,124 | €47,894 |
| Pháp | €24,686 | €30,088 | €38,247 |
| Hà Lan | €34,671 | €42,062 | €50,847 |
| Thụy Sỹ | €78,396 | €89,951 | €101,493 |
| Bỉ | €32,540 | €37,429 | €42,535 |
| Thụy Điển | €30,005 | €35,783 | €42,357 |
| Na Uy | €34,947 | €37,500 | €45,113 |
Tranh vẽ của họa sĩ Ý Laurentius de Voltolina khoảng năm 1233
Triết gia Hy Lạp cổ đại Socrates là một trong những giáo sư ghi chép sớm nhất.
Áp lực

Áp lực (ký hiệu: vector N hoặc F) là lực ép vuông góc lên một mặt hoặc một diện tích tiếp xúc của đối tượng chịu lực.
Định nghĩa

Áp lực là lực ép tác động trên diện tích bề mặt của một vật theo phương thẳng đứng với bề mặt tiếp xúc. Lực ép vuông góc với diện tích bề mặt chịu lực. Theo nghĩa chung, cũng như khái niệm lực tổng quát, áp lực là đại lượng vector. Tuy nhiên vì đã xác định được phương (vuông góc với bề mặt chịu lực) và chiều (hướng vào mặt chịu lực) nên khi nói về áp lực, người ta có thể chỉ nói về độ lớn
Đơn vị đo lường của áp lực là: Newton(N)
Công thức tính áp lực

Về mặt toán học:
Trong đó: Fa Áp lực
Đối với chất khí ta có thể sử dụng công thức sau:
Trong đó:
Anapoma uniformis

| Anapoma uniformis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Noctuidae
Chi (genus): Anapoma
Loài (species): A. uniformis
Danh pháp hai phần
Anapoma uniformis Strand, 1917 
Anapoma uniformis là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Lockheed Martin F-35 Lightning II

| F-35 Lightning II |
| --- | --- |

Kiểu: Máy bay tiêm kích bom đa nhiệm tàng hình
Nguồn gốc:  Hoa Kỳ
Hãng sản xuất: Lockheed Martin
Chuyến bay đầu tiên: 15-12-2006
Được giới thiệu: 2011
Khách hàng chính: xem Các nước sử dụng
Số lượng sản xuất: 555+ (tính tới tháng 8/2020)
Chi phí máy bay: Giá nội địa: (lô sản xuất thứ 14) F-35A: 77,9 triệu USD (năm 2020)  F-35B: 101,3 triệu USD (năm 2020)  F-35C: 94,4 triệu USD (năm 2020)  Lưu ý: các mức giá trên chỉ là giá thành chế tạo máy bay (Flyaway cost), chưa bao gồm chi phí cho hệ thống vũ khí đi kèm. Nếu tính cả chi phí vũ khí thì giá mỗi chiếc F-35 sẽ tăng thêm 30-40 triệu USD nữa, ở mức 110 - 140 triệu USD/chiếc Giá xuất khẩu:  F-35I: 200 triệu USD/chiếc (đã bao gồm vũ khí) F-35A: 133 triệu USD/chiếc (chưa bao gồm vũ khí)) - 176,5 triệu USD/chiếc (đã bao gồm vũ khí) (năm 2018)
Được phát triển từ: Lockheed Martin X-35
F-35 Lightning II (Tia chớp) (viết tắt: F-35) là tên gọi chung cho 3 biến thể máy bay khác nhau dựa trên thiết kế cơ sở X-35 của dự án phát triển máy bay tiêm kích phối hợp (JSF) một chỗ ngồi, có khả năng tàng hình và thực hiện nhiều nhiệm vụ khác nhau như yểm trợ cận chiến, ném bom chiến thuật,...
Dự án JSF là dự án nghiên cứu và chế tạo vũ khí lớn nhất của Hoa Kỳ và các nước đồng minh kể từ sau thời kỳ Chiến tranh Lạnh, thể hiện qua số lượng máy bay dự tính chế tạo trong khoảng thời gian tới năm 2035 lên tới hàng nghìn chiếc, trung bình dự kiến chế tạo hơn 100 chiếc mỗi năm.
Việc phát triển nó đã được đưa vào kế hoạch tài chính của Hoa Kỳ, Vương quốc Anh và các chính phủ đồng minh khác. Nó được thiết kế và chế tạo bởi tập đoàn Lockheed Martin và các nhà thầu quốc phòng chủ chốt khác là Pratt & Whitney, BAE Systems và Northrop Grumman. Tổng kinh phí ước tính phục vụ nghiên cứu phát triển, thử nghiệm và chế tạo số lượng máy bay 2,456 chiếc (trong đó có 14 chiếc dùng để thử nghiệm) của cả ba biến thể lên tới 406.1 tỷ đô la Mỹ
Cũng vì khoản tiền dự kiến bỏ ra để phát triển, chế tạo và vận hành số lượng máy bay trên rất lớn lại chỉ tập trung vào tay 2 nhà thầu chính là Lockheed Martin và Pratt & Whitney, nên chương trình được sự quan tâm rất lớn của truyền thông trong nước Mỹ và rất nhiều nước khác. Các hãng đối thủ, như Boeing cũng theo dõi rất sát sao từng pha phát triển của chương trình và tìm cách công bố các thông tin bất lợi về chương trình nhằm gây trở ngại cho việc đàm phán các đơn đặt hàng của Lockheed Martin.
Lịch sử phát triển > Định hướng phát triển:

Chương trình máy bay tiêm kích bom phối hợp (JSF) được gộp lại từ 2 nền tảng thiết kế:
Thiết kế máy bay thay thế AV-8B Harrier II cất hạ cánh trên tàu đổ bộ của Thủy quân lục chiến Hoa Kỳ.
Thiết kế máy bay thay thế máy bay F/A-18 là máy bay chủ lực của Hải quân Hoa Kỳ hoạt động trên các tàu sân bay và máy bay F-16 của Không quân Hoa Kỳ.
Cuối cùng chương trình dựa trên thiết kế cơ sở, phát triển các biến thể khác nhau, tuy nhiên chia sẻ sự tương đồng ở mức tối đa các bộ phận của chúng:
F-35A: CTOL - loại cất và hạ cánh bình thường, thay thế F-16.
F-35B: STOVL - loại cất cánh khoảng cách ngắn và đáp thẳng xuống, thay thế AV-8B.
F-35C: phiên bản trang bị cho hàng không mẫu hạm thay thế F/A-18.