stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Apteropeda globosa

| Apteropeda globosa> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Chrysomelidae
Chi (genus): Apteropeda
Loài (species): A. globosa
Danh pháp hai phần
Apteropeda globosa (Illiger, 1794) 
Danh pháp đồng nghĩa
  Danh sách  Altica globosa Illiger, 1794   Haltica conglomerata Illiger, 1807   Haltica globus Duftschmid, 1825   Apteropeda nigroaenea Weidenbach, 1859   Apteropeda majuscula Foudras, 1860  
Apteropeda globosa là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Illiger miêu tả khoa học năm 1794.
Chú thích

↑  Synonyms and distribution
↑  Chrysomelidae in Synopsis of the described Coleoptera of the World ngày 13 tháng 12 năm 2008
Phyllanthus pacificus

| Phyllanthus pacificus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Malpighiales
Họ (familia): Phyllanthaceae
Chi (genus): Phyllanthus
Loài (species): P. pacificus
Danh pháp hai phần
Phyllanthus pacificus Müll.Arg. 
Phyllanthus pacificus là một loài thực vật có hoa trong họ Diệp hạ châu. Loài này được Müll.Arg. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1863.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Phyllanthus pacificus”. Truy cập ngày 25 tháng 6 năm 2013.
Belpınar, Geyve

| Belpınar |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
BelpınarVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Sakarya
Huyện: Geyve
Dân số (2008)
 • Tổng cộng: 307 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Mã bưu chính: 54700 
Belpınar là một xã thuộc huyện Geyve, tỉnh Sakarya, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2008 là 307 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Sakarya”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Bản gốc lưu trữ ngày 2 tháng 4 năm 2015. Truy cập ngày 17 tháng 9 năm 2012.
Arctia wiskotti

| Arctia wiskotti> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Chi (genus): Arctia
Loài (species): A. wiskotti
Danh pháp hai phần
Arctia wiskotti
Arctia wiskotti là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Nicolae Bălcescu, Constanța

| Nicolae Bălcescu |
| --- | --- |
—  Đô thị  —
 

 
 Vị trí của Nicolae Bălcescu, Constanţa
Nicolae Bălcescu
Tọa độ: 44°23′0″B 28°23′0″Đ﻿ / ﻿44,38333°B 28,38333°Đ﻿ / 44.38333; 28.38333 
Quốc gia:  România
Hạt: Hạt Constanţa
Cấp hành chính: Xã
Thủ phủ: Nicolae Bălcescu 
Chính quyền
 • Thị trưởng: Viorel Bălan (Đảng Tự do dân chủ)
Diện tích
 • Tổng cộng: 147,26 km2 (5,686 mi2)
Dân số (2004)
 • Tổng cộng: 4.957
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Mã bưu chính: 907210 
Trang web: http://www.primaria-nbalcescu.go.ro
Nicolae Bălcescu là một xã ở hạt Constanţa, România.
Xã này có hai làng:
Nicolae Bălcescu (tên lịch sử: Danachioi, tiếng Thổ Nhĩ Kỳ: Danaköy; Carol I) - được đặt tên theo nhà sử học và nhà cách mạng Romanian Nicolae Bălcescu
Dorobanţu (tên lịch sử: tiếng Thổ Nhĩ Kỳ: Bilar'ar)
Nodaria indecisa

| Nodaria indecisa> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Noctuidae
Chi (genus): Nodaria
Loài (species): N. indecisa
Danh pháp hai phần
Nodaria indecisa Walker, 1865 
Nodaria indecisa là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Nicola Rizzoli

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
 Rizzoli trong Trận chung kết Giải vô địch bóng đá thế giới 2014
Thông tin cá nhân
Sinh:  5 tháng 10, 1971 (52 tuổi) Mirandola, Modena, Ý
Nghề nghiệp khác:  Kiến trúc sư
Trong nước
| Các năm |  Giải |  Vai trò |  |
| 1998–2001 |  Serie C |  Trọng tài |  |
| 2001–2010 |  Serie A và B |  Trọng tài |  |
| 2010–2017 |  Serie A |  Trọng tài |  |
Quốc tế
| Các năm |  Giải |  Vai trò |  |
| 2007–2017 |  FIFA |  Trọng tài |  |
Nicola Rizzoli (phát âm tiếng Ý: [niˈkɔla ritˈtsɔli]; sinh ngày 5 tháng 10 năm 1971) là cựu trọng tài bóng đá người Ý, người đã làm trọng tài cho Serie A của Ý từ năm 2002 đến năm 2017, và đã từng là trọng tài của FIFA từ năm 2007 đến năm 2017. Ông ấy đã có trận chung kết FIFA World Cup 2014 giữa Đức và Argentina vào ngày 13 tháng 7 tại Estádio do Maracanã và Chung kết Champions League 2013 tại Wembley. Tính đến năm 2011, Rizzoli đã giành được sáu giải thưởng liên tiếp AIC Serie A của năm, với thành công gần đây nhất của ông đến vào năm 2016. Vào ngày 18 tháng 2 năm 2017, Rizzoli đã được Soccer 360 đưa vào danh sách 5 trọng tài hàng đầu trong thế kỷ 21.
Appendicula fasciculata

| Appendicula fasciculata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Chi (genus): Appendicula
Loài (species): A. fasciculata
Danh pháp hai phần
Appendicula fasciculata J.J.Sm. 
Appendicula fasciculata là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được J.J.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1913.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Appendicula fasciculata”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Oreas martiana

| Oreas martiana> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Bryophyta
Lớp (class): Bryopsida
Phân lớp (subclass): Dicranidae
Bộ (ordo): Dicranales
Họ (familia): Dicranaceae
Chi (genus): Oreas
Loài (species): O. martiana
Danh pháp hai phần
Oreas martiana (Hoppe & Hornsch.) Brid., 1826 
Oreas martiana là một loài Rêu trong họ Dicranaceae. Loài này được (Hoppe & Hornsch.) Brid. mô tả khoa học đầu tiên năm 1826.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Oreas martiana”. Truy cập ngày 19 tháng 8 năm 2013.
Pidonia tsukamotoi

| Pidonia tsukamotoi> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Pidonia
Loài (species): P. tsukamotoi
Danh pháp hai phần
Pidonia tsukamotoi Mizuno, 1978 
Pidonia tsukamotoi là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Declieuxia spergulifolia

| Declieuxia spergulifolia> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Gentianales
Họ (familia): Rubiaceae
Chi (genus): Declieuxia
Loài (species): D. spergulifolia
Danh pháp hai phần
Declieuxia spergulifolia Mart. & Zucc. ex Schult. & Schult.f. 
Declieuxia spergulifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được Mart. & Zucc. ex Schult. & Schult.f. mô tả khoa học đầu tiên năm 1827.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Declieuxia spergulifolia”. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2013.
Ném bom chiến thuật

Thủy quân lục chiến Hoa Kỳ theo dõi vụ nổ bom do những chiếc F4U Corsairs của Thủy quân lục chiến ném xuống trong Trận Chosin Reservoir, Hàn Quốc, vào tháng 12 năm 1950.
Ném bom chiến thuật là hình thức không kích sử dụng máy bay tấn công các lực lượng mặt đất và khí tài quân sự của đối phương trong vùng chiến sự. Hình thức này đối lập với ném bom chiến lược – tấn công thành phố, cơ sở công nghiệp của đối phương nhằm làm suy yếu khả năng tiến hành chiến tranh.
Ném bom chiến thuật ra đời từ Thế chiến thứ nhất khi các phi công ném những quả bom nhỏ từ buồng lái xuống đội hình địch phía dưới. Đến Thế chiến thứ hai, đã có các máy bay được chuyên biệt hóa để thực hiện nhiệm vụ tấn công trên chiến trường song chủ yếu vẫn là những máy bay tấn công mặt đất hoặc máy bay ném-bom chiến đấu. Ví dụ, trong Chiến tranh Triều Tiên, các phi vụ chiến thuật được thực hiện bởi các máy bay chiến đấu có từ Thế chiến thứ hai như máy bay F4U Corsair. Trong Chiến tranh Việt Nam, các nhiệm vụ ném bom chiến thuật được định hướng bởi máy bay đi trước xác định mục tiêu (tiếng Anh: forward air controller – FAC). Các máy bay này nhỏ, định vị mục tiêu bằng cách ném vật phát khói xuống vị trí cần tấn công, thường là có sự phối hợp với bộ binh tại chiến trường. Các máy bay ném bom bay phía sau sẽ tới không kích mục tiêu.
Ngày nay, các vũ khí chính xác hay "bom thông minh" có thể tiếp cận mục tiêu với độ chính xác rất cao.
Có hai vai trò cơ bản của nhiệm vụ ném bom chiến thuật:
Không quân yểm trợ các lực lượng mặt đất, hoạt động theo sự dẫn đường, giúp đỡ của các lực lượng mặt đất.
Sử dụng không quân để ngăn chặn tiếp tế; nhiệm vụ này không có sự liên lạc cũng như hiệp đồng với các lực lượng chiến đấu mặt đất.
Dendrobium gracillimum

| Dendrobium gracillimum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Chi (genus): Dendrobium
Loài (species): D. gracillimum
Danh pháp hai phần
Dendrobium gracillimum (Rupp) Leaney 
Dendrobium gracillimum là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được (Rupp) Leaney mô tả khoa học đầu tiên năm 1934.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Dendrobium gracillimum”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Apantesis decorata

| Apantesis decorata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Chi (genus): Apantesis
Loài (species): A. decorata
Danh pháp hai phần
Apantesis decorata
Apantesis decorata là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Begonia opuliflora

| Begonia opuliflora> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Cucurbitales
Họ (familia): Begoniaceae
Chi (genus): Begonia
Loài (species): B. opuliflora
Danh pháp hai phần
Begonia opuliflora Putz., 1856 
Begonia opuliflora là một loài thực vật có hoa trong họ Thu hải đường. Loài này được Putz. mô tả khoa học đầu tiên năm 1856.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Begonia opuliflora”. Truy cập ngày 30 tháng 8 năm 2013.
David Lidington

| The Right Honourable David Lidington CBE MP |
| --- | --- |


Bộ trưởng Văn phòng Nội các  
Nhiệm kỳ 8 tháng 1 năm 2018 – 24 tháng 7 năm 2019
Thủ tướng: Theresa May
Tiền nhiệm: Damian Green
Kế nhiệm: Oliver Dowden
Pháp quan Lãnh địa Công tước Lancaster
Nhiệm kỳ 8 tháng 1 năm 2018 – 24 tháng 7 năm 2019
Thủ tướng: Theresa May
Tiền nhiệm: Sir Patrick McLoughlin
Kế nhiệm: Michael Gove
Bộ trưởng Tư pháp Đại chưởng ấn
Nhiệm kỳ 11 tháng 6 năm 2017 – 8 tháng 1 năm 2018
Thủ tướng: Theresa May
Tiền nhiệm: Elizabeth Truss
Kế nhiệm: David Gauke
Lãnh đạo Hạ viện Anh Viện trưởng Viện cơ mật
Nhiệm kỳ 14 tháng 7 năm 2016 – 11 tháng 6 năm 2017
Thủ tướng: Theresa May
Tiền nhiệm: Chris Grayling
Kế nhiệm: Andrea Leadsom
Quốc vụ khanh ngoại giao châu Âu
Nhiệm kỳ 12 tháng 5 năm 2010 – 14 tháng 7 năm 2016
Thủ tướng: David Cameron
Tiền nhiệm: Chris Bryant
Kế nhiệm: Alan Duncan (Châu Âu và Châu Mỹ)
Quốc vụ khanh Chính phủ Trù bị cho Bắc Ireland
Nhiệm kỳ 11 tháng 11 năm 2003 – 2 tháng 7 năm 2007
Lãnh đạo: Michael Howard David Cameron
Tiền nhiệm: Quentin Davies
Kế nhiệm: Owen Paterson
Bộ trưởng Môi trường, Thực phẩm và Nông thôn Chính phủ Trù bị
Nhiệm kỳ 23 tháng 7 năm 2002 – 11 tháng 11 năm 2003
Lãnh đạo: Iain Duncan Smith
Tiền nhiệm: Peter Ainsworth
Kế nhiệm: Caroline Spelman (Môi trường)
Hạ nghị sĩ cho Aylesbury
Đương nhiệm
Nhậm chức  9 tháng 4 năm 1992
Tiền nhiệm: Timothy Raison
Số phiếu: 14,696 (25.0%)
 
Thông tin cá nhân
Sinh: David Roy Lidington 30 tháng 6, 1956 (68 tuổi) Lambeth, Luân Đôn, Anh
Đảng chính trị: Bảo thủ
Phối ngẫu: Helen Parry (cưới 1989)
Con cái: 4
Alma mater: Viện Sidney Sussex, Cambridge
Website: Trang mạng chính thức
Tiến sĩ David Roy Lidington (sinh ngày 30 tháng 6 năm 1956) là một chính trị gia của Đảng Bảo thủ Anh, người đã từng là thành viên Quốc hội đại diện cho đơn vị bầu cử Aylesbury kể từ năm 1992 và Bộ trưởng Văn phòng Nội các và Pháp quan Lãnh địa Công tước Lancaster kể từ ngày 8 tháng 1 năm 2018.
Từ tháng 5 năm 2010 đến tháng 7 năm 2016, ông là Quốc vụ khanh Ngoại giao Châu Âu và sau đó là Nhà lãnh đạo Hạ viện Anh và Chưởng quan & Bộ trưởng Tư pháp Công lý.
Tiểu sử

Sinh ra ở Lambeth, Lidington học ở trường tiểu học Merchant Taylors (trước đây là trường tiểu học Northwood) sau đó là trường trung học nam sinh Haberdashers' Aske, Elstree, Hertfordshire, tiếp theo là Viện Sidney Sussex, Cambridge, nơi ông có bằng đại học ngành lịch sử và bằng tiến sĩ năm 1988 với đề tài "Việc thực thi các điều luật hình sự tại tòa của Bộ Tài chính khoảng1558-khoảng 1576"  về lịch sử Elizabeth. Trong khi ở Cambridge, ông là Chủ tịch Hiệp hội Bảo tồn Đại học Cambridge và Phó Chủ tịch Hội Sinh viên Đại học Cambridge.
Các công việc ban đầu của Lidington bao gồm các chức vụ ở BP và Rio Tinto Group trước khi được bổ nhiệm vào năm 1987 với tư cách cố vấn đặc biệt cho Bộ trưởng Bộ Nội vụ Douglas Hurd. Ông chuyển đến Văn phòng Ngoại giao và Khối thịnh vượng chung năm 1989 khi Douglas Hurd được bổ nhiệm làm Ngoại trưởng.
Lidington và vợ Helen có bốn người con trai. Ông được nuôi dạy như một nhà theo chủ nghĩa giáo đoàn nhưng nay là người Anh giáo. Ông là Đại tá của trường Sidney Sussex College, đội Cambridge đã đoạt giải Thử thách Đại học năm 1979. Nhóm nghiên cứu cũng đã giành được Giải thưởng Đại học năm 2002 - Kết hợp lại "vô địch các nhà vô địch" trong 40 năm kỉ niệm của chương trình.
Trong cuộc tổng tuyển cử năm 1987, Lidington đã không thành công trong bầu cử Vauxhall.
Orthozona

| Orthozona> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Chi (genus): Orthozona
Orthozona là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.
Appendicula elegans

| Appendicula elegans> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Chi (genus): Appendicula
Loài (species): A. elegans
Danh pháp hai phần
Appendicula elegans Rchb.f. 
Appendicula elegans là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Rchb.f. mô tả khoa học đầu tiên năm 1857.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Appendicula elegans”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Piletosoma holophaealis

| Piletosoma holophaealis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Crambidae
Chi (genus): Piletosoma
Loài (species): P. holophaealis
Danh pháp hai phần
Piletosoma holophaealis
Piletosoma holophaealis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 19 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Beilschmiedia thollonii

| Beilschmiedia thollonii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Magnoliidae
Bộ (ordo): Laurales
Họ (familia): Lauraceae
Chi (genus): Beilschmiedia
Loài (species): B. thollonii
Danh pháp hai phần
Beilschmiedia thollonii Robyns & R.Wilczek, 1950 
Beilschmiedia thollonii là loài thực vật có hoa trong họ Nguyệt quế. Loài này được Robyns & R.Wilczek miêu tả khoa học đầu tiên năm 1950.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Beilschmiedia thollonii”. Truy cập ngày 14 tháng 6 năm 2013.
Oreas mexicana

| Oreas mexicana> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Bryophyta
Lớp (class): Bryopsida
Bộ (ordo): Dicranales
Họ (familia): Dicranaceae
Chi (genus): Oreas
Loài (species): O. mexicana
Danh pháp hai phần
Oreas mexicana Thér., 1928 
Oreas mexicana là một loài rêu trong họ Dicranaceae. Loài này được Thér. mô tả khoa học đầu tiên năm 1928.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Oreas mexicana”. Truy cập ngày 31 tháng 5 năm 2014.
Archaeopteryx

| Archaeopteryx |
| --- | --- |
Khoảng thời gian tồn tại: Jura muộn, 150.8–148.5 triệu năm trước đây  TiềnЄ Є O S D C P T J K Pg N  ↓  

Mẫu Archaeopteryx từ Berlin (A. siemensii).

Phân loại khoa học 
Vực:: Eukaryota
Giới:: Animalia
Ngành:: Chordata
Lớp:: Reptilia
nhánh:: Dinosauria
Bộ:: Saurischia
Phân bộ:: Theropoda
nhánh:: Maniraptora
nhánh:: Avialae
Họ:: †Archaeopterygidae
Chi:: †Archaeopteryx Meyer, 1861  (conflated )

Loài điển hình
†Archaeopteryx lithographica Meyer, 1861 (danh pháp bảo tồn)
Các loài nhắc đến
 †A. siemensii Dames, 1897  †A. albersdoerferi Kundrat et al. 2018
Các đồng nghĩa
  Các danh pháp chi đồng nghĩa Griphosaurus  Wagner, 1862 (danh pháp bị từ chối)  Griphornis  Woodward, 1862 (danh pháp bị từ chối)  Archaeornis  Petronievics, 1917  Jurapteryx  Howgate, 1984  Wellnhoferia?  Elżanowski, 2001    Các danh pháp loài đồng nghĩa Griphosaurus problematicus  Wagner, 1862 vide Woodward 1862 nomen rejectum  Griphornis longicaudatus  Owen 1862 vide Woodward 1862 nomen rejectum  Griphosaurus longicaudatus  (Owen 1862 vide Woodward 1862) Owen 1862 vide Brodkorb 1863 nomen rejectum  Archaeopteryx macrura  Owen, 1862 (danh pháp bị từ chối)  Archaeopteryx siemensii?  (Dames, 1897)  Archaeornis siemensii  (Dames, 1897) Peteronievics vide Petroneivics & Woodward 1917  Archaeopteryx owenii  Petronievics, 1917 (danh pháp bị từ chối)  Archaeopteryx recurva  Howgate, 1984  Jurapteryx recurva  (Howgate, 1984) Howgate 1985  Archaeopteryx bavarica  Wellnhofer, 1993  ?Wellnhoferia grandis  Elżanowski, 2001  
Archaeopteryx, còn gọi là chim thủy tổ hoặc điểu long lông vũ, sống vào cuối kỷ Jura khoảng 150 triệu năm trước, tại nơi ngày nay là miền nam Đức khi châu Âu còn là nhiều quần đảo trong vùng biển nông nhiệt đới, gần với đường xích đạo hơn hiện tại. Kích thước hầu hết bằng chim ác là, cá thể lớn nhất bằng một con quạ, Archaeopteryx có chiều dài 0,5 m (1 ft 8 in). Chúng có kích thước nhỏ, cánh rộng, và được cho là có khả năng bay hay lướt, Archaeopteryx có nhiều đặc điểm của khủng long Đại Trung sinh hơn là chim. Về chi tiết, nó có các đặc điểm sau của nhóm deinonychosauria (dromaeosauridae và troodontidae): hàm có răng sắc, ba ngón tay có vuốt trên mỗi bàn tay, một cái đuôi dài, ngón chân có thể co duỗi ("killing claw"), lông vũ và nhiều đặc điểm khác.
Những đặc điểm này khiến Archaeopteryx được coi là hóa thạch chuyển tiếp giữa khủng long và chim. Do đó, Archaeopteryx đóng một vai trò quan trọng, không chỉ trong nghiên cứu nguồn gốc chim, mà còn cả trong nghiên cứu khủng long. Chúng được đặt tên theo một hóa thạch lông vũ năm 1861. Cùng năm đó, mẫu vật Archaeopteryx hoàn chỉnh đầu tiên được công bố. Nhiều mẫu vật Archaeopteryx đã dược phát hiện. Mặc dù có biến thể, các nhà nghiên cứu cho rằng tất cả các hóa thạch này đều của một loài duy nhất, mặc dù vẫn còn nhiều tranh cãi.
Mẫu vật điển hình của Archaeopteryx được phát hiện 2 năm sau khi Charles Darwin ra mắt cuốn Nguồn gốc các loài. Archaeopteryx đã củng cố lý thuyết của Darwin và là mảnh ghép ban đầu của bí ẩn nguồn gốc loài chim, hóa thạch chuyển tiếp và tiến hóa.
Mô tả

Hầu hết các mẫu vật của Archaeopteryx được phát hiện từ tầng đá vôi Solnhofen ở Bavaria, miền nam Đức, là một lagerstätte, một dạng địa chất hiếm và đáng chú ý bởi các hóa thạch được bảo quản trong điều kiện hoàn hảo tới từng chi tiết có niên đại vào khoảng giai đoạn Tithonia sớm của kỷ Jura, từ 150.8–148.5 triệu năm trước.
Archaeopteryx có kích thước, với đôi cánh rộng tròn ở hai đầu cánh và một cái đuôi khá dài so với chiều dài cơ thể. Chúng có thể đạt tới chiều dài 500 mm, với khối lượng ước tính khoảng từ 0,8 đến 1 kg. Lông vũ Archaeopteryx, mặc dù ít được ghi nhận hơn các đặc điểm khác, lại có cấu trúc rất giống với lông vũ hiện đại. Mặc dù có nhiều đặc điểm của chim, Archaeopteryx cũng sở hữu nhiều đặc điểm của khủng long phi điểu. Không giống như các loài chim hiện đại, 'Archaeopteryx có hàm răng nhỏ,  cũng như đuôi dài, những đặc điểm mà chúng chia sẻ với các loài khủng long đương thời.
Bởi vì nó có các đặc điểm phổ biến ở cả chim và khủng long phi điểu, Archaeopteryx thường được coi là một mắt xích nằm giữa chúng. Vào những năm 1970, John Ostrom, theo bước tiên phong của Thomas Henry Huxley năm 1868, đã lập luận rằng những con chim tiến hóa từ nhóm khủng long chân thú và Archaeopteryx là một bằng chứng quan trọng cho luận điểm này; nó có một số đặc điểm của chim, chẳng hạn như xương đòn, lông vũ, cánh và ngón chân đầu tiên bị đảo ngược cùng với cả những đặc tính từ khủng long. Ví dụ, nó có một bướu hướng xuống dài ở xương mắt cá chân, các vòm kẽ răng, một bướu trám bịt thuộc ụ ngồi và các xương chevron dài ở đuôi. Cụ thể là, Ostrom phát hiện ra rằng Archaeopteryx khá giống với họ khủng long chân thú Dromaeosauridae.
Mô tả > Bộ lông chim

Mẫu vật của Archaeopteryx rất đáng chú ý do lông bay phát triển rất tốt của chúng. Chúng không đối xứng rõ rệt và cho thấy cấu trúc của lông bay ở các loài chim hiện đại, với các vane được ổn định bằng kiểu sắp xếp barb-barbule-barbicel (các dạng lông tơ trên lông vũ).[27] Lông đuôi bất đối xứng thấp hơn rất giống với các loài chim hiện đại và cũng có vane chắc chắn. Ngón cái chưa có một búi lông cứng hay lông giả có thể di chuyển riêng.