stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Agriocnemis bumhilli

| Agriocnemis bumhilli> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Odonata
Họ (familia): Coenagrionidae
Chi (genus): Agriocnemis
Loài (species): A. bumhilli
Danh pháp hai phần
Agriocnemis bumhilli Kipping, Martens & Suhling, 2012 
Agriocnemis bumhilli là loài chuồn chuồn trong họ Coenagrionidae. Loài này được Kipping, Martens & Suhling mô tả khoa học đầu tiên năm 2012.
Chú thích

↑  “bumhilli”. World Odonata List. Bản gốc lưu trữ ngày 28 tháng 8 năm 2010. Truy cập ngày 17 tháng 6 năm 2013.
Hoplismenus birmanicus

| Hoplismenus birmanicus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Ichneumonidae
Chi (genus): Hoplismenus
Loài (species): H. birmanicus
Danh pháp hai phần
Hoplismenus birmanicus Heinrich, 1975 
Hoplismenus birmanicus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2014.
Anh đào hân hoan

Anh đào hân hoan
Anh đào hân hoan (tiếng Anh: Cherries jubilee) là món tráng miệng được làm từ anh đào và rượu mùi (thường là kirschwasser), vốn chế biến theo kiểu đốt cồn bên cạnh bàn ăn, và thường được dùng làm nước sốt trên kem vani.
Công thức làm ra món này thường được ghi nhận là của bếp trưởng Auguste Escoffier, chuẩn bị dành cho một trong những buổi lễ mừng 60 năm trị vì của Nữ vương Victoria, mà nhiều người cho là Đại lễ Kim Cương năm 1897.
Streptocephalus woottoni

| Streptocephalus woottoni |
| --- | --- |

Tình trạng bảo tồn
 Nguy cấp  (IUCN 2.3)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Crustacea
Lớp (class): Branchiopoda
Bộ (ordo): Anostraca
Họ (familia): Streptocephalidae
Chi (genus): Streptocephalus
Loài (species): S. woottoni
Danh pháp hai phần
Streptocephalus woottoni Eng, Belk and Eriksen, 1990 
Streptocephalus woottoni, với tên gọi thông thường Tôm tiên bờ sông là một loài động vật giáp xác thuộc họ Streptocephalidae. Nó có nguồn gốc ở miền Nam California tại Hoa Kỳ, và phía bắc Baja California ở Đông Bắc Mexico.
Mô tả

Loài tôm tiên này, Streptocephalus woottoni, sống ở hồ xuân hoặc hồ theo mùa khác có chiều sâu ít nhất là 30 cm, và có thể được quan sát thấy trong tháng Giêng đến tháng Ba. Nó ăn sinh vật nhỏ như vi khuẩn và động vật nguyên sinh. Những quả trứng có u nang, có thể chịu được khô và tồn tại trong đất qua các mùa khô cho đến khi hồ được hình thành bởi nước mưa. Tôm sau đó nở và hoàn thành vòng đời của nó trong 7 hoặc 8 tuần.
Chú thích

↑  USFWS. Streptocephalus woottoni Five-year Review. September 2008.
Thalpomys cerradensis

| Thalpomys cerradensis> Tình trạng bảo tồn |
| --- | --- |
 Ít quan tâm  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Mammalia
Bộ (ordo): Rodentia
Họ (familia): Cricetidae
Chi (genus): Thalpomys
Loài (species): T. cerradensis
Danh pháp hai phần
Thalpomys cerradensis (Hershkovitz, 1990) 
Thalpomys cerradensis là một loài động vật có vú trong họ Cricetidae, bộ Gặm nhấm. Loài này được Hershkovitz mô tả năm 1990.
Chú thích

1 2  Wilson, D. E.; Reeder, D. M. biên tập (2005). “Thalpomys cerradensis”. Mammal Species of the World . Baltimore: Nhà in Đại học Johns Hopkins, 2 tập (2.142 trang). ISBN 978-0-8018-8221-0. OCLC 62265494.
Sternacanthus picicornis

| Sternacanthus picicornis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Sternacanthus
Loài (species): S. picicornis
Danh pháp hai phần
Sternacanthus picicornis Thomson, 1860 
Sternacanthus picicornis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Anathallis gracilenta

| Anathallis gracilenta> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Chi (genus): Anathallis
Loài (species): A. gracilenta
Danh pháp hai phần
Anathallis gracilenta (Luer & R.Vásquez) Pridgeon & M.W.Chase 
Anathallis gracilenta là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được (Luer & R.Vásquez) Pridgeon & M.W.Chase mô tả khoa học đầu tiên năm 2001.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Anathallis gracilenta”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Andy Carrington

| Thông tin cá nhân |
| --- | --- | --- | --- |
Tên đầy đủ:  Andrew Carrington
Ngày sinh:  (1936-11-14)14 tháng 11 năm 1936
Nơi sinh:  Grimsby, Anh
Chiều cao:  5 ft 10 in (1,78 m)
Vị trí:  Hậu vệ
Sự nghiệp cầu thủ chuyên nghiệp*
| Năm |  Đội |  ST |  (BT) |
| 1955–1962 |  Grimsby Town |  4 |  (0) |
 *Số trận ra sân và số bàn thắng ở câu lạc bộ tại giải quốc gia
Andrew Carrington (sinh ngày 14 tháng 11 năm 1936) là một cầu thủ bóng đá người Anh thi đấu ở vị trí hậu vệ.
Khai Giang

Khai Giang (chữ Hán giản thể: 开江县, Hán Việt: Khai Giang huyện) là một huyện thuộc địa cấp thị Đạt Châu, tỉnh Tứ Xuyên, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện Khai Giang có diện tích 1.033 km², dân số năm 2002 là 540.000 người.
Phân chia hành chính

Huyện này được chia ra thành các đơn vị hành chính gồm 10 trấn, 10 hương:
Trấn: Tân Ninh, Phổ An, Trách Thị, Hồi Long, Thiên Sư, Vĩnh Hưng, Giảng Trị, Cam Đường, Quảng Phúc, Sa Bá Trường.
Hương: Kỵ Long, Trường Điền, Tân Thái, Linh Nham, Mai Gia, Trường Lĩnh, Tân Nhai, Tĩnh An, Bạt Diệu, Ngọc Thạch.
| x t Đạt Châu, Tứ Xuyên, Trung Quốc |
| --- | --- | --- |
| Quận | Thông Xuyên | Đạt Châu tại Tứ Xuyên |
| Huyện cấp thị | Vạn Nguyên | Đạt Châu tại Tứ Xuyên |
| Huyện | Đạt • Tuyên Hán • Khai Giang • Đại Trúc • Cừ | Đạt Châu tại Tứ Xuyên |
Xem thêm: Danh sách đơn vị cấp huyện Tứ Xuyên
Agriocnemis angustirami

| Agriocnemis angustirami> Tình trạng bảo tồn |
| --- | --- |
Dễ thương tổn 
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Inescta
Bộ (ordo): Odonata
Phân bộ (subordo): Zygoptera
Họ (familia): Coenagrionidae
Chi (genus): Agriocnemis
Loài (species): A. angustirami
Danh pháp hai phần
Agriocnemis angustirami Pinhey, 1974 
Agriocnemis angustirami là một loài chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.
Loài này được đưa vào sách đỏ IUCN năm 2006.
Agriocnemis angustirami được Pinhey miêu tả khoa học năm 1974.
Chú thích

↑  (tiếng Anh) World Odonata List; 25-04-2011 Lưu trữ 2010-08-28 tại Wayback Machine
↑  “Agriocnemis angustirami”. Sách Đỏ IUCN các loài bị đe dọa. Phiên bản 2012.2. Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế. 2010. Truy cập ngày 24 tháng 10 năm 2012.
Horisme chinensis

| Horisme chinensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Horisme
Loài (species): H. chinensis
Danh pháp hai phần
Horisme chinensis Leech 1897 
Horisme chinensis là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 17 tháng 6 năm 2014.
Tholeropsis decimata

| Tholeropsis decimata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Noctuidae
Chi (genus): Tholeropsis
Loài (species): T. decimata
Danh pháp hai phần
Tholeropsis decimata Berio, 1976/77 
Tholeropsis decimata là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Alexandria, Minnesota

| Alexandria, Minnesota |
| --- | --- |
—  Thành phố  —
 

 
Tên hiệu: Alex
Khẩu hiệu: Easy To Get To, Hard To Leave
 Location in Douglas, Minnesota
Alexandria, Minnesota
Tọa độ: 45°53′6,84″B 95°22′38″T﻿ / ﻿45,88333°B 95,37722°T﻿ / 45.88333; -95.37722 
Quốc gia: Hoa Kỳ
Tiểu bang: Minnesota
Quận: Douglas
Định cư: 1858
Thành lập: 1859
Chính quyền
 • Thị trưởng: Dan Ness
Diện tích
 • Thành phố: 23,0 mi2 (24,2 km2)
 • Đất liền: 1,2 mi2 (8,9 km2)
 • Mặt nước: 0,5 mi2 (50,01 km2)  5.02%)%
Độ cao: 1.404 ft (428 m)
Dân số (2008)
 • Thành phố: 12,415
 • Mật độ: 992,5/mi2 (383,2/km2)
 • Đô thị: 24,095
Múi giờ: CST (UTC-6)
 • Mùa hè (DST): CDT (UTC-5)
Mã bưu điện: 56308
Mã điện thoại: 320
Trang web: www.ci.alexandria.mn.us
Alexandria, Minnesota là một thành phố nằm ở quận thuộc tiểu bang Minnesota, Hoa Kỳ. Thành phố có diện tích km², dân số theo ước tính năm 2008 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ là 12.415 người.
Kelagalale, Arkalgud

| Kelagalale |
| --- | --- |
—  Làng  —
 
Quốc gia:  Ấn Độ
Bang: Karnataka
Huyện: Hassan
Thành phố/thị trấn: Arkalgud
Múi giờ: IST (UTC+5:30)
Kelagalale là một làng thuộc tehsil Arkalgud, huyện Hassan, bang Karnataka, Ấn Độ.
Huperzin A

| Huperzin A |
| --- | --- |
Tập tin:HHuperzine A Structural Formula V1.svgHuperzine A
Huperzine A 3d
Danh pháp IUPAC: (1R,9S,13E)-1-amino-13-ethylidene-11-methyl -6-azatricyclo[7.3.1.02,7]trideca-2(7),3,10-trien-5-one
Tên khác: HupA

Nhận dạng
Số CAS: 102518-79-6
Ảnh Jmol-3D: ảnh
SMILES:  đầy đủ CC3=CC1/C(C(C3)(N)C (C=CC2=O)=C(N2)C1)=C\C 
Thuộc tính
Công thức phân tử: C15H18N2O
Khối lượng mol: 242,32 g/mol
Điểm nóng chảy: 217-219 °C (? K)  
Điểm sôi:   
Các nguy hiểm
Các hợp chất liên quan
 
Trừ khi có ghi chú khác, dữ liệu được cung cấp cho các vật liệu trong trạng thái tiêu chuẩn của chúng (ở 25 °C [77 °F], 100 kPa).   Tham khảo hộp thông tin
Huperzin A là một alkaloid sesquiterpen nguồn gốc tự nhiên, được tìm thấy trong phần chiết ra từ loài thạch sam răng cưa (Huperzia serrata, một trong các tên gọi trong tiếng Trung của nó là 蛇 足 石 杉: xà túc thạch sam) lần đầu tiên vào năm 1980 tại Viện Y học Chiết Giang và Viện dược liệu Thượng Hải của Viện Hàn lâm khoa học Trung Quốc. Loài cây này đã từng được sử dụng trong y học cổ truyền Trung Hoa trong nhiều thế kỷ để điều trị các vết sưng tấy, sốt, viêm phổi, ung thư phổi, bệnh trĩ, thổ huyết (nôn ra máu), tiện huyết (đại tiện ra máu) và các rối loạn đường máu khác. Trong các thử nghiệm lâm sàng gần đây tại Trung Quốc, người ta nhận thấy nó có các tác dụng bảo vệ thần kinh. Hiện tại nó đang được nghiên cứu để điều trị một số bệnh do thoái hóa thần kinh – cụ thể là bệnh Alzheimer.
Huperzin A đã gây được sự chú ý đối với giới y học phương Tây. Người ta nhận thấy nó là một chất ức chế đối với enzym axetylcholinesteraza. Nó có cơ chế tác động tương tự như của các loại dược phẩm như galantamine và donepezil là các loại thuốc dùng trong điều trị bệnh Alzheimer.
Các thử nghiệm lâm sàng tại Trung Quốc chỉ ra rằng huperzin A có hiệu lực có thể so sánh được với các loại dược phẩm đang có trên thị trường và có thể là hơi an toàn hơn khi so về các tác động phụ. Hiện tại, National Institute on Aging (NIA) Hoa Kỳ đang tiến hành thử nghiệm lâm sàng giai đoạn II để đánh giá độ an toàn và hiệu lực của huperzin A trong điều trị bệnh Alzheimer trong thử nghiệm kiểm soát ngẫu nhiên về hiệu lực của nó đối với chức năng nhận thức. Gần đây, người ta cũng nghiên cứu tác dụng của nó đối với chứng động kinh trong nghiên cứu lâm sàng ban đầu gồm 20 người do các nhà thần kinh học tại Đại học Harvard tiến hành để kiểm tra giá trị và hiệu ứng phụ của nó đối với những người không thể được điều trị tốt bằng các loại dược phẩm hiện có.
Hondoniscus kitakamiensis

| Hondoniscus kitakamiensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Lớp (class): Malacostraca
Bộ (ordo): Isopoda
Họ (familia): Trichoniscidae
Chi (genus): Hondoniscus
Loài (species): H. kitakamiensis
Danh pháp hai phần
Hondoniscus kitakamiensis Vandel, 1968B 
Hondoniscus kitakamiensis là một loài chân đều trong họ Trichoniscidae. Loài này được Vandel miêu tả khoa học năm 1968.
Chú thích

↑  Schotte, M. (2010). Hondoniscus kitakamiensis Vandel, 1968B. In: Schotte, M., Boyko, C.B, Bruce, N.L., Poore, G.C.B., Taiti, S., Wilson, G.D.F. (Eds) (2010). World Marine, Freshwater and Terrestrial Isopod Crustaceans database. Gebaseerd op informatie uit het Cơ sở dữ liệu sinh vật biển, te vinden op http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=260662
Karacasu

| Karacasu |
| --- | --- |
—  Huyện  —
 
Vị trí của Karacasu
KaracasuVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Aydın
Diện tích
 • Tổng cộng: 790 km2 (310 mi2)
Dân số (2007)
 • Tổng cộng: 21.447 người
 • Mật độ: 27/km2 (70/mi2)
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Karacasu là một huyện thuộc tỉnh Aydın, Thổ Nhĩ Kỳ. Huyện có diện tích 790 km² và dân số thời điểm năm 2007 là 21447 người, mật độ 27 người/km².
Chú thích

↑  “Districts of Turkey” (bằng tiếng Anh). statoids.com. Truy cập ngày 14 tháng 6 năm 2012.
Sân bay quốc tế Antwerp

Sân bay quốc tế Antwerp (Deurne) (IATA: ANR, ICAO: EBAW) là một sân bay tại Bỉ, sân bay này nằm cách thành phố Antwerp 2 km. Đây là một nơi bảo dưỡng của hãng VLM Airlines. Năm 2005, sân bay này phục vụ 105.937 lượt khách. Năm 2006, số lượt khách là 147.849.
Sân bay này có hai đường băng, một rải nhựa đường và một không rải nhựa.
Các hãng hàng không và các tuyến điểm

VLM Airlines (Belfast-International, Luân Đôn, Manchester)
Welcome Air (Rotterdam) chỉ thứ Bảy
Abelag
Flying Group
Arrival terminal
Horisme chlorodesma

| Horisme chlorodesma> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Horisme
Loài (species): H. chlorodesma
Danh pháp hai phần
Horisme chlorodesma Meyrick 1886 
Horisme chlorodesma là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 17 tháng 6 năm 2014.
Kelagalale, Sakleshpur

| Kelagalale |
| --- | --- |
—  Làng  —
 
Quốc gia:  Ấn Độ
Bang: Karnataka
Huyện: Hassan
Thành phố/thị trấn: Sakleshpur
Múi giờ: IST (UTC+5:30)
Kelagalale là một làng thuộc tehsil Sakleshpur, huyện Hassan, bang Karnataka, Ấn Độ.
Stonewall, Texas

| Stonewall, Texas |
| --- | --- |
—  CDP  —
 

 Vị trí trong Quận Gillespie, Texas
 Vị trí quận Gillespie trong tiểu bang Texas ở Hoa Kỷ
Stonewall, Texas
Quốc gia: Hoa Kỳ
Tiểu bang: Texas
Quận: Quận Gillespie
Đặt tên theo: Stonewall Jackson 
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 505
Múi giờ: CST (UTC-6)
 • Mùa hè (DST): CDT (UTC-5)
Mã bưu chính: 78671 
Mã điện thoại: 830 
Stonewall là một nơi ấn định cho điều tra dân số (CDP) thuộc quận Gillespie, tiểu bang Texas, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của nơi này là 505 người.
Dân số

Dân số năm 2000: 469 người.
Dân số năm 2010: 505 người.
Agrypnus crassus

| Agrypnus crassus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Elateridae
Chi (genus): Agrypnus
Loài (species): A. crassus
Danh pháp hai phần
Agrypnus crassus Candèze, 1874 
Agrypnus crassus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1874.
Chú thích

↑  Elateridae in Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Karacaoğlu, Ondokuzmayıs

| Karacaoğlu |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
KaracaoğluVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Samsun
Huyện: Ondokuzmayıs
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 177 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Karacaoğlu là một xã thuộc huyện Ondokuzmayıs, tỉnh Samsun, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2010 là 177 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Samsun”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Bản gốc lưu trữ ngày 20 tháng 8 năm 2014. Truy cập ngày 16 tháng 9 năm 2012.
Hugo Kołłątaj

Sử gia và triết gia người Ba Lan (1750–1812)Bản mẫu:SHORTDESC:Sử gia và triết gia người Ba Lan (1750–1812)
| Hugo Kołłątaj |
| --- | --- |
Phó thủ tướng của Vương miện

Thông tin chung
Sinh: (1750-04-01)1 tháng 4 năm 1750 Dederkały Wielkie, Wołyń
Mất: 28 tháng 2 năm 1812(1812-02-28) (61 tuổi) Warsaw, Công quốc Warsaw
An táng: Powązki Cemetery
Gia tộc: Kołłątaj
Cha: Antoni Kołłątaj
Mẹ: Marianna Mierzeńska
Phù hiệu áo giáp: Kotwica

Tác phẩm nổi bật: Một vài Bức thư Ẩn danh [pl] Hiến pháp ngày 3 tháng 5 Tuyên bố của Połaniec

Thời kỳ: Kỷ nguyên Khai sáng
Vùng: Triết học phương Tây Triết học Ba Lan
Trường phái: Thời kỳ Khai sáng ở Ba Lan Sự dối trá của Kołłątaj
Tổ chức: Hiệp hội Bạn bè Khoa học Warsaw
Đối tượng chính: Sư phạm, lịch sử, triết học chính trị, địa chất học, khoáng vật học, nhân chủng học
 Ảnh hưởng bởi Physiocrats · Smith · Rousseau 
 Ảnh hưởng tới Zabłocki · Dmochowski · Śniadecki · Koneczny 
 
 
Hugo Stumberg Kołłątaj, (phát âm là Ko-won-thai, 1 tháng 4 năm 1750 - 28 tháng 2 năm 1812), là một nhà cải cách hiến pháp và nhà giáo dục nổi tiếng của Ba Lan, và là một trong những nhân vật nổi bật nhất của thời kỳ Khai sáng ở Ba Lan. Ông giữ chức vụ Phó Thủ tướng từ năm 1791–1792. Ông là một linh mục Công giáo La Mã, nhà hoạt động xã hội và chính trị, nhà tư tưởng chính trị, nhà sử học, nhà triết học và nhà bác học.
Tiểu sử > Thời kỳ đầu

Hugo Kołłątaj sinh ngày 1 tháng 4 năm 1750 tại Dederkały Wielkie (nay thuộc miền Tây Ukraine) ở Volhynia trong một gia đình quý tộc nhỏ Ba Lan. Một thời gian ngắn sau đó, gia đình ông chuyển đến Nieciesławice, gần Sandomierz, nơi mà ông trải qua thời thơ ấu. Ông theo học tạị Pińczów. Ông sau đó học tại Học viện Kraków, tiếp đó là Đại học Jagiellonian, nơi ông học luật và lấy bằng tiến sĩ. Vào khoảng năm 1775, ông được phong chức thánh. Do được đi học tại Vienna và Ý (Naples và Rome), nơi rất có thể đã giúp ông biết đến triết học Khai sáng. Người ta cho rằng ông đã đạt được thêm hai bằng tiến sĩ ở nước ngoài về triết học và thần học.
Sau khi trở về Ba Lan, ông trở thành giáo sĩ của Kraków, linh mục quản xứ của Krzyżanowice Dolne và Tuczępy.  Ông hoạt động tích cực trong Ủy ban Giáo dục Quốc gia và Hiệp hội Sách Tiểu học, nơi ông đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển mạng lưới trường học quốc gia. Ông dành hai năm ở Warsaw rồi sau đó trở lại Kraków, nơi ông cải tổ Học viện Kraków với tư cách là thành viên của hội đồng quản trị từ năm 1777 và là hiệu trưởng trong khoảng thời gian từ 1783–1786. Thành quả cải tổ Học viện của ông rất đáng kể khi ông đã thiết lập ra nhiều tiêu chuẩn sáng tạo mới vào thời điểm đó. Đáng chú ý, ông đã yêu cầu sử dụng tiếng Ba Lan thay thế cho tiếng Latinh, lúc đó vốn vẫn chủ yếu được dùng trong các bài giảng. Việc loại bỏ tiếng Latinh và thay bằng ngôn ngữ quốc gia trong giáo dục đại học khi đó vẫn chưa phổ biến ở châu Âu.  Cuộc cải cách gây tranh cãi đến nỗi những kẻ thù chính trị của ông đã tìm cách để buộc ông phải tạm thời rời khỏi Kraków vào năm 1781 với tội danh tham nhũng và vô đạo đức. Mặc dù vậy, vào năm 1782, quyết định xử phạt dành cho ông đã bị hủy bỏ.
Tiểu sử > Cải cách trong Đại Nghị viện

Kołłątaj cũng hoạt động chính trị hết sức tích cực. Năm 1786, ông đảm nhận văn phòng Quan Chưởng án tại Lithuania và chuyển đến Warsaw. Ông trở nên nổi bật trong phong trào cải cách khi đứng đầu một nhóm không chính thức thuộc cánh cấp tiến của Đảng Ái quốc, sau đó nhóm này bị kẻ thù chính trị của họ gán cho cái tên "Sự bịa đặt của Kołłątaj". Với vai trò là lãnh đạo của Đảng Ái quốc trong cuộc họp quốc hội, ông đã đề ra chương trình nghị sự trong Những bức thư nặc danh gửi Stanisław Małachowski (1788–1789) và trong bài luận Luật Chính trị của Quốc gia Ba Lan (1790). Trong các tác phẩm của mình, ông ủng hộ một cuộc cải cách hiến pháp nhuốm màu cộng hòa và sự cần thiết của những cải cách xã hội khác. Một số mục tiêu mà ông theo đuổi gồm có việc củng cố vị trí lập hiến của nhà vua, yêu cầu quân đội quốc gia lớn hơn, bãi bỏ quyền phủ quyết tự do, áp dụng thuế phổ cập và giải phóng cho cả tầng lớp người dân thị thành và nông dân. Là người tổ chức phong trào của người dân thị thành, ông đã biên tập một văn bản yêu cầu cải cách và gửi đến nhà vua trong Cuộc Diễu hành Đen năm 1789.
Kołłątaj là đồng tác giả của Hiến pháp ngày 3 tháng 5 năm 1791. Ông tham gia thành lập Tổ chức Bạn bè của Hiến pháp để hỗ trợ việc thực hiện tài liệu. Năm 1786, ông nhận được Huân chương Thánh Stanislaus. Đến năm 1791, ông tiếp tục được nhận Huân chương Đại bàng trắng. Từ năm 1791 đến 1792, ông giữ chức Phó thủ tướng (Podkanclerzy Koronny).
Trong cuộc chiến tranh Ba Lan-Nga nổ ra do sự ra đời của Hiến pháp ngày 3 tháng 5, Kołłątaj, cùng với các cố vấn hoàng gia khác, đã thuyết phục Quốc vương Stanisław August, cũng chính là đồng tác giả của Hiến pháp, tìm kiếm con đường thỏa hiệp và gia nhập Liên minh Targowica được thành lập nhằm hạ bệ Hiến pháp. Tuy nhiên, vào năm 1792, khi phe Liên minh giành chiến thắng, Kołłątaj di cư đến Leipzig và Dresden. Tại đây, vào năm 1793, ông đã viết cùng với Ignacy Potocki một bài luận có tựa đề Về việc chấp nhận và sụp đổ của Hiến pháp Ba Lan ngày 3 tháng 5 .