stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Bùi Hành Kiệm
Chú thích

↑  Nay là huyện Văn Hỷ, địa cấp thị Vận Thành, tỉnh Sơn Tây.
↑  Nay là huyện cấp thị Vĩnh Tế, địa cấp thị Vận Thành, tỉnh Sơn Tây
↑  Tân thư, Tể tướng thế hệ và Cựu thư, Bùi Hành Kiệm truyện đều chép là Bùi Định Cao, Bùi Nhân Cơ truyện ở Tùy thư, Bắc sử đều chép là Bùi Định.
↑  Chi tiết thời gian dựa theo Bùi Hành Kiệm truyện.
↑  Lý Già Bặc vốn mang họ A Sử Na, nhưng được ban quốc tính.
↑  Chi tiết thời gian dựa theo Tư trị thông giám quyển 202, Đường kỷ 18, Cao Tông Thiên Hoàng Đại Thánh Đại Hoằng Hiếu hoàng đế trung chi hạ Điều Lộ nguyên niên (Kỷ mão, năm 679).
↑  Năm 678, Lý Kính Huyền soái 18 vạn quân chinh phạt Thổ Phồn, tiền quân của bọn Lưu Thẩm Lễ, Vương Hiếu Kiệt tiến sâu vào đất địch, bị tướng Thổ Phồn là Luận Khâm Lăng tập kích. Nghe tin bọn Thẩm Lễ thất bại, Kính Huyền chẳng những không cứu mà còn bỏ chạy. Kết quả bọn Thẩm Lễ tuyệt vọng bị bắt, sau đó Thẩm Lễ chết vì trọng thương, Hiếu Kiệt được Tán phổ Xích Đô Tùng Tán phóng thích.
↑  Narsieh là con trai của Peroz III và là cháu nội của Yazdegerd III – vị hoàng đế cuối cùng của vương triều Sassanid. Sau cái chết của Yazdegerd III (651), các hoàng tử Peroz III và Bahram VII chạy sang nhà Đường. Narsieh không phải là con tin, mà thực chất là người tị nạn.
↑  Nay là sa mạc Cáp Thuận, nằm ở phía đông nam khu Y Châu, địa cấp thị Cáp Mật, khu tự trị Duy Ngô Nhĩ Tân Cương.
↑  Tây Châu là tên gọi phiếm chỉ của châu Tây Xương, được thiết lập dựa trên nền cũ đô thành của nước Cao Xương, cũng là nơi đặt trị sở của An Tây đô hộ phủ.
↑  Nay là Đại Thanh sơn thuộc khu tự trị Nội Mông Cổ, nằm ở đoạn giữa của dãy núi Âm Sơn, đôi khi được đánh đồng với Âm Sơn. Đời xưa gọi Đại Thanh sơn là Cáp Lạt Ngột Na, sách vở đời Minh – Thanh chép là Cáp Lãng Ngột, Khách Lãng Ô, Mạc Khách Lạt. Trong tiếng Mông Cổ, Mạc Khách Lạt nghĩa là Hắc Sơn. Đại Thanh sơn kéo dài khoảng 240 km theo chiều từ đông sang tây. Đông bắt đầu từ thung lũng thượng du Đại Hắc hà, Hô Hòa Hạo Đặc; tây kết thúc ở Côn Đô Lôn hà, Bao Đầu.
↑  Bùi Hành Kiệm nhắc đến cố sự Vương Hồn đố kỵ công lao diệt Đông Ngô của Vương Tuấn.
↑  Cựu thư và văn bia đều chép là Khố Địch; Tân thư chép là Xá Địch. Xá Địch là họ lớn của người Tiên Ti.
Động đất Thiểm Tây 1556

| --- | --- |
Bản đồ Trung Quốc thể hiện tỉnh Thiểm Tây (đỏ) và các tỉnh khác chịu tác động của động đất (cam)

Ngày địa phương: 23 tháng 1 năm 1556 (1556-01-23) trong lịch Julius 2 tháng 2 năm 1556 (1556-02-02) trong lịch Gregorius ngày thứ 12 của tháng 12 năm Gia Tĩnh thứ 34 trong lịch Trung Quốc
Giờ địa phương: Buổi sáng
Độ lớn: 8.0
Độ sâu: Không rõ
Tâm chấn: 34°30′1″B 109°18′0″Đ﻿ / ﻿34,50028°B 109,3°Đ﻿ / 34.50028; 109.30000
Vùng ảnh hưởng: Đại Minh
Thương vong: 820.000 – 830.000 (ước tính)
Động đất Thiểm Tây 1556 (tiếng Trung: 嘉靖大地震; Hán-Việt: Gia Tĩnh đại địa chấn; hay tiếng Trung: 华县大地震; Hán-Việt: Hoa huyện đại địa chấn) xảy ra tại nước Đại Minh vào ngày 12 tháng 12 năm Gia Tĩnh thứ 34 (tức 23 tháng 1 năm 1556), các nhà khoa học hiện đại căn cứ theo ghi chép trong lịch sử, suy đoán cường độ động đất là từ 8,0 đến 8,3 Mw. Đây là trận động đất có sức phá hoại lớn nhất trong lịch sử Trung Quốc, cũng là trận động đất gây tử vong nhiều nhất trong lịch sử thế giới.
Tình hình

Ngày 12 tháng 12 năm Gia Tĩnh thứ 34 (23 tháng 1 năm 1556), xảy ra động đất đồng thời tại Sơn Tây, Thiểm Tây, Hà Nam. Trận động đất này phân bố tại các khu vực Thiểm Tây, Sơn Tây, Hà Nam, Cam Túc, ảnh hưởng đến hơn một nửa lãnh thổ Trung Quốc, phạm vi cảm nhận được xa nhất đến tận Phúc Kiến, Lưỡng Quảng. Quân dân chết do bị đè, chìm, đói, bệnh, cháy không thể đếm được, tấu báo rằng có hơn 83 vạn. Có nhiều nhân khẩu tử vong do động đất, cực kỳ hiếm thấy trong lịch sử địa chấn. Có 97 châu tại ba tỉnh Thiểm Tây, Sơn Tây, Hà Nam chịu tổn hại, khu vực thiên tai ước tính rộng 280.000 km². Có 227 huyện thuộc 5 tỉnh có cảm nhận được trận động đất. Năm Gia Tĩnh thứ 34 là năm Ất Mão trong Can Chi, do vậy sử còn gọi là "Gia Tĩnh Ất Mão đại địa chấn", do vị trí chấn tâm nằm tại khu vực Hoa huyện thuộc Quan Trung nên còn được gọi là "Hoa huyện đại địa chấn"
Ghi chép sử liệu > Quá trình

| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Ngày Nhâm Dần tháng 12 năm thứ 34 (Gia Tĩnh), Sơn Tây, Thiểm Tây, Hà Nam đồng thời địa chấn, tiếng như sấm. Các xứ Vị Nam, Hoa Châu, Triều Ấp, Tam Nguyên, Bồ Châu tệ hơn. Hoặc đất vỡ suối tuôn, trong có ngư vật, hoặc thành quách phòng ốc, vùi vào trong đất, hoặc bình địa chợt biến thành núi đồi, hoặc một ngày mấy dư chấn, hoặc nhiều ngày dư chấn không ngừng. Hà, Vị lụt nặng, Hoa Nhạc, Chung Nam Sơn sạt lở, Hoàng Hà nước trong vài ngày. | ” |
Đường Tích Nhân dẫn "Đặng Châu chí" thời Thuận Trị, chỉ đêm đó Đặng huyện, Nội Hương tại Hà Nam "thấy rõ phong vũ từ tây bắc đến, chim thú đều rống lên, không lâu sau địa chấn tiếng như sấm". "Hoa Châu chí" biên vào thời Long Khánh (1567-1572) viết rằng giờ Thân ngày 12, cảm thấy đất chuyển động, khiến chóng mặt, trời tối u ám, và đêm trong nửa tháng sau không có ánh sáng, đất nghiêng ngả, vườn cây ngã đổ xuống đất, chợt thấy ở phía tây nam giống như có vạn xe đột nhiên lồng lên, cũng giống như sấm từ lòng đất phát ra, dân sợ hãi tán loạn, không biết làm sao, tường nhà đều đổ sập. Tần Khả Đại hồi tưởng "đêm đó, đang mơ màng thì có chấn động làm tỉnh giấc,..., mới biết đó là động đất". "Số người gặp họa, Đồng 潼, Bồ người chết chiếm 7/10; Đồng 同, Hoa người chết chiếm 7/10; Vị Nam người chết chiếm 5/10, Lâm Đồng người chết chiếm 4/10, tỉnh lỵ người chết chiếm 3/10, còn các châu huyện khác tùy theo xa gần mà thiệt hại ít hay nhiều”
Sau địa chấn, xuất hiện hiện tượng Hoàng Hà nước trong có thể thấy được đáy và mực nước hạ giảm, sử viết rằng giờ Tý ngày 12 tháng 12 năm thứ 34 (Gia Tĩnh), động đất từ tây bắc đến đông nam, có tiếng giống như sấm, đất nứt tạo thành khe rộng hơn một trượng, nước phun tràn ngập, nhìn như hải dương..Tường nhà sập hết, quá bán số người tử vong là trong mộ lớn đó. Đến ngày 17, Hoàng Hà trong suốt ba ngày, do vậy nhìn thấy đáy sông". "Tác giả Diên Lữ thời Minh đích thân quan sát được hiện tượng sau động đất xuất hiện mức nước ngầm giảm và địa ôn tại khu vực Quan Trung.
Ghi chép sử liệu > Tổn thất

"Minh sử" viết rằng "Ngày Nhâm Dần tháng 12 năm 34 (Gia Tĩnh), Sơn Tây, Thiểm Tây, Hà Nam đồng thời địa chấn", đương thời chấn phong làm vỡ ngói, bay cát, không ai không kinh hãi. Đương thời, cựu Nam Kinh Binh bộ thương thư Hàn Bang Kỳ, Nam Kinh Quang lộc tự khanh Mã Lý, Lang trung Tiết Tổ học, Viên ngoại lang Hạ Thừa Quang, chủ sự Vương Thượng Lễ, Tiến sĩ Bạch Đại Dụng, Ngự sử Dương Cửu Trạch, cùng Nam Kinh Quốc tử giám tế tửu Vương Duy Trinh gặp nạn cùng ngày. Do chấn tâm động đất nằm trên cao nguyên Hoàng Thổ tại khu vực Quan Trung, hoàng thổ lở sụp tạo thành tai hại địa chất hết sức nghiêm trọng. Đất lở đổ xuống làm tắc Hoàng Hà, khiến dòng chảy ngược lại, cộng thêm cư dân địa phương phần nhiều trú trong diêu động của cao nguyên Hoàng Thổ, do hoàng thổ sụp gây thương vọng cực lớn. Đất nứt vỡ, đất cát lỏng hóa, và hệ nước ngầm bị phá hoại, khiến tình hình thiên tai càng thêm nghiêm trọng. Tính năng chống động đất của phòng ốc trong khu vực yếu kém, động đất lại xảy ra vào đêm tối, mọi người không thể có phòng bị, đại đa số bị đè chết trong nhà. Sau động đất là các hiện tượng thứ sinh như thủy tai, hỏa tai, bệnh tật gây tai hại nghiêm trọng, cộng thêm khu vực Quan Trung đương thời liên tục hai năm đại hạn, năng lực tự cứu và khôi phục hết sức thấp kém, do vậy khiến trận động đất lần này gây tổn hại cực kỳ thảm khốc. Do động đất xảy ra vào giờ Tý, đương thời khiến 83 vạn người tử vong, không rõ còn có thêm bao nhiêu người thiệt mạng nữa. Số người tử vong do động đất và thương vong Hoàng Hà tràn bờ là tương đương, là địa chất gây tử vong nhiều nhất được ghi chép tại Trung Quốc, cũng là động đất có số lượng tử vọng cao nhất trong lịch sử toàn cầu.
Sau khi xảy ra động đất, tại Hoa huyện, Hoa Âm, Đại Lệ, Đồng Quang trong phạm vi vài nghìn km², toàn bộ các loại kiến trúc đều đổ sập, quan dân tử thương thảm trọng. Tử Vi quan tại huyện Đại Lệ và Thái Bạch trì tại tây nam Triều Ấp là hồ ao có diện tích tương đối, "kinh địa chấn bình vu", nước hồ khô cạn. Tại phụ cận Đồng Quan, địa chấn khiến "nhiều núi sụp lở, đường Đồng Quan tắc, (Hoàng) Hà chảy ngược", chảy vào Vị Hà. Động đất còn khiến Vị Hà đổi dòng chảy, dịch về phía bắc khoảng 5 km. Tại Tây An, Tiểu Nhạn tháp cao 15 tầng do ảnh hưởng của địa chấn nên đỉnh tháp bị hủy hoại, chỉ còn 13 tầng dưới. Lăng viên Càn lăng của Đường Cao Tông tại Càn huyện cũng bị phá hủy hoàn toàn.
Ghi chép sử liệu > Cứu tế

Do khu vực Quan Trung trước đó từng hai năm liền đại hạn, mất mùa đói kém khiến sau thiên tai gần lâm vào tình cảnh tuyệt vọng. Động đất diễn ra vào giữa mùa đông, tai dân chết cóng, chết đói và năm sau ôn dịch lan truyền khiến người chết không thể đếm xuể. Một loạt tai hại tự nhiên khác bắt nguồn từ động đất cũng xảy ra. Sau động đất, tình hình thiên tai đã được quan viên các địa phương cấp báo ngay cho triều đình, tuy nhiên do đương thời giao thông thô sơ (chỉ có xe ngựa), đến tháng 2 âm lịch năm sau (tức là khoảng 3 tháng sau trận động đất) thì quan viên được triều Minh phái đi cứu trợ là Hộ bộ tả thị lang Trâu Thủ Ngu, mới đến được khu vực thiên tai. Trong thời gian này, sĩ thân địa phương đều khẳng khái dốc của cải, tận lực cứu tế tai dân. Tháng 2 năm Gia Tĩnh thứ 35, triều đình hạ lệnh "do động đất nên phát bốn vạn lạng bạc cho các huyện thuộc Bình Dương phủ tại Sơn Tây, Diên An phủ tại Thiểm Tây, đồng thời miễn trừ thuế lương có khác biệt", tháng 5 cùng năm, lại ban bố mệnh lệnh "do động đất Thiểm Tây, chiếu phát vạn lạng bạc từ kho lớn cho Diên Tuy, một vạn lạng cho Ninh Hạ, một vạn năm nghìn lạng cho Cam Túc, một vạn lạng cho Cố Nguyên...đình miễn hạ thuế".
Sau khi xảy ra động đất, nhiều tai dân may mắn sống sót lâm vào cảnh không có y phục, lương thực, nhà cửa, cơ hàn trong tháng chạp mùa đông. Đương thời, nhiều châu huyện tại khu vực thiên tai xảy ra sự kiện nạn dân cướp lương thực và nổi loạn quy mô lớn. Tai dân "phong khởi vi đạo", "thưởng lược đại khởi". Quan phủ dùng vũ lực trấn áp để áp chế nhiễu loạn, kết quả càng khiến lòng người đại loạn, hỗn loạn bất an. Trước tình cảnh này, triều đình nhà Minh vận chuyển vật tư cứu trợ đến khu vực thiên tai nhằm an định lòng người, đồng thời cũng phái khiển khâm sai đại thần đến khu vực thiên tai "tế cáo thần linh tại danh sơn đại xuyên, hà lạc" để cầu mong "mặc tương hóa cơ, chuyển tai vi tường".
Ảnh hưởng

Động đất Gia Tĩnh là một trận động đất nổi tiếng lịch sử về sức ảnh hưởng rộng và tổn thất nghiêm trọng tại khu vực nhân khẩu đông đúc trong lịch sử Trung Quốc, trận động đất này khiến núi sụp lở, sông đổi dòng trên quy mô lớn, thiệt hại nhân mạng cực kỳ thảm trọng. Trận động đất này có chấn tâm nằm tại Hoa huyện thuộc Thiểm Tây, tai họa tác động đến 97 châu, thuộc Sơn Tây, Thiểm Tây, Hà Nam, Cam Túc, Hà Bắc, Sơn Đông, Hồ Quảng, Giang Tô và An Huy. Dư chấn trong nửa năm cứ mỗi tháng lại xảy ra với tần suất 3-4 lần, dư chấn kéo dài trong 5 năm mới yên. Do chế độ triều Minh vào hậu kỳ đã hủ bại, quốc khố trống rỗng. Sau khi xảy ra động đất, triều Minh rút từ quốc khố một lượng lớn của cải để phát chẩn cứu tai, khiến quốc khố triều Minh liên tục thiếu hụt trong hai năm, cộng thêm tai hại tự nhiên bắt nguồn từ động đất và ôn dịch khiến thuế thu của triều đình giảm thiểu, đối với tình hình quốc lực và tài chính của triều Minh đều tạo thành ảnh hưởng ở mức độ khác nhau.
Calanthe villosa

| Calanthe villosa> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Chi (genus): Calanthe
Loài (species): C. villosa
Danh pháp hai phần
Calanthe villosa J.J.Sm. 
Calanthe villosa là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được J.J.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1912.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Calanthe villosa”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Bùi Huy Đường

| Bùi Huy Đường |
| --- | --- |

Sinh: 18 tháng 3 năm 1937 Hà Nội, Việt Nam
Mất: 29 tháng 5 năm 2013 Pháp
Tư cách công dân: Pháp
Trường lớp: École Polytechnique  Nationale École Supérieure des Mines de Paris
Giải thưởng: Huân chương Bắc đẩu bội tinh (2008)
Sự nghiệp khoa học
Ngành: Cơ học vật rắn, Năng lượng nguyên tử
Nơi công tác: École Polytechnique Viện Hàn lâm Khoa học Pháp (1995-nay)
 
Bùi Huy Đường (18 tháng 3 năm 1937 – 29 tháng 5 năm 2013) là Giáo sư - Viện sĩ của Viện Hàn lâm Khoa học Pháp. Lĩnh vực nghiên cứu của ông bao gồm cơ học vật rắn, cơ học vết nứt và bài toán nghịch đảo trong cơ học. Ông nguyên là cố vấn cao cấp chiến lược cho Tập đoàn Điện lực của Pháp (Électricité de France), đặc biệt trong lĩnh vực điện hạt nhân. Ông cũng là người Việt đầu tiên và duy nhất cho đến nay được bầu làm Viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học Pháp.
Sự nghiệp

Bùi Huy Đường sinh 18 tháng 3 năm 1937 ở Hà Nội. Năm 1955, lúc 18 tuổi, ông sang Pháp. Năm 1959, ông là Sinh viên của trường École Polytechnique (Đại học Bách khoa Paris, thuộc ParisTech). Năm 1961, ông học tại Nationale École Supérieure des Mines de Paris (Đại học Mỏ Quốc gia Paris, thuộc ParisTech). Năm 1969, Bùi Huy Đường bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ Khoa học.
Từ năm 1973 đến 1985, Tiến sĩ Bùi Huy Đường là giảng viên tại Đại học Bách khoa Paris. Năm 1978, Ông làm Giám đốc nghiên cứu tại Phòng thí nghiệm Cơ học rắn, trường Đại học Bách khoa Paris. Năm 1961, Giáo sư Bùi Huy Đường làm cố vấn khoa học cho Tập đoàn Điện lực của Pháp.
Năm 2013, ông qua đời tại Paris, thọ 76 tuổi.
Sự nghiệp > Thành viên cộng tác

Giáo sư Bùi Huy Đường là thành viên của Ban biên tập của Tạp chí của Viện Hàn lâm Khoa học, Tạp chí Cơ khí và Công nghiệp (Paris), Tạp chí Cơ học Vật liệu và các cấu trúc (Stanford).
Thành tích

Bùi Huy Đường có nhiều cống hiến quan trọng trong lĩnh vực cơ học chất rắn của Pháp và thế giới.
Năm 1995, Bùi Huy Đường được bầu làm Viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học Pháp (ngày 13 tháng 11).
Năm 2008, Giáo sư Bùi Huy Đường được nhà nước Pháp trao Huân chương Bắc Đẩu Bội tinh.
Cộng tác tại Việt Nam

Trong nhiều năm, ông đóng góp cho quê hương Việt Nam thông qua nỗ lực đón tiếp và tận tình hướng dẫn các sinh viên, nghiên cứu sinh Việt Nam sang Pháp học tập. Ông đã trao tặng bản quyền một số quyển sách chuyên ngành mà ông viết cho các trường Đại học của Việt Nam dịch sang tiếng Việt làm phương tiện giảng dạy và nghiên cứu cho sinh viên.
Thời gian gần đây, Giáo sư Bùi Huy Đường thường về Việt Nam và tham gia giúp đỡ phát triển trong các lĩnh vực cơ học và năng lượng nguyên tử. Ông đã tham gia thảo luận Tại hội nghị quốc tế "Những thành tựu tiên tiến trong cơ học tính toán (Acome 2012)" do Trường Đại học Tôn Đức Thắng tổ chức.
Giáo sư Bùi Huy Đường quan tâm đến việc hỗ trợ Việt Nam trong việc đảm bảo an toàn cho các nhà máy điện hạt nhân sẽ được xây dựng trong tương lai tại đây. Trước mắt, ông đang tập hợp nhiều tài liệu cần thiết trong lĩnh vực này để hỗ trợ Việt Nam khi cần.
Sách

Bui, Huy Duong (2006). Fracture Mechanics, Inverse Problems and Solutions. Springer. ISBN 978-1-4020-4837-1.
Bui, Huy Duong (2012). Imaging the Cheops Pyramid. Springer. ISBN 978-94-007-2657-4.
Ehrlacher, Alain (2012). [hhttp://www.academie-sciences.fr/academie/membre/BuiHD_l1.pdf Duality, symmetry and symmetry lost in Solid mechanics. Selected works of H.D.Bui] (PDF). Presses des Ponts. ISBN 978-2-85978-458-4.
Chiến tranh Ba Lan-Ottoman

Quân Ottoman thắng trận tại Ţuţora (1620).
Bản mẫu:Military of the Ottoman Empire sidebar
Trong lịch sử châu Âu, chiến tranh đã nhiều lần nổ ra giữa Liên bang Ba Lan-Litva và Đế quốc Ottoman. Những cộc chiến tranh ấy bao gồm:
Cuộc chinh phạt Moldavia của Jan Olbracht (1497) và quân Ottoman đáp trả bằng một cuộc chinh phạt vào năm sau
Những cuộc chiến tranh Moldavia của Ba Lan - một thời đại gần như chiến tranh liên miên, kế từ cuối thế kỷ 16 đến đầu thế kỷ 17. Cuộc chiến kết thúc với:
Chiến tranh Ba Lan-Ottoman (1620–1621) (hay Chiến tranh Ba Lan-Ottoman lần thứ nhất)
Chiến tranh Ba Lan-Ottoman (1633–1634)
Chiến tranh Ba Lan-Cossack-Tatar (1666–1671)
Một phần của cuộc Đại chiến Thổ Nhĩ Kỳ
Chiến tranh Ba Lan–Ottoman (1672–1676) (Hay Chiến tranh Ba Lan-Ottoman lần thứ hai)
Chiến tranh Ba Lan-Ottoman (1683–1699) (hay Chiến tranh Ba Lan-Ottoman lần thứ hai)
Buutsagaan

| Buutsagaan Бууцагаан сум ᠪᠤᠤᠴᠠᠭᠠᠨᠰᠤᠮᠤ |
| --- | --- |
—  Sum  —
 
BuutsagaanVị trí ở Mông Cổ
Quốc gia:  Mông Cổ
Tỉnh: Bayankhongor
Diện tích
 • Tổng cộng: 2,250 mi2 (5.840 km2)
Dân số 
 • Tổng cộng: 3.452
Múi giờ: UTC+8
64220 
Buutsagaan (tiếng Mông Cổ: Бууцагаан) là một sum của tỉnh Bayankhongor ở miền nam Mông Cổ. Vào năm 2006, dân số của sum là 3.452 người.
Địa lý

Sum có diện tích khoảng 5.840 km2. Trung tâm sum, Buyant, nằm cách tỉnh lỵ Bayankhongor 174 km và thủ đô Ulaanbaatar 790 km.
Địa lý > Khí hậu

Buutsagaan có khí hậu bán khô hạn. Nhiệt độ trung bình hàng năm ở khu vực này là 5 °C. Tháng ấm nhất là tháng 7, khi nhiệt độ trung bình là 24 °C và lạnh nhất là tháng 1, với -18 °C. Lượng mưa trung bình hàng năm là 163 mm. Tháng ẩm ướt nhất là tháng 8, với lượng mưa trung bình là 41 mm, và khô nhất là tháng 1, với 1 mm.
Kinh tế

Sum có một trường học, bệnh viện, trung tâm thương mại và nhà văn hóa.
Binh đoàn Tennessee

| Binh đoàn Tennessee |
| --- | --- |
Lá cờ binh đoàn năm 1864
Hoạt động: Tháng 11, 1862 - Tháng 4, 1865
Quốc gia: Liên minh Hoa Kỳ
Quân chủng: Quân đội Liên minh Hoa Kỳ
Chức năng: Binh đoàn chủ lực Liên minh miền Nam tại Mặt trận miền Tây (Nội chiến Hoa Kỳ)
Tham chiến: Nội chiến Hoa Kỳ
Các tư lệnh
Chỉ huy nổi tiếng: Braxton Bragg Joseph E. Johnston John Bell Hood
Binh đoàn Tennessee là một binh đoàn chủ lực của quân đội Liên minh miền Nam thời Nội chiến Hoa Kỳ (tiếng Anh: Army of Tennessee, lấy tên theo tiểu bang Tennessee).
Quân Liên bang miền Bắc đối phương cũng có một binh đoàn mang tên gần tương tự là Binh đoàn sông Tennessee (tiếng Anh: Army of the Tennessee, đặt tên theo dòng sông Tennessee).
Tổ chức binh đoàn

Tổ chức của Binh đoàn Tennessee biến động theo thời kỳ. Dưới đây là những đơn vị lớn từng phục vụ trong đội hình của binh đoàn.
Tổ chức binh đoàn > Quân đoàn I

| Quân đoàn I, Binh đoàn Tennessee |
| --- | --- |
Cờ hiệu quân đoàn I (Lá cờ Polk)
Hoạt động: 20 tháng 11 năm 1862 – 26 tháng 4 năm 1865
Chức năng: Bộ binh
Quân đoàn I là quân đoàn đầu tiên và chủ lực của Binh đoàn Tennessee. Đây là quân đoàn gắn bó với Binh đoàn từ lúc thành lập đến khi đầu hàng. Tùy theo thời điểm, quân đoàn còn được gọi tên theo vị chỉ huy quân đoàn lúc đó như Quân đoàn Polk, Quân đoàn Hardee, hay Quân đoàn Cheatham.
Quân đoàn I được thành lập ngày 20 tháng 11 năm 1862, từ các đơn vị của Cánh quân số 2 (còn gọi là cánh quân miền Tây) của Liên minh miền Nam. Nó được giao trách nhiệm bảo vệ khu vực nằm giữa hai con sông Tennessee và sông Mississippi. Các binh sĩ của quân đoàn đều là những binh sĩ của Binh đoàn Mississippi cũ, tiền thân của Binh đoàn Tennessee.
Chỉ huy đầu tiên của quân đoàn là Trung tướng Leonidas Polk. Ông chỉ huy quân đoàn từ ngày 26 tháng 11 năm 1862 cho đến khi bị Bragg truất khỏi chức vụ chỉ huy  vào ngày 29 tháng 9 năm 1863, dù về danh nghĩa ông vẫn giữ chức vụ này đến ngày 23 tháng 10 năm 1893.
Tạm quyền chỉ huy của quân đoàn là Thiếu tướng Benjamin F. Cheatham. Đây là lại là vị chỉ huy "lận đận" nhất với 4 lần được điều động làm chỉ huy quân đoàn. Lần đầu ông giữ chức vụ chỉ huy ngày 29 tháng 9 đến 23 tháng 10 năm 1863. Lần thứ 2 là từ 2 đến 27 tháng 12 năm 1863. Lần thứ 3, từ 31 tháng 8 đến 2 tháng 9 năm 1864. Cả ba lần ông đều giữ chức vụ "tạm quyền" chỉ huy quân đoàn thay cho chỉ huy chính thức. Mãi đến lần thứ 4 và là lần cuối cùng, ông mới được giữ chức vụ chỉ huy quân đoàn chính thức từ 28 tháng 9 năm 1864 đến 23 tháng 2 năm 1865.. Trong thời gian này, người phó của ông, Thiếu tướng Patrick Cleburne có tạm quyền chỉ huy trong 2 ngày, từ 31 tháng 8 đến 1 tháng 9 năm 1864.
Vị chỉ huy quân đoàn mới là Trung tướng William J. Hardee tuy được bổ nhiệm chính thức nhưng cũng không kém "thất thường" với 4 lần giữ vai trò chỉ huy. Trong suốt thời gian nhậm chức, từ ngày 23 tháng 10 năm 1863 đến 28 tháng 9 năm 1864, ông có 2 lần được tướng Cheatham "tạm quyền".
Trong thời gian tướng Hardee chỉ huy quân đoàn, Quân đoàn I liên tục được bổ sung quân số. Ngày 31 tháng 10 năm 1863, một phần của Quân đoàn III được sáp nhập vào Quân đoàn I. Bốn ngày sau, ngày 4 tháng 11, toàn bộ Quân đoàn Trừ bị của binh đoàn cũn được sáp nhập vào Quân đoàn I.
Tuy nhiên, sau chưa đầy 5 tháng tướng Cheatham chỉ huy quân đoàn, tướng Hardee lại trở về chức vụ chỉ huy quân đoàn vào ngày 23 tháng 2 năm 1865. Trong những nỗ lực cuối cùng để chống lại quân Liên bang, toàn bộ các lực lượng còn lại của tiểu bang Georgia cũng được bổ sung vào Quân đoàn I vào ngày 10 tháng 4 năm 1865. Tướng Hardee tiếp tục chỉ huy quân đoàn trong vô vọng cho đến ngày cay đắng, 26 tháng 4 năm 1865, khi cùng toàn bộ những đơn vị còn lại của binh đoàn Tennessee buông súng đầu hàng.
Tổ chức binh đoàn > Quân đoàn II

Quân đoàn II được thành lập đầu tiên vào tháng 4 năm 1862, trước khi diễn ra trận Shiloh, tức là từ trước khi Binh đoàn Tennessee được thành lập. Quân đoàn thành lập tại Corinth, Mississippi, hình thành từ các đơn vị của Sư đoàn Alabama của Daniel Ruggles và cánh quân của Braxton Bragg thuộc Binh đoàn Pensacola. Ban đầu, quân đoàn có tên là Quân đoàn II, Binh đoàn Mississippi do Braxton Bragg chỉ huy. Tổ chức ban đầu của quân đoàn gồm 2 sư đoàn, một do Jones Withers chỉ huy và một do Daniel Ruggles. Tổng quân số quân đoàn là 22.000 người, là đơn vị cấp quân đoàn lớn nhất trong quân đội Liên minh.
Tuy nhiên, ngay trong trận đầu tiên tại Shiloh vào ngày 6 tháng 4 năm 1862, quân đoàn đã chạm trán với sư đoàn quân Liên bang do Ben Prentiss chỉ huy. Do sự kháng cự ngoan cường của Prentiss, đặc biệt là trong trận cố thủ tại Hornet's Nest, quân đoàn dù đã dốc hết sức vẫn không công phá được vị trí mà quân Prentiss phòng thủ. Bị thương vong nặng nề, cùng với thất bại chung của Binh đoàn Mississippi, quân đoàn buộc phải rút lui để củng cố lực lượng.
Phải mất vài tháng sau, quân đoàn mới trở lại tham chiến trong Chiến dịch Corinth, sau đấy quân đoàn được tái tổ chức trong tháng 9 năm 1862. Một lần nữa, quân đoàn lại được tổ chức thành 2 sư đoàn, sư đoàn 1 do Patton Anderson chỉ huy và sư đoàn 2 do Simon Buckner chỉ huy. Chỉ huy quân đoàn lúc này được giao cho William Hardee, thay cho Braxton Bragg được thăng chức chỉ huy toàn binh đoàn.
Sau một trận chiến nhỏ ở Perryville, quân đoàn tiếp tục được bổ sung thêm sư đoàn của John Breckinridge. Một phần sư đoàn 1 được chuyển sang cho sư đoàn 2 và quân đoàn I, nhưng được bổ sung lại bằng một sư đoàn thuộc Binh đoàn của Kirby Smith, cùng với vị chỉ huy mới là John Mcown. Sư đoàn 2 cũng có vị chỉ huy mới là Patrick Cleburne, thay cho Buckner được điều đến Knoxville. Toàn quân đoàn khi đấy có 3 sư đoàn với tổng quân số 25.000 người.
Tổ chức binh đoàn > Quân đoàn Kỵ binh Forrest

Braxton Bragg
Joseph Johnston
John Bell Hood
Sơ đồ hành quân của Binh đoàn Tennessee, từ 1862 đến 1865.
Leonidas Polk
Benjamin F. Cheatham
William J. Hardee
Cacostola fusca

| Cacostola fusca> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Cacostola
Loài (species): C. fusca
Danh pháp hai phần
Cacostola fusca Thomson, 1868 
Cacostola fusca là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.