stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Lãnh thổ Indiana
Lịch sử > Bối cảnh

Lãnh thổ Tây Bắc được Quốc hội Hợp bang thành lập ngày 13 tháng 7 năm 1787. Lãnh thổ này bao gồm tất cả vùng đất nằm giữa Appalachia và sông Mississippi, Ngũ Đại Hồ và sông Ohio. Lãnh thổ đơn độc này sau này trở các tiểu bang Ohio, Michigan, Indiana, Illinois, Wisconsin, và đông Minnesota. Đạo luật Lãnh thổ Tây Bắc đưa tất cả lãnh thổ mới thu được vào được khảo sát theo Sắt lệnh Đất đai 1785 để Hoa Kỳ phát triển trong tương lai. Đạo luật này cũng tạo ra một cơ quan hành chính để trông coi lãnh thổ.
Vào lúc lãnh thổ được thành lập, chỉ có 3 khu định cư của người Mỹ tại khu vực mà sau này trở thành Lãnh thổ Indiana, đó là Vincennes, Kaskaskia và Clark's Grant. Tổng dân số khoảng dưới 5 ngàn người châu Âu. Dân số người bản địa Mỹ được ước tính vào khoảng gần 20 ngàn người nhưng có thể lên đến 75 ngàn người.
Năm 1785, Chiến tranh Bản địa Tây Bắc bắt đầu. Trong cố gắng kết thúc cuộc nổi dậy của người bản địa, thị trấn Kekionga của người Miami bị tướng Josiah Harmar và thống đốc Lãnh thổ Tây Bắc là Arthur St. Clair tấn công nhưng thất bại. Sự bại trận của thống đốc Clair là một cuộc bại trận tệ hại nhất của Lục quân Hoa Kỳ trong lịch sử chống người bản địa Mỹ. Cuộc bại trận đưa đến việc bổ nhiệm tướng "Mad Anthony" Wayne. Ông tổ chức đội quân Lê Dương Hoa Kỳ và đánh bại lực lượng người bản địa Mỹ tại trận Fallen Timbers năm 1794. Năm 1795, Hiệp ước Greenville được ký kết với kết quả phần phía đông Indiana được cắt cho Hoa Kỳ. Doanh trại Miamis tại Kekionga bị Hoa Kỳ chiếm đóng và được xây dựng thành đồn Wayne. Xứ Miami hùng mạnh về sau tự coi mình là đồng minh với Hoa Kỳ sau hiệp ước.
Lịch sử > Địa khu Louisiana

Bài chi tiết: Địa khu Louisiana
Từ ngày 1 tháng 10 năm 1804 cho đến 4 tháng 7 năm 1805, quyền hành pháp của Địa khu Louisiana được tạm thời giao cho thống đốc và các thẩm phán của Lãnh thổ để trông coi các vùng đất vừa mới mua được. Theo các điều khoản của đạo luật thành lập chính quyền tạm thời, thống đốc và các thẩm phán của Lãnh thổ Indiana theo dự trù sẽ họp mặt mỗi năm hai lần tại St. Louis, Missouri. Cư dân của địa khu mới phản đối nhiều điều khoản của chính phủ Hoa Kỳ mới. Thí dụ như họ phản đối việc sử dụng thông luật thay luật dân sự. Ngày 4 tháng 7 năm 1805, Địa khu Louisiana có hiệu lực được tổ chức thành một khu hành chính riêng biệt với tên gọi là Lãnh thổ Louisiana.
Một trong số các sự kiện nổi bật nhất trong thời kỳ này là Hiệp ước St. Louis mà theo đó bộ lạc Sac và bộ lạc Fox nhượng lại đông bắc Missouri, miền bắc Illinois và miền nam Wisconsin cho Hoa Kỳ. Oán thù vì hiệp ước này nên các bộ lạc đã đứng theo phe Vương quốc Anh trong Chiến tranh 1812 bằng các cuộc đột kích dọc theo sông Missouri, Ohio và Mississippi cũng như họ đã gây ra cuộc Chiến tranh Black Hawk năm 1832.
Lịch sử > Chính trị

Năm 1803, Harrison bắt đầu vận động hành lang tại Quốc hội Hoa Kỳ để bãi bỏ Điều khoản 6 trong Sắc lệnh Tây Bắc, nghiêm cấm chủ nghĩa nô lệ tại Lãnh thổ Tây Bắc nguyên thủy. Mục đích của cuộc vận động bãi bỏ điều khoản là để hợp pháp hóa chủ nghĩa nô lệ tại Lãnh thổ Indiana. Ông tuyên bố việc hợp pháp hóa chủ nghĩa nô lệ là cần thiết để giúp vùng này thêm hấp dẫn đối với người định cư và sau đó là giúp lãnh thổ dễ sống hơn về mặt kinh tế. Lãnh thổ được phép có đại biểu trong Quốc hội Hoa Kỳ vào năm 1805, và nhân vật ủng hộ chủ nghĩa nô lệ Benjamin Parke trở thành đại biểu đầu tiên của lãnh thổ tại quốc hội. Parke dùng vị thế của mình để được Quốc hội ủng hộ cuộc vận động hành lang của Harrison. Kết quả là Điều khoản 6 trong Sắc lệnh Tây Bắc bị đình chỉ trong 10 năm. Các lãnh thổ bị ràng buộc bởi sắc lệnh cũng được phép hợp pháp hóa chủ nghĩa nô lệ. Cũng qua cùng đạo luật đó, Quốc hội Hoa Kỳ bãi bỏ quyền lực hành pháp của toàn án tổng quát và lập ra một hội đồng lập pháp do dân chúng bầu lên.
Những cố gắng của Harrison đã gây ra sự bực bội không nhỏ trong số nhiều người theo giáo phái Quakers định cư ở phía đông lãnh thổ. Họ đáp trả bằng cách thành lập một đảng phái chống chủ nghĩa nô lệ. Trong cuộc bầu cử năm 1805, Davis Floyd của Quận Clark là đại biểu duy nhất chống chủ nghĩa nô lệ được bầu vào hội đồng lập pháp. Các dự luật của Harrison nhằm hợp pháp hóa chủ nghĩa nô lệ bị ngăn cản bởi các đại biểu từ Quận St. Clair. Họ từ chối hợp pháp hóa chủ nghĩa nô lệ trừ khi Harrison ủng hộ thỉnh cầu của họ thành lập một lãnh thổ riêng biệt mà Harrison chống đối. Năm 1809, dân định cư của Quận St. Clair thỉnh cầu Quốc hội Hoa Kỳ thành lập một lãnh thổ riêng biệt. Mặc dù Harrison không chấp thuận nhưng Lãnh thổ Illinois vẫn được thành lập. Cùng năm đó, Quốc hội Hoa Kỳ cho phép Lãnh thổ Indiana quyền bầu ra một hạ viện lãnh thổ. Harrison thấy mình bị đối đầu với ngành lập pháp khi đảng chống chủ nghĩa nô lệ giành được quyền lực trong cuộc bầu cử năm đó. Họ lập tức bãi bỏ nhiều trong số các kế hoạch của ông về vấn đề nô lệ.
Thủ phủ lãnh thổ vẫn nằm tại Vincennes trong 13 năm, Sau khi lãnh thổ được tái tổ chức năm 1809 và Lãnh thổ Illinois được tách ra, Vincennes lúc đó nằm trên rìa viễn tây của Lãnh thổ Indiana. Vì lý do nằm xa ở phía tây nên lập pháp lãnh thổ lập kế hoạch di chuyển thủ phủ đến một nơi gần trung tâm dân số hơn. Madison, Jeffersonville, và Corydon cạnh tranh nhau để trở thành thủ phủ mới. Harrison muốn chọn Corydon, một thị trấn ông thành lập và đặt tên trước đó và cũng là nơi ông làm chủ một địa sản. Tòa nhà thủ phủ mới được xây xong năm 1813 và chính quyền nhanh chóng dời về Corydon sau khi Chiến tranh 1812 bùng nổ vì sợ một cuộc tấn công vào Vincennes.
Lịch sử > Chiến tranh Tecumseh

Một phong trào phản kháng của người bản địa Mỹ chống lại sự bành trướng của Hoa Kỳ đã bắt đầu phát triển quanh hai anh em thuộc bộ lạc Shawnee là Tecumseh và Tenskwatawa (nhà tiên tri). Phong trào này được biết với tên gọi là Chiến tranh Tecumseh. Tenskwatawa thuyết phục các bộ lạc người bản địa rằng họ sẽ được bảo vệ bởi đấng siêu nhiên vĩ đại và họ sẽ không bị tổn thương nào nếu họ nổi lên chống lại người da trắng. Ông khuyến khích sự phản kháng bằng cách bảo các bộ lạc rằng chỉ nên trả phân nửa những gì họ thiếu những người buôn bán da trắng và từ bỏ tất cả những kiểu cách gì của người da trắng, thí dụ như quần áo, rượu whiskey, và súng. Năm 1810, Tecumseh cùng với khoảng 400 chiến binh vũ trang di hành đến Vincennes. Tại đây ông đối mặt Harrison và đòi hủy bỏ Hiệp ước Fort Wayne. Mặc dù Harrison từ chối hủy bỏ hiệp ước nhưng các chiến binh bản địa bỏ đi một cách hòa bình. Tuy nhiên, Tecumseh rất giận dữ và đe dọa trả đũa. Sau cuộc gặp mặt đó, Tecumseh đi gặp nhiều bộ lạc trong vùng với hy vọng thành lập một liên minh để đánh người Mỹ.
Năm 1811, trong lúc Tecumseh vẫn còn ở xa, Harrison được bộ trưởng chiến tranh là William Eustis cho phép hành quân chống lại liên minh thù địch để biểu dương lực lượng. Harrison cùng với một đơn vị gồm một ngàn quân di chuyển lên phía bắc trong một nỗ lực đe dọa bộ lạc Shawnee làm hòa. Mưu đồ này bị thất bại và các bộ lạc mở một cuộc tấn công chóp nhoáng vào quân của Harrison vào sáng sớm ngày 6 tháng 11. Trận đánh này được biết với tên gọi trận Tippecanoe. Cuối cùng Harrison giành được chiến thắng lừng danh của mình tại Prophetstown, gần sông Wabash và sông Tippecanoe. Harrison được tuyên dương công khai là một anh hùng quốc gia mặc dù sự thật rằng quân số của ông đông hơn quân của các bộ lạc và chịu nhiều tổn thất về nhân mạng hơn. Trận đánh mang đến cho ông danh tiếng tầm cỡ quốc gia và biệt danh "Old Tippecanoe". Chiến thắng này mở rộng vùng trung tâm Indiana cho định cư và cho phép người định cư di chuyển xa hơn một cách an toàn bên ngoài vành đai phía nam của tiểu bang.
Lịch sử > Chiến tranh 1812

Chiến tranh giữa Tecumseh và Harrison nhập vào cuộc Chiến tranh 1812 khi liên minh bản địa Mỹ liên kết đồng minh với lực lượng Anh tại Canada. Tháng 5 năm 1812, một cuộc họp tất cả các lãnh tụ bộ lạc trong vùng được tổ chức trong làng Mississinewa của bộ lạc Miami do tù trưởng Little Turtle chủ trì. Đa số bộ lạc quyết định giữ trung lập trong suốt cuộc xung đột và bác bỏ các kế hoạch nổi loạn tiếp tục của Tecumseh. Tuy bị nhiều bộ lạc bỏ rơi nhưng Tecumseh vẫn tiếp tục lãnh đạo lực lượng yếu dần của mình chống người Mỹ, và di chuyển xa hơn về phía bắc là nơi ông có thể nhận được sự hậu thuẫn từ quân đội Anh. Những người theo ông còn lại phía sau vẫn tiếp tục đột kích vùng quê và lâm chiến trong trận bao vây đồn Harrison. Đây là chiến thắng trên bộ đầu tiên của Lục quân Hoa Kỳ trong suốt cuộc chiến. John Gibson phục vụ trong vai trò quyền thống đốc trong suốt thời gian Chiến tranh 1812 trong khi Harrison lãnh đạo quân đội. Sau khi Harrison được thay thế vào tháng 6 năm 1812, Gibson tiếp tục làm quyền thống đốc cho đến khi thống đốc mới Thomas Posey đến nhận nhiệm sở vào tháng 5 năm 1813.
Vô số các trận đánh khác xảy ra trong tiểu bang Indiana hiện đại gồm có trận vây đồn Wayne, vụ thảm sát Pigeon Roost và trận Mississinewa. Phần đông người bản địa Mỹ vẫn thụ động trong suốt cuộc chiến, nhưng có nhiều vụ đụng độ giữa người định cư và các bộ lạc dẫn đến cái chết của hàng trăm người trong lãnh thổ. Hiệp ước Ghent, được ký kết năm 1814, kết thúc chiến tranh và làm cho người định cư Mỹ bớt lo âu vỉ mối đe dọa của người Anh gần đó và đồng minh bản địa của họ.
Lịch sử > Trở thành tiểu bang

Năm 1812, Jonathan Jennings đánh bại ứng cử viên do Harrison chọn lựa và trở thành đại biểu của lãnh thổ tại Quốc hội Hoa Kỳ. Jennings sử dụng vị thế của mình để tìm cách tăng tốc đường trở thành tiểu bang cho Indiana bằng cách giới thiệu dự luật cho phép Indiana trở thành tiểu bang mặc dù dân số của toàn lãnh thổ khi đó dưới 25 ngàn người. Jennings làm điều này ngược lại ý muốn của thống đốc sắp nhậm chức là Thomas Posey. Có bất đồng được ghi nhận giữa hai người về đề tài này. Không có hành động nào được đưa ra để thảo luận về dự luật này vì Chiến tranh 1812 bùng nổ.
Thomas Posey được bổ nhiệm làm thống đốc lãnh thổ vào ngày 3 tháng 3 năm 1813, và phục vụ cho đến khi thống đốc tiểu bang đầu tiên tuyên thệ nhậm chức vào ngày 7 tháng 11 năm 1816.
Tháng 2 năm 1815, Hạ viện Hoa Kỳ bắt đầu tranh luận về việc cho phép Lãnh thổ Indiana trở thành tiểu bang. Đầu năm 1816, lãnh thổ chấp thuận một cuộc điều tra dân số và Pennington được giao trọng trách làm tổng thanh tra cho cuộc điều tra dân số. Dân số lãnh thổ được tìm thấy là 63.897 người, như vậy trên ngưỡng cần có để một lãnh thổ trở thành tiểu bang như đã được nói đến trong Sắc lệnh Tây Bắc. Ngày 13 tháng 5 năm 1816, đạo luật thực thi được thông qua và lãnh thổ được phép thành lập một chính quyền tiểu bang nhưng phải được Quốc hội Hoa Kỳ chấp thuận. Đại hội hiến pháp họp tại Corydon vào năm 1816. Hiến pháp đầu tiên của tiểu bang được thảo xong ngày 10 tháng 6 và các cuộc bầu cử được tổ chức vào tháng 8 để tìm người cho các chức vụ của chính quyền tiểu bang mới. Tháng 11 năm đó, Hiến pháp được Quốc hội Hoa Kỳ chấp thuận và chính quyền lãnh thổ bị bãi bỏ, kết thúc sự tồn tại của Lãnh thổ Indiana và thay nó bằng tiểu bang Indiana.
Tưởng niệm

Lãnh thổ Indiana được tưởng niệm bằng một buổi lễ hàng năm ở Corydon tại địa điểm trung tâm quanh tòa nhà quốc hội lãnh thổ. Buổi lễ gồm có các diễn viên trong trang phục thời kỳ đó, tham gia diễn lại các sự kiện quá khứ và đóng vai như một số người định cư nổi tiếng xưa của Indiana. Các buổi lễ tưởng niệm khác cũng xảy ra tại Vincennes và Madison. Lịch sử thời kỳ này cũng được ghi trên các bia mốc và tượng đài lịch sử được dựng khắp cựu lãnh thổ.
Bản đồ Lãnh thổ Indiana năm 1812 mô tả các nơi và trận đánh nổi tiếng trong Chiến tranh 1812
Anthony Wayne thương thuyết hòa bình thành công với Liên minh người Bản địa Tây Bắc bằng Hiệp ước Greenville.
Grouseland, ngôi nhà của thống đốc William Henry Harrison
William Henry Harrison, thống đốc đầu tiên của Lãnh thổ Indiana từ năm 1801 đến 1812 và là tổng thống Hoa Kỳ thứ 9
Tại Vincennes năm 1810, Tecumseh không dằn được sự tức giận khi William Henry Harrison từ chối hủy bỏ Hiệp ước Fort Wayne.
Nghị sĩ Jonathan Jennings, đại biểu của Lãnh thổ Indianna tại Quốc hội Hoa Kỳ
Vân Hà, Phúc Thọ

Đối với các định nghĩa khác, xem Vân Hà.
Vân Hà là một xã thuộc huyện Phúc Thọ, thành phố Hà Nội, Việt Nam.
Xã có diện tích 5,22 km², dân số năm 1999 là 1.856 người, mật độ dân số đạt 360người/km².
Chú thích

↑  1675/1955/BC-TCCB
1 2 3  “Mã số đơn vị hành chính Việt Nam”. Bộ Thông tin & Truyền thông. Bản gốc lưu trữ ngày 24 tháng 3 năm 2013. Truy cập ngày 10 tháng 4 năm 2012.
↑  Tổng cục Thống kê
Waynesville, Illinois

| Waynesville |
| --- | --- |
—  Làng  —
Waynesville, Illinois
 
 
 =
 Vị trí bang Illinois, Hoa Kỳ
Waynesville
Quốc gia: Hoa Kỳ
Tiểu bang: Illinois
Quận: Quận DeWitt
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 434
Múi giờ: CST (UTC-6)
 • Mùa hè (DST): CDT (UTC-5)
Waynesville là một làng thuộc quận DeWitt, tiểu bang Illinois, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của làng này là 434 người.
Dân số

Dân số qua các năm:
Năm 2000: 452 người.
Năm 2010: 434 người.
W Window System

Hệ thống W window là một hệ thống cửa sổ và là tiền thân của tên gọi cũng như các khái niện của hệ thống Hệ thống X Window hiện đại ngày nay
W ban đầu được phát triển tại Đại học Stanford bởi Paul Asente và Brian Reid cho hệ điều hành V. Trong năm 1983, Paul Asente và Chris Kent chuyển thể hệ thống UNIX trên VS100, cung cấp một bản sao cho những người nghiên cứu Khoa học máy tính tại phòng thí nghiệm của MIT.
Năm 1984 Bob Scheifler của MIT thay thế giao thức đồng bộ của W với một thay thế không đồng bộ và được đặt tên X.
Kể từ thời gian này hệ thống cửa sổ x đã đi qua rất nhiều thay đổi cơ bản và không còn mang bất kỳ sự tương đồng đáng kể với W.
Các hệ thống W window khác

Có nhiều hơn một  hệ thống cửa sổ đặt tên theo W. Vào năm 1995 Torsten Scherer phát hành một bộ gọi là W1R3; nó đã được sửa đổi bởi Eero Tamminen và phát hành Lưu trữ 2006-02-07 tại Wayback Machine là W1R4 dưới GNU Lesser General Public License cho các thư viện, và GNU General Public Licensecho phần còn lại.  This work postdates both W and X by many years, và không có code chung với một trong hai. Nó được sử dụng trong Yopy Linux PDA.
Vụ tấn công Strasbourg 2018

| Xả súng năm 2018 tại Strasbourg |
| --- | --- |
Rue des Orfèvres nơi vụ tấn công bắt đầu (hình chụp tháng 12 năm 2016)
StrasbourgStrasbourg (Pháp)
Địa điểm: Strasbourg, Pháp
Tọa độ: 48°34′57″B 7°44′56″Đ﻿ / ﻿48,582611°B 7,748889°Đ﻿ / 48.582611; 7.748889
Thời điểm: 11 tháng 12 năm 2018 (2018-12-11)  19:50
Loại hình: Xả súng hàng loạt
Vũ khí:  Súng ngắn ổ xoay modèle 1892  dao 
Tử vong: 5
Bị thương: 12 (4 bị trọng thương, 1 chết não)
Thủ phạm: Chérif Chekatt†
Vào tối ngày 11 tháng 12 năm 2018, một vụ nổ súng hàng loạt đã xảy ra tại Strasbourg, Pháp, khi Chérif Chekatt, 29 tuổi, nổ súng với khẩu súng lục trong chợ Giáng sinh sầm uất của thành phố, giết chết 4 người và làm bị thương 12 người, trước khi chạy trốn bằng taxi. Các nhà chức trách đã gọi vụ nổ súng là hành động khủng bố. Sau một cuộc săn lùng liên quan đến 700 sĩ quan, Chekatt đã bị giết trong vụ xả súng với cảnh sát Pháp vào tối ngày 13 tháng 12.
Vụ tấn công

Tay súng đã vào phố cổ Strasbourg trên đường phố Rue du Vieux Marché aux Poissons, đến từ Pont du Corbeau (ảnh từ Giáng sinh 2014)
Cuộc tấn công bắt đầu vào khoảng 19:50 giờ địa phương (18 giờ 50 phút)  gần Place Kléber nơi Christkindelsmärik đang bị giam giữ. Chérif Chekatt tiến vào khu vực qua Pont du Corbeau, sau đó đi qua Rue des Orfèvres, nổ súng ở ba địa điểm khác nhau, đầu tiên tại Carré-d'Or (Rue des Orfèvres), sau đó là Rue des Grandes-Arcades. Vụ nổ súng kéo dài mười phút và diễn ra ở nhiều đường phố, trong thời gian đó, tay súng đã hét "Allahu akbar" khi anh ta bắn vào đám đông; anh ta cũng tấn công người bằng dao. Sau đó anh ta bắn nhau với binh lính của Opération Sentinelle, và sau đó với Cảnh sát Quốc gia; một người lính bị bắn vào tay, và Chekatt bị bắn vào cánh tay.
Một du khách người Thái Lan 45 tuổi đã bị đánh vào đầu trước một nhà hàng và chết, mặc dù một người qua đường đang cố gắng hồi sức cho anh ta; xe cứu thương mất hơn 45 phút để đến nơi. Chekatt sau đó trốn thoát theo hướng Neudorf và Place de l'Étoile, đi taxi; người lái xe không hề hấn gì và báo cảnh sát đã chở một người đàn ông có vũ trang và bị thương. Lời khai của anh ta cho phép cảnh sát xác định tay súng, vì người đàn ông khoe khoang về việc giết người và có một quả lựu đạn ở nhà. Hai ngày sau vụ tấn công, khẩu súng của Chekatt được tiết lộ là khẩu súng lục ổ quay Modèle 1892.
Tam Sơn, Quản Bạ

Đối với các định nghĩa khác, xem Tam Sơn.
Tam Sơn là thị trấn huyện lỵ của huyện Quản Bạ, tỉnh Hà Giang, Việt Nam.
Địa lý

Thị trấn Tam Sơn có vị trí địa lý:
Phía bắc giáp xã Thanh Vân
Phía đông giáp xã Quản Bạ
Phía nam giáp xã Quyết Tiến
Phía tây giáp xã Tùng Vài và xã Thanh Vân.
Thị trấn Tam Sơn có diện tích 13,27 km², dân số năm 2019 là 6.753 người, mật độ dân số đạt 509 người/km².
Thị trấn Tam Sơn có Quốc lộ 4C chạy qua địa bàn, thị trấn cũng có tuyến đường liên xã nối đến biên giới Việt - Trung tại xã Nghĩa Thuận. Thị trấn có Núi Đôi Cô Tiên, một di sản địa chất thuộc Cao nguyên đá Đồng Văn.
Hành chính

Thị trấn Tam Sơn có 8 thôn, tổ dân phố được chia thành 4 tổ dân phố: 1, 2, 3, 4 và 4 thôn: Bảo An, Thượng Sơn, Nà Chang, Nà Khoang.
Lịch sử

Ngày 20 tháng 8 năm 1999, Chính phủ ban hành Nghị định 74/1999/NĐ-CP về việc thành lập thị trấn Tam Sơn trên cơ sở điều chỉnh 1.230 ha diện tích tự nhiên và 3.858 nhân khẩu của xã Quản Bạ.
Chú thích

1 2  Nghị định 74/1999/NĐ-CP về việc điều chỉnh địa giới hành chính để thành lập thị trấn và xã thuộc các huyện Mèo Vạc, Yên Minh, Quản Bạ, Bắc Quang, Hoàng Su Phì và thị xã Hà Giang, tỉnh Hà Giang
1 2  Ban chỉ đạo Tổng điều tra dân số và nhà ở trung ương. “Dân số đến 01 tháng 4 năm 2019 - tỉnh Hà Giang”. Truy cập ngày 28 tháng 8 năm 2020.[liên kết hỏng]
↑  Tổng cục Thống kê
Văn tử

Văn Tử (chữ Hán: 文子) là thụy hiệu của một số vị vua chư hầu và khanh đại phu thời Xuân Thu Chiến Quốc và những nhân vật quan trọng khác đời sau trong lịch sử Trung Quốc.
Danh sách

Tây Chu Huyền Hiếu Văn tử Ngỗi Hưng Đức
Xuân Thu Tấn quốc Khanh đại phu Phạm Văn tử
Xuân Thu Tấn quốc Khanh đại phu Triệu Văn tử
Xuân Thu Tấn quốc Khanh đại phu Trung Hành Văn tử (có thụy hiệu khác là Văn Bá)
Xuân Thu Tấn quốc Tân tướng quân Lệnh Hồ Văn tử
Xuân Thu Tấn quốc Tân hạ tướng quân Tuân Văn tử
Xuân Thu Tấn quốc Khanh đại phu Trí Văn tử
Xuân Thu Lỗ quốc Khanh đại phu Quý Văn tử
Xuân Thu Lỗ quốc Khanh đại phu Thúc Tôn Văn tử (có thụy hiệu khác là Văn Thúc)
Xuân Thu Tề quốc Khanh đại phu Điền Văn tử
Xuân Thu Tề quốc Đại phu Bào Văn tử
Xuân Thu Vệ quốc Khanh đại phu Tôn Văn tử
Xuân Thu Vệ quốc Khanh đại phu Bắc Cung Văn tử
Xuân Thu Vệ quốc Khanh đại phu Khổng Văn tử (có thụy hiệu khác là Văn Thúc)
Xuân Thu Vệ quốc Khanh đại phu Công Thúc Văn tử (thường gọi Công Thúc Bạt)
Xuân Thu Vệ quốc Đại phu Thái Thúc Văn tử
Xuân Thu Vệ quốc Đại phu Nịnh Văn tử
Xuân Thu Vệ quốc Tướng quân Tử Nam Văn tử (thường gọi Vệ Tướng Quân Văn Tử)
Chiến Quốc Tấn quốc Khanh đại phu Ngụy Văn tử (sau được nhà Chu phong làm Ngụy Văn hầu)
Vĩnh Ninh Văn tử Trịnh Đạo Ấp thời nhà Tùy, thời Tây Ngụy từng gọi là Trinh Hầu, thời Bắc Chu gọi là Trinh nam và Trinh Tử, đến đời nhà Tùy được cải thụy hiệu là Văn, do đó đôi khi cũng gọi là Văn hầu hay Văn nam)
Văn Tử là tên hiệu của Thông Huyền Chân Nhân Kế Nhiên người nước Tống thời Xuân Thu.
Sông Đông êm đềm

| Sông Đông êm đềm |
| --- | --- |
Тихий Дон (Tikhii Don)
Bìa của phiên bản xuất bản tại Việt Nam do Nhà xuất bản Văn học ấn hành.
Thông tin sách
Tác giả: Michail Aleksandrovich Sholokhov
Quốc gia: Liên Xô
Ngôn ngữ: tiếng Nga
Thể loại: Tiểu thuyết
Nhà xuất bản: Nhà xuất bản Văn học (bản dịch tiếng Việt)
Ngày phát hành: 1928-1940 (nguyên bản)
Bản tiếng Việt
Người dịch: Nguyễn Thụy Ứng
Sông Đông êm đềm (tiếng Nga: Тихий Дон, Tikhy Don) là bộ tiểu thuyết vĩ đại nhất của nhà văn Nga Mikhail Aleksandrovich Sholokhov. Với tác phẩm này, Sholokhov đã được tặng Giải Nobel văn học năm 1965.
Sáng tác

Sau khi tham gia cuộc Nội chiến ở phía Hồng quân năm 1920, Sholokhov trở về quê, một làng Cossack thuộc trấn Veshenskaya vùng sông Đông (nay là tỉnh Rostovsky, Liên bang Nga) năm 1924. Ông bắt đầu viết Sông Đông êm đềm từ năm 1925 và lần lượt phát hành:
Phần một, (1928), viết về giai đoạn 1912 đến 1916: nhân vật chính Gregori Melekhov mới bắt đầu lớn lên, gia nhập quân ngũ và tham gia chiến tranh thế giới lần thứ nhất.
Phần hai (1929), viết về giai đoạn 1916 đến đầu 1918, giai đoạn cuộc Cách mạng tháng Mười nổ ra, hoạt động của đội quân Bạch vệ của tướng Cornhilov, khởi đầu cuộc Nội chiến Nga.
Phần ba (1933), viết về giai đoạn đầu 1918 đến tháng 5 năm 1919, giai đoạn cuộc nội chiến diễn ra khốc liệt.
Phần bốn (1940), viết về giai đoạn từ tháng 5 năm 1919 cho đến khi cuộc nội chiến kết thúc năm 1922.
Bản dịch tiếng Việt phổ biến nhất là của dịch giả Nguyễn Thụy Ứng, được in thành tám tập. Năm 2005, được in làm bốn tập, trong đó dịch giả đã hiệu đính lại bản dịch, thêm phần phụ lục để giới thiệu một số đoạn trước đây bị cắt bỏ. Lần tái bản gần nhất (2007), Nhà xuất bản Văn học gộp thành hai quyển.
Nghi vấn về tác giả

Sau khi Sông Đông êm đềm được xuất bản và kéo dài nhiều thập kỷ, trong tình trạng bản thảo bị thất lạc sau những năm phát xít Đức chiếm đóng Veshenskaya, đã dấy lên những cuộc tranh luận về việc Sholokhov đã viết tác phẩm này phần lớn dựa trên bản thảo của một nhà văn Cossack đồng hương, sĩ quan Bạch vệ Fyodor Kryukov (đã mất năm 1920). Nhà văn Alexandr Isayevich Solzhenitsyn (Giải Nobel Văn học năm 1970) là một trong những người ủng hộ tích cực nhất quan điểm này.
Các luận cứ chính được đưa ra là:
Sholokhov là người ít học (ông chỉ học bốn năm cấp một ở trường làng rồi bỏ học đi làm liên lạc cho Hồng quân)
Sholokhov còn quá trẻ và thiếu trải nghiệm cuộc sống để có thể viết nên những áng văn như thế (khi phần đầu tiên của Sông Đông êm đềm được xuất bản năm 1928, Sholokhov mới 23 tuổi)
Các tác phẩm sau này của Sholokhov có chất lượng văn chương kém hẳn Sông Đông êm đềm.
Năm 1984, một tập thể các nhà khoa học Bắc Âu đứng đầu là Geir Kjetsaa, Giáo sư trường Đại học Oslo đã áp dụng các phương pháp khoa học để dùng máy tính phân tích, so sánh văn bản của Sông Đông êm đềm với các tác phẩm khác của Sholokhov và đưa ra kết luận ủng hộ quan điểm ông chính là tác giả.
Tháng 11 năm 1999, Ủy ban Di sản văn học của Sholokhov đã họp báo công bố tìm thấy bản thảo phần một và phần hai của Sông Đông êm đềm. Các công việc của ủy ban này đã được Tổng thống Nga Vladimir Putin ủng hộ, giúp đỡ.
Chuyển thể

Sông Đông êm đềm (phim, 1930), đạo diễn Olga Preobrazhenskaya, Ivan Pravov
Sông Đông êm đềm (phim truyền hình, 1957 - 1958), đạo diễn Sergey Gerasimov
Sông Đông êm đềm (phim truyền hình, 1992), đạo diễn Sergey Bondarchuk
Sông Đông êm đềm (phim bộ 14 tập, 2015), đạo diễn Sergey Ursulyak, có phụ đề tiếng Việt
Văn vương

Văn Vương (chữ Hán: 文王) là thụy hiệu hoặc tước hiệu của một số vị quân chủ và tướng lĩnh quan lại hay hoàng thân quốc thích.