stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Tiếng Saraiki

| Tiếng Saraiki |
| --- | --- |
سرائیکی
Saraiki bằng chữ Shahmukhi (Nastaʿlīq)
Sử dụng tại: Pakistan
Khu vực: Punjab
Tổng số người nói: 26 triệu
Dân tộc: người Saraiki
Phân loại: Ấn-ÂuẤn-IranẤn-AryaẤn-Arya Tây BắcĐại PunjabTiếng LahndaTiếng Saraiki
Phương ngữ: Multani Riasati (Riyasati–Bahawalpur) Thali                 
Hệ chữ viết: chữ Ba Tư-Ả Rập (bảng chữ cái Saraiki)
Mã ngôn ngữ
ISO 639-3: skr
Glottolog: sera1259
Bài viết này có chứa ký tự ngữ âm IPA. Nếu không thích hợp hỗ trợ dựng hình, bạn có thể sẽ nhìn thấy dấu chấm hỏi, hộp, hoặc ký hiệu khác thay vì kí tự Unicode. Để biết hướng dẫn giới thiệu về các ký hiệu IPA, xem Trợ giúp:IPA.
Người nói tiếng Saraiki ở Punjab, Ấn Độ
Tiếng Saraiki (سرائیکی  Sarā'īkī, cũng được viết là Siraiki hay Seraiki) là một phương ngữ của tiếng Lahnda (tiếng Tây Punjab), ngữ chi Ấn-Arya, được nói ở tây nam tỉnh Punjab, Pakistan.
Tiếng Saraiki có thể thông hiểu với tiếng Punjab chuẩn ở mức cao và chia sẻ với nhau phần lớn từ vựng và hình thái học. Tuy nhiên, về âm vị học, nó hoàn toàn khác biệt (đặc biệt là thiếu thanh điệu, việc bảo tồn các âm bật hơi hữu thanh và sự phát triển của các phụ âm bập vào) và có các đặc điểm ngữ pháp quan trọng tương đồng với tiếng Sindh nói ở phía Nam.
Tiếng Saraiki là ngôn ngữ mẹ đẻ của 20 triệu người ở Pakistan sống trãi khắp mạn nam Punjab, mạn nam Khyber Pakhtunkhwa và các khu vực biên giới phía bắc Sindh và mạn đông Balochistan.
Phân loại và ngôn ngữ liên quan

Tiếng Saraiki là một thành viên của ngữ chi Ấn-Arya, thuộc ngữ tộc Ấn-Iran của ngữ hệ Ấn-Âu. Tiếng Punjab chuẩn và tiếng Saraiki (Nam Punjab) có thể thông hiểu lẫn nhau.
Vào năm 1919, Grierson đã cho rằng các phương ngữ ở nơi ngày nay là tây nam của tỉnh Punjab ở Pakistan tạo thành một cụm phương ngữ, mà ông đã gán là "Nam Lahnda" thuộc "tiếng Lahnda" giả định. Các nhà ngôn ngữ học Ấn-Arya sau đó đã tìm hiểu thực tế cụm phương ngữ này, đã từ chối cả cái tên "Nam Lahnda" cùng với chính thực thể "Lahnda". Grierson cũng cho rằng "Lahnda" là tên gọi mới lạ mà ông đặt cho các phương ngữ khác nhau cho đến khi nó được gọi là "Tây Punjab", được nói ở phía bắc, phía tây và phía nam của thành phố Lahore. Phương ngữ Majhi của tiếng Punjab ở Lahore từ lâu đã trở thành nền tảng của văn học tiêu chuẩn tiếng Punjab. Tuy nhiên, khái niệm "Lahnda" vẫn được tìm thấy trong các danh mục tổng hợp ngôn ngữ của thế giới (ví dụ Ethnologue).
Phân loại và ngôn ngữ liên quan > Tình trạng ngôn ngữ hay phương ngữ

Trong bối cảnh Nam Á, sự lựa chọn giữa "ngôn ngữ" và "phương ngữ" là một điều khó khăn, và bất kỳ sự phân biệt nào sử dụng các thuật ngữ này đều bị che khuất bởi sự mơ hồ của chúng. Theo một ý nghĩa nào đó, cả tiếng Siraiki và tiếng Panjab tiêu chuẩn đều là "phương ngữ" của một "liên ngôn ngữ" "Đại Punjab".
Tiếng Saraiki được coi là một phương ngữ của tiếng Punjab bởi hầu hết các nhà cầm quyền ở Raj thuộc Anh và nhiều người Punjab. Tuy nhiên, người Saraiki coi nó là một ngôn ngữ thực thụ và xem việc sử dụng thuật ngữ "phương ngữ" là kỳ thị. Một phong trào ngôn ngữ đã được bắt đầu vào những năm 1960 để chuẩn hóa chữ viết và quảng bá ngôn ngữ này. Cuộc điều tra dân số quốc gia của Pakistan đã thống kê số lượng người nói tiếng Saraiki kể từ năm 1981.
Hệ thống chữ viết

Ở tỉnh Punjab, tiếng Saraiki được viết bằng cách sử dụng bảng chữ cái Urdu (có nguồn gốc từ chữ Ả Rập) và bổ sung bảy dấu phụ sửa đổi để thể hiện âm bập vào và âm mũi. Ở Sindh, bảng chữ cái Sindh được sử dụng. Các kiểu chữ thư pháp được sử dụng là Naskh và Nastaʿlīq.
Trong lịch sử, các thương nhân hoặc người giữ sổ sách từng viết bằng thứ chữ viết được gọi là kiṛakkī hoặc laṇḍā, mặc dù việc sử dụng chữ viết này đã giảm đáng kể trong thời gian gần đây. Tương tự như vậy, một chữ viết liên quan đến hệ chữ viết Landa, được gọi là Multani, trước đây được sử dụng để viết tiếng Saraiki. Một đề xuất sơ bộ cho việvc mã hóa chữ viết Multani trong ISO/IEC 10646 đã được gửi vào năm 2011. Unicode Saraiki đã được phê duyệt vào năm 2005. Chữ Khojiki cũng đã được sử dụng, trong khi chữ Devanagari và chữ Gurmukhi không còn được sử dụng cho ngôn ngữ này nữa.
Sử dụng > Trong học viện

Khoa tiếng Saraiki, Đại học Hồi giáo, Bahawalpur được thành lập năm 1989 và Khoa tiếng Saraiki, Đại học Bahauddin Zakariya, Multan được thành lập năm 2006. Tiếng Saraiki được dạy như một môn học trong các trường học cấp trung học phổ thông, trung cấp.
Sử dụng > Văn học nghệ thuật

Khawaja Ghulam Farid (1845-1901; bộ sưu tập nổi tiếng của ông là Deewan-e-Farid) và Sachal Sar Mast (1739-1829) là các nhà thơ Sufi tiếng Saraiki nổi tiếng và những bài thơ Kafi của họ vẫn nổi tiếng.
Chú thích

↑  2013 estimate
↑  The practice is traced back to Juke's 1900 dictionary. The modern standard was agreed upon in 1979 (Wagha 1997, tr. 240–41)Lỗi harv: không có mục tiêu: CITEREFWagha1997 (trợ giúp).
Taraxacum magnum

| Taraxacum magnum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Asterales
Họ (familia): Asteraceae
Chi (genus): Taraxacum
Loài (species): T. magnum
Danh pháp hai phần
Taraxacum magnum V.A.Korol., 1940 
Taraxacum magnum là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được V.A.Korol. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1940.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Taraxacum magnum”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.
Dytiscus dimidiatus

| Dytiscus dimidiatus |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Dytiscidae
Chi (genus): Dytiscus
Loài (species): D. dimidiatus
Danh pháp hai phần
Dytiscus dimidiatus Bergsträsser, 1778 
Dytiscus dimidiatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Bergsträsser miêu tả khoa học năm 1778.
Chú thích

↑  Hallan, J.  (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Súng phóc

Súng phóc làm bằng ống tre với đoạn chòng làm từ cây đũa
Súng phóc là một loại (súng) đồ chơi của trẻ em gồm nòng súng là một đoạn ống thường làm bằng lóng tre hình trụ rỗng và một chiếc/cây que/đũa gỗ/tre dùng để thụt đạn hoạt động giống piston ống tiêm.
Tên gọi

Súng phóc còn có tên gọi khác như súng phốc, súng đốp súng bốp, súng thụt, súng tanh tách, ống thụt, ống phóc, ống thục, ống tooc, ống hóp, ống phắp, ống bụp hay ống cò ke.
Cấu tạo

Cấu tạo súng gồm nòng súng và que thụt đạn. Nòng súng hay thân ống là 1 đoạn ống bằng lóng tre hoặc hóp hoặc mò o/lồ ô với chiều dài từ 25 cm trở lên, đường kính rỗng từ 0.5 đến 1 cm, độ dày nên từ 1 cm trở lên để đảm bảo độ bền không bị nứt, tét ống khi thụt đạn. Ngoài ra còn có thể làm từ vỏ bút bi, sau này còn được làm bằng hợp kim bán trên các website thương mại điện tử bán hàng online.
Que thụt được làm bằng gỗ/tre trụ tròn được vót từ thân tre, gỗ hoặc mò o có dạng giống chiếc đũa, được gọi là chìa hay chòng. Thường thì chìa sẽ dài hơn thân ống ~5–10 cm, khoảng dôi ra này sẽ được gắn chặt vào 1 ống tre khác để làm cán cho dễ cầm, phần còn lại của chìa sẽ ngắn hơn chiều dài của thân ống từ 0.5-1 cm. Đường kính của chìa sao cho có thể đưa ra đưa vào ống tre một cách dễ dàng nhưng không quá bé vì sẽ dễ gãy. Độ dài chìa khi nhét vào thân súng thì phải ngắn hơn thân súng chừng 1-1.5 cm.
Đạn được làm từ quả/trái cây nhỏ cứng như bời lời nhớt, cò ke, cơm nguội (sếu/cơm nguội Trung Quốc), xoan, đay tròn, quả rau ngót hoặc quả còn non như quả bưởi nhỏ mới nhú khỏi hoa, quả dâu da hoặc giấy nhúng nước xé nhỏ vo viên để khô.
Cách chơi

Ống thụt được chơi với giấy ngâm nước cho mềm vo viên, hoặc các loại trái tùy theo địa phương như trái cò ke, trái bồ đề (trái cò ke có dạng hình tròn đường kính ~0.3–1 cm, trái bồ đề lớn hơn nhưng mềm hơn), quả đay, quả xoan,v.v. Người chơi nhét "đạn" đầu tiên vào ống thụt và dùng chìa đẩy (thụt) về phía bên kia của ống. Do chiều dài của chìa ngắn hơn ống thụt 0.5 đến 1 cm nên trái đạn không đẩy lọt ra khỏi ống thụt mà vẫn được giữ lại ở phía đầu ống. Người chơi tiếp tục nhét trái thứ 2 vào ống, và dùng chìa đẩy thật mạnh trái thứ 2 về phía trái cò ke đầu tiên. Khi đó, 1 tiếng nổ "bộp" khá lớn vang lên và trái đạn đầu tiên bị bắn bay ra ngoài. Cứ như thế, người chơi tiếp tục nhét trái thứ 3 và thụt mạnh, trái thứ 2 sẽ phóng ra.
Nguy hiểm

Trẻ con thường được người lớn cảnh báo là trái cò ke có thể phóng vào mắt, gây tổn thương mắt và thậm chí là mù lòa. Theo kinh nghiệm của dân gian thì trái bồ đề gây nguy hiểm cho mắt nhiều hơn trái có ke do trong trái bồ đề có chứa mủ của nó.
Chú thích

↑  Những trò chơi tự chế không thể nào quên,
↑  “Bời lời gợi nhớ”. Báo Quảng Nam điện tử. Truy cập ngày 27 tháng 7 năm 2023.
↑  https://www.tienphong.vn/made-by-sinh-vien/nhung-tro-choi-tu-che-cua-the-he-8x-626579.tpo
Chiprana

| Chiprana, Tây Ban Nha |
| --- | --- |

  Hiệu kỳ

Chiprana, Tây Ban Nha
Quốc gia:  Tây Ban Nha
Cộng đồng tự trị: Aragon
Tỉnh: Zaragoza
Đô thị: Chiprana
Thủ phủ: Chiprana 
Diện tích
 • Tổng cộng: 38 km2 (15 mi2)
Dân số (2004)
 • Tổng cộng: 368
 • Mật độ: 9,7/km2 (250/mi2)
Múi giờ: CET (UTC+1)
 • Mùa hè (DST): CEST (UTC+2)
Mã bưu chính: 50092 
Thành phố kết nghĩa: Curti 
Chiprana là một đô thị ở tỉnh Zaragoza, Aragon, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 của Viện thống kê Tây Ban Nha (INE), đô thị này có dân số là 368 người. Diện tích đô thị này là 38 ki-lô-mét vuông.
Elatostema lutescens

| Elatostema lutescens> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Rosales
Họ (familia): Urticaceae
Chi (genus): Elatostema
Loài (species): E. lutescens
Danh pháp hai phần
Elatostema lutescens C.B.Rob., 1911 
Elatostema lutescens là loài thực vật có hoa trong họ Tầm ma. Loài này được C.B.Rob. mô tả khoa học đầu tiên năm 1911.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Elatostema lutescens”. Truy cập ngày 13 tháng 6 năm 2013.
Ecnomus caesar

| Ecnomus caesar> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Trichoptera
Họ (familia): Ecnomidae
Chi (genus): Ecnomus
Loài (species): E. caesar
Danh pháp hai phần
Ecnomus caesar H Malicky & P Chaibu, 2000 
Ecnomus caesar là một loài Trichoptera trong họ Ecnomidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Dyalapura, Hassan

| Dyalapura |
| --- | --- |
—  Làng  —
 
Quốc gia:  Ấn Độ
Bang: Karnataka
Huyện: Hassan
Thành phố/thị trấn: Hassan
Múi giờ: IST (UTC+5:30)
Dyalapura là một làng thuộc tehsil Hassan, huyện Hassan, bang Karnataka, Ấn Độ.
Elusa alector

| Elusa alector> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Noctuidae
Chi (genus): Elusa
Loài (species): E. alector
Danh pháp hai phần
Elusa alector Wileman & West, 1928  
Elusa alector là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Chú thích

↑  Elusa at funet.fi.
↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Chikkasagarahalli, Chik Ballapur

| Chikkasagarahalli |
| --- | --- |
—  Làng  —
 
Quốc gia:  Ấn Độ
Bang: Karnataka
Huyện: Kolar
Thành phố/thị trấn: Chik Ballapur
Múi giờ: IST (UTC+5:30)
Chikkasagarahalli là một làng thuộc tehsil Chik Ballapur, huyện Kolar, bang Karnataka, Ấn Độ.
Cubillos del Sil

Cubillos del Sil là một đô thị trong tỉnh León, Castile và León, Tây Ban Nha. Dân số 1.563 người.
Sự thật

Đừng nhầm lẫn với Chân lý.
Thực kiện hay sự thật là cái gì đó là đúng hoặc có thể được chứng minh với bằng chứng. Thử nghiệm thông thường cho một tuyên bố về thực kiện là khả năng kiểm chứng có nghĩa là, khả năng nó có thể được khẳng định bằng kinh nghiệm hay không. Các tài liệu tham khảo chuẩn thường được sử dụng để kiểm tra các sự kiện nêu ra có đúng không. Các thực kiện trong khoa học được kiểm tra bằng cách quan sát cẩn thận và lặp lại nhiều lần (thông qua thí nghiệm hoặc các phương pháp khác).
Sùi mào gà

| Sùi mào gà |
| --- | --- |
Tên khác: Condylomata acuminata, venereal warts, anal warts, anogenital warts
Khoa/Ngành: Infectious disease
Triệu chứng: Skin lesion that is generally pink in color and project outward
Khởi phát: 1-8 months following exposure
Nguyên nhân: HPV types 6 and 11
Phương pháp chẩn đoán: Based on symptoms, can be confirmed by biopsy
Chẩn đoán phân biệt: U mềm lây, Skin tag, Condylomata lata, Squamous cell carcinoma
Phòng ngừa: Vắc-xin HPV, bao cao su
Điều trị: Medications, cryotherapy, surgery
Thuốc: Podophyllin, imiquimod, trichloroacetic acid
Dịch tễ: ~1% (US)
Sùi mào gà, còn gọi là bệnh mồng gà hay mụn cóc sinh dục là một trong những bệnh xã hội thường lây truyền qua đường tình dục. Bệnh thường gặp ở cả nam và nữ do một do một loại virus có tên là HPV (Human papilloma virus).
Nguyên nhân gây bệnh sùi mào gà

- Quan hệ tình dục không an toàn là nguyên nhân chính gây bệnh sùi mào gà. Bệnh lây qua việc giao hợp nam nữ thông thường, ngoài ra quan hệ bằng miệng (oral sex), quan hệ qua hậu môn cũng làm lây nhiễm bệnh. Nhiều người cho rằng quan hệ bằng miệng sẽ không lo mắc bệnh sùi mào gà nhưng thực tế virut HPV có ở cả cơ quan sinh dục, máu, nước bọt, các dịch nhầy của người bệnh… Vì vậy khi một người dùng miệng mình để kích thích cơ quan sinh dục của người bệnh hoặc ngược lại người bệnh dùng miệng để kích thích cơ quan sinh dục của mình cũng đều có nguy cơ lây nhiễm như nhau.
- Bệnh sùi mào gà cũng lây từ mẹ sang con nếu như người phụ nữ bị nhiễm virut sùi mào gà trong thời kỳ mang thai. Đứa trẻ có thể mắc bệnh ngay từ khi trong bụng mẹ (thông qua cuống rốn, nước ối) hoặc lây truyền khi đã được sinh ra (trong khi người phụ nữ trở dạ tiếp đứa trẻ bị tiếp xúc với máu, dịch sản của mẹ hoặc do bú sữa mẹ sau này).
- Virut sùi mào gà tồn tại trong dịch nhờn chảy ra từ các mụn sùi mào gà nên khi có sự tiếp xúc thân mật như ôm, hôn, dùng chung đồ dùng cá nhân (như bàn chải đánh răng, quần lót, tắm chung bồn…) hoặc vô tình cọ vùng da hở của mình vào các dịch này cũng làm lây nhiễm bệnh sùi mào gà. Tuy nhiên trường hợp này thường khá hiếm gặp, chỉ chiếm một tỷ lệ rất nhỏ trong số các ca lây nhiễm sùi mào gà.
Biểu hiện bệnh sùi mào gà

Sau thời gian ủ bệnh từ 3 tuần đến 9 tháng thì bệnh nhân bắt đầu xuất hiện những triệu chứng lâm sàng. Ban đầu là những vết sùi nhỏ mềm và nhô cao lên màu hồng tươi, đường kính khoảng 1, 2 mm, có chân hoặc có cuống; hoặc là những đĩa bẹt tròn nhỏ bề mặt ráp, màu hồng, hầu như ít ngứa, không đau và dễ gây chảy máu. Về sau, chúng có thể phát triển thành những gai hoặc lá, chiều dài có thể lên đến vài cm, có thể liên kết với nhau tạo nên mảng rộng trông giống như mồng gà hoặc hoa súp lơ màu hồng tươi. Bề mặt mềm, ẩm ướt, giữa các nhú sùi có thể ấn ra một giọt mủ.[cần dẫn nguồn]
Các tổn thương thường xuất hiện ở bộ phận sinh dục và vùng lân cận, ngoài ra tổn thương có thể xuất hiện ở khắp cơ thể. Có thể thấy tổn thương dạng phẳng rất khó phát hiện.
Điều trị mụn cóc sinh dục

Việc điều trị cho mụn cóc sinh dục cần đặc biệt lưu ý vì đây là vùng da nhạy cảm.
Liệu pháp quang động không xâm lấn (PDT) giúp loại bỏ 100% virus papilloma(HPV) gây sùi mào gà.
Đốt điện: điều trị tức thời, nhưng đau, dùng dao điện phá hủy các tổn thương sùi mào gà (hiện nay rất ít dùng)
Đốt laser: điều trị tức thời. hiện tại đây là một phương pháp hữu hiệu thường được sử dụng trong điều trị sùi mào gà, tia laser có thể phá hủy một cách chính xác các thương tổn sùi mào gà mà không bị chảy máu,. Dung dịch vệ sinh sau trị liệu laser để giảm nguy cơ tái phát, dùng thuốc bôi kết hợp sau trị liệu.
Áp lạnh: bằng nitơ
Phẫu thuật xâm lấn: điều trị tức thời
Chấm dung dịch trichloactic acid: chấm rất cẩn thận một ít dung dịch trichloactic acid lên những nốt sùi cho đến khi sùi này trắng ra. Khi có thai cũng có thể dùng thuốc này, nhưng không được chấm vào cổ tử cung, lỗ niệu đạo hoặc phía trong hậu môn.
Tiêm, bôi interferon (α, n1,n3). được cho là ức chế sao chép virus, tăng sinh tế bào, tăng cường hoạt động thực bào và độc tế bào. Nó có tác động lên nhiều loại virus trong đó có papilomavirus.
Bôi imiquimod: không chỉ có tác dụng điều trị mà còn hạn chế tái phát bệnh, dùng cho mụn cóc chai sừng và không chai sừng
Nhựa podophyllum
Bôi dung dịch podophyllotoxine 20-25%. Chú ý: podophyllotoxine thường chỉ dùng cho những tổn thương nhỏ ở âm hộ. Phải rửa sạch thuốc sau 1-3 giờ (để lâu quá sẽ gây loét da). Không được dùng thuốc này trong khi có thai,không bôi thuốc vào trong âm đạo, cổ tử cung, lỗ niệu đạo, miệng hoặc phía trong hậu môn. Podophllotoxin dược dùng đối với mụn cóc mềm, không chai sừng.
Veregen: một chiết xuất từ trà xanh dùng để trị mụn cóc sinh dục và mụn cóc quanh hậu môn
Bôi Fluorouracil
Bôi Thiotepa
Inosine pranobex
Cidofovir
Người ta còn dùng hỗn hợp acid và đồng để trị mụn cóc sinh dục, quanh hậu môn. Thành phần gồm có copper nitrate trihydrate và nhiều acid như acid nitric, acetic, oxalic, lactic
Điều trị mụn cóc sinh dục > Hiệu quả các liệu pháp trong điều trị mụn cóc sinh dục

| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
|  Phương pháp  |  % Tỉ lệ khỏi  |  % Tỉ lệ tái phát  |
|  Phẫu thuật  |  35-70  |  8-35  |
|  Laser  |  25-50  |  5-77  |
|  Áp lạnh  |  60-90  |  20-80  |
|  Tricloroacetic  |  50-80  |  60-50  |
|  Podophyllin  |  30-80  |  23-70  |
|  Thuốc mỡ Veregen  |  53.6  |  6.5  |
|  Kem Imiquimod  |  50-52  |  13-19  |
|  Kem Podophyllotoxin  |  56.4  |  2-90  |
Phương pháp áp lạnh cho kết quả chữa
khỏi cao nhất trong khi Imiquimod và Veregen lại chống tái phát tốt nhất
Chú thích

1 2  Ferri, Fred F. (2017). Ferri's Clinical Advisor 2018 E-Book: 5 Books in 1 (bằng tiếng Anh). Elsevier Health Sciences. tr. 1376. ISBN 9780323529570.
1 2 3  Juckett, G; Hartman-Adams, H (15 tháng 11 năm 2010). “Human papillomavirus: clinical manifestations and prevention”. American Family Physician. 82 (10): 1209–13. PMID 21121531.
1 2 3 4  “CDC - Genital Warts - 2010 STD Treatment Guidelines”. www.cdc.gov (bằng tiếng Anh). ngày 28 tháng 1 năm 2011. Bản gốc lưu trữ ngày 8 tháng 7 năm 2018. Truy cập ngày 2 tháng 1 năm 2018.
↑  “Genital warts”. NHS. ngày 21 tháng 8 năm 2017. Truy cập ngày 2 tháng 1 năm 2018.
↑  “Tìm ra phương pháp tiêu diệt triệt để virus sùi mào gà”. Bản gốc lưu trữ ngày 20 tháng 2 năm 2019.
↑  Martindale 36, trang 885
1 2 3  BNF 68, trang 811
↑  Sean C Sweatman, Martindale 36, trang 1857
↑  Sean C Sweatman, Martindale 36, trang 724
↑  Sean C Sweatman, Martindale 36, trang 778
↑  Sean C Sweatman, Martindale 36, trang 867
↑  Sean C Sweatman, Martindale 36
1 2 3 4 5  “An overview of human papillomavirus infection for the dermatologist: disease, diagnosis, management, and prevention”.
1 2 3 4 5  “Genital warts and their treatment”.
1 2  “Polyphenon E: a new treatment for external anogenital warts”.
1 2  “Self-administered topical 5% imiquimod cream for external anogenital warts. HPV Study Group. Human PapillomaVirus”.
1 2  “Imiquimod, a patient-applied immune-response modifier for treatment of external genital warts”.
1 2  “Meta-analysis of 5% imiquimod and 0.5% podophyllotoxin in the treatment of condylomata acuminat”.
Bình nitơ lỏng
Súng máy hạng nặng
Lịch sử

Vào cuối thế kỷ 19 súng Gatling và các loại súng có cơ chế hoạt động bằng máy móc như Nordenfelt đã được yêu cầu chế tạo có thể sử dụng nhiều kích thước của nhiều loại đạn khác nhau như loại nửa inch hay một inch. Việc chúng có nhiều nòng cho phép giảm thiểu tối đa việc bị quá nóng, và khi đó chúng trở nên khá nặng nên đôi khi còn gọi là súng máy hạng nặng.
Khi Hiram Maxim thiết kế khẩu súng máy sử dụng kiểu nạp đạn bằng lực giật chỉ có một nòng của mình thì mẫu đầu tiên được thiết kế có trọng lượng khoảng 26 lb (11,8 kg) và bắn loại đạn súng trường.45-inch từ nòng dài 24 inch. Và trong bức ảnh nổi tiếng của Maxim, loại súng này đã được giảm trọng lượng xuống còn 15 pound (6,8 kg) có thể mang bởi một tay cùng với bệ chống ba chân của nó. Nó khá giống với các mẫu MMG ngày nay (tính đến 2005), nhưng nó không thể bắn liên tiếp trong thời gian dài. Vì thế ông đã tạo ra một hệ thống làm mát bằng nước bọc ngoài để nó có thể hoạt động trong thời gian dài mà không bị quá nóng. Điều này làm tăng trọng lượng của súng lên đáng kể như bù lại nó có thể sử dụng các loại đạn mạnh hơn.
Có hai loại HMG cơ bản loại có khả năng bắn liên tiếp và dày đặc, loại còn lại bắn loại đạn lớn dùng để công phá, được hỗ trợ bằng hệ thống tản nhiệt bằng chất lỏng của Maxim. Nhanh chóng chỉ sau chưa đầy một thế kỷ đã có nhiều thiết kế khác được đưa ra sử dụng hệ thống nạp đạn tự động bằng cách trích khí, nạp đạn bằng phản lực bắn hay kết hợp cả hai (Các khẩu Colt 1895, Hotchkiss...). Và sau đó thay vì sử dụng hệ thống làm mát bằng chất lỏng nặng nề các kiểu thiết kế mới sử dụng các hình thức làm mát khác nhau như gắn nòng thay thay thế, các răng kim loại, trét thêm kem tản nhiệt, hoặc kết hợp tất cả chúng.
Các thiết kế khác nhau

Các thiết kế súng máy được tách ra thành các loại súng máy hạng trung và HMG tùy theo thiết kế. Hệ thống làm mát bằng chất lỏng của Maxim được trang bị cho hầu hết các loại súng máy (như MG 08 của Đức, Vickers của Anh cũng như Browning M1917 của Hoa Kỳ). Lấy loại súng Vickers sử dụng đạn.303 inch (7,7 mm) của Anh ra làm ví dụ một mình nó nặng 15 kg nếu gắn thêm bệ chống ba chân trọng lượng sẽ tăng lên 22,7 kg. Một số thiết kế khác có thể nặng hơn đôi khi theo đúng nghĩa là có thể bắn từ sáng đến tối (việc cần thiết để có thể bắn hạ hàng ngàn lính đang tiến đến). Các HMG có gắn với bệ chống ba chân và đòi hỏi phải có hệ thống làm mát bằng chất lỏng, cũng như được sử dụng bởi những binh lính được đào tạo kỹ lưỡng và được trang bị đầy đủ để có thể bắn nhiều giờ liền cho đến khi trận đánh kết thúc. Việc chọn địa điểm cũng rất quan trọng vì nếu đặc khẩu HMG đúng vị trí chiến lược nó có thể chặn cả một đạo quân trước khi họ có thể tiến đến vị trí chiến đấu.
Các thiết kế khác nhau > LMG

Với việc phát triển nhiều hệ thống tản nhiệt mới bằng không khí đã làm một khẩu súng nặng 15 kg trở nên nhẹ và cơ động hơn nhiều. Trong chiến tranh thế giới thứ nhất chúng cũng quan trọng như các HMG, và đã được trang bị cho các nhóm - đội lính đang hành quân, trên máy bay, trên nhiều phương tiện cơ giới. Chính việc đó đã tạo ra thêm nhiều dòng súng máy hạng trung và súng máy hạng trung. MMG đòi hỏi ít hay nhiều hơn những hệ thống làm mát phức tạp nhưng lại nhẹ hơn nhiều và có sức chiến đấu gần tương đương HMG.
Các súng máy hạng trung không được thiết kế để bắn liên tiếp suốt thời gian, vì chúng không có hệ thống làm mát nên chỉ được gắn những băng đạn có số lượng nhỏ nhưng vẫn lớn hơn số lượng của sturmgewehr. Với các mẫu súng máy được gắn trên chân chống như Chauchat hay Madsen 1902 có độ cơ động rất cao nhưng chỉ có thể bắn từng viên hay bắn từng đoạn liên thanh. Chúng được sử dụng cho bộ binh tấn công rất hiệu quả nhưng lại không có tác dụng mấy nếu gắn trên các phương tiện cơ giới.
Các thiết kế khác nhau > MMG

các loại súng máy này thường có thiết kế rất linh hoạt có thể dùng như súng máy hạng trung chúng có thể gắn trên chân chống, bệ chống ba chân hay các bệ chống dành cho HMG. Khẩu Hotchkiss M1909 (hay còn gọi Benet-Mercie M1909) nặng khoảng 12,2 kg thường gắn trên bệ chống ba chân nhỏ và có thể dùng hộp đạn 30 viên nhưng cũng có thể sử dụng dây đạn. Không nên lầm khẩu Hotchkiss M1909 với các khẩu Hotchkiss "nặng" hơn và tiên tiến hơn (ví dụ như Hotchkiss M1914, thiết kế của loại MMG này đã tỏ ra rất hữu hiệu trên chiến trường vì độ cơ động và sức mạnh của nó nên đã được sử dụng cho đến hết chiến tranh thế giới thứ hai. Các thiết kế tiếp theo của MMG luôn nhẹ hơn và tốt hơn.