stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Marie Valerie của Áo
Hôn nhân

Tại Bad Ischl vào ngày 31 tháng 7 năm 1890, Valerie kết hôn với người em họ là Franz Salvator. Hai người gặp gỡ nhau vào năm 1886 tại một vũ hội, nhưng Valerie đã đợi vài năm để chắc chắn rằng tình cảm của mình dành cho Franz Salvator đủ mạnh mẽ để có một cuộc hôn nhân hạnh phúc. Nhiều người trong triều đình hy vọng rằng Hoàng nữ sẽ kết hôn với một người như Thái tử Sachsen, Thái tử Bồ Đào Nha hay Vương tôn Alfons của Bayern khi Valerie tán tỉnh Alfons. Tuy nhiên, Hoàng hậu Elisabeth tuyên bố rằng Valerie sẽ được phép kết hôn ngay cả với một người quét ống khói nếu Valerie mong muốn (một điều trái ngược với hai người con Gisela và Rudolf khi cả hai đều phải kết hôn vì lợi ích của hoàng triều). Valerie đã chọn Franz Salvator, một vị Đại vương công Áo thuộc nhánh Toscana của Hoàng thất Áo, người không có nhiều tài sản, và Elisabeth, như đã hứa, ủng hộ quyết định của của cô con gái cưng. Điều này đã gây ra rạn nứt sâu sắc giữa Valerie và các anh chị trong một thời gian, nhưng cuối cùng Rudolf đã hòa giải với em gái khi Valerie và Franz đính hôn vào Giáng sinh năm 1888. Tuy nhiên, mối quan hệ giữa Valerie và vợ của Rudolf là Stéphanie của Bỉ vẫn lạnh nhạt ngay cả sau Rudolf qua đời.
Nghi lễ từ bỏ quyền thừa kế của Marie Valerie đối với ngai vàng Áo, một điều cần thiết để cuộc hôn nhân được tiến hành, diễn ra vào ngày 16 tháng 7 năm 1890 tại Hermesvilla. Đám cưới hoành tráng của cặp đôi trẻ diễn ra tại nhà thờ giáo xứ Bad Ischl vào ngày 31 tháng 7. Buổi lễ được tiến hành bởi Giám mục Linz, Franz Maria Doppelbauer. Sau lễ cưới, đôi vợ chồng mới cưới hưởng tuần trăng mật ở Ý, Thụy Sĩ và Bayern.
Con cái

Marie Valerie và Franz Salvator có 10 người con:
| Tên | Sinh | Cái chết | Ghi chú |
| --- | --- | --- | --- |
| Elisabeth Franziska "Ella" | 27 tháng 1 năm 1892 | 29 tháng 1 năm 1930 | Kết hôn với Bá tước Georg xứ Waldburg-Zeil-Hohenems (1878-1955), có hậu duệ. |
| Franz Karl Salvator | 17 tháng 2 năm 1893 | 12 tháng 12 năm 1918 | Qua đời vì bệnh cúm Tây Ban Nha. |
| Hubert Salvator | 30 tháng 4 năm 1894 | 24 tháng 3 năm 1971 | Kết hôn với Thân vương tôn nữ Rosemary xứ Salm-Salm, có hậu duệ. |
| Hedwig | 24 tháng 9 năm 1896 | 1 tháng 11 năm 1970 | Kết hôn với Bá tước Bernard của Stolberg-Stolberg (1881-1952), có con. |
| Theodor Salvator | 9 tháng 10 năm 1899 | 8 tháng 4 năm 1978 | Kết hôn với Nữ bá tước Maria Theresa xứ Waldburg-Zeil-Trauchburg (1901-1967), có hậu duệ. |
| Gertrud Maria | 19 tháng 11 năm 1900 | 20 tháng 12 năm 1962 | Kết hôn với Bá tước Georg xứ Waldburg-Zeil-Hohenems (1878-1955), quan phu của chị gái Elisabeth, có hậu duệ. |
| Maria Elisabeth | 19 tháng 11 năm 1901 | 29 tháng 12 năm 1936 | Qua đời mà không lập gia đình. |
| Clemens Salvator | 6 tháng 10 năm 1904 | 20 tháng 8 năm 1974 | Kết hôn với Nữ Bá tước Elisabeth Rességuier de Miremont (1906-2000), lấy tước hiệu là Thân vương xứ Altenburg, có hậu duệ. |
| Mathilde Maria | 9 tháng 8 năm 1906 | 18 tháng 10 năm 1991 | Kết hôn với chính trị gia người Áo Ernst Hefel, không có hậu duệ. |
| Agnes  | 26 tháng 6 năm 1911 | 26 tháng 6 năm 1911 | Qua đời sau khi sinh được tám giờ. |
Cuộc sống sau này

Lúc đầu, Valerie và Franz sống tại Schloss Lichtenegg. Ngày 11 tháng 6 năm 1895, cặp đôi đã mua Lâu đài Wallsee trên sông Danube từ Alfred xứ Sachsen-Coburg và Gotha và đã cải tạo hoàn toàn lâu đài. Khi việc cải tạo hoàn tất, một buổi lễ đánh dấu việc hai vợ chồng chuyển đến cung điện mới được tổ chức vào ngày 4 tháng 9 năm 1897. Đã có một lễ mừng lớn cho sự kiện này ở Wallsee do sự yêu mến mà Valerie có được ở nơi đây.
Marie Valarie được biết đến cũng như được mến mộ vì sự hào phóng của mình đối với các nỗ lực từ thiện ở địa phương. Năm 1900, Hoàng nữ trở thành người bảo trợ của Hội Chữ thập đỏ, nơi Valerie thành lập các bệnh viện và quyên góp được số tiền đáng kể; Marie Valerie cũng là người bảo trợ của bảy tổ chức từ thiện khác nhau. Trong Chiến tranh thế giới thứ nhất, Nữ Đại vương công đã tạo ra một doanh trại y tế ngay trong lâu đài và giúp chăm sóc những người bị thương. Marie Valerie còn là một người Công giáo sùng đạo và dành nhiều thời gian ủng hộ các tổ chức từ thiện tôn giáo và được mọi người biết đến với biệt danh "Thiên thần xứ Waldsee".
Valerie bị ảnh hưởng nặng nề bởi vụ tự sát của anh trai Rudolf vào ngày 30 tháng 1 năm 1889 và vụ ám sát mẹ vào tháng 9 năm 1898. Marie và chị gái Gisela là chỗ dựa tinh thần chính cho cha họ sau những thảm kịch này. Cùng với những thị tùng của Elisabeth, Valerie cũng sắp xếp di sản văn học và thư từ của mẹ. Trong nhật ký của mình, Valerie ghi nhận rằng sự lạnh nhạt của cha mẹ chỉ được cải thiện trong vài năm cuối đời của Elisabeth. Valerie cũng cảm thấy rằng việc chăm sóc người cha già của mình, Hoàng đế Franz Joseph I, là một "khổ ải".
Mặc dù cuộc hôn nhân của Valerie và Franz lúc đầu rất hòa hợp nhưng dần dần phai nhạt theo năm tháng. Franz Salvator có rất nhiều mối tình ngoài luồng, trong đó là với vũ công Stephanie Richter, người sau này được mệnh danh là "Thân vương phi điệp viên của Hitler" vì các hoạt động gián điệp trước và trong Chiến tranh thế giới thứ hai. Năm 1914, Stephanie sinh cho Franz một đứa con trai tên Franz Joseph và được Franz Salvator thừa nhận là của mình khi Valerie vẫn còn sống. Valerie đối mặt với những chuyện này một cách kiên cường và chỉ bày tỏ trong nhật ký của mình.
Sau khi Chiến tranh thế giới thứ nhất kết thúc, Valerie chính thức công nhận sự kết thúc của chế độ quân chủ Habsburg và ký các văn bản từ bỏ mọi quyền thừa kế đối với bản thân và con cháu của mình, do đó Valerie được phép giữ lại nhà cửa và tài sản của mình.
Qua đời

Marie Valerie qua đời tại Lâu đài Wallsee vào ngày 6 tháng 9 năm 1924 vì lymphoma. Không lâu trước khi qua đời, chị gái Gisela của Valerie đã viết trong một lá thư rằng: "Ta phải nói thêm rằng ta đã nhìn thấy Valerie - hoàn toàn tỉnh táo, hoàn toàn nhận thức được tình trạng của con bé và rất nhiệt thành chấp nhận, thậm chí vui vẻ chờ đợi sự ra đi sắp xảy đến với con bé, đến nỗi ta tin rằng sẽ có một sự hồi phục bất ngờ sẽ khiến cho em ta thất vọng." Marie Valerie được chôn cất trong hầm mộ phía sau bàn thờ cao tại nhà thờ giáo xứ ở Sindelburg, Áo. Hàng ngàn người đã theo sau quan tài cho tới khi đến nơi an nghỉ của Hoàng nữ.
Ngày 28 tháng 4 năm 1934, mười năm sau khi của Valerie qua đời, Franz tái hôn với Freiin (tước hiệu tương ứng với Nam tước) Melanie von Riesenfels. Đây là một cuộc hôn nhân bất đăng đối; đám cưới diễn ra ở Viên. Cặp đôi gặp nhau sau cái chết của Valerie tại nhà của Melanie, Cung điện Seisenegg, nơi Melanie sống cùng hai chị gái Maria Anna và Johanna. Sau đám cưới, cặp đôi sống tại Seisenegg.
Franz Salvator qua đời vào ngày 20 tháng 4 năm 1939 tại Viên.
Cây cầu Mária Valéria nối thị trấn Esztergom của Hungary và thị trấn Štúrovo (bấy giờ tên là Parkány) của Slovakia qua sông Danube được khánh thành vào năm 1895, được đặt theo tên của Marie Valerie.
Huân chương

Marie Valerie nhận được những huân chương sau:
Áo-Hung:
Dame của Huân chương Starry Cross
Grand Cross của Huân chương Elisabeth, năm 1898
Vương quốc Bayern:
Dame của Huân chương Thánh Elisabeth
Bồ Đào Nha:
Dame của Huân chương Thánh Isabel
Nguồn tài liệu

Marek, Miroslav. “Habsburg 9”. Genealogy.EU.
Haderer, Stefan (2020). “"They will call us some strange family." The diaries of an Austrian Archduchess”. Royalty Digest Quarterly. ISSN 1653-5219.
Marie Valerie và Franz Salvator của Áo.
Hoàng gia huy dạng chữ của Marie Valerie của Áo.
Sceloenopla parvula

| Sceloenopla parvula> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Chrysomelidae
Chi (genus): Sceloenopla
Loài (species): S. parvula
Danh pháp hai phần
Sceloenopla parvula Baly, 1858 
Sceloenopla parvula là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Baly miêu tả khoa học năm 1858.
Chú thích

↑  Chrysomelidae in Synopsis of the described Coleoptera of the World ngày 13 tháng 12 năm 2008
Cắt lưng xám

| Cắt lưng xám |
| --- | --- |
Con trống cắt lưng xám
Tình trạng bảo tồn
 Ít quan tâm  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Aves
Bộ (ordo): Falconiformes
Họ (familia): Falconidae
Phân họ (subfamilia): Falconinae
Tông (tribus): Falconini
Chi (genus): Falco
Loài (species): F. columbarius
Tính đa dạng 
[[#Phân loài|3–9 phân loài (xem bài)]]
Danh pháp hai phần
Falco columbarius Linnaeus, 1758 
 Vàng: chỉ mùa hè. Xanh lá cây: quanh năm. Xanh da trời: chỉ mùa đông.
Danh pháp đồng nghĩa
 Aesalon columbarius (Linnaeus, 1758)  Falco aesalon Tunstall, 1771 (nhưng xem trong bài) 
Cắt lưng xám (danh pháp khoa học: Falco columbarius) là một loài chim cắt thuộc họ Cắt Bắc bán cầu. Chúng sinh sản ở bắc Holarctic; một số di cư đến khu vực cận nhiệt đới và nhiệt đới vào mùa đông.
Mô tả

Cắt lưng xám dài là 24–33 cm với sải cánh dài 50–73 cm. So với hầu hết các chim cắt nhỏ khác, nó là loài chim mạnh mẽ hơn và nặng nề. Con trống trung bình nặng khoảng 165 g và con mái nặng khoảng 230 g. Tuy nhiên có sự thay đổi trong suốt phạm vi phân bố, và cụ thể trong quần thể di cư trong quá trình một năm. Như vậy, con trống trưởng thành có thể nặng 125-210 g, và con mái nặng 190-300 g.
Phân loài

Falco columbarius subaesalon - Iceland.
Falco columbarius aesalon - phía bắc của đại lục Á-Âu (từ Faroe đến trung Siberia), trú đông ở miền Bắc Châu Phi.
Falco columbarius insignis- Siberia (sông Yenisei sông Kolyma).
Falco columbarius pacificus - phía đông bắc của châu Á và Sakhalin.
Falco columbarius pallidus - thảo nguyên châu Á (từ biển Aral đến vùng núi Altai).
Falco columbarius lymani - núi Trung Á.
Falco columbarius columbarius - Bắc Mỹ (ngoại trừ trên bờ biển của Thái Bình Dương và Đại bình nguyên Bắc Mỹ).
Falco columbarius richardsonii - Great Plains của Bắc Mỹ (trung tâm của Alberta đến Wyoming).
Falco columbarius suckleyi - Alaska và British Columbia phía bắc của bang Washington.
Chú thích

| --- | --- |
: Wikispecies có thông tin sinh học về Cắt lưng xám
Trứng
Con non
Schisandra glaucescens

| Schisandra glaucescens> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): không xếp
Bộ (ordo): Austrobaileyales
Họ (familia): Schisandraceae
Chi (genus): Schisandra
Loài (species): S. glaucescens
Danh pháp hai phần
Schisandra glaucescens Diels, 1900 
Schisandra glaucescens là một loài thực vật có hoa trong họ Schisandraceae. Loài này được Diels miêu tả khoa học đầu tiên năm 1900.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Schisandra glaucescens”. Truy cập ngày 20 tháng 7 năm 2013.
Schisandra micrantha

| Schisandra micrantha> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): không xếp
Bộ (ordo): Austrobaileyales
Họ (familia): Schisandraceae
Chi (genus): Schisandra
Loài (species): S. micrantha
Danh pháp hai phần
Schisandra micrantha A.C.Sm., 1947 
Schisandra micrantha là một loài thực vật có hoa trong họ Schisandraceae. Loài này được A.C.Sm. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1947.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Schisandra micrantha”. Truy cập ngày 20 tháng 7 năm 2013.
Schisandra lancifolia

| Schisandra lancifolia> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): không xếp
Bộ (ordo): Austrobaileyales
Họ (familia): Schisandraceae
Chi (genus): Schisandra
Loài (species): S. lancifolia
Danh pháp hai phần
Schisandra lancifolia (Rehder & E.H.Wilson) A.C.Sm., 1947 
Schisandra lancifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Schisandraceae. Loài này được (Rehder & E.H.Wilson) A.C.Sm. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1947.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Schisandra lancifolia”. Truy cập ngày 20 tháng 7 năm 2013.
Scelidocteus ochreatus

| Scelidocteus ochreatus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Palpimanidae
Chi (genus): Scelidocteus
Loài (species): S. ochreatus
Danh pháp hai phần
Scelidocteus ochreatus Simon, 1907 
Scelidocteus ochreatus là một loài nhện trong họ Palpimanidae. Loài này được phát hiện ở Guinee-Bissau.
Chú thích

↑  Simon, E. (1907) Arachnides recueillis par L. Fea sur la côte occidentale d'Afrique. 1re partie. Ann. Mus. civ. stor. nat. Genova (3) 3: 218-323.
Sợi in 3D

Sợi in 3D với các màu khác nhau với các mẫu được tạo ra bằng dây tóc.
Sợi in 3D là nguyên liệu nhựa nhiệt dẻo cho các máy in 3D mô hình hoá bồi tích nóng chảy. Có rất nhiều loại sợi có sẵn với các tính chất khác nhau, đòi hỏi nhiệt độ khác nhau để in. Sợi in có hai đường kính tiêu chuẩn; 1,75 và 2,85 mm / 3 mm.
Sản xuất > Sợi in thương mại

Sợi in 3D được tạo ra bằng cách sử dụng một quy trình gia nhiệt, ép đùn và làm mát nhựa để chuyển các hạt nhựa thành thành phẩm. Không giống như máy in 3D, sợi filament được kéo chứ không được đẩy qua vòi phun để tạo thành dạng sợi, đường kính của sợi được xác định bởi quá trình diễn ra sau khi nhựa được gia nhiệt thay vì đường kính của vòi phun. Lực và tốc độ khác nhau được áp dụng cho sợi khi nó được kéo ra khỏi máy đùn để xác định chiều rộng của dây tóc, phổ biến nhất là 1,75 mm hoặc đường kính 3 mm.
Các hạt nhựa luôn luôn có màu trắng hoặc trong. Các chất màu hoặc phụ gia khác được thêm vào vật liệu trước khi nó được nấu chảy thành sợi với các đặc tính cụ thể, ví dụ: tăng sức mạnh hoặc tính chất từ. Trước khi sợi được ép đùn, các hạt nhựa được nung nóng đến 80 °C để giảm hàm lượng nước. Sau đó, nó được đưa vào một máy đùn trục vít, nơi gia nhiệt và ép đùn thành sợi. Đường kính thường được đo bằng laser để đảm bảo đường kính chính xác của sợi. Sợi in sau đó được dẫn qua một bể chứa nước ấm làm mát sợi tạo thành hình dạng tròn của nó. Sau đó được cho đi qua một bể chứa nước lạnh để làm nguội đến nhiệt độ phòng. Sau đó nó được quấn thành cuộn thành phẩm.
Sản xuất > Sản xuất sợi in DIY

Máy sản xuất sợi in DIY sử dụng phương pháp tương tự như máy in 3D FDM, đẩy sợi qua máy đùn để tạo ra sợi dây có đường kính chính xác. Có một số loại máy làm sợi DIY trên thị trường gồm cả kế hoạch mã nguồn mở và máy thương mại, bao gồm Recyclebot, Filastruder và Multistruder.
Sử dụng

Quá trình chuyển đổi sợi in 3D thành mô hình 3D
Sợi nhựa được đưa vào máy in 3D FDM.
Nhựa nhiệt dẻo được làm nóng qua nhiệt độ chuyển tiếp lỏng-rắn của chúng bên trong đầu gia nhiệt. Sợi in nóng chảy được ép đùn và bồi đắp trên mặt bàn in.
Quá trình này xây dựng từng lớp liên tục để tạo mô hình hoàn chỉnh.
Saxifraga insolens

| Saxifraga insolens> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Saxifragales
Họ (familia): Saxifragaceae
Chi (genus): Saxifraga
Loài (species): S. insolens
Danh pháp hai phần
Saxifraga insolens Irmsch., 1935 
Saxifraga insolens là một loài thực vật có hoa trong họ Saxifragaceae. Loài này được Irmsch. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1935.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Saxifraga insolens”. Truy cập ngày 25 tháng 8 năm 2013.
Scorzonera rindak

| Scorzonera rindak> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Asterales
Họ (familia): Asteraceae
Chi (genus): Scorzonera
Loài (species): S. rindak
Danh pháp hai phần
Scorzonera rindak Ovcz., 1951 
Scorzonera rindak là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Ovcz. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1951.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Scorzonera rindak”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.
Scelidacantha virginata

| Scelidacantha virginata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Scelidacantha
Loài (species): S. virginata
Danh pháp hai phần
Scelidacantha virginata Graef, 1880 
Scelidacantha virginata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 17 tháng 6 năm 2014.
Schizolaena microphylla

| Schizolaena microphylla> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Malvales
Họ (familia): Sarcolaenaceae
Chi (genus): Schizolaena
Loài (species): S. microphylla
Danh pháp hai phần
Schizolaena microphylla H.Perrier, 1925 
Schizolaena microphylla là một loài thực vật có hoa trong họ Sarcolaenaceae. Loài này được H.Perrier miêu tả khoa học đầu tiên năm 1925.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Schizolaena microphylla”. Truy cập ngày 14 tháng 9 năm 2013.
Thời gian giãn nở

Sự giãn nở thời gian giải thích tại sao hai đồng hồ làm việc sẽ báo thời gian khác nhau sau những gia tốc khác nhau. Ví dụ, tại thời điểm ISS chậm hơn, trễ hơn khoảng 0,01 giây cho mỗi 12 tháng Trái Đất trôi qua. Để các vệ tinh GPS hoạt động, chúng phải điều chỉnh sự uốn cong tương tự của không thời gian để phối hợp đúng với các hệ thống trên Trái Đất.
Thời gian giãn nở hay sự giãn nở của thời gian là sự chênh lệch về thời gian trôi qua được đo bởi hai đồng hồ, do chúng có vận tốc tương đối với nhau hoặc do có sự chênh lệch thế năng hấp dẫn giữa các vị trí của chúng. Sau khi bù cho độ trễ tín hiệu khác nhau do khoảng cách thay đổi giữa người quan sát và đồng hồ di chuyển (tức là Hiệu ứng Doppler), người quan sát sẽ đo đồng hồ chuyển động tích tắc chậm hơn so với đồng hồ đang dừng trong hệ quy chiếu của chính người quan sát. Một đồng hồ gần với một vật thể khổng lồ (và do đó có thế năng hấp dẫn thấp hơn) sẽ ghi lại thời gian trôi qua ít hơn so với một đồng hồ nằm xa vật thể khổng lồ nói trên (và ở thế năng hấp dẫn cao hơn).
Những tiên đoán này của thuyết tương đối đã được thực nghiệm nhiều lần xác nhận và chúng là mối quan tâm thực tế, ví dụ như trong hoạt động của các hệ thống định vị vệ tinh như GPS và Galileo. Sự giãn nở thời gian cũng là chủ đề của các tác phẩm khoa học viễn tưởng, vì về mặt kỹ thuật, nó cung cấp phương tiện để du hành thời gian.
Lịch sử

Sự giãn nở thời gian của nhân tố Lorentz đã được một số tác giả dự đoán vào đầu thế kỷ 20. Joseph Larmor (1897), ít nhất là đối với các electron quay quanh hạt nhân, đã viết "... các electron riêng lẻ mô tả các phần tương ứng của quỹ đạo của chúng trong thời gian ngắn hơn đối với hệ [phần còn lại] theo tỷ lệ:  \scriptstyle {\sqrt {1-{\frac {v^{2}}{c^{2}}}}} ". Emil Cohn (1904) đã liên hệ cụ thể công thức này với tỷ lệ của đồng hồ. Trong bối cảnh của thuyết tương đối hẹp, Albert Einstein (1905) đã chỉ ra rằng hiệu ứng này liên quan đến bản chất của chính thời gian, và ông cũng là người đầu tiên chỉ ra tính tương hỗ hay tính đối xứng của nó. Sau đó, Hermann Minkowski (1907) đưa ra khái niệm thời gian thích hợp, làm rõ hơn ý nghĩa của sự giãn nở thời gian.
Thời gian giãn nở vận tốc

Thuyết tương đối hẹp chỉ ra rằng, đối với một quan sát viên trong hệ quy chiếu quán tính, một đồng hồ đang chuyển động so với họ sẽ được đo để đánh dấu chậm hơn một đồng hồ đang đứng yên trong hệ quy chiếu của họ. Trường hợp này đôi khi được gọi là giãn nở thời gian tương đối tính đặc biệt. Vận tốc tương đối càng nhanh, thời gian giãn cách giữa các vận tốc khác càng lớn, với tốc độ thời gian đạt tới 0 khi một người tiến tới tốc độ ánh sáng (299.792.458 m/s). Điều này làm cho các hạt không khối lượng di chuyển với tốc độ ánh sáng không bị ảnh hưởng bởi thời gian trôi qua.
Về mặt lý thuyết, sự giãn nở thời gian sẽ giúp hành khách trên một chiếc xe di chuyển nhanh có thể tiến xa hơn trong tương lai trong một khoảng thời gian ngắn của riêng họ. Đối với tốc độ đủ cao, hiệu ứng rất ấn tượng. Ví dụ, một năm du hành có thể tương ứng với mười năm trên Trái Đất. Thật vậy, một hằng số 1   gia tốc g sẽ cho phép con người đi xuyên qua toàn bộ Vũ trụ đã biết trong một đời người.
Tuy nhiên, với công nghệ hiện tại hạn chế nghiêm trọng vận tốc du hành vũ trụ, sự khác biệt trong thực tế là rất nhỏ: sau 6 tháng trên Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS), quay quanh Trái Đất với tốc độ khoảng 7.700 m/s, một phi hành gia sẽ có tuổi đời ít hơn khoảng 0,005 giây so với những người trên Trái Đất. Hai nhà du hành vũ trụ Sergei Krikalev và Sergei Avdeyev đều trải qua thời gian giãn ra khoảng 20 mili giây so với thời gian trôi qua trên Trái Đất.
Thời gian giãn nở vận tốc > Suy luận đơn giản về sự giãn nở thời gian vận tốc

Sự giãn nở thời gian có thể được suy ra từ hằng số quan sát được của tốc độ ánh sáng trong tất cả các hệ quy chiếu được quy định bởi định đề thứ hai của thuyết tương đối hẹp.
Tốc độ ánh sáng không đổi này có nghĩa là, trái ngược với trực giác, tốc độ của các đối tượng vật chất và ánh sáng không phải là phụ gia. Không thể làm cho tốc độ ánh sáng xuất hiện lớn hơn bằng cách di chuyển về phía hoặc ra xa nguồn sáng.
Khi đó, hãy xem xét một đồng hồ đơn giản gồm hai gương A và B, giữa đó có một xung ánh sáng đang nảy. Khoảng cách của hai gương là L và đồng hồ tích tắc một lần mỗi khi xung ánh sáng chạm vào một trong hai gương.
Trong hệ quy chiếu mà đồng hồ đang dừng (sơ đồ bên trái), xung ánh sáng vạch ra một đường có độ dài 2L và chu kỳ của đồng hồ là 2L chia cho tốc độ ánh sáng:
\Delta t={\frac {2L}{c}}.
Từ hệ quy chiếu của một quan sát viên đang chuyển động với vận tốc v so với hệ quy chiếu nghỉ của đồng hồ (sơ đồ bên phải), xung ánh sáng được xem như vạch ra một đường dài hơn và có góc. Giữ tốc độ ánh sáng không đổi đối với tất cả các quan sát viên quán tính, đòi hỏi phải kéo dài thời gian của đồng hồ này theo quan điểm của người quan sát chuyển động. Có nghĩa là, trong một khung chuyển động so với đồng hồ cục bộ, đồng hồ này sẽ có vẻ chạy chậm hơn. Ứng dụng đơn giản của định lý Pitago dẫn đến dự đoán nổi tiếng về thuyết tương đối hẹp:
Tổng thời gian để xung ánh sáng theo dõi đường đi của nó được cho bởi
\Delta t'={\frac {2D}{c}}.
Chiều dài của nửa đoạn đường có thể được tính như một hàm của các đại lượng đã biết như
D={\sqrt {\left({\frac {1}{2}}v\Delta t'\right)^{2}+L^{2}}}.
Loại bỏ các biến D và L khỏi ba phương trình này dẫn đến
\Delta t'={\frac {\Delta t}{\sqrt {1-{\frac {v^{2}}{c^{2}}}}}},
biểu thị thực tế rằng chu kỳ của người quan sát chuyển động của đồng hồ  \Delta t' dài hơn khoảng thời gian  \Delta t trong hệ quy chiếu của chính đồng hồ.
Từ[liên kết hỏng] hệ quy chiếu cục bộ của đồng hồ xanh, đồng hồ đỏ, đang chuyển động, được coi là chạy chậm hơn  (phóng đại).
Bên[liên kết hỏng] trái: Người quan sát ở chế độ nghỉ đo thời gian 2 L / c giữa các sự kiện đồng cục bộ tạo ra tín hiệu ánh sáng tại A và đến A.

Phải: Các sự kiện theo quan sát viên di chuyển bên trái thiết lập: gương dưới A khi tín hiệu được tạo ra tại thời điểm t '= 0, gương trên B khi tín hiệu bị phản xạ tại thời điểm t' = D / c, gương dưới A khi tín hiệu trả về tại thời điểm t '= 2D / c
Zygopetalum

| Zygopetalum |
| --- | --- |
Giai cầu (Zygopetalum maculatum)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Tông (tribus): Maxillarieae
Phân tông (subtribus): Zygopetilinae
Liên minh (alliance): Zygopetalum
Chi (genus): Zygopetalum Hook., 1827
Loài điển hình
Zygopetalum mackayi (syn of Z. maculatum) Hook. 
Các loài
 Xem trong bài.
Danh pháp đồng nghĩa
 Zygopetalon Rchb., spelling variation
Lan giai cầu (danh pháp: Zygopetalum) là một chi thực vật có hoa trong họ Lan.
Hình ảnh

Zygopetalum crinitum
Zygopetalum pedicellatum
Chú thích

↑  Kew World Checklist of Selected Plant Families[liên kết hỏng]
↑  The Plant List (2010). “Zygopetalum”. Truy cập ngày 20 tháng 8 năm 2013.