stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Hugo (nhượng quyền thương mại)
Trò chơi điện tử chuyển thể > Các trò chơi về sau

Xem thêm: Hugo Retro Mania và Hugo Troll Race
Năm 2009, nhà phát hành mới Krea Medie phát hành phiên bản khởi động lại hoàn chỉnh có tựa là Hugo – Magic in the Trollwoods (Hugo – Magi i Troldeskoven) không có mối liên hệ nào với bất kỳ nhân vật nào trong chương trình Hugo hay loạt phim Agent Hugo, trong đó quỷ lùn Hugo là một ảo thuật gia tập sự. Đã trở thành trò chơi duy nhất được liệt kê trên trang web chính thức của trò chơi, tất cả nội dung trước đó đã bị xóa hoàn toàn.
Tuy nhiên vào năm 2010, Krea đã phát hành một chương trình tạo trò chơi có phiên bản gốc của Hugo và các nhân vật cổ điển khác. Năm 2011, chủ sở hữu mới của công ty Henrik Kølle cho biết ông hy vọng rằng việc phát hành một trò chơi điện tử mới sẽ là "một trong nhiều bước thú vị hướng tới sự khởi đầu mới của Hugo như một thương hiệu toàn cầu." Krea dường như đã từ bỏ ý tưởng khởi động lại (đã bị xóa khỏi trang web chính thức) và đã thành công quay trở lại phiên bản gốc của loạt trò chơi với Hugo Retro Mania, bao gồm phiên bản gốc của Hugo và một kịch bản kinh điển về việc giải cứu gia đình anh bị phù thủy Scylla bắt giữ (được đổi tên thành "Sculla" trong phiên bản tiếng Anh). Henrik Kølle của Krea chia sẻ: "Lần đầu tiên kể từ khi mua lại Hugo, [Krea Medie] đã phát triển một dự án phù hợp với Hugo". Nhiệm vụ phát triển trò chơi mới được giao cho studio Hugo Games A/S được thành lập đặc biệt. Một trò chơi năm 2015 có tựa là Ronaldo & Hugo: Superstar Skaters có sự tham gia của cầu thủ bóng đá hàng đầu Cristiano Ronaldo. Hugo Games sau đó đã mua lại nhà phát triển Fuzzy-Frog Games vào năm 2017 và đổi tên thành 5th Planet Games, trong vài năm tập trung vào việc tạo các trò chơi slot trực tuyến dựa trên các nhân vật của Hugo và kịch bản cổ điển.
Dự án phim chuyển thể > Hugo and the Diamond Moon

Một bộ phim hoạt hình CGI bị hủy bỏ có tựa đề Hugo and the Diamond Moon đã được lên kế hoạch vào năm 1999 và phát hành vào cuối năm 2002. Kinh phí của nó được đặt vào khoảng 100 triệu DKK vào thời điểm đó lên tới 12–20 triệu USD. Nó được viết và dự kiến ​​sẽ được đạo diễn bởi nhà làm phim hoạt hình và nhạc sĩ kỳ cựu của Disney và Pixar - Jørgen Klubien, và được lên kịch bản với hơn 8.000 bản phác thảo của Frank Madsen, Jørgen Klubien, Mike Cachuela và Mads Themberg.  David Filskov, người đã làm hiệu ứng âm thanh cho Hugo trong nhiều năm, cũng có mặt trong dự án phim. Theo Giám đốc điều hành của ITE là Jesper Helbrandt, họ đã muốn làm một bộ phim hoạt hình Hugo trong nhiều năm. Theo kế hoạch, việc phát hành bộ phim sẽ đi kèm với một loạt sản phẩm đi kèm bao gồm đĩa nhạc phim, đồ chơi và trò chơi điện tử.
Trong phim, Hugo và ông nội được cho là sẽ "du hành tới mặt trăng kim cương" và kịch bản cho thấy Hugo chiến đấu với Scylla trong không gian. Tiền đề của cốt truyện được Helbrandt mô tả như sau: "Afskyelia [Scylla] đã tìm ra cách để đe dọa Hugo và những người bạn trong rừng của anh ta. Vì vậy, Hugo phải làm điều gì đó, và khi anh ta phát hiện ra một mặt trăng đằng sau mặt trăng mà chúng ta biết ngày nay, anh ta sẽ đặt  Afskyelia đuổi theo anh ta. Nhưng tôi hứa với bạn rằng, thật không may cho cô ấy, câu chuyện sẽ kết thúc có hậu."
Tiền đề cốt truyện cơ bản của bộ phim giống với trò chơi giáo dục Hugo in Space,  được phát hành năm 2003, một năm sau ngày phát hành dự kiến ​​của bộ phim. Trong trò chơi này, cô dự định khai thác những viên kim cương đen ma thuật quý hiếm (được giới thiệu lần đầu trong một trò chơi hành động Hugo: Black Diamond Fever vào năm 2002) từ lõi của một tiểu hành tinh và trở thành phù thủy quyền năng nhất mọi thời đại, vì vậy Hugo và những đứa con của anh đuổi theo Scylla trên khắp Thái Dương hệ để tiêu diệt cô trước khi quá muộn.
Dự án phim chuyển thể > Hugo – The World's Worst Comeback

Một phim CGI khác của Einstein Film (Ronal the Barbarian) và Anima Vitae (The Flight Before Christmas, Little Brother, Big Trouble: A Christmas Adventure) được công bố chính thức khi đoạn giới thiệu teaser bộ phim được đăng tải vào ngày 20 tháng 2 năm 2013. Phim do Petteri Pasanen và Trine Heidegaard sản xuất, Philip Einstein Lipski và Mikko Pitkänen đạo diễn, và được viết bởi Tim John và Timo Turunen. Quỹ điện ảnh Phần Lan SES tài trợ 50.000 Euro cho dự án. Cũng được hỗ trợ phát triển từ Creative Europe. Bộ phim dự kiến ​​bắt đầu sản xuất vào năm 2014 và dự kiến ​​phát hành vào năm 2016, tuy nhiên sau đó đã bị hủy bỏ một cách lặng lẽ.
Tiền đề cốt truyện của bộ phim như sau: "Hugo, một cựu ngôi sao chương trình trò chơi truyền hình, hiện là người gác cổng khách sạn và là ông bố đơn thân, bị dụ dỗ quay trở lại. Con gái của ông, lần đầu tiên bị mê hoặc bởi một ông bố nổi tiếng, nhanh chóng nhận ra mình bị bỏ rơi và phải đưa bố cô trở về nhà tham gia chương trình mới của Hugo. Trong khi đó, kẻ thù cũ của Hugo, tên quỷ núi Fredo, đã đánh cắp vị trí của Hugo trong chương trình. Con gái của Hugo cuối cùng phải chiến đấu với tên quỷ núi hung hãn cải trang thành bố cô trên truyền hình trực tiếp, buộc Hugo phải thực hiện nhiệm vụ cuối cùng của mình: làm thế nào để thoát khỏi danh tiếng và cứu con gái mình." Scylla cũng được cho là sẽ tham gia vào bộ phim.
Phim spin-off về sân khấu và truyền hình > Chương trình sân khấu

Năm 1996, vở nhạc kịch The Magical Kingdom of Hugo (הממלכה הקסומה של הוגו) được trình diễn ở Tel Aviv, Israel, kể câu chuyện về một nhóm trẻ em bị phù thủy Griselda (גריזלדה, tên bằng tiếng Israel của Scylla) triệu hồi trực tiếp đến Trollandia - thế giới của Hugo. Bản ghi âm của vở nhạc kịch cũng được phát hành thương mại trên VHS vào năm 1997, và một đĩa CD gồm các bài hát trong vở nhạc kịch cũng đã được phát hành.
Một chương trình biểu diễn sân khấu tương tác của Thổ Nhĩ Kỳ dành cho trẻ em từ 3–6 tuổi có tên là Hugo ve Tolga Abi Cadı Sila`ya Karşı (Hugo và Tolga chống lại phù thủy Scylla) được chiếu ở Istanbul năm 2004–2005, do Recep Özgür Dereli đạo diễn. Trong đó, Scylla (Sila) do Eda Özdemir thủ vai và Don Croco (Donkroko) giăng bẫy mới cho Hugo và gia đình anh.
Phim spin-off về sân khấu và truyền hình > Hugo Safari

Loạt phim tài liệu hoạt hình dành cho trẻ em có tên Hugo Safari được sản xuất năm 1999–2000, do Elsa Søby đạo diễn. Phim tài liệu gồm ba phần, mỗi phần có bảy tập. Bộ phim tài liệu này đã được phát sóng ở một số quốc gia và cũng đã được ITE phát hành trên các phương tiện truyền thông gia đình trên đĩa DVD. Krae sau đó đã phát hành một số tập miễn phí trên Internet và những kênh khác để mua dưới dạng ứng dụng iPhone/iPad.
Phương tiện truyền thông khác > Tạp chí

Các nhân vật của Hugo cũng là chủ đề của một số tạp chí chuyên dụng định kỳ, bao gồm Hugo Magazin / Hugo News ở Đức (1999–2003), A jugar con Hugo ở Argentina (1995–2006), Haftalık Hugo và Hugo Çocuk Dergisi ở Thổ Nhĩ Kỳ và Świat Przygód z Hugo ở Ba Lan (2003–2010, cùng với tạp chí phụ về sách tô màu Baw Się i Koloruj z Hugo).
Phương tiện truyền thông khác > Âm nhạc

Bốn album nhạc gốc của Đan Mạch (chủ yếu là dance và hip hop) đã được phát hành từ năm 1990 đến năm 1991: Hugo Rap!, Hugo Er En Skærmtroll, Ta Det Bare Roligt và Trolde Rock, tiếp theo là Det`Så Skønt at være Dansker! vào năm 1994. Album từ thiện của nhiều nghệ sĩ khác nhau, DJ Hugo, được phát hành ở Phần Lan vào năm 1993, bao gồm các bài hát của Ace of Base (Young and Proud), của DJ Bobo (Keep on Dancing!) và Double You (Who's Fooling Who).
Nhiều tuyển tập album nhạc gốc và được cấp phép của nhiều nghệ sĩ khác nhau đã được phát hành ở Đức vào giữa những năm 1990. Chúng bao gồm Hugo Rap: Der Song Zur Interaktiven Gameshow (pop rap, 1994) và Hoppla Hugo (euro house, 1995); Hugo & The Witch – I Know It's Heaven (house, progressive trance, garage house, 1995); Hugo feat. Judith: Show me the Way (euro house, 1996); Hugo's Mega Dance (techno, euro house, euro pop, 1994), Hugo's Mega Dance 2 (techno, euro house, happy hardcore, hip hop, 1995), Hugo's Mega Dance '96 (techno, house, euro pop, 1996), Hugo's Mega Dance '96 – Frühlings-Hits (techno, euro house, happy hardcore, hip hop, 1996), Hugo's Mega Dance '96 – Die Dritte (techno, euro house, happy hardcore, hip hop, 1996), Hugo's Mega Dance '97 (techno, euro house, hip hop, synth-pop, 1997), và Hugo's Mega Dance '97 – Frühlings-Hits.
Ở Ba Lan, album nhạc gốc Hugo and Friends Śpiewają Piosenki được phát hành vào năm 2002. Để quảng bá trò chơi điện tử Hugo, nhà phân phối Cenega Poland của Ba Lan của họ đã tổ chức một chuyến lưu diễn hòa nhạc của Hugo cùng với Bartek Wrona của nhóm nhạc nam Just 5.
Phương tiện truyền thông khác > Sách và sách nói

Bộ sách Hugo đã bao gồm sách hoạt động và  sách hình dán của Đan Mạch, the latter including picture book Hugo i de afskyelige labyrinter (an adaptation of the original game) và cuốn sau bao gồm cuốn sách ảnh Hugo i de fantastiske labyrinter (chuyển thể từ trò chơi gốc Hugo: Cannon Cruise). Một số bộ ách ở các quốc gia khác bao gồm bộ truyện tranh  Hugo  của Koren Shadmi (Israel), Bộ sách hoạt động  Księga Labiryntów Hugo  của Ba Lan, và một loạt sách nhỏ dành cho trẻ em Trolls Story của Ba Lan. Ngoài ra còn có sách truyện nói (băng cassette sách nói được phát hành cùng với sách thiếu nhi mô phỏng)  Hugo: Cadı Sila'ya Karşı của Thổ Nhĩ Kỳ  và một cuốn sách nói về câu chuyện Giáng sinh Hugo og det Fortryllede Agern ("Hugo and the Enchanted Acorn") của Đan Mạch.
Hàng hóa đa dạng

Tại Đan Mạch, quê nhà của thương hiệu Hugo, các mặt hàng được ITE cấp phép bao gồm các sản phẩm thực phẩm (chẳng hạn như kem lạnh và kẹo), cũng như nhiều loại hàng hóa khác, bao gồm hai trò chơi với bàn cờ (dựa trên mùa đầu tiên và thứ hai của chương trình), mô hình nhỏ, tranh ghép hình, đồng hồ và ba lô. Thương hiệu Hugo rất được ưa chuộng trong nước, chẳng hạn như đã bán hết hơn 35.000 chiếc khăn tắm trong vài tuần, trong khi nhà máy bánh kẹo Cloetta của Thụy Điển cố gắng tăng thị phần của mình trên thị trường Đan Mạch từ 4 đến 35% trong suốt 18 tháng của chiến dịch cấp phép Hugo. Ngoài ra còn có một máy đánh bạc theo chủ đề Hugo dựa trên kịch bản mỏ vàng.
Việc buôn bán các mặt hàng Hugo ở các quốc gia khác bao gồm băng cassette nhạc và album sticker ở Chile, trò chơi với bàn cờ Hugo ở Thụy Điển, và kể từ đó trở đi. Ở Đức bao gồm các mặt hàng quần áo (áo phông, áo nỉ, áo hoodie, tất), búp bê (Hugo và gia đình của anh), mô hình nhân vật PVC (Hugo, gia đình của anh, Fernando và Scylla), và áp phích. Ở Israel bao gồm ứng dụng trình duyệt Tamahugo, bộ dụng cụ học tập và đồ chơi. Ở Ba Lan, bao gồm nhiều sản phẩm thực phẩm khác nhau (chẳng hạn như thanh sô cô la của Groupe Danone, snack khoai tây của Lorenz Snack-World, và dòng nước ép trái cây của SokPol) và nhiều đĩa CD-ROM khác nhau (âm thanh, đồ họa, minigame). Ở Slovenia bao gồm đồ uống vitamin, trà, áo phông, ghim, kẹo và tranh ghép hình.
Trong sản phẩm đầu tiên của Krea Medie/Hugo Games, Adimex đã phát hành dòng sản phẩm tắm theo chủ đề Hugo Troll Race vào năm 2013. Cùng năm đó, Hugo Games đã đàm phán hợp tác mới với công ty trò chơi Tactic của Bắc Âu để có đầy đủ dòng sản phẩm bao gồm sách tô màu, sách hoạt động, sách hình dán và tranh ghép hình cho Đan Mạch, Phần Lan, Iceland, Na Uy và Thụy Điển ra mắt vào năm 2013 và 2014; the line is based on classic Hugo artworks. Cũng trong năm 2014, bánh quy theo chủ đề Hugo đã được ra mắt bởi Karen Volf của Đan Mạch dựa trên trò chơi mới, và YOUNiik khai trương cửa hàng với thiết kế Hugo. Trò chơi slot theo chủ đề  Hugo  đầu tiên được phát hành vào năm 2016, tiếp theo là nhiều hơn nữa trong những năm tiếp theo.
Đón nhận

Chương trình đoạt giải chương trình giải trí hay nhất ở 8 quốc gia, trong đó có giải Cáp Vàng cho chương trình thiếu nhi hay nhất năm 1995 ở Đức, danh hiệu chương trình thiếu nhi được đánh giá hay nhất mọi thời đại năm 1996 ở Thụy Điển, giải thưởng Troféu Nova Gente năm 1999 ở Bồ Đào Nha, giải the TV Presenter of the Year award năm 2001 và the Oireachtas TV Personality of the Year ở Ireland năm 2004 và Best Kids Show 2003 tại Martín Fierro Awards của Argentina. Doanh số trò chơi Hugo vượt qua 6 triệu bản vào năm 2001 và 8,5 triệu bản vào năm 2005. Năm 2012, trò chơi di động Hugo Troll Race "đã đánh bại mọi kỷ lục về doanh số trò chơi ở Đan Mạch" với hơn 1 triệu lượt tải xuống trên toàn thế giới chỉ trong ba ngày và là "trò chơi Đan Mạch bán chạy nhất mọi thời đại trên App Store và hiện là ứng dụng được tải xuống nhiều nhất ở 25 quốc gia."
Đón nhận > Ảnh hưởng văn hóa

Năm 2001, một hình nộm Afskylia (Scylla) cao 20 mét đã lọt vào Sách kỷ lục Guinness với tư cách là hình nộm phù thủy lớn nhất từng bị đốt cháy tại lễ hội Sankt Hans (lễ hội Danish Midsummer). Năm 2009, nhượng quyền thương mại Hugo đã được chọn làm phần trung tâm của cuộc triển lãm di sản kỹ thuật số của đất nước tại Thư viện Hoàng gia Đan Mạch. Một thí sinh của Thần tượng âm nhạc Việt Nam - Đức Anh Hugo (tên thật là Lê Đức Anh) đặt biệt danh theo Hugo, cũng như người dẫn chương trình, diễn viên, ca sĩ, doanh nhân người Việt Nam Thanh Vân Hugo (tên thật là Nguyễn Thanh Vân), trong khi biệt danh Simla của nữ ca sĩ Uyên Linh lại bắt nguồn từ tên tiếng Việt của Scylla. Năm 2019, lực lượng cảnh sát Balkan và Europol đã phát động Chiến dịch chống người di cư Hugo/River/Mordana (Mordana là tên của Scylla trong khu vực).
Chú thích

↑  Skærmtrold là một phép chơi chữ của charmetrold, nghĩa đen là "charm-troll", một từ để chỉ một người hoặc sinh vật ngọt ngào và quyến rũ.
Triển lãm Hugo tại Bảo tàng Trò chơi Phần Lan.
Toán tử mật độ

Trong cơ học lượng tử, ma trận mật độ (hoặc toán tử mật độ) là một ma trận mô tả một tập hợp các hệ vật lý dưới dạng các trạng thái lượng tử (kể cả khi tập hợp ấy chỉ có đúng một hệ). 
Nó cho phép tính toán xác suất các quan sát của bất kì phép đo nào trên các hệ của tập hợp sử dụng nguyên lý Born.
Nó là tổng quát hoá của các véc tơ trạng thái (vốn phổ biến hơn) hoặc các hàm sóng.
Trong khi véc-tơ trạng thái chỉ biểu diễn được các trạng thái thuần, ma trận mật độ có thể biểu diễn được các tập hợp phức (mà đôi khi bị gọi một cách nhập nhằng là các trạng thái phức).
Định nghĩa

Cho một hệ cơ sở trạng thái  |0\rangle ,  |1\rangle  trong không gian hai chiều Hilbert. Khi đó toán tử mật độ được biểu diễn bằng ma trận sau
 (\rho _{ij})=\left({\begin{matrix}\rho _{00}&\rho _{01}\\\rho _{10}&\rho _{11}\end{matrix}}\right)=\left({\begin{matrix}p_{0}&\rho _{01}\\\rho _{01}^{*}&p_{1}\end{matrix}}\right)
trong đó các phần tử trên đường chéo (đường chéo chính) là các số thực có tổng bằng một (cũng còn gọi là phân bố của hai trạng thái  |0.
Các phần tử ngoài đường chéo (đường chéo phụ) là các số phức liên hợp với nhau (còn gọi là đồng pha). Các phần tử này bị ràng buộc về độ lớn như sau  (\rho _{ij}) là xác định dương.
Xác suất được phép đo đại lượng chiếu cho kết quả  m khi sử dụng phép chiếu  \Pi _{m} được cho bởi:
 p(m)=\sum _{j}p_{j}\left\langle \psi _{j}\right|\Pi _{m}\left|\psi _{j}\right\rangle =\operatorname {tr} \left[\Pi _{m}\left(\sum _{j}p_{j}\left|\psi _{j}\right\rangle \left\langle \psi _{j}\right|\right)\right],
Fadhil Sausu

| Thông tin cá nhân |
| --- | --- | --- | --- |
Tên đầy đủ:  Fadhil Sausu
Ngày sinh:  19 tháng 4, 1985 (39 tuổi)
Nơi sinh:  Palu, Indonesia
Chiều cao:  1,75 m (5 ft 9 in)
Vị trí:  Tiền vệ
Thông tin đội
Đội hiện nay:  Bali United
Số áo:  14
Sự nghiệp cầu thủ trẻ
Năm:  Đội
2006:  Persisam
2007–2008:  PON East Kalimantan
Sự nghiệp cầu thủ chuyên nghiệp*
| Năm |  Đội |  ST |  (BT) |
| 2008 |  PSTK Tarakan |  6 |  (2) |
| 2008–2009 |  Persik Kediri |  25 |  (9) |
| 2009–2011 |  Bontang |  48 |  (5) |
| 2011–2014 |  Mitra Kukar |  37 |  (1) |
| 2015– |  Bali United |  58 |  (10) |
Sự nghiệp đội tuyển quốc gia
| Năm |  Đội |  ST |  (BT) |
| 2017– |  Indonesia |  1 |  (0) |
 *Số trận ra sân và số bàn thắng ở câu lạc bộ tại giải quốc gia, chính xác tính đến 21:34, 19 tháng 12 năm 2014 (UTC)
Fadhil Sausu (sinh ngày19 tháng 4 năm 1985) là một cầu thủ bóng đá người Indonesia hiện tại thi đấu cho Bali United ở Liga 1. Anh có màn ra mắt khi gia nhập đội trẻ Persisam Putra Samarinda năm 2006.
Sự nghiệp

Fadil được tuyển bởi Persik Kediri để thi đấu ở Indonesia Super League 2008–09.
Sau một mùa giải với Persik Kediri, Fadil được Fachry Husaini triệu tập để gia nhập Bontang FC. Anh gia nhập Bontang FC hai mùa giải trước khi chuyển đến Mitra Kukar.
Sự nghiệp quốc tế

Anh có màn ra mắt quốc tế cho đội tuyển quốc gia ngày 4 tháng 10 năm 2017, trước Campuchia.
| Đội tuyển quốc gia Indonesia> Năm | Đội tuyển quốc gia Indonesia> Số trận | Đội tuyển quốc gia Indonesia> Bàn thắng |
| --- | --- | --- |
| 2017 | 1 | 0 |
| Tổng cộng | 1 | 0 |
Cyperus dunensis

| Cyperus dunensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Poales
Họ (familia): Cyperaceae
Chi (genus): Cyperus
Loài (species): C. dunensis
Danh pháp hai phần
Cyperus dunensis (Cherm.) Kük. 
Cyperus dunensis là loài thực vật có hoa trong họ Cói. Loài này được (Cherm.) Kük. mô tả khoa học đầu tiên năm 1936.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Cyperus dunensis”. Truy cập ngày 11 tháng 6 năm 2013.
Nguyễn Lân

| Nguyễn Lân |
| --- | --- |

Sinh: (1906-06-14)14 tháng 6, 1906 Ngọc Lập, Mỹ Hào, Hưng Yên
Mất: 7 tháng 8, 2003(2003-08-07) (97 tuổi) Hà Nội
Học vị: Cao đẳng thời Pháp thuộc
Nghề nghiệp: Giáo viên, Nhà văn, Nhà biên soạn sách giáo khoa và từ điển.
Nổi tiếng vì: Cậu bé nhà quê (1925), Nguyễn Trường Tộ (1943), Ngữ pháp Việt Nam (1956), Lịch sử giáo dục học thế giới (1958), Công tác chủ nhiệm lớp (1962), Rèn giũa học sinh thói quen nói lời hay, tránh lời tục (1981), Thuật ngữ tâm lý và giáo dục Nga-Pháp-Việt (1986), Từ điển tiếng Việt (1986), Từ điển thành ngữ và tục ngữ Việt Nam (1989)
Phối ngẫu: Nguyễn Thị Tề
Con cái: bảy con trai, một con gái
Danh hiệu: Nhà giáo nhân dân (1988)
Nguyễn Lân (14 tháng 6 năm 1906 – 7 tháng 8 năm 2003) là một giáo viên, người biên soạn từ điển, nhà văn và nhà nghiên cứu người Việt Nam. Ông là người có công trong việc xây dựng bộ môn và khoa tâm lý học, giáo dục học của hệ thống các trường sư phạm ở Việt Nam. Ông được Nhà nước phong tặng danh hiệu Nhà giáo Nhân dân. Nguyễn Lân cũng là một nhân vật gây tranh cãi khi ông tham gia đấu tố Giáo sư Trương Tửu và Giáo sư Trần Đức Thảo – sự kiện mà sau này ông nói ân hận, và các thiếu sót khi soạn từ điển tiếng Việt.
Tiểu sử và quá trình công tác

Nguyễn Lân sinh ngày 14 tháng 6 năm 1906 trong một gia đình nhà nông nghèo, hiếu học ở làng Ngọc Lập, Phùng Chí Kiên, Mỹ Hào, Hưng Yên. Năm 1929, ông thi đỗ vào Trường Cao đẳng Sư phạm Đông Dương. Năm 1932, ông dạy tại Trường Hồng Bàng, sau đó làm giám học và dạy 2 môn văn, sử tại Trường Thăng Long. Từ năm 1935 đến năm 1945, ông sinh sống tại Huế.
Năm 1945, ông được Chính phủ Trần Trọng Kim mời làm Đốc lý ở Huế, ông đã chấp thuận với 2 yêu cầu: 1. tuy làm đốc lý nhưng vẫn ăn lương giáo viên và có giờ dạy học, 2. không giao thiệp với người Nhật đang có mặt ở Huế lúc ấy. Thời gian này ông đã mở một lớp sư phạm, đồng thời tiến hành một số hoạt động hướng về cách mạng Việt Nam, ông đã mời các nhân sĩ ở Huế đến họp để đổi tên các đường phố từ tên tiếng Pháp sang tên tiếng Việt.
Năm 1946, ông trở ra Hà Nội và dạy học tại Trường Bưởi. Được một thời gian, kháng chiến bùng nổ, Ông đưa vợ con lên vùng Việt Bắc và được cử làm Giám đốc giáo dục Liên khu 10 gồm 6 tỉnh: Yên Bái, Phú Thọ, Vĩnh Yên (nay là Vĩnh Phúc), Tuyên Quang, Lào Cai và Hà Giang.
Năm 1951, ông được cử đi học ở khu học xã Trung Quốc tại tỉnh Quảng Tây, Trung Quốc.
Năm 1956, ông về dạy tại khoa tâm lý giáo dục của Trường Đại học Sư phạm Hà Nội.
Năm 1971, ông về nghỉ hưu ở tuổi 67. Từ đó cho đến khi qua đời, ông đã dành trọn thời gian cho việc biên soạn từ điển và nghiên cứu nhằm gìn giữ, phát triển tiếng Việt. Các cuốn từ điển do ông biên soạn như: Từ điển Việt-Pháp (1989), Từ điển Hán-Việt, Từ điển thành ngữ, tục ngữ Pháp-Việt (1993), Từ điển từ và ngữ Việt Nam (2000)... Tuy vậy hiện nay đang có nhiều nhà nghiên cứu đã cho công bố nhiều sai sót trong các quyển từ điển này.
Năm 1988, ông được nhà nước Việt Nam phong tặng danh hiệu Nhà giáo nhân dân.
Năm 2001, ông được nhà nước Việt Nam trao tặng Giải thưởng nhà nước về khoa học và công nghệ cho "Cụm công trình về giáo dục học từ điển tiếng Việt".
Ngày 7 tháng 8 năm 2003, ông qua đời ở tuổi 97 tại Hà Nội vì mắc bệnh ung thư.
Hoạt động gây tranh cãi > Phê phán Giáo sư Trần Đức Thảo và Giáo sư Trương Tửu

Ông góp phần phê phán Giáo sư Trương Tửu và Giáo sư Trần Đức Thảo trong chiến dịch Nhân văn Giai phẩm:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Sở dĩ có những lệch lạc ở một số sinh viên khoa Văn và khoa Sử là vì họ đã chịu cái ảnh hưởng tàn khốc của Trương Tửu và Trần Đức Thảo... Nhà trường đòi hỏi các cán bộ giảng dạy trước khi lên lớp phải soạn giáo trình và giáo án; nhưng Tửu và Thảo thì không chịu viết giáo trình, lấy cớ là môn mình phụ trách khó quá chưa thể cho in thành tài liệu được. Sự thực là họ sợ mực đen giấy trắng dễ biểu lộ những tư tưởng phản động của họ. Họ thường tay không lên lớp rồi nói lung tung, không theo một phương pháp sư phạm nào. Vì không có giáo án nên đã có lần Trương Tửu không chuẩn bị, phải nhai lại một bài đã giảng kỳ trước, làm cho sinh viên hết sức công phẫn... ... Nhưng Trương Tửu và Trần Đức Thảo thì ngược lại, chỉ âm mưu dùng cái diễn đàn của trường đại học để đả kích chế độ, đả kích Đảng và xuyên tạc chân lý. Thí dụ: Tửu đã say sưa giảng về Vũ Trọng Phụng để chứng minh rằng Vũ Trọng Phụng sáng suốt hơn Đảng. Còn Thảo thì trong hai năm dạy lịch sử tư tưởng chỉ cố ý dừng lại ở Hê-ghen, không hề giảng đến Mác, Thảo luôn luôn dùng cái "hạt nhân duy lý" để xóa nhòa ranh giới giữa duy vật và duy tâm, xóa nhòa ranh giới giữa ta và địch. Quả là Tửu và Thảo đã dụng tâm làm tan rã lòng tin tưởng của sinh viên vào Đảng, vào chế độ. | ” |
Sau vụ Nhân văn Giai phẩm, Trần Đức Thảo bị mất chức Phó Giám đốc trường ĐHSP Hà Nội, chức Trưởng khoa Lịch sử chung cho cả ĐHSP và ĐHTH Hà Nội, Trần Đức Thảo bị cấm giảng dạy, phải dịch thuật lặt vặt để sống, cuộc sống bị cô lập. Trương Tửu bị buộc phải thôi việc.
Về sau, Nguyễn Lân tỏ ra ân hận về những phê phán của mình đối với Giáo sư Trần Đức Thảo, sau khi ông Trần Đức Thảo nhận Giải thưởng Hồ Chí Minh, giải thưởng cấp cao nhất của nhà nước Việt Nam. Ông không xin lỗi Trương Tửu.[cần dẫn nguồn]
Cả đời tôi sống thanh bạch, không làm điều gì để trái với lương tâm, chỉ có hai điều tôi cứ ân hận mãi. Một là tôi được các vị lãnh đạo cấp cao của Đảng và Nhà nước đến tận nhà thăm hỏi, những do tuổi cao, đi lại không thuận tiện nên chưa lần nào đến nhà đáp lễ được. Điều thứ hai là, năm 1957, hồi tôi là Chủ tịch Công đoàn ngành giáo dục, được tổ chức phân công cuộc họp phê phán ông Trần Đức Thảo, một nhà triết học rất uyên bác. Là nhiệm vụ trên giao, tôi không thể không thực hiện, mà trong lòng thấy ân hận vô cùng. Rất mừng, năm 2000 các công trình nghiên cứu của GS Trần Đức Thảo được Đảng và Nhà nước trao tặng giải thưởng Hồ Chí Minh".