Petropavlovsk (tàu tuần dương Liên Xô)
Lịch sử > Bán cho Liên Xô

Ngày 28 tháng 9 năm 1939, Đế chế Đức và Liên Xô đạt được một thỏa thuận kéo dài Hợp tác thương mại giữa hai nước. Chính phủ Xô Viết cử đến Đức một ủy ban mua sắm để lựa chọn những mặt hàng sẽ được Đức giao trao đổi với nguyên liệu thô do Liên Xô cung cấp. Vào ngày 30 tháng 11 năm 1939, những người đứng đầu ủy ban Tevossyan và Tướng Savchenko đưa ra một danh sách cuối cùng mà Liên Xô sẽ đặt hàng với Đức, bao gồm vật liệu chiến tranh, máy móc và thiết bị công nghiệp.
Ngoài lườn của các tàu tuần dương Seydlitz và Lützow, danh sách đặt hàng sau cùng còn bao gồm việc chuyển giao tàu tuần dương Prinz Eugen và các kế hoạch của thiết giáp hạm Bismarck. Joseph Stalin phát biểu trong buổi họp với các thành viên Bộ chính trị Đảng Cộng sản Liên Xô: "Mỗi tàu chiến mà anh mua từ một đối thủ tiềm tàng tương đương với hai chiếc: thêm một chiếc cho anh và bớt một chiếc của đối phương". Sau buổi họp chung ngày 2 tháng 12 năm 1939 của các quan chức Đức, những yêu cầu của Liên Xô bị từ chối, nhưng lại được Ủy ban Liên Xô đề nghị lần nữa. Ngày 8 tháng 12 năm 1939, Adolf Hitler quyết định từ chối việc bán Seydlitz và Prinz Eugen, cũng như tháp pháo của các thiết giáp hạm đang được chế tạo. Kế hoạch của Bismark sẽ được thảo luận. Tổng tư lệnh Hải quân Đức cho rằng: "Hiện chỉ có hai chiếc đang được chế tạo, và người Nga cần ít nhất sáu năm để sao chép chúng." Vào ngày 28 tháng 12 năm 1939, trong một cuộc họp tại điện Kremlin cùng Bộ trưởng Đức Schnurre, người đứng đầu Ủy ban Mua sắm, Stalin đề cập đến nguyện vọng của Liên Xô đối với các con tàu chiến và hoan nghênh việc Đức chuẩn bị bàn giao Lützow. Ông cũng phát biểu: "Nếu Đức từ chối giao các con tàu khác đang được chế tạo do muốn đích thân hoàn tất, chúng tôi không phản đối."
Sự căng thẳng giữa hai bên liên quan đến giá cả, điều kiện và thời hạn giao hàng kéo dài cho đến tháng 2 năm 1940. Hitler mong muốn trì hoãn càng lâu càng tốt việc chuyển giao các "hàng công nghiệp" trong danh sách đặt hàng, bao gồm những kế hoạch của lớp Bismarck lẫn lườn của chiếc Lützow sang Nga, vì ông hy vọng có thể tránh được tất cả những việc này nếu như chiến tranh tiến triển thuận lợi. Đến tháng 2 năm 1940, việc thương lượng hầu như hoàn tất, nhưng người Đức đòi hỏi – theo đánh giá của phía Xô Viết – giá tiền quá cao cho những món hàng của họ. Người Đức trị giá chiếc tàu tuần dương Lützow ở mức 150 triệu Reichsmark (RM), được xem là quá cao. Sau nhiều cuộc mặc cả thương lượng, cuối cùng Thỏa thuận Thương mại Xô-Đức (1940) được ký kết vào ngày 11 tháng 2 năm 1940. Trong điều khoản về "Chế tạo hải quân" có ghi:
Tàu tuần dương Lützow: Sau khi hạ thủy, lườn tàu và mọi thiết bị, vũ khí, linh kiện..., được giao để hoàn tất tại Liên Xô, với 80% được bàn giao trong vòng 12 kể từ ngày ký Hiệp ước, số còn lại trong vòng 15 tháng. Toàn bộ kế hoạch, bảng tính năng, bản vẽ, kết quả chạy thử của Lützow cùng thông tin về tính năng của Seydlitz và Prinz Eugen hoặc Admiral Hipper. Kế hoạch của thiết giáp hạm Bismarck và một tàu khu trục lớn với pháo 15 cm; toàn bộ động cơ dành cho một tàu khu trục lớn.
Giá trị của con tàu sau cùng được giảm còn 104 triệu RM. Tuy nhiên, vào tháng 3 năm 1940 người Đức trì hoãn việc giao hàng theo thời biểu, phía Xô Viết đã phản ứng nhẹ nhàng. Chỉ đến giữa tháng 4 năm 1940, lườn tàu của chiếc Lützow mới được thực sự bàn giao. Cái tên Lützow được Đức sử dụng để đổi tên chiếc thiết giáp hạm bỏ túi Deutschland sau khi con tàu chị em Admiral Graf Spee bị mất vào tháng 12 năm 1939.