stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Selenia aurantiaca
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 17 tháng 6 năm 2014.
Pipofezine

| --- | --- |

Dữ liệu lâm sàng
Tên thương mại: Azafen, Azaphen
Dược đồ sử dụng: Oral
Mã ATC: none
Tình trạng pháp lý
Tình trạng pháp lý:  Nói chung: ℞ (Thuốc kê đơn) 
Các định danh
 Tên IUPAC 5-methyl-3-(4-methylpiperazin-1-yl)pyridazino[3,4-b][1,4]benzoxazine 
Số đăng ký CAS: 24886-52-0
PubChem CID: 159977
ChemSpider: 140640
Định danh thành phần duy nhất: P8T739L1FA
Dữ liệu hóa lý
Công thức hóa học: C16H19N5O
Khối lượng phân tử: 297.36 g/mol
Pipofezine, được bán dưới tên thương hiệu Azafen hoặc Azaphen, là thuốc chống trầm cảm ba vòng (TCA) được phê duyệt ở Nga để điều trị trầm cảm. Nó được giới thiệu vào cuối những năm 1960 và vẫn được sử dụng cho đến ngày nay.
Pipofezine đã được chứng minh là hoạt động như một chất ức chế mạnh mẽ sự tái hấp thu serotonin. Ngoài tác dụng chống trầm cảm, pipofezine còn có tác dụng an thần, gợi ý hoạt động của thuốc kháng histamine. Các tính chất khác như tác dụng kháng cholinergic hoặc antiadrenergic ít rõ ràng hơn nhưng có khả năng.
Wurtzit

| Wurtzit |
| --- | --- |

Thông tin chung
Thể loại: Khoáng vật sulfide
Công thức hóa học: (Zn,Fe)S
Phân loại Strunz: 02.CB.45
Phân loại Dana: 02.08.07.01
Hệ tinh thể: tháp đôi sáu phương kép, ký hiệu H-M (6mm);nhóm không gian: P63mc
Nhận dạng
Màu: đen nâu, nâu vàng, nâu đỏ, đen.
Dạng thường tinh thể: tỏa tia và khối, cũng gặp dạng trụ
Cát khai: [1120] and [0001]
Vết vỡ: không phẳn - bất thường
Độ cứng Mohs: 3.5-4
Ánh: nhựa, bán kim sáng trên các mặt tinh thể
Màu vết vạch: nâu nhạt
Tính trong mờ: mờ
Tỷ trọng riêng: 4.09 đo, 4.10 tính
Thuộc tính quang: một trục (+)
Chiết suất: nω = 2.356 nε = 2.378
Khúc xạ kép: δ = 0.022
Các đặc điểm khác: không từ, không phóng xạ
Tham chiếu: 
Wurtzit là một loại khoáng vật sulfide sắt kẽm ((Zn,Fe)S), đây là một dạng sphalerit hiếm gặp. Hàm lượng sắt thay đổi lên đến 8%. Nó là một trong 3 dạng đa hình cùng với matrait và sphalerit.
Sayan Sanya

| Sayan Sanya |
| --- | --- |
Tên khai sinh: Sayan Deesamer
Tên gọi khác: Sayan Sanya
Sinh: (1953-01-31)31 tháng 1, 1953 Suphanburi,  Thái Lan
Mất: 11 tháng 9, 2013(2013-09-11) (60 tuổi) Băng Cốc,  Thái Lan
Thể loại:  Luk Thung 
Nghề nghiệp:  Ca sĩ  Diễn viên 
Năm hoạt động: 1970-2013

Sayan Deesamer (tiếng Thái Lan: สายัณห์ ดีเสมอ), nghệ danh Sayan Sanya (สายัณห์ สัญญา), sinh ngày 31 tháng 1 năm 1953 Mất ngày 11 tháng 9 năm 2013, là một ca sĩ, nhạc sĩ người Thái Lan
Tiểu sử

Biệt danh của ông là Pao (เป้า) sinh ngày 31 tháng 1 năm 1953 trong một gia đình nghèo ở Tỉnh Suphanburi . Ông bắt đầu sự nghiệp ca hát từ năm 1970 và trở thành Lukthung biểu diễn cả trên sân khấu cũng như cho các bộ phim trong hơn 40 năm.
Danh sách đĩa nhạc

Kai Ja
Kwam Rak Muen Ya Khom
Rak Sathan Din Satuen
Nam Ta Nang
Am Nat Haeng Kwam Kid Tueng
Ai Num Rod Tai
Lon Klao Phao Thai
Chú thích

↑  ไทม์ไลน์ ลำดับอาการป่วย-การรักษาตัวของ 'สายัณห์' ก่อนเสียชีวิต Lưu trữ 2017-06-01 tại Wayback Machine วอยซ์ทีวีออนไลน์
↑  “เคลื่อนศพ'สายัณห์'สวดอภิธรรมวัดป่าเลไลย์ – คมชัดลึก 10 ธันวาคม พ.ศ. 2556”. komchadluek.net. Truy cập ngày 7 tháng 1 năm 2018.[liên kết hỏng]
Scotopteryx obliterata

| Scotopteryx obliterata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Scotopteryx
Loài (species): S. obliterata
Danh pháp hai phần
Scotopteryx obliterata Prout, 1914 
Scotopteryx obliterata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 17 tháng 6 năm 2014.
Scotopteryx nigrescens

| Scotopteryx nigrescens> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Scotopteryx
Loài (species): S. nigrescens
Danh pháp hai phần
Scotopteryx nigrescens Cockayne, 1941 
Scotopteryx nigrescens là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 17 tháng 6 năm 2014.
Nguyễn Thị Lan

Nguyễn Thị Lan có thể là:
Nguyễn Thị Lan (phi tần), thứ phi của chúa Nguyễn Phúc Chu trong lịch sử Việt Nam.
Nguyễn Thị Lan (Lào Cai), sinh năm 1959, quê quán Phú Thọ, đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa 11, thuộc đoàn đại biểu Lào Cai.
Nguyễn Thị Lan (Hà Nội), sinh năm 1974 tại Hà Nội, đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa 14, thuộc đoàn đại biểu Hà Nội.
Nguyễn Thị Lan (kiểm sát viên), kiểm sát viên cao cấp người Việt Nam, hiện giữ chức vụ Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân thành phố Hải Phòng.
Nguyễn Thị Lan (vận động viên)
Selimiye, Armutlu

| Selimiye |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
SelimiyeVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Yalova
Huyện: Armutlu
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 94 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Mã bưu chính: 77500 
Selimiye là một xã thuộc huyện Armutlu, tỉnh Yalova, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2010 là 94 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Yalova”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Bản gốc lưu trữ ngày 18 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 31 tháng 8 năm 2012.
Senecio suazaensis

| Senecio suazaensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Asterales
Họ (familia): Asteraceae
Chi (genus): Senecio
Loài (species): S. suazaensis
Danh pháp hai phần
Senecio suazaensis Cuatrec., 1953 
Senecio suazaensis là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Cuatrec. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1953.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Senecio suazaensis”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.
Senecio subcanescens

| Senecio subcanescens> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Asterales
Họ (familia): Asteraceae
Chi (genus): Senecio
Loài (species): S. subcanescens
Danh pháp hai phần
Senecio subcanescens (DC.) Compton, 1934 
Senecio subcanescens là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (DC.) Compton miêu tả khoa học đầu tiên năm 1934.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Senecio subcanescens”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.
Scotinotylus evansi

| Scotinotylus evansi> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Linyphiidae
Chi (genus): Scotinotylus
Loài (species): S. evansi
Danh pháp hai phần
Scotinotylus evansi Pickard-Cambridge, 1894 
Scotinotylus evansi là một loài nhện trong họ Linyphiidae.
Loài này thuộc chi Scotinotylus. Scotinotylus evansi được Octavius Pickard-Cambridge miêu tả năm 1894.
Chú thích

↑  Platnick, Norman I. (2010): The world spider catalog, version 10.5. American Museum of Natural History.
Ngọc Hoàng

Ngọc Hoàng  có thể đề cập đến:
Ngọc Hoàng Thượng đế
Chùa Ngọc Hoàng
Vũ Ngọc Hoàng
Stêphanô Trần Ngọc Hoàng
Scotopteryx roseicilia

| Scotopteryx roseicilia> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Scotopteryx
Loài (species): S. roseicilia
Danh pháp hai phần
Scotopteryx roseicilia Hampson, 1895 
Scotopteryx roseicilia là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 17 tháng 6 năm 2014.
Scotopteryx reversa

| Scotopteryx reversa> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Scotopteryx
Loài (species): S. reversa
Danh pháp hai phần
Scotopteryx reversa Prout, 1914 
Scotopteryx reversa là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 17 tháng 6 năm 2014.
Melanerpes pulcher

| Melanerpes pulcher> Tình trạng bảo tồn |
| --- | --- |
 Ít quan tâm  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Aves
Bộ (ordo): Piciformes
Họ (familia): Picidae
Chi (genus): Melanerpes
Loài (species): M. pulcher
Danh pháp hai phần
Melanerpes pulcher
Melanerpes pulcher là một loài chim trong họ Picidae.
Chú thích

↑  Clements, J. F.; Schulenberg, T. S.; Iliff, M. J.; Wood, C. L.; Roberson, D.; Sullivan, B.L. (2012). “The eBird/Clements checklist of birds of the world: Version 6.7”. Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.
Semiotus rubricollis

| Semiotus rubricollis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Elateridae
Chi (genus): Semiotus
Loài (species): S. rubricollis
Danh pháp hai phần
Semiotus rubricollis Wells, 2007 
Semiotus rubricollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Wells miêu tả khoa học năm 2007.
Chú thích

↑  Elateridae in Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Selimiye, Ceyhan

| Selimiye |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
SelimiyeVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Adana
Huyện: Ceyhan
Dân số (2009)
 • Tổng cộng: 146 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Selimiye là một xã thuộc huyện Ceyhan, tỉnh Adana, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2009 là 146 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Adana”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Lưu trữ bản gốc ngày 13 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 17 tháng 9 năm 2012.Quản lý CS1: bot: trạng thái URL ban đầu không rõ (liên kết)
Nhà thi đấu trường Đại học Khoa học và Công nghệ Bắc Kinh

| --- | --- |


Vị trí: Trường Đại học Khoa học và Công nghệ Bắc Kinh
Chủ sở hữu: Trường Đại học Khoa học và Công nghệ Bắc Kinh
Sức chứa: 8.024
Khánh thành: 2007; 17 năm trước (2007)
Bên thuê sân
Trường Đại học Khoa học và Công nghệ Bắc Kinh
Nhà thi đấu trường Đại học Khoa học và Công nghệ Bắc Kinh (giản thể: 北京科技大学体育馆; phồn thể: 北京科技大學體育館; bính âm: Běijīng Kējì Dàxué Tǐyùguǎn) là một đấu trường trong nhà nằm trong khuôn viên của Trường Đại học Khoa học và Công nghệ Bắc Kinh. Địa điểm có diện tích 2,38 hecta và tổng diện tích thi công nền lên tới 24.662 mét vuông. Nhà thi đấu có sức chứa 8.024 chỗ ngồi, bao gồm 3.956 chỗ tạm thời, bao gồm một phòng tập thể dục chính và một cơ sở vật chất toàn diện. Công trình khởi công từ tháng 10 năm 2005 và hoàn thành vào tháng 8 năm 2007.
Trong Thế vận hội Mùa hè 2008, nhà thi đấu tổ chức các trận đấu judo và taekwondo. Trong Thế vận hội dành cho người khuyết tật Mùa hè 2008, ở đây tổ chức vòng loại của giải bóng rổ xe lăn và bóng rugby.
Sau Thế vận hội mùa hè, nhà thi đấu trở thành khu phức hợp tổ chức nhiều giải đấu thể thao, buổi trình diễn và các hoạt động văn hóa, và vẫn tiếp tục hoạt động phục vụ khuôn viên.
Sang ngang (bài hát)

| "Sang ngang" |
| --- | --- |
Bìa bản nhạc Sang ngang phát hành vào năm 1969
Bài hát  
Thể loại: Nhạc vàng
Sáng tác: Đỗ Lễ
"Sang ngang" là một bài hát của nhạc sĩ Đỗ Lễ sáng tác vào thập niên 1960. Đây là một trong những sáng tác nổi tiếng nhất trong sự nghiệp của nhạc sĩ này.
Hoàn cảnh sáng tác

Bài hát được cho là bắt nguồn từ mối tình đơn phương của Đỗ Lễ dành cho nữ ca sĩ Lệ Thanh. Năm 1965, Lệ Thanh từ giã sự nghiệp để đi lấy chồng. Chứng kiến người mình yêu lên xe hoa, Đỗ Lễ đau khổ và nhạc phẩm "Sang ngang" ra đời vào hoàn cảnh đó.
Nội dung

Bài hát viết theo điệu Boston chậm buồn, với lời ca chia ly sầu muộn:
Thôi nín đi em

Lệ đẫm vai rồi

Buồn thương nhớ ơi!



Em hỡi đôi mình

Mộng này đã tan

Tình đã dở dang
Ca sĩ thể hiện

Trước năm 1975, nhạc phẩm được 3 nữ và một nam danh ca thể hiện là Thái Thanh, Khánh Ly, Lệ Thu và Trần Văn Trạch. Sau năm 1975, phiên bản thể hiện của ca sĩ Ngọc Lan cũng được nhiều khán giả yêu thích. Bài hát cũng được Lệ Quyên thể hiện trong album "Khúc tình xưa 2".
Đánh giá

Sang ngang của nhạc sĩ Đỗ Lễ được xem là bài hát thất tình tiêu biểu của dòng nhạc trữ tình Việt Nam. Ca sĩ Thanh Lan nhận xét ca khúc này như sau: "Đỗ Lễ đã đến với khán thính giả yêu nhạc bằng đôi hia bảy dặm, chỉ cần đặt bút viết xuống đôi lời thủ thỉ "Thôi nín đi em, lệ đẫm vai rồi, buồn thương nhớ ơi…", anh đã trọn vẹn nắm được con tim của tất cả những ai đã từng nếm được hạnh phúc cũng như đau thương của tình yêu đích thực."
Nguyễn Văn Bé (Tư Đen)

Nguyễn Văn Bé, mật danh Tư Đen, là một chiến sĩ quân báo của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam, chuyên phụ trách làm giấy tờ giả trong vùng kiểm soát của Việt Nam Cộng hòa trước năm 1975. Từ năm 1969 – 1971, Tư Đen hoạt động tại nội thành Sài Gòn, trong đó làm giấy tờ tùy thân giả là nghiệp vụ chuyên biệt của cơ quan quân báo nhằm đưa cán bộ xâm nhập hợp pháp vùng do phía Việt Nam Cộng hòa kiểm soát. Sau chiến tranh, Nguyễn Văn Bé công tác nhiều vị trí, từng là Phó Tổng giám đốc thứ nhất Công ty Liên doanh Xây dựng và Kinh doanh Khu chế xuất Tân Thuận
Chú thích

↑  “Nguyễn Văn Bé: Người lính "dưới hai màu áo"”. Báo Sài Gòn Giải Phóng Online. Truy cập 11 tháng 3 năm 2015.
Huyết áp

Huyết áp kế điện tử dùng để đo huyết áp
Máy đo huyết áp cơ học thông dụng
Huyết áp là áp lực đẩy do sự tuần hoàn của máu trong các mạch máu, và là một trong những dấu hiệu chính cho biết cơ thể còn sống hay đã chết. Khi tim đập, huyết áp thay đổi từ cực đại (áp lực tâm thu) đến cực tiểu (áp lực tâm trương). Huyết áp trung bình, gây ra do sức bơm của tim và sức cản trong mạch máu, sẽ giảm dần khi máu theo động mạch đi xa khỏi tim. Huyết áp giảm nhanh nhất khi máu chạy trong các động mạch nhỏ và các tiểu động mạch và tiếp tục giảm khi máu đi qua các mao mạch và huyết áp đạt mức nhỏ nhất trong tĩnh mạch quay trở lại tim. Các yếu tố ảnh hưởng đến huyết áp bao gồm: trọng lực, các van trong tĩnh mạch, nhịp thở, co cơ...
Thuật ngữ "huyết áp" thường được dùng để chỉ áp lực đo ở cánh tay, mặt trong của tay ở vị trí cùi chỏ (động mạch tay). Huyết áp được biểu thị bằng một phân số mà tử số là áp lực tâm thu, mẫu số là áp lực tâm trương, đơn vị áp lực là milimet thủy ngân (mmHg), ví dụ: 140/90.
Ngày nay với công nghệ dự báo chuỗi thời gian bằng mạng nơ-ron nhân tạo, người ta còn có thể dự báo huyết áp của bệnh nhân trong một số ngày tới dựa vào các số liệu huyết áp của bệnh nhân trong quá khứ.
Những thay đổi về huyết áp trong chu kỳ tim

Tim bơm máu vào động mạch từng đợt gây ra huyết áp tâm thu và huyết áp tâm trương.
- Huyết áp động mạch cao nhất khi tim co bóp trong thì tâm thất thu. Áp suất tại thời điểm này gọi là huyết áp tối đa hay huyết áp tâm thu. Huyết áp tâm thu thay đổi tùy tuổi, thường từ 90-140mmHg.
- Huyết áp trong thì tâm thất dãn là huyết áp tối thiểu hay còn gọi là huyết áp tâm trương. Huyết áp tâm trương thay đổi từ  50-90mmHg.
Huyết áp ở người được đo ở cánh tay, gọi là huyết áp động mạch. Huyết áp của trâu, bò, ngựa được đo ở đuôi.
Dự báo huyết áp

Dự báo huyết áp là quá trình dự báo các giá trị huyết áp của một người trong tương lai căn cứ và các giá trị huyết áp của người đó trong quá khứ. Như vậy, giá trị huyết áp của một người sau quá trình đo thường xuyên sẽ lập thành một chuỗi số liệu, gọi là chuỗi thời gian. Người ta thường sử dụng các phương pháp xác suất thống kê để mô hình hóa chuỗi thời gian đó. Hiện nay công nghệ dùng để dự báo chuỗi thời gian được sử dụng phổ biến là công nghệ mạng nơ-ron nhân tạo.
Dụng cụ đo huyết áp

Các dụng cụ đo huyết áp hay dùng: Huyết áp kế thủy ngân, huyết áp kế đồng hồ, huyết áp kế điện tử
Các yếu tố ảnh hưởng huyết áp

Nhịp tim và lực co tim: Tim đập nhanh, mạnh làm tăng huyết áp. Tim đập chậm, lực co tim giảm thì huyết áp giảm.
Sức cản của mạch máu: Lòng mạch hẹp lại do thành máu bị xơ vữa, làm tăng huyết áp. Tuổi già, thành mạch kém đàn hồi gây bệnh cao huyết áp.
Khối lượng máu: Khi mất máu, khối lượng máu giảm làm huyết áp giảm. Thường xuyên ăn mặn làm áp suất thẩm thấu tăng, tăng thể tích máu gây bệnh cao huyết áp.
Độ quánh máu
| Loại mạch máu | Động mạch chủ | Động mạch lớn | Tiểu động mạch | Mao mạch | Tiểu tĩnh mạch | Tĩnh mạch chủ |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Huyết áp (mmHg) | 120-140 | 110-125 | 40-60 | 20-40 | 10-15 | Gần bằng 0 |
Trong hệ mạch, huyết áp giảm gần từ động mạch đến mao mạch và tĩnh mạch. Huyết áp giảm dần là do ma sát của máu với thành mạch và ma sát của các phần tử máu với nhau khi máu chảy trong hệ mạch.
Điều hòa huyết áp

Bất kỳ tác nhân nào làm thay đổi những yếu tố: nhịp tim, thể tích máu, tiết diện mạch,... đều làm thay đổi huyết áp.
Huyết áp có thể biến động tạm thời khi hoạt động lao động nặng, tập thể thao, xúc động mạnh, nồng độ O2 trong không khí thấp,...
Một số chất tác động dẫn đến thay đổi huyết áp:
- Histamin: Do các mô trong cơ thể sản xuất ra. Histamin làm tăng tính thấm của mao mạch, gây dãn mạch và làm giảm huyết áp.
- Ion Ca2+: Nồng độ ion Calci trong máu cao làm tim đập nhanh và gây co mạch.
- NO: Được tiết ra từ các tế bào nội mạc. NO là chất cảm ứng chính gây dãn mạch, làm giảm huyết áp. (Tác dụng của NO được tìm ra bởi ba nhà khoa học Mỹ là: Robert Furchgott, Louis Ignarro và Ferid Murad. Nghiên cứu của họ đã được giải Nobel năm 1998).
- Endothelin: Là một chất cảm ứng mạnh làm co mạch, có bản chất là một peptide. (Đây là kết quả của các nghiên cứu độc lập của Masashi Yanagisawa - nghiên cứu sinh tại đại học Tsukuba ở Nhật Bản)
Huyết áp và trọng lực

Trọng lực có tác dụng đáng kể lên huyết áp. Ví dụ khi bạn đứng, đầu bạn cao hơn ngực khoảng 0,35m và huyết áp trong não bạn thấp hơn ở nơi gần tim khoảng 27mmHg. Nếu huyết áp trong não bạn quá thấp sẽ không đủ cung cấp máu, chắc chắn bạn sẽ ngất. Nhờ làm cơ thể bạn bị ngã xuống đất, ngất có hiệu quả đặt bạn ở ngang mức của tim, làm tăng nhanh chóng dòng máu lên não bạn.
Thách thức bơm máu chống lại trọng lực là đặc biệt lớn với các động vật có cổ dài. Ví dụ: Hươu cao cổ cần huyết áp tâm thu trên 250 mm Hg ở vị trí gần tim. Khi hươu cao cổ cúi đầu uống nước, các van một chiều và các xoang theo cơ chế điều hòa ngược làm giảm cung lượng tim, ngăn huyết áp cao đó làm tổn thương cho não.
Trọng lực cũng là yếu tố tác động lên dòng máu ở tĩnh mạch, đặc biệt là tĩnh mạch ở chân. Mặc dù huyết áp tĩnh mạch là tương đối thấp. Song có một số cơ chế hỗ trợ máu tĩnh mạch trở về tim, đó là: - Sự co bóp nhịp nhàng của các cơ trơn ở thành tiểu động mạch và tĩnh mạch trong chuyển động của máu. - Sự co bóp của các cơ vân trong vận động ép máu qua các tĩnh mạch về tim. Điều này giải thích tại sao khi bạn đi lại lên xuống định kì lối đi giữa hai hàng ghế trong một chuyến bay dài giúp ngăn chặn nguy cơ hình thành cục máu đông trong tĩnh mạch. - Sự thay đổi về áp suất trong khoang lồng ngực khi hít vào làm tĩnh mạch chủ và các tĩnh mạch lớn khác gần tim dãn ra và đẩy máu.
Huyết áp
Hươu cao cổ cần huyết áp tâm thu trên 250mm Hg ở vị trí gần tim.
Scaphiophryne

| Scaphiophryne |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Amphibia
Bộ (ordo): Anura
Họ (familia): Microhylidae
Chi (genus): Scaphiophryne Boulenger, 1882
Danh pháp đồng nghĩa
 Pseudohemisus Mocquard, 1895 
Scaphiophryne là một chi động vật lưỡng cư trong họ Nhái bầu, thuộc bộ Anura. Chi này có 10 loài và 30% bị đe dọa hoặc tuyệt chủng.
Các loài

Scaphiophryne boribory Vences, Raxworthy, Nussbaum & Glaw, 2003
Scaphiophryne brevis (Grandidier, 1872)
Scaphiophryne calcarata Mocquard, 1895
Scaphiophryne gottlebei Busse & Böhme, 1992
Scaphiophryne madagascariensis Boulenger, 1882
Scaphiophryne marmorata (Boulenger, 1882)
Scaphiophryne matsoko Raselimanana, Raxworthy, Andreone, Glaw & Vences, 2014
Scaphiophryne menabensis Glos, Glaw, and Vences, 2005
Scaphiophryne spinosa Steindachner, 1882
Chú thích

↑  “Danh sách lưỡng cư trong sách Đỏ”. IUCN. Bản gốc lưu trữ ngày 2 tháng 7 năm 2010. Truy cập ngày 3 tháng 7 năm 2012.
Neuraeschna capillata

| Neuraeschna capillata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Odonata
Họ (familia): Aeshnidae
Chi (genus): Neuraeschna
Loài (species): N. capillata
Danh pháp hai phần
Neuraeschna capillata Machet, 1990 
Neuraeschna capillata là loài chuồn chuồn trong họ Aeshnidae. Loài này được Machet mô tả khoa học đầu tiên năm 1990.
Chú thích

↑  “capillata”. World Odonata List. Bản gốc lưu trữ ngày 28 tháng 8 năm 2010. Truy cập ngày 17 tháng 6 năm 2013.
Nephrodium creaghii

| Nephrodium creaghii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Pteridophyta
Lớp (class): Polypodiopsida
Bộ (ordo): Polypodiales
Họ (familia): Dryopteridaceae
Chi (genus): Nephrodium
Loài (species): N. creaghii
Danh pháp hai phần
Nephrodium creaghii Baker, 1898 
Nephrodium creaghii là một loài dương xỉ trong họ Dryopteridaceae. Loài này được Baker mô tả khoa học đầu tiên năm 1898.
Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Nephrodium creaghii”. Truy cập ngày 28 tháng 5 năm 2014.
Rhododendron brachypodum

| Rhododendron brachypodum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Ericales
Họ (familia): Ericaceae
Chi (genus): Rhododendron
Loài (species): R. brachypodum
Danh pháp hai phần
Rhododendron brachypodum W.P. Fang & P.S. Liu 
Rhododendron brachypodum là một loài thực vật có hoa trong họ Thạch nam. Loài này được W.P. Fang & P.S. Liu miêu tả khoa học đầu tiên năm 1982.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Rhododendron brachypodum”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Nhàn hoàng gia

| Nhàn hoàng gia |
| --- | --- |
Bộ lông mùa đông
Tình trạng bảo tồn
 Ít quan tâm  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Vực (domain): Eukaryota
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Aves
Bộ (ordo): Charadriiformes
Họ (familia): Laridae
Chi (genus): Thalasseus
Loài (species): T. maximus
Danh pháp hai phần
Thalasseus maximus (Boddaert, 1783) 
 Phạm vi phân bố
Danh pháp đồng nghĩa
 Sterna maxima Boddaert, 1783 
Thalasseus maximus albididorsalis
Nhàn hoàng gia (Thalasseus maximus) là một loài chim biển trong họ Mòng biển. Loài này có hai phân loài T. m. maximus sinh sống ở bờ Đại Tây Dương và Thái Bình Dương của Bắc và Nam Mỹ. Loài hơi nhỏ hơn T. m. albididorsalis sinh sống ở bờ biển Tây Phi. Nó có mỏ màu cam đỏ và chóp đen trên đỉnh đầu trong mùa sinh sản nhưng trong mùa đông thì chỏm này trở nên lốm đốm. Loài này được tìm thấy ở châu Âu, châu Phi, châu Mỹ và các đảo Caribê. Chúng chỉ sinh sống nơi có nước mặn, không sinh sống ở nơi có nước ngọt. Chúng có xu hướng săn mồi gần bờ, gần bãi biển, và gần vịnh nước đục.
Chú thích

↑  BirdLife International (2004). Sterna maxima. Sách đỏ 2006. IUCN 2006. Truy cập ngày 19 tháng 10 năm 2010.