stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Gioan Baotixita Bùi Tuần
Sự nghiệp văn học > Tác phẩm nổi bật

Giám mục Bùi Tuần viết rất nhiều. Tuy vậy, ông không bao giờ nhớ và đồng thời chia sẻ thêm rằng có ba thứ ông không bao giờ nhớ: số điện thoại của mình, tiền để đâu và sách viết ra. Ông chỉ ngủ một đêm hai tiếng. Trong căn phòng nhỏ, không có vi tính, tất cả đều ông viết tay trên một tấm gỗ giấu bên dưới mặt chiếc bàn nhỏ có thể kéo ra, đẩy vào. Viêc này thật kì lạ nên nhà báo Khổng Thành Ngọc viết nên bài báo “Từ bàn viết của một cụ già”.
Tác phẩm nổi bật là bộ sách "Thao Thức". Bộ này được ra mắt vào ngày 30 tháng 4 năm 2007. Buổi ra mắt được tổ chức tại Tòa giám mục Long Xuyên, được Giám mục Giuse Trần Xuân Tiếu chủ sự. Giám mục Tuần, từ nhà hưu giáo phận dời ra Tòa giám mục để tham dự sự kiện. Tham dự sự kiện có các tổ chức báo chí, và nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Đầu. Theo tác giả Minh Chuyên từ Ðài Truyền hình Việt Nam đăng trên báo Thái Bình, bộ sách này đã được Nhà xuất bản Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh cho in vào năm 1995. Đây là một bộ sách được tuyển chọn từ các bài viết của Giám mục trong cả một quãng thời gian dài. Bộ sách dài hơn 2.500 trang, do Nhà Xuất Bản Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh ấn hành, gồm 5 tập. Chỉ chưa đầy một giờ đồng hồ trong ngày ra mắt, số lượng đăng ký mua sách đã lên tới 1.150 bộ. Trong đó có Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã điện thoại và cũng nhã ý muốn đọc bộ sách này.
Một số tựa sách khác:
Xây lại cuộc đời (1965)
Ơn Thiên triệu với Gia đình (1965)
Giới Luật Yêu Thương
Nói với chính mình (1987)
Abba, Lạy Cha (1988)
Ơn Trở Về: Tuần Tĩnh Tâm Linh mục Long Xuyên (1991)
Nói với Giáo dân (1997)
Hành trình Phục Sinh (1998)
Người Môn Đệ Đức Kitô
Những Tâm Tình Dấu Chỉ
Mở lòng ta ra
Làm chứng cho Đức Kitô,
Hãy sang bờ bên kia,
Địa chỉ mới của đức tin
Thách đố mới
Nhận xét

Khi nói về giám mục Bùi Tuần, giám mục kế vị Giuse Trần Xuân Tiếu viết:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ |  Con người Giám mục nơi ông hội tụ nhiều khuôn mặt làm nên một con người đáng cho chúng ta phải khâm phục. Ông là một nhà giáo uyên bác, nhà đạo đức có nền tảng nội tâm sâu sắc, nhà văn với tư tưởng thâm sâu với lối hành văn nhẹ nhàng lôi cuốn không thể lẫn lộn với ai khác, một nhà báo luôn đi sát với thời cuộc, một nhà tiên tri... | ” |
Thủ tướng Việt Nam,  ông Nguyễn Tấn Dũng cũng thường hay gọi điện thoại trao đổi với ông về "các mối tương quan giữa chính trị và tín ngưỡng, giữa sự ổn định chính trị và sự phát triển đời sống đồng bào, giữa Nhà nước và Giáo hội, giữa Việt Nam và Tòa thánh..."  do ông có chủ trương là sự hòa hợp trong đất nước, trong Công giáo, muốn dân tộc hòa hợp nhau, thương yêu thật sự vì theo ông thì bản tính người Việt cũng có khi hay có sự chia rẽ, ngôi thứ không chan hòa...
Nhận xét về công việc viết văn của ông, nhà báo Nguyễn Thị Ngọc Hải – báo Sài gòn Giải phóng viết:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Giám mục là một nhà văn không đứng trong hội nhà văn nào, viết không với chủ đích làm văn học, nhưng đã làm thổn thức rung động bao con tim.... Vị Giám mục này là người "đau khổ vì tình". Tình đây không phải tình yêu nam nữ. Đó là tình yêu thương đất nước, con người tha thiết nhất. Giá trị nhân văn sâu sắc ấy không tách bạch được trong chức phận cao quý của một vị Giám mục và một nhà văn. Đúng như lời Đức Giám mục viết ước nguyện của mình: "để sống phúc âm giữa lòng dân tộc... làm một tấm khăn lau, để lau lòng người được bớt đi những mệt mỏi, lo âu, phiền muộn. | ” |
Nhà báo Nguyễn Thanh Long, phó tổng biên tập báo Công giáo và Dân tộc, trong bài "Giấc mơ 25 năm của một Giám mục" đã viết về "đồng nghiệp đặc biệt" của mình như sau:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ |  ... Giám mục Gioan Baotixita Bùi Tuần là vị Giám mục viết nhiều nhất trên tờ Công giáo và Dân tộc. Ông viết rất nhiều đủ loại đề tài về tôn giáo, giáo dục và cả chính trị. Đề tài nào người đọc cũng đều thấy nơi đó một sự chăm chút, tỉ mỉ và chuyên sâu rất thế cuộc...   | ” |
Nhân dịp giới thiệu bộ sách có tựa Thao thức của Bùi Tuần, Báo Công giáo và Dân tộc có đoạn viết như sau:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ |  ... những bài viết của ông trên báo Công giáo và Dân tộc cũng là nội dung chính yếu của bộ sách, đã truyền, đã khơi gợi sức thao thức nơi người đọc, không phải về những quyền lợi, những khó khăn, mà chính là về trách nhiệm, về vai trò của mỗi người trong bổn phận làm người, trong bổn phận đối với đất nước. Và đặc biệt, đối với người công giáo, đó còn là sự thao thức về bổn phận và vai trò yêu thương của người Việt Nam công giáo trong xã hội hôm nay. Và không có gì cụ thể hơn để chứng minh tầm ảnh hưởng của những thao thức của Đức Giám mục Bùi Tuần bằng chính cuộc gặp mặt ngày 30-4-2007 này với sự hiện diện của hơn 300 con người đủ mọi thành phần. Một cuộc gặp mặt để thao thức, bắt nguồn từ, lấy cảm hứng từ những thao thức của một con người mà hình như được sinh ra để thao thức ! | ” |
Tông truyền

Giám mục Gioan Baotixita Bùi Tuần được tấn phong giám mục năm 1975, thời Giáo hoàng Phaolô VI, bởi:
Chủ phong: Micae Nguyễn Khắc Ngữ, giám mục chính tòa giáo phận Long Xuyên.
Phụ phong: giám mục Réginald-André-Paulin-Edmond Jacq Mỹ, O.P., nguyên Đại diện Tông Tòa Hạt Đại diện Tông Tòa Lạng Sơn và Cao Bằng
Dưới đây là sơ đồ tính Tông truyền từ giám mục Việt Nam đầu tiên được giám mục ngoại quốc chủ phong cho đến đời Giám mục Gioan Baotixita Bùi Tuần.
Giám mục Gioan Baotixita Bùi Tuần là Giám mục Chủ phong cho các giám mục:
Năm 1999, giám mục Giuse Trần Xuân Tiếu, cố giám mục chính tòa Giáo phận Long Xuyên.
Năm 1999, Tổng giám mục Giuse Ngô Quang Kiệt, hiện là nguyên Tổng giám mục Tổng giáo phận Hà Nội.
Taxi, em tên gì?

| Taxi, em tên gì?  |
| --- | --- |
Áp phích chiếu rạp của phim
Đạo diễn: Đỗ Đức Thịnh Đinh Tuấn Vũ
Kịch bản: Đỗ Đức Thịnh
Cốt truyện: Đỗ Đức Thịnh Đinh Thái Thụy
Sản xuất: Lê Thị Thanh Thúy Đỗ Đức Thịnh
Diễn viên: Trường Giang Angela Phương Trinh Khánh Hiền
Quay phim: James Ngô
Dựng phim: Ngọc Nguyễn
Âm nhạc: Nguyễn Hồng Thuận
Hãng sản xuất: Thiên Phúc Entertainment  
Phát hành: CJ CGV
Công chiếu:  4 tháng 3 năm 2016 (2016-03-04)  
Thời lượng: 95 phút
Quốc gia:  Việt Nam
Ngôn ngữ: Tiếng Việt
Doanh thu: 47 tỷ VND
Taxi, em tên gì? (tựa tiếng Anh: Taxi, What's Your Name?) là một bộ phim điện ảnh Việt Nam thuộc thể loại hài – lãng mạn – chính kịch công chiếu vào năm 2016 do Đỗ Đức Thịnh và Đinh Tuấn Vũ làm đạo diễn, với sự tham gia diễn xuất của các diễn viên chính gồm Trường Giang, Angela Phương Trinh và Khánh Hiền.
Nội dung

Thượng Phong là một tiến sĩ khoa học chuyên nghiên cứu về bò sát đang chuẩn bị cho chuyến bay từ thành phố Hồ Chí Minh về Đà Lạt để cầu hôn bạn gái Hạ Mây của mình, song anh vô tình gặp Bình Chi khị bị lỡ chuyến bay. Phong buộc phải bắt taxi do Chi cầm lái để lên tận xứ hoa cho kịp giờ cầu hôn.
Phong và Chi bất ngờ gặp một gã ăn cướp đang bị truy nã ở trên xe, may thay gã không hại họ mà chỉ xin họ cho gã đến nghĩa trang thăm mộ vợ để hứa rằng sẽ hoàn lương. Khi Phong và Chi tiếp tục hành trình, họ gặp phải tình huống cực kỳ nguy hiểm khi chiếc xe sắp rơi xuống vực thẳm. Chi liều lĩnh đưa chân vào chỗ bánh xe, chịu đau đớn để giữ cho chiếc xe không bị rơi, may mắn là có một số người đi ngang qua giúp đỡ họ thoát khỏi nguy hiểm. Vì chân của Chi bị đau, nên cô nhường vị trí lái xe lại cho Phong để tiếp tục chuyến đi. Trong khi đó, Mây vẫn sốt ruột chờ đợi Phong, cho đến khi James – một anh chàng ngoại quốc và cũng là bạn của Mây – đã đem lòng yêu cô.
Khi đến Đà Lạt, chiếc xe taxi bị mất thắng nên lao thẳng xuống hồ. Ông Chiến và ông Tài, hai người đàn ông tốt bụng, đồng ý giúp đỡ Phong và Chi kéo chiếc xe lên, và đề nghị họ về lữ quán gần đó nghỉ qua đêm. Sau khi chứng kiến màn tỏ tình của ông Chiến với bà Quyên trong lữ quán, Chi đau khổ nhớ lại ngày xưa cô từng bị người yêu phản bội, còn mọi người trong quán sau đó reo hò buộc Phong và Chi hôn nhau. Do nhận được cuộc gọi từ lữ quán nên Mây đến tận đây tìm Phong trong đêm khuya, cô bỏ đi vì hiểu lầm rằng Phong và Chi bên cạnh nhau.
Sáng hôm sau, chiếc xe taxi đã được kéo lên và sửa chữa lại, ông Chiến tiết lộ với Phong rằng bố của Chi chính là một đại gia có tiếng hiện nay. Chi đưa Phong đến chỗ Mây đang khám bệnh từ thiện, Phong xuất hiện kịp thời ngăn cản James cầu hôn Mây. Phong nói lời xin lỗi, khẳng định Mây chính là tình yêu của anh và anh rất muốn cưới cô, nhưng phát hiện ra mình đã bỏ quên chiếc nhẫn dùng để cầu hôn Mây trên xe của Chi. Phong và Mây lấy xe máy đuổi theo Chi, người đã dừng xe giữa đường chờ đợi cặp đôi đến. Chi đưa chiếc nhẫn cho Phong và họ nói lời tạm biệt. Phong ở lại Đà Lạt làm đám cưới với Mây, còn Chi lái xe taxi trở về thành phố Hồ Chí Minh để tiếp tục hành trình của mình.
Diễn viên

Trường Giang vai Thượng Phong
Angela Phương Trinh vai Bình Chi
Khánh Hiền vai Hạ Mây
Isidi vai James
Hoàng Sơn vai ông Chiến
Trung Dân vai ông Tài
Minh Hoàng vai bố của Hạ Mây
Phương Dung vai mẹ của Hạ Mây
Phi Phụng vai bà chủ lữ quán
Mạc Văn Khoa vai ăn cướp
Nam Thư vai bà bầu
NSƯT Mỹ Uyên vai bà Quyên
Bảo Trí vai tài xế taxi
NSƯT Đỗ Đức Thịnh vai ông lái xe công nông
Thanh Thúy vai nữ ca sĩ
Nhạc phim

| STT | Nhan đề | Sáng tác | Thể hiện | Thời lượng |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1. | "Tôi là ai trong em" | Việt Anh | Erik |   |
| 2. | "Một con đường - hai ngã rẽ" | Nguyễn Hồng Thuận | Tóc Tiên |   |
Chú thích

↑  Phương Trinh thú vị hơn Trường Giang trong 'Taxi, em tên gì?' Lưu trữ 2017-02-11 tại Wayback Machine, Zing News.
↑  'Taxi, em tên gì?' thu 21 tỷ đồng sau 5 ngày công chiếu Lưu trữ 2017-02-11 tại Wayback Machine, Zing News.
Triết học châu Phi

Triết học châu Phi là triết học được tạo ra bởi những người châu Phi, một loại triết học trình bày những quan điểm về thế giới quan của người Châu Phi, hay triết học sử dụng các phương pháp triết học châu Phi riêng biệt. Các nhà triết học châu Phi có thể được tìm thấy trong các lĩnh vực triết học khác nhau, chẳng hạn như siêu hình học, nhận thức luận, triết học đạo đức, và triết học chính trị.
Các trường phái

Triết học ở châu Phi có lịch sử phong phú và đa dạng, có niên đại ít nhất từ ​​trước triết học Ai Cập cổ đại được xác định trong tư tưởng và văn hóa Ai Cập, và tiếp tục thông qua sự phát triển của truyền thống triết học khu vực lớn như Bắc Phi, Tây Phi, Trung Phi, và Sừng châu Phi.
Vào đầu và giữa thế kỷ XX, các phong trào chống thực dân đã có tác động to lớn đến sự phát triển của một triết học chính trị châu Phi khác biệt có sự cộng hưởng trên cả lục địa và cộng đồng người châu Phi. Cũng có sự ảnh hưởng đáng chú ý trong tiền thuộc địa và đầu kỷ nguyên hậu thuộc địa với chủ nghĩa Mác và Cộng sản truyền thống phát triển trong suốt thế kỷ XX, dẫn đến sự hưng thịnh của triết học kinh tế truyền thống. Một ví dụ nổi tiếng về các công trình triết học kinh tế nổi lên từ thời kỳ này là triết học xã hội chủ nghĩa châu Phi của Ujamaa được thúc đẩy ở Tanzania và các phần khác của Đông Nam Phi. Những phát kiến triết học chính trị và kinh tế châu Phi này cũng có tác động đáng chú ý đến các phong trào chống thực dân của nhiều dân tộc phi châu Phi trên khắp thế giới.
Cận Đại > Bắc Phi

Ở Bắc Phi, được cho là trung tâm phát triển triết học Ai Cập cổ đại và Sudan là quan niệm "ma'at", được dịch gần như là "công lý", "chân lý", hay đơn giản là "điều đúng". Một trong những công trình đầu tiên của triết học chính trị là Maxims của Ptah-Hotep, được dạy cho các học sinh Ai Cập trong nhiều thế kỷ.
Các nhà triết học Ai Cập cổ đại cũng đóng góp quan trọng cho triết học Hy Lạp và triết học Kitô giáo. Trong truyền thống Hy Lạp, trường phái triết học có ảnh hưởng của Chủ nghĩa Tân-Plato được thành lập bởi nhà triết học Ai Cập Plotinus vào thế kỷ thứ 3 trước Công nguyên.
Cận Đại > Bắc Phi > Ki-tô giáo

Xem thêm thông tin: Triết học Kitô giáo
Trong truyền thống Kitô giáo, Augustinô thành Hippo là nền tảng của triết học và thần học Kitô giáo. Ông sống từ 354 đến 430 sau Công nguyên, và viết tác phẩm nổi tiếng nhất của ông, Thành phố Tâm linh, tại Hippo Regius (nay là Annaba, Algérie). Ông đã thách thức một số ý tưởng về thời đại của mình bao gồm giáo phái A lí ô, và thiết lập các khái niệm về tội lỗi nguyên thủy và ân điển thiêng liêng trong triết học và thần học Kitô giáo.
Cận Đại > Bắc Phi > Hồi giáo

Xem thêm thông tin: Triết học Hồi giáo
Trong truyền thống Hồi giáo, Ibn Bajjah đã nghiên cứu các dòng Tân Platon trong thế kỷ 12 Sau công nguyên. Mục đích của cuộc sống con người, theo Bajja, là đạt được hạnh phúc đích thực, và hạnh phúc thực sự đạt được bằng cách nắm bắt cái phổ biến thông qua lý trí và triết học, và khuôn khổ tôn giáo có tổ chức.
Ibn Rushd đã nghiên cứu nhiều dòng chủ nghĩa Aristole, thiết lập trường phái triết học của chủ nghĩa Averro. Đáng chú ý, ông lập luận rằng không có xung đột giữa tôn giáo và triết học, và thay vào đó có nhiều con đường đến Thượng đế, tất cả đều hợp lệ, và triết gia được tự do đi theo con đường lý tưởng trong khi người thường không thể đi con đường đó, và chỉ có thể đi theo con đường mà giáo lý tôn giáo truyền cho họ.
Ibn Sab'in đã thách thức quan điểm trên, cho rằng các phương pháp triết học của Aristotole vô dụng trong việc cố gắng hiểu vũ trụ, bởi vì những ý tưởng đó không phản ánh được sự thống nhất cơ bản của vũ trụ với chính nó và với Thượng đế, để có sự hiểu biết thực sự đòi hỏi một phương pháp khác lý luận.
Cận Đại > Tây Phi

Nổi bật nhất trong triết học tiền hiện đại của Tây Phi là triết học Yoruba (Ước Lỗ Ba/Dố Ru Bà) và thế giới quan đặc biệt trong hàng ngàn năm phát triển của nó. Các khái niệm triết học như Omoluabi (Ô-mô-loa-bì) là không thể thiếu trong hệ thống này, và toàn bộ các yếu tố của nó được chứa trong những gì được biết đến là Itan. Các tư tưởng về vũ trụ và triết lý của Akan (A Khảm/Á-can), Dogon (Đa Cống/Đô-gòn) và Dahomey (Đo-ho-mì) cũng góp phần đáng kể vào triết học Tây Phi.
Cận Đại > Tây Phi > Hồi giáo

Trong lịch sử truyền thống triết học Tây Phi đã có tác động đáng kể bởi triết học Hồi giáo đã ảnh hưởng đến các học giả sinh ra hoặc làm việc ở châu Phi ở các trung tâm học tập như Djenne (Kiệt Nội/Chê-nề) và Timbuktu (Đình Ba Khắc Đồ/Chim-bà-chu) ở Mali (Mã Lí/Me-lì). Nhiều người trong số những nhà trí thức và học giả đã tạo ra một hẹ thống triết học của mình ở những thành phố này.
Cận Đại > Sừng châu Phi

Ở Sừng châu Phi, có một số nguồn tài liệu về sự phát triển của triết học Ethiopia riêng biệt từ thiên niên kỷ đầu tiên trở đi. Trong số các ví dụ đáng chú ý nhất từ các tài liệu này xuất hiện từ công trình của nhà triết học thế kỷ 17 Zera Yacob (Dei-ra-Ya-cốp), và của các đệ tử của ông.
Cận Đại > Nam Phi

Ở Nam Phi và Đông Nam Phi phát triển một Triết học Bantu (Ben-chù) đặc biệt giải quyết bản chất của sự tồn tại, vũ trụ và quan hệ nhân loại với thế giới sau cuộc di cư Bantu đã có tác động đáng kể đến sự phát triển triết học của các vùng nói trên, với sự phát triển của triết học Ubuntu (Ô ban đồ/U-bơn-tù) là một ví dụ đáng chú ý của thế giới quan này.
Cận Đại > Trung Phi

Nhiều hệ thống triết học Trung Phi trước khi cuộc di cư Bantu vào Nam Trung Phi đã được xác định là một đặc điểm thống nhất của nhiều dân tộc Nin và tiếng Sudan, cuối cùng dẫn đến những thế giới quan trọng được xác định trong quan niệm về thời gian, sự sáng tạo của thế giới, bản chất con người, và mối quan hệ đúng đắn giữa loài người và thiên nhiên phổ biến trong thần thoại Dinka, thần thoại Maasai và những truyền thống tương tự.
Cận Đại > Người Phi di cư

Một số truyền thống triết học triết học Người Phi di cư hiện đại cũng đã được xác định, chủ yếu được tạo ra bởi hậu duệ của người châu Phi ở châu Âu và châu Mỹ. Một người nghiên cứu triết học châu Phi thời tiền sử đáng chú ý là Anthony William Amo, người được coi là nô lệ từ Awukenu ở Ghana (Già nạp), và được nuôi dưỡng và đào tạo ở châu Âu, nơi ông lấy bằng tiến sĩ về y học và triết học, và sau đó trở thành giáo sư triết học tại các trường đại học Halle Halle và Jena (Gia nã) ở Đức.
Hiện đại

Nhà triết học người Kenya Henry Odera Oruka đã phân biệt những gì ông gọi là bốn xu hướng trong triết học châu Phi hiện đại: dân tộc học, triết học khôn ngoan, triết học tư tưởng dân tộc, và triết học chuyên nghiệp. Trên thực tế, sẽ thực tế hơn khi gọi chúng là ứng cử viên cho vị trí của triết học châu Phi, với sự hiểu biết rằng nhiều hơn một trong số chúng có thể phù hợp với tính chất. (Oruka sau bổ sung thêm hai loại thêm: văn học triết lý / nghệ thuật, chẳng hạn như tác gia văn chương như Ngũgĩ wa Thiong'o (Ân Cổ Cát · Ngõa · Đề Ngang Qua), Wole Soyinka (Ác Lôi · Tác Nhân Tạp), Chinua Achebe (Kỳ Nỗ A · A Thiết Bối), Okot p'Bitek, và Taban Lo Liyong, và triết học thông diễn, phân tích các ngôn ngữ Châu Phi để tìm ra nội dung triết học.) In the African diaspora, Trong triết học châu Phi, nhà triết học người Mỹ Maulana Karenga cũng đáng chú ý trong việc đưa ra các định nghĩa khác nhau cho sự hiểu biết về triết học châu Phi hiện đại, đặc biệt là khi nó liên quan đến các nguồn sớm nhất của nó.
Hiện đại > Triết học chuyên nghiệp

Triết học chuyên nghiệp thường được xác định là triết học của các nhà triết học châu Phi được đào tạo trong truyền thống triết học phương Tây, bao trùm một cái nhìn tổng quát về các phương pháp và mối quan tâm của triết học. Những nhà triết học đã xác định trong trường phái này thường từ chối một cách rõ ràng các giả định của triết học tư tưởng dân tộc và chấp nhận một thế giới quan phổ quát của triết học mà yêu cầu tất cả triết lý để có thể truy cập và áp dụng đối với tất cả các dân tộc và các nền văn hóa trên thế giới Đây là ngay cả khi triết học trả lời cụ thể các câu hỏi được ưu tiên bởi các triết học quốc gia hoặc khu vực riêng lẻ có thể khác nhau. Một số triết gia Châu Phi được xếp vào loại này là Paulin Hountondji, Peter Bodunrin, Kwasi Wiredu, Tsenay Serequeberhan, Marcien Towa và Lansana Keita.
Đạo đức học châu Phi

Mặc dù dân tộc Châu Phi cực kỳ đa dạng, dường như có một số ý tưởng đạo đức được chia sẻ giữa nhiều dân tộc. Trong một số nền văn hóa châu Phi, đạo đức tập trung vào tính cách của một người, và nói rằng "anh ấy không có đạo đức" dịch nghĩa một cái gì đó như "anh ấy không có tính cách". Tính cách của một người phản ánh sự tích lũy hành động của anh ta và thói quen ứng xử của anh ta; do đó, nó có thể được thay đổi trong cuộc sống của một người. Trong một số nền văn hóa châu Phi, "nhân tính" dùng để chỉ một người trưởng thành có những đức tính đạo đức, và một người cư xử tệ hại không được coi là một con người, ngay cả khi người đó được coi là con người.
Trong khi nhiều xã hội châu Phi truyền thống có tính tôn giáo cao, tôn giáo của họ không được tiết lộ, và do đó, đạo đức không tập trung vào các mệnh lệnh thiêng liêng. Thay vào đó, đạo đức là nhân văn và vị lợi: nó tập trung vào việc cải thiện chức năng xã hội và phát triển con người. Mặt khác, phúc lợi xã hội không chỉ là tổng hợp phúc lợi cá nhân; thay vào đó, có một giá trị thể hiện "xã hội tốt" tập thể mà mọi người đều muốn, như hòa bình và ổn định. Nói chung, đạo đức châu Phi là mang tính xã hội hoặc tập thể hơn là cá nhân và thống nhất trong ý thức hệ. Hợp tác và lòng vị tha được coi là rất quan trọng. Đạo đức châu Phi đặt trọng lượng nhiều hơn vào nhiệm vụ của hành vi xã hội hơn là quyền lợi, trái ngược với hầu hết đạo đức phương Tây.
Triết học hải ngoại châu Phɪ

Bài chi tiết: Triết học hải ngoại châu Phɪ
Triết học hải ngoại châu Phɪ là công trình của các nhà triết học gốc châu Phi và những người khác có công việc đề cập đến vấn đề của ˞hải ngoại châu Phɪ]]. [cần dẫn nguồn]
Triết học hải ngoại châu Phɪ bao gồm các ý tưởng triết học, lý luận và lý thuyết về mối quan tâm đặc biệt đối với người gốc Châu Phi. Một số chủ đề được triết học Châu Phi khám phá bao gồm: Triết học châu Phi trước Socrates và các cuộc tranh luận ngày nay thảo luận về lịch sử ban đầu của triết học phương Tây, văn bản hậu thuộc địa ở châu Phi và châu Mỹ, đàn áp người da đen, chủ nghĩa hiện sinh châu Phi ở Hoa Kỳ, và ý nghĩa của "đen" trong thế giới hiện đại.[cần dẫn nguồn]
Danh sách những nhà triết học châu Phi

Đây là danh sách các nhà triết học đã đưa ra lý thuyết về truyền thống châu Phi, cũng như các triết gia từ lục địa châu Phi.
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
|  Người Algeria Albert Camus  Louis Althusser  Mohammed Arkoun  Augustine of Hippo  Malek Bennabi  Jacques Derrida  Frantz Fanon  Bernard-Henri Lévy  Djillali Liabes  Mohammed Chaouki Zine Người Benin Paulin J. Hountondji Người Cameroon Achille Mbembe Người Congo Jacques Depelchin  V. Y. Mudimbe  Ernest Wamba dia Wamba  Theophile Obenga  Tamba Nlandu Người Ai Cập Mustafa 'Abd al-Raziq  Arnouphis  Abdel Rahman Badawi  Mohamed Osman Elkhosht  George of Laodicea  Hassan Hanafi  Ihab Hassan  Suzy Kassem  Zaki Naguib Mahmoud  Abdel Wahab El-Messiri  Plotinus  Rifa'a al-Tahtawi  Fouad Zakariyya  Maimonides   |  Người Ethiopia Walda Heywat  Zera Yacob Người Ghana Kwame Nkrumah  Kwame Anthony Appiah  Al-Hajj Salim Suwari  Anton Wilhelm Amo  W. E. B. Du Bois  Kwame Gyekye  Ato Sekyi-Otu  Kwasi Wiredu Người Hy Lạp Apollodorus xứ Athens  Clitimachus  Dio thành Alexandria  Dionysius xứ Cyrene  Heraclides Lembus  Hypatia  Lacydes thành Cyrene Người Kenya John Mbiti  Micere Githae Mugo  Henry Odera Oruka  Ngũgĩ wa Thiong'o Người Libya Sextus Julius Africanus  Aref Ali Nayed   |  Người Ma-rốc Taha Abdurrahman  Alain Badiou  Bensalem Himmich  Mohammed Abed al-Jabri  Mohammed Aziz Lahbabi  Judah ben Nissim  Mohammed Sabila  Abu al-Abbas as-Sabti  Mohammed Allal Sinaceur  Hourya Sinaceur  Abdellatif Zeroual Người Nigeria Obafemi Awolowo  John Olubi Sodipo  Chinua Achebe  Wole Soyinka  Nana Asma'u  Joseph Adebayo Awoyemi  Emmanuel Chukwudi Eze  Usman dan Fodio  Josephat Obi Oguejiofor  Ike Odimegwu  Theophilus Okere  Olusegun Oladipo  Kolawole Olu-Owolabi Người Rwanda Alexis Kagame Người Senegal Cheikh Anta Diop  Gaston Berger  Souleymane Bachir Diagne Người Nam Phi Es'kia Mphahlele  John Langalibalele Dube  Steve Biko  David Benatar  J. N. Findlay  John McDowell Người Tanzania Julius Nyerere Người Tunisia Rachida Triki Người Zimbabwe Munyaradzi Mawere   |
Ghi chú và tham khảo

↑  Bruce B. Janz, Triết học ở châu Phi (2009), tr. 74-79, Plymouth, AQ: Nhà xuất bản Lexington Books, https://books.google.com/books?isbn=0739136682
1 2 3 4
1 2 3 4 5  Samuel Oluoch Imbo, An Introduction to African Philosophy (1998), pp. 38-39, https://books.google.com/books?isbn=0847688410
↑  Peters, R.S. (1959). Authority, Responsibility and Education. London: G. Allen & Unwin.
↑  Maurice Muhatia Makumba, An Introduction to African Philosophy: Past and Present (2007), p. 25, https://books.google.com/books?isbn=9966082964
↑  "OVERVIEW AFRICAN PHILOSOPHY" Lưu trữ 2018-06-26 tại Wayback Machine, p. 172, One Hundred Philosophers, Peter J. King, Zebra, 2006
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  Gyekye, Kwame (9 tháng 9 năm 2010). “African Ethics”. The Stanford Encyclopedia of Philosophy. Fall 2011 Edition. Truy cập ngày 7 tháng 10 năm 2014.
↑  Okere, Theophilus. African Philosophy: A Historico-Hermeneutical Investigation of the 
Conditions of its Possibility. Lanham, MD: University Press of America, 1983.