stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Xi đánh giày
Sử dụng

Dùng một miếng giẻ, vải hoặc bàn chải để bôi xi lên mặt giày. Xi không phải là chất làm sạch cho nên phải làm sạch và khô giày trước khi bôi. Chà xát xi đều lên mặt giày sau đó đánh bóng bằng một miếng vải khô hoặc bàn chải thường sẽ đem lại kết quả tốt.
Một kỹ thuật khác, được gọi là đánh bóng bằng nước miếng (spit-polishing) hoặc bull polishing, bao gồm nhẹ nhàng chà xát xi lên da giày bằng vải có nhỏ một giọt nước hoặc nước miếng. Cách này có thể làm cho mặt giày sáng bóng như gương và được đặc biệt dùng trong quân sự.
Trong quân sự không dùng nước miếng thật để đánh bóng giày kiểu này. Nước miếng chứ một men bẻ gãy những liên kết trong xi làm cho nó không bóng mà mờ đi. Người ta có thể dùng sáp carnauba làm lớp bảo vệ ngoài để kéo dài tuổi thọ và tăng vẻ đẹp cho giày.
Xi có thể được sản xuất và cho sẵn vào một miếng mút cứng để đánh lên giày mà không cần phải bôi xi lên da giày. Một số công ty sản xuất sản phẩm bảo dưỡng giày cũng bán xi lỏng chứa trong chai nhựa có thể nặn được kèm theo một miếng mút. Để giảm độ nhớt, xi trong chai thường có tỉ lệ sáp thấp.
Có nhiều sản phẩm liên quan mật thiết với xi nhưng chính xác thì không phải là xi. Nhiều sản phẩm hóa học có thể được dùng để làm sạch và đánh bóng giày, đặc biệt là chất làm trắng cho giày trắng và nhiều loại đồ xịt để làm sạch và chống thấm cho da lộn. Vỏ chuối cũng có thể đánh bóng giày hiệu quả.
Mặc dù xi được dùng chủ yếu cho giày da, nhiều hãng hướng dẫn rằng nó có thể được dùng trên vật liệu không xốp như vinyl. Người ta thường dùng xi có cùng màu với giày được đánh hoặc xi có màu trung tính, không màu.
Chú thích

↑  Stain Removal, Waxes, Polishes and Cleaners. Diy Doctor Ltd. Truy cập ngày 27 tháng 11 năm 2007.
↑  Morris, Theodore. "Protective Coating Compositions". United States Patent 3700013, FreePatentsOnline.com. Truy cập ngày 05 tháng 2 năm 2008.
↑  Conclusions Lưu trữ 2005-03-02 tại Wayback Machine (PDF). UK Competition Commission (1992) - Conclusions of a report on Sara Lee and the shoe polish market in general. Truy cập ngày 26 tháng 11 năm 2007.
Đường Nguyễn Trãi, Thành phố Hồ Chí Minh

Thành phố Hồ Chí Minh có hai con đường cùng mang tên Nguyễn Trãi tại Quận 1–Quận 5 và thành phố Thủ Đức. Bài này viết về con đường đi qua Quận 1 và Quận 5.
Đường Nguyễn Trãi đoạn thuộc Phường 14, Quận 5
Đường Nguyễn Trãi là một tuyến đường tại Thành phố Hồ Chí Minh, nối từ nút giao đường Hồng Bàng – Nguyễn Thị Nhỏ (giáp ranh Quận 5 và Quận 11) đến ngã sáu Phù Đổng (Quận 1). Con đường này được mệnh danh là "phố thời trang" của Sài Gòn, với hàng trăm cơ sở kinh doanh các loại mặt hàng từ giày dép, quần áo, túi xách, nón, mắt kính...
Vị trí

Tuyến đường này bắt đầu từ nút giao đường Hồng Bàng – Nguyễn Thị Nhỏ, đi về hướng đông cắt qua các tuyến đường lớn như: Châu Văn Liêm, Nguyễn Tri Phương, Trần Phú, Lê Hồng Phong trên địa bàn Quận 5 đến đường Nguyễn Văn Cừ (ranh giới Quận 5 và Quận 1) rồi tiếp tục đi theo hướng đông bắc qua rìa phía tây của công viên 23 tháng 9 và kết thúc tại ngã sáu Phù Đổng (vòng xoay giao thông nơi giao nhau của 6 tuyến đường: Cách Mạng Tháng Tám, Lý Tự Trọng, Phạm Hồng Thái, Nguyễn Thị Nghĩa, Nguyễn Trãi và Lê Thị Riêng).
Lịch sử

Bản đồ tỉnh Gia Định năm 1815 do Trần Văn Học vẽ (có chú thích các địa danh) thể hiện con đường cái quan từ thành Bát Quái về vùng Chợ Lớn và miền Tây Nam Bộ
Bản đồ Sài Gòn – Chợ Lớn năm 1895 thể hiện hai tuyến đường bộ kết nối hai thành phố
Đường Nguyễn Trãi một trong những con đường lâu đời nhất vùng đất Sài Gòn – Gia Định. Xưa đây là một đoạn của con đường thiên lý từ cổng thành Bát Quái đi qua vùng Đề Ngạn (Chợ Lớn) rồi đi về miền Tây Nam Bộ. Đến thời Pháp thuộc, con đường này gồm hai đoạn, đoạn thứ nhất từ ngã sáu về đến ranh thành phố Chợ Lớn (đường Nguyễn Văn Cừ ngày nay) được gọi là route haute de Saigon à Cholon (đường Sài Gòn – Chợ Lớn trên) để phân biệt với con đường chạy dọc theo rạch Bến Nghé là route basse de Saigon à Cholon (đường Sài Gòn – Chợ Lớn dưới, nay là đại lộ Võ Văn Kiệt). Đoạn còn lại từ đường Ngô Quyền đến đường Nguyễn Thị Nhỏ là đường đô thị thuộc thành phố Chợ Lớn với tên gọi đường Cây Mai. Đến năm 1922, đoạn đường từ ngã sáu đến đường Nguyễn Văn Cừ được đặt tên là đường Frère Louis và đoạn từ đường Nguyễn Văn Cừ đến đường Ngô Quyền (được làm từ thập niên 1910) được đặt tên là đường Maréchal Joffre.
Năm 1950, chính quyền Quốc gia Việt Nam đổi tên đoạn đường từ đường Nguyễn Văn Cừ đến đường Ngô Quyền ngày nay thành đường Quang Trung, năm 1952 lại đổi đường Cây Mai thành đường Hartmann. Tuy nhiên sau đó hai con đường Hartmann và Quang Trung được nhập lại thành đường Quang Trung. Năm 1955, chính quyền Việt Nam Cộng hòa đổi tên đường Frère Louis thành đường Võ Tánh và đường Quang Trung thành đường Nguyễn Trãi. Năm 1975, chính quyền Cộng hòa Miền Nam Việt Nam nhập hai con đường Nguyễn Trãi và Võ Tánh thành đường Nguyễn Trãi như hiện nay.
Di tích

Khu vực Chợ Lớn, Quận 5 ngày nay vẫn còn tồn tại nhiều hội quán của người Hoa với kiến trúc cổ độc đáo, trong đó đường Nguyễn Trãi có hai hội quán nổi tiếng là hội quán Tuệ Thành (Chùa Bà Thiên Hậu) và hội quán Nghĩa An (còn gọi là Chùa Ông hay Miếu Quan Đế).
Hội quán Tuệ Thành
Hội quán Nghĩa An
Cơ sở giáo dục

Đường Nguyễn Trãi tại Thành phố Hồ Chí Minh là nơi tập trung nhiều cơ sở giáo dục quan trọng, bao gồm:
Trường ĐH Hùng Vương TP.HCM: tọa lạc tại số 736 Nguyễn Trãi, Phường 11, Quận 5, trường cung cấp đa dạng các chương trình đào tạo đại học và sau đại học.
Trường ĐH Sư phạm Thể dục Thể thao TP.HCM: nằm ở số 639 Nguyễn Trãi, Phường 11, Quận 5, trường chuyên đào tạo giáo viên và huấn luyện viên trong lĩnh vực thể dục thể thao.
Trường Mầm non Ngôi Nhà Tư Duy: địa chỉ tại số 627B Nguyễn Trãi, Phường 11, Quận 5, trường mầm non này áp dụng các phương pháp giáo dục hiện đại, tạo môi trường học tập sáng tạo cho trẻ em.
Sự hiện diện của các cơ sở giáo dục này góp phần quan trọng vào việc phát triển giáo dục và đào tạo nhân lực cho khu vực.
Giải trí

Đường Nguyễn Trãi tại Thành phố Hồ Chí Minh còn được biết đến như một “Phố thời trang” sầm uất. Với chiều dài gần 2 km, đoạn từ đường Nguyễn Văn Cừ đến giao lộ Trần Phú - Nguyễn Duy Dương, con đường này tập trung hơn 200 cửa hàng kinh doanh đa dạng các mặt hàng thời trang như quần áo, giày dép, túi xách, nón và mắt kính. Phố thời trang Nguyễn Trãi hoạt động nhộn nhịp nhất từ 16h đến 23h hàng ngày, thu hút đông đảo người dân và du khách đến mua sắm và tham quan.
Giao thông công cộng

Đường Nguyễn Trãi là tuyến đường quan trọng kết nối Quận 1 và Quận 5, do đó có nhiều tuyến xe buýt hoạt động để phục vụ nhu cầu đi lại của người dân. Các tuyến xe buýt chính đi qua đường Nguyễn Trãi bao gồm:
Tuyến 06: Bến xe buýt Chợ Lớn – Đại học Nông Lâm
Tuyến 38: Khu dân cư Tân Quy – Bến Thành – Đầm Sen
Tuyến 45: Đại học Kinh tế – Bến Thành – Bến xe Miền Đông
Tuyến 56: Bến xe buýt Chợ Lớn – Bến xe Miền Đông mới
Tuyến 68: Bến xe buýt Chợ Lớn – Đại học Tài chính – Marketing
Các tuyến xe buýt này giúp kết nối đường Nguyễn Trãi với nhiều khu vực khác trong thành phố, tạo điều kiện thuận lợi cho việc di chuyển của người dân và du khách.
Chú thích

1 2  “Bản đồ thành phố”. Cổng thông tin điện tử Thành phố Hồ Chí Minh. Lưu trữ bản gốc ngày 11 tháng 12 năm 2021. Truy cập ngày 28 tháng 5 năm 2022.
↑  “Phố thời trang Nguyễn Trãi”. Tuổi Trẻ Online. 9 tháng 11 năm 2005. Lưu trữ bản gốc ngày 29 tháng 5 năm 2022. Truy cập ngày 28 tháng 5 năm 2022.
↑  “Những địa chỉ sắm đồ Tết lý tưởng ở Sài Gòn”. Báo điện tử VnExpress. 27 tháng 1 năm 2016. Lưu trữ bản gốc ngày 29 tháng 5 năm 2022. Truy cập ngày 28 tháng 5 năm 2022.
↑  “Phố Thời trang”. Sở du lịch Thành phố Hồ Chí Minh. Lưu trữ bản gốc ngày 29 tháng 5 năm 2022. Truy cập ngày 28 tháng 5 năm 2022.
↑  “Đường Nguyễn Trãi trở thành Phố thời trang”. Tuổi Trẻ Online. 26 tháng 4 năm 2018. Lưu trữ bản gốc ngày 17 tháng 6 năm 2021. Truy cập ngày 28 tháng 5 năm 2022.
↑  “Saigon - Chợ Lớn: thế kỷ 17 đến thế kỷ 19 - Phần III”. Bảo tàng Lịch sử Quốc gia. 9 tháng 10 năm 2010. Lưu trữ bản gốc ngày 29 tháng 5 năm 2022. Truy cập ngày 28 tháng 5 năm 2022.
↑  “Những con đường Sài Gòn thay đổi sau gần nửa thế kỷ”. Báo điện tử VnExpress. 12 tháng 3 năm 2017. Lưu trữ bản gốc ngày 29 tháng 5 năm 2022. Truy cập ngày 28 tháng 5 năm 2022.
1 2  Trần Hữu Quang (2012). Hạ tầng đô thị Sài Gòn buổi đầu. Nhà xuất bản Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh. tr. 50. Bản gốc lưu trữ ngày 29 tháng 5 năm 2022. Truy cập ngày 29 tháng 5 năm 2022.
↑  Nguyễn Q. Thắng, Nguyễn Đình Tư (2001). Đường phố Thành phố Hồ Chí Minh. Nhà xuất bản Văn hóa – Thông tin. tr. 215. Bản gốc lưu trữ ngày 29 tháng 5 năm 2022. Truy cập ngày 29 tháng 5 năm 2022.
↑  “Chiêm ngưỡng vẻ đẹp các hội quán hơn 200 tuổi ở Sài Gòn”. Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Quận 5. 28 tháng 1 năm 2020. Lưu trữ bản gốc ngày 29 tháng 5 năm 2022. Truy cập ngày 29 tháng 5 năm 2022.
↑  “Đình chùa, hội quán tại TPHCM thu hút du khách”. Trang tin điện tử Đảng bộ Thành phố Hồ Chí Minh. 11 tháng 2 năm 2019. Lưu trữ bản gốc ngày 29 tháng 5 năm 2022. Truy cập ngày 29 tháng 5 năm 2022.
1 2  ONLINE, TUOI TRE (26 tháng 4 năm 2018). “Đường Nguyễn Trãi trở thành Phố thời trang”. TUOI TRE ONLINE. Truy cập ngày 28 tháng 2 năm 2025.
↑  “Làm sao để đến Đường Nguyễn Trãi ở Quận 5 bằng xe buýt hoặc tàu điện ngầm?”. moovitapp.com. 21 tháng 2 năm 2025. Truy cập ngày 28 tháng 2 năm 2025.
Vòng xoay nơi giao nhau giữa các tuyến đường Nguyễn Trãi, Cống Quỳnh và Phạm Ngũ Lão
Chính danh

Chính danh (chữ Hán: 正名) là một học thuyết trong Nho giáo, nhấn mạnh rằng tên gọi (danh) phải phản ánh đúng bản chất và vai trò thực tế của sự vật, con người hay hiện tượng. Theo đó, mỗi người phải hành xử phù hợp với danh phận của mình để duy trì trật tự xã hội. Như Khổng Tử từng nói: "Danh bất chính, ngôn bất thuận; ngôn bất thuận, sự bất thành", tức là, nếu tên gọi không đúng thì lời nói sẽ không thuận, mà lời nói không thuận thì công việc cũng khó thành công.
Khổng Tử coi chính danh là điều kiện tiên quyết để thiết lập trật tự xã hội và đạo đức. Trong một xã hội lý tưởng, vua phải ra vua, tôi phải ra tôi, cha phải ra cha, con phải ra con, tức là mỗi người cần thực hiện đúng vai trò và trách nhiệm gắn liền với danh phận của mình. Khi danh và thực hài hòa, xã hội vận hành ổn định; ngược lại, nếu danh xưng không phản ánh đúng thực tế, xã hội sẽ rối loạn.
Học thuyết này khởi nguồn từ Khổng Tử và về sau được mở rộng bởi các triết gia Nho gia như Mạnh Tử, Tuân Tử, trở thành nền tảng quan trọng trong chính trị, đạo đức và pháp luật Trung Hoa qua các thời đại. Từ thời Tây Hán, khi Nho giáo trở thành tư tưởng chính thống, nguyên tắc chính danh được vận dụng vào quản trị quốc gia, đặc biệt trong việc quy định chức trách của quan lại và trật tự xã hội.
Nguồn gốc

Thuật ngữ "chính danh" bắt nguồn từ lời dạy của Khổng Tử trong Luận ngữ, cụ thể là đoạn hội thoại giữa hai thầy trò Khổng Tử và Tử Lộ. Theo đó, khi được Tử Lộ hỏi việc đầu tiên cần làm để trị quốc, Khổng Tử đáp: "Chính danh" – chỉnh đốn lại tên gọi cho đúng với thực tế. Ông nhấn mạnh:
名不正，則言不順；言不順，則事不成；事不成，則禮樂不興；禮樂不興，則刑罰不中；刑罰不中，則民無所錯手足。

Nếu danh không chính thì lời nói không thuận lí; lời nói không thuận thì sự việc không thành; sự việc không thành thì lễ nhạc, chế độ không kiến lập được; lễ nhạc, chế độ không kiến lập được thì hình phạt không trúng; hình phạt không trúng thì dân đâu biết đặt tay chân vào đâu?
—, thiên XIII, 'Tử Lộ'
Khổng Tử giải thích rằng trật tự xã hội rối loạn là do "bất danh", tức không gọi đúng tên sự vật, hiện tượng, do đó muốn lập lại trật tự thì trước hết phải gọi tên cho đúng. Câu nói này được coi là tinh thần cốt lõi của thuyết chính danh, hàm ý mỗi người trong xã hội phải thực hiện đúng bổn phận theo cương vị của mình. Như vậy, một sai lệch nhỏ về danh phận có thể gây ra rối loạn lớn trong xã hội và pháp luật. Để tránh điều đó, Khổng Tử chủ trương người quân tử phải thận trọng trong lời nói, đảm bảo rằng danh xưng và hành vi luôn nhất quán. Quan niệm "Danh chính ngôn thuận" thể hiện niềm tin mạnh mẽ vào vai trò của danh phận trong việc duy trì trật tự đạo đức: khi danh được chỉnh đốn, lời nói và hành vi sẽ thuận theo lễ nghĩa, giúp xã hội ổn định.
Tư tưởng

Thuyết Chính danh cho rằng tên gọi và danh phận của con người hay sự vật phải phản ánh đúng bản chất và hành vi thực tế của chúng. Cốt lõi của học thuyết này là xã hội được xây dựng trên nhiều mối quan hệ tôn ti và vai trò khác nhau, chẳng hạn như "vua – bề tôi", "cha – con", "chồng – vợ". Mỗi vai trò đều gắn với một "danh" (tên gọi, chức danh) nhất định, kéo theo những chuẩn mực đạo đức và trách nhiệm tương ứng. Ví dụ, "quân vương" phải nhân từ, mẫu mực; "bề tôi" phải trung thành, tận tụy; "người cha" phải từ ái, gương mẫu; "người con" phải hiếu thảo, vâng lời. Khi "danh" đi đôi với "thực", nghĩa là mỗi người đều làm tròn đạo nghĩa của mình, thì xã hội sẽ có trật tự, đất nước sẽ yên bình ("quốc gia tất yên"). Ngược lại, nếu danh không hợp với thực, tức là người mang danh mà không làm đúng bổn phận hoặc làm việc không phù hợp với vị trí của mình, thì trật tự sẽ rối loạn, dẫn đến suy vong. Khổng Tử đã nhấn mạnh điều này trong Luận ngữ:
君君，臣臣，父父，子子。

Vua ra vua, tôi ra tôi, cha ra cha, con ra con.
—, thiên XII, 'Nhan Uyên'
Các học giả cho rằng thuyết Chính danh không chỉ bàn về ngôn ngữ mà còn nhấn mạnh mối quan hệ giữa danh xưng và hành động xã hội. Mỗi danh xưng đều hàm chứa những kỳ vọng về vai trò và nghĩa vụ, nên sự thống nhất giữa danh và thực chính là nền tảng của đạo đức và quản trị hiệu quả. Nếu một kẻ bạo ngược vẫn được gọi là "vua", hoặc một người tự xưng là "vua" nhưng không hành xử như một minh quân, thì đó là danh phận sai lệch, gây tác động tiêu cực đến xã hội. Nói cách khác, "vạn vật phải đúng với cái tên mà nó mang", và "mọi tầng lớp trong xã hội phải sống đúng với vai trò của mình". Tư tưởng này đề cao tính "danh phận", khuyến khích mỗi cá nhân nhận thức rõ vị trí của mình trong xã hội và hành xử phù hợp. Khi ai nấy đều làm tròn bổn phận – từ vua quan đến dân thường – thì xã hội mới hài hòa, có tôn ti trật tự.
Thư mục

Đỗ, Đức Minh (2015). “Sự hình thành, phát triển của học thuyết pháp trị Trung Hoa cổ đại và ý nghĩa đối với công tác lý luận hôm nay”. Tạp chí Khoa học, Đại học Quốc gia Hà Nội. Hà Nội. 31 (5): 88–95. ISSN 0866-8612.
Đỗ, Thị Hằng Phương (29 tháng 11 năm 2021). “Vận dụng học thuyết pháp trị của Hàn Phi Tử để xây dựng đội ngũ cán bộ có phẩm chất liêm chính”. Tạp chí Dân chủ và Pháp luật. Bộ Tư pháp Việt Nam. Truy cập ngày 27 tháng 2 năm 2025.
Oldstone-Moore, Jennifer (2002). Confucianism: Origins, Beliefs, Practices, Holy Texts, Sacred Places (bằng tiếng Anh). New York: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-521908-1.
Ngô, Hải Sơn; Đoàn, Thị Mỹ Tú (2023). “Vận dụng học thuyết "Chính danh" trong việc xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam hiện nay”. Tạp chí Khoa học Trường Đại học Cần Thơ. 59 (3C): 172–178. doi:10.22144/ctu.jvn.2023.145.
Nguyễn, Thị Thu Hà (25 tháng 1 năm 2024). “Quan niệm về nhà nước pháp quyền trong các học thuyết chính trị phương Đông thời kỳ cổ đại và giá trị tham khảo hiện nay”. Tạp chí Quản lý nhà nước. Học viện Hành chính và Quản trị công. Truy cập ngày 27 tháng 2 năm 2025.
Pines, Yuri (2023). “Legalism in Chinese Philosophy”.  Trong Zalta, Edward N.; Nodelman, Uri (biên tập). Stanford Encyclopedia of Philosophy . Metaphysics Research Lab, Stanford University. Truy cập ngày 19 tháng 2 năm 2024.
Tào, Phong (25 tháng 8 năm 2016). Hefright, Brook biên dịch. “A New Examination of Confucius' Rectification of Names”. Journal of Chinese Humanities (bằng tiếng Anh). Brill. 2 (2): 147–171. doi:10.1163/23521341-12340032. ISSN 2352-1333.
Wilson, Lee (2021). “Confucianism and Totalitarianism: An Arendtian Reconsideration of Mencius Versus Xunzi”. Philosophy East and West (bằng tiếng Anh). University of Hawai’i Press. 71 (4): 981–1004. ISSN 0031-8221.
Wong, David (2025). “Mind (Heart-Mind) in Chinese Philosophy”.  Trong Zalta, Edward N.; Nodelman, Uri (biên tập). Stanford Encyclopedia of Philosophy . Metaphysics Research Lab, Stanford University. Truy cập ngày 27 tháng 2 năm 2025.
Zheng, Jie; Fang, Jianjun (2013). “Language and Consciousness: Brecht's Language Strategy and Confucius's "Rectification of Names"”. The German Quarterly (bằng tiếng Anh). Wiley. 86 (1): 72–89. ISSN 0016-8831.
Platanthera ophryotipuloides

| Platanthera ophryotipuloides> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Chi (genus): Platanthera
Loài (species): P. ophryotipuloides
Danh pháp hai phần
Platanthera ophryotipuloides K.Inoue 
Platanthera ophryotipuloides là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được K.Inoue miêu tả khoa học đầu tiên năm 1983.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Platanthera ophryotipuloides”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Brookston, Minnesota

| Brookston, Minnesota |
| --- | --- |
—  Thành phố  —
 
 
 Vị trí trong Quận St. Louis, Minnesota
 Vị trí bang Minnesota ở Hoa Kỳ
Brookston, Minnesota
Quốc gia: Hoa Kỳ
Tiểu bang: Minnesota
Quận: Quận St. Louis
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 141
 • Mùa hè (DST): CDT (UTC-5)
Mã điện thoại: 218
Brookston là một thành phố thuộc quận St. Louis, tiểu bang Minnesota, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thành phố này là 141 người.
Dân số

Dân số năm 2000: 98 người.
Dân số năm 2010: 141 người.
Abdala (vắc-xin)

Tiêm vắc xin Abdala tại Cuba
Abdala (tên kỹ thuật CIGB-66) là loại vắc xin ngừa COVID-19 do Trung tâm Kỹ thuật Di truyền và Công nghệ Sinh học ở Cuba phát triển. Tên của loại vắc xin này được đặt theo tên một bộ phim truyền hình về người anh hùng yêu nước đấu tranh dành độc lập cho Cuba José Martí, đây là một loại vắc xin chứa các protein có nguồn gốc COVID kích hoạt phản ứng miễn dịch. Kết quả trên diện rộng của thử nghiệm lâm sàng vẫn chưa được công bố chính thức Vắc xin này là một trong hai loại vắc xin COVID-19 do Cuba phát triển trong giai đoạn thử nghiệm III Vào ngày 22 tháng 6 năm 2021, các nguồn tin chính thức của chính phủ Cuba báo cáo rằng kết quả của một nghiên cứu ban đầu của Trung tâm Kỹ thuật Di truyền và Công nghệ Sinh học Cuba với 48.290 người tham gia đã tìm thấy vắc xin này dùng 3 liều cách nhau 2 tuần đạt hiệu quả 92,28% trong việc ngăn ngừa COVID-19 có triệu chứng.
Sản xuất

Ngoại trưởng Cuba Bruno Rodriguez Parrilla cho hay 60% dân số Cuba sẽ được chủng ngừa vắc xin Covid-19 trong tháng 8 tới. Đến nay, hơn 7,9 triệu liều vắc xin nội địa đã được tiêm chủng ở Cuba. Cuba cho biết có thể sản xuất khoảng 100 triệu liều/năm và Cuba chỉ sử dụng khoảng 30 triệu liều cho thị trường trong nước. Đại sứ Cuba tại Việt Nam là ông Orlando Nicolás Hernández Guillén cho biết, các thế lực thù địch với Cuba muốn ngăn Cuba tự phát triển các loại vắc xin hiệu quả ngừa bệnh Covid-19. Venezuela đã tuyên bố rằng họ sẽ sản xuất vắc xin loại này nhưng, kể từ ngày 2 tháng 5 năm 2021, tuyên bố này vẫn chưa thành hiện thực. Vào tháng 4, tổng thống Nicolás Maduro cho biết rằng công suất 2 triệu liều mỗi tháng được hy vọng sẽ đạt được vào tháng 8 hoặc tháng 9 năm 2021. Vào tháng 6 năm 2021 thì Bộ Y tế Việt Nam thông báo rằng các cuộc đàm phán đang diễn ra giữa Cuba và Việt Nam trong việc sản xuất vắc xin Abdala và Viện Kiểm định Vắc xin và Sinh phẩm Y tế (IVAC) là đầu mối tiếp nhận chuyển giao công nghệ Cuba sẵn sàng ký kết hợp tác với Việt Nam về cung ứng vắc xin Abdala, đồng thời hợp tác với Việt Nam để chuyển giao công nghệ sản xuất vắc xin này.
Chú thích

↑  “ABDALA Clinical Study - Phase III”. rpcec.sld.cu. Registro Público Cubano de Ensayos Clínicos. Truy cập ngày 22 tháng 3 năm 2021.
↑  “ABDALA Clinical Study”. rpcec.sld.cu. Registro Público Cubano de Ensayos Clínicos. Truy cập ngày 22 tháng 3 năm 2021.
↑  Yaffe H (ngày 31 tháng 3 năm 2021). “Cuba's five COVID-19 vaccines: the full story on Soberana 01/02/Plus, Abdala, and Mambisa”. LSE Latin America and Caribbean blog (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 31 tháng 3 năm 2021.
↑  “MAMBISA Study”. rpcec.sld.cu. Registro Público Cubano de Ensayos Clínicos. Truy cập ngày 22 tháng 3 năm 2021.
↑  “Three-shot Cuban COVID-19 vaccine candidate moves forward in phase III”. www.bioworld.com (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 10 tháng 4 năm 2021.
↑  “Cuba's Abdala COVID-19 vaccine enters phase 3 clinical trial - Xinhua | English.news.cn”. www.xinhuanet.com. Bản gốc lưu trữ ngày 1 tháng 5 năm 2021. Truy cập ngày 10 tháng 4 năm 2021.
↑  Zimmer C, Corum J, Wee SL. “Coronavirus Vaccine Tracker”. The New York Times (bằng tiếng Anh). ISSN 0362-4331. Truy cập ngày 10 tháng 4 năm 2021.
↑  “Cuba says Abdala vaccine 92.28% effective against coronavirus”. Reuters. ngày 21 tháng 6 năm 2021. Truy cập ngày 25 tháng 6 năm 2021.
↑  Augustin, Ed (ngày 22 tháng 6 năm 2021). “Cuba reports a high success rate for its homegrown Abdala vaccine”. The New York Times (bằng tiếng Anh). ISSN 0362-4331. Truy cập ngày 25 tháng 6 năm 2021.
↑  “Cuba's COVID-19 vaccine Abdala shows 92 pct efficacy, makers say”. Al Arabiya English (bằng tiếng Anh). ngày 22 tháng 6 năm 2021. Truy cập ngày 25 tháng 6 năm 2021.
↑  “Cuba says two of its vaccines are effective against COVID-19. But where is the data?”. Miami Herald. ngày 23 tháng 6 năm 2021. Truy cập ngày 25 tháng 6 năm 2021.
↑  “How was the efficacy of the Cuban COVID-19 vaccine candidates calculated?”. OnCubaNews English (bằng tiếng Anh). ngày 27 tháng 6 năm 2021. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2021.
↑  Cuba: Vắc xin Covid-19 nội địa hiệu quả 100% trong ngăn ngừa tử vong
1 2  Cuba sẵn sàng chuyển giao công nghệ sản xuất vaccine Abdala cho Việt Nam
↑  Cuba hé lộ: Thế lực thù địch muốn ngăn Cuba phát triển vaccine Covid-19
↑  “Cuba says it's 'betting it safe' with its own Covid vaccine”. NBC News (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 10 tháng 4 năm 2021.
↑  “Maduro struggles to make his grand vaccine promise”. Eminetra.co.uk (bằng tiếng Anh). ngày 2 tháng 5 năm 2021. Bản gốc lưu trữ ngày 16 tháng 11 năm 2021. Truy cập ngày 3 tháng 5 năm 2021.
↑  “Venezuela to produce Cuban COVID vaccine: Maduro”. Aljazeera.com. Al Jazeera and news agencies. ngày 12 tháng 4 năm 2021. Truy cập ngày 23 tháng 6 năm 2021. We've signed an agreement to produce in our laboratories... two million vaccines a month of the Abdala vaccine... for August, September, approximately,
↑  Ministry of Health Vietnam (ngày 16 tháng 6 năm 2021). “Bộ trưởng Bộ Y tế đàm phán với Cuba về hợp tác sản xuất vaccine”. giadinh.net.vn. Truy cập ngày 17 tháng 6 năm 2021.
Danh sách sân bay tại Việt Nam

Sân bay tại Việt Nam
Hiện nay tại Việt Nam có tổng cộng 22 sân bay có hoạt động bay dân sự trong đó có 11 sân bay quốc tế.
Sân bay Chu Lai (tỉnh Quảng Nam) cũng được hãng hàng không giá rẻ Vietjet đề xuất đầu tư nâng cấp 20.000 tỉ đồng theo 3 giai đoạn từ 2020-2025 để đến năm 2025 trở thành Cảng hàng không quốc tế và trở thành trung tâm trung chuyển, vận tải hàng hóa lớn của cả nước theo quy hoạch của Bộ GTVT năm 2015.
Ngoại trừ Sân bay quốc tế Vân Đồn do tư nhân quản lý, hầu hết sân bay dân dụng thương mại tại Việt Nam nằm dưới sự quản lý trực tiếp của Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam, có trụ sở tại Sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất, quận Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh. Hầu hết các sân bay ở Việt Nam đều có hoạt động bay quân sự.
Dưới đây là danh sách các sân bay tại Việt Nam: