stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Valeriy Lobanovskyi

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
 Lobanovski năm 1985
Thông tin cá nhân
Tên đầy đủ:  Valeriy Vasylyovych Lobanovskyi
Ngày sinh:  (1939-01-06)6 tháng 1 năm 1939
Nơi sinh:  Kiev, Xô viết Ukraina, Liên Xô
Ngày mất:  13 tháng 5 năm 2002(2002-05-13) (63 tuổi)
Nơi mất:  Zaporizhia, Ukraina
Chiều cao:  1,87 m (6 ft 1+1⁄2 in)
Vị trí:  Tiền đạo
Sự nghiệp cầu thủ trẻ
Năm:  Đội
1952–1955:  Trường bóng đá số 1
1955–1956:  Trường đào tạo bóng đá trẻ (FShM)
Sự nghiệp cầu thủ chuyên nghiệp*
| Năm |  Đội |  ST |  (BT) |
| 1957–1964 |  Dynamo Kyiv |  144 |  (42) |
| 1965–1966 |  Chornomorets Odessa |  59 |  (15) |
| 1967–1968 |  Shakhtar Donetsk |  50 |  (14) |
| Tổng cộng |   |  253 |  (71) |
Sự nghiệp đội tuyển quốc gia
| Năm |  Đội |  ST |  (BT) |
| 1960–1961 |  Liên Xô |  2 |  (0) |
Sự nghiệp quản lý
Năm:  Đội
1969–1973:  Dnipro Dnipropetrovsk
1973–1982:  Dynamo Kyiv
1975–1976:  Liên Xô
1982–1983:  Liên Xô
1984–1990:  Dynamo Kyiv
1986–1990:  Liên Xô
1990–1993:  UAE
1994–1996:  Kuwait
1997–2002:  Dynamo Kyiv
2000–2001:  Ukraina
 *Số trận ra sân và số bàn thắng ở câu lạc bộ tại giải quốc gia
Valeriy Vasylyovych Lobanovskyi (tiếng Ukraina: Вале́рій Васи́льович Лобано́вський, Valerij Vasyl’ovyč Lobanovs’kyj [vɑˈlɛrɪj lobɑˈnɔwsʲkɪj]; tiếng Nga: Вале́рий Васи́льевич Лобано́вский, 6 tháng 1 năm 1939 - 13 tháng 5 năm 2002) là một huấn luyện viên bóng đá người Liên Xô-Ukraina. Ông là thạc sĩ thể thao Liên Xô, huấn luyện viên xuất sắc nhất Liên Xô, Kỉ niệm chương Ruby FIFA năm 2002, Kỉ niệm chương FIFA, giải thưởng cao quý nhất của Liên đoàn bóng đá thế giới (FIFA).
Tài năng của ông nổi tiếng khi dẫn dắt đội bóng Dynamo Kyiv, đội tuyển bóng đá quốc gia Ukraina và trước đó là đội tuyển bóng đá quốc gia Liên Xô. Năm 1975, Dynamo Kyiv là câu lạc bộ Liên Xô đầu tiên giành được một danh hiệu lớn ở châu Âu khi đánh bại Ferencváros của Hungary tại trận chung kết Cúp các câu lạc bộ đoạt cúp bóng đá quốc gia châu Âu.
Sự nghiệp > Sự nghiệp thi đấu

Lobanovskyi tốt nghiệp trường bóng đá số 1 và trường bóng đá trẻ ở Kiev. Ông bắt đầu sự nghiệp thi đấu trong vai trò chạy cánh trái khi thi đấu cho câu lạc bộ quê hương Dynamo Kyiv. Tại đây, ông và đội bóng đã giành được cả danh hiệu vô địch giải đấu và Cúp Liên Xô. Ông đã dành bảy năm thi đấu cho câu lạc bộ trước khi kết thúc sự nghiệp của mình với các khoảng thời gian thi đấu ngắn tại Chornomorets Odessa, và Shakhtar Donetsk. Lobanovskyi kết thúc sự nghiệp thi đấu ở tuổi 29 với tổng cộng 253 trận và có 71 bàn thắng. Ông đã giúp Liên Xô giành vị trí Á quân tại Giải vô địch bóng đá châu Âu năm 1988. Lobanovskyi chơi trận đấu quốc tế đầu tiên vào ngày 4 tháng 9 năm 1960 khi Liên Xô tiếp đón Áo. Ông nổi tiếng với bàn thắng được thực hiện từ cú đá phạt góc và khả năng chuyền bóng như đặt nó vào bất cứ vị trí nào trên sân; danh tiếng của ông đã đưa ông trở thành huấn luyện viên cho Dynamo Kiev.
Sự nghiệp huấn luyện viên

Một năm sau khi giã từ sự nghiệp thi đấu, Lobanovskyi được mời về làm công tác huấn luyện tại Dnipro Dnipropetrovsk. Sau bốn năm với những bước tiến không đáng kể với đội bóng, Lobanovskyi chuyển đến dẫn dắt câu lạc bộ cũ ông từng thi đấu, Dynamo Kyiv. Ông bắt đầu dẫn dắt câu lạc bộ từ năm 1974, và 15 trong số 17 năm tiếp theo ông dẫn dắt đội bóng, ngoại trừ khoảng thời gian 2 năm từ 1983-1984 ông dẫn dắt đội tuyển quốc gia Liên Xô. Ông đã thành công khi giúp Kyiv phá vỡ sự thống trị của các câu lạc bộ tới từ Nga dưới thời Xô Viết. Lobanovskyi đã dẫn dắt đội bóng giành tổng cộng tám Cúp bóng đá vô địch Xô viết, sáu cúp quốc gia, hai Cúp châu Âu, và một Siêu cúp châu Âu năm 1975.
Trong giai đoạn này, ông cũng thành công khi dẫn dắt đội tuyển Liên Xô, giúp đội bóng dành Huy chương đồng Thế vận hội Mùa hè 1976. Ông được bổ nhiệm dẫn dắt đội bóng chỉ đêm trước khi diễn ra Giải vô địch bóng đá thế giới 1986. Tại đó, ông cùng với các cầu thủ nòng cốt của Dynamo Kyiv đã đưa đội tuyển Liên Xô đứng đầu bảng trước khi thua Bỉ tại vòng 16 đội với tỉ số 3-4 ở hiệp phụ. Tuy nhiên, thành công lớn nhất của ông là giúp Liên Xô giành vị trí Á quân EURO 1988. Tại vòng bảng, Liên Xô đã thắng Hà Lan với tỉ số 1-0, nhưng tại trận chung kết, đội bóng của Lobanovskyi không thể lặp lại điều đó khi thua với tỉ số 0-2.
Theo sau chính sách Perestroika, nhiều cầu thủ xuất sắc nhất của Lobanovskyi trong màu áo của Dynamo Kyiv và đội tuyển quốc gia rời Liên Xô để tới thi đấu ở Tây Âu. Tới World Cup 1990 trên đất Ý, ông đã không thể tạo ra đội hình đội tuyển Liên Xô với bộ khung của Kyiv trước đó. Không thể kiểm soát hoàn toàn được đội bóng, Liên Xô bị loại ngay từ vòng bảng với chỉ một chiến thắng và hai trận thua. Sau thất bại đó, Lobanovskyi quyết định rời Dynamo Kyiv để dẫn dắt UAE với một lời đề nghị rất hấp dẫn. Tuy nhiên, bốn năm mờ nhạt tại đây, ông bị sa thải và tiếp tục có hai năm gắn bó tại đội tuyển bóng đá quốc gia Kuwait.
Vào tháng 1 năm 1997, Lobanovskyi trở lại dẫn dắt Dynamo Kyiv lần thứ ba. Câu lạc bộ vào thời điểm này đã phần nào giảm vị thế. Họ đã bị UEFA loại ra khỏi khỏi các giải đấu châu Âu sau những vụ hối lộ quan chức, và câu lạc bộ cũng thi đấu chật vật tại giải đấu quốc nội. Lobanovskyi đã xoay chuyển để giúp câu lạc bộ phục hồi nhanh chóng. Ngoài việc dẫn dắt đội bóng đến năm chức vô địch liên tiếp, Lobanovskyi đã biến Dynamo Kyiv trở thành một trong những đội bóng xuất sắc nhất châu Âu khi vào tới bán kết Champions League năm 1999. Ông đã được mời về dẫn dắt đội tuyển bóng đá quốc gia Ukraina vào tháng 3 năm 2000, nhưng đã bị sa thải sau khi thua một trận playoff để giành vé đến World Cup 2002.
Lobanovskyi bị đột quỵ vào ngày 7 tháng 5 năm 2002, ngay sau khi Dynamo Kyiv của ông đã đánh bại FC Metalurh Zaporizhzhya. Ông qua đời vào ngày 13 tháng 5 trong khi phẫu thuật não, sau những biến chứng của cơn đột quỵ. Tại trận chung kết Champions League diễn ra ở Glasgow hai ngày sau đó, UEFA đã một phút mặc niệm để vinh danh ông.
Vinh danh

Sau khi qua đời, Lobanovskyi đã được trao tặng danh hiệu Anh hùng Ukraina, vinh dự cao quý nhất của quốc gia. Sân vận động của câu lạc bộ Dynamo Kyiv cũng được đổi tên thành Sân vận động Valeriy Lobanovskyi để vinh danh những công lao to lớn của ông cho đội bóng. Thi hài của ông được chôn cất tại Nghĩa trang Baikove ở Holosiiv, Kiev với một bức tượng và tượng đài ấn tượng.
Sau khi vô địch UEFA Champions League 2002-03 cùng với A.C. Milan, huyền thoại bóng đá và học trò một thời của ông trong màu áo của Dynamo Kyiv là Andriy Shevchenko đã bay đến Kiev để đặt huy chương mà mình dành được cho người thầy cũ của mình. Năm 2005, Giải đấu tưởng niệm Valeriy Lobanovskyi được thành lập nhằm tưởng nhớ đến ông.
Cuộc sống cá nhân

Lobanovsky được sinh ra ở Kiev trong gia đình gốc Ba Lan có bố mẹ là Vasyl Mykhailovych Lobanovsky và Oleksandra Maksymivna Boichenko. Vasyl Lobanovsky dấu vết nguồn gốc của mình cho gia đình szlachta Ba Lan của Lobko-Lobanowski. Ông kết hôn với Ada Lobanovskaya và có một cô con gái tên là Svitlana. Ngoài ra, ông còn là cháu trai của nhà văn Ukraina và thủ lĩnh của Đoàn Thanh niên Cộng sản Lenin tại Ukraina, Oleksandr Boichenko.
Thống kê sự nghiệp > Câu lạc bộ

| Câu lạc bộ | Mùa | Giải> Trận | Giải> Bàn thắng | Cúp> Trận | Cúp> Bàn thắng | Tổng> Trận | Tổng> Bàn thắng |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Dynamo Kyiv | 1959 | 10 | 4 | - | - | 10 | 4 |
| Dynamo Kyiv | 1960 | 29 | 12 | 1 | 0 | 30 | 12 |
| Dynamo Kyiv | 1961 | 28 | 10 | 1 | 0 | 29 | 10 |
| Dynamo Kyiv | 1962 | 30 | 8 | 1 | 0 | 31 | 8 |
| Dynamo Kyiv | 1963 | 38 | 8 | - | - | 38 | 8 |
| Dynamo Kyiv | 1964 | 9 | 0 | - | - | 9 | 0 |
| Tổng | Tổng | 144 | 42 | 3 | 0 | 147 | 42 |
| Chornomorets | 1965 | 28 | 10 | - | - | 28 | 10 |
| Chornomorets | 1966 | 31 | 5 | 4 | 5 | 35 | 10 |
| Tổng | Tổng | 59 | 15 | 4 | 5 | 63 | 20 |
| Shakhtar | 1967 | 32 | 9 | 2 | 1 | 34 | 10 |
| Shakhtar | 1968 | 18 | 5 | 1 | 1 | 19 | 6 |
| Tổng | Tổng | 50 | 14 | 3 | 2 | 53 | 16 |
| Tổng số sự nghiệp | Tổng số sự nghiệp | 253 | 71 | 10 | 7 | 263 | 78 |
Danh hiệu > Cầu thủ

Dynamo Kyiv
Giải bóng đá vô địch Xô viết (1): 1961
Cúp Xô viết (1): 1964
Danh hiệu > Huấn luyện viên

Dnipro Dnipropetrovsk
Giải Hạng nhất Xô viết (1): 1971
Dynamo Kyiv
Vô địch UEFA Cup (2): 1975, 1986
Siêu cúp châu Âu (1): 1975
Giải bóng đá vô địch Xô viết / Ukraina (12): 1974, 1975, 1977, 1980, 1981, 1985, 1986, 1997, 1998, 1999, 2000, 2001
Cúp Xô viết / Ukraina (9): 1974, 1978, 1982, 1985, 1987, 1990, 1998, 1999, 2000
Siêu Cúp Liên Xô (3): 1980, 1985, 1986.
Cúp Cộng đồng các Quốc gia độc lập (3): 1997, 1998, 2002
Liên Xô
Giải vô địch bóng đá châu Âu: Á quân 1988
Danh hiệu > Cá nhân

Huấn luyện viên bóng đá châu Âu của năm (3 lần, kỷ lục): 1986, 1988, 1999
Huấn luyện viên bóng đá châu Âu mùa giải: 1985–86
Huấn luyện viên bóng đá vĩ đại nhất thế giới lần thứ tư của World Soccer: 2013
ESPN FC xếp ông thứ 8 trong số các Huấn luyện viên vĩ đại nhất mọi thời đại: 2013
Tạp chí France Football xếp ông là Huấn luyện viên đứng thứ 8 trong số các Huấn luyện viên vĩ đại nhất thế kỷ XX
Số liệu thống kê huấn luyện viên

| Đội | Từ năm | Tới năm | Thông tin> Số trận | Thông tin> Thắng | Thông tin> Hòa | Thông tin> Thua | Thông tin> Tỉ lệ thắng (%) |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Dnipro Dnipropetrovsk | 1968 | 1973 | 213 | 108 | 54 | 51 | 50.7 |
| Dynamo Kyiv | 1974 | 1990 | 681 | 356 | 199 | 126 | 52.28 |
| Liên Xô | 1975 | 1976 | 19 | 11 | 4 | 4 | 57.89 |
| Ukraina Xô viết | 1979 | 1979 | 7 | 5 | 1 | 1 | 71.43 |
| Liên Xô | 1982 | 1983 | 10 | 6 | 3 | 1 | 60 |
| Liên Xô | 1986 | 1990 | 48 | 25 | 12 | 11 | 52.08 |
| UAE | 1992 | 1992 | 12 | 6 | 3 | 3 | 50 |
| Kuwait | 1993 | 1996 | 41 | 17 | 11 | 13 | 41.46 |
| Dynamo Kyiv | 1997 | 2002 | 268 | 191 | 46 | 31 | 71.27 |
| Ukraina | 2000 | 2001 | 18 | 6 | 7 | 5 | 33.33 |
| Tổng | 1968 | 2002 | 1317 | 731 | 340 | 246 | 55.5 |

Tượng của Valeriy Lobanovskyi.
Mộ của Valery Lobanovsky tại nghĩa trang Baikovo
Gian Piero Ventura

Huấn luyện viên bóng đá người ÝBản mẫu:SHORTDESC:Huấn luyện viên bóng đá người Ý
| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
 Ventura năm 2019
Thông tin cá nhân
Tên đầy đủ:  Gian Piero Ventura
Ngày sinh:  14 tháng 1, 1948 (77 tuổi)
Nơi sinh:  Genoa, Ý
Vị trí:  Tiền vệ
Sự nghiệp cầu thủ trẻ
Năm:  Đội
:  Sampdoria
Sự nghiệp cầu thủ chuyên nghiệp*
| Năm |  Đội |  ST |  (BT) |
| 1968–1969 |  Sampdoria |  0 |  (0) |
| 1969–1970 |  Sestrese |  29 |  (0) |
| 1970–1974 |  Enna |  9 |  (0) |
| 1974–1976 |  Sanremese |  21 |  (0) |
| 1976–1978 |  Novese |  30 |  (0) |
Sự nghiệp quản lý
Năm:  Đội
1976–1979:  Sampdoria (đội trẻ)
1979–1981:  Sampdoria (trợ lý huấn luyện viên)
1981–1982:  Ruentes Rapallo
1982–1986:  Entella
1986:  Spezia
1987–1989:  Centese
1989–1992:  Pistoiese
1992–1993:  Giarre
1994:  Venezia
1994–1995:  Venezia
1995–1997:  Lecce
1997–1999:  Cagliari
1999–2000:  Sampdoria
2001–2002:  Udinese
2002–2003:  Cagliari
2004–2005:  Napoli
2006:  Messina
2006–2007:  Hellas Verona
2007–2009:  Pisa
2009–2011:  Bari
2011–2016:  Torino
2016–2017:  Ý
2018:  Chievo
2019–2020:  Salernitana
 *Số trận ra sân và số bàn thắng ở câu lạc bộ tại giải quốc gia
Gian Piero Ventura (phát âm tiếng Ý: [ˈdʒam ˈpjɛːro venˈtuːra]; sinh ngày 14 tháng 1 năm 1948) là huấn luyện viên bóng đá người Ý.
Sự nghiệp thi đấu của ông với tư cách là một tiền vệ đã trải qua ở các giải đấu thấp hơn, không đạt được thành tích tại Sampdoria, nơi ông bắt đầu sự nghiệp huấn luyện của mình với đội trẻ vào năm 1976. Ông ra mắt tại Serie A với Cagliari vào năm 1998, và cũng huấn luyện Udinese, Messina, Bari, Torino và Chievo ở hạng đấu hàng đầu.
Ventura là huấn luyện viên của Đội tuyển bóng đá quốc gia Ý từ năm 2016 đến năm 2017. Ông đã bị sa thải khi họ không thể vượt qua vòng loại FIFA World Cup 2018, lần đầu tiên họ vắng mặt tại giải đấu kể từ năm 1958.
Huấn luyện viên

Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về .
Website chính thức (bằng tiếng Ý)
| Vị trí huấn luyện viên |
| --- | --- |
Bản mẫu:Huấn luyện viên U.S. Lecce Bản mẫu:Huấn luyện viên Cagliari Calcio Bản mẫu:Huấn luyện viên U.C. Sampdoria Bản mẫu:Huấn luyện viên Udinese Calcio Bản mẫu:Huấn luyện viên S.S.C. Napoli Bản mẫu:Huấn luyện viên Hellas Verona F.C. Bản mẫu:Huấn luyện viên S.S.C. Bari Bản mẫu:Huấn luyện viên Torino F.C. Bản mẫu:Huấn luyện viên Đội tuyển bóng đá quốc gia Ý Bản mẫu:Huấn luyện viên A.C. ChievoVerona
Ga Hua Lamphong MRT

Ga Hua Lamphong (tiếng Thái: สถานีหัวลำโพง, phát âm [sā.tʰǎː.nīː hǔa̯ lām.pʰōːŋ]) là một ga tàu điện ngằm trên tuyến Xanh Dương thuộc Bangkok MRT. Nó nằm bên dưới Đường Rama IV đối diện Ga Bangkok, nó còn được gọi là "Hua Lamphong", do nó nằm trên vị trí ga Hua Lamphong cũ, thuộc Đường sắt Paknam, tuyến đường sắt đầu tiên của Thái Lan.
Nhà ga nối trực tiếp với ga tàu lửa Bangkok thông qua lối đi ngầm dưới lòng đất.
Ga Hua Lamphong là trạm ga cuối của tuyến MRT Xanh Dương từ 2004–2019.
Bố trí ga

| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| G Tầng trệt  | - | Trạm xe buýt |
| B1 Phòng chờ  | Phòng chờ | Lối thoát 1–4, máy bán vé |
| B2 Ke ga  | Ke ga 2 |  Tuyến Xanh Dương  hướng đi Tha Phra thông qua Bang Sue (Sam Yan) |
B2 Ke ga : Ke ga, cửa sẽ mở phía tay phải
| B2 Ke ga  | Ke ga 1 |  Tuyến Xanh Dương  hướng đi Lak Song (Wat Mangkon) |
Địa điểm nổi bật

Ga Hua Lamphong
Lối thoát 2 đến Ga Bangkok
Goričica, Šentjur

| Goričica |
| --- | --- |

GoričicaĐịa điểm tại Slovenia
Quốc gia:  Slovenia
Vùng truyền thống: Styria
Vùng thống kê: Savinja
Đô thị: Šentjur
Diện tích
 • Tổng cộng: 2,89 km2 (1,12 mi2)
Độ cao: 274 m (899 ft)
Dân số (2020)
 • Tổng cộng: 198
 • Mật độ: 69/km2 (180/mi2)
Múi giờ: UTC+1, UTC+2

Goričica (phát âm [ɡɔˈɾiːtʃitsa]) là một khu định cư ở khu đô thị tự trị Šentjur, miền đông Slovenia. Khu định cư, cũng như toàn bộ đô thị này, được bao gồm trong vùng thống kê Savinja, mà nó nằm trong phân vùng Slovenia của Công quốc lịch sử Styria.
Chú thích và Tham khảo

↑  Razpotnik, Barica (8 tháng 6 năm 2020). “Vào ngày 1 tháng 1 năm 2020, 2.095.861 cư dân Slovenia sống trong 5.978 khu định cư; 57 các khu định cư không có dân cư” (Thông cáo báo chí). Ljubljana: Văn phòng Thống kê Cộng hoà Slovenia. Bản gốc lưu trữ ngày 20 tháng 4 năm 2022. Truy cập ngày 10 tháng 1 năm 2021. dữ liệu cuối cùng (tập tin XLS đính kèm)
↑  Prebivalci po spolu, občine in naselja, Slovenija, 1. januar 2020 [Dân số theo giới tính, đô thị và khu nghỉ dưỡng, Slovenia, ngày 1 tháng 1 năm 2020]. Văn phòng Thống kê Cộng hoà Slovenia (XLS) (bằng tiếng Slovenia). Ljubljana. 8 tháng 6 năm 2020. Bản gốc lưu trữ ngày 8 tháng 6 năm 2020. Truy cập ngày 10 tháng 1 năm 2021. (lưu ý: đối với Šentjur, đô thị này có mã số 120, ngay sau đó là các khu định cư của nó theo mã 120001–120121)
↑  “Văn phòng Thống kê Cộng hòa Slovenia”. Bản gốc lưu trữ ngày 18 tháng 11 năm 2008. Truy cập ngày 4 tháng 9 năm 2023.
↑  trang web đô thị Šentjur Lưu trữ 2011-01-15 tại Wayback Machine
Plankstadt

| Plankstadt   |
| --- | --- |
Tòa thị chính
  Huy hiệu

Plankstadt  Xem bản đồ ĐứcPlankstadt  Xem bản đồ Baden-Württemberg
Quốc gia: Đức
Bang: Baden-Württemberg
Vùng hành chính: Karlsruhe  
Huyện: Rhein-Neckar-Kreis  
Diện tích
 • Tổng cộng: 8,39 km2 (324 mi2)
Độ cao: 103 m (338 ft)
Dân số (2020-12-31)
 • Tổng cộng: 10.362
 • Mật độ: 12/km2 (32/mi2)
Múi giờ: UTC+1, UTC+2
 • Mùa hè (DST): CEST (UTC+02:00)
Mã bưu chính: 68723, 68739–68740
Mã vùng: 06202
Biển số xe: HD
Website: www.plankstadt.de
Plankstadt (tiếng Đức: [ˈplaŋkʃtat] Tập tin:Plankstadt.ogg) là một đô thị nằm ở huyện Rhein-Neckar-Kreis, thuộc bang Baden-Württemberg của Đức.
Nhà Tiền Lý

Nhà Tiền Lý (chữ Nôm: 茹前李, chữ Hán: 前李朝, Hán Việt: Tiền Lý triều, 544 – 602) là một triều đại trong lịch sử Việt Nam, gắn liền với quốc hiệu Vạn Xuân. Nhà Tiền Lý kéo dài 61 năm và nước Vạn Xuân kéo dài 58 năm, tổng cộng ba đời vua, trong đó có hai vua họ Lý và một vua họ Triệu cũng được tính gộp vào nhà Tiền Lý, tương tự như Dương Tam Kha trong nhà Ngô sau đó.
Lý Nam Đế dựng nước Vạn Xuân

Bài chi tiết: Lý Nam Đế
Lý Nam Đế dựng nước Vạn Xuân > Tiểu sử

Lý Bí (503 – 548) là người thôn Cổ Pháp, xã Tiên Phong, huyện Phổ Yên (nay là phường Tiên Phong, TP. Phổ Yên), tỉnh Thái Nguyên. Ông là người có công đánh đuổi quân đô hộ nhà Lương (thời Nam Bắc triều), sáng lập ra nhà Tiền Lý. Ông cũng có một người anh là Lý Thiên Bảo.
Một trong số tổ tiên của Lý Bí là con cháu Bách Việt, cuối thời Tây Hán khổ về việc đánh dẹp, mới tránh sang ở đất phương Nam, được bảy đời thì thành người Nam. Sử chép Lý Bí vốn con nhà hào trưởng, thiên tư lỗi lạc, do làm quan không được vừa ý nên cáo quan về quê, tập hợp nhân tài lo khởi nghĩa.
Lý Nam Đế dựng nước Vạn Xuân > Đuổi Tiêu Tư

Bấy giờ Việt Nam nằm dưới sự đô hộ của nhà Lương. Thứ sử Giao Châu là Vũ Lâm hầu Tiêu Tư (cùng họ với vua Lương), vì hà khắc tàn bạo, mất lòng người. Các nhân tài Việt Nam lúc đó bị bạc đãi nên không hợp tác với nhà Lương.
Có người là Tinh Thiều giỏi từ chương từng đến Kiến Khang kinh đô nhà Lương xin được làm quan. Thượng thư bộ Lại nhà Lương là Sái Tôn cho rằng họ Tinh trước không có ai hiển đạt, nên chỉ bổ cho chức Quảng Dương môn lang. Thiều lấy làm nhục, trở về làng, theo Lý Bí mưu việc dấy binh. Lý Bí bấy giờ làm chức Giám quân ở Đức Châu (Hà Tĩnh), nhân liên kết với hào kiệt mấy châu, đều hưởng ứng. Có Triệu Túc tù trưởng ở Chu Diên phục tài đức của Lý Bí, bèn dẫn đầu đem quân theo về.
Thế lực của Lý Bí ngày càng lớn. Năm 542, thứ sử Tiêu Tư biết việc, đem của đến hối lộ cho ông để mưu thoát thân, rồi chạy về Quảng Châu. Lý Bí đem quân ra chiếm giữ thành Long Biên.
Lý Nam Đế dựng nước Vạn Xuân > Đánh đuổi quân Lương và Lâm Ấp

Tháng 12 năm 542, vua Lương sai Tôn Quýnh, Lư Tử Hùng sang xâm chiếm. Quýnh lấy cớ là chướng khí mùa xuân đương bốc, xin đợi đến mùa thu. Bấy giờ Thứ sử Quảng Châu là Tân Dụ hầu Hoán không cho, Tiêu Tư cũng thúc giục. Bọn Tử Hùng đi đến Hợp Phố, Lý Bí chủ động đem quân đón đánh tại đây. Quân Lương thua to, mười phần chết đến sáu, bảy phần, quân tan rã mà về. Tiêu Tư tâu vu với vua Lương rằng Quýnh và Tử Hùng dùng dằng không chịu đi, đều bị buộc phải tự tử.
Tháng 4 năm 543, vua Lâm Ấp cướp quận Nhật Nam, Lý Bí sai lão tướng Phạm Tu đánh tan ở Cửu Đức.
Sau chiến thắng này nhà Tiền Lý kiểm soát được toàn bộ đất Giao Châu
Lý Nam Đế dựng nước Vạn Xuân > Dựng nước Vạn Xuân

Đầu năm Giáp Tý 544, Lý Bí nhân thắng quân địch, tự xưng là Nam Việt Đế, đặt niên hiệu là Thiên Đức, đặt tên nước là Vạn Xuân, có ý mong xã tắc lâu dài đến muôn đời. Ông dựng điện Vạn Xuân để làm chỗ triều hội, xây chùa Trấn Quốc.
Lý Nam đế đặt ra trăm quan, dùng Triệu Túc làm thái phó, Tinh Thiều làm tướng văn, Phạm Tu làm tướng võ. Triệu Quang Phục (sau này là Triệu Việt Vương) làm Đại tướng dưới thời Lý Nam Đế.
Đó là lần đầu tiên Việt Nam có hoàng đế và niên hiệu Thiên Đức là niên hiệu riêng đầu tiên để chứng tỏ giành lại độc lập từ tay Trung Quốc. Lý Nam Đế đánh dầu mở đầu kỷ nguyên đấu tranh giành độc lập của các bộ lạc Bách Việt.
Lý Nam Đế dựng nước Vạn Xuân > Cơ đồ dang dở

Tháng 6 năm 545, vua Lương Vũ đế (Tiêu Diễn) phong Dương Phiêu làm Thứ sử Giao Châu, sai đi đánh Lý Nam Đế, cử Trần Bá Tiên làm tư mã; Thứ sử Định Châu là Tiêu Bột cùng họp với Dương Phiến ở Tây Giang.
Tiêu Bột biết ý các tướng sĩ sợ phải đi đánh xa, nên nói dối để Dương Phiếu ở lại. Dương Phiêu tập họp các tướng lại để hỏi mưu kế. Bá Tiên nói: "Quan Thứ sử Định Châu muốn tạm an nhàn trước mắt, không nghĩ đến mưu kế lớn, túc hạ vâng mạng vua đi đánh kẻ có tội, dù sống chết thế nào cũng không quản ngại, lẽ nào dùng dằng không tiến quân để nuôi cho thế giặc thêm mạnh mà làm cho quân mình nản chí hay sao?" Bá Tiên liền thúc quân mình đi trước. Dương Phiếu cử Bá Tiên làm tiên phong.
Quân Lương đến Giao Châu, Lý Nam Đế mang quân ra đánh bị thua nặng, chạy sang thành Gia Ninh. Quân Lương tiến vây thành.
Tháng giêng năm 546, thành Gia Ninh vỡ, tướng Phạm Tu , hai vị tướng trẻ Trịnh Đô và Tam Cô và Thái phó Triệu Túc cùng tử trận, Lý Nam Đế chạy đi Tân Xương là vùng của người Lạo. Tại đây, ông chiêu mộ thêm được nhiều binh lính, uy thế lại tăng lên.
Tháng 8, Lý Nam Đế lại đem quân từ trong xứ người Lạo ra, đóng đồn ở hồ Điển Triệt (nay thuộc Lập Thạch, Vĩnh Phúc). Quân Lương lo sợ, cứ đóng ở cửa hồ, không dám tiến. Trần Bá Tiên bảo các tướng: "Quân ta ở đây đã lâu, mà lại không có quân tiếp viện. Bây giờ đã đi sâu vào trong nước người ta, nếu một trận đánh nào bất lợi, còn mong gì sống mà về được nữa? Chi bằng bây giờ nhân dịp quân địch đang thua luôn mấy trận, lòng người chưa cố kết, ta nên liều chết gắng sức quyết đánh bằng được. Nếu vô cớ cứ đóng ở đây thì việc hỏng mất!" Các tướng nhà Lương không ai trả lời. Đêm hôm ấy, nước sông bỗng lên to đến bảy thước, chảy rót vào trong hồ. Bá Tiên đốc thúc quân bản bộ mình theo dòng nước tiến đi trước. Quân Lương đánh trống, reo hò, kéo tràn vào. Quân Lý Nam Đế mới tập hợp bị đánh úp nên tan vỡ.
Lý Nam Đế lại rút lui về giữ trong động Khuất Lão, điều chỉnh binh lính, mưu tính chiến đấu về sau. Ông giao lại binh quyền cho tướng quân Triệu Quang Phục.
Triệu Việt Vương đánh đuổi quân Lương

Bài chi tiết: Triệu Việt Vương
Triệu Việt Vương đánh đuổi quân Lương > Dạ Trạch vương

Triệu Quang Phục cầm cự với Trần Bá Tiên, chưa phân thắng bại. Nhưng quân của Bá Tiên rất đông, Bá Tiên lại là mãnh tướng của nhà Lương.
Triệu Quang Phục liệu thế không thể dùng sức thắng được địch bèn lui về giữ đầm Dạ Trạch ở huyện Chu Diên, cỏ cây um tùm, bụi rậm che kín, ở giữa có nền đất cao có thể ở được, bốn mặt bùn lầy, người ngựa khó đi, chỉ có thể dùng thuyền độc mộc nhỏ chống sào đi lướt trên cỏ nước mới có thể đến được. Nhưng nếu không quen biết đường lối thì lạc không biết là đâu, lỡ rơi xuống nước liền bị rắn độc cắn chết.
Triệu Quang Phục thuộc rõ đường đi lối lại, đem hơn hai vạn người vào đóng ở nền đất trong đầm lầy. Ban ngày, ông ra lệnh tuyệt không để khói lửa và dấu người, ban đêm dùng thuyền độc mộc đem quân ra đánh doanh trại của quân Bá Tiên, giết và bắt sống rất nhiều, lấy được lương thực để làm kế cầm cự lâu dài. Bá Tiên đuổi theo hút mà đánh, nhưng không thể tiến sâu vào trong đầm lầy được, nên đành rút quân. Người trong nước gọi ông là Dạ Trạch Vương.
Anh của Lý Nam Đế là Lý Thiên Bảo cùng với người họ hàng là Lý Phật Tử đem ba vạn người vào Cửu Chân. Trần Bá Tiên đuổi theo đánh, Thiên Bảo bị thua, bèn thu nhặt quân còn sót được vạn người chạy sang đất người Di Lạo ở Ai Lao.