stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Nghè Xuân Phả

Di tích Nghè Xuân Phả ở Thọ Xuân
Nghè Xuân Phả là công trình đình làng Xuân Phả, xã Xuân Trường, huyện Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hóa. Nghè Xuân Phả hiện nay thờ 2 vị thần là Đại Hải Long Vương và Hoàng hậu nhà Đinh Dương Thị Nguyệt, người có công truyền dạy Trò Xuân Phả để dân làng lưu truyền đến nay. Đây là nơi diễn ra lễ hội làng hàng năm với Trò Xuân Phả nổi tiếng, đã được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Nghè Xuân Phả đã có từ thời Vua Đinh Tiên Hoàng, vào thời kỳ cải cách ruộng đất 1953 - 1954, miếu đã bị đốt cháy. Công trình Nghè Xuân Phả mới được dựng lại năm 2011, vào dịp đầu xuân 10/2 âm lịch hàng năm, dân làng Xuân Phả mở trại hội, vẫn theo lệnh Vua dâng các tích trò Xuân Phả lên ngài Chúa đất Đại Hải Long Vương.
Lịch sử hình thành

Nghè Xuân Phả tồn tại từ thời nhà Đinh. Truyền thuyết địa phương kể lại rằng, khi tiến quân vào Ái Châu đánh dẹp sứ quân Ngô Xương Xí, Đinh Bộ Lĩnh sai sứ giả đi khắp nơi cầu bách linh, bách tính và hiền tài cùng nhau đứng lên đánh giặc cứu nước. Khi sứ giả đi đến bờ sông Chu thì gặp giông tố phải trú lại trong Nghè Xuân Phả. Đến đêm, thần Thành hoàng làng Xuân Phả báo mộng về cách phá giặc, sứ giả vội về bẩm cáo lại với nhà Vua. Vua thấy kế hay nên làm theo và quả nhiên thắng trận. Để tỏ lòng biết ơn Thành hoàng làng Xuân Phả, nhà Vua đã phong tặng tước vương gọi là Đại Hải Long Vương. Nhà vua còn sai Hoàng hậu Nguyệt Nương ban thưởng cho dân làng Xuân Phả 5 điệu múa trò để hàng năm dâng lên Thành hoàng trong ngày hội làng. Có thể khẳng định rằng Trò Xuân Phả là vũ điệu dân gian giành riêng cho Đại Hải Long Vương thành hoàng làng Xuân Phả.
Các vị thần

Trong Nghè Xuân Phả có tượng thờ 2 vị thần là Đại Hải Long Vương và Hoàng hậu Dương Nguyệt Nương.
Sách "Thanh Hóa chư thần lục" thời Nguyễn ghi về sự tích vị thần "Đại Hải Long Vương" được thờ trong Nghè Đệ Nhất như sau: "Triều nhà Đinh, vào năm Mậu Thân (968) một hôm nhân dân bỗng nghe ngoài sông lớn sóng gió nổi lên dữ dội và nghe giữa sông có tiếng huyên náo. Dân xã bèn ra xem thì thấy bãi đất bằng ở cạnh sông bỗng thành một vực lớn mầu nước lặng trong, có một con rắn lớn nổi lên ở mặt nước, và rồi bỗng biến thành một tòa miếu, tường ngói nguy nga. Nhân dân hai xã sợ hãi bèn sắm lễ vật tế cáo, được thần báo cho tên hiệu trên và lập đền thờ. Các triều đại đều có phong tặng". Quy mô kiến trúc ngôi nghè gồm: tiền đường (5 gian), chính tẩm (3 gian), có tả vu, hữu vu, nghinh môn kiến trúc theo kiểu chồng diêm 3 tầng. Có bái đường rộng. Nghè là nơi tổ chức hội làng.
Theo nội dung được ghi ở quyển Thần phả, Ngọc phả của thôn Đặng Xá, xã Văn Xá, huyện Kim Bảng, tỉnh Hà Nam thì khi Trần Lãm mất, Đinh Bộ Lĩnh đem tướng sĩ về Hoa Lư chiêu mộ hào kiệt đi dẹp loạn 12 sứ quân. Ngài đã được vị hào trưởng Dương Đỉnh (người gốc Trường Yên Hạ) và vợ tên là Đặng Thị Kính (vốn người Đặng Xá, Kim Bảng), là cặp vợ chồng có của cải và uy tín ở địa phương giúp đỡ. Họ đã gả con gái tên là Dương Thị Nguyệt cho Đinh Bộ Lĩnh cưới về làm vợ và đã sinh ra con gái đầu đặt tên là Đinh Thị Ngọc Nương. Đinh Bộ Lĩnh đã về Đặng Xá lập đồn trại và truyền hịch Cần Vương dẹp giặc và đã có trên 600 người ứng mộ cùng với 180 tráng đinh Đặng Xá, Đồng Lạc, Khê Vĩ. Từ đấy Đinh Bộ Lĩnh đánh đâu được đấy, được tôn là Vạn Thắng Vương, bình được 12 sứ quân thống nhất đất nước, đón Dương Thị Nguyệt về kinh đô Hoa Lư lập làm Hoàng hậu. Bà Hoàng hậu quê Hà Nam cũng chính là người đã truyền dạy trò Xuân Phả hiện còn lưu giữ đến ngày nay ở Thanh Hóa.
Trò Xuân Phả

Bài chi tiết: Trò Xuân Phả
Trò Xuân Phả là các trò diễn dân gian mô tả cảnh năm phương đến chầu, đem những tiết mục múa hát đặc sắc của quốc gia họ để chúc mừng Hoàng đế nước Việt xưa. Trò Xuân Phả được hình thành và phát triển qua hàng nghìn năm để trở thành một tổ hợp múa dân gian đặc sắc, độc nhất vô nhị chỉ tồn tại ở làng Xuân Phả nay thuộc xã Xuân Trường, huyện Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hóa. TXP gồm có 5 điệu múa rất đặc biệt với tên gọi Hoa Lang, Tú Huần (Lục Hồn Nhung), Ai Lao, Ngô Quốc và Xiêm Thành (Chiêm Thành). Trò Xuân Phả thường diễn ra vào các ngày 10 từ đến 12 tháng 2 âm lịch hàng năm.
Ngày nay, ở xã Thọ Tân, Triệu Sơn, Thanh Hóa còn đền thờ Vua Đinh Tiên Hoàng và những ghi chép về nguồn gốc hình thành Trò Xuân Phả  như sau: Khi giang sơn Đại Cồ Việt thống nhất, các bộ tộc và các nước lân bang mang lễ vật triều cúng và ca vũ mừng nhà vua lên ngôi... Tưởng nhớ đến công lao người đã âm phù thắng trận, Vua Đinh Tiên Hoàng đã truyền đem toàn bộ cống phẩm và trò diễn đến đền thờ Đại Hải Long Vương mà không lưu lại ở kinh đô Hoa Lư. Vua lại giao cho bà hoàng hậu Nguyệt Nương quê ở Hà Nam chủ trì việc này. Bà xuất thân vốn là một ca vũ cung đình, đã tiếp thu các điệu múa của các nước lân bang và huấn luyện thành đội múa hàng, hàng năm cứ đến ngày 10-2 âm lịch, bà trực tiếp hướng dẫn đội múa đến biểu diễn tại đền thờ thần Đại Hải Long Vương. Về sau dân làng Xuân Phả xin bà truyền bá điệu múa ấy cho dân làng tự tập, tự diễn, từ đấy trở đi điệu múa cũng có tên là múa Xuân Phả (hay còn gọi là Ngũ quốc lân bang đồ cống tiến) và được các thế hệ người dân lưu truyền đến ngày nay, trở thành một sinh hoạt văn hóa độc đáo ở Xứ Thanh.
Tháng 10/2016, Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch Việt Nam đã chính thức công nhận Trò Xuân Phả (xã Xuân Trường, huyện Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hóa) là Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia.
Tượng Hoàng hậu Dương Thị Nguyệt ở di tích Nghè Xuân Phả
Nguyễn Tiến Hải

Nguyễn Tiến Hải có thể là:
Nguyễn Tiến Hải (chính trị gia), sinh năm 1965, Bí thư Tỉnh ủy Cà Mau.
Nguyễn Tiến Hải, kiểm sát viên cao cấp, hiện là Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Ninh Thuận
Tiên Phú

Tiên Phú là một xã thuộc huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ, Việt Nam. Về vị trí địa lý, phía bắc của xã tiếp giáp với xã Trạm Thản và Liên Hoa, phía nam giáp xã Phú Hộ (thị xã Phú Thọ) và xã Trung Giáp.
Xã bao gồm 16 khu hành chính và 8 xóm: xóm Vai (khu 1, 2, 3), xóm Nưa (khu 6, 7), xóm Diềm (khu 8), xóm Cả (khu 12, 13), xóm Hu (khu 4, 5), xóm Đặng (khu 10, 11), xóm Chùa Tà (14, 15) và xóm Lồ (khu 9, 16).
Holomitriopsis

| Holomitriopsis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Bryophyta
Lớp (class): Bryopsida
Bộ (ordo): Dicranales
Họ (familia): Dicranaceae
Chi (genus): Holomitriopsis
Holomitriopsis là một chi rêu trong họ Dicranaceae.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Holomitriopsis”. Truy cập ngày 10 tháng 6 năm 2014.
Học thuyết di truyền nhiễm sắc thể

Hình 1: W. Sutton (trái) và T. Boveri (phải) cùng sáng lập thuyết di truyền nhiễm sắc thể.
Học thuyết di truyền nhiễm sắc thể là lí thuyết Sinh học cho rằng nhiễm sắc thể của mỗi sinh vật mang các gen quy định những tính trạng của sinh vật đó., ,  Nói cách khác, theo học thuyết này thì nhiễm sắc thể là vật liệu mang thông tin di truyền chính của sinh vật. Học thuyết còn gọi bằng thuật ngữ có ghép tên của hai tác giả sáng lập lí thuyết này là W. Sutton và T. Boveri là "học thuyết nhiễm sắc thể Bô-vê-ri Săt-tơn" (Boveri–Sutton chromosome theory), tuy nhiên, người cũng có vai trò quyết định vào học thuyết là T. Morgan.
Luận điểm cơ bản của học thuyết này là: nhiễm sắc thể mang các gen (hồi đó gọi là nhân tố di truyền Menđen), các gen phân bố dọc theo chiều dài của nhiễm sắc thể, mà trên đó mỗi gen chiếm một vị trí nhất định gọi là lô-cut; các gen của thế hệ trước được chuyển cho thế hệ sau nhờ cơ chế phân li và tổ hợp các nhiễm sắc thể trong phân bào và thụ tinh., ,
Nội dung và sự phát triển > Nội dung tóm tắt

Rõ ràng là Boveri, Sutton và Morgan không bao giờ họp với nhau và ra một "tuyên bố chung" rằng học thuyết di truyền nhiễm sắc thể phải có nội dung như thế nào thì mới đúng và đủ. Tuy nhiên, ta vẫn có thể tóm tắt nội dung cơ bản của học thuyết này như sau., ,
Gen là nhân tố di truyền mà Mendel tiên đoán. Gen định vị ở nhiễm sắc thể.
Chính nhiễm sắc thể là bào quan mang gen, nghĩa là quá trình di truyền được thực hiện qua nhiễm sắc thể.
Dọc theo chiều dài của mỗi nhiễm sắc thể có nhiều gen, mỗi gen chiếm một vị trí xác định gọi là lô-cut gen (xem hình 2).
Gen quy định tính trạng nào có lô-cut ở nhiễm sắc thể sẽ dẫn đến kết quả là: tính trạng do gen đó quy định chỉ truyền cho con nhận nhiễm sắc thể đó, gây ra hiện tượng di truyền qua nhiễm sắc thể, cũng gọi là di truyền qua nhân.
Quá trình phân bào và thụ tinh, trong đó các nhiễm sắc thể phân li và tổ hợp tạo thành hợp tử là cơ chế hiện tượng di truyền nhiễm sắc thể.
Nhờ học thuyết này, các quy luật mà Mendel công bố từ năm 1865-1866 trở nên hoàn toàn sáng tỏ. Trong hình 3, cây đậu Hà Lan "của Mendel" có cặp nhiễm sắc thể tương đồng mang gen A và a sẽ tạo ra hai loại giao tử: A và a. Khi cây Aa tự thụ phấn sẽ có sự kết hợp giữa hai loại giao tử này của bố (cây cho phấn) với cũng hai loại giao tử này nhưng của mẹ (cây cho noãn). Ở bố hay mẹ, mỗi loại giao tử cùng chiếm 50% (tức 1/2), do đó sự kết hợp ngẫu nhiên giữa chúng trong thụ tinh sẽ tuân theo biểu thức:

♂(1A + 1a) × ♀(1A + 1a) = 1AA + 2Aa + 1aa, mà kiểu hình là 3 trội: 1 lặn
Vậy là hoàn toàn phù hợp với kết luận của Mendel – vốn là một giáo viên Toán – đã mô tả cách đó hơn 40 năm bằng biểu thức rất khó hiểu vào thời đó:

Aa × Aa → A + 2Aa + a.
Ngày nay, cách mô tả của Mendel được thay bằng cách diễn đạt dễ hiểu hơn như sơ đồ hình 3 này và bằng bảng Punnett.
Nội dung và sự phát triển > Phát triển và mở rộng

Khi Morgan hoàn thiện học thuyết này, thì đồng thời ông cũng đã phát triển nó. Trong 49 cuốn sách của Morgan, có thể kể tác phẩm The Theory of the Gene (Học thuyết về gen) và The Genetics Of Drosophila (Di truyền học ruồi giấm) đã phát triển và mở rộng học thuyết này.
- Theo ông, các gen trên cùng một nhiễm sắc thể sẽ cùng truyền cho đời sau, gây ra hiện tượng di truyền liên kết, theo quy luật mà hiện chúng ta thường gọi là liên kết gen hay gen liên kết.

- Những gen có lô-cut xa nhau và có trao đổi chéo thì các alen của chúng đổi chỗ chéo nhau, gây hiện tượng liên kết không hoàn toàn hay gen hoán vị.

- Khoảng cách giữa các lô-cut nhất định trên nhiễm sắc thể có thể xác định được qua tần số trao đổi chéo, mà học trò của Morgan là Alfred Sturtevant (1891 - 1970) là người đầu tiên trên thế giới đã lập được bản đồ gen (hình 4).
Trong trường hợp gen không ở trên nhiễm sắc thể (trong nhân), mà lại định vị ở ngoài nhân như các gen ở tế bào chất nằm trong ti thể, lục lạp thì các gen này di truyền ngoài nhân hay di truyền ngoài nhiễm sắc thể.
Barbara McClintock trong các công trình của bà, ngoài phát hiện ra nhân tố kiểm soát (controlling elements), còn phát hiện ra một loại cấu trúc mà bà gọi là "Transposable Elements" (viết tắt là TE, nghĩa Việt: phần tử di động). TE phát hiện ra vào thời chưa có mô hình DNA của Francis Crick và James D. Watson, nên mãi sau khi mô hình này được công bố, người ta mới đánh giá hết tầm quan trọng của phát hiện này. Có lẽ bởi đi trước thời đại như thế, nên bà chỉ nhận được giải Nobel riêng cho mình 40 năm sau phát hiện, lúc bà đã 81 tuổi. Một số nhà khoa học đã gọi TE là gen nhảy, nghĩa là gen có thể thay đổi lô-cut vốn có chứ không cố định.
Hình 2: Các gen A, b, c, D... phân bố dọc theo chiều dài NST, mỗi gen chiếm một lô-cut.
Hình 3: Cơ chế phân li và tổ hợp NST mang cặp alen A và a.
Hình 4: Một số lô-cut trên NST số 2 của Drosophila melanogaster.
Trong sơ đồ ở các hình trên, mỗi nhiễm sắc thể được biểu diễn dưới dạng một cái que - như tất cả các sơ đồ thời đó. Bạn đọc nên nhớ là cách đây hơn 110 năm thì các nhà nghiên cứu chỉ có trong tay thiết bị "uy lực" nhất là kính hiển vi quang học thôi, mà nhờ nó người ta thường chỉ nhìn thấy nhiễm sắc thể có dạng que dài. Điều này có nghĩa là hiểu biết về nhiễm sắc thể còn bị hạn chế nhiều so với hiện nay, nhưng cũng nói lên khó khăn và cả tài năng mà các nhà nghiên cứu nói trên đã có để đưa kiến thức khoa học mà họ phát hiện ra đến thế hệ sau.
Vai trò

Học thuyết di truyền nhiễm sắc thể đóng vai trò rất quan trọng trong lịch sử phát triển của Di truyền học. Nhờ học thuyết này, các quy luật Mendel không những được khẳng định thêm, được đặt trên nền tảng khoa học vững chắc, mà còn được soi sáng bằng lí thuyết tế bào học. Ngoài ra, học thuyết này còn được ứng dụng trong chọn giống.
Các kiến thức cơ bản của học thuyết này đã được phổ biến rộng rãi, giảng dạy ở nhiều trường học trên toàn thế giới, giúp con người có quan điểm đúng đắn về những hiện tượng di truyền. Các sơ đồ và hình vẽ có dạng như ở những hình nói trên rất quen thuộc với học sinh. Nếu dân số thế giới là 10 tỉ người, trong đó có 1/10 "cắp sách" đến trường để dạy và học, thì hàng năm có ngót 1 tỉ người đề cập đến học thuyết này trong quá trình giảng dạy và học tập.
Nguồn trích dẫn

↑  “GNN - Genome News Network”.
1 2  Phạm Thành Hổ: "Di truyền học" - Nhà xuất bản Giáo dục 1998
↑  Đỗ Lê Thăng: "Di truyền học" - Nhà xuất bản Giáo dục 2007
↑  “13.1A: Chromosomal Theory of Inheritance”.
↑  Clare O'Connor & Ilona Miko (2008 Nature Education). “Developing the Chromosome Theory”.
↑  Campbell và cộng sự: "Sinh học" - Nhà xuất bản Giáo dục, 2010.
↑  "Sinh học 12" - Nhà xuất bản Giáo dục, 2018.
1 2  “Mendel's Original Paper”.
↑  “Walter Sutton (AMERICAN GENETICIST)”.
↑  “Theodor Bovery:: DNA from the beginning”.
↑  “ESP Digital Books: The Germ”. Truy cập 10 tháng 10 năm 2018.
↑  “Walter Stanborough Sutton:: DNA from the Beginning”. Truy cập 10 tháng 10 năm 2018.
↑  “Theodor Heinrich Boveri”.
↑  “Historical development of the chromosome theory”. Truy cập 10 tháng 10 năm 2018.
1 2 3  “Eric R. Kandel: "THOMAS HUNT MORGAN AT COLUMBIA UNIVERSITY"”.
1 2  https://www.nature.com/scitable/definition/chromosome-theory-of-inheritance-chromosome-theory-chromosome-127
↑  Clare O'Connor, Ilona Miko. “"Developing the Chromosome Theory"”. Chú thích journal cần |journal= (trợ giúp)
↑  “Theory of Gene-T.H.. Morgan”.
↑  “The genetics of Drosophila”.
↑  [http:// https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1983/mcclintock/facts/ “B. McClintock=”] Kiểm tra giá trị |url= (trợ giúp).
Neuilly-sur-Marne

| --- | --- |
 Neuilly-sur-Marne


Paris và tỉnh bên trong

Hành chính
Quốc gia:  Pháp
Vùng: 
Tỉnh: 
Quận: Le Raincy
Liên xã: none as of 2005
Thống kê
Diện tích đất1: 6,86 km2 (2,65 dặm vuông Anh)

Neuilly-sur-Marne là một xã trong vùng đô thị Paris, thuộc tỉnh Seine-Saint-Denis, vùng hành chính Île-de-France của nước Pháp, có dân số là 32.754 người (thời điểm 1999).
Tokairin Akira

| Thông tin cá nhân |
| --- | --- | --- | --- |
Tên đầy đủ:  Akira Tokairin
Ngày sinh:  8 tháng 7, 1983 (41 tuổi)
Nơi sinh:  Saitama, Nhật Bản
Vị trí:  Tiền đạo
Sự nghiệp cầu thủ chuyên nghiệp*
| Năm |  Đội |  ST |  (BT) |
| 2002 |  Urawa Reds |   |   |
 *Số trận ra sân và số bàn thắng ở câu lạc bộ tại giải quốc gia
Akira Tokairin (sinh ngày 8 tháng 7 năm 1983) là một cầu thủ bóng đá người Nhật Bản.
Sự nghiệp câu lạc bộ

Akira Tokairin đã từng chơi cho Urawa Reds.
Heterotardigrada

| Heterotardigrada |
| --- | --- |

Echiniscus succineus dưới PCM và SEM

Phân loại khoa học 
Vực:: Eukaryota
Giới:: Animalia
Ngành:: Tardigrada
Lớp:: Heterotardigrada Marcus, 1927

Các bộ và họ
 Bộ Arthrotardigrada    Archechiniscidae    Batillipedidae    Coronarctidae    Halechiniscidae    Neoarctidae    Neostygarctidae    Renaudarctidae    Stygarctidae    Styraconyxidae    Tanarctidae  Bộ Echiniscoidea    Carphaniidae    Echiniscidae    Echiniscoididae    Oreellidae
Heterotardigrada bao gồm các loài gấu nước có phần phụ và 4 đôi chân hình tròn với móng vuốt riêng biệt nhưng giống nhau trên mỗi con. 444 loài đã được mô tả.
Giải phẫu học

Giải phẫu học của hệ sinh sản là một đặc điểm xác định quan trọng để phân biệt các nhóm khác nhau của gấu nước. Heterotardigrada có các ống dẫn mở ra bên ngoài thông qua một gonopore trước hậu môn, thay vì mở vào trực tràng như trong ngành Tardigrada duy nhất đã được xác nhận, Eutardigrada. Lớp thứ ba, Mesotardigrada, được đại diện bởi một loài duy nhất được biết đến từ một mẫu vật duy nhất hiện đã bị mất và vị trí mà mẫu vật đó được thu thập kể từ đó đã bị phá hủy bởi một trận động đất, vì vậy giải phẫu sinh sản của nó đã không còn được nghiên cứu gần đây.
Sinh thái học

Một số bộ của Heterotardigrada sống ở biển, số khác sống trên cạn, nhưng đối với tất cả các loài gấu nước đều là động vật thủy sinh, nghĩa là chúng phải được bao quanh bởi ít nhất một lớp màng ẩm để có thể hoạt động - mặc dù chúng có thể tồn tại ở trạng thái không hoạt động nếu môi trường sống khô héo.
Chú thích

| --- | --- |
: Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về Heterotardigrada.
| --- | --- |
: Wikispecies có thông tin sinh học về Heterotardigrada
Heterotardigrada (TSN 155167) tại Hệ thống Thông tin Phân loại Tích hợp (ITIS).
Arthrotardigrada (TSN 155168) tại Hệ thống Thông tin Phân loại Tích hợp (ITIS).
Echiniscoidea (TSN 155299) tại Hệ thống Thông tin Phân loại Tích hợp (ITIS).
| --- | --- |
Thẻ nhận dạng đơn vị phân loại:  Wikidata: Q138557  Wikispecies: Heterotardigrada  ADW: Heterotardigrada  AFD: Heterotardigrada  BOLD: 154121  Fauna Europaea: 12675  GBIF: 247  iNaturalist: 152098  IRMNG: 1181  ITIS: 155167  NCBI: 89368  NZOR: a09e3776-f313-4bbc-935d-808e526e3d0e  uBio: 596014  WoRMS: 136620
Peucedanum mashanense

| Peucedanum mashanense> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Apiales
Họ (familia): Apiaceae
Chi (genus): Peucedanum
Loài (species): P. mashanense
Danh pháp hai phần
Peucedanum mashanense Shan & M.L. Sheh, 1986 
Peucedanum mashanense là một loài thực vật có hoa trong họ Hoa tán. Loài này được Shan & M.L. Sheh miêu tả khoa học đầu tiên năm 1986.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Peucedanum mashanense”. Truy cập ngày 10 tháng 6 năm 2013.
Tolumnia guibertiana

| Tolumnia guibertiana> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Chi (genus): Tolumnia
Loài (species): T. guibertiana
Danh pháp hai phần
Tolumnia guibertiana (A.Rich.) Braem 
Tolumnia guibertiana là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được (A.Rich.) Braem miêu tả khoa học đầu tiên năm 1986.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Tolumnia guibertiana”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Timandra putziloi

| Timandra putziloi> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Timandra
Loài (species): T. putziloi
Danh pháp hai phần
Timandra putziloi Graeser, 1888 
Timandra putziloi là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 17 tháng 6 năm 2014.
Người bản địa ở Colombia

Ethnic groupBản mẫu:SHORTDESC:Ethnic group
| --- | --- |
Người Wayuu là nhóm dân tộc bản địa lớn nhất ở Colombia.
Tổng dân số
1.905.617 (2018)
Khu vực có số dân đáng kể
Colombia
Ngôn ngữ
Ngôn ngữ bản địa và Tiếng Tây Ban Nha
Tôn giáo
Công giáo Rôma, Chủ nghĩa phúc âm, Không tôn giáo, Tôn giáo bản địa khác
Người bản địa Colombia hay người Colombia bản địa, là những nhóm dân tộc da đỏ bản địa đã ở Colombia trước người châu Âu vào đầu thế kỷ 16. Được biết đến như pueblos indígenas trong tiếng Tây Ban Nha, họ chiếm 4,4% dân số của quốc gia và thuộc 87 bộ tộc khác nhau. Khoảng 50% người dân bản địa Colombia sống ở các quận La Guajira, Cauca và Nariño. Trong khi vùng Amazon của Colombia có dân cư thưa thớt, đây là nơi sinh sống của hơn 70 nhóm dân tộc bản địa khác nhau.
Nicrophorus confusus

| Nicrophorus confusus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Silphidae
Phân họ (subfamilia): Nicrophorinae
Tông (tribus): Nicrophorini
Chi (genus): Nicrophorus
Loài (species): N. confusus
Danh pháp hai phần
Nicrophorus confusus Portevin, 1924 
Danh pháp đồng nghĩa
 N. sepultor confusus Kozminykh, 1993 
Nicrophorus confusus là một loài bọ cánh cứng trong họ Silphidae được miêu tả bởi Portevin năm 1924.
Tiago Almeida

| Thông tin cá nhân |
| --- | --- | --- | --- |
Tên đầy đủ:  Tiago Miguel Monteiro de Almeida
Ngày sinh:  13 tháng 9, 1990 (34 tuổi)
Nơi sinh:  Lisbon, Bồ Đào Nha
Chiều cao:  1,80 m (5 ft 11 in)
Vị trí:  Hậu vệ phải
Thông tin đội
Đội hiện nay:  Varzim
Số áo:  18
Sự nghiệp cầu thủ trẻ
Năm:  Đội
2006–2007:  Casa Pia
2007–2009:  Belenenses
Sự nghiệp cầu thủ chuyên nghiệp*
| Năm |  Đội |  ST |  (BT) |
| 2009–2017 |  Belenenses |  8 |  (0) |
| 2009–2010 |  → Mafra (mượn) |  20 |  (2) |
| 2010–2011 |  → Tourizense (mượn) |  15 |  (4) |
| 2011–2012 |  → Pinhalnovense (mượn) |  14 |  (8) |
| 2012–2014 |  → Vitória S.C. (mượn) |  55 |  (2) |
| 2014–2015 |  → Académico Viseu (mượn) |  40 |  (7) |
| 2015–2017 |  → Chaves (mượn) |  21 |  (0) |
| 2017 |  Moreirense |  11 |  (0) |
| 2017 |  CSM Politehnica Iași |  12 |  (0) |
| 2018 |  União Madeira |  14 |  (1) |
| 2018–2020 |  Académico de Viseu |  31 |  (0) |
| 2020 |  Hermannstadt |  14 |  (1) |
| 2021 |  Varzim |  11 |  (0) |
| 2022- |  Sūduva |  15 |  (1) |
Sự nghiệp đội tuyển quốc gia‡
| Năm |  Đội |  ST |  (BT) |
| 2015– |  Cabo Verde |  11 |  (0) |
 *Số trận ra sân và số bàn thắng ở câu lạc bộ tại giải quốc gia, chính xác tính đến 24 tháng 11, 2022 ‡ Số trận ra sân và số bàn thắng ở đội tuyển quốc gia, chính xác tính đến 16 tháng 10, 2018
Tiago Miguel Monteiro de Almeida (sinh ngày 13 tháng 9 năm 1990) là một cầu thủ bóng đá người Cabo Verde  thi đấu ở vị trí hậu vệ phải cho Varzim.
Danh hiệu

Vô địch Cúp Liên đoàn bóng đá Bồ Đào Nha: 2016–17.
Nguyễn Tự Tân

Nguyễn Tự Tân (1848-1885) là Phó quản lực lượng hương binh trong phong trào Cần Vương tỉnh Quảng Ngãi, Việt Nam.
Tiểu sử

Nguyễn Tự Tân sinh ra trong một gia đình khá giả ở làng Trung Sơn, nay thuộc xã Bình Phước, huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi.
Ông thông minh và hiếu học. Năm 21 tuổi (Mậu Thìn, 1868), ông đỗ tú tài tại trường Hương Bình Định, nhưng không ra làm quan mà ở nhà làm ruộng và dạy học.
Căm thù quân Pháp xâm lược, Nguyễn Tự Tân cùng với Lê Trung Đình, Nguyễn Tấn Kỳ xây dựng chiến khu kháng Pháp ở Tuyền Tung (phía Tây huyện Bình Sơn). Đến đầu năm 1885, thì số hương binh Bình Sơn do Lê Trung Đình làm Tả vệ hương binh chánh quản, Nguyễn Tự Tân làm Hữu vệ hương binh phó quản đã lên đến con số ba ngàn người.
Ngày 5 tháng 7 năm 1885, kinh thành Huế thất thủ. Phụ chính Tôn Thất Thuyết đưa vua Hàm Nghi chạy đến chiến khu Tân Sở (Quảng Trị) ban bố dụ Cần Vương (13 tháng 7 năm 1885).
Nhận được dụ, Lê Trung Đình và Nguyễn Tự Tân cùng với các cộng sự khác kéo đến đòi các quan lại đầu tỉnh cấp vũ khí, lương thực để chống Pháp, nhưng bị từ chối. Ngay trong đêm ấy, các ông dẫn toàn thể hương binh vượt sông Trà Khúc tấn công tỉnh thành.
Hương binh làm chủ tỉnh thành được một hai hôm, thì vào ngày 5 tháng 6 năm Ất Dậu (16 tháng 7 năm 1885), quyền Tiễu Phủ sứ Sơn phòng Nghĩa-Định bấy giờ là Nguyễn Thân (trước theo Nghĩa hội Quảng Ngãi, sau theo pháp) cùng Đề đốc Đinh Hội đem khoảng 900 biền binh tiến về tỉnh thành mở cuộc vây đánh.
Phó quản hương binh Nguyễn Tự Tân bị giết tại trận cùng sáu viên chỉ huy khác, còn chánh quản Lê Trung Đình thì bị bắt, sau cũng bị xử chém tại góc phía Bắc thành Quảng Ngãi.
Sau Cách mạng tháng Tám năm 1945, chính quyền đổi tên phủ Bình Sơn thành phủ Nguyễn Tự Tân. Đến năm 1946 thì đổi lại tên cũ là huyện Bình Sơn.
Nhà thờ và mộ ông Nguyễn Tự Tân nằm ở thôn Phước Thọ xã Bình Phước, huyện Bình Sơn được xếp loại di tích văn hóa cấp tỉnh.
Hiện nay, ở Quảng Ngãi có một con đường và một trường học mang tên Nguyễn Tự Tân. Tại huyện Bình Sơn quê hương ông, tên ông còn được đặt cho một Trường chuyên Trung học Cơ sở: Trường THCS Nguyễn Tự Tân có trụ sở tại thị trấn Châu Ổ.
Mộ Nguyễn Tự Tân tại Tỉnh Quảng Ngãi