stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Quốc gia Việt Nam
Lịch sử > Hiệp ước Matignon

Tháng ba năm 1954, Thủ tướng Nguyễn Phúc Bửu Lộc mở cuộc điều đình với Pháp về chủ quyền của Việt Nam đòi hỏi Pháp phải ký hai Hiệp ước riêng. Hiệp ước thứ nhất công nhận sự độc lập trọn vẹn của Quốc gia Việt Nam, Quốc gia Việt Nam sẽ trở thành một nước độc lập không bị ràng buộc bởi Chính phủ Pháp. Hiệp ước thứ hai sẽ minh định quan hệ giữa Việt Nam và Pháp. Trong khi đó chiến trận ở Đông Dương càng tăng cường độ. Sự thất trận của Pháp tại Điện Biên Phủ vào tháng Năm càng làm tình hình thêm thúc bách.
Ngày 4/6/1954, trước khi Hiệp định Genève được ký kết 6 tuần, Thủ tướng Pháp đã ký Hiệp ước Matignon (1954) với Thủ tướng Quốc gia Việt Nam công nhận Quốc gia Việt Nam hoàn toàn độc lập và là thành viên của khối Liên hiệp Pháp. Theo đó chính phủ Quốc gia Việt Nam sẽ tự chịu trách nhiệm với những hiệp định quốc tế được ký bởi Chính phủ Pháp trước đó nhưng có liên quan tới họ, cũng như không còn bị ràng buộc bởi bất cứ hiệp ước nào do Chính phủ Pháp ký sau này. Tuy nhiên, có ý kiến cho rằng Quốc gia Việt Nam vẫn bị ràng buộc bởi Liên hiệp Pháp vì chính phủ này chỉ sở hữu một vài thuộc tính của một chủ quyền đầy đủ, và đặc biệt là nó phụ thuộc vào Pháp về quốc phòng. Mặt khác, Hiệp ước Matignon chỉ được ký dưới dạng ghi nhớ giữa 2 Thủ tướng chứ không phải nguyên thủ cao nhất của 2 bên (Tổng thống Pháp René Coty và Quốc trưởng Bảo Đại). Nhiều người đổ lỗi cho Quốc gia Việt Nam vì họ không có chữ ký trong Hiệp định, nhưng chính Pháp cũng từ chối ký vào Hiệp ước đã được thương thảo xong. Bảo Đại đã đến Pháp từ tháng 4 và dự định rằng vấn đề ký chính thức sẽ được giải quyết trong 2-3 tuần, nhưng dự định này đã tắt ngấm khi Hiệp định Genève diễn tiến quá nhanh. Sau khi Hiệp định Genève được ký, Hiệp ước Matignon đã không bao giờ được hoàn thành. Đặc biệt, khi chính quyền của Thủ tướng Joseph Laniel đưa vấn đề trao trả độc lập cho Quốc gia Việt Nam thì bị Quốc hội Pháp kịch liệt phản đối.
Lịch sử > Giai đoạn Hậu Hiệp định Genève 1954 - 1956

Vì chưa hoàn toàn độc lập khỏi Pháp nên lực lượng vũ trang của Quốc gia Việt Nam vẫn theo quân Pháp tập kết về miền Nam Việt Nam. Quân Pháp sẽ rút dần sau hai năm và Việt Nam sẽ tiến hành tổng tuyển cử thống nhất đất nước.
Tuy nhiên, báo cáo của CIA cho Tổng thống Mỹ Eisenhower thấy rằng khoảng 80% dân số Việt Nam sẽ bầu cho Hồ Chí Minh nếu cuộc tổng tuyển cử được thi hành. Có quan điểm cho rằng Ngô Đình Diệm không muốn có cuộc Tổng Tuyển cử vì ông ta biết rằng mình sẽ thua; và không ai có thể thắng Hồ Chí Minh trong cuộc Tổng Tuyển cử tự do, vì ông là một George Washington của Việt Nam. Vì những lý do đó Hoa Kỳ đã hậu thuẫn Quốc gia Việt Nam để cuộc tuyển cử không thể diễn ra.
Theo Tuyên bố cuối cùng của Hiệp định Genève thì Tổng tuyển cử ở cả hai miền được dự trù vào tháng 7 năm 1956 nhưng Tổng thống Ngô Đình Diệm bác bỏ mọi cuộc thảo luận sơ khởi, hành động này khiến Ngô Đình Diệm bẽ mặt ở phương Tây. Theo nhận xét của Tây phương thì Ngô Đình Diệm là kẻ ngoan cố và khao khát quyền lực chuyên chế, nhưng theo Duncanson thì sự thật phức tạp hơn. Miền Bắc có dân số đông hơn miền Nam 2 triệu người (tính cả gần 1 triệu người miền Bắc di cư vào Nam). Hơn nữa, vào thời điểm 1955 – 1956, trước sự hỗn loạn gây ra bởi sự tranh giành của các giáo phái và do hoạt động bí mật của Việt Minh tại miền Nam, cuộc Cải cách ruộng đất tại miền Bắc Việt Nam tạo ra bầu không khí căng thẳng dẫn đến cuộc nổi dậy của nông dân tại các vùng lân cận Vinh. Do vậy, Ducanson cho rằng những tình hình diễn ra ở cả hai miền khiến Ủy hội Quốc tế Kiểm soát Đình chiến Đông Dương không có hy vọng đảm bảo một cuộc bầu cử thật sự tự do trong đó cử tri có thể bỏ phiếu theo ý muốn mà không sợ bị trả thù chính trị Tuy nhiên, trái ngược với quan điểm của Ducanson, theo các báo cáo của Ủy ban Giám sát Quốc tế thì trong giai đoạn 1954-1956, họ chỉ nhận được 19 đơn khiếu nại về việc trả thù chính trị trên toàn lãnh thổ miền Bắc Việt Nam.
Lịch sử > Được Mỹ hỗ trợ

Năm 1954, đội bán quân sự của Mỹ do Edward Lansdale, người của CIA và đã làm cố vấn cho Pháp tại Việt Nam từ 1953, giúp huấn luyện các lực lượng vũ trang của Quốc gia Việt Nam (sau đó đổi tên thành Việt Nam Cộng hòa); xây dựng các cơ sở hạ tầng phục vụ quân sự tại Philippines; bí mật đưa một lượng lớn vũ khí và thiết bị quân sự vào Việt Nam; giúp đỡ phát triển các kế hoạch "bình định Việt Minh và các vùng chống đối" . Ngày 13-12-1954, Mỹ và Pháp ký kết văn kiện cho phép các cố vấn quân sự Mỹ thay thế dần cho sĩ quan Pháp tham gia huấn luyện quân đội Quốc gia Việt Nam ở miền Nam Việt Nam. Tháng 1-1955, Mỹ chính thức viện trợ quân sự trực tiếp cho quân đội Quốc gia Việt Nam.
Tính ra, từ năm 1954 đến năm 1960, Mỹ đã viện trợ cho Việt Nam Cộng hòa 7 tỷ đôla, trong đó viện trợ quân sự là 1.500 triệu đôla. Trong những năm 1954-1956, Mỹ đã bỏ ra 414 triệu đôla giúp trang bị cho các lực lượng thường trực Việt Nam Cộng hòa, gồm 170.000 quân và lực lượng cảnh sát 75.000 quân; 80% ngân sách quân sự của Quốc gia Việt Nam là do Mỹ viện trợ. Từ năm 1955 đến 1960, có tất cả 800 chuyến tàu chờ vũ khí và phương tiện quân sự của Mỹ vào miền Nam Việt Nam. Số viện trợ này giúp Quốc gia Việt Nam đủ sức duy trì bộ máy hành chính và quân đội khi không còn viện trợ của Pháp. Quân đội Quốc gia Việt Nam dần thay thế chiến thuật và vũ khí của Pháp bằng của Mỹ.
Tuy người Pháp công nhận nền độc lập của Quốc gia Việt Nam họ chỉ miễn cưỡng bàn giao các cơ quan hành chính mà họ còn nắm giữ như cố ý gây cản trở tiến trình tách Quốc gia Việt Nam ra khỏi Liên hiệp Pháp, nhất là sau khi Quốc trưởng Bảo Đại chọn Ngô Đình Diệm làm Thủ tướng, một người không có thiện cảm với Pháp. Trong khi đó Pháp tiếp tục chi viện cho nhóm Bình Xuyên và hai giáo phái Cao Đài và Hòa Hảo cho đến năm 1955 mới thôi. Ba nhóm này có khoảng 20.000 quân kiểm soát một vùng rộng lớn; quân Cao Đài chủ yếu ở miền Đông Nam Bộ, quân Hòa Hảo ở miền Tây còn Bình Xuyên chiếm cứ Sài Gòn-Chợ Lớn. Khi không còn chi viện của Pháp nữa, các lực lượng này quay sang làm áp lực và tranh chấp với chính phủ Quốc gia.
Lịch sử > Quân Pháp rút khỏi Việt Nam

Sự kiện quan trọng trong giai đoạn này là việc Tổng thống Hoa Kỳ Eisenhower gửi công hàm chính thức cho Thủ tướng Ngô Đình Diệm cho biết từ đây chính phủ Quốc gia Việt Nam sẽ nhận viện trợ trực tiếp của chính phủ Hoa Kỳ chứ không qua nhà đương cục Pháp như trước.
Ngô Đình Diệm cho rằng cơ hội duy nhất cho chính phủ quốc gia Việt Nam đứng vững được là phải thoát khỏi những ảnh hưởng còn sót lại của Pháp, và ông quyết định phải thực hiện mục tiêu đó. Chỉ sau vài tháng nắm quyền thủ tướng, tháng 12 năm 1954 ông bãi bỏ quyền phát hành giấy bạc của Ngân hàng Đông Dương (một cơ quan do Pháp thành lập), từ nay giấy bạc lưu hành trên lãnh thổ miền Nam sẽ do Ngân hàng Quốc gia Việt Nam mới thành lập phát hành và cục hối đoái giao cho chính phủ Quốc gia Việt Nam quản lý. Tiếp đó ông yêu cầu chính phủ Pháp trong vòng năm tháng thực hiện chuyển giao cho Quốc gia Việt Nam mọi công tác của Quân đội Quốc gia Việt Nam còn phụ thuộc vào bộ chỉ huy Liên hiệp Pháp.
Lịch sử > Thành lập Việt Nam Cộng hòa

Năm 1955, nhờ gian lận trong một cuộc trưng cầu ý dân, Thủ tướng Ngô Đình Diệm phế truất Quốc trưởng Bảo Đại, lên làm Tổng thống đầu tiên của chính phủ Việt Nam Cộng hòa. Đây là nền Đệ Nhất Cộng hòa Việt Nam và tên gọi Quốc gia Việt Nam không còn được sử dụng nữa.
Phía Việt Nam Dân chủ Cộng hòa luôn coi cuộc trưng cầu ý dân là một trò hề khi Ngô Đình Diệm đã gian lận một cách trắng trợn và không thừa nhận cuộc trưng cầu ý dân này.
Quân đội

Bài chi tiết: Quân đội Quốc gia Việt Nam
Quân đội > Thành lập

Ngày 8/12/1950, Quốc gia Việt Nam và Pháp ký Hiệp định quân sự thành lập Quân đội Quốc gia Việt Nam bằng cách đặt một số đơn vị quân đội Pháp tại Việt Nam dưới quyền chỉ huy của Quốc gia Việt Nam. Dự kiến quân đội này sẽ bao gồm 120.000 quân và 4.000 sĩ quan. Pháp sẽ hỗ trợ Quốc gia Việt Nam thành lập những đơn vị mới do sĩ quan Việt Nam chỉ huy và đào tạo sĩ quan người Việt thay thế dần những sĩ quan Pháp đang hiện diện trong Quân đội Quốc gia Việt Nam.
Về việc thành lập Quân đội Quốc gia Việt Nam, tướng Jean de Lattre de Tassigny nhận xét "người Việt có khả năng trở thành những chiến binh xuất sắc". Chỉ cần vài tuần huấn luyện là có thể tạo ra những đơn vị có khả năng tác chiến. Thanh niên Việt Nam rất nhiều, nếu Quốc gia Việt Nam không tuyển mộ thì sẽ bỏ phí, hơn nữa có thể Việt Minh sẽ tuyển mộ những người đó. Vấn đề của Quân đội Quốc gia Việt Nam là thiếu chỉ huy người Việt. Để giải quyết vấn đề này cần sự trợ giúp của Mỹ. Bất cứ một sĩ quan Pháp nào cũng sẽ gây ra tranh chấp làm suy yếu đơn vị anh ta chỉ huy. Tuy nhiên de Lattre kiên quyết chống lại viện trợ trực tiếp của Mỹ cho Quân đội Quốc gia Việt Nam.
Quân đội > Tập kết vào miền Nam

Sau khi Pháp thua trận Điện Biên Phủ và ký Hiệp định Genève, quân đội Quốc gia Việt Nam theo quân Pháp tập kết về miền Nam Việt Nam. Ngày 12 tháng 1 năm 1955, Ngô Đình Diệm đã bổ nhiệm Thiếu tướng Lê Văn Tỵ vào chức vụ Tổng Tham mưu trưởng. Quân đội Quốc gia Việt Nam chuyển sang nằm dưới quyền chính phủ Đệ Nhất Cộng hòa Việt Nam của tổng thống Ngô Đình Diệm và trở thành hạt nhân của Quân lực Việt Nam Cộng hòa.
Ngoại giao

Chiếu theo Điều II trong Hiệp ước Élysée thì Quốc gia Việt Nam có quyền trao đổi đại sứ với các nước khác nhưng Tổng thống Pháp, nhân danh Chủ tịch Liên hiệp Pháp có quyền phê chuẩn hay không chấp nhận, đồng thời "Việt Nam sẽ theo đuổi một chính sách ngoại giao phù hợp với chính sách của Liên hiệp Pháp". Tính đến đầu năm 1950 có 35 quốc gia công nhận Quốc gia Việt Nam, trong số đó có Hoa Kỳ, Nam Hàn, Xiêm La, Ba Tư, Bỉ, Tân Tây Lan, Úc, Hy Lạp, Tây Ban Nha và các nước Nam Mỹ.
Hoa Kỳ và Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland công nhận Chính quyền Quốc gia Việt Nam ngày 7 tháng 2 năm 1950. Donald Heath được cử làm đại sứ Mỹ đầu tiên sang nhận nhiệm sở ở Sài Gòn.
Trong quá trình tồn tại, trước sức ép từ Mỹ, Pháp phải nới rộng tính độc lập và tự trị của Quốc gia Việt Nam so với lúc mới thành lập. Tháng 9/1951, Quốc gia Việt Nam đại diện Việt Nam tham gia Hội nghị San Francisco gồm phái đoàn của 51 nước để thảo luận về việc ký Hiệp ước Hoà bình với Nhật Bản. Một dấu mốc ngoại giao của Quốc gia Việt Nam là việc cùng Pháp đổ quân tiếp quản hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa từ tay Đế quốc Nhật Bản.
Các đời Thủ tướng

Xem thêm: Tổ chức chính quyền Quốc gia Việt Nam
Quốc gia Việt Nam theo hình thức quân chủ lập hiến với nguyên thủ là Quốc trưởng Bảo Đại. Về mặt hành pháp có chức vụ Thủ tướng, được chỉ định bởi Quốc trưởng và chịu trách nhiệm trước Quốc trưởng.
| Stt | Họ và tên | Hình ảnh | Thời gian tại nhiệm | Chú thích |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  1 |  Nguyễn Văn Xuân (1892-1989) |   |  27/5/1948 - 14/7/1949 | Chính phủ Trung ương Lâm thời Việt Nam |
|  2 |  Bảo Đại (1913-1997) |   |  14/7/1949 - 21/1/1950 | Quốc trưởng kiêm nhiệm Thủ tướng |
|  3 |  Nguyễn Phan Long (1889-1960) |   |  21/1/1950 - 27/4/1950  |  |
|  4  |  Trần Văn Hữu (1895-1985) |   |  6/5/1950 - 3/6/1952 |  |
|  5 |  Nguyễn Văn Tâm (1893-1990) |   |  23/6/1952 - 7/12/1953 |  |
|  6 |  Bửu Lộc (1914-1990) |   |  11/1/1954 - 16/6/1954 |  |
|  7 |  Ngô Đình Diệm (1901-1963) |   |  16/6/1954 - 23/10/1955 |  |
Ngày 16 Tháng Sáu năm 1954 Quốc trưởng Bảo Đại bổ nhiệm Ngô Đình Diệm làm Thủ tướng trong khi ở Genève các phe tham chiến đang thương thuyết tìm một giải pháp cho cuộc chiến ở Đông Dương. Sang đầu tháng Bảy danh sách Nội các như sau:
Thành phần Chính phủ từ tháng 7/1954 đến tháng 10/1955

| Stt | Họ và tên | Chức vụ | Chú thích |
| --- | --- | --- | --- |
|  1 |  Ngô Đình Diệm |  Thủ tướng | kiêm Tổng trưởng Nội vụ và Quốc phòng |
|  2  |  Trần Văn Chương (1898-1986) |  Quốc vụ khanh |  |
|  3 |  Trần Văn Đỗ (1903-1990) |  Bộ trưởng Ngoại giao |  |
|  4 |  Phan Khắc Sửu (1905-1970) |  Bộ trưởng Canh nông |  |
|  5 |  Trần Văn Của |  Tổng trưởng Tài chính và Kinh tế |  |
|  6 |  Trần Văn Bạch |  Tổng trưởng Công chánh và Giao thông |  |
|  7 |  Nguyễn Dương Đôn (1911-1999) |  Bộ trưởng Giáo dục |  |
|  8 |  Nguyễn Tăng Nguyên |  Tổng trưởng Lao động và Thanh niên |  |
|  9 |  Phạm Hữu Chương |  Tổng trưởng Y tế và Xã hội |  |
|  10 |  Trần Chánh Thành |  Bộ trưởng Phủ Thủ tướng |  |
|  11 |  Lê Ngọc Chấn |  Bộ trưởng Quốc phòng |  |
|  12 |  Nguyễn Ngọc Thơ (1908-1976) |  Bộ trưởng Nội vụ |  |
|  13 |  Lê Quang Luật |  Bộ trưởng Thông tin |  |
|  14 |  Bùi Văn Thinh |  Bộ trưởng Tư pháp |  |
|  15 |  Phạm Duy Khiêm (1908-1974) |  Phát ngôn viên Phủ Thủ tướng |  |
Đánh giá > Tính pháp lý của việc thành lập Quốc gia Việt Nam

Theo một phân tích pháp lý thì Hiệp định Élysée (bản Hiệp định thành lập Quốc gia Việt Nam) là một văn bản bất hợp pháp, bởi cả hai bên tham gia ký kết đều không có đủ tư cách pháp lý vì những lý do sau:
Chính phủ Pháp không còn tư cách pháp lý quốc tế ở Việt Nam sau khi vua Bảo Đại ra Tuyên cáo tháng 3-1945, theo đó xóa bỏ những hiệp ước mà nhà Nguyễn đã ký với Pháp.
Bảo Đại cũng không còn tư cách pháp lý đại diện cho nước Việt Nam, bởi ông đã thoái vị ngày 25-8-1945 và chỉ còn là một công dân bình thường. Một công dân thì không có quyền đại diện cho quốc gia để ký kết Hiệp định với nước ngoài (chỉ có nguyên thủ quốc gia hoặc Quốc hội mới có quyền này).
Chính phủ đại diện cho nước Việt Nam khi đó là Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Mọi văn bản do công dân Việt Nam ký với bất kỳ chính phủ nào mà không được sự cho phép của Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa thì đều là vô giá trị.
Đánh giá > Việt Nam Cộng hòa

Sách giáo khoa Lịch sử lớp nhất của Việt Nam Cộng hòa được xuất bản năm 1966 nhận định rằng chính phủ Bảo Đại chỉ là một mánh khóe lừa gạt của Pháp:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Vì quyền lợi của Pháp và Việt Nam chống đối nhau nên cuối năm 1946 chiến tranh Việt Pháp bùng nổ. Quân Pháp lần hồi chiếm đóng các thành thị. Người Việt yêu nước rút ra bưng biền tổ chức trường kỳ kháng chiến. Năm 1949, Pháp rước Bảo Đại từ Trung Hoa về lập chính phủ, mong lôi kéo người Quốc gia. Nhưng mánh khóe của Pháp không lừa gạt được chiến sĩ Việt Nam. Cuộc kháng chiến ngày càng mãnh liệt và đến tháng 5-1954, quân Pháp đại bại tại Điện Biên Phủ, phải kêu gọi hòa bình. Việt Minh lúc này lại đứng ra cùng Pháp ký Hiệp định Genève (20-7-1954) chia đôi đất nước: từ sông Bến Hải ra Bắc thuộc Việt Minh, từ sông Bến Hải vào Nam thuộc chánh phủ Quốc gia. | ” |
Tuy nhiên, sách không ghi về việc chính phủ Bảo Đại chính là tiền thân của Việt Nam Cộng hòa, không ghi về việc chính Việt Minh đã lãnh đạo nhân dân Việt Nam đánh bại Pháp tại Điện Biên Phủ mà chỉ ghi chung chung là "chiến sĩ Việt Nam". Sách cũng bóp méo nội dung Hiệp định Genève là "chia đôi đất nước" (thực ra Hiệp định Genève chỉ chia Việt Nam thành 2 vùng tập kết quân sự tạm thời, sau đó chính Việt Nam Cộng hòa từ chối thi hành hiệp định nên mới dẫn tới hoàn cảnh Việt Nam bị chia đôi).
Thư mục

Archimedes L.A Patti (2008), Why Vietnam, Nhà xuất bản Đà Nẵng.
Nguyễn Khắc Ngữ (1991a). Các Đảng-phái Quốc-gia Lưu-vong 1946–1950: Hội-nghị Hương-Cảng 9-9-1947. Montréal, Canada: Nhóm Nghiên-cứu Sử Địa.
Nguyễn Khắc Ngữ (1991b). Bảo-Đại, các Đảng-phái Quốc-gia và sự Thành-lập Chính-quyền Quốc-gia. Montréal, Canada: Nhóm Nghiên-cứu Sử Địa.
Reilly, Brett (2018). The Origins of the Vietnamese Civil War and the State of Vietnam (PhD). University of Wisconsin–Madison.
Ninh, Xuân Thao (2019). L'État du Viêt-Nam dans ses rapports avec la France (1949–1955): une autre voie pour l'indépendance du Viêt-Nam (PhD). Université Bordeaux Montaigne.
| x t  Liên bang Đông Dương |
| --- | --- | --- |
| Bối cảnh |  Quan hệ Pháp – Châu Á  Đế quốc thực dân Pháp  Quan hệ Pháp – Việt Nam  Quan hệ Pháp – Thái Lan  Quan hệ Pháp – Trung Quốc  |   |
| Lãnh thổ cấu thành |  Nam Kỳ  Bắc Kỳ  Trung Kỳ  Campuchia  Lào  Quảng Châu Loan  Chính phủ Trung ương lâm thời Việt Nam  Quốc gia Việt Nam  |   |
| Sự kiện |  Quan hệ giữa Nguyễn Ánh và người Pháp (1777–1820)  Cuộc nổi dậy Lê Văn Khôi (1833–1835)  Trận Đà Nẵng (1858)  Chiến dịch Nam Kỳ (1858–1862)  Chiến dịch Bắc Kỳ (1883–1886)  Chiến tranh Pháp-Thanh (1884–1885)  Chiến tranh Xiêm-Pháp (1893)  Chiến tranh thế giới thứ nhất  Phong trào hội kín Nam Kỳ  Khởi nghĩa Thái Nguyên  Khởi nghĩa Giàng Pả Chay  Vụ ám sát Bazin  Khởi nghĩa Yên Bái  Chiến tranh thế giới thứ hai  Chiến tranh Pháp-Thái (1940–1941)  Chiến dịch Đông Dương (1940)  Chiến dịch Đông Dương (1945)  Cách mạng tháng Tám  Tuyên ngôn độc lập (Việt Nam Dân chủ Cộng hòa)  Chiến tranh Đông Dương  Chiến dịch Điện Biên Phủ  Hội nghị Genève  |   |
| Hiệp định |  Hòa ước Versailles (1787)  Hòa ước Nhâm Tuất (1862)  Hòa ước Quý Hợi (1863)  Hòa ước Nhâm Tuất (1874)  Hòa ước Quý Mùi (1883)  Hòa ước Giáp Thân (1884)  Hòa ước Thiên Tân (1885)  Hiệp định Genève (1954)  |   |
| Nhân vật Pháp |  Pierre Pigneau de Behaine  Jean-Baptiste Chaigneau  Jean-Baptiste Cécille  Charles de Montigny  Charles Rigault de Genouilly  Amédée Courbet  Henri Rivière  Francis Garnier  Ernest Doudart de Lagrée  Auguste Pavie  Albert Sarraut  |   |
| Tổ chức |  Hội Thừa sai Paris  Lính tập  Quân đoàn viễn chinh Bắc Kỳ  Quân đoàn bộ binh Bắc Kỳ  Toàn quyền Đông Dương  |   |
Hiệu kỳ của Quốc trưởng Bảo Đại.
Sĩ quan Pháp trao huân chương cho binh lính quân đội Quốc gia Việt Nam
Nguyễn Đăng Bảy

| Nguyễn Đăng Bảy |
| --- | --- |

Thông tin cá nhân
Sinh: 
Ngày sinh: (1923-01-01)1 tháng 1, 1923
Nơi sinh: Từ Sơn, Bắc Ninh
 
Mất: tháng 6, 2007 (83–84 tuổi)
Giới tính: nam
Quốc tịch:  Việt Nam
Nghề nghiệp: Nhà quay phim
Lĩnh vực: Điện ảnh
Khen thưởng:  Huân chương Lao động hạng Nhì 
Danh hiệu: Nghệ sĩ nhân dân (1988)
Giải thưởng
Liên hoan phim Việt Nam   1973 Quay phim xuất sắc nhất   1974 Quay phim xuất sắc nhất  
Website
Nguyễn Đăng Bảy trên IMDb
x • t • 
Nguyễn Đăng Bảy (1 tháng 1 năm 1923 – tháng 6 năm 2007) là nhà quay phim điện ảnh Việt Nam, ông đảm nhận vai trò quay phim cho nhiều bộ phim truyện và phim tài liệu nổi tiếng của nền điện ảnh cách mạng Việt Nam.
Tiểu sử

Ông sinh năm 1923, quê ở làng Phù Lưu, Từ Sơn, Bắc Ninh. Từ năm 16 tuổi, Nguyễn Đăng Bảy hoạt động trong phong trào Thanh niên Phản đế. Sau Cách mạng tháng 8, tham gia khởi nghĩa tại tỉnh Bắc Kạn, ông làm việc ở Ty Thông tin Tuyên truyền của tỉnh, sau chuyển lên Nha và công tác trong tổ phóng viên nhiếp ảnh tuyên truyền kháng chiến.
Năm 1949, được cơ quan giao cho chiếc máy quay phim chiến lợi phẩm để quay tư liệu kháng chiến về Hồ Chí Minh. Từ đây, ông đã thực hiện quay các phóng sự Bác Hồ thăm nông thôn Đại Từ, Bác Hồ thăm Đại hội Phụ nữ ở Đại Từ, Sinh nhật "Lục tuần Đại khánh" của Bác Hồ, cũng như tư liệu về các chiến dịch Tây Bắc, Nghĩa Lộ, Trung du, Điện Biên Phủ, về Đại hội Đảng Cộng sản Việt Nam lần II, về tháng hữu nghị Việt – Trung – Xô. Ông cũng là một nhiếp ảnh gia và là phóng viên mặt trận tại các chiến dịch: Đông Khê, Thất Khê, Điện Biên Phủ,...
Sau khi hòa bình lập lại tại miền Bắc, ông làm phim tài liệu Đường sắt Hà Nội – Mục Nam quan, và quay các phim khác như Phong cảnh Hà Nội (1956), Núi rừng Việt Bắc (1957). Ông cũng thực hiện nhiều hình ảnh về các chuyến công tác của Hồ Chí Minh trong và ngoài nước. Một trong số đó là bộ phim Bác Hồ thăm Ấn Độ (theo lời mời của Thủ tướng Jawaharlal Nehru năm 1958).
Năm 1960, Nguyễn Đăng Bảy thực hiện bộ phim truyện đầu tay Cô gái công trường của đạo diễn Nguyễn Tiến Lợi. Năm tiếp theo, ông tham gia quay chính cho bộ phim Con chim vành khuyên và đã giành giải Quay phim xuất sắc nhất tại Liên hoan phim Việt Nam lần II (1973). Ông đoạt giải thưởng này lần thứ hai tại Liên hoan phim Việt Nam lần III năm 1975 với phim Đến hẹn lại lên (1974). Ông đã quay tổng cộng gần 30 bộ phim truyện, trong đó có những phim nổi bật khác như Nổi gió (1966), Không nơi ẩn nấp (1971), Ngày lễ Thánh (1976), Chuyến xe bão táp (1977), Chị Dậu (1980), Ngày ấy bên sông Lam (1983)...
Ngày 14 tháng 12 năm 1983, Nguyễn Đăng Bảy được nhà nước Việt Nam tặng thưởng Huân chương Lao động hạng Nhì. Năm 1988, ông được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ nhân dân và là nhà quay phim đầu tiên nhận được danh hiệu này.
Ông là đồng hương và là anh vợ của nhà văn Kim Lân. Con trai ông, đạo diễn Nguyễn Lê Văn, hiện là đạo diễn Ban Khoa giáo - Đài Truyền hình Việt Nam (VTV2) của VTV, anh được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ ưu tú năm 2012.
Nguyễn Đăng Bảy qua đời vào tháng 6 năm 2007, ông được mai táng tại quê nhà.
Chú thích

1 2 3  “Một vài nét về Nghệ sĩ Nhân dân Nguyễn Đăng Bảy”. Hội Điện ảnh Việt Nam. Bản gốc lưu trữ ngày 28 tháng 2 năm 2010. Truy cập ngày 27 tháng 11 năm 2010.
↑  “Một vài nét về NSND Nguyễn Đăng Bảy”. ngaydienanh.com. Hội Điện ảnh Việt Nam. Lưu trữ bản gốc ngày 28 tháng 2 năm 2010. Truy cập ngày 21 tháng 5 năm 2023.
1 2  Xuân Ba (23 tháng 7 năm 2007). “Đã bặt vắng cụ Kim Lân cùng Lão Hạc”. Công an nhân dân. Truy cập ngày 16 tháng 2 năm 2023.
↑  Trần Luân Kim (1 tháng 8 năm 2012). “Con chim vành khuyên - Bài thơ bi tráng của Điện ảnh Việt Nam”. Thế giới Điện ảnh. Lưu trữ bản gốc ngày 28 tháng 3 năm 2019. Truy cập ngày 21 tháng 5 năm 2023.
↑  Lý Phương Dung (30 tháng 10 năm 2008). “Bác dặn: "Phải lắng nghe ý kiến của nhân dân"”. Báo Nhân Dân. Truy cập ngày 23 tháng 4 năm 2022.
↑  “Văn kiện Quốc hội toàn tập (tập VI)”. Văn phòng Quốc hội. Lưu trữ bản gốc ngày 12 tháng 12 năm 2024. Truy cập ngày 12 tháng 12 năm 2024.
↑  Thanh Phàn (8 tháng 12 năm 1988). “114 nghệ sĩ được tặng danh hiệu Nghệ sĩ nhân dân và Nghệ sĩ ưu tú đợt 2”. Báo Sài Gòn Giải Phóng. 4169: 4. OCLC 191971401.
↑  Vi Thùy Linh (ngày 3 tháng 6 năm 2010). “Phủ Thành Chương được tôn vinh”. Báo An ninh Thế giới. Truy cập ngày 27 tháng 11 năm 2010.
↑  Nguyên An (tháng 4 năm 2023). “NSND Nguyễn Đăng Bẩy - đời quay, đời người”. Văn hóa Nghệ thuật (532): 35–37. ISSN 0866-8655. Lưu trữ bản gốc ngày 21 tháng 5 năm 2023. Truy cập ngày 21 tháng 5 năm 2023.
Babymons7er

| BabyMons7er> EP của BabyMonster |
| --- | --- |
Phát hành: 1 tháng 4 năm 2024 (2024-04-01)
Thời lượng: 20:01
Ngôn ngữ: Tiếng Hàn Tiếng Anh
Hãng đĩa: YG

Đĩa đơn từ BabyMons7er
 "Batter Up" Phát hành: 27 tháng 11 năm 2023  "Stuck in the Middle" Phát hành: 1 tháng 2 năm 2024  "Sheesh" Phát hành: 1 tháng 4 năm 2024 
 
BabyMons7er là đĩa mở rộng đầu tay của nhóm nhạc nữ Hàn Quốc BabyMonster. EP được phát hành vào ngày 1 tháng 4 năm 2024 bởi YG Entertainment.
Bối cảnh và phát hành

BabyMonster ra mắt vào ngày 27 tháng 11 năm 2023, cùng việc phát hành đĩa đơn "Batter Up" với nhóm gồm sáu thành viên. Thành viên Ahyeon vì vấn đề sức khỏe cá nhân nên đã không thể tham gia các hoạt động của nhóm và bị loại khỏi đội hình ra mắt. Ngày 31 tháng 12, người sáng lập YG Entertainment Yang Hyun-suk đã công bố kế hoạch phát hành EP đầu tiên của nhóm vào tháng 4 năm 2024, sau khi phát hành đĩa đơn "Stuck in the Middle" vào ngày 1 tháng 2 năm 2024. Thông báo tiếp theo của Yang Hyun-suk vào ngày 24 tháng 1 năm 2024, tiết lộ rằng Ahyeon đã khỏi bệnh và sẽ tái gia nhập nhóm để quảng bá EP sắp tới của BabyMonster vào tháng 4. Các đĩa đơn đã phát hành trước đó của nhóm cũng được thu âm lại cùng Ahyeon.
Ngày 28 tháng 2, YG Entertainment chính thức thông báo phát hành EP đầu tiên của nhóm mang tên BabyMons7er, dự kiến phát hành vào ngày 1 tháng 4. Ngày 10 tháng 3, YG tung ra trailer cho đĩa mở rộng. Ngày 18 tháng 3, Yang Hyun-suk công bố danh sách bài hát nằm trong EP.
Sáng tác

Trong thông báo của Yang Hyun-suk về danh sách ca khúc của EP, ông mô tả ca khúc chủ đề "Sheesh" là một bài hát hip-hop với phần điệp khúc mạnh mẽ và giai điệu u ám hơn so với đĩa đơn đầu tay "Batter Up" của nhóm. Ông cũng cho biết thêm rằng ca khúc "Like That" được ca sĩ kiêm nhạc sĩ người Mỹ Charlie Puth sáng tác tặng cho nhóm, sau khi bản cover ca khúc "Dangerously" của thành viên Ahyeon đã thu hút sự chú ý của nhiều người hâm mộ trên toàn cầu, trong đó có chính Charlie Puth. Ca khúc "Dream" trước đó đã được phát hành không chính thức cho chương trình thực tế trước khi ra mắt BabyMonster Last Evaluation.