stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Little Boy
Thiết kế > Chi tiết cấu tạo

Bên trong quả bom Little Boy, vật liệu phóng xạ urani-235 được chia thành hai phần, tuân theo nguyên tắc của một khẩu súng: "đạn" (projectile) và "bia" (target). Phần thứ nhất—"đạn"—là một hình trụ rỗng chiếm 60% tổng khối lượng quả bom (khoảng 38,5 kg), có cấu tạo chiều dài là 16,25 inch (41,3 cm). Nó bao gồm 9 vòng urani xếp chồng nhau, mỗi vòng có đường kính ngoài 6,25 inch (15,9 cm), đường kính lỗ trung tâm 4 inch (10 cm); các vòng này được ép vào nhau tạo thành hình trụ rỗng có chiều dài là 7 inch (18 cm), đặt ở một đầu của viên đạn. Phần không gian còn lại bên trong viên đạn (phía sau những vòng urani) được đặt một đĩa wolfram carbide cùng một khối thép phía sau. Ở thời điểm kích nổ, viên đạn được đẩy tới một quãng đường di chuyển 42 inch (110 cm) dọc bên trong nòng súng trơn dài 72 inch (180 cm), đường kính 6,5 inch (17 cm). Phần thứ hai của quả bom—"bia", hay còn gọi "mục tiêu" hoặc "bộ ghép" (insert)—là phần hạt nhân phóng xạ còn lại của đầu đạn, có dạng hình trụ đường kính 4 inch (10 cm), dài 7 inch (18 cm) với một lỗ dọc trục có đường kính 1 inch (2,5 cm). Bộ phận này chứa 40% tổng khối lượng phân hạch (khoảng 25,6 kg). Bia mục tiêu là một chồng 6 đĩa urani, có hình dạng giống như vòng đệm, hơi dày hơn so với các vòng urani ở đầu đạn, có thể trượt trên một thanh trụ đường kính 1 inch (2,5 cm). Sau đó, thanh trụ này kéo dài về phía trước thông qua các chi tiết bao gồm chốt chèn bằng wolfram carbide, đe hấp thụ va chạm và chốt chặn đầu, sau cùng là kéo dài ra khỏi mặt trước của vỏ bom. Toàn bộ cụm mục tiêu này được bảo vệ ở cả hai đầu bằng các đai ốc siết.
Khi được kích nổ, "viên đạn" rỗng tiến về "mục tiêu" và trượt trên thanh trụ của mục tiêu, toàn bộ urani khi đó đạt tới khối lượng trên tới hạn, đồng thời được bao bọc hoàn toàn bởi một khối chèn và thành phản xạ neutron làm bằng wolfram carbide và thép, tổng khối lượng của hai vật liệu này là 2.300 kg. Các bộ khởi tạo neutron ở phần đáy viên đạn được kích hoạt bởi cú va chạm này.
| --- | --- |
Cấu tạo sơ lược quả bom Little Boy
:  Cánh dẫn hướng  Cụm báng súng bằng thép  Kíp nổ  Thuốc phóng Cordite  "Đạn", gồm 9 vòng urani-235 xếp chồng lên nhau, khối lượng 38,5 kg  Bộ cảm biến áp suất khí quyển  Vỏ quả bom  Thiết bị khai hỏa  Họng súng bằng thép, dài 180 cm, đường kính 17 cm  Dây dẫn khai hỏa  Cơ cấu khối chèn bằng thép  "Bia mục tiêu" gồm 6 vòng urani-235, khối lượng 25,6 kg  Bộ khối chèn và thành phản xạ neutron làm bằng wolfram carbide và thép  Chất khởi tạo neutron  Anten của radar cảnh báo đuôi Archie  Rãnh để lắp chốt an toàn bằng bor (không thể hiện trong hình)
Thiết kế > Thiết kế phi truyền thống của Little Boy

Trong hơn 50 năm đầu tiên sau năm 1945, mọi báo cáo mô tả và bản vẽ khi công bố về cơ chế hoạt động của quả bom Little Boy đều giả định rằng "viên đạn" nhỏ hình trụ đặc được bắn vào trung tâm của một "mục tiêu" tĩnh, hình trụ rỗng, có kích thước lớn hơn. Tuy nhiên, nhiều nghiên cứu đánh giá về khối lượng tới hạn cho thấy trong cấu trúc Little Boy, khối trụ rỗng kích thước lớn hơn mới chính là viên đạn. Lõi phân hạch khi được ráp lại với nhau sau kích nổ sẽ có lượng urani-235 nhiều hơn hai lần khối lượng tới hạn của nó. Điều này đòi hỏi một trong hai phần phân hạch của quả bom phải có nhiều hơn một khối lượng tới hạn, trong đó khối lớn hơn sẽ tránh việc đạt đến khối lượng tới hạn trước khi phản ứng dây chuyền xảy ra bằng cách thiết kế hình dạng và tạo ra bề mặt tiếp xúc tối thiểu với khối chặn phản xạ neutron làm bằng wolfram carbide.
Khối urani lớn hơn có một lỗ ở trung tâm nhằm giúp phân tán khối lượng và tăng diện tích bề mặt, cho phép nhiều neutron phân hạch thoát ra, do đó ngăn chặn phản ứng dây chuyền sớm. Tuy nhiên, để phần urani rỗng lớn hơn này có thể giảm bề mặt tiếp xúc với khối chèn, thì phần urani rỗng đó phải là viên đạn, vì chỉ có phần sau của đạn tiếp xúc với khối chèn xung quanh trước khi phát nổ. Phần còn lại của wolfram carbide bao quanh mục tiêu hình trụ đặc đang có khối lượng dưới tới hạn (khi đó được các nhà thiết kế bom gọi là "bộ ghép") có một khoảng không khí giữa nó và khối chèn. Cách thiết kế này cho phép nạp được lượng vật liệu phân hạch tối đa nhất có thể vào một cấu trúc bom hạt nhân kiểu súng.
Thiết kế > Hệ thống kíp nổ

Độ cao kích nổ, một trong những chủ đề thảo luận của Ủy ban Mục tiêu (Target Committee) họp ngày 10 và 11 tháng 5 năm 1945, sẽ quyết định diện tích hủy diệt của quả bom. Độ cao kích nổ phụ thuộc chủ yếu vào đương lượng nổ. Do vậy, cần thiết kế một hệ thống kíp nổ được kích hoạt ở cao độ gây ra mức hủy diệt lớn nhất, theo các tính toán cho thấy là 580 mét. Nó sử dụng một hệ thống khóa liên động ba giai đoạn như sau:
Một bộ hẹn giờ có nhiệm vụ đảm bảo rằng quả bom sẽ không phát nổ cho đến ít nhất 15 giây sau khi thả, tương đương 1/4 thời gian rơi theo dự đoán, để đảm bảo an toàn cho máy bay thả bom. Bộ hẹn giờ được kích hoạt khi chốt kích hoạt kết nối nó với máy bay bị bung ra khi quả bom rơi xuống, chuyển sang chạy bằng pin 24 volt bên trong và khởi động bộ hẹn giờ. Sau 15 giây, quả bom sẽ cách máy bay 1.100 m, đồng thời các máy đo độ cao của radar đã được kích hoạt nguồn, lúc này, hệ thống kíp nổ được chuyển sang giai đoạn cảm biến khí áp.
Mục đích của giai đoạn cảm biến đo khí áp là nhằm trì hoãn việc kích hoạt mạch điều khiển kích nổ theo cao độ kế radar cho đến khi gần đến độ cao kích nổ. Một màng kim loại mỏng bao quanh buồng chân không (thiết kế tương tự vẫn được sử dụng ngày nay trong các khí áp kế tường kiểu cũ) dần dần bị biến dạng khi áp suất không khí xung quanh tăng lên trong quá trình hạ độ cao. Tuy nhiên, kíp nổ khí áp không được coi là đủ chuẩn để kích nổ quả bom ở độ cao chính xác, vì áp suất không khí thay đổi theo điều kiện địa phương khác nhau. Khi quả bom đạt đến độ cao thiết kế cho giai đoạn này (theo báo cáo là khoảng 7.000 foot (2.100 m)), lớp màng này đóng mạch điện, kích hoạt cao độ kế radar. Giai đoạn đo khí áp đã được thêm vào vì lo ngại rằng các tín hiệu radar bên ngoài có thể gây nhiễu và kích nổ quả bom quá sớm.
Hai hoặc nhiều máy cao độ kế radar dự phòng đã được sử dụng để phát hiện độ cao cuối cùng chính xác. Khi máy cao độ kế radar xác định được độ cao chính xác, công tắc kích nổ sẽ đóng mạch, đốt cháy 3 mồi súng BuOrd Mk15, Mod 1 Navy trong chốt nòng, bắt đầu làm phát nổ 4 túi lụa, mỗi túi chứa 2 pound (0,91 kg) thuốc nổ cordite đặt trong ống có rãnh khớp so le. Thuốc nổ làm phóng viên đạn urani về phía đầu đối diện của nòng súng với vận tốc cuối cùng là 300 m/s. Khoảng 10 mili giây sau, phản ứng dây chuyền xảy ra, kéo dài chưa đến 1 micro giây. Máy đo độ cao radar được sử dụng là loại radar cảnh báo đuôi APS-13 của Lục quân Hoa Kỳ, có biệt danh "Archie", thường được sử dụng để cảnh báo những phi công chiến đấu trên máy bay khác đang tiếp cận từ phía sau.
Diễn tập

Có tổng cộng 8 tổ hợp tiền chế của Little Boy được ký hiệu là L-1, L-2, L-3, L-4, L-5, L-6, L-7 và L-11. Trong số đó, bốn quả L-1, L-2, L-5 và L-6 đã được sử dụng trong các cuộc thả bom thử nghiệm. Cuộc thả thử nghiệm đầu tiên được thực hiện với L-1 vào ngày 23 tháng 7 năm 1945. Nó được thả xuống biển gần đảo Tinian để kiểm tra máy cao độ kế radar từ chiếc Boeing B-29—sau này được gọi là Big Stink—do Đại tá Paul W. Tibbets, chỉ huy Liên đoàn 509, cầm lái. Sau đó, hai cuộc thả thử nghiệm trên biển tiếp tục được thực hiện vào ngày 24 và 25 tháng 7, sử dụng các tổ hợp bom mã số L-2 và L-5 để kiểm tra tất cả các bộ phận của quả bom. Tibbets là phi công cho cả hai chuyến bay thử nghiệm, nhưng lần này chiếc máy bay ném bom được sử dụng là chiếc Jabit. L-6 được sử dụng như loại tổ hợp diễn tập cuối cùng vào ngày 29 tháng 7. Chiếc B-29 Next Objective do Thiếu tá Charles Sweeney lái, đã bay đến Iwo Jima, nơi người ta thực tập quy trình khẩn cấp tải bom lên máy bay dự phòng. Cuộc diễn tập này được lặp lại vào ngày 31 tháng 7, nhưng lần này L-6 được chở trên một chiếc B-29 khác mang tên Enola Gay, do Tibbets lái, và quả bom đã được thả thử nghiệm gần đảo Tinian. L-11 là tổ hợp bom được sử dụng cuối cùng cho quả bom thả ở Hiroshima.
Vụ ném bom xuống Hiroshima > Dự án Ichiban

Vào năm 1962, những nhà khoa học tại Los Alamos đã tạo ra một mô hình của Little Boy được gọi là "Dự án Ichiban" nhằm tìm ra lời giải cho một số câu hỏi chưa được trả lời, nhưng nó vẫn không làm sáng tỏ tất cả các vấn đề. Năm 1982, Los Alamos đã tạo ra một bản sao của quả bom Little Boy từ bản vẽ và thông số kỹ thuật ban đầu. Phiên bản bản sao này đã được thử nghiệm với chất phóng xạ urani đã được làm giàu nhưng với thiết lập an toàn để không gây ra vụ nổ hạt nhân. Một cần cẩu thủy lực được sử dụng để di chuyển đầu đạn, và người ta thực hiện nhiều thí nghiệm để đánh giá sự phát xạ neutron. Dựa trên những thử nghiệm này và dữ liệu từ máy bay The Great Artiste năm 1945,  đương lượng nổ được ước tính là khoảng 16,6 ± 0,3 kilo tấn TNT. Sau khi thực hiện các phương pháp ước tính, một báo cáo năm 1985 kết luận rằng đương lượng nổ của Little Boy là 15 kt (63 TJ) ± 20%.
Hậu quả

Tháng 4 năm 1945, sau khi được chọn làm mục tiêu thả bom hạt nhân, Hiroshima không bị oanh tạc như những nơi khác để phục vụ như một mục tiêu hoàn toàn nguyên vẹn, nơi có thể quan sát được ảnh hưởng của bom hạt nhân đối với một thành phố chưa bị tàn phá bởi bom đạn. Trong khi thiệt hại có thể được nghiên cứu sau đó, sức nổ của Little Boy, vốn chưa được thử nghiệm trước đó, chỉ có thể được xác định tại thời điểm phát nổ thông qua những thiết bị thả dù từ máy bay thám thính (chiếc The Great Artiste) đồng hành với chiếc máy bay ném bom. Dữ liệu truyền vô tuyến từ các thiết bị này cho thấy đương lượng nổ của quả bom vào khoảng 15 kt (63 TJ). So sánh sức công phá này với thiệt hại quan sát được tại hiện trường giúp tính toán theo công thức gần đúng, gọi là quy tắc diện tích sát thương 5 psi (34 kPa). Gần như tất cả những người bên trong khu vực mà sóng xung kích tạo ra áp suất cao hơn áp suất khí quyển từ 5 psi trở lên sẽ tử vong. Tại Hiroshima, khu vực đó có đường kính khoảng 3,5 km. Thiệt hại của quả bom Little Boy chủ yếu gây ra do ba tác động chính: vụ nổ, lửa và bức xạ.
Hậu quả > Vụ nổ

Vụ nổ từ một quả bom hạt nhân là kết quả của việc không khí được đốt nóng bằng tia X (có hình dạng như quả cầu lửa) gây ra sóng xung kích hoặc sóng áp suất theo mọi hướng, với vận tốc khi quả bom vừa phát nổ lớn hơn tốc độ âm thanh, tương tự như tiếng sấm được tạo ra bởi tia chớp. Kiến thức về sự tàn phá do các vụ nổ ở đô thị phần lớn dựa trên các nghiên cứu về Little Boy ở Hiroshima. Các tòa nhà ở Nagasaki cũng bị thiệt hại tương tự ở khoảng cách tương tự, nhưng quả bom Nagasaki đã phát nổ cách trung tâm thành phố 3,2 km (2,0 mi) trên địa hình đồi núi vốn thưa thớt nhà cửa.
Ở Hiroshima, hầu như mọi thứ trong phạm vi bán kính 1,6 km từ điểm trực giao ngay bên dưới vụ nổ đều bị phá hủy hoàn toàn, ngoại trừ khoảng 50 tòa nhà bê tông chịu động đất, được gia cường kiên cố, chỉ còn lại phần vỏ. Hầu hết mọi thứ bên trong các tòa nhà đều bị phá hủy hoàn toàn, với cửa sổ, cửa ra vào, viền, và khung cửa bị xé toạc. Các vụ nổ thử nghiệm sau đó của vũ khí hạt nhân đối với các ngôi nhà và công trình thử nghiệm khác lân cận đã xác nhận ngưỡng quá áp 5 psi. Các tòa nhà đô thị thông thường khi bị tác động bởi vũ khí hạt nhân đều bị nghiền nát, sụp đổ hoặc phá hủy bên trong do áp suất không khí. Hình bên phải cho thấy ảnh hưởng của sóng áp suất 5 psi do bom hạt nhân tạo ra trên một công trình thử nghiệm ở Nevada vào năm 1953.
Hậu quả > Hỏa hoạn

Hiệu ứng đầu tiên khi vụ nổ xảy ra là nó tạo ra ánh sáng chói lòa, kèm theo bức xạ nhiệt từ quả cầu lửa. Quả cầu lửa ở Hiroshima ước tính có đường kính khoảng 900 foot (270 m), nhiệt độ mặt đất ngay bên dưới quả bom lên đến 7.000 °F (3.870 °C). Gần điểm tâm chấn vụ nổ, tất cả những thứ dễ cháy đều bốc hỏa. Một nạn nhân vô danh nổi tiếng ở Hiroshima, ngồi trên bậc thềm đá cách điểm chấn tiêu 260 mét, phần còn lại chỉ là một cái bóng mờ, đã hấp thụ sức nóng của quả cầu lửa khiến đá xung quanh bị tẩy trắng vĩnh viễn. Trên những vùng chịu tác động từ vụ nổ của quả bom, những đám cháy đồng thời bắt đầu bùng phát do sức nóng của quả cầu lửa và do các bếp, lò bị lật, chập điện, v.v. Hai mươi phút sau khi phát nổ, những đám cháy này đã hợp nhất thành một cơn bão lửa, hút không khí mặt đất từ mọi hướng và tiêu hủy mọi thứ dễ cháy.
Cơn bão lửa ở Hiroshima có đường kính khoảng 3,2 km, gần như tương ứng với vùng thiệt hại nghiêm trọng do vụ nổ gây ra (Xem bản đồ, bên phải). Các tòa nhà bị hư hại do vụ nổ lại tiếp tục trở thành nguồn cung cấp nhiên liệu cho đám cháy. Gỗ kết cấu và đồ nội thất bị vỡ vụn và nằm rải rác. Đường sá ngổn ngang cản trở lực lượng cứu hỏa. Các ống dẫn khí ga bị vỡ đã tiếp nhiên liệu cho các đám cháy, và các đường ống dẫn nước bị vỡ khiến các vòi dẫn nước cứu hỏa trở nên mất tác dụng. Tại Nagasaki, các đám cháy không thể kết hợp thành một cơn bão lửa duy nhất, và khu vực bị cháy chỉ lớn bằng 1/4 như ở Hiroshima, một phần do gió tây nam đã đẩy đám cháy ra khỏi thành phố.
Như bản đồ cho thấy, trận bão lửa ở Hiroshima đã vượt qua những đai trắng ngăn lửa tự nhiên (tức các mạng lưới sông, ngòi), cũng như các đai trắng ngăn lửa nhân tạo. Sự lan truyền của đám cháy chỉ dừng lại khi nó đến rìa của khu vực bị thiệt hại, do dần cạn nhiên liệu cháy.
Không thể xác định con số thương vong chính xác bởi vì nhiều nạn nhân đã bị thiêu do bão lửa, cùng với tất cả các hồ sơ nhân thân của họ. Báo cáo của Dự án Manhattan về Hiroshima ước tính rằng 60% số người chết ngay lập tức là do hỏa hoạn, nhưng kèm theo phần ghi chú rằng "nhiều người ở gần tâm vụ nổ đã bị thương vong do nhiều ảnh hưởng khác nhau do vụ nổ bom gây ra."
Hậu quả > Phóng xạ

Bụi phóng xạ cục bộ là bụi và tro từ hố bom bị ô nhiễm bởi các sản phẩm phân hạch phóng xạ. Chúng rơi xuống mặt đất theo chiều xuôi gió từ hố bom và, chỉ bằng năng lượng bức xạ, đủ khả năng tạo ra một khu vực gây chết người lớn hơn nhiều so với vụ nổ và lửa. Với một vụ nổ trên không trung, các sản phẩm phân hạch có thể bay lên tầng bình lưu, nơi chúng phân tán và trở thành một phần của bầu khí quyển toàn cầu. Vì Little Boy là một vụ nổ trên không trung, cách mặt đất hơn 575 mét, không có hố bom và không có bụi phóng xạ cục bộ.
Tuy nhiên, sự phân hạch của urani trực tiếp phóng ra các bức xạ neutron và gamma cường độ cao. Bán kính sát thương của nó là khoảng 1,3 km, bao phủ khoảng một nửa khu vực bão lửa. Ước tính khoảng 30% trong số người tử vong ngay lập tức là những người bị hấp thụ mức phóng xạ trực tiếp gây chết người này, nhưng sau đó đã chết trong trận bão lửa trước khi vết thương do bức xạ của họ trở nên rõ ràng. Hơn 6.000 người sống sót sau vụ nổ và hỏa hoạn, nhưng chết vì vết thương do phóng xạ. Trong số những người sống sót bị thương, 30% bị thương do bức xạ nhưng đã hồi phục, tuy nhiên lại có nguy cơ mắc bệnh ung thư suốt đời. Cho đến nay, không có bằng chứng liên quan đến bức xạ về các bệnh di truyền được quan sát thấy trong số những đứa trẻ của những nạn nhân còn sống sót.
Hậu quả > Tương quan so với các vũ khí truyền thống

Mặc dù Little Boy phát nổ với năng lượng tương đương 16 kt (67 TJ), báo cáo Khảo sát Pháo kích Chiến lược (USSBS) ước tính rằng để tạo ra hậu quả cháy nổ tương đương như vậy phải cần đến 2.100 tấn bom thông thường: "220 chiếc B-29 mang theo 1.200 tấn bom cháy, 400 tấn chất nổ công phá và 500 tấn bom bi." Tuy nhiên, do mục tiêu của Little Boy nằm trên một mặt phẳng hai chiều, tác động ở phần thẳng đứng của một vụ nổ hạt nhân hình cầu đơn đã bị lãng phí rất nhiều. Phương thức hoạt động của bom chùm gồm các vụ nổ nhỏ hơn sẽ là loại bom có hiệu suất năng lượng phù hợp với mục tiêu hơn.
Giai đoạn hậu chiến

Khi chiến tranh kết thúc, người ta đã không nghĩ rằng thiết kế Little Boy, vốn có hiệu năng thấp, sẽ lại được sử dụng và do vậy nhiều bản thảo cùng sơ đồ đã bị hủy. Tuy nhiên, vào giữa năm 1946, các lò phản ứng ở Cơ sở Hanford đã bị ảnh hưởng nặng nề bởi hiệu ứng Wigner. Đối mặt với viễn cảnh không còn plutoni cho các lõi mới và không còn poloni cho các bộ khởi tạo dùng cho các lõi đã được sản xuất, Giám đốc Dự án Manhattan, Thiếu tướng Leslie R. Groves, đã ra lệnh rằng một số phiên bản Little Boy được chuẩn bị như một biện pháp tạm thời cho đến khi tìm được phương pháp giải quyết vấn đề. Khi đó, không ai có sẵn những bộ tổ hợp Little Boy cũng như không thể tìm thấy bộ sơ đồ thiết kế toàn diện nào liên quan đến Little Boy, mặc dù vẫn tồn tại các bản vẽ của các bộ phận riêng lẻ khác nhau và những phụ tùng thay thế.
Tại Căn cứ Sandia, ba sĩ quan Lục quân, Đại úy Albert Bethel, Richard Meyer và Bobbie Griffin đã cố gắng tái sản xuất Little Boy. Họ được giám sát bởi Harlow W. Russ, một chuyên gia về Little Boy, người đã phục vụ cho Dự án Alberta trên đảo Tinian, và hiện là lãnh đạo của Nhóm Z-11 thuộc Chi đoàn Z của Phòng thí nghiệm Los Alamos tại Sandia. Dần dần, họ tìm ra các bản vẽ và xác định các bộ phận chính xác, đồng thời tìm ra cách phối hợp các bộ phận này với nhau. Cuối cùng, họ đã xây dựng được sáu bộ tổ hợp Little Boy. Mặc dù phần vỏ bom, rãnh súng, và các thành phần đã được thử nghiệm, nhưng không có urani làm giàu nào được cung cấp cho bom. Đến đầu năm 1947, vấn đề gây ra bởi hiệu ứng Wigner dần được giải quyết và ba sĩ quan trên đã được thuyên chuyển công tác sang nhiệm vụ khác.
Cục Vũ khí Hải quân đã chế tạo 25 tổ hợp Little Boy vào năm 1947 để sử dụng cho máy bay chống ngầm hạt nhân Lockheed P2V Neptune (có thể phóng nhưng không đáp cánh trên hàng không mẫu hạm lớp Midway). Các bộ phận của Little Boy được sản xuất bởi Nhà máy Vũ khí Hải quân ở Pocatello, Idaho và ở Louisville, Kentucky. Đến năm 1948, người ta tạo ra đủ vật liệu có thể phân hạch để chế tạo mười "quả đạn" và "mục tiêu", mặc dù chỉ có đủ bộ kích hoạt neutron cho sáu quả. Tất cả các tổ hợp Little Boy đã được rút khỏi biên chế vào cuối tháng 1 năm 1951.
Viện Smithsonian đã trưng bày một phiên bản Little Boy hoàn chỉnh nhưng không chứa urani đã được làm giàu cho đến năm 1986. Bộ Năng lượng Hoa Kỳ đã thu hồi phiên bản này từ bảo tàng để loại bỏ các thành phần bên trong của nó, để đảm bảo quả bom không thể bị đánh cắp và kích nổ bằng vật liệu phân hạch. Chính phủ sau đó đã trả lại chiếc vỏ trống cho Viện Smithsonian vào năm 1993. Ngoài ra, có thêm ba quả bom cũng bị giải giới hiện đang được trưng bày tại Hoa Kỳ; một quả khác đặt tại Bảo tàng Chiến tranh Hoàng gia ở London.
2060 Chiron

| --- | --- |
Hình ảnh kính viễn vọng không gian Hubble của Chiron và đầu sao chổi, chụp năm 1996
Khám phá
Khám phá bởi: C. Kowal
Nơi khám phá: Palomar Obs.
Ngày phát hiện: 1 November 1977
Tên định danh
Tên định danh: (2060) Chiron · 95P/Chiron
Phiên âm: /ˈkaɪərɒn/
Đặt tên theo: Chiron (Greek mythology)
Tên định danh thay thế: 1977 UB
Danh mục tiểu hành tinh: centaur  · sao chổi · distant 
Tính từ: Chironean /kaɪrəˈniːən/, Chironian /kaɪˈroʊniən/
Đặc trưng quỹ đạo 
Kỷ nguyên 2021-Jul-01 (JD 2459396.5)
Tham số bất định 0
Cung quan sát: 126.29 yr
Ngày precovery sớm nhất: 24 April 1895 (Harvard Observatory)
Điểm viễn nhật: 18,87 AU (2,8 tỷ km)[chuyển đổi: số không hợp lệ] (occurred May 2021)
Điểm cận nhật: 8,533 AU (1,3 tỷ km)
Bán trục lớn: 13,70 AU (2,0 tỷ km)[chuyển đổi: số không hợp lệ]
Độ lệch tâm: 0.3772
Chu kỳ quỹ đạo: 50.71 yr (18,523 days)
Tốc độ vũ trụ cấp 1 trung bình: 7.75 km/s
Độ bất thường trung bình: 180.70°
Chuyển động trung bình: 0° 1m 10.2s / day
Độ nghiêng quỹ đạo: 6.9299°
Kinh độ điểm mọc: 209.27°
Thời điểm cận tinh: 2046-Aug-03 1996-Feb-14 (previous) 1945-Aug-29 1895-Mar-16
Góc cận điểm: 339.71°
Sao Mộc MOID: 3,1 AU (460 triệu km)[chuyển đổi: số không hợp lệ]
Sao Thổ MOID: 0,48 AU (72 triệu km)[chuyển đổi: số không hợp lệ]
Sao Thiên Vương MOID: 1,4 AU (210 triệu km)[chuyển đổi: số không hợp lệ]
TJupiter: 3.363
Đặc trưng vật lý
Bán kính trung bình: 1078±495 km (Herschel 2013) 1167±73 km (Spitzer) 135.69 km (LCDB, derived)
Chu kỳ tự quay: 5918 h
Suất phản chiếu hình học: 0.057 (assumed) 011 015±003 0160±0030
Kiểu phổ: B (Tholen), Cb (SMASS) B–V = 0.704 U–B = 0.283 BB  · C 
Cấp sao biểu kiến: 18.93 14.9 (Perihelic opposition)
Cấp sao tuyệt đối (H): 580±027 · 582±007 · 5.83 · 592±020 · 6287±0022 (R) · 6.5 · 6.56 · 6.79
Đường kính góc: 0.035" (max)
 
Đối với các định nghĩa khác, xem Chiron.
Đừng nhầm lẫn với vệ tinh của Sao Diêm Vương, Charon.
Ứng cử viên hành tinh lùn 2060 Chiron với các vành đai.
2060 Chiron, tên gọi ban đầu 1977 UB, cũng được biết là 95P/Chiron, là một hành tinh vi hình ở vùng ngoài Hệ Mặt Trời, có quỹ đạo giữa Sao Thổ và Sao Thiên Vương. Được khám phá vào năm 1977 bởi Charles Kowal, nó là thiên thể đầu tiên được công nhận vào nhóm centaurs - các thiên thể có quỹ đạo giữa vành đai chính và vành đai Kuiper.
Mặc dù nó được cho là một tiểu hành tinh, và chỉ thuộc nhóm hành tinh vi hình với tên gọi 2060 Chiron, về sau nó được cho là một sao chổi. Ngày này, nó thuộc hai nhóm hành tinh vi hình và sao chổi, với định danh sao chổi 95P/Chiron.
Chiron được đặt tên theo tên của centaur Chiron trong thần thoại Hy Lạp.
Mike Brown liệt nó vào danh sách ứng cử viên hành tinh lùn với đường kính là 206 km, gần kích thước tối thiểu của một hành tinh băng lùn (đường kính
thấp nhất trong khoảng 200 km)
Lịch sử > Khám phá

Chiron được Charles Kowal phát hiện vào ngày 1 tháng 11 năm 1977 từ những hình ảnh được chụp vào ngày 18 tháng 10 tại Đài thiên văn Palomar. Nó đã được chỉ định tạm thời của 1977 UB. Nó được tìm thấy gần aphelion và tại thời điểm phát hiện ra nó là hành tinh nhỏ được biết đến xa nhất. Chiron thậm chí còn được báo chí tuyên bố là hành tinh thứ mười. Chiron sau đó đã được tìm thấy trên một số hình ảnh khám phá trước, từ năm 1895, cho phép xác định chính xác quỹ đạo của nó. Nó đã đến củng điểm vào năm 1945 nhưng sau đó không được phát hiện vì có rất ít tìm kiếm được thực hiện vào thời điểm đó và chúng không nhạy cảm với các vật thể chuyển động chậm. Cuộc khảo sát của Đài thiên văn Lowell về các hành tinh xa xôi sẽ không đủ mờ nhạt trong những năm 1930 và không bao phủ đúng vùng bầu trời trong những năm 1940.
Lịch sử > Đặt tên

Năm 1979, hành tinh nhỏ này được đặt theo tên của Chiron, một trong những nhân mã từ thần thoại Hy Lạp. Có ý kiến ​​cho rằng tên của các nhân mã khác được dành riêng cho các đối tượng cùng loại. Các trích dẫn đặt tên chính thức đã được xuất bản bởi Trung tâm hành tinh nhỏ trước tháng 11 năm 1977 (M.P.C 4359).
Tính chất vật lý > Loại quang phổ

Phổ hồng ngoại có thể nhìn thấy và gần hồng ngoại của Chiron là trung tính và tương tự như các tiểu hành tinh loại C và hạt nhân của Sao chổi Halley. Phổ hồng ngoại gần của Chiron cho thấy không có nước đá.
Tính chất vật lý > Đường kính

Kích thước giả định của một vật thể phụ thuộc vào độ sáng tuyệt đối của nó (H) và suất phản chiếu (lượng ánh sáng mà nó phản xạ). Năm 1984 Lebofsky ước tính Chiron có đường kính khoảng 180 km. Ước tính trong những năm 1990 có đường kính gần 150 km. Dữ liệu thub thập từ năm 1993 cho thấy đường kính khoảng 180 km. Dữ liệu kết hợp từ Kính thiên văn vũ trụ Spitzer năm 2007 và Đài quan sát vũ trụ Herschel năm 2011 cho thấy Chiron có đường kính 218 ± 20 km. Do đó, Chiron có thể lớn bằng 10199 Chariklo. Đường kính của Chiron rất khó ước tính một phần vì cường độ tuyệt đối thực sự của hạt nhân của nó là không chắc chắn do hoạt động biến đổi cao của nó.
Tính chất vật lý > Thời kỳ tự quay

Bốn đường ánh sáng cong tự quay của Chiron được lấy từ các quan sát trắc quang giữa năm 1989 và 1997. Phân tích đường kính cho thời gian quay đồng nhất, được xác định rõ là 5,918 giờ với độ sáng nhỏ 0,05 đến 0,09, cho thấy cơ thể có hình dạng khá hình cầu (U = 3/3/3).