stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Gilles de Rais
Chuỗi các vụ sát hại hàng loạt trẻ em

Trong lời thú tội của mình, Rais cho biết ông đã thực hiện những vụ tấn công trẻ em đầu tiên vào khoảng mùa xuân năm 1432 và mùa xuân năm 1433.
Lý Thừa Càn

Lý Thừa Càn (chữ Hán: 李承乾; 619 - 5 tháng 1, năm 645), tự Cao Minh (高明), thụy hiệu là Thường Sơn Mẫn vương (恆山愍王), con trai trưởng của Đường Thái Tông Lý Thế Dân và Trưởng Tôn hoàng hậu.
Ông là người được Đường Thái Tông lập làm Thái tử đầu tiên, nhưng sau đó bị Thái Tông phế và lập em trai của ông là Tấn vương Lý Trị làm Thái tử.
Thời trẻ

Lý Thừa Càn sinh năm 619, không lâu sau khi ông nội là Đường Cao Tổ Lý Uyên lập nên nhà Đường. Ông là con trai trưởng của Tần vương Lý Thế Dân và Vương phi Trưởng Tôn thị, được đặt tên là Thừa Càn bởi ông sinh ra tại Thừa Càn điện (承乾殿) ở Thái Cực cung (太极宫). Tên gọi của ông tuy lấy theo tên cung điện mà đặt, nhưng ý tứ sâu xa, thừa càn nghĩa là thừa kế hoàng nghiệp, thống lĩnh càn khôn (承继皇业，总领乾坤). Cái tên này cũng chính là ông nội Lý Uyên trực tiếp đặt cho ông.
Năm 620, ông được phong Thường Sơn Quận vương (恆山郡王), đúng vào thời điểm hai em trai là Lý Thái và Lý Khác cũng được phong. Năm 622, ông lại được cải phong làm Trung Sơn Quận vương (中山郡王). Cùng năm đó, cháu gọi Trưởng Tôn thị bằng biểu cô là Trưởng Tôn Gia Khánh (长孙家庆) được phong làm bạn đọc cùng thư phòng với Thừa Càn.
Năm 624, ông được cải phong Trung Sơn vương (中山王). Lúc đó Tần vương Lý Thế Dân vừa bình định Vương Thế Sung, đã cho mời 2 vị Nho sĩ là Lục Đức Minh (陆德明) và Khổng Dĩnh Đạt (孔颖达) về phủ dạy bảo Thừa Càn kiến thức về Nho giáo. Cùng năm đó, Lý Thế Dân dùng em trai của Trưởng Tôn Gia Khánh là Trưởng Tôn Tường (长孙祥) cũng nhập phủ phụ học cùng Thừa Càn.
Mâu thuẫn với Lý Thái

Vào thời điểm này, Ngụy vương Lý Thái, em trai cùng mẹ với Thái tử nổi tiếng là một người thông tuệ văn chương, được Thái Tông sủng ái hơn hẳn Thừa Càn. Lý Thái từ lâu có tâm ý muốn thay thế anh trai, càng ra sức rèn luyện và không ngừng gây khó dễ cho Thái tử.
Năm 641, Thái Tông có việc đi Tây kinh Lạc Dương, Thái tử Lý Thừa Càn nhận mệnh giám quốc, phụ giúp là cậu của mẹ ông, Cao Sĩ Liêm (高士廉). Trong thời gian này, Lý Thừa Càn không vừa ý với những lời can gián của Vu Chí Ninh (于志寧), bèn phái sát thủ gồm 2 người là Trương Sư Chính (張師政) và Hột Can Thừa Cơ (紇干承基) để giết Chí Ninh, nhưng 2 người đều thấy Chí Ninh đã than khóc trước linh cữu của Trưởng Tôn hoàng hậu, bèn thôi không giết ông ta nữa. Trong thời gian này, Lý Thái lôi kéo đại thần trong triều, đã dần chiếm được 5 sự yêu quý của Thái Tông vượt trên Thái tử. Đại thần Chử Toại Lương (褚遂良) can gián, vì việc này sẽ tạo nên hiềm khích, Thái Tông bèn ban thưởng hậu hĩnh tiền bạc cho Thái tử, khiến ông dần tiêu xài xa hoa lãng phí. Trương Huyền Tố (張玄素) can ngăn Thái tử, khiến Thái tử tức giận và sai người đánh đập ông ta suýt mất mạng.
Trong triều dần chia ra phe phái ủng hộ Thái tử và Ngụy vương Lý Thái, đảng tranh kịch liệt căng thẳng và ngày càng lộ liễu. Để chế ngự việc này, Thái Tông đã mệnh đại thần Ngụy Trưng làm thầy dạy cho Thái tử, nhưng những tin đồn vẫn không thuyên giảm. Dù vậy, năm 643, Thái Tông công khai tuyên bố, nếu Thái tử đột ngột qua đời, thì người thừa kế là con trai Thái tử, Lý Tượng (李象), chứ không phải một Hoàng tử nào khác.
Tương truyền, Thái tử Lý Thừa Càn ham mê nữ nhân, thích ca cầm, săn bắn và thường lãng phí thời gian vào những thứ này. Ông thường thực hiện những tục lệ của mặc y phục Đột Quyết và nói tiếng Đột Quyết, và đặc biệt yêu thích lối cắm trại của Đột Quyết. Những hành động của Thái tử làm cho Hoàng đế vô cùng tức giận. Thậm chí, ông còn sủng ái một nam nhân, đặt tên là Xứng Tâm (稱心). Bên ngoài đồn rằng hai người có tình cảm như nam nữ. Ông còn sủng ái các Đạo sĩ như Tần Anh và Vi Linh Phù (韋靈符), ra lệnh cho họ dùng pháp thuật. Thái Tông biết chuyện, liền xử chết Xứng Tâm và các Đạo sĩ. Thừa Càn cho rằng Lý Thái là kẻ bẩm báo thánh thượng nên vô cùng hận Lý Thái.
Buồn rầu vì cái chết của Xứng Tâm, Thái tử hàng tháng không thượng triều và ra lệnh lập đền thờ Xứng Tâm ngay trong Đông cung.
Bị phế và qua đời

Lúc ấy, Ngụy vương Lý Thái đã vững mạnh phe phái trong triều, những người này thường xuyên truyền tin ca ngợi tài năng của Lý Thái, cố làm cho quần thần tin rằng Lý Thái mới xứng đáng làm Thái tử. Lý Thừa Càn ngày càng lo sợ, liền bàn bạc với cận thần sách lược đối phó. Những đồng minh của ông bao gồm người chú Hán vương Lý Nguyên Xương (李元昌), Đại tướng quân Lý An Nghiễm (李安儼), người anh em họ Triệu Tiết (趙節) và em rể là Phò mã Đỗ Hà (杜荷), con trai Đỗ Như Hối và là chồng của em gái ông Thành Dương công chúa. Sau này, ông còn mời Đại tướng Hầu Quân Tập (侯君集) làm đồng minh, mưu đồ tạo phản.
Năm 643, em trai khác mẹ của ông là Tề vương Lý Hựu (李祐) bất mãn với cận thần của ông là Quyền Vạn Kỉ (權萬紀), đã giết Vạn Kỉ và nổi loạn. Cuộc nổi loạn nhanh chóng bị đánh bại, bị bắt trong nhóm đó có thuộc hạ của Thái tử là Hột Can Thừa Cơ (紇干承基). Để tự bảo vệ mình, Thừa Cơ đã tiết lộ âm mưu của Thái tử khiến Thái Tông vô cùng chấn động. Thái Tông biết chuyện, vô cùng sửng sốt, bèn triệu các đại thần Trưởng Tôn Vô Kỵ, Phòng Huyền Linh đến xem xét sự tình. Cuối cùng, tội của Thái tử được định. Thái Tông hỏi ý các đại thần nên xử trí thế nào, có người đề nghị tha mạng cho Thái tử, Thái Tông phê chuẩn. Hoàng đế phế Thái tử làm thường dân và ban chết cho các đồng minh của Thừa Càn, bao gồm Hầu Quân Tập.
Lúc đầu, Thái Tông nói với Lý Thái sẽ lập ông làm Thái tử. Nhưng sau đó, Thái Tông lại sớm cho rằng chính mưu đồ của Lý Thái đã dẫn đến sự lầm đường của Thừa Càn. Trong một lần, Thái Tông thăm viếng Thừa Càn, phế Thái tử đã nói: "Nhi thần vốn đã là Thái tử, chẳng mong đợi gì nữa. Chẳng qua vì Lý Thái thường xuyên đối kháng với nhi thần, nên nhi thần mới phải bàn kế với cận thần để bảo vệ bản thân. Những kẻ tham vọng vô đáy kia đã đẩy nhi thần vào đường tạo phản. Nếu phụ hoàng phong Lý Thái làm Thái tử, chính là đã rơi vào bẫy của hắn."
Thái Tông liền cho rằng lời nói của Thừa Càn hơp tình hợp lý. Lúc ấy, Trưởng Tôn Vô Kỵ dâng tấu lập một người con trai khác của Trưởng Tôn hoàng hậu, Tấn vương Lý Trị làm Thái tử, Thái Tông phê chuẩn, đồng thời bắt giữ người nhà và giáng quyền Lý Thái. Tuy vậy, Lý Thái vẫn giữ vương vị. Mùa thu năm 643, Thái Tông lưu đày Lý Thừa Càn và Lý Thái đến Kiềm Châu (黔州; nay là Trọng Khánh).
Khoảng đầu năm 645, Thừa Càn qua đời. Thái Tông ra chỉ mai táng theo nghi lễ của một vương công. Về sau, cháu nội của Thừa Càn là Lý Quát Chi (李适之) làm quan thời Đường Huyền Tông Lý Long Cơ, đã xin cho ông nội mình được truy điệu. Vào năm 736, Huyền Tông truy tặng Thừa Càn tước Thường Sơn vương (恆山王), thụy là Mẫn (愍).
Gia đình > Phụ mẫu

Phụ thân: Đường Thái Tông Lý Thế Dân (李世民).
Mẫu thân: Trưởng Tôn Hoàng hậu (长孙皇后).
Gia đình > Thê thiếp

Thái tử phi Tô Đản (太子妃苏擔 ) là con gái Tô Uy ,thành thân năm Trinh Quán thứ chín.
Lương đệ Trương thị (良娣张氏),
Thiếp Vương thị (王氏)
Gia đình > Thê thiếp > Nam sủng

Xứng Tâm (称心), tương truyền.
Gia đình > Thê thiếp > Nam sủng > Con cháu

Lý Tượng (李象), Thái thú Kỳ Xuân quận, tặng Việt Châu Đại đô đốc, Tuân quốc công (郇国公).
Lý Tần (李玭), Thái tử Chiêm sự, tặng Bí thư giám, Hữu vũ vệ Đại tướng quân.
Lý Chân (李真), Thượng thư Tả thùy.
Lý Dực (李廙), Văn bộ Viên ngoại lang → Cấp sự trung, Hà Nam doãn, Giang Hoa Thái thú → Thái tử Tả thứ tử → Quang Lộc đại phu → Thượng thư Tả thừa.
Lý Vị (李位), Ung Châu Kinh lược sứ, thê tử Trần thị, con gái Ung Châu Kinh lược sứ Trần Đàm (陈昙), có hai con gái gả Bác Lăng Thôi Hành Kiệm (崔行俭), Huỳnh Dương Trịnh Sư Trinh (郑师贞).
Lý Xung (李冲), tự Đại Thụ (大受), Hương Cống tiến sĩ, thê tử là Phạm Dương Lư thị.
Lý Tịnh (李静), tặng Sứ trì tiết Tề Châu chư quân sự, Tề Châu Thứ sử.
Lý Xương (李昌), tự Thích Chi (适之), Quang Lộc đại phu, Nghi Xuân quận Thái thú, Vị Nguyên huyện Khai quốc công (开国公), thê tử: Hứa thị.
Lý Tuyết (李雪), Triều nghị đại phu, Thái thường thừa, Ba Lăng quận Biệt giá.
Lý Đỉnh (李鼎).
Lý Y (李医), mất sớm.
Lý Quyết (李厥), tự Quyết Khanh (厥卿), Ngạc Châu Biệt giá, tặng Sứ trì tiết Thanh Châu chư quân sự, Thanh Châu Thứ sử, Tông chính khanh. Vợ là Vương Kiêu Phạm (王憍梵), con gái Vương Thủ Lễ (王守礼).
Lý Sưởng (李昶), Hán Châu Thứ sử, Tả hữu vũ lâm Tướng quân.
Lý Trạch (李泽), Hà Nam phủ Trường Thủy Huyện lệnh.
Lý Thiệp (李惬), Kinh Triệu phủ Binh tào tham quân.
Lý Lập Tắc (李立则), Kiểm giáo Hộ bộ Viên ngoại lang, Thị ngự sử.
Lý thị (李氏), gả Nghiêm Dũ (严愈).
Lý Dịch (李液), tự Đức Nhuận (德润), Tị Thủy huyện lệnh, Thọ An huyện lệnh, Triều tán đại phu. Năm 756, chết trong loạn An Sử, truy tặng Vệ úy khanh, thê tử là Huỳnh Dương Trịnh thị, con gái Trịnh Hiếu Thức (郑孝式).
Trưởng nữ gả Nam Dương Hằng Châu Trướng sử Đặng Thừa Dụ (邓承裕)
Thứ nữ gả Thái tử Tẩy mã Quách Bật (郭弼)
Tiểu nữ xuất gia.
Lý Hoài (李怀), Triều nghị lang, Hà Trung phủ Lâm Tấn huyện lệnh. Nguyên phối Quách thị, con gái Hứa Châu Trường Xã huyện lệnh Quách Chính (郭正), kế thất Chử thị, con gái Vụ Châu Kim Hoa huyện thừa Chử Dương (褚晹).
Lý Duyệt (李悦), Phủ Châu Lục sự tham quân, lấy Vương thị, con gái Đồng Châu Biệt giá Thái Nguyên Vương Thao (王滔).
Lý Khản (李侃), Hoằng văn quán Minh kinh.
Lý Hồn (李浑).
Lý Húc (李旭), Phù Phong quận Thái thú.
Lý Đĩnh (李艇), Hán Châu Thứ sử, Tả hữu vũ lâm Tướng quân.
Chú thích

↑  “兩千年中西曆轉換”. Bản gốc lưu trữ ngày 26 tháng 9 năm 2022. Truy cập ngày 9 tháng 2 năm 2015.
↑  Cựu Đường thư, Lý Thừa Càn truyện: 恒山王承乾，太宗长子也，生于承乾殿，因以名焉
↑  Đông Cung môn đại phu Trưởng Tôn Phủ Quân mộ chí (东宫门大夫长孙府君(家庆)墓志): 武德五年，奉教直中山府侍读文馆
↑  Cựu Đường thư, Lục Đức Minh truyện: 王世充平，太宗征为秦府文学馆学士，命中山王承乾从其受业。寻补太学博士。后高祖亲临释奠，时徐文远讲《孝经》，沙门惠乘讲《波若经》，道士刘进喜讲《老子》，德明难此三人，各因宗指，随端立义，众皆为之屈。高祖善之，赐帛五十匹
↑  Cựu Đường thư, Khổng Dĩnh Đạt truyện: 太宗平王世充，引为秦府文学馆学士。武德九年，擢授国子博士
↑  Trinh Quán chính yếu, Tôn kính sư phó đệ thập: 贞观三年，太子少师李纲有脚疾，不堪践履。太宗赐步舆，令三卫举入东宫，诏皇太子引上殿，亲拜之，大见崇重。纲为太子陈君臣父子之道，问寝视膳之方，理顺辞直，听者忘倦。太子尝商略古来君臣名教，竭忠尽节之事，纲懔然曰："托六尺之孤，寄百里之命，古人以为难，纲以为易。"每吐论发言，皆辞色慷慨，有不可夺之志，太子未尝不耸然礼敬
↑  Cựu Đường thư, Lý Cương truyện: 五年卒，年八十五。赠开府仪同三司，谥曰贞。太子为之立碑
↑  Tục Cao tăng truyện (续高僧传), quyển 3: 释昙藏。姓杨氏。弘农华阴人......及皇储失御，便召入宫，受菩萨戒翌日便瘳，敕赐绢数百段，衣对亦尔，度人三千，并造普光寺焉
↑  Sách Phủ nguyên quy Trữ cung bộ (册府元龟储宫部) - Tài trí (才智):唐太子承乾，太宗长子。少敏惠，太宗甚爱之。贞观八年九月，太子来朝。太宗谓侍臣曰："我以承乾多疾病，不令读书，但与孔颖达评论古事。我试令作数纸，书言经国大体，立成三纸，颇有可观，先论刑狱为重，深得经邦之要也
Cựu Đường thư
Tân Đường thư
Trinh Quán chính yếu
Erson Stiven Dias Costa

| Thông tin cá nhân |
| --- | --- | --- | --- |
Tên đầy đủ:  Erson Stiven Dias Costa
Ngày sinh:  22 tháng 1, 1993 (31 tuổi)
Nơi sinh:  Santo Antão, Cape Verde
Chiều cao:  1,79 m (5 ft 10+1⁄2 in)
Vị trí:  Tiền đạo
Thông tin đội
Đội hiện nay:  Leixões
Sự nghiệp cầu thủ chuyên nghiệp*
| Năm |  Đội |  ST |  (BT) |
| 2010–2013 |  Marítimo B |  81 |  (13) |
| 2013–2017 |  Marítimo |  13 |  (1) |
| 2015–2016 |  → Feirense (mượn) |  42 |  (5) |
| 2016–2017 |  → Vizela (mượn) |  33 |  (7) |
| 2017– |  Leixões |  0 |  (0) |
 *Số trận ra sân và số bàn thắng ở câu lạc bộ tại giải quốc gia, chính xác tính đến 28 tháng 8 năm 2016
Erson Stiven Dias Costa (sinh ngày 22 tháng 1 năm 1993 ở Santo Antão), hay đơn giản Kukula, là một cầu thủ bóng đá người Cabo Verde thi đấu cho Leixões ở vị trí Tiền đạo. Ở mùa giải 2012–13 anh có bàn thắng đầu tiên ở Liga Sagres trước Moreirense.
Abdera hoffeinsorum

| Abdera hoffeinsorum |
| --- | --- |
Khoảng thời gian tồn tại: Thế Eocen

Phân loại khoa học 
Vực:: Eukaryota
Giới:: Animalia
Ngành:: Arthropoda
Lớp:: Insecta
Bộ:: Coleoptera
Họ:: Melandryidae
Chi:: Abdera
Loài:: †A. hoffeinsorum
Danh pháp hai phần
†Abdera hoffeinsorum Alekseev, 2014

Abdera hoffeinsorum là một loài bọ cánh cứng đã tuyệt chủng thuộc chi Abdera. Loài này được tìm thấy trong hổ phách Baltic vào năm 2014.
Thủ tướng Latvia

| Thủ tướng Cộng hòa Latvia |
| --- | --- |
Latvijas Republikas Ministru prezidents
Cờ hiệu Thủ tướng Latvia
Đương nhiệm Krišjānis Kariņš từ 23 tháng 1 năm 2019
Chính phủ Latvia
Loại: Người đứng đầu chính phủ
Thành viên của: Chính phủ Latvia Hội đồng Châu Âu Saeima
Bổ nhiệm bởi: Tổng thống
Nhiệm kỳ: Không giới hạn thời gian
Người đầu tiên nhậm chức: Kārlis Ulmanis
Thành lập: 19 tháng 11 năm 1918; 106 năm trước (1918-11-19)
Bãi bỏ: 1940–1991
Lương bổng: €53,601 hằng năm
Thủ tướng Latvia (tiếng Latvia: Ministru prezidents) là thành viên cao cấp nhất chính phủ Latvia và cũng là người đứng đầu nội các Latvia. Vị trí thủ tướng này được đề cử bởi tổng thống, tuy nhiên người được đề cử phải nhận được sự tán thành từ đa số các thành viên quốc hội Latvia (Saeima).
Dưới đây là danh sách các thủ tướng Latvia hoặc các chức vụ tuơng đuơng trong khoảng thời gian từ năm 1918 tới nay.
Theo tiếng Latvia, tên chức vụ này được dịch ra là Bộ trưởng-Thủ hiến. Tuy có một vài chức vụ tuơng đượng như vậy khi phiên dịch từ một số ngôn ngữ châu Âu, tuy nhiên báo chí ở Việt Nam vẫn sử dụng tên gọi Thủ tướng khi gọi tên về người đứng đầu chính phủ tại đây.
Danh sách > Chú thích:

Các đảng tham gia nội các sau khi nhiệm kỳ bắt đầu sẽ được in nghiêng.
Các đảng rời nội các trước khi kết thúc nhiệm kỳ sẽ được gạch chân và in nghiêng.
Các đảng rời nội các trước khi kết thúc nhiệm kỳ nhưng các bộ trưởng vẫn ở lại tại nhiệm tại nội các sẽ được gach chân.
Các đảng rời nội các trước khi kết thúc nhiệm kỳ và các bộ trưởng của đảng đó rời nội các trong khoảng thời gian từ sau khi đảng đó rời khỏi nội các (hoặc ra khỏi đảng) cho đến trước khi người đứng đầu nội các kết thúc nhiệm kỳ được gạch ngang và in nghiêng.
Ngược lại, khi các bộ trưởng của đảng đó rời đi (hoặc ra khỏi đảng) hết mà đảng vẫn quyết định ở lại mà không giữ chức vụ bộ trưởng nào thì đảng đó sẽ được gạch chân và gạch ngang.
Các đảng gia nhập nội các sau khi nội các được thành lập; sau đó toàn bộ bộ trưởng tham gia nội các từ chức nhưng không rời nội các; sau đó nữa thì đảng này tái bổ nhiệm các bộ trưởng mới trở lại nội các thì đảng đó sẽ được gạch chân, gạch ngang và in nghiêng.
Các đảng gia nhập nội các sau khi nội các được thành lập và sau đó rời khỏi nội các trước khi nội các giải thể được gạch chân, gạch ngang và in đậm.
Danh sách > 1940 – 1990

LK(b)P      LKP
| Tên | Chân dung | Nhiệm kỳ tại nhiệm (Thời gian nhiệm sở) | Đảng phái chính trị | Đảng phái chính trị |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Vilis Lācis (1904 – 1966) Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng |  | 25 tháng 8 năm 1940 – 27 tháng 11 năm 1959 (18 năm, 214 ngày) |  | Đảng Cộng sản Bolshevik  Latvia |
| Jānis Peive (1906 – 1976) Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng |  | 27 tháng 11 năm 1959 – 23 tháng 4 năm 1962 (2 năm, 147 ngày) |  | Đảng Cộng sản Bolshevik Latvia |
| Jānis Peive (1906 – 1976) Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng |  | 27 tháng 11 năm 1959 – 23 tháng 4 năm 1962 (2 năm, 147 ngày) |  | Đảng Cộng sản Latvia |
| Vitālijs Rubenis (1914 – 1994) Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng |  | 23 tháng 4 năm 1962 – 5 tháng 5 năm 1970 (8 năm, 43 ngày) |  | Đảng Cộng sản Latvia |
| Jurijs Rubenis (1925 – 2004) Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng |  | 5 tháng 5 năm 1970 – 6 tháng 10 năm 1988 (18 năm, 154 ngày) |  | Đảng Cộng sản Latvia |
| Vilnis Edvīns Bresis (1938 – 2014) Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng |  | 6 tháng 10 năm 1988 – 7 tháng 5 năm 1990 (1 năm, 213 ngày) |  | Đảng Cộng sản Latvia |
Uyên Cái Tô Văn

| Yeon Gaesomun연개소문 |
| --- | --- |


Đại Magniji Cao Câu Ly
Nhiệm kỳ 642–666
Chức năng: Nhiếp chính, tể tướng
Tiền nhiệm: không có
Kế nhiệm: Yeon Nam-saeng
 

Binh nghiệp
Cấp bậc: Tổng thống lĩnh
Tham chiến: Chiến tranh Đường – Cao Câu Ly
 
Thông tin cá nhân
Sinh: 
Ngày sinh: 603
Nơi sinh: Cao Câu Ly
 
Mất: 
Ngày mất: 666
Nơi mất: Cao Câu Ly
 
Giới tính: nam
Gia quyến: 
Thân phụ: Yeon Taejo
Anh chị em: Yeon Jeongto
Hậu duệ: Yeon Namsan, Yeon Namsaeng, Yeon Namgeon
 
Nghề nghiệp: tướng lĩnh quân đội
Quốc tịch: Cao Câu Ly
x • t • 
| --- | --- |
Uyên Cái Tô Văn
Hangul: 연개소문
Hanja: 淵蓋蘇文
Romaja quốc ngữ: Yeon Gaesomun
McCune–Reischauer: Yŏn Kaesomun
Uyên Cái Tô Văn (Hangul: Yeon Gaesomun, 603–666), một số nguồn phiên nhầm thành Cáp Tô Văn, là quyền thần, nhà quân sự kiệt xuất của Cao Câu Ly, có công lãnh đạo quân dân Cao Câu Ly chống lại nhà Đường. Thất bại trước Uyên Cái Tô Văn là thất bại quân sự duy nhất của Đường Thái Tông.
Tuy nhiên, nhiều sử gia Triều Tiên cho rằng sự lộng quyền và lấn át vua của Uyên Cái Tô Văn là nguyên nhân khiến cho Cao Câu Ly suy tàn và bị Đường Cao Tông tiêu diệt hai năm sau khi Cái Tô Văn chết.
Dù vậy, chiến công của ông đã khơi dậy tinh thần dân tộc của người Triều Tiên, nhất là vào cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX - khi Triều Tiên bị Nhật Bản xâm lược.
Tiểu sử

Uyên Cái Tô Văn sinh ra trong một gia tộc môn phiệt họ Uyên. Ông của Cái Tô Văn là Uyên Tử Du (Yeon Ja-yu) và cha là Uyên Thái Tộ (Yeon Taejo) đều làm Mạc li chi (như Tể tướng).
Tư liệu về Uyên Cái Tô Văn chủ yếu là Tam quốc sử ký, Tân Đường Thư và văn bia ở mộ của hai con trai ông là Uyên Nam Sinh và Uyên Nam Sản. Sách sử của nhà Đường đổi họ của ông từ Uyên thành Tuyền để tránh phạm húy Đường Cao Tổ (Lý Uyên). Sách sử Nhật Bản là Nhật Bản thư kỷ (Nihon Shoki) gọi ông là Iri Kasumi (伊梨柯須彌; Y Lê Kha Tu Di).
Lo lắng trước thế lực ngày một lớn của Uyên Cái Tô Văn, vua Cao Câu Ly lúc đó là Vinh Lưu Vương cùng một số cận thần mưu toan bắt ông vào lễ tấn phong ông làm Đông Đô đại nhân. Biết được kế hoạch của vua, Uyên Cái Tô Văn đã tấn công và giết vua Vinh Lưu Vương. Sử nhà Đường và sử Triều Tiên ghi rằng người của ông đã không cho thực hiện lễ tang cho nhà vua bị sát hại. Uyên Cái Tô Văn đưa cháu họ của Vinh Lưu Vương là Bảo Tạng Vương lên làm vua. Còn bản thân ông tự xưng là Đại mạc li chi và trở thành người cai trị Cao Câu Ly trên thực tế cho đến tận năm 666 - khi ông qua đời.
Chiến thắng của ông và quân dân Cao Câu Ly là một sự kiện lịch sử quan trọng ở Đông Bắc Á, dẫn tới sự liên minh giữa nhà Đường và Tân La. Mâu thuẫn nội bộ của Cao Câu Ly một phần do Uyên Cái Tô Văn gây ra và liên minh Đường - Tân La là nguyên nhân dẫn tới Cao Câu Ly sụp đổ, giúp Tân La thống nhất bán đảo Triều Tiên.
Komuro Mako

Komuro Mako (小室眞子 (Tiểu-Thất Chân-Tử), Komuro Mako? sinh ngày 23 tháng 10 năm 1991), nguyên là Nội Thân vương Mako (眞子内親王 (Chân Tử Nội Thân vương), Mako Naishinnō?), là con gái cả của Hoàng tự Fumihito và Hoàng tự phi Kiko, và là cựu thành viên của Hoàng gia Nhật Bản, nhánh Thu Tiểu cung. Cô cũng là cháu nội cả của Thượng hoàng Akihito và Thượng hoàng hậu Michiko.
Ngày 26/10/2021, cô kết hôn với Komuro Kei, trở thành thường dân và rời khỏi Hoàng thất, bắt đầu mang họ chồng là Komuro.
Phong tặng

Bảo quan Đại thụ chương của Bảo quan chương -
Sybra vittaticollis

| Sybra vittaticollis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Sybra
Loài (species): S. vittaticollis
Danh pháp hai phần
Sybra vittaticollis Aurivillius, 1927 
Sybra vittaticollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Thủy điện Thượng Kon Tum

(Việt Nam)
Thủy điện Thượng Kon Tum là công trình thủy điện xây dựng có hồ nước trên dòng Đăk Snghé tại vùng đất xã Đăk Kôi huyện Kon Rẫy và xã Đăk Tăng huyện Kon Plông, nhà máy nằm trên sông Đăk Lô tại xã Đăk Tăng và Ngok Tem của huyện Kon Plông tỉnh Kon Tum, Việt Nam .
Thủy điện Thượng Kon Tum có công suất 220 MW với 2 tổ máy, sản lượng điện hàng năm 1094 triệu KWh, khởi công tháng 9/2009  dự kiến hoàn thành cuối năm 2020 với tổng vốn đầu tư là 9400 tỉ đồng.
Đường hầm dẫn nước dài 20 km, cột nước lớn nhất cao 937 m tạo ra công suất phát lớn .
Lúc khởi công thì nhà thầu Trung Quốc được chọn theo giá rẻ nhất, nhưng thi công thì đội giá và kéo dài và đến cuối năm 2014 nhà thầu này bỏ cuộc. Đến cuối năm 2015 đã thay đổi nhà thầu thi công . Đến tháng 9/2017 công trình được nói là đang "Nỗ lực đẩy nhanh tiến độ - vực dậy niềm tin, hướng đến ngày chạm đích" , dự kiến là năm 2018.
Tiếp đó đến gần cuối tháng 10/2019 dự án mới tổ chức lễ thông hầm kỹ thuật tuyến năng lượng dài gần 17 km, tại xã Ngọc Tem, và dự kiến phát điện thương mại vào tháng 3/2020.
Tác động môi trường

Thủy điện Thượng Kon Tum là công trình bậc một trong hệ thống bậc thang thủy điện của sông Sê San. Tuy nhiên nước từ hồ chứa dẫn qua đường hầm dài 20 km tới nhà máy phát điện, rồi xả sang dòng Đăk Lô thuộc lưu vực sông Trà Khúc. Sự việc này dẫn đến phá hoại cảnh quan môi trường, đặc biệt là thiếu nước cho dòng Đăk Bla và được xếp vào danh sách các "thủy điện ngược đời" .
Đăk Snghé

Đăk Snghé, một số văn liệu viết là Đăk Nghé, là suối thượng nguồn chính của dòng Đăk Bla. Đăk Snghé bắt nguồn từ vùng núi phía bắc xã Măng Buk huyện Kon Plông 14°56′57″B 108°9′4″Đ﻿ / ﻿14,94917°B 108,15111°Đ﻿ / 14.94917; 108.15111﻿ (Đăk Snghé), chảy về hướng gần nam.
Tại vùng giáp nhau giữa xã Đăk Ruồng và xã Tân Lập huyện Kon Rẫy Đăk Snghé hợp với dòng Đăk Pơ Ne tạo thành sông Đăk Bla 14°27′47″B 108°10′59″Đ﻿ / ﻿14,46306°B 108,18306°Đ﻿ / 14.46306; 108.18306﻿ (Đăk Snghé) đổ ra sông Sê San, một phụ lưu của sông Mekong.
Kỷ lục Việt Nam và Kỷ lục Đông Nam Á

Tính đến năm 2018 đường hầm dẫn nước dài 20 km là kỷ lục Đường hầm dẫn nước thủy điện dài nhất Việt Nam và Đông Nam Á.
Có 02 giếng đứng: 01 Giếng đứng đường kính 3,6m sâu 278m Và 01 Giếng đứng đường kính 7,6m sâu 256m.
Chỉ dẫn

↑  Trong tiếng các dân tộc thuộc nhóm ngôn ngữ Môn-Khmer ở Tây Nguyên và trong tiếng Việt cổ (trước thế kỷ 16, xem Chữ Nôm) thì đăk đã có nghĩa là nước, sông, suối, còn krông nghĩa là sông.
Đăk Lô là tên theo Bản đồ tỷ lệ 1:50.000 tờ D-49-25B, Cục Đo đạc và Bản đồ (2004), và một số văn liệu. Một số văn liệu khác viết là Đăk Lò.
Bí mật sân trường

| Bí mật sân trường |
| --- | --- |
Định dạng: Phim truyền hình
Kịch bản: Mi-Jeong Yeong   Hae Jeong Lee
Đạo diễn: Chang-yong Lee
Quốc gia: Hàn Quốc
Ngôn ngữ: Tiếng Hàn
Trình chiếu
Kênh trình chiếu: EBS
Phát sóng: 10 tháng 5 năm 2006 (2006-05-10) – 20 tháng 7 năm 2006 (2006-07-20)
Liên kết ngoài
Trang mạng chính thức
Bí mật sân trường (Tiếng Hàn: 비밀의 교정; Romaja: Bimilui Kyojeong) là một bộ phim truyền hình Hàn Quốc ra mắt vào năm 2006. Phim được chiếu trên EBS từ 10 tháng 5 đến 20 tháng 7 năm 2006.
Tại Việt Nam, phim được TVM Corp. mua bản quyền và phát sóng trên kênh HTV3.
Phân vai

Seung-hyeon - Moon Seung-Jae
Do-hyeon Lee - Oh Su-Ah
Chae Woon - Yun Se-In
Seong-min Seol - Seo Jin-Woo
Lee Min-ho - Park Du-Hyeon
Jang Ki-beom - Jang Ki-Beom
Hyeon-ho Shin - Jang Dong-Cheol
Yu-mi Bae - Park Eun-Ho
Park Bo-young - Cha Ah-Rang
Kang Hae-in - Choi Yeo-Seul
Chú thích

↑  Bí mật sân trường trên Asian Wiki
Byttneria heterophylla

| Byttneria heterophylla> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Malvales
Họ (familia): Malvaceae
Chi (genus): Byttneria
Loài (species): B. heterophylla
Danh pháp hai phần
Byttneria heterophylla Hook., 1830 
Byttneria heterophylla là một loài thực vật có hoa trong họ Cẩm quỳ. Loài này được Hook. mô tả khoa học đầu tiên năm 1830.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Byttneria heterophylla”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.
Miễu Bà Chúa Xứ Bàu Mướp

| Miễu Bà Chúa Xứ Bàu Mướp  |
| --- | --- |
Di tích cấp tỉnh

Thông tin miếu
Thờ: Thánh Mẫu Tiên Nương
Địa chỉ:  phường Nhà Bàng, thuộc thị xã Tịnh Biên, tỉnh An Giang, Việt Nam
Thành lập: Giữa thế kỷ 19
Người sáng lập: Đoàn Minh Huyên
Di tích cấp tỉnh
Miễu Bà Chúa Xứ Bàu Mướp
Phân loại: Di tích lịch sử – văn hóa, danh lam thắng cảnh
Ngày công nhận: 16 tháng 10 năm 2012
Quyết định: 1814/QĐ-UBND
 
x t s
Miễu Bà Chúa Xứ Bàu Mướp  tọa lạc tại phường Nhà Bàng, thuộc thị xã Tịnh Biên, tỉnh An Giang, Việt Nam.