Luật pháp
Lịch sử

Bài chi tiết: Lịch sử pháp luật
Lịch sử pháp luật chặt chẽ liên kết với sự phát triển của nền văn minh. Pháp luật Ai Cập cổ đại, có nguồn gốc từ khoảng 3000 TCN, dựa trên khái niệm Ma'at và được đặc trưng bởi truyền thống, hùng biện, bình đẳng xã hội và công bằng. Vào thế kỷ 22 TCN, vị vua Sumer cổ đại Ur-Nammu đã sáng tạo ra đoạn luật đầu tiên, bao gồm các tuyên bố học đạo ("nếu... thì..."). Xung quanh năm 1760 TCN, Vua Hammurabi tiếp tục phát triển Pháp luật Babylon, bằng cách lập thành đoạn và khắc trên đá. Hammurabi đặt nhiều bản sao của đoạn luật của mình trên khắp vương quốc Babylon dưới dạng các bia đá (stelae), để công chúng nhìn thấy; điều này đã trở thành Bộ luật Hammurabi. Bản sao hoàn chỉnh nhất của các bia đá này đã được phát hiện vào thế kỷ 19 bởi các nhà Assyriologists Anh, và từ đó đã được đọc chính tả và dịch sang nhiều ngôn ngữ khác nhau, bao gồm tiếng Anh, tiếng Ý, tiếng Đức và tiếng Pháp.
Kinh Thánh Cũ có nguồn gốc từ khoảng 1280 TCN và mang hình thức các mệnh lệnh đạo đức như lời khuyên cho một xã hội tốt đẹp. Thành bang Hy Lạp cổ đại, thành Athens từ khoảng thế kỷ 8 TCN là xã hội đầu tiên dựa trên sự bao gồm rộng rãi của công dân, loại trừ phụ nữ và người bị nô lệ. Tuy nhiên, Athens không có khoa học pháp lý hoặc một từ đơn để chỉ "pháp luật", thay vào đó dựa vào sự phân biệt ba chiều giữa pháp thiên ("thémis"), sắc lệnh nhân loại ("nomos") và phong tục ("díkē"). Tuy nhiên, Pháp luật Hy Lạp cổ đại có những đổi mới hiến pháp quan trọng trong quá trình phát triển của dân chủ Athens.
Pháp luật La Mã đã bị ảnh hưởng nặng nề bởi triết học Hy Lạp, nhưng các quy tắc chi tiết của nó đã được các chuyên gia pháp lý phát triển và rất phức tạp. Trong nhiều thế kỷ giữa sự nổi lên và suy tàn của Đế quốc La Mã, pháp luật đã được điều chỉnh để ứng phó với các tình hình xã hội thay đổi và đã trải qua quy hoạch chính dưới triều đại của Theodosius II và Justinian I. Mặc dù các bộ luật đã bị thay thế bởi phong tục và luật pháp trước khi thời kỳ Trung cổ sơ khai, pháp luật La Mã đã được khám phá lại vào thế kỷ 11 khi các học giả pháp lý thời Trung cổ bắt đầu nghiên cứu các bộ luật La Mã và thích ứng các khái niệm của chúng với luật học Giáo hội, từ đó tạo ra jus commune. Các nguyên tắc pháp lý Latin (được gọi là brocards) đã được biên soạn để hướng dẫn. Ở Anh thời Trung cổ, các tòa án hoàng gia đã phát triển một tập hợp các tiền lệ sau này đã trở thành pháp luật thông thường. Một Luật Thương mại trải rộng khắp châu Âu được hình thành để các thương nhân có thể giao dịch với các tiêu chuẩn thực hành chung thay vì với các khía cạnh pháp luật địa phương đa dạng. Luật Thương mại, tiền thân của pháp luật thương mại hiện đại, nhấn mạnh sự tự do hợp đồng và tính chất có thể chuyển nhượng của tài sản. Khi chủ nghĩa dân tộc phát triển vào thế kỷ 18 và 19, Luật Thương mại đã được tích hợp vào pháp luật địa phương của các quốc gia dưới các bộ luật dân sự mới. Những bộ luật Pháp luật Napoleon và Đức đã trở thành những tác động lớn nhất. Khác với pháp luật thông thường Anh, gồm những cuốn sách về luật sư lớn, các bộ luật nhỏ gọn dễ dàng xuất khẩu và dễ dàng áp dụng cho các thẩm phán. Tuy nhiên, hiện nay có dấu hiệu cho thấy pháp luật dân sự và thông thường đang hội tụ. Luật Liên minh châu Âu được mã hoá trong các hiệp định, nhưng phát triển thông qua tiền lệ de facto được đề ra bởi Tòa án Công lý Châu Âu.
Đạo luật cổ xưa của Ấn Độ và Trung Quốc đại diện cho hai truyền thống pháp luật riêng biệt và lịch sử hình thành các trường phái lý thuyết và thực hành pháp lý độc lập. Arthashastra, có thể đã được biên soạn vào khoảng 100 sau Công nguyên (mặc dù nó chứa các tư liệu cổ hơn), và Manusmriti (khoảng 100-300 sau Công nguyên) là những tác phẩm nền tảng ở Ấn Độ, và bao gồm các văn bản được coi là nguồn hướng dẫn pháp lý có uy tín. Triết lý trung tâm của Manu là sự khoan dung và đa nguyên, và đã được trích dẫn khắp Đông Nam Á. Trong thời kỳ Xâm lược Hồi giáo ở lục địa Ấn Độ, sharia đã được thiết lập bởi các triều đại và đế chế Hồi giáo, đặc biệt là Mughal, Fatawa-e-Alamgiri, do Hoàng đế Aurangzeb và các học giả Hồi giáo biên soạn. Ở Ấn Độ, truyền thống pháp luật Hindu cùng với pháp luật Hồi giáo đã bị thay thế bằng pháp luật chung khi Ấn Độ trở thành một phần của Đế quốc Anh. Malaysia, Brunei, Singapore và Hong Kong cũng đã áp dụng hệ thống pháp luật chung. Truyền thống pháp luật Đông Á phản ánh một sự pha trộn độc đáo giữa các yếu tố thế tục và tôn giáo. Nhật Bản là quốc gia đầu tiên bắt đầu hiện đại hóa hệ thống pháp luật theo hướng phương Tây, thông qua việc nhập khẩu một phần của luật dân sự Pháp, nhưng chủ yếu là Điều lệ dân sự của Đức. Điều này một phần phản ánh tình trạng của Đức là một nước cường quốc nổi lên vào cuối thế kỷ 19.
Tương tự, pháp luật truyền thống Trung Quốc đã chuyển dần hướng phương Tây vào những năm cuối của Nhà Thanh thông qua sáu bộ luật tư nhân dựa chủ yếu vào mô hình luật dân sự của Đức. Ngày nay, pháp luật Đài Loan giữ sự tương đồng gần nhất với các bộ codifications từ thời kỳ đó, do sự chia cắt giữa phe quốc gia của Chiang Kai-shek, những người chạy tới Đài Loan, và phe cộng sản của Mao Zedong, người chiếm được quyền kiểm soát lục địa vào năm 1949. Cơ sở hạ tầng pháp lý hiện tại ở Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa đã bị ảnh hưởng nặng nề bởi Liên bang Xô viết Pháp luật xã hội chủ nghĩa, mà ưu tiên chủ yếu là pháp luật hành chính trên sự hy sinh quyền lợi của pháp luật tư nhân. Do quá trình công nghiệp hóa nhanh chóng, ngày nay Trung Quốc đang trải qua quá trình cải cách, ít nhất là trong lĩnh vực kinh tế, nếu không phải là quyền lợi xã hội và chính trị. Luật hợp đồng mới vào năm 1999 đã đại diện cho một bước đi xa khỏi sự thống trị của pháp luật hành chính. Hơn nữa, sau những cuộc đàm phán kéo dài mười lăm năm, vào năm 2001 Trung Quốc gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO).