stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Pentapanax castanopsisicola

| Pentapanax castanopsidicola> Tình trạng bảo tồn |
| --- | --- |
 Sắp nguy cấp  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Asterids
Bộ (ordo): Apiales
Họ (familia): Araliaceae
Chi (genus): Pentapanax
Loài (species): P. castanopsidicola
Danh pháp hai phần
Pentapanax castanopsidicola Hayata 
Pentapanax castanopsidicola là một loài thực vật thuộc họ Araliaceae. Đây là loài đặc hữu của Đài Loan. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.
Pelargoderus fulvoirroratus

| Pelargoderus fulvoirroratus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Pelargoderus
Loài (species): P. fulvoirroratus
Danh pháp hai phần
Pelargoderus fulvoirroratus (Blanchard, 1855) 
Pelargoderus fulvoirroratus là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Đào khỉ

| Actinidia rubricaulis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Asterids
Bộ (ordo): Ericales
Họ (familia): Actinidiaceae
Chi (genus): Actinidia
Loài (species): A. rubricaulis
Danh pháp hai phần
Actinidia rubricaulis Dunn, 1906 
Danh pháp đồng nghĩa
 Actinidia callosa var. coriacea Finet & Gagnep.  Actinidia coriacea (Finet & Gagnep.) Dunn  Actinidia rubricaulis var. coriacea (Finet & Gagnep.) C.F.Liang  Actinidia rubricaulis var. rubricaulis 
Đào khỉ (danh pháp khoa học: Actinidia rubricaulis) là một loài thực vật có hoa trong họ Dương đào. Loài này được Dunn mô tả khoa học đầu tiên năm 1906.
Chú thích

↑  Nguyễn Tiến Bân, Nguyễn Quốc Bình, Vũ Văn Cẩn, Lê Mộng Chân, Nguyễn Ngọc Chính, Vũ Văn Dũng, Nguyễn Văn Dư, Trần Đình Đại, Nguyễn Kim Đào, Nguyễn Thị Đỏ, Nguyễn Hữu Hiến, Nguyễn Đình Hưng, Dương Đức Huyến, Nguyễn Đăng Khôi, Nguyễn Khắc Khôi, Trần Kim Liên, Vũ Xuân Phương, Hoàng Thị Sản, Nguyễn Văn Tập, Nguyễn Nghĩa Thìn; Tên cây rừng Việt Nam; Nhà xuất bản Nông nghiệp - 2000; Trang 61.
↑  The Plant List (2010). “Actinidia rubricaulis”. Truy cập ngày 18 tháng 9 năm 2013.
Versigny, Oise

| --- | --- |
 Versigny
Versigny

Hành chính
Quốc gia:  Pháp
Vùng: Hauts-de-France
Tỉnh: Oise
Quận: Quận Senlis
Tổng: Tổng Nanteuil-le-Haudouin
Xã (thị) trưởng: Guy-Pierre De KERSAINT (2001–2008)
Thống kê
Độ cao: 72–134 m (236–440 ft) (bình quân 70 m (230 ft)[chuyển đổi: tùy chọn không hợp lệ])
Diện tích đất1: 14,5 km2 (5,6 dặm vuông Anh)
Nhân khẩu2: 365  (1999)
 - Mật độ: 25/km2 (65/sq mi)
INSEE/Mã bưu chính: 60671/ 60440
1 Dữ liệu địa chính Pháp loại trừ các hồ và ao lớn hơn 1 km² (0.386 dặm vuông hoặc 247 acre) cũng như các cửa sông.
2 Dân số không tính hai lần: cư dân của nhiều xã (ví dụ, các sinh viên và quân nhân) chỉ tính một lần.
Versigny là một xã thuộc tỉnh Oise trong vùng Hauts-de-France phía bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 70 mét trên mực nước biển.
Xã Washington, Quận Grundy, Iowa

| Xã Washington Washington Township |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
Vị trí trong Quận Grundy, Iowa Vị trí trong Quận Grundy, Iowa
 Vị trí quận Grundy trong tiểu bang Iowa ở Hoa Kỷ
Xã Washington
Quốc gia: Hoa Kỳ
Tiểu bang: Iowa
Quận: Quận Grundy
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 302
Múi giờ: CST (UTC-6)
 • Mùa hè (DST): CDT (UTC-5)
Xã Washington (tiếng Anh: Washington Township) là một xã thuộc quận Grundy, tiểu bang Iowa, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 302 người.
Chú thích

↑  “2010 Census Gazetteer Files”. Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ. Truy cập ngày 7 tháng 10 năm 2012.
Isogamus aequalis

| Isogamus aequalis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Trichoptera
Họ (familia): Limnephilidae
Chi (genus): Isogamus
Loài (species): I. aequalis
Danh pháp hai phần
Isogamus aequalis F Klapalek, 1907 
Isogamus aequalis là một loài Trichoptera trong họ Limnephilidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.
Đèn hơi thủy ngân

Đèn hơi thủy ngân là một loại bóng đèn phóng điện sử dụng một hồ quang điện qua thủy ngân bốc hơi để tạo ra ánh sáng. Ống phóng điện thường được giới hạn trong một ống hồ quang thạch anh nóng chảy nhỏ gắn kết trong một bóng đèn thủy tinh borosilicate lớn hơn. Bóng đèn bên ngoài có thể trong hoặc phủ một chất phosphor; Trong cả hai trường hợp, bóng đèn bên ngoài cung cấp cách nhiệt, bảo vệ khỏi tia cực tím mà ánh sáng phát ra, và một bộ phận lắp thuận tiện cho ống hồ quang thạch anh nóng chảy.
Các bóng hơi thủy ngân có hiệu suất năng lượng cao hơn đèn huỳnh quang và sáng huỳnh quang với hiệu suất sáng từ 35 đến 65 lumen / watt. Lợi thế khác của chúng là tuổi thọ bóng dài trong khoảng 24.000 giờ và cường độ ánh sáng trắng cao, cường độ sáng cao. Vì những lý do này, chúng được sử dụng cho chiếu sáng trên không diện rộng ở các nhà máy, nhà kho, sân thể thao cũng như đèn đường. Rõ ràng đèn thủy ngân tạo ra ánh sáng trắng với màu xanh hơi xanh nhờ sự kết hợp của các đường quang phổ. Đây không phải là tâng bốc với màu da của con người, do đó, đèn như vậy thường không được sử dụng trong các cửa hàng bán lẻ.  Các bóng đèn thủy tinh đã chỉnh sửa màu sắc khắc phục vấn đề này bằng một chất phosphor bên trong bóng đèn bên ngoài phát ra ánh sáng trắng. Chúng cung cấp sự biểu hiện màu sắc tốt hơn so với đèn hơi natri hiệu suất cao hoặc áp suất thấp.
Vesperus joanivivesi

| Vesperus joanivivesi> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Vesperus
Loài (species): V. joanivivesi
Danh pháp hai phần
Vesperus joanivivesi Vives, 1998 
Vesperus joanivivesi là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Xương Lê

Ga Xương Lê
Xương Lê (chữ Hán giản thể: 昌黎县, âm Hán Việt: Xương Lê huyện) là một huyện thuộc địa cấp thị Tần Hoàng Đảo, tỉnh Hà Bắc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện Xương Lê có dân số 541.826 người (năm 1999). Mã số bưu chính là 066600. Huyện Xương Lê giáp huyện Đường Sơn Loan về phía Tây, Phủ Ninh về phía đông. Huyện này là một địa điểm quan trọng trên tuyến đường sắt Cáp-Kinh. Phía Nam huyện này là bãi biển Hoàng Kim, một điểm du lịch nổi tiếng.
Histiotus velatus

| Histiotus velatus> Tình trạng bảo tồn |
| --- | --- |
 Thiếu dữ liệu  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Mammalia
Bộ (ordo): Chiroptera
Họ (familia): Vespertilionidae
Chi (genus): Histiotus
Loài (species): H. velatus
Danh pháp hai phần
Histiotus velatus Geoffroy, 1824 
Histiotus velatus là một loài động vật có vú trong họ Dơi muỗi, bộ Dơi. Loài này được I. Geoffroy mô tả năm 1824.
Chú thích

↑  Gonzalez, E. & Barquez, R. (2008) Histiotus velatus Trong: IUCN 2009. Sách đỏ IUCN về các loài bị đe dọa. Phiên bản 2009.1. www.iucnredlist.org Tra cứu ngày 11 tháng 9 năm 2009.
↑  Wilson, D. E.; Reeder, D. M. biên tập (2005). “Histiotus velatus”. Mammal Species of the World . Baltimore: Nhà in Đại học Johns Hopkins, 2 tập (2.142 trang). ISBN 978-0-8018-8221-0. OCLC 62265494.
Ischnocampa huigra

| Ischnocampa huigra> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Chi (genus): Ischnocampa
Loài (species): I. huigra
Danh pháp hai phần
Ischnocampa huigra Schaus, 1933 
Ischnocampa huigra là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Pentanodes dietzii

| Pentanodes dietzii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Pentanodes
Loài (species): P. dietzii
Danh pháp hai phần
Pentanodes dietzii Schaeffer, 1904 
Pentanodes dietzii là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Xã South Middleton, Quận Cumberland, Pennsylvania

| Xã South Middleton South Middleton Township |
| --- | --- |
—  Xã  —
 

 
Vị trí trong Quận Cumberland, Pennsylvania Vị trí trong Quận Cumberland, Pennsylvania
 Vị trí quận Cumberland trong tiểu bang Pennsylvania ở Hoa Kỳ
Xã South Middleton
Quốc gia: Hoa Kỳ
Tiểu bang: Pennsylvania
Quận: Quận Cumberland
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 14.663
Múi giờ: EST (UTC-5)
 • Mùa hè (DST): EDT (UTC-4)
Xã South Middleton (tiếng Anh: South Middleton Township) là một xã thuộc quận Cumberland, tiểu bang Pennsylvania, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 14.663 người.
Đoàn Kiểu

Đoàn Kiểu (sinh năm 1960) là một tướng lĩnh trong Quân đội nhân dân Việt Nam, hàm Thiếu tướng, nguyên là Phó Tư lệnh Quân khu 5.
Thân thế và binh nghiệp

Trước năm 2013, ông là Chỉ huy trưởng Bộ chỉ huy quân sự tỉnh Đắk Nông.
Năm 2013, ông được bổ nhiệm giữ chức Phó Tư lệnh Quân khu 5 đồng thời được thăng quân hàm Thiếu tướng.
Năm 2016, Đoàn Kiểu là Thiếu tướng, Phó Tư lệnh Quân khu 5.
Tháng 4 năm 2020, ông nghỉ hưu.
Carex depauperata

| Carex depauperata |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Poales
Họ (familia): Cyperaceae
Chi (genus): Carex
Loài (species): C. depauperata
Danh pháp hai phần
Carex depauperata Curtis ex Stokes, 1787 
Carex depauperata là một loài thực vật có hoa trong họ Cói. Loài này được Curtis ex Stokes mô tả khoa học đầu tiên năm 1787.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Carex depauperata”. Truy cập ngày 11 tháng 6 năm 2013.
Ischnocampa birchelli

| Ischnocampa birchelli> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Chi (genus): Ischnocampa
Loài (species): I. birchelli
Danh pháp hai phần
Ischnocampa birchelli (Druce, 1901) 
Danh pháp đồng nghĩa
 Eucereon birchelli Druce, 1901 
Ischnocampa birchelli là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Vesperus luridus

| Vesperus luridus |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Vesperus
Loài (species): V. luridus
Danh pháp hai phần
Vesperus luridus (Rossi, 1794) 
Danh pháp đồng nghĩa
  Danh sách  Calopus serraticornis Rossi, 1790 nec Linnaeus, 1758   Leptura solieri Guérin-Méneville, 1844   Stenocorus luridus Rossi, 1794   Vesperus solieri Germar, 1836   Vesperus strepens (Fabricius) Schonherr, 1817  
Vesperus luridus là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  “Vesperus luridus Rossi, 1794)”. ngày 18 tháng 4 năm 2006. Truy cập ngày 5 tháng 12 năm 2012.
↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Hiệu ứng từ thủy động

Faraday đã chế tạo máy phát điện dựa trên nguyên lý từ-thủy-động đầu tiên với: thủy có nghĩa là nước từ dòng sông cùng với từ là từ trường Trái Đất và Động là động năng chuyển động của dòng nước sông. Từ thủy động cũng áp dụng nguyên lý như máy phát điện quay theo định luật Faraday: tức là cũng có sợi dây dẫn (dòng chất lỏng dẫn điện) di chuyển xuyên qua từ trường phát sinh lực điện từ, lực điện từ có hướng chống lại sự chuyển động của dòng chất lỏng theo quy tắc bàn tay trái.
- Nói chung, nguyên lý máy phát từ thủy động là: động năng dòng khí cộng với từ trường bằng điện năng
- Cấu trúc máy phát điện từ thủy động hiện nay thế giới đang nghiên cứu là cho khí nóng (He)có pha thêm kim loại kiềm vào (để tăng tính dẫn điện) chạy qua một cái ống được bố trí điện cực hai bên thành ống và từ trường mạnh hướng ngang chiều dòng chất khí ta sẽ thu được dòng điện DC từ các điện cực bên thành ống.
- Có một số dạng máy phát theo nguyên lý này: Faraday điện cực phân đoạn, Faraday điện cực liên tục, máy phát Hall,...
Máy phát điện từ thủy động lực học (hay máy phát từ thủy động học) là hệ thống chuyển nhiệt năng hay động năng trực tiếp thành điện năng, dựa trên các nguyên lý từ thủy động học. Chúng thường có khả năng làm việc ở nhiệt độ cao và không cần có các chi tiết phải bôi trơn. Khí thải của các hệ thống như vậy thường là các plasma nóng (như lửa), có thể tái sử dụng để cung cấp nhiệt cho hệ thống nhiệt điện truyền thống (như máy phát điện hơi nước).
Trong các máy phát điện từ thủy động học, chuyển động của dòng chất dẫn điện hoặc plasma được sử dụng để tạo ra dòng điện. Mặc dù đã được phát triển để sử dụng cho các nguồn nhiên liệu hóa thạch thông dụng để cung cấp nhiệt năng cho hoạt động, những phương pháp phát điện truyền thống hiện vẫn chiếm ưu thế do công nghệ rẻ hơn.==Tham khảo==
↑  “Máy phát điện từ thủy động lực học”. Voer Edu. Truy cập ngày 10 tháng 9 năm 2020. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong: |ngày truy cập= (trợ giúp)[liên kết hỏng]
Xã Montrose, Quận Cavalier, Bắc Dakota

| Xã Montrose Montrose Township |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
 Vị trí quận Cavalier trong tiểu bang Bắc Dakota ở Hoa Kỷ
Xã Montrose
Quốc gia: Hoa Kỳ
Tiểu bang: Bắc Dakota
Quận: Quận Cavalier
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 42
Múi giờ: CST (UTC-6)
 • Mùa hè (DST): CDT (UTC-5)
Xã Montrose (tiếng Anh: Montrose Township) là một xã thuộc quận Cavalier, tiểu bang Bắc Dakota, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 42 người.
Ôn đới

Phân chia các khu vực khí hậu thế giới khi xét theo đường đẳng nhiệt
Ôn đới là một khu vực khí hậu nằm tại các vĩ độ từ cận kề cận nhiệt đới tới các vòng cực của Trái Đất, nằm giữa đới nóng và đới lạnh, khoảng cách từ chí tuyến đến vòng cực ở cả hai bán cầu. Phần lớn diện tích đất nổi của đới nằm ở bán cầu Bắc, chỉ có phần nhỏ ở bán cầu Nam. Miền ôn đới thể hiện các mùa một cách rõ rệt và tồn tại ở cả Bắc bán cầu lẫn Nam bán cầu. Khí hậu trong miền này biến đổi từ khí hậu hải dương với sự biến thiên nhiệt độ tương đối nhỏ và lượng giáng thủy lớn cho tới khí hậu lục địa với sự thay đổi về nhiệt độ lớn hơn và tương đối khô hơn. Về mặt khí tượng học thì phần lớn miền  nhiệt đới có gió thịnh hành là hướng tây-đông.
Khí hậu

Khí hậu ôn đới mang tính chất trung gian giữa khí hậu đới nóng & khí hậu đới lạnh.
| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
| Đới | Địa điểm | Nhiệt độ trung bình năm | Lượng mưa trung bình năm |
| Hàn đới | Arkhangelsk (65°B) | -1 °C | 539mm |
| Ôn đới | London (51°B) | 11 °C | 601mm |
| Nhiệt đới | TP.Hồ Chí Minh (10°47'B) | 27 °C | 1931mm |
Do vị trí trung gian nên thời tiết ôn đới thay đổi thất thường. Các đợt khí nóng ở chí tuyến và các đợt khí lạnh ở vùng cực có thể tràn tới bất thường gây ra những đợt nóng hay lạnh, có tác động tiêu cực đến sản xuất nông nghiệp & sinh hoạt của con người, đặc biệt là những vùng sâu ở trong nội địa. Ở phía đông của Hoa Kỳ, mỗi khi có đợt khí nóng hay đợt khí lạnh tràn đến, nhiệt độ có thể tăng hay giảm 10 °C - 15 °C trong vài giờ. Gió Tây ôn đới và các khối khí từ đại dương mang theo không khí ẩm & ấm vào đất liền cũng làm cho thời tiết ôn đới luôn biến động, rất khó dự báo trước.
Sự phân hóa của môi trường

Thiên nhiên ôn đới thay đổi theo bốn mùa: xuân, hạ, thu, đông. Môi trường ôn đới cũng thay đổi từ vùng này sang vùng khác tùy thuộc vào vĩ độ, vào ảnh hưởng của dòng biển và gió Tây ôn đới.
Bờ Tây lục địa chịu ảnh hưởng của dòng biển nóng & gió Tây ôn đới nên có môi trường ôn đới hải dương: ẩm ướt quanh năm, mùa hạ mát mẻ, mùa đông không lạnh lắm. Càng vào sâu trong đất liền, tính chất lục địa càng rõ nét: lượng mưa giảm dần, mùa đông lạnh & tuyết rơi nhiều, mùa hạ nóng. Thảm thực vật thay đổi dần từ tây sang đông:rừng lá rộng chuyển sang rừng hỗn giao và cuối cùng là rừng lá kim.
Ở vĩ độ cao, mùa đông rất lạnh và kéo dài, mùa hạ ngắn, mưa nhiều. Gần chí tuyến có môi trường địa trung hải: mùa hạ nóng & khô, mùa đông ấm áp, mưa nhiều vào mùa thu - đông. Thảm thực vật cũng thay đổi từ bắc xuống nam: rừng lá kim chuyển sang rừng hỗn giao rồi tới thảo nguyên và rừng cây bụi gai.
Sách tham khảo

SGK Địa lý 7 (tái bản lần 17), Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam
| x t Các kiểu khí hậu theo phân loại khí hậu Köppen |
| --- | --- |
Nhóm A: Xích đạo (Af) • Nhiệt đới gió mùa (Am) • Nhiệt đới xavan (Aw, As)
Nhóm B: Sa mạc (BWh, BWk) • Bán khô hạn (BSh, BSk)
Nhóm C: Cận nhiệt đới ẩm (Cfa, Cwa) • Đại dương (Cfb, Cwb, Cfc) • Địa Trung Hải (Csa, Csb)
Nhóm D: Lục địa ẩm (Dfa, Dwa, Dfb, Dwb) • Cận bắc cực (Dfc, Dwc, Dfd)
Nhóm E: Vùng cực (ET, EF) • Núi cao (ETH)
| x t Mùa trong năm |
| --- | --- |
Ôn đới:  Mùa xuân  Mùa hạ  Mùa thu  Mùa đông 
Nhiệt đới:  Mùa mưa  Mùa khô  Harmattan (Tây Phi) 
Riêng biệt:  Mùa sương mù  Mùa lốc xoáy  Gió mùa 
Ôn đới định nghĩa theo vĩ độ
Phân chia của ôn đới, phần màu xanh lục là ôn đới ấm, phần hồng tím là ôn đới lạnh
Carex disticha

| Carex disticha |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Poales
Họ (familia): Cyperaceae
Chi (genus): Carex
Phân chi (subgenus): C. subg. Vignea
Đoạn (section): C. sect. Ammoglochin
Loài (species): C. disticha
Danh pháp hai phần
Carex disticha Huds., 1762 
Carex disticha là một loài thực vật có hoa trong họ Cói. Loài này được Huds. mô tả khoa học đầu tiên năm 1762.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Carex disticha”. Truy cập ngày 11 tháng 6 năm 2013.
Carex drepanorhyncha

| Carex drepanorhyncha> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Poales
Họ (familia): Cyperaceae
Chi (genus): Carex
Loài (species): C. drepanorhyncha
Danh pháp hai phần
Carex drepanorhyncha Franch., 1887 
Carex drepanorhyncha là một loài thực vật có hoa trong họ Cói. Loài này được Franch. mô tả khoa học đầu tiên năm 1887.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Carex drepanorhyncha”. Truy cập ngày 11 tháng 6 năm 2013.
Pentanopsis fragrans

| Pentanopsis fragrans> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Gentianales
Họ (familia): Rubiaceae
Chi (genus): Pentanopsis
Loài (species): P. fragrans
Danh pháp hai phần
Pentanopsis fragrans Rendle 
Pentanopsis fragrans là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được Rendle mô tả khoa học đầu tiên năm 1898.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Pentanopsis fragrans”. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2013.
Trận Granicus

Trận Granicus (334 trước công nguyên) là trận đánh đầu tiên trong số ba trận chiến quan trọng giữa quân đội của Alexandros Đại đế và Đế quốc Ba Tư. Nó xảy ra ở Tây Bắc Tiểu Á, gần vị trí của thành Troia, tại nơi đây Alexandros đã đánh bại lực lượng của các phó vương Ba Tư ở Tiểu Á, trong đó có một lực lượng lớn lính đánh thuê Hy Lạp dẫn đầu bởi Memnon của Rhodes.
Trận chiến đã diễn ra trên con đường từ Abydos tới Dascylium (gần Ergili ngày nay, Thổ Nhĩ Kỳ), tại nơi vượt qua con sông Granicus (hiện nay là Biga Çayı).
Bối cảnh

Sau khi vua Macedonia Philippos II bị ám sát, con ông ta là Alexandros đã mở cuộc xâm lược châu Á năm 334 trước Công nguyên.
Sau khi Alexander III lên ngôi vua của Macedonia sau cái chết của cha mình, việc đầu tiên ông làm là tiêu diệt tất cả các kẻ thù của mình và hành hình họ. Sau cái chết của Philip II, tại nhiều thành phố và quốc gia mà ông đã chinh phục đã muốn nổi loạn để đòi lại công lý và tự do trong đó có các quốc gia như lllyria, thracia và hy lạp. Nhận thấy ý đồ giành lại sự độc lập của họ ông nhanh chóng phản ứng, kiểm soát lại các quốc gia mà mình đã chinh phục trước khi họ có cơ hội để làm bất cứ điều gì. Sau khi kiểm soát lại mọi thứ và thiết lập mọi việc xong xuôi tại Macedonia, Alexander bắt đầu chuẩn bị cho cuộc chinh phục lớn tiếp theo của mình: cuộc xâm lược châu á. Trước trận Granicus, ông bỏ nhiệm vị tướng giàu kinh nghiệm của cha mình - Antipater làm nhiếp chính vương của Macedonia khi ông vắng mặt. Vào mùa xuân năm 334 trước Công Nguyên, Alexander Đại Đế chỉ đạo 32,000 bộ binh và 5,100 kị binh hành quân từ macedonia đến hellespont trong 20 ngày. Từ đây, quân đội Macedonia đụng độ vua Darius II nhưng Alexander Đại Đế đã không để cho bất kỳ đội quân nào có thể ngăn chặn đội quân của ông và cuộc chinh phục của mình, và do đó, người Macedonia đã đánh bại người Ba Tư.
Sự bố trí của quân Ba Tư

Trước khi Alexander và quân độ của ông có thể vượt qua Hellespont, để tiến theo con đường tới Dascylium, các thống đố tỉnh Ba Tư và những người có quyền lực ở đây đã tập trung lực lượng của họ gồm 10,000 kị binh và 5,000 bộ binh tại thị trấn Zelea và quyết chiến trên bờ sông Granicus. Memnon – một tướng của đội ngũ đánh thuê người Hi Lạp bên phía Ba Tư- đã đưa ra một kế hoạch chống lại Alexander. Đó là tiêu thổ đốt cháy các cánh đồng và vật tư, rút lui trước khi Alexandros đến. Sau khi vượt qua một quãng đường dài hành quân, thiếu lương thực trước một trận chiến lớn, quân độ của Alexander sẽ gặp nhiều khó khăn. Nhưng các tướng lĩnh trấn thủ đã bác bỏ kế hoạch này do lòng tự tôn dân tộc và họ cũng không muốn phá hủy lãnh thổ của mình. Người ba tư đã chọn một kế hoạch gồm hai mục tiêu chính; thứ nhất đó là buộc quân đội của Alexander phải đóng quân tại một ví trí bất lợi; thứ hai họ phòng thủ ở một vị trí có thể hạn chế tối đa lợi thế của quân đội của Alexander (bộ binh). Với lợi thế từ Zelea tới sông Granicus của người Ba Tư sẽ gây trở ngại cho Alexander. Quân đội Macedonia sẽ khó có thể giữ vững đội hình 
Arrian, Diodorus, và Plutarch đều đề cập đến cuộc chiến, trong đó Arrian cung cấp nhiều chi tiết nhất.. Người Ba Tư đặt kỵ binh của họ ở phía trước bộ binh, và dàn quân bên bờ phải (phía đông) của sông.