Giáo hội Công giáo
Tổ chức và quản trị > Các phương quản trị đặc biệt

Giáo hội Công giáo Hoàn vũ gồm có 24 phương quản trị (sui iuris). Lớn nhất trong số các phương quản trị này là Giáo hội Latinh, gồm hơn 1 tỷ giáo dân, phát triển ở Tây Âu trước khi lan rộng khắp thế giới. Vì thế, mỗi khi nhắc đến Giáo hội Công giáo, nhiều người thường đề cập đến giáo hội này. Giám mục thành Rôma (Giáo hoàng) là thượng phụ của phương quản trị Giáo hội Latinh. Giáo hội Latinh coi mình là nhánh lâu đời nhất và lớn nhất của Kitô giáo Tây Phương.
Nhỏ bé hơn so với Giáo hội Latinh là 23 phương tự trị Công giáo Đông phương1 với 17,3 triệu giáo dân. Mỗi phương quản trị (hay "lễ chế") trong số đó đều chấp nhận thẩm quyền của vị Giám mục Rôma về các vấn đề giáo lý. Những lãnh thổ này sở dĩ gọi là "tự quản đặc biệt" là vì cộng đoàn Kitô hữu Công giáo ở đó có khác nhau về lịch sử, văn hóa, hình thức lễ nghi, thờ phượng chứ không khác biệt về giáo lý. Nói chung, đứng đầu mỗi phương quản trị thế này là một thượng phụ (patriarch) hay giám mục cao cấp, và họ được trao quyền quản trị đối với lãnh thổ của mình ở một mức độ tương đối về các nghi thức phụng vụ, lịch phụng vụ, và các khía cạnh thờ phượng khác.
Các phương quản trị giáo hội Công giáo ở Đông Phương là những tín hữu vẫn theo các niềm tin và truyền thống của Kitô giáo Đông Phương nhưng vẫn luôn hiệp thông trọn vẹn với Giáo hội Công giáo; hoặc những tín hữu đã ly khai sau cuộc Ly giáo Đông - Tây nay trở về hiệp thông với Rôma. Thượng phụ của các phương quản trị Công giáo Đông Phương do Thượng hội đồng Giám mục (synod of the bishops) của giáo hội đó bầu lên, các chức vị khác lần lượt là: tổng giám mục miền, giám mục v.v.. Tuy nhiên, Giáo hội Latinh có Giáo triều Rôma được tổ chức cụ thể hơn, gồm có Thánh Bộ các Giáo hội Đông Phương, để duy trì mối quan hệ với họ.
| x t sCác Giáo hội Công giáo Đông phương trực thuộc Giáo hội Công giáo hoàn vũ |
| --- | --- |
Nghi lễ Alexandria: Giáo hội Công giáo Copt (Cairo: Ai Cập)  Giáo hội Công giáo Ethiopia (Addis Ababa: Ethiopia)  Giáo hội Công giáo Eritrea (Asmara: Eritrea)
Nghi lễ Antiochia: Giáo hội Maronite (Bkerke: Liban, Cyprus, Jordan, Israel, Palestine, Ai Cập, Syria, Argentina, Brasil, Hoa Kỳ, Úc, Canada, Mexico)  Giáo hội Công giáo Syria (Beirut: Liban, Iraq, Jordan, Kuwait, Palestine, Ai Cập, Sudan, Syria, Thổ Nhĩ Kỳ, Hoa Kỳ và Canada, Venezuela)  Giáo hội Công giáo Syro-Malankara (Trivandrum: Ấn Độ, Hoa Kỳ)
Nghi lễ Armenia: Giáo hội Công giáo Armenia (Beirut: Liban, Iran, Iraq, Ai Cập, Syria, Thổ Nhĩ Kỳ, Jordan, Palestine, Ukraina, Pháp, Hy Lạp, Mỹ Latinh, Romania, Hoa Kỳ, Canada, Đông Âu)
Nghi lễ Chaldea: Giáo hội Công giáo Chaldea (Baghdad: Iraq, Iran, Liban, Ai Cập, Syria, Thổ Nhĩ Kỳ, Hoa Kỳ)  Giáo hội Công giáo Syro-Malabar (Ernakulam-Angamaly: Ấn Độ, Hoa Kỳ)
Nghi lễ Byzantium: Giáo hội Công giáo Byzantine Albania (Albania)  Giáo hội Công giáo Hy Lạp Belarus (Belarus)  Giáo hội Công giáo Hy Lạp Bulgaria (Sofia: Bulgaria)  Giáo hội Byzantine Croatia, Serbia và Montenegro (Križevci: Croatia, Ruski Krstur: Serbia & Montenegro)  Giáo hội Công giáo Byzantine Hy Lạp (Athens: Hy Lạp, Thổ Nhĩ Kỳ)  Giáo hội Công giáo Hy Lạp Hungary (Nyiregyháza: Hungary)  Giáo hội Công giáo Italo-Albania: (Ý)  Giáo hội Công giáo Hy Lạp Macedonia (Skopje: Macedonia)  Giáo hội Công giáo Hy Lạp Melkite (Damascus: Syria, Liban, Jordan, Israel, Brasil, Hoa Kỳ, Canada, Mexico, Iraq, Ai Cập và Sudan, Kuwait, Úc, Venezuela, Argentina)  Giáo hội Công giáo Hy Lạp România (Blaj: Romania, Hoa Kỳ)  Giáo hội Công giáo Hy Lạp Nga (Nga, Trung Quốc)  Giáo hội Công giáo Ruthenia (Uzhhorod, Pittsburgh, Hoa Kỳ, Ukraina, Cộng hòa Séc)  Giáo hội Công giáo Hy Lạp Slovakia (Prešov: Slovakia, Canada)  Giáo hội Công giáo Ukraina (Kiev: Ukraina, Ba Lan, Hoa Kỳ, Canada, Vương quốc Anh, Úc, Đức và khu vực Scandinavia, Pháp, Brasil, Argentina) 
| x t sGiáo hoàng của Giáo hội Công giáo Rôma |
| --- | --- |
 Danh sách giáo hoàng được tuyên thánh  Mộ phần còn tồn tại  không còn tồn tại  Ngụy giáo hoàng  Giáo hoàng hưu trí Giáo hoàng thoái vị  Giáo hoàng không kịp nhậm chức 
Thế kỷ 1-4:  Phêrô  Linô  Anaclêtô  Clêmentê I  Êvaristô  Alexanđê I  Xíttô I  Têlesphôrô  Hyginô  Piô I  Anicêtô  Sôtêrô  Êlêuthêrô  Victor I  Zêphyrinô  Calixtô I  Urbanô I  Pontianô  Antêrô  Fabianô  Côrnêliô  Luciô I  Stêphanô I  Xíttô II  Điônisiô  Fêlix I  Êutykianô  Caiô  Marcellinô  Marcellô I  Êusêbiô  Miltiadê  Sylvestrô I  Máccô  Giuliô I  Libêrô  Đamasô I  Siriciô  Anastasiô I 
Thế kỷ 5-8:  Innôcentê I  Dôsimô  Bônifaciô I  Cêlestinô I  Xíttô III  Lêô I  Hilariô  Simpliciô  Fêlix III  Gêlasiô I  Anastasiô II  Symmacô  Hormisđa  Gioan I  Fêlix IV  Bônifaciô II  Gioan II  Agapêtô I  Silvêriô  Vigiliô  Pêlagiô I  Gioan III  Biển Đức I  Pêlagiô II  Grêgôriô I  Sabinianô  Bônifaciô III  Bônifaciô IV  Ađêôđatô I  Bônifaciô V  Hônôriô I  Sêvêrinô  Gioan IV  Thêôđorô I  Máctinô I  Êugêniô I  Vitalianô  Ađêôđatô II  Đônô  Giáo hoàng Agathô  Lêô II  Biển Đức II  Gioan V  Cônon  Sergiô I  Gioan VI  Gioan VII  Sisinniô  Constantinô  Grêgôriô II  Grêgôriô III  Dacaria  Stêphanô II  Phaolô I  Stêphanô III  Ađrianô I  Lêô III 
Thế kỷ 9-12:  Stêphanô IV  Pascalê I  Êugêniô II  Valentinô  Grêgôriô IV  Sergius II  Lêô IV  Biển Đức III  Nicôla I  Ađrianô II  Gioan VIII  Marinô I  Ađrianô III  Stêphanô V  Formôsô  Bônifaciô VI  Stêphanô VI  Rômanô  Thêôđorô II  Gioan IX  Biển Đức IV  Lêô V  Sergiô III  Anastasiô III  Lanđô  Gioan X  Lêô VI  Stêphanô VII  Gioan XI  Lêô VII  Stêphanô VIII  Marinô II  Agapêtô II  Gioan XII  Biển Đức V  Lêô VIII  Gioan XIII  Biển Đức VI  Biển Đức VII  Gioan XIV  Gioan XV  Grêgôriô V  Silvestrô II  Gioan XVII  Gioan XVIII  Sergiô IV  Biển Đức VIII  Gioan XIX  Biển Đức IX  Sylvestrô III  Grêgôriô VI  Clêmentê II  Đamasô II  Lêô IX  Victor II  Stêphanô IX  Nicôla II  Alexanđê II  Grêgôriô VII  Victor III  Urbanô II  Pascalê II  Gêlasiô II  Calixtô II  Hônôriô II  Innôcentê II  Cêlestinô II  Luciô II  Êugêniô III  Anastasiô IV  Ađrianô IV  Alexanđê III  Luciô III  Urbanô III  Grêgôriô VIII  Clêmentê III  Cêlestinô III  Innôcentê III 
Thế kỷ 13-16:  Hônôriô III  Grêgôriô IX  Cêlestinô IV  Innôcentê IV  Alexanđê IV  Urbanô IV  Clêmentê IV  Grêgôriô X  Innôcentê V  Ađrianô V  Gioan XXI  Nicôla III  Máctinô IV  Hônôriô IV  Nicôla IV  Cêlestinô V  Bônifaciô VIII  Biển Đức XI  Clêmentê V  Gioan XXII  Biển Đức XII  Clêmentê VI  Innôcentê VI  Urbanô V  Grêgôriô XI  Urbanô VI  Bônifaciô IX  Innôcentê VII  Grêgôriô XII  Máctinô V  Êugêniô IV  Nicôla V  Calixtô III  Piô II  Phaolô II  Xíttô IV  Innôcentê VIII  Alexanđê VI  Piô III  Giuliô II  Lêô X  Ađrianô VI  Clêmentê VII  Phaolô III  Giuliô III  Marcellô II  Phaolô IV  Piô IV  Piô V  Grêgôriô XIII  Xíttô V  Urbanô VII  Grêgôriô XIV  Innôcentê IX  Clêmentê VIII 
Thế kỷ 17-20:  Lêô XI  Phaolô V  Grêgôriô XV  Urbanô VIII  Innôcentê X  Alexanđê VII  Clêmentê IX  Clêmentê X  Innôcentê XI  Alexanđê VIII  Innôcentê XII  Clêmentê XI  Innôcentê XIII  Biển Đức XIII  Clêmentê XII  Biển Đức XIV  Clêmentê XIII  Clêmentê XIV  Piô VI  Piô VII  Lêô XII  Piô VIII  Grêgôriô XVI  Piô IX  Lêô XIII  Piô X  Biển Đức XV  Piô XI  Piô XII  Gioan XXIII  Phaolô VI  Gioan Phaolô I  Gioan Phaolô II 
Thế kỷ 21-nay:  Biển Đức XVI  Phanxicô 
Danh sách giáo hoàng