stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Baraily
Nhân khẩu

Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Baraily có dân số 25.216 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Baraily có tỷ lệ 69% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 75%, và tỷ lệ cho phái nữ là 62%. Tại Baraily, 15% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.
Đỗ Khuyển

| Đỗ Khuyển杜犬 |
| --- | --- |
Tên khác: Lê Khuyển, Lê Đại, Đỗ Đại


Thông tin cá nhân
Sinh: 
Ngày sinh: 1400
Nơi sinh: Thanh Hóa
 
Rửa tội: 
Mất: 
Ngày mất: 1459
Nơi mất: Thăng Long
 
An nghỉ: 
Giới tính: nam
Gia quyến: 
Thân phụ: Đỗ Lỗi
 
Học vấn: 
Nghề nghiệp: tướng lĩnh quân đội
Quốc tịch: Đại Việt
Thời kỳ: nhà Lê sơ
Truy phong
Thụy hiệu: 
Tước hiệu: 
Tước vị: 
Chức vị: 
Thần vị: 
Nơi thờ tự: 
x • t • 
Đỗ Khuyển (chữ Hán: 杜犬; 1400 – 1459) hay Lê Khuyển (chữ Hán: 黎犬), Lê Đại (chữ Hán: 黎大), Đỗ Đại (chữ Hán: 杜大), là tướng lĩnh, khai quốc công thần nhà Hậu Lê trong lịch sử Việt Nam.
Thân thế

Đỗ Khuyển quê ở làng Đa Mỹ, huyện Cổ Lôi, trấn Thanh Hoa (nay là làng Thịnh Mỹ, xã Thọ Diên, huyện Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hóa). Ông nội là Đỗ Lương lấy vợ họ Lê. Cha ông là Đỗ Lỗi làm tướng cho nhà Hồ, cũng lấy vợ họ Lê. Năm 1407, quân Minh xâm lược nước Đại Ngu. Đỗ Lỗi tử trận ở cửa biển Giao Thủy. Về sau, khi Đỗ Khuyển hiển quý, cha và ông của ông đều được truy tặng Huyện hầu, mẹ và bà được truy tặng Quận phu nhân.
Đỗ Khuyển sinh năm 1400 thời vua Trần Thiếu Đế, mồ côi cha từ nhỏ. Về sau, ông đến nương nhờ hào trưởng ấp Lam là Lê Lợi. Văn bia Khai quốc công thần Thái sư Định quốc công Đỗ Đại bi sự tích chép tên ông là Đại (大), nhưng các nhà nghiên cứu đều cho rằng đó là do con cháu thấy chữ "khuyển" (犬; con chó) có nghĩa xấu nên sửa lại.
Tham gia khởi nghĩa

Năm 1418, Lê Lợi phát động khởi nghĩa chống sự chiếm đóng của nhà Minh. Quân Minh đánh chiếm ấp Lam, Đỗ Khuyển bị bắt về thành Đông Quan. Một tháng sau, ông nguyên vẹn trở về với Lê Lợi. Lê Lợi vui mừng, hỏi tình hình. Đỗ Khuyển đáp: Đông Quan giữa ban ngày có cảnh tượng truy bắt, cướp bóc. Lê Lợi mừng nói: Đó là triệu chứng sắp loạn.
Lê Lợi từ đó biết được Đỗ Khuyển là người trung thành, thường để hầu cận bên người. Sau lại cho Đỗ Khuyển quản các quân Lạng Giang, Lỗi Giang. Đầu năm 1419, Đỗ Khuyển giữ chức Cận thị thự ngũ cục, Chi hậu, giữ Chính đường, tiếp tục ở bên cạnh Lê Lợi.
Tháng Giêng năm 1426, nghĩa quân do Đại tư đồ Trần Nguyên Hãn chỉ huy đánh chiếm phủ Nghệ An. Đỗ Khuyển cùng Lê Thiệt dẫn một vệ quân phục kích quân Minh ở cầu, chém chết chỉ huy Vi Thượng. Hai tướng sau đó lại đánh giết quân của thổ quan Nguyễn Vinh đang cướp bóc ở cửa biển Đan Thai.
Tháng 8 (ÂL) cùng năm, Lê Lợi nhân thấy quân Minh ở xứ Đông Đô suy yếu, phái Phạm Văn Xảo, Lý Triện, Trịnh Khả, Lê Như Huân, Đỗ Bí cầm 3.000 quân đi tuần ở xứ Thiên Quan, Quảng Oai, Quốc Oai, Gia Hưng, Quy Hóa, Đà Giang, Tam Đái, Tuyên Quang để chặn đường viện quân Minh từ Vân Nam; phái Bùi Bị, Đỗ Khuyển đem 2.000 quân đi tuần xứ Khoái Châu, Bắc Giang, Lạng Giang để chặn viện quân từ Lưỡng Quảng; phái Đinh Lễ, Nguyễn Xí cầm quân tinh nhuệ đi theo sau. Đỗ Khuyển lúc này giữ chức Thái giám, có nhiệm vụ giám quân.
Tháng 9 (ÂL), Đỗ Khuyển được làm quản giám Mi Hóa trung lộ quân dân sự, cùng Lưu Nhân Chú kiểm soát các lộ Hồng, Khoái rồi bao vậy thành Chí Linh. Đỗ Khuyển sau đó chia quân tấn công thành Thị Cầu, Xương Giang. Đến tháng Chạp thì hai tướng hội quân ở bờ sông Bồ Đề vây thành Điêu Diêu, tiêu diệt viện binh. Dù không hạ được thành trì nào nhưng cả một vùng rộng lớn đều theo về nghĩa quân, buộc quân Minh phải có cụm trong các thành trì.
Tháng Chạp, Lê Lợi phái Bùi Quốc Hưng đánh thành Điêu Diêu, Thị Cầu; Trịnh Khả, Đỗ Khuyển đánh thành Tam Giang; Lê Sát, Lê Thụ, Nguyễn Lý, Lê Lãnh, Lý Triện đánh thành Xương Giang; Lê Lựu, Phạm Bôi đánh thành Khâu Ôn.
Năm 1427, Đỗ Khuyển cùng Phạm Văn Xảo, Trịnh Khả, Lưu Trung được phái đến đóng giữ ải Lê Hoa, ngăn chặn viện quân Vân Nam do Kiềm quốc công Mộc Thạnh chỉ huy đến tận tháng 9 (ÂL), khi một cánh viện quân khác do Liễu Thăng chỉ huy bị tiêu diệt. Tháng 10 (ÂL), trên đường rút lui, quân Minh bị nghĩa quân phục kích, chém nhiều thủ cấp.
Tháng Giêng năm 1428, Lê Lợi tiến vào thành Đông Quan, lấy Đỗ Khuyển Tri Nội điện kiêm Đông Tây Nam Bắc tứ đạo Đô Thái giám nội ngoại chư quân sự, làm tai mắt của vua để giám sát quân đội. Cùng tháng, ông được ban Kim tử Quang lộc đại phu, Tả Lân Hổ vệ Thượng tướng quân, ban cho túi Kim ngư, ngồi Khinh xa Đô úy, Ngân phù, tước Liệt hầu và ban quốc tính.
Nhận xét

Văn bia Khai quốc công thần Thái sư Định quốc công Đỗ Đại bi sự tích ca ngợi Đỗ Khuyển:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Ông phục vụ ba triều giữ vững một tiết, nghị lực đủ để có mưu lược, tài năng đủ để bên trong ca tụng, bên ngoài mến phục, luận bàn trăm việc rõ ràng. Tấm lòng ông bền vững, trải chịu qua nhiều hoạn nạn nguy hiểm, vẫn giữ một lòng trung thành. Lấy thân giữ gìn an nguy cho thiên hạ. Ông giống như trụ đá giữa dòng, ngay thẳng. Giữ pháp độ, yên ổn cho dân, ông giống như Thái Sơn, Kiêu Nhạc, không sợ khó nhọc mà công trạch thì đến khắp mọi người. | ” |
Bài Trung hưng ký của Lê Thánh Tông lại trách móc:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Nhân Tông mới lên hai tuổi đã sớm nối ngôi vua, Thái hậu Nguyễn thị là gà mái gáy sớm, Đô đốc Lê Khuyển như thỏ khôn giữ mệnh. Vua đàn bà mắt quáng buông rèm ngồi chốn thâm khuê, bọn họ ngoại lòng tham, khoác lác hoành hành khắp cõi, kẻ thân yêu nắm quyền vị, nạn hối lộ được công khai. Việc văn giáo lặng lẽ như băng hàn người hiền từ phải bó cánh... | ” |
Gia đình

Con trai:
Lê Quán Chi, quan đến Ngự tiền Thiết Đột quân, tặng Quan nội hầu. Năm 1449, Lê Quán Chi tụ tập đánh giết người giữa chợ, bị hạ ngục. Vụ án liên quan đến hơn 10 người là con cái quan viên cấp cao trong triều. Dự kiến Quán Chi phải bị xử tử, nhưng Thái hậu sợ Lê Khuyển đau lòng, làm trái pháp luật mà tha cho. Gián quan Lê Lâm ngậm miệng không dám nói. Trẻ con ở chợ lưu truyền câu: Tiếc ta không được làm quan đài thôi!
Lê Công Sảng, Điện tiền Đô chỉ huy sứ, Tri Ngự tiền Hải Kình, Hải Mã, Hải Thu, Hải Điểu; lấy Lê Ngọc Vi, con gái Lê Thụ.
Lê Công Đình, Lê Khắc Tốn, Lê Công Độ, Lê Hữu Mục, Lê Tư Đạo, Lê Toàn Mỹ,  Lê Trực Hữu, khi Lê Khuyển mất vẫn chưa đủ tuổi làm quan.
Con gái, tổng cộng 13 người:
Lê Ngọc Phương, gả cho con của Tổng tri quân kỵ vệ chư quân sự, Tham tri chính sự, Nhập nội Tư mã, Á hầu Nguyễn Lộ (em trai của Thái hậu).
Lê Ngọc Phi, gả cho Nhập nội thị sảnh Phó Đô sứ tri Tả ban Lê Hoằng Lưu, con trai Thái phó Lê Văn Linh.
Lê Ngọc Chi, gả cho Điện tiền Đô Chỉ huy phó sứ Tri Ngự tiền Chấn Lôi quân (không rõ tên), con trai của Thái phó Lê Nhữ Lãm.
Lê Ngọc Liên, gả cho Đồng tri Ngự tiền Thị vệ quân (không rõ tên), con trai của Đại tư đồ Lê Thận.
Lê Ngọc Chỉ, gả cho Trịnh Công Mục, con trai của Liệt hầu Lê Khả.
Lê Ngọc Sót, Quận phu nhân.
Lê Ngọc Chi, Quận phu nhân.
Vinh danh

Lăng mộ của ông nằm ở xã Thọ Lâm, huyện Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hóa ngày nay.
Tên của ông được đặt cho một con đường ở phường Quảng Thắng, thành phố Thanh Hóa (đường Đỗ Đại).
Chú thích

↑  “Bốn bốn vị khai quốc công thần thời Lê trên đất Tứ Trụ”. Khu di tích Lam Kinh. 2017. Lưu trữ bản gốc ngày 8 tháng 6 năm 2021. Truy cập ngày 8 tháng 6 năm 2021.
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26  Phan Đại Doãn, Văn bia thần đạo Đỗ Khuyển - Khai quốc công thần thời Lê sơ Lưu trữ 2015-09-07 tại Wayback Machine, đăng trên Tạp chí Hán Nôm (số 4, 2005). Trang 70–78.
1 2 3 4  Ngô Sĩ Liên, Đại Việt sử ký toàn thư, Bản kỷ, quyển 10, Lê hoàng triều kỷ
1 2 3 4 5 6 7 8 9  Ngô Sĩ Liên, Đại Việt sử ký toàn thư, Bản kỷ, quyển 11, Lê hoàng triều kỷ
↑  Hoàng Tuấn Phổ (22 tháng 3 năm 2021). “Tể tướng thứ ba triều Lê Sơ”. Báo Thanh Hóa. Lưu trữ bản gốc ngày 3 tháng 6 năm 2021. Truy cập ngày 8 tháng 6 năm 2021.
1 2  “Nhân vật Đỗ Đại”. Cổng thông tin điện tử xã Thọ Lâm. 7 tháng 6 năm 2018. Lưu trữ bản gốc ngày 8 tháng 6 năm 2021. Truy cập ngày 8 tháng 6 năm 2021.
↑  Hà Đình Hùng (16 tháng 8 năm 2017). “Di tích phụng thờ các nhân vật lịch sử của khởi nghĩa Lam Sơn”. Tạp chí Văn hóa Nghệ thuật. Lưu trữ bản gốc ngày 15 tháng 3 năm 2018. Truy cập ngày 8 tháng 6 năm 2021.
| x t sKhởi nghĩa Lam Sơn (1418–1427) |
| --- | --- |
Sự kiện chính:  Hội thề Lũng Nhai  Chiến dịch giải phóng Nghệ An  Trận Tốt Động – Chúc Động  Trận Xương Giang  Trận Chi Lăng – Xương Giang  Hội thề Đông Quan 
Tướng lĩnh Lam Sơn:  Lê Lợi  Lê Lai  Lê Thạch  Lê Thận  Đinh Lễ  Lê Lễ  Lý Triện  Phạm Văn Xảo  Trần Nguyên Hãn  Lưu Nhân Chú  Lê Sát  Lê Ngân  Nguyễn Trãi  Trịnh Khả  Đỗ Bí  Trịnh Khắc Phục  Lê Thụ  Phạm Vấn  Nguyễn Lý  Lê Văn Linh  Bùi Quốc Hưng  Nguyễn Chích  Lê Văn An  Đinh Liệt  Lê Khôi  Trịnh Lỗi  Doãn Nỗ  Bùi Bị  Nguyễn Xí  Lê Ê  Trịnh Lỗi  Lê Hiểm  Lê Khả Lãng  Đỗ Khuyển  Trương Lôi  Trương Chiến  Đinh Lan  Vũ Uy  Lê Sao  Lê Lạn  Lê Thiệt  Lê Chương  Lê Dao  Lê Hài  Nguyễn Tuấn Thiện  Nguyễn Nhữ Lãm  Ngô Sĩ Liên  Lý Tử Tấn  Nguyễn Nhữ Soạn  Nguyễn Mộng Tuân  Đào Công Soạn  Phạm Cuống  Lưu Trung  Trần Lựu  Lê Tư Tề  Ngô Kinh  Ngô Từ 
Tướng lĩnh nhà Minh:  Lý An  Phương Chính  Trần Trí  Lý Bân  Sơn Thọ  Mã Anh  Mã Kỳ  Vương Thông  Vương An Lão  Mộc Thạnh  Liễu Thăng  Lương Minh  Lý Khánh  Thôi Tụ  Hoàng Phúc  Trương Phụ  Cố Hưng Tổ  Từ Hanh  Đàm Trung  Thái Phúc  Lý Lượng  Lưu Thanh  Trần Hiệp  Dặc Khiêm  Hà Trung  Cao Tường  Hoa Anh  Sư Hựu  Phùng Quý  Chu Kiệt  Nguyễn Sao  Trương Hùng  Vi Lượng  Tạ Phượng  Hoàng Thành  Tôn Tụ  Trương Lân  Lưu Thanh  Kim Dận  Lý Nhiệm 
Cộng sự người Việt của nhà Minh:  Phan Liêu  Nguyễn Huân  Bùi Bá Kỳ  Mạc Thúy  Lương Nhữ Hốt  Đỗ Duy Trung  Trần Phong  Cầm Bành  Cầm Lạn  Đỗ Phú  Lộ Văn Luật  Trần Đinh  Đào Quý Dung  Mạc Viễn  Mạc Địch 
Thư tịch:  Bình Ngô đại cáo  Lam Sơn thực lục  Văn bia Vĩnh Lăng  Quân trung từ mệnh tập
Thủy điện Hương Điền

(Việt Nam)
Thủy điện Hương Điền, trước còn gọi là Thủy điện Cổ Bi, là thủy điện xây dựng trên sông Bồ tại vùng đất phường Hương Vân thị xã Hương Trà,thành phố Huế., Việt Nam .
Thủy điện Hương Điền có công suất 81 MW với 3 tổ máy, khởi công tháng 05/2005 hoàn thành tháng 10/2013 .
Hồ chứa

Diện tích lưu vực thủy điện là 707 km², bao gồm thêm lưu vực của thủy điện A Lưới 16°13′48″B 107°16′13″Đ﻿ / ﻿16,230079°B 107,270151°Đ﻿ / 16.230079; 107.270151﻿ (thủy điện A Lưới) ở thượng nguồn sông A Sáp chuyển nước sang.
Hồ chứa có mực nước dâng bình thường +58 m, diện tích mặt hồ bình thường 33,87 km², dung tích chính 820 triệu m³ .
Dhana

| Dhana |
| --- | --- |
Dhana
Quốc gia:  Ấn Độ
Bang: Madhya Pradesh
Độ cao: 513 m (1,683 ft)
Dân số (2001)
 • Tổng cộng: 10,295
Múi giờ: UTC+05:30
Dhana là một thị trấn thống kê (census town) của quận Sagar thuộc bang Madhya Pradesh, Ấn Độ.
Địa lý

Dhana có vị trí 23°45′B 78°51′Đ﻿ / ﻿23,75°B 78,85°Đ﻿ / 23.75; 78.85 Nó có độ cao trung bình là 513 mét (1683 feet).
Nhân khẩu

Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Dhana có dân số 10.295 người. Phái nam chiếm 61% tổng số dân và phái nữ chiếm 39%. Dhana có tỷ lệ 76% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 84%, và tỷ lệ cho phái nữ là 63%. Tại Dhana, 14% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.
Scopula nictata

| Scopula nictata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Scopula
Loài (species): S. nictata
Danh pháp hai phần
Scopula nictata Guenée, 1858 
Scopula nictata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 17 tháng 6 năm 2014.
Tarn

| Tarn |
| --- | --- |
Tỉnh

Địa lý
Diện tích: 5758 km²
Dân số (1999):  
 Tổng cộng: 343.402 người
 Mật độ: 60 người/km²

Hành chính
Quốc gia:  Pháp
Vùng: Occitanie
Tỉnh lỵ: Albi
Tỉnh trưởng: Thierry Carcenac
Tarn là một tỉnh của Pháp, thuộc vùng hành chính Occitanie, tỉnh lỵ Albi và quận lỵ còn lại là Castres.
Công Đảng (Na Uy)

| Công Đảng Arbeiderpartiet |
| --- | --- |
Lãnh tụ: Jens Stoltenberg
Lãnh đạo nghị viện: Helga Pedersen
Thành lập: 1887
Trụ sở chính: Youngstorget 2 A, 5th floor Oslo
Tổ chức thanh niên: Workers' Youth League
Thành viên: 200.500 (đỉnh điểm năm 1950) 50,000 (2009)
Ý thức hệ: Dân chủ xã hội,  Chủ nghĩa xã hội dân chủ
Khuynh hướng: Centre-left
Thuộc châu Âu: Party of European Socialists
Thuộc tổ chức quốc tế: Socialist International *
Nordic affiliation: SAMAK
Màu sắc chính thức: Red
Khẩu hiệu: "Alle skal med" ("Include everyone")
Nghị viện: 64 / 169 
County Councils: 238 / 731 
Municipal / City Councils: 3.299 / 10.946 
Sami Parliament: 14 / 39 
Website: arbeiderpartiet.no
Quốc gia: Norway
* Thành viên cũ của Comintern (1919–1923) và Labour and Socialist International (1938–1940).
Trụ sở đảng
Công Đảng (tiếng Na Uy: Arbeiderpartiet, A Ap /) là một chính đảng dân chủ xã hội ở Na Uy. Đây là thành phần chính trong chính phủ Na Uy hiện tại trong chính phủ liên hiệp Đỏ-Xanh, và lãnh đạo của đảng này, Jens Stoltenberg, là Thủ tướng Chính phủ hiện nay của Na Uy.
Công Đảng Na Uy chính thức cam kết lý tưởng dân chủ xã hội. Khẩu hiệu của nó kể từ những năm 1930 là "làm việc cho tất cả mọi người", và đảng này tìm kiếm một nhà nước phúc lợi xã hội mạnh mẽ, tài trợ thông qua thuế phí. Trong 20 năm qua, đảng này bổ sung nguyên tắc của một nền kinh tế thị trường xã hội trong chính sách của mình, cho phép tư nhân hóa tài sản và dịch vụ tổ chức chính phủ và giảm lũy tiến thuế thu nhập, sau làn sóng tự do hóa kinh tế trong những năm 1980. Đảng này xác định mình như là một đảng tiến bộ đăng ký hợp tác trên một quốc gia cũng như cấp độ quốc tế. Bộ phận thanh niên của đảng này là Đoàn Thanh niên Lao động.
Kể từ khi thành lập vào cuối thế kỷ XIX, đảng liên tục tăng hỗ trợ cho đến khi nó trở thành đảng lớn nhất ở Na Uy vào năm 1927 -một vị trí đã này đã được từ đó. Năm đó cũng chứng kiến ​​sự củng cố các cuộc xung đột xung quanh đảng trong thập niên 1920 sau khi đảng trở thành thành viên của Quốc tế cộng sản 1919-1923. Từ năm 1945 đến 1961, đảng đã chiếm một đa số tuyệt đối trong Quốc hội Na Uy, một khoảng thời gian có biệt danh là "nhà nước một đảng". Từ năm 1935, đã có mười sáu năm trong đó đảng đã không nẵm giữ chức Thủ tướng Chính phủ. Sự thống trị của Công Đảng, trong những năm 1960 và đầu những năm 1970, ban đầu bị phá vỡ bởi sự cạnh tranh từ phe cánh tả, chủ yếu là đảng Nhân dân xã hội. Từ cuối những năm 1970, tuy nhiên, đảng bắt đầu để mất cử tri về cánh hữu, dẫn đến một chuyển sang cánh hữu trong Gro Harlem Brundtland trong những năm 1980. Năm 2001, đảng này đã đạt kết quả bầu cử tồi tệ nhất của năm 1924, buộc phải cam kết một thỏa thuận hợp tác với các đảng khác để thành lập một chính phủ đa số.
Scopula coniargyris

| Scopula coniargyris> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Tông (tribus): Scopulini
Chi (genus): Scopula
Loài (species): S. coniargyris
Danh pháp hai phần
Scopula coniargyris Prout, 1932 
Scopula coniargyris là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Sihvonen, P., 2005: Phylogeny and classification of the Scopulini moths (Lepidoptera: Geometridae, Sterrhinae). Zoological Journal of the Linnean Society 143: 473–530.
↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 17 tháng 6 năm 2014.
Động Am Tiên

(Việt Nam)
Từ cổng vào nhìn ra
Ao giải trong động
Động Am Tiên là một danh lam thuộc quần thể di tích quốc gia đặc biệt cố đô Hoa Lư,
tại vùng đất xã Trường Yên thành phố Hoa Lư tỉnh Ninh Bình, Việt Nam.
Động nằm cách cửa Đông - đền Vua Đinh Tiên Hoàng 20°17′08″B 105°54′12″Đ﻿ / ﻿20,285556°B 105,903333°Đ﻿ / 20.285556; 105.903333﻿ (đền Vua Đinh) khoảng 400m theo hướng đi Tràng An. Vị trí của động Am Tiên khi xưa tiếp giáp với thành Đông của kinh đô Hoa Lư.
Phần lớn khu vực động Am Tiên là một thung lũng ngập nước được bao bọc bởi những vách núi đá. Để vào được động, sau khi qua cổng lại đi xuống một lối đi bên phía tay trái, cạnh hồ nước trong veo với rong, hoa sen, hoa súng, cá rô Tổng Trường mà người dân tưởng niệm nơi đây từng là ao nuôi cá sấu thời xưa để xử người có tội. Trước đây, động Am Tiên ở lưng chừng núi, phải leo qua 205 bậc đá qua vách núi nhưng hiện nay đã có đường hầm xuyên núi vào động. Động có hình giống như miệng con rồng nên còn được gọi là hang rồng. Nhiều nhũ đá có hình cây thóc, cây tiền, trái phật thủ, nụ hoa sen rủ xuống cùng những giọt nước. Động Am Tiên được mệnh danh là "Tuyệt tịnh cốc" và là một điểm du lịch thuộc quần thể di sản thế giới Tràng An.
Lịch sử hình thành

Động Am Tiên dưới thời nhà Đinh vốn là nơi nhốt hổ để xử người có tội. Sau khi lên ngôi, Đinh Tiên Hoàng giao cho võ sư Trương Ma Ni và con trai vị quan này là phò mã Trương Ma Sơn phụ trách khu vực thung lũng lền kề thành Hoa Lư. Cha con vị quan tăng lục họ Trương đã cải tạo nơi hiểm trở này thành một pháp trường xử án để giúp vua trị nước. Chùa động Am Tiên như một thế giới riêng biệt. Có một tấm bia cổ, từ thời Lý, chữ đã mờ hết đọc không được. Nhưng tấm bia dựng thời Vua Đồng Khánh, chữ viết còn rõ ràng, nói về việc tu sửa chùa và động. Động Am Tiên nằm trên lưng chừng núi, xưa là nơi vua Đinh nuôi nhốt hổ báo để trừng trị những kẻ có tội, còn ngay dưới chân núi Đìa là Ao Giải, nơi vua nuôi cá sấu để ném những kẻ có tội xuống ao cho cá ăn thịt. Đây cũng là nơi vua Lê Đại Hành nhốt các tù binh Quách Quân Biện, Triệu Phụng Huân của nhà Tống xâm lược Đại Cồ Việt năm 981, đến năm 986 mới trả cho sứ giả Lý Giác. Ngoài ra trong khu vực còn có hang Muối, hang Tiền... là nơi vua cất giữ lương thực, ngân khố quốc gia thời Đinh Lê.
Những năm cuối cuộc đời, thái hậu Dương Vân Nga cũng xuất gia tu hành ở chùa Am Tiên với pháp danh là Bảo quang Hoàng thái hậu. Một bài thơ truyền khẩu khắc được trên tường chùa đã tóm tắt phần nào cuộc đời và sự nghiệp của Hoàng Hậu Dương Vân Nga:
Đến thời Lý, thiền sư Nguyễn Minh Không đã ở trong hang tụng kinh thuyết pháp, xây thêm các bệ thờ Phật ở trong hang, người đời sau tiếp tục mở rộng cảnh chùa chiền để khách thập phương hành hương đến đó.
Hiện tại, hang chính của động Am Tiên vừa là một chùa đá thờ phật và thiền sư Nguyễn Minh Không, vừa là một đền thờ các vị danh nhân thời Đinh như 2 cha con đại thần Trương Ma Ni, phò mã Trương Quán Sơn, công chúa phù Dung cùng thái hậu Dương Vân Nga.
Tuyệt Tịnh Cốc

Khu du lịch động Am Tiên gắn liến với giai thoại tình yêu của chàng phò mã Trương Quán Sơn và công chúa Đinh Phù Dung từ năm 2011 đã nhanh chóng trở thành điểm đến hấp dẫn được giới trẻ gọi là Tuyệt tịnh cốc.
Khu vực động Am Tiên đã được tu tạo, khôi phục lại di tích như ở vị trí cũ, đồng thời xây dựng một khu chùa mới nằm trên đường vào động chùa cổ. Khu chùa này nằm đối diện với núi Mã Yên qua sông Sào Khê và có đường đi tắt để vào khu động Am Tiên cổ. Chùa Am Tiên mới ngoài thờ phật còn thờ các danh nhân của kinh đô Hoa Lư như Dương Vân Nga, Lý Quốc Sư vả 2 cha con quan tăng lục Trương Ma Ni, Trương Ma Sơn.
Ngoài ra, ở Tuyệt tịnh cốc còn có các hầm xuyên núi, hồ nước, khu cây xanh, các dãy núi bảo tồn, các công trình phụ trợ như bãi đỗ xe, khu đón tiếp của cố đô Hoa Lư được xây dựng.
Hình ảnh

Cửa động khi xây dựng
Cổng vào
Bên ngoài động
Ao nuôi giải
Đền thờ, chùa
Quy hoạch xây dựng động mới khu di tích chùa động Am Tiên
Barbari (AMC Area)

| Barbari (AMC Area) |
| --- | --- |
Barbari (AMC Area)
Quốc gia:  Ấn Độ
Bang: Assam
Dân số (2001)
 • Tổng cộng: 5.282
Múi giờ: UTC+05:30
Mã điện thoại: 37386
Barbari (AMC Area) là một thị trấn thống kê (census town) của quận Dibrugarh thuộc bang Assam, Ấn Độ.
Nhân khẩu

Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Barbari (AMC Area) có dân số 5282 người. Phái nam chiếm 63% tổng số dân và phái nữ chiếm 37%. Barbari (AMC Area) có tỷ lệ 80% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 84%, và tỷ lệ cho phái nữ là 73%. Tại Barbari (AMC Area), 11% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.
Ko Kut

| Ko Kut เกาะกูด |
| --- | --- |
—  District  —
 

 
 District location in Trat province
Ko Kut
Country: Thailand
Province: Trat
Seat: Ko Kut
Đặt tên theo: Ko Kut
Diện tích
 • Tổng cộng: 1.622 km2 (626 mi2)
Dân số (2011)
 • Tổng cộng: 2.894
 • Mật độ: 171/km2 (440/mi2)
Múi giờ: UTC+7
Postal code: 23000
Geocode: 2306
Bài này viết về đơn vị hành chính cấp huyện của Thái Lan. Đối với hòn đảo cùng tên trong vịnh Thái Lan, xem Cổ Cốt.
Ko Kut (tiếng Thái: เกาะกูด, th) là một huyện (amphoe) của tỉnh Trat, miền đông Thái Lan. Địa bàn hành chính của huyện này bao gồm một nhóm đảo trong vịnh Thái Lan. Với dân số 2.894 người vào năm 2011, đây là huyện có dân số ít nhất ở Thái Lan.
Lịch sử

Ban đầu, địa bàn của huyện này là một phần của xã (tambon) Ko Chang, huyện Laem Ngop. Năm 1952, xã Ko Mak được thành lập, bao gồm toàn bộ các hòn đảo thuộc Ko Chang cũ, vào thời điểm đó được chia thành bốn làng (mubans). Năm 1980, ba làng thuộc Ko Mak được tách ra để thành lập xã Ko Kut. Ngày 1 tháng 4 năm 1990, chính phủ Thái Lan đã hợp tambon Ko Kut với tambon Ko Mak để thành lập một phó huyện hành chính (king amphoe) trong huyện Leam Ngop.
Ban đầu, cả Ko Kut và Ko Mak đều chỉ là các đại lý hành chính trực thuộc phó huyện. Sau đó, các đơn vị chính quyền địa phương được thánh lập, hai tổ chức hành chính tambon (TAO) được thành lập vào năm 2003 và 2004. Hội đồng Tambon Ko Kut đã được nâng cấp thành TAO vào năm 2003, và Ko Mak vào năm 2004.
Ngày 15 tháng 5 năm 2007, chính phủ Thái Lan đã ra quyết định nâng cấp tất cả 81 phó huyện lên cấp huyện độc lập. Với việc công bố trên Công báo Hoàng gia vào ngày 24 tháng 8, việc nâng cấp đã trở thành chính thức.
Địa lý

Hòn đảo lớn nhất của huyện, Ko Kut, là một hòn đảo lớn rải rác những ngôi làng ven biển và đồn điền dừa. Từ đất liền đi tàu cao tốc mất khoảng 60 phút.
Hành chính

Về mặt hành chính, huyện được phân thành hai xã (tambon), và các đơn vị này lại được chia nhỏ hơn thành 8 làng (muban). Có hai tổ chức hành chính tambon (TAO), mỗi tổ chức cho một xã.
| STT | Tên | Chữ Thái Lan | Làng | Dân số |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1. | Ko Mak | เกาะหมาก | 2 | 403 |
| 2. | Ko Kut | เกาะกูด | 6 | 1.715 |
Hình ảnh

Ko Kut, Laem Ao Yai
Ko Kut, Ao Bang Bao
Ko Mak, Bãi biển Palm
Ko Mak
Chú thích

↑  ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งและเปลี่ยนแปลงเขตตำบลในท้องที่อำเภอแหลมงอบ จังหวัดตราด (PDF). Royal Gazette (bằng tiếng Thai). 69 (43 ง): 2008–2009. 8 tháng 7 năm 1952. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 24 tháng 5 năm 2012.Quản lý CS1: ngôn ngữ không rõ (liên kết)
↑  ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งและเปลี่ยนแปลงเขตตำบลในท้องที่อำเภอแหลมงอบ จังหวัดตราด (PDF). Royal Gazette (bằng tiếng Thai). 97 (150 ง): 3391. 30 tháng 9 năm 1980. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 24 tháng 5 năm 2012.Quản lý CS1: ngôn ngữ không rõ (liên kết)
↑  ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง แบ่งเขตท้องที่อำเภอแหลมงอบ จังหวัดตราด ตั้งเป็นกิ่งอำเภอเกาะกูด (PDF). Royal Gazette (bằng tiếng Thai). 109 (25 ง): 1351. 13 tháng 2 năm 1990. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 26 tháng 1 năm 2009.Quản lý CS1: ngôn ngữ không rõ (liên kết)
↑  ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง จัดตั้งองค์การบริหารส่วนตำบล (PDF). Royal Gazette (bằng tiếng Thai). 120 (พิเศษ 146 ง): 20. 22 tháng 12 năm 2003. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 28 tháng 5 năm 2012.Quản lý CS1: ngôn ngữ không rõ (liên kết)
↑  ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง จัดตั้งองค์การบริหารส่วนตำบลเกาะหมาก กิ่งอำเภอเกาะกูด จังหวัดตราด และองค์การบริหารส่วนตำบลวังประจัน อำเภอควนโดน จังหวัดสตูล (PDF). Royal Gazette (bằng tiếng Thai). 121 (พิเศษ 64 ง): 7–8. 9 tháng 6 năm 2004. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 24 tháng 5 năm 2012.Quản lý CS1: ngôn ngữ không rõ (liên kết)
↑  แถลงผลการประชุม ครม. ประจำวันที่ 15 พ.ค. 2550 (bằng tiếng Thai). Manager Online. Bản gốc lưu trữ ngày 16 tháng 5 năm 2011. Truy cập ngày 1 tháng 12 năm 2024.Quản lý CS1: ngôn ngữ không rõ (liên kết)
↑  พระราชกฤษฎีกาตั้งอำเภอฆ้องชัย...และอำเภอเหล่าเสือโก้ก พ.ศ. ๒๕๕๐ (PDF). Royal Gazette (bằng tiếng Thai). 124 (46 ก): 14–21. 24 tháng 8 năm 2007. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 30 tháng 9 năm 2007.Quản lý CS1: ngôn ngữ không rõ (liên kết)