stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Huperzia guangdongensis

| Huperzia guangdongensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Lycopodiophyta
Lớp (class): Lycopodiopsida
Bộ (ordo): Lycopodiales
Họ (familia): Lycopodiaceae
Chi (genus): Huperzia
Loài (species): H. guangdongensis
Danh pháp hai phần
Huperzia guangdongensis (Ching) Holub, 1985 
Huperzia guangdongensis là một loài thực vật có mạch trong Họ Thạch tùng. Loài này được (Ching) Holub mô tả khoa học đầu tiên năm 1985.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Huperzia guangdongensis”. Truy cập ngày 13 tháng 8 năm 2013.
Alopias palatasi

| Alopias palatasi |
| --- | --- |
Khoảng thời gian tồn tại: Burdigalian-Serravallian, 20.44-13.7 triệu năm trước đây  TiềnЄ Є O S D C P T J K Pg N  ↓   

Mẫu răng từ Beaufort, Nam Carolina

Phân loại khoa học 
Vực:: Eukaryota
Giới:: Animalia
Ngành:: Chordata
Lớp:: Chondrichthyes
Bộ:: Lamniformes
Họ:: Alopiidae
Chi:: Alopias
Loài:: †A. palatasi
Danh pháp hai phần
†Alopias palatasi Kent & Ward, 2018

Alopias palatasi ("con cáo của Palatas"), là một loài cá nhám đuôi dài đã tuyệt chủng sống trong khoảng từ 20,44 đến 13,7 triệu năm trước trong Thế Miocen và được biết đến vì là loài cá nhám đuôi dài duy nhất thuộc loại có răng cưa. Nó chỉ được biết đến bởi những chiếc răng đó và có thể dài quá 4 cm (2 in), tương đương với răng của cá mập trắng lớn, nhưng rất hiếm và được tìm thấy trong các mỏ ở Bờ đông Hoa Kỳ và Malta. Răng của A. palatasi rất giống với răng của loài cá mập Alopias grandis. Các nhà khoa học đưa ra giả thuyết rằng A. palatasi nhiều khả năng có chiều dài tương đương cá mập trắng lớn.
Khám phá và phân loại

Năm 2002, có tin đồn về sự khám phá của một loại răng cưa cá mập lớn mới liên quan đến một loài cá nhám thu chưa được miêu tả từ Thế Miocen ở Nam Carolina. Nó được phát hiện bởi các nhà sưu tập nghiệp dư và người buôn hóa thạch. Trong khi những hóa thạch này thường bị nhầm lẫn với răng của những loài khác như megalodon, các nhà khoa học đã đạt được sự đồng thuận rằng chúng rất giống với răng của loài cá mập khổng lồ Alopias grandis. Bất chấp sự chú ý lớn của các nhà sưu tập nghiệp dư và người buôn hóa thạch, những hóa thạch như vậy vẫn không được nhắc đến trong các tài liệu khoa học trong nhiều năm.
Vào năm 2014, một người buôn hóa thạch tên là Mark Palatas đã tặng một chiếc răng hóa thạch cho nhà cổ sinh vật học David Ward với hy vọng rằng nó sẽ khởi đầu cho một sự miêu tả chính thức. Ward sau đó đã bắt đầu nghiên cứu với đồng nghiệp Bretton Kent. Năm sau đó vào tháng 10 năm 2015, Ward và Kent đã làm một áp phích báo cáo về sự tồn tại của loài mới. Năm 2018, hai người đã xuất bản một bài báo cáo khoa học, đặt cho nó cái tên khoa học Alopias palatasi để vinh danh Palatas, và như một loài chị em của A. grandis.
Miêu tả

A. palatasi chỉ được biết đến từ những chiếc răng cưa độc đáo của chúng. Chúng có kích thước lớn, chiều dài vượt quá 4 cm (2 in) và cho thấy một loài cá mập phát triển với kích thước tương tự hoặc lớn hơn cá mập trắng lớn hiện đại, dài tới 6,6 mét (22 ft). Đỉnh răng có hình vòng cung và rộng với các cạnh cắt. Chúng sở hữu các răng cưa thô có kích thước phần lớn không đều nhưng trở nên mảnh hơn về phía chóp. Chân răng bao gồm các thùy rễ sâu và một cái đáy rất cong. Cấu trúc răng của A. palatasi không đồng nhất, có nghĩa là hình dạng của răng khác nhau giữa mỗi răng trong hàm. Răng A. palatasi có kích thước và hình dạng tương tự như răng của loài chị em A. grandis, sự khác biệt chính duy nhất là sự hiện diện của răng cưa. Kích thước, độ rộng và răng cưa của răng A. palatasi cũng tương tự như cá mập trắng hiện đại. Sự giống nhau về răng giữa hai loài này đã khiến Ward và Kent đưa ra giả thuyết rằng A. palatasi có thể không sở hữu cái đuôi thon dài nhìn thấy ở cá nhám hiện đại và thay vào đó có thể có hình dáng giống với cá mập trắng lớn.
Sinh thái

Phần lớn các hóa thạch của A. palatasi được tìm thấy ở các bang Maryland, Virginia, Bắc Carolina và Nam Carolina của Hoa Kỳ: có hai chiếc răng của A. palatasi thuộc các bộ sưu tập của Bảo tàng Biển Calvert (CMM) và Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Quốc gia Hoa Kỳ (USNM). Một chiếc răng khác bị mòn nặng được tìm thấy tại các bãi biển tại Công viên Tự nhiên Flag Ponds. Một chiếc răng cũng được thu thập từ các bãi biển gần Lạch Parkers. Hóa thạch của loài này cũng được phát hiện ở Malta, điều này cho thấy sự phân bố của nó không bị giới hạn ở phía tây Đại Tây Dương, mà mở rộng ra sang cả Địa Trung Hải. Tuy nhiên, hóa thạch A. palatasi chưa được tìm thấy ở những nơi khác tại Cựu thế giới, mặc dù răng của loài chị em A. grandis đã được tìm thấy ở Bỉ.
Bờ Đông Hoa Kỳ có một quần thể hóa thạch đa dạng và phong phú của động vật biển có xương sống. Bang Maryland và Virginia chứa những loài cá heo nguyên thủy như Squalodon, Kentriodon, Eurhinodel, loài cá nhà táng Orycterocetus, cá voi tấm sừng hàm Mesocetus và Eobalaenoptera, và những loài cá voi mõm khoằm không xác định được. Các động vật có vú khác ở biển bao gồm loài hải cẩu thật sự Leptophoca.
A. palatasi được cho là chị em của loài cá mập khổng lồ A. grandis (ở trên).
Mặc dù là một loài cá nhám đuôi dài, các nhà khoa học đưa ra giả thuyết rằng A. palatasi có thể trông giống với cá mập trắng lớn.
Amitostigma dolichocentrum

| Amitostigma dolichocentrum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Chi (genus): Amitostigma
Loài (species): A. dolichocentrum
Danh pháp hai phần
Amitostigma dolichocentrum Tang, F.T.Wang & K.Y.Lang 
Amitostigma dolichocentrum là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Tang, F.T.Wang & K.Y.Lang mô tả khoa học đầu tiên năm 1982.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Amitostigma dolichocentrum”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Konstantin Dmitrievich Balmont

| Konstantin Balmont |
| --- | --- |

Sinh: 15 tháng 6 năm 1867  Vladimir, Nga
Mất: 24 tháng 12 năm 1942  Noisy-le-Grand, Pháp
Nghề nghiệp: Nhà thơ, Nhà văn
Thể loại: Thơ, Văn xuôi
Konstantin Dmitrievich Balmont (tiếng Nga: Константин Дмитриевич Бальмонт, 15 tháng 6 năm 1867 – 24 tháng 12 năm 1942) – nhà thơ, dịch giả, là một nhà thơ lớn của thế kỷ bạc trong thơ Nga.
Tiểu sử

Konstantin Dmitrievich Balmont sinh ở tỉnh Vladimir trong một gia đình dòng dõi quý tộc. Lên 10 tuổi biết làm thơ. Học trường gymnazy ở Vladimir. Từ năm 1886 học khoa luật Đại học Quốc gia Moskva nhưng không tốt nghiệp. Trong một lần xích mích với vợ, Balmont nhảy từ tầng 3 xuống đất tự tử nhưng không chết, hậu quả là phải đi cà nhắc suốt đời. Năm 1899 được bầu làm thành viên của Hội những người yêu ngôn ngữ Nga, sau đó bắt đầu in những tập thơ đầu tiên.
Tiếp đến là một thời kỳ sáng tạo sung sức nhất của Balmont. Năm 1903 in các tập thơ: "Будем как Солнце"(Ta sẽ như mặt trời), "Только любовь. Семицветник" (Chỉ tình yêu. Bảy vườn hoa), Năm 1905 in: "Литургия красоты" (Thánh lễ của cái đẹp) và trở thành một nhà thơ nổi tiếng. Từ năm 1907 – 1910 xuất bản ở Moskva "Полное собрание стихов"(Tuyển tập thơ) gồm 10 tập.
Thời gian này Balmont đi du lịch rất nhiều nước châu Âu: Ý, Tây Ban Nha, Anh, Pháp và định đi sang México. Năm 1905 Balmont quay trở về Nga làm quen với Maxim Gorky và cộng tác với báo Новая жизнь (Cuộc đời mới), tạp chí Красное знамя (Cờ đỏ). Cũng trong năm này bí mật đi sang Paris và chỉ trở về Nga vào năm 1916. Do không tán thành cuộc Cách mạng tháng Mười nên năm 1920 ông ra sống ở nước ngoài cho đến hết đời. Ông mất năm 1942 ở Noisy-le-Grand, gần Paris lúc đó bị Đức chiếm đóng.
Ngoài sáng tác thơ, Balmont còn là một dịch giả nổi tiếng của Nga. Phạm vi dịch thuật của ông rất rộng. Ông dịch các nhà thơ lớn của Anh, Pháp, Đức, Mỹ, Tây Ban Nha, Ba Lan, Séc, Gruzia, Litva, Phần Lan… tổng cộng hơn 30 ngôn ngữ của thế giới, trong đó có cả Kinh (Phật giáo), Upanishads, Kinh Vệ Đà của Ấn Độ.
Tác phẩm chính

Под северным небом (Dưới bầu trời phương Bắc, 1889)
Тишина (Yên lặng, 1898)
Горящие здания (Những ngôi nhà nóng bỏng, 1900)
Будем как Солнце (Ta sẽ như mặt trời, 1903),
Только любовь. Семицветник (Chỉ tình yêu. Bảy vườn hoa, 1903),
Литургия красоты (Thánh lễ của cái đẹp, 1905)
Песни мстителя (Những khúc hát của kẻ báo thù, 1907)
Toàn bộ tác phẩm của Balmont gồm 50 tập, trong đó 22 tập in ở nước ngoài.
Một vài bài thơ

| --- | --- |
  Đến ngày cuối tận  Có thể, một khi em đã phụ tình Em lạnh lùng với anh nhiều lắm lắm Nhưng cả cuộc đời cho đến ngày cuối tận Bạn tình ơi, em vẫn mãi của anh.  Với những đam mê mới mẻ, anh biết rằng Với người khác, tình xưa em quên lãng Nhưng trong kỷ niệm bóng hình xưa vẫn sống Dù tình xưa đã yên giấc ngàn năm.  Và sẽ có một khoảnh khắc đau khổ của tình Trong ánh sáng của một ngày xưa cũ Bên người ta, em nhìn vào ngọn nguồn bất tử Em chợt rùng mình và bỗng nhớ đến anh.  Gửi người chơi trò tình ái  Có những nụ hôn như giấc mộng tự do Sung sướng mừng vui đến tận cùng khoái lạc Có những nụ hôn lạnh lùng như tuyết Có nụ hôn như xúc phạm người ta.  Những nụ hôn như bạo lực từ xa Những nụ hôn như trả thù, báo oán Những nụ hôn tưởng chừng như ghê tởm Thế mà sao vẫn cháy bỏng lại kì.  Nụ hôn tận cùng khoái lạc hãy biến đi Không gọi tên và không cần giấc mộng Ta căm thù – ta có thừa bạo dạn Ta có đủ đầy ý chí của tình ta.  Anh yêu em  Anh yêu em hơn Bài ca, hơn Trời cao, Biển rộng Anh yêu em lâu hơn những ngày được sống trên đời Chỉ vì em mà anh cháy lên như ngôi sao trong tĩnh lặng xa xôi Em là con tàu không chìm trong giấc mơ, trong sương mờ, trong sóng.  Anh yêu em bất thình lình, ngay lập tức, ngẫu hứng Nhìn thấy em – anh giống như người mù bỗng nhiên sáng mắt ra Và ngạc nhiên rằng trong cuộc đời tượng vẫn luôn kết gắn Rằng vẫn có thừa châu ngọc dưới chân ta.  Anh nhớ. Em mở cuốn sách lật từng trang sột soạt Anh hỏi em: "ở trong lòng có tan hết giá băng?" Em đến gần, trong khoảnh khắc anh nhìn thấy trời cao và thấy chốn xa xăm Và anh yêu – vì người yêu và về tình yêu anh cất tiếng hát. Bản dịch của Nguyễn Viết Thắng:   До последнего дня  Быть может, когда ты уйдешь от меня, Ты будешь ко мне холодней. Но целую жизнь, до последнего дня, О друг мой, ты будешь моей.  Я знаю, что новые страсти придут, С другим ты забудешься вновь. Но в памяти прежние образы ждут, И старая тлеет любовь.  И будет мучительно-сладостный миг: В лучах отлетевшего дня, С другим заглянувши в бессмертный родник, Ты вздрогнешь - и вспомнишь меня.  Играющей в игры любовные  Есть поцелуи — как сны свободные, Блаженно-яркие, до исступления. Есть поцелуи — как снег холодные. Есть поцелуи — как оскорбление.  О, поцелуи — насильно данные, О, поцелуи — во имя мщения! Какие жгучие, какие странные, С их вспышкой счастия и отвращения!  Беги же с трепетом от исступленности, Нет меры снам моим, и нет названия. Я силен — волею моей влюбленности, Я силен дерзостью — негодования!  Я люблю тебя  Я люблю тебя больше, чем Море, и Небо, и Пение, Я люблю тебя дольше, чем дней мне дано на земле. Ты одна мне горишь, как звезда в тишине отдаления, Ты корабль, что не тонет ни в снах, ни в волнах, ни во мгле.  Я тебя полюбил неожиданно, сразу, нечаянно, Я тебя увидал - как слепой вдруг расширит глаза И, прозрев, поразится, что в мире изваянность спаяна, Что избыточно вниз, в изумруд, излилась бирюза.  Помню. Книгу раскрыв, ты чуть-чуть шелестела страницами. Я спросил: "Хорошо, что в душе преломляется лед?" Ты блеснула ко мне, вмиг узревшими дали, зеницами. И люблю - и любовь - о любви - для любимой - поет.
Aleksandr Rudenko (cầu thủ bóng đá, sinh 1993)

Bản mẫu:Eastern Slavic name
| Thông tin cá nhân |
| --- | --- | --- | --- |
Tên đầy đủ:  Aleksandr Stanislavovich Rudenko
Ngày sinh:  4 tháng 3, 1993 (31 tuổi)
Nơi sinh:  Taganrog, Nga
Chiều cao:  2,00 m (6 ft 6+1⁄2 in)
Vị trí:  Thủ môn
Thông tin đội
Đội hiện nay:  F.K. Orenburg
Số áo:  1
Sự nghiệp cầu thủ chuyên nghiệp*
| Năm |  Đội |  ST |  (BT) |
|  |  F.K. Kuban Krasnodar |  0 |  (0) |
|  |  F.K. Torpedo Armavir |  0 |  (0) |
|  |  FC Chernomorets Novorossiysk |  28 |  (0) |
|  |  F.K. Orenburg |  29 |  (0) |
 *Số trận ra sân và số bàn thắng ở câu lạc bộ tại giải quốc gia, chính xác tính đến 12 tháng 5 năm 2018
Aleksandr Stanislavovich Rudenko (tiếng Nga: Александр Станиславович Руденко; sinh ngày 4 tháng 3 năm 1993) là một thủ môn bóng đá người Nga. Anh thi đấu cho F.K. Orenburg.
Sự nghiệp câu lạc bộ

Anh có màn ra mắt tại Russian Second Division cho FC Chernomorets Novorossiysk vào ngày 4 tháng 8 năm 2013 trong trận đấu với FC Olimpia Volgograd.
Sân bay El Portillo

Sân bay El Portillo là một sân bay phục vụ tỉnh Samana của Cộng hòa Dominicana. Sân bay này nằm ở phía bắc tỉnh này. Sân bay El Portillo có 1 đường băng dài 472 m bề mặt nhựa đường. Đây là sân bay dành cho các máy bay tư nhân và bay thuê bao.
Các hãng hàng không và các tuyến bay

Hiện có các hãng hàng không sau đang hoạt động tại sân bay El Portillo:
Caribair (Santo domingo)
Aeronaves Dominicanas (Santo Domingo)
Air Santo Domingo (Santo Domingo)
VolAir (Santo Domingo)
Tiếng Việt và máy tính

Tiếng Việt được viết bằng bảng chữ cái Latinh kèm dấu phụ để thể hiện thanh điệu, đòi hỏi mấy sự thích ứng khác nhau khi gõ trên điện thoại hoặc máy tính. Hình thức nhập liệu phổ biến để viết tiếng Việt trên điện thoại hoặc máy tính là dùng phần mềm như UniKey. Telex là kiểu nhập liệu cổ nhất được đặt ra để biên mã tiếng Việt tính cả thanh điệu. Các phương pháp nhập khác còn bao gồm VNI (nhập dựa trên phím số) và VIQR. Tránh nhầm lẫn kiểu gõ VNI với bảng mã VNI.
Xưa kia, tiếng Việt còn được viết bằng chữ Nôm, gần đây loại chữ viết này chủ yếu được dùng cho mục đích lễ hội và truyền thống, còn ngoài ra thì chỉ nằm trong lĩnh vực của giới sử học và văn hiến học. Đôi khi có thể viết tiếng Việt không dấu mà dựa vào ngữ cảnh thì người biết tiếng Việt thường vẫn có thể đoán được nghĩa.
Phông chữ và bảng mã ký tự > Chữ Quốc Ngữ > Bảng mã ký tự

Việc 2 dấu phụ được đặt lên một nguyên âm đơn là chuyện thường thấy trong Tiếng Việt. Một số phông thì chồng các dấu phụ thẳng đứng, nhưng số khác thì xê dịch dấu giọng sang bên.
Có đến tận 46 bảng mã ký tự để thể hiện chữ Quốc Ngữ. Unicode đã trở thành bảng mã phổ biến nhất do tính tương thích ưu việt cùng với hỗ trợ phần mềm của nó. Các dấu phụ có thể được biên mã trở thành hoặc là ký tự tổ hợp hoặc là ký tự dựng sẵn, cả hai loại ký tự này đều được bố trí rải rác tựu trung các khối Latin Mở rộng A, Latin Mở rộng B, và Latin Mở rộng Bổ sung. Với biểu tượng Việt Nam Đồng (₫) thì nó được biên mã trong khối Biểu tượng Tiền tệ. Trong quá khứ, tiếng Việt từng sử dụng các ký tự nằm ngoài bảng chữ cái hiện đại. Chữ cái B đuôi quặp (ꞗ) của tiếng Việt Trung đại thì được bao gồm bên trong khối Latin Mở rộng D. Dấu apex chưa được bao gồm trong Unicode, nhưng có thể dùng U+1DC4 ◌᷄ Combining macron-acute làm thay cho dấu apex khá giống.
Các phiên bản Unicode ban đầu có chỉ định 2 ký tự U+0340 ◌̀ Combining grave tone mark và U+0341 ◌́ Combining acute tone mark (lần lượt ứng với dấu huyền và dấu sắc) nhằm mục đích đặt mấy dấu đấy nằm một bên dấu mũ vì đây là điều thường thấy trong typography tiếng Việt. Hai ký tự đấy đã bị thôi dùng; thay vào đó, U+0301 ◌́ Combining acute accent và U+0300 ◌̀ Combining grave accent giờ được sử dụng bất chấp dấu mũ hiện diện nào.
Cho những hệ thống thiếu sự hỗ trợ Unicode, thì hàng tá code page tiếng Việt 8-bit đã được thiết kế. Trong số đó có VISCII, VSCII (TCVN 5712:1993), VNI, VPS và Windows-1258 là thông dụng nhất. Ở những chỗ đòi hỏi ASCII, thí dụ khi phải đảm bảo tính khả đọc cho văn bản thuần trong e-mail, thì chữ cái tiếng Việt hay được biên mã dựa theo Vietnamese Quoted-Readable (VIQR) hoặc VSCII Mnemonic (VSCII-MNEM), tuy vậy việc sử dụng cả hai cách thức này đã sụt giảm đáng kể theo sau sự thông qua việc dùng Unicode trên World Wide Web. Chẳng hạn, sự hỗ trợ cho tất cả các bảng mã 8-bit được nói đến ở trên (ngoại trừ Windows-1258) đã bị bỏ hẳn khỏi phần mềm Mozilla trong năm 2014.
Nhiều phông Việt làm dành cho việc chế bản điện tử thì được biên mã bằng VNI hoặc TCVN3 (VSCII). Những phông như vậy được gọi là "phông ABC" hay "ABC font". Các trình duyệt web phổ biến đều thiếu vắng sự hỗ trợ cho những bảng mã tiếng Việt chuyên biệt như vậy, cho nên ở trên những hệ thống mà không cài đặt những phông chữ đấy, nếu bất kỳ trang web nào mà sử dụng những phông đấy thì đều sẽ bị hiển thị thành nội dung mojibake (chữ ma, loạn mã) không thể hiểu nổi.
Tiếng Việt thường hay xếp chồng dấu phụ, cho nên nhà thiết kế kiểu chữ phải cẩn thận để phòng ngừa 'các dấu phụ xếp chồng' khỏi bị va đụng với các chữ cái hoặc đường kẻ liền kề. Khi dấu giọng được dùng chung với một dấu phụ khác, thì phải xê dịch dấu giọng đấy sang bên phải để bảo toàn tính nhất quán và tránh làm chậm saccade. Trong biển hiệu quảng cáo và trong thể chữ thảo, dấu phụ thường hay có dạng xa lạ với các bảng chữ cái Latin khác. Cho ví dụ, 'mẫu tự I viết thường' giữ nguyên dấu chấm tittle trong ì, ỉ, ĩ, và í. Các sắc thái này hiếm được tính đến trong môi trường điện toán.
Phông chữ và bảng mã ký tự > Chữ Quốc Ngữ > Hướng tiếp cận để biên mã tiếng Việt

Việc viết tiếng Việt đòi hỏi 134 mẫu tự cộng thêm (cả viết hoa lẫn viết thường) bên cạnh 52 mẫu tự đã hiện diện trong ASCII. Như vậy là vượt quá 128 ký tự phụ thêm sẵn có trong bảng mã ASCII mở rộng thường quy. Cho dù vấn đề này có thể được giải quyết bằng cách dùng bảng mã độ rộng biến thiên (như các bảng mã Tiếng Trung, Tiếng Nhật hoặc UTF-8 đã làm), thì một số lượng các lối tiếp cận riêng đã được các bảng mã khác sử dụng để hỗ trợ tiếng Việt thay vì làm thế:
Thay thế ít nhất 6 ký tự ASCII, lựa những ký tự hoặc là ít thông dụng trong tiếng Việt, và/hoặc là mang tính phi bất biến trong ISO 646 hoặc DEC NRCS (như trong VNI for DOS).
Loại bỏ các mẫu tự in hoa mà ít được dùng thường xuyên nhất, hoặc loại bỏ tất cả các mẫu tự in hoa có dấu giọng (như trong VSCII-3 (TCVN3)). Các mẫu tự in hoa đấy vẫn có thể được bù đắp qua phương tiện bộ phông chữ hoa riêng biệt.
Loại bỏ các dạng mẫu tự Y có dấu giọng, ép buộc sử dụng mẫu tự I trong những tình huống có thể dùng Y có dấu. Lối tiếp cận này đã bị những nhà thiết kế VISCII bác bỏ trên cơ sở rằng bảng mã ký tự không nên cố giải quyết vấn đề cải cách chính tả.
Thay thế ít nhất 6 ký tự điều khiển C0 (như trong VISCII, VSCII-1 (TCVN1) và VPS).
Sử dụng ký tự tổ hợp, cho phép một nguyên âm có dấu được thể hiện đầy đủ bằng cách dùng dãy các ký tự cho chúng tổ hợp với nhau (như trong VNI, VSCII-2 (TCVN2), Windows-1258 và ANSEL).
Phông chữ và bảng mã ký tự > Chữ Quốc Ngữ > Cơ chế thay thế phông chữ

Nhiều phông chữ không có các ký tự đặc thù cho tiếng Việt, mà các ký tự đấy tồn tại với mật độ rất cao trong văn bản tiếng Việt, nên trên những trình duyệt Web có thực hiện cơ chế thay thế phông chữ thì chắc chắn sẽ xảy ra hiện tượng "giấy đòi tiền chuộc" (ransom note effect) khi trang web sử dụng phông chữ như vậy để hiển thị tiếng Việt.
Phông chữ và bảng mã ký tự > Chữ Nôm

Unicode chứa hơn 10.000 ký tự Nôm làm thành bộ phận của tự vựng (repertoire) Văn tự biểu ý Thống nhất CJK. Trong số những ký tự đó, có 5.260 ký tự được đặt trong khối Chữ biểu ý Thống nhất CJK Phần mở rộng B, còn phần còn lại thì được phân phối tựu trung các khối Chữ biểu ý Thống nhất CJK, Chữ biểu ý Thống nhất CJK Phần mở rộng A, và Chữ biểu ý Thống nhất CJK Phần mở rộng C. Có 1.028 ký tự thêm nữa – gồm hơn 400 ký tự đặc thù cho Tiếng Tày – được biên mã trong khối Chữ biểu ý Thống nhất CJK Phần mở rộng E. Các ký tự đấy được lấy từ tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 5773:1993 và TCVN 6056:1995, và cũng được lấy từ nghiên cứu của Viện Nghiên cứu Hán Nôm và các nhóm khác. Tất cả các ký tự trong TCVN 5773:1993 và khoảng 95% các ký tự trong TCVN 6056:1995 đều có các codepoint tương ứng trong Unicode 5.1, tuy thế bản thân TCVN 5773:1993 lại ánh xạ hầu hết các ký tự của nó vào trong Khu Dùng Riêng của Unicode. Unicode 13.0 có thêm hai ký tự dấu phụ vào khối Biểu tượng và Dấu câu Chữ biểu ý, hai ký tự đó thường hay được sử dụng để báo biết các 'chữ mượn Hán' trong chữ Nôm.
Hai bộ phông Nôm toàn diện nhất là phông Nôm Na Tống Light của Hội Bảo tồn Di sản Chữ Nôm và phông HAN NOM A/HAN NOM B do cộng đồng phát triển, cả hai phông này đều đặt một số lượng lớn các 'ký tự chưa chuẩn hóa' vào trong Khu Dùng Riêng của Unicode.
Cơ sở dữ liệu Unihan của Hiệp hội Unicode có bao gồm cách đọc tiếng Việt cho một số ký tự nhưng không khu biệt giữa cách đọc Hán-Việt và cách đọc Nôm.
Giống như các hệ chữ viết CJKV khác, chữ Nôm theo truyền thống được viết dọc, từ trên xuống dưới và từ phải qua trái.
Cả chữ Hán và chữ Nôm đều có thể được chú giải bằng cách dùng ký tự ruby.
Nhập văn bản

Bàn phím thuần vật lý cho tiếng Việt thì lại mang tính phi thực tiễn do số lượng cực lớn tổ hợp 'mẫu tự'-'dấu phụ'-'dấu phụ' trong bảng chữ cái (vd. á, à, ả, ã, ạ, â, ấ, v.v.). Thay vào đó, việc nhập liệu tiếng Việt đều nhờ vào bố cục bàn phím, bàn phím ảo, hoặc phương thức nhập (còn gọi là IME) dựa trên phần mềm máy tính.
Nhập văn bản > Bố cục bàn phím

Microsoft Windows có kèm một bố cục bàn phím tiếng Việt dựa trên TCVN 6064:1995.
Bố cục bàn phím AĐERTY dựa trên AZERTY, được dùng trên máy đánh chữ tiếng Việt cũ.
Bố cục bàn phím tiếng Việt nhờ vào các phím chết để tổ hợp mẫu tự với dấu phụ. Hầu hết các hệ điều hành desktop đều kèm một bố cục bàn phím tiếng Việt tương tự như TCVN 6064:1995 (một tiêu chuẩn quốc gia Việt Nam). Trước đây thì bố cục bàn phím "AĐERTY" (dựa trên AZERTY) được sử dụng cho máy đánh chữ để gõ tiếng Việt.
Nhập văn bản > Phương thức nhập

Bài chi tiết: Bộ gõ tiếng Việt
Ba phương thức nhập tiếng Việt phổ biến đó là Telex, VNI, và VIQR. Telex gõ dấu phụ bằng những mẫu tự ít có khả năng xuất hiện tại chỗ cuối của từ ngữ, còn VNI thì dùng lại các phím số hoặc các phím chức năng cho mục đích gõ dấu, và tương tự, VIQR cũng dùng lại nhiều phím dấu câu khác nhau cho việc này. Quy ước gõ Telex và VIQR đều khởi nguồn từ thời kỳ trước kia của lần lượt máy điện tín và máy đánh chữ.
Sự hỗ trợ cho các phương thức nhập liệu đấy đều được các Input Method Editor (IME) cung cấp, tại Việt Nam thì được gọi là bộ gõ. IME có thể được hệ điều hành cung cấp, được cài đặt làm ứng dụng bên thứ ba, được cài đặt làm phần mở rộng trình duyệt, hoặc được cung cấp bởi website riêng lẻ dưới dạng kịch bản lệnh. Các ứng dụng phổ thông bên thứ ba gồm có GoTiengViet, UniKey, VietKey, VPSKeys, WinVNKey, và xvnkb. Trên các hệ điều hành giống Unix, hai framework IBus và SCIM đều hỗ trợ tiếng Việt. Những IME như AVIM, Mudim, và VietTyping được trang bị trên hầu hết các diễn đàn trực tuyến tiếng Việt, trên Wikipedia tiếng Việt, và trên nhiều 'website có tập trung sâu vào văn bản' khác. Trình duyệt web Cốc Cốc được phát hành kèm với một phương thức nhập liệu dựng sẵn.
Các phương thức nhập giúp tổ hợp các từ ngữ theo trật tự linh hoạt hơn so với những gì mà bố cục bàn phím mang lại. Cho ví dụ, để nhập từ "viết" mà dùng bố cục bàn phím TCVN 6064:1995 thì người ta phải gõ VI38T theo đúng thứ tự. Trái lại, hầu hết các IME đều cho phép người dùng chèn dấu phụ tại chỗ cuối của từ ngữ: theo Telex thì là VIEETS, theo VNI thì là VIET61, hoặc theo VIQR thì là VIET^'. Một số IME thậm chí còn cho phép nhập dấu phụ đằng trước mẫu tự cơ sở. Tùy thuộc vào sự thực hiện của IME, mà người dùng còn có thể sửa đổi dấu phụ của một từ có sẵn mà không phải gõ lại cả từ đó.
Một số bàn phím ảo bổ sung phím tắt bên cạnh các phím chết. Ví dụ bàn phím VIQR có sẵn trong iOS cho phép đặt dấu móc vào chữ "U" bằng cách chạm 123#+=+ hoặc phím ◌̛ riêng, phím này không có phím tương tự trên bàn phím thật.
Một số IME tiếng Việt có học hỏi một tính năng phổ thông tựu trung các phương thức nhập Tiếng Trung, đó là khả năng cho phép người ta bỏ qua hẳn dấu phụ luôn. Mà thay vào đó, sau khi gõ các mẫu tự cơ sở, bảng danh sách các gợi ý (candidate list) sẽ hiển thị, và người dùng sẽ lựa chọn từ ngữ có dấu phụ mà mình muốn ra khỏi bảng đó. Để có thể cung cấp danh sách tự hoàn thành đấy, IME có thể cần phải giao tiếp với dịch vụ web. Một số IME còn có thể sử dụng danh sách gợi ý để cho người dùng chuyển đổi văn bản từ chữ Quốc ngữ sang chữ Nôm, bởi không hề có ánh xạ một-một tương ứng giữa từ ngữ an-pha-bê với chữ Nôm.