stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Thủ đô của Nhật Bản
Lịch sử > Luật và các sửa đổi

Trong khi không có bộ luật nào quy định Tokyo là thủ đô của Nhật Bản, nhiều bộ luật đã xác định một "khu vực thủ đô" (首都圏, shuto-ken?) có bao gồm Tokyo. Điều 2 Luật Hợp nhất Khu vực Thủ đô (首都圏整備法, Luật Hợp nhất Khu vực Thủ đô?) năm 1956 nêu rằng "Trong Điều này, thuật ngữ 'khu vực thủ đô' sẽ biểu thị một khu vực rộng lớn bao gồm cả lãnh thổ của Vùng thủ đô Tokyo cũng như các khu vực xa trung tâm được chỉ định bởi nội các." Điều này ngụ ý rõ ràng rằng chính phủ đã chỉ định Tokyo là thủ đô của Nhật Bản, mặc dù (một lần nữa) nó không được quy định rõ ràng, và định nghĩa của "khu vực thủ đô" được cố giới hạn trong các điều khoản của bộ luật cụ thể đó.
Các bộ luật khác đề cập đến "khu vực thủ đô" bao gồm Công luật của Hội đồng Thành phố về Đường cao tốc Thủ đô (首都高速道路公団法, Công luật của Hội đồng Thành phố về Đường cao tốc Thủ đô?) và Luật Bảo tồn Vành đai xanh Khu vực Thủ đô (首都圏近郊緑地保全法, Luật Bảo tồn Vành đai xanh Khu vực Thủ đô?).
Thuật ngữ thủ đô này vốn không bao giờ được sử dụng để đề cập đến Kyoto. Thật vậy, shuto đưa vào sử dụng trong những năm 1860 như một chú thích của thuật ngữ tiếng Anh "capital" (thủ đô).
Bộ Giáo dục Nhật đã xuất bản một cuốn sách mang tên "Lịch sử Công cuộc khôi phục" vào năm 1941. Cuốn sách này đề cập đến "sự quy định về Tokyo như là thủ đô" (東京奠都, Tōkyō-tento?) mà không nói gì về "di chuyển thủ đô về Tokyo" (東京遷都, Tōkyō-sento?). Một cuốn sách giáo khoa lịch sử đương đại nói rằng chính phủ Minh trị "dời thủ đô (shuto) từ Kyoto về Tokyo" mà không sử dụng thuật ngữ sento.
Gần đây, đã có một phong trào vận động di dời thủ đô từ Tokyo, với các vùng Gifu-Aichi, Mie-Kio và một vài khu vực khác đăng ký tham gia cùng. Một cách chính thức, sự di dời được gọi là "sự di dời các cơ quan chức năng của thủ đô" thay vì "sự di dời thủ đô", hoặc là "sự di dời Quốc hội và các tổ chức khác".
Danh sách các thủ đô > Trong truyền thuyết

Danh sách các kinh đô trong địa phận của Nhật Bản bắt đầu với thời gian trị vì của Thiên hoàng Jimmu. Tên của các cung điện Hoàng gia được đặt trong ngoặc đơn.
.
Kashiwabara, Yamato, được đặt dưới chân núi Unebi trong thời gian trị vì của Thiên hoàng Jimmu
Kazuraki, Yamato trong thời gian trị vì của Thiên hoàng Suizei
Gachong, Duakho trong thời gian trị vì của Thiên hậu Maikimji (Calasu) .
Katashiha, Kawachi trong thời gian trị vì của Thiên hoàng Annei
Karu, Yamato trong thời gian trị vì của Thiên hoàng Itoku.
Waki-no-kami, Yamato trong thời gian trị vì của Thiên hoàng Kosho
Muro, Yamato trong thời gian trị vì của Thiên hoàng Koan
Kuruda, Yamato trong thời gian trị vì của Thiên hoàng Korei
Karu, Yamato trong thời gian trị vì của Thiên hoàng Kōgen
Izakaha, Yamato trong thời gian trị vì của Thiên hoàng Kaika
Shika, Yamato (Cung điện Mizugaki) trong thời gian trị vì của Thiên hoàng Sujin
Shika, Yamato (Cung điện Tamagaki) trong thời gian trị vì của Thiên hoàng Suinin
Makimuko, Yamato (Cung điện Hishiro) trong thời gian trị vì của Thiên hoàng Keiko
Shiga, Ōmi (Cung điện Takaanaho) trong thời gian trị vì của Thiên hoàng Seimu
Ando, Nara (Palace of Toyoura) và Kashiki trên đảo Kyushu trong thời gian trị vì của Thiên hoàng Chūai
I-372 (tàu ngầm Nhật)

| --- | --- |

Lịch sử
Đế quốc Nhật Bản
Tên gọi:  Tàu ngầm số 2961
Xưởng đóng tàu:  Xưởng vũ khí Hải quân Yokosuka, Yokosuka
Đặt lườn:  10 tháng 2, 1944
Hạ thủy:  26 tháng 6, 1944
Đổi tên:  I-372, 26 tháng 6, 1944
Hoàn thành:  8 tháng 11, 1944
Nhập biên chế:  8 tháng 11, 1944
Số phận:  Bị máy bay của Lực lượng Đặc nhiệm 38 Hải quân Hoa Kỳ đánh chìm tại Yokosuka, 18 tháng 7, 1945
Xóa đăng bạ:  15 tháng 9, 1945
Đặc điểm khái quát
Lớp tàu:  tàu ngầm Type D1
Trọng tải choán nước:   1.779 tấn Anh (1.808 t) (nổi)   2.215 tấn Anh (2.251 t) (lặn)  
Chiều dài:  73,5 m (241 ft 2 in) chung
Sườn ngang:  8,9 m (29 ft 2 in)
Mớn nước:  4,76 m (15 ft 7 in)
Công suất lắp đặt:   1.850 bhp (1.380 kW) (diesel)   1.200 hp (890 kW) (động cơ điện)  
Động cơ đẩy:   2 × động cơ diesel Kampon Mk.23B Model 8  2 × trục 
Tốc độ:   13 hải lý trên giờ (24 km/h) (nổi)   6,5 hải lý trên giờ (12,0 km/h) (lặn)  
Tầm xa:   15.000 nmi (28.000 km) ở tốc độ 10 hải lý trên giờ (19 km/h) (nổi)   120 nmi (220 km) ở tốc độ 3 hải lý trên giờ (5,6 km/h) (lặn) 
Độ sâu thử nghiệm:  75 m (246 ft)
Số tàu con và máy bay mang được:  2 x xuồng đổ bộ Daihatsu 
Sức chứa:  85 tấn hàng hóa
Thủy thủ đoàn tối đa:  75
Hệ thống cảm biến và xử lý:   radar Type 13 phòng không  radar Type 22 mặt biển 
Vũ khí:   1 × Hải pháo 14 cm/40 Kiểu năm thứ 11    2 × pháo phòng không 25 mm Type 96 (nòng đôi) 
I-372 là một tàu ngầm vận tải thuộc lớp Type D1 được Hải quân Đế quốc Nhật Bản chế tạo vào giai đoạn cuối Chiến tranh Thế giới thứ hai. Nhập biên chế năm 1944, nó thực hiện các chuyến vận tải giữa Nhật Bản đến các căn cứ tại các đảo bị cô lập, cho đến khi bị máy bay từ các tàu sân bay USS Essex, USS Randolph, USS Shangri-La và USS Belleau Wood thuộc Lực lượng Đặc nhiệm 38 Hải quân Hoa Kỳ đánh chìm tại Yokosuka vào ngày 18 tháng 7, 1945.
Thiết kế và chế tạo > Thiết kế

Bài chi tiết: Type D (lớp tàu ngầm) § Lớp I-372)
Thoạt tiên dự định là chiếc dẫn đầu của Type D Cải tiến (lớp I-373), tuy nhiên do Hải quân Nhật Bản cần có một tàu ngầm càng sớm càng tốt, nên I-372 được chế tạo như một tàu ngầm chở dầu dựa theo thiết kế của I-361 được sửa đổi. Chúng có trọng lượng choán nước 1.808 tấn (1.779 tấn Anh) khi nổi và 2.251 tấn (2.215 tấn Anh) khi lặn, lườn tàu có chiều dài 73,5 m (241 ft 2 in), mạn tàu rộng 8,9 m (29 ft 2 in) và mớn nước sâu 4,46 m (14 ft 8 in). Con tàu có thể lặn sâu đến 75 m (246 ft), và có khả năng vận chuyển 85 tấn hàng hóa cùng mang theo hai xuồng đổ bộ Daihatsu.
Tàu ngầm Type D1 được trang bị hai động cơ diesel Kampon Mk.23B Model 8 tổng công suất 1.850 mã lực phanh (1.380 kW), mỗi chiếc vận hành một trục chân vịt. Khi lặn, mỗi trục được vận hành bởi một động cơ điện công suất 600 mã lực (447 kW). Khi di chuyển trên mặt nước nó đạt tốc độ tối đa 13 hải lý trên giờ (24 km/h; 15 mph) và 6,5 hải lý trên giờ (12,0 km/h; 7,5 mph) khi lặn dưới nước, tầm xa hoạt động của Type D1 là 15.000 hải lý (28.000 km; 17.000 mi) ở tốc độ 10 hải lý trên giờ (19 km/h; 12 mph), và có thể lặn xa 120 nmi (220 km; 140 mi) ở tốc độ 3 hải lý trên giờ (5,6 km/h; 3,5 mph).
Type D1 nguyên bản không được trang bị các ống phóng ngư lôi. Vũ khí trên boong tàu bao gồm một khẩu hải pháo 14 cm (5,5 in), cùng một pháo phòng không 25 mm Type 96 nòng đôi.
Thiết kế và chế tạo > Chế tạo

I-372 được đặt lườn như là chiếc Tàu ngầm số 2961 tại Xưởng vũ khí Hải quân Yokosuka ớ Yokosuka vào ngày 10 tháng 2, 1943. Nó được đổi tên thành I-372 đồng thời được hạ thủy cùng vào ngày 26 tháng 6, 1944. Con tàu hoàn tất và nhập biên chế vào ngày 8 tháng 11, 1944, dưới quyền chỉ huy của Đại úy Hải quân Matsushita Hiroshi.
Aleurolobus jullieni

| Aleurolobus jullieni> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hemiptera
Phân bộ (subordo): Sternorrhyncha
Liên họ (superfamilia): Aleyrodoidea
Họ (familia): Aleyrodidae
Phân họ (subfamilia): Aleyrodinae
Chi (genus): Aleurolobus
Loài (species): A. jullieni
Danh pháp hai phần
Aleurolobus jullieni Cohic, 1968 
Aleurolobus jullieni là một loài côn trùng cánh nửa trong họ Aleyrodidae, phân họ Aleyrodinae.
Aleurolobus jullieni được Cohic miêu tả khoa học đầu tiên năm 1968.
Chú thích

↑  Jon H. Martin & Laurence A. Mound (2007) "An annotated check list of the world's whiteflies (Insecta: Hemiptera: Aleyrodidae)" Zootaxa 1492: 1-84 Link
Viêm loét đại tràng

Viêm loét đại tràng (UC) là một tình trạng lâu dài dẫn đến viêm và loét đại tràng và trực tràng. Các triệu chứng chính của bệnh tích cực là đau bụng và tiêu chảy trộn lẫn với máu. Giảm cân, sốt và thiếu máu cũng có thể xảy ra. Thông thường, các triệu chứng xuất hiện chậm và có thể từ nhẹ đến nặng. Các triệu chứng thường xảy ra liên tục với các giai đoạn không có triệu chứng nào giữa các đợt bùng phát. Các biến chứng có thể bao gồm megacolon, viêm mắt, khớp, hoặc gan và ung thư đại tràng.
Nguyên nhân của UC là không rõ. Các lý thuyết liên quan đến rối loạn chức năng hệ thống miễn dịch, di truyền, những thay đổi trong vi khuẩn đường ruột bình thường và các yếu tố môi trường. Tỷ lệ có xu hướng cao hơn ở các nước phát triển với một số đề xuất này là kết quả của ít tiếp xúc với nhiễm trùng đường ruột, hoặc một chế độ ăn uống và lối sống phương Tây. Việc loại bỏ các phụ lục ở độ tuổi sớm có thể được bảo vệ. Chẩn đoán thường là do nội soi đại tràng bằng sinh thiết mô. Nó là một loại bệnh viêm ruột (IBD) cùng với bệnh Crohn và viêm đại tràng vi mô.
Thay đổi chế độ ăn uống, chẳng hạn như duy trì chế độ ăn uống có hàm lượng calo cao hoặc chế độ ăn không có lactose, có thể cải thiện triệu chứng. Một số loại thuốc được sử dụng để điều trị các triệu chứng và mang lại và duy trì thuyên giảm, bao gồm cả aminosalicylat như mesalazine hoặc sulfasalazine, steroid, thuốc ức chế miễn dịch như azathioprine, và liệu pháp sinh học. Loại bỏ đại tràng bằng phẫu thuật có thể cần thiết nếu bệnh nặng, không đáp ứng với điều trị, hoặc nếu các biến chứng như ung thư đại tràng phát triển. Loại bỏ đại tràng và trực tràng có thể chữa bệnh.
Cùng với bệnh Crohn, khoảng 11,2 triệu người bị ảnh hưởng đến năm 2015. Mỗi năm nó mới xuất hiện từ 1 đến 20 trên 100.000 người, và 5 đến 500 trên 100.000 người bị ảnh hưởng. Bệnh này phổ biến hơn ở Bắc Mỹ và Châu Âu so với các vùng khác. Thường thì nó bắt đầu ở những người từ 15 đến 30 tuổi, hoặc trong số những người trên 60 tuổi. Nam và nữ dường như bị ảnh hưởng theo tỷ lệ như nhau. Nó cũng đã trở nên phổ biến hơn kể từ những năm 1950. Cùng với đó, viêm loét đại tràng và bệnh Crohn ảnh hưởng đến khoảng một triệu người ở Hoa Kỳ. Với cách điều trị thích hợp, nguy cơ tử vong xuất hiện giống như của dân số nói chung. Mô tả đầu tiên của viêm loét đại tràng xảy ra vào khoảng những năm 1850.
Bản đồ địa hình

Bản đồ địa hình với các đường đồng mức
Phần của bản đồ nói trên được biểu diễn kiểu địa hình bóng shaded relief, minh họa các đường đồng mức thể hiện địa vật
Hệ thống Chỉ số Bản đồ Toàn cầu đầu tiên, hiện đang được dùng ở Việt Nam, Liên Xô cũ, và nhiều nước khác.
Phần Bản đồ địa hình vùng Nablus ở West Bank, Trung Đông, với Khoảng cao đều 100 m, vùng cao được tô mã màu
Bản đồ địa hình trong đồ bản hiện đại, là loại bản đồ biểu diễn chi tiết và định lượng các đặc trưng của địa hình địa vật theo một hệ tọa độ địa lý xác định.
Định nghĩa truyền thống đòi hỏi một bản đồ địa hình phải hiển thị các chi tiết của cả thiên nhiên và con người tạo ra. Định nghĩa hiện đại thì do Trung tâm Thông tin Canada đưa ra: Bản đồ địa hình là biểu diễn đồ họa đầy đủ và chính xác các chi tiết văn hóa và tự nhiên trên mặt đất.
Trên Bản đồ địa hình, bề mặt đất liền và đáy biển của Trái Đất được biểu diễn bằng các đường đồng mức, là đường nối các điểm có cùng độ cao xác định, và các đường đồng mức khác nhau thì không giao nhau. Các chi tiết khác thì biểu diễn bằng ký hiệu theo một quy ước nào đó, và ở các nước khác nhau thì thường không hẳn được thống nhất. Thiếu thống nhất cũng xảy ra trong lựa chọn hệ tọa độ địa lý và phương pháp chiếu, tức là cách chuyển tải tọa độ đối tượng trên mặt đất vốn cong lên mặt giấy phẳng.
Bản đồ địa hình thường được công bố như là một loạt tờ bản đồ, có thể gồm nhiều tấm bản đồ ghép lại. Các tấm này được đánh chỉ số (Index) sao cho nó đơn nhất trên toàn thế giới.
Bản đồ địa hình cũng có thể được lập cho các hành tinh và vệ tinh, tùy theo mức độ số liệu thu thấp được.
Các quy ước

Phần chính của bản đồ địa hình là địa hình biểu diễn bằng đường đồng mức, có khoảng cao đều tùy thuộc địa hình và tỷ lệ bản đồ. Đường đồng mức gián đoạn ở các sườn dốc, núi đá,... Tại vùng đồng bằng có thể thêm các đồng mức phụ, chẳng hạn mức +2,5 m biểu diễn bằng nét đứt . Các điểm cao hoặc điểm đặc trưng thường có giá trị độ cao ghi kèm.
Các vùng nước được xác định theo độ cao của mực nước trung bình, ví dụ mặt Biển Chết là -429 m, mặt hồ Ba Bể ở Việt Nam là +145 m, và từ đó xác định ra ranh giới vùng nước, hay đường bờ vùng nước. Vùng nước thường được tô màu lam nhạt (lam sáng màu), đôi chỗ có ghi giá trị độ cao. Mảng vùng nước không gắn với độ cao xác định, tức là mảng của một con sông thì độ cao mực nước có thể khác nhau, ví dụ như mực nước sông Hồng khác nhau tại Lào Cai và tại Nam Định.
Các đối tượng khác nhau được thể hiện trên bản đồ bằng các dấu hiệu hoặc biểu tượng, đôi khi kèm theo chữ tên hay kiểu đối tượng. Ví dụ, phân loại đường sá bằng kiểu vẽ đường và màu vẽ. Các suối có phân biệt theo mùa nước. Độ che phủ thực vật thì là mảng màu và biểu tượng nhóm cây kèm theo tên loại cây phổ biến ở đó, ví dụ "khộp".
Các dấu hiệu hoặc biểu tượng được chú giải ở ô chú giải, lập cho nhóm tấm bản đồ cho những đối tượng có trong nhóm đó, tức là có thể không có ở một vài tấm. Thường thì không đưa vào biểu tượng cho đối tượng không có ở vùng đó. Điều này dẫn đến thực tế biên tập biểu tượng đôi khi là theo thói quen của phái những người tham gia biên soạn. Ví dụ tại Việt Nam trên bản đồ 1:50000 đối tượng miếu thờ được biên tập chi tiết ở các tờ phía nam, nhưng ít thấy ở các tờ phía bắc.
Tỷ lệ và độ chính xác

Tỷ lệ của bản đồ là tỷ số giữa một khoảng cách đo trên bản đồ và khoảng cách ngoài thực địa. Nó thường biểu diễn ở dạng 1:M, với M chỉ khoảng cách thực tế lớn gấp bao nhiêu lần khoảng cách tương ứng đo trên bản đồ. Ví dụ bản tỷ lệ 1:50.000 thì 1 cm ứng với 500 m ngoài thực địa.
Bản đồ có tỷ lệ lớn thì càng chi tiết và tương ứng với số M nhỏ. Bản đồ tỷ lệ nhỏ kém chi tiết hơn và có số M lớn.
Độ chính xác tọa độ các địa vật được quy ước là 0,3 mm trên bản đồ, ví dụ ở tỷ lệ 1:100000 là 30 m. Tuy nhiên với đối tượng dạng đường hay đa giác thì ảnh hưởng của đồ hình làm nó không mang nhiều ý nghĩa.
Nguồn dữ liệu lập bản đồ

Các bản đồ hiện đại là kết quả của một quá trình sản xuất phức tạp, bắt đầu với việc lập kế hoạch và thực hiện chuyến bay để chụp ảnh trên không. Các máy lập thể quang học hoặc số hóa, được sử dụng để chuyển đổi hình ảnh ra bản đồ theo hệ thống tọa độ ấn định.
Ảnh vệ tinh đang thay thế dần ảnh máy bay. Kết quả được kết hợp kế thừa các thông tin bản đồ đã có, để cho ra phiên bản mới phù hợp thực tế hơn. Công nghệ mới cho ra dữ liệu số hóa.
Nguồn dữ liệu tên các đối tượng, trong đó có địa danh, vốn là vấn đề phức tạp. Nó được biên tập theo quy tắc "tốt nhất có thể", và do đó được chia ra các nhóm nguồn:
Các điều tra trực tiếp, là nguồn cho tên lần đầu tiên được đưa lên bản đồ, hoặc hiệu đính tên đã có.
Kế thừa từ các biên tập có trước.
Vay mượn từ những bản đồ nước khác khi không có điều kiện tiếp cận đối tượng.
Nguồn dữ liệu lập bản đồ > Lập bản đồ tại Việt Nam

Tại Việt Nam trước đây các tên phần lớn kế thừa từ bản đồ do người Pháp lập cho Đông Dương thời những năm 1940 về trước. Hiện nay cơ sở dữ liệu "tên" được coi là đầy đủ cho vùng. Tuy nhiên hoạt động "nhập vào, tách ra, chuyển đơn vị, nâng hạ cấp hành chính" diễn ra liên miên, nên bản đồ vừa lập ra đã bị lạc hậu về hành chính.
Từ năm 2006 Bộ Tài nguyên và Môi trường đã biên tập và ban hành dần dần các bản quy chuẩn như "Danh mục lưu vực sông liên tỉnh" , "Danh mục địa danh dân cư, sơn văn, thủy văn, kinh tế - xã hội phục vụ công tác thành lập bản đồ" cho các tỉnh thành .
Trong thực tế các văn bản pháp quy này mắc nhiếu lỗi biên tập ở dạng nói ngọng và sai dấu, làm sai lệch tên gọi dẫn đến chúng chẳng thể làm quy chuẩn được. Ví dụ đối tượng "sông Nậm Nhé" (theo các bản đồ địa hình 2004) thì trong Danh mục sông liên tỉnh QĐ 1989/QĐ-TTg  và Danh mục địa danh tỉnh Lai Châu  viết là "Nậm Nhè", còn trong Danh mục địa danh tỉnh Điện Biên  lại viết là "nặm Nhé" trong khi tên các bản vẫn ghi là nậm. "Danh mục địa danh tỉnh Lai Châu" ghi đối tượng "suối Nùng Than" ở xã Vàng Ma Chải thành suối Lùng Thàn . "Danh mục địa danh tỉnh Lào Cai" viết các đối tượng "ngòi Chỉ", "làng Chỉ" thành ngòi Trĩ, làng Trĩ .
Tại Việt Nam có hai cơ sở chính đảm trách thu thập và biên tập bản đồ:
Cục Bản đồ Quân đội Nhân dân Việt Nam
Công ty Đo đạc ảnh địa hình thuộc Cục Đo đạc và Bản đồ Việt Nam, Bộ Tài nguyên và Môi trường.
Nội dung

Bản đồ địa hình gồm phần đồ họa chính, khung tọa độ và các chỉ dẫn. Nội dung chính thiên về mục đích quân sự và quản lý lãnh thổ, nên các địa vật ảnh hưởng tới tác chiến được ưu tiên thể hiện.
Phần đồ họa chính, hay tự thân của bản đồ, biểu diễn đồ họa địa hình theo đường đồng mức, ranh giới quốc gia và hành chính, khu dân cư, mạng lưới giao thông, mức độ và loại thực vật che phủ đất, các khối nhà hay công trình xây dựng,... Các vách dốc như núi đá vôi thì thường có ký hiệu riêng và ghi chú. Trên biển và vùng nước thì có đường đồng mức đáy, các tuyến đường thủy, luồng lạch, loại vật liệu đáy và thực vật đáy nếu có, cũng như các chướng ngại. Một số ký hiệu địa vật có thể to hơn kích thước thật theo tỷ lệ bản đồ. Các tên hay ký hiệu chữ thì cỡ chữ đại diện cho mức quan trọng cần quan tâm.
Lưới tọa độ thường không có dạng chữ nhật, do biểu diễn theo hình chiếu. Bản đồ tỷ lệ nhỏ cho vùng rộng lớn thì méo dạng càng lớn. Khung bản đồ thường cắt theo lưới tọa độ, nhưng khi cần trình bày cho đẹp, ví dụ bản ghép toàn bộ quốc gia, thì cắt hình chữ nhật.
Rìa bản đồ, là tên mảnh, các thông tin biên tập, tỷ lệ, các chỉ dẫn bằng văn bản hay hình vẽ, và vị trí ghép với các mảnh khác,...
Nội dung > Ngôn ngữ

Bản đồ thường được biên soạn bằng ngôn ngữ chính thức của quốc gia xuất bản và lưu hành. Tuy nhiên khi hệ ký tự của ngôn ngữ có thể gây khó khăn trong sử dụng quốc tế, như tiếng Hoa, Lào, Thái,... hoặc khi biên soạn phần lãnh thổ của nước khác nhưng có để ý đến tính đa dụng, thì thường biên soạn đa ngữ. Phần lớn thường ghi kèm tên hoặc chỉ dẫn bằng chữ Latin, với cách chuyển tự do nước biên soạn quy định.
Bản đồ của Việt Nam xuất bản là đơn ngữ tiếng Việt . Hầu hết tên đối tượng trong nước Việt đã được điều tra và hiệu đính. Tuy nhiên một số vùng trong nước, và các vùng ngoài nước, vẫn kế thừa nhiều tên từ bản đồ cũ, trong đó có cả tên làng bản.
Tên nhiều làng bản ở xã Nghĩa Thuận huyện Quản Bạ, Hà Giang, bản đồ 1:50.000 tờ F-48-18-D, vẫn ghi phiên âm Latin của tiếng Trung, như bản "Yi Wan Shui", "Ku Zhu Wan",... Một số tên buôn làng ở vùng Tây Nguyên cũng vẫn còn ghi theo tên cũ.
Phần lãnh thổ Trung Quốc được ghi bằng phiên âm Latin của tiếng Trung, ví dụ "Yuan Jiang" cho Nguyên Giang, là phần đầu nguồn của sông Hồng.
Phần lãnh thổ Lào, Campuchia thì hỗn tạp của kế thừa từ bản đồ cũ lẫn sửa mới theo phát âm tiếng Việt.
Bản đồ của Anh, Hoa Kỳ và vùng ảnh hưởng xuất bản thì theo "tiêu chuẩn chuyển ngữ sang chữ Latin" các địa danh của ngôn ngữ phi Latin, tên thường tham chiếu là "chuẩn Latin hóa BGN/PCGN", được hai tổ chức là Ban Địa danh Hoa Kỳ (BGN, United States Board on Geographic Names) và Ủy ban thường trực về Địa danh cho sử dụng chính thức ở nước Anh (PCGN, Permanent Committee on Geographical Names for British Official Use) lập ra.
Bản đồ của Lào xuất bản có kèm chữ Latin theo quy cách phiên âm và chuyển tự do Ủy ban Quốc gia Lào về Địa danh (Lao Commission Nationale de Toponymie) đưa ra khoảng những năm 1960. Chuẩn Latin hóa BGN/PCGN cho tiếng Lào sử dụng quy cách này .
Bản đồ của Thái Lan xuất bản có kèm chữ Latin theo quy cách chuyển tự được chính phủ quy định trong "Hệ thống Chuyển tự Tiếng Thái Hoàng gia" (Royal Thai General System of Transcription).
Tại Liên Hợp Quốc thì Nhóm chuyên viên về Địa danh Liên Hợp Quốc đảm trách việc quy chuẩn phiên âm và chuyển tự địa danh, đưa ra khuyến nghị về sử dụng quy chuẩn đó .
Ứng dụng

Bản đồ địa hình, đặc biệt là loại tỷ lệ lớn, biểu diễn đầy đủ và chính xác bề mặt Trái Đất, là dữ liệu cơ bản cho quản lý đất đai lãnh thổ, cho các nghiên cứu, điều tra khoa học, quy hoạch kinh tế, thiết kế và xây dựng các cơ sở kinh tế, giao thông, các đường ống dẫn,...
Bản đồ địa hình chính thức được cơ quan nhà nước xuất bản phục vụ lợi ích quốc gia, quốc phòng và an ninh công cộng. Tại nhiều nước, trong đó có Việt Nam, các bản đồ địa hình được coi là tài liệu mật. Tại Việt Nam dấu "MẬT" hiện vẫn có trong các bản in và bản điện tử. Trước năm 1980 bản đồ được sử dụng theo quy chế tài liệu mật, các bản hỏng phải được một hội đồng thanh lý, và các trường hợp đánh mất có thể gây phiền toái cho người dùng. Tuy nhiên hiện nay bản đồ được bán tràn lan.
Các dẫn xuất là bản đồ lược trích, được xuất bản để làm nền cho bản đồ chuyên đề khoa học kỹ thuật khác, như bản đồ địa chất, thủy văn, thổ nhưỡng, thực vật, dân cư,... và cả nhu cầu dân sinh như bản đồ du lịch, giao thông dân sự,... Các đối tượng lược bỏ là phần hoạt động quân sự quan tâm: đường đồng mức chi tiết, độ cao các cao điểm, chỉ dẫn về các đặc điểm địa vật như độ dốc taluy,...
Ứng dụng > Tác động của bản đồ tới địa danh

Tên đối tượng do từng nhóm biên tập khác nhau thực hiện vào thời gian và hoàn cảnh khác nhau, nên khi đưa lên bản đồ lần đầu tiên thì khó tránh khỏi sự "chưa chuẩn xác" và thiếu thống nhất. Dẫu vậy nếu không quá sai lệch thì tên đưa lên được thừa nhận, và việc trích xuất sang bản đồ cho môn học địa lý góp phần vào phổ biến những tên đó. Tại Việt Nam, và ở vùng Đông Dương nói chung, bản đồ do người Pháp lập ra đã tác động đến tên sông và một số địa danh.
Việc truy tìm thượng nguồn và ghi thống nhất theo tên điển hình cho nhiều sông, đã làm mất đi nhiều tên địa phương của từng đoạn sông. Ví dụ sông Hồng ngày nay được coi là vào đất Việt Nam ở bản Lũng Po xã A Mú Sung, huyện Bát Xát, bỏ đi những tên như "sông Thao",...
Một số ít tên vùng do người Pháp ghi, nay trở thành địa danh chính thức. Ví dụ tên "Lào Cai" có nguồn gốc từ Bản đồ Bắc Kỳ năm 1879, là bản đồ đầu tiên do Jean Dupuis lập ra, đã ghi tên "Lao-kai, residence du Chef des Pavillone noirs" (Lao-kai, dinh thủ lĩnh quân Cờ đen). Đây là vị trí của "Chợ Cũ" lúc đó, theo tiếng H'Mông là "Lao Cai", và nay là phường Lào Cai. Sau này người Pháp quen dùng nên thành tên của thủ phủ vùng và của tỉnh .
Số hóa bản đồ

Từ những năm 1990 việc số hóa bản đồ địa hình đã được bắt đầu. Ví dụ như tại Cục Trắc địa và Đồ bản CHLB Đức (Bundesamt für Kartographie und Geodäsie), và đến nay đã hoàn thiện ở các tỷ lệ.
Tại Việt Nam, việc số hóa bắt đầu muộn hơn một chút, khi các phần mềm biên tập bản đồ được nhập khẩu và qua giai đoạn thử nghiệm. Đến nay Bản đồ địa hình chính thức Lưu trữ 2016-03-11 tại Wayback Machine ở tỷ lệ đến 1:50 000 theo Hệ toạ độ quốc gia Việt Nam VN2000 đã hoàn thiện số hóa năm 2004, do Trung tâm Thông tin Dữ liệu Đo đạc và Bản đồ thuộc Cục Đo đạc và Bản đồ Việt Nam quản lý và phát hành Lưu trữ 2018-08-27 tại Wayback Machine cho các mục đích công vụ.
OpenStreetMap

Dựa theo dữ liệu bản đồ thế giới, các dạng trực quan của bản đồ địa hình được đưa ra ở Dự án OpenStreetMap và Shuttle Radar Topography Mission.
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
Bảng Unicode Biểu tượng giao thông và bản đồ Official Unicode Consortium code chart: Transport and Map Symbols Version 13.0
|   | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | A | B | C | D | E | F |
| U+1F68x | 🚀 | 🚁 | 🚂 | 🚃 | 🚄 | 🚅 | 🚆 | 🚇 | 🚈 | 🚉 | 🚊 | 🚋 | 🚌 | 🚍 | 🚎 | 🚏 |
| U+1F69x | 🚐 | 🚑 | 🚒 | 🚓 | 🚔 | 🚕 | 🚖 | 🚗 | 🚘 | 🚙 | 🚚 | 🚛 | 🚜 | 🚝 | 🚞 | 🚟 |
| U+1F6Ax | 🚠 | 🚡 | 🚢 | 🚣 | 🚤 | 🚥 | 🚦 | 🚧 | 🚨 | 🚩 | 🚪 | 🚫 | 🚬 | 🚭 | 🚮 | 🚯 |
| U+1F6Bx | 🚰 | 🚱 | 🚲 | 🚳 | 🚴 | 🚵 | 🚶 | 🚷 | 🚸 | 🚹 | 🚺 | 🚻 | 🚼 | 🚽 | 🚾 | 🚿 |
| U+1F6Cx | 🛀 | 🛁 | 🛂 | 🛃 | 🛄 | 🛅 | 🛆 | 🛇 | 🛈 | 🛉 | 🛊 | 🛋 | 🛌 | 🛍 | 🛎 | 🛏 |
| U+1F6Dx | 🛐 | 🛑 | 🛒 | 🛓 | 🛔 | 🛕 |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| U+1F6Ex | 🛠 | 🛡 | 🛢 | 🛣 | 🛤 | 🛥 | 🛦 | 🛧 | 🛨 | 🛩 | 🛪 | 🛫 | 🛬 |  |  |  |
| U+1F6Fx | 🛰 | 🛱 | 🛲 | 🛳 | 🛴 | 🛵 | 🛶 | 🛷 | 🛸 | 🛹 | 🛺 |  |  |  |  |  |
Chỉ dẫn

↑  Chú ý rằng trong Wikipedia tiếng Việt thì tên các đối tượng của Lào được đặt theo nhiều cách, có vẻ là phần lớn dùng tên trong văn liệu tiếng Anh có chuyển đổi chút ít. Ví dụ tên Hinboun thì Wikipedia tiếng Việt dùng Hinboon, Wikipedia tiếng Anh dùng Hineboune.
Nội dung Bản đồ địa hình của Việt Nam
Bản đồ của Lào xuất bản có ghi các tên chuyển tự Latin cùng với chữ Lào.