stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Artocarpus fulvicortex

| Artocarpus fulvicortex> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Rosales
Họ (familia): Moraceae
Chi (genus): Artocarpus
Loài (species): A. fulvicortex
Danh pháp hai phần
Artocarpus fulvicortex F.M.Jarrett, 1960 
Artocarpus fulvicortex là một loài thực vật có hoa trong họ Moraceae. Loài này được F.M.Jarrett mô tả khoa học đầu tiên năm 1960.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Artocarpus fulvicortex”. Truy cập ngày 15 tháng 9 năm 2013.
Liparochrus septentrionalis

| Liparochrus septentrionalis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Hybosoridae
Chi (genus): Liparochrus
Loài (species): L. septentrionalis
Danh pháp hai phần
Liparochrus septentrionalis Paulian, 1980 
Liparochrus septentrionalis là một loài bọ cánh cứng trong họ Hybosoridae. Loài này được Paulian miêu tả khoa học năm 1980.
Chú thích

↑  Hallan, J.  (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Mimosa filipes

| Mimosa filipes> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Fabales
Họ (familia): Fabaceae
Chi (genus): Mimosa
Loài (species): M. filipes
Danh pháp hai phần
Mimosa filipes Mart. 
Mimosa filipes là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được Mart. miêu tả khoa học đầu tiên.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Mimosa filipes”. Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2013.
Bartramia nutans

| Bartramia nutans> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Bryophyta
Lớp (class): Bryopsida
Bộ (ordo): Bartramiales
Họ (familia): Bartramiaceae
Chi (genus): Bartramia
Loài (species): B. nutans
Danh pháp hai phần
Bartramia nutans Mont., 1909 
Bartramia nutans là một loài rêu trong họ Bartramiaceae. Loài này được Mont. mô tả khoa học đầu tiên năm 1909.
Danh pháp loài này chưa ổn định
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Bartramia nutans”. Truy cập ngày 31 tháng 5 năm 2014.
Spilosoma brunneomixta

| Spilosoma brunneomixta> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Chi (genus): Spilosoma
Loài (species): S. brunneomixta
Danh pháp hai phần
Spilosoma brunneomixta Toulgoët, 1971 
Spilosoma brunneomixta là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Spodoptera festiva

| Spodoptera festiva> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Noctuidae
Chi (genus): Spodoptera
Loài (species): S. festiva
Danh pháp hai phần
Spodoptera festiva Donovan, 1805 
Spodoptera festiva là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Liparochrus rufus

| Liparochrus rufus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Hybosoridae
Chi (genus): Liparochrus
Loài (species): L. rufus
Danh pháp hai phần
Liparochrus rufus Blackburn, 1892 
Liparochrus rufus là một loài bọ cánh cứng trong họ Hybosoridae. Loài này được Blackburn miêu tả khoa học năm 1892.
Chú thích

↑  Hallan, J.  (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Tuyến ngoại tiết

Tuyến ngoại tiết là các tuyến tiết ra các chất trên bề mặt biểu mô thông qua ống dẫn. Ví dụ về các tuyến ngoại tiết bao gồm mồ hôi, nước bọt, tuyến vú, tuyến lông mi, tuyến nước mắt, tuyến bã nhờn và chất nhầy. Các tuyến ngoại tiết là một trong hai loại tuyến trong cơ thể người, loại còn lại là tuyến nội tiết, tiết ra các sản phẩm của chúng trực tiếp vào máu. Gan,tuyến sinh dục và tuyến tụy vừa là tuyến ngoại tiết vừa là tuyến nội tiết (hay còn gọi là tuyến pha)vì các sản phẩm như dịch tụy của tuyến tụy tiết ra đổ vào ruột và tuyến nội tiết vì tuyến tụy còn tiết ra các chất khác trực tiếp vào máu.
Tuyến ngoại tiết tiết ra các chất nhờn, enzim và mồ hồi.
Phân loại:

Dựa vào cơ chế bài tiết có thể chia thành 3 nhóm chính:
Các tuyến toàn vẹn: Hạt tiết rời khỏi tế bào chế tiết theo kiểu xuất bào và tế bào chế tiết nguyên vẹn sau hoạt động chế tiết như tuyến tụy.
Các tuyến toàn hủy: Chất tiết là toàn bộ cấu trúc của tế bào chế tiết bị đẩy ra khỏi tuyến như tuyến bã.
Các tuyến bán hủy: Chất tiết chỉ là phần bào tương ở bên trên nhân tế bào chế tiết (trong chất tiết không có nhân tế bào chế tiết).
Dựa vào sản phẩm của các tuyến ngoại tiết có thể phân chia thành 3 nhóm sau:
Tuyến tiết dịch: tiết ra dung dịch như nước, thường giàu protein.
Tuyến tiết nhày: tiết ra các sản phẩm nhớt, giàu carbohydrat
Tuyến tiết bã nhờn: tiết ra các sản phẩm giàu lipid. Các tuyến này thường gọi là các tuyến tiết dầu.
Artocarpus elasticus

| Artocarpus elasticus |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Rosales
Họ (familia): Moraceae
Chi (genus): Artocarpus
Loài (species): A. elasticus
Danh pháp hai phần
Artocarpus elasticus Reinw. ex Blume, 1825 
Artocarpus elasticus là một loài thực vật có hoa trong họ Moraceae. Loài này được Reinw. ex Blume mô tả khoa học đầu tiên năm 1825.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Artocarpus elasticus”. Truy cập ngày 15 tháng 9 năm 2013.
Miramella

| Miramella |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Orthoptera
Họ (familia): Acrididae
Chi (genus): Miramella
Miramella là một chi côn trùng thuộc họ Acrididae.
Các loài

Chi này có các loài sau:
Miramella irena
Tuzamapande Galeana

| Tuzamapande Galeana |
| --- | --- |
—  Đô thị  —
 

 
 Vị trí của đô thị trong bang Puebla
Tuzamapande GaleanaVị trí ở Mexico
Quốc gia:  Mexico
Bang: Puebla
Thủ phủ: Tuzamapande Galeana
Thủ phủ: Lỗi Lua trong Mô_đun:Wikidata tại dòng 98: attempt to concatenate local 'label' (a nil value).
Dân số (2005)
 • Tổng cộng: 5.857
Múi giờ: CST (UTC-6)
 • Mùa hè (DST): CDT (UTC-5)
Tuzamapande Galeana là một đô thị thuộc bang Puebla, México. Năm 2005, dân số của đô thị này là 5857 người.
Lionycteris

| Lionycteris spurrelli> Tình trạng bảo tồn |
| --- | --- |
 Ít quan tâm  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Mammalia
Bộ (ordo): Chiroptera
Họ (familia): Phyllostomidae
Chi (genus): Lionycteris (Thomas, 1913)
Loài (species): L. spurrelli
Danh pháp hai phần
Lionycteris spurrelli Thomas, 1913 
Loài điển hình
Lionycteris spurrelli Thomas, 1913.
Lionycteris là một chi động vật có vú trong họ Dơi mũi lá, bộ Dơi. Chi này được Thomas miêu tả năm 1913. Loài điển hình của chi này là Lionycteris spurrelli Thomas, 1913.
Các loài

Chi này gồm các loài:
Chú thích

1 2  Wilson, D. E.; Reeder, D. M. biên tập (2005). “Lionycteris”. Mammal Species of the World . Baltimore: Nhà in Đại học Johns Hopkins, 2 tập (2.142 trang). ISBN 978-0-8018-8221-0. OCLC 62265494.
Scelodonta

| Scelodonta> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Chrysomelidae
Danh pháp hai phần
Scelodonta Westwood, 1837 
Scelodonta là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1837 bởi Westwood.
Các loài

Chi này gồm các loài:
Scelodonta vietnamica Eroshkina, 1988
Chú thích

↑  Chrysomelidae in Synopsis of the described Coleoptera of the World ngày 13 tháng 12 năm 2008
Trận sông Piave (1918)

Xem thêm: Trận sông Piave (1809)
| x t Mặt trận Ý |
| --- | --- |
Isonzo 1 •  Isonzo 2 •  Isonzo 3 •  Isonzo 4 •  Isonzo 5 •  Asiago •  Isonzo 6 •  Isonzo 7 •  Isonzo 8 •  Isonzo 9 •  Isonzo 10 •  Ortigara •  Isonzo 11 •  Caporetto •  Sông Piave •  San Matteo •  Vittorio Veneto
Trận sông Piave (15-23 tháng 6 năm 1918) hay Trận Hạ chí (Battaglia del Solstizio), Trận giữa Tháng sáu (Battaglia di Mezzo Giugno), Trận sông Piave lần thứ hai (Seconda Battaglia del Piave - trận Piave lần thứ nhất thực chất là giai đoạn cuối trong trận Caporetto trước đó) là một trận đánh giữa quân đội Ý và quân đội Áo-Hung vào cuối cuộc Chiến tranh thế giới lần thứ nhất. Đây được xem là một thắng lợi quan trọng của Ý khi quân đội nước này đã đập nát các đoàn quân Áo-Hung định vượt sông Piave và chặn đứng được đà suy sụp quân Ý sau thảm họa tại Caporetto. Chiến thắng vẻ vang này thể hiện lòng quả cảm của quân Ý quyết tâm rửa hận cho chiến bại bi đát của mình trong trận Caporetto hồi năm 1917, và cũng nhờ họ được liên quân Anh - Pháp hỗ trợ.
Ngoài ra, chiến bại ở sông Piave cũng chính là thất bại nghiêm trọng của cuộc tổng tấn công lần cuối cùng của Đế quốc Áo - Hung trong cuộc Đại chiến ở châu Âu. Không lâu sau thất bại thê lương tại sông Piave, quân Áo - Hung bị quét sạch ra khỏi vùng châu thổ sông Piave. Chiến bại thê thảm này là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến sự sụp đổ của Đế quốc Áo - Hung.
Diễn biến

Sau khi biết chắc rằng quân Áo sẽ tấn công vào 3 giờ sáng ngày 15 tháng 6, Armando Diaz hạ lệnh cho pháo binh Ý bắn phủ đầu vào đội hình địch lúc 2 giờ rưỡi. Đại bác Ý nã đạn cấp tập trên suốt mặt trận, nhiều quả đạn pháo rơi trúng ngay các đoạn chiến hào dày đặc quân lính, gây thương vong nặng nề cho quân Áo-Hung. Đòn bắn phản chuẩn bị này đã làm chậm cuộc tấn công của quân Áo trên một số khu vực vì binh sĩ ở đấy vội vã chuyển sang phòng ngự do nghĩ rằng quân Ý sẽ đánh phủ đầu trước. Tuy nhiên trên phần lớn mặt trận, quân Áo-Hung vẫn đồng loạt tiến quân như đã định. Đợt công kích đầu tiên được thực hiện bởi Boroević với một mũi đánh xuống phía Nam dọc theo bờ biển Adriatic và một mũi chọc vào trung lưu sông Piave. Quân Áo vượt sông Piave đã thành công trong việc chiếm giữ một bàn đạp có chiều dài 15 dặm và chiều sâu 5 dặm trước hỏa lực dày đặc của địch quân cho tới khi Boroević yêu cầu ngưng tấn công và hạ lệnh lui quân. Những ngày sau đó, quân Áo-Hung tiếp tục tấn công nhưng đạn pháo của Ý đã phá hỏng nhiều cây cầu và khiến các đội quân Áo vượt sông không thể nhận được viện binh cũng như tiếp tế. Thêm vào đó, dòng sông Piave rộng lớn đã cắt đứt một phần đáng kể quân Áo-Hung ở bờ Tây con sông và biến họ thành mồi ngon cho hỏa lực Ý. Ước tính có chừng 2 vạn quân Áo-Hung đã bị nước sông cuốn trôi khi cố rút lui về bờ Đông. Đến ngày 19 tháng 6, Diaz hạ lệnh cho quân Ý phản kích vào cạnh sườn của quân Áo-Hung và gây cho phía Áo-Hung những thiệt hại nặng nề.
Khi Boroević đang sa lầy ở sông Piave thì vào cùng ngày 15 tháng 6, Konrad cũng phát động tấn công vào phòng tuyến quân Ý ở phía Tây tại bình nguyên Asiago với mục tiêu chiếm Vicenza. Quân Konrad đã đánh chiếm được một số vùng đất nhưng nhanh chóng bị chặn đứng trước sự chiến đấu quyết liệt của viện quân Anh và Pháp; 40.000 người nữa lại được thêm vào danh sách thương vong của quân Áo-Hung. Sau trận đánh, Boroević đã phê phán kịch liệt chiến thuật của Konrad vì cho rằng khi thấy quân đội Áo-Hung đã mắc kẹt ở Vicenza, đáng nhẽ Konrad phải lập tức điều quân sang tăng viện cho khu vực Piave thay vì cứ ngoan cố tiếp tục tấn công với quân lực ngày càng bị hao mòn.
Mệt lả, thiếu hụt tiếp tế và đối mặt trước nguy cơ bị phản kích bởi xe tăng, hoàng đế Karl I đã đích thân nắm quyền chỉ huy vào ngày 20 tháng 6 và hạ lệnh lui quân. Kỷ cương của Quân đội Áo - Hung suy sụp, do mọi chiến sĩ cảm thấy họ đã không chiến đấu vì nước Áo, vì người Hungary hay là vì người Slavơ, mà lại là vì Đế chế Đức. Đến ngày 23 chiến tuyến trở lại điểm xuất phát và trận Piave kết thúc.
Hệ quả

Sau khi quân Áo bị đánh lui, các tướng lĩnh phe Entente (nhất là Tướng Pháp Ferdinand Foch) đã ra sức thuyết phục quân Ý tiếp tục truy kích và tiến tới đánh tan hoàn toàn quân Áo. Tuy nhiên Armando Diaz nhận ra rằng kiểu chiến thuật mà ông áp dụng tại sông Piave đã khiến cho quân Ý không thể nhanh chóng tấn công quân Áo ngay được: các đơn vị Ý lúc đó đã tản mát và trộn lẫn quá mức để có thể được phối hợp tốt cho một đợt công kích mạnh. Thêm vào đó, nếu cố vượt sông thì người Ý cũng sẽ gặp phải các vấn đề hậu cần tương tự như quân Áo. Chính vì vậy, trong thời gian tới quân Ý chỉ mở các cuộc công kích nhỏ lẻ và tập trung tăng cường lực lượng nhằm chuẩn bị cho một đòn đánh mạnh trong tương lai.
Về phía Áo-Hung, trận sông Piave là chiến dịch tấn công lớn cuối cùng của quân Áo. Mặc dù quân Ý và các đồng minh cũng chịu thiệt hại đáng kể (bị bắt khoảng 5 vạn người), nhưng các đợt tấn công của quân Áo-Hung đã hoàn toàn bị bẻ gãy với thương vong rất lớn. Thất bại chiến lược này là một đòn đánh nặng vào tinh thần và sự đoàn kết của quân Áo-Hung cũng như mang lại nhiều hậu quả lớn cho nền chính trị của một đất nước đang kiệt quệ vì chiến tranh. Trận Piave cũng đánh dấu chấm hết cho quân đội Áo dưới tư cách là một lực lượng chiến đấu hữu hiệu và mào đầu quá trình sụp đổ của bản thân đế quốc Áo-Hung mà đoạn kết của nó sẽ đến khi thảm họa Vittorio Veneto xảy ra bốn tháng sau đó.
Trong văn hóa đại chúng

Người dân Ý hiện nay có hai khẩu hiệu thông dụng liên quan đến chiến thắng ở Piave được viết trên tường của một ngôi nhà đổ nát ở nông thôn: "E' meglio vivere un giorno da leone che cent'anni da pecora" ("Thà sống một ngày như là một con sư tử còn hơn là sống trăm năm như một con cừu.") và "Tutti eroi! O il Piave o tutti accoppati" ("Mọi người chúng ta đều là anh hùng ! Một là đến được sông Piave, hai là tất cả sẽ bị giết."). Hai mẩu tường chứa các dòng chữ này được bảo quản trong một ngôi miếu thờ của quân đội ở Fagaré della Battaglia, một làng của San Biagio di Callalta.
Chú thích

↑  "It was, in fact, the beginning of the end of the Austro-Hungarian Empire." Fuller, John Frederick Charles: Decisive battles: Their influence upon history and civilisation. C. Scribner's sons, 1940, p 912
↑  "This failure was, as the enemy has anticipated, decisive. Its full significance was not appreciated in Italy. But Ludendorff, on hearing the news, 'had the sensation of defeat for the first time'." Seton-Watson, Christopher: Italy from Liberalism to Fascism, 1870–1925. Taylor & Francis, 1981, p 500. ISBN 0-416-18940-7
1 2 3  David Raab, Battle of the Piave: Death of the Austro-Hungarian Army, 1918, các trang 77-79.
↑  David Raab, Battle of the Piave: Death of the Austro-Hungarian Army, 1918, trang VIII
↑  David Raab, Battle of the Piave: Death of the Austro-Hungarian Army, 1918, trang 81
↑  Rothenburg, G. The Army of Francis Joseph. West Lafayette: Purdue University Press, 1976. p 212.
1 2 3 4 5  Rothenburg 1976, p. 213
↑  Halsey, Francis Whiting: The Literary Digest History of the World War: Compiled from Original and Contemporary Sources. Funk & Wagnalls Company, 1919, V.9, p 143
↑  Rothenburg 1976, p 213–214
↑  "The comprehensive failure of the offensive served merely to hasten the disintegration of the Austro-Hungarian army, which effectively ceased to exist as a single cohesive force.  Its dismantling was finalised by the Italians at the Battle of Vittorio Veneto in the autumn."  The Battle of the Piave River, 1918
↑  Simonds, Frank Herbert: History of the World War, Volume 5. Doubleday, 1920, p 359
Tài liệu tham khảo

Tucker, Spencer The Great War: 1914–18 (1998)
The Battle of the Piave River, 1918
Cronologia: il "Secolo Breve" dal 1914 al 2000 Lưu trữ 2007-05-28 tại Wayback Machine (tiếng Ý)
Arthur Arz von Straußenburg, Tổng tham mưu trưởng quân đội Áo-Hung.
Armando Diaz, Tổng tham mưu trưởng quân đội Ý.
Quân đội Hoa Kỳ trong hầm hào.
Lipromorpha marginata

| Lipromorpha marginata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Chrysomelidae
Chi (genus): Lipromorpha
Loài (species): L. marginata
Danh pháp hai phần
Lipromorpha marginata Wang, 1992 
Lipromorpha marginata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Wang miêu tả khoa học năm 1992.
Chú thích

↑  Chrysomelidae in Synopsis of the described Coleoptera of the World ngày 13 tháng 12 năm 2008
Tulipa kolpakovskiana

| Tulipa kolpakovskiana> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Liliales
Họ (familia): Liliaceae
Chi (genus): Tulipa
Loài (species): T. kolpakovskiana
Danh pháp hai phần
Tulipa kolpakovskiana Regel, 1877 
Tulipa kolpakovskiana là một loài thực vật có hoa trong họ Liliaceae. Loài này được Regel miêu tả khoa học đầu tiên năm 1877.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Tulipa kolpakovskiana”. Truy cập ngày 20 tháng 7 năm 2013.[liên kết hỏng]
Molophilus crassistylus

| Molophilus crassistylus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Diptera
Họ (familia): Limoniidae
Chi (genus): Molophilus
Danh pháp hai phần
Molophilus crassistylus Alexander, 1952 
Molophilus crassistylus là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.
Miramont-de-Quercy

| --- | --- |
 Miramont-de-Quercy
Miramont-de-Quercy

Hành chính
Quốc gia:  Pháp
Vùng: Occitanie
Tỉnh: Tarn-et-Garonne
Quận: Castelsarrasin
Tổng: Bourg-de-Visa
Liên xã: Quercy Pays de Serres
Xã (thị) trưởng: Alain Lacombe (2001-2008)
Thống kê
Độ cao: 81–224 m (266–735 ft) (bình quân 197 m (646 ft)[chuyển đổi: tùy chọn không hợp lệ])
Diện tích đất1: 14,9 km2 (5,8 dặm vuông Anh)
Nhân khẩu1: 339  
 - Mật độ: 23/km2 (60/sq mi)
INSEE/Mã bưu chính: 82111/ 82190

2 Dân số không tính hai lần: cư dân của nhiều xã (ví dụ, các sinh viên và quân nhân) chỉ tính một lần.
Miramont-de-Quercy một thị xã và xã ở tỉnh Tarn-et-Garonne trong vùng Tarn-et-Garonne, Pháp.
Tuyến giáp

| Tuyến giáp |
| --- | --- |
Hệ nội tiết
Tuyến giáp (Thyroid) và tuyến cận giáp (parathyroid).
Chi tiết
Tiền thân: Tuyến giáp diverticulum (phần mở rộng của nội bì thành Vòm phế quản thứ 2)
Cơ quan: hệ thống tưng bừng nội tiết
Tĩnh mạch: động mạch tuyến giáp trên, động mạch tuyến giáp dưới, tuyến giáp ima, động mạch tuyến giáp phụ từ các nhánh thực quản và khí quản
Dây thần kinh: hệ giao cảm hạch cổ tử cung giữa, hạch cổ tử cung dưới
Bạch huyết: các nhóm hạch bạch huyết trước họng, trước khí quản, đau bụng
Định danh
Latinh: glandula thyroidea
MeSH: D013961
TA: A11.3.00.001
FMA: 9603
Thuật ngữ giải phẫu[Chỉnh sửa cơ sở dữ liệu Wikidata]
Đối với các định nghĩa khác, xem Giáp.
Tuyến giáp là một tuyến nội tiết quan trọng, và lớn nhất trong cơ thể. Tuyến này nằm phía trước cổ, lượng khoảng 20-25 gram, hình dạng như con bướm, ngang hàng với các đốt xương sống C5 - T1, phía trước có lớp da và cơ thịt, phía sau giáp với khí quản.Tuyến giáp có 2 thùy (thùy phải và thùy trái), mỗi thùy áp vào mặt trước bên của sụn giáp và phần trên khí quản, và 1 eo tuyến nối 2 thùy với nhau. Tuyến màu nâu đỏ được cấu tạo bên ngoài bởi 1 lớp bao xơ được tạo ra bởi lớp cân sau gắn tuyến vào sụn giáp, nên khi nuốt tuyến di động theo thanh quản. Giáp trạng tiết các hormone thyroxine (T4) và triiodothyronine (T3), nhận ảnh hưởng điều hòa của hoocmôn TSH từ tuyến yên trên não. T4/T3 có chức năng điều hòa nhiều chuyển hóa trong cơ thể.
Chức năng

Điều tiết lượng calci trong máu luôn duy trì nồng độ 1%; điều tiết lượng phosphor trong máu.
Kích tố của tuyến giáp chủ yếu là tyroxin được hình thành từ tyrosin và iod.
Tác dụng của tyroxin:
Tăng cường quá trình trao đổi chất, kích thích sinh trưởng phát dục.
Kích thích hoạt động của tim, tăng cường sự co bóp.
Tác động đến hoạt động của các tuyến sinh dục và tuyến sữa.
Tăng cường quá trình tạo nhiệt, làm tăng đường huyết.
Kích thích sự phát triển và hoàn thiện hệ thần kinh.
Nếu tuyến giáp hoạt động không tốt:
Nếu thiếu iod trong thức ăn sẽ gây nhược năng tuyến giáp với các biểu hiện: hạ thân nhiệt, trao đổi chất giảm, tăng trưởng chậm, hoạt động sinh dục giảm, tim đập chậm.Ở người xuất hiện bệnh bướu cổ, run tay và chứng đần độn.
Hội chứng cường tuyến giáp(bệnh Basedo): do tuyến giáp hoạt động quá mạnh có các biểu hiện: tăng thân nhiệt, tim đập nhanh. Người mắc bệnh này có thể bị lồi mắt...
Tuyến cận giáp, nằm cạnh tuyến giáp, tiết ra tyrocalcitonincos tác dụng làm tăng sự hấp thu calci từ ống tiêu hóa vào máu và từ máu vào xương, làm ổn định calci huyết.
Chú ý: Nếu thiếu calci thì tuyến giáp sẽ làm việc liên tục để lấy calci từ xương vào máu (nhằm duy trì nồng độ 1% calci trong máu) và gây nên tình trạng rối loạn tuyến giáp.
Các bệnh lý giáp trạng

Suy giáp
Suy giáp bẩm sinh
Cường giáp
Ung thư giáp trạng
Bệnh Basedow
Asplenium biafranum

| Asplenium biafranum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Pteridophyta
Lớp (class): Polypodiopsida
Bộ (ordo): Polypodiales
Họ (familia): Aspleniaceae
Chi (genus): Asplenium
Loài (species): A. biafranum
Danh pháp hai phần
Asplenium biafranum Alston & Ballard ex Ballard 
Asplenium biafranum là một loài dương xỉ trong họ Aspleniaceae. Loài này được Alston & Ballard mô tả khoa học đầu tiên.
Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Asplenium biafranum”. Truy cập ngày 28 tháng 5 năm 2014.
Spilosoma buryi

| Spilosoma buryi> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Chi (genus): Spilosoma
Loài (species): S. buryi
Danh pháp hai phần
Spilosoma buryi (Rothschild, 1910) 
Danh pháp đồng nghĩa
 Diacrisia buryi Rothschild, 1910 
Spilosoma buryi là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Sphecodes heraclei

| Sphecodes heraclei> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Halictidae
Phân họ (subfamilia): Halictinae
Tông (tribus): Halictini
Chi (genus): Sphecodes
Loài (species): S. heraclei
Danh pháp hai phần
Sphecodes heraclei Robertson, 1897 
Sphecodes heraclei là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Robertson mô tả khoa học năm 1897.
Chú thích

↑  (2008) Integrated Taxonomic Information System (ITIS) Bee Checklist 3 oktober 2008
Scedopla diffusa

| Scedopla diffusa> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Noctuidae
Chi (genus): Scedopla
Loài (species): S. diffusa
Danh pháp hai phần
Scedopla diffusa Sugi, 1959 
Scedopla diffusa là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).