Chiến dịch Điện Biên Phủ
Tương quan lực lượng > Quân đội Liên hiệp Pháp

Lực lượng quân Pháp ở Điện Biên Phủ có 12 tiểu đoàn và 7 đại đội bộ binh (trong quá trình chiến dịch được tăng viện 4 tiểu đoàn và 2 đại đội lính nhảy dù), 2 tiểu đoàn pháo binh 105 mm (24 khẩu - sau đợt 1 được tăng thêm 4 khẩu nguyên vẹn và cho đến ngày cuối cùng được thả xuống rất nhiều bộ phận thay thế khác), 1 đại đội pháo 155 mm (4 khẩu), 2 đại đội súng cối 120 m (20 khẩu), 1 tiểu đoàn công binh, 1 đại đội xe tăng 18 tấn (10 chiếc M24 Chaffee do Mỹ cung cấp), 1 đại đội xe vận tải 200 chiếc, 1 phi đội máy bay gồm 14 chiếc (7 máy bay khu trục, 6 máy bay liên lạc trinh sát, 1 máy bay lên thẳng). Lực lượng này gồm khoảng 16.200 quân được tổ chức thành 3 phân khu:
Phân khu Bắc: Him Lam (Béatrice), Độc Lập (Gabrielle), Đồi Độc lập có nhiệm vụ án ngữ phía bắc, ngăn chặn con đường từ Lai Châu về Điện Biên Phủ. Trung tâm đề kháng Him Lam, tuy thuộc khu trung tâm, nhưng cùng với các vị trí Đồi Độc lập, Bản Kéo là những vị trí ngoại vi đột xuất án ngữ phía đông bắc, ngăn chặn tiến công từ hướng Tuần Giáo vào.
Phân khu Trung tâm: Các điểm cao phía đông – Dominique, Eliane, sân bay Mường Thanh, và các cứ điểm phía tây Mường Thanh – Huguette, Claudine, Bản Kéo (Anne Marie 1, 2) đây là khu vực mạnh nhất của quân Pháp, tập trung hai phần ba lực lượng (8 tiểu đoàn, gồm 5 tiểu đoàn chốt giữ và 3 tiểu đoàn cơ động).
Phân khu Nam: cụm cứ điểm và sân bay Hồng Cúm – Isabella.
| Cụm tác chiến | Cứ điểm | Tiểu đoàn | Ghi chú |
| --- | --- | --- | --- |
| Phân khu Bắc  Chỉ huy trưởng: Trung tá André Trancart | Anne-Marie  (Bản Kéo) | Tiểu đoàn Thái số 3  (3e bataillon thaï - BT 3)  Tiểu đoàn trưởng: Thiếu tá Léopold Thimonnier |  |
| Phân khu Bắc  Chỉ huy trưởng: Trung tá André Trancart | Gabrielle  (Độc Lập) | Tiểu đoàn 5, Trung đoàn Bộ binh Thuộc địa Algérie số 7  (5e bataillon du 7e régiment de tirailleurs algériens - V/7e RTA)  Tiểu đoàn trưởng: Thiếu tá Roland de Mecquenem  (Thiếu tá Edouard Kah đang nhận bàn giao) |  |
| Phân khu Trung tâm  Chỉ huy trưởng: Trung tá Jules Gaucher  (tử trận ngày 13/3, sau Trung tá Pierre Langlais kiêm thay) | Béatrice  (Him Lam) | Tiểu đoàn 3, Bán Lữ đoàn Lê dương số 13  (3e bataillon de la 13e demi-brigade de Légion étrangère - III/13e DBLE)  Tiểu đoàn trưởng: Thiếu tá Paul Pégot |  |
| Phân khu Trung tâm  Chỉ huy trưởng: Trung tá Jules Gaucher  (tử trận ngày 13/3, sau Trung tá Pierre Langlais kiêm thay) | Claudine | Tiểu đoàn 1, Bán Lữ đoàn Lê dương số 13  (1er bataillon de la 13e demi-brigade de Légion étrangère - I/13e DBLE))  Tiểu đoàn trưởng: Thiếu tá de Brinon  (sau Thiếu tá Robert Coutant thay) |  |
| Phân khu Trung tâm  Chỉ huy trưởng: Trung tá Jules Gaucher  (tử trận ngày 13/3, sau Trung tá Pierre Langlais kiêm thay) | Dominique | Tiểu đoàn 3, Trung đoàn Bộ binh Thuộc địa Algérie số 3  (3e bataillon du 3e régiment de tirailleurs algériens - III/3e RTA)  Tiểu đoàn trưởng: Đại úy Jean Garandeau |  |
| Phân khu Trung tâm  Chỉ huy trưởng: Trung tá Jules Gaucher  (tử trận ngày 13/3, sau Trung tá Pierre Langlais kiêm thay) | Éliane | Tiểu đoàn 1, Trung đoàn Bộ binh Thuộc địa Maroc số 4  (1er bataillon du 4e régiment de tirailleurs marocains - I/4e RTM)  Tiểu đoàn trưởng: Thiếu tá Jean Nicolas |  |
| Phân khu Trung tâm  Chỉ huy trưởng: Trung tá Jules Gaucher  (tử trận ngày 13/3, sau Trung tá Pierre Langlais kiêm thay) | Éliane | Tiểu đoàn Thái số 2  (2e bataillon thaï - BT 2)  Tiểu đoàn trưởng: Thiếu tá Maurice Chenel |  |
| Phân khu Trung tâm  Chỉ huy trưởng: Trung tá Jules Gaucher  (tử trận ngày 13/3, sau Trung tá Pierre Langlais kiêm thay) | Huguette | Tiểu đoàn 3, Trung đoàn Bộ binh Thuộc địa Algérie số 2  (1er bataillon du 2e régiment étranger d'infanterie - I/2e REI)  Tiểu đoàn trưởng: Thiếu tá Clémençon |  |
| Phân khu Trung tâm  Chỉ huy trưởng: Trung tá Jules Gaucher  (tử trận ngày 13/3, sau Trung tá Pierre Langlais kiêm thay) | Françoise | Binh đoàn Biệt kích Cơ động Thái số 1  ( 1er groupement mobile de partisans thaïs - GMPT 1)  Chỉ huy trưởng: Trung úy Réginald Wième | 3 đại đội |
| Phân khu Trung tâm  Chỉ huy trưởng: Trung tá Jules Gaucher  (tử trận ngày 13/3, sau Trung tá Pierre Langlais kiêm thay) | Junon | Cụm quân phụ lực Thái Trắng  (Compagnie de supplétifs "Thaïs Blancs")  Chỉ huy trưởng: Đại úy Michel Duluat | 2 đại đội |
| Binh đoàn Đổ bộ Đường không số 2  Groupement Aéroporté 2 - GAP 2  Chỉ huy trưởng: Trung tá Pierre Langlais | Epervier | Tiểu đoàn Xung kích Dù số 8  (8e bataillon de parachutistes de choc - 8e BPC)  Tiểu đoàn trưởng: Đại úy Pierre Tourret |  |
| Binh đoàn Đổ bộ Đường không số 2  Groupement Aéroporté 2 - GAP 2  Chỉ huy trưởng: Trung tá Pierre Langlais | Epervier | Tiểu đoàn Hải ngoại Dù số 1  (1er bataillon étranger de parachutistes - 1er BEP)  Tiểu đoàn trưởng: Thiếu tá Maurice Guiraud |  |
| Binh đoàn Đổ bộ Đường không số 2  Groupement Aéroporté 2 - GAP 2  Chỉ huy trưởng: Trung tá Pierre Langlais | Epervier | Tiểu đoàn Bảo an Dù số 5  (5e bataillon de parachutistes vietnamiens - 5e BPVN)  Tiểu đoàn trưởng: Đại úy André Botella |  |
| Phân khu Nam  Chỉ huy trưởng: Trung tá André Lalande | Isabelle  (Hồng Cúm) | Tiểu đoàn 3, Trung đoàn Bộ binh Hải ngoại số 3  (3e bataillon du 3e régiment étranger d'Infanterie - III/3e REI)  Tiểu đoàn trưởng: Thiếu tá Henri Grand d'Esnon |  |
| Phân khu Nam  Chỉ huy trưởng: Trung tá André Lalande | Isabelle  (Hồng Cúm) | Tiểu đoàn 2, Trung đoàn Bộ binh Thuộc địa Algérie số 1  (2e bataillon du 1er régiment de tirailleurs algériens - II/1er RTA)  Tiểu đoàn trưởng: Đại úy Pierre Jeancenelle |  |
| Pháo binh  Chỉ huy trưởng: Trung tá Charles Piroth  (tự sát ngày 15/3, Trung tá Guy Vaillant lên thay) | Cụm A  (Groupement A) | Chỉ huy trưởng: Thiếu tá Alliou  * 12 đại bác 105 mm M2A1 * 20 cối 120 mm |  |
| Pháo binh  Chỉ huy trưởng: Trung tá Charles Piroth  (tự sát ngày 15/3, Trung tá Guy Vaillant lên thay) | Cụm B (Groupement B) | Chỉ huy trưởng: Thiếu tá Paul Knecht  * 4 đại bác 155 mm M114  * 12 đại bác 105 mm M2A1  * 8 cối 120 mm  * 4 đại liên hạng nặng 12,7mm 4 nòng Quad-50 M2 |  |
| Thiết giáp  Chỉ huy trưởng: Đại úy Yves Hervouët | Chi đội thiết giáp | 10 xe tăng hạng nhẹ M24 Chaffee |  |
| Tăng viện | 16 tháng 3 | Tiểu đoàn Dù Thuộc địa số 6  (6e bataillon de parachutistes coloniaux - 6e BPC)  Tiểu đoàn trưởng: Thiếu tá Marcel Bigeard |  |
| Tăng viện | 4 tháng 4 | Tiểu đoàn 2, Trung đoàn Khinh quân Dù số 1  (2e bataillon du 1er régiment de chasseurs parachutistes - II/1er RCP)  Tiểu đoàn trưởng: Thiếu tá Jean Bréchignac |  |
| Tăng viện | 12 tháng 4 | Tiểu đoàn Dù Hải ngoại số 2  (2e bataillon étranger de parachutistes - 2e BEP)  Tiểu đoàn trưởng: Thiếu tá Hubert Liesenfelt |  |
| Tăng viện | 1 tháng 5 | Tiểu đoàn Dù Thuộc địa số 1  (1er bataillon de parachutistes coloniaux - 1er BPC)  Tiểu đoàn trưởng: Đại úy Guy Bazin de Bezons | 2 đại đội |
Tổng cộng tất cả là 10 trung tâm đề kháng được đặt theo tên phụ nữ Pháp: Gabrielle (Bắc), Béatrice, Dominique (Đông), Eliane, Isabelle (Nam), Junon, Claudine, Françoise (Tây), Huguette và Anne Marie. 10 trung tâm đề kháng lại chia ra thành 49 cứ điểm phòng thủ kiên cố liên hoàn trang bị hỏa lực mạnh yểm trợ lẫn nhau; có 2 sân bay: Mường Thanh và Hồng Cúm để lập cầu hàng không. Tổng cộng quân Pháp ban đầu có hơn 10.800 quân, cùng với đó là 2.150 lính phụ lực bản xứ và Quốc gia Việt Nam. Trong trận đánh có thêm hơn 4.300 lính (trong đó có 1.901 lính phụ lực bản xứ) được tiếp viện cho lòng chảo. Đại tá Christian de Castries (trong thời gian chiến dịch được thăng hàm Chuẩn tướng) là Chỉ huy trưởng tập đoàn cứ điểm.
Hỏa lực pháo binh được bố trí thành hai căn cứ: một ở Mường Thanh, một ở Hồng Cúm. Chúng có thể linh hoạt yểm trợ lẫn nhau và cho tất cả các cứ điểm khác khi bị tiến công. Ngoài hỏa lực chung của tập đoàn cứ điểm, mỗi trung tâm đề kháng còn có hỏa lực riêng, bao gồm nhiều súng cối các cỡ, súng phun lửa, và các loại súng bắn thẳng bố trí thành hệ thống vừa tự bảo vệ, vừa yểm hộ cho những cứ điểm xung quanh.
Hỗ trợ cho Điện Biên Phủ là lực lượng không quân hùng hậu của Liên hiệp Pháp, và không quân dân sự Mỹ. Tổng cộng Pháp huy động 100 máy bay C-47 Dakota, cộng thêm 16 máy bay C-119 của Mỹ. Máy bay ném bom gồm 48 chiếc B-26 Invader, 8 oanh tạc cơ hạng nặng Privater. Máy bay cường kích có 227 chiếc gồm F6F Hellcat, F8F Bearcat và F4U Corsair. Điện Biên Phủ có hai sân bay. Sân bay chính ở Mường Thanh, và sân bay dự bị ở Hồng Cúm, nối liền với Hà Nội, Hải Phòng bằng một cầu hàng không, trung bình mỗi ngày có gần 100 lần chiếc máy bay vận tải tiếp tế khoảng 200 - 300 tấn hàng, và thả dù khoảng 100 - 150 tấn.
Tất cả các pháo và súng cối cũng như tất cả đạn pháo, đạn cối của Pháp đều được đưa trực tiếp từ Mỹ tới. Ngày 22 tháng 3, Tổng thống Mỹ Eisenhower chỉ thị cho Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân phải giải quyết cấp tốc các yêu cầu của Navarre. Một cầu hàng không được Mỹ thiết lập từ Nhật Bản, Nam Triều Tiên, Đài Loan, Philippines đến Bắc Bộ, rồi từ sân bay Cát Bi, Gia Lâm lên Điện Biên Phủ để đáp ứng kịp thời nhu cầu của quân Pháp, thậm chí cả những chiếc dù để thả hàng. Theo Bernard Fall, việc tiếp tế bằng đường hàng không của Mỹ cho Điện Biên Phủ đã tiêu thụ 82.296 chiếc dù, đã "bao phủ cả chiến trường như tuyết rơi, hoặc như một tấm vải liệm". Mỹ còn viện trợ cho Pháp loại bom mới Henlipholit, bên trong chứa hàng ngàn mảnh câu sắc nhằm sát thương hàng loạt bộ binh đối phương.
Tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ gồm ba phân khu yểm hộ lẫn nhau. Mỗi cứ điểm đều có khả năng phòng ngự độc lập. Nhiều cứ điểm được tổ chức lại thành cụm cứ điểm, gọi là "trung tâm đề kháng theo kiểu phức hợp", có lực lượng cơ động, hỏa lực riêng, hệ thống công sự vững chắc, chung quanh là hào giao thông và hàng rào dây kẽm gai, khả năng phòng ngự khá mạnh. Mỗi một phân khu gồm nhiều trung tâm đề kháng kiên cố như vậy. Mỗi trung tâm đề kháng, cũng như toàn bộ tập đoàn cứ điểm, đều có hệ thống công sự nằm chìm dưới mặt đất, chịu được tác động của đạn pháo 105mm. Hệ thống công sự phụ (hàng rào, bãi dây thép gai, bãi mìn) dày đặc, hệ thống hỏa lực rất mạnh. Pháp đã rải xuống hàng ngàn km dây kẽm gai, chôn hàng vạn các loại mìn: mìn phát sáng, Mìn chống người, mìn cóc nhảy, hay mìn chứa xăng khô napalm để thiêu cháy hàng loạt bộ binh. Phương tiện chống đạn khói, máy hồng ngoại tuyến bắn đêm, áo chống đạn, súng phóng lựu hiện đại nhất cũng được cung cấp.
Theo đánh giá thì khu trung tâm tập đoàn cứ điểm chỉ rộng khoảng 2,5 km vuông đã có tới 12 khẩu 105mm, 4 khẩu 155mm, 24 khẩu cối 120mm và 81mm và một số dự trữ đạn dược khổng lồ (tương đương từ 6 đến 9 cơ số đạn trước trận đánh, hơn 100.000 viên) là quá mạnh. Navarre đã viết trong hồi ký: "Tất cả đều có những cảm tưởng thuận lợi trước sức mạnh phòng thủ của tập đoàn cứ điểm và tinh thần tốt của đạo quân đóng ở đây. Không một ai mảy may tỏ ý lo ngại... Chưa có một quan chức dân sự hoặc quân sự nào đến thăm (bộ trưởng Pháp và nước ngoài, những tham mưu trưởng của Pháp, những tướng lĩnh Mỹ) mà không kinh ngạc trước sự hùng mạnh của nó cũng như không bày tỏ với tôi tình cảm của họ".
Đặc biệt, trước khi trận đánh diễn ra, đích thân Phó Tổng thống Mỹ Richard Nixon (sau này trở thành Tổng thống) đã lên thị sát việc xây dựng cụm cứ điểm để "đảm bảo cho khoản đầu tư của Mỹ ở Đông Dương được sử dụng hiệu quả".