stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Lamborghini Gallardo
Những chiếc xe cảnh sát

Tháng 12 năm 2004, hai chiếc Gallardo L140 đã được tặng cho cảnh sát Italia trong lễ kỷ niệm thứ 152 của lực lượng cảnh sát. Những chiếc xe cảnh sát Gallardo được sử dụng bởi cảnh sát giao thông trong những tình huống nguy cấp và đáng báo động trên đường cao tốc Salerno-Reggio Calabria.
Tháng 10 năm 2008, một buổi lễ riêng tư đã được tổ chức tại Cung điện Viminale, tại đó Automobili Lamborghini S.p.A. đã trao tặng chiếc xe Gallardo đời mới nhất, LP560-4, cho Cảnh sát Quốc gia Italia, Đội trưởng Antonio Manganelli.
Có 2 chiếc Gallardo L140 màu vàng đã được tạm thời trở thành xe cảnh sát tại Luân Đôn, Anh, một chiếc vào năm 1995 và một chiếc vào năm 2006, dành cho những sự kiện đại chúng đặc biệt. Chiếc năm 2006 được gửi đến bởi Gumball Rally. Cả hai chiếc xe được cho mượn bởi Lamborghini Luân Đôn, được sơn màu chủ đạo là vàng, có biểu tượng của cảnh sát và một đường kẻ màu xanh lam.
Sản xuất

| Năm | Các đơn vị | Gallardo | Gallardo Spyder |
| --- | --- | --- | --- |
| 2003 | 933 | 933 | - |
| 2004 | 1294 | 1294 | - |
| 2005 | 972 | 947 | 25 |
| 2006 | 1651 | 626 | 1025 |
| 2007 | 1951 | 936 | 1015 |
| 2008 | 1787 | 1206 | 581 |
| 2009 | 922 | 462 | 460 |
| 2010 | 1064 | 817 | 247 |
| Total | 10,574 | 7,221 | 3,353 |
Đón nhận > Những giải thưởng và công nhận

2006: Chiếc xe mơ ước của Năm của Top Gear
2009: Lamborghini LP 550-2 Balboni - Chiếc xe mơ ước của Năm của Top Gear
Lamborghini Concept S tại Bảo tàng Lamborghini
Lamborghini Gallardo Special Edition
Lamborghini Gallardo Nera
Lamborghini Gallardo Spyder
Chiếc Lamborghini Gallardo tham dự SUPER GT 2011
Lamborghini Gallardo Superleggera
Lamborghini Gallardo LP560-4
Gallardo Super Trofeo
Chiếc Gallardo LP 550-2 Balboni tại Triển lãm Ô tô quốc tế Montreal 2010
Lamborghini Gallardo LP 570-4 Superleggera
Xe Cảnh sát Gallardo vùng đô thị Luân Đôn
AVCEN Jetpod

AVCEN Jetpod là một mẫu máy bay để chở khách 8 chỗ, hai động cơ, cất hạ cánh đường băng ngắn, hoạt động yên lặng, giá bán dự kiến dưới 1 triệu USD, được Avcen Limited nước Anh thiết kế.
Ngày 18/10/1988 Michael Robert Dacre lập ra Quickmany Ltd. với mục tiêu chế tạo máy bay tầm ngắn phục vụ chở khách quanh thành phố. Năm 2004 công ty đổi tên thành Avcen Limited và hiện đang là một công ty con của một công ty ở Hồng Kông là "Profit Sky Group Ltd" .
Mẫu thử nghiệm

Theo các tài liệu công bố của Avcen, Jetpod là loại VQ-STOL (Very Quiet - Short Take Off and Landing). Jetpod có tốc độ tối đa là 550 km/h (340 mph; 300 kn). Nó chỉ cần đường băng 125 mét (137 yards) để cất hoặc hạ cánh, nhờ đó có thể xây dựng đường băng gần trung tâm các thành phố lớn. Jetpod cũng đủ yên tĩnh để không gây ra chú ý trong giao thông thành phố. Chuyến đi từ sân bay Heathrow đến trung tâm London sẽ mất khoảng bốn phút và chi phí khoảng 100$.
Mẫu thử nghiệm đã được "Avcen Limited Malaysia" chế ra tại Trung tâm Công nghệ Patimas, một công viên công nghệ tại Bukit Jalil, cách thủ đô Kuala Lumpur 20 km về phía nam.
Theo dự định thì sẽ có các phiên bản quân sự M300, phiên bản cho Hải quân M-400, và phiên bản UAV là U-600.
Tai nạn

Ngày 16/08/2009 Michael Robert Dacre lái thử mẫu máy bay Jetpod tại Taiping, Malaysia. Sau ba lần cất hạ cánh thì lần thứ tư máy bay đã rơi, bốc cháy và Dacre chết .
Theo thông tin của cảnh sát Taiping thì công ty đã không được sự cho phép từ Không quân Hoàng gia Malaysia để tiến hành các chuyến bay thử nghiệm .
Gho Manhasan

| Gho Manhasan |
| --- | --- |
Gho Manhasan
Quốc gia:  Ấn Độ
Bang: Jammu và Kashmir
Dân số (2001)
 • Tổng cộng: 3.709
Múi giờ: UTC+05:30
Gho Manhasan là một thị xã và là nơi đặt ủy ban khu vực quy hoạch (notified area committee) của quận Jammu thuộc bang Jammu và Kashmir, Ấn Độ.
Nhân khẩu

Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Gho Manhasan có dân số 3709 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Gho Manhasan có tỷ lệ 67% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 74%, và tỷ lệ cho phái nữ là 60%. Tại Gho Manhasan, 12% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.
Billawar

| Billawar |
| --- | --- |

Billawar
Quốc gia:  Ấn Độ
Bang: Jammu và Kashmir
Dân số (2001)
 • Tổng cộng: 4.905
Múi giờ: UTC+05:30
Billawar là một thị xã và là nơi đặt ủy ban khu vực quy hoạch (notified area committee) của quận Kathua thuộc bang Jammu và Kashmir, Ấn Độ.
Nhân khẩu

Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Billawar có dân số 4905 người. Phái nam chiếm 57% tổng số dân và phái nữ chiếm 43%. Billawar có tỷ lệ 70% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 78%, và tỷ lệ cho phái nữ là 58%. Tại Billawar, 12% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.
Bilari

| Bilari |
| --- | --- |
Bilari
Quốc gia:  Ấn Độ
Bang: Uttar Pradesh
Độ cao: 185 m (607 ft)
Dân số (2001)
 • Tổng cộng: 30,246
Múi giờ: UTC+05:30
Mã điện thoại: 5921
Bilari là một thành phố và là nơi đặt ban đô thị (municipal board) của quận Moradabad thuộc bang Uttar Pradesh, Ấn Độ.
Địa lý

Bilari có vị trí 28°38′B 78°48′Đ﻿ / ﻿28,63°B 78,8°Đ﻿ / 28.63; 78.8 Nó có độ cao trung bình là 185 mét (606 foot).
Nhân khẩu

Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Bilari có dân số 30.246 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Bilari có tỷ lệ 45% biết đọc biết viết, thấp hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 51%, và tỷ lệ cho phái nữ là 38%. Tại Bilari, 17% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.
Chấn An

| Chấn An 振安区 |
| --- | --- |
—  Quận  —
 

 
 Chấn An tại Đan Đông
 Đan Đông tại Liêu Ninh
Chấn An
Quốc gia: Trung Quốc
Tỉnh: Liêu Ninh
Địa cấp thị: Đan Đông
Diện tích
 • Tổng cộng: 651,9 km2 (251,7 mi2)
Dân số (2020)
 • Tổng cộng: 189.995
 • Mật độ: 290/km2 (750/mi2)
Múi giờ: UTC+8
Chấn An (chữ Hán giản thể: 振安区, Hán Việt: Chấn An khu) Là một quận của địa cấp thị Đan Đông, tỉnh Liêu Ninh, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận Chấn An có diện tích 669 km2, dân số năm 190.000 người. Mã số bưu chính của Nguyên Bảo là 118001. Chính quyền nhân dân quận đóng ở số 399, phố Trân Châu. Quận này được chia thành 6 nhai đạo biện sự xứ: Áp Lục Hồng, Hoa Viên, Kim Khoáng, Thái Bình Loan, Cửu Liên Thành, Đồng Hưng; 3 trấn: Ngũ Long Bối, Lâu Phòng, Thanh San.
Scopula roseonitens

| Scopula roseonitens> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Scopula
Loài (species): S. roseonitens
Danh pháp hai phần
Scopula roseonitens Wagner, 1926 
Scopula roseonitens là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 17 tháng 6 năm 2014.
Trận Khâm Đức
Địa hình chiến trường và bố trí binh lực các bên > Địa hình chiến trường

Khâm Đức là một thung lũng nằm ở phía Tây tỉnh Quảng Nam, trên triền Đông dãy Trường Sơn, nơi có đường 14 chạy qua, nối với Tây Nguyên và xuyên thẳng xuống các tỉnh miền Đông Nam Bộ. Khâm Đức có vị trí quân sự quan trọng, nơi có thể án ngữ hành lang đi lại từ đồng bằng lên miền núi và khống chế cả Tây Nguyên, vùng Hạ Lào. Thung lũng Khâm Đức ở phía Tây Bắc huyện Phước Sơn, chiều dài căn cứ 3 km, chiều ngang 1,5 km bằng (4,5 km²) phía Bắc và Tây Bắc có các dãy núi cao từ 600 đến 800m so với mặt biển. Phía Nam có sông Nước Chè, bên kia sông có các điểm cao Trà Dê (676 mét). Ngok Tavak (738 mét), phía Đông giáp sông Nước Trẻo và Đak Mi, phía Tây là những dãy rừng bạt ngàn. Đường 14 bắt đầu từ Hoà Cầm - Hoà Vang - Quảng Đà đi qua Thượng Đức lên Khâm Đức gặp đường số 16 tạo thành ngã 3 vắt qua Tây Nguyên xuyên thẳng đến phía Đông Nam Bộ. Ngok Tavak là một cứ điểm tiền tiêu, địa hình vách núi đứng, cách Khâm Đức 7 km về hướng Tây Nam. Trên đỉnh cứ điểm Ngok Tavak là Trung tâm chỉ huy, khu thông tin và trận địa pháo, xung quanh từng khu và toàn cứ điểm có hàng rào kẽm gai dày đặt bom mìn.
Địa hình chiến trường và bố trí binh lực các bên > Bố trí binh lực các bên > Liên quân Mỹ-VNCH

Lực lượng của liên quân Mỹ-VNCH ở Khâm Đức lúc bấy giờ có 1 Tiểu đoàn lính thủy đánh bộ Mỹ, 7 đại đội biệt kích Long Hổ và Hắc Hổ, 1 đại đội pháo binh, bố trí thành 10 cứ điểm, khu trung tâm gồm 5 cứ điểm có tên (A- B- C-V- Z) và sân bay quân sự; khu ngoại vi gồm 5 cứ điểm (Đ-E- H- I - K) công sự rất kiên cố do đồn trú lâu ngày được củng cố xây dựng liên tục.
Giữa tháng 2/1968, liên quân Mỹ-VNCH cho 2 đại đội đổ xuống Ngok Tavak hình thành cứ điểm tiền tiêu ở phía Tây Nam cách trung tâm 7 km, đưa số quân lên 9 đại đội cả Khâm Đức và Ngok Tavak tương đương trung đoàn. Quân tuy đông, công sự tuy vững chắc, nhưng mục tiêu nằm sâu trong vùng giải phóng của QGP, nhận tiếp tế và quân tăng viện bằng đường không, khi bị tấn công, lực lượng chi viện có Sư đoàn Americal Mỹ. Là chỗ yếu của cụm cứ điểm này, nên liên quân Mỹ-VNCH thường dùng thủ đoạn tổ chức phòng ngự từ xa lùng sục cách cứ điểm từ 3–5 km), cách cụm cứ điểm (10–15 km)
Liên quân Mỹ-VNCH bố trí tại cứ điểm Ngok Tavak gồm 3 khu, có 01 đại đội biệt kích (thuộc lực lượng đặc biệt), 01 đại đội bộ binh quân chủ lực (thuộc Sư đoàn 2 ngụy), 01 trung đội pháo 105 ly với 33 quân Mỹ (thuộc Pháo đội D, Tiểu đoàn 2, Trung đoàn 12 Thủy quân Lục chiến Hoa Kỳ), 8 cố vấn Mỹ và 3 cố vấn Australia trực tiếp chỉ huy. Trên đỉnh là Trung tâm chỉ huy, khu thông tin và trận địa pháo, xung quanh từng khu và toàn cứ điểm có hàng rào kẽm gai dày đặt bom mìn. Lực lượng quân liên quân Mỹ-VNCH tập trung đông nhất ở Ngok Tavak là khu vực sân bay trực thăng, gồm 01 đại đội bộ binh. Phía Bắc sân bay trực thăng có 4 lô cốt và 01 trung đội biệt kích bảo vệ, vòng ngoài có 2 lớp hàng rào kẽm gai xen kẻ với bãi mìn sát thương chống bộ binh; phía Đông Nam cứ điểm là khu căng ting (nơi giải trí) cho binh sĩ có 01 trung đội biệt kích bảo vệ; phía Tây Ngok Tavak có 01 trung đội biệt kích chốt giữ sát đường 14, chung quanh cứ điểm có hệ thống đường cơ động, hàng rào kẽm gai xen kẻ với các bãi mìn, hệ thống cảnh báo, pháo sáng. Trang bị gồm: 2 pháo 105mm, 1 cối 106,7mm, 3 cối 81mm, 3 trọng liên 12,7mm, 9 đại liên và súng bộ binh các loại. Liên quân Mỹ-VNCH xây dựng hệ thống công sự trận địa phòng ngự tương đối vững chắc, nhưng do cứ điểm Ngok Tavak nằm sâu trong vùng căn cứ của QGP nên khả năng chi viện đường bộ và hỏa lực pháo binh hạn chế, nếu bị QGP tiến công dễ bị cô lập.
Trên hướng Núi Ngang, liên quân Mỹ-VNCH có 1 tiểu đoàn thuộc Lữ đoàn 196, Sư đoàn Americal. Chi viện cho lực lượng ở Núi Ngang có quân của Lữ đoàn 196 đóng ở Liệt Kiểm, Cấm Dơi và Lữ đoàn 198 đóng ở Tuần Dưỡng.
Địa hình chiến trường và bố trí binh lực các bên > Bố trí binh lực các bên > Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam > Lực lượng quân sự

Trung đoàn 31 thuộc Sư đoàn 2, Quân Giải phóng thực hiện vai trò chủ công tại Khâm Đức, Trung đoàn 1 phụ trách Ngok Tavak.
Địa hình chiến trường và bố trí binh lực các bên > Bố trí binh lực các bên > Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam > Quần chúng nhân dân

Nhân dân các xã địa phương chuẩn bị phương án hỗ trợ, tham gia cùng QGP đánh địch khi cần thiết. Nhân dân địa phương đã cùng QGP tổ chức bố phòng, đào hầm trú ẩn tránh phi pháo của địch, đồng thời tăng cường bảo vệ địa bàn và sẵn sàng đánh địch khi chiến sự xảy ra. Ủy ban Mặt trận Dân tộc giải phóng và các đoàn thể quần chúng, nhất là Huyện đội phải bám sát xã, thôn, nắm chắt tình hình đời sống nhân dân và thường xuyên tuyên truyền, giáo dục, hướng dẫn nhân dân nâng cao tinh thần cảnh giác cách mạng, không hoang mang, dao động. Chỉ sau 10 ngày phát động, cuối tháng 4 năm 1968, nhân dân các xã đã ủng hộ cho bộ đội trên 50 tấn lương thực và thực phẩm. Nhân dân các dân tộc Phước Sơn nói chung, nhân dân làng Đăk Nhẽ Mừng và Đăk Nhẽ Keo nói riêng họ bất hợp tác với VNCH, bỏ làng đi nơi khác.
Ý nghĩa

Chiến thắng Khâm Đức là thắng lợi lớn nhất trên chiến trường miền núi Quảng Nam lúc bấy giờ. Là trận đòn chí mạng vào quân Mỹ-VNCH, xóa sổ Trại Lực lượng Đặc biệt của Mỹ nằm sâu trong vùng giải phóng, đánh tan kế hoạch "tìm và diệt" trên chiến trường khu 5, góp phần làm phá sản chiến lược "Chiến tranh cục bộ" của Mỹ ở Việt Nam. QGP và nhân dân địa phương đã tiêu diệt tiền đồn quân sự vững chắc của Mỹ, VNCH ở phía Tây Nam Đà Nẵng. Mỹ thừa nhận: “mất Khâm Đức là mất mục tiêu thu thập tin tức tình báo hoạt động của Quân giải phóng trên đường mòn Hồ Chí Minh và cả kế hoạch xâm nhập vùng kiểm soát của đối phương (vùng hậu cứ cách mạng)”. Chiến thắng Khâm Đức – Ngok Tavak đã mở rộng vùng hậu cứ cách mạng, khai thông hành lang chiến lược Bắc - Nam và Đông-Tây, mở thông “cánh cửa thép” của đường mòn Hồ Chí Minh nối với hậu phương lớn miền Bắc với Tây Nguyên, Hạ Lào, mở ra hành lang vận động của Quân Giải phóng xuống vùng giáp ranh đồng bằng, tạo thời cơ để QGP và nhân dân địa phương đẩy mạnh chiến dịch Thu năm 1968 (Kế hoạch X2) trên toàn chiến trường khu 5 giành thắng lợi. Chiến thắng Khâm Đức - Ngok Tavak đã gây tiếng vang lớn trên trường quốc tế.
Chú thích

↑  Davies p. 6
↑  Gropman, p. 9
↑  Davies, p. 106
↑  Bowers, 342
↑  Gropman, p. 4
↑  Willbanks, p. 261
↑  Gropman, p. 8
1 2 3  Gropman, p. 15
1 2 3  “Hé mở tài liệu về sân bay Khâm Đức, Quảng Nam Online”. Bản gốc lưu trữ ngày 2 tháng 3 năm 2011. Truy cập ngày 23 tháng 2 năm 2011.
↑  “Bản sao đã lưu trữ”. Bản gốc lưu trữ ngày 20 tháng 6 năm 2023. Truy cập ngày 1 tháng 2 năm 2017.
1 2 3 4  “Bản sao đã lưu trữ”. Bản gốc lưu trữ ngày 27 tháng 5 năm 2014. Truy cập ngày 27 tháng 5 năm 2014.
1 2  “Bản sao đã lưu trữ”. Bản gốc lưu trữ ngày 7 tháng 8 năm 2022. Truy cập ngày 1 tháng 2 năm 2017.
↑  “Bản sao đã lưu trữ”. Bản gốc lưu trữ ngày 23 tháng 4 năm 2011. Truy cập ngày 24 tháng 2 năm 2011.
Xác 1 chiếc CH-47 đang bốc cháy
1 chiếc C-130 bị phá hủy
Cleora repulsaria

| Cleora repulsaria> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Cleora
Loài (species): C. repulsaria
Danh pháp hai phần
Cleora repulsaria Walker 1860 
Cleora repulsaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Bilpura

| Bilpura |
| --- | --- |
Bilpura
Quốc gia:  Ấn Độ
Bang: Madhya Pradesh
Dân số (2001)
 • Tổng cộng: 11,812
Múi giờ: UTC+05:30
Bilpura là một thị trấn thống kê (census town) của quận Jabalpur thuộc bang Madhya Pradesh, Ấn Độ.
Nhân khẩu

Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Bilpura có dân số 11.812 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Bilpura có tỷ lệ 70% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 78%, và tỷ lệ cho phái nữ là 60%. Tại Bilpura, 13% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.
Ghoga

| Ghoga |
| --- | --- |
Ghoga
Quốc gia:  Ấn Độ
Bang: Delhi
Dân số (2001)
 • Tổng cộng: 3.766
Múi giờ: UTC+05:30
Ghoga là một thị trấn thống kê (census town) của quận North West thuộc bang Delhi, Ấn Độ.
Nhân khẩu

Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Ghoga có dân số 3766 người. Phái nam chiếm 54% tổng số dân và phái nữ chiếm 46%. Ghoga có tỷ lệ 68% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 74%, và tỷ lệ cho phái nữ là 60%. Tại Ghoga, 16% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.
Scopula immistaria

| Scopula immistaria> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Tông (tribus): Scopulini
Chi (genus): Scopula
Loài (species): S. immistaria
Danh pháp hai phần
Scopula immistaria (Herrich-Schäffer, 1852) 
Danh pháp đồng nghĩa
 Acidalia immistaria Herrich-Schäffer, 1852 
Scopula immistaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Sihvonen, P., 2005: Phylogeny and classification of the Scopulini moths (Lepidoptera: Geometridae, Sterrhinae). Zoological Journal of the Linnean Society 143: 473–530.
↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 17 tháng 6 năm 2014.
Croydon Park, Nam Úc

Croydon Park, Nam Úc là một ngoại ô của Thành phố Port Adelaide Enfield ở miền tây bắc thành phố Adelaide, thủ đô tiểu bang Nam Úc, nước Úc. Mã bưu điện của ngoại ô là 5008. Các vùng liền kề là Dudley Park, Devon Park, Renown Park, Regency Park, Ferryden Park Kilkenny, và West Croydon.
Thiên vấn 1

| --- | --- |
Thiên vấn 1 đang được thử vào năm 2019. Vỏ bạc phía trên chứa máy đổ bộ và xe thăm dò, nửa dưới bằng vàng có động cơ tên lửa máy quỹ đạo.
Tên: Hỏa Tinh 1 (火星一號) (2018–2020)

Dạng nhiệm vụ: Khoa học hành tinh có máy quỹ đạo, máy đổ bộ và xe thăm dò
Nhà đầu tư: CVQTQ
COSPAR ID: 2020-049A
Số SATCAT: 45935
Thời gian nhiệm vụ: 1658 ngày, 43 phút (tính từ lúc phóng) Máy quỹ đạo: 2 năm Trái Đất (dự tính) Xe thăm dò: 90 ngày Sao Hỏa (dự tính)
 

Các thuộc tính thiết bị vũ trụ
Dạng thiết bị vũ trụ: Máy quỹ đạo, máy đổ bộ, xe thăm dò
Nhà sản xuất: Công ty Khoa học Công nghệ Hàng không vũ trụ Trung Quốc (CKCHVTQ)
Khối lượng phóng: Tổng cộng: 5.000 kg (11.000 lb) Máy quỹ đạo: 3.175 kg (7.000 lb) Xe thăm dò：240 kg (530 lb)
Kích thước: Xe thăm dò: 2.6 × 3 × 1.85 mét
 

Bắt đầu nhiệm vụ
Ngày phóng: ngày 23 tháng 7 năm 2020, 04:41:15 UTC 
Tên lửa: Trường Chinh 5
Địa điểm phóng: Văn Xương, LC-101
Nhà thầu chính: Công ty Khoa học Công nghệ Hàng không vũ trụ Trung Quốc
Phi thuyền quỹ đạo Sao Hỏa
Thành phần phi thuyền: Orbiter
Xe tự hành Sao Hỏa
Thành phần phi thuyền: Lander
Địa điểm hạ cánh: Utopia Planitia
Xe tự hành Sao Hỏa
Thành phần phi thuyền: Rover
Địa điểm hạ cánh: Utopia Planitia
 
 
 
Chinese Planetary Exploration Mars logo Thăm dò Hành tinh Trung Quốc (tiếng Trung: 中国行星探测) logo Sao Hỏa  
Thiên vấn 1 (tiếng Hoa: 天问一号) là chương trình đi Sao Hoả của Cục Vũ trụ quốc gia Trung Quốc (CVQTQ) bằng thuyền bay vũ trụ, bao gồm một máy quỹ đạo, một máy chụp ảnh, một máy đổ bộ và một xe thăm dò. Ngày 23 tháng 7 năm 2020, phi thuyền được phóng thành công từ Bệ phóng thuyền bay vũ trụ Văn Xương bằng hỏa tiễn vận tải hình nặng Trường Chinh 5 và hiện tại[khi nào?] đang đến sao Hỏa, đã đi được 29,4 triệu km đến ngày 9 tháng 10 năm 2020. Đến nay,[khi nào?] Thiên vấn 1 đã hiệu chỉnh được quỹ đạo hai lần và tự chẩn đoán nhiều thiết bị. Nhiệm vụ của Thiên vấn 1 là tìm tòi bằng chứng về sự sống cả hiện tại lẫn quá khứ trên sao Hỏa và đánh giá môi trường của hành tinh. Nếu thuyền đổ bộ được sao Hỏa thì Trung Quốc sẽ trở thành nước thứ hai làm được như vậy sau Hoa Kỳ.
Sau bảy tháng di chuyển, nó đi vào quỹ đạo xung quanh sao Hỏa vào ngày 10 tháng 2 năm 2021. Trong ba tháng tiếp theo, tàu thăm dò không gian đã nghiên cứu các địa điểm hạ cánh mục tiêu từ quỹ đạo trinh sát. Vào ngày 14 tháng 5 năm 2021, tàu đổ bộ đã hạ cánh thành công trên sao Hỏa. Với vụ hạ cánh trên sao Hỏa này, Trung Quốc trở thành quốc gia thứ hai hạ cánh mềm thành công trên sao Hỏa và thiết lập liên lạc từ bề mặt sao Hỏa, sau Liên Xô và Hoa Kỳ.  
Nếu việc triển khai tàu tự hành trên sao Hỏa cũng thành công, Trung Quốc sẽ trở thành quốc gia thứ hai đạt được thành tích này, sau Hoa Kỳ, và quốc gia đầu tiên lên quỹ đạo, hạ cánh và thả một chiếc máy bay trong sứ mệnh đầu tiên đến sao Hỏa.
Nguồn gốc tên > Thiên vấn

Tên "Thiên vấn" đến từ bài thơ cùng tên của Khuất Nguyên, một trong các nhà thơ vĩ đại nhất thời Trung Quốc xa xưa. Bài thơ bao gồm các câu hỏi mà câu đầu tiên là cách trời đất được kiến tạo.
Nguồn gốc tên > Chúc Dung

Tàu đổ bộ tự hành được đặt tên Chúc Dung (tiếng Trung: 祝融), là một nhân vật huyền sử sống vào thời đế Cốc Cao Tân thị, theo Sử Ký Tư Mã Thiên - Sở thế gia thì ông là chắt của đế Chuyên Húc và là con trai của Quyển Chương.
Chúc Dung thường được cho là liên quan đến lửa và ánh sáng. Tên gọi này được chọn bởi một cuộc bỏ phiếu trực tuyến công khai được tổ chức từ ngày 20 tháng 1 năm 2021 đến ngày 28 tháng 2 năm 2021, với Chúc Dung đứng đầu với 504.466 phiếu bầu. Một số nhà bình luận Trung Quốc cho rằng việc đặt tên tàu thám hiểm tự hành sao Hỏa Thiên vấn-1 theo tên Chúc Dung có ý nghĩa "thổi bùng ngọn lửa thám hiểm giữa các vì sao ở Trung Quốc và tượng trưng cho quyết tâm khám phá các vì sao và khám phá những ẩn số trong vũ trụ của người Trung Quốc".
Tổng quan

Chương trình đi sao Hỏa của Trung Quốc khởi đầu có sự hợp tác của Nga. Tháng 11 năm 2011, thuyền bay vũ trụ Nga tên Fobos-Grunt đi sao Hỏa và Phobos được phóng từ Cảng không gian vũ trụ Baikonur, có đem theo thuyền phụ tên Huỳnh hỏa 1, dự định trở thành thuyền quỹ đạo sao Hỏa đầu tiên của Trung Quốc (Fobos-Grunt cũng tiến hành các thí nghiệm của Hội Hành tinh và Balgariya), nhưng hỏng việc do đơn vị đẩy chính của Fobos-Grunt không đẩy được thuyền từ quỹ đạo đậu Trái Đất ban đầu; Fobos-Grunt trở về khí quyển Trái đất vào tháng 1 năm 2012. Về sau Trung Quốc độc lập mở dự án đi sao Hỏa và chương trình hiện tại được chính quyền Trung Quốc chuẩn y vào đầu năm 2016.
Nếu đổ bộ thành công thì máy đổ bộ sẽ thả xe thăm dò dùng năng lượng mặt trời để dự tính dò xét bề ngoài sao Hỏa bằng ra đa và phân tích hóa học đất của hành tinh; ngoài ra xe cũng sẽ tìm phân tử sinh vật và dấu vết sự sống.
Tháng 9, máy chụp ảnh của Thiên vấn 1 được triển khai từ máy quỹ đạo lúc bay đến sao Hỏa, có nhiệm vụ chụp hình máy quỹ đạo Thiên vấn 1 và tấm cách nhiệt vào lại khí quyển của thuyền. Hai ống kính góc rộng của máy được lập trình chụp một tấm mỗi giây. Hình ảnh được truyền về Thiên vấn 1 qua Wi-Fi, sau đó được các đội ở Trung Quốc tải xuống.
Mục đích khoa học

Mục đích của chương trình bao gồm: tìm bằng chứng cho sự sống hiện tại và quá khứ ở trên sao Hỏa, vẽ bản đồ bề mặt, mô tả đặc điểm thành phần đất và sự phân bố băng nước, kiểm tra khí quyển và đặc biệt là tầng điện ly, v.v.
Cũng có kế hoạch dùng thuyền bay chương trình hiện tại để cất giữ các mẫu đất đá trên Sao Hỏa để thuyền sau lấy về.
Quá trình

Cuối năm 2019, Viện nghiên cứu Động lực hàng không vũ trụ Tây An, là công ty con của CASC, báo rằng hiệu năng và phương thức điều khiển hệ thống đẩy của thuyền bay vũ trụ đã được xác minh là thử đậu mọi bài kiểm tra trước khi phóng, bao gồm các bài kiểm tra bay lơ lửng, tránh nguy hiểm, giảm tốc và hạ cánh. Cơ cấu chính của hệ thống đẩy là một động cơ cung cấp lực đẩy 7500 Newton. Hệ thống nhảy dù siêu thanh của thuyền cũng đã được thử thành công trước đó.
Lúc đầu, CVQTQ nghiên cứu hai vùng Chryse Planitia và Elysium Mons của Sao Hỏa để tìm vị trí hạ cánh cho máy đổ bộ và xe thăm dò, nhưng vào tháng 9 năm 2019, ở cuộc họp chung tại Genève của Đại hội Khoa học Hành tinh Châu Âu - Ban Khoa học Hành tinh, bên Trung Quốc lại thông báo rằng hai địa điểm sơ bộ trong vùng Utopia Planitia của Sao Hỏa được chọn làm chỗ hạ cánh dự tính, mỗi nơi có diện tích hạ cánh hình bầu dục khoảng 100 x 40 km.
Tháng 7 năm 2020, CVQTQ cho biết tọa độ của địa điểm hạ cánh chính là 110,318 độ kinh đông và 24,748 độ vĩ bắc, ở phần phía nam của Utopia Planitia. Theo Alfred McEwen, giám đốc Phòng Nghiên cứu Hình ảnh Hành tinh tại Trường đại học Arizona, khu vực này vừa có thể là nơi hạ cánh tương đối an toàn vừa được làng khoa học quan tâm rất nhiều.
Ngày 23 tháng 1 năm 2020, động cơ hydro-oxy của hỏa tiễn Y4 Trường Chinh 5 thử 100 giây xong, là bài kiểm tra động cơ cuối cùng trước khi tên lửa thuyền bay được lắp ráp; tên lửa được phóng thành công vào ngày 23 tháng 7 năm 2020.
Khí cụ khoa học

Để đạt được các mục tiêu khoa học của chương trình, máy quỹ đạo và xe thăm dò của Thiên vấn 1 có 13 khí cụ:
Máy quỹ đạo
Máy phân tích hạt năng lượng Sao Hỏa
Xe thăm dò
Radar xuyên đất, cho hình ảnh khoảng 100 mét (330 ft) dưới bề mặt Sao Hỏa