stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Unrechtsstaat
Hàm ý

Theo luật sư Horst Sendler, Unrechtsstaat có đặc điểm là nhà nước thiếu sự phấn đấu các quyền lợi của người dân và hoàn toàn thất bại khi không đạt được thành quả nào cả. Đồng thời, việc vi phạm pháp luật và hiến pháp cá nhân không làm cho nhà nước biến thành Unrechtsstaat, bởi vì những vi phạm kiểu như vậy cũng xảy ra trong cả Rechtsstaat nữa. Ngoài ra, một nhà nước không nhất thiết phải được coi là "Unrechtsstaat," ngay cả khi nó không tương ứng với mô hình của Rechtsstaat mang tính dân sự cổ điển và đặc biệt là khái niệm của người Đức về Rechtsstaat. Mặt khác, thuật ngữ "Unrechtsstaat" không loại trừ khả năng xảy ra trường hợp về một nhà nước như vậy có những phạm vi biểu lộ phẩm chất đặc trưng của Rechtsstaat chiếm ưu thế và quyền tài phán được thực hiện trong thực tế. Trái ngược với quan niệm về Unrechtsstaat, Gerd Roellecke cho rằng phẩm chất khác biệt của Unrechtsstaat là nhà nước này không mong đợi sự bình đẳng của tất cả mọi người. Ngược lại với "Nichtrechtstaaten" trong lịch sử (không phải Rechstaaten), Unrechtstaaten có khả năng trở thành Rechstaaten sau một giai đoạn phát triển lịch sử.
Công chúng Đức hay bị chia rẽ về việc liệu có nên gọi Cộng hòa Dân chủ Đức (CHDC Đức) là một ví dụ về Unrechtsstaat hay không. Giới học giả cho rằng đó là một sự định danh chính xác bởi vì nhà nước này không dựa trên pháp quyền và mang tính bất công. Cộng hòa Dân chủ Đức còn bị chỉ trích vì tục lệ và khuôn khổ theo truyền thống từng được chính phủ Đức đem ra làm bằng chứng nhằm mô tả nhà nước Đông Đức này là Unrechtsstaat kiểu như chế độ độc tài.
Unrechtsstaat có thể được phân biệt với 'Verbrecherstaat' hoặc 'nhà nước tội phạm', hàm ý rằng tất cả các thiết chế của nhà nước đều bị một doanh nghiệp tội phạm độc chiếm quyền hành; do vậy trong khi vẫn duy trì hành động của nhà nước trên danh nghĩa và hình thức, các tổ chức chính phủ trở nên hoàn toàn biến thái nhằm phục vụ cho mục đích phạm pháp. Một ví dụ điển hình về Verbrecherstaat trong lịch sử là Đức Quốc Xã thời Thế chiến II và vụ Thảm sát người Do Thái. Verbrecherstaat hoàn toàn không phải là nhà nước hợp lệ, trong khi Unrechtsstaat là nhà nước hợp hiến chịu thừa nhận các quy định của pháp luật về mặt danh nghĩa, nhưng tuy vậy lại không duy trì thiết chế này lâu bền một cách có hệ thống. Tòa án Hiến pháp Liên bang Đức, qua một loạt phán quyết vào những năm 1950, đã thiết lập nguyên tắc rằng Đức Quốc Xã nên được coi là Verbrecherstaat, vì tất cả các thiết chế, tổ chức và công chức chính phủ Đức hoàn toàn biến thành một bộ máy quyền lực phụng sự Đảng Quốc Xã.
Cyperus vaginatus

| Cyperus vaginatus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Poales
Họ (familia): Cyperaceae
Chi (genus): Cyperus
Loài (species): C. vaginatus
Danh pháp hai phần
Cyperus vaginatus R.Br. 
Cyperus vaginatus là loài thực vật có hoa trong họ Cói. Loài này được R.Br. mô tả khoa học đầu tiên năm 1810.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Cyperus vaginatus”. Truy cập ngày 11 tháng 6 năm 2013.
Sancheon-dong

| Sancheon-dong> Chuyển tự Tiếng Triều Tiên |
| --- | --- |
 • Hangul: 산천동
 • Hanja: 山泉洞
 • Romaja quốc ngữ: Sancheon-dong
 • McCune–Reischauer: Sanch'ŏn-tong
 
 
Quốc gia: Hàn Quốc
Sancheon-dong là một dong, phường của Yongsan-gu ở Seoul, Hàn Quốc. Nó là một dong pháp lý (법정동 法定洞) quản lý bởi dong hành chính (행정동 行政洞), Wonhyoro 2-dong
Liên kết

(tiếng Anh) Trang chính thức Yongsan-gu
(tiếng Hàn) Trang chính thức Yongsan-gu
| x t sPhân cấp hành chính (dong) của Yongsan-gu |
| --- | --- | --- |
Địa điểm văn phòng quận: Itaewon 1-dong
|  | Phường |  Namyeong-dong  Bogwang-dong  Seobinggo-dong  Yongmun-dong  Yongsan 2 ga-dong  Wonhyoro 1-dong  Wonhyoro 2-dong  Ichon 1-dong  Ichon 2-dong  Itaewon 1-dong  Itaewon 2-dong  Cheongpa-dong  Hangangno-dong  Hannam-dong  Hyochang-dong  Huam-dong  |
|  | Xem thêm |  Phân cấp hành chính Hàn Quốc  Danh sách quận của Seoul  |
| x t sSeoul |
| --- | --- | --- |
Vị trí văn phòng thành phố: Jung-gu  Văn hóa  Kinh tế  Giáo dục  Lịch sử  Truyền thông  Con người
:  Jongno-gu  Jung-gu  Yongsan-gu  Seongdong-gu  Gwangjin-gu  Dongdaemun-gu  Jungnang-gu  Seongbuk-gu  Gangbuk-gu  Dobong-gu  Nowon-gu  Eunpyeong-gu  Seodaemun-gu  Mapo-gu  Yangcheon-gu  Gangseo-gu  Guro-gu  Geumcheon-gu  Yeongdeungpo-gu  Dongjak-gu  Gwanak-gu  Seocho-gu  Gangnam-gu  Songpa-gu  Gangdong-gu 
Seoul | Busan | Daegu | Incheon | Gwangju | Daejeon | Ulsan | Sejong Gyeonggi-do | Gangwon | Chungcheongbuk-do | Chungcheongnam-do | Jeonbuk | Jeollanam-do | Gyeongsangbuk-do | Gyeongsangnam-do | Jeju
Con chó săn của dòng họ Baskerville (phim 1981)

| Con chó săn của dòng họ Baskervilles Собака Баскервилей |
| --- | --- |
Bích chương.
Thể loại: Trinh thám
Định dạng: Mono, 1.3/1
Sáng lập: Goskino
Kịch bản: Yury Veksler Igor Maslennikov Arthur Conan Doyle (tiểu thuyết)
Đạo diễn: Igor Maslennikov
Quốc gia:  Liên Xô
Ngôn ngữ: Tiếng Nga Tiếng Anh Tiếng Latin
Sản xuất
Biên tập: Lyudmila Obrazumova
Địa điểm: Riga Tallinn Leningrad
Kỹ thuật quay phim: Dmitry Dolinin Vladimir Ilyin
Thời lượng: 147 phút
Đơn vị sản xuất: Lenfilm Gosteleradio
Nhà phân phối: Ủy ban Quốc gia Liên Xô về Điện ảnh Đài phát thanh - truyền hình Trung ương Liên Xô Lenfilm
Trình chiếu
Kênh trình chiếu: Gosteleradio
Kênh trình chiếu tại Việt Nam: VTV1
Quốc gia chiếu đầu tiên:  Liên Xô  Ba Lan  Bulgaria  Pháp  Hoa Kỳ  Nhật Bản  Việt Nam
Phát sóng: 25 tháng 7, 1981
Thông tin khác
Chương trình trước: Những cuộc phiêu lưu của Sherlock Holmes và bác sĩ Watson (1980)
Chương trình sau: Báu vật Agra (1983)
Liên kết ngoài
Trang mạng chính thức
Con chó săn của dòng họ Baskervilles (tiếng Nga: Собака Баскервилей) là phần ba trong loạt phim truyền hình Liên Xô về đời hành hiệp của hai nhân vật thám tử Sherlock Holmes và bác sĩ Watson, xuất phẩm ngày 25 tháng 7 năm 1981 tại Moskva.
Lịch sử

Phim được chuyển thể từ tiểu thuyết cùng tên của tác giả Arthur Conan Doyle.
Nội dung

Trong mấy lần lui tới 221B phố Baker, dược sĩ Mortimer khẩn khoản xin Sherlock Holmes giúp mình điều tra căn nguyên cái chết của ngài Charles Baskerville vì anh ta ngờ liên đới lời nguyền bao đời trong gia tộc Baskerville. Đúng lúc ấy, Mortimer đưa người thừa kế Henry Baskerville đến, kèm một mẩu tin nhắn cảnh báo chết người. Cuộc điều tra gây kết quả không rõ ràng buộc Holmes phải đề nghị bác sĩ Watson theo hai người này về lâu đài Baskerville.
Hằng đêm, tiếng tru bí ẩn của con chó truyền thuyết khiến cả Watson và ngài Henry rất ngờ sợ. Họ quyết định liều mạng đi điều tra, nhưng việc chưa tới đâu thì Henry vướng tơ tình với cô Beryl - em cựu giáo học Jack Stapleton.
Sau cuộc đuổi bắt bất thành tên tội nhân trốn ngục Selden trong đầm Grimpen, ngài Henry chìm trong men rượu để quên đi lời nguyền tai ách. Trong lúc đó, Watson theo dấu tín thư tìm ra lão Frankland cùng con gái Laura Lyons - những người có hành tung liên quan đến cái chết ngài Charles Baskerville.
Bấy giờ, Sherlock Holmes mới chịu lộ diện. Ông cùng Watson và thanh tra Lestrade lập kế hoạch buộc thủ phạm phải xuất đầu.
Kĩ thuật

Phim do cơ quan Goskino đặt hàng đặc biệt với hãng Lenfilm, dự định làm một cặp phát trên truyền hình nhằm thăm dò thị hiếu khán giả đương thời. Do nhận được sự hưởng ứng tích cực của đông đảo bạn xem đài, đạo diễn Igor Maslennikov quyết định triển khai thêm các phần mới.
Kĩ thuật > Sản xuất

Thiết kế: Berta Manevich
Âm nhạc: Vladimir Dashkevich
Nhạc trưởng: A. Dmitryev
Kĩ thuật > Diễn xuất

Vasily Livanov... Sherlock Holmes
Vitaly Solomin... Bác sĩ Watson
Rina Zelyonaya... Bà Hudson
Borislav Brondukov... Thanh tra Lestrade
Oleg Yankovsky... Jack Stapleton
Irina Kupchenko... Beryl Stapleton
Alla Demidova... Laura Lyons
Sergey Martinson... Lão Frankland
Aleksandr Adabashyan... Lão Barrymore
Svetlana Kryuchkova... Vợ Barrymore
Paul Leomar... Selden
Vĩnh Xuân (xã)

Đối với các định nghĩa khác, xem Vĩnh Xuân (định hướng).
Vĩnh Xuân là một xã thuộc huyện Trà Ôn, tỉnh Vĩnh Long, Việt Nam.
Địa lý

Xã Vĩnh Xuân nằm ở phía huyện Trà Ôn, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp xã Thuận Thới và xã Hựu Thành
Phía tây giáp xã Tích Thiện và xã Thiện Mỹ
Phía nam giáp tỉnh Trà Vinh
Phía bắc giáp xã Trà Côn và xã Tân Mỹ.
Xã Vĩnh Xuân có diện tích 25,68 km², dân số năm 1999 là 13.537 người, mật độ dân số đạt 527 người/km².
Hành chính

Xã Vĩnh Xuân được chia thành 7 ấp: Gò Tranh, La Ghì, Vĩnh Khánh I, Vĩnh Khánh II, Vĩnh Lợi, Vĩnh Thành, Vĩnh Trinh.
Lịch sử

Ngày 6 tháng 12 năm 2019, Hội đồng Nhân dân tỉnh Vĩnh Long ban hành Nghị quyết 228/NQ-HĐND về việc:
Sáp nhập toàn bộ ấp Vĩnh Tắc vào ấp Vĩnh Thành
Sáp nhập toàn bộ ấp Vĩnh Tiến vào ấp Vĩnh Khánh II.
Chú thích

1 2 3  “Mã số đơn vị hành chính Việt Nam”. Bộ Thông tin & Truyền thông. Bản gốc lưu trữ ngày 24 tháng 3 năm 2013. Truy cập ngày 10 tháng 4 năm 2012.
↑  Tổng cục Thống kê
1 2  “Nghị quyết số 228/NQ-HĐND về việc sắp xếp, sáp nhập, đổi tên các ấp, khóm, khu trên địa bàn tỉnh Vĩnh Long”. Cổng thông tin điện tử tỉnh Vĩnh Long – Cơ sở dữ liệu văn bản quy phạm pháp luật và chỉ đạo điều hành. 15 tháng 10 năm 2019. Bản gốc lưu trữ ngày 27 tháng 10 năm 2021. Truy cập ngày 27 tháng 10 năm 2021.
Cypa kitchingi

| Cypa kitchingi> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Liên họ (superfamilia): Bombycoidea
(không phân hạng): Macrolepidoptera
Họ (familia): Sphingidae
Chi (genus): Cypa
Loài (species): C. kitchingi
Danh pháp hai phần
Cypa kitchingi Cadiou, 1997 
Cypa kitchingi là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Loài này có ở Sulawesi.
Chú thích

↑  “CATE Creating a Taxonomic eScience - Sphingidae”. Cate-sphingidae.org. Bản gốc lưu trữ ngày 29 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 1 tháng 11 năm 2011.
Kampong Chhnang

| Kampong Chhnang កំពង់ឆ្នាំង |
| --- | --- |

 

Kampong Chhnang
Trực thuộc:  Campuchia  
Thủ phủ: Kampong Chhnang
Diện tích
 • Tổng cộng: 5,521 km2 (2,132 mi2)
Dân số (1998)
 • Tổng cộng: 417,693
 • Mật độ: 76/km2 (200/mi2)
Múi giờ: UTC+7
Mã điện thoại: 026
Mã ISO 3166: KH-4
Kampong Chhnang (tiếng Việt: Công-pông Chơ-năng) là tỉnh miền Trung của Campuchia. Tỉnh lỵ là Kampong Chhnang, vùng đất này còn được gọi là Ý Dĩ trong lịch sử Việt Nam thời kỳ nhà Nguyễn.
Tỉnh này có 8 huyện/thị:
0401 Baribour
0402 Chol Kiri
0403 Kampong Chhnang
0404 Kampong Leaeng
0405 Kampong Tralach
0406 Rolea B'ier
0407 Sameakki Mean Chey
0408 Tuek Phos
Doseon-dong

| Doseon-dong> Chuyển tự Tiếng Triều Tiên |
| --- | --- |
 • Hangul: 도선동
 • Hanja: 道詵洞
 • Romaja quốc ngữ: Doseon-dong
 • McCune–Reischauer: Doseon-tong
 
 
Quốc gia: Hàn Quốc
Doseon-dong là một dong, phường của Seongdong-gu ở Seoul, Hàn Quốc.
Liên kết

(tiếng Anh) Trang chính thức Seongdong-gu Lưu trữ 2011-10-03 tại Wayback Machine
(tiếng Hàn) Trang chính thức Seongdong-gu Lưu trữ 2006-07-10 tại Wayback Machine
(tiếng Hàn) bàn đồ của Seongdong-gu Lưu trữ 2012-02-11 tại Wayback Machine
(tiếng Hàn) Văn phòng dân cư Doseon-dong Lưu trữ 2006-03-12 tại Wayback Machine
| x t sPhân cấp hành chính (dong) của Seongdong-gu |
| --- | --- | --- |
Địa điểm văn phòng quận: Haengdang 1-dong
|  | Phường |  Geumho 1-dong  Geumho 2.3-dong  Geumho 4-dong  Majang-dong  Sageun-dong  Seongsu 1ga 1-dong  Seongsu 1ga 2-dong  Seongsu 2ga 1-dong  Seongsu 2ga 3-dong  Songjeong-dong  Oksu-dong  Wangsimni doseon-dong  Wangsimni 2-dong  Yongdap-dong  Eungbong-dong  Haengdang 1-dong  Haengdang 2-dong  |
|  | Xem thêm |  Phân cấp hành chính Hàn Quốc  Danh sách quận của Seoul  |
| x t sSeoul |
| --- | --- | --- |
Vị trí văn phòng thành phố: Jung-gu  Văn hóa  Kinh tế  Giáo dục  Lịch sử  Truyền thông  Con người
:  Jongno-gu  Jung-gu  Yongsan-gu  Seongdong-gu  Gwangjin-gu  Dongdaemun-gu  Jungnang-gu  Seongbuk-gu  Gangbuk-gu  Dobong-gu  Nowon-gu  Eunpyeong-gu  Seodaemun-gu  Mapo-gu  Yangcheon-gu  Gangseo-gu  Guro-gu  Geumcheon-gu  Yeongdeungpo-gu  Dongjak-gu  Gwanak-gu  Seocho-gu  Gangnam-gu  Songpa-gu  Gangdong-gu 
Seoul | Busan | Daegu | Incheon | Gwangju | Daejeon | Ulsan | Sejong Gyeonggi-do | Gangwon | Chungcheongbuk-do | Chungcheongnam-do | Jeonbuk | Jeollanam-do | Gyeongsangbuk-do | Gyeongsangnam-do | Jeju
Tép ong vàng

| Tép ong vàng |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Malacostraca
Bộ (ordo): Decapoda
Phân thứ bộ (infraordo): Caridea
Họ (familia): Atyidae
Chi (genus): Caridina
Loài (species): Caridina cantonensis
Danh pháp hai phần
Caridina cantonensis Yu, 1938  
Tép ong vàng là một loài tép trong các loài tép ong được tìm thấy ở miền Nam Trung Hoa, kể cả Hồng Kông. Chúng là một loại tép thủy sinh cảnh được ưa chuộng.
Đặc điểm

Tép vàng sọc có màu từ vàng nhạt đến vàng sậm, có sọc vàng kim ở trên lưng. Con cái thường có màu sắc rực rỡ và sẫm hơn con đực. Con cái thường có sọc to và rõ hơn con cái. Màu vàng của chúng chưa được bắt gặp ở tự nhiên. Tép vàng cũng được cho là một dạng biến thể đột biến của những con tép anh đào (tép đỏ) và thừa hưởng đặc điểm, sinh sản của loài này.
Ố hố hố tép ong vàng là tép vàng ố hố hô chi paracaridina đẻ ra từ chi neocaridina
Chú thích

↑  Rita S. W. Yam & David Dudgeon (2005). “Genetic differentiation of Caridina cantonensis (Decapoda:Atyidae) in Hong Kong streams”. Journal of the North American Benthological Society. 24 (4): 845–857. doi:10.1899/05-022.1.
Waste It on Me

Error đĩa đơn của Steve AokiBản mẫu:SHORTDESC:Error đĩa đơn của Steve Aoki
"Waste It on Me" là một bài hát của nhạc sĩ kiêm DJ người Mỹ Steve Aoki hợp tác với nhóm nhạc nam Hàn Quốc BTS, được phát hành vào ngày 25 tháng 10 năm 2018. Đây là lần hợp tác tiếp theo của Steve Aoki và BTS sau bản remix của "Mic Drop" và "The Truth Untold". Bài hát nằm trong album phòng thu thứ năm Neon Future III của Steve Aoki, phát hành vào ngày 9 tháng 11 năm 2018.
Sáng tác

Billboard cho rằng bài hát là một bản EDM, trong khi EDM.com cảm thấy bài hát có giai điệu "future bass mơ hồ". Kyle Shokeye từ tạp chí Complex đã viết vì đây là bài hát bằng tiếng Anh đầu tiên của BTS, nên nó đi lệch với quy chế sáng tác thông thường của nhóm.
Việc sáng tác thực hiện bởi Jeff Halavacs, Ryan Ogren, Michael Gazzo, Nate Cyphert, Sean Foreman, với giọng của RM và Jungkook. Bài hát có nhịp độ trung bình 96BPM.
Video âm nhạc

Video âm nhạc ra mắt vào ngày 19 tháng 11 năm 2018, được đạo diễn bởi Joe Hahn, thành viên của ban nhạc Linkin Park. Bối cảnh được dựng trong một hộp đêm, nơi tụ tập những ca sĩ người Mỹ Á-Phi Ken Jeong, Jamie Chung, Ross Butler, Devon Aoki và Ben Baller. Khách mời bao gồm Leonardo Nam, Vincent Rodriguez III, Jimmy O. Yang, Jessica Lu, Jared Eng, và Tiffany Ma.
Xếp hạng

| Xếp hạng (2018) | Vị trí  cao nhất |
| --- | --- |
Úc (ARIA): 61
Áo (Ö3 Austria Top 40): 57
Canada (Canadian Hot 100): 64
Phần Lan Digital Song Sales (Billboard): 4
Đức (Official German Charts): 98
Hy Lạp (IFPI): 12
Hungary (Single Top 40): 3
Ireland (ISC): 1
Nhật Bản (Japan Hot 100): 19
Malaysia (RIM): 1
Mexico (Mexico Airplay): 48
Mexico Ingles Airplay (Billboard): 20
New Zealand Hot Singles (RMNZ): 6
Scotland (Official Charts Company): 28
Singapore (RIAS): 2
Hàn Quốc (Gaon): 80
Sri Lanka (Yes FM): 16
Thụy Điển Heatseeker (Sverigetopplistan): 1
Thụy Sĩ (Schweizer Hitparade): 81
Anh Quốc (OCC): 57
Hoa Kỳ Billboard Hot 100: 89
Hoa Kỳ Hot Dance/Electronic Songs (Billboard): 6
Hoa Kỳ Mainstream Top 40 (Billboard): 38
Chứng nhận

| Quốc gia | Chứng nhận | Số đơn vị/doanh số chứng nhận |
| --- | --- | --- |
| Canada (Music Canada) | Vàng | 40,000 |
 * Chứng nhận dựa theo doanh số tiêu thụ. ^ Chứng nhận dựa theo doanh số nhập hàng.  Chứng nhận dựa theo doanh số tiêu thụ+phát trực tuyến.
Lịch sử phát hành

| Khu vực | Thời gian | Định dạng | Phiên bản | Hãng thu âm | T> K. |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Toàn cầu | 25 tháng 10 năm 2018 | Tải xuống | Gốc | Ultra Music |  |
| Hoa Kỳ | 14 tháng 12 năm 2018 | Tải xuống | Cheat Codes Remix | Ultra Music |  |
| Toàn cầu | 21 tháng 12 năm 2018 | Tải xuống | Cheat Codes Remix | Ultra Music |  |
| Toàn cầu | 25 tháng 12 năm 2018 | Tải xuống | Slushii remix | Ultra Music |  |
| Toàn cầu | 25 tháng 12 năm 2018 | Tải xuống | W&W Remix | Ultra Music |  |
Kampong Speu

| Kampong Speu កំពង់ស្ពឺ |
| --- | --- |

 

Kampong Speu
Trực thuộc:  Campuchia  
Thủ phủ: Kampong Speu
Diện tích
 • Tổng cộng: 7,017 km2 (2,709 mi2)
Dân số (1998)
 • Tổng cộng: 598,882
 • Mật độ: 85/km2 (220/mi2)
Múi giờ: UTC+7
Mã điện thoại: 025
Mã ISO 3166: KH-5
Kampong Speu là một tỉnh của Campuchia. Tỉnh lị là Kampong Speu, vùng đất này còn được gọi là Tầm Vu trong lịch sử Việt Nam thời kỳ nhà Nguyễn.
Tỉnh này có 8 huyện:
0501 Basedth
0502 Chbar Mon
0503 Kong Pisei
0504 Aoral
0505 Oudong
0506 Phnum Sruoch
0507 Samraong Tong
0508 Thpong
| x t Tỉnh của Campuchia |
| --- | --- | --- |
| TP trực thuộc trung ương (1) |  Phnôm Pênh  |  |
| Tỉnh (24) |  Banteay Meanchey  •  Battambang  •  Kampong Cham  •  Kampong Chhnang  •  Kampong Speu  •  Kampong Thom  •  Kampot  •  Kandal  •  Kep  •  Koh Kong  •  Kratié  •  Mondulkiri  •  Oddar Meancheay  •  Pailin  •  Pursat  •  Preah Vihear  •  Prey Veng  •  Ratanakiri  •  Siam Reap  •  Sihanoukville  •  Stung Treng  •  Svay Rieng  •  Tbong Khmum  •  Takéo  |  |
Dê Angora

Dê Angora

Dê Angora (chữ Thổ Nhĩ Kỳ: Ankara keçisi) là một giống dê có nguồn gốc từ Trung Á và được đưa vào Thổ Nhĩ Kỳ vào thế kỷ thứ 13, chúng là giống dê chuyên cho lông với len Mohair có giá trị cao và nổi tiếng.
Tổ tiên

Dê Angora được một số người xem như là một hậu duệ trực tiếp của sơn dương Markhor Trung Á. Charles Darwin mặc nhiên công nhận rằng dê hiện đại phát sinh từ việc lai giống của sơn dương Markhor với dê hoang dã. Bằng chứng cho sơn dương Markhor lai tạo giống với dê nhà đã được tìm thấy. Một nghiên cứu cho thấy 35,7% số lượng sơn dương Markhors nuôi nhốt khi phân tích (từ ba vườn thú khác nhau) tìm ra DNA ty thể từ dê nhà. Bầy đàn gia súc Kashmir hoang dã khoảng 200 cá thể trên vùng mũi đất đá vôi Great Orme của xứ Wales có nguồn gốc từ một đàn sơn dương được nuôi dưỡng ở công viên lớn Windsor thuộc sở hữu nữ hoàng Victoria của Anh.
Những mẫu phân lấy từ sơn dương Markhor và dê nhà chỉ ra rằng có một mức độ nghiêm trọng trong sự cạnh tranh thức ăn giữa hai loài. Sự tranh giành thức ăn giữa những loài ăn cỏ được cho là đã làm giảm đáng kể nhiều vụ mùa ứ đọng của thức ăn gia súc trong những dãy núi Himalaya-Karkoram-Hindukush. Vật nuôi nội địa có lợi thế hơn các loài ăn cỏ hoang dã vì mật độ của những đàn gia súc này thường đẩy đối thủ cạnh tranh ra khỏi những vùng cỏ xanh tươi tốt nhất. Giảm nguồn thức ăn giá trị có ảnh hưởng tiêu cực đến khả năng sinh sản của con cái.
Đặc điểm

Dê Angola có sừng cong hướng ra hai bên và ra phía sau. Giống dê này có chiều cao vai trung bình 54 – 60 cm. Có sản lượng len 1,5–3 kg/năm một số dê tốt có thể cho trên 5 kg với chiều dài đến 25 cm. Dê Angora thường dễ bị xảy thai không truyền nhiễm do sự trao đổi chất trong sản xuất len.
Chúng là giống ăn tạp, dễ nuôi, khả năng kháng bệnh cao sinh sản nhanh. Bên cạnh đặc tính dễ dãi trong ăn uống và thuận lợi trong dọn dẹp vệ sinh chuồng trại, thì chúng còn là con vật dễ nhân đàn. Chúng là con vật dễ nuôi, chuồng trại đơn giản nên mô hình này phù hợp với những hộ ít vốn. Chúng ít bị ốm sức đề kháng cao chăn thả tự kiếm cỏ ngoài đồng không cần thức ăn tinh bổ sung nên chăn nuôi không vất vả và tốn kém, tuy vậy chúng cũng khá nhạy cảm, dễ bị bệnh, nên khi nuôi cũng cần phải thường xuyên quét dọn chuồng trại, phát hiện, cách ly và chữa trị kịp thời những con dê bị bệnh để tránh lây nhiễm, gây thiệt hại cho cả đàn.
Chúng ăn thức ăn chủ yếu từ cây cỏ tự nhiên. Thức ăn cho chúng rất đa dạng gồm các loại cây bụi, cỏ trồng, cỏ mọc tự nhiên, các loại lá cây như so đũa, mít, chuối, sầu đâu, keo dậu, dâm bụt, phế phẩm nông nghiệp như rơm, thân cây ngô, ngọn mía, dây đậu, các loại củ quả như khoai lang, bí đỏ, chuối, thức ăn tinh, thức ăn khoáng. Thức ăn thô xanh thường chiếm khoảng 55 – 70% khẩu phần ăn của dê. Bên cạnh đó còn có các loại lá gòn, mít, cỏ, rau lan.
Chăn nuôi

Thức ăn cho chúng phải khô ráo, không hôi mốc, sạch không lẫn đất cát; phải để nước sạch trong chuồng để dê uống khi khát. Có thể nuôi theo 3 kiểu: chăn dắt (quảng canh), cột buộc ở khu vực quanh nhà, đồi gò hoặc nuôi nhốt kết hợp với chăn thả (bán thâm canh) và nuôi nhốt cố định tại chuồng (thâm canh).
Việc áp dụng kỹ thuật vào chăn nuôi rất quan trọng. Người nuôi dê phải biết áp dụng kỹ thuật từ khâu làm chuồng trại cho đến việc theo dõi, quản lý đàn dê. Vì là loại động vật không ưa độ ẩm cao nên chuồng trại cho dê cần phải đảm bảo sạch sẽ, thông thoáng, tránh nắng nóng và ẩm ướt. Khi làm chuồng, tùy theo đặc điểm từng vùng, từng nhà cụ thể mà xác định vị trí và hướng chuồng thích hợp để tận dụng yếu tố thuận lợi và hạn chế tối đa các yếu tố bất lợi của thời tiết đối với dê.
Cần tránh cho dê giao phối đồng chủng để bảo đảm năng suất, chất lượng con giống. Khi dê đực con nuôi thời gian khoảng 4 tháng tuổi ra nuôi riêng với dê cái. Đối với dê cái phối giống lần đầu ở thời điểm nuôi từ 7 – 8 tháng tuổi. Không dùng dê đực giống là bố, dê cái là con hoặc cháu, đực giống là anh, dê cái là em cho phối giống với nhau để tránh hiện tượng trùng huyết. Trong thời gian dê có chửa tránh dồn đuổi, đánh đập và không nhốt chung với dê đực để tránh bị dê đực nhảy, dễ sảy thai.
Đối với dê chửa lần đầu cần xoa bóp nhẹ đầu vú để kích thích tuyến sữa phát triển, kích thích tuyến sữa phát triển và tập cho dê quen dần với việc vắt sữa sau này. Đối với dê cái đã đẻ nhiều lứa, đang cho con bú hoặc đang vắt sữa cho dê bằng cách giảm dần số lần cho con bú hoặc vắt sữa từ một lần. Để đảm bảo cho đàn dê cho năng suất sữa cao thì chế độ dinh dưỡng phải đảm bảo hơn, khẩu phần giàu chất dinh dưỡng hơn. Chế độ nuôi dưỡng tốt phải đảm bảo cho dê mẹ phát triển bình thường khi có chửa, cho nhiều sữa trong thời kỳ cho sữa. Thừa thức ăn tinh hỗn hợp thì không chỉ chất lượng sữa giảm, chi phí thức ăn tăng. Chế độ nuôi dưỡng dê sữa phải căn cứ vào nhu cầu dinh dưỡng.
Các bệnh

Do dê ăn khẩu phần thiếu hay mất cân bằng calci và phosphor trong thời gian dài nên bị hội chứng rối loạn thần kinh, gây ra bệnh sốt sữa (Milk fever). Bệnh này thường xảy ra trong giai đoạn dê đang tiết sữa hoặc cạn sữa thời gian mà dê cần rất nhiều calci và phosphor so với bình thường, song không được đáp ứng đủ, do đó dê phải sử dụng nguồn calci từ máu. Khi lượng calci trong máu giảm dưới 6 mg/100ml thì dê bị rối loạn thần kinh. Dê sữa có năng suất cao thường bị bệnh này. Lúc đầu dê giảm ăn, suy nhược cơ thể, đi đứng khó khăn, sau đó dựa vào tường rồi nằm nghiêng một bên, co giật và tê liệt, không đứng dậy được. Thân nhiệt hạ xuống khoảng 38 độ C, mạch đập nhanh hơn bình thường. Không điều trị kịp thời, dê có thể tử vong.
Chú thích

↑  John Lord Hayes (1868). The Angora goat: its origin, culture and products. Boston, 1868
↑  Olive Schreiner (1898). Angora goat...: and, A paper on the ostrich... London: Longmans, 1898
↑  The Variation of Animals and Plants Under Domestication by Charles Darwin, Publisher O. Judd & company, 1868
↑  Hammer, Sabine (2008). “Evidence for introgressive hybridization of captive markhor (Capra falconeri) with domestic goat: cautions for reintroduction”. Biochemical genetics. 46 (3/4): 216–226. doi:10.1007/s10528-008-9145-y. |ngày truy cập= cần |url= (trợ giúp)
↑  The Great Orem in Llandudno North Wales Lưu trữ 2010-09-08 tại Wayback Machine. Llandudno.com. Truy cập 2011-07-10.
↑  Ashraf, Nasra (2014). “Competition for food between the markhor and domestic goat in Chitral, Pakistan”. Turkish Journal of Zoology. 38 (2). |ngày truy cập= cần |url= (trợ giúp)