stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Loạn Quách Bốc
Diễn biến

Lý Cao Tông nghe lời gièm của Phạm Du, bắt cha con Phạm Bỉnh Di định giết.
Quách Bốc đóng quân ở ngoài thành nghe tin đó, bèn đem binh lính phá cửa Đại Thanh kéo vào nội điện để cứu chủ. Trong lúc quân Quách Bốc và quân triều đình đang giằng co ngoài cửa, Cao Tông thấy việc kíp quá, sai giải Bỉnh Di và Phụ vào chỗ bệ đá nghỉ mát trong điện Kim Tinh. Phạm Du cùng em là Phạm Kinh ở trong ngự đường đi ra, lấy luôn binh khí trong cung đâm chết cha con Bỉnh Di rồi cùng Cao Tông bỏ kinh thành Thăng Long chạy trốn.
Quách Bốc nghe tin cha con Bỉnh Di bị giết bèn sai quân sĩ đột nhập vào chỗ bệ đá trong điện Kim Tinh. Lúc đó vua Cao Tông và anh em Phạm Du đã chạy trốn. Quách Bốc sai quân lấy xe ngự chở xác Bỉnh Di, lấy chiếu ngự bọc xác của Phạm Phụ, theo cửa Việt Thành khiêng xuống bến Triều Đông an táng.
Quách Bốc liền vào cung Vạn Diên tôn người anh thứ của Thái tử Sảm là Lý Thầm lên làm vua. Một số đại thần trong đó có Thái sư Đàm Dĩ Mông (em của Hoàng hậu Đàm thị) quy phục Lý Thẩm và Quách Bốc.
Lý Cao Tông chạy về Tam Nông (Phú Thọ) nương nhờ nhà Hà Vạn, một thủ lĩnh miền thiểu số có thế lực. Thái tử Lý Sảm cùng mẹ là Nguyên phi Đàm thị và hai em gái chạy về Hải Ấp, Thái Bình đang dưới quyền cai quản của Trần Lý.
Lý Sảm chạy trốn đến ở nhà Trần Lý, lấy con gái Trần Lý là Trần Thị Dung làm vợ, lại phong cho Trần Lý tước Minh Tự, em vợ Lý là Tô Trung Từ (cậu Thị Dung) làm Điện tiền Chỉ huy sứ. Hai người chiêu tập quân đội dưới danh nghĩa giúp Thái tử Sảm để đánh Quách Bốc.
Trần Lý và Tô Trung Từ mang quân đánh về kinh thành đánh dẹp Quách Bốc. Sử sách ghi rất sơ lược về diễn biến này. Cuối năm 1209, loạn Quách Bốc bị dẹp, Trần Lý tử trận, Tô Trung Từ đón vua Cao Tông về cung. Do Phạm Du đã chết mà thế lực Trung Từ mạnh nên vua Cao Tông dựa vào phe Trung Từ. Đàm Dĩ Mông trước đã hàng phục Lý Thẩm và Quách Bốc vẫn không bị trị tội, được làm chức Thái úy.
Sử sách chép không rõ về kết cục của Quách Bốc (cũng như Lý Thầm). Đại Việt sử ký toàn thư ghi đại lược: "Trừng trị bọn Quách Bốc làm loạn, xử tội theo mức độ khác nhau". Khâm định Việt sử thông giám cương mục cũng ghi vắn tắt: "Vua xét tội tùy theo nặng nhẹ có sai biệt". Sách Việt sử tiêu án không đề cập tới việc xử tội phe Quách Bốc.
Hậu quả

Loạn Quách Bốc khiến triều đình nhà Lý càng thêm suy yếu trầm trọng. Cuộc chiến giữa các sứ quân, hào trưởng địa phương ngày càng hỗn loạn và nhà Lý không còn khả năng trấn áp.
Sau khi Tô Trung Từ chết (1211), dòng họ Trần ngoại thích từ Hải Ấp vào Thăng Long, dần dần nắm trọn quyền hành. Thái tử Sảm nối nghiệp trở thành vị vua (Lý Huệ Tông) không có thực quyền và nhà Lý mất ngôi 15 năm sau đó.
Chú thích

1 2  “Đại Việt sử lược, quyển 3”. Bản gốc lưu trữ ngày 18 tháng 9 năm 2007. Truy cập ngày 8 tháng 11 năm 2010.
1 2 3  Đại Việt sử ký toàn thư, quyển 4[liên kết hỏng]
| x t Nhà Lý |
| --- | --- | --- |
| Quân chủ | Thái Tổ •  Thái Tông •  Thánh Tông •  Nhân Tông •  Thần Tông •  Anh Tông •  Cao Tông •  Thẩm •  Huệ Tông •  Nguyên Vương •  Chiêu Hoàng |  |
| Sự kiện |  Dời đô về Thăng Long •  Loạn họ Nùng •  Chiến tranh Việt – Chiêm (1044  •  1069)  •  Kháng chiến chống Tống (Phạt Tống  •  Phòng thủ Như Nguyệt)  •  Chính biến Canh Ngọ •  Chiến tranh Việt – Khmer  •  Loạn Quách Bốc •  Suy vong |  |
| Lĩnh vực |  Chính trị •  Ngoại giao •  Hành chính •  Quan chế •  Quân sự •  Pháp luật •  Văn học •  Nghệ thuật •  Kinh tế (Thủ công nghiệp  •  Thương mại •  Nông nghiệp •  Tiền tệ)  •  Giáo dục •  Tôn giáo •  Văn hóa Lý–Trần |  |
| Di tích |  Hoàng thành Thăng Long •  Văn Miếu – Quốc Tử Giám •  Sơn Lăng nhà Lý  |  |
| Hiện vật |  An Nam tứ đại khí (Tượng Phật chùa Quỳnh Lâm •  Tháp Báo Thiên •  Chuông Quy Điền)  •  Tượng A-di-đà chùa Phật Tích |  |
| Bang giao | Nhà Tống •  Nhà Kim •  Đại Lý •  Chiêm Thành •  Ai Lao •  Chân Lạp |  |
 Hồng Bàng  An Dương Vương  Triệu  Tự chủ  Đinh  Tiền Lê  Lý  Trần  Hồ  Lê sơ  Lê trung hưng  Mạc  Tây Sơn  Nguyễn
Xã Colvin, Quận St. Louis, Minnesota

| Xã Colvin Colvin Township |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
 Vị trí quận St. Louis trong tiểu bang Minnesota ở Hoa Kỷ
Xã Colvin
Quốc gia: Hoa Kỳ
Tiểu bang: Minnesota
Quận: Quận St. Louis
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 317
Múi giờ: CST (UTC-6)
 • Mùa hè (DST): CDT (UTC-5)
Xã Colvin (tiếng Anh: Colvin Township) là một xã thuộc quận St. Louis, tiểu bang Minnesota, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 317 người.
Ems

| --- | --- |
Ems

Eems (tiếng Hà Lan, tiếng Hạ Đức), Iems (tiếng Westphalia), Oamse (tiếng Saterland Frisia), Amisia (Latin)

Sông

 Sông Ems gần Lingen 
Nguồn gốc tên: tamesis, các ngôn ngữ Ấn-Âu nghĩa là tối


Các quốc gia:  Đức,  Hà Lan (một phần lưu vực)
Bundesland: Lower Saxony, North Rhine-Westphalia
Vùng: Emsland


Các phụ lưu
 - hữu ngạn: Leda, Hase
Các thành phố: Rheda-Wiedenbrück, Gütersloh, Warendorf, Rheine, Lingen, Meppen, Papenburg, Leer, Emden




Nguồn: 
 - Vị trí: Schloß Holte-Stukenbrock
 - Cao độ: 134 m (440 ft)
 - Tọa độ: 51°51′21″B 8°41′55″Đ﻿ / ﻿51,85583°B 8,69861°Đ﻿ / 51.85583; 8.69861
Cửa sông: vịnh Dollart/Biển Bắc
 - vị trí: Emden
 - cao độ: 0 m (0 ft)
 - tọa độ: 53°19′32″B 7°14′41″Đ﻿ / ﻿53,32556°B 7,24472°Đ﻿ / 53.32556; 7.24472


Chiều dài: 371 km (231 mi)
Lưu vực: 17.934 km2 (6.924 dặm vuông Anh)
Lưu lượng: tại Emden
 - trung bình: 80 m3/s (2.825 cu ft/s)


 Dòng Ems qua Emsland 
Sông Ems là một con sông chảy ở tây bắc Đức và đông bắc Hà Lan. Sông này chảy qua các bang Bắc Rhine-Westphalia và Lower Saxony và tạo thành biên giới bang giữa Lower Saxon của Đông Friesland (Đức) và tỉnh Groningen (Hà Lan. Sông này dài 371 km.
Nguồn của con sông ở phía nam rừng Teutoburg ở North Rhine-Westphalia. Ở Lower Saxony, con suối trở thành một con sông tương đối lớn. Đây là khu vực đầm lầy Emsland được đặt tên theo dòng sông. Tại Meppen, sông Ems được bổ sung nước từ chi lưu lớn nhất của nó là sông Hase. Sau đó nó chảy về phía bắc, gần biên giới Hà Lan, vào Đông Frisia. Gần Emden, sông chảy vào vịnh Dollard Hà Lan (một vườn quốc gia) và sau đó tiếp tục như một dòng sông thủy triều đến thành phố của Hà Lan Delfzijl.
Giữa Emden và Delfzijl, sông Ems tạo thành biên giới giữa Hà Lan và Đức và là đối tượng tranh chấp nhẹ: người Hà Lan tin rằng biên giới chạy qua trung tâm địa lý của cửa sông, trong khi cho nó chạy qua các kênh sâu nhất (đó là gần bờ biển Hà Lan). Khi các bên là các nước thân thiện với một biên giới mở, tranh luận không đi xa hơn một thỏa thuận không đồng ý.
Chảy qua Delfzijl qua, sông Ems đổ vào biển Wadden, một phần của Biển Bắc. Hai eo biển phân tách các hòn đảo Đức Borkum với Rottumeroog của nước láng giềng (Hà Lan) và Memmert (Đức) tiếp tục "Ems", khi họ được gọi là Westere (e) ms và Osterems (Tây và Đông Ems).
| --- | --- |
: Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về Ems.
Lycosa phipsoni leucophora

| Lycosa phipsoni> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Lycosidae
Chi (genus): Lycosa
Loài (species): L. phipsoni
Danh pháp hai phần
Lycosa phipsoni Thorell, 1887 
Lycosa phipsoni là một phân loài nhện trong họ Lycosidae.
Loài này thuộc chi Lycosa. Lycosa phipsoni leucophora được Tord Tamerlan Teodor Thorell miêu tả năm 1887.
Chú thích

↑  Platnick, Norman I. (2010): The world spider catalog, version 10.5. American Museum of Natural History.
Élincourt-Sainte-Marguerite

| --- | --- |
 Élincourt-Sainte-Marguerite
Élincourt-Sainte-Marguerite

Hành chính
Quốc gia:  Pháp
Vùng: Hauts-de-France
Tỉnh: Oise
Quận: Compiègne
Tổng: Lassigny
Xã (thị) trưởng: Jean-Claude Hourriez (2008–2014)
Thống kê
Độ cao: 37–182 m (121–597 ft) (bình quân 80 m (260 ft)[chuyển đổi: tùy chọn không hợp lệ])
Diện tích đất1: 10,98 km2 (4,24 dặm vuông Anh)
Nhân khẩu2: 763  (1999)
 - Mật độ: 69/km2 (180/sq mi)
INSEE/Mã bưu chính: 60206/ 60157
1 Dữ liệu địa chính Pháp loại trừ các hồ và ao lớn hơn 1 km² (0.386 dặm vuông hoặc 247 acre) cũng như các cửa sông.
2 Dân số không tính hai lần: cư dân của nhiều xã (ví dụ, các sinh viên và quân nhân) chỉ tính một lần.
Élincourt-Sainte-Marguerite là một xã thuộc tỉnh Oise trong vùng Hauts-de-France tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 80 mét trên mực nước biển.
Emremsultan, Nallıhan

| Emremsultan |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
EmremsultanVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Ankara
Huyện: Nallıhan
Dân số (2011)
 • Tổng cộng: 106 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Mã bưu chính: 06920 
Mã điện thoại: 312 
Emremsultan là một xã thuộc huyện Nallıhan, tỉnh Ankara, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 106 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Ankara”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Bản gốc lưu trữ ngày 13 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 30 tháng 8 năm 2012.
Xystochroma neglectum

| Xystochroma neglectum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Xystochroma
Loài (species): X. neglectum
Danh pháp hai phần
Xystochroma neglectum (Gounelle, 1911) 
Danh pháp đồng nghĩa
 Xystochroma equestriforme (Schmidt, 1924)  Xystochroma roeri Podany, 1965 
Xystochroma neglectum là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Melipotis insipida

| Melipotis insipida> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Chi (genus): Melipotis
Loài (species): M. insipida
Danh pháp hai phần
Melipotis insipida Felder, 1874 
Melipotis insipida là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
×Elymordeum

| × Elymordeum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
(không phân hạng): Commelinids
Bộ (ordo): Poales
Họ (familia): Poaceae
Chi (genus): × Elymordeum
× Elymordeum là một chi thực vật có hoa trong họ Hòa thảo (Poaceae).
Loài

Chi × Elymordeum gồm các loài:
Chú thích

↑  The Plant List (2010). Elymordeum “× Elymordeum” Kiểm tra giá trị |url= (trợ giúp). Truy cập ngày 26 tháng 9 năm 2013.[liên kết hỏng]
Medový Újezd

| Medový Újezd |
| --- | --- |
—  Làng  —
 

  Hiệu kỳ Huy hiệu

Medový Újezd
Quốc gia:  Cộng hòa Séc
Vùng: Plzeňský
Huyện: Rokycany
Diện tích
 • Tổng cộng: 13,3 km2 (5,1 mi2)
Độ cao: 451 m (1,480 ft)
Dân số (1.1.2016)
 • Tổng cộng: 233
 • Mật độ: 18/km2 (45/mi2)
Múi giờ: CET (UTC+1)
 • Mùa hè (DST): CEST (UTC+2)
NUTS 5: CZ0326 579009
Trang web: http://www.medovyujezd.rokycansko.cz/
Medový Újezd là một làng thuộc huyện Rokycany, vùng Plzeňský, Cộng hòa Séc.
Vexillum jukesii

| Vexillum jukesii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Mollusca
Lớp (class): Gastropoda
Liên họ (superfamilia): Turbinelloidea
(không phân hạng): nhánh Caenogastropoda nhánh Hypsogastropoda nhánh Neogastropoda
Họ (familia): Costellariidae
Chi (genus): Vexillum
Phân chi (subgenus): Vexillum
Loài (species): V. jukesii
Danh pháp hai phần
Vexillum jukesii (A. Adams, 1853) 
Vexillum jukesii là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Costellariidae.
Chú thích

↑  Vexillum jukesii (A. Adams, 1853). World Register of Marine Species, truy cập 24 tháng 4 năm 2010.
Xã Henry, Quận Golden Valley, Bắc Dakota

| Xã Henry Henry Township |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
 Vị trí quận Golden Valley trong tiểu bang Bắc Dakota ở Hoa Kỷ
Xã Henry
Quốc gia: Hoa Kỳ
Tiểu bang: Bắc Dakota
Quận: Quận Golden Valley
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 23
Múi giờ: CST (UTC-6)
 • Mùa hè (DST): CDT (UTC-5)
Xã Henry (tiếng Anh: Henry Township) là một xã thuộc quận Golden Valley, tiểu bang Bắc Dakota, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 23 người.
Pyrola asarifolia

| Pyrola asarifolia |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Ericales
Họ (familia): Ericaceae
Chi (genus): Pyrola
Loài (species): P. asarifolia
Danh pháp hai phần
Pyrola asarifolia Michx. 
Phân loài
 P. asarifolia subsp. asarifolia  P. asarifolia subsp. bracteata
Pyrola asarifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Thạch nam. Loài này được Michx. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1803.
Đây là loài bản địa phía tây Bắc Mỹ. Loài này được tìm thấy chủ yếu ở ven rừng ở vĩ độ trung bình ở Tây Bắc Thái Bình Dương và bắc California. Tên khoa học được đặt tên như vậy đơn giản vì lá của chúng duy trì màu xanh qua mùa đông.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Pyrola asarifolia”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Xã Liberty, Quận Woodbury, Iowa

| Xã Liberty Liberty Township |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
Vị trí trong Quận Woodbury, Iowa Vị trí trong Quận Woodbury, Iowa
 Vị trí quận Woodbury trong tiểu bang Iowa ở Hoa Kỷ
Xã Liberty
Quốc gia: Hoa Kỳ
Tiểu bang: Iowa
Quận: Quận Woodbury
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 1.062
Múi giờ: CST (UTC-6)
 • Mùa hè (DST): CDT (UTC-5)
Xã Liberty (tiếng Anh: Liberty Township) là một xã thuộc quận Woodbury, tiểu bang Iowa, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 1.062 người.
Chú thích

↑  “2010 Census Gazetteer Files”. Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ. Truy cập ngày 7 tháng 10 năm 2012.
Lycosa pintoi

| Lycosa pintoi> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Lycosidae
Chi (genus): Lycosa
Loài (species): L. pintoi
Danh pháp hai phần
Lycosa pintoi Mello-Leitão, 1931 
Lycosa pintoi là một loài nhện trong họ Lycosidae.
Loài này thuộc chi Lycosa. Lycosa pintoi được Cândido Firmino de Mello-Leitão miêu tả năm 1931.
Chú thích

↑  Platnick, Norman I. (2010): The world spider catalog, version 10.5. American Museum of Natural History.
Pyrola alboreticulata

| Pyrola alboreticulata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Ericales
Họ (familia): Ericaceae
Chi (genus): Pyrola
Loài (species): P. alboreticulata
Danh pháp hai phần
Pyrola alboreticulata Hayata 
Pyrola alboreticulata là một loài thực vật có hoa trong họ Thạch nam. Loài này được Hayata miêu tả khoa học đầu tiên năm 1913.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Pyrola alboreticulata”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Metacalypogeia fusca

| Metacalypogeia fusca> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Marchantiophyta
Lớp (class): Jungermanniopsida
Bộ (ordo): Jungermanniales
Họ (familia): Calypogeiaceae
Chi (genus): Metacalypogeia
Loài (species): M. fusca
Danh pháp hai phần
Metacalypogeia fusca Lehm. N. Kitag., 1988 
Metacalypogeia fusca là một loài rêu trong họ Calypogeiaceae. Loài này được Lehm. N. Kitag. mô tả khoa học đầu tiên năm 1988.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Metacalypogeia fusca”. Truy cập ngày 31 tháng 5 năm 2014.
Leptogaster ealensis

| Leptogaster ealensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Diptera
Phân bộ (subordo): Brachycera
Phân thứ bộ (infraordo): Asilomorpha
Liên họ (superfamilia): Asiloidea
Họ (familia): Asilidae
Chi (genus): Leptogaster
Loài (species): L. ealensis
Danh pháp hai phần
Leptogaster ealensis Janssens, 1954 
Leptogaster ealensis là một loài ruồi trong họ Asilidae. Leptogaster ealensis được Janssens miêu tả năm 1954. Loài này phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.
Chú thích

↑  “Species of Asilidae”. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2012.
Lydomorphus pauliani

| Lydomorphus pauliani> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Meloidae
Chi (genus): Lydomorphus
Loài (species): L. pauliani
Danh pháp hai phần
Lydomorphus pauliani Kaszab, 1965 
Lydomorphus pauliani là một loài bọ cánh cứng trong họ Meloidae. Loài này được Kaszab miêu tả khoa học năm 1965.
Chú thích

↑  Meloidae in Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Lucila Gamero de Medina

| Lucila Gamero de la Medina |
| --- | --- |

Sinh: (1873-06-12)12 tháng 6 năm 1873 Danlí, Honduras
Mất: 23 tháng 1 năm 1964(1964-01-23) (90 tuổi) Danlí, Honduras
Tên khác: Lucila Gamero Moncada
Nghề nghiệp: physician, writer, feminist
Nổi tiếng vì: publishing the first novel of Honduras
Lucila Gamero de Medina (12 tháng 6 năm 1873   - 23 tháng 1 năm 1964) là một tiểu thuyết gia lãng mạn người Honduras. Bà là người phụ nữ đầu tiên ở Honduras sản xuất tác phẩm văn học và ở Trung Mỹ để xuất bản tiểu thuyết. Nhà phê bình và nhà văn Luis Marín Otero gọi bà là "danh tiếng lớn của những lá thư tiếng Honduras". Bà được đào tạo như một bác sĩ và dược sĩ và mặc dù không được học tại trường đại học đã được trao bằng tốt nghiệp Y khoa và Phẫu thuật từ trưởng khoa của Khoa Y. Bà đứng đầu một bệnh viện và phục vụ như một thanh tra y tế tại khoa bản địa. Ngoài những nỗ lực y học và văn học của mình, Gamero còn là một nhà hoạt động nữ quyền và đấu tranh tích cực, tham dự các hội nghị và tham gia sáng lập Comité Femenino Peteureño.
Tiểu sử

Lucila Gamero Moncada sinh ngày 12 tháng 6 năm 1873 tại Danlí, Honduras đến Manuel Gamero và Camila Moncada. bà đã hoàn thành chương trình giáo dục trung học của mình tại Colegio La Giáo dục  và muốn học ngành y ở nước ngoài nhưng bị ngăn cản. Cha bà, là một bác sĩ, đã dạy cho bà thuốc và bà hành nghề vừa là bác sĩ vừa là dược sĩ, tiếp quản phòng khám của cha bà và điều hành nhà thuốc gia đình. Sau đó, bà nhận được bằng tốt nghiệp Y khoa và Phẫu thuật từ trưởng khoa Y, Tiến sĩ Manuel G. Zuniga. Năm 1924, bà được bổ nhiệm làm người đứng đầu Bệnh viện de Sangre ở Danlí và từ năm 1930 giữ chức thanh tra y tế của Khoa El Paraíso.
bà bắt đầu viết từ khi còn nhỏ, xuất bản trên tạp chí La Juventud Hondureña (Thanh niên người Honduras) từ đầu năm 1891. Gamero là tác giả của cuốn tiểu thuyết đầu tiên từng được xuất bản bởi một người phụ nữ gốc Trinidad, Amalia Montiel, được phát hành năm 1892, dưới dạng các chương được đăng trên tờ tuần báo El Pensamiento, do Froylan Turcios đạo diễn. Cuốn tiểu thuyết thứ hai của bà, Adriana và Margarita (1893), là cuốn tiểu thuyết đầu tiên được xuất bản ở Honduras.
Sản phẩm văn học của bà là một ví dụ về thời kỳ cuối lãng mạn của văn học Mỹ Latinh. Tình yêu và gia đình là những chủ đề chính chiếm hầu hết các câu chuyện của bà. Cuốn tiểu thuyết nổi tiếng nhất của bà là Blanca Olmedo, một câu chuyện tình yêu chỉ trích trực tiếp nhà thờ và cơ sở của người Do Thái vào thời điểm đó, một bước tiến chưa từng có trong văn học Honduras. Blanca Olmedo được coi là một trong những cuốn tiểu thuyết quan trọng nhất của đầu thế kỷ XX. Tiểu thuyết của Gamero de Medina là một phần chính của chương trình giảng dạy văn học ở các trường trung học và đại học ở Honduras và bà được coi là một trong những nhân vật văn học quan trọng nhất của Trung Mỹ vào cuối thế kỷ XIX. Gamero là thành viên của nhiều hiệp hội văn học ở Trung Mỹ, Học viện Ngôn ngữ của người Do Thái, và đã viết cuốn tự truyện của mình vào năm 1949.
Gamero de Medina cũng tham gia vào cuộc đấu tranh của người Do Thái vì quyền bầu cử của phụ nữ. Năm 1924, bà là đại biểu của Honduras trong Hội nghị Phụ nữ Pan-American lần thứ hai. Vào ngày 2 tháng 2 năm 1946, một nhóm các tổ chức bầu cử la Sociedad Femenina Panamericana với tổng thống Olimpia Varela y Varela và các trí thức Gamero de Medina, Argentina Díaz Lozano và Paca Navas. Vào ngày 5 tháng 3 năm 1947, họ thành lập Comité Femenino Hondureño (liên kết với Ủy ban Phụ nữ Liên Mỹ) với mục tiêu giành quyền chính trị cho phụ nữ. Họ đã xuất bản một tạp chí Mujer Americana, đó là tạp chí nữ quyền thứ ba của đất nước, sau Atlántida của Navas và một tạp chí tên là Atenea của Cristina Hernández de Gomez bắt đầu ở El Progreso năm 1944.
Gamero kết hôn với Gilberto Medina và họ có hai con, Aída Cora Medina và Gilberto Gustavo Medina. Bà mất ngày 23 tháng 1 năm 1964 tại Danlí.
Tác phẩm đáng chú ý

Năm 1997, Nhà xuất bản Đại học đã xuất bản một tập hoàn chỉnh các truyện ngắn của bà. Các tác phẩm khác bao gồm:
Amelia Montiel (1892)
Adriana y Margarita (1893)
Páginas del Corazón (1897)
Blanca Olmedo (1908)
Betina (1941)
Aída (1948)
Amor Exótico (1954)
La Secretaria (1954)
El Dolor de Amar (1955)
Pyrola atropurpurea

| Pyrola atropurpurea> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Ericales
Họ (familia): Ericaceae
Chi (genus): Pyrola
Loài (species): P. atropurpurea
Danh pháp hai phần
Pyrola atropurpurea Franch. 
Pyrola atropurpurea là một loài thực vật có hoa trong họ Thạch nam. Loài này được Franch. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1895.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Pyrola atropurpurea”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Leucochrysa tavaresi

| Leucochrysa tavaresi> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Neuroptera
Họ (familia): Chrysopidae
Phân họ (subfamilia): Chrysopinae
Tông (tribus): Leucochrysini
Chi (genus): Leucochrysa
Loài (species): L. tavaresi
Danh pháp hai phần
Leucochrysa tavaresi Navás, 1916 
Leucochrysa tavaresi là một loài côn trùng trong họ Chrysopidae thuộc bộ Neuroptera. Loài này được Navás miêu tả năm 1916.
Chú thích

↑  Oswald, J. D. (2007). Neuropterida Species of the World. Version 2.0.
Medoria agilis

| Medoria agilis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Diptera
Họ (familia): Tachinidae
Chi (genus): Medoria
Loài (species): M. agilis
Danh pháp hai phần
Medoria agilis
Medoria agilis là một loài ruồi trong họ Tachinidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 20 tháng 6 năm 2014.
↑  James E. O’Hara WORLD GENERA OF THE TACHINIDAE (DIPTERA) AND THEIR REGIONAL OCCURRENCE; Version 7; 10 december 2012
Lophostola annuligera

| Lophostola annuligera> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Lophostola
Loài (species): L. annuligera
Danh pháp hai phần
Lophostola annuligera Swinhoe, 1909 
Lophostola annuligera là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 17 tháng 6 năm 2014.
Epicauta strigata

| Epicauta strigata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Meloidae
Chi (genus): Epicauta
Loài (species): E. strigata
Danh pháp hai phần
Epicauta strigata Gyllenhal in Schoenherr, 1817 
Epicauta strigata là một loài bọ cánh cứng trong họ Meloidae. Loài này được Gyllenhal in Schoenherr miêu tả khoa học năm 1817.
Chú thích

↑  Meloidae in Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010