stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Điện thoại thông minh
Lịch sử > Điện thoại thông minh đời đầu

Cho đến khi Danger Hiptop được giới thiệu vào năm 2002, những chiếc điện thoại sử dụng kết nối dữ liệu hiệu quả vẫn còn hiếm bên ngoài Nhật Bản. Danger Hiptop đã thành công ở mức độ vừa phải với người tiêu dùng Hoa Kỳ với tên gọi T-Mobile Sidekick. Sau đó, vào giữa những năm 2000, người dùng doanh nghiệp ở Hoa Kỳ bắt đầu sử dụng các thiết bị dựa trên Windows Mobile của Microsoft và sau đó là điện thoại thông minh BlackBerry của Research In Motion. Người dùng Mỹ đã phổ biến thuật ngữ "CrackBerry" vào năm 2006 do tính chất gây nghiện của BlackBerry. Ở Hoa Kỳ, chi phí cao của các gói dữ liệu và sự khan hiếm tương đối của các thiết bị có khả năng Wi-Fi có thể tránh sử dụng mạng dữ liệu di động đã khiến việc áp dụng điện thoại thông minh chủ yếu dành cho các chuyên gia kinh doanh và "người dùng sớm".
Ngoài Hoa Kỳ và Nhật Bản, Nokia đã thành công với những chiếc điện thoại thông minh dựa trên Symbian, ban đầu được phát triển bởi Psion cho các thiết bị tổ chức cá nhân của họ, và Symbian là hệ điều hành điện thoại thông minh phổ biến nhất ở châu Âu vào giữa đến cuối những năm 2000. Ban đầu, điện thoại thông minh Symbian của Nokia tập trung vào doanh nghiệp với dòng Eseries, tương tự như các thiết bị Windows Mobile và BlackBerry tại thời điểm đó. Từ năm 2002 trở đi, Nokia bắt đầu sản xuất điện thoại thông minh dành cho người tiêu dùng, được phổ biến bởi dòng Nseries tập trung vào giải trí. Cho đến năm 2010, Symbian là hệ điều hành điện thoại thông minh được sử dụng rộng rãi nhất trên thế giới.
Bản chất của các hệ điều hành được điều chỉnh như Palm OS, các phiên bản "Pocket PC" của Windows Mobile sau này và giao diện UIQ được thiết kế ban đầu cho các PDA dựa trên bút cảm ứng trên các thiết bị Symbian OS đã khiến một số điện thoại thông minh đời đầu có giao diện dựa trên bút cảm ứng. Điều này cho phép sử dụng bàn phím ảo và/hoặc nhập liệu viết tay, do đó cũng cho phép nhập dễ dàng các ký tự Châu Á.
Đến giữa những năm 2000, phần lớn điện thoại thông minh đều có bàn phím QWERTY vật lý. Hầu hết sử dụng kiểu dáng "thanh bàn phím", giống như dòng BlackBerry, điện thoại thông minh Windows Mobile, Palm Treos và một số dòng Nokia Eseries. Một số mẫu khác đã ẩn bàn phím QWERTY vật lý đầy đủ của chúng trong kiểu dáng trượt, giống như dòng Danger Hiptop. Thậm chí một số mẫu chỉ có bàn phím số sử dụng nhập liệu văn bản T9, chẳng hạn như dòng Nokia Nseries và các mẫu khác trong dòng Nokia Eseries. Màn hình cảm ứng điện trở với giao diện dựa trên bút cảm ứng vẫn có thể được tìm thấy trên một số điện thoại thông minh, chẳng hạn như Palm Treos, đã bỏ nhập liệu viết tay sau một vài mẫu ban đầu có sẵn trong các phiên bản có Graffiti thay vì bàn phím.
Lịch sử > Những phát triển khác trong những năm 2020

Năm 2020, những chiếc điện thoại thông minh đầu tiên có khả năng mạng 5G tốc độ cao đã được công bố.
Kể từ năm 2020, điện thoại thông minh ngày càng ít được bán kèm với các phụ kiện cơ bản như bộ đổi nguồn và tai nghe, vốn thường được bao gồm trong hộp đựng sản phẩm. Xu hướng này bắt đầu với iPhone 12 của Apple, sau đó là Galaxy S21 của Samsung và Mi 11 của Xiaomi, vài tháng sau khi họ chế giễu xu hướng này trong các quảng cáo của mình.
Với sự phát triển của PinePhone và Librem 5 trong những năm 2020, đã có những nỗ lực mạnh mẽ để biến GNU/Linux nguồn mở cho điện thoại thông minh thành một lựa chọn thay thế chính cho iOS và Android. Hơn nữa, phần mềm liên quan cho phép hội tụ (vượt ra ngoài hội tụ và các ứng dụng lai) bằng cách cho phép sử dụng điện thoại thông minh như một máy tính để bàn khi được kết nối với bàn phím, chuột và màn hình.
Vào đầu những năm 2020, các nhà sản xuất bắt đầu tích hợp kết nối vệ tinh vào các thiết bị điện thoại thông minh để sử dụng ở những khu vực xa xôi, nơi không có sẵn cơ sở hạ tầng truyền thông mặt đất cục bộ, chẳng hạn như mạng điện thoại cố định và di động. Do hạn chế về ăng-ten trong các điện thoại thông thường, trong giai đoạn đầu triển khai, kết nối vệ tinh sẽ bị giới hạn ở các dịch vụ nhắn tin vệ tinh và dịch vụ khẩn cấp vệ tinh.
Bán hàng

Kể từ năm 1996, số lượng điện thoại thông minh xuất xưởng đã có sự tăng trưởng tích cực. Vào tháng 11 năm 2011, 27% tổng số ảnh được tạo ra được chụp bằng điện thoại thông minh có camera. Vào tháng 9 năm 2012, một nghiên cứu kết luận rằng 4 trên 5 chủ sở hữu điện thoại thông minh sử dụng thiết bị để mua sắm trực tuyến. Doanh số bán hàng điện thoại thông minh toàn cầu đã vượt qua doanh số bán hàng của điện thoại tính năng vào đầu năm 2013. Lượng xuất xưởng điện thoại thông minh trên toàn thế giới đạt hơn 1 tỷ chiếc vào năm 2013, tăng 38% so với 725 triệu chiếc của năm 2012 và chiếm 55% thị phần điện thoại di động vào năm 2013, tăng từ 42% vào năm 2012. Năm 2013, doanh số bán hàng điện thoại thông minh bắt đầu giảm lần đầu tiên. Trong quý 1 năm 2016, lần đầu tiên lượng xuất xưởng giảm 3% so với cùng kỳ năm ngoái. Tình trạng này là do thị trường Trung Quốc đang trưởng thành. Một báo cáo của NPD cho thấy rằng ít hơn 10% công dân Mỹ đã chi 1.000 đô la trở lên cho điện thoại thông minh, vì chúng quá đắt đối với hầu hết mọi người, mà không đưa ra các tính năng đặc biệt sáng tạo, và trong bối cảnh Huawei, Oppo và Xiaomi giới thiệu các sản phẩm có bộ tính năng tương tự với giá thấp hơn. Năm 2019, doanh số bán hàng điện thoại thông minh giảm 3,2%, mức giảm lớn nhất trong lịch sử điện thoại thông minh, trong khi Trung Quốc và Ấn Độ được ghi nhận là đã thúc đẩy hầu hết doanh số bán hàng điện thoại thông minh trên toàn thế giới.  Dự đoán rằng việc áp dụng rộng rãi 5G sẽ giúp thúc đẩy doanh số bán hàng điện thoại thông minh mới.
Bán hàng > Theo nhà sản xuất

Năm 2011, Samsung có thị phần xuất xưởng cao nhất trên toàn thế giới, theo sau là Apple. Năm 2013, Samsung có thị phần 31,3%, tăng nhẹ so với 30,3% năm 2012, trong khi Apple có thị phần 15,3%, giảm so với 18,7% năm 2012. Huawei, LG và Lenovo đều có thị phần khoảng 5%, cải thiện đáng kể so với con số năm 2012, trong khi các hãng khác có thị phần khoảng 40%, tương đương với con số của năm trước. Chỉ có Apple mất thị phần, mặc dù lượng xuất xưởng của họ vẫn tăng 12,9%; các hãng còn lại đều có mức tăng trưởng đáng kể về lượng xuất xưởng từ 36 đến 92%.
Trong quý 1 năm 2014, Samsung có thị phần 31% và Apple có thị phần 16%. Trong quý 4 năm 2014, Apple có thị phần 20,4% và Samsung có thị phần 19,9%. Trong quý 2 năm 2016, Samsung có thị phần 22,3% và Apple có thị phần 12,9%. Trong quý 1 năm 2017, IDC báo cáo rằng Samsung đứng đầu, với 80 triệu chiếc, tiếp theo là Apple với 50,8 triệu chiếc, Huawei với 34,6 triệu chiếc, Oppo với 25,5 triệu chiếc và Vivo với 22,7 triệu chiếc.
Mảng kinh doanh di động của Samsung có doanh thu bằng một nửa so với Apple. Hoạt động kinh doanh của Apple đã tăng trưởng rất nhanh chóng trong những năm 2013 đến 2017. Realme, một thương hiệu thuộc sở hữu của Oppo, là thương hiệu điện thoại phát triển nhanh nhất thế giới kể từ quý 2 năm 2019. Tại Trung Quốc, Huawei và Honor, một thương hiệu thuộc sở hữu của Huawei, có 46% thị phần kết hợp và tăng trưởng 66% hàng năm tính đến năm 2019, trong bối cảnh chủ nghĩa dân tộc Trung Quốc đang gia tăng. Năm 2019, Samsung có thị phần 74% điện thoại thông minh 5G tại Hàn Quốc.
Phê bình và các vấn đề > Tác động xã hội

Năm 2012, một nghiên cứu của Đại học Nam California phát hiện ra rằng hoạt động tình dục ở tuổi vị thành niên không được bảo vệ thường xuyên hơn ở những người sở hữu điện thoại thông minh. Một nghiên cứu do Trung tâm Nghiên cứu Ánh sáng của Viện Polytechnic Rensselaer (RPI) (LRC) đã kết luận rằng điện thoại thông minh, hoặc bất kỳ thiết bị nào có đèn nền, có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến chu kỳ ngủ. Một số người có thể trở nên gắn kết với điện thoại thông minh từ mặt tâm lý, gây ra lo âu khi bị tách khỏi thiết bị. Một "smombie" (một sự kết hợp của "smartphone" và "zombie") là một người đi bộ sử dụng điện thoại thông minh và không chú ý khi họ đi bộ, có thể gây ra tai nạn trong quá trình này, một hiện tượng xã hội ngày càng tăng. Vấn đề về người dùng điện thoại thông minh di chuyển chậm đã dẫn đến việc tạo ra một "làn di động" tạm thời cho việc đi bộ ở Trùng Khánh, Trung Quốc. Vấn đề về người dùng điện thoại thông minh bị phân tâm đã dẫn thành phố Augsburg, Đức, nhúng đèn giao thông cho người đi bộ vào lề đường.
Phê bình và các vấn đề > Trong khi lái xe

Sử dụng điện thoại di động trong khi lái xe là phổ biến, nhưng nó được coi là nguy hiểm do khả năng gây mất tập trung và tai nạn. Do số vụ tai nạn liên quan đến việc thực hiện cuộc gọi trên điện thoại và nhắn tin trong khi lái xe, một số khu vực pháp lý đã sử dụng cuộc gọi trên điện thoại trong khi lái xe bất hợp pháp. Nhiều khu vực pháp lý đã ban hành luật cấm sử dụng điện thoại di động cầm tay. Tuy nhiên, nhiều khu vực pháp lý cho phép sử dụng một thiết bị rảnh tay. Lái xe trong khi sử dụng thiết bị rảnh tay không an toàn hơn sử dụng điện thoại cầm tay để thực hiện các cuộc gọi, như kết luận của các nghiên cứu chéo, dịch tễ học, mô phỏng, và meta phân tích. Trong một số trường hợp, các hạn chế chỉ nhắm vào trẻ vị thành niên, những người là chủ sở hữu giấy phép mới đủ điều kiện (ở mọi lứa tuổi) hoặc lái xe trong khu vực trường học. Ngoài gọi thoại, các hoạt động như nhắn tin trong khi lái xe, duyệt web, chơi trò chơi video hoặc sử dụng điện thoại nói chung cũng có thể làm tăng nguy cơ gặp sự cố.
Phê bình và các vấn đề > Hợp pháp

Một "cuộc chiến bằng sáng chế" giữa Samsung và Apple bắt đầu khi Apple tuyên bố rằng điện thoại Galaxy S Android ban đầu đã sao chép giao diện và có thể là phần cứng của iOS của Apple cho iPhone 3GS. Ngoài ra còn có việc cấp phép và tranh chấp bằng sáng chế điện thoại thông minh liên quan đến  Sony Mobile, Google, Apple Inc., Samsung, Microsoft, Nokia, Motorola, HTC, Huawei và ZTE, cùng nhiều công ty khác. Cuộc xung đột này là một phần của "cuộc chiến bằng sáng chế" rộng lớn hơn giữa các tập đoàn công nghệ và phần mềm đa quốc gia. Để bảo vệ và tăng thị phần, các công ty được cấp bằng sáng chế có thể kiện để ngăn chặn đối thủ sử dụng các phương pháp mà bằng sáng chế bao gồm. Kể từ những năm 2010, số lượng các vụ kiện, kiện ngược và khiếu nại thương mại dựa trên bằng sáng chế và thiết kế trên thị trường điện thoại thông minh và các thiết bị dựa trên hệ điều hành điện thoại thông minh như Android và iOS đã tăng lên đáng kể. Các vụ kiện ban đầu, kiện ngược, phán quyết, thỏa thuận cấp phép và các sự kiện lớn khác bắt đầu vào năm 2009 khi thị trường điện thoại thông minh bắt đầu phát triển nhanh hơn vào năm 2012.
Phê bình và các vấn đề > Y tế

Bài chi tiết: Mobile app
Cùng với sự gia tăng số lượng ứng dụng y tế di động trên thị trường, các cơ quan quản lý nhà nước đã bày tỏ mối quan ngại về tính an toàn khi sử dụng các ứng dụng này. Những mối quan ngại này đã được chuyển thành các sáng kiến ​​quy định trên toàn thế giới với mục đích bảo vệ người dùng khỏi lời khuyên y tế không đáng tin cậy. Theo những phát hiện của các chuyên gia y tế trong những năm gần đây, việc sử dụng điện thoại thông minh quá mức trong xã hội có thể dẫn đến đau đầu, rối loạn giấc ngủ và thiếu ngủ, trong khi nghiện điện thoại thông minh nghiêm trọng có thể dẫn đến các vấn đề về sức khỏe thể chất, chẳng hạn như gù lưng, cơ bắp. thư giãn và dinh dưỡng không đều.
Phê bình và các vấn đề > Bảo mật

Phần mềm độc hại trên điện thoại thông minh dễ dàng được phân phối qua một kho ứng dụng không an toàn.  Thông thường, phần mềm độc hại được ẩn trong các phiên bản lậu của các ứng dụng hợp pháp, sau đó được phân phối qua các kho ứng dụng của bên thứ ba.  Rủi ro phần mềm độc hại cũng đến từ cái gọi là "tấn công cập nhật", nơi một ứng dụng hợp pháp sau đó được thay đổi để bao gồm thành phần phần mềm độc hại, mà người dùng sau đó cài đặt khi họ được thông báo rằng ứng dụng đã được cập nhật. Ngoài ra, một trong ba vụ cướp vào năm 2012 ở Hoa Kỳ liên quan đến việc trộm cắp điện thoại di động. Một bản kiến ​​nghị trực tuyến đã kêu gọi các nhà sản xuất điện thoại thông minh cài đặt công tắc tiêu diệt trong thiết bị của họ. Năm 2014, "Find my iPhone" của Apple và "Android Device Manager" của Google có thể xác định vị trí, vô hiệu hóa và xóa dữ liệu khỏi các điện thoại đã bị mất hoặc bị đánh cắp. Với BlackBerry Protect trong phiên bản OS 10.3.2, các thiết bị có thể được hiển thị không thể phục hồi ngay cả với các công cụ phục hồi hệ điều hành của riêng BlackBerry nếu xác thực không chính xác hoặc bị hủy liên kết khỏi tài khoản của họ.
Các tài liệu bị rò rỉ được công bố bởi WikiLeaks, có tên mã là Vault 7 và có niên đại từ năm 2013 đến 2016, chi tiết về khả năng của Cơ quan Tình báo Trung ương Hoa Kỳ (CIA) thực hiện giám sát điện tử và chiến tranh mạng, bao gồm khả năng xâm nhập vào hệ điều hành của hầu hết các điện thoại thông minh (bao gồm iOS và Android). Năm 2021, các nhà báo và nhà nghiên cứu đã báo cáo về việc phát hiện phần mềm gián điệp, có tên là Pegasus, được phát triển và phân phối bởi một công ty tư nhân, có thể và đã được sử dụng để lây nhiễm cho điện thoại thông minh iOS và Android thường xuyên — một phần thông qua việc sử dụng lợi dụng 0 ngày — mà không cần bất kỳ tương tác của người dùng hoặc dấu hiệu đáng kể nào đối với người dùng và sau đó có thể được sử dụng để trích xuất dữ liệu, theo dõi vị trí người dùng, quay phim qua camera và kích hoạt micro bất cứ lúc nào. Phân tích lưu lượng dữ liệu của các điện thoại thông minh phổ biến chạy các biến thể của Android cho thấy việc thu thập và chia sẻ dữ liệu mặc định đáng kể mà không có tùy chọn từ chối đối với phần mềm được cài đặt trước này.
Các hướng dẫn về bảo mật thiết bị di động đã được NIST và nhiều tổ chức khác ban hành. Để tiến hành cuộc họp riêng tư trực tiếp, ít nhất một trang web khuyến nghị người dùng tắt điện thoại thông minh và tháo pin.
Phê bình và các vấn đề > Ngủ

Việc sử dụng điện thoại thông minh vào ban đêm có thể gây rối loạn giấc ngủ do ánh sáng xanh và màn hình sáng chói, ảnh hưởng đến mức melatonin và chu kỳ giấc ngủ. Để giảm thiểu những vấn đề này, chức năng "Chế độ ban đêm" đã được phát triển thông qua một số ứng dụng cho Android và phần mềm f.lux cho iPhone đã bẻ khóa để thay đổi nhiệt độ màu của màn hình thành màu ấm hơn dựa trên thời gian trong ngày nhằm giảm lượng ánh sáng xanh được tạo ra. iOS 9.3 đã tích hợp một tính năng tương tự, cấp độ hệ thống được gọi là "Night Shift." Một số nhà sản xuất thiết bị Android đã vượt qua sự miễn cưỡng ban đầu của Google trong việc biến Chế độ ban đêm thành một tính năng tiêu chuẩn trong Android và đã bao gồm phần mềm cho nó trên phần cứng của họ với các tên khác nhau, trước khi Android Oreo thêm nó vào hệ điều hành cho các thiết bị tương thích.
Ngoài ra, cũng có giả thuyết rằng đối với một số người dùng, việc nghiện sử dụng điện thoại, đặc biệt là trước khi đi ngủ, có thể dẫn đến "sự suy giảm bản ngã." Nhiều người cũng sử dụng điện thoại làm đồng hồ báo thức, điều này cũng có thể dẫn đến mất ngủ.
Sự thay thế của máy ảnh kỹ thuật số chuyên dụng

Vào những năm 2010, doanh số bán hàng của máy ảnh compact chuyên dụng đã giảm mạnh do máy ảnh điện thoại di động ngày càng được coi là một thiết bị thay thế máy ảnh đủ tốt.
Việc tăng sức mạnh xử lý trong điện thoại di động đã cho phép xử lý hình ảnh nhanh và quay phim độ phân giải cao, với độ phân giải Full HD 1080p đạt được vào năm 2011 và độ phân giải 4K 2160p được phá vỡ vào năm 2013.
Tuy nhiên, do thiết kế và hạn chế về không gian, điện thoại thông minh thiếu một số tính năng được tìm thấy ngay cả trên máy ảnh compact giá rẻ, bao gồm thẻ nhớ và pin có thể thay đổi nóng để hoạt động gần như không gián đoạn, các nút và núm vật lý để lấy nét, chụp và zoom, giá đỡ ba chân có ren vít, đèn flash xenon nạp tụ điện vượt quá độ sáng của đèn flash LED trên điện thoại thông minh và tay cầm tiện dụng để cầm chắc hơn khi chụp cầm tay, giúp cho thời gian phơi sáng lâu hơn. Vì máy ảnh chuyên dụng có thể rộng rãi hơn, nên chúng có thể chứa cảm biến hình ảnh lớn hơn và có tính năng zoom quang học.
Kể từ cuối những năm 2010, các nhà sản xuất điện thoại thông minh đã khắc phục một phần hạn chế về zoom quang học bằng cách kết hợp thêm các camera sau với mức độ phóng đại cố định.
Tuổi thọ

Đối với các điện thoại di động được phát hành kể từ nửa sau của những năm 2010, tuổi thọ hoạt động thường bị giới hạn bởi pin tích hợp không được thiết kế để có thể thay đổi. Tuổi thọ của pin phụ thuộc vào cường độ sử dụng của thiết bị được cấp nguồn, trong đó hoạt động (sử dụng lâu hơn) và các tác vụ yêu cầu nhiều năng lượng hơn sẽ làm pin hết sớm hơn.
Pin lithium-ion và lithium-polymer, thường được sử dụng trong các thiết bị điện tử cầm tay, sẽ bị hao mòn nhanh hơn khi sạc đầy hơn, xả sâu hơn và khi không sử dụng trong thời gian dài khi cạn pin, trong đó việc tự xả có thể dẫn đến độ sâu xả có hại.
Các nhà sản xuất đã ngăn chặn một số điện thoại thông minh hoạt động sau khi sửa chữa bằng cách liên kết số serial duy nhất của các thành phần với thiết bị để nó sẽ từ chối hoạt động hoặc vô hiệu hóa một số chức năng trong trường hợp không khớp xảy ra sau khi thay thế. Việc khóa số serial lần đầu tiên được ghi nhận vào năm 2015 trên iPhone 6, điện thoại này sẽ không hoạt động được do phát hiện thay thế nút "home". Sau đó, một số chức năng đã bị hạn chế trên điện thoại thông minh Apple và Samsung khi phát hiện thay thế pin không được nhà cung cấp ủy quyền.
IBM Simon và đế sạc (1994)
Một số điện thoại thông minh BlackBerry, vốn rất phổ biến vào giữa đến cuối những năm 2000
Giao diện này của kính ngắm camera lần đầu tiên được Apple giới thiệu với iOS 7 vào năm 2013. Đến cuối những năm 2010, một số nhà cung cấp điện thoại thông minh khác đã loại bỏ giao diện của họ và triển khai các biến thể của giao diện này.
Tích hợp di động/máy tính để bàn: điện thoại thông minh Librem 5 có thể được sử dụng như một máy tính để bàn cơ bản.
Một người dùng tham khảo ứng dụng bản đồ trên điện thoại
Một biển báo dọc theo Bellaire Boulevard ở Southside Place, Texas (Greater Houston) quy định rằng việc sử dụng điện thoại di động trong lúc lái xe bị cấm từ 7:30 sáng đến 9:00 sáng và từ 2:00 chiều đến 4:15 chiều.
Rác thải điện tử ở Agbogbloshie
Alirajpur

| Alirajpur |
| --- | --- |
Alirajpur
Quốc gia:  Ấn Độ
Bang: Madhya Pradesh
Dân số (2001)
 • Tổng cộng: 25,161
Múi giờ: UTC+05:30
Mã điện thoại: 7394
Alirajpur là một thành phố và khu đô thị của quận Jhabua thuộc bang Madhya Pradesh, Ấn Độ.
Nhân khẩu

Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Alirajpur có dân số 25.161 người. Phái nam chiếm 52% tổng số dân và phái nữ chiếm 48%. Alirajpur có tỷ lệ 67% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 74%, và tỷ lệ cho phái nữ là 58%. Tại Alirajpur, 15% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.
Cosmisoma tibiale

| Cosmisoma tibiale> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Cosmisoma
Loài (species): C. tibiale
Danh pháp hai phần
Cosmisoma tibiale Aurivillius, 1920 
Cosmisoma tibiale là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Emma Stone

| Emma Stone |
| --- | --- |
Emma Stone tại liên hoan phim Cannes vào năm 2024
Sinh: Emily Jean Stone 6 tháng 11, 1988 (36 tuổi) Scottsdale, Arizona, Mỹ
Nghề nghiệp: Diễn viên
Năm hoạt động: 2004–nay
Phối ngẫu: Dave McCary (2020-)
Con cái: Louise Jean McCary
Giải thưởng: Xem danh sách
Chữ ký

Emily Jean "Emma" Stone (sinh ngày 6 tháng 11 năm 1988) là một nữ diễn viên người Mỹ. Được đánh giá là một trong những nữ diễn viên Hollywood xuất sắc nhất trong thế hệ của mình, Stone đã nhận được nhiều giải thưởng trong suốt sự nghiệp của mình, bao gồm hai giải Oscar, hai giải BAFTA, hai giải Quả cầu vàng và ba giải SAG. Cô từng xuất hiện trên Forbes Celebrity 100 vào năm 2013 và Time 100 vào năm 2017.
Sinh ra và lớn lên tại Scottsdale, Arizona, Stone bắt đầu diễn xuất từ khi còn nhỏ, trong vở kịch The Wind in the Willows năm 2000. Ở tuổi thiếu niên, cô dời đến Los Angeles cùng mẹ và lần đầu xuất hiện trên truyền hình trong In Search of the New Partridge Family (2004). Dù vậy, đài VH1 không chọn phát sóng chương trình truyền hình thực tế này. Sau nhiều vai phụ, cô giành giải Young Hollywood cho phim đầu tay Superbad (2007) và thu hút sự chú ý tích cực của công chúng trong Zombieland (2009).
Phim hài dành cho thanh thiếu niên Easy A (2010) là vai chính diện đầu tiên của Stone, giúp cô giành đề cử cho giải BAFTA Rising Star và giải Quả cầu vàng cho "Nữ diễn viên phim ca nhạc hoặc phim hài xuất sắc nhất". Sau đó, cô góp mặt trong phim đạt thành công thương mại Crazy, Stupid, Love (2011) và vai phụ trong tác phẩm chính kịch được khen ngợi The Help (2011). Stone thu hút sự chú ý rộng rãi khi vào vai Gwen Stacy trong phim anh hùng The Amazing Spider-Man (2012) và phần tiếp theo năm 2014. Cô giành đề cử giải Oscar cho Nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất với vai diễn của một cô gái nghiện ma túy đang phục hồi trong phim hài kịch đen Birdman (2014). Cô lần đầu tham gia vở nhạc kịch Broadway Cabaret (2014–2015). Năm 2016, cô vào vai Mia Dolan trong tác phẩm nhạc kịch La La Land, mang về cho cô một giải Quả cầu vàng và Giải Oscar cho nữ diễn viên chính xuất sắc nhất.
Ngoài sự nghiệp diễn xuất, cô còn quảng bá nhiều sự kiện xã hội, bao gồm nâng cao nhận thức cộng đồng về căn bệnh ung thư vú.