stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Saxifraga nambulana

| Saxifraga nambulana> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Saxifragales
Họ (familia): Saxifragaceae
Chi (genus): Saxifraga
Loài (species): S. nambulana
Danh pháp hai phần
Saxifraga nambulana Harry Sm., 1958 
Saxifraga nambulana là một loài thực vật có hoa trong họ Saxifragaceae. Loài này được Harry Sm. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1958.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Saxifraga nambulana”. Truy cập ngày 25 tháng 8 năm 2013.
3.7 cm KwK 36

Pháo 3.7 cm KwK 36 L/45 lắp trên Panzer III
3.7 cm KwK 36 L/45(3.7 cm Kampfwagenkanone 36 L/45) là tên một loại pháo có cỡ nòng 3.7 cm của Đức Quốc Xã được dùng với khá nhiều loại biến thể và được dùng chính trong tăng Panzer III. Nó cũng được lắp vào các xe thiết giáp khác, hoạt động trong thế chiến II.
Phiên bản 3.7 cm KwK 36 L/45 được chế tạo từ pháo chống tăng hạng nhẹ 3.7 cm PaK 36.
Các loại đạn sử dụng

PzGr.39 (Đạn xuyên giáp)
PzGr.40 (Đạn xuyên giáp với hỗn hợp trong có cấu tạo cứng)
3.7 cm Sprgr.Patr.34 (Đạn nổ-HE)
Các loại xe thiết giáp sử dụng

SdKfz.141 Panzerkampfwagen III Ausf. A
SdKfz.141 Panzerkampfwagen III Ausf. D
SdKfz.141 Panzerkampfwagen III Ausf. F
Saint-Maixant, Gironde

| --- | --- |
 Saint-Maixant
Saint-Maixant

Hành chính
Quốc gia:  Pháp
Vùng: Nouvelle-Aquitaine
Tỉnh: Gironde
Quận: Langon
Tổng: Saint-Macaire
Xã (thị) trưởng: Jacques Conant (2001–2008)
Thống kê
Độ cao: 0–98 m (0–322 ft) (bình quân 20 m (66 ft)[chuyển đổi: tùy chọn không hợp lệ])
Diện tích đất1: 7,68 km2 (2,97 dặm vuông Anh)
Nhân khẩu2: 1.375  (2006)
 - Mật độ: 179/km2 (460/sq mi)
INSEE/Mã bưu chính: 33438/ 33490
1 Dữ liệu địa chính Pháp loại trừ các hồ và ao lớn hơn 1 km² (0.386 dặm vuông hoặc 247 acre) cũng như các cửa sông.
2 Dân số không tính hai lần: cư dân của nhiều xã (ví dụ, các sinh viên và quân nhân) chỉ tính một lần.
Saint-Maixant  là một xã thuộc tỉnh Gironde trong vùng Aquitaine tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 20mét trên mực nước biển.
Salacia congolensis

| Salacia congolensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Celastrales
Họ (familia): Celastraceae
Chi (genus): Salacia
Loài (species): S. congolensis
Danh pháp hai phần
Salacia congolensis De Wild. & T.Durand, 1899 
Salacia congolensis là một loài thực vật có hoa trong họ Dây gối. Loài này được De Wild. & T.Durand miêu tả khoa học đầu tiên năm 1899.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Salacia congolensis”. Truy cập ngày 28 tháng 8 năm 2013.
Thọ An Cố Luân Công chúa

| Cố Luân Thọ An công chúa 固倫壽安公主 |
| --- | --- |
Công chúa Đại Thanh 

Thông tin chung
Sinh: 12 tháng 5 năm 1826
Mất: 23 tháng 4 năm 1860
Phối ngẫu: Đức Mục Sở Khắc Trát Bố
Thân phụ: Thanh Tuyên Tông
Thân mẫu: Hiếu Toàn Thành Hoàng hậu
Cố Luân Thọ An Công chúa (chữ Hán: 固倫壽安公主; 12 tháng 5, 1826 - 23 tháng 4, 1860), thực ra phải gọi là Thọ An Cố Luân Công chúa (壽安固倫公主), Công chúa nhà Thanh, là Hoàng nữ thứ 4 nhưng là Đích trưởng nữ của Thanh Tuyên Tông Đạo Quang Đế.
Tiểu sử

Cố Luân Thọ An Công chúa sinh vào ngày 6 tháng 4 âm lịch năm Đạo Quang thứ 6 (1826), là Hoàng nữ trưởng thành duy nhất của Hiếu Toàn Thành Hoàng hậu. Do bà là Đích nữ do Hoàng hậu sinh ra, đồng thời cả ba người chị của bà đều qua đời khi còn nhỏ nên bà là Đích trưởng nữ của Đạo Quang Đế. Bà chính là em ruột của  Cố Luân Đoan Thuận Công chúa và là chị ruột của Hàm Phong Đế. Sinh mẫu của bà là Hiếu Toàn Thành Hoàng hậu rất được sủng ái, nhưng lại đột ngột qua đời vào năm Đạo Quang thứ 20 (1840), khi này bà được 14 tuổi, còn em trai bà khi đó chỉ khoảng 10 tuổi.
Năm Đạo Quang thứ 21 (1841), bà hạ giá lấy Đức Mục Sở Khắc Trát Bố (德穆楚克扎布), con trai của Nại Man bộ Quận vương A Hoàn Đô Ngoã Đệ Trát Bố (阿完都瓦第扎布) cai quản vùng Nại Man. Khi đó, Công chúa được ban tặng phong hiệu là Thọ An, vị hiệu là ["Cố Luân Công chúa"] - vị hiệu dành cho các Hoàng nữ do Hoàng hậu sinh ra.
Năm Đạo Quang thứ 24 (1844), quy định rằng về sau khi xưng hô Công chúa, phong hiệu viết ở đằng trước, mà "Cố Luân" cùng "Hòa Thạc" đều viết ở sau và chỉ ngay trước hai chữ Công chúa, tức [Mỗ mỗ Cố Luân Công chúa; 某某固伦公主] và [Mỗ mỗ Hòa Thạc Công chúa; 某某和硕公主]. Do đó, Cố Luân Thọ An Công chúa được cải sửa hiệu thành [Thọ An Cố Luân Công chúa].
Năm Hàm Phong thứ 10 (1860), Thọ An Công chúa qua đời khi 35 tuổi, được táng tại khu vực ngoại ô Bắc Kinh. Tháng 3, năm Đồng Trị nguyên niên (1862), Đức Mục Sở Khắc Trát Bố thỉnh cầu được cải táng mộ phần của Cố Luân Thọ An Công chúa nhưng không được Từ Hi Thái hậu và Từ An Thái hậu chấp nhận. Từ đó Đức Mục Sở Khắc Trát Bố không tái hôn và mất sau đó 5 năm.
Sakurazaka46

Japanese idol groupBản mẫu:SHORTDESC:Japanese idol group
| Sakurazaka46 |
| --- | --- |

Nguyên quán: Nhật Bản
Thể loại: J-pop
Năm hoạt động: Keyakizaka46: 2015–2020 Sakurazaka46: 2020–
Hãng đĩa: Sony Music
Hợp tác với: Nogizaka46 Hinatazaka46 Yoshimotozaka46

Thành viên

Website: www.sakurazaka46.com
Sakurazaka46 (櫻坂46, Sakurazaka46?  Sakurazaka Forty-six), trước đây là Keyakizaka46 (欅坂46, Keyakizaka46?  Keyakizaka Forty-six), là một nhóm nhạc nữ thần tượng Nhật Bản do Akimoto Yasushi quản lý. Nhóm được thành lập vào ngày 21 tháng 8 năm 2015 với tên gọi Keyakizaka46 được đặt tên theo tên đường Keyakizaka thuộc quận Roppongi, Minato, Tokyo. Nhóm được đổi tên thành Sakurazaka46 sau buổi biểu diễn vào ngày 13 tháng 10 năm 2020, nhóm được đặt tên theo đường Sakurazaka trong Roppongi Hills ở Minato, Tokyo. Đây là nhóm nhạc chị em đầu tiên của Nogizaka46.
Tính đến năm 2020, nhóm phát hành 9 đĩa đơn, 8 trong số đó đứng đầu Bảng xếp hạng đĩa đơn Oricon và Billboard Japan Hot 100. Nhóm cũng đã phát hành 3 album tổng hợp, một trong số đó được phát hành bởi Hiragana Keyakizaka46, một nhóm con tách thành Hinatazaka46. Ngoài ra, nhóm còn tổ chức nhiều chương trình tạp kỹ, chương trình phát thanh và phim truyền hình.
Lịch sử > 2015: Ra mắt & những bước tiến đầu tiên

Trước khi ra mắt với tên gọi Sakurazaka46, vào ngày 22 tháng 2 năm 2015, trong buổi diễn Nogizaka46 3rd Year Birthday Live tại Seibu Dome, Nogizaka46 thông báo kế hoạch tuyển thành viên thế hệ đầu tiên cho dự án mới. Tên nhóm mới được tiết lộ là Toriizaka46 (鳥居坂46, Toriizaka46?), được đặt tên theo khu vực Toriizaka ở quận Roppongi của Minato, Tokyo và tuyển thành viên từ ngày 28 tháng 7. Kì tuyển chọn cuối cùng được tổ chức vào ngày 21 tháng 8, cùng ngày ra mắt của Nogizaka46, 22 thành viên được chọn từ 22,509 thí sinh. Trong buổi họp báo ngay sau đó, đại diện uỷ ban Nogizaka, Yoshio Konno bất ngờ thông báo đổi tên nhóm thành Keyakizaka46; tuy nhiên không có lí do cụ thể.
Từ ngày 4 tháng 10, nhóm có chương trình truyền hình riêng vào mỗi Chủ Nhật với tên Keyakitte, Kakenai? (欅って、書けない?, Keyakitte, Kakenai??) trên TV Tokyo. Trong chương trình này, Sakurazaka46 thông báo thêm thành viên mới Nagahama Neru (長濱ねる, Nagahama Neru?) vào ngày 29 tháng 11, Nagahama đã vượt qua buổi thử giọng nhưng không tham gia do sự phản đối của cha mẹ cô. Cô làm thành viên của phân nhóm mới (thế hệ 2) Hiragana Keyakizaki46 (けやき坂46(ひらがなけやき), Hiragana Keyakizaki46?) (tên rút gọn là: Hiragana Keyaki) và quá trình tuyển thành viên cho phân nhóm mới cũng bắt đầu. Để phân biệt với phân nhóm mới, nhóm cũ (thế hệ 1) được gọi là Kanji Keyakizaka46.
Vào ngày 16 tháng 12, nhóm biểu diễn lần đầu tiên trên chương trình âm nhạc FNS Music Festival của kênh Fuji TV. Vị trí trung tâm của bài vũ đạo là Hirate Yurina (平手友梨奈, Hirate Yurina?), thành viên nhỏ tuổi nhất (14 tuổi) vào thời điểm đó.
Tranh cãi

Năm 2016, Keyakizaka46 (tên cũ của Sakurazaka46) bị Trung tâm Simon Wiesenthal chỉ trích vì mặc trang phục giống quân phục của quân đội phát xít Đức và yêu cầu nhà sản xuất cũng như Sony Music xin lỗi.
Đĩa nhạc > Đĩa đơn

| Số thứ tự> Số thứ tự.Keyakizaka46 | Tiêu đề> Tiêu đề.Keyakizaka46 | Ngày phát hành> Ngày phát hành.Keyakizaka46 | Xếp hạng cao nhất> JP Oricon.Keyakizaka46 | Xếp hạng cao nhất> JP Japan Hot 100.Keyakizaka46 | Doanh thu bán đĩa> Oricon.Keyakizaka46 | Doanh thu bán đĩa> Billboard JAPAN.Keyakizaka46 | Chứng nhận > Chứng nhận .Keyakizaka46 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | "Silent Majority" (サイレントマジョリティー, "Silent Majority"?) | 6 tháng 4 năm 2016 | 1 | 1 | ¥446.130 |  |  RIAJ: 2×Bạch kim Bạch kim (điện tử)  |
| 2 | "Sekai ni wa Ai Shika Nai" (世界には愛しかない, "Sekai ni wa Ai Shika Nai"?) | 10 tháng 8 năm 2016 | 1 | 1 | ¥453.539 | ¥484.102  |  RIAJ: Bạch kim |
| 3 | "Futari Saison" (二人セゾン, "Futari Saison"?) | 30 tháng 11 năm 2016 | 1 | 1 | ¥617,936 | ¥685.018 |  RIAJ: 2× Bạch kim Vàng (điện tử)  |
| 4 | "Fukyōwaon" (不協和音, "Fukyōwaon"?) | 5 tháng 4 năm 2017 | 1 | 1 | ¥790.103 | ¥824.896 |  RIAJ: 3× Bạch kim Vàng (điện tử)  |
| 5 | "Kaze ni Fukarete mo" (風に吹かれても, "Kaze ni Fukarete mo"?) | 25 tháng 10 năm 2017 | 1 | 1 | ¥831.877 | ¥911.977 |  RIAJ: 3× Bạch kim Vàng (điện tử)  |
| 6 | "Glass wo Ware!" (ガラスを割れ!, "Glass wo Ware!"?) | 7 tháng 3 năm 2018 | 1 | 1 | ¥1.019.678 | ¥1.086.387 |  RIAJ: 1 triệu  |
| 7 | "Ambivalent" (アンビバレント, "Ambivalent"?) | 15 tháng 8 năm 2018 | 1 | 1 | ¥876.237 | ¥1.005.733 |  |
| 8 | "Kuroi Hitsuji" (黒い羊, "Kuroi Hitsuji"?) | 27 tháng 2 năm 2019 | 1 | 1 | ¥750,382 | - | - |
| 9 | "Dare ga Sono Kane wo Narasu no ka?" (誰がその鐘を鳴らすのか？, "Dare ga Sono Kane wo Narasu no ka?"?) | 21 tháng 8 năm 2020 |  |  |  |  |  |
Sakurazaka46
| 1 | Nobody's fault | 9 tháng 12 năm 2020 |  |  |  |  |  |
Đĩa nhạc > Album tổng hợp

| Tiêu đề | Thông tin | Xếp hạng cao nhất> Oricon  | Doanh thu Oricon | Doanh thu Billboard Nhật Bản | Chứng nhận |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Masshirona Mono wa Yogoshitaku Naru (真っ白なものは汚したくなる, Masshirona Mono wa Yogoshitaku Naru?) |  Ngày phát hành: 19 tháng 7 năm 2017  Hãng đĩa: Sony Music  Định dạng: Đĩa CD, nhạc số | 1 |  ¥394.892 |  ¥397.474 |  RIAJ: Bạch kim |
Phim & Chương trình truyền hình > Chương trình và phim truyền hình

Keyakitte, Kakenai? (欅って、書けない?, Keyakitte, Kakenai??) (TV Tokyo, 4 tháng 10 năm 2015 –)
KeyaBingo! (NTV, 5 July – ngày 26 tháng 9 năm 2016)
Tokuyama Daigorō o Dare ga Koroshitaka? (徳山大五郎を誰が殺したか?, Tokuyama Daigorō o Dare ga Koroshitaka??) (TV Tokyo, 17 tháng 7 – 2 tháng 10 năm 2016)
KeyaBingo! 2 (NTV, 9 tháng 1 năm 2017 – 27 tháng 3 năm 2017)
Zankokuna Kankyakotachi
KeyaBingo!3 (NTV, 17 tháng 7 – 25 tháng 9 năm 2017)
Re:Mind (TV Tokyo & Netflix, tháng 10 năm 2017)
Hiragana Oshi (ひらがな推し) (TV Tokyo, 8 tháng 4 năm 2018 –)
KeyaBingo!4 Hiragana Keyakitte Nani? (KEYABINGO!4 ひらがなけやきって何？) (NTV, 16 tháng 4 năm 2018 –)
Phim & Chương trình truyền hình > Chương trình radio

Keyakizaka46 no All Night Nippon (Nippon Broadcasting System, 5 tháng 1 năm 2016)
Keyakizaka46 no All Night Nippon R (欅坂46のオールナイトニッポンR, Keyakizaka46 no All Night Nippon R?) (Nippon Broadcasting System, 31 tháng 1, 28 tháng 2, và 27 tháng 3 năm 2016)
Keyakizaka46 Kochira Yūrakuchō Hoshizora Hōsōkyoku (Nippon Broadcasting System, 2016-)
Giải thưởng

Dưới đây là bảng giải thưởng tiêu biểu của nhóm
| Năm | Lễ trao giải | Giải thưởng | Đề cử | Kết quả |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2016 | Yahoo Japan Search Grand Prix | Idol Group Award |  | Đoạt giải |
| 2017 | Giải thưởng Japan Gold Disc lần thứ 31 | New Artist of the Year |  | Đoạt giải |
| 2017 | Giải thưởng V Chart lần thứ 5 | Top New Artist Award (Japan) |  | Đoạt giải |
| 2017 | Giải thưởng Yahoo Japan Search Grand Prix | Idol Group Award |  | Đoạt giải |
| 2017 | Giải thưởng Japan Record lần thứ 59 | Excellent Work Award | Kaze ni Fukarete mo | Đoạt giải |
| 2017 | Giải thưởng Japan Cable lần thứ 50 | Excellent Music Award | Kaze ni Fukarete mo | Đoạt giải |
| 2017 | MTV VMAJ | Best Buzz Award |  | Đoạt giải |
| 2018 | Giải thưởng Japan Record lần thứ 60 | Excellent Work Award | Ambivalent | Đoạt giải |
| 2018 | MTV VMAJ | Best MV of Japanese Group | Ambivalent | Đoạt giải |
| 2018 | Giải thưởng CD shop lần thứ 10 | Finalist Award | Masshiro na Mono wa Yogoshitaku naru | Đoạt giải |
| 2018 | Giải thưởng Shogakukan DIME Trend lần thứ 31 | Best Character Award |  | Đoạt giải |
| 2019 | MTV VMAJ | Best MV of Japanese Group | Kuroi Hitsuji | Đoạt giải |
| 2019 | Giải thưởng Japan Record lần thứ 61 | Excellent Work Award | Kuroi Hitsuji | Đoạt giải |
| 2021 | MTV Europe Music Awards | Best Japanese Act | style="background: #99FF99; color: black; vertical-align: middle; text-align: center; " class="yes table-yes2"|Đoạt giải |  |
Logo của Keyakizaka46
Scandolara Ripa d'Oglio

Scandolara Ripa d'Oglio là một đô thị ở tỉnh Cremona, vùng Lombardia của Italia, có vị trí cách khoảng 80 km về phía đông nam của Milan và khoảng 13 km về phía đông bắc của Cremona. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 640 người và diện tích là 5,7 km².
Scandolara Ripa d'Oglio giáp các đô thị: Alfianello, Corte de' Frati, Gabbioneta-Binanuova, Grontardo, Seniga.
Xã Casa, Quận Perry, Arkansas

| Xã Casa Casa Township |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
 Vị trí quận Perry trong tiểu bang Arkansas ở Hoa Kỷ
Xã Casa
Quốc gia: Hoa Kỳ
Tiểu bang: Arkansas
Quận: Quận Perry
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 520
Múi giờ: CST (UTC-5)
 • Mùa hè (DST): CDT (UTC-4)
Xã Casa (tiếng Anh: Casa Township) là một xã thuộc quận Perry, tiểu bang Arkansas, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 520 người.
Chú thích

↑  “2010 Census Gazetteer Files”. Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ. Truy cập ngày 13 tháng 10 năm 2012.
Saxifraga nanella

| Saxifraga nanella> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Saxifragales
Họ (familia): Saxifragaceae
Chi (genus): Saxifraga
Loài (species): S. nanella
Danh pháp hai phần
Saxifraga nanella Engl. & Irmsch., 1914 
Saxifraga nanella là một loài thực vật có hoa trong họ Saxifragaceae. Loài này được Engl. & Irmsch. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1914.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Saxifraga nanella”. Truy cập ngày 25 tháng 8 năm 2013.
Quận Rice, Minnesota

Quận Rice là một quận thuộc tiểu bang Minnesota, Hoa Kỳ.
Quận này được đặt tên theo. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số người. Quận lỵ đóng ở.
Địa lý

Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.
Thác Máu

"Thác máu", 2006
Blood Falls, chân chủa Taylor Glacier,  2013
Thác Máu là một dòng chảy của một dòng nước mặn nhiễm oxit sắt(III) diễn ra ở doi đất nhô ra của sông băng Taylor lên bề mặt phủ trắng băng tuyết của Hồ Tây Bonney trong thung lũng Taylor thuộc các thung lũng khô McMurdo tại Victoria Land, Đông Nam Cực.
Nước có độ mặn cao giàu chất sắt nước thỉnh thoảng phun lên từ các vết nứt nhỏ trong các thác băng. Các nguồn nước mặn là một hồ ở dưới mặt băng kích thước chưa biết nằm dưới khoảng 400 mét băng có cự ly vài km từ điểm thoát ra tại Thác Máu.
Các trầm tích đỏ đã được nhà địa chất học Úc Griffith Taylor phát hiện vào năm 1911, là người đầu tiên khám phá thung lũng mang tên ông. Những nhà tiên phong khám phá Nam Cực tiên cho rằng màu đỏ là do có tảo đỏ, nhưng sau đó nó đã được chứng minh chỉ là do sự hiện diện của sắt oxit. Các nhà khoa học đã phát hiện ra toàn bộ Thác Máu là một hệ sinh thái của vi khuẩn cổ bị mắc kẹt qua hàng thiên niên kỉ dưới lòng đất, mà không có các chất dinh dưỡng nuôi dưỡng chúng đến từ thế giới bên ngoài. Phân tích mẫu nước gồm có hóa chất và vi sinh vật, các nhà khoa học khẳng định đây là hệ sinh thái của vi khuẩn tự dưỡng hiếm có dưới bề mặt sông băng.
Khi khí hậu thay đổi và biển rút lui, một hồ nước mặn đã chiếm thung lũng. Sắt có chứa muối từ nước biển đọng lại trong đáy hồ. Nhiệt độ của nước trong hồ là -5 độ C, nước rất mặn. Độ mặn gấp 2 đến 3 lần so với nước biển bình thường. Chính vì vậy mà nó không bao giờ đóng băng, nước chỉ có thể từ từ thẩm thấu vào băng khiến cho chúng có sắc đỏ đặc biệt. Thác Máu là một sông băng gỉ giàu chất sắt.
Mẫu nước có ít nhất 17 loại vi khuẩn khác nhau và không có oxy. Nhưng chúng vẫn sống, vẫn tồn tại trong một môi trường khắc nghiệt với một nhiệt độ cực thấp và ánh sáng mặt trời cũng không thể xuyên qua cả một lớp băng dày nhiều tầng của dòng sông băng Taylor để chiếu ánh nắng xuống mặt hồ, nằm sâu 400 m bên dưới. Duy chỉ có chất sắt và các hợp chất lưu huỳnh là nguồn năng lượng cơ bản nuôi sống cộng đồng vi khuẩn cổ tồn tại qua hàng triệu năm nay. Nhưng một vết nứt ở sông băng khiến cho hồ nước ở dưới mặt băng chảy ra, tạo thành thác mà không làm ô nhiễm hệ sinh thái bên trong hồ.
Thái Nguyên, Sơn Tây

Đối với các định nghĩa khác, xem Thái Nguyên (định hướng).
| Thái Nguyên 太原市 |
| --- | --- |
—  Địa cấp thị  —
Thành phố Thái Nguyên
 
Đông tháp Chùa Vĩnh Phúc, nhìn từ Tây tháp.
 
 Vị trí Thái Nguyên (đỏ) tại Trung Quốc
Thái Nguyên
Tọa độ: 37°52′10″B 112°33′37″Đ﻿ / ﻿37,86944°B 112,56028°Đ﻿ / 37.86944; 112.56028 
Quốc gia:  Trung Quốc
Tỉnh: Sơn Tây
Diện tích
 • Tổng cộng: 6.959 km2 (2,687 mi2)
Dân số (2011)
 • Tổng cộng: 4.235.400
 • Mật độ: 610/km2 (1,600/mi2)
Múi giờ: Giờ tiêu chuẩn Trung Quốc (UTC+8)
030000 
Mã điện thoại: 351 
Thành phố kết nghĩa: Chemnitz, Launceston, Himeji, Hyōgo, Newcastle trên sông Tyne, Syktyvkar, Douala, Liège 
Trang web: www.taiyuan.gov.cn
Thái Nguyên (tiếng Trung Quốc: 太原; Bính âm Hán ngữ: Tàiyuán; Wade-Giles: T'ai-yüan) là tỉnh lỵ của tỉnh Sơn Tây, Trung Quốc. Thái Nguyên được mệnh danh là "cửu triều cổ đô", Thái Nguyên là một trong những thành thị có số hạng mục di sản văn hoá nhiều nhất. Ngoài ra, Thái Nguyên còn là "thành thị lữ du ưu tú Trung Quốc", "thành thị viên lâm quốc gia", "danh thành văn hoá lịch sử". Thái Nguyên nằm ở bắc bộ bồn địa Tấn Trung, dựa lưng vào Nhị Long Sơn, sông Phần chảy qua thành phố từ phía bắc. Thái Nguyên được xác định là một cơ sở của ngành vật liệu mới và chế tạo tiên tiến tại Trung Quốc.
Lịch sử

Thái Nguyên là một cố đô do Triệu Giản Tử xây dựng vào khoảng năm 500 trước Công Nguyên, tên là Tấn Dương (晉陽). Tên của nó được đổi thành Thái Nguyên dưới triều đại nhà Tần. Có rất nhiều vị vua đã đến thành phố này, bởi vậy, thành phố còn được gọi là "Long Thành".
Một thành phố mới được xây năm 362 sau Công Nguyên mà sau này được kết nối với thành phố cũ vào thời nhà Đường năm 733 sau Công Nguyên.
Vào năm 617 sau Công Nguyên, Lý Uyên và con trai Lý Thế Dân khởi nghĩa chống lại nhà Tùy, và thành lập triều đại nhà Đường.
Công trình cổ nhất của Thái Nguyên là Thánh Mẫu điện (聖母殿), được xây vào năm 1023 và sửa lại năm 1102.
Thành phố đã từng chịu nhiều trận lũ lụt nặng nề vào các năm: 453 TCN, 969, và bị chiến tranh tàn phá vào năm 1125.
Vào thời nhà Minh, tường thành Thái Nguyên đã được dựng lại (năm 1568).
Địa lý

Thái Nguyên nằm giữa 111°30' đông và 113°09' bắc, tại cực bắc của cao nguyên Hoàng Thổ. Diện tích thành phố là 6.988 km².
Sông Phần, một chi lưu của Hoàng Hà, chảy từ phía bắc xuống phía nam trong thành phố, với năm cây cầu nối bờ đông và bờ tây của thành phố.
Địa lý > Tài nguyên thiên nhiên

Thái Nguyên có nhiều tài nguyên thiên nhiên như than đá, sắt , đá cẩm thạch , silic, bôxít , đá vôi , than chì , thạch anh , phốt pho , thạch cao , mica , đồng và vàng . Nó thúc đẩy sản xuất than, sắt, silica và đá cẩm thạch . Thành phố vệ tinh phía tây Gujiao là nơi sản xuất than luyện kim lớn nhất ở Trung Quốc. Quần thể cây ở Thái Nguyên chủ yếu là rừng lá kim , thông , thông trắng , vân sam, và cây bách .
Hành chính

| Bản đồ hành chính Thái Nguyên |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
  TiểuĐiếm Trạch Nghênh Hạnh Hoa Lĩnh Tiêm Thảo Bình Vạn Bách Lâm Tấn Nguyên Thanh Từ Dương Khúc Lâu Phàn Cổ Giao  
| Mã hành chính | Tên Hán-Việt | Hán tự | Bính âm | Diện tích (km²) | Trụ sở chính quyền | Mã bưu chính | Phân cấp hành chính | Phân cấp hành chính | Phân cấp hành chính | Phân cấp hành chính | Phân cấp hành chính |
| Mã hành chính | Tên Hán-Việt | Hán tự | Bính âm | Diện tích (km²) | Trụ sở chính quyền | Mã bưu chính | Nhai đạo | Trấn | Hương | Cư ủy hội | Thôn ủy hội |
| 140105 | Tiểu Điếm khu | 小店区 | Xiǎodiàn Qū | 292,21 | Tiểu Điếm nhai đạo | 030000 | 6 | 1 | 2 | 105 | 62 |
| 140106 | Nghênh Trạch khu | 迎泽区 | Yíngzé Qū | 102,65 | Liễu Hạng nhai đạo | 030000 | 6 | 1 |  | 95 | 19 |
| 140107 | Hạnh Hoa Lĩnh khu | 杏花岭区 | Xìnghuālǐng Qū | 145,53 | Cự Luân nhai đạo | 030000 | 10 |  | 2 | 114 | 32 |
| 140108 | Tiêm Thảo Bình khu | 尖草坪区 | Jiāncǎopíng Qū | 298,42 | Sài Thôn nhai đạo | 030000 | 9 | 2 | 3 | 58 | 85 |
| 140109 | Vạn Bách Lâm khu | 万柏林区 | Wànbǎilín Qū | 286,31 | Thiên Phong nhai đạo | 030000 | 14 |  | 1 | 102 | 50 |
| 140110 | Tấn Nguyên khu | 晋源区 | Jìnyuán Qū | 290,72 | Tấn Nguyên nhai đạo | 030000 | 3 | 3 |  | 24 | 85 |
| 140121 | Thanh Từ huyện | 清徐县 | Qīngxú Xiàn | 608,00 | Thanh Nguyên trấn | 030400 |  | 4 | 5 | 24 | 188 |
| 140122 | Dương Khúc huyện | 阳曲县 | Yángqū Xiàn | 2070,67 | Hoàng Trại trấn | 030100 |  | 4 | 6 | 5 | 124 |
| 140123 | Lâu Phàn huyện | 娄烦县 | Lóufán Xiàn | 1288,85 | Lâu Phàn trấn | 030300 |  | 3 | 5 | 6 | 143 |
| 140181 | Cổ Giao thị | 古交市 | Gǔjiāo Shì | 1526,59 | Đông Khúc nhai đạo | 030200 | 4 | 3 | 7 | 37 | 146 |
| 140100 | Toàn thành phố |  |  | 6909,96 | Hạnh Hoa Lĩnh | 030000 | 52 | 21 | 31 | 570 | 934 |
Dân cư

| Tên> Tên.Tên.Tổng |  > Nhân khẩu thường trú(tháng 11 năm 2010)..Tỷ lệ (%) |  > Nhân khẩu thường trú(tháng 11 năm 2010)..mật độ (người/km²) |  > Nhân khẩu thường trú(tháng 11 năm 2010).. |  > Nhân khẩu hộ tịch (cuối 2010).Nhân khẩu hộ tịch (cuối 2010). |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Toàn thành phố | 4.201.591 | 100 | 608,05 | 3.654.990 |
| Tiểu Điếm | 804.537 | 19,15 | 2.753,25 | 618.426 |
| Nghênh Trạch | 601.112 | 14,31 | 5.855,85 | 522.275 |
| Hạnh Hoa Lĩnh | 634.482 | 15,10 | 4.359,93 | 586.415 |
| Tiêm Thảo Bình | 415.705 | 9,89 | 1.393,01 | 359.030 |
| Vạn Bách Lâm | 749.255 | 17,83 | 2.616,97 | 563.843 |
| Tấn Nguyên | 221.431 | 5,27 | 761,67 | 200.149 |
| Thanh Từ | 343.861 | 8,18 | 565,56 | 313.120 |
| Dương Khúc | 120.228 | 2,86 | 58,06 | 145.729 |
| Lâu Phàn | 105.841 | 2,52 | 82,12 | 125.127 |
| Cổ Giao | 205.139 | 4,88 | 134,38 | 220.876 |
Theo số liệu cuộc Tổng điều tra Nhân khẩu toàn quốc lần thứ 6, Thái Nguyên có 4,2 triệu nhân khẩu thường trú, trong đó nam là 2,152 triệu người, nữ là 2,05 triệu người. Về độ tuổi, có 567 nghìn người trong độ tuổi 0-14, chiếm 13,49%; 3,3 triệu người trong độ tuổi từ 15-64, chiếm 78,58%; 333 nghìn người trên 65 tuổi, chiếm 7,93%. Theo cuộc điều tra này, Thái Nguyên có 988.552 nhân khẩu có trình độ đại học. Theo một điều tra khác, Thái Nguyên vào năm 2010 có 3,02 triệu nhân khẩu phi nông nghiệp, đứng thứ 22 tại Trung Quốc, và đứng thứ 2 tại khu vực trung bộ Trung Quốc. Tại Thái Nguyên, phương ngữ cơ bản của cư dân thành thị là "Thái Nguyên thoại" thuộc "Tịnh châu phiến" của tiếng Tấn, hình thành từ thế kỷ 20 đến nay trên cơ sở thổ ngữ địa phương cộng thêm ảnh hưởng từ phương ngữ của di dân ngoại lai và tiếng Phổ thông.
Kinh tế

GDP đầu người năm 2003 là 12.821 NDT (1.550 USD), xếp thứ 171/659 thành phố Trung Quốc. Năm 2005, GDP danh nghĩa của thành phố này là 89,55 tỷ NDT, tăng 14,7% so với năm trước. Giá trị các ngành công nghiệp sơ khai, sản xuất và dich vụ của Thái Nguyên trị giá lần lượt 2 tỷ NDT, 43,07 tỷ NDT, và 44,48 tỷ NDT. 
Nhiều công ty lớn cũng đặt trụ sở tại Thái Nguyên như Công ty TNHH Thép Thái Nguyên. 
 Lưu trữ 2006-02-18 tại Wayback Machine
Du lịch

Các điểm du lịch tại Thái Nguyên bao gồm :
Tấn từ (đền thờ họ Tấn)
Chùa Song Tháp
Chùa Sùng Thiện
Núi Thiên Long
Núi Quật Vi
Viện bảo tàng Sơn Tây
Thành phố kết nghĩa

Thái Nguyên kết nghĩa với thành phố Newcastle của Anh.
Các trường đại học cao đẳng

Đại học Nông nghiệp Sơn Tây (山西农业大学)
Học viện Trung Y Sơn Tây (山西中医学院)
Đại học Y khoa Sơn Tây (山西医科大学)
Đại học Sư Phạm Sơn Tây (山西师范大学)
Đại học Sơn Tây (山西大学)
Đại học Kinh tế Tài chính Sơn Tây (山西财经大学)
Học viện Sư Phạm Thái Nguyên (太原师范学院)
Đại học Khoa học Công nghệ Thái Nguyên (太原科技大学)
Đại học Công nghệ Thái Nguyên (太原理工大学)