stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Astragalus layneae

| Astragalus layneae |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Fabales
Họ (familia): Fabaceae
Chi (genus): Astragalus
Loài (species): A. layneae
Danh pháp hai phần
Astragalus layneae Greene 
Astragalus layneae là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được Greene miêu tả khoa học đầu tiên.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Astragalus layneae”. Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2013.
Sitophora

| Sitophora> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Chi (genus): Sitophora
Sitophora là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.
Trần Hiệp

| Trần Hiệp陈洽 |
| --- | --- |
Tên chữ: Thúc Viễn
Thụy hiệu: Tiết Mẫn
Thông tin cá nhân
Sinh: 1370
Mất: 
Thụy hiệu: Tiết Mẫn
Ngày mất: 1426
Nguyên nhân mất: tử trận
 
Giới tính: nam
Nghề nghiệp: chính khách
Quốc tịch: nhà Minh
x • t • 
Trần Hiệp (chữ Hán: 陈洽, 1370–1426), tự Thúc Viễn, người huyện Vũ Tiến, quan viên nhà Minh, tử trận khi trấn áp khởi nghĩa Lam Sơn tại Việt Nam.
Cuộc đời và sự nghiệp

Hiệp từ nhỏ ra sức học tập, cùng anh trai Tế, em trai Tuấn đều có tiếng tăm. Trong những năm Hồng Vũ, nhờ giỏi thư pháp mà được tiến làm Binh khoa cấp sự trung. Thường phụng mệnh duyệt quân, ai mắc lỗi lập tức nhận ra ngay. Người nào tái phạm, liền quát mắng đuổi đi. Minh Thái Tổ khen ngợi tài năng của Hiệp, ban áo dệt vàng. Cha của Hiệp đi thú ở Ngũ Khai vệ  rồi mất, ông bỏ quan đi nhận tang. Bấy giờ đường sá xa xôi, lại bị người Man ngăn trở, Hiệp mạo hiểm lên đường, vác hài cốt của cha đem về. Thời Kiến Văn đế, nhờ thượng thư Như Trường tiến cử, được khởi dụng làm Văn tuyển lang trung.
Minh Thành Tổ lên ngôi, được thăng làm Lại Bộ hữu thị lang, đổi làm Đại Lý khanh. Khi nhà Minh tấn công nhà Hồ ở An Nam, mệnh cho Hiệp đi Quảng Tây, cùng Hàn Quan tuyển sĩ tốt tòng chinh. Khi đại quân xuất phát, mệnh cho Hiệp làm Tán quân vụ, nắm việc quản lý lương hướng. Dẹp xong nhà Hồ, được chuyển làm Lại Bộ tả thị lang. Khi ấy Hoàng Phúc nắm việc 2 tư Bố chánh (dân sự), Án sát (hình sự), còn Hiệp sát hạch công tội của tướng sĩ, cắt đặt thổ quan, kiểm tra tình hình lương thực, làm việc rõ ràng, quyết đoán và trôi chảy. Sau khi về triều, được kiêm việc của Lễ bộ và Công bộ. Năm Vĩnh Lạc thứ 7 (1409), trở lại Việt Nam giúp Trương Phụ trấn áp Hậu Trần Giản Định Đế. Việc xong, lại theo đế bắc chinh Mông Cổ, cùng Phụ luyện binh ở tái ngoại. Năm thứ 9 (1411), lại theo Phụ trấn áp Hậu Trần Trùng Quang đế. Ở Việt Nam 5 năm, được tiến làm Binh bộ thượng thư, tiếp tục làm Tán quân sự cho Lý Bân.
Sau khi Minh Nhân Tông triệu Hoàng Phúc về, lấy Hiệp nắm 2 tư Bố, Án, vẫn tham mưu quân vụ. Trung quan Mã Kỳ tham bạo, Hiệp không thể khống chế, khiến người Việt nổi dậy khắp nơi. Hiệp cho rằng Vinh Xương bá Trần Trí, đô đốc Phương Chánh trì hoãn việc đánh dẹp nổi khởi nghĩa Lam Sơn, dâng sớ đề nghị cần gấp tiêu diệt nghĩa quân. Vì thế đế ban sắc trách cứ bọn Trí, ra lệnh tiến quân, dẫn đến thất bại ở châu Trà Long. Đế bèn tước quan chức của Trí, Chánh, mệnh cho Thành Sơn hầu Vương Thông thay thế, vẫn lấy Hiệp làm Tán quân sự. Tháng 9 ÂL năm Tuyên Đức đầu tiên (1426), Thông đến Việt Nam. Tháng 11 ÂL, Thông tiến quân đến huyện Ứng Bình (nhà Trần gọi là Ứng Thiên), nhắm đến Ninh Kiều . Hiệp cùng chư tướng nói địa thế hiểm ác, sợ có mai phục, nên dừng quân dò xét. Thông không nghe, xua quân thẳng tiến, sa vào bãi lầy. Phục binh Lam Sơn nổi dậy, quân Minh đại bại. Hiệp thúc ngựa xông lên, bị thương nặng ngã ngựa. Bộ hạ đỡ dậy đưa về, Hiệp trợn mắt mắng rằng: "Ta làm đại thần của nước nhà, ăn lộc 40 năm, báo quốc vào ngày hôm nay, không nên ham sống." Gượng vung đao giết thêm vài người, rồi tự cắt cổ . Việc được báo về, Minh Tuyên Tông than rằng: "Đại thần đem thân tuẫn quốc, một đời được mấy người!?"
Được tặng thiếu bảo, thụy là Tiết Mẫn. Con là Xu được nhận chức Hình khoa cấp sự trung...
Chú thích

↑  Năm sinh dựa theo Trần Mộng Hùng, tlđd
↑  Nay là huyện Vũ Tiến, địa cấp thị Thường Châu, Giang Tô
↑  Nay là huyện Lê Bình, châu tự trị Kiềm Đông Nam, Quý Châu
↑  Nay thuộc huyện Chương Mỹ, Hà Nội
↑  Sử Việt đều chép giản lược rằng Trần Hiệp cũng như các tướng Minh khác bị giết tại trận
| Chức vụ chính trị  |
| --- | --- | --- |
| Tiền nhiệm Hoàng Phúc | Giao Chỉ bố chính sử, án sát sử 1424 – 1426 | Không có |
Aster silenifolius

| Aster silenifolius> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Asterales
Họ (familia): Asteraceae
Chi (genus): Aster
Loài (species): A. silenifolius
Danh pháp hai phần
Aster silenifolius Turcz., 1836 
Aster silenifolius là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Turcz. mô tả khoa học đầu tiên năm 1836.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Aster silenifolius”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.
Sadıklı, Şereflikoçhisar

| Sadıklı |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
SadıklıVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Ankara
Huyện: Şereflikoçhisar
Dân số (2011)
 • Tổng cộng: 135 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Mã bưu chính: 06950 
Mã điện thoại: 312 
Sadıklı là một xã thuộc huyện Şereflikoçhisar, tỉnh Ankara, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 135 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Ankara”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Bản gốc lưu trữ ngày 13 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 30 tháng 8 năm 2012.
Asynarchus iteratus

| Asynarchus iteratus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Trichoptera
Họ (familia): Limnephilidae
Chi (genus): Asynarchus
Loài (species): A. iteratus
Danh pháp hai phần
Asynarchus iteratus R McLachlan, 1880 
Asynarchus iteratus là một loài Trichoptera trong họ Limnephilidae.Loài này được tìm thấy ở miền Cổ bắc và miền Tân bắc.
Biscutella lamottei

| Biscutella lamottei> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Brassicales
Họ (familia): Brassicaceae
Chi (genus): Biscutella
Loài (species): B. lamottei
Danh pháp hai phần
Biscutella lamottei Jord., 1864 
Biscutella lamottei là một loài thực vật có hoa trong họ Cải. Loài này được Jord. mô tả khoa học đầu tiên năm 1864.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Biscutella lamottei”. Truy cập ngày 9 tháng 6 năm 2013.
Thuật toán tất định

Trong khoa học máy tính, thuật toán tất định là một thuật toán có đầu ra (output) hoàn toàn có thể dự đoán được (xác định được) qua đầu vào (input), và máy chạy thuật toán đó luôn thực hiện các phép tính toán như nhau và có cùng một chuỗi trạng thái. Cho đến hiện tại, thuật toán tất định là loại thuật toán được nghiên cứu và được nhiều người quen thuộc nhất, cũng như là một trong các loại thuật toán thiết thực nhất, bởi lẽ loại thuật toán này có thể thực thi hiệu quả được trên các máy thực.
Nói ngắn gọn, tính tất định của thuật toán có nghĩa là:
Nếu input giống nhau trên mỗi lần chạy, luôn có cùng một output
Thời gian chạy, lượng bộ nhớ và tài nguyên cần thiết là như nhau trên mỗi lần chạy nếu input là giống nhau.
Định nghĩa chính thức

Thuật toán tất định có thể được định nghĩa theo máy trạng thái: một trạng thái mô tả đặc điểm của một máy đang hoạt động tại một thời điểm cụ thể trong thời gian chạy. Các máy trạng thái chuyển đổi rời rạc từ trạng thái này sang trạng thái khác. Ngay sau khi nhận đầu vào, máy nằm ở trạng thái ban đầu hay trạng thái khởi động. Nếu máy mang tính tất định, thì từ thời điểm này trở đi, trạng thái hiện tại của nó xác định trạng thái kế tiếp mà nằm trong tập trạng thái được định trước. Lưu ý rằng máy tất định vẫn có thể không dừng được hoặc kết thúc, do đó không có kết quả đầu ra.
Các ví dụ cụ thể của máy trừu tượng tất định gồm máy Turing mang tính xác định và máy tự động hữu hạn xác định.
Nguyên nhân làm cho thuật toán không xác định?

Một loạt các yếu tố khác nhau có thể khiến cho hành vi thuật toán không xác định được, hoặc bất định:
Thuật toán sử dụng trạng thái bên ngoài mà không phải là đầu vào, như đầu vào của người dùng, biến toàn cục, giá trị bộ đếm thời gian phần cứng hoặc là giá trị ngẫu nhiên hoặc dữ liệu lưu trên ổ đĩa.
Thuật toán nhạy cảm với thời gian, ví dụ nếu thuật toán có nhiều bộ xử lý ghi cùng lúc vào cùng một dữ liệu. Trong trường hợp này, thứ tự mà mỗi bộ xử lý ghi dữ liệu sẽ ảnh hưởng đến kết quả.
Lỗi phần cứng làm cho trạng thái của thuật toán thay đổi theo cách không lường trước được.
Mặc dù các chương trình trong thực tế hiếm khi thực sự tất định, nhưng con người hoặc chương trình khác dễ dàng suy ra hơn về trạng thái của chương trình đó. Vì lý do này, hầu hết các ngôn ngữ lập trình và đặc biệt là các ngôn ngữ lập trình hàm nỗ lực ngăn chặn các sự kiện trên xảy ra hoặc xảy ra trong điều kiện kiểm soát.
Sự phổ biến của các bộ vi xử lý đa lõi đã dẫn đến sự quan tâm đến tính xác định trong lập trình song song và những thách thức của tính không xác định đã được tài liệu hóa một cách đầy đủ. Nhiều công cụ đã được phát triển để giúp đối phó với deadlocks và điều kiện đua.
Điểm bất lợi của sự tất định

Trong một số trường hợp, hành vi không xác định của chương trình là có lợi. Chẳng hạn như chương trình chia bài trong trò chơi blackjack phải khiến người chơi không thể dự đoán trước - ngay cả khi mã nguồn của chương trình là mở. Việc sử dụng một bộ tạo số giả ngẫu nhiên thường không đủ đảm bảo để người chơi không dự đoán được kết quả của việc chia bài. Một con bạc thông minh có thể đoán chính xác những con số bộ sinh tạo ra và do đó biết trước toàn bộ các lá bài trong canh bạc trước khi ván bài bắt đầu, cho phép hắn ăn gian. Những vấn đề này có thể được phòng tránh một phần nào đó thông qua việc sử dụng bộ sinh số giả ngẫu nhiên an toàn mật mã, nhưng việc sử dụng nguồn ngẫu nhiên không thể đoán trước để khởi động bộ sinh vẫn rất cần thiết, mà nguồn ngẫu nhiên này có thể được tạo bởi bộ sinh số ngẫu nhiên phần cứng.
Lưu ý rằng đáp án phủ định của bài toán P so với NP không ngụ ý về mặt lý thuyết rằng các chương trình với kết quả không xác định là hiệu quả hơn những chương trình có kết quả tất định. Lớp độ phức tạp NP có thể được định nghĩa mà không cần tham khảo đến tính không xác định qua việc sử dụng định nghĩa dựa trên xác minh.
Hạng mục tất định trong ngôn ngữ lập trình > Mercury

Ngôn ngữ lập trình hàm luận lý này tạo ra các phân loại tất định khác nhau cho các chế độ khác nhau.
Hạng mục tất định trong ngôn ngữ lập trình > Haskell

Haskell cung cấp một số cơ chế:
Hạng mục tất định trong ngôn ngữ lập trình > Haskell > không xác định hoặc dấu hiệu Fail

Kiểu dữ liệu Maybe và Either bao gồm dấu hiệu thành công trong kết quả.
phương thức fail của lớp Monad, xem ngoại lệ là báo hiệu thất bại.
Đơn nguyên Maybe và MaybeT có thể biến đổi cung cấp khi tính toán không thành công (ngừng tính toán và trả về Nothing).
Hạng mục tất định trong ngôn ngữ lập trình > Haskell > xác định/không xác định với đa giải pháp

Có thể truy xuất tất cả các kết quả có thể có của phép tính đa kết quả, bằng cách đóng gói kết quả trong đơn nguyên MonadPlus. (phương thức mzero làm cho một kết quả thất bại và phương thức mplus thu thập các kết quả thành công).
Hạng mục tất định trong ngôn ngữ lập trình > Họ ngôn ngữ ML và các dẫn xuất

Trong ngôn ngữ ML chuẩn, OCaml và Scala
Kiểu option có chứa dấu hiệu thành công.
Hạng mục tất định trong ngôn ngữ lập trình > Java

Giá trị tham chiếu null có thể biểu thị kết quả không thành công (ngoài miền giá trị).
Spasalus balachowskyi

| Spasalus balachowskyi> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Passalidae
Chi (genus): Spasalus
Loài (species): S. balachowskyi
Danh pháp hai phần
Spasalus balachowskyi Reyes-Castillo, 1973 
Spasalus balachowskyi là một loài bọ cánh cứng trong họ Passalidae. Loài này được Reyes-Castillo miêu tả khoa học năm 1973.
Chú thích

↑  Hallan, J.  (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Astragalus leansanicus

| Astragalus leansanicus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Fabales
Họ (familia): Fabaceae
Chi (genus): Astragalus
Loài (species): A. leansanicus
Danh pháp hai phần
Astragalus leansanicus Ulbr. 
Astragalus leansanicus là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được Ulbr. miêu tả khoa học đầu tiên.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Astragalus leansanicus”. Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2013.
Begonia polilloensis

| Begonia polilloensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Cucurbitales
Họ (familia): Begoniaceae
Chi (genus): Begonia
Loài (species): B. polilloensis
Danh pháp hai phần
Begonia polilloensis Tebbitt, 2004 
Begonia polilloensis là một loài thực vật có hoa trong họ Thu hải đường. Loài này được Tebbitt mô tả khoa học đầu tiên năm 2004.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Begonia polilloensis”. Truy cập ngày 30 tháng 8 năm 2013.
Thương Ưởng

"Thương Quân" đổi hướng tới đây. Đối với Thương Quân (con Thuấn), xem con trưởng của vua Thuấn.
Thương Ưởng (tiếng Trung phồn thể: 商鞅; giản thể: 商鞅; bính âm: Shāng Yāng; Wade-Giles: Shang Yang) (khoảng 390 TCN-338 TCN), Ông vốn gốc mang họ Cơ (姬姓) là con cháu công thất Chu Văn vương trú tại đất Vệ (衛氏) nên còn gọi là Vệ Ưởng (衛鞅) hoặc Công Tôn Ưởng (公孫鞅), là nhà chính trị, pháp gia nổi tiếng, thừa tướng nước Tần của thời Chiến Quốc trong lịch sử Trung Quốc. Với những đóng góp của bản thân với nước Tần, Vệ Ưởng được phong tước Thương quân (商君), đất phong ở ấp Thương.
Cuộc sống ở nước Ngụy

Thương Ưởng vốn là người nước Vệ, chịu ảnh hưởng của Lý Khôi, Ngô Khởi, đặc biệt là từ Pháp kinh của Lý Khôi, nhưng thờ tể tướng nước Ngụy là Công Thúc Tọa (公叔痤) (chú của Ngụy Vũ hầu) làm thầy, được phong làm Trung thứ tử. Công Thúc Tọa biết Vệ Ưởng có tài, muốn tiến cử lên vua Ngụy nhưng chưa có dịp. Đến khi Công Thúc Tọa bị bệnh gần mất, vua Ngụy thân hành đến thăm, hỏi về người có thể nối chức tướng quốc. Công Thúc Tọa tiến cử Vệ Ưởng nhưng vua Ngụy không trả lời. Công Thúc Tọa bèn bảo:
-"Nếu nhà vua không nghe tôi, không dùng Ưởng thì phải giết y đi chớ để cho y ra khỏi biên giới."
Vua Ngụy nhận lời rồi ra về. Sau đó, Công Thúc Tọa cho gọi Vệ Ưởng đến, nói việc mình tâu với vua Ngụy cho ông biết, và bảo tìm đường mà trốn. Vệ Ưởng không nghe theo, vẫn ở lại nước Ngụy cho rằng vua Ngụy không nghe của Công Thúc Tọa cho mình làm tướng thì cũng sẽ không chịu giết mình. Quả nhiên sau khi Công Thúc Tọa chết, Ngụy Huệ vương cũng không giết ông.
Đến nước Tần, giảng bá đạo

Bấy giờ, phía Tây nước Ngụy có nước Tần, nhưng nằm tại đất Ung hẻo lánh nên bị các nước coi là Di Địch, lại suy yếu sau nhiều năm tranh chấp quyền lực trong tông thất. Sau khi Tần Hiếu công lên ngôi, quyết tâm khôi phục lại vinh quang cho nước Tần, bèn ra lệnh cầu hiền, mời hiền tài trong thiên hạ tới giúp mình. Vệ Ưởng nghe tin đó, bèn đi đến phía Tây, sang Tần, nhờ đại phu nước Tần là Cảnh Giám để được vào yết kiến Tần Hiếu công. Khi vào yết kiến, Vệ Ưởng đem cái mà mình gọi là đế đạo giảng giải cho vua Tần nhưng vua Tần buồn ngủ không nghe, bèn quở trách Cảnh Giám. Vệ Ưởng lại nhờ Cảnh Giám cho mình vào yết kiến lần nữa, lần này ông đem vương đạo nói cho vua Tần nghe. Vua Tần tỏ ra vui vẻ hơn, song vẫn chưa dùng ông. Đến lần thứ ba vào yết kiến, Vệ Ưởng bèn đem bá đạo ra giảng giải. Lần này ông và vua Tần nói chuyện rất hợp, suốt mấy ngày không chán. Khi Cảnh Giám hỏi vì sao nhà vua lại thích nghe ông nói đến thế, Vệ Ưởng giải thích rằng do vua Tần nghĩ đế đạo và vương đạo là chuyện viễn vông nên đành phải đem thuật làm cho nước mạnh, thì nhà vua mới thích.
Ban hành pháp chế lần thứ nhất

Năm 356 TCN, Vệ Ưởng muốn thay đổi hẳn pháp độ, bèn tâu với Tần Hiếu công. Tần Hiếu công bằng lòng, nhưng trong triều vẫn còn có Cam Long và Đỗ Chí phản đổi, nhưng đều bị Vệ Ưởng phản bác. Tần Hiếu công tin theo lời Vệ Ưởng, phong ông làm Tả thứ trưởng và cho thay đổi pháp chế.
Được nhà vua đồng ý, Vệ Ưởng bèn sai chia dân thành từng nhóm, năm hộ, mười hộ, phải kiểm soát nhau và bị ràng buộc vào nhau, lại ra lệnh ai không tố cáo kẻ gian thì bị chém ngang lưng; ai tố cáo kẻ gian thì cũng được thưởng ngang với người chém đầu quân địch; người che giấu quân gian bị phạt ngang với người đầu hàng quân địch, gia đình có hai người con trai trở lên mà không chia của ở riêng thì bắt đánh thuế gấp đôi. Ai có quân công thì cứ theo thứ bậc mà được thưởng, ai đánh nhau vì việc riêng thì đều bị hình phạt lớn hay nhỏ, tùy theo nặng hay nhẹ mà trị. Ai ra sức vào nghề nghiệp gốc, cày cấy, dệt vải, cung cấp nhiều lúa thì được tha khỏi sưu dịch; trái lại ai theo cái lợi trên ngọn cùng những người lười mà nghèo thì đều bắt cùng với vợ con làm nô; người tôn thất mà không có quân công, thì không được ghi vào sổ sách họ nhà vua định cấp bật tước trật cao thấp rõ ràng; ghi tên các ruộng vườn, thần thiếp, áo quần theo số hiệu từng nhà. Ai có công thì hiển vinh, ai không có công thì tuy giàu có cũng không được vinh hoa.
Sau khi có pháp chế, Vệ Ưởng vẫn chưa ban bố vì sợ dân không theo. Vì vậy, ông dựng một cây gỗ dài ba trượng ở phía nam chợ của kinh đô, nói rằng ai có thể mang nó đến cái cửa phía bắc thì có mười lạng vàng. Dân lấy làm lạ, không ai dám mang đi. Ông lại tăng lên năm mươi lạng thì có một người mang. Vệ Ưởng bèn cho người đó năm mươi lạng để chứng tỏ mình không lừa dối. Sau đó ông mới ban bố pháp lệnh.
Định tội Thái tử

Pháp lệnh của Vệ Ưởng ban hành được một năm nhưng có hàng ngàn người trong kinh đô nước Tần nói không tiện. Sau đó thái tử Tứ bất mãn với biến pháp để rồi phạm pháp. Vệ Ưởng muốn lấy pháp luật trị thái tử, nhưng lại cho rằng thái tử là người sẽ nối ngôi cho nên không thể trừng trị, bèn trừng phạt cắt mũi Thái phó của thái tử là Công tử Kiền, chạm vào mặt thầy thái tử là Công Tôn Giả, còn Thái tử Tứ phải chịu si hình, bị Tần Hiếu Công truất phế, đuổi ra khỏi cung làm dân thường. Từ đó người Tần đều theo lệnh. Từ khi ban hành pháp chế, ngoài đường không nhặt của rơi, trong núi không có trộm cướp, nhà đủ người no, dân dũng cảm trong lúc chiến đấu vì việc công, khiếp sợ không dám đánh nhau vì việc riêng, làng xóm đều được an. Bấy giờ có người lấy làm tiện, có người nói không tiện. Vệ Ưởng nói:
" Đó đều là bọn dân làm cho việc giáo hóa rối loạn."
Bèn dời tất cả những người ấy ra biên giới. Sau đó dân không ai dám bàn bạc gì về pháp lệnh nữa. Nước Tần trở nên giàu mạnh. Tần Hiếu công bèn thăng Vệ Ưởng làm Tả thứ trưởng.
Ban hành pháp chế lần thứ hai

Năm 350 TCN, Vệ Ưởng lại ban bố biến pháp lần thứ hai, ra lệnh cấm cha, con, anh em cùng ở chung một nhà; phân cư và hợp các làng, xóm nhỏ lại thành huyện, đặt chức quan lệnh và thừa, được tất cả ba mươi mốt huyện, bỏ bờ ruộng, đường thiên đường mạch, thống nhất hộc, thùng, quả cân, thước, tấc nhờ đó việc đánh thuế được tăng.
Đánh Ngụy, đoạt Tây Hà

Năm 352 TCN, Tần Hiếu công phong Thương Ưởng chức Đại lương tạo (tương đương với chức tướng quốc ở các nước Sơn Đông) đồng thời cử ông đem quân chủ lực tiến đến sông Hoàng Hà, vượt Hà Tây vào Hà Đông, chiếm lĩnh kinh đô cũ của nước Ngụy là An Ấp. Năm sau, Thương Ưởng lại đem quân đánh nước Ngụy, giành được yếu điểm Cố Dương ở Thượng Quân.
Năm 344 TCN, Ngụy Huệ vương hội 12 nước chư hầu ở Phùng Trạch, sai sứ xin Chu Hiển Vương cho mình đem quân đánh nước Tần. Thương Ưởng đề nghị nên tôn vua Ngụy làm vương để nước Ngụy lui binh nhưng Tần Hiếu công không đồng ý, chỉ ra lệnh tập trung phòng thủ. Sau đó Thương Ưởng đến gặp vua Ngụy, đề nghị ra lệnh Hàn, Tống, Lỗ hội minh, tranh thủ sự đồng ý của Tần, Yên để "tiến hành vương lễ, sau sẽ đánh Tề, Sở". Sau không rõ vì sao nước Ngụy không xưng vương ngay, nhưng mưu đồ chuyển hướng tấn công của Ngụy sang Tề, Sở của Tần đã thành công.
Tây Hà vốn là đất nước Tần đã lấy của nước Tấn từ đời Tần Mục công, nhưng sau đó Ngụy thừa cơ Tần nảy sinh nội loạn đem quân chiếm lấy, đời Tần Hiến công đã nhiều lần cho quân đánh Tây Hà nhưng không lấy lại được.
Năm 340 TCN, Vệ Ưởng tâu với Tần Hiếu công, xin đánh Ngụy để khống chế chư hầu. Tần Hiếu công nghe theo, phong cho Vệ Ưởng làm tướng, đem quân đánh Tây Hà của nước Ngụy.
Ngụy Huệ vương sai em là công tử Ngang đưa quân đón đánh. Khi hai quân gần nhau, Vệ Ưởng đưa thư cho công tử Ngang, mời đến giảng hòa, Công tử Ngang cho là phải, đến hội thề với Vệ Ưởng. Vệ Ưởng sai võ sĩ mai phục, khi hội họp ăn thề xong, uống rượu, thì sai võ sĩ xông bắt công tử Ngang, rồi đánh bại quân Ngụy, đem Ngang về Tần. Ngụy Huệ vương đành phải sai sứ cắt đất Tây hà dâng cho Tần để giảng hòa, sau đó bỏ An Ấp dời đô đến Đại Lương. Lúc đó Ngụy Huệ vương mới hối hận vì không nghe theo Công Thúc Tọa.
Sau khi đánh thắng quân Ngụy trở về, Vệ Ưởng được vua Tần phong cho mười lăm ấp ở đất Ư, đất Thương, hiệu là Thương Quân. Từ đó ông còn được gọi là Thương Ưởng.
Chết thảm

Thương Ưởng làm tướng quốc nước Tần mười năm, lại ban ra hình pháp khắc nghiệt nên bị nhiều quý tộc oán trách. Sau đó có Mạnh Lan Cao tiến cử Triệu Lương với ông.
Thương Ưởng hỏi Triệu Lương so sánh mình với Bách Lý Hề, Triệu Lương bảo thẳng thừng nói là Thương Ưởng không thể so sánh được với Bách Lý Hề, và khuyên ông trả lại mười lăm ấp, lui về làm ruộng, tiến cử kẻ sĩ mới có thể thoát nạn. Nếu không thì sau này khi vua Tần mất thì người nước Tần nhất định sẽ giết ông". Thương Ưởng không nghe theo.
Năm 337 TCN, Tần Hiếu công qua đời. Thế tử Tứ lên nối ngôi, tức Tần Huệ Văn vương. Thái phó Công tử Kiền vốn giận Thương Ưởng cắt mũi mình, bèn tâu với vua là Thương Ưởng muốn làm phản. Thương Ưởng bỏ trốn, muốn vào ở nhà trọ. Chủ nhà trọ nói theo phép của Thương Quân phải có giấy chứng nhận mới cho vào ở. Thương Ưởng bỏ đi, than về cái tệ hại của pháp lệnh của mình đặt ra. Sau đó ông bỏ sang nước Ngụy. Người nước Ngụy giận ông chiếm Hà Tây, đuổi về nước Tần. Về nước, Thương Ưởng tập hợp binh ở đất Thương Ư tiến về hướng bắc đánh đất Trịnh. Vua Tần đem binh đánh Thương Quân, bắt được ông, đem đi giết ở Dẫn Trì thuộc đất Trịnh. Tần Huệ Văn vương lấy xe xé xác ông để thị uy, sau đó lại giết cả nhà của Thương Ưởng.
Trước tác của ông để lại có Thương Quân thư.
Đánh giá

Thương Ưởng là vị tướng quốc tài năng, đại biểu xuất sắc của tư tưởng Pháp gia. Những cải cách của ông đã làm cho nước Tần trở nên lớn mạnh, mở đường cho việc thống nhất Trung Quốc của Tần Thủy Hoàng sau này. Tuy nhiên hình pháp của ông quá khắc nghiệt, ít dùng ân đức, nên không được lòng giới quý tộc, dẫn tới việc ông phải chết thảm. Sử ký có dòng nhận xét về ông như sau:
-Thương Quân là người thiên tư khắc bạc. Xét việc ông ta muốn nói thuật đế vương với Hiếu Công, đem lý thuyết viển vông ra nói không phải là thực tâm của ông ta. Ông ta nhờ người tôi tớ vua yêu mà được tiến cử, rồi khi được dùng, lại trị công tử Kiền, lừa tướng Ngụy là Ngang, không nghe theo lời Triệu Lương, như thế cũng đủ thấy Thương Quân ít làm ân đức. Tôi thường đọc sách nói về việc mở mang bờ cõi, cày ruộng, đánh trận của Thương Quân, thấy giống như việc ông làm. Cuối cùng ông ta mang cái tiếng xấu ở Tần cũng là đáng lắm!
Trong phim ảnh

Nhân vật Thương Ưởng thường xuất hiện trong các bộ phim về thời Đông Chu như:
Đông Chu Liệt quốc (1999), phần Chiến Quốc, do Ôn Hải Ba thủ vai
Đế quốc Đại Tần phần 1: Liệt biến (2009), do Vương Chí Phi thủ vai
Mị Nguyệt truyện (2016), do Thi Kinh Minh thủ vai