stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Quân ủy Trung ương Trung Quốc

Đối với các định nghĩa khác, xem Ủy ban Quân sự Trung ương Trung Quốc (định hướng).
Uỷ ban Quân sự Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc và nước Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa (chữ Trung phồn thể: 中國共產黨和中華人民共和國中央軍事委員會, chữ Trung giản thể: 中国共产党和中华人民共和国中央军事委员会, Hán - Việt: Trung Quốc Cộng sản Đảng hòa Trung Hoa Nhân dân Cộng hòa quốc Trung ương Quân sự Uỷ viên hội), tên thường gọi Uỷ ban Quân sự Trung ương Đảng và Nhà nước Trung Quốc, tên gọi giản lược Quân uỷ Trung ương Trung Quốc hoặc Quân uỷ Trung Quốc, là tên gọi chung của cơ cấu lãnh đạo quân sự tối cao của lực lượng vũ trang Đảng Cộng sản Trung Quốc và nước Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa. Trên thực tế bao gồm hai cơ cấu bên dưới:
Uỷ ban Quân sự Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc
Uỷ ban Quân sự Trung ương nước Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa
Năm 1983, sau khi Quân ủy Trung ương nước Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa thành lập, nhân viên hợp thành của Quân ủy Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc và Quân ủy Trung ương nước Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa giống nhau cơ bản, trên thật tế là "một cơ cấu, hai nhãn hiệu". Quân ủy Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc do Uỷ ban Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc bổ nhiệm và cách chức. Quân ủy Trung ương nước Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa do Đại hội đại biểu nhân dân toàn quốc nước Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa bầu và cách chức.
Tên gọi qua các thời kỳ

1925-1925, Ủy ban Vận động Quân sự Trung ương Trung Cộng.
1925-1926, Bộ Quân sự Trung ương Trung Cộng
1926-1927, Ủy ban Quân sự Trung ương Trung Cộng
1927-1928, Khoa Quân sự Trung ương Trung Cộng
1928-1930, Bộ Quân sự Trung ương Trung Cộng
1930-1931, Ủy ban Quân sự Trung ương Trung Cộng
1931-1937, Ủy ban Quân sự Trung ương Cách mạng Cộng hòa Xô viết Trung Quốc
1937-1945, Ủy ban Quân sự Trung ương Cách mạng Trung Cộng
1945-1949, Ủy ban Quân sự Trung ương Trung Cộng
1949-1949, Ủy ban Quân sự Cách mạng Nhân dân Trung Quốc
1949-1954, Ủy ban Quân sự Cách mạng Nhân dân của Chính phủ Nhân dân Trung ương
1954-1975, Quân ủy Trung ương của Đảng Cộng sản Trung Quốc và Ủy ban Quốc phòng của Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa
1975-1983, Ủy ban Quân sự Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc
1983-nay, Quân ủy Trung ương của Đảng Cộng sản Trung Quốc
Chức năng nhiệm vụ

Chức năng chính của Quân ủy Trung ương Trung Quốc là lãnh đạo và thực thi sự chỉ huy thống nhất đối với các lực lượng vũ trang Trung Quốc, bao gồm: Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc; lực lượng Cảnh sát vũ trang nhân dân Trung Quốc và lực lượng dân binh Trung Quốc. Quân Giải phóng Nhân dân là lực lượng thường trực của Nhà nước Cộng hoà nhân dân Trung Hoa. Lực lượng Cảnh sát Vũ trang chịu trách nhiệm bảo vệ an ninh quốc gia và trật tự, an toàn xã hội. Dân binh là quần chúng, không thoát ly khỏi sản xuất.
Đảng uỷ các cấp trong lực lượng vũ trang Trung Quốc là hạt nhân lãnh đạo thống nhất đối với các tổ chức, cơ quan, các lĩnh vực hoạt động của các lực lượng vũ trang thuộc cấp mình quản lý. Đảng Cộng sản Trung Quốc nghiêm cấm các đảng phái, các tổ chức chính trị thành lập cơ sở của họ trong quân đội, ngoại trừ Đoàn Thanh niên Cộng sản Trung Quốc.
Cơ chế hoạt động > Trước năm 2016

Thành viên của cơ quan này không do bầu cử mà do chỉ định. Hiến pháp Trung Quốc quy định chỉ có Đảng Cộng sản Trung Quốc (mà trực tiếp là Bộ Chính trị) mới có quyền chỉ định thành viên của Quân ủy Trung ương Trung Quốc. Cơ chế hoạt động của Quân ủy Trung ương Trung Quốc có một số điểm gần giống với Hội đồng Quốc phòng & An ninh của Việt Nam hiện nay nhưng điểm khác biệt rõ nhất là: Hội đồng Quốc phòng & An ninh của Việt Nam là cơ quan có tính chất lâm thời, cố vấn cho Chủ tịch nước trong những vấn đề quốc phòng và việc thống lĩnh quân đội và chỉ được triệu tập khi có tình huống quốc phòng trong khi Quân ủy Trung ương Trung Quốc là cơ quan thường trực, hoạt động định kỳ, thường xuyên. Quân ủy Trung ương Trung Quốc đóng vai trò thống lĩnh các lực lượng vũ trang Trung Quốc còn Chủ tịch Quân ủy Trung ương là người thống lĩnh tối cao.
Quân ủy Trung ương gồm 11 thành viên thường trực, 9 thành viên không thường trực, trong đó có 18 thành viên là quân nhân và 2 thành viên dân sự được bố trí vào các chức vụ như sau:
Chủ tịch Quân ủy Trung ương: Tổng Bí thư, Chủ tịch nước
Phó Chủ tịch Quân ủy Trung ương: thường là 2 người
Ủy viên Thường vụ Quân ủy Trung ương:
Ủy viên Quân ủy Trung ươngː
Tất cả các thành viên Quân ủy Trung ương đều do Ban Thường vụ Bộ Chính trị chỉ định. Các thành viên dự thính gồm  Tư lệnh Quân khu, Tư lệnh Cảnh sát vũ trang, Hiệu trưởng Đại học Quốc phòng và Viện trưởng Viện Hàn lâm, Khoa học quân sự. Việc bổ nhiệm thành viên Quân ủy Trung ương dược thực hiện theo nguyên tắc "7 lên, 8 xuống". Nghĩa là tuổi bổ nhiệm tối đa là 67 tuổi, tuổi mãn nhiệm là 68 tuổi.
Quân ủy Trung ương Trung Quốc bàn bạc và quyết định tất cả các vấn đề về quân sự và quốc phòng của đất nước mà không cần phải tham vấn ý kiến của Bộ Chính trị, Trung ương Đảng, Quốc hội hoặc Chính hiệp. Trong nghị sự, chỉ có các thành viên thường trực mới có quyền biểu quyết. Quân ủy Trung ương Trung Quốc có một văn phòng thường trực riêng giúp cho việc hoạt động thường xuyên, định kỳ, là cơ quan đầu mối ngang bộ.
Cơ chế hoạt động > Sau năm 2016

Quân ủy Trung ương Trung Quốc được cải tổ toàn diện thực hiện theo cơ cấu chỉ huy tác chiến liên hợp quân ủy hình thành cục diện Quân ủy quản Tổng, Chiến khu chủ chiến, Quân chủng chủ kiến (xây dựng).
Quân ủy quản Tổng tức là 4 cơ quan trực thuộc trước đây, gồm: Bộ Tổng Tham mưu, Tổng cục Chính trị, Tổng cục Hậu cần và Tổng cục Trang bị được cơ cấu lại thành 15 đơn vị trực thuộc Quân ủy trung ương gồm 1 văn phòng, 6 bộ, 3 ủy ban và 5 cục trực thuộc.
Quân chủng chủ kiến ngoài thiết lập Quân chủng Lục quân ra, cộng thêm các Quân chủng vốn có là Không quân, Hải quân,  Pháo II, chỉ làm chức năng hàng ngày xây dựng quân đội, không còn đảm nhiệm chỉ huy tác chiến, có thể sẽ xóa bỏ Bộ tác chiến của các quân chủng.
Chiến khu chủ chiến là 5 Chiến khu chiến lược Trung, Đông, Tây, Bắc, Nam, (7 Đại quân khu Bắc Kinh, Thẩm Dương, Tế Nam, Nam Kinh, Quảng Châu, Thành Đô và Lan Châu hiện nay sẽ điều chỉnh lại và thiết lập thành 5 Chiến khu chiến lược), sau khi chỉnh hợp sẽ chịu trách nhiệm chỉ huy tác chiến liên hợp trong khu phụ trách, không còn quản lý công tác hàng ngày bộ đội, chỉ có đủ công năng Tư lệnh, quy mô cơ quan sẽ thu gọn nhiều.
Đảng Cộng sản Trung Quốc xác định mục tiêu của việc cải cách quân đội từ năm 2016 là xây dựng một đội quân lớn mạnh của Đảng trong tình hình mới; động viên toàn quân và lực lượng ở các lĩnh vực kiên định lòng tin, quy tụ ý chí, thống nhất tư tưởng và hành động, thực thi toàn diện chiến lược cải cách quân đội lớn mạnh, kiên định đi theo con đường xây dựng quân đội hùng mạnh mang đặc sắc Trung Quốc. Tăng cường sự lãnh đạo tuyệt đối của Đảng đối với quân đội. Từ bỏ hoàn toàn mô hình quân đội hiện nay (vốn theo mô hình của Liên Xô). Nâng cao năng lực tác chiến, xây dựng một quân đội tinh nhuệ, có thể giành chiến thắng trong chiến tranh hiện đại, tương xứng với vị thế quốc tế, những lợi ích an ninh và phát triển của Trung Quốc.
Xây dựng hệ thống lãnh đạo và chỉ huy tác chiến liên hợp gồm 3 lớp "Quân ủy Trung ương – Chiến khu – Quân đoàn và người lính"
Xây dựng hệ thống quản lý và xây dựng gồm 3 lớp "Quân ủy Trung ương – Quân chủng – Quân đoàn và người lính"
Lãnh đạo hiện nay (khóa 20, 2022—2027)

Thượng tướng Trương Hựu Hiệp, Ủy viên Bộ Chính trị
Thượng tướng Hà Vệ Đông, Ủy viên Bộ Chính trị
Quan hệ giữa chức vụ Chủ tịch Quân ủy Trung ương với các chức vụ cao cấp

Trong thời kỳ trước năm 1949, khi chức vụ Chủ tịch quân ủy Trung ương được lập ra năm 1925, Trần Độc Tú giữ cả hai chức Tổng Bí thư và Chủ tịch Quân ủy Trung ương. Sau Hội nghị Tuân Nghĩa tháng 7 năm 1927, Trần Độc Tú bị hạ bệ, Chu Ân Lai là Bí thư trưởng, Cù Thu Bạch phụ trách trung ương (trong địch hậu), Mao Trạch Đông được cử làm Chủ tịch Quân ủy Trung ương. Từ năm 1930 đến 1943, lần lượt Cù Thu Bạch, Vương Minh, Tần Bang Hiến (tức Bác Cổ), Trương Văn Thiên (tức Lạc Phủ) giữ chức vụ Tổng bí thư nhưng chức vụ Chủ tịch Quân ủy trung ương vẫn do Mao Trạch Đông liên tục nắm giữ. Đến năm 1943, tại Hội nghị Bộ Chính trị ngày 20 tháng 3 năm 1943 ở Diên An, các chức vụ Chủ tịch ủy ban Trung ương, Chủ tịch Bộ Chính trị, Chủ tịch Ban Bí thư được đặt ra và Mao Trạch Đông giữ tất cả các chức vụ này cùng với chức vụ Chủ tịch Quân ủy Trung ương cho đến năm 1965, bất chấp những sai lầm của ông trong thời kỳ "Đại nhảy vọt.
Tại Hội nghị toàn thể Trung ương Đảng lần thứ 11 khóa 8 (tháng 8 năm 1966), chức vụ Chủ tịch Quân ủy Trung ương được trao cho Lâm Bưu, phó Chủ tịch Đảng. Năm 1971, Lâm Bưu làm phản và chạy trốn, bị rơi máy bay, chết ở Mông Cổ, Chu Ân Lai tạm quyền Chủ tịch quân ủy trung ương. Năm 1976, Mao Trạch Đông chết, bè lũ 4 tên bị đem ra xét xử. Hoa Quốc Phong được bầu là Chủ tịch Đảng nhưng Diệp Kiếm Anh được chỉ định là Chủ tịch quân ủy Trung ương. Năm 1978, Đặng Tiểu Bình được phục hồi và giữ chức Chủ tịch Quân ủy Trung ương. Từ năm 1979 đến năm 1989, lần lượt Hồ Diệu Bang, Triệu Tử Dương làm Tổng bí thư nhưng Đặng Tiểu Bình vẫn giữ chức Chủ tịch Quân ủy Trung ương. Ông chỉ trao chức vụ này cho Giang Trạch Dân năm 1989, sau sự kiện Thiên An Môn. Năm 2002, Giang Trạch Dân thôi các chức vụ Tổng bí thư, Chủ tịch nước nhưng vẫn giữ chức vụ Chủ tịch Quân ủy Trung ương đến năm 2004 mới trao lại cho Hồ Cẩm Đào.
Mối quan hệ giữa Quân ủy Trung ương của Đảng Cộng sản Trung Quốc với Ủy ban Quân sự Trung ương của Nhà nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa

Xem thêm: Ủy ban Quân sự Trung ương Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa
Năm 1979, Đảng Cộng sản Trung Quốc đề ra chủ trương phân rõ chức năng của Nhà nước và của Đảng. Thực hiện chủ trương đó, Hiến pháp Cộng hoà nhân dân Trung Hoa năm 1982 quy định thành lập Ủy ban Quân sự Trung ương của Nhà nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Đây không phải là cơ quan trong cơ cấu tổ chức của Đảng Cộng sản Trung Quốc mà là cơ quan Nhà nước lãnh đạo tập thể về quân sự, do Hiến pháp Trung Quốc quy định về tổ chức, cơ chế hoạt động, thành viên..., mang tính chất của một cơ quan đại nghị quân sự.
Ủy ban Quân sự Trung ương của Nhà nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa là một trong những cơ quan lãnh đạo cao nhất của Cộng hoà nhân dân Trung Hoa, ngang cấp với Hội đồng nhà nước, Toà án nhân dân Tối cao và Viện Kiểm sát nhân dân Tối cao. Chủ tịch Ủy ban Quân sự Trung ương của Nhà nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa do Đại hội đại biểu nhân dân toàn quốc Trung Quốc bầu ra, theo đề cử của Uỷ ban Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc.
Vì Đảng Cộng sản Trung Quốc nắm vai trò lãnh đạo tuyệt đối đối với các Lực lượng vũ trang Trung Quốc, nên tất cả các thành viên của Quân ủy Trung ương Trung Quốc cũng đồng thời là thành viên của Ủy ban Quân sự Trung ương của Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Do đó, trên thực tế, hai cơ quan này là một. Tuy vậy, để phân biệt, các tài liệu vẫn ghi vắn tắt Trung ương Quân ủy (tài liệu tiếng Việt là "Quân ủy Trung Quốc" hoặc "Quân ủy Trung Cộng") để chỉ cơ quan lãnh đạo quân sự của Đảng Cộng sản Trung Quốc, và Quốc gia Quân ủy (tài liệu tiếng Việt là "Ủy ban Quân sự Trung ương Trung Quốc") để chỉ cơ quan lãnh đạo quân sự của Nhà nước Trung Quốc.
Trong tình hình hiện nay, khi Trung Quốc đang xây dựng Chủ nghĩa xã hội mang những đặc điểm riêng trong điều kiện kinh tế thị trường, cải cách, mở cửa, chịu tác động của nhiều yếu tố phức tạp trong cũng như ngoài nước, Đảng Cộng sản Trung Quốc đặc biệt coi trọng việc kiên trì nguyên tắc cơ bản Đảng lãnh đạo tuyệt đối đối với quân đội. Do đó, Trung ương Quân ủy có vai trò và vị trí quan trọng hơn so với Quốc gia Quân ủy.
Tổ chức Đảng > Theo ngành dọc

Đảng Cộng sản Trung Quốc là cao nhất.
Quân ủy Trung ương thuộc Đảng Cộng sản Trung Quốc là cơ quan lãnh đạo của Đảng trong lực lượng vũ trang bao gồm Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc, Lực lượng Cảnh sát Vũ trang Nhân dân Trung Quốc và Lực lượng Dân quân Trung Quốc.
Bộ Công tác Chính trị thuộc Quân ủy Trung ương Trung Quốc là cơ quan đảm nhiệm, tham mưu cho Quân ủy Trung ương về công tác đảng, công tác chính trị trong Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc.
Tổ chức Đảng > Lãnh đạo trực tiếp

Đảng Cộng sản Trung Quốc là cao nhất
Đảng bộ Quân ủy Trung ương thuộc Đảng Cộng sản Trung Quốc là tổ chức Đảng bộ cao nhất trong lực lượng vũ trang bao gồm Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc, Lực lượng Cảnh sát Vũ trang Nhân dân Trung Quốc và Lực lượng Dân quân Trung Quốc.
Đảng bộ Chiến khu/Quân chủng và tương đương thuộc Đảng bộ Quân ủy Trung ương Trung Quốc.
Đảng bộ Bộ Tư lệnh Ngành (Lục quân, Hải quân, Không quân) và tương đương thuộc Đảng bộ Chiến khu/Quân chủng.
Đảng bộ Quân đoàn và tương đương thuộc Đảng bộ Bộ Tư lệnh Ngành.
Đảng bộ Lữ đoàn và tương đương thuộc Đảng bộ Quân đoàn.
Đảng bộ Tiểu đoàn và tương đương thuộc Đảng bộ Lữ đoàn.
Đảng bộ Đại đội và tương đương thuộc Đảng bộ Tiểu đoàn.
Chi bộ Trung đội và tương đương thuộc Đảng bộ Đại đội.
Tổ chức chính quyền

Từ ngày 11 tháng 1 năm 2016, tổ chức lãnh đạo của Quân đội Giải phóng Nhân dân Trung Quốc được cải tổ lại. Đối với Quân ủy Trung ương, vẫn giữ cơ cấu như hiện nay (gồm: Chủ tịch, 2 Phó Chủ tịch và 8 ủy viên). Chủ tịch Quân ủy Trung ương có quyền chỉ huy tối cao và tuyệt đối, thông qua Bộ Tham mưu Liên hợp - cơ quan chỉ huy tác chiến của 5 chiến khu, 5 quân chủng thực hiện nhiệm vụ tác chiến liên hợp và xây dựng lực lượng. Tuy nhiên, thay đổi lớn nhất trong Quân ủy Trung ương là 4 cơ quan trực thuộc trước đây, gồm: Bộ Tổng Tham mưu, Tổng cục Chính trị, Tổng cục Hậu cần và Tổng cục Trang bị được cơ cấu lại thành 15 đơn vị trực thuộc Quân ủy trung ương, bao gồm 1 văn phòng, 6 bộ, 3 ủy ban và 5 cục trực thuộcː
Tổ chức chính quyền > Điều hành

Chủ tịch Quân ủy Trung ương
Phó Chủ tịch Quân ủy Trung ương
Ủy viên Quân ủy Trung ương
Tổ chức chính quyền > Khối Cơ quan chức năng

Văn phòng Quân ủy Trung ương (中央军委办公厅)
Bộ Tham mưu liên hợp (联合参谋部)
Bộ Công tác Chính trị (政治工作部)
Bộ Bảo đảm Hậu cần (后勤保障部)
Bộ Phát triển Trang bị (装备发展部)
Bộ Quản lý Huấn luyện (训练管理部)
Bộ Động viên Quốc phòng (国防动员部)
Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật (纪律检查委员会)
Ủy ban Chính trị Pháp luật (政法委员会)
Ủy ban Khoa học Công nghệ (科学技术委员会)
Văn phòng Quy hoạch Chiến lược (战略规划办公室)
Văn phòng Cải cách Biên chế (改革和编制办公室)
Văn phòng Hợp tác Quân sự Quốc tế (国际军事合作办公室)
Sở Kiểm toán (审计署)
Tổng cục Quản lý các cơ quan Quân ủy (机关事务管理总局)
Tổ chức chính quyền > Khối Quân chủng

Quân chủng Lục quân (中国人民解放军陆军)
Quân chủng Hải quân (中国人民解放军海军)
Quân chủng Không quân (中国人民解放军空军)
Quân chủng Tên lửa Chiến lược (中国人民解放军火箭军)
Quân chủng Chi viện Chiến lược (中国人民解放军战略支援部队)
Lực lượng Cảnh sát Vũ trang (中国人民武装警察部队)
Tổ chức chính quyền > Khối Chiến khu

Chiến khu Trung bộ (中国人民解放军中部战区)
Chiến khu Đông bộ (中国人民解放军东部战区)
Chiến khu Tây bộ (中国人民解放军西部战区)
Chiến khu Nam bộ (中国人民解放军南部战区)
Chiến khu Bắc bộ (中国人民解放军北部战区)
Tổ chức chính quyền > Đại học và Viện Hàn lâm

Đại học Quốc phòng Trung Quốc (中国人民解放军国防大学)
Viện Hàn lâm Khoa học Quân sự Trung Quốc (中国人民解放军军事科学院)
Đại học Khoa học và Công nghệ Quốc phòng (中国人民解放军国防科技大学)
Tổ chức chính quyền > Lực lượng khác

Lực lượng hỗ trợ hậu cần trung ương (中央军委联勤保障部队)
Quân ủy Trung ương qua các thời kỳ

Xem thêmː Danh sách Quân ủy Trung ương qua các thời kỳ
Chú thích

↑  “中共中央、全国人大常委会、国务院、全国政协、中央军委告全党全军全国各族人民书”. zh.wikisource.org (bằng tiếng Trung). 维基文库，自由的图书馆. Truy cập ngày 23 tháng 10 năm 2017.
↑  美国之音. “中国设"国家监察委员会"强化中央集权”. 美国之音中文网 (bằng tiếng Trung). Truy cập ngày 2 tháng 3 năm 2018.
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14  “Vài nét về tổ chức Quân ủy Trung ương của Trung Quốc”. Bản gốc lưu trữ ngày 1 tháng 12 năm 2017. Truy cập ngày 8 tháng 5 năm 2017.
1 2 3 4  “Triển khai thực hiện phương án cải cách quân đội Trung Quốc”. Bản gốc lưu trữ ngày 30 tháng 9 năm 2017. Truy cập ngày 7 tháng 5 năm 2017.
1 2 3 4  “Vài nét về việc Trung Quốc cải cách quân đội”. Bản gốc lưu trữ ngày 30 tháng 4 năm 2021. Truy cập ngày 7 tháng 5 năm 2017.
↑  “Về các cải cách quân đội toàn diện của Trung Quốc”. Bản gốc lưu trữ ngày 9 tháng 5 năm 2017. Truy cập ngày 7 tháng 5 năm 2017.
↑  “Trung Quốc cải tổ các cơ quan chỉ huy quân đội”. Bản gốc lưu trữ ngày 2 tháng 9 năm 2017. Truy cập ngày 7 tháng 5 năm 2017.
↑  “Trang chủ Bộ Quốc phòng Trung Quốc - Tổ chức”.
↑  “Tại sao Quân đội Trung Quốc giải tán 5 tập đoàn quân?”.
Toàn cảnh cơ cấu tổ chức Lực lượng Vũ trang Trung Quốc 2023 - Tài liệu pdf
Địa[liên kết hỏng] bàn 5 Chiến khu của Quân đội Trung Quốc sau năm 2016.
Sơ đồ cơ cấu tổ chức Quân ủy Trung ương Trung Quốc - Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc năm 2023
Phelsuma seippi

| Phelsuma seippi> Tình trạng bảo tồn |
| --- | --- |
 Nguy cấp  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Reptilia
Bộ (ordo): Squamata
Phân bộ (subordo): Lacertilia
Họ (familia): Gekkonidae
Chi (genus): Phelsuma
Loài (species): P. seippi
Danh pháp hai phần
Phelsuma seippi Meier, 1987 
 
Phelsuma seippi là một loài thằn lằn trong họ Gekkonidae. Loài này được Meier mô tả khoa học đầu tiên năm 1987.
Chú thích

↑  Glaw, F., Rabibisoa, N., Rakotondrazafy, N.A. & Ratsoavina, F. (2011). “Phelsuma seippi”. Sách Đỏ IUCN các loài bị đe dọa. Phiên bản 2012.1. Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế. Truy cập ngày 22 tháng 8 năm 2012.Quản lý CS1: nhiều tên: danh sách tác giả (liên kết)
↑  “Phelsuma seippi”. The Reptile Database. Truy cập ngày 31 tháng 5 năm 2013.
Bayasgalangiin Garidmagnai

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
 
Thông tin cá nhân
Tên đầy đủ:  Bayasgalangiin Garidmagnai Баясгалангийн Гарьдмагнай
Ngày sinh:  17 tháng 9, 1985 (39 tuổi)
Nơi sinh:  Ulaanbaatar, Mông Cổ
Chiều cao:  1,88 m (6 ft 2 in)
Vị trí:  Tiền vệ
Thông tin đội
Đội hiện nay:  Deren FC
Số áo:  5
Sự nghiệp cầu thủ chuyên nghiệp*
| Năm |  Đội |  ST |  (BT) |
| 2003–2005 |  Ulaanbaataryn Mazaalaynuud |  12 |  (3) |
| 2007–2010 |  Erchim |   |   |
| 2009–2010 |  Ulaanbaataryn Mazaalaynuud |   |   |
| 2011 |  Deren FC |   |   |
| 2011–2012 |  Erbil SC |  3 |  (0) |
| 2012 |  Đại Liên Thực Đức |  1 |  (0) |
| 2012–2013 |  Erchim |   |   |
| 2013–2014 |  Khoromkhon |   |   |
| 2015–2019 |  SP Falcons |   |   |
| 2020 |  BCH Lions |   |   |
Sự nghiệp đội tuyển quốc gia
| Năm |  Đội |  ST |  (BT) |
| 2003–2019 |  Mông Cổ |  32 |  (2) |
Sự nghiệp quản lý
Năm:  Đội
2020:  BCH Lions (cầu thủ kiêm huấn luyện viên)
2020:  Ulaanbaatar City (trợ lý huấn luyện viên)
2020–2022:  Athletic 220
2022–:  Khovd
 *Số trận ra sân và số bàn thắng ở câu lạc bộ tại giải quốc gia
Bayasgalangiin Garidmagnai (tiếng Mông Cổ: Баясгалангийн Гарьдмагнай; sinh ngày 17 tháng 9 năm 1985 tại Ulaanbaatar) là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp hiện đang chơi ở vị trí tiền vệ cho câu lạc bộ Deren FC ở giải Mongolia Premier League. Anh là đội trưởng đội tuyển bóng đá quốc gia Mông Cổ.
Trần Văn Huy

Đối với các định nghĩa khác, xem Trần Văn Huy (định hướng).
Trần Văn Huy (1410-1485)[cần dẫn nguồn], tên thường gọi là Quan Thượng Bợ, còn được thờ với tên Đặng Hiên[cần dẫn nguồn] là nhà khoa bảng người Việt Nam, quê ở xã Quảng Bị (tên tục là làng Bợ), nay là xã Thạch Đồng, huyện Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ.
Tiểu sử

Có thuyết cho rằng Trần Văn Huy có cha là Trần Quốc Kiệt và mẹ là Trần Thị Hướng. Trần Quốc Kiệt là hậu duệ 5 đời của Trần Quốc Tuấn[cần dẫn nguồn].
Trần Văn Huy tên thật là Trần Nguyên Trừng (hay Trần Trừng), xuất thân từ một chi họ trong hoàng tộc nhà Trần, thuộc dòng dõi các vua Trần. Đời cha ông vì dính dáng đến vụ Hồ Quý Ly truy sát một số tôn thất nhà Trần năm 1399 nên mới lánh đến xã Cổ Nông, châu Đà Giang, phủ Tam Giang (nay thuộc huyện Tam Nông, tỉnh Phú Thọ). Sau này, để tránh liên luỵ do gia đình có mối quan hệ với Tả tướng quốc Trần Nguyên Hãn nên sau khi Tả tướng quốc bị hại năm 1429, ông mới đổi tên là Trần Văn Huy và dời đến định cư ở huyện Bất Bạt.
Sinh ra vào thời giặc nhà Minh xâm lược nước ta, từ nhỏ, Trần Văn Huy và mẹ mình sống ẩn cư tại xã Cổ Nông, châu Đà Giang. Nhà nghèo, mẹ của Trần Văn Huy phải đi bán nước chè xanh ở quanh vùng trong các dịp lễ hội. Sau đó, bà mẹ mất sớm, Trần Văn Huy phải chịu đựng vượt qua nhiều khó khăn gian khổ, khi cha đang phải lánh nạn ở đất Sơn Nam (nay thuộc xã Ngọc Sơn, huyện Đô Lương, tỉnh Nghệ An) cùng với người con trai thứ tên là Trần Hiện.
Thi cử

Với chí lớn tu thân lập nghiệp Trần Văn Huy đã gắng công học tập để thành đạt trong khoa bảng. Đời vua Lê Thái Tông năm Nhâm Tuất niên hiệu Đại Bảo thứ 3 (1442) mở khoa thi Hội, Trần Văn Huy đã đỗ Nhị giáp Tiến sĩ cùng với 33 người xuất thân (trong đó có Trạng nguyên Nguyễn Trực, các đồng tiến sĩ xuất thân Ngô Sĩ Liên, Bùi Phúc, Bùi Lâm, Lê Cầu, Lê Lâm và nhiều người khác). Văn bia Tiến sĩ Trần Văn Huy ghi số 1 khoa Nhâm Tuất 1442 niên hiệu Đại Bảo năm thứ 3, nằm trong số 82 bia ở Quốc Tử Giám.
Quan lộ

Đến đời vua Lê Nhân Tông năm Quý Dậu niên hiệu Thái Hòa thứ 11 (1453), Trần Văn Huy được cử vào sứ Đoàn sang triều cống vua Minh (Trung Quốc). Khi hoàn thành nhiệm vụ trở về ông được nhà vua phong chức Thượng thư bộ hình tước Dương Khê Hầu (đứng đầu bộ Hình Hàm Tòng Nhị Phẩm), đứng vào hàng ngũ quan lại cao cấp của triều đình.
Thời gian đi sứ sang Trung Quốc có nhiều công lao trong việc bang giao hai nước, ông là một nhà nho uyên bác được vua nhà Minh tặng chức Thượng thư[cần dẫn nguồn], về sau nhân dân xã Quảng Bị thường gọi là quan Thượng Bợ, Thượng thư Lưỡng quốc, lăng thờ ở làng Bợ cũ có đôi câu đối như sau:
Qua đời

Tiến sĩ Trần Văn Huy mất vào ngày 21 tháng 6 năm Ất Tỵ (1485)[cần dẫn nguồn], được vua ban tên Thụy là Dụ Phúc tướng công, về sau mộ ông được đưa về an táng bên cạnh mộ mẹ Trần Thị Hướng. Hiện nay hai ngôi mộ được đặt sau đền thờ mẹ Trần Thị Hướng tại thôn Liên Hoa, xã Thượng Nông, huyện Tam Nông, tỉnh Phú Thọ.
Đền thờ Tiến sĩ Trần Văn Huy được xây dựng khang trang rộng rãi sạch đẹp bên cạnh đền thờ mẹ Trần Thị Hướng nay có tên gọi là nhà thờ Đặng Đại Tôn, tọa lạc trên đất thôn Liên Hoa, xã Thượng Nông, huyện Tam Nông. Hàng năm cứ đến ngày 21 tháng 6 âm lịch, con cháu dòng họ Đặng Trần cả nước nô nức về cội nguồn dự lễ dâng hương bái tổ. UBND tỉnh đã ra Quyết định số 1778 QĐ-UBND ngày 20-5-2011 cấp Bằng di tích văn hóa cho Đền thờ Tiến sĩ Trần Văn Huy ông tổ họ Đặng Trần mà từ trước tới nay nhân dân trong vùng vẫn thường gọi là quan Thượng Bợ.
Gia đình

Trần Văn Huy có sáu người con trai, 2 người con gái:
Con trai cả là Trần Cẩn (hay Trần Cận, Lại bộ Thượng thư thời Lê)
Con trai thứ hai là Trần Du. Trần Du tên thật là Trần Nguyên Trạch (sau đổi làm Đặng Công Du), từng đỗ giải nguyên; hậu duệ của ông (không rõ con hay cháu nội) là Đặng Công Toản (1487 - 1547), khoảng năm 1510 cùng cha dời đến Yên Quyết Thượng, năm 1520 đỗ tiến sĩ thời Lê Chiêu Tông, sau làm làm đến Hình bộ Tả Thị lang, phong tước An Xuyên Bá dưới triều Mạc.
Con trai thứ ba là Trần Lâm
Các con trai Trần Thiếp, Trần Bình, Trần Nguyên
Con gái lớn là Tùng (Hoàng hậu Trần Thị Tùng người làng Nhân Mục Môn, là vợ Uy Mục đế năm 1506, mất tháng 1 năm 1510 khi mới hơn 20 tuổi nên không thể là con của Trần Văn Huy được)
Con gái nhỏ là Trúc
Trần Văn Huy còn là ông tổ 4 đời của Trần Tuân. Trần Tuân là cháu nội của Trần Cẩn, khởi nghĩa chống Lê thất bại. Vì thế dòng họ Trần chạy trốn, đổi thành họ Đặng Trần. Chi của Trần Lâm là tổ của Đặng Chính Pháp, ông tổ họ Đặng của làng Hành Thiện, Nam Định.
Chú thích

1 2 3 4 5 6  “Bản sao đã lưu trữ”. Bản gốc lưu trữ ngày 10 tháng 12 năm 2014. Truy cập ngày 7 tháng 12 năm 2014.
↑  Một số vấn đề Văn hiến Hà Tây, truyền thống và hiện đại, xuất bản năm 2004, trang 65
↑  Một số vấn đề Văn hiến Hà Tây, truyền thống và hiện đại, xuất bản năm 2004, trang 52
UTC−08:00

UTC−8 là một dải gồm các khu vực thời gian cách Giờ phối hợp quốc tế 8 tiếng đồng hồ. Giờ UTC-8 được tính bằng giờ phối hợp quốc tế trừ 8 giờ đồng hồ.
Múi giờ

Giờ chuẩn Thái Bình Dương
Giờ ánh sáng ngày Alaska
Giờ chuẩn Đảo Clipperton