stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Elleanthus smithii

| Elleanthus smithii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Chi (genus): Elleanthus
Loài (species): E. smithii
Danh pháp hai phần
Elleanthus smithii Schltr. 
Elleanthus smithii là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Schltr. mô tả khoa học đầu tiên năm 1920.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Elleanthus smithii”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Chryseugnamptus flavinasus

| Chryseugnamptus flavinasus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Rhynchitidae
Chi (genus): Chryseugnamptus
Loài (species): C. flavinasus
Danh pháp hai phần
Chryseugnamptus flavinasus Boheman, 1845 
Chryseugnamptus flavinasus là một loài bọ cánh cứng trong họ Rhynchitidae. Loài này được Boheman miêu tả khoa học năm 1845.
Chú thích

↑  Hallan, J.  (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Thế giới RNA

Giả định về giai đoạn thế giới RNA (màu xanh) trong lịch sử phát sinh sự sống.
Thế giới RNA là giai đoạn giả thuyết trong lịch sử phát sinh sự sống trên Trái Đất, trong đó các phân tử RNA có khả năng tự sao chép, đã xuất hiện trước và chiếm ưu thế gần như tuyệt đối trong thế giới các đại phân tử sinh học so với sự tiến hóa của DNA và prôtêin.
Thuật ngữ này trong tiếng Anh là RNA world, liên quan chặt chẽ tới giả thuyết về ribôzim (ribozyme) và vai trò của nó trong giai đoạn đầu tiên ở lịch sử phát sinh sự sống trên Trái Đất. Giả thuyết "Thế giới RNA" cũng thừa nhận học thuyết Nguồn gốc sự sống của Aleksandr Ivanovich Oparin và J. B. S. Haldane, theo đó trong những bước sớm nhất của giai đoạn tiến hoá hóa học (chemical evolution) đã xuất hiện nồi súp nguyên thủy khổng lồ là toàn bộ các Đại dương và biển trên Trái Đất chứa các hợp chất vô cơ và đặc biệt là các hợp chất hữu cơ, nhưng ở thời điểm này, thì hợp chất hữu cơ chủ yếu không phải là DNA và prôtêin - như giả thuyết "DNA xuất hiện trước" - mà là các phân tử RNA xuất hiện trước và chiếm ưu thế so với cả DNA và prôtêin, tạo thành không phải là thế giới của DNA và prôtêin, mà là thế giới của RNA. Điều này cũng có nghĩa là thuật ngữ thế giới RNA còn dùng để chỉ lượng vật chất di truyền chủ yếu và ưu thế là RNA, trong "thế giới" của các vật chất hữu cơ ở giai đoạn sớm nhất của tiến trình phát sinh sự sống trên Trái Đất.
Tổng quan

Giả thuyết thế giới RNA cho rằng các phân tử RNA xuất hiện trước DNA.
Giả thuyết này còn cho rằng RNA có khả năng lưu trữ cả thông tin di truyền lẫn khả năng tự sao chép và xúc tác cho nhiều phản ứng hóa học trong các tế bào nguyên thủy phát sinh ở giai đoạn muộn hơn; như Alexander Rich (1924 – 2015) đề xuất hơn 50 năm trước. Vai trò này tóm tắt bằng sơ đồ: RNA → Prôtêin → DNA.
Chỉ sau đó nhiều triệu năm, thì DNA mới tiếp quản vai trò làm "vua": là vật liệu di truyền chính, có khả năng tự tái bản, đồng thời prôtêin trở thành chất xúc tác chính và là thành phần cấu trúc cơ bản của tế bào.
Quá trình thay thế ngôi "vua" này xảy ra vào cuối giai đoạn tiến hoá hoá học và đầu giai đoạn tiến hoá tiền sinh học, dưới tác động của cơ chế giống như là chọn lọc tự nhiên, mà có tác giả đã gọi là quá trình "tiền chọn lọc tự nhiên", từ đó DNA đã duy trì những vai trò này cho đến ngày nay.
Mặc dù giả thuyết này được đề xuất và được ủng hộ bởi nhiều nhà khoa học nổi tiếng, nhưng vẫn có nhiều nhà khoa học phản đối giả thuyết này, do đó "thế giới RNA" vẫn chưa thoát khỏi chỉ là giả định.
Hiện nay, có tác giả phân biệt hai thế giới RNA: thế giới RNA nguyên thủy (kỷ nguyên giả thuyết) và thế giới RNA ngày nay (là kỉ nguyên mà RNA đóng vai trò trung gian như Francis Crick đã nói). Thế giới RNA thứ hai này hoàn toàn có thật, mặc dù các nhà khoa học hiện đại chưa biết tất cả nhưng câu trả lời về cách thức hoạt động của nó.
Lược sử

Thuật ngữ "thế giới RNA" được Gilbert lần đầu tiên đặt ra (1986), trong quá trình nghiên cứu RNA xúc tác lại có thể đã tạo ra cấu trúc gen intrôn-êxôn như thế nào.
Tuy nhiên vai trò "vua" của RNA đã được giả thuyết bởi Crick (1968), Orgel (1968) và Woese (1967). Sau đó, Noller đã cung cấp bằng chứng cho thấy RNA-ribôxôm quan trọng hơn prôtêin-ribôxôm trong thực hiện chức năng dịch mã di truyền ribôxôm, mang lại sự hỗ trợ thử nghiệm cho những suy đoán trước đó.
Việc phát hiện ra RNA xúc tác (Kruger, 1982; Guerrier-Takada và cộng sự, 1983) đã cung cấp một cơ sở vững chắc hơn nhiều cho tính hợp lý của thế giới RNA. Giả thuyết này được thúc đẩy và phát triển nhờ Ellington và Szostak (1990), Tuerk và Gold (1990), Wright và Joyce (1997).
Tiến hoá của RNA

Một trong những vấn đề của giả thuyết thế giới RNA là khám phá con đường mà loại phân tử này được "nâng cấp" thành DNA. Geoffrey Diemer và Ken Stedman (ở Đại học Portland thuộc Oregon) đã gợi ra một giải pháp. Trong khi tiến hành khảo sát về virut trong hồ nước axit nóng ở Công viên Quốc gia Núi lửa Lassen, California, hai ông đã phát hiện ra một loại virus DNA đơn giản từ một gen của loại virus RNA. Nhà virus học Luis Villareal thuộc Đại học California Irvine cũng cho rằng các virus có khả năng chuyển đổi "gen RNA" thành "gen DNA" và sau đó kết hợp nó vào bộ gen dựa trên DNA phức tạp hơn. Quá trinh này có thể đã phổ biến trong giới Virut vào khoảng 4 tỷ năm trước.
Một giả thuyết khác cho rằng RNA được tạo ra từ thế giới PAH.
Nguồn trích dẫn

1 2 3  "Molecular Biology of the Cell" 4th edition. “The RNA World and the Origins of Life”.
1 2  “RIBOZYMES & THE RNA WORLD”.
1 2  Neveu M, Kim HJ, Benner SA. “The "strong" RNA world hypothesis: fifty years old”.Quản lý CS1: nhiều tên: danh sách tác giả (liên kết)
↑  Campbell và cộng sự: "Sinh học" - Nhà xuất bản Giáo dục, 2010
↑  “RNA World Hypothesis”. Bản gốc lưu trữ ngày 9 tháng 7 năm 2019.
↑  “RNA world”.
1 2 3 4  Thomas R. Cech. “The RNA Worlds in Context”.
↑  "Sinh học 12 Nâng cao" - Nhà xuất bản Giáo dục, 2016.
↑  A. Quispel. “Pre-biological evolution”.
↑  Harold S Bernhardt. “The RNA world hypothesis: the worst theory of the early evolution of life”.
↑  Holmes, Bob (2012) "First Glimpse at the birth of DNA" (New Scientist ngày 12 tháng 4 năm 2012)
↑  Diemer GS, Stedman KM (ngày 19 tháng 4 năm 2012). “A novel virus genome discovered in an extreme environment suggests recombination between unrelated groups of RNA and DNA viruses”. Biology Direct. 7 (1): 13. doi:10.1186/1745-6150-7-13. PMC 3372434. PMID 22515485.
↑  Clavin, Whitney (ngày 10 tháng 2 năm 2015). “Why Comets Are Like Deep Fried Ice Cream”. NASA. Bản gốc lưu trữ ngày 11 tháng 2 năm 2015. Truy cập ngày 10 tháng 2 năm 2015.
↑  “THE AROMATIC WORLD”.
Sơ đồ mô tả "thế giới RNA". Ban đầu, sự đa phân hóa ngẫu nhiên các nuclêôtit dẫn đến việc tạo ra các nhóm oligome AN, trong đó có thể xảy ra tự sao chép. Phản ứng tái tổ hợp dẫn đến việc tạo ra các oligome AN dài hơn, đến lúc nào đó, chúng gấp lại thành phức hợp, dẫn đến sự xuất hiện của các ribozyme.
Epidendrum pachyphylloides

| Epidendrum pachyphylloides> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Chi (genus): Epidendrum
Loài (species): E. pachyphylloides
Danh pháp hai phần
Epidendrum pachyphylloides Hágsater & E.Santiago 
Epidendrum pachyphylloides là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Hágsater & E.Santiago mô tả khoa học đầu tiên năm 2004.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Epidendrum pachyphylloides”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Epione glabra

| Epione glabra> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Epione
Loài (species): E. glabra
Danh pháp hai phần
Epione glabra Lempke 1951 
Epione glabra là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Eriopyga nocanoca

| Eriopyga nocanoca> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Noctuidae
Chi (genus): Eriopyga
Loài (species): E. nocanoca
Danh pháp hai phần
Eriopyga nocanoca Dyar, 1919 
Eriopyga nocanoca là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Epione lateritia

| Epione lateritia> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Epione
Loài (species): E. lateritia
Danh pháp hai phần
Epione lateritia Rudolph 1926 
Epione lateritia là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Chryseugnamptus desbrochersi

| Chryseugnamptus desbrochersi> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Rhynchitidae
Chi (genus): Chryseugnamptus
Loài (species): C. desbrochersi
Danh pháp hai phần
Chryseugnamptus desbrochersi Legalov, 2007 
Chryseugnamptus desbrochersi là một loài bọ cánh cứng trong họ Rhynchitidae. Loài này được Legalov miêu tả khoa học năm 2007.
Chú thích

↑  Hallan, J.  (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Chryseugnamptus flavirostris

| Chryseugnamptus flavirostris> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Rhynchitidae
Chi (genus): Chryseugnamptus
Loài (species): C. flavirostris
Danh pháp hai phần
Chryseugnamptus flavirostris Desbrochers, 1890 
Chryseugnamptus flavirostris là một loài bọ cánh cứng trong họ Rhynchitidae. Loài này được Desbrochers des Loges miêu tả khoa học năm 1890.
Chú thích

↑  Hallan, J.  (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Epidendrum pachytepalum

| Epidendrum pachytepalum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Chi (genus): Epidendrum
Loài (species): E. pachytepalum
Danh pháp hai phần
Epidendrum pachytepalum Hágsater & E.Santiago 
Epidendrum pachytepalum là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Hágsater & E.Santiago mô tả khoa học đầu tiên năm 2006.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Epidendrum pachytepalum”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
São Patrício

| São Patrício |
| --- | --- |
—  Đô thị  —
 
 

São PatrícioVị trí ở Brasil
Quốc gia:  Brasil
Bang: Goiás
Vùng thuộc bang: Centro Goiano
Tiểu vùng: Ceres
Diện tích
 • Tổng cộng: 134,518 km2 (51,938 mi2)
Dân số (2007)
 • Tổng cộng: 2.000
 • Mật độ: 13,7/km2 (35/mi2)
Múi giờ: BRT (UTC-3)
 • Mùa hè (DST): BRST (UTC-2)
Mã điện thoại: 62 
São Patrício là một đô thị thuộc bang Goiás, Brasil. Đô thị này có diện tích 134,518 km², dân số năm 2007 là 2000 người, mật độ 13,7 người/km².
Sophta olivata

| Sophta olivata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Noctuidae
Chi (genus): Sophta
Loài (species): S. olivata
Danh pháp hai phần
Sophta olivata Hampson, 1902 
Sophta olivata là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Cryptobiosella tridens

| Cryptobiosella tridens> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Trichoptera
Họ (familia): Philopotamidae
Chi (genus): Cryptobiosella
Loài (species): C. tridens
Danh pháp hai phần
Cryptobiosella tridens IM Henderson, 1983 
Cryptobiosella tridens là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.
Cryptobiosella hastata

| Cryptobiosella hastata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Trichoptera
Họ (familia): Philopotamidae
Chi (genus): Cryptobiosella
Loài (species): C. hastata
Danh pháp hai phần
Cryptobiosella hastata IM Henderson, 1983 
Cryptobiosella hastata là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.
Sông Thu Bồn

| --- | --- |
Sông Thu Bồn

Sông

 Thắng cảnh Hòn Kẽm Đá Dừng ở thượng nguồn sông Thu Bồn 
Quốc gia:  Việt Nam
Tỉnh: Quảng Nam


Các phụ lưu
 - tả ngạn: sông Vu Gia




Nguồn: 
 - Vị trí: Khối núi Ngọc Linh, huyện Đăk Glei, tỉnh Kon Tum, Việt Nam
 - Cao độ: 2.598 m (8.524 ft)
Cửa sông: Cửa Đại (giữa Tp Hội An và huyện Duy Xuyên)
 - vị trí: biển Đông
 - cao độ: 0 m (0 ft)
 - tọa độ: 15°52′24″B 108°23′46″Đ﻿ / ﻿15,87333°B 108,39611°Đ﻿ / 15.87333; 108.39611


Chiều dài: 198 km (123 mi)
Lưu vực: 10.350 km2 (3.996 dặm vuông Anh)


Sông Thu Bồn, đoạn qua Duy Xuyên, Quảng Nam
Sông Thu Bồn, với diện tích lưu vực rộng 10.350 km², là một trong những sông nội địa có lưu vực lớn nhất Việt Nam. Sông bắt nguồn từ khối núi Ngọc Linh thuộc huyện Đăk Glei, tỉnh Kon Tum và đổ ra biển tại cửa Đại, thành phố Hội An, tỉnh Quảng Nam; một nhánh chảy vào sông Vĩnh Điện để đổ nước vào sông Hàn, Đà Nẵng. Trước khi đổ ra biển tại cửa Đại, một phần nước của sông chảy vào sông Trường Giang để đổ ra vịnh An Hòa, Tam Quang, Núi Thành. Sông Thu Bồn cùng với sông Vu Gia, hợp lưu tại Đại Lộc, tạo thành hệ thống sông lớn có vai trò rất quan trọng đối với đời sống và tâm hồn người Quảng. Phần lớn diện tích lưu vực sông chảy trong địa phận Quảng Nam và thành phố Đà Nẵng, phần thượng nguồn một phần nằm trên đất Kon Tum và Quảng Ngãi.
Lưu vực sông Vu Gia – Thu Bồn có ranh giới với các lưu vực:
Phía bắc giáp lưu vực sông Cu Đê.
Phía nam giáp lưu vực sông Sê San, sông Trà Bồng.
Phía đông giáp biển Đông và lưu vực sông Tam Kỳ.
Phía tây giáp với Lào.
Dòng chảy

Sông bắt nguồn từ khối núi Ngọc Linh (Nam Quảng Nam-Bắc Kon Tum); phần thượng lưu này được gọi là Đak Di. Sông chảy ngược lên phía Bắc qua các huyện trung du của tỉnh Quảng Nam như Nam Trà My, Bắc Trà My, Tiên Phước, Hiệp Đức. Khi đi qua đây, sông nhận thêm nhiều chi lưu là các sông, suối nhỏ. Đoạn chảy qua Tiên Phước và Hiệp Đức được gọi là sông Tranh. Bắt đầu khi đi qua địa phận Nông Sơn, Duy Xuyên, sông mới bắt đầu được gọi là Thu Bồn. Ở Nông Sơn, sông đổi sang hướng Tây Nam-Đông Bắc. Khi chảy qua ranh giới giữa Duy Xuyên và Đại Lộc, Thu Bồn nhận chi lưu lớn nhất ở tả ngạn, đó là sông Vu Gia. Sông đổ ra Biển Đông ở cửa Đại. Cách cửa Đại không xa ngoài khơi là cù lao Chàm. Trước khi ra biển, sông tạo ra một số phân lưu như sông Ba Chươm, sông Cổ Cò, sông Đình, sông Đò, sông Hội An.
Các lưu vực sông chính > Sông Thu Bồn

Sông Thu Bồn là dòng chính của hệ thống sông cùng tên. Phần thượng nguồn của sông còn được gọi với một cái tên khác là sông Tranh. Sông bắt nguồn từ núi Ngọc Linh cao 2,598m thuộc huyện Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam. Phần thượng lưu, sông chảy theo hướng Nam-Bắc qua các huyện Nam Trà My, Bắc Trà My, Tiên Phước, Hiệp Đước, Nông Sơn, Quế Sơn. Đến Giao Thủy sông chảy vào vùng đồng bằng các huyện Duy Xuyên, Điện Bàn và Thành phố Hội An. Chiều dài của dòng chính đến Cửa Đại dài 198 km với tổng diện tích đến Giao Thủy (nơi hợp lưu với sông Vũ Gia) rộng 3,825 km 2. Thượng lưu của sông Thu Bồn có các phụ lưu cấp II lớn như Sông Khang, sông Vang, sông Tranh, sông Gềnh Gềnh. Tại Giao Thủy, sông nhận nước từ phụ lưu Vu Gia tạo thành một hệ thống phân lưu khá phức tạp ở vùng hạ lưu sông. Tại thị trấn Vĩnh Điện, một phần nước của sông Thu Bồn đổ vào chi lưu Vĩnh Điện dẫn nước vào sông Hàn và đổ ra cửa Đà Nẵng ..
Các lưu vực sông chính > Sông Vu Gia

Bài chi tiết: Sông Vu Gia
Là một trong hai sông hợp thành hệ thống sông Thu Bồn nên cũng có người gọi hệ thống sông Thu Bồn-Vu Gia. Lưu vực sông Vu Gia nằm về phía bắc lưu vực sông Thu Bồn thuộc địa phận các huyện Đông Giang, Tây Giang, Nam Giang, Đại Lộc và Điện Bàn tỉnh Quảng Nam, huyện Hòa Vang thành phố Đà Nẵng. Sông Vu Gia có các phụ lưu cấp II quan trọng gồm sông Bung, sông Kôn, sông Cái. Chiều dài dòng chính tính từ thượng nguồn sông Cái đến cửa Hàn (Đà Nẵng) dài 204 km. Tổng diện tích lưu vực đến thị trấn Ái Nghĩa (huyện lị huyện Đại Lộc) đạt 5,180 km². Phần thượng nguồn sông Vu Gia có một phần lưu vực nằm trên đất Kon Tum, thuộc huyện Đăk Glei với tổng diện tích lưu vực đạt 500 km². Tại Ái Nghĩa, sông có một chi lưu nhỏ là sông Quảng Huế đổ nước vào sông Thu Bồn. Sông sau đó tiếp tục được chia thành hai nhánh là Sông Yên và sông Chu Bái. Sông Yên chảy về phía An Trạch, sau đó nhập lưu với sông Túy Loan chảy vào sông Hàn, Đà Nẵng .
Tài nguyên lưu vực sông > Tài nguyên thủy điện

Do đặc điểm địa lý, thủy văn của hệ thống sông ở miền Trung - Tây Nguyên với lưu lượng mưa hằng năm rất lớn so với cả nước (từ 2.000 mm/năm trở lên) nên hệ thống sông suối ở khu vực này ẩn chứa một tiềm năng thủy điện rất lớn, đặc biệt là hệ thống sông Vu Gia - Thu Bồn thuộc các tỉnh Quảng Nam. Theo tính toán của Công ty Tư vấn xây dựng điện 1, trên hệ thống sông Vu Gia - Thu Bồn có tới 10 công trình thủy điện với tổng công suất lắp máy 1.279 Mw, gấp 1,76 lần so với Nhà máy Thủy điện Yaly (Gia Lai - Kon Tum), sản lượng điện bình quân hằng năm là 4.751,3 tỷ kWh. Trong đó có nhiều công trình thủy điện có các chỉ tiêu kinh tế kỹ thuật tốt có thể sớm đưa vào xây dựng được như A Vương 1, Sông Tranh 2, Đak Mi 4, Sông Bung 4, Sông Côn 2 và Đak Mi 1.vv.. Theo Phê duyệt Quy hoạch bậc thang thủy điện hệ thống sông Vu Gia - Thu Bồn do Tổng Công ty Điện lực Việt Nam thực hiện, hệ thống sông Vu Gia - Thu Bòn gồm 8 dự án thủy điện:
Thủy điện A Vương, mực nước dâng bình thường (MNDBT) 380m, công suất lắp máy (NLM) 210 MW;
Thủy điện Sông Bung 2, MNDBT 570m, NLM = 100 MW;
Thủy điện Sông Bung 4, MNDBT 5230m, nhà máy thủy điện trên nhánh sông Giằng NLM = 220 MW;
Thủy điện Sông Giằng, MNDBT 60m, NLM = 60 MW;
Thủy điện Đăk Mi 1, MNDBT 820m, NLM = 255 MW;
Thủy điện Đăk Mi 3, MNDBT  359m, NLM = 63MW;
Thủy điện Đăk Mi 4, MNDBT 260, nhà máy thủy điện trên nhánh sông Thu Bồn, NLM = 210 MW;
Thủy điện Sông Kôn 2, MNDBT 312,5m, NLM = 60 MW;
Thủy điện Sông Tranh 2, MNDBT 170m, NLM = 135MW;
Các dự án thủy điện trên sông Vu Gia - Thu Bồn thực hiện đồng thời các nhiệm vụ phát điện lên hệ thống điện quốc gia; bổ sung nguồn nước về mùa kiệt cho hạ du và tham gia giảm lũ, chậm lũ cho hạ du.
Việc xây dựng các dự án thủy điện tạo điều kiện phát triển kinh tế cho địa phương. Tuy nhiên, lưu vực Thu Bồn-Vu Gia cũng là nơi tập trung lớn nhất của các loài đặc hữu sinh sống tại các khu rừng mưa nhiệt đới, vốn được coi là một trong những nơi cuối cùng ít chịu ảnh hưởng của biến đổi khí hậu. Những loài động vật ở đây bao gồm sao la, loài động vật đang bị nguy cấp, là một loài thú giống như hươu nai, được phát hiện vào năm 1992 bởi một nhóm các nhà khoa học từ Bộ Lâm Nghiệp Việt Nam và WWF .
Tài nguyên lưu vực sông > Tài nguyên khoáng sản

Lưu vực sông Thu Bồn phần thượng lưu là nơi được cho là có nhiều vàng sa khoáng. Việc khai thác vàng thủ công, khai thác sỏi và cát ở đây đã làm ô nhiễm nước sông và gây xói mòn đất. Lưu trữ 2007-10-28 tại Wayback Machine Trên thượng nguồn sông Thu Bồn có hai công trình thủy điện đã và đang được xây dựng, đó là Sông Tranh 1 và Sông Tranh 2.
Tài nguyên lưu vực sông > Tài nguyên sinh vật

Vùng cửa sông Thu Bồn là một vùng đất ngập nước, có nhiều cồn, với hai hệ sinh thái là rừng nhiệt đới và cỏ biển. Với tầm quan trọng về đa dạng sinh học và văn hóa, vùng hạ lưu sông Thu Bồn bao gồm quần thể khu đô thị cổ Hội An, Khu bảo tồn biển Cù Lao Chàm và vùng hạ lưu sông Thu Bồn được Ủy ban quốc gia UNESCO Việt Nam và tỉnh Quảng Nam lập hồ sơ khoa học đệ trình UNESCO công nhận là khu dự trữ sinh quyển thế giới.
Theo tài liệu nghiên cứu của các nhà khoa học trong và ngoài nước cho biết, vùng hạ lưu sông Thu Bồn là nơi có khí hậu, môi trường tốt cho các loại sinh vật nước ngọt, nước mặn và cả sinh vật trên cạn sinh sống, sinh sôi nảy nở và phát triển.
Bên sông Thu Bồn có nhiều di tích lịch sử của vương quốc Chăm Pa cổ xưa, như thánh địa Mỹ Sơn (Duy Xuyên), Trà Kiệu (kinh đô cổ của Chăm Pa), cảng thị cổ Hội An (tả ngạn sông Thu Bồn, cách cửa Đại 4 km).
Các vấn đề môi trường

Xói lở bờ sông là vấn đề môi trường nghiêm trọng của các vùng đất nằm trong lưu vực sông
Lũ lụt

Những năm gần đây, các cơn lũ xuất hiện với tần suất cao và cường độ lớn trên hệ thống sông Thu Bồn gây thiệt hại nhiều về người và tài sản cho cư dân Quảng Nam. Những trận lụt lớn năm 1964, 1978, 1983, 1993, 1998, 1999, 2004, 2006 đã làm thay đổi dòng chảy một số đoạn sông, gây xói lở nghiêm trọng bờ sông, Nhà nước cũng nên đầu tư để khắc phục chấm dứt tình trạng trên bằng cách di đơi dân lên vùng cao, đe dọa sự tồn tại của các công trình kiến trúc Hội An.
Cá đánh bắt được trên sông
Crateva urbaniana

| Crateva urbaniana> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Brassicales
Họ (familia): Capparaceae
Chi (genus): Crateva
Loài (species): C. urbaniana
Danh pháp hai phần
Crateva urbaniana R.Rankin, 2005 
Crateva urbaniana là một loài thực vật có hoa trong họ Capparaceae. Loài này được R.Rankin mô tả khoa học đầu tiên năm 2005.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Crateva urbaniana”. Truy cập ngày 15 tháng 9 năm 2013.
Sophta hapalopis

| Sophta hapalopis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Noctuidae
Chi (genus): Sophta
Loài (species): S. hapalopis
Danh pháp hai phần
Sophta hapalopis Turner, 1925 
Sophta hapalopis là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
São Miguel do Iguaçu

| São Miguel do Iguaçu |
| --- | --- |
—  Đô thị  —
 
  Hiệu kỳ Ấn chương

São Miguel do IguaçuLocation in Brazil
Quốc gia:  Brazil
Bang: Paraná
Vùng thuộc bang: Oeste Paranaense
Tiểu vùng: Foz do Iguaçu
Diện tích
 • Tổng cộng: 851,301 km2 (328,689 mi2)
Dân số (2007)
 • Tổng cộng: 26.284
 • Mật độ: 32,1/km2 (83/mi2)
Múi giờ: BRT (UTC-3)
 • Mùa hè (DST): BRST (UTC-2)
Mã điện thoại: 45 
São Miguel do Iguaçu là một đô thị thuộc bang Paraná, Brasil. Đô thị này có diện tích 851,301 km², dân số năm 2007 là 26284 người, mật độ 32,1 người/km².