stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Đội hình phalanx
Chiến thuật

Lịch sử ban đầu của phalanx phổ biến là chiến tranh giữa các toán hoplite từ cuộc chiến giữa các thành bang. Kết quả thông thường thì khá giống nhau, những đội hình chai cứng đâm vào nhau cho tới khi một vỡ nát. Tiềm năng cao hơn của phalanx được chứng minh ở trận Marathon (490 TCN). Gặp một lực lượng lớn hơn rất nhiều của Darius I, quân Athens đã dàn mỏng phalanx và vì vậy kéo dài hàng đầu tiên ra, tránh bị đánh vào sườn. Dù vậy, dù một đội hình phalanx được giảm độ sâu chăng nữa cũng không thể dừng bước bộ binh trang bị nhẹ của Ba Tư. Sau khi đánh cho hai cánh Ba Tư phải bỏ chạy, hoplite cánh của Athens co sát lại và tiêu diệt lực lượng tinh nhuệ ở trung quân Ba Tư, và cuối cùng là một chiến thắng giòn giã của Athens. Xuyên suốt chiến tranh Hy Lạp – Ba Tư đội hình hoplite phalanx đã được chứng minh là mạnh hơn bộ binh Ba Tư rất nhiều (như những trận Thermopylae hoặc Plataea).
Có lẽ ví dụ điển hình nhất của sự tiến hóa phalanx là cách tiến quân xiên, nổi tiếng nhất là trong trận Leuctra. Ở đó, tướng Epaminondas đã dàn mỏng cánh phải và trung quân phalanx, và đẩy sâu cánh trái tới 50 hàng. Như vậy, Epaminondas đã đảo ngược tiền lệ là cánh phải phalanx là mạnh nhất. Việc này cho phép quân Thebes tấn công cực mạnh quân tinh nhuệ Sparta ở cánh phải bên kia. Nghĩa là khi đó, trung quân và cánh phải Thebes càng lúc càng lùi dần, giữ cho những phần yếu này không bị tiêu diệt. Khi lính Sparta đã bỏ chạy ở cánh trái Thebes, thì những phần còn lại của đội hình Sparta cũng vỡ nát. Vì vậy bằng cách tập trung hóa sức mạnh tấn công của hoplite. Epaminondas đã hạ gục một kẻ thù tưởng như vô địch.
Vua Philip II của Macedonia đã bị bắt ở Thebes làm con tin vài năm, và đã chú ý tới cải cách của Epaminondas. Khi quay về quê nhà, ông đã dựng nên một lực lượng bộ binh cách mạng, đã thay đổi số phận của thế giới Hy Lạp. Phalangites của Pillip là lực lượng quân đội chuyên nghiệp đầu tiên ở Hy Lạp Cổ không kể đến Sparta. Họ được vũ trang giáo dài hơn và đâm sâu hơn và có chiến thuật và vận động tiến hóa, phức tạp hơn. Quan trọng hơn, phalanx của Phillip là lực lượng đa dạng, kết hợp rất nhiều lính đánh xa và kỵ binh, quan trọng nhất là kỵ binh Companion huyền thoại. Phalanx Macedonia bây giờ sử dụng để đâm trung quân đối phương, trong khi kỵ binh và bộ binh cơ động tấn công hai cánh đối phương. Nó có uy thế lớn hơn nhìêu so với những lực lượng tĩnh tại của Các Thành Bang Hy Lạp, điều này được thể hiện rõ trong trận Chaeronea, quân Phillip II đã tiêu diệt phalanx của liên minh Theban và Athens.
Điểm yếu

Hoplite phalanx yếu nhất khi gặp những lực lượng trang bị nhẹ hơn và linh hoạt hơn nếu không có những lực lượng hỗ trợ như vậy. Ví dụ như trận Lechaeum, một lực lượng Athens lãnh đạo bởi Iphicrate đã đánh cho một Sparta mora (một đơn vị khoảng 500 – 900 bộ binh nặng)tan tành. Quân Athens có sự cân bằng đáng kể giữa lính đánh xa nhẹ với javelin (lao) hoặc nỏ đã đánh gục những đợt tấn công liên hồi của Sparta, tạo ra sự hỗn loạn trong hàng ngũ Sparta và dĩ nhiên đã bỏ chạy khi thấy bộ binh nặng Athens cứu viện và định tấn công vào sườn họ bằng thủy quân.
Phalanx Macedonia cũng có điểm yếu tương tự với các hoplite trước. Về lý thuyết thì nó không thể bị đánh bại trước mặt nhưng hai cánh thì rất yếu, khi đã dàn trận rồi thì rất khó để bỏ trận hoặc để dàn trận lại để bị tấn công từ những hướng đó. Vì vậy, phalanx gặp một đội hình không phải phalangite thì cần được bảo vệ hai bên cánh, quân trang bị nhẹ hơn hoặc ít ra cũng là cơ động hơn, kỵ binh chẳng hạn. Điều này thể hiện rõ ở trận Magnesia, khi mà bộ binh hỗ trợ của Seleucid đã bị tiêu diệt thì phalanx không còn cách nào chống lại được bộ binh La Mã.
Phalanx Macedonia cũng có thể mất sự khăng khít khi di chuyển qua những địa hình xấu, như vậy có thể tạo ra khoảng trống giữa các khối quân, và cũng không tạo được một tiền quân chắc chắn. Trong tình thế này, trận Pydna chẳng hạn, phalanx trở nên rất dễ tiêu diệt bởi những đơn vị cơ động hơn, các century legion La Mã chẳng hạn, có thể né được giáo và tiến tới dàn trận đánh xáp lá cà với phalangites.
Cuối cùng, phần lớn các đội quân giống-phalanx thường thiếu hỗ trợ của những toán quân đằng sau tiền tuyến. Như vậy chỉ cần xuyên thủng tiền tuyến này hoặc tiêu diệt hai cánh quân thì bảo đảm thắng lợi (phanlanx sẽ được phòng thủ tốt hơn nếu đánh giáp chiến bằng kiếm khi bị áp sát, giống như lê dương La Mã phi giáo và chiến đấu bằng kiếm khi cần).
Suy tàn

Sự xuống dốc của diadochi và phalanx gắn chặt với sự thăng hoa của Roma và Legion La Mã, vào khoảng TK 3 TCN. La Mã đầu tiên bản thân họ cũng dùng đội hình phalanx, nhưng dần dần đã tiến tới chiến thuật linh hoạt hơn, với kết quả là Legion quen thuộc với chúng ta. Rome đã gần như chinh phục hoàn toàn tất cà những thành bang sau này của Macedonia, nhiều thành bang Hy Lạp và đồng minh. Những mảnh đất này đã sáp nhập vào Cộng Hòa La Mã, và khi những thành bang Hy Lạp đã không còn tồn tại, thì những đội quân thường dùng đội hình phalanx cũng thế. Sau đó, quân đội được phát triển ở những mảnh đất này của La Mã cũng được trang bị và chiến đấu trong hệ thống La Mã.
Vẫn còn vài câu hỏi là có phải phalanx đã thực sự lỗi thời vào cuối lịch sử của nó. Trong một vài những trận đánh lớn giữa Quân đội La Mã và phalanx HY Lạp, Pydna (168 TCN), Cynoscephalae (197 TCN) và Magnesia (190 TCN), phalanx đã chiến đấu khá tốt trước legion, ban đầu đã đẩy lui được bộ binh La Mã. Dù vậy, ở Cynoscephalae và Magnesia, thất bại trong việc phòng thủ các cánh của Phalanx đã dấn tới thất bại, còn trong trận Pydna, mất sự khăng khít trong đội hình Phalanx khi đuổi theo những lính La Mã bỏ chạy đã giúp lính La Mã đánh sâu vào đội hình phalanx, khi mà kỹ năng đánh xáp lá cà trở thành quyết định(tuy nhiên nếu như biết biến đổi phanlanx thì có thể phanlanx sẽ phát triển mạnh cả về thủ lẫn tấn công).
Những lực lượng mang giáo đã trở thành những thành tố quan trọng trong nhiều đội quân cho tới khi sự lên ngôi của hỏa khí, nhưng không chiến đấu theo cách của phalanx. Một sự so sánh rất có ý nghĩa là giữa phalanx và đội hình Trung Cổ pike. Dù vậy, về chiến thuật (tức là đội hình này chủ yếu sử dụng để giết kỵ binh) và về tổ chức, những lực lượng mang giáo sau này khác hẳn với phalanx Hy Lạp.
Đội hình phalanx Sumerian. Chi tiết một mảnh của tấm bia chiến thắng của vua Eannatum of Lagash ở Umma, gọi là Tấm Bia Kền Kền, trưng bày tại Bảo tàng Louvre, Paris
Tổ chức hoplite truyền thống và cách tiến tới
Phalanx chéo của Epaminondas ở trận Leuctra. Cánh quân mạnh bên trái tiến tới trong khi cánh quân yếu bên phải rút lui hoặc đứng yên tại chỗ. Khối lính đỏ biểu diễn lính tinh nhuệ trong mỗi đội hình.
Phalanx chéo của Epaminondas ở trận Leuctra chống lại Sparta, năm 371.BC
Cryptopalpus discalis

| Cryptopalpus discalis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Diptera
Họ (familia): Tachinidae
Chi (genus): Cryptopalpus
Loài (species): C. discalis
Danh pháp hai phần
Cryptopalpus discalis
Cryptopalpus discalis là một loài ruồi trong họ Tachinidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 20 tháng 6 năm 2014.
↑  James E. O’Hara WORLD GENERA OF THE TACHINIDAE (DIPTERA) AND THEIR REGIONAL OCCURRENCE; Version 7; 10 december 2012
Đức Trạch

Đức Trạch là một xã thuộc huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình, Việt Nam.
Địa lý

Xã Đức Trạch cách thị trấn Hoàn Lão khoảng 4 km về phía đông bắc, có vị trí địa lý:
Phía bắc giáp xã Hải Phú
Phía tây giáp xã Đồng Trạch
Phía nam giáp xã Trung Trạch
Phía đông giáp Biển Đông.
Xã Đức Trạch có diện tích 2,50 km², dân số năm 2019 là 7.684 người, mật độ dân số đạt 3.074 người/km².
Hành chính

Xã Đức Trạch được chia thành 7 thôn: Thượng Đức, Đông Đức, Trung Đức, Nam Đức, Nam Trung, Đức Trung, Bầu Bàng.
Kinh tế

Xã Đức Trạch có hơn 85% dân số làm nghề đi biển với hai nghề chủ yếu là câu mực khơi và mành chụp, còn lại làm nghề nước mắm, buôn bán nhỏ. Hiện nay toàn xã có đội tàu đánh bắt xa bờ là hơn 265 chiếc, với công suất máy từ 90-320CV, hoạt động chủ yếu ở các vùng biển từ Quảng Ninh đến Đà Nẵng.
Văn hóa - du lịch

Xã Đức Trạch có chùa Quan Âm Tự được xây dựng từ năm 1843 đã được UBND tỉnh công nhận là Di tích kiến trúc - nghệ thuật - tôn giáo.
Bên cạnh đó, còn có bãi tắm ông Nga là một bãi tắm đẹp với bãi cát dài thoai thoải.
Giao thông

Xã Đức Trạch nằm cách Quốc lộ 1 1 km về phía đông nên rất thuận lợi trong việc giao lưu, trao đổi bên ngoài. Hiện nay đường giao thông liên xã đã được bê tông hóa hoàn toàn, thêm vào đó, con đường An ninh quốc phòng chạy song song với đường liên xã đang dần được hoàn thành là điều kiện tốt góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế của xã.
Chú thích

1 2  Ban chỉ đạo Tổng điều tra dân số và nhà ở trung ương. “Dân số đến 01 tháng 4 năm 2019 - tỉnh Quảng Bình”. Truy cập ngày 22 tháng 9 năm 2020.
↑  Tổng cục Thống kê
Cyclodictyon glareosum

| Cyclodictyon glareosum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Bryophyta
Lớp (class): Bryopsida
Bộ (ordo): Hookeriales
Họ (familia): Pilotrichaceae
Chi (genus): Cyclodictyon
Loài (species): C. glareosum
Danh pháp hai phần
Cyclodictyon glareosum (Broth.) Broth., 1907 
Cyclodictyon glareosum là một loài rêu trong họ Pilotrichaceae. Loài này được (Broth.) Broth. mô tả khoa học đầu tiên năm 1907.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Cyclodictyon glareosum”. Truy cập ngày 10 tháng 6 năm 2014.
İn, Hozat

| İn |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
Quốc gia:  Turkey
Tỉnh: Tunceli
Huyện: Hozat
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 235 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
İn là một xã thuộc huyện Hozat, tỉnh Tunceli, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2010 là 235 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Tunceli”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Lưu trữ bản gốc ngày 14 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 12 tháng 9 năm 2012.Quản lý CS1: bot: trạng thái URL ban đầu không rõ (liên kết)
Herbécourt

| --- | --- |
 Herbécourt

Hành chính
Quốc gia:  Pháp
Vùng: Hauts-de-France
Tỉnh: Somme
Quận: Péronne
Tổng: Tổng Bray-sur-Somme
Xã (thị) trưởng: M. Jacques Vanoye (2001-2008)
Thống kê
Độ cao: 69–98 m (226–322 ft) (bình quân 105 m (344 ft)[chuyển đổi: tùy chọn không hợp lệ])
Diện tích đất1: 4,5 km2 (1,7 dặm vuông Anh)
Nhân khẩu1: 133  
 - Mật độ: 30/km2 (78/sq mi)
INSEE/Mã bưu chính: 80430/ 80200

2 Dân số không tính hai lần: cư dân của nhiều xã (ví dụ, các sinh viên và quân nhân) chỉ tính một lần.
Herbécourt là một xã ở tỉnh Somme, vùng Hauts-de-France, Pháp.
Địa lý

Thị trấn này tọa lạc trên đường D1, khoảng 20 dặm Anh về phía tây bắc của Saint-Quentin, dọc theo đường ô tô A1.
Dân số

| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 198 | 211 | 174 | 134 | 149 | 133 |
Số liệu điều tra dân số từ năm 1962, dân số không tính hai lần
Herold Georg Wilhelm Johannes Schweickerdt

| Herold Georg Wilhelm Johannes Schweickerdt |
| --- | --- |
Sinh: (1903-02-28)28 tháng 2 năm 1903 Schmie, Baden-Württemberg, Đức
Mất: 21 tháng 2 năm 1977(1977-02-21) (73 tuổi) Pretoria, Nam Phi
Quốc tịch: Đức
Sự nghiệp khoa học
Ngành: Thực vật học
Tên viết tắt trong IPNI: Schweick.
 
Herold Georg Wilhelm Johannes Schweickerdt (sinh 28 tháng 2 năm 1903, tại Schmie, Baden-Württemberg – mất 21 tháng 2 năm 1977 tại Pretoria) là một nhà thực vật học người Đức.
Năm 1904, ông cùng cha mẹ chuyển đến Pretoria, nơi sau này ông theo học tại Đại học Transvaal. Từ năm 1922 đến năm 1924, ông là sinh viên tại Đại học Bonn (1922–24), sau đó trở thành giáo sư ở Đại học Pretoria. Từ năm 1940 đến năm 1964 ông làm kiểm tra viên (inspector) tại Vườn Bách thảo Đại học Göttingen.
Trong sự nghiệp của mình, ông đã nghiên cứu và sưu tập thực vật ở Transvaal, Tây Nam Phi, Rhodesia, Mozambique và Natal. Loài thực vật Gasteria schweickerdtiana được đặt theo tên ông. Tên Gasteria schweickerdtiana sau này trở thành tên đồng danh của tên Gasteria carinata var. carinata. Schweickerdt cũng từng cộng tác với nhà thực vật học người Hà Lan là Cornelis Eliza Bertus Bremekamp khi Bremekamp đến Nam Phi để nghiên cứu.
Phòng mẫu thực vật H.G.W.J. Schweickerdt (PRU) tại Đại học Pretoria được đặt theo tên ông để vinh danh.
Tác phẩm tiêu biểu

Untersuchungen über Photodinese bei Vallisneria spiralis, 1928 - Nghiên cứu quá trình photodinese ở Rong tóc tiên Vallisneria spiralis.
Xã White Deer, Quận Union, Pennsylvania

| Xã White Deer White Deer Township |
| --- | --- |
—  Xã  —
 

 
Vị trí trong Quận Union, Pennsylvania Vị trí trong Quận Union, Pennsylvania
 Vị trí quận Union trong tiểu bang Pennsylvania ở Hoa Kỳ
Xã White Deer
Quốc gia: Hoa Kỳ
Tiểu bang: Pennsylvania
Quận: Quận Union
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 4.437
Múi giờ: EST (UTC-5)
 • Mùa hè (DST): EDT (UTC-4)
Xã White Deer (tiếng Anh: White Deer Township) là một xã thuộc quận Union, tiểu bang Pennsylvania, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 4.437 người.
25088 Yoshimura

| Khám phá |
| --- | --- |
Nơi khám phá: Nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln
Ngày phát hiện: 14 tháng 9 năm 1998
Tên định danh
Tên định danh: 25088
Tên định danh thay thế: 1998 RR19
Đặc trưng quỹ đạo
Cận điểm quỹ đạo: 2.3085114
Viễn điểm quỹ đạo: 2.5880962
Độ lệch tâm: 0.1080272
Chu kỳ quỹ đạo: 1520.7892524
Độ bất thường trung bình: 299.78877
Độ nghiêng quỹ đạo: 2.81450
Kinh độ điểm mọc: 210.12726
Đặc trưng vật lý
Cấp sao tuyệt đối (H): 15.4
 
25088 Yoshimura (tên chỉ định: 1998 RR19) là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi dự án Nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất Lincoln ở Socorro, New Mexico ngày 14 tháng 9 năm 1998. Nó được đặt theo tên Yoshimura Fumiya.
Gymnadenia emeiensis

| Cẩm nha Nga Mi> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Chi (genus): Gymnadenia
Loài (species): G. emeiensis
Danh pháp hai phần
Gymnadenia emeiensis K.Y.Lang 
Cẩm nha Nga Mi (danh pháp hai phần: Gymnadenia emeiensis) là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được K.Y.Lang mô tả khoa học đầu tiên năm 1982.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Gymnadenia emeiensis”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Cyclodictyon flexicuspis

| Cyclodictyon flexicuspis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Bryophyta
Lớp (class): Bryopsida
Bộ (ordo): Hookeriales
Họ (familia): Pilotrichaceae
Chi (genus): Cyclodictyon
Loài (species): C. flexicuspis
Danh pháp hai phần
Cyclodictyon flexicuspis Broth., 1920 
Cyclodictyon flexicuspis là một loài rêu trong họ Pilotrichaceae. Loài này được Broth. mô tả khoa học đầu tiên năm 1920.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Cyclodictyon flexicuspis”. Truy cập ngày 10 tháng 6 năm 2014.
Yeni Dereneci, Kızılcahamam

| Dereneci |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
DereneciVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Ankara
Huyện: Kızılcahamam
Dân số (2011)
 • Tổng cộng: 92 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Mã bưu chính: 06890 
Mã điện thoại: 312 
Dereneci là một xã thuộc huyện Kızılcahamam, tỉnh Ankara, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 92 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Ankara”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Bản gốc lưu trữ ngày 13 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 30 tháng 8 năm 2012.
Genie Gets Her Wish

Genie Gets Her Wish là DVD đầu tiên trong sự nghiệp âm nhạc của Christina Aguilera. DVD được thực hiện bởi đạo diễn Clare Grace Davies qua tổng hợp từ nhiều màn trình diễn và hình ảnh đời thường của Aguilera.
DVD được RIAA chứng nhận Bạch kim.
Danh sách bài hát

Genie in a Bottle
So Emotional
Come on over Baby (All I Want Is You)
What a Girl Wants
I Turn To You
At Last
When You Put Your Hands On Me
The Christmas Song
Các tiết mục đặc biệt

Những tấm hình tuyệt đẹp của Aguilera.
Video clip tặng kèm:
"Genie in a Bottle"
"What a Girl Wants"
Giới thiệu về trang web của Aguilera.
Georgia

Bài này viết về bang của Hoa Kỳ. Đối với quốc gia thuộc vùng Kavkaz, xem Gruzia. Đối với các định nghĩa khác, xem Georgia (định hướng).
Tiểu bang in Hoa KỳBản mẫu:SHORTDESC:Tiểu bang in Hoa Kỳ
| Georgia |
| --- | --- |
Tiểu bang
State of Georgia
 CờHuy hiệu
Tên hiệu: Peach State (Tiểu bang Quả đào), Empire State of the South (Tiểu bang Đế chế của miền Nam)
Khẩu hiệu: "Trí tuệ, Công lý và Điều độ"
Hiệu ca: "Georgia on My Mind"
Bản đồ của Hoa Kỳ với Georgia được đánh dấu
Quốc gia: Hoa Kỳ
Trước khi trở thành tiểu bang: Tỉnh Georgia
Ngày gia nhập: 2 tháng 1 năm 1788; 236 năm trước (1788-01-02) (thứ 4)
Thủ phủ (và thành phố lớn nhất): Atlanta
Vùng và đô thị lớn nhất: Metro Atlanta
Lập pháp: Đại hội đồng Georgia
 • Thượng viện: Thượng viện tiểu bang Georgia
 • Hạ viện: Hạ viện Georgia
Tư pháp: Tòa án tối cao Georgia
Thượng nghị sĩ Hoa Kỳ: Jon Ossoff (Đảng Dân chủ) Raphael Warnock (D)
Phái đoàn Hạ viện Hoa Kỳ: 9 đảng viên Cộng hòa 5 đảng Dân chủ (Danh sách)
Diện tích
 • Tổng cộng: 59,424,64 mi2 (153,909,12 km2)
 • Đất liền: 57,906 mi2 (149,976 km2)
 • Mặt nước: 1,519 mi2 (3,933 km2)  2.6%
Thứ hạng diện tích: thứ 24
Kích thước
 • Dài: 298 mi (480 km)
 • Rộng: 230 mi (370 km)
Độ cao: 600 ft (180 m)
Độ cao cực đại (Brasstown Bald): 4,784 ft (1,458 m)
Độ cao cực tiểu (Đại Tây Dương): 0 ft (0 m)
Dân số (2023)
 • Tổng cộng: 11.029.227
 • Thứ hạng: Thứ 8
 • Mật độ: 185,2/mi2 (71,5/km2)
 • Thứ hạng mật độ: thứ 18
 • Thu nhập theo hộ gia đình tại Hoa Kỳ: $61,200
 • Thứ hạng thu nhập: Đứng thứ 29 trong Danh sách các tiểu bang và vùng lãnh thổ của Hoa Kỳ theo thu nhập
Tên gọi dân cư: Tiếng Gruzia
Ngôn ngữ
 • Ngôn ngữ chính thức: Tiếng Anh
Múi giờ: UTC– 05:00 (Giờ miền Đông)
 • Mùa hè (DST): UTC– 04:00 (EDT)
Viết tắt USPS: GA
Mã ISO 3166: US-GA
Viết tắt truyền thống: Ga.
Vĩ độ: 30.356–34.985° N
Kinh độ: 80.840–85.605° W
Website: georgia.gov

Biểu trưng của Georgia

Bài hát: "Georgia on My Mind" của  Ray Charles
Động vật lưỡng cư: Ếch cây xanh Mỹ Dryophytes cinereus
Loài chim: Chim nhạn nâu Toxostoma rufum
Loài bướm: Bướm phượng đuôi én phương Đông Papilio glaucus
Loại cá: Cá vược miệng rộng Micropterus nigricans
Hoa: Hoa hồng Cherokee Rosa laevigata
Loại quả: Đào Prunus persica
Côn trùng: Ong mật phương Tây Apis mellifera
Loài bò sát: Rùa Gopher Gopherus polyphemus
Cây: Sồi sống miền Nam Hoa Kỳ Quercus virginiana
Vegetable: Hành tây Vidalia Allium cepa 'Granex'
 
Georgia, tên chính thức là Tiểu bang Georgia, là một tiểu bang ở vùng Đông Nam của Hoa Kỳ. Tiểu bang này giáp với Tennessee về phía tây bắc, Bắc Carolina về phía bắc, Nam Carolina về phía đông bắc, Đại Tây Dương về phía đông nam, Florida về phía nam và Alabama về phía tây. Trong số 50 bang của Hoa Kỳ, Georgia có diện tích lớn thứ 24 và đông dân thứ 8. Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, dân số ước tính năm 2023 của thành phố là 11.029.227.
Atlanta, một thành phố toàn cầu, vừa là thủ phủ vừa là thành phố lớn nhất của tiểu bang. Khu vực đô thị Atlanta, với dân số hơn 6,3 triệu người vào năm 2023, là khu vực đô thị đông dân thứ 6 tại Hoa Kỳ và chiếm khoảng 57% toàn bộ dân số Georgia. Các khu vực đô thị lớn khác trong tiểu bang bao gồm Augusta, Savannah, Columbus và Macon.
Địa lý

Bài chi tiết: Địa lý Georgia
Georgia nằm giáp với Florida về phía nam, với Đại Tây Dương và Nam Carolina về phía đông, với Alabama về phía tây, và với Tennessee và Bắc Carolina về phía bắc. Miền bắc của tiểu bang này nằm trên dãy núi Blue Ridge, một dãy núi thuộc hệ thống núi của dãy Appalachian. Vùng piedmont ở miền trung kéo dài từ chân núi tới đường thác nước, ở đường này các sông chảy xuống thác nước tới cao độ của đồng bằng ven biển của lục địa ở phần nam của tiểu bang. Nơi cao nhất ở Georgia là Brasstown Bald (núi Brasstown) có cao độ 1.458 mét (4.784 foot); những nơi thấp nhất của tiểu bang bằng với mực nước biển.
Thủ phủ của Georgia là Atlanta, nằm ở miền trung bắc của tiểu bang, và quả đào là trái cây tượng trưng cho tiểu bang. Các sản phẩm nông nghiệp quan trọng của Georgia là cây hồ đào (pecan), bông, cây thuốc lá, và lâm sản, nhất là những cái gọi "naval store", như là nhựa và colophan được lấy từ những rừng cây thông.
Georgia là tiểu bang lớn nhất theo diện tích nằm về phía đông của sông Mississippi, kể từ khi Tây Virginia ly khai khỏi Virginia trong Nội chiến Hoa Kỳ. Michigan (250.494 kilômét vuông hay 96.716 dặm vuông), Florida (170.451 km² hay 65.768 dặm vuông), và Wisconsin (169.790 km² hay 65.603 dặm vuông) đều lớn hơn Georgia (154.077 km² hay 59.441 dặm vuông)[cần dẫn nguồn] khi tính vào cả diện tích đất và nước.
Các vùng dưới quyền của Dịch vụ Vườn Quốc gia (NPS) bao gồm:
Khu lưu niệm Quốc gia Andersonville tại Andersonville
Đường mòn Appalachian
Khu vực giải trí Quốc gia sông Chattahoochee gần Atlanta
Công viên quân đội Quốc gia Chickamauga và Chattanooga tại Fort Oglethorpe
Bờ biển Quốc gia đảo Cumberland gần Saint Marys
Đài kỷ niệm Quốc gia Fort Frederica trên Đảo St. Simons
Đài kỷ niệm Quốc gia Fort Pulaski tại Savannah
Nơi lịch sử Quốc gia Jimmy Carter gần Plains
Công viên Chiến trường Quốc gia núi Kennesaw gần Kennesaw
Nơi lịch sử Quốc gia Martin Luther King, Jr. tại Atlanta
Đài kỷ niệm Quốc gia Ocmulgee tại Macon
Đường lịch sử Quốc gia Con đường Nước mắt
Địa lý > Các thành phố quan trọng

| --- | --- |
 Bảy khu vực thống kê đô thị của Georgia, với dân số ước lượng năm 2004 của Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ: Atlanta (thủ phủ): 4.708.297  Augusta: 515.314  Savannah: 310.714  Columbus: 279.518  Macon: 228.170  Athens: 173.760  Albany: 162.800 Các thành phố khác có dân số hơn 10.000 người (khu vực thành thị): Warner Robins  Gainesville  Rome  Dalton  Valdosta  Brunswick  Hinesville  Cartersville  Carrollton  LaGrange  Milledgeville  St. Marys  Statesboro  Waycross  Newnan  Tifton  Thomasville  Dublin  Americus  Moultrie  Calhoun  Winder  Cordele  Douglas  Bainbridge Các căn cứ quân đội thuộc về Georgia: Fort Benning  Fort Stewart  Căn cứ Không quân Dự bị Dobbins  Căn cứ Hậu cần Quân đoàn Hải quân tại Albany  Căn cứ Không quân Moody  Fort Gordon  Căn cứ Không quân Robins Các ngoại ô Savannah: Thành phố Garden  Georgetown  Đảo Skidaway  Thunderbolt  Đảo Whitemarsh  Đảo Wilmington:  Các ngoại ô Atlanta: Acworth  Alpharetta  Belvedere Park  Braselton  Buford  Candler-McAfee  Carrollton  Cartersville  Chamblee  College Park  Conyers  Covington  Dacula  Decatur  Doraville  Douglasville  Druid Hills  Duluth  Dunwoody  East Point  Fayetteville  Five Forks  Forest Park  Griffin  Jonesboro  Kennesaw  Lawrenceville  Lilburn  Mableton  Marietta  Monroe  Mountain Park  Newnan  Bắc Atlanta  Bắc Decatur  Bắc Druid Hills  Panthersville  Thành phố Peachtree  Powder Springs  Redan  Riverdale  Roswell  Sandy Springs  Smyrna  Snellville  Núi Đá (Stone Mountain)  Đồi Đường (Sugar Hill)  Suwanee  Tucker  Thành phố Union  Winder  Woodstock