USS Atlanta (CL-51)
Lịch sử hoạt động > Trận chiến Đông Solomons

Bài chi tiết: Trận chiến Đông Solomon
Trong khi lực lượng Mỹ củng cố vị trí của họ tại Guadalcanal, nhu cầu cấp thiết phải tăng cường lực lượng đã khiến Đô đốc Nhật Bản Yamamoto Isoroku phải gửi Hạm đội Liên hợp về phía Nam để hỗ trợ cho một đoàn tàu vận tải lớn chuyển binh lính. Máy bay trinh sát Mỹ đã phát hiện lực lượng Nhật Bản vào sáng ngày 23 tháng 8. Với những báo cáo về việc đối phương xuất hiện về phía Tây Bắc, Enterprise và Saratoga tung máy bay của chúng ra truy tìm và tấn công, nhưng đã không thể phát hiện đối phương do thời tiết xấu, và chủ yếu là do phía Nhật, biết mình đã bị lộ diện, nên đã đổi hướng.
Suốt ngày 24 tháng 8, Atlanta nhận được báo cáo về hoạt động của đối phương, và đã hộ tống cho Enterprise khi chiếc tàu sân bay tung lực lượng của nó ra tấn công các tàu sân bay Nhật. Một máy bay trinh sát đối phương bị phát hiện lúc 13 giờ 28 phút đã khiến thủy thủ của Atlanta bước vào tình trạng trực chiến, kéo dài suốt 5 giờ rưỡi tiếp theo. Đến 15 giờ 30 phút, chiếc tàu tuần dương di chuyển với tốc độ 20 kn (23 mph; 37 km/h) khi Lực lượng Đặc nhiệm 16 đi theo hướng Bắc Tây Bắc nhằm "tiếp cận lực lượng tàu sân bay đối phương bị phát hiện". Lúc 16 giờ 37 phút, máy bay lạ xuất hiện, và Atlanta tăng tốc độ lên 25 kn (29 mph; 46 km/h); Enterprise tung một đội tấn công không lâu sau đó, hoàn tất việc phóng máy bay lúc 17 giờ 06 phút.
Cùng lúc đó, việc máy bay ném bom và máy bay tiêm kích đối phương từ các tàu sân bay Shōkaku và Zuikaku đang đến gần đã buộc lực lượng đặc nhiệm phải tăng tốc độ lên 27 kn (31 mph; 50 km/h). Không lâu sau khi Enterprise hoàn tất việc phóng máy bay của nó, máy bay đối phương, được Đại tá Jenkins ước lượng không ít hơn 18 chiếc máy bay ném bom bổ nhào Aichi D3A1 "Val", tiến đến từ hướng Bắc Đông Bắc lúc 17 giờ 10 phút. Trong 11 phút tiếp theo sau, các khẩu đội pháo 5 in (130 mm)/38 caliber, 1,1 in (28 mm)/75 caliber và Oerlikon 20 mm của Atlanta góp phần vào màn chắn phòng không cho Enterprise, trong khi chiếc tàu tuần dương hạng nhẹ theo sát mọi sự cơ động của Enterprise khi nó lẩn tránh các máy bay ném bom bổ nhào. Bất chấp hàng rào hỏa lực phòng không mạnh mẽ, Enterprise bị đánh trúng một quả bom cùng chịu một số thiệt hại do mảnh đạn của khoảng năm quả bom khác ném suýt trúng. Đại tá Jenkins sau đó báo cáo tàu của ông có thể đã bắn rơi năm máy bay tấn công.
Được điều sang Lực lượng Đặc nhiệm 11, Atlanta hoạt động cùng đơn vị này trong vài ngày tiếp theo, vốn được đổi tên thành Lực lượng Đặc nhiệm 61 vào ngày 30 tháng 8. Khi tàu sân bay Saratoga trúng phải ngư lôi phóng từ tàu ngầm Nhật I-26 vào ngày 31 tháng 8, chiếc tàu tuần dương đã hộ tống cho chiếc soái hạm trong khi tàu tuần dương hạng nặng Minneapolis kéo nó ra khỏi vùng nguy hiểm. Lực lượng cuối cùng về đến Tongatapu vào ngày 6 tháng 9, nơi Atlanta được bổ sung đạn dược và tiếp liệu từ chiếc tàu tuần dương New Orleans, rồi trải qua một giai đoạn nghỉ ngơi bảo trì.
Lên đường vào ngày 13 tháng 9, Atlanta hộ tống cho Lassen và Hammondsport vào ngày 15 tháng 9. Sau khi đưa chúng đến vịnh Dumbea, Nouméa, an toàn vào ngày 19 tháng 9, Atlanta được tiếp nhiên liệu, đạn dược và hàng tiếp liệu trước khi lại lên đường vào ngày 21 tháng 9 trong thành phần Đội đặc nhiệm 66.4. Trở thành một phần của Lực lượng Đặc nhiệm 17 vào ngày 23 tháng 9, chiếc tàu tuần dương hạng nhẹ được cho tách ra vào ngày hôm sau để cùng thiết giáp hạm Washington và các tàu khu trục Walke và Benham đi đến Tongatapu, đến nơi vào ngày 26 tháng 9.
Lên đường cùng với các con tàu trên vào ngày 7 tháng 10, Atlanta hộ tống các tàu vận tải hướng đến Guadalcanal trong các ngày 11–14 tháng 10 trước khi đi đến Espiritu Santo để được tiếp nhiên liệu vào xế trưa ngày 15 tháng 10. Được phân về Lực lượng Đặc nhiệm 64 dưới quyền Chuẩn đô đốc Willis A. Lee sau đó, chiếc tàu chiến lên đường vào chập tối cùng ngày hôm đó tiếp nối các hoạt động hỗ trợ cho những nỗ lực đang được tiến hành nhằm kiểm soát Guadalcanal. Quay trở về Espiritu Santo một thời gian ngắn để tiếp nhiên liệu, đạn dược và tiếp liệu, nó lại lên đường vào trưa ngày 23 tháng 10.
Hai ngày sau, khi một cuộc tấn công của Lục quân Nhật thất bại không thể đẩy lực lượng Mỹ khỏi Guadalcanal, Đô đốc Yamamoto một lần nữa gửi Hạm đội Liên hợp về phía Nam tìm cách vô hiệu hóa lực lượng hải quân Mỹ đang hỗ trợ cho lính Thủy quân Lục chiến trên đảo. Atlanta hoạt động trong thành phần Lực lượng Đặc nhiệm 64 cùng với Washington, các tàu tuần dương San Francisco và Helena cùng hai tàu khu trục, trong khi các lực lượng đối địch giao chiến với nhau trong Trận chiến quần đảo Santa Cruz vào ngày 26 tháng 10. Ngày hôm đó, Atlanta tuần tra phía sau nhóm tiếp nhiên liệu hỗ trợ cho hai lực lượng đặc nhiệm tàu sân bay Mỹ. Vào ngày 27 tháng 10, khi tàu ngầm Nhật I-15 tấn công Lực lượng Đặc nhiệm 64, lực lượng này đã cơ động với tốc độ cao rời khỏi khu vực.
Sáng ngày 28 tháng 10, Atlanta đón lên tàu Chuẩn đô đốc Norman Scott chuyển sang từ chiếc San Francisco, và nó trở thành soái hạm của Đội đặc nhiệm 64.2 vừa mới được thành lập. Sau khi được tiếp nhiên liệu từ Washington, được bốn tàu khu trục hộ tống, Atlanta hướng về phía Tây Bắc bắn phá các vị trí của quân Nhật trên đảo Guadalcanal. Đi đến vùng biển ngoài khơi Lunga Point vào sáng ngày 30 tháng 10, Atlanta đón các sĩ quan liên lạc Thủy quân Lục chiến lên tàu lúc 05 giờ 50 phút, rồi di chuyển về phía Tây, tiến hành nả pháo xuống Point Cruz lúc 06 giờ 29 phút trong khi các tàu khu trục tháp tùng đi theo đội hình hàng dọc phía sau. Không gặp phải sự kháng cự, Đội đặc nhiệm 64.2 hoàn thành nhiệm vụ và quay trở về Lunga Point, nơi các sĩ quan liên lạc rời tàu, và Atlanta cùng các tàu hộ tống tiếp tục đi đến Espiritu Santo, đến nơi vào xế trưa ngày 31 tháng 10.