stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Sharia
Các cuộc tranh luận và tranh cãi đương đại > Bỏ đạo / bội giáo

Theo học thuyết cổ điển, bội giáo (bỏ đạo) khỏi đạo Hồi là một tội ác cũng như một tội lỗi, có thể bị trừng phạt bằng án tử hình, thường là sau một thời gian chờ đợi để người bỏ đạo có thời gian ăn năn và quay trở lại đạo Hồi. Wael Hallaq viết rằng "[trong] một nền văn hóa mà cốt lõi là tôn giáo, các nguyên tắc tôn giáo và đạo đức tôn giáo, sự bội giáo ở một khía cạnh nào đó tương đương với sự phản quốc cao độ trong quốc gia-nhà nước hiện đại". Các luật gia Hồi giáo ban đầu đặt tiêu chuẩn cho sự bội đạo của đạo Hồi cao đến mức thực tế không có phán quyết bội đạo nào có thể được thông qua trước thế kỷ 11, nhưng các luật gia sau này đã hạ thấp mức áp dụng án tử hình, cho phép các thẩm phán giải thích luật bội đạo theo những cách khác nhau., mà họ đã làm đôi khi khoan dung và đôi khi nghiêm khắc. Vào cuối thế kỷ 19, việc sử dụng các hình phạt hình sự đối với tội bội đạo đã không còn được sử dụng, mặc dù các hình phạt dân sự vẫn được áp dụng.
Theo Abdul Rashied Omar, phần lớn các luật gia Hồi giáo hiện đại tiếp tục coi việc bỏ đạo là một tội ác đáng bị kết án tử hình. Quan điểm này chiếm ưu thế trong các xã hội bảo thủ như Ả Rập Xê Út và Pakistan. Một số học giả Hồi giáo tự do và tiến bộ đã lập luận rằng không nên coi việc bỏ đạo như một tội ác. Những người khác cho rằng hình phạt tử hình là một hình phạt không thích hợp, không phù hợp với các câu kinh Qur'anic như "không cưỡng ép trong tôn giáo" ; và / hoặc đó là một quy tắc nhân tạo được ban hành trong cộng đồng Hồi giáo sơ khai nhằm ngăn chặn và trừng phạt những hành vi tương đương với tội đào ngũ hoặc phản quốc, và chỉ nên được thi hành nếu bỏ đạo trở thành một cơ chế gây rối loạn và bất tuân công cộng (fitna). Theo Khaled Abou El Fadl, những người Hồi giáo ôn hòa không tin rằng bỏ đạo đòi hỏi phải bị trừng phạt. Các nhà phê bình cho rằng hình phạt tử hình hoặc hình phạt khác đối với tội bội đạo trong đạo Hồi là vi phạm nhân quyền phổ quát, và là một vấn đề tự do tín ngưỡng và lương tâm.
23 quốc gia đa số theo đạo Hồi, tính tới 2003 , phạt tội bội giáo từ bỏ đạo Hồi bằng luật hình sự. Tính đến 2014, bội giáo từ bỏ đạo Hồi là một hành vi phạm tội ở Afghanistan, Brunei, Mauritania, Qatar, Ả Rập Saudi, Sudan, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất và Yemen. Ở các quốc gia khác, tòa án Sharia có thể sử dụng luật gia đình để hủy bỏ hôn nhân của những người theo đạo Hồi và từ chối quyền nuôi con cũng như quyền thừa kế. Trong những năm 1985–2006, bốn cá nhân đã bị hành quyết hợp pháp vì bỏ đạo theo đạo Hồi: "một ở Sudan vào năm 1985; hai ở Iran, vào năm 1989 và 1998; và một ở Ả Rập Xê-út vào năm 1992." Trong khi các quốc gia hiện đại hiếm khi truy tố việc bội giáo, vấn đề này có "sự cộng hưởng văn hóa sâu sắc" trong một số xã hội Hồi giáo và những người theo đạo Hồi có xu hướng khai thác nó để trục lợi chính trị. Trong một cuộc thăm dò của Trung tâm Nghiên cứu Pew năm 2008–2012, sự ủng hộ của công chúng đối với hình phạt tử hình đối với tội bội đạo ở người Hồi giáo dao động từ 78% ở Afghanistan đến dưới 1% ở Kazakhstan, đạt hơn 50% ở 6 trong số 20 quốc gia được khảo sát.
Các cuộc tranh luận và tranh cãi đương đại > Quyền LGBT

Quan hệ tình dục đồng giới là bất hợp pháp trong Sharia cổ điển, với các hình phạt khác nhau, bao gồm cả hình phạt tử hình, được quy định tùy thuộc vào tình huống và trường phái luật pháp. Trong Hồi giáo tiền hiện đại, các hình phạt được quy định cho các hành vi đồng tính luyến ái "ở mức độ lớn về mặt lý thuyết", một phần do các yêu cầu thủ tục nghiêm ngặt đối với các hình thức khắc nghiệt hơn (hudud của họ và một phần là sự khoan dung phổ biến của xã hội đối với các mối quan hệ đồng giới. Những trường hợp bị truy tố trong lịch sử vì hành vi đồng tính là rất hiếm, và những trường hợp tuân theo các quy tắc của Sharia lại càng hiếm hơn. Thái độ của công chúng đối với đồng tính luyến ái trong thế giới Hồi giáo trở nên tiêu cực hơn bắt đầu từ thế kỷ 19 thông qua sự lan truyền dần dần của các phong trào chính thống Hồi giáo như Salafism và Wahhabism, và dưới ảnh hưởng của quan niệm tình dục phổ biến ở châu Âu lúc lúc đó. Một số quốc gia đa số theo đạo Hồi đã giữ lại các hình phạt hình sự đối với các hành vi quan hệ tình dục đồng giới được ban hành dưới thời thuộc địa. Trong những thập kỷ gần đây, định kiến đối với các cá nhân LGBT trong thế giới Hồi giáo ngày càng trầm trọng hơn do thái độ ngày càng bảo thủ và sự gia tăng của các phong trào Hồi giáo, dẫn đến các hình phạt dựa trên Sharia được ban hành ở một số quốc gia. Hình phạt tử hình đối với hành vi đồng tính hiện đang là hình phạt hợp pháp ở Brunei, Iran, Mauritania, một số bang phía bắc Nigeria, Pakistan, Qatar, Saudi Arabia, một số khu vực của Somalia, Sudan và Yemen, tất cả đều có luật hình sự dựa trên Sharia. Không rõ liệu luật pháp của Afghanistan và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất có quy định hình phạt tử hình đối với quan hệ tình dục đồng tính hay không, vì chúng chưa bao giờ được thực hiện. Việc hình sự hóa các hành vi đồng tính luyến ái và đặc biệt là khiến họ phải chịu hình phạt tử hình đã bị các nhóm quyền quốc tế lên án. Theo các cuộc thăm dò, mức độ chấp nhận của xã hội đối với tình dục đồng giới dao động từ 52% trong số những người Hồi giáo ở Mỹ đến dưới 10% ở một số quốc gia đa số theo Hồi giáo.
Các cuộc tranh luận và tranh cãi đương đại > Khủng bố

Một số phần tử cực đoan đã sử dụng cách giải thích của họ đối với kinh sách Hồi giáo và Sharia, đặc biệt là học thuyết thánh chiến, để biện minh cho các hành động chiến tranh và khủng bố chống lại các cá nhân và chính phủ Hồi giáo cũng như không theo đạo Hồi.   Chuyên gia về khủng bố Rachel Ehrenfeld viết rằng "Tài chính của Sharia (ngân hàng Hồi giáo là một vũ khí mới trong kho vũ khí có thể được gọi là chiến tranh thế hệ thứ năm (5GW) ". Tuy nhiên, việc cung cấp tài chính cho những người ủng hộ sharia thực sự đòi hỏi người đó phải tránh xa việc sản xuất vũ khí.
Trong fiqh cổ điển, thuật ngữ jihad đề cập đến cuộc đấu tranh vũ trang chống lại những người không tin vào Hồi giáo. Các luật gia cổ điển đã phát triển một bộ quy tắc phức tạp liên quan đến thánh chiến, bao gồm cả những điều cấm làm hại những người không tham gia chiến đấu. Theo Bernard Lewis, "không có lúc nào các nhà luật học cổ điển đưa ra bất kỳ sự chấp thuận hoặc tính hợp pháp nào cho cái mà ngày nay chúng ta gọi là khủng bố" và hành vi khủng bố đánh bom liều chết "không có sự biện minh nào về mặt thần học, luật pháp Hồi giáo hoặc truyền thống". Trong thời kỳ hiện đại, khái niệm về thánh chiến đã mất đi sự phù hợp về mặt pháp lý và thay vào đó, nó đã tạo ra một diễn ngôn chính trị và ý thức hệ. Trong khi các học giả Hồi giáo theo chủ nghĩa hiện đại nhấn mạnh các khía cạnh phòng thủ và phi quân sự của thánh chiến, một số phần tử Hồi giáo cực đoan đã có những cách giải thích hung hăng nâng cao và vượt ra ngoài lý thuyết cổ điển. Đối với các hệ tư tưởng của al-Qaeda, trong thánh chiến, tất cả các phương tiện đều hợp pháp, bao gồm cả việc nhắm vào những người Hồi giáo không tham chiến và giết hại hàng loạt thường dân không theo đạo Hồi. Theo những cách giải thích này, Hồi giáo không phân biệt đối xử giữa các mục tiêu quân sự và dân sự, mà là giữa những người Hồi giáo và những người không tin vào Hồi giáo, và những người không tin vào Hồi giáo có thể bị giết hại hoặc làm bị thương một cách hợp pháp.
Một số ulema hiện đại, chẳng hạn như Yusuf al-Qaradawi và Sulaiman Al-Alwan, đã ủng hộ các cuộc tấn công liều chết chống lại dân thường Israel, cho rằng họ là quân dự bị và do đó nên được coi là binh lính, trong khi Hamid bin Abdallah al-Ali tuyên bố rằng các cuộc tấn công liều chết trong Chechnya được coi là một "vật hy sinh". Nhiều học giả Hồi giáo nổi tiếng, bao gồm cả chính al-Qaradawi, đã lên án chủ nghĩa khủng bố nói chung. Ví dụ, Abdul-Aziz ibn Abdullah Al ash-Sheikh, Grand Mufti của Ả Rập Xê Út đã tuyên bố rằng "khủng bố người vô tội [...] tạo thành một hình thức bất công mà Hồi giáo không thể dung thứ", trong khi Muhammad Sayyid Tantawy, Grand Imam của al-Azhar và cựu Grand Mufti của Ai Cập đã tuyên bố rằng "tấn công người vô tội là không can đảm; đó là điều ngu ngốc và sẽ bị trừng phạt vào Ngày phán xét".
Các cuộc tranh luận và tranh cãi đương đại > Phụ nữ > Bạo lực gia đình

Surah 4:34, trong Kinh Qur'an, đã tranh luận về bạo lực gia đình và cũng là chủ đề của nhiều cách giải thích khác nhau. Theo một số cách giải thích, Sharia dung túng cho một số hình thức bạo lực gia đình đối với phụ nữ, khi người chồng nghi ngờ nushuz (không vâng lời, không trung thành, nổi loạn, hành vi xấu) ở vợ mình chỉ sau khi khuyên nhủ và tránh xa giường không có tác dụng. Những cách giải thích này đã bị chỉ trích là không phù hợp với quyền của phụ nữ trong các vụ lạm dụng gia đình. Musawah, CEDAW, KAFA và các tổ chức khác đã đề xuất cách sửa đổi luật lấy cảm hứng từ Sharia để cải thiện quyền của phụ nữ ở các quốc gia đa số theo đạo Hồi, bao gồm quyền của phụ nữ trong các vụ lạm dụng gia đình. Tuy nhiên, theo một hadith, Muhammad ﷺ đã nói:
Those who strike their wives are not the best among you
—Muhammad ﷺ
Những người khác cho rằng việc đánh vợ không phù hợp với quan điểm hiện đại của Kinh Qur'an. Nhiều Imam và học giả đã học Shariah trong các chủng viện Hồi giáo truyền thống phản đối việc lạm dụng câu này để biện minh cho bạo lực gia đình. Chiến dịch Dải băng trắng của người Hồi giáo được phát động vào năm 2010 với Imams và các nhà lãnh đạo Hồi giáo cam kết tham gia cùng những người khác để chấm dứt bạo lực đối với phụ nữ. Các chiến dịch Khutbah đã được tổ chức ở nhiều nơi trên thế giới để lên tiếng chống lại bạo lực gia đình và khuyến khích các giáo đoàn Hồi giáo xóa bỏ nạn lạm dụng gia đình. Trong các bài giảng và bài giảng Thứ Sáu đó, các giáo đoàn Hồi giáo được yêu cầu phản đối và lên án bạo lực gia đình, và kinh Qur'an không bao giờ được lạm dụng để biện minh cho hủ tục xấu xa này. Imams thường nhấn mạnh thông lệ chung của Nhà tiên tri Muhammad là không bao giờ đánh phụ nữ.
"Aisha said: The Messenger of Allah ﷺ never struck a servant or a woman."
Các cuộc tranh luận và tranh cãi đương đại > Phụ nữ > Luật tình trạng cá nhân và tảo hôn

Shari'a là cơ sở cho luật lệ về địa vị cá nhân ở hầu hết các quốc gia đa số theo đạo Hồi. Các luật về địa vị cá nhân này xác định quyền của phụ nữ trong các vấn đề kết hôn, ly hôn và quyền nuôi con. Một báo cáo của UNICEF năm 2011 kết luận rằng các quy định của luật Sharia là phân biệt đối xử đối với phụ nữ từ góc độ nhân quyền. Ở nhiều quốc gia, trong các thủ tục pháp lý liên quan đến luật địa vị cá nhân dựa trên Sharia, lời khai của phụ nữ có giá trị bằng một nửa của đàn ông trước tòa.
Luật gia đình Hồi giáo được luật hóa năm 1917 ở đế chế Ottoman, đã phân biệt độ tuổi có quyền kết hôn, được quy định là 18 tuổi đối với trẻ em trai và 17 tuổi đối với trẻ em gái, và độ tuổi tối thiểu để kết hôn, tuân theo giới hạn Hanafi truyền thống là 12 tuổi đối với trẻ em trai và 9 cho trẻ em gái. Việc kết hôn dưới độ tuổi được cho phép chỉ được phép nếu bằng chứng về sự trưởng thành giới tính được chấp nhận tại tòa án, trong khi việc kết hôn dưới độ tuổi tối thiểu bị cấm. Trong suốt thế kỷ 20, hầu hết các quốc gia ở Trung Đông đều tuân theo tiền lệ Ottoman trong việc xác định độ tuổi năng lực, đồng thời nâng độ tuổi tối thiểu lên 15 hoặc 16 đối với trẻ em trai và 13–16 tuổi đối với trẻ em gái. Việc kết hôn dưới độ tuổi có thẩm quyền phải được thẩm phán và người giám hộ hợp pháp của vị thành niên chấp thuận. Ai Cập đã khác biệt với mô hình này bằng cách đặt ra giới hạn tuổi 18 đối với trẻ em trai và 16 tuổi đối với trẻ em gái, không có sự phân biệt giữa khả năng kết hôn và độ tuổi tối thiểu. Nhiều giáo sĩ cấp cao ở Ả Rập Xê Út đã phản đối việc quy định độ tuổi kết hôn tối thiểu, cho rằng phụ nữ đến tuổi trưởng thành ở tuổi dậy thì.
Hiếp dâm được coi là tội phạm ở tất cả các quốc gia thuộc khu vực Bắc Phi và Trung Đông, nhưng kể từ năm 2011, luật pháp thế tục hoặc dựa trên Sharia ở một số quốc gia, bao gồm Bahrain, Iraq, Jordan, Libya, Morocco, Syria và Tunisia, đã cho phép kẻ hiếp dâm. để thoát khỏi sự trừng phạt bằng cách kết hôn với nạn nhân của mình, trong khi ở các nước khác, bao gồm Libya, Oman, Ả Rập Xê Út và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, những nạn nhân bị hiếp dâm có nguy cơ bị truy tố tội quan hệ tình dục ngoài hôn nhân (zina .
Các cuộc tranh luận và tranh cãi đương đại > Phụ nữ > Quyền sở hữu tài sản của phụ nữ

Luật Hồi giáo trao cho phụ nữ Hồi giáo một số quyền hợp pháp nhất định, chẳng hạn như quyền tài sản mà phụ nữ ở phương Tây không có cho đến "thời gian tương đối gần đây". Bắt đầu từ thế kỷ 20, các hệ thống luật pháp phương Tây đã phát triển để mở rộng quyền của phụ nữ, nhưng các quyền của phụ nữ trong thế giới Hồi giáo ở mức độ khác nhau vẫn bị ràng buộc với Kinh Qur'an, kinh thánh và cách giải thích truyền thống của các luật gia Hồi giáo. Sharia trao cho phụ nữ quyền thừa kế tài sản từ các thành viên khác trong gia đình, và những quyền này được nêu chi tiết trong Kinh Qur'an.  Quyền thừa kế của phụ nữ không bằng nhau và ít hơn đàn ông, và phụ thuộc vào nhiều yếu tố. Qur'an 4:12  Ví dụ, tài sản thừa kế của em gái thường bằng một nửa của anh trai. Qur'an 4:11
Các cuộc tranh luận và tranh cãi đương đại > Phụ nữ > Nô lệ

Sharia thừa nhận sự bất bình đẳng cơ bản giữa chủ nhân và nô lệ, giữa phụ nữ tự do và phụ nữ nô lệ, giữa tín đồ và người không tin, cũng như các quyền bất bình đẳng của họ. Sharia cho phép tổ chức chế độ nô lệ, sử dụng các từ bắt cóc (nô lệ) và cụm từ ma malakat aymanukum ("mà cánh tay phải của bạn sở hữu") để chỉ phụ nữ nô lệ, bị bắt làm tù nhân trong chiến tranh. Theo luật Hồi giáo, đàn ông Hồi giáo có thể quan hệ tình dục với những người bị bắt và nô lệ nữ. Phụ nữ nô lệ dưới chế độ sharia không có quyền sở hữu tài sản hoặc tự do di chuyển. Sharia, trong lịch sử của đạo Hồi, cung cấp một nền tảng tôn giáo cho nô dịch phụ nữ (và nam giới) phi Hồi giáo, nhưng cho phép cho sự giải phóng nô lệ. Tuy nhiên, manumission yêu cầu nô lệ không theo đạo Hồi trước tiên phải chuyển sang đạo Hồi. Một phụ nữ nô lệ sinh con cho chủ nhân Hồi giáo của cô ấy (umm al-walad không thể bị bán, trở nên tự do hợp pháp khi chủ nhân qua đời, và đứa trẻ được coi là tự do và là người thừa kế hợp pháp của người cha.
Chú thích

↑  Twelver Shia jurisprudence does not recognize the use of qiyas, but relies on reason (ʿaql) in their place.
↑  “... the essential features of old Muhammadan jurisprudence, such as the idea of the `living tradition` of the ancient schools of law [local practices of early Muslim communities]; a body of common doctrine expressing the earliest effort to systematize; legal maxims which often reflect a slightly later stage, and an important nucleus of legal traditions... it is safe to say that [this] Muhammadan legal science started in the later part of the Umaiyad period, taking the legal practice of the time as its raw material and endorsing, modifying, or rejecting it,...”,
↑  Islamic "law did not derive directly from the Koran but developed... out of popular and administrative practices under the Umayyads, and this practice often diverged from the intentions and even the explicit wording of the Koran... Norms derived from the Koran were introduced into Muhammadan law almost invariably at a secondary stage"
↑  “In the time of Shafi’i, traditions from the Prophet were already recognized as one of the material bases of Muhammadan law. Their position in the ancient schools of law was, as we have seen, much less certain.” [...] another example is that an early major works of fiqh—Muwatta Imam Malik (edited by Shaibani)—contains 429 ahadith by Muhammad but 750 by the Companions, Successors and others, in contrast to later works by al-Bukhari, Muslim, etc. that contain only ahadith by Muhammad
↑  ”a great many traditions in the classical and other collections were put into circulation only after Shafi'i's time; the first considerable body of legal traditions from the Prophet originated towards the middle of the second century, …”
↑  "What theology is for the Christian, law is for the Muslim." referenced in
↑  Khomeini himself did not call this proclamation a fatwa, and in Islamic legal theory only a court can decide whether an accused is guilty. However, after the proclamation was presented as a fatwa in Western press, this characterization was widely accepted by both its critics and its supporters.
Trao đổi luật pháp giữa Abu Dawood và Ibn Hanbal. Một trong những bản thảo văn học lâu đời nhất của thế giới Hồi giáo, tháng 10 năm 879.
Mufti Thổ Nhĩ Kỳ (bản vẽ Tây Ban Nha thế kỷ 17)
Ulugh Beg Madrasa, Samarkand (khoảng 1422)
Nhà thơ Saadi và một dervish giải quyết cuộc cãi vã của họ trước một thẩm phán (hình thu nhỏ của người Ba Tư thế kỷ 16)
Một người vợ không hạnh phúc phàn nàn với kadı về sự bất lực của chồng mình (tranh thu nhỏ thời Ottoman thế kỷ 18)
Warren Hastings đã khởi xướng các cải cách pháp lý sâu rộng ở Ấn Độ thuộc Anh
Phòng xử án Ottoman (bản vẽ năm 1879)
Mahkamah Syariyah (tòa án Sharia) ở Aceh, Indonesia
Muhammad Abduh có ảnh hưởng mạnh mẽ đối với tư tưởng cải cách tự do
Tòa án Shariah ở Malacca, Malaysia.
Cảnh sát tôn giáo Taliban đánh đập một phụ nữ ở Kabul vào ngày 26 tháng 8 năm 2001, theo báo cáo của RAWA. vì đã hé mở áo choàng burqa nơi công cộng.
Các hệ tư tưởng của Al-Qaeda đã sử dụng cách giải thích của họ về sharia để biện minh cho các cuộc tấn công khủng bố
Franz Liszt

| Franz Liszt |
| --- | --- |

Thông tin cá nhân
Sinh: 
Tên khai sinh: Franz Liszt
Ngày sinh: 22 tháng 10, 1811
Nơi sinh: Raiding
 
Mất: 
Ngày mất: 31 tháng 7, 1886
Nơi mất: Bayreuth
Nguyên nhân: viêm phổi
 
An nghỉ: Stadtfriedhof Bayreuth
Nơi cư trú: birthplace of Franz Liszt
Giới tính: nam
Quốc tịch: Vương quốc Hungary, Đế quốc Áo, Đế quốc Áo-Hung
Tôn giáo: Công giáo
Nghề nghiệp: nhà soạn nhạc cổ điển, nghệ sĩ dương cầm, nhạc trưởng, giáo viên âm nhạc, nhạc sư, nhà soạn nhạc, nhà văn, linh mục
Gia đình: 
Cha: Adam Liszt
Mẹ: Anna Liszt
Hôn nhân: Marie d'Agoult
Người tình: Marie d'Agoult
Con cái: Cosima Wagner, Daniel Liszt, Blandine Liszt
 
Thầy giáo: Adam Liszt, Carl Czerny, Antonio Salieri, Antonín Reicha, Ferdinando Paer
Học sinh: Árpád Szendy, Carl Filtsch, Antal Siposs, Caroline Montigny-Rémaury, Eugen d'Albert, Hilda Thegerström, Anton Urspruch, Carl Ludvig Hall, Ingeborg Bronsart von Schellendorf, Bettina Walker, Alexander Siloti, José Vianna da Motta, Benjamin Johnson Lang, Károly Szabados, Giovanni Sgambati, Margarethe Stern, William Dayas, Felix Weingartner, Julie Rivé-King, Martin Krause, Carl Tausig, Hans von Bülow, Frederic Lamond, Arthur De Greef, Arthur Friedheim, Emil von Sauer, Moriz Rosenthal, Eloísa D’Herbil, Peter Wolf
Lĩnh vực: âm nhạc, nhạc cổ điển, soạn nhạc, giáo dục âm nhạc, biểu diễn piano, chỉ huy âm nhạc, sáng tác âm nhạc

Sự nghiệp nghệ thuật
Năm hoạt động: 1830 – 1886
Đào tạo: Đại học Âm nhạc và Nghệ thuật biểu diễn Vienna
Trào lưu: âm nhạc lãng mạn
Thể loại: giao hưởng, nhạc cổ điển, nhạc dân gian Hungary
Nhạc cụ: dương cầm, phong cầm
Thành viên của: Sängerschaft zu St. Pauli Jena
Tác phẩm: Hamlet, Dante Symphony, Mazeppa, Hungarian Rhapsody No. 1, Hungarian Rhapsody No. 2
Có tác phẩm trong: birthplace of Franz Liszt
Giải thưởng: Huân chương Pour le Mérite cho Khoa học và Nghệ thuật, Huân chương Đinh Thúc Ngựa Vàng, Huân chương Khoa học và Nghệ thuật Bavarian Maximilian, Huân chương Christ hạng 4, tiến sĩ danh dự của Đại học Königsberg, Huân chương Vương miện Sắt hạng 3
 
 
 Ảnh hưởng bởi Niccolò Paganini 
Chữ ký

Franz Liszt trên IMDb
x • t • 
Ảnh Liszt của Nadal, năm 1886, 4 tháng trước khi ông mất
Franz Liszt (tiếng Đức: [fʁant͡s lɪst]; tiếng Hungary: Liszt Ferencz; 22 tháng 10 năm 1811 - 31 tháng 7 năm 1886) là một nghệ sĩ piano và nhà soạn nhạc người Hungary. Ông là nhạc sĩ có danh tiếng ở khắp châu Âu vào thế kỉ 19 nhờ có kỹ thuật điêu luyện bậc nhất trên bàn phím. Ngày nay ông vẫn được xem như là một trong những nghệ sĩ piano lớn nhất mọi thời đại với các tác phẩm kinh điển như bản Hungarian Rhapsody số 2.
Cuộc đời và sự nghiệp > Thời thanh niên ở Paris

Sau khi cha chết, Liszt trở lại Paris. Trong 5 năm sau đó ông ở với mẹ trong một căn hộ nhỏ cho đến cuối năm 1833 ông ra ở riêng.
Để kiếm sống, Liszt dạy chơi piano và dạy sáng tác. Một trong những học trò của ông là Caroline de Saint-Cricq, con của bộ trưởng thương mại Pháp dưới triều vua Charles X của Pháp. Hai người yêu nhau và mẹ của Caroline cũng đồng tình cho kết hôn; tuy nhiên đến tháng 7 năm 1829 thì người mẹ chết và người cha buộc hai người chia tay. Caroline phát ốm, còn Liszt bị sốc nặng. Năm 1830, Caroline lấy Bertrand d'Artigaux và cùng chồng chuyển đến miền nam Pháp. Mối tình đầu của Liszt tan vỡ.
Ngày 25 tháng 12 năm 1828 Liszt tự tổ chức một buổi diễn của riêng mình, nhương không may kế hoạch biểu diễn phải bỏ dở vì Liszt bị bệnh sởi. Ngày 25 tháng 3 năm 1829 ông tham gia dàn nhạc 12 người biểu diễn bản overture Die Zauberflöte của Mozart. Mùa đông 1829-1830 ông trình diễn một vài lần nữa.
Tháng 7 năm 1830 Cách mạng Pháp lan đến Paris, ảnh hưởng bởi sự kiện này, Liszt sáng tác bản giao hưởng Cách mạng. Cuối cùng cách mạng chẳng thu được kết quả gì tốt hơn thậm chí làm cho tình hình xã hội trở nên tệ hơn, Liszt chán nản và bản giao hưởng chẳng bao giờ được trình diễn
Cuộc đời và sự nghiệp > Paganini

Sau khi tham dự một buổi hòa nhạc từ thiện từ ngày 20 tháng 4 năm 1832 cho các nạn nhân của một bệnh dịch tả ở Paris do Niccolò Paganini tổ chức, Liszt đã quyết tâm trở thành một bậc thầy về piano khi thấy Paganini chơi violin. Paris vào những năm 1830 đã trở thành trung tâm với các hoạt động nghệ thuật biểu diễn, với hàng chục nghệ sĩ piano khổ luyện trên mặt phím. Một số, chẳng hạn như Sigismond Thalberg và Alexander Dreyschock, tập trung vào những khía cạnh cụ thể của kỹ thuật (ví dụ như "hiệu ứng ba tay" và các quãng tám liên tục,..). Mặc dù một số người gọi trường phái chơi đàn dương cầm này là "đu dây bay", thế hệ này cũng đã giải quyết được một số vấn đề nan giải của kỹ thuật dương cầm, nâng cao trình độ chung của các buổi biểu diễn đến những tầng cao chưa được biết đến trước đây. Sức mạnh và khả năng của Liszt nổi bật trong phường hội này là nắm vững tất cả các khía cạnh của kỹ thuật piano mà các đối thủ của anh đã dày công xây dựng. Liszt cũng chính là người đi tiên phong trong phong trào này.
Các tác phẩm viết cho violin của Paganini cũng đã truyền cảm hứng mạnh mẽ đến Liszt. Liszt đã chuyển soạn một số tác phẩm của Paganini cho Piano, tiêu biểu là Khúc luyện chính từ Paganini với nhiều phiên bản, gồm nhiều khúc luyện về kĩ thuật rất khó.
Năm 1833 ông đã thực hiện chuyển thể của một số tác phẩm của Berlioz, bao gồm Symphonie fantastique (Bản giao hưởng kỳ ảo). Động lực chính của anh trong việc làm như vậy, đặc biệt với Symphonie, là giúp Berlioz - bạn thân của Liszt ở Paris và đang trong cảnh túng quẫn. Bản giao hưởng của Berlioz vẫn chưa được biết đến và chưa được xuất bản. Liszt chịu chi phí cho việc xuất bản các bản sao và chơi nó nhiều lần để giúp phổ biến bản nhạc gốc.
Liszt cũng có một tình bạn với một nhà soạn nhạc đã ảnh hưởng đến anh, Frédéric Chopin; dưới ảnh hưởng của Chopin, Liszt đã phát triển thêm tính thơ và lãng mạn. Hai người vừa là bạn, vừa là đối thủ trên các sân khấu, Chopin và Liszt đã nhiều lần cùng nhau biểu diễn. Tuy là vậy, họ ngưỡng mộ và tôn trọng nhau. Tập Etudes Op.10 nổi tiếng của Chopin đã được đề tặng cho Liszt - người được cho là đã vùa nhìn bản nhạc, vừa chơi cả tập này - điều gần như không thể. Khi hay tin Chopin vừa qua đời năm 1849, Liszt đã vô cùng tiếc nuối.