stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Tân Thái, Thái An

Đối với các định nghĩa khác, xem Tân Thái.
| Tân Thái |
| --- | --- |
—  Huyện cấp thị  —
 

 

Tân Thái
Quốc gia: Trung Quốc
Tỉnh: Sơn Đông
Địa cấp thị: Thái An (Y Lê)
Diện tích
 • Tổng cộng: 1.933 km2 (746 mi2)
Dân số 
 • Tổng cộng: 1,340,000
 • Mật độ: 693/km2 (1,790/mi2)
Múi giờ: Giờ chuẩn Trung Quốc (UTC+8)
Mã bưu chính: 271200 
Trang web: http://www.xintai.gov.cn/
Tân Thái là một thành phố cấp huyện thuộc địa cấp thị Thái An, tỉnh Sơn Đông, Trung Quốc.
Vào thời Xuân Thu, Tân Thái là đất của nước Kỷ, sau là vùng hai nước Tề và Lỗ tranh đoạt. Đến thời Tào Nguyện, thiết lập huyện Đông Bình Dương, đến thời Tấn đổi thành huyện Tân Thái, và tên gọi này vẫn được sử dụng cho đến ngày nay. Năm 1983, huyện Tân Thái trở thành thành phố Tân Thái. Tân Thái nằm ở giữa dãy núi Thái Nghi. Thái Nghi nằm trong vùng khí hậu ôn đới bán ẩm lục địa, có bốn mùa rõ rệt, nhiệt độ trung bình năm là 13 °C.
Tân Thái là khu vực sản xuất lương thực, rau trọng yếu của tỉnh Sơn Đông. Thành phố có các đặc sản bánh kép, cần tây, hoa hiên. Tân Thái có trữ lượng 1,6 tỉ tấn than đá đã được thăm dò cùng các loại khoáng sản khác như thạch anh, đá vôi và đất sét. Nền công nghiệp thành phố bị chi phối bởi các ngành năng lượng, hóa chất, máy móc, vật liệu xây dựng.
Thanh Vân nhai đạo (青云街道)
Tân Phủ nhai đạo (新甫街道)
Tân Vấn nhai đạo (新汶街道)
| --- | --- |
 Đông Đô trấn (东都镇)  Tiểu Hiệp trấn (小协镇)  Địch trấn (翟镇)  Tuyền Câu trấn (泉沟镇)  Dương Lưu trấn (羊流镇)  Quả Đô trấn (果都镇)  Tây Trương Trang trấn (西张庄镇)  Thiên Bảo trấn (天宝镇)  Lâu Đức trấn (楼德镇) :  Vũ Thôn trấn (禹村镇)  Cung Lý trấn (宫里镇)  Cốc Lý trấn (谷里镇)  Thạch Lai trấn (石莱镇)  phóng thành trấn (放城镇)  Lưu Đỗ trấn (刘杜镇)  Vấn Nam trấn (汶南镇)  Long Đình trấn (龙廷镇) 
Nhạc Gia Trang hương (岳家庄乡)
Tổng thống Johnson

Tổng thống Johnson có thể là:
Andrew Johnson (1808–1875), Tổng thống Hoa Kỳ (1865–1869)
Lyndon B. Johnson (1908-1973), Tổng thống Hoa Kỳ (1963–1969)
Tycherus helleni

| Tycherus helleni> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Ichneumonidae
Chi (genus): Tycherus
Loài (species): T. helleni
Danh pháp hai phần
Tycherus helleni Ranin, 1983 
Tycherus helleni là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2014.
1407

Năm lịchBản mẫu:SHORTDESC:Năm lịch
| --- | --- |
Thiên niên kỷ:: thiên niên kỷ 2
Thế kỷ::  thế kỷ 14  thế kỷ 15   thế kỷ 16
Thập niên::  thập niên 1380  thập niên 1390  thập niên 1400  thập niên 1410  thập niên 1420
Năm::  1404  1405  1406  1407  1408  1409  1410
Năm 1407 là một năm trong lịch Julius.
Sự kiện

Nhà Minh xâm lược Đại Việt, bắt sống Hồ Quý Ly, kết thúc thời nhà Hồ, khởi đầu Bắc thuộc lần thứ 4. Bắt đầu thời nhà Hậu Trần (1404-1413)
Sinh

| --- | --- |
Lịch Gregory: 1407 MCDVII
Ab urbe condita: 2160
Năm niên hiệu Anh: 8 Hen. 4 – 9 Hen. 4
Lịch Armenia: 856 ԹՎ ՊԾԶ
Lịch Assyria: 6157
Lịch Ấn Độ giáo: 
 - Vikram Samvat: 1463–1464
 - Shaka Samvat: 1329–1330
 - Kali Yuga: 4508–4509
Lịch Bahá’í: −437 – −436
Lịch Bengal: 814
Lịch Berber: 2357
Can Chi: Bính Tuất (丙戌年) 4103 hoặc 4043     — đến — Đinh Hợi (丁亥年) 4104 hoặc 4044
Lịch Chủ thể: N/A
Lịch Copt: 1123–1124
Lịch Dân Quốc: 505 trước Dân Quốc 民前505年
Lịch Do Thái: 5167–5168
Lịch Đông La Mã: 6915–6916
Lịch Ethiopia: 1399–1400
Lịch Holocen: 11407
Lịch Hồi giáo: 809–810
Lịch Igbo: 407–408
Lịch Iran: 785–786
Lịch Julius: 1407 MCDVII
Lịch Myanma: 769
Lịch Nhật Bản: Ōei 14 (応永１４年)
Phật lịch: 1951
Dương lịch Thái: 1950
Lịch Triều Tiên: 3740
Mất

Hoàng Hối Khanh (sinh 1362), là quan nhà Hồ trong lịch sử Việt Nam, người huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình.
Chế Ma Nô Đà Nan, tướng nhà Trần và nhà Hồ trong lịch sử Việt Nam.
Hồ Quý Ly, vua nhà Hồ.
Nhân Hiếu Văn hoàng hậu, là hoàng hậu của Minh Thành Tổ Chu Đệ.
Hồ Quý Ly, đi vào  Hà Tĩnh bị bắt.
2. deild karla 1994

Mùa giải 1994 của 2. deild karla là mùa giải thứ 29 của giải bóng đá hạng ba ở Iceland.
Bảng xếp hạng

| Vị thứ | Đội | Số trận | Thắng | Hòa | Thua | Bàn thắng | Bàn thua | Hiệu số | Điểm | Ghi chú |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | Skallagrímur | 18 | 11 | 3 | 4 | 48 | 25 | +23 | 36 | Thăng hạng 1. deild 1995 |
| 2 | Víðir | 18 | 9 | 8 | 1 | 35 | 18 | +17 | 35 | Thăng hạng 1. deild 1995 |
| 3 | Fjölnir | 18 | 9 | 5 | 4 | 33 | 26 | +7 | 32 |  |
| 4 | Völsungur | 18 | 7 | 9 | 2 | 31 | 24 | +7 | 30 |  |
| 5 | BÍ | 18 | 8 | 4 | 6 | 36 | 32 | +4 | 28 |  |
| 6 | Höttur | 18 | 6 | 2 | 10 | 26 | 30 | -4 | 20 |  |
| 7 | Dalvík | 18 | 5 | 2 | 11 | 36 | 39 | -3 | 17 |  |
| 8 | Haukar | 18 | 5 | 2 | 11 | 20 | 35 | -15 | 17 |  |
| 9 | Tindastóll | 18 | 3 | 7 | 8 | 17 | 34 | -17 | 16 | Xuống hạng 3. deild 1995 |
| 10 | Reynir S. | 18 | 3 | 6 | 9 | 16 | 35 | -19 | 15 | Xuống hạng 3. deild 1995 |
Danh sách ghi bàn

| Cầu thủ | Số bàn thắng | Đội bóng |
| --- | --- | --- |
|  Sigurður Valur Árnason | 15 | Víðir |
|  Sindri Grétarsson | 14 | BÍ |
|  Valdimar K. Sigurðsson | 12 | Skallagrímur |
|  Hjörtur Hjartarson | 11 | Skallagrímur |
|  Þorvaldur Logason | 10 | Fjölnir |
|  Haraldur Hinriksson | 10 | Skallagrímur |
|  Örvar Eiríksson | 9 | Dalvík |
Tropacme cupreimargo

| Tropacme cupreimargo> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Chi (genus): Tropacme
Loài (species): T. cupreimargo
Danh pháp hai phần
Tropacme cupreimargo
Tropacme cupreimargo là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Tütenli, Akhisar

| Tütenli |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
TütenliVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Manisa
Huyện: Akhisar
Dân số (2011)
 • Tổng cộng: 657 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Mã bưu chính: 45200 
Tütenli là một xã thuộc huyện Akhisar, tỉnh Manisa, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 657 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Manisa”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Bản gốc lưu trữ ngày 13 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 31 tháng 8 năm 2012.
Tulipa zenaidae

| Tulipa zenaidae> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Liliales
Họ (familia): Liliaceae
Chi (genus): Tulipa
Loài (species): T. zenaidae
Danh pháp hai phần
Tulipa zenaidae Vved., 1935 
Tulipa zenaidae là một loài thực vật có hoa trong họ Liliaceae. Loài này được Vved. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1935.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Tulipa zenaidae”. Truy cập ngày 20 tháng 7 năm 2013.
Hoplitis nisa

| Hoplitis nisa> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Megachilidae
Phân họ (subfamilia): Megachilinae
Tông (tribus): Osmiini
Chi (genus): Hoplitis
Loài (species): H. nisa
Danh pháp hai phần
Hoplitis nisa (Warncke, 1991) 
Hoplitis nisa là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Warncke mô tả khoa học năm 1991.
Chú thích

↑  (2008) Integrated Taxonomic Information System (ITIS) Bee Checklist 3 oktober 2008
Tất Thắng

Tất Thắng là một xã thuộc huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ, Việt Nam.
Xã Tất Thắng có diện tích 15,46 km², dân số năm 1999 là 3982 người, mật độ dân số đạt 258 người/km².
Chú thích

1 2 3  “Mã số đơn vị hành chính Việt Nam”. Bộ Thông tin & Truyền thông. Bản gốc lưu trữ ngày 24 tháng 3 năm 2013. Truy cập ngày 10 tháng 4 năm 2012.
↑  Tổng cục Thống kê
Phaea coccinea

| Phaea coccinea> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Phaea
Loài (species): P. coccinea
Danh pháp hai phần
Phaea coccinea Bates, 1866 
Phaea coccinea là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Comarum salesovianum

| Comarum salesovianum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Rosales
Họ (familia): Rosaceae
Chi (genus): Comarum
Loài (species): C. salesovianum
Danh pháp hai phần
Comarum salesovianum (Stephan) Asch. & Graebn., 1904 
Comarum salesovianum là loài thực vật có hoa trong họ Hoa hồng. Loài này được (Stephan) Asch. & Graebn. mô tả khoa học đầu tiên năm 1904.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Comarum salesovianum”. Truy cập ngày 11 tháng 6 năm 2013.[liên kết hỏng]
Coelioxys conspersa

| Coelioxys conspersa> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Megachilidae
Phân họ (subfamilia): Megachilinae
Tông (tribus): Megachilini
Chi (genus): Coelioxys
Loài (species): C. conspersa
Danh pháp hai phần
Coelioxys conspersa Morawitz, 1874 
Coelioxys conspersa là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Morawitz mô tả khoa học năm 1874.
Chú thích

↑  (2008) Integrated Taxonomic Information System (ITIS) Bee Checklist 3 oktober 2008
Türlübey, Buldan

| Türlübey |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
TürlübeyVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Denizli
Huyện: Buldan
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 705 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Türlübey là một xã thuộc huyện Buldan, tỉnh Denizli, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2010 là 705 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Denizli”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Lưu trữ bản gốc ngày 14 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 31 tháng 8 năm 2012.Quản lý CS1: bot: trạng thái URL ban đầu không rõ (liên kết)
Coelioxys hosoba

| Coelioxys hosoba> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Megachilidae
Phân họ (subfamilia): Megachilinae
Tông (tribus): Megachilini
Chi (genus): Coelioxys
Loài (species): C. hosoba
Danh pháp hai phần
Coelioxys hosoba Nagase, 2003 
Coelioxys hosoba là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Nagase mô tả khoa học năm 2003.
Chú thích

↑  (2008) Integrated Taxonomic Information System (ITIS) Bee Checklist 3 oktober 2008
Trichrous dimidiatipennis

| Trichrous dimidiatipennis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Trichrous
Loài (species): T. dimidiatipennis
Danh pháp hai phần
Trichrous dimidiatipennis (Chevrolat, 1838) 
Trichrous dimidiatipennis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Trận Austerlitz, 2 tháng 12 năm 1805 (Gérard)

Tranh của François GérardBản mẫu:SHORTDESC:Tranh của François Gérard
| Trận Austerlitz, 2 tháng 12 năm 1805 (Gérard) |
| --- | --- |

Tác giả: François Gérard
Thời gian: 1810
Chất liệu: dầu trên vải
Kích thước: 510 cm × 958 cm (200 in × 377 in)
Địa điểm: cung điện Versailles, Versailles
Trận Austerlitz, 2 tháng 12 năm 1805 là một bức tranh sơn dầu trên canvas của họa sĩ người Pháp François Gérard, sáng tác năm 1810. Nó mô tả một cảnh trong Trận chiến Austerlitz năm 1805, nơi quân đội Pháp đánh bại quân đội Nga và quân đội Áo. Nó là một trong những bức tranh được trưng bày trong Phòng trưng bày các trận chiến, tại Cung điện Versailles.
Lịch sử và mô tả

Gérard được giao nhiệm vụ tạo ra bức tranh lớn vào năm 1810. Nó được trưng bày lần đầu tiên tại Salon năm 1810. Bức tranh ban đầu được dùng để vẽ trần của căn phòng của Hội đồng Nhà nước Pháp. Nó nhằm tôn vinh chiến thắng quân sự của Napoleon, và nó mô tả khoảnh khắc sau khi quân Pháp giành chiến thắng trong trận chiến khi tướng Jean Rapp cưỡi ngựa trình bày Napoleon, ở bên phải ông , được bao quanh bởi các tướng lĩnh của ông ta, Hoàng tử Nga bại trận Nikolai Repnin-Volkonsky, các tù nhân khác và các tiêu chuẩn được đưa cho kẻ thù làm chiến lợi phẩm. Từ góc bên trái của bức tranh, "mặt trời Austerlitz" thần thoại dường như chiếu sáng khung cảnh, như một phần khác của truyền thuyết Napoleon. Trên chiến trường có nhiều binh sĩ bị thương hoặc tử vong.
Vị trí

Năm 1833, Vua Louis-Philippe I của Pháp quyết định chuyển Cung điện Versailles thành bảo tàng lịch sử của Pháp. Galerie des Batailles được khánh thành vào năm 1837. Trong phòng trưng bày, 33 bức tranh hoành tráng được trưng bày, mô tả các giai đoạn quân sự trong lịch sử Pháp. Bức tranh của Gérard đã được trưng bày ở đó kể từ đó.
Tütenli, Kelkit

| Tütenli |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
TütenliVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Gümüşhane
Huyện: Kelkit
Dân số (2008)
 • Tổng cộng: 84 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Mã bưu chính: 29600 
Tütenli là một xã thuộc huyện Kelkit, tỉnh Gümüşhane, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2008 là 84 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Gümüşhane”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Bản gốc lưu trữ ngày 4 tháng 8 năm 2013. Truy cập ngày 17 tháng 9 năm 2012.
Coelioxys hubrichiana

| Coelioxys hubrichiana> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Megachilidae
Phân họ (subfamilia): Megachilinae
Tông (tribus): Megachilini
Chi (genus): Coelioxys
Loài (species): C. hubrichiana
Danh pháp hai phần
Coelioxys hubrichiana Holmberg, 1918 
Coelioxys hubrichiana là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Holmberg mô tả khoa học năm 1918.
Chú thích

↑  (2008) Integrated Taxonomic Information System (ITIS) Bee Checklist 3 oktober 2008
Tỉnh của Sri Lanka

Tại Sri Lanka, các tỉnh (tiếng Sinhala: පළාත, tiếng Tamil: மாகாணம்), là dạng phân chia hành chính cấp cao nhất tại quốc gia này. Các tỉnh được thành lập đầu tiên dưới thời Thực dân Anh cai trị Tích Lan năm 1833. Vào thế kỷ sau đó, hầu hết các chức năng hành chính đã được chuyển giao cho các quận (huyện), là cấp độ phân chia hành chính thứ hai. Vào giữa thế kỷ 20, các tỉnh chỉ còn đơn thuần mang tính nghi lễ. Tu chính án 13 Hiến pháp năm 1978 của Sri Lanka đã thành lập Hội đồng tỉnh. Hiện nay Sri Lanka được phân chia thành chín tỉnh.
Combretum collinum

| Combretum collinum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Myrtales
Họ (familia): Combretaceae
Chi (genus): Combretum
Loài (species): C. collinum
Danh pháp hai phần
Combretum collinum Fresen., 1837 
Combretum collinum là một loài thực vật có hoa trong họ Trâm bầu. Loài này được Fresen. mô tả khoa học đầu tiên năm 1837.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Combretum collinum”. Truy cập ngày 6 tháng 8 năm 2013.
Cocopah

Ethnic groupBản mẫu:SHORTDESC:Ethnic group
| Khu vực có số dân đáng kể |
| --- | --- |
 Mexico ( Baja California and  Sonora)   United States ( Arizona)
Ngôn ngữ
Cocopah, Tiếng Anh, Tiếng Tây Ban Nha
Tôn giáo
tôn giáo bộ lạc truyền thống
Sắc tộc có liên quan
dân tộc Yuman 
Cocopah, hay Cocopa, là Người Mỹ bản địa sống ở Baja California và Sonora, Mexico, và Arizona ở Hoa Kỳ. Tiếng Cocopah thuộc nhánh Delta-California của Hệ ngôn ngữ Yuman. Trong tiếng Tây Ban Nha, Cocopah được gọi là Cucapá. Theo ngôn ngữ của họ là Xawiƚƚ kwñchawaay tức "Những người sống trên sông". Theo điều tra dân số Hoa Kỳ, đã có 1009 người Cocopah trong năm 2010..
Tiền sử và lịch sử

Thuật ngữ Patayan được sử dụng bởi các nhà khảo cổ để mô tả các nền văn hóa người Mỹ bản địa thời tiền sử mà có người ở trên các vùng đất hiện đại như Arizona, California và Baja California, bao gồm cả khu vực gần thung lũng Sông Colorado, vùng núi lân cận, và phía bắc đến vùng lân cận của Grand Canyon. Nền văn hóa tiền sử này chủ yếu có thể là tổ tiên của người Cocopah và các bộ tộc nói Tiếng Yuman khác trong khu vực. Những người Patayan cũng có thể sản xuất nông nghiệp vùng đồng bằng, nhưng họ chủ yếu dựa vào săn bắn và hái lượm.
Sự tiếp xúc quan trọng đầu tiên của người Cocopah với người Châu Âu có thể xảy ra năm 1540, Khi nhà thám hiểm Hernando de Alarcón người Tây Ban Nha đi thuyền vào vùng đồng bằng sông Colorado. Người Cocopah được đề cập cụ thể theo tên gọi bởi cuộc thám hiểm của Juan de Oñate năm 1605.
Thời điểm tiếp xúc với người Châu Âu.
Ô nhiễm tiếng ồn

Giao thông là nguồn chính gây ô nhiễm tiếng ồn ở các thành phố.
Một chiếc Boeing 747-400 hãng Qantas Airways bay sát trên ngôi nhà trước khi hạ cánh tại Sân bay Heathrow London.
Ô nhiễm tiếng ồn (Tiếng Anh: Noise pollution hoặc noise disturbance) là tiếng ồn trong môi trường vượt quá ngưỡng nhất định gây khó chịu cho người hoặc động vật. Hầu hết ở các nước, nguồn gây ô nhiễm tiếng ồn chủ yếu từ tiếng ồn ngoài trời như phương tiện giao thông, vận tải, xe có động cơ, máy bay và tàu hỏa. Tiếng ồn ngoài trời còn được nói gọn từ tiếng ồn môi trường.
Quy hoạch đô thị không tốt có thể làm phát sinh ô nhiễm tiếng ồn, vì bên cạnh các tòa nhà công nghiệp và dân cư có thể dẫn đến tình trạng ô nhiễm tiếng ồn trong khu dân cư. Những ghi chép liên quan đến tiếng ồn đô thị đã được nhắc đến từ thời Rome cổ đại.
Tiếng ồn ngoài trời có thể được gây ra bởi hoạt động của máy móc, xây dựng hay các buổi biểu diễn âm nhạc, đặc biệt là ở một số nơi làm việc. Điếc do tiếng ồn có thể bị gây ra ở bên ngoài (ví dụ như tàu hỏa) hoặc ở bên trong (ví dụ như âm nhạc).
Mức tiếng ồn cao có thể góp phần gây các bệnh tim mạch ở người như bệnh động mạch vành. Ở một số loài động vật, tiếng ồn quá mức có thể làm tăng nguy cơ tử vong bằng cách thay đổi vật ăn thịt, cản trở việc phát hiện con mồi, khó khăn trong việc sinh sản và có thể gây ra mất thính lực vĩnh viễn.
Nguồn phát sinh tiếng ồn

Ô nhiễm tiếng ồn chủ yếu do 2 nguyên nhân cơ bản.
Nguồn phát sinh tiếng ồn > Do nguồn gốc thiên nhiên

Do hoạt động của núi lửa và động đất.Tuy nhiên đây chỉ là một nguyên nhân thứ yếu, chỉ lúc nào có núi lửa và động đất thì lúc đó mới có ô nhiễm về tiếng ồn và chỉ thực sự tác động đến các hộ dân sống gần khu vực núi lửa hoặc động đất. Mặt khác đây không phải là nguyên nhân có tính chu kỳ mà nó xảy ra một cách ngẫu nhiên.
Nguồn phát sinh tiếng ồn > Do nguồn gốc nhân tạo

Đây được xem là nguyên nhân chủ yếu gây ra hiện tượng ô nhiễm tiếng ồn.
Hiện nay phương tiện giao thông đang ngày càng tăng với mức độ chóng mặt, mật độ xe lưu thông trên đường phố ngày càng lớn, gây nên ô nhiễm về tiếng ồn do tiếng của động cơ, tiếng còi cũng như tiếng phanh xe. Ở Việt Nam, số lượng phương tiện kém chất lượng lưu thông trên đường phố khá nhiều đã tạo nên sự ô nhiễm về tiếng ồn đáng kể.
Máy bay cũng là một nguồn gây ô nhiễm không thể bỏ qua. Lúc máy bay cất cánh hoặc hạ cánh là lúc mà các hộ dân sống gần sân bay phải chịu một tần số âm thanh không nhỏ. Nên có biện pháp di dời sân bay ra xa khu vực đông dân cư để giảm thiểu tiếng ồn.
Hơn nữa, việc sử dụng các loại máy móc trong xây dựng là khá phổ biến. Đây là một nguồn góp phần gây ô nhiễm tiếng ồn không nhỏ.
Hoạt động công nghiệp và sản xuất thì việc sử dụng máy móc được xem là không thể thiếu. Tuy nhiên do ý thức của các cơ sở sản xuất, của một số khu công nghiệp đã làm cho mức độ ô nhiễm tiếng ồn đang ngày càng tăng cao.
Trong sinh hoạt, việc bật máy nghe nhạc quá lớn cũng tác động không nhỏ đến thính giác của người xung quanh, nhất là trong các vũ trường hay quán bar. Đây là nguồn gây ô nhiễm mà được xem là khó xử lý nhất và chỉ dựa vào ý thức của người dân là chủ yếu.
Một số nguồn gây ô nhiễm tiếng ồn khác như: Các cuộc biểu tình, các sự kiện công cộng, các sự kiện thể thao (trường bắn, karting...). Nguồn từ động vật như tiếng chó sủa, tiếng heo, vịt kêu từ các hộ chăn nuôi. Tiếng ồn từ nhà hàng xóm, như tiếng nhạc bật lớn, la hét, tiếng ồn máy cắt, báo động vô tình, pháo hoa. Đặc biệt tiếng điện thoại di động ở những nơi công cộng, bao gồm phòng học, hội nghị cũng là một nguồn gây ô nhiễm tiếng ồn.
Tác động đến sức khỏe > Con người

Ô nhiễm tiếng ồn ảnh hưởng đến cả sức khỏe và hành vi con người. Âm thanh không mong muốn (âm thanh nhiễu) tác động xấu đến sức khỏe tâm lý, tâm thần. Ô nhiễm tiếng ồn có thể gây tăng huyết áp, căng thẳng, ù tai, giảm thính lực, rối loạn giấc ngủ và các tác hại khác.
Âm thanh sẽ trở thành không mong muốn khi chúng cản trở những hoạt động bình thường của con người như trò chuyện, nghỉ ngơi, gây cản trở, rối loạn và giảm chất lượng cuộc sống.
Tiếp xúc với tiếng ồn trong thời gian dài có thể gây mất thính lực. Đàn ông lớn tuổi tiếp xúc nhiều với tiếng ồn nghề nghiệp biểu diễn hiện mức giảm độ nhạy thính giác hơn những người khác, mặc dù sự khác biệt trong nghe giảm nhạy cảm với thời gian của hai nhóm này là không có sự khác biệt ở độ tuổi 79. Một nghiên cứu của Rosen trong việc so sánh giữa bộ lạc Maaban (một dân cư xa xôi ở Ghana) - những người tiếp xúc hạn chế với các phương tiện giao thông hay những tiếng ồn công nghiệp - với một nhóm dân cư điển hình ở Hoa Kỳ, đã cho thấy rằng tiếp xúc lâu dài,vừa phải ở mức độ cao tiếng ồn môi trường góp phần làm giảm thính giác (chứ không phải do lão hóa).
Mức độ tiếng ồn cao ảnh hưởng đến tim mạch, việc tiếp xúc với tiếng ồn trong khoảng thời gian tám giờ, có thể gây ra sự tăng huyết áp từ 5-10 độ. Ngoài ra tiếng ồn làm gia tăng căng thẳng, gây co mạch dẫn đến tăng huyết áp đã nói ở trên, cũng tăng tỷ lệ mắc bệnh động mạch vành.
Tác động đến sức khỏe > Động vật hoang dã

Tiếng ồn có thể có một ảnh hưởng bất lợi đối với động vật hoang dã làm tăng nguy cơ tử vong khi thay đổi cân bằng sinh học. Ở một số loài động vật ăn thịt, việc kiếm thức ăn đã trở nên khó khăn hơn, việc săn mồi không còn được hiệu quả khi mà tình trạng ô nhiễm tiếng ồn ngày càng tăng cao do hoạt động của con người gây nên.
Chim sẻ vằn trở nên ít trung thành với bạn tình hơn khi tiếp xúc với tiếng ồn giao thông. Điều này có thể làm thay đổi quy luật tiến hóa của một loài động vật, dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng đến di truyền và tiến hóa.
Tình trạng ô nhiễm tiếng ồn ngày càng tăng tại các đại dương đang đe dọa sự tồn tại của các loài cá voi và cá heo... Trong khi động vật biển sử dụng sóng âm để giao tiếp với đồng loại, tìm kiếm thức ăn. Tuy nhiên, âm thanh mà chúng phát ra bị lại bị lấn át bởi tiếng động phát ra từ các tàu biển, sóng siêu âm của quân đội và tình trạng thay đổi khí hậu. Do đó, động vật biển bị mất phương hướng, không thể tìm bạn tình và có những hành vi khác thường. Theo một báo cáo của Quỹ quốc tế dành cho hoạt động bảo vệ động vật, khoảng cách mà cá voi xanh có thể giao tiếp với nhau bằng sóng âm đã giảm tới 90% do mức độ ô nhiễm tiếng ồn ngày càng tăng trong 40 năm qua.