Syria
Lịch sử > Thế kỷ XXI

Xem thêm: Bashar al-Assad
Hafez al-Assad mất vào ngày 10 tháng 6 năm 2000. Con trai ông là Bashar al-Assad được bầu làm thủ tướng trong một cuộc bầu cử không có đối thủ. Trong quá trình bầu cử diễn ra Mùa xuân Damascus và các hy vọng cải cách, song đến mùa thu năm 2001, nhà cầm quyền đàn áp phong trào, tống giam một số tri thức hàng đầu. Cải cách bị hạn chế trong một số cải cách thị trường.
Ngày 5 tháng 10 năm 2003, Israel oanh tạc một địa điểm gần Damascus vì cho rằng đó là một cơ sở huấn luyện khủng bố của Jihad Hồi giáo. Trong tháng 3 năm 2004, người Kurd và người Ả Rập Syria xung đột tại thành phố đông bắc al-Qamishli. Dấu hiệu hỗn loạn được nhận thấy trong các thành phố Qamishli và Hasakeh. Năm 2005, Syria kết thúc chiếm đóng Liban. Ngày 6 tháng 9 năm 2007, các máy bay tiêm kích bị cáo buộc là của Israel đã tiến hành Chiến dịch Orchard chống lại một cơ sở nghi là lò phản ứng hạt nhân đang được Triều Tiên xây dựng tại Syria.
Nội chiến Syria được kích thích từ các cuộc cách mạng Mùa xuân Ả Rập. Nó bắt đầu vào năm 2011 dưới hình thức một chuỗi các cuộc kháng nghị được cho là hoà bình, tiếp đó quân đội Syria bị cáo buộc tiến hành trấn áp. Trong tháng 7 năm 2011, những quân nhân đào ngũ tuyên bố thành lập Quân đội Syria Tự do và bắt đầu lập các đơn vị chiến đấu. Thế lực phản đối chủ yếu là người Hồi giáo Sunni, trong khi các nhân vật đứng đầu chính phủ nhìn chung gắn bó với giáo phái Alawi. Theo Tổ chức Quan sát Nhân quyền Syria, tính đến tháng 7 năm 2017 có khoảng 331.765 đến 475.000 người thiệt mạng trong Nội chiến Syria Nhằm tránh bạo lực, 4,9 triệu người Syria đã đi tị nạn tính đến năm 2015.
Tình hình cuộc nội chiến diễn biến phức tạp, với sự xuất hiện và bành trướng thế lực của nhiều tổ chức khủng bố như Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS) và Mặt trận Al-Nursa buộc nhiều nước phải tiến hành can thiệp quân sự vào Syria. Tháng 10/2014, 27 nước do Hoa Kỳ dẫn đầu đã thành lập Lực lượng đặc nhiệm liên hợp (CJTF) để tiến hành chiến dịch "Quyết tâm sắt đá" (Operation Inherent Resolve) chống lại IS và các nhóm cực đoan hoạt động ở Syria. Tháng 9/2015, Nga tiến hành các cuộc không kích và tấn công bằng tên lửa nhằm hỗ trợ cho chính quyền Assad chống lại các lực lượng nổi dậy. Sự can thiệp tích cực của quân đội nước ngoài đã làm suy yếu IS tới mức tổ chức này không còn là mối đe dọa ở Iraq và Syria.
Trong giai đoạn này, tiến trình hòa đàm Syria do ba nước Nga, Iran và Thổ Nhĩ Kỳ bảo trợ đã dẫn tới việc các phe phái tham gia nội chiến kí thỏa thuận hòa bình tại Astana vào ngày 28 tháng 12 năm 2016. Ngày 4 tháng 5 năm 2017, ngoại trưởng ba nước Nga, Iran và Thổ Nhĩ Kỳ kí bản ghi nhớ về thiết lập bốn "vùng giảm căng thẳng" ở miền bắc Syria. Lãnh thổ Syria lúc này tạm chia làm ba: vùng phía nam và phía tây do chính phủ Syria kiểm soát, vùng tây bắc do các nhóm Thánh chiến Hồi giáo kiểm soát, vùng phía đông và đông bắc do Lực lượng Dân chủ Syria (SDF) kiểm soát. Tuy nhiên, xung đột quy mô nhỏ giữa các phe phái ở Syria vẫn tiếp diễn.
Ngày 27 tháng 11 năm 2024, liên quân của các nhóm vũ trang nổi dậy Syria ( nòng cốt là nhóm Hay'at Tahrir al-Sham và nhóm Quân đội quốc gia Syria) dưới sự chỉ huy của Bộ chỉ huy các chiến dịch quân sự đã tiến hành cuộc tổng tiến công nhắm vào quân đội chính phủ Syria. Ngày 30 tháng 11 năm 2024, quân nổi dậy chiếm thành phố Aleppo - thành phố lớn thứ hai tại Syria. Tới ngày 5 tháng 12 , quân nổi dậy chiếm thành phố Hama. Quân đội chính phủ Syria chống trả yếu ớt và đồng loạt rút lui hoặc đầu hàng. Tối ngày 6 tháng 12, nhóm Quân đội Syria Tự do (FSA) mở mặt trận phía nam, nhanh chóng đánh chiếm tỉnh Daraa và Suwayda. Rạng sáng ngày 8 tháng 12, quân nổi dậy chiếm thành phố Homs và tiến vào trung tâm thủ đô Damascus. Các quan chức chính phủ Syria bao gồm tổng thống Bashar al-Assad bỏ chạy ra nước ngoài. 9 giờ sáng ngày 8 tháng 12 năm 2024, một nhóm quân nổi dậy tuyên bố trên kênh truyền hình nhà nước Syria về sự sụp đổ của chế độ Assad mà họ mô tả là "thắng lợi vĩ đại của cách mạng Syria".