stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Gigantopithecus
Tuyệt chủng

Gigantopithecus có thể đã tuyệt chủng vào khoảng 100.000 năm trước đây, do thay đổi khí hậu trong thế Pleistocen đã thay đổi thảm thực vật rừng thành thảm thực vật xa van, và nguồn cung cấp thức ăn như hoa quả đã suy giảm. Gigantopithecus không ăn cỏ, rễ cây và lá là những nguồn thức ăn chủ yếu trong xa van.
GS Friedemann Schrenk cầm răng hàm (mẫu gốc) của Giganthopithecus blacki.
Biểu đồ so sánh một người đàn ông cao 1,8 m với Gigantopithecus blacki (trái) và G. giganteus (phải): Biểu đồ này dựa theo các tỷ lệ của đười ươi khi đứng thẳng.
Tiếng Chatino cao nguyên

Ngôn ngữ Zapotec tại Oaxaca, MéxicoBản mẫu:SHORTDESC:Ngôn ngữ Zapotec tại Oaxaca, México
| Tiếng Chatino cao nguyên |
| --- | --- |
Tiếng Chatino Sierra
Sử dụng tại: México
Khu vực: Oaxaca
Tổng số người nói: 17.800
Phân loại: Oto-MangueZapotecChatinoZacatepec–Cao nguyênTiếng Chatino cao nguyên
Mã ngôn ngữ
ISO 639-3: tùy trường hợp: ctp – cao nguyên Tây cly – cao nguyên Đông (Lachao-Yolotepec) cya – Nopala
Glottolog: east2736  = Zacatepec–Highlands
ELP: Western Highland Chatino
Tiếng Chatino cao nguyên là một trong những ngôn ngữ Trung bộ châu Mỹ bản địa nằm trong nhóm Chatino thuộc ngữ hệ Oto-Mangue. Phương ngữ của ngôn ngữ này khá đa dạng; Ethnologue 16 đếm ra ba nhóm phương ngữ như sau:
Chatino cao nguyên Đông (phương ngữ Lachao-Yolotepec)
Chatino Tây (phương ngữ Yaitepec, Panixtlahuaca, và Quiahije)
Chatino Nopala
Các phương ngữ lân cận giữa ba nhóm này có thể được hiểu biết lẫn nhau khoảng 80%; sự đa dạng giữa ba phương ngữ của tiếng Chatino Tây gần lớn như nhau.
Ngữ âm > Tiếng Chatino Yaitepec

Tiếng Chatino Yaitepec có các phụ âm âm vị như sau (Rasch 2002):
|  |  | Môi-môi | Lợi> đơn giản | Lợi> vh. | Ngạc cứng | Ngạc mềm> đơn giản | Ngạc mềm> mh. | Thanh hầu> đơn giản | Thanh hầu> mh. | Thanh hầu> vh. |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Tắc | vô thanh | p | t |  | c | k | kʷ | ʔ |  |  |
| Tắc | hữu thanh |  | d |  | ɟ | ɡ | ɡʷ |  |  |  |
| Tắc-xát | vô thanh |  | t͡s |  | t͡ʃ |  |  |  |  |  |
| Tắc-xát | hữu thanh |  | d͡z |  |  |  |  |  |  |  |
| Xát | vô thanh |  | s |  | ʃ |  |  | h | hʷ | hʲ |
| Xát | hữu thanh |  | z |  | ʒ |  |  |  |  |  |
| Mũi | đơn giản | m | n | nʲ |  |  |  |  |  |  |
| Mũi | thêm âm thanh hầu đứng trước |  | ʔn | ʔnʲ |  |  |  |  |  |  |
| Bên | Bên |  | l | lʲ |  |  |  |  |  |  |
| Rhotic | Rhotic |  | ɾ |  |  |  |  |  |  |  |
| Tiếp cận | đơn giản |  |  |  | j |  | w |  |  |  |
| Tiếp cận | thêm âm thanh hầu đứng trước |  |  |  | ʔj |  | ʔw |  |  |  |
Các âm /d͡z, ʒ/ hiếm khi được sử dụng.
Các âm xát khác /ð, ɣ/ có thể xuất hiện trong từ mượn tiếng Tây Ban Nha.
/hʷ/ phát âm là một âm môi-răng [f] khi đứng trước phụ âm.
Các âm mũi phát âm là [n̩, m̩] khi đứng trước phụ âm.
Âm /m/ cũng có thể được viết là nw về mặt chính tả. Chữ cái này phát âm là [ŋʷ] khi đứng trước /k/; mặt khác nó phát âm là [m].
/w/ có thể được phát âm [β] khi đứng trước âm /j, i, e/ hoặc tại vị trí đầu từ.
/n/ đồng hóa thành [ŋ] khi đứng trước phụ âm vòm mềm /k, ɡ/.
/k/ phát âm là [kʲ] khi đứng trước /e/.
/j/ phát âm là [j̊] khi đứng trước một phụ âm vô thanh.
|  | Trước> miệng | Trước> mũi | Giữa | Sau> miệng | Sau> mũi |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Đóng | i | ɪ̃ |  | u | ũ |
| Giữa | e | ɛ̃ | (ə) | o | ɔ̃ |
| Mở |  |  | a |  |  |
Một âm schwa bổ sung [ə] được phát âm giữa phụ âm.
Rasch (2002) phân tích mười thanh điệu: bốn thanh điệu cấp cao /˥/, giữa /˦/, thấp-giữa /˨/, và thấp /˩/; hai thanh điệu cao dần /˦˥/ và /˨˦/; và ba thanh điệu thấp dần /˥˦/, /˦˨/, /˨˩/, cũng như thanh /˦˩/ (thanh này hạn chế sử dụng), tìm thấy trong một số từ vựng và dạng động từ hoàn chỉnh.
Chữ cái

Có nhiều bảng chữ cái thực tế cho tiếng Chatino, hầu như dựa trên bảng chữ cái tiếng Tây Ban Nha. Tiêu biểu là ⟨x⟩ = /ʃ/, ⟨ch⟩ = /tʃ/, và /k/ được phát âm là ⟨c⟩ trước nguyên âm sau và ⟨qu⟩ trước nguyên âm trước.
Trong tiếng Chatino Quiahije, và có lẽ hầu hết các phương ngữ tiếng Chatino cao nguyên, các chữ hoa hướng lên A–L được dùng làm thanh điệu trong từ vựng: ᴬ ᴮ ꟲ ᴰ ᴱ ꟳ ᴳ ᴴ ᴵ ᴶ ᴷ ᴸ, với các chữ cái bổ sung (M và S hướng lên trên) cho liên thanh.[cần dẫn nguồn]
Boronia lanceolata

| Boronia lanceolata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Sapindales
Họ (familia): Rutaceae
Chi (genus): Boronia
Loài (species): B. lanceolata
Danh pháp hai phần
Boronia lanceolata F.Muell., 1858 
 
Boronia lanceolata là một loài thực vật có hoa trong họ Cửu lý hương. Loài này được F.Muell. mô tả khoa học đầu tiên năm 1858.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Boronia lanceolata”. Truy cập ngày 12 tháng 6 năm 2013.
Hạt Đại diện Tông tòa Nam Ả Rập

| Hạt Đại diện Tông tòa Nam Ả Rập Apostolicus Vicariatus Arabiae Meridionalis النيابة الرسولية من جنوب الجزيرة العربية |
| --- | --- |
Nhà thờ chính tòa Thánh Giuse ở Abu Dhabi
Vị trí
Quốc gia: Yemen Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất Oman
Thống kê
Khu vực: 929.969 km2 (359.063 dặm vuông Anh)
Nhà thờ: 16
Thông tin
Giáo phái: Công giáo Rôma
Giáo hội Sui iuris: Giáo hội Latinh
Nghi chế: Nghi lễ Byzantine Công giáo Coptic[cần dẫn nguồn] Nghi lễ Malankara Maronite[cần dẫn nguồn] Nghi lễ Rôma Syro-Malabar
Nhà thờ chính tòa: Nhà thờ chính tòa Thánh Giuse, Abu Dhabi
Ngôn ngữ: Tiếng Latinh Giáo hội Tiếng Ả Rập Tiếng Anh Tiếng Filipino Tiếng Pháp Tiếng Đức Tiếng Ý Tiếng Konkan Tiếng Hàn Quốc Tiếng Malayalam Tiếng Marathi Tiếng Ba Lan Tiếng Sinhala Tiếng Tây Ban Nha Tiếng Tagalog Tiếng Tamil Tiếng Ukraine Tiếng Urdu
Lãnh đạo hiện tại
Giáo hoàng: Franciscus
Đại diện Tông tòa: Paolo Martinelli, Dòng Anh Em Hèn Mọn Capuchin
Bản đồ

Trang mạng
Trang web của Hạt Đại diện Tông tòa
Hạt Đại diện Tông tòa Nam Ả Rập (tiếng Ả Rập: النيابة الرسولية من جنوب الجزيرة العربية; tiếng Latinh: Vicariatus Apostolicus Arabiæ Meridionalis) là một Hạt Đại diện Tông tòa của Giáo hội Công giáo Rôma, quản lí vùng Oman, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất và Yemen.
Đại diện Tông tòa hiện tại là Paolo Martinelli thuộc Dòng Anh Em Hèn Mọn Capuchin.
Hạt Đại diện Tông tòa được thành lập vào năm 1888 dưới tên Hạt Đại diện Tông tòa Aden và đổi tên thành như hiện tại vào năm 2011. Tòa giám mục của Hạt Đại diện Tông tòa nằm tại Nhà thờ chính tòa Thánh Giuse ở Abu Dhabi.
Lịch sử

Lãnh thổ của Hạt Đại diện Tông tòa ban đầu nằm trong Hạt Đại diện Tông tòa Galla, và đã được tách ra thành một Hạt Phủ doãn Tông tòa bởi Giáo hoàng Piô IX vào ngày 21/1/1875. Vào ngày 25/4/1888, Giáo hoàng Lêô XIII thành lập Hạt Đại diện Tông tòa Aden, với tòa giám mục nằm tại Yemen. Vào ngày 28/6/1889, tên đã được đổi thành Hạt Đại diện Tông tòa Ả Rập, quản lí các quốc gia nằm trên bán đảo Ả Rập và các vùng lân cận: Bahrain, Oman, Ả Rập Saudi, Qatar, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, Somalia và Yemen.
Vào ngày 29/6/1953, Hạt Đại diện Tông tòa Kuwait (sau này trở thành Hạt Đại diện Tông tòa Bắc Ả Rập) được tách ra từ Hạt Đại diện Tông tòa. Năm 1973, tòa giám mục của Hạt Đại diện Tông tòa được chuyển từ Aden đến Nhà thờ chính tòa Thánh Giuse ở Abu Dhabi. Năm 2011, vùng quản lí của Hạt Đại diện Tông tòa giảm xuống chỉ còn vùng Oman, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất và Yemen.
Từ năm 1916, Hạt Đại diện Tông tòa đã nằm dưới sự quản lí của Dòng Capuchin có nguồn gốc tại Firenze.
Lãnh đạo Hạt Đại diện Tông tòa > Đại diện Tông tòa Ả Rập

Louis-Callixte Lasserre, OFM Cap. (1888 – 4/1900)
Bênađô Thomas Edward Clark, OFM Cap. (21/3/1902 – 18/6/1910)
Raphaen Filippo Presutti, OFM Cap. (13/9/1910 – 1915)
Evangelista Latino Enrico Vanni, OFM Cap. (15/4/1916 – 1925)
Pacifico Tiziano Micheloni, OFM Cap. (25/4/1933 – 6/7/1936)
Giovanni Battista Tirinanzi, OFM Cap. (2/7/1937 – 27/1/1949)
Irzio Luigi Magliacani, OFM Cap. (25/12/1949 – 1969)
Gioan Bernardo Gremoli, OFM Cap. (2/10/1975 – 21/3/2005)
Paul Hinder, OFM Cap. (21/3/2005 – 31/5/2011)
Lãnh đạo Hạt Đại diện Tông tòa > Đại diện Tông tòa Nam Ả Rập

Paul Hinder, OFM Cap. (31/5/2011 – 1/5/2022)
Paolo Martinelli, OFM Cap. (1/5/2022 – hiện tại)
Morten P. Meldal

| Morten Meldal |
| --- | --- |
Sinh: Morten Peter Meldal 16 tháng 1, 1954 (70 tuổi) Đan Mạch
Học vị: Đại học Kỹ thuật Đan Mạch (BS, MS, PhD)
Giải thưởng: Nobel Prize in Chemistry (2022)
Sự nghiệp khoa học
Ngành: Organic chemistry
Nơi công tác: Đại học Kỹ thuật Đan Mạch Đại học Cambridge phòng thí nghiệm Carlsberg Đại học Copenhagen
Luận án: Reactions of Unsaturated Sugars with Hydrogen Halides (1983)
Người hướng dẫn luận án tiến sĩ: Klaus Bock
 
Morten Peter Meldal (sinh ngày 16 tháng 1 năm 1954) là nhà hóa học người Đan Mạch. Ông là giáo sư Hóa học tại Đại học Copenhagen ở Copenhagen, Đan Mạch. Ông được biết đến nhiều nhất vì đã phát triển phản ứng CuAAC-click, đồng thời với nhưng độc lập với Valery V. Fokin và K. Barry Sharpless.
Tiểu sử

Meldal nhận bằng Cử nhân Khoa học và Tiến sĩ về Kỹ thuật Hóa học từ Đại học Kỹ thuật Đan Mạch (DTU); Tiến sĩ của ông công việc được giám sát bởi Klaus Bock và tập trung vào hóa học tổng hợp của cacbobydrat. Từ năm 1983-1988, ông là postdoc về hóa học hữu cơ lúc đầu tại DTU, sau đó là Phòng thí nghiệm Sinh học Phân tử tại Đại học Cambridge then at the University of Copenhagen. Năm 1996, ông được bổ nhiệm làm trợ lý giáo sư tại DTU. Từ năm 1998, ông đã lãnh đạo nhóm tổng hợp tại Khoa Hóa học của Phòng thí nghiệm Carlsberg.
Leucania dorsalis

| Leucania dorsalis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Noctuidae
Chi (genus): Leucania
Loài (species): L. dorsalis
Danh pháp hai phần
Leucania dorsalis Walker, 1856 
Leucania dorsalis là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Argyroxiphium virescens

| Argyroxiphium virescens> Tình trạng bảo tồn |
| --- | --- |
 Tuyệt chủng  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Asterids
Bộ (ordo): Asterales
Họ (familia): Asteraceae
Chi (genus): Argyroxiphium
Loài (species): A. virescens
Danh pháp hai phần
Argyroxiphium virescens Hillebr. 
Argyroxiphium virescens là một loài cây nở hoa trong họ Asteraceae.
Nó đã chỉ được tìm thấy ở quần đảo Hawaii.
Môi trường sinh sống tự nhiên của chúng là các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới cây bụi ở khu vực cao nhiệt đới và cận nhiệt đới.
Nó đã được chính thức tuyên bố tuyệt chủng. Theo một trang mạng Hawaii, một vài mẫu vẫn còn được nhìn thấy ở Ko'olau Gap, trên các sườn của núi Haleakala ở Maui.
Anectropis semifascia

| Anectropis semifascia |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Anectropis
Loài (species): A. semifascia
Danh pháp hai phần
Anectropis semifascia Bastelberger 1909 
Danh pháp đồng nghĩa
 Myrioblephara semifascia Bastelberger, 1909 
Anectropis semifascia là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  “TaibNet - Catalogue of Life in Taiwan”. Bản gốc lưu trữ ngày 7 tháng 12 năm 2015. Truy cập ngày 5 tháng 7 năm 2014.
↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Hóa thân (truyện)

| Hoá thân |
| --- | --- |
Die Verwandlung
Bìa ấn bản đầu tiên
Thông tin sách
Tác giả: Franz Kafka
Quốc gia: Áo-Hung
Ngôn ngữ: Tiếng Đức
Thể loại: Truyện vừa
Nhà xuất bản: Kurt Wolff Verlag, Leipzig
Ngày phát hành: 1915
Translation: Hoá thân tại Wikisource
Hoá thân (tiếng Đức: Die Verwandlung) là truyện vừa xuất bản năm 1915 bởi Franz Kafka. Đây được xem là một trong những tác phẩm văn học hư cấu có ảnh hưởng mạnh mẽ nhất thế kỷ 20 và đã được đưa vào chương trình giảng dạy, nghiên cứu ở nhiều trường đại học ở phương Tây. Hoá thân bắt đầu khi Gregor Samsa, một nhân viên bán hàng, thức dậy và thấy mình đã biến hình thành một sinh vật to lớn, giống như côn trùng. Từ đó, Gregor Samsa phải nỗ lực để thích nghi với hình thù mới và cuộc sống mới là gánh nặng cho gia đình anh - họ vì sự hoá thân này mà chết khiếp và trở nên tàn nhẫn cả với chính người thân của mình. Franz Kafka chưa bao giờ giải thích cho sự hoá thân này, cả ở trong hay ngoài tác phẩm.
Sơ lược cốt truyện > Phần 3

Một buổi tối nọ, bà lao công đã để cửa phòng Gregor mở trong khi những người khách trọ đang ngồi trong phòng khách. Grete được mời chơi đàn violin cho họ, còn Gregor thường tránh gặp mặt với bất cứ ai trong căn hộ thì hôm nay bò ra để nghe em gái đàn. Những người khách trọ sau khi đã biết tay nghề Grete trở nên thất vọng nhưng Gregor thì vẫn chăm chú lắng nghe. Một người khách phát hiện Gregor và tất cả khách đều hoảng hốt. Cha của Gregor cố lùa những vị khách về phòng mình nhưng ba người khách đều phản đối, đoạn tuyên bố họ sẽ chuyển ra ngoài ngay mà không trả tiền trọ vì điều kiện căn hộ quá tồi tàn.
Grete, lúc này đã phát nản chuyện chăm sóc ông anh dị hợm của mình, chợt nhận ra sự tồn tại của Gregor đã thành gánh nặng cho tất cả mọi người trong gia đình. Cô nói cha mẹ mình phải làm sao bỏ cái của nợ là Gregor đi, bằng không tất cả đều sẽ không được yên ổn. Người cha đồng ý, mong Gregor hiểu cho họ và hy vọng anh sẽ tự mình ra đi. Gregor thực chất hiểu tất cả và từ từ quay về phòng mình. Rồi từ đó, quyết tâm cứu rỗi gia đình mình, Gregor đã trút hơi thở cuối cùng.
Khi phát hiện ra Gregor đã chết, cả gia đình ai nấy đều thấy nhẹ nhõm. Người cha đuổi đám khách trọ ra, nhân tiện sa thải luôn bà lao công - người đã thủ tiêu xác của Gregor. Cả nhà họ bắt chuyến xe về đồng quê chơi, và trên đường họ bàn bạc chuyện tiền nong. Họ quyết định dọn đến ở một căn hộ nhỏ hơn để tiết kiệm tiền, vì họ không thể làm vậy khi Gregor còn sống. Trong chuyến đi ngắn ngủi này, ông bà Samsa nhận ra cô con gái Grete của mình, dù khó khăn gian khổ, đã trưởng thành thành một cô gái xinh đẹp. Họ còn nghĩ đến việc chọn chồng cho cô.
Nhân vật > Gregor Samsa

Gregor là nhân vật chính của truyện. Anh làm nghề bán hàng để nuôi gia đình. Sáng một ngày nọ, Gregor đã biến thân thành một con bọ. Sau khi biến hình, Gregor không còn khả năng lao động, buộc các thành viên khác phải tự thân làm việc.
Cái tên "Gregor Samsa" xuất phát từ những tác phẩm văn học mà Kafka từng đọc. Truyện chàng trai trẻ Renate Fuchs của nhà văn Đức-Do Thái Jakob Wassermann (1873–1934) là chính một kiểu người như Gregor Samsa. Tác giả Leopold von Sacher-Masoch cũng có tầm ảnh hưởng đến Kafka. Trong truyện Venus in Furs của ông, có lúc mà nhân vật chính phải sử dụng tên Gregor. Trong Hoá thân, Venus in Furs xuất hiện dưới hình thức là một bức tranh Gregor Samsa treo trên tường phòng ngủ. Chữ "Samsa" cũng giống "Kafka" về cách cấu tạo nguyên âm - phụ âm (chữ S đứng thứ nhất và bốn trong "Samsa", giống như chữ K trong Kafka; ở hai chữ, chữ A cùng đứng vị trí thứ hai và năm)
Nhân vật > Grete Samsa

Grete là em gái của Gregor Samsa. Cô trở thành người săn sóc anh trai mình sau khi anh bị biến thân thành bọ. Khi Gregor còn là con người, hai anh em rất gần gũi, quan tâm yêu thương nhau. Sau khi Gregor biến thân, tình anh em nhanh chóng phai nhoà. Thoạt đầu, Grete còn tình nguyện săn sóc anh trai và lau dọn phòng cho anh, nhưng về sau, càng ngày cô càng kinh tởm hình thù của anh trai và chỉ mong rời phòng Gregor cho nhanh vì ghê sợ.
Cô có ước mơ được đi học ở nhạc viện, ước mơ mà Gregor đã định biến nó hành hiện thức. Gregor còn định tuyên bố dự định của mình vào hôm Giáng sinh. Khi Gregor không còn đi làm nữa, cô bắt đầu làm công việc bán hàng.
Nhân vật > Ông Samsa

Ông Samsa là cha của Gregor và Grete. Sau khi Gregor biến thân và không còn khả năng chu cấp cho gia đình, ông phải trở lại làm việc để phụ giúp gia đình. Thái độ của ông đối với con trai vô cùng tàn nhẫn: ông khinh rẻ, thô bạo với Gregor và thậm chí, có thể là sợ hãi anh. Ông Samsa được cho là dựa trên hình mẫu cha của Kafka.
Nhân vật > Bà Samsa

Bà Samsa là mẹ của Gregor và Grete. Thoạt đầu bà bị choáng váng trước sự biến hình của Gregor. Dẫu vậy, bà vẫn muốn vào phòng con trai song hoá ra nó lại vượt quá sức chịu đựng của bà. Thái độ của bà là sự mâu thuẫn giữa bản năng làm mẹ, sự cảm thông cho con và nỗi sợ hãi, ghê sợ hình hài mới của Gregor Samsa.
Dịch thuật

Các dịch giả thường dịch từ Ungeziefer là côn trùng, nhưng thực ra không hẳn vậy. Trong nhóm tiếng Đức Cao Trung, Ungeziefer có nghĩa là "con vật chưa thanh tẩy, không hợp để hiến tế". và tục được dùng với nghĩa là bọ – một từ chung chung, không mang tính học thuật như côn trùng. Kafka không có ý cho Gregor là một con gì cụ thể, thay vào đó, chỉ muốn truyền tải nỗi khiếp sợ của Gregor trước sự biến thân của mình.
Tuy vậy trong lá thư gửi nhà xuất bản của mình ngày 25 tháng 10 năm 1915 bày tỏ mối quan ngại về hình bìa cho ấn bản đầu tiên, Kafka đã sử dụng từ "côn trùng".
"Không nên vẽ con côn trùng vào. Thậm chí không được cho ai thấy nó từ xa."
Ungeziefer có lúc được dịch là "gián", "bọ hung", "bọ cánh cứng", và nhiều từ chuyên biệt khác. Từ "bọ hung" (Mistkäfer) thực chất được bà lao công sử dụng ở gần cuối truyện nhưng không xuất hiện trong lời dẫn. Ungeziefer ám chỉ sự cách biệt giữa Gregor và môi trường quanh anh: anh không sạch sẽ, nên anh phải bị cách ly.
Vladimir Nabokov, nhà văn, nhà phê bình văn học đồng thời cũng là một người nghiên cứu bướm, khẳng định Gregor Samsa không phải là một con gián, mà là một con bọ có cánh dưới lớp vỏ và có khả năng bay. Nabokov đã vẽ phác hoạ với ghi chú "chỉ dài hơn ba feet" ở trang đầu cuốn sách giảng dạy tiếng Anh của mình. Trong phần ghi chú về bài giảng đi kèm, Nabokov thảo luận Gregor đã bị biến hình thành con côn trùng nào và kết luận "Gregor chính xác ra không phải một con bọ hung. Anh ta chỉ là một con bọ cánh cứng lớn thôi."
Các chủ đề chính > Sự chế ngự của đồng tiền

Trước khi biến thân, Gregor là người duy nhất lao động và kiếm tiền nuôi cả nhà. Gia đình anh không thực sự xem anh là thành viên mà giống như nguồn thu nhập hơn. Khi Gregor không còn khả năng lao động, cả gia đình nháo nhào và gần như không còn chút tôn trọng nào dành cho anh bất chấp việc anh đã từng làm việc cật lực để chu cấp cho họ. Và như thế, anh bị khinh rẻ, đối xử thô bạo và bị bỏ mặc. Khi nhà Samsa bắt đầu làm việc, họ khó để liên lạc với nhau hơn. Họ ăn tối trong im lặng và cãi vã nhau chuyện tiền nong. Điểm mấu chốt ở đây là, những mệt mỏi từ công việc cộng với việc con người chỉ được coi trọng khi họ làm ra tiền khiến cho ai lao động cũng trở nên xa cách và khó lòng thiết lập quan hệ với người khác.
Các chủ đề chính > Nghĩa vụ với gia đình

Gregor căm ghét công việc của mình nhưng vẫn làm vì nghĩa vụ với gia đình. Sau khi Gregor biến thân, gia đình anh chỉ chăm sóc anh cầm chừng, đủ để anh còn sống và nhốt anh trong phòng. Nhưng đến cuối cùng, phòng anh chẳng ai chịu dọn và cô em gái thậm chí không quan tâm đến việc đem gì cho anh trai ăn, làm cốt để cho xong "nghĩa vụ". Khi không thể chịu đựng hơn nữa, cô tuyên bố gia đình đã làm xong nghĩa vụ với Gregor, do đó nên tống khứ anh đi.
Các chủ đề chính > Sự xa lạ

Trước khi biến thân, Gregor xa lạ với công việc, nhân cách, gia đình và cả cơ thể của mình (hầu như không nhận ra bản thân đã biến hình). Cuối cùng, việc quan tâm gia đình mình cũng trở thành thứ gì đó xa lạ với Gregor. Sau khi biến thân, Gregor cảm thấy lạc lõng trong căn phòng mình và thế giới xung quanh. Vì thế, anh không còn thấy được con phố ngoài cửa sổ. Hoá thân đã chỉ ra sự xa lạ, lạc lõng do trật tự xã hội hiện đại đem đến.
Các chủ đề chính > Cảm giác tội lỗi

Cảm giác tội lỗi là cảm giác rõ ràng nhất ở Gregor. Khi không còn lao động được thì dù không phải lỗi của anh, anh cảm thấy tội lỗi mỗi khi gia đình nhắc đến tiền và đau đớn khi mình đã không còn có thể chu cấp cho họ. Đến cuối truyện, anh chết cũng chỉ vì thấy tội lỗi vì mình là gánh nặng cho gia đình.
Các chủ đề chính > Cầm tù và giải thoát

Gregor vì muốn trả hết nợ cho gia đình mà làm việc, nhưng anh có mơ đến một ngày nợ trả hết, còn anh thì nghỉ công việc đáng ghét. Việc hoá thân hoá ra lại là phương tiện giải thoát anh khỏi công việc. Nhưng sự giải thoát này cũng không đem lại tự do cho Gregor. Trước anh bị cầm tù bởi công việc, sau thì bị cầm tù trong phòng bởi chính gia đình mình. Anh luôn là một tên nô lệ không hơn không kém. Thứ thực sự giải thoát anh hoá ra lại chính là cái chết.
Các chủ đề chính > Đánh mất nhân dạng

Trong căn phòng chỉ có một mình, Gregor cố gắng tìm lại nhân dạng mình đã đánh mất khi sống hoàn toàn cho người khác và bỏ mặc bản thân. Tuy vậy, anh không thể chạy trốn khỏi thứ mà anh xem là nghĩa vụ với gia đình, và do đó, dốc hết sức để không gây phiền toái cho gia đình. Dù những suy nghĩ của anh đã thấp thoáng sự oán trách cách gia đình đối xử anh, anh cũng không cho phép mình nhận ra điều đó. Ở chương cuối, cuối cùng anh đã tự nhận ra rằng gia đình đã bỏ rơi anh, điều mà anh luôn phủ nhận trước đó. Quá trình tìm kiếm nhân dạng của Gregor là vô vọng vì ngay từ đầu, anh không hề có nhân dạng nào cả. Khi nghe em gái đàn và nhớ lại ước mơ ngày xưa, anh được gợi nhắc lại tình yêu dành cho gia đình mình. Tình yêu ấy, cùng sự tự do, là những gì Gregor cần để xác lập lại danh tính của mình.
Ảnh hưởng văn hóa của Dragon Ball

Kể từ khi ra mắt, loạt nhượng quyền thương mại Dragon Ball của Akira Toriyama đã có ảnh hưởng đáng kể đến văn hóa đại chúng toàn cầu. Năm 2015, Hiệp hội tưởng niệm Nhật Bản chính thức tuyên bố ngày 9 tháng 5 là "Ngày của Goku" (悟空の日, Gokū no Hi?) theo tên nhân vật chính; trong tiếng Nhật, số 5 và 9 có thể được phát âm là "Go" và "Ku". Nó cũng có ảnh hưởng tương tự đến văn hóa đại chúng quốc tế ở các nơi khác trên thế giới. Dragon Ball được nhắc đến rộng rãi trong văn hóa đại chúng của Mỹ, từ truyền hình và âm nhạc đến người nổi tiếng và vận động viên, và chương trình đã được tôn vinh với việc Goku xuất hiện tại nhiều Cuộc diễu hành Ngày lễ Tạ ơn của Macy, và xuất hiện trên các bức tranh tường có chủ đề Dragon Ball xuất hiện ở các thành phố như Los Angeles, Chicago, Kansas City và Denver.
Cộng đồng người hâm mộ

Dragon Ball cực kỳ phổ biến ở Mỹ Latinh, tại đó các buổi chiếu công khai tập cuối của Dragon Ball Super vào năm 2018 đã lấp đầy các địa điểm công cộng và sân vận động ở các thành phố trên khắp khu vực, bao gồm các sân vận động có sức chứa hàng chục nghìn khán giả. Các buổi chiếu bất hợp pháp tập cuối năm 2018 thậm chí còn gây ra một sự cố ngoại giao giữa México và Nhật Bản. México có nhiều người hâm mộ Dragon Ball hơn cả Nhật Bản, và Goku được coi là "biểu tượng của người Mỹ Latinh" do sự nổi tiếng của nhân vật này tại đây.
Tác giả của Dragon Ball Akira Toriyama đã được chính phủ Pháp trao tặng Huân chương Chevalier (Hiệp sĩ) của Ordre des Arts et des Lettres vào tháng 5 năm 2019 vì những đóng góp của ông cho nghệ thuật, đặc biệt là Dragon Ball, bộ truyện được ghi nhận là manga phổ biến ở Pháp.
Câu thoại của Vegeta "Đã hơn 9000 rồi!" trong Saiyan Saga bản lồng tiếng Anh của Dragon Ball Z là một meme phổ biến trên Internet trong cộng đồng người hâm mộ nói tiếng Anh.