stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Chiến tranh Xiêm – Miến Điện (1766–1767)
Hậu quả > Đối với Xiêm La

Tuy đánh đuổi được quân Miến Điện ra khỏi lãnh thổ, giành lại được độc lập dân tộc nhưng tình hình chính trị Xiêm La bị chia rẽ thành nhiều nhóm, nhiều phe phái không thống nhất với nhau. Triều đình vua Taksin phải mất hơn ba năm (1767 - 1770) mới dẹp xong các thế lực chống đối
Do chiến tranh và bất ổn về chính trị, nên nền kinh tế, thương mại trong và ngoài nước bị đình trệ. Kinh đô Ayuthaya tráng lệ phát triển và đã từng tồn tại hơn 4 thế kỷ ngày nay chỉ còn một vài bức tường gạch đổ nát. Tình hình đó làm cho các nước Lào và Campuchia... tỏ ra không thần phục Xiêm nữa. Và đó là lý do để Taksin tiến hành nhiều cuộc chiến tranh bành trướng ra bên ngoài làm xáo trộn tình hình chính trị ở các nước Đông Nam Á.
Hậu quả > Đối với Miến Điện

Quân Miến Điện đã đánh bại được quân Xiêm, kết thúc vương triều Ayuthaya, và buộc Xiêm chịu sự thống trị của Miến Điện. Tuy nhiên, đó lại là cơ hội để quân Thanh ở tỉnh Vân Nam tấn công xâm lược Miến Điện, vì lúc bấy giờ quân Miến đang tập trung lực lượng ở Xiêm La. Chính vì lẽ đó quân Miến buộc phải rút về đối phó với quân Thanh.
Hầu hết các vị trí tranh chấp mà Miến Điện chiếm được trong chiến tranh đều lần lượt bị Xiêm chiếm lại như Tavoy, Taanssarin... kể cả Lanna. Từ đó người Môn và người Lanna (vốn thuộc Miến Điện) dựa vào Xiêm để chống lại người Miến Điện, làm mâu thuẫn dân tộc vốn đã phức tạp trong nội bộ Miến Điện lại tăng lên.
Điều nguy hiểm hơn nữa là sự thù địch giữa Xiêm La và Miến Điện đã bị quân Anh lợi dụng trong cuộc chiến tranh Anh - Miến Điện lần thứ nhất (1824 - 1826), khi Anh Quốc đã thuyết phục được Xiêm La cùng tham gia với họ, góp phần làm cho Miến Điện bị thất bại nhanh chóng. Đó là cơ sở để cho Đế quốc Anh tiếp tục gây ra hai cuộc chiến tranh xâm lược nữa, biến Miến Điện thành thuộc địa sau này.
Chú thích

↑  Maung Maung Tin, Vol. 1, p. 285
↑  Maung Maung Tin, Vol. 1, p. 303
1 2 3  Wyatt, p. 118
↑  Harvey, p. 202
1 2  Harvey, p. 250
↑  Kyaw Thet, pp. 300–301
1 2  Htin Aung, p. 184
↑  Mai Văn Bảo, Lịch sử nền thống trị Thái Lan, tập 1, tr 64-65
↑  Phạm Nguyên Long-Nguyễn Tương Lai, Lịch sử Thái Lan, Nhà xuất bản Khoa học xã hội, 1998, tr 234-236
↑  Vũ Quang Thiện, Lịch sử Myanmar, Nhà xuất bản Khoa học xã hội, 2005, tr 206
↑  Vũ Quang Thiện, Lịch sử Myanmar, Nhà xuất bản KHXH, 2005, tr 208
↑  Vũ Quang Thiện, Lịch sử Myanmar, Nhà xuất bản Khoa học xã hội, 2005, tr 207
↑  Lịch sử nền thống trị Thái Lan, sdd, trang 71-84
Xử lý nước thải
Thuật ngữ

Thuật ngữ nhà máy xử lý nước thải (STP) (hoặc công trình xử lý nước thải) ngày nay thường được thay thế bằng thuật ngữ nhà máy xử lý nước thải (WWTP). Nói chính xác, thuật ngữ sau là một thuật ngữ rộng hơn có thể cũng chỉ đến xử lý nước thải công nghiệp.
Các thuật ngữ trung tâm tái chế nước hoặc nhà máy tái sinh nước cũng được sử dụng như những từ đồng nghĩa.
Đặc điểm nước thải

Các giá trị tiêu chuẩn cho các đặc tính vật lý-hóa học của nước thải thô ở các Quốc gia đang phát triển đã được công bố như sau: 180 g/người/ngày cho chất rắn tổng số (hoặc 1100 mg/L khi biểu thị dưới dạng nồng độ), 50 g/người/ngày cho BOD (300 mg/L), 100 g/người/ngày cho COD (600 mg/L), 8 g/người/ngày cho nitơ tổng số (45 mg/L), 4.5 g/người/ngày cho amoniac-N (25 mg/L) và 1.0 g/người/ngày cho phốt pho tổng số (7 mg/L). Phạm vi tiêu chuẩn cho các giá trị này là: 120–220 g/người/ngày cho chất rắn tổng số (hoặc 700–1350 mg/L khi biểu thị dưới dạng nồng độ), 40–60 g/người/ngày cho BOD (250–400 mg/L), 80–120 g/người/ngày cho COD (450–800 mg/L), 6–10 g/người/ngày cho nitơ tổng số (35–60 mg/L), 3.5–6 g/người/ngày cho amoniac-N (20–35 mg/L) và 0.7–2.5 g/người/ngày cho phốt pho tổng số (4–15 mg/L).
Đối với các quốc gia có thu nhập cao, "lượng chất hữu cơ mỗi người" đã được tìm thấy là khoảng 60 gram BOD mỗi người mỗi ngày. Điều này được gọi là số dân tương đương (PE) và cũng được sử dụng như một tham số so sánh để biểu thị độ mạnh của xử lý nước thải công nghiệp so với nước thải.
Lịch sử

Lịch sử của việc xử lý nước thải có những phát triển sau: Bắt đầu với việc sử dụng đất (trang trại nước thải) vào những năm 1840 ở Anh, tiếp theo là việc xử lý hóa học và làm rắn nước thải trong các bể, sau đó là việc xử lý sinh học vào cuối thế kỷ 19, dẫn đến sự phát triển của quá trình bùn hoạt tính bắt đầu từ năm 1912.
Cho đến cuối thế kỷ 19, mới có khả năng xử lý nước thải bằng cách phân giải sinh học các thành phần hữu cơ thông qua việc sử dụng vi sinh vật và loại bỏ chất ô nhiễm. Việc xử lý trên đất cũng dần trở nên không khả thi, khi các thành phố phát triển và khối lượng nước thải sản xuất không thể tiếp tục được hấp thụ bởi các cánh đồng ngoại ô.
Edward Frankland đã tiến hành thí nghiệm tại trang trại xử lý nước thải ở Croydon, Anh, trong thập kỷ 1870 và đã chứng minh được rằng việc lọc nước thải thông qua đá cuội có thể tạo ra một chất thải lỏng đã được nitrat hóa (ammonia đã được chuyển đổi thành nitrat) và bộ lọc không bị tắc nghẽn trong thời gian dài. Điều này đã khẳng định khả năng cách mạng lúc bấy giờ là việc xử lý sinh học nước thải bằng cách sử dụng giường liên hệ để oxy hóa chất thải. Khái niệm này đã được chấp nhận bởi hóa sĩ trưởng cho Metropolitan Board of Works London, William Libdin, vào năm 1887:
Từ năm 1885 đến 1891, các bộ lọc hoạt động theo nguyên lý này đã được xây dựng trên khắp Vương quốc Anh và ý tưởng này cũng được áp dụng tại Lawrence Experiment Station ở Massachusetts, Hoa Kỳ, nơi công trình của Frankland được xác nhận. Năm 1890, LES đã phát triển một 'bộ lọc nhỏ giọt' mang lại hiệu suất hoạt động đáng tin cậy hơn nhiều.
Giường liên hệ đã được phát triển ở Salford, Lancashire và bởi các nhà khoa học làm việc cho Hội đồng Thành phố London vào đầu những năm 1890. Theo Christopher Hamlin, đây là một phần của cuộc cách mạng khái niệm thay thế cho triết lý xem "sự tinh khiết hóa nước thải là việc ngăn chặn sự phân hủy bằng một cách thức cố gắng tạo điều kiện cho quá trình sinh học tự nhiên phá hủy nước thải."
Giường liên hệ là những thùng chứa chất không hoạt động, như đá hoặc đá phiến, nhằm tối đa hóa diện tích có sẵn cho sự sinh trưởng vi khuẩn để phân giải nước thải. Nước thải được giữ trong thùng cho đến khi nó hoàn toàn bị phân hủy và sau đó nó được lọc ra mặt đất. Phương pháp này nhanh chóng trở nên phổ biến, đặc biệt là tại Vương quốc Anh, nơi nó được sử dụng ở Leicester, Sheffield, Manchester và Leeds. Giường vi khuẩn cũng được phát triển đồng thời bởi Joseph Corbett khi là Kỹ sư Thành phố tại Salford và các thí nghiệm vào năm 1905 cho thấy phương pháp của ông vượt trội hơn vì có thể lọc sạch được khối lượng nước thải lớn hơn trong thời gian dài hơn so với giường liên hệ.
Ủy ban Hoàng gia về Xử lý Nước Thải đã công bố báo cáo thứ tám của mình vào năm 1912 đặt ra những tiêu chuẩn trở thành tiêu chuẩn quốc tế cho việc xả nước thải vào sông; tiêu chuẩn '20:30', cho phép "2 phần trên trăm nghìn" của Nhu cầu oxy hóa hóa sinh và "3 phần trên trăm nghìn" của chất rắn lơ lửng.
Mục đích và tổng quan

Mục tiêu tổng thể của việc xử lý nước thải là tạo ra một chất thải lỏng có thể được thải ra môi trường trong khi gây ra ít ô nhiễm nước nhất có thể, hoặc để tạo ra một chất thải lỏng có thể được tái sử dụng một cách hữu ích. Điều này được thực hiện bằng cách loại bỏ các chất ô nhiễm từ nước thải. Đây là một hình thức của quản lý chất thải.
Đối với việc xử lý sinh học nước thải, các mục tiêu xử lý có thể bao gồm các mức độ khác nhau của những điều sau: biến đổi hoặc loại bỏ chất hữu cơ, chất dinh dưỡng (nitơ và phốt pho), các loại vi sinh vật gây bệnh, và các thành phần hữu cơ vi lượng cụ thể (vi chất ô nhiễm).
Một số loại xử lý nước thải tạo ra bùn thải có thể được xử lý trước khi an toàn loại bỏ hoặc tái sử dụng. Trong một số trường hợp, bùn thải đã được xử lý có thể được gọi là chất rắn sinh học và có thể được sử dụng như một loại phân bón.
Tình hình toàn cầu

Trước thế kỷ 20 ở châu Âu, các hệ thống cống thường đổ ra một cơ thể nước như sông, hồ, hoặc đại dương. Không có việc xử lý, vì vậy việc phân giải chất thải con người được để cho hệ sinh thái. Điều này có thể dẫn đến kết quả khá tốt nếu khả năng hấp thụ của hệ sinh thái đủ mạnh, điều mà ngày nay thường không thường xuyên xảy ra do mật độ dân số tăng lên.
Ngày nay, tình hình ở các khu vực đô thị của các nước công nghiệp thường là hệ thống cống đưa nội dung của chúng đến nhà máy xử lý nước thải thay vì trực tiếp đến một cơ thể nước. Tuy nhiên, ở nhiều quốc gia đang phát triển, phần lớn nước thải đô thị và công nghiệp được thải vào sông và đại dương mà không hề được xử lý hoặc chỉ sau khi được xử lý sơ bộ hoặc xử lý chính. Việc làm như vậy có thể dẫn đến ô nhiễm nước. Hiếm có con số tin cậy về tỷ lệ nước thải thu thập trong hệ thống cống mà được xử lý trên thế giới. Một ước tính toàn cầu của UNDP và UN-Habitat vào năm 2010 là 90% tất cả nước thải được tạo ra đều được thải vào môi trường mà không hề được xử lý. Một nghiên cứu gần đây hơn vào năm 2021 ước tính rằng trên toàn cầu, khoảng 52% nước thải được xử lý. Tuy nhiên, tỷ lệ xử lý nước thải rất không đồng đều giữa các quốc gia trên thế giới. Ví dụ, trong khi các quốc gia có thu nhập cao xử lý khoảng 74% lượng nước thải của họ, các quốc gia đang phát triển chỉ xử lý trung bình khoảng 4,2%. Tính đến năm 2022, mà không có việc xử lý đầy đủ, hơn 80% tất cả nước thải được tạo ra trên toàn cầu được thải ra môi trường. Các quốc gia có thu nhập cao xử lý, trung bình, 70% lượng nước thải mà họ sản xuất, theo UN Water. Chỉ có 8% nước thải sản xuất ở các quốc gia có thu nhập thấp nhận được bất kỳ loại hình xử lý nào.
Chương trình Giám sát chung (JMP) cho Cung cấp Nước và Vệ sinh của WHO và UNICEF báo cáo vào năm 2021 rằng 82% số người có kết nối với hệ thống thoát nước được kết nối với các nhà máy xử lý nước thải cung cấp ít nhất xử lý cấp hai.Tuy nhiên, giá trị này thay đổi rất nhiều giữa các khu vực. Ví dụ, ở Châu Âu, Bắc Mỹ, Bắc Phi và Tây Á, tổng cộng 31 quốc gia có hệ thống xử lý nước thải toàn diện (> 99%). Tuy nhiên, ở Albania, Bermuda, Bắc Macedonia và Serbia "ít hơn 50% nước thải thông qua hệ thống thoát nước nhận được xử lý cấp hai hoặc tốt hơn" và ở Algeria, Lebanon và Libya, chỉ có ít hơn 20% nước thải thông qua hệ thống thoát nước được xử lý. Báo cáo cũng phát hiện rằng "toàn cầu, 594 triệu người có kết nối đường ống thoát nước không nhận được xử lý đầy đủ. Nhiều người khác được kết nối với các nhà máy xử lý nước thải không cung cấp xử lý hiệu quả hoặc tuân thủ yêu cầu về chất thải.".
Tình hình toàn cầu > Mục tiêu toàn cầu

Mục tiêu Phát triển Bền vững 6 có Mục tiêu 6.3 được đặt ra như sau: "Đến năm 2030, cải thiện chất lượng nước bằng cách giảm ô nhiễm, loại bỏ việc đổ rác và giảm thiểu việc thải ra các chất hóa học và vật liệu nguy hiểm, giảm một nửa tỷ lệ nước thải chưa được xử lý và tăng mạnh việc tái chế và tái sử dụng an toàn toàn cầu." Chỉ số tương ứng 6.3.1 là "tỷ lệ nước thải được xử lý an toàn". Dự kiến sản lượng nước thải sẽ tăng 24% vào năm 2030 và tăng 51% vào năm 2050.
Dữ liệu vào năm 2020 cho thấy vẫn còn quá nhiều nước thải gia đình chưa được thu gom: Chỉ 66% tổng lượng nước thải gia đình đã được thu gom tại các cơ sở xử lý vào năm 2020 (điều này được xác định từ dữ liệu từ 128 quốc gia). Dựa trên dữ liệu từ 42 quốc gia vào năm 2015, báo cáo nói rằng "32% tổng lượng nước thải từ các nguồn cố định đã nhận được ít nhất một số xử lý". Đối với nước thải đã thực sự được thu gom tại các nhà máy xử lý nước thải trung tâm, khoảng 79% đã được xử lý an toàn vào năm 2020.
Tác động môi trường

Các nhà máy xử lý nước thải có thể có ảnh hưởng đáng kể đến tình trạng sinh vật của các vùng nước tiếp nhận và có thể gây ra một số ô nhiễm nước, đặc biệt nếu quy trình xử lý được sử dụng chỉ là cơ bản. Ví dụ, đối với các nhà máy xử lý nước thải không loại bỏ chất dinh dưỡng, ô nhiễm do dinh dưỡng quá mức của các vùng nước tiếp nhận có thể là một vấn đề.
Ô nhiễm nước là sự ô nhiễm các cơ thể nước, thường là kết quả của các hoạt động của con người, khiến nó ảnh hưởng tiêu cực đến các mục đích sử dụng của nó. Các cơ thể nước bao gồm hồ, sông, đại dương, tầng nước ngầm, hồ chứa nước và nước ngầm. Ô nhiễm nước xảy ra khi các chất ô nhiễm trộn với những cơ thể nước này. Chất ô nhiễm có thể đến từ một trong bốn nguồn chính: thải nước thải, hoạt động công nghiệp, hoạt động nông nghiệp, và dòng chảy đô thị bao gồm nước chảy dọc mặt đất. Ô nhiễm nước hoặc là ô nhiễm nước mặt hoặc ô nhiễm nước ngầm. Hình thức ô nhiễm này có thể dẫn đến nhiều vấn đề, như phá hủy môi trường của hệ sinh thái thuỷ sinh hoặc lây lan bệnh truyền qua nước khi mọi người sử dụng nước bị ô nhiễm để uống hoặc tưới tiêu. Một vấn đề khác là ô nhiễm nước giảm các dịch vụ hệ sinh thái (như cung cấp nước uống) mà nguồn tài nguyên nước sẽ cung cấp.
Tái sử dụng > Tưới tiêu

Ngày càng nhiều người sử dụng nước thải đã qua xử lý hoặc thậm chí chưa qua xử lý để tưới tiêu các cây trồng. Các thành phố cung cấp thị trường lợi nhuận cho nông sản tươi, do đó rất thu hút đối với những người nông dân. Bởi vì nông nghiệp phải cạnh tranh với ngành công nghiệp và người dùng đô thị về nguồn nước ngày càng khan hiếm, thường không còn cách nào khác cho những người nông dân ngoài việc sử dụng trực tiếp nước bị ô nhiễm bởi nước thải để tưới cây trồng của họ. Việc sử dụng nước chứa đầy mầm bệnh theo cách này có thể gây ra nguy cơ sức khỏe đáng kể. Tổ chức Y tế Thế giới đã phát triển các hướng dẫn cho việc sử dụng an toàn nước thải vào năm 2006. Họ ủng hộ một phương pháp 'nhiều rào cản' đối với việc sử dụng nước thải, nơi người nông dân được khuyến khích thực hiện các hành vi giảm rủi ro khác nhau. Các biện pháp này bao gồm dừng tưới tiêu vài ngày trước khi thu hoạch để cho phép mầm bệnh chết dưới ánh nắng mặt trời, tưới nước một cách cẩn thận để không làm ô nhiễm lá cây có thể sẽ được ăn sống, rửa rau bằng chất khử trùng hoặc để phân bùn sử dụng trong nông nghiệp khô trước khi được sử dụng như phân người.
Tái sử dụng > Nước tái chế

Nước tái chế là quá trình chuyển đổi Nước thải đô thị (nước thải) hoặc Xử lý nước thải công nghiệp thành nước có thể được tái sử dụng cho nhiều mục đích khác nhau. Các loại tái sử dụng bao gồm: tái sử dụng đô thị, tái sử dụng nông nghiệp (tưới tiêu), tái sử dụng môi trường, tái sử dụng công nghiệp, tái sử dụng nước uống dự định, tái sử dụng nước thải de facto (tái sử dụng nước uống không dự định). Ví dụ, tái sử dụng có thể bao gồm tưới tiêu vườn và đồng ruộng nông nghiệp hoặc bổ sung nước mặt và nước ngầm (nghĩa là, tái nạp nước ngầm). Nước tái sử dụng cũng có thể được hướng đến việc đáp ứng các nhu cầu nhất định trong nhà ở (ví dụ: xả toilet), doanh nghiệp và công nghiệp, và thậm chí có thể được xử lý để đạt tiêu chuẩn nước uống. Việc tiêm nước tái chế vào hệ thống phân phối cung cấp nước được gọi là tái sử dụng nước uống trực tiếp, tuy nhiên, việc uống nước tái chế không phải là một thực hành thông thường. Việc tái sử dụng nước thải sau khi xử lý của đô thị cho tưới tiêu là một thực hành đã được thiết lập từ lâu, đặc biệt ở các nước khô hạn, máng xối. Việc tái sử dụng nước thải như một phần của quản lý nước bền vững cho phép nước tiếp tục là một nguồn nước thay thế cho các hoạt động con người. Điều này có thể giảm khan hiếm nước và giảm áp lực trên nước ngầm và các hệ thống nước tự nhiên khác.
Theo quốc gia > Tại Châu Âu

Tại Liên minh Châu Âu, 0,8% tổng năng lượng tiêu thụ được dùng cho các cơ sở xử lý nước thải. Liên minh Châu Âu cần đầu tư thêm 90 tỷ euro vào lĩnh vực nước và chất thải để đạt được mục tiêu năng lượng và khí hậu năm 2030.
Vào tháng 10 năm 2021, các thành viên của nghị viện tại Anh đã bỏ phiếu cho việc tiếp tục cho phép nước thải chưa được xử lý từ các cống thoát nước kết hợp được thải vào các con đường nước.
Chỉ thị Xử lý Nước thải Đô thị (tên đầy đủ "Chỉ thị Hội đồng 91/271/EEC ngày 21 tháng 5 năm 1991 về xử lý nước thải đô thị") là một Chỉ thị của Liên minh châu Âu liên quan đến việc thu gom nước thải đô thị, xử lý nước thải và việc thải, cũng như việc xử lý và thải "nước thải từ một số ngành công nghiệp". Chỉ thị được thông qua vào ngày 21 tháng 5 năm 1991. Mục tiêu của chỉ thị là "bảo vệ môi trường khỏi các tác động tiêu cực của việc thải nước thải đô thị và nước thải từ một số ngành công nghiệp" bằng cách yêu cầu thu gom và xử lý nước thải trong các khu dân cư đô thị với một dân số tương đương trên 2000, và xử lý tiên tiến hơn ở những nơi có dân số tương đương trên 10,000 trong các khu vực nhạy cảm.
Theo quốc gia > Hoa Kỳ

Cơ quan Bảo vệ Môi trường Hoa Kỳ (EPA) và các cơ quan môi trường tiểu bang thiết lập các tiêu chuẩn nước thải dưới luật Clean Water Act. Các nguồn Point source phải nhận giấy phép thải nước vào mặt nước thông qua Hệ thống loại trừ chất gây ô nhiễm quốc gia (NPDES). Các nguồn điểm bao gồm các cơ sở công nghiệp, chính quyền đô thị (nhà máy xử lý nước thải và hệ thống cống rãnh dẫn nước mưa), các cơ sở chính phủ khác như căn cứ quân sự, và một số cơ sở nông nghiệp, như các trại chăn nuôi. EPA thiết lập các tiêu chuẩn nước thải quốc gia cơ bản: "Quy định Xử lý Thứ cấp" áp dụng cho các nhà máy xử lý nước thải đô thị, và "Hướng dẫn về hiệu suất" là các quy định dành cho các loại cơ sở công nghiệp.
Nhà máy xử lý nước thải bằng phương pháp kích hoạt bùn ở Massachusetts, Hoa Kỳ
Quy trình mà nước thải thô trải qua trước khi được thải trở lại vào nước mặt.
Tỷ lệ nước thải gia đình được xử lý an toàn (năm 2018)
Nước thải đã xử lý từ nhà máy xử lý nước thải ở Děčín, Cộng hòa Séc, được thải ra các vùng nước mặt.
Giường phơi khô bùn cho xử lý bùn nước thải tại một nhà máy xử lý nhỏ tại Trung tâm Nghiên cứu và Đào tạo về Vệ sinh, Belo Horizonte, Brazil
Bể kết tủa thứ cấp hình tròn tại nhà máy xử lý nước thải bùn hoạt tính tại Nhà máy Xử lý Arrudas, Belo Horizonte, Brazil
Antôn Vũ Huy Chương

| Giám mục   Antôn Vũ Huy Chương   |
| --- | --- |
Giám mục chính tòa Giáo phận Đà Lạt   (2011–2019)   
Giáo hội: Công giáo Rôma
Chức vụ chính yếu 
Giám mục chính tòa Giáo phận Đà Lạt
Giáo tỉnh: Giáo tỉnh Sài Gòn
Tòa: Giáo phận Đà Lạt
Bổ nhiệm: Ngày 1 tháng 3 năm 2011
Tựu nhiệm: Ngày 17 tháng 3 năm 2011
Hết nhiệm: Ngày 14 tháng 9 năm 2019
Tiền nhiệm: Phêrô Nguyễn Văn Nhơn
Kế nhiệm: Đa Minh Nguyễn Văn Mạnh
 
Giám mục chính tòa Giáo phận Hưng Hóa
Giáo tỉnh: Giáo tỉnh Hà Nội
Tòa: Giáo phận Hưng Hoá
Bổ nhiệm: Ngày 5 tháng 8 năm 2003
Tựu nhiệm: Ngày 1 tháng 10 năm 2003
Hết nhiệm: Ngày 1 tháng 3 năm 2011
Tiền nhiệm: Giuse Nguyễn Phụng Hiểu
Kế nhiệm: Gioan Maria Vũ Tất
 
Truyền chức 
Thụ phong: Ngày 18 tháng 12 năm 1971
Tấn phong: Ngày 1 tháng 10 năm 2003
Thông tin cá nhân
Tên khai sinh: Vũ Huy Chương
Sinh: 14 tháng 9, 1944 (80 tuổi) Bến Thôn, Dị Nậu, Thạch Thất, Sơn Tây (Hà Nội)
Cha mẹ: ông Vũ Hoành   bà Nguyễn Thị Nén
Alma mater: Tiểu Chủng viện Phanxicô Xaviê Sài Gòn (1956–1963)   Giáo hoàng Học viện Piô X Đà Lạt (1963–1971)
Khẩu hiệu: "Xin vâng"
| Cách xưng hô với Antôn Vũ Huy Chương |
| --- | --- |

Danh hiệu: Đức Giám mục
Trang trọng: Đức Giám mục, Đức Cha
Thân mật: Cha
Khẩu hiệu: "Fiat"
Tòa: Giáo phận Đà Lạt
Antôn Vũ Huy Chương (sinh 1944) là một Giám mục của Giáo hội Công giáo Rôma người Việt Nam. Ông từng đảm trách vai trò Giám mục chính tòa Giáo phận Đà Lạt từ năm 2011 đến năm 2019, Chủ tịch Ủy ban giáo sĩ và chủng sinh của Hội đồng Giám mục Việt Nam. Trước đó, ông cũng từng đảm nhận vai trò Giám mục chính tòa Giáo phận Hưng Hóa, từ năm 2003 đến năm 2011. Khẩu hiệu Giám mục của ông là "Xin Vâng".
Giám mục Chương sinh trong một gia đình khá giả tại Thạch Thất, Sơn Tây (nay là Hà Nội). Năm 1954, cậu bé Chương cùng gia đình di cư vào miền Nam, sau đó bắt đầu con đường tu học năm 1956. Sau khoảng thời gian dài 15 năm tu học, trong đó có 7 năm Tiểu chủng viện và 8 năm Đại chủng viện, Vũ Huy Chương được truyền chức linh mục, là linh mục của Giáo phận Cần Thơ.
Sau khi được truyền chức, Vũ Huy Chương được cử đi học các khóa đào tại ngắn hạn, sau đó trở về Việt Nam. Linh mục Chương từng đảm nhận các vai trò khác nhau trong suốt thời kỳ này: linh hướng Tiểu chủng viện Cái Răng, linh mục chính xứ Ba Rinh rồi Phó Giám đốc liên Đại chủng viện Cần Thơ, quản nhiệm họ đạo Cái Răng và chủ biên bản tin Đồng Hương của giáo phận Cần Thơ.
Tòa Thánh loan tin bổ nhiệm linh mục Vũ Huy Chương làm Giám mục chính tòa giáo phận Hưng Hóa vào tháng 8 năm 2003, nghi thức truyền chức cử hành vào tháng 10 cùng năm. Một năm sau khi trở thành giám mục, từ năm 2004 cho đến nay, Vũ Huy Chương đảm trách vai trò Chủ tịch Ủy ban Giáo sĩ – Chủng sinh thuộc Hội đồng Giám mục Việt Nam. Năm 2011, Tòa Thánh thuyên chuyển giám mục Chương làm giám mục chính tòa Đà Lạt, kế vị giám mục Nguyễn Văn Nhơn được chuyển về Tổng giáo phận Hà Nội một năm trước đó. Ông đảm nhận chức vụ này cho đến giữa tháng 9 năm 2019, trước khi về hưu ở tuổi 75, theo quy định về tuổi tác hồi hưu của giáo sĩ Công giáo.
Thân thế và những năm đầu tu nghiệp

Antôn Vũ Huy Chương sinh ngày 14 tháng 9 năm 1944 tại làng Bến Thôn, xã Dị Nậu, huyện Thạch Thất, tỉnh Sơn Tây (nay thuộc Hà Nội), thuộc Giáo phận Hưng Hóa. Tên Thánh của ông đặt theo vị Thánh Công giáo Antôn thành Padova (còn gọi là Antôn Padua). Song thân là ông Vũ Hoành và bà Nguyễn Thị Nén. Ông là con trai thứ hai trong gia đình, trước ông, cha mẹ ông sinh một người con trai nhưng sớm qua đời. Để mong có thể có con trai, cha mẹ ông nhận nuôi một bé gái 2 tháng tuổi rồi sau đó sinh ra ông. Gia đình ông sinh sống thuộc về giáo họ Bến Thôn, giáo xứ Vĩnh Lộc, giáo phận Hưng Hóa, nay thuộc thành phố Hà Nội. Thuở nhở, cậu bé Chương được cha mẹ đưa đi lễ hằng tuần, thích đóng giả cảnh làm lễ và sớm có ước muốn tu trì từ năm 8 tuổi. Tuy vậy, dòng họ cậu không mong muốn cho cậu đi theo con đường tu trì vì Vũ Huy Chương là con trai cả trong một gia đình khá giả. 
Nhận xét về tính tình Vũ Huy Chương, bà con thân thuộc cho biết ông giống cha ở tính cách cương trực, kỹ lưỡng và giống mẹ ở tính tình tử tế, hiền lành.
Năm lên 10 tuổi, cậu bé Chương cùng gia đình di cư vào Nam, trong hoàn cảnh này, gia đình cậu bé Chương trở lại cảnh khó khăn. Năm 1956, gia đình cậu Chương dời đến sinh sống tại Kinh C, vùng Cái Sắn và sau đó chuyển vào Sài Gòn. Họ định cư tại giáo xứ Sơn Lộc, Củ Chi, nay thuộc giáo phận Phú Cường. Sau khi tốt nghiệp tiểu học, linh mục phó xứ Sơn Lộc hỏi Vũ Huy Chương về ý định tu trì. Cậu nhanh chóng đồng ý và nhờ linh mục này nêu lên ý định trên với song thân. Vị linh mục phó xứ Sơn Lộc sau đó đã đến tận nhà và thuyết phục được gia đình cậu bé Chương. Năm 1956, khi lên 12 tuổi Antôn Vũ Huy Chương là một trong 60 cậu bé trúng tuyển vào tiểu chủng viện Thánh Phanxicô Xaviê, giáo phận Bùi Chu với cơ sở nằm tại trường Nguyễn Bá Tòng (nay là trường Bùi Thị Xuân, quận 1, thành phố Hồ Chí Minh). Linh mục đã hỗ trợ cậu Chương kể từ khi nhập Tiểu chủng viện năm 1956 cho đến khi được truyền chức linh mục năm 1971 là linh mục Giuse Nguyễn Thanh Đô.
Số lượng 60 tiểu chủng sinh ban đầu chỉ còn lại 12 sau khi tốt nghiệp chương trình phổ thông, và đến năm 1963, chủng sinh Chương gia nhập Giáo phận Cần Thơ, sau đó cậu được giám mục giáo phận Cần Thơ gửi đến học tại Giáo hoàng Học viện Thánh Piô X Đà Lạt. Dù được lên bậc học Đại chủng viện, nhưng chủng sinh Chương lo lắng về kinh tế gia đình, nên bày tỏ ý định đi dạy một năm trước khi tiếp tục tu học. Mẹ cậu từ chối đề nghị này một cách dứt khoát, trong khi bố cậu yêu cầu cậu tự quyết định. Sau khi chủng sinh Chương thử áo chùng thâm của giáo sĩ, cha cậu cho rằng cậu Chương phù hợp để trở thành một linh mục, nên tuyên bố từ bỏ đánh bạc và siêng năng đi lễ hơn trước. Mẹ cậu hứa sẽ lần 50 hạt mỗi ngày để cầu nguyện cho cậu. Được sự giới thiệu của Giám mục Philípphê Nguyễn Kim Điền, chủng sinh Vũ Huy Chương theo học triết học và thần học tại Giáo hoàng Học viện Piô X Đà Lạt. Sau đó, Antôn Vũ Huy Chương tốt nghiệp khóa VI với bằng cử nhân thần học. Trong thời gian theo học đại chủng viện, linh mục nghĩa phụ trợ giúp chủng sinh Chương về vấn đề tinh thần lẫn vật chất.