stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Pennsylvania

Thịnh vượng chung Pennsylvania (tiếng Anh: Commonwealth of Pennsylvania; IPA: [pɛnsl̩veɪnjə] hoặc [pɛnsl̩veɪniə]) là một tiểu bang nằm ở vùng Đông Bắc , vùng Trung-Đại Tây Dương, vùng Appalachia, và vùng Ngũ Đại Hồ của Hoa Kỳ. Tiểu bang giáp Delaware ở phía Đông Nam, Maryland ở phía Nam, West Virginia ở phía Tây Nam, Ohio và sông Ohio ở phía Tây, hồ Erie và New York ở phía Tây, sông Delaware và New Jersey ở phía Đông, và tỉnh bang Ontario của Canada to ở phía Tây Bắc qua hồ Erie.
Pennsylvania được sáng lập vào năm 1681. Trước đó, một phần của tiểu bang từng là thuộc địa của Đế quốc Thụy Điển. Tỉnh Pennsylvania được biết đến với mối quan hệ tương đối hòa hảo với thổ dân, hệ thống chính quyền tân tiến và lòng bao dung về mặt tôn giáo. Pennsylvania đóng vai trò mấu chốt trong cuộc Cách mạng Mỹ và cũng là nơi diễn ra Đệ nhất Quốc hội Lục địa và Đệ nhị Quốc hội Lục địa. Vào ngày 12 tháng 12 năm 1787, Pennsylvania trở thành tiểu bang thứ hai thông qua Hiến pháp Hoa Kỳ. Trong suốt cuối thế kỷ XIX và thế kỷ XX, nền kinh tế dựa vào sản xuất chế tạo của tiểu bang góp phần lớn phát triển cơ sở hạ tầng của Mỹ.
Pennsylvania là tiểu bang đông thứ 5 của Hoa Kỳ với hơn 13 triệu dân theo Thống kê dân số Hoa Kỳ năm 2020. Tiểu bang này cũng là tiểu bang có diện tích lớn thứ 33 của Hoa Kỳ và có mật độ dân số cao thứ 9 trong số các tiểu bang của Hoa Kỳ.
Lịch sử

Những người đầu tiên xuất hiên ở mảnh đất ngày nay là Pennsyvalnia là thổ dân châu Mỹ từ gần 20000 năm trước. Đến thể kỷ 17, Người Thụy Điển (Tân Thụy Điển) và Hà Lan (Tân Hà Lan) là những dân khai phá đầu tiên đến từ châu Âu. Năm 1681, một người Anh thuộc tổ chức tôn giáo Quaker tên là William Penn được vua Charles II nhượng cho Tỉnh Pennsylvania, đổi lại món nợ £16.000 với cha ông sẽ được xóa bỏ. Ban đầu Penn định đặt tên "New Wales", bởi vì khung cảnh ở đây làm ông liên tưởng đến xứ Wales. Cái tên này bị phản đối, cho nên Penn sau đó đề nghị "Sylvania", tiếng Latin cho "khu rừng", để thay thế. Charles II sửa lại thành "Pennsylvania" để tôn vinh cha ông. Vì sợ mọi người nghĩ rằng ông đặt tên cho vùng đất theo tên ông, William Penn chống lại ý tưởng đó, nhưng yêu cầu này không được chấp nhận.
Từ năm 1730 cho đến khi bị Quốc hội chính quốc ép ngừng vào năm 1764, thuộc địa Pennsylvania ban hành tiền giấy riêng. Thuộc địa này in các tờ tín dụng (bill of credit), thúc đẩy nền kinh tế phát triển.
Đệ nhất Quốc hội Lục địa và Đệ nhị Quốc hội Lục địa diễn ra ở Philadelphia, nhưng khi quân Anh chiếm được Philadelphia, Quốc hội Lục địa chuyển sang Lancaster rồi sang York. Ở York, Các điều khoản Hợp bang được thông qua, hợp nhất 13 tiểu bang thành liên bang. Sau đó, bản Hiến pháp Hoa Kỳ được phác thảo và ký kết ở Independence Hall. Vào ngày 12 tháng 12 năm 1787, Pennsylvania trở thành tiểu bang thứ hai thông qua Hiến pháp Hoa Kỳ sau Delaware.
Địa lý

Pennsylvania rộng 274 km từ Bắc xuống Nam và dài 455 km từ Đông sang Tây.
Trong số 13 thuộc địa, Pennsylvania là tiểu bang duy nhất không giáp Đại Tây Dương. Tuy vậy, tiểu bang vẫn giáp hồ Erie và sông Delaware.
Lê Thành Khôi

Giáo sư Lê Thành Khôi (3 tháng 5 năm 1923 – 28 tháng 1 năm 2025) là một học giả. Ông lấy bằng tiến sĩ về kinh tế học năm 1949 tại Paris, Pháp, sau đó ông tốt nghiệp Học viện Luật pháp quốc tế tại Den Haag, Hà Lan, cử nhân văn chương tại Đại học Sorbonne, học Hán ngữ tại Trường Ngoại ngữ phương Đông ở Paris. Năm 1968, ông hoàn thành cùng lúc 2 luận án tiến sĩ về công nghệ giáo dục và tiến sĩ về văn khoa và khoa học xã hội. Ông mất vào ngày 28 tháng 1 năm 2025.
Sự nghiệp

Lê Thành Khôi sinh ra trong một gia đình trí thức có truyền thống Nho học và Phật giáo ở Hà Nội. Từ lúc còn nhỏ ông đã được đào tạo một cách căn bản theo hướng đa ngành. Cộng thêm với tính ham học, đây là một ưu thế của ông trên con đường nghiên cứu và hoạt động khoa học của mình. Ông là một học giả uyên bác trên nhiều lĩnh vực từ kinh tế học, luật học, giáo dục học đến văn học, văn hóa, sử học, nghệ thuật, mỹ học.
Ông đã giảng dạy tại Đại học Paris (Khoa Luật và Kinh tế học), Viện Khoa học Kinh tế Ứng dụng, Đại học Caen, Đại học Nanterre, Trường Cao đẳng Thực hành (École Pratique des Hautes Études), nghiên cứu ở Viện Nghiên cứu Phát triển Kinh tế và Xã hội (IEDES). Từ năm 1963, ông được mời làm tư vấn cho một số tổ chức quốc tế như Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hiệp quốc (UNESCO), Phòng Quốc tế Lao động (BIT, Genève), Cục Hợp tác Văn hóa và Kỹ thuật các nước Pháp ngữ (ACCT), Trường Đại học của Liên hiệp quốc ở Tokyo, Chương trình UNDP. Năm 1971, ông được bầu làm Giáo sư Đại học Paris V (René Descartes).
Năm 2003, ông được nước Pháp tặng huân chương Chevalier de l'ordre des Arts et des Lettres. Tháng 3.2013 ông được trao tặng giải Nghiên cứu của Giải thưởng văn hoá Phan Châu Trinh “vì  những cống hiến nghiên cứu bác học trong quá trình chiêm bái các nền Văn hóa từ Đông sang Tây”.
Thư mục

Từ Đông sang Tây là một tập biên khảo về khoa học xã hội và nhân văn do bốn giáo sư, học giả chủ biên: Cao Huy Thuần, Nguyễn Tùng, Trần Hải Hạc, Vĩnh Sính. Tập sách này được viết để tặng Giáo sư Lê Thành Khôi, là một sự tập hợp kiểu "mélanges" gồm những bài viết về vị giáo sư lừng danh trên trường quốc tế về nhiều đề tài khác nhau thuộc các môn sử học, văn học, ngôn ngữ học, kinh tế học và ngành khoa học xã hội khác, của các giáo sư, học giả, chuyên gia người Việt, Pháp, Nhật, Canada, Mỹ nổi tiếng về Việt Nam học, mà theo tinh thần của một "mélange", vốn là những người đối với Giáo sư, đã hoặc chịu ơn dạy dỗ, hoặc chịu ảnh hưởng sâu đậm, hoặc cảm phục, đồng tình hoặc thân thiết.
"Le Vietnam, histoire et civilisation" (Paris 1955) và "Lịch sử Việt Nam, từ khởi thủy đến 1858" (L’Histoire du Việt-Nam des origines à 1858)  Tháng 9/2014, một bản tổng hợp của hai cuốn sách này đã được dịch sang tiếng Việt bởi dịch giả Nguyễn Nghị, mang tên "Lịch sử Việt Nam từ nguồn gốc đến giữa thế kỉ 20".
Các tác phẩm chính tiếng Pháp
Le Viet-Nam. Histoire et civilisation (Minuit, 1955).
L"Économie de l’Asie du sud-est (Presses universitaires de France, « Que sais-je ? » n°769, 1966).
L’Industrie de l’enseignement (Minuit, 1967).
Histoire de l’Asie du sud-est (Presses universitaires de France, « Que sais-je ? » n°804, 1967).
L’Enseignement en Afrique tropicale (Presses universitaires de France, 1971).
Jeunesse exploitée, jeunesse perdue (Presses universitaires de France, 1978).
L’Éducation comparée (Armand Colin, 1981).
Histoire du Viet-Nam. Des origines à nos jours (Sudestasie, 1982).
L’Éducation. Cultures et société (Publications de la Sorbonne, 1991).
Marx, Engels et l’éducation (Presses universitaires de France, 1991).
Culture, créativité et développement (L’Harmattan, 1992).
Éducation et civilisations. Société d’hier (Nathan, 1995).
Éducation et civilisations. Genèse du monde contemporain (B. Leprince / Unesco, 2001).
Gia đình

Ông thân sinh của GS Khôi là Lê Thành Ý (1893 - 1973), GS Trường Sinh Từ và Trường Albert Sarraut ở Hà Nội. Lê Thành Khôi lấy vợ là dược sĩ Thẩm Thị Hồng Anh, con gái đầu của Dược sĩ Thẩm Hoàng Tín nguyên Thị trưởng Hà nội.
Ông có ba con: Lê Thị Hương Du (1955), bác sĩ Bệnh viện Pitié-Salpêtrière (Paris 13), Lê Thị Hương Dao (1957) tốt nghiệp Đại học kinh tế Sorbonne, Lê Hồng Nguyên (1959) - là nhạc sĩ guitar nhạc jazz Lê Thành Nguyên (được biết tới là Nguyên Lê).
Chú thích

↑  “Sử gia Lê Thành Khôi qua đời ở tuổi 102”.
1 2 3  Lịch sử Việt Nam của Lê Thành Khôi – Phan Huy Lê Lưu trữ 2014-11-24 tại Wayback Machine, hocthenao, 13.09.2014
↑  Lịch sử Việt Nam - từ nguồn gốc đến giữa thế kỷ 20  Lưu trữ 2014-11-13 tại Wayback Machine, sggp, 20.09.2014
↑  Đọc sách Từ Đông sang Tây Lưu trữ 2015-08-14 tại Wayback Machine, tapchivanhoaphatgiao, 18/12/2013
↑  Những nhận xét về tác giả Lê Thành Khôi, BBC, 27 Tháng 7 2005
↑  Tranh luận quanh sách sử của GS Lê Thành Khôi, vietnamnet, 10/10/2014
Cầu Rama VIII

| Cầu Rama VIII  สะพานพระราม ๘ |
| --- | --- |

Vị trí: Bangkok, Thái Lan
Tuyến đường: 4 làn đường bộ, đường cho người đi bộ
Bắc qua: Sông Chao Phraya
Tọa độ: 13°46′9″B 100°29′48,5″Đ﻿ / ﻿13,76917°B 100,48333°Đ﻿ / 13.76917; 100.48333
Thông số kỹ thuật
Kiểu cầu: Cầu dây văng
Tổng chiều dài: 2,45 km (bao gồm đường dẫn)
Cao: 160 m (520 ft)
Nhịp chính: 300 m (980 ft)
Độ cao gầm cầu: 10,4 m (34 ft)
Lịch sử
Thiết kế kỹ thuật: Buckland & Taylor
Tổng thầu:  China State Construction Engineering  PPD Construction 
Chế tạo: BBR Systems
Khởi công: 1999
Hoàn thành: 2002
Đã thông xe: 7 tháng 5 năm 2002 (2002-05-07)
Khánh thành: 20 tháng 9 năm 2002
Thống kê
Lưu thông hàng ngày: 72.873
Vị trí
vi
Cầu Rama VIII là một cây cầu dây văng ở thủ đô Bangkok, Thái Lan. Cầu này đã được khánh thành và khai thông chính thức vào này 20 tháng 9 năm 2002. Cầu này có một trụ đơn nằm gàn 1/3 khoảng cách từ cuối tây bắc của cầu. Cầu này được bắc qua sông Chao Phraya ở Bangkok. Cầu có chiều dài 2,45 km bao gồm cả đường dẫn. Cầu này là một điểm nhấn kiến trúc của thành phố này và thậm chí hình ảnh cầu được in sau lưng tờ giấy bạc 20 baht.
Cầu Rama VIII
Nhà thờ Santa María de Loreto, Achao

| Di sản thế giới UNESCO |
| --- | --- |
Nhà thờ Achao
Vị trí: Achao, Quinchao, Chiloé, Los Lagos, Chile
Một phần của: Nhà thờ Chiloé
Tiêu chuẩn: (ii), (iii)
Tham khảo: 971-001
Công nhận: 2000 (Kỳ họp 24)
Diện tích: 0,165 ha (0,41 mẫu Anh)
Tọa độ: 42°28′18″N 73°29′28″T﻿ / ﻿42,47178°N 73,491032°T﻿ / -42.47178; -73.491032﻿ (Achao's Church)
Vị trí của Nhà thờ Santa María de Loreto, Achao tại Chile
Nhà thờ Santa María de Loreto de Achao (
tiếng Tây Ban Nha: Iglesia de Santa María de Loreto de Achao) là nhà thờ Công giáo La Mã nằm tại thị trấn Achao trên đảo Quinchao. Nó thường được gọi là Nhà thờ Giáo hội Achao, thuộc Giáo phận Công giáo La Carlos de Ancud. Nhà thờ này được xây dựng vào năm 1740 khi quần đảo Chiloé vẫn là tài sản của nhà vua Tây Ban Nha.
Nó là một trong những nhà thờ Chiloé lâu đời nhất được xây dựng vào thế kỷ 18, 19 mang kiến trúc Chilota và vẫn còn tồn tại nguyên vẹn từ thời kỳ truyền giáo của dòng Tên. Đây cũng là một trong số 16 nhà thờ gỗ Chiloé mang tính biểu tượng được liệt kê trong danh sách Di sản thế giới của UNESCO.
Bouqueval

| --- | --- |
 Bouqueval
Bouqueval
Vị trí trong vùng Île-de-France Bouqueval 
Hành chính
Quốc gia:  Pháp
Vùng: Île-de-France
Tỉnh: Val-d'Oise
Quận: Sarcelles
Tổng: Gonesse
Xã (thị) trưởng: Alain Aubard (2001-2008)
Thống kê
Diện tích đất1: 2,81 km2 (1,08 dặm vuông Anh)
INSEE/Mã bưu chính: 95094/ 95720

Bouqueval là một xã ở tỉnh Val-d'Oise, thuộc vùng Île-de-France ở miền bắc nước Pháp.
Buổi họp tối gia đình

Một buổi họp tối gia đình của Giáo hội Các Thánh hữu Ngày sau của Chúa Giê Su Ky Tô tại một gia đình Việt Nam ở Campuchia
Buổi Họp Tối Gia đình là một buổi họp mặt hàng tuần của tất cả thành viên trong gia đình thuộc Giáo hội Các Thánh Hữu Ngày Sau Của Chúa Giê Su Ky Tô xum họp bên nhau để cầu nguyện, học thánh thư và qua đó mọi thành viên đều có cơ hội tham gia vào những sinh hoạt lành mạnh. Dựa theo những sự giảng dạy của Giáo hội này, mái gia đình là một nơi quan trọng để các thành viên phát triển phần thuộc linh và học hỏi phúc âm thế nên Buổi Họp Tối Gia đình làm vững mạnh tình yêu thương của tất cả thành viên trong gia đình với nhau, nơi mà các bậc phụ huynh giảng dạy các nguyên tắc phúc âm cho con em họ. Những Buổi Họp Tối Gia đình của hầu hết các Thánh Hữu Ngày Sau gồm có các trò chơi, bữa ăn tối và một bài học ngắn về phúc âm. Qua đó mỗi các thành viên gia đình đều có trách nhiệm chia sẻ một bài học hoặc chủ đề ngắn trong những buổi sinh hoạt như vậy.
Lịch sử

Vào ngày 27 tháng Tư năm 1915, Chủ tịch Joseph F. Smith và các cố vấn của ông trong Đệ Nhất Chủ tịch Đoàn bắt đầu nỗ lực trong khắp Giáo hội để củng cố gia đình. Họ kêu gọi các bậc cha mẹ quy tụ con cái mình lại mỗi tuần để tổ chức Buổi Họp Tối Gia đình. Gia đình phải dành thời giờ để cùng cầu nguyện và ca hát, đọc thánh thư, giảng dạy phúc âm cho nhau, và tham gia vào những sinh hoạt mà sẽ xây đắp tình đoàn kết trong gia đình. Năm 1970, Chủ tịch Joseph Fielding Smith cùng với hai cố vấn của ông trong Đệ Nhất Chủ tịch Đoàn chỉ định tối thứ Hai làm thời gian cho Buổi Họp Tối Gia đình. Các vị tiên tri ngày sau tiếp tục khuyến khích các tín hữu dành ưu tiên cao nhất cho buổi họp tối gia đình. Giáo hội Các Thánh Hữu Ngày Sau của Chúa Giê Su Ky Tô đã dành ra các buổi tối thứ Hai khỏi các sinh hoạt khác của Giáo hội để gia đình có thể dành thời gian này cho nhau.
Sinh hoạt

Một thời khóa biểu được đề nghị cho buổi họp tối gia đình như sau:
Bài hát mở đầu
Lời cầu nguyện mở đầu
Đọc thánh thư
Bài học
Sinh hoạt
Bài ca kết thúc
Lời cầu nguyện kết thúc
Bữa ăn tối
Chú thích

↑  Bức thư từ Đệ Nhất Chủ tịch Đoàn ngày 27 tháng Tư, năm 1915 — Joseph F. Smith, Anthon H. Lund, và Charles W. Penrose
VTV5 Tây Nam Bộ

| --- | --- |

Quốc gia: Việt Nam
Khu vực phát sóng: Đồng bằng sông Cửu Long
Trụ sở: Trung tâm Truyền hình Việt Nam khu vực Tây Nam Bộ, 407 đường 30 tháng 4, phường Hưng Lợi, quận Ninh Kiều, Thành phố Cần Thơ, Việt Nam
Chương trình
Ngôn ngữ: Tiếng Việt, tiếng Khmer
Định dạng hình: 576i  1080p
Sở hữu
Chủ sở hữu: Đài Truyền hình Việt Nam
Kênh liên quan: VTV1, VTV2, VTV3, VTV4, VTV5,  VTV5 Tây Nguyên, VTV5 Tây Nam Bộ, VTV6, VTV7, VTV8, VTV9, VTV Cần Thơ
Lịch sử
Lên sóng: 1 tháng 1 năm 2016; 9 năm trước (2016-01-01)
Thay thế cho: VTV Cần Thơ 2
Tên cũ: VTV5 HD Khmer
Liên kết ngoài
Website: https://vtv.vn https://vtv.vn/truyen-hinh-truc-tuyen/vtv5-tay-nam-bo.htm
Có sẵn

Mặt đất
VTV DVB-T2: Toàn quốc, thay đổi theo khu vực
Thaicom 6: 4034 H 19200
Trực tuyến
VTVgo: Xem trực tiếp
vtv.vn: Xem trực tiếp
 
VTV5 Tây Nam Bộ là kênh truyền hình tiếng dân tộc khu vực Tây Nam Bộ của Đài Truyền hình Việt Nam, phát sóng chính thức từ ngày 1 tháng 1 năm 2016. Các chương trình tiếng Khmer được phát sóng từ 05:30 đến 07:30 và từ 13:30 đến 18:30, thời lượng còn lại phát sóng các chương trình tiếng Việt.
Lịch sử > VTV Cần Thơ 2

Ngày 1 tháng 9 năm 2004: Kênh CVTV2 chính thức được lên sóng nhằm phục vụ cộng đồng người dân tộc Khmer sinh sống tại miền Tây Nam Bộ, với thời lượng 18 giờ hàng ngày. Kênh này cũng phát sóng các chương trình tổng hợp như CVTV1, nhưng dành một phần thời lượng phát sóng các chương trình tiếng Khmer.
Ngày 5 tháng 6 năm 2011: Thay đổi nhận diện từ CVTV2 sang VTV Cần Thơ 2.
Ngày 1 tháng 1 năm 2016: Thực hiện Đề án Quy hoạch báo chí quốc gia đến năm 2025, kênh VTV Cần Thơ 2 dừng phát sóng và chuyển thành kênh VTV5 HD Khmer, phục vụ cộng đồng dân tộc Khmer tại Việt Nam.
Lịch sử > VTV5 Tây Nam Bộ

Ngày 1 tháng 1 năm 2016: Kênh VTV5 HD Khmer được ra mắt trên cơ sở chuyển đổi kênh VTV Cần Thơ 2, nhằm mục đích phục vụ khán giả khu vực Tây Nam Bộ. Tổng khống chế được đặt tại Cần Thơ, tín hiệu được truyền tới trụ sở Đài Truyền hình Việt Nam tại Hà Nội và phát sóng trên các hạ tầng truyền dẫn để phục vụ khán giả cả nước.
Ngày 13 tháng 6 năm 2016: Sau khi có giấy phép của Bộ Thông tin và Truyền thông, kênh VTV5 HD Khmer thay đổi nhận diện sang VTV5 Tây Nam Bộ.
Ngày 13 tháng 1 năm 2021: VTV5 Tây Nam Bộ chính thức được phát sóng với độ phân giải cao HD 1080i tại khu vực Tây Nam Bộ và khắp cả nước.
Ngày 4 tháng 10 năm 2022: Hệ thống tổng khống chế kênh VTV5 Tây Nam Bộ được chuyển về trụ sở Đài Truyền hình Việt Nam tại Hà Nội. Hiện tại, Trung tâm truyền hình Việt Nam tại khu vực Tây Nam Bộ chỉ thực hiện sản xuất và kiểm duyệt nội dung các chương trình cho hai kênh VTV5 Tây Nam Bộ và VTV Cần Thơ, sau đó gửi ra Hà Nội để phát sóng và truyền dẫn trên các hạ tầng phục vụ khán giả cả nước.
Thời lượng > VTV Cần Thơ 2/CVTV2

1 tháng 9, 2004 - 31 tháng 12, 2015: 05:30 - 24:00 hàng ngày.
Thời lượng > VTV5 Tây Nam Bộ

1 tháng 1, 2016 - 18 tháng 3, 2020; 1 tháng 5, 2020 - 28 tháng 2, 2021: 05:30 - 24:00 hằng ngày.
19 tháng 3, 2020 - 30 tháng 4, 2020: 05:00 - 24:00 hằng ngày.
1 tháng 3, 2021 - nay: 24/24h
Logo kênh VTV5 HD Tây Nam Bộ (01/07/2016 - 22/11/2019; 13/01/2021 - 31/10/2022)
Cừu Swaledale

Cừu Swaledale
Một con cừu Swaledale và cận cảnh khuôn mặt của con cừu thuộc giống này
Cừu Swaledale là một giống cừu nhà có nguồn gốc ở Anh, chúng được đặt theo tên của thung lũng Yorkshire Swaledale ở Anh. Chúng được tìm thấy ở khắp các khu vực miền núi cao hơn của Vương quốc Anh, đặc biệt là ở Yorkshire Dales, County Durham, và xung quanh đầm lầy Pennine của Cumbria. Các con cừu Swaledale là một biểu tượng chính thức của Yorkshire Dales.
Cừu Swaledale là giống cừu có ngoại hình đẹp, được ghi nhận cho len trắng, chúng có sừng cong và trắng xung quanh mũi và mắt của chúng. Chúng được sử dụng để sản xuất thịt cừu/thịt chiên, những con cừu la Bắc Anh Mule. Cùng với cừu Fell Rough, cừu Herdwick, và cừu Dalesbred, chúng là một trong ba biến thể có liên quan với Lake District.
Lịch sử

Các con cừu Swaledale được biết đến như một giống cừu có liên quan đến cừu mặt đen Scotland và cừu Fell Rough, cả hai cũng đang chiếm ưu thế tại các địa điểm vùng cao ở Vương quốc Anh và được chú ý vì khả năng của chúng để phát triển mạnh tại các địa điểm này trong điều kiện khắc nghiệt. Mặc dù nguồn gốc cụ thể của giống cừu này chưa được biết chắc chắn, chúng có một tổ tiên không phải là loài bản địa và ngoại lai cho giống cừu được xem xét bởi hai cái tên chú ý của thế kỷ XVIII, là John Naismyth và Charles Findlater.
Công bố vào năm 1796, ý kiến ​​Naismyth trong cuốn Biên niên sử về Nông nghiệp là nguồn gốc của các giống cừu ở cao nguyên có màu đen ở mặt là "không thể dò ra". Robert TROW-Smith trong cuốn A History of British: Chăn nuôi, 1700-1900 đã viết: "... nó đã được đề xuất rằng dòng giống này đã đứng ngoài dòng chính [sic] từ cừu Anh cổ xưa..." và rằng gốc rễ của các giống cừu này và Scotland Blackface có thể là Ovis ammon. Điều này là mong manh. Sự liên kết giữa cừu nhà và cừu Ovis ammon hoang dã từ đó đã được chứng minh là không thể làm được do sự khác biệt đáng kể trong gen di truyền và số lượng nhiễm sắc thể.
Trước khi có giống cừu này và cả giống Scottish Blackface, và Fell Rough nổi lên là giống như khác biệt, tiền thân thế kỷ 17 của chúng là cừu Linton. Nó được đặt tên sau khi thị trường West Linton trong Peeblesshire, chuyên bán các con cừu Linton Scotland phía Tây Nguyên và canh tác vùng cao khác. Vào đầu thế kỷ 18, thị trường được ghi nhận là đã bán lên tới 9.000 con cừu trong một ngày duy nhất, con số đó chắc chắn đã giúp thành lập giống ở vùng cao. Hiệp hội người nuôi cừu được thành lập vào năm 1919 và ban đầu gồm nông dân sống trong vòng bán kính bảy dặm của Tân Hill Inn, trên vùng đồng hoang North Yorkshire.
Đặc điểm

Chúng rất thích hợp cho các vùng tiếp xúc, trong đó chúng chủ yếu sinh sống, cừu Swaledales là giống cừu rất khỏe mạnh, dày tráng, có thể khoẻ mạnh và vóc đậm. Các con cừu cái là các bà mẹ tuyệt vời và được biết đến với việc có thể đẻ những con chiên sau tốt, ngay cả trong điều kiện bất lợi. Chúng có một vóc dáng trung bình, với khuôn mặt đen đánh dấu với màu trắng sáng xung quanh mũi và mắt, và cả con đực và con cái đều mọc sừng cong, tuy nhiên những con đực sừng là lớn hơn nhiều so với con cái.
Lớp lônh len khoác của chúng dày và rất thô, và được coi là một màu trắng hoặc trắng đồng đều. Len chúng sản xuất, mặc dù bền, đàn hồi và có thể sử dụng cho một số ứng dụng, nhưng lại có giá trị rất thấp, với giá chi trả khoảng 40 pence cho mỗi kg len. Các lông cừu bán trên thị trường và chất xơ có thể chứa kemp đó không phải là màu trắng, vì vậy một số sợi và sợi chuẩn bị từ giống cừu này là màu xám. Các con chiên cũng được biết đến với thịt cừu ngon và có hương vị.
Trán chúng phẳng, xương mũi lồi ra, chúng có hố nước mắt, mõm của chúng mỏng, môi hoạt động, răng cửa sắc, nhờ đó chúng có thể gặm được cỏ mọc thấp và bứt được những lá thân cây mềm mại, hợp khẩu vị trên cao để ăn. Chúng có thói quen đi kiếm ăn theo bầy đàn, tạo thành nhóm lớn trên đồng cỏ. Trong da chúng có nhiều tuyến mồ hôi và tuyến mỡ hơn dê. Bởi thế chúng bài tiết mồ hôi nhiều hơn và các cơ quan hô hấp tham gia tích cực hơn vào quá trình điều tiết nhiệt. Mô mỡ dưới da của chúng phát triển tốt hơn dê và ngược lại ở các cơ bên trong của chúng có ít tích lũy mỡ hơn dê.
Chăm sóc

Sau khi cho phối giống 16-17 ngày mà không có biểu hiện động dục lại là có thể cừu đã có chửa, Căn cứ vào ngày phối giống để chuẩn bị đỡ đẻ cho cừu (thời gian mang thai của cừu 146-150 ngày) nhằm hạn chế cừu sơ sinh bị chết; Có thể bồi dưỡng thêm thức ăn tinh và rau cỏ non cho cừu có chửa nhưng tuyệt đối tránh thức ăn hôi mốc; Khi có dấu hiệu sắp đẻ (bầu vú căng, xuống sữa, sụt mông, âm hộ sưng to, dịch nhờn chảy ra, cào bới sàn…) nên nhốt ở chuồng riêng có lót ổ rơm và chăn dắt gần, tránh đồi dốc.
Thông thường cừu mẹ nằm đẻ nhưng cũng có trường hợp đứng đẻ, tốt nhất nên chuẩn bị đỡ đẻ cho cừu; Sau khi đẻ cừu mẹ tự liếm cho con. Tuy nhiên, vẫn phải lấy khăn sạch lau khô cho cừu con, nhất là ở miệng và mũi cho cừu con dễ thở. Lấy chỉ sạch buộc cuống rốn (cách rốn 4–5 cm), cắt cuống rốn cho cừu con và dùng cồn Iod để sát trùng; Giúp cừu con sơ sinh đứng dậy bú sữa đầu càng sớm càng tốt (vì trong sữa đầu có nhiều kháng thể tự nhiên); Đẻ xong cho cừu mẹ uống nước thoải mái (có pha đường 1% hoặc muối 0.5%).
Cừu con trong 10 ngày đầu sau khi đẻ cừu con bú sữa mẹ tự do; Từ 11-21 ngày tuổi cừu con bú mẹ 3 lần/ngày, nên tập cho cừu con ăn thêm thức ăn tinh và cỏ non, ngon; 80-90 ngày tuổi có thể cai sữa. Giai đoạn này phải có cỏ tươi non, ngon cho cừu con để kích thích bộ máy tiêu hóa phát triển (đặc biệt là dạ cỏ) và bù đắp lượng dinh dưỡng thiếu hụt do sữa mẹ cung cấp không đủ; Cừu sinh trưởng và phát triển nhanh, mạnh ở giai đoạn này.
Cừu Swaledale
Cừu mẹ và cừu con
Những con cừu lang thang tha thẩn
Philipp Lahm

Philipp Lahm (phát âm tiếng Đức: [ˈfɪlɪp ˈlaːm]; sinh ngày 11 tháng 11 năm 1983) là một cựu cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Đức từng thi đấu ở vị trí hậu vệ cánh. Được đánh giá là một trong những hậu vệ vĩ đại nhất mọi thời đại trong lịch sử bóng đá và là cầu thủ dành cả sự nghiệp gắn bó với Bayern Munich, anh từng góp mặt trong đội hình tiêu biểu FIFA World Cup các năm 2006 và 2010, đội hình tiêu biểu Euro 2008 và Euro 2012 cũng như đội hình xuất sắc nhất các năm 2006, 2008, 2012 và 2013 của UEFA. Mặc dù thuận chân phải, anh vẫn hoàn toàn thi đấu được cả hai bên cánh. Lối chơi của anh thường là cắt bóng từ biên vào giữa sân để sút hoặc chuyền. Ngoài khả năng rê dắt bóng và tốc độ, anh còn được biết đến với những cú tắc bóng chính xác cùng thể hình nhỏ con của mình khiến anh được đặt biệt danh là "Magic Dwarf" (chú lùn kì diệu).
Sau khi Lahm cùng đội tuyển Đức giành chức vô địch World Cup 2014 trên đất Brasil, anh chính thức tuyên bố từ giã sự nghiệp thi đấu đội tuyển quốc gia sau 10 năm gắn bó. Tổng cộng anh thi đấu 113 trận và ghi được 5 bàn thắng.