Klemens von Metternich
Lưu vong, trở về và cái chết

Sau một cuộc hành trình đầy lo lắng kéo dài 9 ngày, trong đó họ được chào đón ở một số thị trấn và bị từ chối nhập cảnh ở những thị trấn khác, Metternich, vợ và con trai Richard đã đến thành phố Arnhem của Hà Lan. Họ ở lại cho đến khi Metternich lấy lại sức, sau đó đến Amsterdam và The Hague, nơi họ chờ nghe kết quả của một cuộc biểu tình của các nhà lập biểu người Anh, dự kiến ​​vào ngày 10 tháng 4. Vào ngày 20 tháng 4, họ đến Blackwall, London, nơi họ ở trong khách sạn Brunswick bên Quảng trường Hannover trong 2 tuần cho đến khi tìm được nơi ở lâu dài. Metternich phần lớn tận hưởng thời gian ở London: Công tước Wellington, hiện đã gần 80 tuổi, cố gắng giúp ông giải trí, và cũng có những chuyến thăm từ Palmerston, Guizot (hiện cũng đang sống lưu vong) và Benjamin Disraeli, những người rất thích cuộc trò chuyện chính trị của ông. Sự thất vọng duy nhất là chính Nữ vương Victoria đã không thừa nhận sự hiện diện của Metternich ở thủ đô. Bộ ba đã thuê một ngôi nhà tại 44 Quảng trường Eaton, trong 4 tháng. Những đứa trẻ nhỏ hơn đã đến cùng với họ trong mùa hè. Ông ấy đã theo dõi các sự kiện ở Áo từ xa, nổi tiếng phủ nhận việc từng mắc sai lầm; trên thực tế, ông tuyên bố tình trạng hỗn loạn ở châu Âu là minh chứng cho các chính sách của mình. Tại Vienna, một nền báo chí hậu kiểm duyệt thù địch tiếp tục tấn công Metternich; đặc biệt, họ buộc tội ông ấy tham ô và nhận hối lộ, khiến chính quyền phải tiến hành điều tra. Metternich cuối cùng đã được xóa bỏ những cáo buộc cực đoan hơn, và việc tìm kiếm bằng chứng về những tội danh nhẹ hơn cũng như thế. (Rất có thể những tuyên bố chi tiêu lớn của Metternich chỉ là sản phẩm của nhu cầu ngoại giao đầu thế kỷ XIX.) Trong khi đó, khi bị từ chối lương hưu, Metternich đã phụ thuộc một cách trớ trêu vào các khoản vay.
Vào giữa tháng 9, gia đình chuyển đến 42 Brunswick Terrace, Brighton, trên bờ biển phía Nam nước Anh, nơi cuộc sống yên bình tương phản rất nhiều với châu Âu cách mạng bị bỏ lại phía sau. Các nhân vật trong nghị viện, đặc biệt là Disraeli, đã đến thăm họ, cũng như Dorothea Lieven, người bạn cũ của Metternich (Melanie đã dẫn đầu một cuộc hòa giải giữa hai người). Mong đợi chuyến thăm từ Leontine, con gái của Metternich và con gái riêng của cô ấy là Pauline, gia đình chuyển đến một dãy phòng tại Cung điện Richmond vào ngày 23 tháng 4 năm 1849. Những vị khách bao gồm Công tước Wellington, người vẫn theo dõi Metternich; Johann Strauss I, nhà soạn nhạc; và Dorothea de Dino, em gái của người tình cũ của Metternich, Wilhemine xứ Sagan; và người tình cũ Catherine Bagration. Metternich đã già đi và việc ông thường xuyên ngất xỉu là điều đáng lo ngại. Cựu Thủ tướng cũng chán nản vì thiếu thông tin liên lạc từ Hoàng đế mới Franz Joseph I và chính phủ của ông. Leontine đã viết thư cho Vienna để cố gắng khuyến khích liên hệ này, và vào tháng 8, Metternich nhận được một lá thư ấm áp từ Hoàng đế Franz Joseph; chân thành hay không, điều đó đã khích lệ Metternich đáng kể. Từ giữa tháng 8, Melanie bắt đầu thúc đẩy việc chuyển đến Brussels, một thành phố có chi phí sinh hoạt rẻ hơn và gần với các vấn đề lục địa hơn. Họ đến vào tháng 10, nghỉ qua đêm tại khách sạn Bellevue. Khi cuộc cách mạng lắng xuống, Metternich hy vọng họ sẽ quay trở lại Vienna. Trên thực tế, thời gian lưu trú của họ kéo dài hơn 18 tháng trong khi Metternich chờ cơ hội tái gia nhập chính trường Áo. Đó là một kỳ nghỉ vừa đủ dễ chịu (và rẻ), đầu tiên là ở Boulevard de l'Observatoire và sau đó là ở khu vực Sablon, Brussels—đầy những chuyến viếng thăm của các chính trị gia, nhà văn, nhạc sĩ và nhà khoa học. Tuy nhiên, đối với Metternich, sự tẻ nhạt và nỗi nhớ nhà chỉ tăng lên. Vào tháng 3 năm 1851, Melanie thuyết phục ông ta viết thư cho lực lượng chính trị mới ở Vienna, Hoàng thân Schwarzenberg, để hỏi liệu ông ta có thể trở lại nếu hứa sẽ không can thiệp vào các vấn đề nhà nước hay không. Vào tháng 4, ông nhận được câu trả lời "được phép quay về Áo", và câu trả lời này được ủy quyền bởi Hoàng đế Franz Joseph.
Vào tháng 5 năm 1851, Metternich rời đến điền trang Johannisberg của mình, nơi ông đến thăm lần cuối vào năm 1845. Mùa hè năm đó, Metternich rất thích bầu bạn với đại diện nước Phổ Otto von Bismarck. Ông ta cũng rất thích chuyến thăm của Frederick William, mặc dù Nhà vua đã chọc tức Metternich bằng cách coi ông như một công cụ chống lại Schwarzenberg. Vào tháng 9, Metternich quay trở lại Vienna, dọc đường được tiếp đón bởi nhiều Thân vương Đức. Metternich đã được hồi sinh, rũ bỏ nỗi nhớ và sống ở hiện tại lần đầu tiên sau một thập kỷ. Hoàng đế Franz Josef đã xin lời khuyên của Metternich về nhiều vấn đề (mặc dù ông ấy quá cứng đầu để bị ảnh hưởng nhiều bởi nó), và cả hai phe mới nổi ở Vienna đều cố thân thiết với Metternich; ngay cả Sa hoàng Nicholas cũng đã đến thăm ông trong một chuyến thăm cấp nhà nước. Metternich không mặn mà với Bộ trưởng Ngoại giao mới, Bá tước Karl Ferdinand von Buol, vì cho rằng ông ấy kém cỏi đến mức có thể gây ấn tượng. Lời khuyên của Metternich có chất lượng khác nhau; tuy nhiên, một trong số đó rất hữu ích, ngay cả trong các vấn đề hiện đại. Lúc bấy giờ Metternich bị điếc, ông đã viết không ngừng, đặc biệt là cho Hoàng đế Franz Josef bằng tất cả lòng cảm kích vì đã cho ông hồi hương. Ông muốn Áo trung lập trong Chiến tranh Krym, mặc dù Buol thì không. Sau khi lên nắm quyền vào đầu năm 1856, ông bận rộn chuẩn bị cho cuộc hôn nhân giữa con trai Richard và cháu gái Pauline (con gái của chị kế của Richard) và tiến hành nhiều chuyến du lịch hơn. Vua của Bỉ đến thăm, Bismarck cũng vậy, và vào ngày 16 tháng 8 năm 1857, ông tiếp đãi Edward VII, vị vua tương lai của Vương quốc Anh. Tuy nhiên, Buol ngày càng phẫn nộ với lời khuyên của Metternich, đặc biệt là về Bán đảo Ý. Vào tháng 4 năm 1859, Hoàng đế Franz Josef đến hỏi ông về những gì nên làm ở Ý. Theo Pauline, Metternich cầu xin ông đừng gửi tối hậu thư cho Ý, và Franz Josef giải thích rằng tối hậu thư đó đã được gửi đi.
Theo cách này, trước sự thất vọng của Metternich và sự bối rối của hoàng đế, Áo bắt đầu tham gia Chiến tranh giành độc lập lần thứ hai của Ý chống lại lực lượng tổng hợp của Vương quốc Piedmont-Sardinia do Vua Victor Emmanuel II đứng đầu và đồng minh của nó là Đệ Nhị Đế chế Pháp của Hoàng đế Napoleon III. Mặc dù Metternich đã có thể đảm bảo việc thay thế Buol bằng người bạn Rechberg, người đã giúp đỡ ông rất nhiều vào năm 1848, nhưng bản thân việc tham gia vào cuộc chiến giờ đây đã vượt quá khả năng của ông. Ngay cả một nhiệm vụ đặc biệt do Hoàng đế Franz Josef giao cho ông vào tháng 6 năm 1859— soạn thảo các giấy tờ bí mật đề cập đến sự kiện cái chết của Franz Josef — giờ đây cũng quá nặng nề. Ngay sau đó Metternich qua đời tại Viên vào ngày 11 tháng 6 năm 1859, hưởng thọ 86 tuổi, và là nhân vật vĩ đại cuối cùng trong thế hệ của ông. Hầu như tất cả những người nổi tiếng ở Vienna đều đến để tỏ lòng thành kính; trên báo chí nước ngoài, cái chết của ông hầu như không được chú ý.