stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Nguyễn Phúc Bảo Ân
Tiểu sử

Nguyễn Phúc Bảo Ân sinh năm 1951 tại Đà Lạt. Năm 1953, khi Cựu hoàng sang Pháp, bà Phi Ánh đem 2 con về sinh sống trong một biệt thự trên đường Phùng Khắc Khoan tại Sài Gòn. Ông theo học trường Saint Paul rồi Taberd.
Năm 1955, Thủ tướng Ngô Đình Diệm lập ủy ban trưng cầu dân ý truất phế Quốc Trưởng Bảo Đại, và trở thành Quốc trưởng. Sau ngày đó, nhiều biệt thự ở Sài Gòn, Đà Lạt và Pháp của bà Phi Ánh đều bị tịch thu, bà và người nhà phải ra khỏi nhà sống nay đây mai đó, ở nhà thuê.
Tên thật của ông do bà Từ Cung đặt cho ông khi mới sinh ra đời là Bảo Khương. Để giữ bí mật, khi làm lại giấy khai sinh, ông đã đổi tên Bảo Ân và lấy họ mẹ.
Sau đó bà Phi Ánh và 2 người con sống rất vất vả, vào cảnh không nhà lại chẳng ai cho ở nhờ, bà đành phải đi bước nữa bà lấy ông này chỉ vì lo cho 2 người con bà, bà đến với ông này không có hạnh phúc và 2 anh em Bảo Ân và Phương Minh không ưa gì ông này. Bà Từ Cung Hoàng thái hậu đem Bảo Ân về Huế ăn học. Tại Huế, ông Bảo Ân theo học tại trường Thiên Hựu (Providence) do các linh mục quản nhiệm. Sau thời gian ở Huế, Bảo Ân trở lên Đà Lạt rồi về Sài Gòn. Năm 1970, khi 19 tuổi, ông vào quân trường Quang Trung, tham gia quân lực Việt Nam Cộng hòa.
Vào sự kiện 30 tháng 4 năm 1975, ông Bảo Ân là sinh viên năm thứ 2 phân khoa Thương mại tại Viện Đại học Vạn Hạnh, Sài Gòn.
Sau năm 1975, ông Bảo Ân cùng gia đình, sau nhiều lần vượt biên không thành, sống tại thành phố Hồ Chí Minh cho đến 1992 mới được gia đình bên vợ bảo lãnh sang Hoa Kỳ. Thời gian ở Sài gòn này ông sống khá vất vả, kiếm tiền ở chợ trời bằng bỏ mối hàng.
Năm 1978, người chồng sau của bà Phi Ánh vượt biên sang Hoa Kỳ thành công, gửi giấy bảo lãnh về, nhưng lúc ấy Bảo Ân đã có gia đình, không đủ điều kiện ra đi. Trong khi chờ đợi đi Hoa Kỳ, bà Phi Ánh mắc bệnh ung thư và qua đời năm 1984.
Năm 1985, bà Nguyễn Phúc Phương Minh (1949-2012), chị gái ông, và các con riêng của bà Phi Ánh đi định cư ở Hoa Kỳ.
Mãi đến năm 1992, gia đình ông Bảo Ân được gia đình bên vợ bảo lãnh sang Hoa Kỳ và định cư tại quận Cam, California từ đó đến nay. Những năm đầu tiên, Bảo Ân phải ngồi shop may suốt ngày, ông làm trong một hãng in áo T-shirt và về sau sang làm cho một hãng Nhật chuyên sản xuất CD tại Garden Grove, California. Ông cũng có quan hệ rất tốt với thứ phi Mộng Điệp, 2 người vẫn thường xuyên liên lạc thư từ thăm hỏi nhau và xem như mẹ con.
Con trai Bảo Ân, cháu nội của cựu hoàng Bảo Đại, Nguyễn Phúc Quý Khang tốt nghiệp đại học California tại Irvine về ngành thương mại và hiện làm cho một công ty ngoại quốc ở thành phố Hồ Chí Minh.
Gia đình

Khi còn ở Việt Nam ông lấy một người vợ tên là Lê Kim Liên, sau khi lấy chồng bà theo họ chồng đổi tên là Nguyễn Phúc Lê Liên, 2 người sống với nhau đến bây giờ, 2 người có 2 người con ,1 gái 1 trai.Con gái là Nguyễn Phước Thụy Sĩ sinh năm 1976 và con trai là Nguyễn Phước Quý Khang sinh năm 1977. Như vậy, Nguyễn Phước Quý Khang là cháu đích tôn của Cựu Hoàng Bảo Ðại.Và sau này chắt của ngài(Hoàng Bảo Đại) là một cặp trai song sinh có tên là Nguyễn Phước Ðịnh Lai, Nguyễn Phước Ðịnh Luân ra đời năm 2012.( Cặp trai song sinh Nguyễn Phước Định Lai và Nguyễn Phước Định Luân là con trai của Nguyễn Phước Quý Khang)
1. Con gái Nguyễn Phúc Thụy Sĩ (sinh ngày 6 tháng 6, năm 1977), hiện đang làm kiến trúc sư và còn độc thân tại Hoa Kỳ.
2. Con trai Nguyễn Phúc Quý Khang (sinh ngày 21 tháng 7, năm 1978) lấy vợ tên Bùi Kim Thoa có 2 người con trai song sinh là Nguyễn Phúc Định Lai và Nguyễn Phúc Định Luân (sinh đôi ngày 27 tháng 2 năm 2012).
Chú thích

1 2  Huy Phương (ngày 18 tháng 3 năm 2013). “Gặp gỡ "Mệ" Bảo Ân, con trai út của Cựu Hoàng Bảo Đại”. Người Việt. Truy cập ngày 19 tháng 5 năm 2017.
↑  Huy Phương (ngày 8 tháng 4 năm 2013). “Hoàng tử Bảo Ân: Từ truất phế đến tịch biên gia sản”. Người Việt. Bản gốc lưu trữ ngày 28 tháng 9 năm 2013. Truy cập ngày 11 tháng 11 năm 2013.
↑  Huy Phương (ngày 25 tháng 3 năm 2013). “Con Vua ra chợ Trời”. Người Việt. Bản gốc lưu trữ ngày 28 tháng 9 năm 2013. Truy cập ngày 11 tháng 11 năm 2013.
| --- | --- |
Tiêu đề chuẩn :  BNF: cb13489326m (data)  ISNI: 0000 0000 6653 628X  LCCN: n98090838  VIAF: 14925364   WorldCat Identities (via VIAF): 14925364
Ligularia lapathifolia

| Ligularia lapathifolia> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Asterales
Họ (familia): Asteraceae
Chi (genus): Ligularia
Loài (species): L. lapathifolia
Danh pháp hai phần
Ligularia lapathifolia (Franch.) Hand.-Mazz., 1932 
Ligularia lapathifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (Franch.) Hand.-Mazz. mô tả khoa học đầu tiên năm 1932.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Ligularia lapathifolia”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.
Nephrodium mamillosum

| Nephrodium mamillosum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Pteridophyta
Lớp (class): Polypodiopsida
Bộ (ordo): Polypodiales
Họ (familia): Dryopteridaceae
Chi (genus): Nephrodium
Loài (species): N. mamillosum
Danh pháp hai phần
Nephrodium mamillosum Baker, 1891 
Nephrodium mamillosum là một loài dương xỉ trong họ Dryopteridaceae. Loài này được Baker mô tả khoa học đầu tiên năm 1891.
Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Nephrodium mamillosum”. Truy cập ngày 28 tháng 5 năm 2014.
Mymaridae

| Mymaridae |
| --- | --- |
Thời điểm hóa thạch: Creta sớm tới nay  TiềnЄ Є O S D C P T J K Pg N     
Mymar sp. cái
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Phân bộ (subordo): Apocrita
Liên họ (superfamilia): Chalcidoidea
Họ (familia): Mymaridae Haliday, 1833
Tính đa dạng 
0–2 phân họ chừng 100 chi khoảng 1.400 loài
Chi điển hình
Mymar Curtis, 1829 
Chi
 Xem văn bản
Mymaridae là một họ tò vò trong liên họ Chalcidoidea sống tại vùng ôn đới và nhiệt đới toàn thế giới. Họ gồm chừng 100 chi với 1400 loài.
Các loài Mymaridae rất bé. Chúng thường dài 0,5 đến 1,0 mm (0,020 đến 0,039 in). Họ này có cả loài côn trùng nhỏ nhất, với chiều dài cơ thể chỉ 0,139 mm (0,0055 in), và loài côn trùng bay nhỏ nhất, dài chỉ 0,15 mm (0,0059 in). Chúng thường có màu đen, nâu hay vàng. Râu con cái có chóp phân đốt kiểu dùi cui, còn râu con đực giống sợi chỉ. Cánh mỏng, thường có lông dài, làm chúng trong như cánh chim; ở nhiều loài cánh thoái hóa hay mất hoàn toàn.
Mymaridae là nhóm phổ biến nhất họ Chalcidoidea, dù ít khi bị nhận thấy do kích thước bé nhỏ. Vòng đời của con trưởng thành rất ngắn, thường chỉ dài vài ngày. Mọi loài Mymaridae đều đẻ trứng kí sinh lên trứng của côn trùng khác, và nhiều loài đã được ứng dụng làm thiên địch chống vật hại trong nông nghiệp.
Hóa thạch cổ nhất thuộc họ Mymaridae có niên đại từ ít nhất tầng Alba (khoảng 100 triệu năm trước) của Creta sớm. Đây là họ duy nhất trong liên họ Chalcidoidea ghi nhận từ kỷ Creta, và do vậy là họ nguyên thủy hơn cả.
Phân loại

Họ Mymaridae được nhà côn trùng học Alexander Henry Haliday đặt ra năm 1833. Haliday và hai người bạn, đồng thời cũng là hai nhà côn trùng học, John Curtis và Francis Walker, có ảnh hưởng lớn trong nghiên cứu Hymenoptera vào thế kỷ XIX.
Phân loại > Lịch sử

Haliday ban đầu mô tả họ này là tông "Mymares" của họ "Chalcides". Ông lấy cơ sở từ chi điển hình Mymar mà John Curtis mô tả năm 1829.
Những phân loại đầu tiên của Walker coi cả nhóm là một chi, còn các phân nhóm là phân chi. Walker (người nổi danh ở việc hay thiếu sót trong đặt danh pháp có hệ thống) sau đó chấp nhận phân loại của Haliday trong một lá thư năm 1839, nhờ vả sự giúp đỡ từ Haliday trong việc phân loại các loài tò vò Chalcidoidea mà Charles Darwin thu thập trong chuyến du hành trên tàu HMS Beagle. "Mymares", cũng như những "tông" khác, được nâng lên cấp họ (thành Mymaridae) bởi Haliday năm 1839.
Haliday mô tả Mymaridae "nguyên tử của họ Hymenoptera", nhắc đến vẻ đẹp bộ cánh của chúng lúc nhìn dưới kính hiển vi. Đặc điểm này thu hút sự chú ý của cả các nhà côn trùng học và những người thích thú kính hiển vi trong suốt cuối thế kỷ XIX và đầu XX. Những mẫu vật trưng bày của Fred Enock có lẽ nổi tiếng hơn cả.
Phân bố và môi trường sống

Mymaridae là một họ côn trùng rất phổ biến, nhưng bởi kích thước nhỏ, chúng ít khi bị con người nhận ra.
Chúng sống trong vùng ôn đới và nhiệt đới quanh thế giới. Số đông loài có mặt trong rừng nhiệt đới, độ đa dạng tập trung ở bán cầu Nam (Nam Mỹ, New Zealand, và Úc). Tại Bắc Mỹ, chỉ khoảng 28 (trong chừng 100) chi và 120 (trong số 1424) loài được tìm thấy.
Các loài Mymaridae sống sót trong đủ loại môi trường trên cạn, từ hoang mạc đến rừng mưa. Ít nhất có năm loài cũng sống thủy sinh, cư ngụ ao suối nước ngọt. Ví dụ như Caraphractus cinctus, lấy cánh làm chèo để bơi quanh. Chúng có thể ở dưới nước đến 15 ngày. Tuy vậy, bởi kích thước nhỏ, chúng phải rời nước bằng cách leo lên thân cây chĩa lên trên mặt nước, nếu không thì không thể vượt sức căng bề mặt.
Chi

Mymaridae gồm các chi liệt kê dưới đây. Allomymar và Metanthemus đã được chuyển sang họ Aphelinidae. Chi hoá thạch Protooctonus được xếp vào Mymarommatidae và nay bị coi là danh pháp đồng nghĩa của Archaeromma. Nesopolynema, Oncomymar, và Scolopsopteron cũng được đồng nghĩa hoá với Cremnomymar năm 2013.
Chi đánh dấu † đã tuyệt chủng.
(cái)
(cái)
(cái)
(cái) trong hổ phách
(cái)
Chi > Chi còn sinh tồn

Acanthomymar Subba Rao, 1970
Acmopolynema Ogloblin, 1946
Acmotemnus Noyes & Valentine, 1989
Agalmopolynema Ogloblin, 1960
Alaptus Ferrière, 1930
Allanagrus Noyes & Valentine, 1989
Allarescon Noyes & Valentine, 1989
Anagroidea Girault, 1915
Anagrus Haliday, 1833
Anaphes Haliday, 1833
Anneckia Subba Rao, 1970
Apoxypteron Noyes & Valentine, 1989
Arescon Walker, 1846
Australomymar Girault, 1929
Baburia Hedqvist, 2004
Bakkendorfia Mathot, 1966
Boccacciomymar Triapitysn & Berezovskiy, 2007
Borneomymar Huber, 2002
Boudiennyia Girault, 1937
Bruchomymar Ogloblin, 1939
Caenomymar Yoshimoto, 1990
Callodicopus Ogloblin, 1955
Camptoptera Förster, 1856
Camptopteroides Viggiani, 1974
Caraphractus Walker, 1846
Ceratanaphes Noyes & Valentine, 1989
Chaetomymar Ogloblin, 1946
Chrysoctonus Mathot, 1966
Cleruchoides Lin & Huber, 2007
Cleruchus Enock, 1909
Cnecomymar Ogloblin, 1963
Cremnomymar Ogloblin, 1952
Cybomymar Noyes & Valentine, 1989
Dicopomorpha Ogloblin, 1955
Dicopus Enock, 1909
Dorya Noyes & Valentine, 1989
Entrichopteris Yoshimoto, 1990
Eofoersteria Mathot, 1966
Erdosiella Soyka, 1956
Erythmelus Enock, 1909
Eubroncus Yoshimoto, Kozlov & Trjapitzin, 1972
Eucleruchus Ogloblin, 1940
Eustochomorpha Girault, 1915
Eustochus Haliday, 1833
Formicomymar Yoshimoto, 1990
Gahanopsis Ogloblin, 1946
Ganomymar De Santis, 1972
Gonatocerus Nees, 1834
Haplochaeta Noyes & Valentine, 1989
Himopolynema Taguchi, 1977
Idiocentrus Gahan, 1927
Ischiodasys Noyes & Valentine, 1989
Kalopolynema Ogloblin, 1960
Kikiki Huber & Beardsley, 2000
Kompsomymar Lin & Huber, 2007
Krokella Huber, 1993
Kubja Subba Rao, 1984
Litus Haliday, 1833
Macrocamptoptera Girault, 1910
Malfattia Meunier, 1901
Mimalaptus Noyes & Valentine, 1989
Mymar Curtis, 1829
Mymarilla Westwood, 1879
Myrmecomymar Yoshimoto, 1990
Narayanella Subba Rao, 1976
Neolitus Ogloblin, 1935
Neomymar Crawford, 1913
Neostethynium Ogloblin, 1964
Neserythmelus Noyes & Valentine, 1989
Nesomymar Valentine, 1971
Nesopatasson Valentine, 1971
Notomymar Doutt & Yoshimoto, 1970
Omyomymar Schauff, 1983
Ooctonus Haliday, 1833
Palaeoneura Waterhouse, 1915
Palaeopatasson Witsack, 1986
Paracmotemnus Noyes & Valentine, 1989
Paranaphoidea Girault, 1913
Parapolynema Fidalgo, 1982
Parastethynium Lin & Huber in Lin, Huber & La Salle, 2007
Platyfrons Yoshimoto, 1990
Platypolynema Ogloblin, 1960
Platystethynium Ogloblin, 1946
Polynema Haliday, 1833
Polynemoidea Girault, 1913
Polynemula Ogloblin, 1967
Prionaphes Hincks, 1961
Pseudanaphes Noyes & Valentine, 1989
Pseudocleruchus Donev & Huber, 2002
Ptilomymar Annecke & Doutt, 1961
Restisoma Yoshimoto, 1990
Richteria Girault, 1920
Schizophragma Ogloblin, 1949
Scleromymar Noyes & Valentine, 1989
Steganogaster Noyes & Valentine, 1989
Stephanocampta Mathot, 1966
Stephanodes Enock, 1909
Stethynium Enock, 1909
Tanyostethium Yoshimoto, 1990
Tetrapolynema Ogloblin, 1946
Tinkerbella Huber & Noyes, 2013
Zelanaphes Noyes & Valentine, 1989
Chi > Chi tuyệt chủng

Những chi sau được xếp vào Mymaridae:
†Carpenteriana  Yoshimoto, 1975
†Enneagmus Yoshimoto, 1975
†Eoanaphes Huber in Huber & Greenwalt, 2011
†Eoeustochus Huber in Huber & Greenwalt, 2011
†Macalpinia Yoshimoto, 1975
†Myanmymar Huber in Huber & Poinar, 2011
†Triadomerus Yoshimoto, 1975
Orta Fatmacık, Birecik

| Orta Fatmacık |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
Orta FatmacıkVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Şanlıurfa
Huyện: Birecik
Dân số (2011)
 • Tổng cộng: 97 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Orta Fatmacık là một xã thuộc huyện Birecik, tỉnh Şanlıurfa, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 97 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Şanlıurfa”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Lưu trữ bản gốc ngày 14 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 23 tháng 9 năm 2012.Quản lý CS1: bot: trạng thái URL ban đầu không rõ (liên kết)
Litoria fallax

| Litoria fallax> Tình trạng bảo tồn |
| --- | --- |
 Ít quan tâm  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học 
Vực:: Eukaryota
Giới:: Animalia
Ngành:: Chordata
Lớp:: Amphibia
Bộ:: Anura
Họ:: Pelodryadidae
Chi:: Litoria
Loài:: L. fallax
Danh pháp hai phần
Litoria fallax Peters, 1880


Phân bố của Litoria fallax
Ếch cây lùn phía đông, tên khoa học Litoria fallax, là một loài ếch thuộc họ Pelodryadidae. Nó là loài đặc hữu của Úc, chúng được tìm thấy ở bờ biển đông Úc, từ quanh Cairns, Queensland đến quanh Ulladulla, New South Wales. Con cái dài tối đa 25–30 mm còn con đực dài 20 mm. Màu sắc của chúng thay đổi phụ thuộc và nhiệt độ và màu sắc môi trường xung quanh. Môi trường sinh sống của chúng gồm các đầm lầy ven biển, đầm phá, đập, ao hồ trong rừng, vùng đất nghèo dinh dưỡng, wallum và đất canh tác.
Kích thước

Nó dài từ 15–25 mm; nòng nọc lớn hơn ếch trưởng thành, với kích thước 30 mm.
Sinh sản

Sinh sản xảy ra ở các ao nhỏ hoặc đập, trong đó có lau sậy rộng rãi hoặc các thảm thực vật nổi. Loài này thường sẽ sinh sản trong nước tạm thời. Cuộc gọi của nó là một đoạn ngắn, cao vút, WR-ee-ek ip-ip, lặp đi lặp lại ba hoặc bốn lần. Chúng phát ra các cuộc gọi từ một túi thanh nhạc dưới hàm. Con đực gọi trong suốt mùa xuân và mùa hè mùa, thường trước và sau khi mưa lớn.
Như một con vật cưng

Tại Úc, nó có thể được giữ trong điều kiện nuôi nhốt với giấy phép thích hợp.
Nòng nọc Litoria fallax
Phostria carusalis

| Phostria carusalis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Crambidae
Chi (genus): Phostria
Loài (species): P. carusalis
Danh pháp hai phần
Phostria carusalis
Phostria carusalis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 19 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Callionymus limiceps

| Callionymus limiceps> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Actinopterygii
Bộ (ordo): Syngnathiformes
Họ (familia): Callionymidae
Chi (genus): Callionymus
Loài (species): C. limiceps
Danh pháp hai phần
Callionymus limiceps Ogilby, 1908 
Callionymus limiceps là một loài cá biển thuộc chi Callionymus trong họ Cá đàn lia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1908.
Phân bố và môi trường sống

C. limiceps có phạm vi phân bố ở Tây Thái Bình Dương. Loài cá này được tìm thấy ở vùng biển ngoài khơi và gần các cửa sông phía bắc nước Úc. Chúng thường hợp thành từng nhóm nhỏ.
Mô tả

Mẫu vật lớn nhất của C. limiceps có chiều dài cơ thể được ghi nhận là 25 cm. Thân trên màu nâu, đốm với các kích cỡ khác nhau; thân dưới màu trắng. Vây lưng đầu tiên có một đốm đen trên tia gai thứ ba (đối với con đực). Vây lưng thứ hai, vây đuôi, vây ngực và vây bụng có những đốm sẫm màu. Vây hậu môn có rìa màu đen.
Số gai ở vây lưng: 4; Số tia vây mềm ở vây lưng: 9; Số gai ở vây hậu môn: 0; Số tia vây mềm ở vây hậu môn: 9.
Chú thích

1 2 3 4 5  Froese Rainer, và Daniel Pauly (chủ biên) (2019). Callionymus limiceps trong FishBase. Phiên bản tháng 2 2019.
| --- | --- |
Thẻ nhận dạng đơn vị phân loại:  Wikidata: Q2182044  FishBase: 11872  GBIF: 2386846  iNaturalist: 609795  IRMNG: 10431166  ITIS: 171706  Plazi: E71FFACA-573E-F3B4-DC52-EA60F991ACC0  WoRMS: 273197  ZooBank: 7697D385-8B19-4C4F-B6FC-03867DF821BD
Agrotis giffardi

| Agrotis giffardi> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Phân bộ (subordo): Ditrysia
Liên họ (superfamilia): Noctuoidea
Họ (familia): Noctuidae
Phân họ (subfamilia): Noctuinae
Chi (genus): Agrotis
Loài (species): A. giffardi
Danh pháp hai phần
Agrotis giffardi (Swezey, 1932) 
Danh pháp đồng nghĩa
 Euxoa giffardi Swezey, 1932 
Agrotis giffardi là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó là loài đặc hữu của Hawaii.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 15 tháng 6 năm 2014.
Calliopsis beamerorum

| Calliopsis beamerorum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Andrenidae
Phân họ (subfamilia): Panurginae
Tông (tribus): Calliopsini
Chi (genus): Calliopsis
Loài (species): C. beamerorum
Danh pháp hai phần
Calliopsis beamerorum (Rozen, 1963) 
Calliopsis beamerorum là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Rozen mô tả khoa học năm 1963.
Chú thích

↑  (2008) Integrated Taxonomic Information System (ITIS) Bee Checklist 3 oktober 2008
Natri bicarbonat

| Natri bicarbonat |
| --- | --- |


Danh pháp IUPAC: Sodium hydrogen carbonate
Tên khác: Natri bicarbonat Nahcolit Natri hiđrocarbonat Bột nở Muối nở

Nhận dạng
Số CAS: 144-55-8
PubChem: 516892
Số EINECS: 205-633-8
DrugBank: DB01390
KEGG: C12603
MeSH: Sodium+bicarbonate
ChEBI: 32139
ChEMBL: 1353
Số RTECS: VZ0950000
Ảnh Jmol-3D: ảnh
SMILES:  đầy đủ [Na+].OC([O-])=O 
InChI:  đầy đủ 1/CH2O3.Na/c2-1(3)4;/h(H2,2,3,4);/q;+1/p-1 
ChemSpider: 8609
Tham chiếu Beilstein: 4153970
UNII: 8MDF5V39QO
Thuộc tính
Công thức phân tử: NaHCO3
Khối lượng mol: 84,00614 g/mol
Bề ngoài: Chất rắn kết tinh màu trắng
Khối lượng riêng: 2,159 g/cm³, rắn
Điểm nóng chảy:  50 °C (323 K; 122 °F) (phân hủy)
Điểm sôi:   
Độ hòa tan trong nước: 7,8 g/100 mL (18 ℃)
Chiết suất (nD): 1,5
Các nguy hiểm
MSDS: MSDS ngoài
Chỉ mục EU: Không liệt kê
Nguy hiểm chính: không có
Điểm bắt lửa: Không cháy
Các hợp chất liên quan
Anion khác: Natri carbonat
Cation khác: Kali bicarbonat Amoni bicarbonat
Hợp chất liên quan: Natri bisulfat Natri hiđrophotphat
 
Trừ khi có ghi chú khác, dữ liệu được cung cấp cho các vật liệu trong trạng thái tiêu chuẩn của chúng (ở 25 °C [77 °F], 100 kPa).   Tham khảo hộp thông tin
Natri bicarbonat (tiếng Anh: sodium bicarbonate. Danh pháp IUPAC: sodium hydrogencarbonate) là một hợp chất vô cơ có công thức hóa học NaHCO3. Do được sử dụng rất rộng rãi trong thực phẩm nên nó còn có nhiều tên gọi khác: thuốc muối, muối nở, baking soda, cooking soda, ... Trong ngôn ngữ giao tiếp thông thường, tên của nó được rút ngắn xuống còn natri bicarb, bicarb soda, hoặc chỉ đơn giản là bicarb. Dù soda là tên thông thường của các muối natri carbonat Na2CO3 cũng như natri bicarbonat NaHCO3, nhưng thực tế thường gọi natri bicarbonat là baking soda, còn natri carbonat là soda.
Chất này thường ở dạng bột mịn, trắng, dễ hút ẩm nhưng tan ít trong nước, khi có sự hiện diện của ion H+ thì khí CO2 sẽ được tạo ra. Được sử dụng nhiều trong các ngành công nghiệp hóa chất, thực phẩm, dược phẩm; là một phụ gia thực phẩm thuộc nhóm INS500 (gồm natri carbonat (I), natri hidrocarbonat (II), natri sesquicarbonat(III) trong đó INS (International Numbering System) là hệ thống đánh chỉ số quốc tế do Ủy ban Tiêu chuẩn Thực phẩm quốc tế Codex xác định cho mỗi chất phụ gia). Chất này theo hệ thống "số E" của châu Âu được gọi là E500(II). Natri bicarbonat thường có tính chất sủi bọt.
Tính chất vật lý

Natri hidrocarbonat là một chất rắn màu trắng có dạng tinh thể đơn tà và trông giống như bột, hơi mặn và có tính kiềm tương tự như loại soda dùng trong tẩy rửa (natri carbonat, tức E500(I), công thức hóa học Na2CO3) do đó nếu muốn cũng có thể dùng baking soda như một chất tẩy rửa.
Khác với nhiều muối hidrocarbonat và muối của kim loại kiềm khác, NaHCO3 ít tan trong nước, đôi khi có thể coi như là không tan.
Ngoài tự nhiên, baking soda được tìm thấy trong quặng nahcolite ở những nơi có hoặc từng có suối khoáng, loại khoáng chất này được tạo ra từ hàng ngàn năm trước khi mà các sông hồ bị bay hơi một cách nhanh chóng bởi nhiệt độ cao.
Tính chất hóa học

Natri bicarbonat là muối acid do có nguyên tử H linh động trong thành phần gốc acid, thể hiện tính acid yếu. Tuy nhiên vì NaHCO3 là muối của acid yếu (H2CO3) nên có thể tác dụng với acid mạnh hơn (ví dụ HCl…), giải phóng khí CO2, do đó NaHCO3 cũng thể hiện tính base và tính chất này chiếm ưu thế hơn tính acid.
Trong dung dịch nước thì NaHCO3 bị thủy phân tạo môi trường base yếu:
Môi trường này có thể làm đổi màu quỳ tím nhưng không đủ mạnh để làm đổi màu dung dịch phenolphthalein.
Tác dụng với acid mạnh tạo thành muối và nước, đồng thời giải phóng khí CO2:
Tác dụng với base tạo thành muối mới và base mới:
hoặc tạo thành hai muối mới:
Tác dụng với NaOH tạo thành muối trung hòa và nước:
Dưới tác dụng của nhiệt độ, NaHCO3 chuyển hóa qua lại với Na2CO3 theo phản ứng:
Sản xuất

Bài chi tiết: Công nghệ Solvay
NaHCO3 chủ yếu được điều chế bằng công nghệ Solvay, là một chất trung gian của quá trình này. Phương pháp là cho phản ứng giữa calci carbonat , natri chloride và amonia. Tại thời điểm năm 2001, quy mô sản xuất khoảng 100.000 tấn mỗi năm.
NaHCO3 có thể thu được từ phản ứng của carbon dioxide với dung dịch natri hydroxide trong nước. Phản ứng ban đầu tạo ra natri carbonat:
Sau đó cho thêm carbon dioxide tới dư để tạo natri bicarbonat. Dung dịch sau đó được cô đặc đủ để thu được muối khan:
Sản lượng thương mại của các loại bánh soda cũng được sản xuất bằng phương pháp tương tự: tro soda, loại được khai thác từ quặng trona ((Na3HCO3)2.H2O), đem hòa tan vào nước và xử lý với carbon dioxide. Natri bicarbonat được tạo ra ở dạng rắn theo phản ứng: