stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
1946
Sự kiện > Tháng 3

2 tháng 3: Quốc hội Việt Nam hội kỳ đầu tiên, chính phủ liên hiệp kháng chiến thành lập. Anh rút quân khỏi miền nam Iran
3 tháng 3: Ban thường vụ Trung ương Đảng họp, Hồ Chí Minh ra giải pháp " hòa để tiến".
5 tháng 3: Thủ tướng Anh Churchill dùng khái niệm bức tường sắt để nói về sự chia cắt Đông. Tây Âu.
6 tháng 3: Ký kết hiệp định Sơ bộ, Pháp mở cuộc tiến công Nam Bộ và Nam Trung Bộ.
25 tháng 3: Đảng cộng sản Trung Quốc hạ lệnh chiếm lĩnh các thành phố ở Mãn Châu sau khi Liên Xô rút quân.
30 tháng 3: Nội chiến Hy Lạp bùng nổ.
Sự kiện > Tháng 4

1 tháng 4: Một trận động đất sóng thần tại bang Hawaii khiến 165-173 người chết
5 tháng 4: Liên Xô rút quân khỏi miền Bắc Iran
14 tháng 4: Hồng quân Trung Quốc giải phóng Trường Xuân.
17 tháng 4: Thành lập nước cộng hòa Syria.
Sự kiện > Tháng 5

5 tháng 5: Chính phủ Trung Hoa Dân Quốc từ Trùng Khánh trở về Nam Kinh.
16 tháng 5: Kết thúc chiến dịch Mạnh Lương Cổ.
19 tháng 5: Quốc quân tiến công Tứ Bình
22 tháng 5: Quân đội quốc gia Việt Nam thành lập.
31 tháng 5: Phái đoàn Việt Nam do Phạm Văn Đồng dẫn đầu tham dự hội nghị Fontainebleau.
Sự kiện > Tháng 6

9 tháng 6: Vua Rama IX đăng quang
2 tháng 6: Nước cộng hòa Ý thành lập.
3 tháng 6: Interpol được sáng lập lại
5 tháng 6: Tại Trung Quốc, Quốc Cộng song phương đạt được thỏa thuận Đông Bắc đình chiến
Sự kiện > Tháng 7

1 tháng 7: Tỉnh Tân Cương thành lập chính quyền liên hiệp.
3 tháng 7: Tại Đông Bắc Trung Quốc, Đảng cộng sản khai mạc đại hội nghị.
4 tháng 7: Nước cộng hoà Philippines thành lập
6 tháng 7: Hòa đàm giữa Pháp và Việt Nam khai mạc tại Phongtenneblo.
11 tháng 7: Tại Côn Minh Trung Quốc xảy ra bạo loạn chống chính quyền
20 tháng 7:
Tưởng Giới Thạch phát động cuộc chiến tranh chống cộng.
Nội chiến Trung Quốc lần 2 bùng nổ.
Hồng quân Công nông Trung Quốc giải phóng Đại Đồng
26 tháng 7: Quân đội Trung Hoa Dân Quốc tiến công khu giải phóng tại Hoa Bắc.
Sự kiện > Tháng 8

19 tháng 8: Ấn Độ và Nepal phát sinh xung đột biên giới
28 tháng 8: Đảng cộng sản Triều Tiên và đảng Tân Dân hợp nhất thành đảng lao động Triều Tiên
Sự kiện > Tháng 9

8 tháng 9: Nước cộng hòa Bungaria thành lập.
11 tháng 9: Thông qua Hiến pháp đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa.
14 tháng 9: Ký kết Tạm ước.
24 tháng 9: Báo cáo Clifford-Elsey được trình bày cho Truman. Tài liệu này liệt kê những vi phạm thỏa thuận của Liên Xô với Hoa Kỳ
27 tháng 9: Nikolai Vasilevich Novikov "bức điện Novikov", trong đó, ông nói rằng Hoa Kỳ đang "đấu tranh cho uy quyền thế giới.
Sự kiện > Tháng 10

26 tháng 10: Chính phủ Quốc Dân đề xuất hòa đàm lần thứ 3 với đảng cộng sản Trung Quốc
Sự kiện > Tháng 11

4 tháng 11: Thành lập Tổ chức giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên hợp quốc (UNESCO).
9 tháng 11: Thông qua Hiến pháp đầu tiên của Việt Nam (Hiến pháp 1946)
15 tháng 11:
Hà Lan thừa nhận nền độc lập của Indonesia.
Quốc dân đại hội được tổ chức tại Nam Kinh
19 tháng 11: Afghanistan, Thụy Điển và Ireland gia nhập Liên hợp quốc.
Sự kiện > Tháng 12

11 tháng 12: Thành lập quỹ nhi đồng Liên Hợp Quốc.
12 tháng 12: Ban thường vụ Trung ương ra lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến.
18 tháng 12: Pháp ra tối hậu thư kêu gọi lực lượng tự vệ quân tại Hà Nội giải tán
19 tháng 12: Hồ Chí Minh ra lời kêu gọi Toàn quốc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược.
24 tháng 12: Thành lập nền cộng hòa thứ 4 tại Pháp.
Sinh

Ba đời Tổng thống Hoa Kỳ sinh năm 1946: Bill Clinton, George W. Bush và Donald Trump.
Tháng 1
1 tháng 1 – Lê Thụy Hải, cầu thủ kiêm huấn luyện viên Bóng đá người Việt Nam (m .2021)
5 tháng 1 – Diane Keaton, diễn viên Mỹ
19 tháng 1 – Dolly Parton, ca sĩ, diễn viên Mỹ
Tháng 2
5 tháng 2   Charlotte Rampling, diễn viên Anh
21 tháng 2 – Alan Rickman, nam diễn viên
26 tháng 2 - Ahmed Zewail, nhà hóa học người Mỹ gốc Ai Cập (m. 2016)
Tháng 3
9 tháng 3 - Triệu Thị Chơi, Nhà giáo Ưu tú, Nghệ nhân dân gian người Việt Nam (m .2021)
Tháng 4
30 tháng 4 - Monique Marie Eugene Baudot, Vợ phi hoàng Pháp cuối cùng của Bảo Đại (m .2021)
Tháng 5
7 tháng 5 - Michael Rosen, nhà thơ, nhà văn người Anh
Tháng 6
4 tháng 6 - Nguyễn Phúc Phương Thảo, con của Bảo Đại
11 tháng 6 - Lê Cung Bắc, đạo diễn, diễn viên, Nghệ sĩ Ưu tú người Việt Nam (m .2021)
14 tháng 6 – Donald Trump, Tổng thống thứ 45 và 47 của Mỹ
Tháng 7
1 tháng 7 - Đinh Văn Bồng, Thiếu tướng, là một sĩ quan cao cấp của Quân đội nhân dân Việt Nam (m. 2021)
6 tháng 7 – George W. Bush, Tổng thống thứ 43 của Mỹ
20 tháng 7 - Hoàng Vĩnh Giang, là một nhà hoạt động thể thao tại Việt Nam. (m .2021)
Tháng 8
19 tháng 8 – Bill Clinton, Tổng thống thứ 42 của Mỹ
Tháng 9
18 tháng 9 - Minh Sang, nghệ sĩ ưu tú, nghệ sĩ cải lương Việt Nam (m .2021)
Tháng 10
27 tháng 10 - Ivan Reitman, đạo diễn và nhà sản xuất phim người Canada gốc Tiệp Khắc. (m .2022)
Tháng 11
8 tháng 11 – Quỳnh Giao, ca sĩ người Việt Nam (m. 2014).
Tháng 12
2 tháng 12 - Huỳnh Thiện Hùng, Đại tá Việt Nam. (m .2022)
Mất

20 tháng 2 - Dương Văn Dương, Thiếu tướng Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (sinh 1900)
15 tháng 10 - Hermann Göring, chính trị gia người Đức (sinh 1893)
16 tháng 10 - Alfred Jodl, sĩ quan chỉ huy cao cấp của quân đội Đức Quốc xã (sinh 1890)
16 tháng 10 - Wilhelm Keitel, Thống chế, chỉ huy trưởng Bộ tư lệnh tối cao (OKW) của quân đội Đức Quốc xã (sinh 1882)
Giải Nobel

Vật lý - Percy Williams Bridgman
Hóa học - James B. Sumner, John Howard Northrop, Wendell Meredith Stanley
Y học - Hermann Joseph Muller
Văn học - Hermann Hesse
Hòa bình - Emily Greene Balch, John Mott
Ivan Reitman
USS Hovey (DD-208)

| --- | --- |
Tàu khu trục USS Hovey (DD-208)
Lịch sử
Hoa Kỳ
Tên gọi:  USS Hovey (DD-208)
Đặt tên theo:  Charles Hovey
Xưởng đóng tàu:  William Cramp & Sons
Đặt lườn:  18 tháng 8 năm 1918
Hạ thủy:  31 tháng 3 năm 1919
Người đỡ đầu:  Bà Louise F. Kautz
Nhập biên chế:  24 tháng 9 năm 1919
Tái biên chế:  20 tháng 2 năm 1930
Xuất biên chế:  1 tháng 2 năm 1923 5 tháng 12 năm 1945
Xếp lớp lại:  DMS-11, 19 tháng 11 năm 1940
Xóa đăng bạ:  8 tháng 1 năm 1946
Danh hiệu và phong tặng:  8 × Ngôi sao Chiến trận
Số phận:  Bị đánh chìm trong chiến đấu, 7 tháng 1 năm 1945
Đặc điểm khái quát
Lớp tàu:  Lớp tàu khu trục Clemson
Trọng tải choán nước:  1.215 tấn Anh (1.234 t) (tiêu chuẩn) 1.308 tấn Anh (1.329 t) (đầy tải)
Chiều dài:  314 ft 5 in (95,83 m)
Sườn ngang:  31 ft 9 in (9,68 m)
Mớn nước:  9 ft 10 in (3,00 m)
Động cơ đẩy:  2 × turbine hơi nước hộp số Westinghouse; 4 × nồi hơi 300 psi (2.100 kPa); 2 × trục; công suất 26.500 hp (19.800 kW)
Tốc độ:  35 kn (65 km/h)
Tầm xa:  4.900 nmi (9.070 km; 5.640 mi) ở tốc độ 15 hải lý trên giờ (28 km/h; 17 mph)
Số tàu con và máy bay mang được:  4 × xuồng đổ bộ LCP
Thủy thủ đoàn tối đa:  167 sĩ quan và thủy thủ
Vũ khí:  4 pháo 4 in (100 mm)/50 caliber; 1 × pháo 3 in (76 mm)/23 caliber; 12 × ống phóng ngư lôi 21 in (530 mm) (4×3)
USS Hovey (DD-208/DMS-11) là một tàu khu trục lớp Clemson được Hải quân Hoa Kỳ chế tạo vào cuối Chiến tranh Thế giới thứ nhất, trong Chiến tranh Thế giới thứ Hai được cải biến thành một tàu quét mìn cao tốc DMS-11 và phục vụ cho đến khi bị đánh chìm trong chiến đấu tại Philippines vào ngày 7 tháng 1 năm 1945. Nó là chiếc tàu chiến duy nhất của Hải quân Hoa Kỳ được đặt tên theo Thiếu úy Hải quân Charles Hovey (1885–1911).
Thiết kế và chế tạo

Hovey được đặt lườn vào ngày 18 tháng 8 năm 1918 tại xưởng tàu của hãng William Cramp & Sons ở Philadelphia, Pennsylvania. Nó được hạ thủy vào ngày 26 tháng 4 năm 1919, được đỡ đầu bởi Bà Louise F. Kautz, chị Thiếu úy Hovey; và được đưa ra hoạt động vào ngày 2 tháng 10 năm 1919 dưới quyền chỉ huy của Hạm trưởng, Trung tá Hải quân Stephen B. McKinney. Nó là một số ít tàu khu trục lớp Clemson được trang bị bốn khẩu pháo 4 inch Mk 14 nòng đôi; chúng bị tháo dỡ vào năm 1940.
Lịch sử hoạt động > Giữa hai cuộc thế chiến

Sau khi hoàn tất việc chạy thử máy tại vùng bờ biển Florida, Hovey khởi hành từ Newport, Rhode Island vào ngày 19 tháng 12 năm 1919 cùng với tàu chị em Chandler để đi Azores và Breast, Pháp để phục vụ như một tàu trạm. Nó khởi hành từ Dalmatia, Ý vào ngày 10 tháng 7 năm 1920 để làm nhiệm vụ cùng Lực lượng Hải quân Hoa Kỳ tại vùng biển Adriatic. Đi đến Constantinople vào ngày 12 tháng 7, nó sau đó viếng thăm các cảng Nga trong Hắc Hải như một tàu trạm cho đến ngày 17 tháng 12, khi nó lên đường đi Port Said, Ai Cập. Nó lên đường, đi qua kênh đào Suez và Ấn Độ Dương để nhận nhiệm vụ cùng Hạm đội Á Châu tại Cavite, Philippines. Hovey tiếp tục vụ vụ tại Viễn Đông cho đến khi nó lên đường quay trở về nhà, về đến San Francisco, California vào ngày 2 tháng 10 năm 1922, và được cho xuất biên chế tại San Diego vào ngày 1 tháng 2 năm 1923.
Hovey được cho nhập biên chế trở lại vào ngày 20 tháng 2 năm 1930 tại San Diego, California dưới quyền chỉ huy của Hạm trưởng, Trung tá Hải quân Stuart O. Greig. Sau khi hoàn tất chạy thử máy ngoài khơi San Diego và Mare Island, nó phục vụ chủ yếu như tàu huấn luyện cho quân nhân dự bị cho đến ngày 9 tháng 4 năm 1934, khi nó băng qua kênh đào Panama và đi đến New York vào ngày 31 tháng 5. Sau một giai đoạn huấn luyện và thực hành hạm đội ngoài khơi bờ biển New England và Florida, Hovey quay trở về San Diego vào ngày 9 tháng 11. Nó được đại tu tại Xưởng hải quân Mare Island, rồi tiếp tục phục vụ dọc theo vùng bờ Tây trong các hoạt động thực hành và tập trận Vấn đề Hạm đội tại vùng kênh đào và vùng biển Hawaii.
Lịch sử hoạt động > Thế Chiến II

Hovey được cải biến thành một tàu quét mìn cao tốc và được xếp lại lớp với ký hiệu lườn mới DMS-11 vào ngày 19 tháng 11 năm 1940. Sau khi được huấn luyện khẩn trương, nó khởi hành vào ngày 4 tháng 2 năm 1941 để nhận nhiệm vụ tại Trân Châu Cảng. Khi Nhật Bản bất ngờ tấn công Trân Châu Cảng vào ngày 7 tháng 12 năm 1941, nó đang cùng với tàu khu trục chị em Chandler hộ tống chống tàu ngầm cho tàu tuần dương Minneapolis trong một cuộc thực hành tác xạ cách 20 nmi (37 km) ngoài khơi Trân Châu Cảng. Chiếc tàu quét mìn lập tức đảm nhiệm tuần tra và hộ tống vận tải chung quanh Trân Châu Cảng cho đến ngày 20 tháng 5 năm 1942, khi nó hộ tống một đoàn tàu 20 chiếc đi San Francisco, đến nơi vào ngày 31 tháng 5. Nó quay trở lại Trân Châu Cảng vào giữa tháng 6, rồi lên đường vào ngày 10 tháng 7 cùng với tàu khu trục chị em Southard hộ tống cho chiếc Argonne để hướng đến khu vực Tây Nam Thái Bình Dương. Nó đi đến quần đảo Fiji vào ngày 23 tháng 7, và tham gia đội quét mìn trực thuộc Lực lượng Đổ bộ Nam Thái Bình Dương dưới quyền Chuẩn đô đốc Richmond K. Turner.
Lịch sử hoạt động > Thế Chiến II > Chiến dịch quần đảo Solomon

Trong trận Guadalcanal, cuộc tấn công đổ bộ đầu tiên của Đồng Minh trong một chuỗi các chiến dịch nhảy cóc lên các đảo, vào ngày 7 tháng 8, Hovey được giao nhiệm vụ bảo vệ các tàu vận tải, và ngay trước 08 giờ 00, nó chiếm lấy vị trí bắn phá để hỗ trợ cho việc đổ bộ lên phía Đông Gavutu. Các khẩu đội pháo duyên hải Nhật Bản nổ súng nhưng nhanh chóng bị hỏa lực chính xác của Hovey và các tàu hỗ trợ hỏa lực khác làm im tiếng. Sau đó nó cùng các tàu quét mìn khác làm nhiệm vụ quét mìn giữa Gavutu và Bungana. Sáng hôm sau, nó đi vào eo biển Lengo để giúp đánh trả cuộc tấn công của một liên đội máy bay ném bom-ngư lôi đối phương. Hỏa lực phòng không dày đặc của phía Đồng Minh đã buộc các máy bay Nhật phải phóng ngư lôi sớm, và vì vậy ở khoảng cách quá xa nên đợt tấn công hầu như không có hiệu quả.
Hovey tiếp tục các hoạt động chung quanh Guadalcanal trước khi rút lui về New Caledonia vào ngày 13 tháng 9 để tiếp liệu. Từ đây nó đi đến Samoa trước khi quay trở lại Ndeni, Santa Cruz cùng một đội trinh sát Thủy quân Lục chiến. Quay trở lại New Caledonia, nó khởi hành vào ngày 10 tháng 10, kéo theo hai tàu tuần tra-phóng lôi PT boat cùng 127 thùng xăng máy bay trên tàu để chuyển giao đến Tulagi hai ngày sau đó. Nó tiếp tục làm nhiệm vụ hộ tống vận tải giữa Guadalcanal và Espiritu Santo, cho đến khi quay về San Francisco vào ngày 19 tháng 4 năm 1943 để đại tu; và sau khi hoàn tất, nó rời Xưởng hải quân Mare Island cùng một đoàn tàu vận tải vào ngày 31 tháng 5 để đi New Caledonia, đến nơi vào ngày 10 tháng 8. Nó tiếp nối nhiệm vụ tuần tra và hộ tống vận tải cho đến ngày 30 tháng 10, khi nó gia nhập Lực lượng Đổ bộ III dưới quyền Chuẩn đô đốc Theodore S. Wilkinson cho cuộc đổ bộ lên mũi Torokina vào ngày 1 tháng 11 năm 1943. Trong một tuần lễ tiếp theo, lúc đang diễn ra cuộc chiếm đóng vịnh Nữ hoàng Augusta, nó hoạt động cùng với lực lượng đổ bộ, bảo vệ các tàu vận tải và quét mìn chuẩn bị.
Hovey tiếp tục nhiệm vụ hộ tống và bảo vệ tại khu vực quần đảo Solomon cho đến ngày 5 tháng 4 năm 1944, khi nó hộ tống cho chiếc di chuyển từ Tulagi đến Majuro, thuộc quần đảo Marshall. Nó quay trở lại Espiritu Santo vào ngày 11 tháng 4, và đến ngày 20 tháng 4 đã gia nhập Đơn vị Đặc nhiệm 34.9.3 dưới quyền Đại tá Hải quân Kane trên chiếc tàu sân bay hộ tống Petrof Bay để chuyển giao máy bay thay thế cho các tàu sân bay khác tại Manus. Đơn vị đặc nhiệm đã gặp gỡ Lực lượng Đặc nhiệm Tàu sân bay nhanh 58 để cung cấp máy bay thay thế cho các cuộc không kích đầu tiên xuống Truk. Tiếp tục đi đến đảo Florida, chiếc tàu khu trục lên đường quay về vùng bờ Tây, đi ngang qua Trân Châu Cảng và đến nơi vào ngày 31 tháng 5.
Lịch sử hoạt động > Thế Chiến II > Các chiến dịch Trung tâm Thái Bình Dương

Sau khi hoàn tất việc sửa chữa, Hovey khởi hành đi Trân Châu Cảng vào ngày 29 tháng 7, nơi nó trở thành soái hạm của Hải đội Quét mìn 2 dưới quyền Trung tá Hải quân W. R. Loud. Nó khởi hành từ cảng Purvis vào ngày 6 tháng 9 trong thành phần hộ tống chống tàu ngầm cho Đội Hỗ trợ Hỏa lực phía Tây dưới quyền Chuẩn đô đốc Jesse B. Oldendorf cho các hoạt động ở phía Nam Palaus. Sau khi quét mìn tại khu vực giữa các đảo Angaur và Peleliu và tại eo biển Kossol, nó làm nhiệm vụ tuần tra chống tàu ngầm tại khu vực vận chuyển ngoài khơi Peleliu. Sau đó nó gia nhập nhóm quét mìn và thủy âm trực thuộc đội tàu sân bay hộ tống dưới quyền Chuẩn đô đốc Thomas Sprague cho chiến dịch chiếm đóng Leyte từ ngày 17 đến ngày 25 tháng 10 năm 1944. Vào ngày 17 tháng 10, nó bắt đầu quét mìn mở đường cho các tàu vận chuyển cao tốc và tàu hỗ trợ hỏa lực tại lối tiếp cận bãi đổ bộ trên đảo Dinagat. Sau các hoạt động quét mìn khác giữa vịnh Looc và lối tiếp cận Tacloban-Dulag, nó rút lui về Manus vào ngày 25 tháng 10.
Lịch sử hoạt động > Thế Chiến II > Chiếm đóng Luzon

Trong vai trò soái hạm của đội quét mìn và thủy âm dưới quyền Trung tá Loud, Hovey khởi hành từ Manus vào ngày 23 tháng 12, và đi đến vịnh Leyte vào ngày 30 tháng 12. Nó lên đường vào ngày 2 tháng 1 năm 1945, tiến về phía Nam để đi qua eo biển Surigao và tiến vào biển Mindanao để hướng đến vịnh Lingayen, Luzon. Nhiều máy bay trinh sát đối phương đã quấy phá đoàn tàu trong đêm, nhưng không có cuộc tấn công nào cho đến sáng ngày 3 tháng 1.
Từ lúc đó trở đi, đoàn tàu liên tục chịu đựng các cuộc không kích nặng nề, đến mức Hovey phải áp dụng chính sách không nổ súng trừ khi bị tấn công trực tiếp, vì nó lo ngại sẽ tiêu phí hết đạn dược mang theo. Ở lối ra vào vịnh Lingayen lúc 08 giờ 00, các tàu quét mìn bị tấn công, và Hovey bắn rơi ngay một máy bay tấn công cảm tử kamikaze. Khi các con tàu quay mũi cho lượt quét mìn thứ hai, hai chiếc kamikaze khác tấn công vào hai con tàu ở cuối cột đội hình, đâm bổ vào Brooks và Long. Hovey giảm tốc độ và tiếp cận để trợ giúp Long, khi toàn bộ cầu tàu và sàn tàu của Long bốc cháy xen kẻ với những vụ nổ nhỏ từ hầm đạn phía trước và đạn dược. Do các vụ nổ và nguy cơ không kích, Hovey không thể cặp sát mạn, nhưng đã trải qua một giờ gần đó để vớt 149 người sống sót. Khi trời tối, các tàu quét mìn rút lui ra khỏi lối ra vào vịnh Lingayen.
Không có đợt tấn công nào khác cho đến 04 giờ 25 phút ngày 7 tháng 1, khi họ bắt được tín hiệu máy bay đối phương trên màn hình radar. Đến 04 giờ 50 phút, một máy bay bay thấp trên mặt nước từ mạn phải và bay ngang bên trên Hovey. Lát sau, một chiếc khác xuất hiện bên mạn trái và bị Chandler bắn chặn; tuy nhiên nó vẫn xoay xở bay thấp trên mặt nước và đâm vào mạn phải của Hovey và gây một đám cháy, tiếp nối ngay lập tức bởi một quả ngư lôi trúng vào mạn phải ở phòng động cơ phía sau. Điện và động lực bị mất ngay lập tức; con tàu bị vỡ làm đôi, phần đuôi tàu được giữ gần như cân bằng và bị ngập nước cho đến cấu trúc thượng tầng phía sau, trong khi phần mũi bị nghiêng 40° sang mạn phải và bị nhấc lên khỏi mặt nước. Hai phút sau, phần mũi nghiêng đến 90°,  nhấc thẳng đứng và chìm nhanh chóng ở độ sâu 54 sải (99 m), ở tọa độ 16°20′B 120°10′Đ﻿ / ﻿16,333°B 120,167°Đ﻿ / 16.333; 120.167. Hai mươi bốn thành viên thủy thủ đoàn đã thiệt mạng trong cuộc tấn công cùng với 24 người tử trận khác là những người sống sót của Long và Brooks. Những người sống sót được thiết giáp hạm USS West Virginia cứu vớt.
Phần thưởng

Hovey được tặng thưởng tám Ngôi sao Chiến trận do thành tích phục vụ trong Thế Chiến II.
Hà Thanh (ca sĩ)

Đối với các định nghĩa khác, xem Hà Thanh (định hướng).
| Hà Thanh |
| --- | --- |
Hà Thanh trước năm 1975
Thông tin nghệ sĩ
Tên khai sinh: Trần Kiêm Lục Hà
Tên gọi khác: Hà Thanh
Sinh: (1937-07-25)25 tháng 7, 1937 Thừa Thiên, Trung Kỳ, Đông Dương thuộc Pháp
Mất: 1 tháng 1, 2014(2014-01-01) (76 tuổi) Boston, Massachusetts, Hoa Kỳ
Thể loại: Nhạc tiền chiến Tình khúc 1954–1975
Hợp tác với: Nguyễn Văn Đông
Bài hát tiêu biểu: Hoa xuân Hải ngoại thương ca Cô nữ sinh Đồng Khánh Chiều mưa biên giới

Trần Kiêm Lục Hà (1937 – 2014) nghệ danh Hà Thanh, là một nữ ca sĩ Việt Nam thành danh ở Sài Gòn từ trước năm 1975.
Thân thế

Hà Thanh, sinh ngày 25 tháng 7 năm 1937 tại quê ngoại là làng An Đô, huyện Hương Trà, tỉnh Thừa Thiên, nguyên quán là Liễu Cốc Hạ, huyện Hương Trà (nay thuộc phường Hương Toàn, thị xã Hương Trà, thành phố Huế). Bà là con thứ tư trong một gia đình gia giáo có mười anh chị em và không ai theo con đường văn nghệ.
Hà Thanh là một người theo đạo Phật thuần thành, quy y với Đức Đệ Nhất Tăng Thống GHPGVNTN Đại Lão Hòa thượng Thích Tịnh Khiết với Pháp danh Tâm Tú và tham gia sinh hoạt Gia đình Phật tử Hương Từ tại Huế.
Ngày nhỏ,bà theo học Trường Nữ Trung học Đồng Khánh và đã hát trong chương trình Tiếng nói học sinh Quốc Học - Đồng Khánh trên Đài phát thanh Huế.
Sự nghiệp

Năm 1953, trong cuộc tuyển lựa ca sĩ do Đài phát thanh Huế tổ chức, Lục Hà khi đó mới 14 tuổi, do không đủ tuổi tham dự nên Lục Hà đã khai thêm 1 tuổi. Lục Hà đạt giải nhất với sáu nhạc phẩm rất khó, trong đó có bài "Dòng sông xanh" (tiếng Đức: An der schönen blauen Donau, nhạc của Johann Strauss II), và tên bài hát đó đã trở thành nghệ danh của bà, đó là Hà Thanh. Sau đó bà tiếp tục học và có đi hát cho Đài phát thanh Huế.
Năm 1963, trong chuyến vào thăm người em ở Sài Gòn bà thâu thanh cho hãng Sóng Nhạc, bà được nhạc sĩ Duy Khánh giới thiệu cho nhạc sĩ Mạnh Phát và Mạnh Phát giới thiệu rằng nhạc sĩ Nguyễn Văn Đông muốn gặp gỡ và mời bà đến hát với ban nhạc Tiếng thời gian. Phần trình bày ca khúc "Về mái nhà xưa" của bà khiến toàn ban nhạc hài lòng. Sau đó, bà lại về Huế. Không muốn để tài năng của Hà Thanh bị tàn phai, Nguyễn Văn Đông bèn viết thư mời bà trở vào Sài Gòn cộng tác với hãng dĩa Continental.
Năm 1965, Hà Thanh chính thức gia nhập sinh hoạt ca nhạc ở Sài Gòn. Bà trở thành một trong những giọng ca hàng đầu của Sài Gòn khi đó. Vào giữa thập niên 1960, tiếng hát Hà Thanh thường xuyên hiện diện trên các Đài phát thanh Sài Gòn, Quân đội, Tự Do, trong các chương trình Đại nhạc hội và bà không bao giờ đi hát phòng trà.Bà rất thành công với những nhạc phẩm của nhạc sĩ Nguyễn Văn Đông như Khúc tình ca hàng hàng lớp lớp, Chiều mưa biên giới, Phiên gác đêm Xuân, Hải ngoại thương ca...
Năm 1969, ca sĩ Hà Thanh là một trong những nghệ sĩ được chính phủ Việt Nam Cộng hòa cử sang biểu diễn tại Pháp. Ngoài ra bà còn trình bày nhiều nhạc phẩm tiền chiến nổi tiếng của Phạm Duy, Văn Cao, Đoàn Chuẩn, Hoàng Giác.
Bà cũng là nguồn cảm hứng để một số nhạc sĩ sáng tác nhạc tặng cho bà, như bài Nhớ nhau của Tuấn Khanh, Phạm Thế Mỹ với bài Áo lụa vàng.
Năm 1970, Hà Thanh kết hôn với Trung tá Bùi Thế Dung của Binh chủng Thiết giáp. Năm 1972, hai người có một con gái là Bùi Kim Huyên (hiện đang là 1 nha sĩ).
Sau năm 1975, chồng Hà Thanh đi học tập cải tạo. Năm 1984, bà cùng con gái được gia đình bảo lãnh sang định cư tại Boston, miền Đông Hoa Kỳ. Năm 1990, vợ chồng Hà Thanh sum họp nhưng tan vỡ hai năm sau đó. Tại hải ngoại, Hà Thanh không trình diễn thường xuyên, cô xuất hiện trên trung tâm Asia (Nha Trang) và trung tâm Thuý Nga (Hoa Xuân, Thương về xứ Huế) và có ghi âm một số CD Phật ca như Ngát hương đàm, Nhành dương cứu khổ,...Thỉnh thoảng cô còn hát thiện nguyện cho một số ngôi chùa ở Hoa Kỳ.
Sau một thời gian mắc bệnh ung thư máu, bà qua đời vào lúc 19h30' ngày 1 tháng 1 năm 2014, tại thành phố Boston, tiểu bang Massachusetts, Hoa Kỳ.
Danh sách băng, đĩa

Trong khoảng thời gian từ 1965 tới 1975 ở Sài Gòn, Hà Thanh thâu âm rất nhiều cho các hãng băng đĩa như Việt Nam, Sóng Nhạc, Shotguns, Trường Sơn, Continental/Premier, Sơn Ca,...
1985: Hải ngoại thương ca - Giáng Ngọc thực hiện, Trung Nghĩa hòa âm
1995: Chiều mưa biên giới - Giáng Ngọc, Lê Văn Thiện hòa âm
1995: Sầu mộng - Phạm Vũ
1999: Ngát hương đàm - Phật ca, Duy Cường hòa âm
2000: Chinh phụ ca - Giáng Ngọc, Lê Văn Thiện hòa âm
2003: Nhành dương cứu khổ - Phật ca, Trầm Tử Thiêng hòa âm
Các tiết mục trình diễn trên sân khấu hải ngoại > Trung tâm Asia

| STT | Tiết mục | Thể hiện với | Chương trình | Năm |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | Nha Trang (Minh Kỳ, Hồ Đình Phương) | Phương Thảo, Ngọc Lễ | ASIA 52 | 2006 |
Các tiết mục trình diễn trên sân khấu hải ngoại > Trung tâm Thúy Nga

| STT | Tiết mục | Thể hiện với | Chương trình | Năm |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | Hoa Xuân (Phạm Duy) | Solo | Paris By Night 85 | 2007 |
| 2 | Thương Về Xứ Huế (Minh Kỳ) | Hoàng Oanh | Paris By Night 91 | 2008 |
Đài Phương Trang

| Đài Phương Trang> Thông tin cá nhân |
| --- | --- |
Sinh: 
Tên khai sinh: Phạm Văn Tứ
Ngày sinh: 5 tháng 12, 1940 (84 tuổi)
Nơi sinh: Khu Sài Gòn - Chợ Lớn, Liên bang Đông Dương
 
Giới tính: nam
Quốc tịch:  Việt Nam
Dân tộc: Kinh
Nghề nghiệp: Nhạc sĩ

Sự nghiệp âm nhạc
Giai đoạn sáng tác: 1965-nay
Dòng nhạc: Nhạc vàng
Hãng đĩa: Continental
Hợp tác với: Ngọc Sơn Anh Thy  Thăng Long Vinh Sử
Ca khúc: "Người yêu cô đơn" "Hoa mười giờ" "Hai mùa Noel"
 
 
| module = Sự nghiệp âm nhạc
Ca sĩ trình bày thành công: Chế Linh Tuấn Vũ Giao Linh Sơn Tuyền
 
x • t • 
Đài Phương Trang (tên thật: Phạm Văn Tứ, sinh ngày 5 tháng 12 năm 1940) là một nhạc sĩ nhạc vàng người Việt Nam từ trước năm 1975. Ông là tác giả hoặc đồng tác giả của các ca khúc nổi tiếng như "Người yêu cô đơn", "Hoa mười giờ", "Hai mùa Noel",... Các nghệ danh khác là Thanh Viên, Phạm Vũ Anh Tứ, Phạm Tứ và Quang Tứ.