Norodom Ranariddh

| Norodom Ranariddh |
| --- | --- |
នរោត្ដម រណឫទ្ធិ


Thủ tướng thứ 35 của Campuchia
Nhiệm kỳ 2 tháng 7 năm 1993 – 6 tháng 8 năm 1997 4 năm, 35 ngày
Quốc vương: Norodom Sihanouk
Tiền nhiệm: Hun Sen
Kế nhiệm: Ung Huot
Chủ tịch Quốc hội Campuchia
Nhiệm kỳ 25 tháng 12 năm 1998 – 14 tháng 3 năm 2006 7 năm, 79 ngày
Thủ tướng: Hun Sen
Phó Chủ tịch: Heng Samrin Nguon Nhel
Tiền nhiệm: Chea Sim
Kế nhiệm: Heng Samrin
Chủ tịch Đảng Funcinpec
Nhiệm kỳ 19 tháng 1 năm 2015 – 28 tháng 11 năm 2021  9 năm, 264 ngày
Tiền nhiệm: Norodom Arunrasmy
Nhiệm kỳ Tháng 2 năm 1992 – 18 tháng 10 năm 2006
Tiền nhiệm: Nhiek Tioulong
Kế nhiệm: Keo Puth Rasmey
Chủ tịch Đảng Norodom Ranariddh
Nhiệm kỳ Tháng 11 năm 2006 – Tháng 10 năm 2008
Tiền nhiệm: Chức vụ thành lập
Kế nhiệm: Chhim Siek Leng
Nhiệm kỳ Tháng 12 năm 2010 – Tháng 8 năm 2012
Tiền nhiệm: Chhim Siek Leng
Kế nhiệm: Pheng Heng
Chủ tịch Đảng Cộng đồng và Nhân dân Hoàng gia
Nhiệm kỳ 16 tháng 3 năm 2014 – 17 tháng 1 năm 2015 307 ngày
Tiền nhiệm: Chức vụ thành lập
Kế nhiệm: Chức vụ bãi bỏ
Nghị sĩ Quốc hội Campuchia từ Kampong Cham
Nhiệm kỳ 2 tháng 7 năm 1993 – 12 tháng 12 năm 2006 13 năm, 163 ngày
 
Thông tin cá nhân
Sinh: (1944-01-02)2 tháng 1, 1944 Phnôm Pênh, Campuchia
Mất: 28 tháng 11 năm 2021(2021-11-28) (77 tuổi) Paris, Pháp
Đảng chính trị: FUNCINPEC (1983–2006; 2015–2021)
Đảng khác: Đảng Cộng đồng và Nhân dân Hoàng gia (2014–2015) Đảng Norodom Ranariddh (2006–2008; 2010–2012)
Phối ngẫu: Eng Marie Ouk Phalla (2010-2018)
Con cái: Norodom Chakravuth   Norodom Sihariddh   Norodom Rattana Devi   Norodom Sothearidh   Norodom Ranavong
Cha mẹ: Norodom Sihanouk Phat Kanhol
Alma mater: Đại học Provence
Nơi sống: Vương cung Campuchia
Website: Official website
Hoàng thân Norodom Ranariddh (2 tháng 1 năm 1944 – 28 tháng 11 năm 2021) là con trai cả của cựu Quốc vương Norodom Sihanouk của Campuchia và là anh em cùng cha khác mẹ với đương kim quốc vương Norodom Sihamoni. Ông cũng từng giữ chức Thủ tướng thứ nhất của Campuchia từ năm 1993 đến 1997, và sau đó là Chủ tịch Quốc hội Campuchia từ năm 1998 đến năm 2006.
Ranariddh đã tốt nghiệp Đại học Provence và bắt đầu sự nghiệp của mình với công việc của một nhà nghiên cứu và giảng dạy luật tại Pháp. Năm 1983, ông gia nhập FUNCINPEC và năm 1986 trở thành Tổng tham mưu trưởng kiêm Tổng tư lệnh của Armée nationale sihanoukiste (Quân đội quốc gia Sihanouk). Ranariddh trở thành Tổng thư ký của FUNCINPEC vào năm 1989 và chủ tịch của FUNCINPEC vào năm 1992. Khi FUNCINPEC giành chiến thắng trong cuộc tổng tuyển cử ở Campuchia năm 1993, chính đảng này đã thành lập một chính phủ liên minh với Đảng Nhân dân Campuchia, do hai vị thủ tướng đồng đứng đầu. Ranariddh trở thành Thủ tướng thứ nhất của Campuchia trong khi Hun Sen, người từ Đảng Nhân dân, trở thành Thủ tướng nhì. Với tư cách là Thủ tướng thứ nhất, Ranariddh đã thúc đẩy lợi ích kinh doanh ở Campuchia cho các nhà lãnh đạo từ các nước trong khu vực và thành lập Hội đồng Phát triển Campuchia.
Từ đầu năm 1996, quan hệ giữa Ranariddh và Hun Sen trở nên xấu đi khi Ranariddh phàn nàn về sự phân bổ quyền lực chính phủ không đồng đều giữa FUNCINPEC và CPP. Sau đó, cả hai nhà lãnh đạo đã tranh cãi công khai về các vấn đề như việc thực hiện các dự án xây dựng, ký kết hợp đồng phát triển bất động sản và liên minh đối thủ của họ với Khmer Đỏ. Vào tháng 7 năm 1997, một cuộc đụng độ lớn giữa quân đội liên kết riêng với FUNCINPEC và CPP đã diễn ra, buộc Ranariddh phải sống lưu vong. Tháng sau, Ranariddh bị loại khỏi chức vụ Thủ tướng thứ nhất.
Ông trở lại Campuchia vào tháng 3 năm 1998, và lãnh đạo đảng của mình trong cuộc tổng tuyển cử năm 1998 ở Campuchia. Khi FUNCINPEC thua CPP trong cuộc bầu cử, Ranariddh đã trở thành Chủ tịch Quốc hội vào tháng 11 năm 1998. Ông được coi là người kế vị tiềm năng ngôi vua của Sihanouk, cho đến năm 2001, ông từ bỏ mối quan tâm kế vị. Với tư cách là Chủ tịch Quốc hội, Ranariddh là một trong chín thành viên của hội đồng tôn vương, năm 2004 đã chọn Sihamoni làm người kế vị Sihanouk.
Vào tháng 3 năm 2006, Ranariddh từ chức Chủ tịch Quốc hội và vào tháng 10 năm 2006 bị cách chức Chủ tịch FUNCINPEC. Tháng sau, ông thành lập Đảng Norodom Ranariddh (NRP). Những lời buộc tội và một bản án tham ô đã khiến ông phải sống lưu vong một lần nữa. Ông trở lại Campuchia để được ân xá vào tháng 9 năm 2008 và rút lui khỏi chính trường. Từ năm 2010 đến năm 2012, ông đã cố gắng sáp nhập NRP của mình với FUNCINPEC không thành công. Năm 2014, ông thành lập Đảng Nhân dân Bảo hoàng (CRPP) tồn tại trong thời gian ngắn trước khi trở lại FUNCINPEC vào tháng 1 năm 2015. Sau đó, ông được bầu lại vào chức vụ chủ tịch FUNCINPEC.