Colombia

Bài này viết về quốc gia. Đối với sử dụng khác, xem Colombia (định hướng).
Đừng nhầm lẫn với  Columbia.
|  Cộng hòa Colombia  |
| --- | --- |
 Tên bản ngữ República de Colombia (tiếng Tây Ban Nha) 
   Quốc kỳ     Quốc huy  
 Tiêu ngữ: "Libertad y Orden" (tiếng Tây Ban Nha) "Tự do và Trật tự"

 Quốc ca: Himno Nacional de la República de Colombia (tiếng Tây Ban Nha) (tiếng Việt: "Quốc ca Cộng hòa Colombia")
 
Vị trí của Colombia (xanh)ở Nam Mỹ (xám)

Tổng quan
Thủ đô và thành phố lớn nhất:  Bogotá 4°35′B 74°4′T﻿ / ﻿4,583°B 74,067°T﻿ / 4.583; -74.067
Ngôn ngữ chính thức: Tiếng Tây Ban Nha Tiếng Anh là ngôn ngữ chính thức tại San Andrés, Providencia và Santa Catalina.
• Ngôn ngữ địa phương được công nhận: 68 ngôn ngữ bản địa
Sắc tộc (2018):  87% Da trắng/Blanco/Castizo hoặc Mestizo   7% Da đen   (bao gồm Mulatto);    4% Bản địa   2% Các nhóm khác 
Tên dân cư: Người Colombia
Chính trị
Chính phủ: Nhất thể tổng thống chế cộng hòa lập hiến

• Tổng thống : Gustavo Petro
• Phó Tổng thống : Francia Márquez
 
Lập pháp: Quốc hội
• Thượng viện: Thượng viện
• Hạ viện: Hạ viện
Lịch sử
Độc lập từ Tây Ban Nha

• Tuyên bố : 20 tháng 7 năm 1810
• Được công nhận : 7 tháng 8 năm 1819
• Phi quân sự hóa cuối cùng : 1886
• Hiến pháp hiện hành : 4 tháng 7 năm 1991
 
Địa lý
Diện tích:  
• Tổng cộng: 1,141,748 km2 (hạng 25) 440,831 mi2
• Mặt nước (%): 8,8 (hạng 17)
Dân số:  
• Ước lượng 2020: 50,372,424 (hạng 29)
• Mật độ: 42.23/km2 (hạng 173) 105,72/mi2
Kinh tế
GDP  (PPP): Ước lượng 2020
• Tổng số: 827.662 tỷ USD (hạng 31)
• Bình quân đầu người: 16,264 USD
GDP  (danh nghĩa): Ước lượng 2019
• Tổng số: 343.177 tỷ USD (hạng 32)
• Bình quân đầu người: 6,744 USD
Đơn vị tiền tệ: Peso (COP)
Thông tin khác
Gini? (2017):  49,7 cao
HDI? (2019):  0,767 cao · hạng 83
Múi giờ: UTC−5 (COT)
Cách ghi ngày tháng: nn.tt.nnnn (CE)
Giao thông bên: phải
Mã điện thoại: +57
Mã ISO 3166: CO
Tên miền Internet: .co
 ^ Mặc dù Hiến pháp Colombia quy định tiếng Tây Ban Nha (Castellano) là ngôn ngữ chính thức trong tất cả các lãnh thổ Colombia, các ngôn ngữ khác được sử dụng trong nước bởi các nhóm dân tộc – khoảng 68 ngôn ngữ – mỗi ngôn ngữ cũng là ngôn ngữ chính thức trong lãnh thổ của mình. Tiếng Anh cũng là ngôn ngữ chính thức trong quần đảo San Andrés, Providencia và Santa Catalina. ^ Giờ chính thức của Colombia được kiểm soát và phối hợp bởi Viện Đo lường Quốc gia. 
Colombia (IPA: [koˈlombja] Tập tin:Es-Colombia2.oga), tên chính thức là Cộng hòa Colombia (tiếng Tây Ban Nha: República de Colombia; IPA: [re'puβ̞lika ð̞e ko'lombja] Tập tin:Es-República de Colombia.oga) là một quốc gia tại Nam Mỹ. Colombia giáp Venezuela và Brasil về phía đông; giáp Ecuador và Peru về phía nam; giáp Đại Tây Dương phía bắc, qua Biển Caribe; và phía tây giáp Panama và Thái Bình Dương. Colombia là một nước lớn và đa dạng, lớn thứ 4 Nam Mỹ (sau Brasil, Argentina và Peru), với diện tích hơn gấp bảy lần New England; gấp đôi Pháp; chỉ nhỏ hơn một chút so với Arizona, California, Oregon và Washington cộng lại. với dân số 50 triệu người. Di sản văn hóa phong phú của Colombia phản ánh ảnh hưởng của các nền văn minh Amerindian khác nhau, định cư Châu Âu, nô lệ Châu Phi và nhập cư từ Châu Âu, Trung Đông và Đông Á. Tiếng Tây Ban Nha là ngôn ngữ chính thức của quốc gia, bên cạnh đó có hơn 70 ngôn ngữ được sử dụng.
Colombia đã có nhiều người dân bản địa sinh sống từ ít nhất 12.000 BCE, bao gồm Muisca, Quimbaya và Tairona. Người Tây Ban Nha đã hạ cánh đầu tiên tại La Guajira vào năm 1499 và vào giữa thế kỷ 16 thuộc địa của khu vực, thành lập Vương quốc mới của Granada, với Santafé de Bogotá là thủ đô của nó. Độc lập khỏi Đế quốc Tây Ban Nha đã đạt được vào năm 1819, với những gì ngày nay Colombia đang nổi lên là các tỉnh bang New Granada. Quốc gia mới đã thử nghiệm chủ nghĩa liên bang với tư cách là Liên minh Granadine (1858), và sau đó là Hoa Kỳ Colombia (1863), trước khi Cộng hòa Colombia cuối cùng được tuyên bố vào năm 1886. Panama tách ra vào năm 1903, dẫn đến biên giới hiện tại của Colombia. Bắt đầu từ những năm 1960, đất nước này đã phải chịu một cuộc xung đột vũ trang và bạo lực chính trị cường độ thấp không đối xứng, cả hai đều leo thang vào những năm 1990. Từ năm 2005, đã có sự cải thiện đáng kể về an ninh, ổn định và pháp trị, cũng như sự tăng trưởng và phát triển kinh tế chưa từng có.
Colombia là một trong mười bảy quốc gia đa dạng nhất thế giới và có mức độ đa dạng sinh học cao thứ hai trên thế giới. Lãnh thổ của nó bao gồm rừng nhiệt đới Amazon, vùng cao, đồng cỏ và sa mạc, và đây là quốc gia duy nhất ở Nam Mỹ có bờ biển và đảo dọc theo cả đại dương Đại Tây Dương và Thái Bình Dương. Colombia là thành viên của các tổ chức toàn cầu và khu vực lớn bao gồm Liên hợp quốc, WTO, OECD, OAS, Liên minh Thái Bình Dương, Cộng đồng Andean và Đối tác toàn cầu của NATO. Nền kinh tế đa dạng của nó là lớn thứ ba ở Nam Mỹ, với sự ổn định kinh tế vĩ mô và triển vọng tăng trưởng dài hạn thuận lợi.