stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Tiếng Salar
Hệ thống chữ viết

Người Salar chủ yếu sử dụng tiếng Trung cho mục đích viết trong khi sử dụng tiếng Salar để nói.
Tiếng Salar không có chữ viết chính thức, nhưng đôi khi nó được viết bằng chữ Ả Rập. Một số người Salar dùng chữ Latinh và một số người Salar khác không dùng chữ Latinh mà sử dụng chữ Hán để thay thế. Việc thiếu chữ viết chính thức đã khiến hầu hết người Salar sử dụng hệ thống chữ viết tiếng Trung Quốc.
Người trẻ Salar cũng đã bắt đầu sử dụng hệ chữ Salar dựa trên chính tả các ngôn ngữ Turk, được sử dụng khá phổ biến trên Internet. Có hai biến thể chính được sử dụng là TB30 và TB31. Chữ viết Ả Rập vẫn còn phổ biến với người Salar; các tài liệu tiếng Salar viết bằng chữ Ả Rập đã được phát hiện, có niên đại hàng thế kỷ.
Grigory Potanin đã sử dụng bảng chữ cái Kirin để ghi lại bảng thuật ngữ về tiếng Salar, tiếng Tây Yugur và tiếng Đông Yugur trong cuốn sách tiếng Nga năm 1893 của ông Тангутско-Тибетская окраина Китая и Центральная Монголія: путешествіе với sự hỗ trợ của Vasily Radlov.
William Woodville Rockhill đã tạo một bảng chú giải thuật ngữ tiếng Salar trong cuốn sách Diary of a Journey through Mongolia and Tibet in 1891 and 1892 (hoàn thiện năm 1894) bằng cách sử dụng bảng chữ cái Latinh dựa trên hệ thống Latinh hóa Wade–Giles được sử dụng cho tiếng Trung Quốc.
Hệ thống chữ viết > TB30

Aa Bb Cc Çç Dd Ee Ff Gg
Ğğ Hh İi Iı Kk Ll Mm Nn Ññ
Oo Öö Pp Qq Rr Ss Şş Tt
Uu Üü Yy Vv Zz
José Luis Rodríguez Zapatero

| José Luis Rodríguez Zapatero |
| --- | --- |


Thủ tướng Tây Ban Nha
Nhiệm kỳ 17 tháng 4 năm 2004 – 21 tháng 12 năm 2011 7 năm, 248 ngày
Quân chủ: Juan Carlos I
Phó Tổng thống: María Teresa Fernández de la Vega (thứ nhất) Pedro Solbes (thứ hai)
Tiền nhiệm: José María Aznar
Kế nhiệm: Mariano Rajoy
Lãnh đạo phe đối lập trong Quốc hội
Nhiệm kỳ 01 tháng 7 năm 2000 – 17 tháng 4 năm 2004 3 năm, 291 ngày
Tổng thống: José María Aznar López
Tiền nhiệm: Joaquín Almunia
Kế nhiệm: Mariano Rajoy
 
Thông tin cá nhân
Sinh: 4 tháng 8, 1960 (64 tuổi) Valladolid, Valladolid, Castile và León, Tây Ban Nha
Đảng chính trị: Đảng Công nhân Xã hội Tây Ban Nha
Phối ngẫu: Sonsoles Espinosa
José Luis Rodríguez ZapateroTập tin:Es-José Luís Rodríguez Zapatero.oga (/xo'se lu'is ro'ðɾigeθ θapa'teɾo/) (sinh ngày 4 tháng 8 năm 1960), được biết đến nhiều hơn qua họ đệm Zapatero của ông, là Thủ tướng Tây Ban Nha. Đảng do ông lãnh đạo, Đảng Công nhân Xã hội Tây Ban Nha, đã dành thắng lợi trong cuộc tổng tuyển cử vào ngày 14 tháng 3 năm 2004 và một cuộc bầu cử khác vào ngày 9 tháng 3 năm 2008. Những hành động đầu tiên của chính phủ đầu tiên của ông bao gồm rút quân đội Tây Ban Nha ra khỏi Iraq, một cuộc thương lượng gây tranh cãi với nhóm ly khai vũ trang ETA, thành lập Tòa án Bạo hành Phụ nữ Tây Ban Nha, luật pháp hóa hôn nhân cùng giới và một chương trình ân xá cho dân nhập cư không giấy tờ.
Jharia Khas

| Jharia Khas |
| --- | --- |
Jharia Khas
Quốc gia:  Ấn Độ
Bang: Jharkhand
Dân số (2001)
 • Tổng cộng: 19,808
Múi giờ: UTC+05:30
Jharia Khas là một thị trấn thống kê (census town) của quận Dhanbad thuộc bang Jharkhand, Ấn Độ.
Nhân khẩu

Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Jharia Khas có dân số 19.808 người. Phái nam chiếm 55% tổng số dân và phái nữ chiếm 45%. Jharia Khas có tỷ lệ 54% biết đọc biết viết, thấp hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 64%, và tỷ lệ cho phái nữ là 43%. Tại Jharia Khas, 17% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.
Yakutsk

| Yakutsk Якутск> Chuyển tự khác |
| --- | --- |
 • Sakha: Дьокуускай
 
 
Trung tâm Yakutsk nhìn từ trên cao
  Hiệu kỳ Huy hiệu
Vị trí của Yakutsk 
YakutskVị trí của Yakutsk
Quốc gia: Nga
Chủ thể liên bang: Cộng hòa Sakha
Thành lập: 25 tháng 9 năm 1632
Chính quyền
 • Thành phần: Hội đồng Okrug
 • Đứng đầu: Yury Zabolev
Diện tích
 • Tổng cộng: 128 km2 (49 mi2)
Độ cao: 95 m (312 ft)
Dân số 
 • Ước tính (2018): 311.760
Địa vị hành chính
 • Thủ phủ của: Cộng hòa Sakha
 
Múi giờ: UTC+9
Mã bưu chính: 677xxx
Mã điện thoại: 4112
Thành phố kết nghĩa: Fairbanks, Changwon, Cáp Nhĩ Tân, Murayama, Yellowknife, Vaughan
Ngày lễ: Chủ nhật thứ hai của tháng 9
Thành phố kết nghĩa: Fairbanks, Changwon, Cáp Nhĩ Tân, Murayama, Yellowknife, Vaughan
Mã OKTMO: 98701000001
Website: www.yakutsk-city.ru
Yakutsk (phiên âm tiếng Việt: I-a-cút; tiếng Nga: Якутск, IPA: [jɪˈkutsk]; Tiếng Yakut: Дьокуускай,   J̌okuuskay ; /ɟokuːskaj/) là một thành phố ở vùng Viễn Đông nước Nga, nằm cách khoảng 450 km (280 dặm) về phía nam Vòng Bắc cực. Đây là thủ phủ của Cộng hòa Sakha và là một cảng lớn trên sông Lena. Nơi đây có sân bay Yakutsk cũng như sân bay nhỏ hơn Magan. Thành phố này có dân số hơn 355.443 người (2021).
Yakutsk, với nhiệt độ trung bình −8,8 °C (16,2 °F), là thành phố lạnh thứ hai với hơn 100.000 cư dân trên thế giới sau Norilsk, mặc dù Yakutsk trải qua nhiệt độ lạnh hơn vào mùa đông. Yakutsk cũng là thành phố lớn nhất nằm trong vùng đóng băng vĩnh cửu liên tục và là một trong những thành phố lớn nhất không thể đến được bằng đường bộ.
Từ nguyên

Thành phố được thành lập vào năm 1632 bởi người Cossack và ban đầu được gọi là nhà tù Lensky hoặc nhà tù Yakutsk. Phiên bản từ nguyên đầu tiên đến từ tên thủy âm "Lena", phiên bản thứ hai, từ "Yakutia", cuối cùng trở thành phiên bản chính được sử dụng. Năm 1708, nơi đây được nâng lên hạng thành phố với tên gọi Yakutsk.
Lịch sử

Người Yakut, còn được gọi là người Sakha, di cư đến khu vực thuộc thành phố ngày nay vào thế kỷ 13 và 14 từ các vùng khác của Siberia. Khi họ đến, họ sống chung với những người Siberia bản địa khác trong khu vực. Yakutsk được thành lập như là một ostrog (pháo đài) Pyotr Beketov năm 1632 và trở thành khu định cư mới của Nga. Năm 1639, nó đã trở thành trung tâm của một voyevodstvo. Voivode Yakutsk nhanh chóng trở thành cơ quan quan trọng nhất của Nga trong khu vực và chỉ đạo mở rộng về phía đông và phía nam. Yakutsk chưa được phát triển thành một thành phố cho đến khi người ta phát hiện các trữ lượng lớn khoáng sản vàng trong những năm 1880 và năm 1890. Những trữ lượng này đã phát triển rộng rãi trong giai đoạn công nghiệp dưới thời Joseph Stalin. Ngoài ra, sự tăng trưởng nhanh chóng của các trại lao động cưỡng bức ở Siberia cũng là một yếu tố quan trọng kích thích sự phát triển của Yakutsk.
Hành chính

Yakutsk là thủ phủ của Cộng hòa Sakha. Về hành chính, Yakutsk được phân loại là thành phố trực thuộc thẩm quyền nước cộng hòa. Về mặt hành chính, cùng với khu định cư Zhatay và bốn địa phương nông thôn, nó được kết hợp như Thành phố Yakutsk có tầm quan trọng của nước Cộng hòa, một đơn vị hành chính với một vị thế bình đẳng với các huyện. Là một bộ phận của thành phố, Yakutsk và mười một địa phương nông thôn được hợp nhất thành Yakutsk Urban Okrug. Khu định cư của Zhatay không phải là một phần của Yakutsk Urban Okrug và được kết hợp độc lập với tên Zhatay Urban Okrug.
| Thị trấn / Thành phố | Dân số | Nam | Nữ | Các địa phương có thẩm quyền |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Thành phố Yakutsk  (Якутск) | 285,023 | 135,085 (47.4%) | 149,938 (52.6%) |  Thành phố Yakutsk  selo of Magan  selo of Namtsyr  selo of Staraya Tabaga  selo of Tabaga |
| Khu định cư đô thị | Dân số | Nam | Nữ | Các địa phương có thẩm quyền |
| Zhatay Urban Okrug (Жатай) | 9,504 | 4,624 (48.7%) | 4,880 (51.3%) |  Khu định cư đô thị Zhatay |
| Khu định cư nông thôn | Dân số | Nam | Nữ | Địa phương nông thôn có thẩm quyền* |
| Tulagino-Kildemsky Nasleg (Тулагино-Кильдемский) | 4,031 | 2,050 (50.9%) | 1,981 (49.1%) |  selo of Tulagino  selo of Kapitonovka  selo of Kildyamtsy  selo of Syrdakh |
| Khatassky Nasleg (Хатасский) | 6,610 | 3,238 (49.0%) | 3,372 (51.0%) |  selo of Khatassy  selo of Vladimirovka  selo of Prigorodny |
Divisional source:

Population source:

*Administrative centers are shown in bold
Nhân khẩu

| Năm | Số dân | ±% năm |
| --- | --- | --- |
| 1897  | 6.535 | —     |
| 1926  | 10.558 | +1.67% |
| 1939  | 52.882 | +13.19% |
| 1959  | 74.330 | +1.72% |
| 1970  | 107.617 | +3.42% |
| 1979  | 152.368 | +3.94% |
| 1989  | 186.626 | +2.05% |
| 2002  | 210.642 | +0.94% |
| 2010  | 269.601 | +3.13% |
| 2021  | 355.443 | +2.54% |
Source: Census data
Theo kết quả của cuộc điều tra dân số năm 2021, dân số của Yakutsk là 355.443 người trong thành phố và 372.928 người trong khu vực đô thị của thành phố, chiếm một phần ba tổng dân số của Cộng hòa Sakha.
| Nhóm dân tộc | Dân số | Phầm trăm |
| --- | --- | --- |
| Người Yakut | 139,500 | 50.6% |
| Người Nga | 105,790 | 38.4% |
| Người Ukraina | 3,758 | 1.4% |
| Người Kyrgyz | 2,995 | 1.1% |
| Người Evenk | 2,851 | 1.0% |
| Khác | 20,859 | 7.6% |
Kinh tế

Hoạt động kinh tế chính bắt nguồn từ các hoạt động khai thác trong khu vực, đặc biệt là than, vàng và kim cương, với nhiều công ty khai thác đã đặt trụ sở tại thành phố.
Các mặt hàng xuất khẩu chính của Yakutia là kim cương và than đá. Cộng hòa Sakha đã xuất khẩu 5,55 tỷ USD vào năm 2021, đứng thứ 20 trong tổng số 85 đơn vị hành chính của Nga. Nhập khẩu chủ yếu là máy móc và thiết bị cơ khí. Cũng trong năm 2021, Yakutia đã nhập khẩu 180 triệu đô la, trở thành nhà nhập khẩu lớn thứ 64 trong số 85 đơn vị hành chính khác ở Nga. Hầu hết hàng nhập khẩu và xuất khẩu của nó đến từ Trung Quốc.
Hãng hàng không Yakutia Airlines có trụ sở chính trong thành phố.
Việc dòng sông Lena tan băng vào mùa hè giúp nhiều tàu thuyền khác nhau đi lại trên sông, bao gồm các tàu du lịch đi ngược dòng đến công viên cột thiên nhiên Lena, và các tour du lịch xuôi dòng tham quan những cảnh quan ngoạn mục ở vùng hạ lưu và đồng bằng Lena, bao gồm khu bảo tồn động vật hoang dã Châu thổ sông Lena.
Văn hóa

Có một số nhà hát ở Yakutsk, bao gồm nhà hát kịch Nga, được đặt theo tên của A. S. Pushkin, nhà hát Sakha, được đặt theo tên của P. A. Oiyunsky; Nhà hát Khán giả trẻ Suorun Omoloon; và nhà hát-học viện quốc gia Opera và múa ba lê, được đặt theo tên của D. K. Sivtsev.
Thành phố cũng có một số bảo tàng lớn như bảo tàng mỹ thuật quốc gia Sakha; bảo tàng văn hóa và lịch sử địa phương, được đặt theo tên của E. Yaroslavsky, một bảo tàng nghiên cứu loài voi ma mút, và một bảo tàng duy nhất trên thế giới nghiên cứu chuyên sâu về hiện tượng tầng đất đóng băng vĩnh cửu.
Lễ hội mùa hè Ysyakh hàng năm diễn ra vào cuối tuần của tuần cuối tháng 6. Các lễ hội hạ chí truyền thống Yakut bao gồm lễ kỷ niệm sự hồi sinh và đổi mới của thiên nhiên, mùa màng và bắt đầu một năm mới. Nó được đi kèm với các nghi lễ và lễ hội quốc gia Yakut, nhảy dân gian, đua ngựa, ca hát dân ca Yakut, ẩm thực quốc gia, và những cuộc thi đấu trong các môn thể thao Yakut truyền thống.
Có một nhà hát nhạc punk địa phương ở Yakutsk, với nhiều ban nhạc.
Thành phố có một ngành công nghiệp điện ảnh ngày càng sôi động đã được quốc tế công nhận trong những năm gần đây nhờ phong cách độc đáo và cách các nhà làm phim khắc họa khu vực và con người nơi đây. Ngành công nghiệp điện ảnh khu vực được đặt biệt danh là "Sakhawood".
Người dân ở Yakutsk thường mặc quần áo ấm có chất liệu rất mềm và xù, và để đối phó với thời tiết cực lạnh, họ dành phần lớn thời gian trú ẩn trong nhà nơi có hệ thống sưởi ấm áp, điều này được cho là sẽ làm giảm tỷ lệ tử vong trong mùa đông so với mùa đông ở những vùng ôn hòa hơn trên thế giới.
Giao thông

Yakutsk là một điểm đến của xa lộ Lena. Tuy nhiên, việc kết nối thành phố với xa lộ này chỉ có thể thực hiện bằng phà vào mùa hè hoặc vào mùa đông bằng cách lái xe trực tiếp qua sông Lena đã đóng băng, vì Yakutsk nằm hoàn toàn trên bờ phía tây của dòng sông, và không có cây cầu nào ở Cộng hòa Sakha băng qua Lena. Con sông không thể băng qua trong thời gian dài hàng năm khi lớp băng không đủ dày để hỗ trợ giao thông, hoặc khi mực nước quá cao và dòng sông bị xáo trộn bởi lũ lụt trong mùa xuân. Xa lộ kết thúc bên bờ phía đông của Lena ở Nizhny Bestyakh (Нижний Бестях), một khu định cư kiểu đô thị với khoảng 4000 người. Yakutsk được kết nối với Magadan bằng đường cao tốc Kolyma.
Một dự án xây dựng cây cầu xa lộ băng qua sông Lena ở Okrug đã được phê duyệt bởi tổng thống Vladimir Putin vào ngày 9 tháng 11 năm 2019. Dựa trên một thiết kế được đệ trình vào năm 2008, cây cầu mới sẽ dài hơn 3 km (1,9 mi) và sẽ được xây dựng ngược dòng 40 km (25 mi) tại Tabaga, nơi dòng sông hẹp lại và nó không tạo ra một khu vực ngập lụt rộng lớn vào mùa xuân. Chi phí xây dựng cây cầu và 10,9 km (6,8 mi) đường tiếp cận ước tính khoảng 63,7 tỷ Rúp, trong đó khoản trợ cấp 54,2 tỷ Rúp sẽ được cung cấp, phần còn lại có nguồn gốc từ các nhà đầu tư. Cây cầu sẽ không thu phí đối với ô tô, nhưng vẫn thu phí đối với xe tải. Kể từ mùa hè năm 2022, dự án vẫn chưa bắt đầu khởi công.
Cây cầu ban đầu được dự kiến ​​là một cây cầu mà đường sắt và đường bộ được sử dụng kép, do đó, tuyến đường sắt Amur Yakutsk, tuyến đường sắt Bắc Nam được mở rộng từ phía nam, có thể kết nối thành phố với tuyến đường chính đông-tây Baikal Amur. Tuyến đường sắt đã đến khu định cư của Nizhny Bestyakh, trên bờ đối diện của Lena từ Yakutsk, vào tháng 11 năm 2011.
Việc hoàn thành vào năm 2019 của một tuyến đường sắt mới đến bờ phía đông của Lena đã tạo điều kiện để các dịch vụ đường sắt chở khách giữa Yakutsk và phần còn lại của Nga được thực hiện.
Yakutsk cũng được kết nối với các khu vực khác của Nga bằng sân bay Yakutsk.
Giáo dục và nghiên cứu

Đại học Liên bang Đông Bắc M.K.Ammosov nằm trong thành phố. Ngoài ra còn có một chi nhánh của Viện Hàn lâm Khoa học Nga, bao gồm, trong số những thứ khác, Viện Nghiên cứu Vật lý học, điều hành lắp đặt Vòi hoa sen Không khí Mở rộng Yakutsk (một trong những mảng máy dò tia vũ trụ lớn nhất trên thế giới), và Viện nghiên cứu địa chất đóng băng Melnikov, được phát triển với mục đích giải quyết các vấn đề nghiêm trọng và tốn kém liên quan đến việc xây dựng các tòa nhà trên tầng đất đóng băng vĩnh cửu. Vào năm 2020, với sự nóng lên toàn cầu làm tan băng mặt đất, viện đang đo tốc độ tan băng của lớp băng vĩnh cửu, ảnh hưởng đến thành phố cũng như khí hậu.
Ở cấp tiểu học và trung học, thành phố có một số trường liên kết của UNESCO, bao gồm Đại học Sakha-Thổ Nhĩ Kỳ, Trường Sakha-Pháp, Trường Sakha-Hàn Quốc và Trường số 16.
Hình ảnh

Quảng trường Oyuunskyt.
Sông Lena ở Yakutsk
Tháp ostrog, hay pháo đài ở Yakutsk được xây năm 1683
Phố Kulakovsky về đêm
<centre>Nhà thờ Chính thống giáo Yakutsk về đêm.
Thành phố kết nghĩa

Changwon, Hàn Quốc
Fairbanks, Alaska, Hoa Kỳ
Darmstadt, Đức
Cáp Nhĩ Tân, Hắc Long Giang, Trung Quốc
Murayama, Yamagata, Nhật Bản
Olympia, Hy Lạp
Yellowknife, Các Lãnh thổ Tây Bắc, Canada
Vaughan, Ontario, Canada
Liên kết

Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về .
First social network of Yakutsk city Lưu trữ 2021-02-09 tại Wayback Machine
Sakha life
Flickr photos tagged Yakutsk
Yakutsk State University
Lena Pillars Lưu trữ 2008-07-02 tại Wayback Machine at Natural Heritage Protection Fund
Some photos of Yakutsk (tiếng Nga)
Yakutsk past and present Lưu trữ 2008-04-11 tại Wayback Machine: a photo gallery at the Ministry of Construction of the Sakha Republic website (tiếng Nga)
Yakutsk at AskYakutia.com
Yakutsk at eYakutia - English Yakutia Lưu trữ 2011-12-12 tại Wayback Machine
Kate Marsden rời Yakutsk năm 1891
Ngân hàng Nga-châu Á ở Yakutsk
Nhà thờ Chính thống giáo Yakutsk
Xe buýt ở Yakutsk
Một góc Yakutsk nhìn từ khu vực Viện địa lý
Ngân hàng Thái Lan

| --- | --- |
 Con dấu Siam Devadhiraj, Thần hộ mệnh của Thái Lan cầm túi tiền và vương trượng  Cung điện Bang Khun Phrom
Trụ sở chính: Phra Nakhon, Bangkok, Thái Lan
Tọa độ: 13°46′08″B 100°30′03″Đ﻿ / ﻿13,7689°B 100,5009°Đ﻿ / 13.7689; 100.5009
Thành lập: Ngày 28 tháng 4 năm 1942 (pháp lý) Ngày 10 tháng 12 năm 1942 (bắt đầu hoạt động)
Thống đốc: Sethaput Suthiwartnarueput
Quốc gia: Vương quốc Thái Lan
Tiền tệ: Baht Thái THB (ISO 4217)
Vốn dự trữ: US$243,49 tỉ (2023)
Tỷ giá hối đoái: 2,5%
Website: www.bot.or.th 
Ngân hàng Thái Lan (tiếng Thái: ธนาคารแห่งประเทศไทย, phát âm tiếng Thái: [Thơ-nakha-hèng Prathẹt Thay]) là ngân hàng trung ương của Vương quốc Thái Lan.
Ngân hàng Thái Lan bắt đầu hoạt động ngày 10 tháng 12 năm 1942. Ban lãnh đạo ngân hàng này gồm một thống đốc và 4 phó thống đốc.
Tarisa Watanagase đã được bổ nhiệm làm thống đốc vào ngày 17 tháng 10 năm 2006, thay thế Pridiyathorn Devakula, người đã trở thành bộ trưởng tài chính.
Vai trò của ngân hàng này  Lưu trữ 2008-04-09 tại Wayback Machine:
Đẩy mạnh sự ổn định và ban hành trình bày chính xác các chính sách tiền tệ.
Xúc tiến sự ổn định của các thể chế và giám sát các thể chế tài chính.
Cung cấp các điều kiện thuận lợi về nghiệp vụ ngân hàng và kiến nghị các chính sách kinh tế cho chính phủ.
Cung cấp các điều kiện thuận lợi cho các thể chế tài chính.
Quản lý dự trữ ngoại hối của quốc gia.
In và phát hành giấy bạc.
Kể từ tháng 5 năm đã theo đuổi mục tiêu kiểm soát lạm phát, hơn là tổng lượng tiền tệ lưu thông, trong việc thiết lập chính sách tiền tệ. Mục tiêu lạm phát của ngân hàng này hiện nay là 0%-3,5%.
Lãi suất được quyết định bởi Ủy ban Chính sách Tiền tệ, bao gồm 3 quan chức từ Ngân hàng Thái Lan và 4 chuyên gia từ bên ngoài.
Hương Thủy (ca sĩ)

Đối với các định nghĩa khác, xem Hương Thủy (định hướng).
| Hương Thủy |
| --- | --- |

Thông tin cá nhân
Sinh: 
Tên khai sinh: Nguyễn Hương Thủy
Ngày sinh: 20 tháng 8, 1974 (50 tuổi)
Nơi sinh: Long Hồ, Vĩnh Long, Việt Nam Cộng hòa
 
Giới tính: nữ
Quốc tịch:  Hoa Kỳ  Việt Nam
Nghề nghiệp: ca sĩ

Sự nghiệp âm nhạc
Dòng nhạc: Vọng cổ Nhạc quê hương Nhạc vàng
Nhạc cụ: Giọng hát
Hãng đĩa: Thúy Nga
Hợp tác với: Mạnh Quỳnh Tâm Đoan Như Quỳnh
 
 
x • t • 
Hương Thủy (sinh ngày 20 tháng 8 năm 1974) là một nữ ca sĩ người Mỹ gốc Việt. Cô nổi tiếng trong cộng đồng Việt kiều với dòng nhạc dân ca, cải lương và nhạc quê hương.
Thân thế cuộc đời

Cô tên thật là Nguyễn Hương Thủy, sinh ngày 20 tháng 8 năm 1974, tại Cần Thơ. Cô là con gái duy nhất trong gia đình gồm 1 anh và 2 em trai.
Hầu hết thời gian lớn lên của cô là ở huyện Long Hồ, tỉnh Vĩnh Long, với một thời thơ ấu vất vả[cần dẫn nguồn]. Cô từng có thời gian vào sống trong chùa Long Bình Tự (Vĩnh Long), điều đó cũng ảnh hưởng đến sự sùng kính Phật giáo của cô sau này.
Mặc dù vậy, cuộc sống trong chùa không ngăn cản được ước mơ ca hát của cô. Cô từng trốn chùa đi thi và đỗ á khoa vào trường Nghệ thuật Sân khấu 2 (nay là trường Đại học Sân khấu – Điện ảnh Thành phố Hồ Chí Minh). Nhờ tài năng ca múa thiên bẩm nên cô đã phấn đấu vươn lên qua con đường nghệ thuật này.[cần dẫn nguồn]
Sau khi tốt nghiệp, cô từng tham gia nhiều cuộc thi về cải lương, dân ca và đã đạt được nhiều giải thưởng lớn. Đến năm 1995, cô đoạt huy chương vàng cuộc thi cải lương Bông Lúa Vàng với bài vọng cổ Về quê ngoại. Cũng trong năm đó, cô được mời hợp tác trong Đoàn ca múa nhạc Bông Sen dự thi ca múa nhạc toàn quốc và đoạt huy chương bạc. Năm 1998, cô tham gia nhóm hát dân ca Phù Sa (gồm 3 thành viên: Quỳnh Hoa, Hương Thủy, Ngọc Loan). Năm 1999, cô dự thi cuộc thi Tiếng hát dân ca toàn quốc và đoạt giải nhất.
Năm 2003, cô rời nhóm và sang Hoa Kỳ định cư tại miền Nam California. Tại Mỹ, cô được một người quen giới thiệu tham gia và nhanh chóng trở thành một trong những ca sĩ trụ cột của Trung tâm Thúy Nga. Cô xuất hiện lần đầu tiên trong chương trình Paris by Night 72: Tiếng hát từ nhịp tim và sau đó gắn bó với loạt chương trình Paris by Night trong cả thể loại dân ca và hài kịch. Năm 2008, cô tham dự cuộc thi Paris By Night 93: Celebrity Dancing - Khiêu vũ với các ngôi sao và đoạt liền một lúc 2 giải: Huy chương vàng (do Ban giám khảo bình chọn) và Giải tiến bộ (dành cho thí sinh có nhiều cố gắng và tiến bộ nhất).
Cô cũng từng tham gia diễn xuất trong 4 cuốn DVD phim cải lương Gia tài của mẹ 2005, Nửa đời hương phấn 2006, Lá sầu riêng 2007 và Bến đợi 2014, phỏng theo những vở cải lương nổi tiếng trước 1975, do trung tâm Thúy Nga thực hiện và phát hành.
Các CD album đã phát hành > Vol. 1: Thương nhớ cậu hai (TNCD 340, 2004)

Thương nhớ cậu hai - Hương Thủy
Tân cổ: Phương trời xứ lạ - Hương Thủy, Mạnh Quỳnh
Hành trình trên đất phù sa - Hương Thủy, Tâm Đoan
Tân cổ: Ai khổ vì ai - Hương Thủy
Bẽ bàng bướm đậu mù u - Hương Thủy
Hồn quê - Hương Thủy
Vọng cổ: Lấy chồng xa - Hương Thủy
Nhà anh! Nhà em! - Hương Thủy, Quang Lê
Nhớ ai buông tiếng thở dài - Hương Thủy
Tân cổ: Đàn sáo Hậu Giang - Hương Thủy, Mạnh Quỳnh
Hoài niệm cố hương - Hương Thủy
Bonus VCD: Thương nhớ cậu hai - Hương Thủy
Các CD album đã phát hành > Vol. 2: Thương thầm (TNCD 376, 2006)

Em về miệt thứ - Hương Thủy
Ngẫu hứng ru con - Hương Thủy
Vọng cổ: Mẹ vẫn đợi con về - Hương Thủy, Ngọc Đan Thanh
Bóng dáng mẹ hiền - Hương Thủy
Tân cổ: Ra giêng anh cưới em - Hương Thủy, Châu Thanh
Tân cổ: Cưới em - Hương Thủy, Mạnh Quỳnh
Thương thầm - Hương Thủy
Hoài cổ - Hương Thủy
Vọng cổ: Về quê ngoại - Hương Thủy
Tân cổ: Con đường mang tên em - Hương Thủy, Mạnh Quỳnh
Tân cổ: Qua lối nhỏ - Hương Thủy, Mạnh Quỳnh
Các CD album đã phát hành > Vol. 3: Lý lẽ trái tim (TNCD 431, 2008)

Ngợi ca quê hương em - Hương Thủy
Trên dòng sông nhỏ - Hương Thủy
Sầu tím thiệp hồng - Hương Thủy, Mai Quốc Huy
Nếu hai đứa mình - Hương Thủy
Lời cuối cho cuộc tình - Hương Thủy, Thế Sơn
Đời không như là mơ - Hương Thủy
Tân cổ: Thương quá Việt Nam - Hương Thủy, Châu Thanh
Chiều hạ vàng - Hương Thủy
Lý lẽ trái tim - Hương Thủy, Duy Trường
Về quê cưới em - Hương Thủy, Thế Sơn
Mẹ tôi - Hương Thủy
Tân cổ: Bạc trắng lửa hồng - Hương Thủy, Mạnh Quỳnh
Các CD album đã phát hành > Vol. 4: Chuyện người con gái (TNCD 481, 2010)

Bến sông chờ - Hương Thủy
Chiếc xuồng - Hương Thủy, Quang Lê
Chuyện người con gái - Hương Thủy
Con đò lỡ hẹn - Hương Thủy
Đò dọc - Hương Thủy, Mai Thiên Vân
Công ơn cha mẹ - Hương Thủy
Tân cổ: Quán gấm đầu làng - Hương Thủy, Thế Sơn
Trở lại Bạc Liêu - Hương Thủy
Gió về miền xuôi - Hương Thủy
Sóc sờ bai Sóc Trăng - Hương Thủy
Tâm sự đời tôi - Hương Thủy
Lý quạ kêu - Hương Thủy
Về quê - Hương Thủy
Liên khúc: Mẹ từ bi, Chùa tôi - Hương Thủy, Kỳ Phương Uyên
Các CD album đã phát hành > Vol. 5: Lời người viễn xứ (2013)

Lời người viễn xứ
Cơn mê tình ái
Áo mới Cà Mau
Xác pháo nhà ai
Trăng về thôn dã
Sao chưa thấy hồi âm
Vọng cổ buồn
Chiều Tây Đô
Bông điên điển
Miền Tây quê tôi
Các CD album đã phát hành > Vol.6: Dòng đời (2017)

Dòng Đời (Nguyễn Thu)
Tình Đẹp Mùa Chôm Chôm (Vinh Sử) hát với Mạnh Quỳnh
Khóc Thầm (Lam Phương)
Trên Dòng Sông Buồn (Phố Thu)
Về Quê Ngoại (Hàn Châu)
Chuyện Tình Không Dĩ vãng (Tâm Anh)
Nếu Ai Có Hỏi (Lê Dinh, Anh Bằng) hát với Mạnh Quỳnh
Tàu Về Quê Ngoại (Phạm Thế Mỹ)
Chỉ Hai Đứa Mình Thôi Nhé (Lê Dinh, Anh Bằng)
Vu Lan Nhớ Mẹ (Hoàng Duy)
Các CD album đã phát hành > Duet CD

CD 399: Liên khúc Lính (hát với Mạnh Quỳnh, Mai Quốc Huy)
Vọng Gác Ðêm Sương
Ngày Sau Sẽ Ra Sao
Giữa Lòng Ðất Mẹ
Giã Từ Vũ Khí
Thư Cho Vợ Hiền
Ngày Vui Qua Mau
CD 399: Liên khúc Chồng Xa (hát với Như Quỳnh, Quang Lê, Tâm Ðoan)
Năm Mười Bảy Tuổi
Tình Dại Khờ
Bông Ðiên Ðiến
Nhớ Em Lý Bông Mai
Chim Ða Ða Bay
Xa Chồng Xa
Sớm Chồng
Chuyện Làm Dâu
Hoa bất diệt (hát với Duy Trường, Thu Phương)
DVD > The Best of Hương Thủy from Paris by Night (2010)

Ngợi ca quê hương em (Thanh Sơn) PBN 94
Nào biết nào hay (Quizas) PBN 93
Hành trình trên đất phù sa (Thanh Sơn) PBN 73 Hát với Tâm Đoan
Hình bóng quê nhà (Tân nhạc: Thanh Sơn, Vọng cổ: Mạnh Quỳnh) PBN 77 Hát với Mạnh Quỳnh
Đoản xuân ca (Thanh Sơn) PBN 80
Em đi trên cỏ non (Bắc Sơn) PBN 84 Hát với Hà Phương
Tình xuân (Vọng cổ: Hoàng Song Việt) PBN 85
Hương đồng gió nội (Song Ngọc) PBN 74 Hát với Như Loan, Bảo Hân
Thị trấn mù sương - Pleiku (Thanh Sơn) PBN 83
Rừng lá thay chưa (Huỳnh Anh) PBN 74 Hát với Mạnh Quỳnh
Nắng đẹp miền Nam & Khúc ca ngày mùa (Lam Phương) PBN 88 Hát với Hà Phương
Ca dao (Đặng Quang Vinh) PBN 72
Khát vọng xưa (Lời Việt: Nguyễn Ngọc Thiện) PBN 75
Đêm giao thừa nghe một khúc dân ca (Võ Đông Điền) PBN 76
Đoạn cuối cho cuộc tình (Lời Việt: Nguyễn Vũ) PBN 92 Hát với Thế Sơn
Em về miệt thứ (Hà Phương) PBN 81
Bạc trắng lửa hồng (Tân nhạc: Thy Linh, Vọng cổ: Mạnh Quỳnh) PBN 89 Hát với Mạnh Quỳnh
Mẹ vẫn đợi con về (Viễn Châu) PBN 79 Hát với Ngọc Đan Thanh