Síp

|  Cộng hòa Síp  |
| --- | --- |
 Tên bản ngữ Κυπριακή Δημοκρατία (tiếng Hy Lạp) Kıbrıs Cumhuriyeti (tiếng Thổ Nhĩ Kỳ) 
   Quốc kỳ

 Quốc ca: Ὕμνος εἰς τὴν Ἐλευθερίαν (tiếng Việt: "Thánh ca cho tự do") 
 
Vị trí của Cộng hòa Síp màu xanh đậm, lãnh thổ được công nhận nhưng không kiểm soát trên thực tế màu xanh nhạt
Tổng quan
Thủ đô và thành phố lớn nhất: Nicosia 35°10′B 33°22′Đ﻿ / ﻿35,167°B 33,367°Đ﻿ / 35.167; 33.367
Ngôn ngữ chính thức: Tiếng Hy Lạp Tiếng Thổ Nhĩ Kỳ
Ngôn ngữ thiểu số: Tiếng Armenia Tiếng Ả Rập Síp
Bản ngữ: Tiếng Hy Lạp Síp Tiếng Thổ Nhĩ Kỳ Síp
Sắc tộc: Người Síp gốc Hy Lạp Người Síp gốc Thổ Nhĩ Kỳ Người Síp gốc Armenia Người Síp gốc Maronite
Tôn giáo chính (2020; bao gồm Bắc Síp): 72,3% Kitô giáo 25,0% Hồi giáo 1,9% không tôn giáo 0,8% khác
Tên dân cư: Người Síp
Chính trị
Chính phủ: Cộng hòa tổng thống đơn nhất

• Tổng thống : Nikos Christodoulides
• Phó Tổng thống : Trống
• Chủ tịch Viện Đại biểu : Annita Demetriou
 
Lập pháp: Viện Đại biểu
Lịch sử
Độc lập từ Anh Quốc

• Hiệp định Luân Đôn–Zürich : 19 tháng 2 năm 1959
• Tuyên bố độc lập : 16 tháng 8 năm 1960
• Ngày Độc lập : 1 tháng 10 năm 1960
 
Địa lý
Diện tích :  
• Tổng cộng: 9.251 km2 (hạng 162) 3.572 mi2
• Mặt nước (%): 0,11
Dân số:  
• Điều tra 2021:  923.272
• Mật độ: 123,4/km2 (hạng 82) 319,5/mi2
Kinh tế
GDP  (PPP): Ước lượng 2024
• Tổng số:  55,140 tỷ USD (hạng 124)
• Bình quân đầu người:  59.858 USD (hạng 31)
GDP  (danh nghĩa): Ước lượng 2024
• Tổng số:  34,790 tỷ USD (hạng 105)
• Bình quân đầu người:  37.767 USD (hạng 28)
Đơn vị tiền tệ: Euro (€) (EUR)
Thông tin khác
Gini? (2022):  29,4 thấp
HDI? (2022):  0,907 rất cao · hạng 29
Múi giờ: UTC+02:00 (EET)
• Mùa hè (DST): UTC+03:00 (EEST)
Giao thông bên: trái
Mã điện thoại: +357
Mã ISO 3166: CY
Tên miền Internet: .cy
 ^  Quốc ca Hy Lạp được thông qua vào năm 1966 theo quyết định của Hội đồng Bộ trưởng. ^  Chức vụ phó tổng thống được dành cho một người Síp gốc Thổ Nhĩ Kỳ. Tuy nhiên, vị trí này đã bị bỏ trống kể từ cuộc xâm lược của Thổ Nhĩ Kỳ năm 1974. ^  Bao gồm Bắc Síp, vùng đệm của Liên Hợp Quốc và Akrotiri và Dhekelia. ^  Khu vực do chính quyền Cộng hòa Síp kiểm soát. ^  Tên miền .eu cũng được sử dụng, dùng chung với các quốc gia thành viên khác của Liên minh châu Âu. 
Síp (tiếng Hy Lạp: Κύπρος, đã Latinh hoá: Kýpros IPA: [ˈcipros]; tiếng Thổ Nhĩ Kỳ: Kıbrıs IPA: [ˈkɯbɾɯs]), tên gọi chính thức là Cộng hòa Síp, là một đảo quốc nằm tại phần phía đông của biển Địa Trung Hải, đây là đảo có diện tích và dân số lớn thứ 3 trong biển này. Síp nằm về phía nam của Thổ Nhĩ Kỳ, phía tây của Syria và Liban.
Con người đã có những hoạt động đầu tiên trên đảo từ khoảng thiên niên kỷ thứ 10 TCN và nơi đây có một số di tích giếng nước thuộc vào hàng cổ nhất trên thế giới. Người Hy Lạp Mycenae bắt đầu đến định cư tại đảo vào thiên niên kỷ 2 TCN. Do có vị trí chiến lược, trong khoảng thời gian sau đó, hòn đảo bị nhiều thế lực lớn như Assyria, Ai Cập và Ba Tư chiếm đóng. Đến năm 333 TCN, hòn đảo nằm dưới quyền Alexandros Đại đế. Các thế lực kế tiếp cai trị hòn đảo là Ai Cập Ptolemaios, La Mã và Đông La Mã, các khalifah của người Ả Rập, vương triều Lusignan gốc Pháp và Cộng hòa Venezia, sau đó là 3 thế kỷ Đế quốc Ottoman cai trị từ năm 1571 đến 1878 (về mặt pháp lý thì đến năm 1914).
Síp nằm dưới quyền quản lý của Đế quốc Anh vào năm 1878 và chính thức bị thôn tính vào năm 1914. Sau giai đoạn đấu tranh giành độc lập bằng hình thức dân tộc chủ nghĩa bạo lực trong thập niên 1950, Síp chính thức được trao trả độc lập vào năm 1960. Năm 1963, bạo lực giữa hai cộng đồng người Síp gốc Hy Lạp và gốc Thổ Nhĩ Kỳ bắt đầu nổ ra, rồi sau đó kết thúc khi đại diện của cộng đồng gốc Thổ Nhĩ Kỳ có được vị trí trong chính phủ. Ngày 15 tháng 7 năm 1974, các phần tử dân tộc chủ nghĩa gốc Hy Lạp tiến hành đảo chính trong nỗ lực nhằm hợp nhất hòn đảo vào Hy Lạp. Động thái này dẫn tới việc Thổ Nhĩ Kỳ đưa quân đội xâm chiếm Síp vào ngày 20 tháng 7 cùng năm, họ chiếm được một phần lãnh thổ nay là Bắc Síp. Ước tính có trên 150.000 người Síp gốc Hy Lạp và 50.000 người Síp gốc Thổ Nhĩ Kỳ phải di chuyển chỗ ở. Một nhà nước ly khai của người Síp gốc Thổ Nhĩ Kỳ được thành lập vào năm 1983, động thái bị cộng đồng quốc tế lên án, chỉ trích và chỉ có duy nhất Thổ Nhĩ Kỳ là quốc gia công nhận nhà nước mới này, tranh chấp vẫn tiếp tục diễn ra cho đến tận ngày nay.
Chính phủ Síp có quyền pháp lý trên toàn bộ hòn đảo, ngoại trừ các khu vực Akrotiri và Dhekelia vẫn thuộc quyền quản lý của Anh Quốc theo các hiệp định về cựu thuộc địa độc lập. Lãnh thổ Síp bị phân chia thành hai khu vực chính, quyền quản lý của chính phủ Cộng hoà nằm về phía nam và phía tây; chiếm 60% diện tích đảo còn ở phía bắc hòn đảo do Cộng hoà Thổ Nhĩ Kỳ Bắc Síp quản lý chiếm 36% diện tích còn lại. Gần 4% diện tích khác thuộc vào vùng đệm do Liên Hợp Quốc phụ trách. Cộng đồng quốc tế nhìn nhận phần đất phía bắc của hòn đảo là lãnh thổ hợp pháp của Cộng hoà Síp bị các lực lượng quân sự Thổ Nhĩ Kỳ chiếm đóng trái phép.
Síp là một địa điểm du lịch nổi tiếng tại Địa Trung Hải. Síp có một nền kinh tế thu nhập cao. Síp là thành viên của Khối Thịnh vượng chung Anh từ năm 1961 và là một thành viên tham gia sáng lập của Phong trào không liên kết tuy nhiên đã rời khỏi phong trào khi gia nhập Liên minh châu Âu vào năm 2004. Năm 2008, Cộng hoà Síp tiếp tục gia nhập Khu vực đồng Euro.