stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Trường Đào tạo Cán bộ Quản lý Doanh nghiệp

Trường Cán bộ Quản lý Doanh nghiệp thuộc Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam có chức năng đào tạo, bồi dưỡng kiến thức và kỹ năng quản lý kinh tế, quản lý kinh doanh, tin học và ngoại ngữ cho các doanh nghiệp. Trường đã hợp tác với nhiều trường đại học và học viện trên thế giới để tổ chức các khóa học chuyên môn, các buổi hội thảo chuyên đề. Các lớp học này nhằm giúp các doanh nghiệp tiếp cận kiến thức về quản trị kinh doanh bằng nhiều phương pháp quản lý, hội nhập và trao đổi thương mại quốc tế, luật kinh doanh quốc tế, thương mại điện tử...
Trường Cán bộ Quản lý Doanh nghiệp cũng là nơi trao đổi và giới thiệu thông tin của các doanh nghiệp trong và ngoài nước.
Trochosa semoni

| Trochosa semoni> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Lycosidae
Chi (genus): Trochosa
Loài (species): T. semoni
Danh pháp hai phần
Trochosa semoni Simon, 1896 
Trochosa semoni là một loài nhện trong họ Lycosidae.
Loài này thuộc chi Trochosa. Trochosa semoni được Eugène Simon miêu tả năm 1896.
Chú thích

↑  Platnick, Norman I. (2010): The world spider catalog, version 10.5. American Museum of Natural History.
Trogoderma unifasciatum

| Trogoderma unifasciatum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Dermestidae
Chi (genus): Trogoderma
Loài (species): T. unifasciatum
Danh pháp hai phần
Trogoderma unifasciatum Pic, 1942 
Trogoderma unifasciatum là một loài bọ cánh cứng trong họ Dermestidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1942.
Chú thích

↑  Hallan, J.  (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Tor tambroides

| Cá Empurau> Tình trạng bảo tồn |
| --- | --- |
 Thiếu dữ liệu  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Actinopterygii
Bộ (ordo): Cypriniformes
Họ (familia): Cyprinidae
Chi (genus): Tor
Loài (species): T. tambroides
Danh pháp hai phần
Tor tambroides Bleeker, 1854 
Cá Empurau (Danh pháp khoa học: Tor tambroides) là một loài cá Mahseer trong họ cá chép, chúng là loài cá bản địa ở vùng Đông Nam Á. Trong đó, chúng là đặc sản của Mã Lai, là nguyên liệu để chế biến thành các món ăn đắt tiền.
Đặc điểm

Chúng là loài cá bản địa ở Sarawak thuộc Mã Lai, Cá Empurau có thể được phát hiện ở thượng nguồn của các con sông chính như Rajang, Baram, Limbang và Batang Ai. Cá empurau là cá đắt nhất ổ Sarawak, nó được đánh giá cao vì thịt ngọt mềm. Chúng lớn đến 1,5 hay 2 ký. Một con 2 ký có thể bán được 1.000 RM (Ringgit Malaysia). Những con cá empurau có trọng lượng từ 10 đến 17 ký. Đa số cá mua đều nặng hơn 10 ký. Con lớn nhất từng mua nặng 23 ký. Tuy nhiên, ở trọng lượng đó, thịt cá vẫn mềm và ngọt.
Thường nó sống ở các dòng suối có đáy đá, nước trong, chảy mạnh và ăn các bộ phận cây như lá, trái và hoa, những thành phần này được nghĩ là cung cấp mùi vị thơm ngon cho nó. Loài cá này thích nước lạnh, sạch và với lượng oxy hòa tan đầy đủ. Empurau ăn chủ yếu là trái cây và cây cỏ, Nó ăn trái cây dại như engkabang và ensurai mọc bên bờ sông. Nó cũng ăn tảo. Loại thực phẩm nó ăn cũng như môi trường sống xung quanh có lẽ tạo nên hương vị của nó, sử dụng cá tự nhiên từ Kapit, thành phố bên dòng sông Rajang thuộc vùng nội địa Sarawak.
Đây là con cá khó kiếm. Hiện giờ khó bắt vì số lượng của nó trong tự nhiên đã bị tàn phá nặng nề. Khoảng 20 hay 30 năm trước, người ta có thể dễ dàng bắt chúng ở Kapit hoặc ở vùng nội địa. Nhưng hiện giờ chúng rất hiếm, điều này có thể là do sự mất cân bằng về môi trường sống của nó do các hoạt động phát triển
Giá trị

Với giá 1.000 RM (tương đương 327 USD) một bữa ăn một ký, cách nấu nướng này dường như mang lại sự kết hợp hoàn hảo nhất cho mùi vị của cá. Phải trả ít nhất 1.000 Ringgit Malaysia cho món cá hấp hay cá nấu cà ri. Khi con cá nói tới là empurau, không có giá nào là quá cao, với nhu cầu cao, cá empurau có thể bán được 400 RM đến 450 RM một ký, trong khi ở các nhà hàng nó được bán với giá ngất ngưởng lên tới 1.000 RM hoặc hơn.
Khi người ta bắt đầu nuôi empurau vào năm 2006 trong các ao thuộc khuôn viên nhà ở Kuching. Ban đầu nuôi empurau như một thú vui họ phải thương mại hóa nó vì gia đình không thể ăn hết. Bán cá sống làm cá cảnh hoặc thú cưng cũng như cá đông lạnh để ăn. Hiện nay Four Points là khách sạn duy nhất ở Sarawak thường xuyên phục vụ món cá empurau cho khách hàng quen. Kể từ khi phục vụ món cá empurau, nó đã trở thành món ăn rất nổi tiếng.
Cá empura tại Four Points được định giá 100 ringgit cho 100 gam cho cả ba kiểu nấu nướng và gọi ít nhất là một ký, đủ để phục vụ mười khách. Để nếm món cá độc đáo này, khách hàng được khuyên là nên đặt hàng trước một ngày. Khách hàng có thể yêu cầu các phần khác nhau của cá, ví dụ đầu cá hoặc đuôi cá.
Trong ẩm thực

Cá empurau là một trong những món đặc sản với mùi vị độc nhất vô nhị ở Mã Lai, người Hoa gọi cá này là "Wang Pu Liao", có nghĩa là không thể nào quên vì một khi đã nếm thử nó, bạn sẽ không bao giờ quên nó, Cách nấu thông thường nhất của nó là hấp, thường hấp cá với jintan manis và loại rau địa phương gọi là daun bungkang, rất thích hợp với loài cá này. Không cần cho nhiều nước sốt hay nước thịt vì muốn giữ mùi vị đặc trưng của cá.
Empurau được phục vụ theo 3 kiểu – Teo Chew, hấp hoặc cà ri. Kiểu Teo chew sử dụng một loại nước hầm đặc biệt gọi là shang tang, một loại nước thịt trong được ướp gia vị và hấp với gừng cắt sợi, mận ướp, rau ướp muối, nấm cắt mỏng và cà chua.Cách thứ hai, cá được hấp trong xì dầu siêu nhẹ và một ít dầu mè, hành lá và rau mùi bên trên. Với kiểu nấu cà ri, empurau được hấp sơ với đậu đông, sau đó thêm cà ri thơm lên trên để không át hương vị cá. Cà ri là món nổi tiếng nhất trong ba món phục vụ tại nhà hàng. Cà ri mang lại sự kết hợp tốt hơn cho mùi vị của cá. Cà ri là sự kết hợp tốt nhất với cá empurau. Món thích hơn là Cà ri empurau.
Trogoderma vicinum

| Trogoderma vicinum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Dermestidae
Chi (genus): Trogoderma
Loài (species): T. vicinum
Danh pháp hai phần
Trogoderma vicinum Dejean, 1837 
Trogoderma vicinum là một loài bọ cánh cứng trong họ Dermestidae. Loài này được Dejean miêu tả khoa học năm 1837.
Chú thích

↑  Hallan, J.  (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Trà Thị Cụt

Trà Thị Cụt (sinh năm 1946, mất năm 1966, quê tại ấp Tân Long, xã Thạnh Phước, huyện Bình Đại, tỉnh Bến Tre) là một liệt sĩ kháng chiến chống Mỹ được trao tặng Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam.
Hoạt động

Năm 1961, chị là giao liên phục vụ cho đường dây từ Thị trấn Bình Bình Đại về xã Thạnh Phước.
Năm 1963, chị thoát ly gia đình, phục vụ cách mạng và sớm trở thành người chiến sĩ du kích.
Năm 1964, chị được kết nạp vào đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh.
Năm 1966, chị cùng đội du kích xã Thạnh Phước tổ chức chống trả kịch liệt một Đại hội bảo an quân do tên Nhiều chỉ huy.
Tháng 2-2010, chị được Nhà nước và Đảng Cộng sản Việt Nam truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Tràng Tiền (phường)

Tràng Tiền là một phường thuộc quận Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội, Việt Nam.
Phường Tràng Tiền có diện tích 0,38 km², dân số năm 1999 là 6.734 người, mật độ dân số đạt 17.721 người/km².
Chú thích

1 2 3  “Mã số đơn vị hành chính Việt Nam”. Bộ Thông tin & Truyền thông. Bản gốc lưu trữ ngày 24 tháng 3 năm 2013. Truy cập ngày 10 tháng 4 năm 2012.
↑  Tổng cục Thống kê
Khủng long bạo chúa
Lịch sử nghiên cứu

Xem thêm: Các mẫu vật Tyrannosaurus
Lịch sử nghiên cứu > Các phát hiện sớm nhất

Chiếc răng của loài khủng long mà nay được gọi là Tyrannosaurus rex đã được phát hiện vào tháng 7 năm 1874 trên Núi South Table (Colorado) bởi sinh viên Jarvis Hall (Colorado) Peter T. Dotson dưới sự trợ giúp của Giáo sư Arthur Lakes gần Golden, Colorado. Đầu những năm 1890, John Bell Hatcher đã thu thập nhiều mảnh xương hậu sọ ở miền đông Wyoming; bấy giờ chúng được cho là những mảnh xương của loài Ornithomimus grandis (nay được gọi là Deinodon), song giờ đây được đính chính là thuộc về T. rex.
Năm 1892, Edward Drinker Cope tìm thấy hai mảnh đốt xương của một loài khủng long lớn. Cope tin rằng chúng thuộc về một loài khủng long "agathaumid" (ceratopsid) và đặt danh pháp mới cho những mảnh đốt xương này là Manospondylus gigas, tức "đốt sống nhiều lỗ khổng lồ", xuất phát từ sự hiện diện của những lỗ hở mạch máu ông tìm thấy trong mẫu xương. Năm 1907, Hatcher kiểm định lại mẫu M. gigas và kết luận chúng thuộc về một loài khủng long chân thú chứ không phải một loài ceratopsid.
Henry Fairfield Osborn đã nhận thấy sự tương đồng giữa Manospondylus gigas và T. rex sớm nhất tận năm 1917, thời điểm mà cái đốt sống thứ hai của mẫu vật gốc bị thất lạc. Vì đốt sống của Manospondylus quá phân mảnh, Osborn không có cơ sở để coi hai chi phân loại là đồng nghĩa, thay vào đó ông coi chi cổ hơn chưa xác định. Tháng 6 năm 2000, Viện Black Hills tìm thấy bộ xương Tyrannosaurus hoàn chỉnh 10% (BHI 6248) tại một địa điểm dường như chính là nơi tìm thấy M. gigas.
Lịch sử nghiên cứu > Phát hiện bộ xương và đặt tên

Barnum Brown, trợ lý phụ trách Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Hoa Kỳ, đã phát hiện bộ xương một phần đầu tiên của T. rex ở miền đông Wyoming vào năm 1900. Brown cũng tìm thấy một bộ xương một phần khác ở Thành hệ Hell Creek, Montana vào năm 1902, cấu thành từ khoảng 34 yếu tố xương hóa thạch. Lúc bấy giờ Brown viết "Mỏ đá Số 1 bao gồm một xương đùi, một xương mu, một xương cánh tay, ba đốt sống và hai xương không xác định của một loài khủng long ăn thịt lớn chưa được Marsh mô tả. ... Tôi chưa từng thấy thứ gì như nó bắt nguồn từ kỷ Phấn Trắng." Henry Fairfield Osborn, chủ tịch Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Hoa Kỳ, đặt tên cho bộ xương thứ hai là T. rex vào năm 1905. Danh pháp chi được ghép từ hai từ tiếng Hy Lạp là τύραννος (tyrannos, 'bạo chúa') và σαῦρος (sauros, 'thằn lằn'). Osborn sử dụng từ tiếng Latinh rex, nghĩa là "vua", để đặt danh pháp loài.  Vì vậy, danh pháp hai phần ghép lại nghĩa đen là "vua thằn lằn bạo chúa", theo đó nhấn mạnh kích thước khổng lồ của con vật và ưu thế bá quyền được suy đoán của nó vào thời đại mà nó sinh sống.
Osborn đặt tên cho mẫu vật còn lại là Dynamosaurus imperiosus trong một bài báo vào năm 1905. Ngay năm sau, Osborn nhận ra hai bộ xương đều thuộc về cùng một loài và chọn cái tên Tyrannosaurus làm tên chính thức. Mẫu Dynamosaurus gốc hiện đang nằm trong bộ sưu tập của Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên, London. Năm 1941, mẫu vật T. rex điển hình được bán cho Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Carnegie ở Pittsburgh, Pennsylvania, với mức giá 7.000 đô-la. Dynamosaurus về sau được vinh danh trong một bài báo năm 2018 của Andrew McDonald và đồng sự, nội dung chính trong đó liên quan đến việc mô tả loài Dynamoterror dynastes với danh pháp được chọn để sao cho giống danh pháp cũ vào năm 1905, sở dĩ vì cái tên đó là cái tên "yêu thích hồi nhỏ" của McDonald.
Kể từ những năm 1910 cho tới cuối những năm 1950, các khám phá của Barnum vẫn là những chứng tích duy nhất ta có về chi Tyrannosaurus, sở dĩ vì cuộc Đại khủng hoảng và các cuộc chiến tranh thế giới lúc bấy giờ đã ngăn cản phần nào quá trình công tác của giới cổ sinh vật học.
Lịch sử nghiên cứu > Mối quan tâm trở lại

Bắt đầu từ những năm 1960, mối quan tâm đến Tyrannosaurus dâng cao trở lại, kết quả là thu thập được 42 bộ xương từ Tây Bắc Mỹ (độ hoàn chỉnh của từng bộ dao động từ 5–80% tùy theo số lượng di cốt được khai quật). Năm 1967, Tiến sĩ William MacMannis xác định và khai quật bộ xương mang mã hiệu "MOR 008", hoàn chỉnh 15% dựa trên số lượng di cốt, với hộp sọ phục dựng hiện được trưng bày tại Bảo tàng Dãy núi Rocky. Thập niên 1990 cũng chứng kiến hàng loạt các phát hiện khác, với số lượng gấp đôi so với những năm trước, trong đó phải kể đến sự khám phá ra hai mẫu vật: Sue và Stan.
Ngày 12 tháng 8 năm 1990, nhà cổ sinh vật học nghiệp dư Sue Hendrickson phát hiện bộ xương Tyrannosaurus hoàn chỉnh nhất (xấp xỉ 85%) và lớn nhất cho tới nay tại Thành hệ Hell Creek. Mẫu Sue, gọi theo tên người phát hiện, bị đưa ra tòa xét xử ngay sau đó vì bị chủ nhân khu đất tranh chấp quyền sở hữu. Năm 1997, vụ kiện khép lại với chiến thắng nghiêng về Maurice Williams, chủ nhân ban đầu của khu đất. Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Field sau đó phải trả 7,6 triệu đô-la để mua lại mẫu vật tại một phiên đấu giá; sự kiện này khiến nó trở thành bộ xương khủng long đắt đỏ nhất cho tới khi mẫu Stan được bán đi với giá 31,8 triệu đô-la vào năm 2020. Từ năm 1998 tới năm 1999, đội ngũ nhân viên tại Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Field đã phải dành ra hơn 25.000 giờ để chắt lọc đá sỏi ra khỏi mẫu vật. Bộ xương sau đó được di dời tới New Jersey, nơi diễn ra khâu thiết kế khung dựng hình, rồi được chuyển về Chicago để lắp ráp. Khung xương trưng bày được chính thức ra mắt vào ngày 17 tháng 5 năm 2000 tại sảnh chính của Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Field. Một nghiên cứu xương hóa thạch của mẫu vật này cho thấy Sue đã đạt đến kích thước trưởng thành từ năm 19 tuổi và chết khi mới 28 tuổi, quãng đời dài nhất hiện được biết của một loài tyranosaur.
Mô tả hóa thạch > Kích thước

Tyrannosaurus rex là một trong số các động vật ăn thịt trên cạn lớn nhất mọi thời đại. Mẫu vật hoàn chỉnh lớn nhất, trưng bày ở bảo tàng lịch sử tự nhiên Field với số hiệu FMNH PR2081 và có biệt danh "Sue", dài 13 mét (43 ft), và cao 4 mét (13 ft) ngang hông. Ước tính khối lượng có rất nhiều biến đổi, từ nặng hơn 8,2 tấn (9,0 tấn Mỹ), tới nhẹ hơ4,5 tấn (5,0 tấn Mỹ), ước tính gần đây nhất với khối lượng từ 5,4 tấn (6,0 tấn Mỹ) tới 6,8 tấn (7,5 tấn Mỹ). Một nghiên cứu 2011 cho thấy cân nặng tối đa của Sue, Tyrannosaurus lớn nhất, là từ 9,5–18,5 tấn (9,3–18,2 tấn Anh; 10,5–20,4 tấn Mỹ), mặc dù các tác giả lưu ý rằng các ước tính nặng hơn hay nhẹ hơn dựa trên các mô hình có sai số lớn và họ "cho rằng [chúng] quá ốm, quá mập, hay quá bất cân đối". Packard và đồng nghiệp (2009) cho rằng các ước tính bị thổi phồng; và cân nặng thực của Tyrannosaurus nhỏ hơn so với các ý kiến trước đây. Các ước tính khác kết luận rằng mẫu vật Tyrannosaurus lớn nhất nặng gần hay vượt qua 9 tấn.
Do số lượng mẫu vật thu hồi tương đối ít và số lượng cá thể rất lớn có mặt tại bất kỳ thời điểm nào khi Tyrannosaurus còn sống, có thể dễ dàng tìm được mẫu vật lớn hơn những mẫu hiện đang được biết đến bao gồm "Sue", tuy vậy việc khám phá ra những cá thể lớn hơn này có thể sẽ là không thể do bản chất hóa thạch chưa hoàn chỉnh. Holtz cũng đã gợi ý rằng "rất hợp lý để nghi ngờ rằng có những cá thể to hơn 10, 15, hoặc thậm chí 20 phần trăm Sue trong bất kỳ quần thể T. rex nào."
Mô tả hóa thạch > Bộ xương

Cổ của Tyrannosaurus rex tạo thành một đường cong hình chữ S tự nhiên giống như của các loài khủng long chân thú khác, nhưng nó ngắn và rất cơ bắp để hỗ trợ cái đầu lớn. Chi trước chỉ có hai ngón vuốt, cùng với một xương đốt bàn tay nhỏ cho thấy sự thoái hóa của một ngón thứ ba. Trái lại, chi sau của loài này là một trong những phần dài nhất theo tỷ lệ kích thước với cơ thể của bất kỳ loài chân thú nào. Đuôi của chúng nặng và dài, đôi khi chứa hơn bốn mươi đốt sống, để cân bằng phần đầu và thân lớn. Để bù lại trọng lượng lớn của chúng, nhiều khúc xương được tiến hóa để trở thành rỗng ở bên trong, giảm trọng lượng của chúng mà không làm giảm đáng kể sức mạnh.
Hộp sọ Tyrannosaurus rex lớn nhất được biết đến dài tới 1,52 mét. Một cửa sổ lớn trong hộp sọ giảm trọng lượng và cung cấp thêm diện tích để cơ bắp có thể bám vào, như trong tất cả các loài khủng long chân thú ăn thịt. Nhưng ở khía cạnh khác, hộp sọ của chúng lại khác biệt đáng kể so với các loài ăn thịt không thuộc liên họ Khủng long bạo chúa. Hộp sọ rất rộng ở phía sau nhưng có cái mõm hẹp, cho phép tầm nhìn hai mắt tốt một cách bất thường. Xương sọ lớn và mũi và một số xương khác được hợp nhất lại, ngăn cản sự di chuyển giữa chúng; một số lớn xương cũng có các lỗ không khí nhỏ (chứa các "tổ ong" gồm các lỗ hở không khí) mà có thể đã làm cho xương của chúng linh hoạt hơn cũng như giảm nhẹ trọng lượng. Những đặc điểm tăng cường này của hộp sọ là một phần xu hướng của các loài bạo long chuẩn hướng tới một cú đớp mạnh mẽ, mà dễ dàng vượt qua của tất cả các loài không thuộc tyrannosaurids. Đầu ngoài của hàm trên có hình chữ U (hầu hết các loài ăn thịt không thuộc tyrannosauroid có hàm trên hình chữ V), làm tăng số lượng mô và xương một con tyrannosaur có thể xé ra với một vết cắn, mặc dù nó cũng làm tăng độ căng ở mặt trước răng.
Răng của Tyrannosaurus rex thể hiện sự khác biệt rõ rệt về hình dạng. Các răng của mảnh trước hàm của hàm trên được đóng gói chặt chẽ, hình chữ D theo mặt cắt ngang, có các chỗ lồi gia cố trên bề mặt phía sau, là răng cửa (lưỡi của chúng giống như lưỡi của cái đục) và cong ngược lại. Mặt cắt hình chữ D, chỗ chóp tăng cường và đường cong ngược làm giảm nguy cơ răng sẽ bị gãy khi Tyrannosaurus cắn hoặc kéo. Những chiếc răng còn lại rất chắc chắn, giống như "những quả chuối chết người" hơn là dao găm, có khoảng cách rộng hơn và cũng có các chóp củng cố. Những răng ở hàm trên lớn hơn tất cả nhưng cái ở phía sau hàm dưới. Lớn nhất được tìm thấy cho đến nay được ước tính dài 30,5 cm bao gồm cả gốc răng khi nó còn sống, làm cho nó trở thành chiếc răng lớn nhất của bất kỳ loài khủng long ăn thịt nào đã được tìm thấy.
Phân loại

Tyrannosaurus là chi mẫu của siêu họ Tyrannosauroidea, họ Tyrannosauridae, và cận họ Tyrannosaurinae; nói cách khác, giới cổ sinh vật học lấy chi này làm mẫu để cân nhắc xem các chi khác có nên được phân vào cùng một nhóm hay không. Các thành viên khác của cận họ Tyrannosaurine bao gồm Daspletosaurus Bắc Mỹ vàTarbosaurus Châu Á, hai chi phân loại mà trước kia được coi như đồng nghĩa với Tyrannosaurus. Siêu họ Tyrannosauroidea từng được cho là hậu duệ của một số nhóm khủng long chân thú khổng lồ như Spinosauroidea và Carnosauria, song gần đây lại có xu hướng xếp chúng vào cùng nhóm Coelurosauria nhỏ nhắn hơn.
Một số phân tích phát sinh chủng loại chỉ ra rằng Tarbosaurus bataar là đơn vị chị em của T. rex. Việc phát hiện ra chi Lythronax tyrannosaurid cho thấy Tarbosaurus và Tyrannosaurus có quan hệ họ hàng gần gũi, tạo thành một nhánh chung với chi tyrannosaurid Châu Á Zhuchengtyrannus mà trong đó Lythronax là đơn vị chị em. Một nghiên cứu sâu hơn vào năm 2016 của Steve Brusatte, Thomas Carr và đồng sự, cũng chỉ ra rằng Tyrannosaurus là chi động vật di cư bắt nguồn từ Châu Á, đồng thời gợi mở khả năng chúng chính là hậu duệ của Tarbosaurus.
Dưới đây là biểu đồ nhánh của siêu họ Tyrannosauridae dựa trên phân tích phát sinh chủng loại do Loewen và đồng sự thực hiện vào năm 2013.
Trong bài báo miêu tả Tyrannosaurus mcraeensis vào năm 2024, Dalman et al. cũng rút ra kết luận tương tự như nhiều phân tích trước, theo đó coi Tyrannosaurus như một đơn vị chị em của nhánh khủng long bao gồm Tarbosaurus và Zhuchengtyrannus có tên là Tyrannosaurini. Họ cũng tìm ra bằng chứng chứng tỏ Daspletosaurus và Thanatotheristes thuộc về cùng một nhánh đơn ngành với tên gọi là Daspletosaurini.
Phân loại > Các chi khác

Năm 1955, nhà cổ sinh vật học Liên Xô Evgeny Maleev đặt danh pháp cho một loài khủng long mới được phát hiện ở Mông Cổ là Tyrannosaurus bataar. Tới năm 1965, loài này được đổi tên thành Tarbosaurus bataar. Tuy hầu hết giới cổ sinh vật học coi hai chi này khác biệt nhau, một số tác giả như Thomas Holtz, Kenneth Carpenter, và Thomas Carr lập luận rằng hai loài này có nhiều đặc điểm rất giống nhau và nên được gộp lại thành một chi duy nhất, theo đó đơn vị phân loại tìm thấy ở Mông Cổ nên được đặt lại danh pháp hai phần là Tyrannosaurus bataar.
Năm 2001, một số hóa thạch răng và xương bàn chân tyrannosaurid khai quật từ mỏ đá ở Chư Thành, Trung Quốc đã được nhà cổ sinh vật học Trung Quốc Hu Chengzhi gán cho tên loài mới là Tyrannosaurus zhuchengensis. Tuy nhiên, tại khu vực khảo cổ kế bên, mẫu xương hàm trên bên phải và xương hàm dưới bên trái lại được gán cho một chi tyrannosaurid mới hoàn toàn với danh pháp Zhuchengtyrannus vào năm 2011. Rất có thể T. zhuchengensis đồng nghĩa với Zhuchengtyrannus. Dù sao đi chăng nữa, T. zhuchengensis vẫn bị coi là một nomen dubium vì mẫu định danh của nó còn thiếu các đặc điểm chẩn đoán dưới mức Tyrannosaurinae.
Trong một nghiên cứu vào năm 2022, Gregory S. Paul và đồng sự lập luận rằng Tyrannosaurus rex, theo cách hiểu truyền thống, thực ra đại diện cho ba loài khác nhau: loài mẫu Tyrannosaurus rex, và hai loài mới: T. imperator (nghĩa là "hoàng đế thằn lằn bạo chúa") và T. regina (nghĩa là "hoàng hậu thằn lằn bạo chúa"). Mẫu định danh của T. imperator chính là mẫu Sue, còn mẫu định danh của T. regina là Wankel rex. Điều này dựa phần lớn trên quan sát rằng kích cỡ tương đối và độ tráng kiện của xương đùi (cùng nhiều yếu tố xương cốt khác) biến thiên rất lớn giữa các mẫu vật T. rex được lưu trữ và đánh số, hơn cả ở các loài khủng long chân thú khác. Những khác biệt về kích cỡ tương đối toàn cơ thể biểu hiện cho các kiểu hình tráng kiện (robust) và mảnh mai (gracile) cũng được dùng làm bằng chứng, cộng thêm các răng dạng răng hàm có kích cỡ nhỏ, thuôn gắn ở xương răng (dựa trên hình các ổ răng). Cụ thể, các đặc điểm dùng để phân biệt T. rex trong bài báo bao gồm: giải phẫu tráng kiện, chiều dài so với chu vi xương đùi có tỷ lệ gần giống nhau, và sự hiện diện của một chiếc răng thuôn dạng răng cửa gắn ở xương răng; T. imperator được coi là thuộc kiểu hình tráng kiện, với tỷ lệ giữa chiều dài và chu vi xương đùi nhỏ, đồng thời sở hữu hai chiếc răng thuôn; và T. regina thuộc kiểu hình mảnh mai với tỷ lệ chiều dài và chu vi xương đùi cao, đồng thời sử hữu một chiếc răng thuôn. Nhóm nghiên cứu cũng để ý rằng sự biến thiên về tỷ lệ và kiểu hình tráng kiện tăng lên thuận theo địa tầng. Điều này có vẻ chứng tỏ những loài kể trên đều phát sinh từ cùng một quần thể T. imperator tổ tiên, rồi về sau chia tách thành T. rex và T. regina.
Tuy nhiên, các nhà cổ sinh vật học đầu ngành như Stephen Brusatte, Thomas Carr, Thomas Holtz, David Hone, Jingmai O'Connor, và Lindsay Zanno, tỏ ý ngờ vực hoặc thẳng thắn chỉ trích các kết luận của bài báo trên khi trả lời phỏng vấn trên các phương tiện truyền thông đại chúng. Chỉ trích của họ về sau được xuất bản trong các bài báo học thuật.
Phân loại > Tyrannosaurus mcraeensis

Năm 2024, Dalman và đồng sự mô tả hài cốt của một cá thể tyrannosaur được phát hiện từ năm 1983 tại Thành hệ Hall Lake (sơ kỳ Campania tới sơ kỳ Maastricht) ở New Mexico. Lưu trữ tại Bảo tàng Lịch sử và Khoa học Tự nhiên New Mexico, vật liệu hóa thạch (NMMNH P-3698) bao gồm xương hậu ổ mắt phải, xương vảy phải, xương vòm miệng trái, và một xương hàm trên vỡ mảnh, xương răng trái, xương tấm phải, xương tiền khớp sọ phải, xương góc phải và xương khớp sọ phải, nhiều mảnh răng rời, và các xương chữ V. Một số di cốt được nhắc sơ qua vào năm 1984 như là thuộc về loài T. rex, và được mô tả vào năm 1986.
Dalman et al. (2024) đề xuất danh pháp Tyrannosaurus mcraeensis cho mẫu định danh này, bắt nguồn từ tên Nhóm đá McRae mà Thành hệ Hall Lake thuộc về. Những lớp đá này có niên đại rơi vào khoảng từ 72,7 tới 70,9 Ma, tương ứng với sơ kỳ Campania hoặc Maastricht; vậy nên cá thể đây từng sinh sống 5–7 triệu năm trước T. rex, loài vật mà xuất hiện vào cuối kỳ Maastrichtian. T. mcraeensis dài khoảng 12 mét (39 ft), tương đương một con T. rex trưởng thành. Hai loài ở trên khác biệt nhau ở hộp sọ; theo đó, xương răng của T. mcraeensis dài hơn theo tỷ lệ và sở hữu bộ cằm nhô ít hơn, đồng thời hàm dưới của chúng nông hơn so với T. rex và vì vậy có lực cắn yếu hơn. Răng của chúng cũng cùn hơn và dẹt theo chiều bên, trong khi các xương nguyệt hậu ổ mắt bé hơn. Ngoài ra, giải phẫu bộ xương của chúng có phần tương đồng với Tarbosaurus và Zhuchengtyrannus.