Stephen Hawking

| Stephen Hawking CH CBE FRS FRSA |
| --- | --- |
Hawking tại Trung tâm Nghiên cứu StarChild của NASA vào những năm 1980
Sinh: Stephen William Hawking (1942-01-08)8 tháng 1 năm 1942 Oxford, Anh
Mất: 14 tháng 3 năm 2018(2018-03-14) (76 tuổi) Cambridge, Anh
Nơi an nghỉ: Tu viện Westminster
Học vị: Đại học Oxford (BA)   Đại học Cambridge (PhD)
Nổi tiếng vì:  Bức xạ Hawking  Lược sử thời gian  Định lý Penrose–Hawking  Nghịch lý thông tin lỗ đen  Lỗ đen siêu nhỏ  Lỗ đen nguyên thủy  Phỏng đoán bảo vệ niên đại  Tóc mềm (định lý không tóc)  Công thức Bekenstein–Hawking  Năng lượng Hawking  Chuyển đổi giai đoạn Hawking–Page  Giả thuyết Gibbons–Hawking  Hiệu ứng Gibbons–Hawking  Không gian Gibbons–Hawking  Ranh giới Gibbons–Hawking–York  Trạng thái Hartle–Hawking  Dự đoán Thorne–Hawking–Preskill 
Phối ngẫu:  Jane Wilde (cưới 1965⁠–⁠ld.1995)  Elaine Mason (cưới 1995⁠–⁠ld.2007) 
Con cái: 3, bao gồm Lucy Hawking
Giải thưởng:  Giải Adams (1966)  Huy chương Eddington (1975)  Huy chương và Giải thưởng Maxwell (1976)  Giải Heineman (1976)  Huy chương Hughes (1976)  Giải thưởng Albert Einstein (1978)  Huy chương Albert Einstein (1979)  Huy chương vàng RAS (1985)  Huy chương Dirac (1987)  Giải Wolf (1988)  Giải thưởng Hoàng tử xứ Asturias (1989)  Viện sĩ nước ngoài của Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia (1992)  Giải thưởng Andrew Gemant (1998)  Giải thưởng và Người thuyết trình Naylor (1999)  Giải Lilienfeld (1999)  Huy chương Albert (1999)  Huy chương Copley (2006)  Huân chương Tự do Tổng thống (2009)  Giải thưởng đột phá về Vật lý cơ bản (2012)  Giải thưởng Lĩnh vực Tri thức của Quỹ BBVA (2015) 
Website: www.hawking.org.uk
Sự nghiệp khoa học
Ngành:  Thuyết tương đối rộng  Hấp dẫn lượng tử 
Nơi công tác:  Cao đẳng Gonville và Caius, Cambridge  Viện Công nghệ California  Viện Vật lý lý thuyết Perimeter 
Luận án: Properties of Expanding Universes (1966)
Người hướng dẫn luận án tiến sĩ: Dennis Sciama
Cố vấn nghiên cứu khác: Robert Berman
Các nghiên cứu sinh nổi tiếng:  Bruce Allen  Raphael Bousso  Bernard Carr  Fay Dowker  Christophe Galfard [fr]  Gary Gibbons  Thomas Hertog  Raymond Laflamme  Don Page  Malcolm Perry  Christopher Pope  Marika Taylor  Alan Yuille  Wu Zhongchao  27 người khác 
 
Chữ ký

Stephen William Hawking CH CBE FRS FRSA (8 tháng 1 năm 1942 – 14 tháng 3 năm 2018) là một nhà vật lý lý thuyết, nhà vũ trụ học và tác giả người Anh, từng là giám đốc nghiên cứu tại Trung tâm Vũ trụ học lý thuyết ở Đại học Cambridge vào thời điểm ông qua đời. Ông cũng là Giáo sư Toán học Lucasian tại Đại học Cambridge từ năm 1979 đến năm 2009.
Hawking sinh ra ở Oxford trong một gia đình làm nghề bác sĩ. Tháng 10 năm 1959, ông bắt đầu học đại học tại University College, Oxford và sau đó nhận bằng cử nhân vật lý hạng nhất. Ông bắt đầu công việc của mình sau khi tốt nghiệp tại Trinity Hall, Cambridge vào tháng 10 năm 1962, tại đây ông lấy bằng Tiến sĩ về toán học ứng dụng và vật lý lý thuyết, chuyên ngành thuyết tương đối rộng và vũ trụ học vào tháng 3 năm 1966. Năm 1963, Hawking được chẩn đoán mắc chứng xơ cứng teo cơ một bên (Amyotrophic lateral sclerosis, ALS), căn bệnh dần tiến triển qua nhiều thập kỷ khiến ông bị liệt toàn thân. Sau khi mất khả năng nói, ông giao tiếp thông qua một thiết bị tạo giọng nói ban đầu sử dụng công tắc cầm tay, và sau này sử dụng cơ má.
Các công trình khoa học của Hawking bao gồm sự hợp tác với Roger Penrose về các định lý điểm kỳ dị hấp dẫn trong khuôn khổ thuyết tương đối rộng và dự đoán rằng các lỗ đen sẽ phát ra bức xạ, thường được gọi là bức xạ Hawking. Ban đầu, bức xạ Hawking vấp phải tranh cãi. Vào cuối những năm 1970 và sau khi đẩy mạnh các công bố nghiên cứu, khám phá này đã được chấp nhận rộng rãi như một bước đột phá quan trọng trong vật lý lý thuyết. Hawking là người đầu tiên đặt ra lý thuyết vũ trụ học được giải thích bởi sự kết hợp giữa lý thuyết tương đối rộng và cơ học lượng tử. Ông là người ủng hộ mạnh mẽ việc diễn giải nhiều thế giới của cơ học lượng tử.
Hawking đã đạt được thành công về mặt thương mại với một số công trình khoa học phổ thông, trong đó ông thảo luận về các lý thuyết của mình và vũ trụ học nói chung. Cuốn Lược sử thời gian (tựa gốc tiếng Anh: A Brief History of Time) của ông nằm trong danh sách những quyển sách bán chạy nhất theo Sunday Times với kỷ lục 237 tuần. Hawking là thành viên Hội Hoàng gia, thành viên trọn đời của Viện Hàn lâm Giáo hoàng về Khoa học và là người nhận Huân chương Tự do Tổng thống, giải thưởng dân sự cao quý nhất ở Hoa Kỳ. Năm 2002, Hawking xếp thứ 25 trong cuộc bình chọn 100 người Anh vĩ đại nhất của BBC. Ông qua đời vào ngày 14 tháng 3 năm 2018 ở tuổi 76, sau hơn 50 năm sống chung với căn bệnh rối loạn thần kinh vận động.