stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Cosmosoma determinata
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Cold Spring, Wisconsin

| Cold Spring, Wisconsin |
| --- | --- |
—  Thị trấn  —
 
 
 Vị trí trong Quận Jefferson, Wisconsin
Cold Spring, Wisconsin
Quốc gia: Hoa Kỳ
Tiểu bang: Wisconsin
Quận: Jefferson
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 693
Múi giờ: CST (UTC-6)
 • Mùa hè (DST): CDT (UTC-5)
Cold Spring là một thị trấn thuộc quận Jefferson, tiểu bang Wisconsin, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thị trấn này là 693 người.
Chú thích

↑  “US Census ngày 1 tháng 7 năm 2009 est”.
↑  “All Incorporated Places: 2000 to 2009”.
1 2  “Population and Housing Occupancy Status: 2010 - State -- Place 2010 Census Redistricting Data (Public Law 94-171) Summary File”. Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ. Truy cập ngày 15 tháng 7 năm 2012.
Corydalis nubicola

| Corydalis nubicola> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Ranunculales
Họ (familia): Papaveraceae
Chi (genus): Corydalis
Loài (species): C. nubicola
Danh pháp hai phần
Corydalis nubicola Z.Y.Su & Lidén, 2007 
Corydalis nubicola là một loài thực vật có hoa trong họ Anh túc. Loài này được Z.Y.Su & Lidén mô tả khoa học đầu tiên năm 2007.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Corydalis nubicola”. Truy cập ngày 21 tháng 8 năm 2013.
Dương Đắc Chí

| Dương Đắc Chí |
| --- | --- |
Ảnh chân dung của Thượng tướng Dương Đắc Chí

Tham mưu trưởng Giải phóng quân Nhân dân Trung Quốc thứ 6
Nhiệm kỳ Tháng 3 năm 1980 – Tháng 11 năm 1987
Tiền nhiệm: Đặng Tiểu Bình
Kế nhiệm: Trì Hạo Điền
 
Thông tin cá nhân
Sinh: Dương Kính Đường (1911-01-03)3 tháng 1, 1911 (Ngày 13 tháng 2 năm Đồng Trị thứ 2 Lễ Lăng, Hồ Nam, Đại Thanh
Mất: 25 tháng 10, 1994(1994-10-25) (83 tuổi) Bắc Kinh, Trung Quốc
Quốc tịch: Trung Quốc
Đảng chính trị: Đảng Cộng sản Trung Quốc
Phối ngẫu: Thân Hoa Quân (Mất năm 1989)  Thạch Lê (1990–1994) 
Con cái: Trai: Dương Kiến Hoa Gái: Dương Hoa Vinh, Dương Bách Hoa, Dương Thu Hoa, Dương Đông Hoa (Dương Kinh Hoa), Dương Tuyết Chinh (Dương Mãn Hoa) 
Alma mater: Đại học Quân sự và Chính trị chống Nhật Học viện Quân sự Quân Giải phóng Nhân dân Trung Hoa
Nghề nghiệp: Quân nhân
Tặng thưởng: Huân chương Bát Nhất hạng Nhất  Huân chương Độc lập và Tự do hạng Nhất  Huân chương Giải phóng hạng Nhất
Phục vụ trong quân đội
Thuộc: Đảng Cộng sản Trung Quốc
Phục vụ:  Hồng quân Công-Nông  Bát lộ quân  Giải phóng quân Nhân dân Trung Quốc
Năm tại ngũ: 1928–1978
Cấp bậc: Thượng tướng Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc（1955）
Tham chiến: Quốc – Cộng Nội chiến lần thứ nhất Chiến tranh Trung – Nhật Quốc-Cộng nội chiến lần thứ hai Chiến tranh Triều Tiên Chiến tranh biên giới Việt–Trung 1979
Dương Đắc Chí (杨得志, Yang Dezhi) (13 tháng 11 năm 1911 - 25 tháng 10 năm 1994), Người Hán, Chính khách nước Trung Quốc, là một Thượng tướng Hồng quân Trung Hoa.
Sự nghiệp

Ông từng là Tư lệnh quân khu Tây Nam (Thành Đô). Ông đã từng tham chiến tại Triều Tiên và cùng Hứa Thế Hữu chỉ huy quân Trung Quốc trong Chiến tranh biên giới Việt-Trung 1979. Sau khi Hứa Thế Hữu thất bại nặng nề trong những ngày đầu của cuộc chiến bên giới này do áp dụng sai lầm chiến thuật "biển người" đối đầu với lực lượng hùng hậu của đủ loại vũ khí hạng nặng từ phía Quân đội Nhân dân Việt Nam, ông nắm toàn quyền chỉ huy các chiến dịch trên toàn mặt trận. Năm 1980 ông được thăng chức Tham mưu trưởng quân đội Trung Quốc. Đóng góp lớn trong năm 1989 của ông, dù đã về hưu, làm lá thư ngỏ viết cho Đặng Tiểu Bình khuyên họ Đặng không nên dùng quân đội đàn áp sinh viên ở Thiên An Môn.
Ông từng là Chủ nhiệm Ủy ban Cách mạng tỉnh Sơn Đông (chức vụ tương đương Tỉnh trưởng Chính phủ Nhân dân), Ủy viên Bộ Chính trị Đảng Cộng sản Trung Quốc, Bí thư Ban Bí thư Ủy ban Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc, Phó Bí thư Quân ủy Trung ương Trung Quốc, Tham mưu trưởng Bộ Tham mưu liên hợp Quân ủy Trung ương Trung Quốc.
Corsa nigrinotata

| Corsa nigrinotata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Noctuidae
Chi (genus): Corsa
Loài (species): C. nigrinotata
Danh pháp hai phần
Corsa nigrinotata Hampson, 1926 
Corsa nigrinotata là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Courdimanche-sur-Essonne

| --- | --- |
 Courdimanche-sur-Essonne

Hành chính
Quốc gia:  Pháp
Vùng: Île-de-France
Tỉnh: Essonne
Quận: Évry
Tổng: Milly-la-Forêt
Liên xã: không có vào 2007
Xã (thị) trưởng: Claude Duval (2008-2014)
Thống kê
Độ cao: 58–146 m (190–479 ft)
Diện tích đất1: 5,62 km2 (2,17 dặm vuông Anh)
INSEE/Mã bưu chính: 91184/ 91720

Courdimanche-sur-Essonne là một xã ở tỉnh Essonne thuộc vùng Île-de-France miền bắc nước Pháp.
Theo điều tra dân số năm 1999, dân số xã này là 251 người. Ước tính dân số năm 2004 là 289.
Danh xưng cư dân địa phương Courdimanche-sur-Essonne trong tiếng Pháp là Courdimanchois.
Corydalis nudicaulis

| Corydalis nudicaulis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Ranunculales
Họ (familia): Papaveraceae
Chi (genus): Corydalis
Loài (species): C. nudicaulis
Danh pháp hai phần
Corydalis nudicaulis Regel 
Corydalis nudicaulis là một loài thực vật có hoa trong họ Anh túc. Loài này được Regel mô tả khoa học đầu tiên năm 1884.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Corydalis nudicaulis”. Truy cập ngày 21 tháng 8 năm 2013.
Coursetia fruticosa

| Coursetia fruticosa> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Fabales
Họ (familia): Fabaceae
Chi (genus): Coursetia
Loài (species): C. fruticosa
Danh pháp hai phần
Coursetia fruticosa (Cav.) J.F.Macbr. 
Coursetia fruticosa là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được (Cav.) J.F.Macbr. miêu tả khoa học đầu tiên.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Coursetia fruticosa”. Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2013.
Corsa molybdopasta

| Corsa molybdopasta> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Noctuidae
Chi (genus): Corsa
Loài (species): C. molybdopasta
Danh pháp hai phần
Corsa molybdopasta Hampson, 1926 
Corsa molybdopasta là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Dinkanahalli, Chiknayakanhalli

| Dinkanahalli |
| --- | --- |
—  Làng  —
 
Quốc gia:  Ấn Độ
Bang: Karnataka
Huyện: Tumkur
Thành phố/thị trấn: Chiknayakanhalli
Múi giờ: IST (UTC+5:30)
Dinkanahalli là một làng thuộc tehsil Chiknayakanhalli, huyện Tumkur, bang Karnataka, Ấn Độ.
Crotalaria bamendae

| Crotalaria bamendae> Tình trạng bảo tồn |
| --- | --- |
 Sắp nguy cấp  (IUCN 2.3)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Fabales
Họ (familia): Fabaceae
Chi (genus): Crotalaria
Loài (species): C. bamendae
Danh pháp hai phần
Crotalaria bamendae Hepper 
Crotalaria bamendae là một loài rau đậu thuộc họ Fabaceae.
Loài này có ở Angola, Cameroon, và Nigeria.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là đồng cỏ khô nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng đất thấp.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.
Cremanthodium glandulipilosum

| Cremanthodium glandulipilosum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Asterales
Họ (familia): Asteraceae
Chi (genus): Cremanthodium
Loài (species): C. glandulipilosum
Danh pháp hai phần
Cremanthodium glandulipilosum Y.L.Chen ex S.W.Liu, 1984 
Cremanthodium glandulipilosum là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Y.L.Chen ex S.W.Liu mô tả khoa học đầu tiên năm 1984.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Cremanthodium glandulipilosum”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.
Cremanthodium discoideum

| Cremanthodium discoideum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Asterales
Họ (familia): Asteraceae
Chi (genus): Cremanthodium
Loài (species): C. discoideum
Danh pháp hai phần
Cremanthodium discoideum Maxim., 1881 
Cremanthodium discoideum là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Maxim. mô tả khoa học đầu tiên năm 1881.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Cremanthodium discoideum”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.
Dendrobates leucomelas

| Dendrobates leucomelas |
| --- | --- |

Tình trạng bảo tồn
 Ít quan tâm  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Amphibia
Bộ (ordo): Anura
Phân bộ (subordo): Neobatrachia
Họ (familia): Dendrobatidae
Chi (genus): Dendrobates
Loài (species): D. leucomelas
Danh pháp hai phần
Dendrobates leucomelas Steindachner, 1864 
 Phạm vi phân bố của D. leucomelas (red)
Dendrobates leucomelas là một loài ếch phi tiêu độc. D. leucomelas được tìm thấy ở phía bắc của lục địa Nam Mỹ, đặc biệt là tại Venezuela. Nó cũng được tìm thấy trong các khu vực thuộc Guyana, Brazil, và phần đông khắc nghiệt của Colombia. Loài này có độc dưới da.
Phân bố và môi trường sống

Dendrobates leucomelas được tìm thấy ở phía bắc lục địa Nam Mỹ, đáng chú ý nhất là ở Venezuela. Nó cũng được tìm thấy ở một phần của Guyana, Brazil và phần cực đông của Colombia. Loài lưỡng cư này thường được tìm thấy trong điều kiện rất ẩm ướt trong rừng mưa nhiệt đới, gần với nước ngọt. Nó thường được tìm thấy trên những tảng đá bằng phẳng, cây cối, thực vật (đáng chú ý là bromeliads) và rác lá của nền rừng. Trong mùa khô, các mẫu vật tụ tập ở những nơi ẩm ướt, chẳng hạn như dưới những tảng đá hoặc thân cây đổ.
Môi trường sống tự nhiên của D. leucomelas là vùng nhiệt đới và không chịu sự thay đổi nhiệt độ theo mùa lớn. Thông thường, phương sai nhiệt độ có liên quan đến độ cao và thời gian trong ngày, và dao động từ mức 20 thấp đến thấp 30 °C. Trong điều kiện nuôi nhốt, phải cẩn thận để không làm quá nóng ếch, vì chúng có thể nhạy cảm với nhiệt độ cao hơn.
Chú thích

↑  “IUCN Red List”. IUCN. 2004. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2009.
Crocota ostrogovichi

| Crocota ostrogovichi> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Crocota
Loài (species): C. ostrogovichi
Danh pháp hai phần
Crocota ostrogovichi Caradja 1930 
Crocota ostrogovichi là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Csibrák

| Csibrák |
| --- | --- |
—  Thị trấn  —
 

  Huy hiệu
Csibrák
Quốc gia:  Hungary
Hạt: Tolna
Tiểu vùng: Dombóvári
Diện tích
 • Tổng cộng: 14,62 km2 (5,64 mi2)
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 339
 • Mật độ: 23/km2 (60/mi2)
Múi giờ: CET (UTC+1)
 • Mùa hè (DST): CEST (UTC+2)
7225 
Mã điện thoại: 74 
Csibrák là một thị trấn thuộc hạt Tolna, Hungary. Thị trấn này có diện tích 14,62 km², dân số năm 2010 là 339 người, mật độ 23 người/km².
Cầy thảo nguyên đuôi đen

| Cầy thảo nguyên đuôi đen |
| --- | --- |
Tại Khu trú ẩn hoang dã dãy núi Wichita
Tình trạng bảo tồn
 Ít quan tâm  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Mammalia
Bộ (ordo): Rodentia
Họ (familia): Sciuridae
Chi (genus): Cynomys
Loài (species): C. ludovicianus
Danh pháp hai phần
Cynomys ludovicianus (Ord, 1815) 
 Cynomys ludovicianus range
Cầy thảo nguyên đuôi đen, còn gọi là Sóc đồng cỏ đuôi đen (danh pháp khoa học: Cynomys ludovicianus) là một loài sóc trong họ Sóc được tìm thấy ở Đại bình nguyên của Bắc Mỹ từ biên giới Hoa Kỳ-Canada đến biên giới Hoa Kỳ-México. Không giống các loài sóc đồng cỏ khác, loài này thực sự không ngủ đông. Sóc đồng cỏ đuôi đen có thể thấy trên mặt đất giữa mùa đông. Một quần thể sóc đồng cỏ đuôi đen ở Texas đã được ghi nhận có phạm vi 64.000 km² và có 400.000.000 cá thể. Trước khi môi trường sống bị phá hủy, loài này có lẽ là loài sóc đồng cỏ dồi dào nhất ở trung bộ Bắc Mỹ. Loài này là một trong hai loài được miêu tả bởi chuyến thám hiểm Lewis và Clark trong ghi chép và nhật ký về chuyến khám phá của họ.
Miêu tả

Sóc đồng cỏ đuôi đen nhìn chung có màu vàng nhạt với bụng màu nhạt hơn. Đuôi của chúng có chóp màu đen. Con trưởng thành có cân nặng đến 1,5 đến 3 lb (0,68 đến 1,36 kg), con đực thường nặng hơn con cái. Chiều dài cơ thể thường là 14 đến 17 in (36 đến 43 cm), đuôi dài 3 đến 4 in (7,6 đến 10,2 cm).
Chú thích

↑  Linzey, A. V. & NatureServe (Reichel, J. D., Hammerson, G., Cannings, S. & Wallace, R.) (2008). Cynomys ludovicianus. 2008 Sách đỏ IUCN. Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế 2008. Truy cập ngày 6 tháng 1 năm 2009.
IUCN (International Union for Conservation of Nature) 2008. Cynomys ludovicianus. In: IUCN 2014. The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2014.3
http://www.iucnredlist.org. Downloaded on ngày 29 tháng 1 năm 2015.
↑  IUCN (International Union for Conservation of Nature) 2008. Cynomys ludovicianus. In: IUCN 2014. The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2014.3
http://www.iucnredlist.org. Downloaded on ngày 29 tháng 1 năm 2015.
Crocota quadripunctaria

| Crocota quadripunctaria> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Crocota
Loài (species): C. quadripunctaria
Danh pháp hai phần
Crocota quadripunctaria Thierry-Mieg 1907 
Crocota quadripunctaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Diêm

Đối với họ người, xem Diêm (họ).
Một que diêm đang cháy
Diêm là một dụng cụ tạo lửa phổ biến từ thời kỳ cận đại tới nay.
Từ nguyên

Trong lịch sử, thuật ngữ phù hợp đề cập đến chiều dài của dây (sau này cambric) tẩm hóa chất, và được phép đốt cháy liên tục.  Chúng được sử dụng để đốt lửa và châm ngòi súng và pháo.  như vậy được đặc trưng bởi tốc độ cháy của nó, tức là  diêm cháy nhanh  và cháy  chậm. Tùy thuộc vào công thức của nó, một que  diêm chậm cháy với tốc độ khoảng 30 cm (1 ft) mỗi giờ và một que diêm nhanh chóng ở 4 đến 60 cm (2 đến 24 in) mỗi phút.
Tương đương hiện đại của loại diêm này là que gỗ đơn giản, vẫn được sử dụng trong pháo hoa để có được độ trễ thời gian có kiểm soát trước khi đánh lửa.  Ý nghĩa ban đầu của từ này vẫn tồn tại trong một số thuật ngữ pháo hoa, chẳng hạn như  diêm  đen  (que diêm tẩm bột đen)và  bengal (một quả pháo hoa giống như tia lửa tạo ra một ngọn lửa màu, cháy tương đối dài). Nhưng, khi các trận đấu ma sát trở nên phổ biến, chúng trở thành đối tượng chính có nghĩa là thuật ngữ này.
Từ "match" bắt nguồn từ tiếng Pháp cổ "mèche" đề cập đến bấc của một ngọn nến
Lịch sử > Các loại diêm đầu tiên

Một ghi chú trong văn bản Đường Kiều Tranh, được viết vào năm 1366, mô tả một que diêm lưu huỳnh, những que gỗ thông nhỏ tẩm lưu huỳnh, được sử dụng ở Trung Quốc bởi "những người phụ nữ triều đình nghèo khó" vào năm 577 sau Công nguyên trong cuộc chinh phục Bắc Tề.  Trong Năm triều đại và Mười vương quốc (907-960 sau Công nguyên), một cuốn sách có tên Records of the Unworldly and the Strange được viết bởi tác giả Trung Quốc Tao Gu vào khoảng năm 950 đã tuyên bố:
Nếu có trường hợp khẩn cấp vào ban đêm, có thể mất một thời gian để làm cho ánh sáng thắp sáng đèn. Nhưng một người đàn ông khéo léo đã nghĩ ra hệ thống ngâm những que gỗ thông nhỏ với lưu huỳnh và lưu trữ chúng sẵn sàng để sử dụng. Chỉ bằng một chút lửa, chúng bốc cháy. Người ta có một ngọn lửa nhỏ như một tai ngô. Điều kỳ diệu này trước đây được gọi là "nô lệ mang ánh sáng", nhưng sau đó khi nó trở thành một bài báo thương mại, tên của nó đã được đổi thành 'cây gậy tấc lửa'.
Một văn bản khác, Ngũ Lâm Búa là vậy,có niên đại từ năm 1270 sau Công nguyên, liệt kê các diêm lưu huỳnh như một thứ gì đó được bán ở các chợ Của Hàng Châu, khoảng thời gian Marco Polo đến thăm. Các loại diêm được gọi là fa chu hoặc tshui erh.
Đặc điểm

Diêm ban đầu là loại diêm ma sát, vốn có thể tự cháy khi quẹt vào bất cứ bề mặt thô nhám nào. Diêm loại này do nhà hóa học John Walker sáng chế năm 1827 với đầu que sử dụng hỗn hợp lưu huỳnh, phosphor trắng, chì(II) oxide, mangan(II) oxide. Ma sát sinh ra nhiệt và ở 40 độ thì diêm bắt lửa. Tuy nhiên chính vì thế diêm trở nên kém an toàn, chỉ va chạm nhẹ cũng có thể gây hỏa hoạn. Thêm vào đó, phosphor trắng sử dụng ở đầu diêm rất độc. Diêm có thể cháy mức cao nhất lên đến 4000 độ C.
Diêm an toàn được thiết kế lại bằng việc sử dụng phosphor đỏ vốn không tự cháy khi ma sát thông thường, nhưng nếu trộn với kali clorat (clorat kali) thì lại dễ cháy. Trong sản phẩm diêm an toàn hiện nay, kali clorat được tách riêng khỏi phosphor đỏ để ngăn cháy ngoài ý muốn. Que diêm được thiết kế dưới dạng que nhỏ làm bằng gỗ, đầu tẩm lưu huỳnh và bọc antimon trisunfua và kali clorat. Vỏ bao diêm (hoặc tờ bìa đi kèm kẹp diêm) thì bôi phosphor đỏ. Người sử dụng quẹt đầu kali clorat vào phần phosphor đỏ để ma sát tạo ra sự cháy.
Những tiềm ẩn và nguy hiểm

Khi lấy đầu đỏ của diêm rồi trộn với phosphor đỏ thì sẽ tạo ra nổ nếu đập mạnh vào, vì ai cũng biết đó là một hỗn hợp dễ phát nổ. Do tác động của vật cứng nào đó như búa đập vào nên nó nổ tương tự như thuốc nổ nhưng yếu hơn. Đã có những trường hợp bị thương, bỏng, mất bộ phận cơ thể, tổn thương vĩnh viễn.
Ưu và nhược điểm

Diêm được sản xuất nhanh, đại trà và giá thành rất rẻ nên phổ biến toàn cầu. Tuy nhiên diêm thường không giữ được lâu, dễ phát sinh hỏa hoạn và dễ hư hỏng vì ẩm. Hiện nay, các phương pháp khác để tạo ra lửa tiện lợi, sạch sẽ và đơn giản hơn (như sử dụng bật lửa, điện) trở nên phổ biến khiến trong nhiều trường hợp diêm đã không còn là lựa chọn của người sử dụng.
Thư viện

Ảnh chụp một que diêm đang cháy
Một số que diêm (que màu đen là que đã sử dụng)
Một số loại diêm cổ
Crocota ricaria

| Crocota ricaria> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Crocota
Loài (species): C. ricaria
Danh pháp hai phần
Crocota ricaria Hübner & Geyer 1837 
Crocota ricaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Cracca

| Cracca> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Fabales
Họ (familia): Fabaceae
Chi (genus): Cracca
Phân cấp
 xem trong bài
Cracca là một chi thực vật có hoa trong họ Đậu.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Cracca”. Truy cập ngày 20 tháng 8 năm 2013.
Crambus ovidius

| Crambus ovidius> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Crambidae
Chi (genus): Crambus
Loài (species): C. ovidius
Danh pháp hai phần
Crambus ovidius
Crambus ovidius là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 19 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Copa annulata

| Copa annulata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Corinnidae
Chi (genus): Copa
Loài (species): C. annulata
Danh pháp hai phần
Copa annulata Simon, 1896 
Copa annulata là một loài nhện trong họ Corinnidae.
Loài này thuộc chi Copa. Copa annulata được Eugène Simon miêu tả năm 1896.
Chú thích

↑  Platnick, Norman I. (2010): The world spider catalog, version 10.5. American Museum of Natural History.
Cratichneumon labiatus

| Cratichneumon labiatus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Ichneumonidae
Chi (genus): Cratichneumon
Loài (species): C. labiatus
Danh pháp hai phần
Cratichneumon labiatus Townes, Momoi & Townes, 1965 
Cratichneumon labiatus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2014.
Cratichneumon leptocerus

| Cratichneumon leptocerus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Ichneumonidae
Chi (genus): Cratichneumon
Loài (species): C. leptocerus
Danh pháp hai phần
Cratichneumon leptocerus (Cameron, 1904) 
Cratichneumon leptocerus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2014.
Cratichneumon levis

| Cratichneumon levis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Ichneumonidae
Chi (genus): Cratichneumon
Loài (species): C. levis
Danh pháp hai phần
Cratichneumon levis (Cameron, 1906) 
Cratichneumon levis là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2014.