stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
EGFR

EGFR có thể là:
Thụ thể yếu tố tăng trưởng biểu bì  (EGFR), một protein xuyên màng ở người
Tốc độ lọc cầu thận (eGFR), một chỉ số theo dõi chức năng thận
Epidendrum vincentinum

| Epidendrum vincentinum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Chi (genus): Epidendrum
Loài (species): E. vincentinum
Danh pháp hai phần
Epidendrum vincentinum Lindl. 
Epidendrum vincentinum là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Lindl. mô tả khoa học đầu tiên năm 1841.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Epidendrum vincentinum”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Dendrochilum haslamii

| Dendrochilum haslamii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Chi (genus): Dendrochilum
Loài (species): D. haslamii
Danh pháp hai phần
Dendrochilum haslamii Ames 
Dendrochilum haslamii là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Ames mô tả khoa học đầu tiên năm 1920.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Dendrochilum haslamii”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Xã Heth, Quận Harrison, Indiana

| Xã Heth Heth Township |
| --- | --- |
—  xã  —
 

 
 Vị trí trong Quận Harrison, Indiana
 Vị trí quận Harrison trong tiểu bang Indiana ở Hoa Kỷ
Xã Heth
Quốc gia: Hoa Kỳ
Tiểu bang: Indiana
Quận: Quận Harrison
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 1.278
Múi giờ: CST (UTC-5)
 • Mùa hè (DST): CDT (UTC-4)
Xã Heth (tiếng Anh: Heth Township) là một xã thuộc quận Harrison, tiểu bang Indiana, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 1.278 người.
Chú thích

↑  “2010 Census Gazetteer Files”. Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ. Truy cập ngày 13 tháng 10 năm 2012.
Xylotomy

Một phần cực nhỏ của một địa y apothecium (Amandinea puncata)
Một microtome, được sử dụng trong quá trình xylotomy
Xylotomy là việc chuẩn bị các mảnh gỗ nhỏ để kiểm tra dưới kính hiển vi, thiết bị thường được sử dụng có tên là microtome.
Nó rất hữu ích trong việc cung cấp bằng chứng pháp y trong một số vụ án hình sự trong đó việc tìm thấy một mảnh gỗ trên thi thể và ghép nó với hung khí sẽ hữu ích. Trong phiên tòa xét xử Bruno Richard Hauptmann, bị buộc tội trong vụ bắt cóc Lindbergh trong những năm 1930, nhà nghiên cứu xylotom Arthur Koehler đã cung cấp bằng chứng quan trọng bằng cách liên kết một mẩu thông từ chiếc thang được sử dụng trong một vụ bắt cóc đến một nhà máy cụ thể có máy móc bị lỗi, và từ đó đến một xưởng gỗ cụ thể. Koehler đã tìm kiếm trong suốt mười tám tháng và đưa ra bằng chứng rõ ràng trước tòa bằng cách đưa ra một viên phấn cọ xát các mẫu mà anh ta làm ở đó và sau đó, chứng minh rằng chúng giống hệt nhau. Anh ta cũng ghép các mảnh khác của chiếc cầu thang với một cái đục được sử dụng để tạo ra các thanh ghép, mất tích từ rương công cụ của bị cáo và một tấm ván bị mất từ sàn gác mái của nghi phạm.
Nó cũng có thể hữu ích trong các nghiên cứu trong lĩnh vực lâm nghiệp. Xác định loài của một mảnh gỗ không phải lúc nào cũng dễ dàng, trong trường hợp đó, một xylotheque có thể cung cấp các mẫu mà xylotomist có thể so sánh với chính mình. Xylotomy có thể được thực hiện bởi một nhà sinh học pháp y. Những người có chuyên môn về xylotomy là rất ít. Mọi người thường nhầm lẫn nó với một người chơi xylophone và họ không có xu hướng quan tâm nhiều đến chủ đề này.
Tubay, Agusan del Norte

Bản đồ của Agusan del Norte với vị trí của Tubay
Tubay là một đô thị hạng 5 ở tỉnh Agusan del Norte, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2015, đô thị này có dân số 24.932 người trong.
Các khu phố (barangay)

Tubay được chia thành 13 khu phố (barangay).
Binuangan
Cabayawa
Doña Rosario
La Fraternidad
Lawigan
Poblacion 1
Poblacion 2
Santa Ana
Tagmamarkay
Tagpangahoy
Tinigbasan
Victory
Doña Telesfora
Eriotheca globosa

| Eriotheca globosa> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Malvales
Họ (familia): Malvaceae
Chi (genus): Eriotheca
Loài (species): E. globosa
Danh pháp hai phần
Eriotheca globosa (Aubl.) A.Robyns, 1963 
Eriotheca globosa - MHNT
Eriotheca globosa là một loài thực vật có hoa trong họ Cẩm quỳ. Loài này được (Aubl.) A.Robyns mô tả khoa học đầu tiên năm 1963.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Eriotheca globosa”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.
Trí tuệ nhân tạo tạo sinh

Hệ thống AI có khả năng tạo nội dung theo gợi ýBản mẫu:SHORTDESC:Hệ thống AI có khả năng tạo nội dung theo gợi ý
Trí tuệ nhân tạo tạo sinh hoặc AI tạo sinh là một loại hệ thống AI có khả năng tạo ra văn bản, hình ảnh hoặc các phương tiện truyền thông khác dựa trên các lệnh nhắc (prompt). Các mô hình AI tạo sinh học các mô hình và cấu trúc của dữ liệu đầu vào của chúng bằng cách áp dụng các kỹ thuật học máy mạng nơ-ron, sau đó tạo ra dữ liệu mới có các đặc điểm tương tự.
Các hệ thống AI tạo sinh đáng chú ý bao gồm ChatGPT (và biến thể của nó là Bing Chat), một chatbot được xây dựng bởi OpenAI sử dụng các mô hình ngôn ngữ lớn nền tảng GPT-3 và GPT-4 của họ, và Bard (chatbot), một chatbot được xây dựng bởi Google sử dụng mô hình nền tảng LaMDA. Các mô hình AI tạo sinh khác bao gồm các hệ thống nghệ thuật AI như Stable Diffusion, Midjourney và DALL-E.
AI tạo sinh có tiềm năng ứng dụng trong nhiều ngành công nghiệp, bao gồm nghệ thuật, viết lách, phát triển phần mềm, thiết kế sản phẩm, chăm sóc sức khỏe, tài chính, trò chơi, tiếp thị và thời trang. Đầu tư vào AI tạo sinh đã tăng vọt trong những năm đầu của thập kỷ 2020, với các công ty lớn như Microsoft, Google và Baidu cũng như nhiều công ty nhỏ hơn đang phát triển các mô hình trí tuệ nhân tạo tạo sinh. Tuy nhiên, cũng có những lo ngại về việc sử dụng sai mục đích của AI tạo sinh, chẳng hạn như tạo tin giả hoặc deepfake, có thể được sử dụng để lừa dối hoặc thao túng con người.
Lịch sử

Bài chi tiết: Lịch sử ngành trí tuệ nhân tạo
Kể từ khi thành lập, lĩnh vực học máy (machine learning) đã sử dụng các mô hình thống kê, bao gồm cả mô hình tạo sinh, để mô hình hóa và dự đoán dữ liệu. Bắt đầu từ cuối những năm 2000, sự xuất hiện của học sâu (deep learning) đã thúc đẩy tiến bộ và nghiên cứu trong xử lý ảnh và video, phân tích văn bản, nhận dạng giọng nói và các tác vụ khác. Tuy nhiên, hầu hết các mạng thần kinh sâu được đào tạo như các mô hình phân biệt thực hiện các tác vụ phân loại như phân loại hình ảnh dựa trên mạng thần kinh tích chập.
Năm 2014, những tiến bộ như autoencoder biến đổi (VAE) và mạng đối nghịch tạo sinh đã tạo ra các mạng thần kinh sâu thực tế đầu tiên có khả năng học các mô hình tạo sinh, thay vì phân biệt, của dữ liệu phức tạp như hình ảnh. Các mô hình tạo sinh sâu này là những mô hình đầu tiên có thể xuất ra không chỉ tạo nhãn (label) cho hình ảnh, mà còn có thể xuất ra toàn bộ hình ảnh.
Năm 2017, mạng Transformer đã cho phép phát triển các mô hình tạo sinh, dẫn đến Generative pre-trained transformer (GPT) đầu tiên vào năm 2018. Tiếp theo là GPT-2 vào năm 2019, đã chứng minh khả năng tạo sinh không giám sát cho nhiều tác vụ khác nhau như một mô hình nền tảng (Foundation model).
Năm 2021, sự ra mắt của DALL-E, một mô hình tạo sinh pixel dựa trên transformer, tiếp theo là Midjourney và Stable Diffusion đã đánh dấu sự xuất hiện của nghệ thuật trí tuệ nhân tạo chất lượng cao thực tế từ các lời nhắc hoặc gợi ý (prompt).
Vào tháng 1 năm 2023, Futurism.com đã đưa tin rằng CNET đã sử dụng một công cụ AI nội bộ không được tiết lộ để viết ít nhất 77 câu chuyện của mình; sau khi tin tức được công bố, CNET đã đăng các bản sửa lỗi cho 41 câu chuyện.
Vào tháng 3 năm 2023, GPT-4 đã được phát hành. Một nhóm từ Microsoft Research lập luận rằng "nó có thể được xem một cách hợp lý như một phiên bản ban đầu (nhưng vẫn chưa hoàn chỉnh) của hệ thống trí tuệ tổng quát nhân tạo (AGI)".
Thể thức

Hệ thống AI tạo sinh được xây dựng bằng cách áp dụng học máy không giám sát hoặc tự giám sát cho một tập dữ liệu. Khả năng của hệ thống AI tạo sinh phụ thuộc vào mô-đun hoặc loại của tập dữ liệu được sử dụng.
AI tạo sinh có thể là đơn mô-đun/phương thức (uni-modal) hoặc đa mô-đun/phương thức (multi-modal); hệ thống đơn mô-đun/phương thức chỉ nhận một loại đầu vào, trong khi hệ thống đa mô-đun/phương thức có thể nhận nhiều hơn một loại đầu vào. Ví dụ, GPT-4 của OpenAI chấp nhận cả đầu vào văn bản và hình ảnh.
Văn bản: Các hệ thống AI tạo sinh được đào tạo trên các từ hoặc ký tự đại diện cho từ bao gồm GPT-3, LaMDA, LLaMA, BLOOM, GPT-4, v.v. Chúng có khả năng xử lý ngôn ngữ tự nhiên, dịch tự động và tạo ngôn ngữ tự nhiên và có thể được sử dụng làm mô hình nền tảng cho các tác vụ khác. Các tập dữ liệu bao gồm BookCorpus, Wikipedia, v.v.
Mã: Ngoài văn bản ngôn ngữ tự nhiên, các mô hình ngôn ngữ lớn có thể được đào tạo trên văn bản ngôn ngữ lập trình, cho phép chúng tạo mã nguồn cho các chương trình máy tính mới. Ví dụ bao gồm OpenAI Codex.
Hình ảnh: Các hệ thống AI tạo sinh được đào tạo trên các tập hình ảnh có chú thích văn bản bao gồm Imagen, DALL-E, Midjourney, Adobe Firefly, Stable Diffusion và các hệ thống khác. Chúng thường được sử dụng để tạo hình ảnh từ văn bản và chuyển đổi phong cách hình ảnh. Các tập dữ liệu bao gồm LAION-5B và các tập dữ liệu khác.
Phân tử: Các hệ thống AI tạo sinh có thể được đào tạo trên các chuỗi axit amin hoặc các biểu diễn phân tử như SMILES đại diện cho DNA hoặc protein. Các hệ thống này, như AlphaFold, được sử dụng để dự đoán cấu trúc protein và tìm kiếm thuốc. Các tập dữ liệu bao gồm các tập dữ liệu sinh học khác nhau.
Âm nhạc: Các hệ thống AI tạo sinh như MusicLM có thể được đào tạo trên các dạng sóng âm thanh của âm nhạc được ghi lại cùng với chú thích văn bản, để tạo ra các mẫu âm nhạc mới dựa trên các mô tả văn bản như một giai điệu violin êm dịu được hỗ trợ bởi một đoạn riff guitar méo mó.
Video: AI được đào tạo trên video có chú thích có thể tạo ra các clip video có tính nhất quán về mặt thời gian. Ví dụ bao gồm Gen1 và Gen2 của RunwayML và Make-A-Video của Meta Platforms.
Hành động của robot: AI được đào tạo trên chuyển động của một hệ thống robot có thể tạo ra các quỹ đạo mới cho hoạch định chuyển động. Ví dụ, UniPi của Google Research sử dụng các lời nhắc như "nhặt bát màu xanh lam" hoặc "lau đĩa bằng miếng bọt biển màu vàng" để điều khiển chuyển động của cánh tay robot.
Xã Lake City, Quận Barber, Kansas

| Xã Lake City Lake City Township |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
 
 Vị trí trong Quận Barber, Kansas
 Vị trí quận Barber trong tiểu bang Kansas ở Hoa Kỳ
Xã Lake City
Quốc gia: Hoa Kỳ
Tiểu bang: Kansas
Quận: Quận Barber
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 62
Múi giờ: CST (UTC-6)
 • Mùa hè (DST): CDT (UTC-5)
Xã Lake City (tiếng Anh: Lake City Township) là một xã thuộc quận Barber, tiểu bang Kansas, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 62 người.
Xã Lake Alice, Quận Hubbard, Minnesota

| Xã Lake Alice Lake Alice Township |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
 Vị trí quận Hubbard trong tiểu bang Minnesota ở Hoa Kỷ
Xã Lake Alice
Quốc gia: Hoa Kỳ
Tiểu bang: Minnesota
Quận: Quận Hubbard
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 93
Múi giờ: CST (UTC-6)
 • Mùa hè (DST): CDT (UTC-5)
Xã Lake Alice (tiếng Anh: Lake Alice Township) là một xã thuộc quận Hubbard, tiểu bang Minnesota, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 93 người.
Epacanthaclisis continentalis

| Epacanthaclisis continentalis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Neuroptera
Họ (familia): Myrmeleontidae
Phân họ (subfamilia): Myrmeleontinae
Tông (tribus): Dendroleontini
Phân tông (subtribus): Dendroleontina
Chi (genus): Epacanthaclisis
Loài (species): E. continentalis
Danh pháp hai phần
Epacanthaclisis continentalis Esben-Petersen, 1935 
Epacanthaclisis continentalis là một loài côn trùng trong họ Myrmeleontidae thuộc bộ Neuroptera. Loài này được Esben-Petersen miêu tả năm 1935.
Chú thích

↑  Oswald, J. D. (2007). Neuropterida Species of the World. Version 2.0.
Epidendrum iguagoi

| Epidendrum iguagoi> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Chi (genus): Epidendrum
Loài (species): E. iguagoi
Danh pháp hai phần
Epidendrum iguagoi Hágsater & Dodson 
Epidendrum iguagoi là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Hágsater & Dodson mô tả khoa học đầu tiên năm 2001.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Epidendrum iguagoi”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Epacanthaclisis hamata

| Epacanthaclisis hamata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Neuroptera
Họ (familia): Myrmeleontidae
Phân họ (subfamilia): Myrmeleontinae
Tông (tribus): Dendroleontini
Phân tông (subtribus): Dendroleontina
Chi (genus): Epacanthaclisis
Loài (species): E. hamata
Danh pháp hai phần
Epacanthaclisis hamata Krivokhatsky, 1998 
Epacanthaclisis hamata là một loài côn trùng trong họ Myrmeleontidae thuộc bộ Neuroptera. Loài này được Krivokhatsky miêu tả năm 1998.
Chú thích

↑  Oswald, J. D. (2007). Neuropterida Species of the World. Version 2.0.
Tropaeolum trialatum

| Tropaeolum trialatum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Brassicales
Họ (familia): Tropaeolaceae
Chi (genus): Tropaeolum
Loài (species): T. trialatum
Danh pháp hai phần
Tropaeolum trialatum (Suess.) L. Andersson & S. Anderssson, 2000 
Tropaeolum trialatum là một loài thực vật có hoa trong họ Tropaeolaceae. Loài này được (Suess.) L. Andersson & S. Anderssson mô tả khoa học đầu tiên năm 2000.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Tropaeolum trialatum”. Truy cập ngày 15 tháng 9 năm 2013.[liên kết hỏng]
Xã Mattoon, Quận Coles, Illinois

| Xã Mattoon Mattoon Township |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
 
 Vị trí trong Quận Coles, Illinois
 Vị trí quận Coles trong tiểu bang Illinois ở Hoa Kỷ
Xã Mattoon
Quốc gia: Hoa Kỳ
Tiểu bang: Illinois
Quận: Quận Coles
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 15.817
Múi giờ: CST (UTC-6)
 • Mùa hè (DST): CDT (UTC-5)
Xã Mattoon (tiếng Anh: Mattoon Township) là một xã thuộc quận Coles, tiểu bang Illinois, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 15.817 người.
Dạo bãi bùn

Một nhóm người đi dạo bãi bùn gần Pieterburen, Hà Lan
Một người đi dạo bãi bùn trên vùng biển Wadden gần Wilhelmshaven, Đức
Dạo bãi bùn (tiếng Đan Mạch: Vadehavsvandring, tiếng Hà Lan: Wadlopen, tiếng Tây Frisia: Waadrinnen, tiếng Đức: Wattwandern) là một hoạt động ngoài trời của người Hà Lan, người Đức, người Đan Mạch, cùng những thành phần dân cư khác sống tại các nước này. Người dạo bãi bùn, nhờ sự trợ giúp của bản dự triều, dành thời gian nước ròng để dạo chơi quanh vùng bãi bùn. Hoạt động này thường diễn ra trong vùng giữa bờ biển và quần đảo Frisia.
Biển Wadden, một vành nước thuộc biển Bắc, là nơi thích hợp cho hoạt động này. Vùng biển nông này nằm ngoài khơi Hà Lan, giữa Friesland và quần đảo Frisia, ngoài khơi bờ biển tây bắc Đức, và phía tây nam bờ biển Jylland của Đan Mạch.
Tại Hà Lan, người dạo bãi bùn thường đi từ đất liền sang Terschelling, Ameland, Engelsmanplaat, Schiermonnikoog, Simonszand, và Rottumeroog. Có những tuyến du hành khác nhưng ít người đi hơn, hoặc vì chúng nguy hiểm sẵn hoặc chúng dễ gây tác động đến môi trường. 
Tại Đức, người dạo đi bộ đến Norderney, Baltrum, Langeoog, Spiekeroog, Minsener-Oldoog and Neuwerk (quần đảo Đông Frisia), cũng như Halligen Süderoog, Südfall, Oland, Langeneß, Gröde, và Nordstrandischmoor (quần đảo Bắc Frisia). Họ còn có thể chọn đến Föhr, từ Föhr họ có thể đến Amrum. Với lộ trình này, cần thiết phải có hướng dẫn viên. Tại Đan Mạch, họ đi tới Mandø, Fanø, và Langli.
Ở Anh, cũng có người thực hiện hoạt động này. Lộ trình phổ biến hơn cả là vượt vịnh Morecambe. Một lộ trình khác là The Broomway ở Essex. Cả hai lộ trình đều tiềm ẩn nguy hiểm, và người đi thường được những hướng dẫn viên giàu kinh nghiệm dẫn dắt.
Chú thích

1 2  “Wattwandern” (bằng tiếng Đức). Truy cập ngày 19 tháng 8 năm 2009.
↑  “Nordseetourimus” (bằng tiếng Đức). Truy cập ngày 5 tháng 2 năm 2017.
Gnophomyia tristissima

| Gnophomyia tristissima |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Diptera
Họ (familia): Limoniidae
Chi (genus): Gnophomyia
Loài (species): G. tristissima
Danh pháp hai phần
Gnophomyia tristissima Osten Sacken, 1860 
Gnophomyia tristissima là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở Chúng phân bố ở miền Cổ bắc và miền Tân bắc.
Gladiolus imbricatus

| Gladiolus imbricatus |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Iridaceae
Chi (genus): Gladiolus
Loài (species): G. imbricatus
Danh pháp hai phần
Gladiolus imbricatus L., 1753 
Gladiolus imbricatus là một loài thực vật có hoa trong họ Diên vĩ. Loài này được L. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1753.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Gladiolus imbricatus”. Truy cập ngày 25 tháng 6 năm 2013.
Epidendrum ilinizae

| Epidendrum ilinizae> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Chi (genus): Epidendrum
Loài (species): E. ilinizae
Danh pháp hai phần
Epidendrum ilinizae Hágsater & Dodson 
Epidendrum ilinizae là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Hágsater & Dodson mô tả khoa học đầu tiên năm 1999.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Epidendrum ilinizae”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Xuất Đế

Xuất Đế (chữ Hán: 出帝) là tôn hiệu hoặc Thụy hiệu của một số vị quân chủ ở Trung Quốc và Việt Nam, cũng như Xuất Công, những vị quân chủ này thường gặp phải kết cục bị trục xuất khỏi tổ quốc.
Trung Quốc

Xuất đế Nguyên Tu (532-534) nhà Bắc Ngụy, còn gọi là Hiếu Vũ đế
Hậu Tấn Xuất Đế Thạch Trọng Quý (942-946) nhà Hậu Tấn, còn có tôn hiệu khác là Thiếu Đế.
Việt Nam

Lê Xuất Đế, tức Lê Chiêu Thống (1786-1788) nhà Hậu Lê.
Nguyễn Xuất Đế Nguyễn Phúc Ưng Lịch (1884-1885), tức vua Hàm Nghi nhà Nguyễn, trước kia từng làm làm Hoài Nhân Trang Cung vương
Gladiolus insolens

| Gladiolus insolens> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Iridaceae
Chi (genus): Gladiolus
Loài (species): G. insolens
Danh pháp hai phần
Gladiolus insolens Goldblatt & J.C.Manning, 1998 
Gladiolus insolens là một loài thực vật có hoa trong họ Diên vĩ. Loài này được Goldblatt & J.C.Manning miêu tả khoa học đầu tiên năm 1998.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Gladiolus insolens”. Truy cập ngày 25 tháng 6 năm 2013.
PT-76

| PT-76 |
| --- | --- |
PT-76
Loại: Xe tăng lội nước hạng nhẹ
Nơi chế tạo:  Liên Xô
Lược sử hoạt động
Phục vụ: 16 tháng 8 năm 1952 – nay
Sử dụng bởi:  Liên Xô  Việt Nam Dân chủ Cộng hòa  Cộng hòa Miền Nam Việt Nam  Việt Nam Sử dụng rất nhiều  Lào  Cuba  Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên  Cộng hòa Nhân dân Campuchia  Campuchia  Iraq  Iran  Indonesia
Lược sử chế tạo
Người thiết kế: N. Shashmurin và Zh.Y. Kotin
Năm thiết kế: 1949 – 1951
Nhà sản xuất: VTZ, Nhà máy Kirov
Giai đoạn sản xuất: 1953 – 1969
Số lượng chế tạo: Khoảng 12.000
Thông số (PT-76 model 1)
Khối lượng: 14,6 tấn
Chiều dài: 6,91 m (tính cả tháp pháo)
Chiều rộng: 3,15 m
Chiều cao: 2,325 m
Kíp chiến đấu: 3 (lái xe, xa trưởng, chiến sĩ nạp đạn)

Phương tiện bọc thép: 20 mm
Vũ khí chính: Pháo D-56T 76,2 mm (40 viên đạn)
Vũ khí phụ: Súng máy đồng trục SGMT 7,62 mm (1.000 viên đạn)
Động cơ: Diesel 6 cylinder 240 mã lực (179 kW)
Công suất/trọng lượng: 16,4 mã lực/tấn
Hệ thống treo: thanh xoắn
Khoảng sáng gầm: 370 mm
Sức chứa nhiên liệu: 250 lít
Tầm hoạt động: 370–400 km, 480–510 km với bình nhiên liệu phụ
Tốc độ: 44 km/h trên bộ, 10,2 km/h dưới nước
PT-76 (tiếng Nga: ПТ-76, Плавающий Танк - 76, Plavayushchiy Tank-76) là loại xe tăng hạng nhẹ của Liên Xô. Xe tăng PT-76 được giới thiệu lần đầu tiên vào đầu thập niên 1950, và sớm trở thành mẫu xe tăng trinh sát tiêu chuẩn của quân đội Xô Viết và các lực lượng quân sự thuộc khối Hiệp ước Warszawa. PT-76 cũng được xuất khẩu rộng rãi đến các nước đồng minh khác của Liên Xô như Việt Nam, Lào, Campuchia, Iraq, Bắc Triều Tiên, Cuba,... Có hơn 25 nước sử dụng PT-76.
PT-76 được sử dụng trong vai trò trinh sát và yểm trợ hỏa lực. Khung gầm của nó được sử dụng làm cơ sở cho một số mẫu thiết kế khác như: xe thiết giáp BTR-50, pháo phòng không tự hành ZSU-23-4, pháo tự hành hạng nhẹ ASU-85 và xe chở bệ phóng tên lửa phòng không 2K12 Kub.
Phát triển

Sau Thế chiến thứ hai, các khái niệm về xe tăng hạng nhẹ đã được nghiên cứu lại ở Liên Xô. Các xe tăng hạng nhẹ sẽ được sử dụng trong các đơn vị trinh sát và do đó khả năng lội nước là rất cần thiết. Chiếc xe sẽ có thể vượt sông ngòi, đầm lầy với sự chuẩn bị ít. Nhiều nguyên mẫu của xe tăng hạng nhẹ như vậy đã được thiết kế vào cuối những năm 1940. Thành công nhất là "Obyekt 740", được thiết kế bởi kỹ sư N. Shashmurin tại viện VNII-100 ở Leningrad (một viện nghiên cứu của Nhà máy xe tăng Chelyabinsk ChTZ) vào năm 1949 - 1950, dưới sự giám sát ban đầu của Zh. Kotin từ Nhà máy Kirov. Chiếc xe đã thành công bởi vì nó có một thiết kế đơn giản, đặc điểm định hướng tốt và khả năng tự sản xuất.
Một nguyên mẫu đã được xây dựng tại Nhà máy Kirov vào năm 1950 và đã được chính thức thông qua ngày 06 tháng 8 năm 1951 với chỉ định của PT-76 sản xuất bắt đầu tại nhà máy Stalingrad Tractor (Khu liên hiệp).
Được phát triển trong những năm 1949 - 1951, PT-76 đi vào sản xuất từ năm 1952 tới năm 1959, với 1896 xe được sản xuất. Đến năm 1959, thế hệ thứ 2 là PT-76B ra đời và được sản xuất tới năm 1967, với 1143 xe được sản xuất. Cả hai đều có biên chế 3 người, hỏa lực chính gồm pháo 76,2 mm, súng máy 7,62 mm. Ngoài ra có thể thêm súng máy 12,7 mm.
PT-76 được thiết kế chủ yếu để hỗ trợ bộ binh tại những nơi có địa hình lầy lội, nhiều sông ngòi đầm lầy. Do đó nó có ưu điểm lội nước tốt, nhưng bù lại chỉ có vỏ giáp mỏng (để duy trì khả năng bơi lội), do đó súng máy hạng nặng, thậm chí cả súng trường chống tăng cũng có thể xuyên thủng. Do thiết kế chủ yếu để hỗ trợ bộ binh diệt công sự, hỏa điểm và thiết giáp nhẹ thay vì đấu tăng (tương tự như xe thiết giáp chiến đấu - IFV ngày nay) nên hỏa lực xe yếu, không có pháo thủ chuyên biệt mà phải kiêm nhiệm.
Thiết kế

Ban đầu, kế hoạch là tạo ra loại xe tăng nặng 20 tấn trang bị pháo 85mm và có các đặc tính cơ động tương tự như xe tăng hạng trung. Nó được thiết kế để có động cơ 400 mã lực và bơi bằng cách sử dụng phao nhôm, nhưng động cơ này vẫn chưa sẵn sàng vào thời điểm đó, và người ta cũng nhận ra rằng việc bơi lội dựa vào phao không bọc giáp, dễ bị tổn thương là không khả thi trên chiến trường, nên không có sự lựa chọn nào khác ngoài việc tạo ra một chiếc xe tăng có thể nổi với sức nổi của chính thân xe. Trọng lượng của xe tăng ý tưởng mới phải giảm xuống còn 15 tấn, và do đó, kế hoạch chế tạo pháo 85mm phải được loại bỏ để chuyển sang chế tạo pháo 76mm.
PT-76 có một bố trí điển hình: khoang lái ở phía trước, khoang chiến đấu ở trung tâm và khoang động cơ ở phía sau. Kíp lái ba người, gồm lái xe, người chỉ huy - kiêm liên lạc và pháo thủ, và người nạp đạn. Chỉ huy và bộ nạp đạn được đặt bên trong tháp pháo, chỉ huy ngồi ở phía bên tay trái của súng chính và người nạp đạn ngồi bên phải. Lái xe ngồi ở trung tâm của mặt trước, kính viễn vọng đặt bên dưới súng chính ở phía trên cùng của tấm giáp dốc phía trước thân xe.