stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Aqaba
Lịch sử > Cổ đại cổ điển

Khoảng năm 735 TCN, thành phố bị đế quốc Assyria chinh phục. Do các cuộc chiến tranh diễn ra ở phía đông, các tuyến đường giao thương của Assyria được chuyển về cảng ở Elath. 
Người Babylon chinh phục Elath vào khoảng năm 600 TCN. Trong thời gian này, Elath chứng kiến sự tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ, với công lớn thuộc về các chính sách của các những nhà cai trị, những người đã nhận ra vị trí hết sức quan trọng của nơi này.
Đế quốc Ba Tư chiếm được thành phố vào năm 539 TCN.
Thành phố tiếp tục phát triển và trở thành một trung tâm giao thương lớn khi người Hy Lạp bắt đầu cai trị vào năm 300 TCN. Một sử gia Hy Lạp nhận xét đây là "một trong những thành phố buôn bán lớn nhất thế giới Ả Rập". Người Ai Cập thuộc Hy Lạp gọi thành phố này là Berenice.
Vương quốc Nabatea có một lượng lớn cư dân định cư ở phía bắc thành phố. Những người này xây dựng nên đền Al-Khazneh trong thành Petra, và với lượng dân số vượt xa người Hy Lạp, họ dễ dàng chiếm được Elath. Một trong những văn bản cổ nhất bằng chữ Ả Rập được tìm thấy ở Jabal Ram, cách Aqaba 50 kilômét (31 dặm) về phía đông.
Vào năm 64 TCN sau cuộc chinh phục của người La Mã, họ gọi thành phố này là Aela (hay Haila, Aelana, tiếng Hy Lạp là Άιλα Aila).
Cả Petra và Aela chịu ảnh hưởng Nabatea bất chấp sự cai trị của La Mã. Vào thời gian này người ta bắt đầu xây dựng con đường lớn mang tên Via Traiana Nova nối Bostra ở phía nam tới Amman, kết thúc ở Aela, nơi kết nối với một con đường ở phía tây dẫn tới Philistia và Ai Cập. 
Khoảng năm 106 CN Aela là một trong những cảng chính của La Mã.
Vào thời Eusebius, Aela là nơi đóng quân của binh đoàn Legio X Fretensis chuyển tới từ Jerusalem.
Aela thuộc về Đế quốc Đông La Mã vào năm 300 CN. Vào thời gian này Nhà thờ Aqaba bắt đầu được xây dựng và là một trong những nhà thờ Kitô giáo thực sự đầu tiên trên thế giới. Thành phố trở thành một giáo phận Kitô giáo. Vào năm 325 giám mục Peter của thành phố có mặt trong Công đồng Nicaea I, công đồng đại kết đầu tiên. Beryllus có mặt trong Công đồng Chalcedon năm 451, và Paul có mặt tại một công nghị được triệu tập bởi Thượng phụ Peter của Jerusalem vào năm 536 nhằm chống đối lại Thượng phụ Anthimus của Alexandria, một hội đồng gồm các giám mục các tỉnh thời Hậu kỳ La Mã như Palaestina Prima, Palaestina Secunda và Palaestina Tertia.
Lịch sử > Trung Cổ

Theo sử gia Ibn Ishaq, Muhammad trong Cuộc hành quân tới Tabouk vào năm 630 đã đặt chân tới Aila đồng thời thu thập cống nạp từ nơi này.
Khi Aila rơi vào tay Hồi giáo năm 650, khu định cư cổ đại bị phá hủy, trong khi một thành phố mới của người Ả Rập được thành lập bên ngoài bức tường thành dưới sự cai trị của Othman bin Affan được gọi là Ayla (tiếng Ả Rập: آيلة).
Nhà địa lý Shams Eddin Muqaddasi nhận xét Ayla nằm ngay cạnh tàn tích của thành phố cổ.
Từ năm 661 tới năm 750 thành phố phát triển mạnh mẽ tới dưới thời Nhà Omeyyad, và tiếp tục như vậy tới thời Nhà Abbas (750-970) và Nhà Fatimid (970-1116).
Ayla nắm bắt tốt vị trí quan trọng của mình trên tuyến đường tới với các loại gia vị Ấn Độ và Ả Rập (nhũ hương, mộc dược), giữa Địa Trung Hải và Bán đảo Ả Rập.
Thành phố thời trung cổ được khai quật vào năm 1986 bởi một đội khảo cổ thuộc Đại học Chicago. Các hiện vật được trưng bày tại Bảo tàng Khảo cổ học Aqaba và Bảo tàng Khảo cổ học Jordan ở Amman.[cần dẫn nguồn]
Baldwin I của Jerusalem chiếm được thành phố vào năm 1116 mà không gặp phải quá nhiều kháng cự. Trung tâm thành phố được chuyển 500 dọc theo bờ biển về phía nam. Pháo đài Helim của quân thập tự chinh được xây dựng, cũng như Đảo Pharaon (nay thuộc lãnh hải của Ai Cập cách Aqaba 7 kilômét (4 dặm) về phía tây).
Thành phố suy tàn vào cuối thế kỷ 12 do các trận động đất và các cuộc càn quét của quân Bedouin và Mamluk.[cần dẫn nguồn]
Ayla thuộc quyền kiểm soát của Vương quốc Jerusalem từ năm 1116 tới 1187. Sau đó nơi đây bị Saladin chiếm.
Khu dân cư vào thời điểm này hầu như đã bị phá hủy hoàn toàn, và địa điểm quanh khu vực này lấy theo tên của ngọn đèo gần đó, al-ʿAqaba.
Pháo đài cũ được xây dựng, mang tên Pháo đài Aqaba, bởi vua Al-Ashraf Qansuh Al-Ghuri vào đầu thế kỷ 16.
Trong bốn thế kỷ tiếp theo, nơi đây chỉ là một làng chài không mấy quan trọng.
Lịch sử > Hiện đại

Trong Thế chiến thứ nhất, quân Ottoman buộc phải rút khỏi Aqaba vào năm 1917 sau Trận Aqaba, với chiến thắng thuộc về T. E. Lawrence và các lực lượng Ả Rập của Auda abu Tayi và Sherif Nasir. Việc chiếm được Aqaba cho phép quân Anh tiếp viện cho các cánh quân Ả Rập.
Vào năm 1918, khu vực Aqaba và Ma'an chính thức sáp nhập vào Vương quốc Hejaz. Vào năm 1925, Ibn Saud, vua của Najd, với sự trợ giúp của lực lượng Ikhwan đã sáp nhập thành công Hejaz, tuy nhiên đành phải nhượng lại Ma'an và Aqaba cho xứ bảo hộ Tiểu vương quốc Ngoại Jordan của Anh.
Vào năm 1965, Vua Hussein, thông qua một thỏa thuận trao đổi với Ả Rập Xê Út, trao 6.000 kilômét vuông (2.317 dặm vuông Anh) đất hoang mạc ở các lãnh thổ Jordan để đổi lấy các lãnh thổ khác, trong đó có 12 kilômét (7 dặm) bờ biển phía nam Aqaba, bao gồm cả rạn san hô Yamanieh. Aqaba là nơi nhập các hàng hóa từ Iraq trong thập niên 1980 trước khi Chiến tranh Vùng Vịnh nổ ra.
Địa lý

Aqaba nằm tại điểm cực nam của Jordan, bên bờ vịnh Aqaba ở cực băc của Biển Đỏ. Thành phố nằm trên cầu nối giữa châu Á và châu Phi, giáp Israel, Ai Cập và Ả Rập Xê Út.
Địa lý > Khí hậu

Aqaba có khí hậu hoang mạc nóng (phân loại khí hậu Köppen BWh) với mùa đông ấm áp và mùa hè khô nóng.
| Dữ liệu khí hậu của Aqaba> Tháng | Dữ liệu khí hậu của Aqaba> 1 | Dữ liệu khí hậu của Aqaba> 2 | Dữ liệu khí hậu của Aqaba> 3 | Dữ liệu khí hậu của Aqaba> 4 | Dữ liệu khí hậu của Aqaba> 5 | Dữ liệu khí hậu của Aqaba> 6 | Dữ liệu khí hậu của Aqaba> 7 | Dữ liệu khí hậu của Aqaba> 8 | Dữ liệu khí hậu của Aqaba> 9 | Dữ liệu khí hậu của Aqaba> 10 | Dữ liệu khí hậu của Aqaba> 11 | Dữ liệu khí hậu của Aqaba> 12 | Dữ liệu khí hậu của Aqaba> Năm |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Trung bình ngày tối đa °C (°F) | 20.5 (68.9) | 22.3 (72.1) | 25.9 (78.6) | 31.0 (87.8) | 35.3 (95.5) | 38.5 (101.3) | 40.0 (104.0) | 39.6 (103.3) | 36.7 (98.1) | 32.5 (90.5) | 27.0 (80.6) | 22.0 (71.6) | 30.9 (87.6) |
| Trung bình ngày °C (°F) | 14.9 (58.8) | 16.4 (61.5) | 19.7 (67.5) | 24.3 (75.7) | 28.3 (82.9) | 31.3 (88.3) | 33.1 (91.6) | 33.0 (91.4) | 30.5 (86.9) | 26.6 (79.9) | 21.2 (70.2) | 16.4 (61.5) | 24.6 (76.3) |
| Tối thiểu trung bình ngày °C (°F) | 9.3 (48.7) | 10.5 (50.9) | 13.4 (56.1) | 17.6 (63.7) | 21.3 (70.3) | 24.0 (75.2) | 26.1 (79.0) | 26.3 (79.3) | 24.2 (75.6) | 20.6 (69.1) | 15.3 (59.5) | 10.8 (51.4) | 18.3 (64.9) |
| Lượng Giáng thủy trung bình mm (inches) | 4.5 (0.18) | 3.7 (0.15) | 3.4 (0.13) | 1.8 (0.07) | 1.0 (0.04) | 0.0 (0.0) | 0.0 (0.0) | 0.0 (0.0) | 0.0 (0.0) | 3.0 (0.12) | 2.4 (0.09) | 4.9 (0.19) | 24.7 (0.97) |
| Số ngày giáng thủy trung bình | 2.0 | 1.4 | 1.5 | 0.8 | 0.5 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.6 | 0.9 | 1.9 | 9.6 |
Nguồn: Sở Khí tượng Jordan
Chính quyền địa phương

Vào tháng 8 năm 2000, Chính quyền Đặc khu Kinh tế Aqaba (ASEZA) được thành lập với vai trò là cơ quan chịu trách nhiệm về hành chính, tài chính, quản lý và kinh tế.
Kinh tế

Với vai trò là đặc khu kinh tế của Jordan cùng vị trí địa lý thuận lợi, nền kinh tế của Aqaba dựa vào du lịch và các hoạt động tại cảng. Tăng trưởng kinh tế của Aqaba cao hơn trung bình cả nước. Với tư cách đặc khu thì một số hoạt động đầu tư và giao dịch thương mại được miễn thuế, tạo điều kiện cho việc xây dựng các khu nghỉ mát, nhà ở, và cửa hàng bán lẻ.
Vị trí cạnh Wadi Rum và Petra của Aqaba tạo nên một tam giác vàng về du lịch của Jordan, tăng cường vị thế của quốc gia này trên bản đồ thế giới. Thành phố được quản lý bởi Chính quyền Đặc khu Kinh tế Aqaba, do đó biến Aqaba trở thành một thành phố đánh thuế thấp, miễn thuế, thu hút nhiều dự án lớn như Ayla Oasis, Saraya Aqaba, Marsa Zayed và mở rộng Cảng Aqaba. Các dự án này được mong chờ sẽ đưa thành phố trở thành một trung tâm du lịch trong khu vực. Tuy vậy, các hoạt động công nghiệp và thương mại vẫn phải đóng vai trò quan trọng do đây là cảng duy nhất của Jordan.
Trên 20 tỉ đô la Mỹ đã được đầu tư vào Aqaba kể từ năm 2001 sau khi Đặc khu kinh tế được lập ra.
Cùng với các dự án du lịch, Aqaba thu hút các công ty logistic toàn cầu như APM Terminals và Agility tới đầu tư.
Aqaba là cảng duy nhất của Jordan nên có thể coi tất cả hàng hóa xuất khẩu của Jordan đều xuất phát từ đây. Cho tới năm 2008 ASEZ thu hút 18 tỉ đô la Mỹ tiền đầu tư cam kết.
Kinh tế > Du lịch

Aqaba có một số khách sạn hạng sang, trong đó ở khu nghỉ mát Tala Bay cách trung tâm 20 km về phía nam phục vụ cho những du khách tới vui chơi ở bãi biển và đi lặn. Khu nghỉ mát cũng cung cấp các hoạt động giải trí tại các khu vực sa mạc. Các quán cà phê bán các món ăn như mansaf và knafeh, và đồ tráng miệng baqlawa. Một trải nghiệm nổi tiếng khác nhà tắm Thổ Nhĩ Kỳ (Hamam) xây vào năm 306 CN, nơi du khách và người địa phương tới để thư giãn sau một ngày nóng bức.
Vào năm 2006, Sở du lịch Aqaba báo cáo số lượng du khách tới thăm Đặc khu là khoảng 432.000, tăng 5% so với năm trước đó. Khoảng 65%, hay 293.000 người là người Jordan. Trong số các khách nước ngoài, châu Âu là nhiều nhất với khoảng 98.000 lượt trong năm. Sở du lịch cung cấp tài chính cho các hoạt động quảng bá và truyền thông với sự trợ giúp của Liên minh châu Âu.
Vào các ngày lễ, người Jordan ở miền bắc, đặc biệt là Amman và Irbid, đổ xô tới các khu nghỉ mát và bãi biển của Aqaba.
Nhân khẩu

Aqaba là một trong các địa phương có tỉ lệ gia tăng dân số cao nhất Jordan năm 2011; chỉ 44% số công trình trong thành phố được xây dựng trước năm 1990. Theo một cuộc điều tra dân số đặc biệt tại Aqaba do sở thống kê Jordan thực hiện năm 2007, dân số của Aqaba là 98.400. Dân số năm 2011 ước tính là 136.200.
| Dữ liệu nhân khẩu thành phố Aqaba (2007) so với toàn Jordan>  | Dữ liệu nhân khẩu thành phố Aqaba (2007) so với toàn Jordan>  | Dữ liệu nhân khẩu thành phố Aqaba (2007) so với toàn Jordan> Aqaba (2007) | Dữ liệu nhân khẩu thành phố Aqaba (2007) so với toàn Jordan> Jordan (2004) | Dữ liệu nhân khẩu thành phố Aqaba (2007) so với toàn Jordan>  | Dữ liệu nhân khẩu thành phố Aqaba (2007) so với toàn Jordan>  | Dữ liệu nhân khẩu thành phố Aqaba (2007) so với toàn Jordan>  | Dữ liệu nhân khẩu thành phố Aqaba (2007) so với toàn Jordan>  | Dữ liệu nhân khẩu thành phố Aqaba (2007) so với toàn Jordan>  | Dữ liệu nhân khẩu thành phố Aqaba (2007) so với toàn Jordan>  | Dữ liệu nhân khẩu thành phố Aqaba (2007) so với toàn Jordan>  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | Tổng dân số | 98.400 | 5.350.000 |  |  |  |  |  |  |  |
| 2 | Tỉ lệ tăng | 4,3% | 2,3% |  |  |  |  |  |  |  |
| 3 | Tỉ lệ nam/nữ | 56,1/43,9 | 51,5/48,5 |  |  |  |  |  |  |  |
| 4 | Tỉ lệ người bản địa/người ngoại quốc | 82,1/17,9 | 93/7 |  |  |  |  |  |  |  |
| 5 | Số hộ gia đình | 18.425 | 946.000 |  |  |  |  |  |  |  |
| 6 | Số người/hộ | 4,9 | 5,3 |  |  |  |  |  |  |  |
| 7 |  % dân số dưới 15 tuổi | 35,6% | 37,3% |  |  |  |  |  |  |  |
| 8 |  % dân số trên 65 tuổi | 1,7% | 3,2% |  |  |  |  |  |  |  |
Nhân khẩu > Tôn giáo

Hồi giáo chiếm ưu thế trong đời sống ở Aqaba, tuy nhiên vẫn có hoảng 5.000 gia đình Thiên chúa giáo trong khu vực. Có một số nhà thờ Thiên chúa giáo và một ngôi trường Thiên chúa giáo mang tên Trường Nữ tu Rosary Aqaba.
Giao thông

Hệ thống đường sắt Aqaba chỉ được dùng để vận chuyển hàng hóa chứ không phục vụ khách, ngoại trừ tuyến đi Wadi Rum.
Giao thông > Sân bay

Sân bay quốc tế King Hussein ở phía bắc Aqaba là sân bay dân sự duy nhất bên ngoài thủ đô Amman. Sân bay này cách trung tâm thành phố 20 phút lái xe. Các chuyến bay chính từ Amman tới Aqaba với thời gian bay 45 phút được quản lý bởi các hãng Royal Jordanian và Jordan Aviation. Một số hãng hàng không khác kết nối với Istanbul, Dubai, Alexandria, Sharm el-Sheikh, và nhiều điểm đến khác ở châu Á và châu Âu.
Giao thông > Đường bộ

Aqaba được kết nối bởi hệ thống 8.000 kilômét (5.000 mi) xa lộ hiện đại tới các quốc gia xung quanh. Thành phố kết nối với phần còn lại của Jordan bằng Xa lộ Sa Mạc và Xa lộ Vua, những tuyến đường dẫn tới các khu du lịch và khu dân cư ở ven biển Chết. Aqaba kết nối với Eilat của Israel bằng các dịch vụ taxi và xe buýt qua cửa khẩu Wadi Araba và tới Haql của Ả Rập Xê Út bằng cửa khẩu Durra. Có nhiều dịch vụ xe khách từ Aqaba tới Amman và các thành phố lớn khác ở Jordan, trong đó JETT và Trust International là các hãng cung cấp chính. Các xe khách này còn có cả điều hòa và dịch vụ nhà tắm.
Giao thông > Cảng

Cảng Aqaba là cảng duy nhất ở Jordan. Các chuyến phà tới Taba được vận hành hàng ngày bởi nhiều công ty. Vào năm 2006, cảng được đánh giá là "bến container tốt nhất" ở Trung Đông bởi Lloyd's List nhờ là trạm trung chuyển hàng hóa cho các nước láng giềng, vị trí của ngõ giữa ba châu lục.
Sách đọc

Mayhew, Bradley (Tháng 4 năm 2006) [1987]. Jordan (ấn bản thứ 6). Footscray: Lonely Planet. ISBN 1-74059-789-3.
Di chỉ khảo cổ Tall Hujayrat Al-Ghuzlan
Nhà thờ Aqaba, một trong những nhà thờ Kitô giáo đầu tiên được xây dựng cho mục đích tôn giáo.
Một góc Ayla
Ayla bên cạnh dãy núi Bắc Aqaba
Pháo đài Aqaba
Công viên Shatt Al-Ghandour
Hội nghị thượng đỉnh Biển Đỏ ở Aqaba năm 2003.
Rạn san hô ở Aqaba
Giáo đường tại Marsa Zayed
Taxi ở Aqaba
Cảng Aqaba
Scopula sybillaria

| Scopula sybillaria> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Tông (tribus): Scopulini
Chi (genus): Scopula
Loài (species): S. sybillaria
Danh pháp hai phần
Scopula sybillaria (Swinhoe, 1902) 
Danh pháp đồng nghĩa
 Craspedia sybillaria Swinhoe, 1902 
Scopula sybillaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Sihvonen, P., 2005: Phylogeny and classification of the Scopulini moths (Lepidoptera: Geometridae, Sterrhinae). Zoological Journal of the Linnean Society 143: 473–530.
↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 17 tháng 6 năm 2014.
Scopula subpectinata

| Scopula subpectinata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Tông (tribus): Scopulini
Chi (genus): Scopula
Loài (species): S. subpectinata
Danh pháp hai phần
Scopula subpectinata Prout, 1915 
Danh pháp đồng nghĩa
 Acidalia subpectinata Prout 1915 
Scopula subpectinata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Sihvonen, P., 2005: Phylogeny and classification of the Scopulini moths (Lepidoptera: Geometridae, Sterrhinae). Zoological Journal of the Linnean Society 143: 473–530.
↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 17 tháng 6 năm 2014.
Scopula szechuanensis

| Scopula szechuanensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Tông (tribus): Scopulini
Chi (genus): Scopula
Loài (species): S. szechuanensis
Danh pháp hai phần
Scopula szechuanensis Prout, 1913 
Scopula szechuanensis là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Sihvonen, P., 2005: Phylogeny and classification of the Scopulini moths (Lepidoptera: Geometridae, Sterrhinae). Zoological Journal of the Linnean Society 143: 473–530.
↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 17 tháng 6 năm 2014.
Scopula syrilibanotica

| Scopula syrilibanotica> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Scopula
Loài (species): S. syrilibanotica
Danh pháp hai phần
Scopula syrilibanotica Wehrli, 1933 
Scopula syrilibanotica là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập 17 tháng 6 năm 2014.
Scopula takowensis

| Scopula takowensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Scopula
Loài (species): S. takowensis
Danh pháp hai phần
Scopula takowensis Prout, 1938 
Scopula takowensis là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 17 tháng 6 năm 2014.
Scopula tanalorum

| Scopula tanalorum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Tông (tribus): Scopulini
Chi (genus): Scopula
Loài (species): S. tanalorum
Danh pháp hai phần
Scopula tanalorum Herbulot, 1972 
Scopula tanalorum là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Sihvonen, P., 2005: Phylogeny and classification of the Scopulini moths (Lepidoptera: Geometridae, Sterrhinae). Zoological Journal of the Linnean Society 143: 473–530.
↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 17 tháng 6 năm 2014.
Torino FC

Câu lạc bộ bóng đá ÝBản mẫu:SHORTDESC:Câu lạc bộ bóng đá Ý
Torino Football Club (phát âm tiếng Ý: [toˈriːno]), có nghĩa là Câu lạc bộ bóng đá Torino, là một câu lạc bộ bóng đá chuyên nghiệp thuộc thành phố Torino (Turin) của Ý. Biệt danh của đội là I Granata (Màu Hạt dẻ) hoặc Il Toro (Bò đực). Đội được biết đến với tên gọi A.C. Torino đến năm 1970, và Torino Calcio từ năm 1970 đến 2005.
Lịch sử hình thành

Được thành lập như câu lạc bộ bóng đá Torino vào năm 1906, Torino là một trong những câu lạc bộ thành công nhất tại Ý với bảy chức vô địch, trong đó có năm chức vô địch liên tiếp (một kỷ lục gắn với Juventus và Inter) tại thời điểm Grande Torino, được công nhận rộng rãi như là một trong những đội mạnh nhất của năm 1940. Và cũng ở thời điểm này toàn bộ đội đã bị chết trong thảm họa máy bay 1949 Superga. Họ cũng đã giành Coppa Italia năm lần, cuối cùng trong số đó là ở mùa 1992-93. Ở châu Âu, Torino giành Mitropa Cup vào năm 1991 và đã lọt vào chung kết tại UEFA Cup năm 1991-1992.Trong bảng xếp hạng toàn bộ lich sử của Serie A, trong đó có tính đến tất cả các câu lạc bộ đã chơi trong giải đấu ít nhất một lần, Torino chiếm vị trí thứ 8, đã tham gia vào 71 của 83 lần giải được tổ chức. Kình địch lớn nhất của đội bóng là câu lạc bộ cùng thành phố Juventus. Torino kết thúc mùa giải 2015-16 ở vị trí thứ 12.
Danh hiệu

Serie A
Vô địch (8): 1926-27,1927–28, 1942–43, 1945–46, 1946–47, 1947–48, 1948–49, 1975–76
Á quân (7): 1907,1914–15,1928–29,1938–39,1941–42,1976–77,1984–85
Coppa Italia
Vô địch (5): 1935–36, 1942–43, 1967–68, 1970–71,1992–93
Á quân (8):1937–38, 1962–63, 1963–64, 1969–70, 1979–80, 1980–81, 1981–82,1987–88
Danh hiệu > Châu Âu

UEFA Cup
Á quân (1): 1991–92
Cầu thủ > Đội hình hiện tại

Ghi chú: Quốc kỳ chỉ đội tuyển quốc gia được xác định rõ trong điều lệ tư cách FIFA. Các cầu thủ có thể giữ hơn một quốc tịch ngoài FIFA.
Cầu thủ > Cho mượn

Ghi chú: Quốc kỳ chỉ đội tuyển quốc gia được xác định rõ trong điều lệ tư cách FIFA. Các cầu thủ có thể giữ hơn một quốc tịch ngoài FIFA.
Scopula tawneata

| Scopula tawneata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Scopula
Loài (species): S. tawneata
Danh pháp hai phần
Scopula tawneata Cassino, 1931 
Scopula tawneata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 17 tháng 6 năm 2014.
Vadalur

| Vadalur |
| --- | --- |
Vadalur
Quốc gia:  Ấn Độ
Bang: Tamil Nadu
Dân số (2001)
 • Tổng cộng: 25,902
Múi giờ: UTC+05:30
Mã điện thoại: 414259
Vadalur là một thị xã panchayat của quận Cuddalore thuộc bang Tamil Nadu, Ấn Độ.
Nhân khẩu

Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Vadalur có dân số 25.902 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Vadalur có tỷ lệ 70% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 78%, và tỷ lệ cho phái nữ là 61%. Tại Vadalur, 11% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.
Anton Zeilinger

| Anton Zeilinger |
| --- | --- |

Sinh: 20 tháng 5, 1945 (79 tuổi) Ried im Innkreis, Austria
Quốc tịch: Áo
Trường lớp: University of Vienna (UG, PhD) TU Wien (Habilitation)
Nổi tiếng vì: Dịch chuyển lượng tử Bell test experiments Elitzur–Vaidman bomb tester experiment Greenberger–Horne–Zeilinger state thí nghiệm GHZ Superdense coding
Giải thưởng: Giải tưởng nhớ Klopsteg (2004) Giải Isaac Newton (2007) Giải Wolf vật lý (2010)  Giải Nobel vật lý (2022) 
Sự nghiệp khoa học
Ngành: Vật lý, cơ học lượng tử
Nơi công tác: Đại học Vienna Đại học Innsbruck Đại học kỹ thuật Munich TU Wien Học viện Công nghệ Massachusetts Collège de France Merton College, Oxford
Luận án: Neutron depolarization measurements on a Dy-single crystal (1972)
Người hướng dẫn luận án tiến sĩ: Helmut Rauch
Các nghiên cứu sinh nổi tiếng: Stefanie Barz Pan Jianwei  Thomas Jennewein
 
Anton Zeilinger (tiếng Đức: [ˈtsaɪlɪŋɐ]; sinh ngày 20 tháng 5 năm 1945) là nhà vật lý lượng tử người Áo, người đoạt giải Nobel vật lý năm 2022. Zeilinger là giáo sư vật lý danh dự tại Đại học Vienna và là nhà khoa học cấp cao tại Viện Quang học Lượng tử và Thông tin Lượng tử thuộc Học viện Khoa học Áo. Hầu hết các nghiên cứu của ông liên quan đến các khía cạnh cơ bản và ứng dụng của vướng víu lượng tử.
Năm 2007, Zeilinger đã được trao Huân chương Isaac Newton đầu tiên của  Viện Vật lý, Luân Đôn cho "những đóng góp tiên phong về khái niệm và thực nghiệm của ông cho nền tảng của vật lý lượng tử, đã trở thành nền tảng cho lĩnh vực phát triển nhanh chóng của thông tin lượng tử." Vào tháng 10 năm 2022, ông nhận Giải Nobel Vật lý, cùng với Alain Aspect và John Clauser cho công trình xuất sắc của họ liên quan đến các thí nghiệm với các photon vướng víu, vi phạm Bất đẳng thức Bell và khoa học thông tin lượng tử tiên phong.
Tiểu sử

Anton Zeilinger sinh năm 1945 tại Ried im Innkreis, Thượng Áo, Áo. Ông học vật lý và toán học tại Đại học Vienna từ năm 1963 đến năm 1971. Ông nhận bằng tiến sĩ triết học từ Đại học Vienna vào năm 1971, với luận án về "Phép đo khử cực neutron trên đơn tinh thể Dy" dưới Helmut Rauch. Ông đủ tiêu chuẩn là một giảng viên đại học (habilitation) tại Đại học Công nghệ Vienna vào năm 1979.