stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Teinoptila interruptella

| Teinoptila interruptella |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Yponomeutidae
Chi (genus): Teinoptila
Loài (species): T. interruptella
Danh pháp hai phần
Teinoptila interruptella Sauber, 1902 
Teinoptila interruptella là một loài bướm đêm thuộc họ Yponomeutidae. Loài này có ở Đông Nam Á, bao gồm Philippines và Queensland.
Agrotis puta

| Agrotis puta |
| --- | --- |


Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Noctuidae
Chi (genus): Agrotis
Loài (species): A. puta
Danh pháp hai phần
Agrotis puta (Hübner, 1803) 
Danh pháp đồng nghĩa
  Danh sách  Agrotis renitens (Hübner, 1824)   Noctua renitens Hübner, 1824   Euxoa renitens (Hübner, 1824)   Noctua puta Hübner, [1803]   Bombyx radius Haworth, 1803   Euxoa rotroui Rothschild, 1920   Noctua lignosa Godart, 1825 (preocc.)   Xylina erythroxylea Treitschke, 1826   Agrotis radiola Stephens, 1829   Aporophyla catalaunensis Milliere, 1873   Agrotis puta var. meridionalis Spuler, 1905   Euxoa andreasi Turati, 1924   Euxoa hoggarti var. minima Turati, 1924   Euxoa silvestrii Turati, 1924  
Agrotis puta là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Tống Cung Đế

Tống Cung Đế (chữ Hán: 宋恭帝, 2 tháng 11 năm 1271 - tháng 5 năm 1323), hay còn gọi là Doanh Quốc công, Tống Đế Hiển (宋帝㬎), tên thật là Triệu Hiển (趙㬎), là vị hoàng đế thứ 16 của triều đại nhà Tống trong lịch sử Trung Quốc. Ông nối ngôi sau cái chết của cha Tống Độ Tông vào năm 1274. Trong thời gian Cung Đế trị vì, triều đại nhà Tống luôn bị điên đảo trước cuộc xâm lược mạnh mẽ của binh đoàn Mông - Nguyên. Lúc này, đội quân Mông Cổ đã vượt qua dòng sông Dương Tử (Trường Giang), và trên đường tiến chiếm lấy vùng Hàng Châu. Bị giặc ép buộc phải đầu hàng, Thái hoàng Thái hậu nhà Nam Tống phải buộc sang chầu Mông - Nguyên. Sau đó, tuy chính quyền Nam Tống ra sức tìm cách kháng Nguyên, nhưng trước thế mạnh đối phương, Tống Cung Đế bị bắt.
Sau khi bị bắt, đối phương không giết ông, mà giáng phong ông làm Doanh quốc công, và đến năm 1289, Khả hãn Mông Cổ là Hốt Tất Liệt (Khubilai Khan, sau này là Nguyên Thế Tổ, chiếm trọn Trung Hoa) đưa Tống Cung Đế đến sống ở miền Tây Tạng, bắt ông phải cắt tóc đi tu. Trong thời gian làm nhà sư, Cung Đế đã có nhiều đóng góp to lớn với Phật giáo Trung Quốc, đặc biệt trong nửa cuộc đời còn lại của mình, ông chuyên tâm vào con đường dịch sách kinh của Phật giáo Tây Tạng thành tiếng Hoa để truyền bá cho dân tộc Trung Hoa về những giáo lý mới trong Phật giáo Lạt Ma Tây Tạng.
Nhưng, ông không bao giờ quên mình là Hoàng đế của Nam Tống, bản thân ông căm thù Mông Cổ, nhưng bất lực, nên ông tiêu khiển bằng cách làm thơ. Các bài thơ của ông thể hiện sự ước ao yên bình cho triều đại Nam Tống của mình, thể hiện ý chí căm thù Mông Nguyên, quyết không phục họ; cũng vì vậy, mà bài thơ này đã chọc tức đến Hoàng đế Mông Nguyên. Hậu quả là cái chết đã giáng xuống đầu ông vào năm 1323, lúc ông 53 tuổi.
Trước khi lên ngôi

Triệu Hiển là con trai thứ của Tống Độ Tông Triệu Kì, mẹ ông là hoàng hậu Toàn thị. Trên ông còn có một người anh là Triệu Thị do Dương thục phi hạ sinh. Ông chào đời tại đại nội kinh thành Lâm An vào ngày Kỉ Sửu tháng 9 ÂL năm Hàm Thuần thứ 7 (2 tháng 11 năm 1271) thời Tống Độ Tông. Tháng 11 ÂL năm thứ 9 (1273), được nhận chức Tả Vệ thượng tướng quân, tước Gia quốc công.
Ngày Quý Mùi tháng 7 ÂL năm thứ 10 (12 tháng 8 năm 1274), Độ Tông băng hà ở điện Gia Phúc. Quyền thần Giả Tự Đạo vào cung bàn chuyện lập vua mới. Quần thần đề nghị lập hoàng tử trưởng là Kiến Quốc công Triệu thị, nhưng Giả Tự Đạo muốn lập vua nhỏ tuổi để dễ khống chế, bèn lấy lý do lập đích tử, tôn Gia quốc công lên ngôi. Năm đó Triệu Hiển mới 4 tuổi, hoàng thái hậu Tạ thị lâm triều xưng chế.
Cuộc sống của vị vua vong quốc

Sau khi quân Nguyên đưa Cung Đế vượt sông, các đại thần Lý Đình Chi và Miêu Tái Thành tìm cách giải cứu cho ông nhưng thất bại. Tháng 3 ÂL năm đó, Cung Đế được đưa đến Đại Đô và đến tháng 5 ÂL thì đến Thượng Đô. Ngày Bính Thân, Cung Đế được đưa vào yết kiến Nguyên Thế Tổ Hốt Tất Liệt ở điện Đại An. Thế Tổ thương tình bé nhỏ vô tư nên rất hậu đãi, phong ông là Doanh quốc công, Khai phủ nghi đồng tam ti và gả công chúa, cho ông sống ở Đại Đô. Năm Chí Nguyên 19 (1289), Nguyên Thế Tổ theo lời tấu của Trung thủ tỉnh, dời Doanh quốc công đến Thượng Đô. Nguyên Thế Tổ muốn bảo toàn tông tộc triều Tống, vào tháng 10 ÂL năm 1288 đã hạ lệnh Doanh quốc công đến sống ở đất Thổ Phiên, có thuyết cho rằng ông tự muốn đến Thổ Phiên để nghiên cứu Phật giáo. Tháng 12 ÂL, ông được đến Thoát Tư Ma và sống trong chùa Tích Tát Tư Ca, hiệu là Mộc Ba giảng sư, sau trở thành trụ trì ở chùa này, pháp hiệu là Hợp Tôn. Trong thời gian làm nhà sư, Doanh quốc công đã có nhiều đóng góp to lớn với Phật giáo Trung Quốc, đặc biệt trong nửa cuộc đời còn lại của mình, ông chuyên tâm vào con đường dịch sách kinh của Phật giáo Tây Tạng thành tiếng Hoa để truyền bá cho dân tộc Trung Hoa về những giáo lý mới trong Phật giáo Lạt Ma Tây Tạng.
Vào giữa những năm Diên Hựu (1314 - 1320) đời Nguyên Nhân Tông, quốc vương Cao Ly là Trung Tuyên Vương lệnh Quyền Hán Công đi sứ nước Nguyên. Biết Doanh quốc công hiện vẫn còn sống, Trung Tuyên Vương sáng tác bài Doanh quốc công đệ bồn mai để vịnh về cuộc đời của ông.
Nhưng, ông không bao giờ quên mình là Hoàng đế của Nam Tống, bản thân ông căm thù Mông Cổ, nhưng bất lực, nên ông tiêu khiển bằng cách làm thơ. Các bài thơ của ông thể hiện sự ước ao yên bình cho triều đại Nam Tống của mình, thể hiện ý chí căm thù Mông Nguyên, quyết không phục họ; cũng vì vậy, mà bài thơ này đã chọc tức đến Hoàng đế Mông Nguyên. Theo Phật Tổ lịch đại thông tái thì vào năm Chí Trị thứ ba thời Nguyên Anh Tông (1323), tháng 4 ÂL, Doanh quốc công bị giết chết ở Hà Tây. Các sử gia thời nhà Minh cho rằng cái chết này là do văn thơ của ông kích động lòng tự tôn dân tộc ở người Hán, đánh động đến sự thống trị của chính quyền nhà Nguyên, do vậy ông bị khép tội xúi giục dân chúng mưu phản và bị chém đầu. Sách Sơn Am tạp lục dẫn thơ
Sau đó Doanh quốc công đem những lời thơ này trao đổi với Uông Nguyên Lượng và cuối cùng bài thơ lọt vào tay vua Nguyên. Cũng trong tháng 4 năm 1323, Nguyên Anh Tông lại hạ lệnh điều tra các sư tăng trong nước để tìm ra những người có lời lẽ kích động như vậy mà trị tội.
Hậu duệ > Triệu Hoàn Phổ

Tống Cung Đế có với công chúa nhà Nguyên một con trai, đặt tên là Triệu Hoàn Phổ. Nhờ mẹ là công chúa mà Hoàn Phổ được triều Nguyên bảo toàn tính mệnh, kể cả sau khi Cung Đế bị Nguyên Anh Tông bức chết. Khi Hồng cân quân khởi nghĩa, triều đình không muốn Hoàn Phổ lọt vào tay nghĩa quân Hán tộc nên đã cho dời đến Đôn Hoàng gần biên cương và canh phòng cẩn mật. Sau này có Paul Pelliot và John Andrew Boyle đọc chương "Người kế thừa của Thành Cát Tư Hãn" trong sách Jami' al-tawarikh của Rashid-al-Din Hamadani thấy ghi chép về một "hoàng thân" người Trung Hoa được gọi là "Tống chủ" (宋主) bị nhà Nguyên truất ngôi, được làm phò mã của Hãn Mông Cổ.
Hậu duệ > Nghi vấn về huyết thống với Nguyên Thuận Đế

Hậu thế có lời lan truyền về việc Nguyên Thuận Đế Thỏa Hoàn Thiếp Mộc Nhĩ chính là con trai nhỏ của Tống Cung Đế. Theo Thuận Đế kỉ trong Nguyên sử thì vào năm 1330, Thỏa Hoàn đã từng bị chú là Nguyên Văn Tông đày đến Cao Ly rồi Tĩnh Giang. Có lời đồn rằng việc Thuận Đế bị lưu đày là do ông ta không phải là dòng dõi triều Nguyên. Nguyên Văn Tông dẫn lời người chồng của nhũ mẫu Thỏa Hoàn rằng Thỏa Hoàn không phải là con của Nguyên Minh Tông Hòa Thế Lạt rồi bố cáo trong ngoài về việc này, sau đó lưu đày Thỏa Hoàn.
Sử gia Nhân quyền Hành vào cuối thời Nguyên, đầu thời Minh viết quyển Canh Thân ngoại sử, trong đó kể lại rằng lúc Doanh Quốc công ở chùa Thập Tự (tức Trương Dịch Đại tự) đã thành thân với một cô gái người Hồi Hồi. Tháng 4 ÂL năm Diên Hựu thứ 7 đời Nguyên Anh Tông (tức 25 tháng 5 năm 1320), Hồi Hồi nữ tử sinh một người con trai chính là Thỏa Hoàn Thiếp Mục Nhĩ. Lúc này con trai trưởng của Nguyên Vũ Tông là Chu vương Hòa Thế Lạt, tức Nguyên Minh Tông về sau, lưu vong ở miền Tây Bắc có ghé qua chùa này và gặp được người con trai nhỏ của Doanh Quốc công, cảm thấy vui mừng nên nhận làm con mình, sau đó lấy luôn người mẹ.
Vào thời Minh người ta bàn luận rất nhiều về sự việc này. Quyển Tứ Khố đề yếu viết vào thời nhà Thanh cho rằng việc Nguyên Thuận Đế là con của Tống Cung Đế thực ra chỉ là câu chuyện bịa đặt của những người dân Tống mất nước, họ níu giữ một hi vọng rằng người ngự trên ngai vàng vẫn mang dòng máu họ Triệu, còn bọn người thời Minh lại ra sức làm cho câu chuyện lan truyền rộng hơn. Các học giả cận đại lập luận rằng nếu câu chuyện có thật thì Doanh quốc công có lẽ trước lúc đến sống tại Cam châu đã từng đến địa giới Cát Tư, Cát Lợi của Khiêm Châu và lúc đó Chu vương Hòa Thế Lạt từ Thiểm Tây đến A Nhĩ Thái Sơn (Kim Sơn) lưu vong tại đất phong của Sát Hợp Đài là vùng tiếp cận với Khiêm châu.
Các Tể tướng thời Cung Đế

Giả Tự Đạo: 1274
Vương Dược: 1274 - 1275
Trần Nghi Trung, Lưu Mộng Viêm: 1275
Văn Thiên Tường: 1275 - 1276
Gia đình

Cha: Tống Độ Tông Triệu Kì
Mẹ: Toàn hoàng hậu
Vợ:
Bột Nhi Chỉ Cân thị, con gái Hốt Tất Liệt, công chúa nhà Nguyên (ghi chép trong Sử tập của Lạp Thi Đặc phần kỷ Hốt Tất Liệt hãn, Lưỡng sơn mặc đàm của Trần Đình và Quốc các của Đàm Thiên).
Con trai:
Triệu Hoàn Phổ. Đi tu, không rõ sinh mất. Thời kỳ thuộc niên hiệu Chí Chính sống ở Sa Châu.
Chú thích

↑  "Các hoàng đế Trung Hoa" của Đặng Duy Phúc.
1 2 3 4 5  "Tống sử" của Thoát Thoát.
1 2 3  "Các đời đế vương Trung Hoa" của Nguyễn Khắc Thuần.
1 2 3 4 5  Tống sử, quyển 47
↑  Tống sử, quyển 46
1 2 3  Tục tư trị thông giám, quyển 180
1 2 3 4  Tục tư trị thông giám, quyển 181.
↑  Tống sử, quyển 474
1 2 3  Tục tư trị thông giám, quyển 182.
↑  Nay thuộc thủ đô Bắc Kinh, Trung Quốc
↑  Nay là khu tự trị Tây Tạng, Trung Quốc
↑  Nay thuộc châu trị trị Hải Nam, tỉnh Thanh Hải, Trung Quốc
↑  "Các đời đế vương Trung Hoa" của Nguyễn Khắc Thuần.
↑  Nay thuộc tỉnh Cam Túc, Trung Quốc
↑  Hua, Kaiqi (2018). “Chapter 6 The Journey of Zhao Xian and the Exile of Royal Descendants in the Yuan Dynasty (1271 1358)”.  Trong Heirman, Ann; Meinert, Carmen; Anderl, Christoph (biên tập). Buddhist Encounters and Identities Across East Asia. Leiden, Netherlands: BRILL. tr. 213. doi:10.1163/9789004366152_008. ISBN 978-9004366152.
↑  Rašīd-ad-Dīn Faḍlallāh (1971). The Successors of Genghis Khan. Boyle, John Andrew biên dịch. Columbia University Press. tr. 287. ISBN 0-231-03351-6.
↑  Nguyên sử, quyển 38
↑  Nhân quyền Hành, Canh Thân ngoại sử
↑  Nằm vào khoảng thượng lưu Diệp Ni Tắc Hà
Argia bipunctulata

| Argia bipunctulata |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Inescta
Bộ (ordo): Odonata
Phân bộ (subordo): Zygoptera
Họ (familia): Coenagrionidae
Chi (genus): Argia
Loài (species): A. bipunctulata
Danh pháp hai phần
Argia bipunctulata Hagen, 1861 
Argia bipunctulata là một loài chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.
Argia bipunctulata is in 1861 voor het eerst wetenschappelijk beschreven door Hagen.
Chú thích

↑  (tiếng Anh) World Odonata List; 25-04-2011 Lưu trữ 2010-08-28 tại Wayback Machine
Solanum caricaefolium

| Solanum caricaefolium> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Solanales
Họ (familia): Solanaceae
Chi (genus): Solanum
Loài (species): S. caricaefolium
Danh pháp hai phần
Solanum caricaefolium Rusby, 1912 
Solanum caricaefolium là loài thực vật có hoa trong họ Cà. Loài này được Rusby miêu tả khoa học đầu tiên năm 1912.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Solanum caricaefolium”. Truy cập ngày 14 tháng 6 năm 2013.
Bryum subnitidulum

| Bryum subnitidulum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Bryophyta
Lớp (class): Bryopsida
Bộ (ordo): Bryales
Họ (familia): Bryaceae
Chi (genus): Bryum
Loài (species): B. subnitidulum
Danh pháp hai phần
Bryum subnitidulum Arnell, 1901 
Bryum subnitidulum là một loài rêu trong họ Bryaceae. Loài này được Arnell mô tả khoa học đầu tiên năm 1901.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Bryum subnitidulum”. Truy cập ngày 30 tháng 5 năm 2014.
Chiếc gậy Trường Sơn

| "Chiếc gậy Trường Sơn"> Bài hát   |
| --- | --- |
Thể loại: Nhạc đỏ
Viết lời: Phạm Tuyên
Thông tin bài hát ở Việt Nam
Năm sáng tác: 1967
Nhạc sĩ: Phạm Tuyên
Chiếc gậy Trường Sơn là tên một bài hát của nhạc sĩ Phạm Tuyên, nói về khí thế phơi phới, lòng quyết tâm của những người lính Quân đội Nhân dân Việt Nam đi suốt dải Trường Sơn để ra mặt trận. Bài hát được viết năm 1967 trong thời gian Chiến tranh Việt Nam. Dù chiến tranh đã đi qua hơn 30 năm, nó vẫn được giới trẻ ở Việt Nam hiện nay yêu thích và được phát trên các phương tiện thông tin đại chúng không chỉ trong những dịp kỷ niệm liên quan đến Kháng chiến chống Mỹ. Giống như rất nhiều bài hát khác thuộc dòng nhạc đỏ, Chiếc gậy Trường Sơn được yêu thích bởi khả năng truyền cảm không khí hào hùng của một thời dân tộc Việt Nam chuyển mình.
Bài hát được nhạc sĩ sáng tác trong một chuyến đi công tác ở làng Hòa Xá, Ứng Hòa, Hà Tây nay là Hà Nội, ở đây có phong trào trao gậy Trường Sơn cho con em nhập ngũ trước khi lên đường vào Nam chiến đấu, các thanh niên hàng ngày đeo ba lô chất đầy gạch và hành quân quanh làng để rèn luyện sức khỏe trước khi lên đường, cảm động trước tình yêu nước mãnh liệt của con người nơi đây, Phạm Tuyên đã viết lên bài hát này, ban đầu trong bài hát có nhắc tới tên làng Hòa Xá sau đó để tăng tính đại chúng nó đã được sửa lại như hiện nay.
Bài hát là một trong những ca khúc của nhạc sĩ Phạm Tuyên được tặng Giải thưởng Nhà nước năm 2001
Sơn ca hai đốm

| Sơn ca hai đốm> Tình trạng bảo tồn |
| --- | --- |
 Ít quan tâm  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Aves
Bộ (ordo): Passeriformes
Họ (familia): Alaudidae
Chi (genus): Melanocorypha
Loài (species): M. bimaculata
Danh pháp hai phần
Melanocorypha bimaculata Menetries, 1832 
Sơn ca hai đốm, tên khoa học Melanocorypha bimaculata, là một loài chim trong họ Alaudidae.
Chú thích

↑  BirdLife International (2012). “Melanocorypha bimaculata”. Sách Đỏ IUCN các loài bị đe dọa. Phiên bản 2012.1. Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2012.
↑  Clements, J. F.; Schulenberg, T. S.; Iliff, M. J.; Wood, C. L.; Roberson, D.; Sullivan, B.L. (2012). “The eBird/Clements checklist of birds of the world: Version 6.7”. Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.
381

Năm lịchBản mẫu:SHORTDESC:Năm lịch
| --- | --- |
Thiên niên kỷ:: thiên niên kỷ 1
Thế kỷ::  thế kỷ 3  thế kỷ 4   thế kỷ 5
Thập niên::  thập niên 360  thập niên 370  thập niên 380  thập niên 390  thập niên 400
Năm::  378  379  380  381  382  383  384
Năm 381 là một năm trong lịch Julius.
Sinh

| --- | --- |
Lịch Gregory: 381 CCCLXXXI
Ab urbe condita: 1134
Năm niên hiệu Anh: N/A
Lịch Armenia: N/A
Lịch Assyria: 5131
Lịch Ấn Độ giáo: 
 - Vikram Samvat: 437–438
 - Shaka Samvat: 303–304
 - Kali Yuga: 3482–3483
Lịch Bahá’í: −1463 – −1462
Lịch Bengal: −212
Lịch Berber: 1331
Can Chi: Canh Thìn (庚辰年) 3077 hoặc 3017     — đến — Tân Tỵ (辛巳年) 3078 hoặc 3018
Lịch Chủ thể: N/A
Lịch Copt: 97–98
Lịch Dân Quốc: 1531 trước Dân Quốc 民前1531年
Lịch Do Thái: 4141–4142
Lịch Đông La Mã: 5889–5890
Lịch Ethiopia: 373–374
Lịch Holocen: 10381
Lịch Hồi giáo: 248 BH – 247 BH
Lịch Igbo: −619 – −618
Lịch Iran: 241 BP – 240 BP
Lịch Julius: 381 CCCLXXXI
Lịch Myanma: −257
Lịch Nhật Bản: N/A
Phật lịch: 925
Dương lịch Thái: 924
Lịch Triều Tiên: 2714
Aegiphila longipetiolata

| Aegiphila longipetiolata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Lamiales
Họ (familia): Lamiaceae
Chi (genus): Aegiphila
Loài (species): A. longipetiolata
Danh pháp hai phần
Aegiphila longipetiolata Moldenke, 1932 
Aegiphila longipetiolata là một loài thực vật có hoa trong họ Hoa môi. Loài này được Moldenke mô tả khoa học đầu tiên năm 1932.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Aegiphila longipetiolata”. Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2013.
Eugenia grayumii

| Eugenia grayumii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Myrtales
Họ (familia): Myrtaceae
Chi (genus): Eugenia
Loài (species): E. grayumii
Danh pháp hai phần
Eugenia grayumii Barrie, 2005 
Eugenia grayumii là một loài thực vật có hoa trong Họ Đào kim nương. Loài này được Barrie mô tả khoa học đầu tiên năm 2005.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Eugenia grayumii”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Eucalyptol

Eucalyptol là một hợp chất hữu cơ tự nhiên, trong điều kiện nhiệt độ phòng là một chất lỏng không màu. Nó là một ete vòng đồng thời là một monotecpenoit.
Eucalyptol còn được biết đến dưới các tên gọi như 1,8-cineol, 1,8-cineole, limonen oxit, cajeputol, 1,8-epoxy-p-menthan, 1,8-oxido-p-menthan, eucalyptole, 1,3,3-trimethyl-2-oxabicyclo[2,2,2]octan, cineol, cineole.
Năm 1870, F.S. Cloez đã nhận dạng và gán tên gọi eucalyptol cho thành phần chủ đạo của tinh dầu loài bạch đàn Eucalyptus globulus. Dầu bạch đàn, tên gọi tập hợp chung cho các loại tinh dầu từ các loài bạch đàn thuộc chi Eucalyptus, không nên bị nhầm lẫn với hợp chất hóa học eucalyptol.
Thành phần

Eucalyptol chiếm tới 90% trong tinh dầu của một số loại sản phẩm mang tên gọi chung là dầu bạch đàn, vì thế nó cũng là một trong các tên gọi chung phổ biến của hợp chất này. Eucalyptol được tìm thấy trong long não, nguyệt quế, dầu trà gỗ, ngải cứu, húng quế, ngải, hương thảo, xô thơm và một số loài thực vật với lá có hương thơm khác. Eucalyptol với độ tinh khiết từ 99,6 tới 99,8% có thể thu được với số lượng lớn bằng chưng cất phân đoạn dầu bạch đàn.
Mặc dù có thể được sử dụng theo đường ăn, uống như là một chất tạo hương vị hay như là thành phần trong một số loại thuốc ở liều lượng rất thấp, điển hình đối với nhiều loại tinh dầu (các loại dầu dễ bay hơi), nhưng eucalyptol là có độc khi nuốt phải ở các liều lượng cao hơn thông thường.
Tính chất

Eucalyptol có mùi giống như long não tươi và có vị hăng, tạo cảm giác mát lạnh. Nó không hòa tan trong nước, nhưng trộn lẫn với ete, etanol và cloroform. Điểm sôi của nó là 176 °C và điểm bắt lửa là 49 °C. Eucalyptol tạo ra các sản phẩm cộng kết tinh với các axit halogen, o-cresol, resorcinol và axit photphoric. Sự hình thành của các sản phẩm cộng này có ích cho việc làm tinh khiết.
Sử dụng > Tạo vị và hương

Do có mùi thơm và vị hăng dễ chịu, eucalyptol được sử dụng trong các chất tạo mùi, tạo vị và trong mỹ phẩm. Cineol nguồn gốc tinh dầu bạc hà được sử dụng để tạo hương vị ở mức thấp (0,002%) trong nhiều loại sản phẩm, như các sản phẩm nướng, bánh kẹo, thịt và đồ uống.
Sử dụng > Y học

Eucalyptol là thành phần trong nhiều loại nước súc miệng và thuốc ho.
Sử dụng > Thuốc trừ sâu và xua côn trùng

Eucalyptol được sử dụng như là một thuốc trừ sâu và thuốc xua côn trùng.
Ngược lại, eucalyptol là một trong nhiều hợp chất hấp dẫn các con đực của nhiều loài ong lan (Euglossini), dường như là chúng thu thập hợp chất này để tổng hợp các pheromon; do vậy hợp chất này thường được sử dụng làm mồi nhử để thu hút và thu thập những con ong này cho mục đích nghiên cứu.
Một số loài thực vật chứa eucalyptol

Cinnamomum camphora - Long não - 50%.
Eucalyptus cneorifolia
Eucalyptus dives
Eucalyptus dumosa
Eucalyptus globulus
Eucalyptus goniocalyx
Eucalyptus horistes
Eucalyptus kochii
Eucalyptus leucoxylon
Eucalyptus oleosa
Eucalyptus polybractea
Eucalyptus radiata
Eucalyptus staigeriana.
Eucalyptus sideroxylon
Eucalyptus smithii
Eucalyptus tereticornis
Eucalyptus viridis
Turnera diffusa
Zingiber officinale - Gừng
Kaempferia galanga - Địa liền - (5,7%).
Laurus nobilis - Nguyệt quế - 45%
Melaleuca alternifolia - Trà gỗ - 0–15%
Umbellularia californica - Nguyệt quế California - 22,0%.
Độc tính học

Ở các liều lượng cao hơn liều thông thường thì eucalyptol là nguy hiểm theo các đường tiếp xúc qua da, đường miệng hay đường hô hấp. Nó có thể gây ra các tác động cấp tính tới sức khỏe liên quan tới hành vi, đường hô hấp và hệ thần kinh. LD50 theo đường miệng là 2.480 mg/kg (chuột cống). Nó cũng được liệt kê như là độc tố sinh sản đối với cả nam và nữ.
Trích yếu dược điển

British Pharmacopoeia.
Martindale: The Extra Pharmacopoeia 31.
Thuốc đạn chứa Eucalyptol dùng để điều trị một số bệnh đường hô hấp
Agelena incertissima

| Agelena incertissima> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Agelenidae
Chi (genus): Agelena
Loài (species): A. incertissima
Danh pháp hai phần
Agelena incertissima Caporiacco, 1939 
Agelena incertissima là một loài nhện trong họ Agelenidae.
Loài này thuộc chi Agelena. Agelena incertissima được Lodovico di Caporiacco miêu tả năm 1939.
Chú thích

↑  Platnick, Norman I. (2010): The world spider catalog, version 10.5. American Museum of Natural History.
Bryum subrotundifolium

| Bryum subrotundifolium> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Bryophyta
Lớp (class): Bryopsida
Bộ (ordo): Bryales
Họ (familia): Bryaceae
Chi (genus): Bryum
Loài (species): B. subrotundifolium
Danh pháp hai phần
Bryum subrotundifolium A. Jaeger, 1880 
Bryum subrotundifolium là một loài rêu trong họ Bryaceae. Loài này được A. Jaeger mô tả khoa học đầu tiên năm 1880.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Bryum subrotundifolium”. Truy cập ngày 30 tháng 5 năm 2014.
Sporobolus bechuanicus

| Sporobolus bechuanicus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Poales
Họ (familia): Poaceae
Chi (genus): Sporobolus
Loài (species): S. bechuanicus
Danh pháp hai phần
Sporobolus bechuanicus Gooss. 
Sporobolus bechuanicus là một loài thực vật có hoa trong họ Hòa thảo. Loài này được Gooss. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1934.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Sporobolus bechuanicus”. Truy cập ngày 8 tháng 6 năm 2013.
Arachnodes philippi

| Arachnodes philippi> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Phân thứ bộ (infraordo): Scarabeiformia
Liên họ (superfamilia): Scarabaeoidea
Họ (familia): Scarabaeidae
Chi (genus): Arachnodes
Loài (species): A. philippi
Danh pháp hai phần
Arachnodes philippi Lebis, 1953 
Arachnodes philippi là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 6 năm 2014.
↑  Hallan, J. (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010