stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Cắt Nicobar

| Cắt Nicobar> Tình trạng bảo tồn |
| --- | --- |
 Sắp nguy cấp  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Aves
Bộ (ordo): Accipitriformes
Họ (familia): Accipitridae
Chi (genus): Accipiter
Loài (species): A. butleri
Danh pháp hai phần
Accipiter butleri (Gurney, 1898) 
Accipiter butleri là một loài chim trong họ Accipitridae.
Chú thích

↑  BirdLife International (2012). “Accipiter butleri”. Sách Đỏ IUCN các loài bị đe dọa. Phiên bản 2013.2. Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế. Truy cập ngày 26 tháng 11 năm 2013.
↑  Clements, J. F.; Schulenberg, T. S.; Iliff, M. J.; Wood, C. L.; Roberson, D.; Sullivan, B.L. (2012). “The eBird/Clements checklist of birds of the world: Version 6.7”. Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.
Automolis kamitugensis

| Automolis kamitugensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Chi (genus): Automolis
Loài (species): A. kamitugensis
Danh pháp hai phần
Automolis kamitugensis
Automolis kamitugensis là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Automolis jacksoni

| Automolis jacksoni> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Chi (genus): Automolis
Loài (species): A. jacksoni
Danh pháp hai phần
Automolis jacksoni
Automolis jacksoni là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Augyles myanmarus

| Augyles myanmarus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Heteroceridae
Chi (genus): Augyles
Loài (species): A. myanmarus
Danh pháp hai phần
Augyles myanmarus Skalický, 2000 
Augyles myanmarus là một loài bọ cánh cứng trong họ Heteroceridae. Loài này được Skalický miêu tả khoa học đầu tiên năm 2000.
Chú thích

↑  Hallan, J.  (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Augyles modicus

| Augyles modicus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Heteroceridae
Chi (genus): Augyles
Loài (species): A. modicus
Danh pháp hai phần
Augyles modicus W. V. Miller, 1995 
Augyles modicus là một loài bọ cánh cứng trong họ Heteroceridae. Loài này được W. V. Miller miêu tả khoa học đầu tiên năm 1995.
Chú thích

↑  Hallan, J.  (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Austromyrtus mendute

| Austromyrtus mendute> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Myrtales
Họ (familia): Myrtaceae
Chi (genus): Austromyrtus
Loài (species): A. mendute
Danh pháp hai phần
Austromyrtus mendute (Guillaumin) Burret, 1941 
Austromyrtus mendute là một loài thực vật có hoa trong Họ Đào kim nương. Loài này được (Guillaumin) Burret mô tả khoa học đầu tiên năm 1941.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Austromyrtus mendute”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Aura Elena Farfán

Aura Elena Farfan
Aura Elena Farfán là một nhà hoạt động nhân quyền người Guatemala. Bà là một trong những người sáng lập và là Giám đốc điều hành của tổ chức FAMDEGUA (Familiares de Detenidos y Desaparecidos de Guatemala), đây là một tổ chức có trụ sở tại thành phố Guatemala dành riêng cho các thành viên gia đình của những người đã bị chính quyền Guatemala đàn áp. Đây cũng đồng thời là một trong những tổ chức nhân quyền lâu đời nhất của quốc gia châu Mỹ này. Farfán, với các hoạt động của bà, đã trở thành một trong những đối tượng đối diện với nhiều mối đe dọa tính mạng thường xuyên do các hoạt động của bà, và cùng với tài xế của bà, đã bị bắt cóc trong một thời gian ngắn bởi những kẻ tấn công vũ trang vào ngày 04 tháng 05 năm 2001.
Tình trạng những người đấu tranh bị mất tích hoặc cưỡng bức là một thực tế xuất hiện lần đầu tiên vào những năm 1960 ở Mỹ Latinh và ở Guatemala tình trạng trở nên nguy hiểm do sự kiểm soát cổ hủ từ chính quyền và do xung đột trải qua thường xuyên ở cả tiểu lục địa này cho đến những năm 1990.
Với nhiều các cống hiến của mình và phải chịu nguy hiểm, hi sinh cho công việc của mình, Aura Elena Fargán đã vinh dự nhận Giải thưởng Phụ nữ can đảm quốc tế của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ vào năm 2018.
Austromyrtus pancheri

| Austromyrtus pancheri> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Myrtales
Họ (familia): Myrtaceae
Chi (genus): Austromyrtus
Loài (species): A. pancheri
Danh pháp hai phần
Austromyrtus pancheri (Brongn. & Gris) Burret, 1941 
Austromyrtus pancheri là một loài thực vật có hoa trong Họ Đào kim nương. Loài này được (Brongn. & Gris) Burret mô tả khoa học đầu tiên năm 1941.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Austromyrtus pancheri”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Austromyrtus poimbailensis

| Austromyrtus poimbailensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Myrtales
Họ (familia): Myrtaceae
Chi (genus): Austromyrtus
Loài (species): A. poimbailensis
Danh pháp hai phần
Austromyrtus poimbailensis (Guillaumin) Burret, 1941 
Austromyrtus poimbailensis là một loài thực vật có hoa trong Họ Đào kim nương. Loài này được (Guillaumin) Burret mô tả khoa học đầu tiên năm 1941.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Austromyrtus poimbailensis”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Sybra dorsatoides

| Sybra dorsatoides> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Sybra
Loài (species): S. dorsatoides
Danh pháp hai phần
Sybra dorsatoides Breuning, 1957 
Sybra dorsatoides là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Cyanthera

| Cyanthera> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Chi (genus): Cyanthera
Phân cấp
 xem trong bài
Cyanthera là một chi thực vật có hoa trong họ Lan.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Cyanthera”. Truy cập ngày 20 tháng 8 năm 2013.
Sân bay quốc tế Uzhhorod

| Sân bay quốc tế Uzhhorod Міжнародний аеропорт "Ужгород"> IATA: UDJ - ICAO: UKLU.Tóm tắt |
| --- | --- | --- | --- |
| Kiểu sân bay | Kiểu sân bay | công | công |
| Cơ quan điều hành | Cơ quan điều hành | Chính phủ dân sự | Chính phủ dân sự |
| Phục vụ | Phục vụ | Uzhhorod | Uzhhorod |
| Độ cao AMSL | Độ cao AMSL | 383 ft (117 m) | 383 ft (117 m) |
| Tọa độ | Tọa độ | 48°38′3,4″B 22°15′48,08″Đ﻿ / ﻿48,63333°B 22,25°Đ﻿ / 48.63333; 22.25000 | 48°38′3,4″B 22°15′48,08″Đ﻿ / ﻿48,63333°B 22,25°Đ﻿ / 48.63333; 22.25000 |
Đường băng
| Hướng | Chiều dài | Chiều dài | Bề mặt |
| Hướng | ft | m | Bề mặt |
| 10/28 | 6.686 | 2.038 | Asphalt |
Antonov An-24 turboprop transport at the airport.
Sân bay quốc tế Uzhhorod, (tiếng Ukraina: Міжнародний аеропорт «Ужгород») (IATA: UDJ, ICAO: UKLU) là một sân bay ở thành phố Uzhhorod, phía đông tỉnh Zakarpattia của Ukraina. Đây là một trong những sân bay lớn nhất Ukraina, phục vụ chủ yếu cho thành phố Uzhhorod và toàn tỉnh. Sân bay nằm ở vị trí cực tây của thành phố, ở quận Chervenytsia, phố Sobranetska. Sân bay Uzhhorod chỉ có một nhà ga.
Các hãng hàng không và các tuyến điểm

Aerosvit Airlines(Kiev-Boryspil)
Lugansk Airlines (Kiev-Borispol)
Lviv Airlines (Moscow-Domodedovo)
Mars RK (Kiev-Zhulhany)
South Airlines (Antalya, Odessa)
Babiana toximontana

| Babiana toximontana> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Iridaceae
Chi (genus): Babiana
Loài (species): B. toximontana
Danh pháp hai phần
Babiana toximontana J.C.Manning & Goldblatt, 2007 
Babiana toximontana là một loài thực vật có hoa trong họ Diên vĩ. Loài này được J.C.Manning & Goldblatt mô tả khoa học đầu tiên năm 2007.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Babiana toximontana”. Truy cập ngày 25 tháng 6 năm 2013.
Sân bay quốc tế Udon Thani

| Udon Thani International Airport> IATA: UTH - ICAO: VTUD.Tóm tắt |
| --- | --- | --- | --- |
| Kiểu sân bay | Kiểu sân bay | Public | Public |
| Cơ quan điều hành | Cơ quan điều hành | Government | Government |
| Phục vụ | Phục vụ | Udon Thani | Udon Thani |
| Độ cao AMSL | Độ cao AMSL | 579 ft (176 m) | 579 ft (176 m) |
| Tọa độ | Tọa độ | 17°23′11″B 102°47′18″Đ﻿ / ﻿17,38639°B 102,78833°Đ﻿ / 17.38639; 102.78833 | 17°23′11″B 102°47′18″Đ﻿ / ﻿17,38639°B 102,78833°Đ﻿ / 17.38639; 102.78833 |
Đường băng
| Hướng | Chiều dài | Chiều dài | Bề mặt |
| Hướng | ft | m | Bề mặt |
| 12/30 | 10.000 | 3.048 | Asphalt |
Sân bay Quốc tế Udon Thani (IATA: UTH, ICAO: VTUD) là một sân bay gần Udon Thani (อุดรธานี, cũng gọi là Udorn Thanee) ở đông Thái Lan, Tỉnh Udon Thani. Sân bay này cách Bangkok 450 km về phía đông bắc. Sân bay này hiện đang có các chuyến bay nối với Bangkok và Chiang Mai. Sân bay này có đường băng bê tông dài 3.048 m.
Trong Chiến tranh Việt Nam sân bay này có tên gọi Căn cứ không quân hoàng gia Udon, là cơ sở tiền tuyến của Không lực Hoa Kỳ và là trụ sở ở châu Á của Air America.
Các tuyến bay và các hãng hoạt động

AirAsia
Thai AirAsia(Bangkok-Suvarnabhumi)
Thai Airways International (Bangkok-Don Mueang)
Nok Air (Bangkok-Don Mueang, Chiang Mai)
| --- | --- |
: Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về Sân bay quốc tế Udon Thani.
Cuscuta denticulata

| Cuscuta denticulata |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Solanales
Họ (familia): Convolvulaceae
Chi (genus): Cuscuta
Loài (species): C. denticulata
Danh pháp hai phần
Cuscuta denticulata Engelm. 
Cuscuta denticulata là một loài thực vật có hoa trong họ Bìm bìm. Loài này được Engelm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1875.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Cuscuta denticulata”. Truy cập ngày 20 tháng 6 năm 2013.
Tia hồng ngoại

Tia hồng ngoại là bức xạ điện từ có bước sóng dài hơn ánh sáng nhìn thấy (mắt người có thể cảm nhận được màu sắc) nhưng ngắn hơn tia bức xạ vi ba.
| Tên | Bước sóng | Tần số (Hz) | Năng lượng photon (eV) |
| --- | --- | --- | --- |
| Tia gamma | ≤ 0,01 nm | ≥ 30 EHz | 124 keV - 300+ GeV |
| Tia X | 0,01 nm - 10 nm | 30 EHz - 30 PHz | 124 eV - 124 keV |
| Tia tử ngoại | 10 nm - 380 nm | 30 PHz - 790 THz | 3.3 eV - 124 eV |
| Ánh sáng nhìn thấy | 380 nm-760 nm | 790 THz - 430 THz | 1.7 eV - 3.3 eV |
| Tia hồng ngoại | 760 nm - 1 mm | 430 THz - 300 GHz | 1.24 meV - 1.7 eV |
| Vi ba | 1 mm - 1 mét | 300 GHz - 300 MHz | 1.7 eV - 1.24 meV |
| Sóng vô tuyến | 1 mét - 100.000 km | 300 MHz - 3 Hz | 12.4 feV - 1.24 meV |
Vùng ánh sáng mà mắt người thông thường nhìn thấy, còn được gọi là "ánh sáng khả kiến", có bước sóng từ 380 nm đến 760 nm hay tần số 430-790 THz. Bức xạ hồng ngoại được định nghĩa có bước sóng từ 760 nm (tần số 430 THz) đến 1 mm (300 GHz). Một số sinh vật có thể nhìn thấy tia hồng ngoại ở vùng gần kề với ánh sáng thường, cũng như trong một số thí nghiệm thì có người nhìn thấy đến vùng hồng ngoại 1050 nm.
Hình ảnh của một chú chó chụp bằng camera hồng ngoại nhiệt. Những chỗ có nhiệt độ cao phát ra tia hồng ngoại tần số cao hơn, thể hiện bằng màu nóng sáng hơn trên hình.
Ảnh chụp ở các bước sóng khác nhau
Từ nguyên

Tên "hồng ngoại" có nghĩa là "ngoài mức đỏ", màu đỏ là màu sắc có bước sóng dài nhất trong ánh sáng nhìn thấy.
Phân loại

Tia hồng ngoại được phân chia theo bước sóng thành ba vùng chính, tuy nhiên phân loại Mỹ thì phân chia ra 5 vùng.
| Tên | Viết tắt | Bước sóng | Tần số | Năng lượng photon | Đặc trưng |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Hồng ngoại gần | NIR, IR-A DIN | 750 nm-1,4 µm | 214-400 THz | 886-1653 meV | Được xác định bởi sự hấp thụ của nước, và thường được sử dụng trong viễn thông sợi quang vì tổn thất do suy giảm trong thủy tinh SiO2 là ở mức trung bình. Các máy khuếch đại hình ảnh rất nhạy cảm với vùng quang phổ này, như trong các thiết bị nhìn đêm. |
| Hồng ngoại sóng ngắn | SWIR, IR-B DIN | 1,4-3 µm | 100-214 THz | 413-886 meV | Hấp thụ trong nước tăng đáng kể tại 1,45 µm. Dải 1,53-1,56 µm là vùng phổ hiện dùng nhiều trong viễn thông đường dài. |
| Hồng ngoại sóng trung | MWIR, IR-C DIN; MidIR. Còn gọi là "intermediate infrared" (IIR) | 3-8 µm | 37-100 THz | 155-413 meV | Trong công nghệ dẫn đường tên lửa thì vùng 3-5 µm là cửa sổ khí quyển, trong đó "đầu dò tầm nhiệt" IR thụ động của tên lửa được bố trí để làm việc, dẫn đường vào chỉ dấu hồng ngoại của máy bay mục tiêu, thường là chùm ống xả của động cơ phản lực. Dải này còn được gọi là hồng ngoại nhiệt, nhưng nó chỉ phát hiện được nhiệt độ hơi cao hơn nhiệt độ cơ thể. |
| Hồng ngoại sóng dài | LWIR, IR-C DIN | 8-15 µm | 20-37 THz | 83-155 meV | vùng của các "ảnh nhiệt", trong đó các cảm biến có thể hoàn toàn thụ động thu được hình ảnh các đối tượng có nhiệt độ chỉ hơi cao hơn nhiệt độ phòng, ví dụ cơ thể con người, mà không cần ánh sáng chiếu vào từ mặt trời, mặt trăng, hoặc đèn chiếu hồng ngoại. Vùng này còn được gọi là "hồng ngoại nhiệt". |
| Hồng ngoại xa | FIR | 15-1000 µm | 0.3-20 THz | 1.2-83 meV | Xem hồng ngoại xa và laser hồng ngoại xa. |
| Tên gọi | Ký hiệu | Ký hiệu | Bước sóng μm | Nhiệt độ  theo phân  bố Wien | Ghi chú |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Hồng ngoại gần | NIR | IR-A | 0,78…1,4 | > 3700° K |  Phần sóng ngắn của dãy NIR, ranh giới 780 nm xác định theo thị giác của con người đối với phổ ánh sáng Mặt Trời.  Hồng ngoại chụp ảnh (ảnh màu hồng ngoại, ColorInfraRed CIR) là 0,7-1,0 µm. Phim chụp ảnh có thể hấp thụ dải này. |
| Hồng ngoại gần | NIR | IR-B | 1,4…3,0 | > 3700° K |  Phần sóng dài của NIR  Ranh giới được coi là vùng hấp thụ mạnh của nước ở 1,45 μm. |
| Hồng ngoại giữa | MIR | IR-C | 3…50 | 1000…60° K |  Phạm vi của các bức xạ nhiệt ở nhiệt độ trên mặt đất |
| Hồng ngoại xa | FIR | IR-C | 50…1000 | < 3° K |  Khí quyển hấp thụ mạnh ở đây, ranh giới với vùng vi sóng là các bức xạ vũ trụ 3° Kelvin có thể nhìn thấy. |
Nguồn phát tia hồng ngoại

Mọi vật có nhiệt độ lớn hơn 0° K đều phát ra tia hồng ngoại.
Ví dụ: Đèn LED màu đỏ, đèn của ổ cắm điện [5], remote, camera IR (Hồng ngoại), Máy thu phát sóng hồng ngoại [6].
Tính chất

Tia hồng ngoại có tính chất cơ bản sau:
Tác dụng nhiệt
Có thể gây ra hiện tượng quang điện trong ở chất bán dẫn
Có thể tác dụng lên một số kính ảnh đặc biệt.
Có thể biến điệu như sóng điện từ cao tần.
Tia hồng ngoại tuân theo các định luật: truyền thẳng, phản xạ, và cũng gây được hiện tượng nhiễu xạ, giao thoa như ánh sáng thông thường.
Ứng dụng > Đo nhiệt độ

Việc thu nhận và đo đạc tia hồng ngoại có thể giúp xác định nhiệt độ của vật từ xa, nếu chúng là nguồn phát ra các tia thu được. Hình chụp trong phổ hồng ngoại gọi là hình ảnh nhiệt, hay trong trường hợp vật rất nóng trong NIR hay có thể thấy được gọi là phép đo nhiệt.
Kỹ thuật đo nhiệt độ bằng hồng ngoại được dùng chủ yếu trong quân sự, và ứng dụng công nghiệp. Kỹ thuật này hiện cũng đang được ứng dụng và dần quen thuộc với thị trường dân sự như: máy ảnh trên xe hơi; tùy thuộc vào giá thành của các sản phẩm có được giảm mạnh hay không.
Ứng dụng > Phát nhiệt

Tia hồng ngoại được dùng trong đèn hồng ngoại sưởi trực tiếp lên cơ thể, và bố trí ở một số phòng tắm hơi. Tuy nhiên cần lưu ý không nhìn vào các đèn này vì mắt không điều tiết được độ mở sáng theo tia hồng ngoại, chúng có thể gây mù mắt. Tia hồng ngoại có thể được dùng làm tan tuyết trên cánh máy bay.
Một lượng lớn năng lượng mặt trời là nằm trong vùng hồng ngoại. Các vật nóng cỡ vài trăm độ C như lò sưởi, bếp cũng phát ra bức xạ vật đen có cực đại ở vùng hồng ngoại. Do vậy tia hồng ngoại còn được gọi là tia nhiệt.
Ứng dụng > Kỹ thuật hồng ngoại trong quân sự

Kỹ thuật hồng ngoại rất quan trọng với ngành quốc phòng. Những tên lửa không đối không cự ly gần mà máy bay chiến đấu sử dụng đều có dùng tia hồng ngoại dẫn đường, thường gọi là "tên lửa tầm nhiệt" hay tên lửa dẫn hướng hồng ngoại. Đầu tên lửa lắp thiết bị đầu dò hồng ngoại, tên lửa tự động bám sát luồng hơi nóng từ động cơ máy bay để tìm đến đích.
Để chống lại tên lửa tầm nhiệt thì máy bay bố trí các quả pháo nóng sáng, tung ra khi phát hiện có tên lửa. Nó dẫn đến cuộc đua, một mặt là tăng khả năng nhận dạng bằng ảnh hồng ngoại cho tên lửa, mặt khác là sử dụng cùng với các dạng dẫn hướng khác.
Trong chiến tranh vùng Vịnh 1991, để đối phó với tên lửa Scud của Iraq, Mỹ dùng đến vệ tinh do thám. Trên vệ tinh có lắp kính viễn vọng và 6000 phần tử dò hồng ngoại. Khi bắt đầu phóng tên lửa Scud, luồng hơi nóng ở đuôi tên lửa bị vệ tinh phát hiện, truyền số liệu về trung tâm ở mặt đất, tính toán mục tiêu để phóng tên lửa Patriot phá huỷ tên lửa Scud ở trên không.
Ứng dụng > Điện tử điều khiển > Các điều khiển xa (remote control)

Các điều khiển xa, thường gọi là "remote control", phần lớn dùng tia hồng ngoại để điều khiển ti vi, dàn âm thanh/hình ảnh, quạt,...
Một biến thể dân dụng ăn theo là "Đèn chiếu sáng LED điều khiển từ xa hồng ngoại", bật tắt bằng bất kỳ "remote control" nào trong các loại trên.
Ứng dụng > Điện tử điều khiển > Tự động bật tắt thiết bị

Tại các nơi công cộng như sân bay, nhà ga, cửa hàng, bệnh viện, nhà riêng,... thì việc tự động đóng mở cửa, bật tắt đèn, vòi nước,... thực hiện bằng cảm biến hồng ngoại (mắt thần) nhận biết người hoặc vật chuyển động thông qua nhiệt độ cao hơn xung quanh. Tuy nhiên nếu chỉ dùng cảm biến hồng ngoại thì hoạt động cảm biến dễ lỗi khi nhiệt độ môi trường cao hơn 35 °C.
Các mắt thần này dùng diode quang loại tiếp nhận hồng ngoại để cảm biến. Mắt dùng 1 diode thì cảm nhận gần và hẹp, mắt dùng nhiều diode thì mỗi diode giám sát một góc đặc nhất định, và nâng khoảng cách cảm nhận đến 3-5m.
Ứng dụng > Điện tử điều khiển > Phụ kiện thiết bị vi tính

Một số chuột quang cũng dùng tia hồng ngoại, tuy nhiên chuột này cần có thêm LED báo "có cấp nguồn".
Tia hồng ngoại cũng được dùng để truyền tải thông tin trong mạng nhỏ, ví dụ như từ máy tính sang máy tính, máy tính sang điện thoại, điện thoại với điện thoại... hoặc các thiết bị gia dụng khác. Tuy nhiên khoảng cách truyền ngắn và dễ nhiễu.
Ứng dụng > Truyền thông

Tia hồng ngoại gần và trung được dùng trong viễn thông cáp quang, do có tổn hao nhỏ, cũng như do công nghệ chế tạo linh kiện phát và thu tín hiệu quy định.
| Băng | Mô tả | Dải sóng |
| --- | --- | --- |
| O-band | Original | 1260–1360 nm |
| E-band | Extended | 1360–1460 nm |
| S-band | Short wavelength | 1460–1530 nm |
| C-band | Conventional | 1530–1565 nm |
| L-band | Long wavelength | 1565–1625 nm |
| U-band | Ultralong wavelength | 1625–1675 nm |
Ứng dụng > Thiết bị nhìn đêm

Bài chi tiết: Thiết bị nhìn đêm
Thiết bị nhìn đêm là thiết bị quang học-điện tử thực hiện quan sát được môi trường quan tâm trong điều kiện đêm tối hay có ánh sáng cực yếu. Thiết bị thu nhận tia hồng ngoại bằng các ống kính quang học và hiện hình ảnh trên màn hình điện tử. Chúng được chia ra ba loại chính:
Thiết bị "hồng ngoại gần bị động": Thu nhận ánh sáng ở vùng nhìn thấy và hồng ngoại gần rồi khuếch đại, cho ra ảnh đơn sắc. Chúng có tầm quan sát xa, và được chế thành kính ngắm bắn tỉa, kính nhìn đêm trong quân sự cho phi công, xe tăng, biệt kích, điều tra viên,...
Thiết bị "hồng ngoại nhiệt bị động": Là camera quan sát thu nhận ánh sáng ở vùng hồng ngoại nhiệt hay hồng ngoại xa, hiện trên màn hình theo thang nhiệt độ thiên nhiên. Chúng được dùng trong trinh sát, bảo vệ,... hoặc trong nghiên cứu hoạt động ban đêm của động vật, như trong ảnh minh họa chú chó.
Thiết bị "hồng ngoại gần chủ động": Là camera quan sát hồng ngoại có gắn kèm LED phát bức xạ hồng ngoại, tức là chủ động về nguồn chiếu sáng nhưng không để cho mắt thường nhìn thấy. Chúng có tầm quan sát gần và được sử dụng phổ biến trong hoạt động dân sự, như trong thị trường Việt Nam hiện nay.
Trong hoạt động thực tế có thể dùng đến đèn pha hồng ngoại chiếu sáng vùng quan sát để thu nhận hình ảnh rõ hơn, như trong hoạt động bảo vệ biên giới ở Mỹ chống lại người di cư lậu.
Ứng dụng > Nghiên cứu thiên văn

Bài chi tiết: Thiên văn học hồng ngoại
Trong thiên văn học quan sát hồng ngoại đặc biệt có ý nghĩa trong phát hiện và nghiên cứu các đối tượng "lạnh" có nhiệt đô dưới 1.000° K, và khó có thể nhìn thấy trong vùng quang phổ khác, hoặc các đối tượng ở trong hoặc phía sau một đám mây liên sao.
Ngoài ra, quan sát phổ hồng ngoại được dùng trong phân tích đặc điểm của các đối tượng bất kỳ. Một số vật chất ở các sao được phát hiện nhờ vào quang phổ hồng ngoại, ví dụ, phát hiện khí metan trên hành tinh của hệ ngôi sao cố định HD 189733.
Ứng dụng > Bảo mật tiền và tài liệu quý

Bảo mật tài liệu dùng tia hồng ngoại thực hiện cho tài liệu quan trọng như hộ chiếu, tiền hay chứng chỉ ngân hàng... Tùy theo mức bảo mật mà khi chế tạo giấy được trộn chất có phản ứng xác định với dải tia hồng ngoại nhất định. Ở mức phức tạp thì xếp đặt chất đó theo ký hiệu xác định. Các máy kiểm tra dùng đèn hồng ngoại có khoảng phổ đã thiết kế chiếu lên giấy sẽ làm rõ những yếu tố bảo mật có hay không.
Bảo mật này đang được áp dụng cho đồng euro. Hộ chiếu Anh thì dùng huỳnh quang hồng ngoại của methylene xanh. Tuy nhiên việc dùng tia hồng ngoại dễ gặp lỗi quan sát hơn so với việc dùng tia tử ngoại
Lịch sử

Sự khám phá ra tia hồng ngoại thường được cho là công lao của William Herschel, nhà thiên văn học đầu thế kỷ XIX. Herschel dùng lăng kính để tán xạ ánh sáng từ Mặt Trời và khám phá ra tia hồng ngoại, nằm ngoài vùng ánh sáng khả kiến gần phần ánh sáng đỏ, thông qua sự ghi chép trên một nhiệt kế.
Thiết bị tìm kiếm và theo dõi mục tiêu bằng tia hồng ngoại (IRST) OLS-35 trên máy bay tiêm kích đa năng Sukhoi Su-35 của Nga (nằm bên phải buồng lái)
Tên lửa không đối không dẫn đường bằng tia hồng ngoại AIM-9 Sidewinder của Mỹ
Tên lửa không đối không dẫn đường bằng tia hồng ngoại Vympel R-73 (NATO: AA-11 Archer) của Nga
Cảnh nhìn đêm hai binh sĩ Mỹ trong cuộc chiến tranh Iraq năm 2003
Ống kính nhìn đêm NSPU (1PN34) 3.5x lắp vào súng trường AKS-74U của Nga
Ảnh vòng xoáy thiên hà chụp ở hồng ngoại bước sóng 2 μm
Cyanthera glossodioides

| Cyanthera glossodioides> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Chi (genus): Cyanthera
Loài (species): C. glossodioides
Danh pháp hai phần
Cyanthera glossodioides Hopper & A.P.Br. 
Cyanthera glossodioides là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Hopper & A.P.Br. mô tả khoa học đầu tiên năm 2004.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Cyanthera glossodioides”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.