Sự kiện tuyệt chủng kỷ Đệ Tứ
Sự kiện tuyệt chủng Canh Tân hoặc kỷ Băng Hà > Châu Âu và Bắc Á

Vùng địa lý này trải dài toàn bộ lục địa châu Âu, và trải dài tới Bắc Á, qua Kavkaz và Trung Á đến Bắc Trung Quốc, Siberia và Beringia. Trong kì Canh Tân muộn, khu vực này được chú ý vì sự đa dạng và năng động tuyệt vời của các quần xã, bao gồm cả những vùng đất ấm áp của Lưu vực Địa Trung Hải, rừng ôn đới lớn, đồng bằng khô cằn, Bãi trống và đầm lầy/vùng đất ngập nước, tất cả đều dễ bị tổn thương trước biến động khí hậu khắc nghiệt của các nút giao giữa các thời kì băng hà và liên băng hà. Tuy nhiên, các thảo nguyên voi ma mút mở rộng, và các hệ sinh thái đã hợp nhất đã định hình khu vực này trong suốt thời kỳ cuối của Canh Tân.[99] Một trong những đặc điểm chính của khí hậu thời Canh Tân muộn của châu Âu là sự thay đổi thường xuyên về điều kiện và biota giữa các thời kì liên băng hà, có thể được thiết lập trong vòng một thế kỷ. Ví dụ, trong thời kỳ băng hà, toàn bộ Biển Bắc thoái lui rồi tạo thành Doggerland. Đợt khí lạnh lớn cuối cùng xảy ra từ 25.000 TCN đến 18.000 TCN, và được gọi là Cực đại băng hà cuối cùng, khi dải băng Fenno-Scandinavi bao phủ phần lớn phía bắc châu Âu, trong khi dải băng Alps chiếm phần lớn của miền trung nam châu Âu.
Châu Âu và Bắc Á, lạnh hơn và khô hơn so với ngày nay, [100] phần lớn bị chiếm bởi thảo nguyên voi ma mút, một hệ sinh thái chi phối bởi các loại cỏ, thảo mộc và cây bụi năng suất cao.[100][101] Điều kiện này đã hỗ trợ một quần thể động vật đồng cỏ rộng lớn và trải dài về phía đông từ Tây Ban Nha ở bán đảo Iberia đến Yukon ở Canada ngày nay. [99] [100] [102] [103] Khu vực này đã từng bao gồm nhiều loài gặm cỏ đi theo những đàn lớn có kích thước tương tự như ở châu Phi ngày nay. Các loài đã từng đặt chân lên các đồng cỏ bao la nơi đây bao gồm voi ma mút, tê giác lông mượt, Elasmotherium, bò rừng thảo nguyên, ngựa Canh Tân, bò xạ, Cervalces, tuần lộc, linh dương (Parabubalis, Procapra, Saiga, Spirocerus) và Ochotona pusilla. Động vật ăn thịt bao gồm sư tử hang, Homotherium, linh cẩu hang, sói xám, sói đỏ và cáo Bắc cực. [104] [105] [106]
Ở rìa của những đồng cỏ rộng lớn này có thể tìm thấy cảnh quan giống như cây bụi, rừng lá kim khô và rừng gỗ (giống như thảo nguyên rừng hoặc taiga). Các quần thể động vật có thể tìm kiếm tại đây bao gồm tê giác lông xoắn, hươu khổng lồ, nai sừng tấm Á-Âu, Cervalces latifrons, ngựa Tarpan, bò rừng châu Âu, bò rừng bison, lạc đà và hươu nhỏ hơn (Capreolus, Cervus, Moschus). Gấu nâu, chồn sói, gấu hang, chó sói, linh miêu, báo và cáo đỏ cũng sinh sống trong quần xã này. Những loài hổ cũng có mặt ở nhiều giai đoạn, từ rìa Đông Âu quanh Biển Đen đến Beringia. Địa hình đồi núi hơn, kết hợp đồng cỏ núi, rừng lá kim dưới núi, lãnh nguyên núi cao và sườn dốc, hiểm trở, đã bị chiếm giữ bởi một số loài động vật leo núi như cừu Argali, sơn dương Chamois, Capra, masyon, pika, sói, báo đốm, gấu và linh miêu, với báo tuyết, bò Tây Tạng và cừu tuyết ở Bắc Á. Lãnh nguyên Bắc Cực, nằm về phía bắc của thảo nguyên voi ma mút, phản ánh hệ sinh thái hiện đại với các loài như gấu bắc cực, sói, tuần lộc và bò xạ hương.
Các quần xã sinh vật khác, mặc dù ít được chú ý, nhưng có ý nghĩa trong việc đóng góp vào sự đa dạng của hệ động vật ở Châu Âu muộn. Những đồng cỏ ấm hơn như thảo nguyên ôn đới và thảo nguyên Địa Trung Hải đã tạo điều kiện sinh sống cho các loài Stephanorhinus, linh dương Gazelle, bò rừng châu Âu, đà điểu châu Á, Leptobos, báo săn và lừa hoang Trung Á. Những quần xã sinh vật này cũng chứa nhiều loài động vật từ thảo nguyên voi ma mút, như linh dương saiga, sư tử, Homotherium, linh cẩu hang, chó sói, ngựa Canh Tân, bò rừng thảo nguyên, Spirocerus, bò auroch và lạc đà. Cây lá kim ôn đới, rụng lá, rừng lá rộng hỗn hợp và Địa Trung Hải và các khu rừng mở có sức chứa voi, Praemegaceros, Stephanorhinus, lợn rừng, bò rừng như bò rừng châu Âu, dê núi sừng ngắn và sơn dương Tây Kavkaz, loài gấu Ursus etruscus, các loài hươu nhỏ với một số loài thảo nguyên voi ma mút, như linh miêu, tarpan, sói, sói đỏ, nai, nai khổng lồ, bò rừng, báo và auroch. Tê giác và voi ma mút đôi khi cư trú trong các quần xã ôn đới này, trộn lẫn với các loài động vật ôn đới chủ yếu để thoát khỏi các sông băng khắc nghiệt.[107][108] Ở vùng đất ngập nước ấm hơn, trâu nước châu Âu và hà mã sinh sống. Mặc dù những môi trường sống này bị hạn chế ở các khu vực tị nạn vi mô lan đến Nam Âu và rìa của nó, ở Ibia, Ý, Balkan, lưu vực Biển Đen của Ukraine, Kavkaz và Tây Á, trong các thời kì liên băng hà, các quần xã sinh vật này có phạm vi xa hơn về phía bắc. Ví dụ, hà mã sinh sống ở Vương quốc Anh và voi ngà thẳng tại Hà Lan, khá gần đây lần lượt vào khoảng 80.000 TCN và 42.000 TCN. [74] [109]
Những dấu hiệu đầu tiên có thể về nơi cư trú của người vượn là những phát hiện về Graecopithecus 7,2 triệu năm tuổi,[110] và 5,7 triệu năm tuổi ở Bêlarut - tuy nhiên nơi cư trú đã thiết lập được ghi nhận ở Georgia từ 1,8 triệu năm trước, được chuyển đến Đức và Pháp, Homo erectus. [111] [112] Các loài hiện tại và các loài tiếp theo nổi bật bao gồm loài tiền thân Homo antecessor, Homo cepranensis, Homo heidelbergensis, người Neanderthal và người Denisovan, [113] trước cư trú của Homo sapien khoảng 38.000 TCN. Sự tiếp xúc rộng rãi giữa các nhóm Homo châu Phi và Âu Á được biết đến ít nhất một phần thông qua việc giao lưu các công cụ đá vào 500.000 TCN và một lần nữa vào khoảng 250.000 TCN. [81]
(80,000–4,000 năm trước)
Voi ma mút lông xoắn (Mammuthus primigenius)
ma mút lùn
Ma mút lùn Creta (Mammuthus creticus)
Ma mút lùn Sardinia (Mammuthus lamarmorai)
Voi ngà thẳng (Palaeoloxodon antiquus)
voi ngà thẳng châu Á (Paleoloxodon namadicus, Northern Asia)
Voi lùn
Palaeoloxodon chaniensis
Palaeoloxodon cypriotes
Palaeoloxodon falconeri
Palaeoloxodon mnaidriensis
Ochotona sp. (e.g. pika khổng lồ (O. whartoni))
Tê giác lông mượt (Coelodonta antiquitatis)
Stephanorhinus sp. (e.g. tê giác Merk và tê giác mũi hẹp)
Elasmotherium (Elasmotherium sibiricum)
Equus sp. (e.g.
Ngựa hoang (E. ferus ssp.)
Equus cf. gallicus
Lừa hoang châu Âu (E. hydruntinus)
Equus cf. latipes
Equus cf. lenensis
Equus cf. uralensis
Hươu khổng lồ (Megaloceros giganteus)
Praemegaceros
Nai lùn Creta (Candiacervus)
Hươu sừng tấm rộng (Cervalces latifrons)
Nai Địa Trung Hải (Haploidoceros mediterraneus)
Nai đỏ (Cervus elaphus acoronatus)
Tahr châu Âu (Hemitragus cedrensis)
Dê hang quần đảo Balearic (Myotragus balearicus)
Linh dương Saiga phía Bắc (Saiga borealis)
Linh dương sừng xoắn (Spirocerus kiakhtensis)
Linh dương sừng dê (Parabubalis capricornis)
Gazella sp.
Bò bison châu Âu (Bison priscus)
Bò bison rùng gỗ Canh Tân (Bison schoetensacki)
Bò Tây Tạng (Bos baikalensis)
Bò xạ khổng lồ (Praeovibos priscus)
Leptobos sp.
Trâu nước châu Âu (Bubalus murrensis)
Camelus knoblochi and other Camelus sp.
Hà mã sp.
Hà mã châu Âu (Hippopotamus antiquus)
Hà mã lùn Maltese (Hippopotamus melitensis)
Hà mã lùn Cyprus (Hippopotamus minor)
Hà mã lùn Sicilia (Hippopotamus petlandi)
Chuột sóc Balearic khổng lồ (Hypnomys sp.)
Leithia sp. (Chuột sóc khổng lồ Scicily và Malta)
Rái cá châu Âu Canh Tân (Cyrnaonyx)
Rái cá Địa Trung Hải Canh Tân (Algarolutra)
Rái cá khổng lồ Sardinia (Megalenhydris barbaricina)
Rái cá lùn Sardinia (Sardolutra)
Báo săn châu Âu kỉ băng hà (Panthera pardus spelaea)
Sói đỏ Sardinia (Cynotherium sardous)
Sói đỏ châu Âu (Cuon alpinus europaeus)
Mèo răng kiếm cong (Homotherium sp.)
Lynx issiodorensis
Linh miêu hang Địa Trung Hải (Lynx spelaeus)
Sư tử hang (Panthera leo spelaea)
Linh cẩu hang (Crocuta crocuta spelaea)
Nhiều thành viên chi Ursus sp.
Gấu Etruscan (Ursus etruscus)
Gấu Deninger (Ursus deningeri)
Gấu hang Gamssulzen (Ursus ingressus)
Gấu hang nhỏ thế Canh Tân (Ursus rossicus)
Gấu hang (Ursus spelaeus)
Gẫu Bắc cực khổng lồ (Ursus maritimus tyrannus)
Đà điểu châu Á (Struthio asiaticus)
Thiên nga khổng lồ (Cygnus falconeri)
Cú mèo Creta (Athene cretensis)
Ngỗng Yakutia(Anser djuktaiensis)
Hạc châu Âu Canh Tân (Grus primigenia et Grus melitensis)
Người Neanderthal (Homo neanderthalensis), sống sót cho tới khoảng 40,000 năm trước tại bán đảo Iberia.
Người Denisova (Homo sp. altai)
Nhiều loài còn sống sót hiện nay đã từng phân bố ở các vùng phía nam và tây nơi phân bố hiện nay của chúng- ví dụ, tất cả những loài động vật cực bắc được nêu ở đây đã từng sinh sống xuống tận đến bán đảo Iberia trong nhiều giai đoạn của thế Canh Tân muộn. Các sinh vật mới gần đây bị tuyệt chủng được đánh dấu †. Các loài bị đào thải khỏi các hệ sinh thái tại châu Âu và Bắc Á trong sự kiện tuyệt chủng kỷ Đệ Tứ bao gồm-
†Sư tử châu Âu (Panthera leo europaea)
Hổ (Panthera tigris, từ Biển Đen Ukraine tới Beringia)
Báo săn (Acinonyx jubatus)
Báo hoa mai Ba Tư (Panthera pardus ciscaucasica)
Báo hoa mai tuyết (Panthera uncia)
Linh miêu Á Âu và Linh miêu Iberia
Chồn sói (Gulo gulo)
Gấu Bắc cực (Ursus maritimus)
Cáo Bắc cực (Vulpes lagopus)
Sói đỏ (Cuon alpinus)
Sói xám (†Megafaunal et Beringian wolf, and the Paleolithic dog (Canis lupus))
†Tarpan (Equus ferus ferus)
Hươu hoang (Dama dama)
Mouflon (Ovis orientalis orientalis)
Sơn dương Chamois (Rupicapra spp.)
Sơn dương Tây Kavkaz (Capra caucasica)
Linh dương Saiga (Saiga tatarica)
Tuần lộc (Rangifer tarandus)
Nai sừng tấm (Alces alces)
Onager (Equus hemionus)
†Auroch (Bos primigenius)
Bò bison châu Âu (Bison bonasus)
Trâu nước châu Á (Bubalus arnee)
Bò xạ hương (Ovibos moschatus)
Voi châu Á (Elephas maximus, from the Black Sea to Northern China)
Ochotona pusilla
Allactaga major
Hà mã (Hippopotamus amphibius)
Cò quăm hói phương bắc (Geronticus eremita)
†An ca lớn (Pinguinus impennis)
Cú tuyết (Bubo scandiacus)
Macaca sylvanus