USS Heermann (DD-532)
Lịch sử hoạt động > 1944 > Trận chiến ngoài khơi Samar

Heermann hộ tống các tàu vận chuyển và tàu đổ bộ đi đến các bãi đổ bộ tại Leyte, dưới quyền chỉ huy của Hạm trưởng vừa mới được thăng chức, Trung tá Hải quân Amos T. Hathaway. Nó gia nhập Đội đặc nhiệm 77.4, đội tàu sân bay hộ tống dưới quyền Chuẩn đô đốc Thomas L. Sprague, bao gồm ba đơn vị đặc nhiệm tàu sân bay hộ tống được biết đến như là "Taffies" do mã gọi truyền tin "Taffy 1", "Taffy 2" và "Taffy 3". Nó tham gia cùng các tàu khu trục USS Hoel (DD-533) và USS Johnston (DD-557) để hộ tống cho đơn vị "Taffy 3" của Chuẩn đô đốc Clifton Sprague, vốn bao gồm soái hạm USS Fanshaw Bay (CVE-70) của ông cùng năm tàu sân bay hộ tống khác.
Lúc bình minh ngày 25 tháng 10, "Taffy 3" có mặt về phía Đông đảo Samar, di chuyển về phía Bắc như đội hỗ trợ trên không phía Bắc; "Taffy 2" ở vị trí trung tâm tuần tra lối ra vào vịnh Leyte, và "Taffy 1" bảo vệ lối ra vào phía Nam, khoảng 130 dặm (210 km) về phía Đông Nam "Taffy 3" của Heermann. Lúc 06 giờ 45 phút, trinh sát viên của "Taffy 3" phát hiện hỏa lực phòng không về phía Bắc, và chỉ sau ba phút, họ chịu đựng hỏa lực hải pháo nặng nề từ Lực lượng Trung tâm Nhật Bản hùng mạnh dưới quyền Phó đô đốc Takeo Kurita, bao gồm bốn thiết giáp hạm, sáu tàu tuần dương hạng nặng, hai tàu tuần dương hạng nhẹ và 11 tàu khu trục, khởi đầu Trận chiến ngoài khơi Samar.
Cơ hội sống sót duy nhất của nhóm tàu chiến Hoa Kỳ nhỏ bé dưới sự tấn công của đối phương là rút lui về phía vịnh Leyte, hy vọng có được sự trợ giúp. Các tàu sân bay nhanh chóng phóng máy bay của chúng lên để tấn công các tàu chiến đối phương, trong khi các tàu hộ tống thả các màn khói ngụy trang để che giấu các tàu sân bay hộ tống.
Ở vào một vị trí tương đối an toàn bên phía rút lui của các tàu sân bay vào lúc trận chiến bắt đầu, Heermann bước vào chiến đấu khi di chuyển hết tốc độ xuyên qua đội hình của các tàu sân bay nhỏ, vốn sau khi phóng hết số máy bay ra đã hình thành nên một vòng tròn khi chúng rút lui về phía vịnh Leyte. Khói ngụy trang cùng các cơn mưa rào đã làm giảm tầm nhìn xuống thấp hơn 100 thước Anh (91 m), nên nó phải cẩn thận và khéo léo để tránh va chạm với các tàu bạn. Nó đã phải chạy lui hết tốc độ để né tránh tàu khu trục hộ tống USS Samuel B. Roberts (DE-413), rồi lại phải né tránh Hoel khi nó hình thành nên đội hình sau soái hạm của lực lượng hộ tống, chuẩn bị tấn công bằng ngư lôi.
Khi Heermann bắt đầu di chuyển, đạn pháo hạng nặng đối phương bắt đầu nổ vây quanh con tàu; nó chống trả bằng hải pháo 5 inch (130 mm) nhắm vào một tàu tuần dương hạng nặng Nhật Bản, chiếc Chikuma, trong khi nhắm bảy quả ngư lôi vào một tàu tuần dương khác, chiếc Haguro. Sau khi phóng xong số ngư lôi, nó đổi hướng để đối đầu một đội hình bốn thiết giáp hạm, mà hỏa lực hải pháo của chúng bắt đầu vây quanh con tàu. Chiếc tàu khu trục xoay các khẩu pháo nhắm vào thiết giáp hạm Kongō dẫn đầu đội hình, đồng thời phóng ba quả ngư lôi; rồi nhanh chóng tiếp cận thiết giáp hạm Haruna, mục tiêu của ba quả ngư lôi cuối cùng của nó vốn được phóng ở khoảng cách chỉ có 4.400 thước Anh (4.000 m). Tin rằng các quả ngư lôi của mình trúng đích, nó cơ động né tránh các loạt đạn pháo vây quanh con tàu khi rút lui. Ghi chép của phía Nhật Bản thu được sau chiến tranh cho thấy chiếc thiết giáp hạm Nhật đã né tránh được các quả ngư lôi của Heermann, nhưng bị chậm lại trong khi theo đuổi các tàu sân bay Hoa Kỳ. Thiết giáp hạm khổng lồ Yamato với những khẩu hải pháo siêu nặng 18,1 inch (460 mm) cũng bị tách ra khỏi trận chiến; nó bị kẹt giữa hai loạt phóng ngư lôi, và phải chạy lui trong gần 10 phút để tránh bị đánh trúng. Nó né tránh thành công hai loạt ngư lôi, nhưng không thể tham gia trở lại trận đánh.
Heermann di chuyển sang phía đuôi mạn phải của đội hình các tàu sân bay để tiếp tục thả thêm khói ngụy trang, rồi quay trở lại trận chiến vài phút sau đó, chen giữa các tàu sân bay hộ tống và một đội hình bốn tàu tuần dương hạng nặng đối phương. Nó đối đầu với Chikuma trong một trận đấu pháo tay đôi vốn gây hư hại đáng kể cho cả hai. Một loạt đạn pháo 8 inch (200 mm) bắn trúng đã làm ngập nước phần mũi tàu, đến mức mỏ neo phía mũi chạm xuống mặt nước; một trong các khẩu pháo của nó bị bắn hỏng, nhưng các khẩu pháo 5 inch (130 mm) còn lại tiếp tục bắn vào tàu đối phương, vốn cũng chịu đựng các đợt không kích trong suốt trận đánh. Hiệu quả kết hợp của pháo từ Heermann cùng bom, ngư lôi và hỏa lực bắn phá từ máy bay cất cánh từ tàu sân bay đã khiến Chikuma đắm trong khi cố gắng rút lui.
Trong khi Chikuma đổi hướng, tàu tuần dương hặng Tone nặng xoay các khẩu pháo của nó nhắm vào Heermann; chiếc tàu khu trục bắn trả cho đến khi nó đi đến một vị trí để thả khói ngụy trang cho các tàu sân bay. Vào lúc này, máy bay cất cánh từ "Taffy 2" dưới quyền Chuẩn đô đốc Felix Stump tập trung tấn công mạnh vào Tone đến mức nó bỏ dỡ trận chiến và rút lui. Cuộc tấn công từ các tàu khu trục và máy bay đã cứu được đội đặc nhiệm tàu sân bay hộ tống bị áp đảo về lực lượng. Hạm trưởng của Heermann, Trung tá Hải quân Amos Hathaway, được tặng thưởng Huân chương Chữ thập Hải quân do đã cơ động khéo léo chỉ huy can đảm trong trận này.