stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Thời thơ ấu gian khổ
Nội dung > Nhân vật

Yamin
Kolka
Goga
Raya
Vitya
Tamara
Bác Stefan
Thím Samsura
Trận sông Scheldt

| x t Mặt trận phía Tây (1944–1945) |
| --- | --- |
Overlord (Normandie •  Paris)  •  Dragoon •  Từ Paris đến sông Rhine (Bờ biển Manche •  Market Garden •  Arnhem •  Rừng Hürtgen •  Aachen •  Sông Scheldt •  Queen) •  Trận Ardennes (Nordwind •  Bodenplatte) •  Cái túi Colmar •  Tiến vào nước Đức (Blackcock •  Reichswald) •  Chiến tranh thế giới thứ hai kết thúc ở Châu Âu
Trận sông Scheldt là một loạt các chiến dịch quân sự thực hiện bởi quân đoàn số 1 Canada do trung tướng Guy Simonds chỉ huy. Trận đánh diễn ra ở phía bắc nước Bỉ và tây nam Hà Lan trong chiến tranh thế giới thứ hai từ 2 tháng 10 cho đến 8 tháng 11 năm 1944.
Trước tháng 9 năm 1944, đòi hỏi cấp thiết khi đấy là quân Đồng Minh cần phải dọn sạch hai bên cửa sông Scheldt để khai thông cảng Antwerpen cho tàu thuyền Đồng Minh, nhờ đó giảm bớt gánh nặng hậu cần cho những tuyến chi viện kéo dài hàng trăm dặm Normandy về phía tây đến tận tuyến phòng thủ Siegfried. Từ lúc quân đội Đồng Minh đổ bộ vào Normandy (Pháp) ngày 6 tháng 6 năm 1944 (D-day), quân đoàn số 2 Anh Quốc đã tiến đến Low Countries, chiếm được Brussels và Antwerpen (các cảng của Antwerpen vẫn còn nguyên vẹn); trong khi người Đức vẫn kiểm soát cửa sông Scheldt.
Tháng 9 không diễn ra động thái gì đối với cảng Antwerpen đang bị chặn vì phần lớn nguồn lực của Đồng Minh được tập trung vào chiến dịch Market Garden bắt đầu từ ngày 17 tháng 9, một kế hoạch táo bạo sử dụng một mũi tấn công duy nhất vào nước Đức. Trong khi đó, người Đức ở Scheldt có cơ hội triển khai quân để đón họ.
Đầu tháng 10, sau khi chiến dịch Market Garden thất bại với tổn thất nặng nề, lực lượng Đồng Minh dẫn đầu bởi quân đoàn số 1 Canada bắt đầu chiếm cảng Antwerpen. Tuy nhiên quân đội Đức Quốc xã được tổ chức tốt đã phòng thủ hiệu quả. Phải sau nhiều trận đánh hết sức ác liệt, quân Canada mới chiếm được Antwerpen vào ngày 8 tháng 11 năm 1944.
Olearia humilis

| Olearia humilis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Asterales
Họ (familia): Asteraceae
Chi (genus): Olearia
Loài (species): O. humilis
Danh pháp hai phần
Olearia humilis Lander, 1989 
Olearia humilis là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Lander mô tả khoa học đầu tiên năm 1989.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Olearia humilis”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.
Natatolana lowryi

| Natatolana lowryi> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Lớp (class): Malacostraca
Bộ (ordo): Isopoda
Họ (familia): Cirolanidae
Chi (genus): Natatolana
Loài (species): N. lowryi
Danh pháp hai phần
Natatolana lowryi Keable, 1997 
Natatolana lowryi là một loài chân đều trong họ Cirolanidae. Loài này được Keable miêu tả khoa học năm 1997.
Chú thích

↑  Schotte, M. (2010). Natatolana lowryi Keable, 1997. In: Schotte, M., Boyko, C.B, Bruce, N.L., Poore, G.C.B., Taiti, S., Wilson, G.D.F. (Eds) (2010). World Marine, Freshwater and Terrestrial Isopod Crustaceans database. Gebaseerd op informatie uit het Cơ sở dữ liệu sinh vật biển, te vinden op http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=256683
Thrixspermum crassifolium

| Thrixspermum crassifolium> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Chi (genus): Thrixspermum
Loài (species): T. crassifolium
Danh pháp hai phần
Thrixspermum crassifolium Ridl. 
Thrixspermum crassifolium là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Ridl. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1903.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Thrixspermum crassifolium”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Vauchelles-les-Quesnoy

| --- | --- |
 Vauchelles-les-Quesnoy

Hành chính
Quốc gia:  Pháp
Vùng: Hauts-de-France
Tỉnh: Somme
Quận: Abbeville
Tổng: Abbeville-Nord
Liên xã: Cộng đồng các xã l'Abbevillois
Xã (thị) trưởng: Edmond PETIT (2001-2008)
Thống kê
Độ cao: 19–79 m (62–259 ft) (bình quân 128 m (420 ft)[chuyển đổi: tùy chọn không hợp lệ])
Diện tích đất1: 6,14 km2 (2,37 dặm vuông Anh)
Nhân khẩu1: 830  
 - Mật độ: 135/km2 (350/sq mi)
INSEE/Mã bưu chính: 80779/ 80132

2 Dân số không tính hai lần: cư dân của nhiều xã (ví dụ, các sinh viên và quân nhân) chỉ tính một lần.
Vauchelles-les-Quesnoy là một xã ở tỉnh Somme, vùng Hauts-de-France, Pháp.
Địa lý

Thị trấn này có cự ly khoảng 2 miles về phía đông của trung tâm của Abbeville, trên đường D153.
Dân số

| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 607 | 640 | 734 | 856 | 889 | 830 |
Số liệu dân số từ năm 1962, dân số không tính hai lần
Verkhoyansk

| Verkhoyansk Верхоянск |
| --- | --- |
—  Thị trấn thuộc quản lí của huyện  —
Chuyển tự khác
 • Yakut: Верхоянскай
 
 
Đài kỷ niệm danh hiệu "Cực giá lạnh" ở Verkhoyansk
  Hiệu kỳ Huy hiệu
Vị trí của Verkhoyansk 
VerkhoyanskVị trí của Verkhoyansk
Quốc gia: Nga
Chủ thể liên bang: Cộng hòa Sakha
Huyện hành chính: Verkhoyansky
Thị trấn: Verkhoyansk
Thành lập: 1638
Vị thế Town kể từ: 1817
Người sáng lập: Posnik Ivanov 
Diện tích
 • Tổng cộng: 25 km2 (10 mi2)
Độ cao: 127 m (417 ft)
Dân số (Điều tra 2010)
 • Tổng cộng: 1.311
 • Mật độ: 52/km2 (140/mi2)
Địa vị hành chính
 • Thủ phủ của: Thị trấn Verkhoyansk
 
Địa vị tự quản
 • Municipal district: Quận thành phố Verkhoyansky
 • Khu định cư đô thị: Verkhoyansk Urban Settlement
 • Thủ phủ của: Khu định cư đô thị Verkhoyansk
 
Múi giờ: Vladivostok Time  (UTC+10)
Mã bưu chính: 678530
Mã điện thoại: +7 41165
Mã OKTMO: 98616103001
| --- | --- |
2010: 1,311
2002: 1,434
1989: 1,883
1979: 1,709
Verkhoyansk (tiếng Nga: Верхоянск; IPA: [vʲɪrxɐˈjansk]; tiếng Yakut: Верхоянскай, Verkhoyanskay) là một thị trấn thuộc huyện Verkhoyansky của Cộng hòa Sakha, Nga. Nằm trên sông Yana gần Vòng Bắc Cực, cách Batagay, trung tâm hành chính của huyện 92 km (57 dặm) về phía bắc Yakutsk, thủ phủ của nước cộng hòa. Theo điều tra dân số năm 2010, dân số thị trấn là 1.311 người. Thị trấn giữ kỷ lục thế giới Guinness là nơi có biên độ nhiệt trong năm lớn nhất trên Trái Đất: 105 °C (189 °F).
Lịch sử

Cossack đã thành lập một pháo đài ở khu vực này vào năm 1638, cách khoảng 90 km (56 dặm) về phía tây nam của thị trấn hiện đại. Tên của pháo đài là "Verkhoyansky", tạm dịch từ tiếng Nga là "thị trấn trên Thượng Yana", xuất phát từ vị trí địa lý của nó trên thượng nguồn của sông Yana. Năm 1775, nó được chuyển đến bờ trái của sông Yana để tạo điều kiện thu thuế. Nơi này đã được cấp tình trạng thị trấn vào năm 1817. Giữa những năm 1860 và 1917, thị trấn là nơi lưu đày những tù nhân chính trị, với một số người bị lưu đày nổi bật bao gồm nhà văn Ba Lan Wacław Sieroszewski, cũng như các nhà cách mạng Bolshevik Ivan Babushkin và Viktor Nogin.
Tình trạng hành chính và thành phố

Là một địa phương có người ở, Verkhoyansk được phân loại là một thị trấn thuộc quyền tài phán của huyện. Trong khuôn khổ của các bộ phận hành chính, nó được hợp nhất trong huyện Verkhoyansky với tư cách là thị trấn Verkhoyansk. Là một bộ phận của thành phố, thị trấn Verkhoyansk được hợp nhất trong Khu đô thị Verkhoyansky với tư cách là Khu định cư đô thị Verkhoyansk.
Kinh tế và cơ sở hạ tầng

Thị trấn có một cảng sông, một sân bay, một kho thu gom lông thú, và trung tâm của một khu vực nuôi tuần lộc. Đây cũng là nơi có bảo tàng kỷ niệm Cực giá lạnh.
Thị trấn này là một trong những địa điểm xa xôi hẻo lánh nhất khu vực Siberia có người sinh sống. Khác với Oymyakon thu hút du khách hơn vì gần tuyến đường bộ thì Verkhoyansk không có đường nào tốt để di chuyển đến ngoại trừ đường hàng không. Vào mùa đông, khi toàn bộ khu vực bị tuyết bao phủ, người ta chỉ có thể tới Verkhoyansk bằng cách đi theo hướng dòng chảy của dòng sông Yana (khi đó cũng đang bị đóng băng), đi trên những đầm lầy đóng băng. Vào mùa hè khi nước sông tan chảy và các đầm lầy cũng tan tuyết, cách duy nhất tới Verkhoyansk là đi bằng máy bay trực thăng.
Bộ Quynh (冂)

Bộ Quynh (冂), nghĩa là đất ở xa ngoài cõi nước, là một trong 23 bộ thủ được cấu tạo từ 2 nét trong tổng số 214 Bộ thủ Khang Hy.
Trong Khang Hi tự điển, có 50 ký tự (trong số 49.030) được tìm thấy dưới bộ thủ này.
Chữ dùng bộ Quynh (冂)

Kim văn
Tiểu triện
| Số nét | Chữ |
| --- | --- |
2 nét: 冂
4 nét: 冃 冄 内 円 冇 冈
5 nét: 冉 冊 冋 册 囘
6 nét: 再 冎
7 nét: 冏
8 nét: 冐
9 nét: 冑 冒
10 nét: 冓 冔
11 nét: 冕
Umm al-Qasab

| Umm al-Qasab أم القصب Umulkasab |
| --- | --- |
—  Village  —
 
Umm al-QasabLocation in Syria
Country:  Syria
Governorate: Homs
District: Homs
Subdistrict: Khirbet Tin Nur
Dân số (2004)
 • Tổng cộng: 904
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): +3 (UTC)
Umm al-Qasab (tiếng tiếng Thổ Nhĩ Kỳ: Umulkasab, tiếng Ả Rập: أم القصب‎, chuyển tự Umm al-Kāsāb, cũng đánh vần là Umm al-Kasab) là một ngôi làng ở phía bắc Syria nằm về phía tây bắc của Homs ở tỉnh Homs. Theo Cục Thống kê Trung ương Syria, Umm al-Qasab có dân số 904 trong cuộc điều tra dân số năm 2004. Cư dân của nó chủ yếu là người Turkmen.
Trochosa cachetiensis

| Trochosa cachetiensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Lycosidae
Chi (genus): Trochosa
Loài (species): T. cachetiensis
Danh pháp hai phần
Trochosa cachetiensis Mcheidze, 1997 
Trochosa cachetiensis là một loài nhện trong họ Lycosidae.
Loài này thuộc chi Trochosa. Trochosa cachetiensis được Mcheidze miêu tả năm 1997.
Chú thích

↑  Platnick, Norman I. (2010): The world spider catalog, version 10.5. American Museum of Natural History.
Polyscias macdowallii

| Polyscias macdowallii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Apiales
Họ (familia): Araliaceae
Chi (genus): Polyscias
Loài (species): P. macdowallii
Danh pháp hai phần
Polyscias macdowallii (F.Muell.) Domin, 1928 
Polyscias macdowallii là một loài thực vật có hoa trong Họ Cuồng cuồng. Loài này được (F.Muell.) Domin miêu tả khoa học đầu tiên năm 1928.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Polyscias macdowallii”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Sorex volnuchini

| Sorex volnuchini> Tình trạng bảo tồn |
| --- | --- |
 Ít quan tâm  (IUCN 2.3)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Mammalia
Bộ (ordo): Soricomorpha
Họ (familia): Soricidae
Chi (genus): Sorex
Loài (species): S. volnuchini
Danh pháp hai phần
Sorex volnuchini (Ognev, 1922) 
 
Sorex volnuchini là một loài động vật có vú trong họ Chuột chù, bộ Soricomorpha. Loài này được Ognev mô tả năm 1922.
Chú thích

1 2  Wilson, D. E.; Reeder, D. M. biên tập (2005). “Sorex volnuchini”. Mammal Species of the World . Baltimore: Nhà in Đại học Johns Hopkins, 2 tập (2.142 trang). ISBN 978-0-8018-8221-0. OCLC 62265494.
Olearia imbricata

| Olearia imbricata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Asterales
Họ (familia): Asteraceae
Chi (genus): Olearia
Loài (species): O. imbricata
Danh pháp hai phần
Olearia imbricata (Turcz.) Benth., 1867 
Olearia imbricata là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (Turcz.) Benth. mô tả khoa học đầu tiên năm 1867.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Olearia imbricata”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.
Qalidurut

| Qalidurut |
| --- | --- |
Vua của Makuria 
Kế nhiệm: Zacharias
Thông tin chung
Sinh: Dongola
Tôn giáo: Chính Thống giáo Hy Lạp
Qalidurut là vua của vương quốc Makuria vào thế kỷ thứ 7. Ông chủ yếu được biết đến với những chiến thắng trước Nhà Rashidun trong trận Dongola lần thứ nhất và thứ hai.
Trị vì

Rất ít thông tin được biết về Qalidurut. Nhà vua được nhắc đến lần đầu tiên trong các nguồn Ả Rập. Sau chiến thắng trước Abdallah ibn Sa'd trong trận chiến Dongola lần thứ hai, ông đã ký kết hiệp ước Baqt để giữ gìn hòa bình giữa Makuria và Nhà Rashidun, đồng thời điều chỉnh các mối quan hệ chính trị và kinh tế của Makuria với Rashidun trong 520 năm tiếp theo. Sau khi hiệp ước được ký kết Qalidurut và con trai của ông là Zacharias đã xây dựng lại một nhà thờ lớn ở Dongola, vốn bị phá hủy trong chiến tranh. Ông cũng xây dựng một tòa nhà hình thánh giá trong thành phố để tưởng nhớ những người bảo vệ Dongola. Thành phố Dongola trải qua thời kỳ thịnh vượng dưới triều đại của họ.
Poa dzongicola

| Poa dzongicola> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Poales
Họ (familia): Poaceae
Chi (genus): Poa
Loài (species): P. dzongicola
Danh pháp hai phần
Poa dzongicola Noltie 
Poa dzongicola là một loài thực vật có hoa trong họ Hòa thảo. Loài này được Noltie mô tả khoa học đầu tiên năm 2000.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Poa dzongicola”. Truy cập ngày 8 tháng 6 năm 2013.
Bộ Quyết (亅)

Bộ Quyết (亅) nghĩa là "lưỡi câu móc lên" là một trong 6 bộ thủ chỉ có 1 nét trong tổng số 214 Bộ thủ Khang Hy.
Khang Hy tự điển ghi 19 chữ (trong tổng số 49,030) sử dụng bộ thủ này.
Chữ dùng bộ Quyết (亅)

| Nét | Chữ |
| --- | --- |
1 nét: 亅 quyết
2 nét: 了 liễu, liệu
3 nét: 亇 cá
4 nét: 予 dư, dữ
5 nét: 争 tranh, tránh (chỉ chữ giản thể)
7 nét: 爭 tranh, tránh
8 nét: 亊 sự (chỉ sử dụng trong Hanja của Hàn Quốc)
9 nét: 事 sự
Chữ tiểu triện.
Olearia hookeri

| Olearia hookeri> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Asterales
Họ (familia): Asteraceae
Chi (genus): Olearia
Loài (species): O. hookeri
Danh pháp hai phần
Olearia hookeri (Sond.) Benth., 1867 
Olearia hookeri là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (Sond.) Benth. mô tả khoa học đầu tiên năm 1867.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Olearia hookeri”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.
Tác động của biến đổi khí hậu

Bài viết này chủ yếu nói về các tác động trong thế kỷ 21. Đối với các tác động lâu dài, xem Tác động lâu dài của ấm lên toàn cầu. Xem thêm Tác động của ấm lên toàn cầu lên con người.
Tóm tắt các tác động của biến đổi khí hậu
Dự đoán nóng lên toàn cầu trong năm 2100 với một loạt các viễn cảnh phát thải
Những tác động của hiện tượng ấm lên toàn cầu là những thay đổi về mặt môi trường và xã hội bị gây ra (trực tiếp hoặc gián tiếp) bởi việc con người phát thải khí nhà kính. Đã có một sự đồng thuận khoa học rằng biến đổi khí hậu đang diễn ra, và rằng hoạt động của con người là nguyên nhân chính. Nhiều ảnh hưởng của biến đổi khí hậu vốn đã được quan sát, bao gồm hiện tượng lùi dần của sông băng, các thay đổi về thời điểm của các sự kiện theo mùa (ví dụ như cây nở hoa sớm hơn), và các thay đổi trong năng suất nông nghiệp.
Các tác động tương lai của biến đổi khí hậu sẽ có sự khác nhau phụ thuộc vào các chính sách biến đổi khí hậu và biến đổi xã hội. Hai chính sách chính nhằm giải quyết biến đổi khí hậu làm giảm lượng phát thải khí nhà kính của con người (giảm thiểu biến đổi khí hậu) và thích nghi với các tác động của biến đổi khí hậu. Địa kỹ thuật là một lựa chọn chính sách khác.
Các chính sách biến đổi khí hậu ngắn hạn có thể ảnh hưởng một cách đáng kể tới các hậu quả của biến đổi khí hậu về dài hạn. Các chính sách giảm thiểu nghiêm ngặt có thể có khả năng giới hạn ấm lên toàn cầu (vào năm 2100) vào khoảng 2 °C hoặc thấp hơn, bằng với mức tiền công nghiệp. Nếu không có các phương án giảm thiểu, nhu cầu năng lượng ngày càng tăng cộng với việc sử dụng nhiên liệu hóa thạch một cách rộng rãi có thể dẫn tới ấm lên toàn cầu khoảng 4 °C. Mức độ ấm lên toàn cầu nghiêm trọng cao hơn có thể sẽ khó để thích nghi hơn, và sẽ làm tăng rủi ro xuất hiện các hậu quả tiêu cực.
Các định nghĩa

Trong bài viết này, "biến đổi khí hậu" có nghĩa là có sự thay đổi trong khí hậu mà diễn ra liên tục trong một khoảng thời gian dài. Tổ chức Khí tượng Thế giới quy định khoảng thời gian nói trên là 30 năm. Các ví dụ về biến đổi khí hậu bao gồm hiện tượng tăng nhiệt độ bề mặt (ấm lên toàn cầu), thay đổi mô hình mưa, và thay đổi mức độ thường xuyên của các hiện tượng thời tiết cực đoan. Thay đổi đối với thời tiết có thể là do các nguyên nhân tự nhiên, ví dụ như thay đổi trong đầu ra của mặt trời, hoặc do các hoạt động của con người như thay đổi thành phần của khí quyển. Bất cứ sự thay đổi nào do con người gây ra đối với khí quyển sẽ xảy ra mà không tuân theo bối cảnh các biến đổi khí hậu tự nhiên mà theo các thay đổi trong hoạt động của con người ví dụ như tăng trưởng dân số trên đất liền hoặc trong các khu vực khô cằn, thứ làm tăng hoặc làm giảm tính dễ bị thương tổn của khí hậu.
Đồng thời, thuật ngữ "anthropogenic forcing" (tạm dịch: tác động của con người) ám chỉ tới những ảnh hưởng bị gây ra lên một sinh cảnh hoặc môi trường hóa học bởi con người, tương phản với các quá trình tự nhiên.
Thay đổi nhiệt độ

Bài viết này phân tích một số tác động của biến đổi khí hậu dựa theo các mức ấm lên toàn cầu tương lai khác nhau. Cách diễn tả các tác động này đã, ví dụ như, được sử dụng trong các Báo cáo Đánh giá của IPCC (Ủy ban Liên chính phủ về Biến đổi Khí hậu) về biến đổi khí hậu. Các ghi chép nhiệt độ bằng dụng cụ cho thấy hiện tượng ấm lên toàn cầu khoảng 0,6 °C trong thế kỷ 20. Trong một nghiên cứu được tiến hành bởi David R. Easterling và cộng sự, đã quan sát thấy các xu hướng trong một khoảng thời gian. "Có thể thấy rõ ràng từ biên bản ghi chép rằng đã có một sự tăng trong nhiệt độ trung bình toàn cầu vào khoảng 0,6℃ kể từ khi bắt đầu thế kỷ 20 và sự tăng này có liên hệ với một hiện tượng nóng lên mạnh mẽ hơn trong nhiệt độ tối thiểu hàng ngày thay vì là với nhiệt độ tối đa dẫn tới việc giảm phạm vi nhiệt độ hàng ngày."
Tác động vật lý > Ảnh hưởng đối với thời tiết

Các quan sát cho thấy đã có những thay đổi trong hệ thống thời tiết. Khi khí hậu biến đổi, xác suất xuất hiện các kiểu hiện tượng thời tiết cụ thể cũng bị ảnh hưởng.
Tác động vật lý > Băng quyển

Xem thêm: Sự lùi dần của sông băng từ năm 1850
Băng quyển bao gồm những khu vực trên Trái Đất được bao phủ bởi băng hoặc tuyết. Các thay đổi quan sát được trong băng quyển bao gồm việc suy giảm phạm vi băng Bắc Băng Dương, sự lùi dần trên diện rộng của sông băng dãy an-pơ, và suy giảm độ bao phủ tuyết trên Bán cầu Bắc.
Trương Học Lương

| Trương Học Lương 張學良 |
| --- | --- |
Tướng Trương Học Lương
Đảng phái chính trị:  Quốc dân Đảng (KMT)

Sự nghiệp quân sự
Biệt danh: Zhang Xueliang hay Chang Hsüeh-liang Peter Hsueh Liang Chang
Sinh: (1901-06-03)3 tháng 6, 1901
Mất: 14 tháng 10, 2001(2001-10-14) (100 tuổi)
Năm tại ngũ: 1915–1936
Cấp bậc: Đại tướng Lục quân
Chỉ huy:  Tư lệnh Sư đoàn 27 (1915-1920)  Thượng tá lục quân pháo binh (1919)  Tư lệnh Lữ đoàn 2 hợp thành, quân đoàn 3 Phụng Thiên (1919-1920)  Tư lệnh Lữ đoàn vệ binh (1920-1921)  Tư lệnh Lữ đoàn hợp thành, quân đoàn 3 Phụng Thiên (1920-1924)  Xứ trưởng Chỉnh lý xứ Lục quân Đông Tam tỉnh (1922)  Tổng tài Hàng không Lục quân Đông Tam tỉnh (1922)  Tư lệnh Lữ đoàn 2, quân đoàn Phụng Thiên (1922)  Tư lệnh Quân đoàn 3 Phụng Thiên (1924)  Đại tướng Lục quân Chính phủ An quốc quân (1927-1928)  Tổng tư lệnh Bảo an Đông Tam tỉnh (Chính phủ An quốc quân） (1928-1929)  Hiệu trưởng Đại học Đông Bắc (Chính phủ An quốc quân) (1928)  Ủy viên Chính phủ Quốc dân (1928-1931)  Tư lệnh trưởng quan Biên phòng Đông Bắc (1929-1930)  Chủ tịch Chính vụ Ủy viên hội Đông Bắc (1929-1930)  Ủy viên Thủ đô kiến thiết Ủy viên hội (1929)  Ủy viên thường vụ Quốc quân biên khiển Ủy viên hội (1930)  Ủy viên Tài chính Ủy viên hội (1929-1930), (1931-1937)  Phó tổng tư lệnh Hải Lục Không quân Trung Hoa Dân quốc lục (1930-1931)  Ủy viên Cấm yên Ủy viên hội (1931-1935)  Ủy viên Toàn quốc kinh tế Ủy viên hội (1931-1932)  Chủ nhiệm Bắc Kinh tuy tịnh công thự (1931-1932)  Ủy viên Quân sự Ủy viên hội (1932-1936)  Đại lý Ủy viên trưởng Quân sự Ủy viên hội, phân hội Bắc Bình (1932-1933)  Tổng tư lệnh tiễu phỉ Dự Ngạc Hoàn tam tỉnh (1934-1935)  Phó tổng tư lệnh Bộ Tư lệnh tiễu phỉ Tây Bắc (1935-1936)  Ủy viên Trung ương Trung Quốc Quốc Dân đảng (1935-1936)  Hiệu trưởng danh dự Đại học Đông Bắc (1993-2001) 
Tham chiến: Xung đột Trung-Xô 1929 Nội chiến Trung Quốc 1930  Sự kiện Phụng Thiên (1931)  Trận Nhiệt Hà (1933) 
Người thân: Trương Tác Lâm
 
Trương Học Lương (chữ Hán: 張學良, (1901-06-03)3 tháng 6, 1901 - (2001-10-15)15 tháng 10, 2001) là một trong những quân phiệt có thế lực lớn, sau trở thành tướng lĩnh của Quốc Dân Đảng Trung Quốc tại vùng Tây An. Ông chính là người phát động "Sự biến Tây An" năm 1936 gây chấn động, bắt cóc và gây áp lực với Tưởng Giới Thạch dẫn đến hợp tác Quốc-Cộng trong Chiến tranh Trung-Nhật.
Thân thế

Trương Học Lương, tự Hán Khanh (汉卿), hiệu Nghị Am (毅庵), là người Hải Thành, tỉnh Phụng Thiên (nay là Liêu Ninh), sinh ngày 3 tháng 6 năm 1901 tại Tang Lâm, huyện Thái An, tên lúc nhỏ là Song Hỉ (双喜),  Tiểu Lục tử (小六子). Ông là con trưởng của thủ lĩnh quân phiệt Đông Bắc Trung Quốc Trương Tác Lâm, được mệnh danh là "Thiếu soái" (少帥), đứng đầu "Dân quốc Tứ công tử".
Quân phiệt vùng Đông Bắc

Năm 1919, ông theo học trường quân sự Phụng Thiên, tốt nghiệp hạng nhất khoa pháo binh 1 năm sau đó. Sau khi ra trường, ông công tác dưới quyền cha mình và thăng tiến nhanh chóng. Ngày 4 tháng 6 năm 1928, khi cha bị Nhật Bản (ở đây là Đế quốc Nhật Bản) ám sát chết tại Hoàng cô đồn, ông được các thuộc hạ của cha mình tôn lên chức vụ Tổng tư lệnh Bảo an Đông Bắc.
Ngay lập tức, ông cùng các thủ hạ tuyên bố trở cờ, ly khai chính phủ Bắc Dương, gia nhập chính phủ Quốc dân đảng. Do sự quy thuận của Trương Học Lương, Tưởng Giới Thạch dễ dàng chấm dứt cục diện quân phiệt gây rối loạn, hoàn tất công cuộc thống nhất Trung Quốc.
Sự biến Tây An

Ông cùng với Dương Hổ Thành là 2 tướng chỉ huy quân Quốc Dân Đảng tại Tây An (Trung Quốc), dưới trướng của Tưởng Giới Thạch.
Ngày 4/12/1936 ông và Dương Hổ Thành được lệnh của Tưởng Giới Thạch tấn công đại bản doanh của Đảng cộng sản tại Diên An. Do chịu ảnh hưởng của phong trào chống Nhật của Đảng cộng sản nên 2 ông cố tình trì hoãn việc tiến công. Ngày 6/12 hai tướng thỉnh cầu Tưởng Giới Thạch đình chỉ nội chiến và cùng Đảng cộng sản chống nhật nhưng bị Tưởng cự tuyệt. Do căm ghét thái độ "hàng Nhật chống Cộng" của Tưởng, tối 12/12/1936 hai tướng cho quân bao vây Hoa Thanh trì và bắt sống Tưởng cùng bộ hạ đưa về Tây An tống giam.
Sau đó hai tướng Trương, Dương đã ra tuyên bố giải tán Tổng bộ chỉ huy tiễu phỉ Tây Bắc, thành lập Ủy ban Quân sự lâm thời Liên quân Tây Bắc kháng Nhật do Trương làm Chủ tịch, Dương làm Phó chủ tịch.
Kết cục giam lỏng

Ngày 25/12, Trương tháp tùng Tưởng Giới Thạch bay về Nam kinh, Tưởng được thả tự do. Nhưng sau khi về tới Nam Kinh Tưởng lại bắt giam Trương Học Lương. Sau đó,Trương Học Lương bị giam lỏng tại Đài Loan đến năm 1975 thì được thả tự do. Ông định cư tới Hoa Kỳ sinh sống. Năm 2001 ông mất tại Hawaii, hưởng thọ 100 tuổi.
Chú thích

↑  Có nguồn ghi là năm 1989 hay 1900
↑  “Zhang Xueliang, 100, Dies; Warlord and Hero of China”. The New York Times. 19 tháng 10 năm 2001. Truy cập ngày 21 tháng 7 năm 2012.
↑  “Tribute for Chinese hero”. BBC News. 16 tháng 10 năm 2001. Truy cập ngày 21 tháng 7 năm 2002.
↑  “Zhang Xueliang, Chinese military leader, died in Hawaii in 2001 at the age of 100”. thinkfinity.org. 14 tháng 10 năm 2010. Bản gốc lưu trữ ngày 15 tháng 9 năm 2010. Truy cập ngày 15 tháng 10 năm 2010.
↑  “张学良老校长”. neu.edu.cn. Bản gốc lưu trữ ngày 16 tháng 8 năm 2012. Truy cập ngày 14 tháng 2 năm 2017. Đã định rõ hơn một tham số trong |accessdate= và |access-date= (trợ giúp)
↑  “张学良先生今逝世 江泽民向其亲属发去唁电”. chinanews.com. 15 tháng 10 năm 2001. Truy cập ngày 16 tháng 10 năm 2001.
↑  “伟大的爱国者张学良先生病逝 江泽民发唁电高度评价张学良先生的历史功绩”. people.com.cn. 16 tháng 10 năm 2001. Bản gốc lưu trữ ngày 27 tháng 10 năm 2018. Truy cập ngày 14 tháng 2 năm 2017. Đã định rõ hơn một tham số trong |accessdate= và |access-date= (trợ giúp)
↑  còn gọi là "Cận đại Tứ công tử", theo thuyết phổ biến trong nhân gian là Trương Học Lương, Viên Hàn Vân (袁寒雲, con Viên Thế Khải), Phổ Đồng (溥侗, hoàng tộc nhà Thanh), Tôn Khoa (con Tôn Trung Sơn)