Ronnie James Dio

| Ronnie James Dio |
| --- | --- |
Dio biểu diễn tại Chicago vào năm 2009
Sinh: Ronald James Padavona (1942-07-10)10 tháng 7, 1942 Portsmouth, New Hampshire, Mỹ
Mất: 16 tháng 5, 2010(2010-05-16) (67 tuổi) Houston, Texas, Mỹ
Nơi an nghỉ: Công viên tưởng niệm Forest Lawn, Hollywood Hills, California, Mỹ
Nghề nghiệp: Ca sĩ nhạc sĩ nhà soạn nhạc nghệ sĩ guitar bass
Năm hoạt động: 1957–2010
Phối ngẫu:  Loretta Berardi (cưới 1963⁠–⁠1973)  Wendy Walters  (cưới 1978) 
Con cái: 1 (nuôi)
Website: ronniejamesdio.com
Sự nghiệp âm nhạc
Thể loại: Heavy metal hard rock blues rock
Hãng đĩa: Atlantic Decca Derby Eagle Epic I.R.S. Jive Kapp Lawn Line MCA MGM Parkway Polydor Purple Reprise Rhino Roadrunner Safari Sanctuary Spitfire Stateside Vertigo Warner Bros.
Hợp tác với: Black Sabbath Deep Purple Dio Doro Elf Kerry Livgren Hear 'N Aid Heaven & Hell The Rods Queensryche Rainbow Roger Glover Tenacious D Andreas Kisser
 
Ronald James Padavona (10 tháng 7 năm 1942 – 16 tháng 5 năm 2010), còn có nghệ danh là Ronnie James Dio, là một ca sĩ kiêm sáng tác nhạc và nhà soạn nhạc người Mỹ. Ông là người hát chính hoặc thành lập nhiều nhóm nhạc xuyên suốt sự nghiệp như Elf, Rainbow, Black Sabbath, Dio và Heaven & Hell.
Mặc dù cha mẹ xuất thân từ Cortland, New York, Dio lại sinh ra ở Portsmouth, New Hampshire, nơi gia đình ông cư trú để cha ông phục dịch cho Quân đội Hoa Kỳ trong Thế chiến II; kế đó họ sớm trở về Cortland. Sự nghiệp âm nhạc của Dio bắt đầu tại nơi đây vào năm 1957 khi ông làm thành viên của Vegas Kings (sau đổi tên là Ronnie and the Rumblers). Năm 1967, ông thành lập ban nhạc rock Elf, và nhóm này trở thành những người diễn khai mạc thường xuyên cho Deep Purple. Năm 1975, Ritchie Blackmore (tay guitar của Deep Purple) thành lập ban nhạc Rainbow và thuê Dio làm ca sĩ; trong thời gian có ông hoạt động, ban nhạc đã phát hành ba album phòng thu. Dio nhanh chóng nổi lên là một trong những giọng ca ưu tú nhất của nhạc rock nặng. Năm 1979, Dio thay thế Ozzy Osbourne làm ca sĩ chính của Black Sabbath và xuất hiện trong ba album phòng thu cùng ban nhạc, cả ba đều gặt hái thành công: Heaven & Hell (1980), Mob Rules (1981) và Dehumanizer (1992). Năm 1982, ông rời đi để thành lập ban nhạc Dio, với hai album giành được chứng chỉ bạch kim của RIAA. Năm 2006, ông lập nên ban nhạc Heaven & Hell với đồng đội cũ Tony Iommi. Năm 2009, Dio bị chẩn đoán mắc ung thư dạ dày, rồi một năm sau ông qua đời vì cơn đau dữ dội.
Dio được xem là một trong những nghệ sĩ nhạc heavy metal vĩ đại và giàu ảnh hưởng nhất mọi thời đại. Ông được ghi nhớ là người phổ biến động tác "Metal Horns" trong văn hóa metal và sáng tác ca từ mang hơi hướng trung cổ. Theo lời chính ca sĩ này, động tác trên bắt nguồn trực tiếp từ động tác giải nạn cổ của người Ý mà bà ông thường làm. Dio sở hữu một chất giọng nội lực và linh hoạt, có thể hát cả nhạc hard rock lẫn những bản ballad nhẹ nhàng hơn. Ông được trao giải "Metal Guru Award" bởi tạp chí Classic Rock vào năm 2006. Ông còn được tuyên dương là "Ca sĩ nhạc metal xuất sắc nhất" tại lễ trao giải Golden Gods Awards của tạp chí Revolver năm 2010 và được nhà báo chuyên về âm nhạc Sacha Jenkins liệt là giọng ca chính hay nhất của thể loại nhạc này vào năm 2013.