stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Deuterocopus planeta

| Deuterocopus planeta> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Phân bộ (subordo): Ditrysia
Liên họ (superfamilia): Pterophoroidea
Họ (familia): Pterophoridae
Chi (genus): Deuterocopus
Loài (species): D. planeta
Danh pháp hai phần
Deuterocopus planeta Meyrick, 1908 
Danh pháp đồng nghĩa
 Deuterocopus torridus Meyrick, 1913 
Deuterocopus planeta là một loài bướm đêm thuộc họ Pterophoridae. Nó được tìm thấy ở Ấn Độ, qua vùng đông nam Á và quần đảo Indonesia.
Sải cánh khoảng 10–11 mm.
Ấu trùng ăn hoa của loài Leea sambucina.
Chú thích

↑  Review of the Pterophoridae from New Guinea, with descriptions of eight new species (Lepidoptera)
↑  On the genus Deuterocopus, Zeller
Deuterolabops eupitheciae

| Deuterolabops eupitheciae> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Ichneumonidae
Chi (genus): Deuterolabops
Loài (species): D. eupitheciae
Danh pháp hai phần
Deuterolabops eupitheciae (Brischke, 1878) 
Deuterolabops eupitheciae là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2014.
Deuteronomos albescens

| Deuteronomos albescens> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Deuteronomos
Loài (species): D. albescens
Danh pháp hai phần
Deuteronomos albescens Lempke 1970 
Deuteronomos albescens là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Desmodium lupulinum

| Desmodium lupulinum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Fabales
Họ (familia): Fabaceae
Chi (genus): Desmodium
Loài (species): D. lupulinum
Danh pháp hai phần
Desmodium lupulinum Schltdl., 1838 
Desmodium lupulinum là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được Schltdl. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1838.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Desmodium lupulinum”. Truy cập ngày 6 tháng 6 năm 2013.
Diatrichalus tigoplanus

| Diatrichalus tigoplanus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Lycidae
Chi (genus): Diatrichalus
Loài (species): D. tigoplanus
Danh pháp hai phần
Diatrichalus tigoplanus Bocák, 2000 
Diatrichalus tigoplanus là một loài bọ cánh cứng trong họ Lycidae. Loài này được Bocák miêu tả khoa học năm 2000.
Chú thích

↑  Hallan, J.  (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Diastatea ghiesbreghtii

| Diastatea ghiesbreghtii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Asterales
Họ (familia): Campanulaceae
Chi (genus): Diastatea
Loài (species): D. ghiesbreghtii
Danh pháp hai phần
Diastatea ghiesbreghtii (Kuntze) E.Wimm., 1948 
Diastatea ghiesbreghtii là loài thực vật có hoa trong họ Hoa chuông. Loài này được (Kuntze) E.Wimm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1948.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Diastatea ghiesbreghtii”. Truy cập ngày 18 tháng 6 năm 2013.
Deborah Backer

Deborah Backer (14 tháng 4 năm 1959 – 21 tháng 3 năm 2014) là một chính trị gia người Guyana, là thành viên của Quốc hội Nhân dân, Phó chủ tịch Quốc hội Guyana.
Thời trẻ

Sinh ngày 14 tháng 4 năm 1959, Backer nhận bằng LLB của Đại học West Indies, Barbados năm 1981 và theo học trường Luật Hugh Wooding để lấy chứng chỉ giáo dục pháp lý.
Nghề nghiệp

Backer bắt đầu sự nghiệp với tư cách là một luật sư và là thành viên của Hiệp hội luật sư Guyana. Sau khi tham gia Đại hội Dân tộc Nhân dân (PNC) năm 1994, bà phục vụ trong hội đồng thành phố Georgetown đến năm 1998. Bà được bầu vào Quốc hội Guyana lần đầu tiên vào năm 1998. Sau đó, bà trở thành phó chủ tịch của nó. Đối với cuộc tổng tuyển cử năm 2011, PNC cùng với các đảng khác đã thành lập một liên minh A Partnership for National Unity và trở thành phe đối lập trong hội nghị tiếp theo. Backer là bộ trưởng ngoại giao bóng tối của họ và cũng đứng đầu Ủy ban khu vực nghị viện. Tuy nhiên, bà đã xin nghỉ việc vào tháng 2 năm 2014, do sức khỏe yếu.
Cuộc sống cá nhân

Backer đã kết hôn và có hai đứa con. Bà qua đời vào ngày 21 tháng 3 năm 2014, sau một thời gian ngắn bị bệnh. Tổng thống Guyana Donald Ramotar cũng tham dự lễ tang của bà.
Diastatomma multilineata

| Diastatomma multilineata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Odonata
Họ (familia): Gomphidae
Chi (genus): Diastatomma
Loài (species): D. multilineata
Danh pháp hai phần
Diastatomma multilineata Fraser, 1949 
Diastatomma multilineata là loài chuồn chuồn trong họ Gomphidae. Loài này được Fraser mô tả khoa học đầu tiên năm 1949.
Chú thích

↑  “multilineata”. World Odonata List. Bản gốc lưu trữ ngày 28 tháng 10 năm 2010. Truy cập ngày 17 tháng 6 năm 2013.
Diastatea costaricensis

| Diastatea costaricensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Asterales
Họ (familia): Campanulaceae
Chi (genus): Diastatea
Loài (species): D. costaricensis
Danh pháp hai phần
Diastatea costaricensis McVaugh, 1940 
Diastatea costaricensis là loài thực vật có hoa trong họ Hoa chuông. Loài này được McVaugh mô tả khoa học đầu tiên năm 1940.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Diastatea costaricensis”. Truy cập ngày 18 tháng 6 năm 2013.
Dendrophthoe vitellinus

| Dendrophthoe vitellinus |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Santalales
Họ (familia): Loranthaceae
Chi (genus): Dendrophthoe
Loài (species): D. vitellinus
Danh pháp hai phần
Dendrophthoe vitellinus (F.Muell.) Tiegh., 1895 
Dendrophthoe vitellinus là một loài thực vật có hoa trong họ Loranthaceae. Loài này được (F.Muell.) Tiegh. mô tả khoa học đầu tiên năm 1895.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Dendrophthoe vitellinus”. Truy cập ngày 25 tháng 8 năm 2013.
Deto bucculenta

| Deto bucculenta> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Lớp (class): Malacostraca
Bộ (ordo): Isopoda
Họ (familia): Detonidae
Chi (genus): Deto
Loài (species): D. bucculenta
Danh pháp hai phần
Deto bucculenta (Nicolet, 1849) 
Deto bucculenta là một loài chân đều trong họ Detonidae. Loài này được Nicolet miêu tả khoa học năm 1849.
Chú thích

↑  Schotte, M. (2010). Deto bucculenta (Nicolet, 1849). In: Schotte, M., Boyko, C.B, Bruce, N.L., Poore, G.C.B., Taiti, S., Wilson, G.D.F. (Eds) (2010). World Marine, Freshwater and Terrestrial Isopod Crustaceans database. Gebaseerd op informatie uit het Cơ sở dữ liệu sinh vật biển, te vinden op http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=260161
Deto aucklandiae

| Deto aucklandiae> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Lớp (class): Malacostraca
Bộ (ordo): Isopoda
Họ (familia): Detonidae
Chi (genus): Deto
Loài (species): D. aucklandiae
Danh pháp hai phần
Deto aucklandiae Thomson, 1879 
Deto aucklandiae là một loài chân đều trong họ Detonidae. Loài này được Thomson miêu tả khoa học năm 1879.
Chú thích

↑  Schotte, M. (2010). Deto aucklandiae (Thomson, 1879). In: Schotte, M., Boyko, C.B, Bruce, N.L., Poore, G.C.B., Taiti, S., Wilson, G.D.F. (Eds) (2010). World Marine, Freshwater and Terrestrial Isopod Crustaceans database. Gebaseerd op informatie uit het Cơ sở dữ liệu sinh vật biển, te vinden op http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=260160
Dichrogaster dorsata

| Dichrogaster dorsata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Ichneumonidae
Chi (genus): Dichrogaster
Loài (species): D. dorsata
Danh pháp hai phần
Dichrogaster dorsata Townes, 1983 
Dichrogaster dorsata là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2014.
Dichrogaster gemina

| Dichrogaster gemina> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Ichneumonidae
Chi (genus): Dichrogaster
Loài (species): D. gemina
Danh pháp hai phần
Dichrogaster gemina Townes, 1983 
Dichrogaster gemina là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2014.
Anomobryum

| Anomobryum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Bryophyta
Lớp (class): Bryopsida
Bộ (ordo): Bryales
Họ (familia): Bryaceae
Chi (genus): Anomobryum
Anomobryum là một chi rêu trong họ Bryaceae.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Anomobryum”. Truy cập ngày 10 tháng 6 năm 2014.
8238 Courbet

| Khám phá |
| --- | --- |
Khám phá bởi: Cornelis Johannes van Houten, Ingrid van Houten-Groeneveld và Tom Gehrels
Nơi khám phá: Đài thiên văn Palomar
Ngày phát hiện: 26 tháng 3 năm 1971
Tên định danh
Tên định danh: 8238
Tên thay thế: 4232 T-1
Đặc trưng quỹ đạo
Kỷ nguyên 14 tháng 5 năm 2008
Cận điểm quỹ đạo: 2.3175659
Viễn điểm quỹ đạo: 3.2624937
Độ lệch tâm: 0.1693401
Chu kỳ quỹ đạo: 1702.2042789
Độ bất thường trung bình: 22.34750
Độ nghiêng quỹ đạo: 7.92290
Kinh độ điểm mọc: 15.31239
Góc cận điểm: 123.57563
Đặc trưng vật lý
Cấp sao tuyệt đối (H): 13.6
 
8238 Courbet (4232 T-1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 26 tháng 3 năm 1971 bởi Cornelis Johannes van Houten, Ingrid van Houten-Groeneveld và Tom Gehrels ở Đài thiên văn Palomar.
Anomis xanthochroa

| Anomis xanthochroa> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Chi (genus): Anomis
Loài (species): A. xanthochroa
Danh pháp hai phần
Anomis xanthochroa Butler, 1886 
Anomis xanthochroa là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Calamovilfa longifolia

| Calamovilfa longifolia |
| --- | --- |

Tình trạng bảo tồn
 An toàn  (NatureServe)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Poales
Họ (familia): Poaceae
Chi (genus): Calamovilfa
Loài (species): C. longifolia
Danh pháp hai phần
Calamovilfa longifolia (Hook.) Scribn. 
Calamovilfa longifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Hòa thảo. Loài này được (Hook.) Scribn. mô tả khoa học đầu tiên năm 1890.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Calamovilfa longifolia”. Truy cập ngày 6 tháng 6 năm 2013.
Cerynea disjunctaria

| Cerynea disjunctaria> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Chi (genus): Cerynea
Loài (species): C. disjunctaria
Danh pháp hai phần
Cerynea disjunctaria Walker, 1861 
Cerynea disjunctaria là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Bộ xử lý đồ họa

Specialized electronic circuit; graphics acceleratorBản mẫu:SHORTDESC:Specialized electronic circuit; graphics accelerator
"GPU" đổi hướng tới đây. Đối với các định nghĩa khác, xem GPU (định hướng).
Đối với một bảng mạch mở rộng chứa bộ xử lý đồ họa, xem video card.
GeForce 6600GT (NV43)
Các bộ phận của một GPU
Bộ phận xử lý đồ họa (GPU, graphics processing unit) là một vi mạch chuyên dụng được thiết kế để thao tác và truy cập bộ nhớ đồ họa một cách nhanh chóng, đẩy nhanh việc tạo ra các hình ảnh trong bộ đệm khung hình (framebuffer) trước khi xuất ra màn hình hiển thị. GPU được sử dụng trong các hệ thống nhúng, điện thoại di động, máy tính cá nhân, máy trạm và máy chơi trò chơi điện tử video (console).
GPU hiện đại rất hiệu quả trong các thao tác đồ họa máy tính và xử lý hình ảnh. Kiến trúc song song ở mức độ cao làm cho nó hiệu quả hơn so với các CPU đa dụng vì việc xử lý một khối lượng lớn dữ liệu được thực hiện song song. Trong một máy tính cá nhân một GPU có thể nằm trên trên một bảng mạch rời, được nhúng trên bo mạch chủ, hoặc tích hợp trong một số CPU.
Vào thập niên 70, ban đầu thuật ngữ "GPU" có nghĩa là "graphics processor unit", dùng để mô tả các bộ xử lý lập trình được, chúng hoạt động độc lập với CPU và đảm nhiệm các tác vụ đồ họa và xuất video. Sau đó vào năm 1994, Sony sử dụng khái niệm "graphics processing unit" để gọi bộ xử lý đồ họa của Toshiba trong PlayStation. Thuật ngữ này được đưa vào sử dụng phổ biến sau khi Nvidia quảng cáo GeForce 256 của mình là "GPU đầu tiên trên thế giới" vào năm 1999. Một đối thủ cạnh tranh là ATI Technologies đưa ra một thuật ngữ khác là bộ phận xử lý hình ảnh (VPU, visual processing unit) sau khi phát hành Radeon 9700 vào năm 2002.
Lịch sử > Thập niên 1970

Các bảng mạch hệ thống arcade sử dụng các mạch đồ họa chuyên dụng từ những năm 1970. Trong các phần cứng dành cho các trò chơi video đầu tiên, do giá thành cao của bộ đệm hình ảnh (thực chất là bộ nhớ RAM) nên các chip đồ hoạ chỉ tạo ra hình ảnh khi cùng lúc nó đang được vẽ lên màn hình.
Một mạch barrel shifter đặc biệt được sử đụng để giúp CPU tạo ra hình ảnh động từ bộ đệm hình ảnh trong nhiều game arcade hồi thập niên 70 của Midway và Taito, như Gunfight (1975), Sea Wolf (1976), Space Invaders (1978). Hệ thống arcade của Namco Galaxian sử dụng phần cứng đồ họa chuyên biệt hỗ trợ màu RGB, sprite đa sắc và hình nền tilemap. Phần cứng Galaxian được sử dụng rộng rãi trong thời kỳ hoàng kim của arcade, bởi các công ty như Namco, Centuri, Gremlin, Irem, Konami, Midway, Nichibutsu, Sega và Taito.
Ở thị trường gia đình, máy chơi trò chơi video Atari 2600 vào năm 1977 sử dụng một chip đơn giản có tên là TIA (Television Interface Adaptor). Các máy tính 8 bit của Atari (1979) có ANTIC, một bộ xử lý video chuyên biệt, đọc vào các câu lệnh mô tả một "danh sách hiển thị" và sử dụng nó để xuất ra tín hiệu video phức tạp.
Lịch sử > Thập niên 1980

NEC µPD7220 là bộ xử lý đồ họa đầu tiên cho PC dưới dạng một chip VLSI duy nhất, cho phép các nhà sản xuất như Number Nine Visual Technology tạo ra các bảng mạch đồ họa với giá thành thấp và hiệu năng cao. Đó có lẽ là GPU phổ biến nhất trong nửa đầu thập niên 80. Thiết kế của nó còn được cấp phép để sản xuất các chip khác như Intel 82720, bộ xử lý đồ họa đầu tiên của Intel.
Năm 1983, Hitachi cho ra mắt ARTC HD63484, bộ xử lý đồ họa CMOS đầu tiên. ARTC có khả năng hiển thị hình ảnh 4K khi ở chế độ đơn sắc, và được sử dụng trong nhiều bảng mạch đồ họa của PC và trong các terminal đến cuối thập niên 80. Vào năm 1985, máy tính cá nhân Commodore Amiga ra mắt với một bộ xử lý đặc biệt, bao gồm một phận bit blit (blit block transfer) để đẩy nhanh việc thay đổi bitmap, các hàm vẽ đường thẳng và tô tràn. Cùng với đó là một bộ đồng xử lý (co-processor) với tập lệnh riêng, cho phép thay đổi trực tiếp các thanh ghi phần cứng đồ họa mà không cần thông qua bộ xử lý trung tâm (CPU). Đến năm 1986, Texas Instruments ra mắt TMS34010, bộ xử lý có thể lập trình được đầu tiên dành cho đồ họa. Nó có thể chạy các chương trình như một CPU thông thường, nhưng điểm nổi bật là tập lệnh hướng đồ họa. Trong khoảng thời gian 1990-1992, nhiều bo mạch đồ họa sử dụng TMS34010 với tiêu chuẩn đồ họa TIGA (Texas Instruments Graphics Architecture) được sử dụng để tăng tốc hệ điều hành Windows.
Năm 1987, IBM phát hành hệ thống đồ họa IBM 8514, sau khi giới thiệu tiêu chuẩn đồ họa Video Graphics Array (VGA). Đó là một trong những tiêu chuẩn tăng tốc đồ họa 2D trong phần cứng đầu tiên của IBM PC.
Lịch sử > 1990 - 1999

Năm 1991, S3 Graphics giới thiệu S3 86C911, được đặt theo tên của Porsche 911, hàm ý rằng nó mang lại cải thiện hiệu năng đáng kể. 86C911 khai sinh ra một loại chip đồ họa mới, gọi là 2D accelerator. Vào khoảng 1995, hầu hết các nhà tạo chip đồ họa cho nền tảng PC đều sản xuất 2D accelerator. Vào thời điểm này, các accelerator giá rẻ sử dụng phần cứng đã đạt đến hiệu năng của các bộ xử lý đồ họa đa năng.
Xuyên suốt thập niên 90, phần cứng 2D không ngừng phát triển. Với việc công nghệ sản xuất ngày càng cải thiện, các chip cũng được tích hợp nhiều hơn. Thêm vào đó là sự xuất hiện của các API đồ họa như WinG của Microsoft dành cho hệ điều hành Windows 3.x và DirectDraw dành cho các trò chơi trên nền tảng Windows 95 và sau này.
Trong khoảng nửa đầu của thập niên 90, đồ họa 3D thời gian thực trở nên phổ biến trong các trò chơi trên arcade, console và máy tính, dẫn đến nhu cầu đại chúng của các phần cứng 3D. Những ví dụ về phần cứng 3D được sản xuất hàng loạt đầu tiên bao gồm các arcade như Sega Model 1, Namco System 22 và Sega Model 2, hay các console như Sega Saturn, Playstation và Nintendo 64. Trong số đó có thể kể đến Reality Coprocessor của Nintendo 64 vào năm 1996; Fujitsu Pinolite, bộ xử lý hình học 3D đầu tiên cho máy tính cá nhân vào năm 1997
Khái niệm "graphics processing unit" lần đầu tiên xuất hiện trong các tài liệu kỹ thuật về PlayStation của Sony vào năm 1994
Đối với nền tảng PC, phải kể đến các trường hợp tiên phong nhưng thất bại của S3 ViRGE, ATI Rage, và Matrox Mystique. Các chip này cơ bản là các 2D accelerator với tính năng 3D được thêm vào sau. Ban đầu các phần cứng 3D mạnh chỉ bao gồm các chức năng đồ họa 3D và phải đi kèm với phần cứng 2D thông thường, như PowerVR và 3dfx Voodoo. Tuy nhiên, một khi công nghệ phát triển, tất cả các chức năng từ hiển thị đến 2D, 3D đều được tích hợp vào trong một chip duy nhất. Chipset Verite của Rendition là một trong những ví dụ đầu tiên thực hiện điều này thành công.
OpenGL xuất hiện vào đầu thập niên 90, là một API dành cho đồ họa chuyên nghiệp, tuy nhiên lại vấp phải các vấn đề về hiệu năng. Việc này tạo điều kiện để Glide API phát triển và trở thành tiêu chuẩn cho đồ họa PC vào cuối những năm 90. Tuy nhiên, những vấn đề của OpenGL nhanh chóng được giải quyết và Glide API dần bị đẩy ra rìa. Bên cạnh đó DirectX trở nên phổ biển trên nền tảng Windows.
Lịch sử > 2000 - 2010

Với sự xuất hiện của Nvidia GeForce 8xxx và bộ phận xử lý luồng (stream processing unit) các GPU trở thành các thiểtt bị tính toán đa dạng hơn. Ngày nay, các GPU song song bắt đầu lấn sang lĩnh vực tính toán của các CPU, và một nhánh nghiên cứu ra đời, đó là tính toán GPU (GPGPU), có ứng dụng trong nhiều lĩnh vực đa dạng như học máy, thăm dò dầu khí, xử lý hình ảnh khoa học, đại số tuyến tính, thống kê, tái dựng hình ảnh 3 chiều và thậm chí cả định giá quyền chọn cổ phiểu.
Nền tảng CUDA của Nvidia, lân đầu xuất hiện vào 2007, là mô hình lập trình đầu tiên được dùng phổ biến trong tính toán GPU. Gần đây nhất OpenCL bắt đầu được hỗ trợ rộng rãi. OpenCL là một tiêu chuẩn mở bởi Kronos Group, cho phép phát triển phần mềm cho cả GPU và CPU. Các giải pháp OpenCL được hỗ trợ bởi Intel, AMD, Nvidia và ARM.
Lịch sử > 2010 - nay

Năm 2010 Nvidia hợp tác với Audi để sử dụng dòng GPU Tegra trong các dashboard của ô tô, cung cấp thêm tính năng cho các hệ thống dẫn đường và giải trí trong xe (infotainment). Các tiến triển trong công nghệ GPU trong xe thúc đẩy công nghệ lái tự động.
Chức năng tính toán

Các GPU hiện đại sử dụng hầu hết các transistor của nó để thực hiện các tính toán liên quan đến đồ họa 3D. Ngoài phần cứng 3D ra, các GPU ngày nay còn có thêm phần cứng 2D và bộ đệm khung hình (framebuffer), thường là với một mode tương thích với VGA. Các GPU mới hơn có thể thiếu phần cứng 2D và sử dụng giả lập 2D trên phần cứng 3D. Ban đầu GPU được sử dụng để đẩy nhanh các tác vụ nặng trên bộ nhớ như texture-mapping và render các đa giác, sau đó mới thêm vào các bộ phận để tính nhanh các phép tính hình học như phép xoay, tịnh tiến các đỉnh vào các hệ tọa độ khác nhau. Các phát triển gần đây trên GPU bao gồm hỗ trợ các shader lập trình được, chúng có thể biến đổi các đỉnh và texture giống như cách người ta sử dụng các kỹ thuật nội suy, oversampling để làm giảm aliasing. Vì các phép tính toán này sử dụng nhiều vector và ma trận, các kỹ sư và nhà khoa học bắt đầu quan tâm đến việc sử dụng GPU cho các tính toán không phải là đồ họa; chúng rất phù hợp vơi các bài toán song song hoàn toàn (embarassingly parallel).
Vài yếu tố trong cấu thành của một GPU ảnh hưởng đến hiệu suất của nó trong việc kết xuất thời gian thực (real time rendering). Các yếu tố thưòng gặp bao gồm kích thước của tiến trình bán dẫn, tần số dao động của xung nhịp và số lượng cũng kích thước của bộ nhớ cache trên chip. Hiệu năng của một GPU được tính bằng số phép toán dấu phẩy động trong một giây (FLOPS), và các GPU trong giai đoạn 2010-2020 thường đạt đến mức tera-flops.
Với sự ra đời của học sâu (deep learning), tầm quan trọng của GPU được tăng lên. Theo nghiên cứu thực hiện bởi Indigo, khi huấn luyện các mạng neuron học sâu, sử dụng GPU sẽ nhanh gấp 250 so với sử dụng CPU. Đã có những cạnh tranh nhất định trong lĩnh vực này với các ASIC, điển hình như bộ xử lý tensor (TPU) của Google, nhưng GPU vẫn có lợi thế vì nó có thể lập trình được.
Phân loại

Có hai dạng GPU chính:
GPU tích hợp - integrated GPU (IGP), hay còn gọi là shared/unified memory architecture (UMA)
GPU rời - discrete GPU, hay còn gọi là dedicated GPU
Phân loại > Bảng mạch đồ họa rời

Bài chi tiết: Video card
Các GPU loại mạnh nhất thường giao tiếp với bảng mạch chủ thông qua các khe cắm mở rộng (expansion slot) như PCI Express (PCIe) hoặc Accelerated Graphics Port (AGP) và thường có thể được thay thế hay nâng cấp một cách tuơng đối dễ dàng.
Một GPU rời không nhất thiết phải tháo ra được, hay phải giao tiếp với mạch chủ theo một cách thông thường. GPU rời có đặc điểm là hệ thống cung cấp bộ nhớ dành riêng cho các GPU này. Hơn nữa, bộ nhớ này thường là loại được thiết kế dành riêng cho mạch đồ họa (xem thêm GDDR). GPU rời trong các máy tính xách tay thường sử dụng các giao diện không phải chuẩn do giới hạn về kích cỡ và khối lượng của thiết bị. Tuy nhiên, trên phương diện phần mềm thì chúng vẫn là PCIe hoặc AGP.