stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Nguyễn Phúc Chu
Đối ngoại > Chân Lạp

Tháng 3 năm 1690, Hào Lương hầu Nguyễn Hữu Hào tạm bình định Cao Miên, bắt vua Cao Miên là Nặc Thu (Chey Chettha IV) thần phục, Cao Miên từ đó mới bình định.
Năm 1699, Nặc Thu lại cho đắp các lũy Bích Đôi, Nam Vang và Cầu Nam. Chúa Nguyễn Phúc Chu cử Nguyễn Hữu Cảnh làm Thống binh, cùng với Phó tướng Phạm Cẩm Long, Tham tướng Nguyễn Hữu Khánh đem quân lính, thuyền chiến hợp cùng tướng Trần Thượng Xuyên lo việc đánh Chân Lạp. Thủy binh của Nguyễn Hữu Cảnh đã đánh thành La Bích (Longvek). Nặc Ông Thu bỏ thành chạy, người cháu là Ang Em (Nặc Ông Yêm, con trai của Ang Nan) mở cửa thành ra hàng. Nặc Thu về sau cũng quy hàng. Phó vương Ang Nan sau đó trở về Srey Santhor đóng đô vì chúa Nguyễn đã lập phủ Gia Định.
Nguyễn Hữu Cảnh lấy đất Nông Nại đặt làm phủ Gia Định, lập đất Đồng Nai làm huyện Phước Long, dựng nên dinh Trấn Biên (lỵ sở nay là thôn Phước Lư), lập xứ Sài Côn làm huyện Tân Bình, lập dinh Phiên Trấn (quận sở nay gần Tân Đồn). Mỗi dinh lập ra chức Lưu thủ, Cai bạ và Ký lục để cai trị. Về vệ thuộc thì có hai ty Xá, Lại để làm việc, quân binh thì có tinh binh cơ đội thuyền thủy bộ và thuộc binh để hộ vệ.
Ngàn dặm đất đai, dân hơn 4 vạn hộ, chiêu mộ lưu dân từ châu Bố Chính đến lập nghiệp, lập ra thôn xã phường ấp, phân định địa giới, ruộng đất, lập ra tô thuế, xây dựng đinh điền bạ tịch. Con cháu người Hoa nếu ở Trấn Biên được quy lập thành xã Thanh Hà, còn ở Phiên Trấn thì lập thành xã Minh Hương rồi cho phép vào hộ tịch.
Năm 1708, Ang Tham (Nặc Ông Thâm) phải cầu viện quân Xiêm La để chống lại cuộc đảo chính của Ang Em (Nặc Ông Yêm). Ang Em thua chạy sang Gia Định cầu xin chúa Nguyễn hỗ trợ. Chúa Nguyễn sai quan cai cơ là Nguyễn Cửu Vân sang đánh Ang Tham. Nguyễn Cửu Vân sang phá được quân Xiêm La, đem Ang Em về thành La Bích. Từ đó Ang Tham ở Xiêm La cứ thỉnh thoảng đem quân về đánh Ang Em. Đây là trận đánh đầu tiên giữa nước Việt thời chúa Nguyễn/triều Nguyễn với Xiêm La được ghi nhận trong sử Việt.
Tuy vậy nước Chân Lạp vẫn chưa yên. Năm 1711, 1714 Nặc Thâm lại vây đánh Nặc Yêm. Chúa Nguyễn phải cho các tướng Trần Thượng Xuyên, Nguyễn Cửu Phú đem quân đánh dẹp rồi phong cho Nặc Yêm làm vua Chân Lạp và giúp cho Nặc Yêm khi giới để phòng ngự.
Qua đời

Lăng mộ táng tại Kim Ngọc, Hương Trà, Thừa Thiên. Tên lăng là Trường Thanh.
Về sau, nhà Nguyễn truy tôn ông là Hiển Tông, thụy là Anh Mô Hùng Lược Thánh Minh Tuyên Đạt Khoan Từ Nhân Thứ Hiếu Minh hoàng đế.
Gia quyến > Phi tần

Chúa Minh Nguyễn Phúc Chu có nhiều cung phi tần ngự, nhưng tài liệu để kê cứu không còn nữa. Danh tính của các bà được biết đến từ gia phả và nhà thờ của các công tử.
| Phong hiệu | Tên | Sinh mất | Ghi chú |
| --- | --- | --- | --- |
| Hiếu Minh Hoàng hậu (孝明皇后) | Tống Thị Được | 1680 – 5 tháng 3 năm 1716 | Người ở phủ Thừa Thiên, con của Chưởng doanh Hồ Văn Mai, nhập cung đổi qua họ Tống Sơ phong Cung tần, tấn lên Chiêu nghi. Mẹ của Ninh vương Nguyễn Phúc Chú. Vua Gia Long truy tôn Từ Huệ Cung Thục Ý Đức Kính Mục Hiếu Minh Hoàng hậu (慈惠恭淑懿德敬穆孝明皇后), đặt tên lăng là Vĩnh Thanh, được phối thờ với Minh vương ở Thái Miếu. |
| Kính phi (敬妃) | Nguyễn Thị Lan |  ? – 1714 | Con gái của Tham chính Nguyễn Hữu Hạp. Cung phi được đắc sủng nhất của chúa Minh. Bà mất được một năm, chúa vẫn tiếc thương, làm 4 bài thơ viếng viết lên tường chùa Thiên Mụ, mọi người cho là điều lạ. |
| Chiêu phi (昭妃) | Nguyễn Thị Biện |  |  |
| Tu dung (修容) | Trần Thị Nghi |  |  |
| Hữu cung tần (右宮嬪) | Lê Thị Tuyên |  |  |
| Hữu cung tần (右宮嬪) | Lê Thị Hoa |  |  |
| Hữu cung tần (右宮嬪) | Tống Thị Lượng |  |  |
|  | Hoàng Thị Duyên |  |  |
|  | Nguyễn Thị Tha |  |  |
|  | Trương Thị Khuê |  |  |
|  | Tống Thị Sáng |  |  |
|  | Nguyễn Thị Gia |  |  |
|  | Lê Thị Viên |  |  |
|  | Lê Thị Chinh |  |  |
|  | Tống thị |  |  |
Tưởng nhớ

Tên ông được đặt tên cho một con đường ở phường 15, Quận Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh và nhiều thành phố khác như Huế, Hội An, Tam Kỳ, Biên Hoà, Hà Tiên v.v.
Danh sách tòa nhà cao nhất Đà Nẵng

đường chân trời quận Hải Châu năm 2019
Thành phố Đà Nẵng là một trong những trung tâm du lịch lớn nhất Việt Nam với số tòa nhà cao tầng nhiều thứ 4 cả nước, chỉ sau Hà Nội (1400+), Thành phố Hồ Chí Minh (1200+) và tỉnh Khánh Hòa (190+). Tính đến năm 2024, Đà Nẵng có 164 tòa nhà cao tầng trong đó có 31 tòa có chiều cao trên 100m.
Tòa nhà cao nhất Đà Nẵng hiện nay là tháp đôi Times Square Đà Nẵng, tọa lạc tại phường Phước Mỹ, quận Sơn Trà với chiều cao 190m và 54 tầng nổi, tuy nhiên đây lại là công trình chưa hoàn thành khi chỉ mới cất nóc phần thô vào năm 2021 và đã bị trì hoãn cho đến nay.
Kể từ năm 2016, các tòa nhà cao tầng ở Đà Nẵng xuất hiện ngày càng nhiều, chủ yếu tập trung tại các quận Hải Châu, Sơn Trà, Ngũ Hành Sơn. Tính đến hiện tại thành phố đang có 9 tòa nhà đã hoàn thành cao trên 150 mét và 3 tòa nhà còn đang trong quá trình xây dựng.
| ≥50m | ≥100m | ≥150m |
| --- | --- | --- |
| 164 | 31 | 9 |
Quận Hải Châu nhìn từ sông Hàn vào tháng 8 năm 2018, có thể thấy được từ trái sang phải theo thứ tự là Hilton Danang A & B cao 117 mét, Trung tâm Hành chính Đà Nẵng cao 167 mét và Novotel Danang Premier Han River cao 155 mét.
Tòa nhà cao nhất > Tòa nhà cao nhất theo khu vực

| Quận / Huyện | Công trình | Chiều cao (m) | Số tầng | Hoàn thành |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Sơn Trà | Times Square CT1, CT2 | 190 | 50 | 2022 |
| Ngũ Hành Sơn | Chung cư Mường Thanh Sơn Trà | 171 | 42 | 2017 |
| Hải Châu | Trung tâm Hành chính Đà Nẵng | 166,8 | 34 | 2014 |
| Thanh Khê | Hoàng Anh Gia Lai Lakeview | 110 | 32 | 2013 |
| Liên Chiểu | Nam Ô Discovery | 131,7 | 34 | 2025 |
| Cẩm Lệ | Tổ hợp Chung cư Phong Bắc | 37 | 11 | 2012 |
| Huyện Hòa Vang | Khách sạn M'Gallery Bà Nà Hills | 27 | 8 | 2019 |
| Huyện Hoàng Sa | Tháp quan sát Biển Đông, Phú Lâm | 20 | -- | Khoảng 2010 |
Đang xây dựng

| Hạng | Tòa nhà | Vị trí | Chiều cao | Tầng | Dự kiến hoàn thành | Ghi chú |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | Nimbus Wyndham Soleil | Sơn Trà | 195,2 | 57 | 2023 | Sẽ là tòa nhà cao nhất Đà Nẵng khi hoàn thành |
| 2 | Wyndham Soleil A2 | Sơn Trà | 195,2 | 57 | 2024 | Thuộc tổ hợp Wyndham Soleil Đà Nẵng |
| 3 | Wyndham Soleil B | Sơn Trà | 180 | 50 | 2024 | Thuộc tổ hợp Wyndham Soleil Đà Nẵng |
| 4 | Shizen Nami Apollo | Liên Chiểu | 131,7 | 34 | 2023 | Sẽ cao nhất quận Liên Chiểu khi hoàn thành |
| 5 | Shizen Nami Athena | Liên Chiểu | 131,7 | 34 | 2023 | Sẽ cao nhất quận Liên Chiểu khi hoàn thành |
| 6 | The Estuary A | Hải Châu | 130 | 39 | 2023 |  |
| 7 | The Estuary B | Hải Châu | 130 | 39 | 2023 |  |
| 8 | The Muse A | Sơn Trà | 130 | 36 | 2024 |  |
| 9 | The Muse B | Sơn Trà | 130 | 36 | 2024 |  |
| 10 | Kim Long Tower Danang Beach T1 | Sơn Trà | 120,1 | 30 | 2024 |  |
| 11 | Kim Long Tower Danang Beach T5 | Sơn Trà | 120,1 | 30 | 2024 |  |
| 12 | Ariyana Beach Resort & Suites Aqua | Ngũ Hành Sơn | 102 | 30 | 2024 |  |
| 13 | Ariyana Beach Resort & Suites Eden | Ngũ Hành Sơn | 102 | 30 | 2024 |  |
| 14 | Dự án 223 Trần Phú | Hải Châu | 102 | 30 | 2024 |  |
| 15 | The Royal | Hải Châu | 99 | 29 | 2023 |  |
| 16 | Kim Long Tower Danang Beach T2 | Sơn Trà | 97,6 | 26 | 2024 |  |
| 17 | Kim Long Tower Danang Beach T3 | Sơn Trà | 97,6 | 26 | 2024 |  |
| 18 | Kim Long Tower Danang Beach T4 | Sơn Trà | 97,6 | 26 | 2024 |  |
| 19 | FPT Plaza 3 | Ngũ Hành Sơn | 93 | 25 | 2024 |  |
| 20 | H&A Residence | Sơn Trà | 84,4 | 24 | 2024 |  |
| 21 | Sunshine Metaland T1 | Ngũ Hành Sơn | 84 | 22 | 2025 |  |
| 22 | Sunshine Metaland T3 | Ngũ Hành Sơn | 84 | 22 | 2025 |  |
| 23 | The Ori Garden CT5 | Liên Chiểu | 78 | 21 | 2024 | Thuộc giai đoạn 2 của tổ hợp The Ori Garden |
| 24 | The Ori Garden Seaview Tower | Liên Chiểu | 78 | 21 | 2024 | Thuộc giai đoạn 2 của tổ hợp The Ori Garden |
| 25 | The Ori Garden CT6 | Liên Chiểu | 74 | 20 | 2024 | Thuộc giai đoạn 2 của tổ hợp The Ori Garden |
| 26 | The Ori Garden CT7 | Liên Chiểu | 74 | 20 | 2024 | Thuộc giai đoạn 2 của tổ hợp The Ori Garden |
| 27 | The Ori Garden CT8 | Liên Chiểu | 74 | 20 | 2024 | Thuộc giai đoạn 2 của tổ hợp The Ori Garden |
| 28 | The Ori Garden CT9 | Liên Chiểu | 74 | 20 | 2024 | Thuộc giai đoạn 2 của tổ hợp The Ori Garden |
| 29 | Sunshine Metaland T2 | Ngũ Hành Sơn | 65 | 17 | 2025 |  |
| 30 | Chung cư KCN Hòa Khánh B2 | Liên Chiểu | 51 | 15 | 2023 | Thuộc khu chung cư khu công nghiệp Hòa Khánh |
Đã lên kế hoạch, phê duyệt, đề xuất

| Hạng | Tòa nhà | Vị trí | Chiều cao | Tầng | Trạng thái |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | Đà Nẵng Gateways Tower 1 | Sơn Trà | 300 | 70 | Tầm nhìn |
| 2 | Đà Nẵng Gateways Tower 2 | Sơn Trà | 300 | 70 | Tầm nhìn |
| 3 | Danang Riverside Residence Tower | Sơn Trà | 200 | 52 | Tầm nhìn |
| 4 | Cocobay Tower East | Ngũ Hành Sơn | 181,2 | 48 | Phê duyệt |
| 5 | Cocobay Tower West | Ngũ Hành Sơn | 181,2 | 48 | Phê duyệt |
| 6 | Danang Riverside Hotel Tower | Sơn Trà | 160 | 42 | Tầm nhìn |
| 7 | ICT Tower (giai đoạn 2) | Hải Châu | 156 | 35 | Đề xuất |
| 8 | Hyde Danang Centre | Sơn Trà | 152 | 40 | Đề xuất |
| 9 | Five Peaks Resort | Sơn Trà | 150 | 40 | Tầm nhìn |
| 10 | Infinity Field A | Ngũ Hành Sơn | 136 | 40 | Đề xuất |
| 11 | Landmark Tower Dragon | Hải Châu | 133 | 39 | Kế hoạch |
| 12 | Blooming Tower 2 | Hải Châu | 131,3 | 37 | Phê duyệt |
| 13 | BRG Danang Golf Resort Hotel | Ngũ Hành Sơn | 123 | 36 | Kế hoạch |
| 14 | Diamond Square Office | Hải Châu | 118 | 31 | Đề xuất |
| 15 | Diamond Square Hotel | Hải Châu | 114 | 30 | Đề xuất |
| 16 | Harmony Tower C | Sơn Trà | 113 | 30 | Phê duyệt |
| 17 | Times Square CT5 | Sơn Trà | 106 | 29 | Phê duyệt |
| 18 | Condotel Movenpick | Hải Châu | 110,6 | 30 | Phê duyệt |
| 19 | The One Danang | Hải Châu | 109 | 25 | Kế hoạch |
| 20 | Infinity Field B | Ngũ Hành Sơn | 109 | 32 | Đề xuất |
| 21 | Landmark Tower Phoenix | Hải Châu | 106 | 31 | Kế hoạch |
| 22 | Diamond Square Residence | Hải Châu | 102 | 30 | Đề xuất |
| 23 | Coco Música Resort | Ngũ Hành Sơn | 88 | 23 | Phê duyệt |
| 24 | Times Square CT4 | Sơn Trà | 86 | 23 | Phê duyệt |
| 25 | Harmony Tower B | Sơn Trà | 83 | 22 | Phê duyệt |
| 26 | Regal Complex C1 | Ngũ Hành Sơn | 76 | 20 | Kế hoạch |
| 27 | Regal Complex C2 | Ngũ Hành Sơn | 76 | 20 | Kế hoạch |
| 28 | Times Square CT6 | Sơn Trà | 76 | 20 | Phê duyệt |
| 29 | Charmington Tamashi A | Thanh Khê | 75 | 18 | Đề xuất |
| 30 | Charmington Tamashi B | Thanh Khê | 75 | 18 | Đề xuất |
| 31 | Times Square B-1 | Sơn Trà | 61 | 18 | Phê duyệt |
| 32 | Times Square B-7 | Sơn Trà | 61 | 18 | Phê duyệt |
| 33 | Condotel Asiana Complex | Liên Chiểu | 51 | 15 | Phê duyệt |
| 34 | Times Square B-2 | Sơn Trà | 51 | 15 | Phê duyệt |
| 35 | Times Square B-3 | Sơn Trà | 51 | 15 | Phê duyệt |
| 36 | Times Square B-4 | Sơn Trà | 51 | 15 | Phê duyệt |
| 37 | Times Square B-5 | Sơn Trà | 51 | 15 | Phê duyệt |
| 38 | Times Square B-6 | Sơn Trà | 51 | 15 | Phê duyệt |
Hủy bỏ, dừng thi công, phá hủy > Đã bị phá hủy

Green Plaza Hotel tọa lạc tại số 223 đường Trần Phú, phường Phước Ninh ,quận Hải Châu, thành phố Đà Nẵng. Tòa nhà được xây dựng từ năm 2006 và là tòa nhà cao nhất Đà Nẵng khi ấy. Công trình cao 22 tầng, tương đượng khoảng 75 mét.
Việc dỡ bỏ được thực hiện trong khoảng đầu năm 2022 và hoàn thành trong cùng năm. Khách sạn Green Plaza là tòa nhà cao nhất từng bị dỡ bỏ tại Việt Nam.
Hiện tại, một dự án khác đã được triển khai tại vị trí cũ của tòa nhà, dự kiến sẽ hoàn thành năm 2024.
Hủy bỏ, dừng thi công, phá hủy > Đang bị trì hoãn

| Hạng | Tòa nhà | Vị trí | Chiều cao | Tầng | Khởi công | Trì hoãn | Tiến độ |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | Times Square CT1 | Sơn Trà | 190 | 52 | 2018 | 2021 | Hoàn thành phần thô |
| 2 | Times Square CT2 | Sơn Trà | 190 | 52 | 2018 | 2021 | Hoàn thành phần thô |
| 3 | Golden Square Residence | Hải Châu | 123 | 36 | 2008 | 2019 | 2009 | 2020 | Thi công đến tầng 6 |
| 4 | Times Square CT7 | Sơn Trà | 109,4 | 30 | 2017 | 2021 | Hoàn thành phần thô |
| 5 | Risemount Suite A | Sơn Trà | 102 | 30 | Chưa triển khai | Chưa triển khai | Đất trống |
| 6 | Risemount Suite B | Sơn Trà | 102 | 30 | Chưa triển khai | Chưa triển khai | Đất trống |
| 7 | Golden Square Hotel | Hải Châu | 92 | 27 | 2008 | 2019 | 2009 | 2020 | Thi công đến tầng 6 |
| 8 | Times Square CT3 | Sơn Trà | 86,3 | 23 | 2017 | 2021 | Hoàn thành phần thô |
| 9 | Khách sạn Sơn Trà | Sơn Trà | 84 | 22 | 2017 | 2019 | Hoàn thành phần thô |
| 10 | Golden Square Office | Hải Châu | 72 | 21 | 2008 | 2019 | 2009 | 2020 | Thi công đến tầng 6 |
| 11 | DMC Blue House A | Sơn Trà | 61 | 18 | Chưa triển khai | Chưa triển khai | Đất trống |
| 12 | Danang Blue Hotel | Sơn Trà | 57 | 15 | 2020 | 2021 | Thi công đến tầng 7 |
| 13 | Tòa nhà Lô CH1 Sea Thuận Phước | Sơn Trà | 57 | 15 | 2019 | 2021 | Hoàn thành phần thô |
| 14 | Đa Phước Complex T1 | Hải Châu | 51 | 15 | 2016 | 2017 | Hoàn thành phần thô |
| 15 | Đa Phước Complex T2 | Hải Châu | 51 | 15 | 2016 | 2017 | Hoàn thành phần thô |
| 16 | Đa Phước Complex T3 | Hải Châu | 51 | 15 | 2016 | 2017 | Hoàn thành phần móng |
| 17 | DMC Blue House B | Sơn Trà | 51 | 15 | Chưa triển khai | Chưa triển khai | Đất trống |
Hủy bỏ, dừng thi công, phá hủy > Đã hủy bỏ

| Tòa nhà | Vị trí | Chiều cao | Tầng |
| --- | --- | --- | --- |
| Viễn Đông Meridian Tower A | Hải Châu | 220 | 48 |
| Viễn Đông Meridian Tower B | Hải Châu | 220 | 48 |
| Danang Center Hotel | Hải Châu | 160 | 35 |
| Danang Center Residence | Hải Châu | 123 | 27 |
| Lotus Plaza | Hải Châu | 120 | 33 |
| D'evelyn | Hải Châu | 120 | 34 |
Mốc thời gian của các tòa nhà cao nhất

| Số năm cao nhất | Tòa nhà | Hình ảnh | Chiều cao | Tầng | Quận |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2021 - Hiện tại | Times Square CT1-CT2 |      | 190 | 52 | Sơn Trà |
| 2019 - 2021 | Ethereal Wyndham Soleil |  | 180 | 50 | Sơn Trà |
| 2017 - 2019 | Chung cư Mường Thanh Sơn Trà |  | 171 | 42 | Ngũ Hành Sơn |
| 2014 - 2017 | Trung tâm Hành chính Đà Nẵng |  | 166,8 | 34 | Hải Châu |
| 2013 - 2014 | Novotel Danang Premier Han River |  | 155,4 | 37 | Hải Châu |
| 2012 - 2013 | Azura |  | 122,5 | 34 | Hải Châu |
| 2011 - 2012 | Grand Mercure Danang |      | 84 | 22 | Hải Châu |
| 2008 - 2011 | Indochina Riverside Tower |  | 84 | 24 | Hải Châu |
| 2006 - 2008 (Đã dỡ bỏ) | Green Plaza Hotel |      | 75 | 22 | Hải Châu |
| 1924 - 2006 | Nhà thờ Chính tòa Đà Nẵng |  | 47 | - | Hải Châu |
Khách sạn Green Plaza năm 2018.
Manarola

| Manarola Manaea |
| --- | --- |
Cảnh Manarola
Manarola
Trực thuộc:  Ý  Liguria  La Spezia  Riomaggiore  
Diện tích
 • Tổng cộng: 2 km2 (0,8 mi2)
Độ cao: 3 m (10 ft)
Dân số 
 • Tổng cộng: 353
Múi giờ: UTC+1, UTC+2
Mã điện thoại: 0187
Manarola (Manaea trong tiếng địa phương) là một thị trấn nhỏ, một frazione của comune (đô thị) Riomaggiore, ở tỉnh La Spezia, vùng Liguria, phía Bắc Italia. Đây là nhỏ thứ hai của Cinque Terre nổi tiếng, di sản thế giới.
Manarola có thể là thị trấn lâu đời nhất của thị xã Cinque Terre, với trung tâm là nhà thờ San Lorenzo, có niên đại từ năm 1338. Theo phương ngữ địa phương là Manarolese, hơi khác một tý so với phương ngữ ở khu vực gần đó. Tên gọi "Manarola" có lẽ là một dạng biến đổi của tiếng Latin, "magna rota". Trong phương ngữ Manarolese này được đổi thành "magna roea" có nghĩa là "bánh xe lớn", khi đề cập đến các bánh xe máy trong thành phố.
Maksim Maksimovich Litvinov

| Maxim Litvinov  Макси́м Литви́нов |
| --- | --- |
Litvinov năm 1932

Đại sứ Liên Xô tại Hoa Kỳ
Nhiệm kỳ 10 tháng 11 năm 1941 – 22 tháng 8 năm 1943 1 năm, 285 ngày
Thủ tướng: Vyacheslav Molotov Joseph Stalin
Tiền nhiệm: Konstantin Umansky
Kế nhiệm: Andrei Gromyko
Nhiệm kỳ 1918 – 1919
Thủ tướng: Vladimir Lenin
Tiền nhiệm: Boris Bakhmeteff
Kế nhiệm: Ludwig Martens
Dân ủy Đối ngoại Liên Xô
Nhiệm kỳ 21 tháng 7 năm 1930 – 3 tháng 5 năm 1939 8 năm, 286 ngày
Thủ tướng: Vyacheslav Molotov
Tiền nhiệm: Georgy Chicherin
Kế nhiệm: Vyacheslav Molotov
 
Thông tin cá nhân
Sinh: Meir Henoch Mojszewicz Wallach-Finkelstein (1876-07-17)17 tháng 7 năm 1876 Białystok, Đế quốc Nga
Mất: 31 tháng 12 năm 1951(1951-12-31) (75 tuổi) Moscow, CHXHCN Liên bang Nga, Liên Xô
Quốc tịch: Liên Xô
Đảng chính trị: Đảng Cộng sản Liên Xô (bolsheviks)
Chuyên môn: Ngoại giao, công chức
Maksim Maksimovich Litvinov (tiếng Nga: Макси́м Макси́мович Литви́нов, phát âm tiếng Nga: [mɐˈksʲim mɐˈksʲiməvʲɪtɕ lʲɪˈtvʲinəf]; 17 tháng 7 năm 1876 - 31 tháng 12 năm 1951), tên lúc sinh Meir Henoch Wallach, là một chính trị gia người Nga gốc Do Thái cách mạng và là một chính trị gia Bolshevik nổi tiếng của Liên Xô.
Một người ủng hộ mạnh mẽ các thỏa thuận ngoại giao dẫn đến giải giáp, Litvinov có ảnh hưởng trong việc biến Liên Xô thành một đảng của Hiệp ước KelloggTHER Briand năm 1928 và chịu trách nhiệm chính vào năm 1929 về việc thông qua cái gọi là Nghị định thư Litvinov, một hiệp định đa phương mang lại cho Kellogg- Briand có hiệu lực giữa Liên Xô và một số quốc gia láng giềng. Năm 1930 Litvinov được mệnh danh là Chính ủy Ngoại giao Nhân dân, vị trí ngoại giao hàng đầu trong nhà nước Xô Viết. Trong thập kỷ tiếp theo, Litvinov nổi lên như một tiếng nói hàng đầu cho chính sách an ninh tập thể chính thức của Liên Xô.
Ông sống sót sau Thế chiến thứ hai và qua đời năm 1951.
Tage Erlander

| Tage Erlander |
| --- | --- |
Erlander năm 1949

Thủ tướng thứ 25 của Thụy Điển
Nhiệm kỳ 11 tháng 10 năm 1946 – 14 tháng 10 năm 1969
Vua: Gustaf V Gustaf VI Adolf
Tiền nhiệm: Per Albin Hansson
Kế nhiệm: Olof Palme
 
Thông tin cá nhân
Sinh: 13 tháng 6 năm 1901 Ransäter, Hạt Värmland, Thụy Điển
Mất: 21 tháng 6 năm 1985 (84 tuổi) Huddinge, Hạt Stockholm, Thụy Điển
Đảng chính trị: Đảng Dân chủ Xã hội
Phối ngẫu: Aina Erlander (cưới 1930)
Alma mater: Đại học Lund
Chữ ký: 
Tage Fritjof Erlander (tiếng Thụy Điển: [ˈtɑ̂ːgɛ ɛˈɭǎnːdɛr] Tập tin:Sv-Tage Erlander.ogg; 13 tháng 6 năm 1901 – 21 tháng 6 năm 1985) là chính trị gia người Thụy Điển và giữ chức Thủ tướng Thụy Điển từ năm 1946 đến năm 1969. Ông là lãnh đạo Đảng Dân chủ Xã hội Thụy Điển và chính phủ nhiệm kỳ liên tiếp trong 23 năm, lâu nhất trong bất kỳ nền dân chủ nào. Điều này dẫn đến việc Erlander được gọi là "Thủ tướng dài nhất Thụy Điển" đề cập đến cả tầm vóc của ông - 192 cm, hoặc 6 feet và 3,5 inch - và nhiệm kỳ (từ tiếng Thụy Điển  lång  có nghĩa là cả  dài  và cao).
Tiếng Quảng Châu Hồng Kông

| Tiếng Quảng Châu Hồng Kông |
| --- | --- |
香港粵語; 港式廣東話; 香港話
Sử dụng tại: Hồng Kông, Ma Cao và Trung Hoa hải ngoại
Khu vực: Đồng bằng Châu Giang
Tổng số người nói: ?
Dân tộc: Người Hồng Kông Người Ma Cao
Phân loại: Hán-TạngTiếng HánTiếng Quảng ĐôngPhương ngôn Việt HảiTiếng Quảng ChâuTiếng Quảng Châu Hồng Kông
Hệ chữ viết: Chữ Hán Chữ nổi tiếng Quảng Châu
Địa vị chính thức
Ngôn ngữ chính thức tại:  Hồng Kông  Ma Cao
Quy định bởi: Phòng ngôn ngữ chính thức  Cục công vụ  Chính phủ Hồng Kông
Mã ngôn ngữ
Glottolog: Không có
Linguasphere: 79-AAA-mac
Tiếng Quảng Châu Hồng Kông (香港粵語, Hương Cảng Việt ngữ) là một phương ngữ tiếng Quảng Châu thuộc ngữ hệ Hán-Tạng thường được nói ở Hồng Kông, cũng như Ma Cao và một số khu vực lân cận ở Quảng Đông. Đây là ngôn ngữ mẹ đẻ và trên thực tế là ngôn ngữ chuẩn của Hồng Kông. Mặc dù người Hồng Kông xác nhận nó là phương ngữ tiếng Trung Quốc với thuật ngữ "Quảng Đông Thoại" (廣東話), một loạt các ấn phẩm ở Trung Quốc đại lục mô tả nó là tiếng Hồng Kông (香港話, Hương Cảng thoại), do một số khác biệt nhỏ giữa cách phát âm trong tiếng Hồng Kông và tiếng Quảng Châu được nói ở tỉnh Quảng Đông lân cận, nơi tiếng Quảng Châu (dựa trên phương ngữ Quảng Châu) là một lingua franca.
Trong những năm qua, tiếng Hồng Kông cũng đã tiếp thu thuật ngữ nước ngoài và phát triển một tập hợp lớn các thuật ngữ riêng biệt của Hồng Kông. Việc chuyển đổi mã bằng tiếng Anh cũng rất phổ biến. Những khác biệt so với phương ngữ Quảng Châu là kết quả của sự cai trị của Anh giữa năm 1841 và 1997, cũng như việc đóng cửa biên giới Trung Quốc - Hồng Kông ngay sau khi thành lập Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa vào năm 1949.
Lịch sử

Trước khi người Anh đến định cư vào năm 1842, cư dân Hồng Kông chủ yếu nói tiếng Quảng Đông (phương ngữ Đông Quan-Bảo An (Tungkun – Po'on)) cũng như tiếng Khách Gia và tiếng Triều Châu. Những ngôn ngữ và phương ngữ này đều khác biệt đáng kể so với tiếng Quảng Châu.
Sau khi người Anh mua lại đảo Hồng Kông, bán đảo Cửu Long và Tân Giới từ nhà Thanh trong khoảng thời gian từ năm 1841 (chính thức là năm 1842) đến năm 1898, một số lượng lớn thương nhân và công nhân từ thành phố Quảng Châu, trung tâm chính của tiếng Quảng Châu đã đến Hồng Kông. Tiếng Quảng Châu trở thành ngôn ngữ nói chủ đạo ở Hồng Kông. Việc di cư rộng rãi thường xuyên giữa Hồng Kông và các khu vực nói tiếng Quảng Châu đại lục đã duy trì cho đến năm 1949, khi những người Cộng sản nắm quyền ở Trung Quốc đại lục. Trong thời kỳ này, phương ngữ được nói ở Hồng Kông rất giống với tiếng Quảng Châu.
Năm 1949, khi Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa được thành lập, Hồng Kông đã chứng kiến một dòng người tị nạn lớn từ các khu vực khác nhau của Trung Quốc đại lục. Chính phủ Hồng Kông đã đóng cửa biên giới để ngăn chặn sự tràn vào ồ ạt, nhưng dòng người nhập cư bất hợp pháp từ Trung Quốc đại lục vẫn tiếp tục tìm đường vào Hồng Kông. Bởi vì điều này, sự tương ứng giữa ngôn ngữ và sắc tộc nói chung có thể đúng mặc dù không tuyệt đối, vì nhiều người nói tiếng Hồng Kông có thể đến từ các khu vực khác của Trung Quốc, đặc biệt là Thượng Hải hoặc các khu vực không thuộc Quảng Châu của Quảng Đông nơi mà tiếng Khách Gia và tiếng Triều Châu chiếm ưu thế.
Sự di chuyển, liên lạc và quan hệ giữa Hồng Kông và Trung Quốc đại lục trở nên rất hạn chế, do đó sự phát triển của tiếng Quảng Châu ở Hồng Kông chuyển hướng từ Quảng Châu. Ở Trung Quốc đại lục, Hán ngữ tiêu chuẩn đã trở thành ngôn ngữ chính thức và đã được đưa vào giáo dục. Ở Hồng Kông, tiếng Quảng Châu là phương tiện giảng dạy trong trường học, cùng với tiếng Anh và chữ Hán.
Bởi vì tiếp xúc lâu dài với tiếng Anh trong thời kỳ thuộc địa, một số lượng lớn các từ tiếng Anh đã được mượn vào tiếng Hồng Kông, ví dụ: "巴士" (/páːsǐː/) phiên âm từ "bus" theo nghĩa đen là "xe buýt". Người dân Hồng Kông thậm chí bắt đầu mượn cấu trúc tiếng Anh, ví dụ, "噉 (咁) 都唔 có ý nghĩa" (theo nghĩa đen, "nó vẫn không có ý nghĩa."). Do đó, từ vựng của tiếng Quảng Châu ở Trung Quốc đại lục và Hồng Kông khác nhau đáng kể.
Hơn nữa, cách phát âm tiếng Quảng Châu đã thay đổi trong khi sự thay đổi này hoặc không xảy ra ở Trung Quốc đại lục hoặc diễn ra chậm hơn nhiều. Ví dụ, việc hợp nhất khởi âm /n/ thành /l/ và bỏ âm /ŋ/ đã được quan sát. Do sự liên lạc hạn chế giữa Hồng Kông và Trung Quốc đại lục, những thay đổi này chỉ có tác dụng hạn chế ở Trung Quốc đại lục vào thời điểm đó. Do đó, cách phát âm tiếng Quảng Châu giữa Hồng Kông và Trung Quốc đại lục rất đa dạng, vì vậy người bản ngữ có thể nhận ra sự khác biệt khi nghe tiếng Quảng Châu của Hồng Kông và ở Trung Quốc đại lục.
Tiếng Quảng Châu gốc Hồng Kông có thể được tìm thấy trong văn hóa phổ biến như điện ảnh Hồng Kông và nhạc pop Hồng Kông (Cantopop). Người Hồng Kông đã di cư sang các nước khác đã đưa tiếng Quảng Châu Hồng Kông đến các nơi khác trên thế giới.