James II của Anh

Đối với các định nghĩa khác, xem James II.
| James II của Anh |
| --- | --- |
Chân dung James II do Peter Lely vẽ
Quốc vương nước Anh, Scotland và Ireland
Tại vị: 6 tháng 2 năm 1685 – 11 tháng 12 năm 1688 3 năm, 309 ngày
Đăng quang: 23 tháng 4 năm 1685
Tiền nhiệm: Charles II 
Kế nhiệm: William III & II và Mary II 
Thông tin chung
Sinh: (1633-10-14)14 tháng 10 năm 1633 (lịch mới: (1633-10-24)24 tháng 10 năm 1633) Cung điện St. James, Luân Đôn, Anh
Mất: 16 tháng 9 năm 1701(1701-09-16) (67 tuổi) (lịch mới) Château de Saint-Germain-en-Laye, Vương quốc Pháp
An táng: Nhà thờ Đức Bà Benedictines, Paris
Phối ngẫu: Anne Hyde (1660–1671)   Maria xứ Modena (1673)
Hậu duệ:  Charles, Công tước xứ Cambridge  Mary II, Nữ vương nước Anh   James, Công tước xứ Cambridge  Anne I, Nữ vương Đại Anh   Charles, Công tước xứ Kendal  Edgar, Công tước xứ Cambridge  Isabel Stuart  Charles, Công tước xứ Cambridge  James Francis Edward Stuart  Louisa Maria Teresa Stuart Ngoại hôn Henrietta FitzJames  James FitzJames, Công tước thứ 1 xứ Berwick  Henry FitzJames  Catherine Darnley, Công tước phu nhân xứ Buckingham và Normanby 
Vương tộc: Nhà Stuart
Thân phụ: Charles I của Anh 
Thân mẫu: Henriette Marie của Pháp
Tôn giáo: Công giáo La Mã (1668–1701) Anh giáo (1633–1668)
Chữ ký: 
James II và VII (14 tháng 10 năm 1633 – 16 tháng 9 năm 1701) là vua của Anh và Ireland với vương hiệu James II và cũng là vua của Scotland với vương hiệu James VII, từ ngày 6 tháng 2 tháng 1685 tới 11 tháng 12 năm 1688. Ông là vị vua theo Công giáo cuối cùng cai trị ba vương quốc Anh, Scotland và Ireland. James thừa hưởng ngôi báu từ người anh trai Charles II sau khi Charles II qua đời vào năm 1685 mà không có một người con hợp pháp nào. Từ ngày đầu ở ngôi, ngày càng nhiều thành viên của các phe phái chính trị và tôn giáo của Anh chống lại James vì ông quá thân thiện với Pháp, quá xem trọng Công giáo và việc ông quá chuyên quyền. Sự căng thẳng này bùng nổ khi nhà vua có được một Vương thái tử theo Công giáo La Mã là James Francis Edward Stuart, những quý tộc hàng đầu liền kêu gọi vương công William III xứ Orange (con rể và cháu của James) đem quân từ Hà Lan đổ bộ vào Anh. Điều này buộc James chạy khỏi Anh (và vì thế ông bị Quốc hội Anh xem như tự thoái vị) trong cuộc Cách mạng Vinh Quang năm 1688. Nối ngôi ông chính là William, với Vương hiệu William III, đồng cai trị với vợ (và cũng là con gái của James) là Mary II trong thời kỳ gọi là William và Mary từ năm 1689. James sau đó đã có những nỗ lực mạnh mẽ nhằm giành lại ngôi báu với việc ông đổ bộ lên Ireland năm 1689 nhưng ông buộc phải nhanh chóng quay về Pháp mùa hè năm 1690, sau sự kiện lực lượng thân ông là Jacobite bị lực lượng Williamite của William đánh bại tại trận sông Boyne. Ông trải qua phần đời còn lại với vị trí là một người tranh chấp ngai vàng Anh tại một lâu đài ở Pháp dưới sự bảo trợ của người anh họ và đồng minh là vua Louis XIV của Pháp.
Vua James II được biết đến nhiều vì niềm tin của ông vào chủ nghĩa quân chủ chuyên chế và những nỗ lực nhằm đem lại tự do tôn giáo cho thần dân của mình, những điều trái với đòi hỏi của Quốc hội Anh. Quốc hội Anh, vốn đang chống lại chủ nghĩa chuyên chế đang lên cao ra tại nhiều quốc gia Châu Âu khác cũng như phản đối việc Anh giáo mất vị thế tối cao trong luật pháp, cho rằng sự bất đồng của họ là cách để bảo vệ "những tự do vốn có của nhân dân Anh", theo như cách gọi của họ. Sự căng thẳng này làm cho bốn năm cai trị của vua James II trở thành một cuộc tranh chấp về quyền lực của Quốc hội Anh và nhà vua, điều mà rốt cuộc làm James phải mất ngôi. Việc này còn dẫn đến sự kiện Quốc hội thông qua Luật về các Quyền năm 1689 (Bill of Rights 1689) nhằm tăng quyền cho chính mình và hạn chế vương quyền, và việc Nhà Stuart bị thay thế bởi nhà Hanover qua Đạo luật về Quyền kế vị 1701 (Act of Settlement 1701).