Myanmar

|  Cộng hòa Liên bang Myanmar  |
| --- | --- |
 Tên bản ngữ ပြည်ထောင်စု သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတေ (tiếng Miến Điện) Pyidaunzu Thanmăda Myăma Nainngandaw 
   Quốc kỳ    Quốc huy  

 Quốc ca: 1639461113_1639459431_myanmar-kaba-ma-kyei.mp3
 
Vị trí của Myanmar (xanh) trên thế giới.
Vị trí của Myanmar (xanh)ở ASEAN (xám đậm)  –  [Chú giải]
Tổng quan
Thủ đô: Naypyidaw 20°29′B 96°6′Đ﻿ / ﻿20,483°B 96,1°Đ﻿ / 20.483; 96.100
Thành phố lớn nhất: Yangon
Ngôn ngữ chính thức: Tiếng Miến Điện
• Ngôn ngữ địa phương : Kachin Kayah Karen Chin Môn Rakhine Shan
Văn tự chính thức: Chữ Miến Điện
Sắc tộc (2018): 68% Miến 9% Shan 7% Karen 4% Rakhine 3% Hoa 2% Ấn 2% Môn 5% khác
Tôn giáo chính (2014): 87,9% Phật giáo 6,2% Kitô giáo 4,3% Hồi giáo 1,6% khác
Tên dân cư: Người Miến Điện (hoặc Myanmar) Bamar ဗမာ
Chính trị
Chính phủ: Chính phủ lâm thời đại nghị đơn nhất dưới chế độ quân quản

• Quyền Tổng thống, Thủ tướng : Min Aung Hlaing
• Phó Thủ tướng : Soe Win
 
Lập pháp: Quốc hội Liên bang
• Thượng viện: Viện Quốc gia
• Hạ viện: Viện Dân biểu
Lịch sử
Hình thành

• Các thị quốc Pyu : k. 180 TCN
• Triều Pagan : 23 tháng 12 năm 849
• Triều Taungoo : 16 tháng 10 năm 1510
• Triều Konbaung : 29 tháng 2 năm 1752
• Miến Điện thuộc Anh : 1 tháng 1 năm 1886
• Độc lập từ Anh : 4 tháng 1 năm 1948
• Đảo chính, bắt đầu chế độ quân quản : 2 tháng 3 năm 1962
• Đổi tên từ "Miến Điện" sang "Myanmar" : 18 tháng 6 năm 1989
• Hiến pháp hiện hành : 29 tháng 5 năm 2008
• Kết thúc chế độ quân quản : 30 tháng 3 năm 2011
• Đảo chính, tái lập chế độ quân quản : 1 tháng 2 năm 2021
 
Địa lý
Diện tích :  
• Tổng cộng: 676.578 km2 (hạng 39) 261.227 mi2
• Mặt nước (%): 3,06
Dân số:  
• Ước lượng 2021: 55.294.979 (hạng 26)
• Điều tra 2017: 53.582.855
• Mật độ: 80/km2 (hạng 101) 207,2/mi2
Kinh tế
GDP  (PPP): Ước lượng 2020
• Tổng số: 276 tỷ đô la Mỹ (hạng 55)
• Bình quân đầu người: 5.179 đô la Mỹ (hạng 133)
GDP  (danh nghĩa): Ước lượng 2020
• Tổng số: $71 tỷ đô la Mỹ (hạng 69)
• Bình quân đầu người: 1.333 đô la Mỹ (hạng 154)
Đơn vị tiền tệ: Kyat (K) / ကျပ် (MMK)
Thông tin khác
Gini? (2017):  30,7 trung bình
FSI? (2020):  94,0 báo động · hạng 22
HDI? (2019):  0,583 trung bình · hạng 147
Múi giờ: UTC+06:30 (MMT)
Cách ghi ngày tháng: dd-mm-yyyy (ngày-tháng-năm)
Điện thương dụng: 230 V–50 Hz
Giao thông bên: phải
Mã điện thoại: +95
Mã ISO 3166: MM
Tên miền Internet: .mm
Bản đồ Myanmar năm 2013.
 ^  Còn được phát âm là "Nay Pyi Taw". ^  Còn được phát âm là "Rangoon". 
Myanmar (tiếng Miến Điện: မြန်မာ), tên chính thức là Cộng hòa Liên bang Myanmar, còn gọi là Miến Điện (tên chính thức cho đến năm 1989), là một quốc gia tại Đông Nam Á. Myanmar có biên giới với Bangladesh, Ấn Độ, Trung Quốc, Lào và Thái Lan. Một phần ba tổng chu vi của Myanmar là đường bờ biển giáp với vịnh Bengal và biển Andaman. Theo số liệu điều tra nhân khẩu năm 2014, Myanmar có 51 triệu cư dân. Myanmar có diện tích 676.577 km² (261.288 mi²). Thủ đô của quốc gia này là Naypyidaw còn thành phố lớn nhất là Yangon.
Các nền văn minh ban đầu tại Myanmar gồm có các thị quốc Pyu nói tiếng Tạng-Miến tại khu vực Thượng Miến và các vương quốc Mon tại khu vực Hạ Miến. Đến thế kỷ IX, người Miến tiến đến thung lũng Thượng Irrawaddy, họ lập nên Vương quốc Pagan trong thập niên 1050, và sau đó ngôn ngữ-văn hóa Miến cùng Phật giáo Nam Tông dần dần chiếm ưu thế tại Myanmar. Vương quốc Pagan sụp đổ trước các cuộc xâm chiếm của quân Mông Cổ, và xuất hiện một số quốc gia thường xuyên giao chiến với nhau. Đến thế kỷ XVI, Myanmar tái thống nhất dưới Triều Taungoo, sau đó từng trở thành quốc gia lớn nhất trong lịch sử Đông Nam Á. Đến đầu thế kỷ XIX, lãnh thổ của triều Konbaung bao gồm Myanmar ngày nay và cũng từng kiểm soát Manipur và Assam trong thời gian ngắn. Người Anh chiếm được Myanmar sau ba cuộc chiến tranh trong thế kỷ XIX và quốc gia này trở thành một thuộc địa của Anh. Myanmar trở thành một quốc gia độc lập vào năm 1948, ban đầu là một quốc gia dân chủ, song nằm dưới chế độ độc tài quân sự sau cuộc đảo chính năm 1962.
Trong hầu hết thời gian độc lập, Myanmar xảy ra xung đột dân tộc tràn lan, trở thành một trong các cuộc nội chiến kéo dài nhất vẫn đang diễn ra. Thời gian này,[khi nào?] Liên Hợp Quốc và một số tổ chức khác ghi nhận các tội ác vi phạm nhân quyền tại đây. Năm 2011, chính quyền quân sự chính thức giải tán sau tổng tuyển cử năm 2010, và một chính phủ dân sự trên danh nghĩa nhậm chức. Điều này cùng với hành động phóng thích Aung San Suu Kyi và các tù nhân chính trị, đã cải thiện hồ sơ nhân quyền và quan hệ ngoại giao của Myanmar, kéo theo nới lỏng các chế tài mậu dịch và kinh tế khác. Trong tổng tuyển cử năm 2015, đảng của Aung San Suu Kyi giành đa số tại lưỡng viện quốc hội, song các lãnh đạo quân sự vẫn nắm giữ quyền lực rất lớn trong nước, và đến ngày 1 tháng 2 năm 2021 thì phát động chính biến giành lại quyền lực.
Myanmar giàu tài nguyên ngọc và đá quý, dầu mỏ, khí thiên nhiên và các loại khoáng sản khác. Năm 2016, GDP danh nghĩa ở mức 68.277 tỷ USD và GDP theo sức mua tương đương đạt 6,501 tỷ USD. Khoảng cách thu nhập tại Myanmar nằm vào hàng rộng nhất trên thế giới, do phần lớn kinh tế nằm dưới quyền kiểm soát của những người ủng hộ chính phủ quân sự cũ. Tính đến  năm 2014, Myanmar có chỉ số phát triển con người HDI ở mức thấp, xếp thứ 148 trong số 188 quốc gia được đánh giá.
Hiện nay Myanmar đang chìm trong tình trạng bạo lực và nội chiến kể từ sau cuộc đảo chính 2021 .