Carol (phim)
Sản xuất > Phát triển

Carol dựa trên cuốn tiểu thuyết lãng mạn nửa tự truyện, nửa hư cấu The Price of Salt năm 1952 của nữ nhà văn Patricia Highsmith.  Sau khi bị Nhà xuất bản Harper & Brothers từ chối, cuốn sách được Nhà xuất bản Coward-McCann ấn hành dưới bút danh "Claire Morgan". Năm 1990, Highsmith cùng Nhà xuất bản Bloomsbury thống nhất tái xuất bản dưới tên riêng của cô đồng thời đổi tên thành Carol. Câu chuyện lấy cảm hứng vào mùa Giáng sinh năm 1948, khi ấy Highsmith đang làm nhân viên bán hàng tại cửa hàng đồ chơi của Bloomingdale ở New York. Ở nơi đây, cô đã gặp một người phụ nữ tóc hoe mặc áo khoác lông chồn. Bị ám ảnh với những ý tưởng trong đầu, tối đó, Highsmith về nhà và bắt tay vào viết một bản thảo dài tám trang, rồi dành ra vài tuần phát triển nó. Cuốn tiểu thuyết chính thức hoàn thành vào năm 1951. Nhân vật Therese Belivet dựa trên hình mẫu của chính Highsmith, trong khi người đàn bà tóc hoe truyền cảm hứng cho sự ra đời của nhân vật Carol Aird. Tuy nhiên, tính cách cùng mối quan hệ của nhân vật này lại hoàn toàn phỏng theo mối quan hệ giữa cô với hai người yêu cũ: cô nàng Virginia Kent Catherwood giao thiệp rộng và anh chàng phân tâm học Kathryn Hamill Cohen. Mối tình ngang trái này có kết quả không mấy tốt đẹp khi Catherwood mất quyền nuôi con gái sau phán quyết từ một vụ ly hôn đình đám liên quan đến đoạn băng ghi âm bí mật của cô và Highsmith.
Nhà sản xuất Dorothy Berwin - một người sinh ra ở London nhưng lại lớn lên ở New York - bắt đầu ấp ủ dự định gắn bó với dự án kể từ năm 1996. Cô cũng là người sở hữu bản quyền đối với cuốn tiểu thuyết. Theo lời giới thiệu của người đại diện ở London, cô tuyển mộ nhà viết kịch Phyllis Nagy và nhờ cô viết kịch bản cho bộ phim. Trùng hợp thay, Nagy lại là bạn của Highsmith. Bản viết tay kịch bản đầu tiên được Nagy khởi thảo vào năm 1997. Highsmith đề xuất Nagy nên phỏng theo một trong những cuốn tiểu thuyết của mình. Theo Nagy, Highsmith không tự tin rằng cuốn tiểu thuyết của cô có thể được dựng thành phim, đồng thời khiến người xem "thỏa mãn" vì "quan điểm chủ quan, mãnh liệt" của nó. Thế nên, Nagy quyết định điều chỉnh kịch bản để đảm bảo tính trung thực của nó với tài liệu nguồn, như cô từng nhận xét: "Tôi cảm thấy có trách nhiệm kỳ lạ khi nhận việc này, trách nhiệm đảm bảo rằng cuốn tiểu thuyết sẽ không bị làm hỏng theo nguyên tắc cơ bản nào đó, bởi vì cô ấy [Highsmith] không thích quá nhiều thứ phỏng theo tác phẩm của mình".
Trong thời gian vận động tài trợ, Nagy và Berwin bắt đầu ý thức được rằng mối quan hệ đồng tính luyến ái của các nhân vật trong phim không gây trở ngại nhiều bằng việc họ là phụ nữ. Nagy bộc bạch: "Việc hai người phụ nữ là nhân vật chính mới là vấn đề". Vào năm 2015, Berwin thuật lại rằng vào thời điểm đó, vào vai Carol là một ý tưởng mạo hiểm với bất kỳ ai. "Khi một dự án có sự góp mặt của Cate Blanchett, bạn luôn xem vai trò của cô ấy là ưu tiên". Film4 Productions và Tessa Ross đồng ý góp một phần kinh phí phát triển phim. Việc này đã giúp ý tưởng kéo dài qua nhiều năm, bởi khi "trải qua hơn một thập niên xét lại bởi nhiều đạo diễn lẫn các nhà đầu tư khác nhau", bao gồm Hettie MacDonald, Kenneth Branagh, Kimberly Peirce, John Maybury và Stephen Frears, thì dự án hoàn toàn bị đình trệ. Sự chậm trễ kéo dài là kết quả của việc đấu tranh nhằm giành lấy kinh phí cũng như quyền lợi, khi mối lo lắng về một bộ phim có chủ đề đồng tính và hai nhân vật chính lại là nữ đang dâng cao. Nagy chia sẻ rằng trong quá trình phát triển, có nhiều phim đồng tính nữ hoặc nam đã nhận được tài trợ. Theo cô đấy là những phim được thiết lập sẵn cho một mục đích nào đó, còn phim của cô thì không phải loại như vậy, khẳng định nó không được làm vì mục đích đặt sẵn. Kết quả, cô nhận về cái "trừng mắt" từ các nhà tài trợ.
Nagy nhấn mạnh bối cảnh những năm đầu thập niên 50 đóng vai trò quan trọng trong việc tạo dựng kịch bản. Theo cô, "có một quy ước" đặc biệt nơi "mọi người gắn kết với nhau về mặt thể xác", đồng thời thừa nhận rằng: "Bạn không có đủ các chỉ dẫn cần thiết để nhồi nhét cho khán giả đương đại những hệ thống giá trị và dấu hiệu cảm xúc mà vốn dĩ họ đã có". Trong khoảng thời gian dài thai nghén bộ phim, với sự có mặt của các đạo diễn lẫn những nhà đầu tư khác nhau, Nagy đã thẳng thừng từ chối nhiều lời đề nghị theo kiểu Carol hoặc Therese "nên cảm thấy tội lỗi vì họ đồng tính" và vì lẽ đó, họ "phải chịu những cảnh đổ vỡ". "Điều tôi biết [mình có thể làm] là thích nghi", Nagy nói, "đó là việc Pat thiếu khả năng suy luận tâm lý về sự hấp dẫn tình dục giữa Carol và Therese, đến cuối cùng, tình yêu của họ phải được duy trì. Tình yêu đó không thể bị hủy hoại bởi khao khát [của người xem] muốn thưởng thức bất kỳ kiểu tường thuật mang tính chất kịch tính, rập khuôn sáo rỗng nào về việc một cá nhân hay ai đó tương tự phải cảm thấy tội lỗi vì khuynh hướng tình dục của họ".
Nagy lấy bối cảnh phim muộn hơn vài năm so với nguyên tác, để "bình minh của chính quyền Eisenhower và sự trỗi dậy của HUAC trở nên nổi bật nhất". Một trong những thách thức là truyền tải quan điểm chủ quan bằng ngôi kể thứ ba có giới hạn, trong đó người dẫn chuyện "ngồi trên vai Therese và thường xuyên tiến vào (và lui ra khỏi) đầu cô ấy". Điều này đặt nhận thức của người xem hoàn toàn phụ thuộc vào lăng kính cuồng tín của Therese. Nagy ban đầu rất e ngại về cấu trúc kể chuyện, cho rằng: "Không có nhân vật nào của Carol cả. Cô ấy là một con ma đúng nghĩa, như cô ấy đáng ra nên thế, trong tiểu thuyết". Nagy cũng cho biết bản thân "bị choáng ngợp bởi nhiệm vụ phải cố gắng trưng ra hình ảnh tương đương [của nhân vật] sao cho giống với nguyên tác về mặt cấu trúc". Vì vậy, cô quyết định chuyển ngôi kể từ Therese sang Carol, vì "quan điểm luôn luôn thuộc về bên dễ bị tổn thương hơn". Cô để Therese hóa thân thành một nhiếp ảnh gia thay vì một nhà thiết kế, cho phép khán giả tận mắt chứng kiến quá trình chuyển hướng từ chuyện kể lên màn ảnh của Therese, nhân vật mà Nagy ví như một "người thay thế rõ ràng" cho chính tác giả là Highsmith. Nói đúng hơn, Nagy điểm xuyết nên Therese bằng hiểu biết mà cô có được từ người bạn của mình. Điều này thể hiện rõ thông qua một câu thoại của Therese: "Tôi bắt đầu chụp ảnh mọi người vì những người bạn của tôi nói rằng tôi phải quan tâm đến con người hơn". Câu thoại này cho thấy làm nổi bật lên tiêu chuẩn mà Highsmith suốt đời theo đuổi, đó là "tạm lánh xa cuộc sống rồi bình luận về nó trước khi quay trở lại cuộc sống". Về phần nhân vật Carol, Nagy lấy cảm hứng từ nhân vật của Grace Kelly trong Rear Window (1954). Với toàn quyền "phát minh ra một cuộc sống cho [Carol]", Nagy thừa nhận một khi cô thấu hiểu được hoàn toàn đời sống nội tâm và động lực của Carol, nhân vật dự định tạo dựng sẽ trở nên dễ viết hơn bao giờ hết. Từ quan điểm này, vị nữ biên kịch quyết định "tập trung vào bản chất của những gì gọi là tình yêu từ hai quan điểm", hướng các nhân vật đến việc "chỉ cư xử ... không cư ngụ".
Nagy nhận ra rằng cô sẽ "vượt thời gian theo một cách khác" vào cuốn tiểu thuyết, loại bỏ những yếu tố không cần thiết, những yếu tố làm chậm câu chuyện. Cô có "sự tự do tuyệt vời" khi phát triển kịch bản phim ở Anh, nơi không hề có hãng phim hay đạo diễn nào gắn bó với mình. Trong vài năm, cô đã cụ thể hóa đến 5 bản thảo "thích hợp". Hệ quả là, sau tất cả những lần cộng tác trước đó, Nagy nhận ra rằng "làm việc cho Todd thật dễ dàng và nhanh chóng. Cả hai chúng tôi đều có mối quan tâm đến sự tự chủ." Rồi hai người hợp tác để mài giũa kịch bản. Khi cả hai chính thức cùng hội cùng thuyền, họ mới thảo luận về "thứ sẽ trở thành bộ khung câu chuyện". Haynes cho biết, câu chuyện làm ông nhớ đến bộ phim cổ điển năm 1945 Brief Encounter. Vì lý do này, vị đạo diễn đề xuất nên sử dụng một kỹ xảo tương tự mà Nagy sau đó phải "xuôi theo bằng một cách nào đó". Cô lưu ý: "Ông ấy quan tâm đến những điều tương tự, một cách nghiêm túc, rằng kịch bản đã được quan tâm" và khẳng định: "Chúng tôi có thể giữ sự tự chủ đó kéo dài". Để hiện thực hóa điều này, Nagy làm cho cốt truyện trở nên bí ẩn hơn, lược bớt cốt truyện, cân nhắc theo câu thoại quan trọng đầu tiên mà Carol nói với Therese trong buổi hẹn: "[Em] thật là một cô gái kỳ lạ, rơi xuống từ bầu trời". Bằng cách ấy, Nagy và Haynes quyết tâm chắc nịch rằng họ sẽ không làm "một bộ phim đặt sẵn" hay một bộ phim chẳng đi được bao xa.
Tại Liên hoan phim Luân Đôn, Nagy tiết lộ cô đặt tựa đề cho bộ phim là Carol chứ không phải The Price of Salt, vì bản thân Highsmith đã đổi tên cuốn tiểu thuyết thành Carol khi nó được tái bản và cũng vì cô "thích sự kỳ lạ, ám ảnh khi gọi cuốn tiểu thuyết theo tên người khác đặt." Đạo diễn Haynes giải thích bộ phim có tên Carol vì cuốn tiểu thuyết "bị khóa vào quan điểm chủ quan của người phụ nữ trẻ hơn" và vì Carol "thực sự là đối tượng của lòng ham muốn xuyên suốt diễn biến truyện". Ông nói thêm: "Có một yếu tố, một cái gì đó xa cách ... một điều gì đó không ổn về [cô ấy], điều đó đặt Therese và những cảm giác mới này... lên đỉnh trong suốt phần lớn bộ phim". Về chủ đề phổ quát của câu chuyện, Haynes thừa nhận: "Câu hỏi xác tín thực sự không phải là liệu xã hội có chấp nhận tình cảm của [Therese] hay không, liệu người này có đáp tình yêu của cô ấy hay không?... Đó là những gì vượt qua ranh giới của tình yêu, hoặc thời điểm mà nó xảy ra, và rồi biến nó thành thứ gì đó khiến chúng ta bẽ mặt và san bằng tất cả chúng ta".