stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Object Pascal
Object Pascal của Apple > Object Pascal của Turbo Pascal > Cấp phát dựa trên heap

program ObjectPascalExample;

   type
      PHelloWorld = ^THelloWorld;
      THelloWorld = object
         procedure Put;
      end;

   procedure THelloWorld.Put;
   begin
      WriteLn('Hello, World!');
   end;

var
  HelloWorld: PHelloWorld; { this is a typed pointer to a THelloWorld }

begin
   New(HelloWorld);
   HelloWorld^.Put;
   Dispose(HelloWorld);
end.
Ví dụ khác:
program ObjectPascalExample;

   type
      PHelloWorld = ^THelloWorld;
      THelloWorld = object
         procedure Put;
      end;

   procedure THelloWorld.Put;
   begin
      WriteLn('Hello, World!');
   end;

var
  HelloWorld: PHelloWorld; { this is a typed pointer to a THelloWorld }
  HelloWorld2: ^THelloWorld; { this is a direct variable to a pointer of the THelloWorld type. 
                               This variable is type incompatible with PHelloWorld. } 
  HelloWorld3: ^THelloWorld; { the compiler sees this as being type incompatible with HelloWorld2 *and* 
                               PHelloWorld. Using the pointer syntax is the only way to declare a type that is 
                               assignment compatible. }
  HelloWorld4: PHelloWorld; { this is type compatible with HelloWorld, but incompatible with the other two variables. }
begin
   { This works in a similar way as the code above... but it demonstrates the disadvantage of not 
     using a specific type. The type definition between two variables using the raw pointer 
     based notation would be seen as "different" by the compiler. }

   New(HelloWorld4);
   HelloWorld:= HelloWorld4; { this is valid - the type assignment is valid }
   HelloWorld2 = HelloWorld; { this would be a compiler error }
   {disposes left out for brevity}

   New(HelloWorld3);
   HelloWorld:= HelloWorld3; { this would be a compiler error }
   HelloWorld2 = HelloWorld3; { this would be a compiler error }
   {disposes left out for brevity}
end.
Đây là một khác biệt quan trọng để tạo ra, và có thể được nhìn nhận là một trong những khác biệt chính dẫn đến phong cách của Delphi để "ẩn" cấp phát heap và kí hiệu con trỏ từ lập trình viên. Delphi đã loại bỏ sự cần thiết của kiểu con trỏ và cú pháp con trỏ bổ sung, nhưng vẫn giữa lại cơ chế xây dựng rõ ràng.
Object Pascal của Apple > Object Pascal của Delphi và Free Pascal

program ObjectPascalExample;

type
  THelloWorld = class
    procedure Put;
  end;

procedure THelloWorld.Put;
begin
  Writeln('Hello, World!');
end;

var
  HelloWorld: THelloWorld;               { this is an implicit pointer }

begin
  HelloWorld:= THelloWorld.Create;      { constructor returns a pointer to an object of type THelloWorld }
  HelloWorld.Put;
  HelloWorld.Free;                       { this line deallocates the THelloWorld object pointed to by HelloWorld }
end.
Lưu ý rằng xây dựng đối tượng vẫn có sẵn trong Delphi và Free Pascal.
Object Pascal của Apple > Object Pascal của Oxygene

namespace ObjectPascalExample;

   interface

   type
      ConsoleApp = class
         class method Main;
      end;

      THelloWorld = class
         method Put;
      end;

   implementation

   method THelloWorld.Put;
   begin
      Console.WriteLine('Hello, World!');
   end;

   class method ConsoleApp.Main;
   begin
      var HelloWorld:= new THelloWorld;
      HelloWorld.Put;
   end;

end.
Object Pascal của Apple > Object Pascal của DWScript (còn gọi là Smart Pascal)

type
   THelloWorld = class
      procedure Put;
      begin
         PrintLn('Hello, World!');
      end
   end;

var HelloWorld:= THelloWorld.Create;

HelloWorld.Put;
Lưu ý rằng hiện thực phương thức có thể được thực hiện ở vị trí riêng biệt như trong các phương ngữ Object Pascal khác.
Sự phát triển

Nhiều tính năng đã được giới thiệu liên tục trong Object Pascal với phần mở rộng tới Delphi và FreePascal. Trong phản ứng trước những chỉ trích, Free Pascal đã chấp nhận tổng quát hóa (generics) với cú pháp tương tự như Delphi, cung cấp chế độ tương thích với Delphi, và cả Delphi (một phần) và Free Pascal (rộng rãi hơn) đều hỗ trợ quá tải toán tử (operator overloading). Delphi cũng giới thiệu nhiều tính năng khác kể từ phiên bản 7 bao gồm tổng quát hóa. Trong khi FreePascal cố gắng để tương thích với Delphi ở chế độ tương thích Delphi, nó cũng thường giới thiệu nhiều tính năng mới cho ngôn ngữ mà không phải lúc nào cũng có sẵn trên Delphi.
Xenopipo uniformis

| Xenopipo uniformis |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Aves
Bộ (ordo): Passeriformes
Họ (familia): Pipridae
Chi (genus): Xenopipo
Loài (species): X. uniformis
Danh pháp hai phần
Xenopipo uniformis
Xenopipo uniformis là một loài chim trong họ Pipridae.
Chú thích

↑  Clements, J. F.; Schulenberg, T. S.; Iliff, M. J.; Wood, C. L.; Roberson, D.; Sullivan, B.L. (2012). “The eBird/Clements checklist of birds of the world: Version 6.7”. Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.
Calappidae

| Calappidae |
| --- | --- |
Thời điểm hóa thạch: Cretaceous - đến nay  TiềnЄ Є O S D C P T J K Pg N     
Calappa japonica
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Crustacea
Lớp (class): Malacostraca
Bộ (ordo): Decapoda
Phân thứ bộ (infraordo): Brachyura
Liên họ (superfamilia): Calappoidea
Họ (familia): Calappidae Milne-Edwards, 1837
Calappidae là một họ cua chứa 16 chi, trong đó 7 chỉ được gọi là hóa thạch:
Acanthocarpus Stimpson, 1871
Calappa Weber, 1795
† Calappella Rathbun, 1919
† Calappilia A. Milne-Edwards, 1873
Calappula Galil, 1997
Cryptosoma Brullé, 1839
Cycloes De Haan, 1837
Cyclozodion Williams & Child, 1989
Mursia A. G. Desmarest, 1823
† Mursilata C.-H. Hu & Tao, 1996
† Mursilia Rathbun, 1918
† Mursiopsis Ristori, 1889
Paracyclois Miers, 1886
Platymera H. Milne Edwards, 1837
† Stenodromia A. Milne-Edwards, 1873
† Tutus Collins in Collins, Portell & Donovan, 2009
Hóa thạch trong họ này có thể được tìm thấy trong trầm tích Châu Âu, Hoa Kỳ, Mexico, Trung Mỹ, Úc và Nhật Bản từ Cretaceous đến gần đây (độ tuổi: 66.043 đến 0.0 Ma).
Glycosmis chlorosperma

| Glycosmis chlorosperma> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Sapindales
Họ (familia): Rutaceae
Chi (genus): Glycosmis
Loài (species): G. chlorosperma
Danh pháp hai phần
Glycosmis chlorosperma (Blume) Spreng., 1827 
Glycosmis chlorosperma là một loài thực vật có hoa trong họ Cửu lý hương. Loài này được (Blume) Spreng. mô tả khoa học đầu tiên năm 1827.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Glycosmis chlorosperma”. Truy cập ngày 12 tháng 6 năm 2013.
Grammia pseudoliturata

| Grammia pseudoliturata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Chi (genus): Grammia
Loài (species): G. pseudoliturata
Danh pháp hai phần
Grammia pseudoliturata
Grammia pseudoliturata là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Thái Anh Văn

Đối với các định nghĩa khác, xem Thái Anh Văn (định hướng).
Đây là một tên người Hoa; trong đó họ là Thái.
Thái Anh Văn (tiếng Trung: 蔡英文; bính âm: Cài Yīngwén; Wade–Giles: Ts’ai Ying-wen, sinh ngày 31 tháng 8 năm 1956 ở huyện Bình Đông, Đài Loan) là cựu Tổng thống Trung Hoa Dân Quốc trong gian đoạn 2016-2024, và là nữ tổng thống đầu tiên của Trung Hoa Dân Quốc.
Tiểu sử

Bà tốt nghiệp Luật khoa tại Đại học quốc lập Đài Loan (tốt nghiệp năm 1978), Đại học Cornell (thạc sĩ, năm 1980), và Trường Kinh tế và Khoa học Chính trị Luân Đôn (tiến sĩ, năm 1984). Sau khi trở về Đài Loan, bà đã giữ nhiều chức vụ chuyên môn ở nhiều trường đại học cho đến năm 1993, trước khi được bổ nhiệm vào các cơ quan chính quyền.
Bà Thái Anh Văn đã là một trong những người soạn thảo Đặc thù lưỡng quốc luận của tổng thống Lý Đăng Huy. Bà cũng là Phó Chủ tịch Hành chính viện Trung Hoa Dân Quốc (tương đương phó thủ tướng) dưới thời tổng thống Trần Thủy Biển. Bà được cho là không có sức lôi cuốn hay tài ăn nói nhưng thuyết phục mọi người bằng sự chân thành, trí thông minh và lòng kiên trì.
Tổng tuyển cử Đài Loan 2016

| Đảng | Đảng | Ứng cử viên> Tổng thống | Ứng cử viên> Phó Tổng thống | Phiếu bầu | Tỷ lệ phần trăm | Tỷ lệ phần trăm |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  Đảng Dân chủ Tiến bộ | Thái Anh Văn | Trần Kiến Nhân | 6,894,744 | 56.12% |   |
|  |  Quốc Dân Đảng | Chu Lập Luân | Vương Như Huyền | 3,813,365 | 31.04% |   |
|  |  Đảng Thân dân | Tống Sở Du | Từ Hân Oánh | 1,576,861 | 12.84% |   |
| Tổng cộng | Tổng cộng | Tổng cộng | Tổng cộng | 12,284,970 | 100% | 100% |
Ngày 16 tháng 1 năm 2016, trong cuộc tổng tuyển cử Đài Loan 2016 bà Thái Anh Văn, ứng viên đảng Dân chủ Tiến bộ (DPP) với 56,1% số phiếu đã đánh bại ứng cử viên Chu Lập Luân của Quốc dân đảng (KMT) chỉ đạt 31%. Với chiến thắng đó bà trở thành nữ tổng thống đầu tiên của Trung Hoa Dân Quốc (Đài Loan).
Đảng DPP cũng đạt được 68 ghế so với 35 ghế của Quốc dân đảng trong tổng cộng 113 ghế tại quốc hội.
Ngày 20 tháng 5 năm 2016, bà chính thức tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Trung Hoa Dân Quốc.
Bà từ chức Chủ tịch đảng Dân Tiến ngày 26 tháng 11 năm 2022.
Quan điểm > Về Trung Quốc và Biển Đông

Trong bài phát biểu sau chiến thắng của cuộc tổng tuyển cử 2016, bà Thái Anh Văn cảnh báo Bắc Kinh: "Hệ thống dân chủ, bản sắc dân tộc và không gian quốc tế của chúng tôi phải được tôn trọng, bất kỳ hình thức đàn áp nào cũng sẽ gây tổn hại mối quan hệ giữa hai bờ eo biển". Ngoài ra, bà Văn cũng kêu gọi tôn trọng tự do hàng hải ở Biển Đông và cùng tìm kiếm một giải pháp hòa bình cho các tranh chấp trên cơ sở luật pháp quốc tế, bao gồm Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển 1982 (UNCLOS).
Quan điểm > Về vấn đề Đồng tình luyến ái

Xem thêm: Hôn nhân đồng giới ở Đài Loan
Bà Thái Anh Văn đã thể hiện sự ủng hộ cho quyền lợi người đồng tình luyến ái và tán thành hôn nhân đồng tính. Ngày 21 tháng 8 năm 2015, ngày Valentine của Trung Quốc, bà đã phát hành một video vận động, trong đó ba cặp vợ chồng diễn viên đồng tính xuất hiện. Vào ngày 31 tháng 10 năm 2015, khi cuộc diễu hành niềm tự hào đồng tính lớn nhất ở châu Á được tổ chức tại Đài Bắc, bà bày tỏ sự ủng hộ hôn nhân đồng tính, bằng cách đưa một đoạn video dài 15 giây lên trang Facebook của bà, nói "Tôi là Thái Anh Văn, và tôi ủng hộ bình đẳng hôn nhân" và "Hãy để mọi người có thể tự do yêu và theo đuổi hạnh phúc ".
Đời tư

Ông nội của bà Thái là người gốc Khách Gia, đến từ một gia đình nổi tiếng ở Phương Sơn, Bình Đông, trong khi bà của Thái Anh Văn, từ Sư Tử, Bình Đông, là người Paiwan, một trong những thổ dân Đài Loan có tập quán sống mẫu hệ.
Cha của bà Thái, Thái Khiết Sinh (蔡潔生) sở hữu một doanh nghiệp sửa chữa xe. Mẹ của Thái Anh Văn là Trương Kim Phụng (張金鳳), là người tình cuối cùng trong 4 người tình của cha bà. Bà là con út của 11 đứa con của cha mình, có 3 anh chị em ruột trong số đó; bà cũng có một người anh em cùng mẹ khác cha.
Bà chưa từng kết hôn và không có con, hiện đang sinh sống tại một căn hộ chung cư ở Đài Bắc.
Bà Thái được biết đến như một người yêu mèo, hai con mèo của bà là "Think Think" và "Ah Tsai" nổi bật trong chiến dịch tranh cử của bà. Tháng 10 năm 2016, bà nhận nuôi ba con chó hướng dẫn đường nghỉ hưu, tên là Bella, Bunny và Maru.
Hydro
Tính chất

Ở nhiệt độ và áp suất tiêu chuẩn hydro là một khí lưỡng nguyên tử có công thức phân tử H2, không màu, không mùi, dễ bắt cháy, có nhiệt độ sôi 20,27 K (-252,87 °C) và nhiệt độ nóng chảy 14,02 K (-259,14 °C). Tinh thể hydro có cấu trúc lục phương. Hydro có hóa trị 1 và có thể phản ứng với hầu hết các nguyên tố hóa học khác.
Tính chất > Sự cháy

Khí hydro (hay phân tử hydro) có tính cháy cao và sẽ cháy trong không khí trong khoảng nồng độ thể tích từ 4% đến 75%. Entropy của quá trình cháy hydro là −286 kJ/mol:
Khí hydro nổ với hỗn hợp không khí với nồng độ 4–74% và với clo nếu nồng độ nó là 5–95%. Hỗn hợp có thể được đốt cháy bằng tia lửa, nhiệt hoặc ánh sáng mặt trời. Nhiệt độ tự cháy của hydro trong không khí là 500 °C (932 °F). Hỗn hợp oxy-hydro tinh khiết cháy phát ra ánh sáng tử ngoại và hỗn hợp với nhiều oxy cháy gần như không thể quan sát bằng mắt thường như được minh họa trong Space Shuttle Main Engine so với chùm lửa dễ nhìn thấy của Space Shuttle Solid Rocket Booster. Việc phát hiện rò rỉ khí hydro cháy có thể cần một thiết bị báo cháy; rò rỉ như vậy có thể rất nguy hiểm. Ngọn lửa hydro trong các điều kiện khác là màu xanh, giống như ngọn lửa khí đốt thiên nhiên màu xanh.
Tính chất > Nguyên tử hydro

Bài chi tiết: Nguyên tử hydro
Nguyên tử hydro là nguyên tử của nguyên tố hydro. Nó bao gồm một electron có điện tích âm quay xung quanh proton mang điện tích dương là hạt nhân của nguyên tử hydro. Điện tử và proton liên kết với nhau bằng lực Coulomb
Đồng vị

Hydro có 3 đồng vị tự nhiên gồm 1
H, 2
H và 3
H. Các đồng vị khác có hạt nhân không bền (4
H đến 7
H) được tổng hợp trong phòng thí nghiệm nhưng không quan sát được trong tự nhiên.
Hydro là nguyên tố duy nhất có các tên gọi khác nhau cho các đồng vị của nó. (Trong giai đoạn đầu của nghiên cứu phóng xạ, các đồng vị phóng xạ nặng khác nhau cũng được đặt tên, nhưng các tên gọi này không được sử dụng, mặc dù một nguyên tố, radon, có tên gọi mà nguyên thủy được dùng chỉ cho một đồng vị của nó). Các ký hiệu D và T (thay vì H2 và H3) đôi khi được sử dụng để chỉ đơteri và triti, mặc dù điều này không được chính thức phê chuẩn. Ký hiệu P đã được sử dụng cho phosphor và không thể sử dụng để chỉ proti.
1H: Đồng vị phổ biến nhất của hydro chiếm hơn 99,98%, đồng vị ổn định này có hạt nhân chỉ chứa duy nhất một proton; vì thế trong miêu tả (mặc dù ít) gọi là proti.
2H: Đồng vị ổn định có tên là deuteri, với thêm một neutron trong hạt nhân. Nó chiếm khoảng 0,0184-0,0082% của toàn bộ hydro (IUPAC); tỷ lệ của nó tới proti được xác định liên quan với nước tham chiếu tiêu chuẩn của VSMOW. Deuteri không có tính phóng xạ, và không thể hiện độc tính. Nước được làm giàu chứa deuteri thay vì hydro thông thường được gọi là nước nặng. Deuteri và các hợp chất của nó được dùng để đánh dấu đồng vị trong các thí nghiệm hóa sinh và trong các dung môi dùng 1
H-quang phổ NMR. Nước nặng được dùng làm chất điều hòa neutron và chất làm lạnh trong các lò phản ứng hạt nhân. Deuteri cũng có thể là nhiên liệu tiềm năng trong các phản ứng tổng hợp hạt nhân thương mại.
3H: Đồng vị phóng xạ tự nhiên có tên là triti. Hạt nhân của nó có hai neutron và một proton. Nó phân rã theo phóng xạ beta và chu kỳ bán rã là 12,32 năm. Do có tính phóng xạ nên nó có thể được dùng trong sơn phản quang, như trong các loại đồng hồ. Tấm thủy tinh ngăn chặn một lượng nhỏ phóng xạ thoát ra ngoài. Một lượng nhỏ triti có mặt trong tự nhiên do sự phản ứng giữa các tia vũ trụ với các khí trong khí quyển; triti cũng được giải phóng trong các thử nghiệm vũ khí hạt nhân. Nó được dùng trong các phản ứng tổng hợp hạt nhân, ở dạng vết trong địa hóa đồng vị, và đặc biệt trong các thiết bị tự phát sáng. Triti cũng được dùng trong các thí nghiệm ghi nhãn hóa học và sinh học.Triti cũng có thể thay thế hydro trong nước giống như deuteri và tạo ra nước siêu nặng.
4H: Hydro-4 được tổng hợp khi bắn phá triti bằng hạt nhân đơteri chuyển động cực nhanh. Nó phân rã tạo ra bức xạ neutron và có chu kỳ bán rã 9,93696x10−23 giây.
5H: Năm 2001 các nhà khoa học phát hiện ra hydro-5 bằng cách bắn phá hydro bằng các ion nặng. Nó phân rã tạo ra bức xạ neutron và có chu kỳ bán rã 8,01930x10−23 giây.
6H: Hydro-6 phân rã tạo ra ba bức xạ neutron và có chu kỳ bán rã 3,26500x10−22 giây.
7H: Năm 2003 hydro-7 đã được tạo ra tại phòng thí nghiệm RIKEN ở Nhật Bản bằng cách cho va chạm dòng các nguyên tử heli-8 năng lượng cao với mục tiêu hydro lạnh và phát hiện ra các triton - hạt nhân của nguyên tử triti - và các neutron từ sự phá vỡ của hydro-7, giống như phương pháp sử dụng để sản xuất và phát hiện hydro-5.
Lịch sử > Phát hiện và sử dụng

Hydro (trong tiếng Pháp, hydrogène, hydr-, thân từ của hydros, tiếng Hy Lạp nghĩa là "nước", và -gène, tiếng Pháp nghĩa là "sinh", có nghĩa là "sinh ra nước" khi hợp với Oxy Năm 1671, Robert Boyle đã phát hiện và miêu tả phản ứng giữa sắt và acid loãng sinh ra khí hydro. Năm 1766, Hydro lần đầu tiên được Henry Cavendish phát hiện như một chất riêng biệt, và đặt tên khí từ phản ứng kim loại-acid là "khí có thể cháy". và phát hiện năm 1781 rằng khí này tạo ra nước khi đốt. Ông thường được tín dụng cho phát hiện của nó như là một yếu tố. Cavendish tình cờ tìm ra nó khi thực hiện các thí nghiệm với thủy ngân và các acid. Mặc dù ông đã sai lầm khi cho rằng hydro là hợp chất của thủy ngân (và không phải của acid), nhưng ông đã có thể miêu tả rất nhiều thuộc tính của hydro rất cẩn thận. Năm 1783, Antoine Lavoisier đặt tên cho nguyên tố này và chứng tỏ nước được tạo ra từ hydro và oxy. Không lâu sau, ông và Laplace lập lại thí nghiệm phát hiện của Cavendish thì nước được tạo ra khi hydro bị đốt cháy. Lavoisier tạo ra hydro từ các thí nghiệm nổi tiếng của ông về bảo tồn khối lượng bằng cách phản ứng của dòng hơi nước với sắt kim loại qua một sống sắt nung trên lửa. Quá trình oxy hóa kỵ khí của sắt của các proton của nước ở nhiệt độ cao có thể được biểu diễn theo các phản ứng sau:
Nhiều kim loại như zirconi trải qua phản ứng tương tự với nước tạo ra hydro.
Hydro được hóa lỏng lần đầu tiên bởi James Dewar năm 1898 bằng cách sử dụng bộ phận làm lạnh và phát minh của ông phích nước. Ông đã tạo ra hydro rắn vào năm sau đó. Deuteri được Harold Urey phát hiện vào tháng 12 năm 1931 bằng cách chưng cất một mẫu nước nhiều lần, với phát minh này Urey nhận giải Nobel năm 1934. Triti được Ernest Rutherford, Mark Oliphant, và Paul Harteck điều chế năm 1934. Nước nặng được nhóm của Urey phát hiện năm 1932. François Isaac de Rivaz đã tạo động cơ de Rivaz đầu tiên sử dụng năng lượng từ việc đốt cháy hỗn hợp hydro và oxy năm 1806. Edward Daniel Clarke đã phát minh ra ống xì hàn hydro năm 1819. Đèn Döbereiner và đèn sân khấu được phát minh năm 1823.
Một trong những ứng dụng đầu tiên của nó là khinh khí cầu, được Jacques Charles phát minh năm 1783.. Hydro tạo lực nâng cho dạng du hành trên không vào năm 1852, đây là phát minh tàu hàng không dùng lực nâng hydro đầu tiên của Henri Giffard. Ferdinand von Zeppelin đã thúc đẩy ý tưởng khi khí cầu cứng dùng lực nâng của hydro mà sau này được gọi là Zeppelin; khinh khí cầu đầu tiên bay năm 1900. Các chuyến bay trở nên thường xuyên hơn bắt đầu năm 1910 và khi nổ ra chiến tranh thế giới thứ nhất vào tháng 8 năm 1914, khi khí cầu đã vận chuyển 35.000 hành khách mà không có tai nạn nghiêm trọng. Tàu không khí lực nâng hydro được dùng làm các điểm qua sát và thả bom trong suốt cuộc chiến.
Lịch sử > Vai trò trong thuyết lượng tử

Do cấu trúc nguyên tử tương đối đơn giản của nó chỉ gồm một proton và một electron, nguyên tử hydro, cùng với quang phổ ánh sáng từ nó hoặc nó hấp thụ, là trung tâm của sự phát triển học thuyết về cấu trúc nguyên tử. Hơn thế nữa, sự đơn giản tương ứng của phân tử hydro và cation tương ứng H+2 cho phép hiểu biết đầy đủ hơn về các liên kết hóa học tự nhiên, sau một thời gian ngắn sau khi cơ học lượng tử của nguyên tử hydro đã được phát triển vào giữa thập niên 1920.
Một trong những hiệu ứng lượng tử đầu tiên được nhận thấy rõ ràng là quan sát của Maxwell liên quan đến hydro, nửa thế kỷ trước khi học thuyết cơ học lượng tử được phát triển toàn diện. Maxwell đã quan sát nhiệt dung riêng của H2 không thể tính được của khí hai nguyên tử dưới nhiệt độ phòng và bắt đầu ngày càng giống với khí đơn nguyên tử ở nhiệt độ đông đặc. Theo thuyết lượng tử, ứng xử này xuất phát từ khoảng cách các mức năng lượng quay (lượng tử hóa), nó làm mở rộng khoảng cách trong H2 do khối lượng thấp của nó. Các mức khoảng cách rộng này ức chế tỷ lệ bằng nhau của năng lượng nung trong chuyển động quay trong hydro ở các mức nhiệt độ thấp. Các khí hai nguyên tử bao gồm các nguyên tử nặng hơn không có các mức khoảng cách rộng này và không thể hiện cùng hiệu ứng.
Trạng thái thiên nhiên

Hydro là nguyên tố phổ biến nhất trong vũ trụ, chiếm 75% các vật chất thông thường theo khối lượng và trên 90% theo số lượng nguyên tử. Nguyên tố này được tìm thấy với một lượng khổng lồ trong các ngôi sao và các hành tinh khí khổng lồ. Các đám mây phân tử của H2 liên quan đến sự hình thành sao. Hydro đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp năng lượng ngôi sao thông qua phản ứng proton-proton và tổng hợp hạt nhân chu trình CNO.
Trong khắp vũ trụ, hydro được tìm thấy chủ yếu ở các trạng thái nguyên tử và plasma với các tính chất khác với hydro phân tử. Ở dạng plasma, electron và proton của hydro không liên kết cùng nhau, tạo thành các chất dẫn diện rất cao và phát xạ cao. Các hạt tích điện bị ảnh hưởng cao bởi từ trường và điện trường. Ví dụ, gió mặt trời tương tác với từ quyển của Trái Đất làm tăng dòng Birkeland và Aurora. Hydro được phát hiện ở trạng thái nguyên tử trung hòa điện trong các môi trường liên sao. Một lượng lớn hydro trung hòa được tìm thấy trong các hệ Lyman-alpha bị hãm được cho là thống trị mật độ baryon vũ trụ của Vũ trụ đến dịch chuyển đỏ z=4.
Tuy vậy, trên Trái Đất nó có rất ít trong khí quyển (1 ppm theo thể tích). Tuy nhiên, hydro là nguyên tố phổ biến thứ 3 trên bề mặt Trái Đất, chủ yếu là ở dạng hợp chất hóa học như nước và hydrocarbon. Hydro được tạo ra bởi một số vi khuẩn và tảo và là thành phần tự nhiên của trung tiện như ở dạng methan, là nguồn hydro có độ quan trọng ngày càng cao. Các nguồn khác bao gồm phần lớn các chất hữu cơ (hiện tại là mọi dạng của cơ thể sống), than, nhiên liệu hóa thạch và khí tự nhiên. Metan (CH4) là một nguồn quan trọng của hydro. Dưới áp suất cực cao, chẳng hạn như tại trung tâm của các hành tinh khí khổng lồ (như Sao Mộc), các phân tử hydro mất đặc tính của nó và hydro trở thành một kim loại (xem hydro kim loại). Dưới áp suất cực thấp, như trong khoảng không vũ trụ, hydro có xu hướng tồn tại dưới dạng các nguyên tử riêng biệt, đơn giản vì không có cách nào để chúng liên kết với nhau; các đám mây H2 tạo thành và được liên kết trong quá trình hình thành các ngôi sao.
Hydro đóng vai trò sống còn trong việc cung cấp năng lượng trong vũ trụ thông qua các phản ứng proton-proton và chu trình carbon - nitơ. (Đó là các phản ứng nhiệt hạch giải phóng năng lượng khổng lồ thông qua việc tổ hợp hai nguyên tử hydro thành một nguyên tử heli.)
Điều chế, sản xuất

Trong phòng thí nghiệm, hydro được điều chế bằng phản ứng của acid với kim loại (có thể sử dụng bình Kipp), như kẽm chẳng hạn. Để sản xuất công nghiệp có giá trị thương mại nó được điều chế từ khí thiên nhiên. Điện phân nước là biện pháp đơn giản nhưng không kinh tế để sản xuất hàng loạt hydro. Các nhà khoa học đang nghiên cứu để tìm ra những phương pháp điều chế mới như sản xuất hydro sinh học sử dụng quá trình quang phân ly nước ở tảo lục hay việc chuyển hóa các dẫn xuất sinh học như glucose hay sorbitol ở nhiệt độ thấp bằng các chất xúc tác mới.
Hydro có thể điều chế theo nhiều cách khác nhau: hơi nước qua than (carbon) nóng đỏ, phân hủy hydrocarbon bằng nhiệt, phản ứng của các base mạnh (kiềm) trong dung dịch với nhôm, điện phân nước hay khử từ acid loãng với một kim loại (có khả năng đẩy hydro từ acid) nào đó.
Việc sản xuất thương mại của hydro thông thường là từ khí tự nhiên được xử lý bằng hơi nước nóng. Ở nhiệt độ cao (700-1.100 °C), hơi nước tác dụng với methan để sinh ra carbon monoxit và hydro.
Điện phân dung dịch có màng ngăn:
Điện phân nước:
Lượng hydro bổ sung có thể thu được từ carbon monoxit thông qua phản ứng nước-khí sau: