Joe Biden

"Joseph Biden" và "Biden" đổi hướng tới đây. Đối với người con trai quá cố của ông là Joseph Biden III, xem Beau Biden. Đối với các định nghĩa, xem Biden (định hướng).
Joseph Robinette Biden Jr. (/ˈbaɪdən/ BY-dən; sinh ngày 20 tháng 11 năm 1942), thường được biết tới với tên Joe Biden là một chính trị gia người Mỹ, tổng thống thứ 46 của Hoa Kỳ. Là thành viên của Đảng Dân chủ, ông từng là phó tổng thống thứ 44 từ năm 2009 đến năm 2017 dưới thời Barack Obama và thượng nghị sĩ đại diện cho Delaware từ năm 1973 đến năm 2009. Ông rời nhiệm sở vào ngày 20 tháng 1 năm 2025 để nhường lại vị trí Tổng thống cho Donald Trump, Tổng thống mới đắc cử vào ngày 6 tháng 11 năm 2024.
Sinh ra và lớn lên ở Scranton, Pennsylvania, Biden cùng gia đình chuyển đến Quận New Castle, Delaware vào năm 1953 khi ông 10 tuổi. Biden theo học tại Đại học Delaware trước khi lấy bằng luật tại Đại học Syracuse vào năm 1968. Ông được bầu vào Hội đồng Quận New Castle năm 1970 và trở thành thượng nghị sĩ trẻ thứ sáu trong lịch sử Hoa Kỳ khi ông được bầu vào Thượng viện Hoa Kỳ từ Delaware vào năm 1972, ở tuổi 29. Biden là thành viên lâu năm của Ủy ban Đối ngoại Thượng viện và cuối cùng trở thành chủ tịch của ủy ban này. Ông còn là chủ tịch Ủy ban Tư pháp Thượng viện từ năm 1987 đến 1995, giải quyết các vấn đề về chính sách ma túy, phòng chống tội phạm và quyền tự do dân sự; dẫn đầu nỗ lực thông qua Đạo luật kiểm soát tội phạm bạo lực và thực thi pháp luật, Đạo luật chống bạo lực đối với phụ nữ; và từng giám sát sáu phiên điều trần phê chuẩn tại Tòa án Tối cao Hoa Kỳ, bao gồm các phiên điều trần gây tranh cãi của Robert Bork và Clarence Thomas. Ông ra tranh cử tổng thống cho đảng Dân chủ vào năm 1988 và 2008 nhưng không thành công. Biden đã được bầu lại vào Thượng viện sáu lần và là thượng nghị sĩ tại vị lâu thứ tư vào thời điểm ông trở thành phó tổng thống sau khi cùng Obama giành chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2008, đánh bại John McCain và người đồng tranh cử Sarah Palin. Obama và Biden tiếp tục tái đắc cử vào năm 2012, đánh bại Mitt Romney và người đồng tranh cử Paul Ryan.
Trong tám năm làm phó tổng thống, Biden dựa vào kinh nghiệm lâu năm ở Thượng viện của mình và thường xuyên đại diện cho chính quyền trong các cuộc đàm phán với những đảng viên Cộng hòa trong quốc hội, bao gồm Đạo luật Kiểm soát Ngân sách 2011, nó đã giải quyết cuộc khủng hoảng trần nợ và Đạo luật Trợ giúp Người nộp thuế của Mỹ 2012 đã giải quyết "bờ vực tài chính" sắp xảy ra. Ông cũng giám sát chi tiêu cơ sở hạ tầng trong năm 2009 để chống lại cuộc Đại suy thoái. Về chính sách đối ngoại, Biden là cố vấn thân cận của tổng thống và đóng vai trò hàng đầu trong việc lên kế hoạch rút quân Mỹ khỏi Iraq vào năm 2011. Năm 2017, Obama trao tặng cho Biden Huân chương Tự do Tổng thống.
Biden và người đồng tranh cử Kamala Harris đã đánh bại tổng thống đương nhiệm Donald Trump và phó tổng thống Mike Pence trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2020. Ông là tổng thống lớn tuổi nhất và là người đầu tiên có một nữ phó tổng thống. Biden đã đề xuất, vận động hành lang và ký ban hành Đạo luật Kế hoạch Giải cứu Hoa Kỳ 2021 nhằm giúp Hoa Kỳ phục hồi sau đại dịch COVID-19 và cuộc suy thoái đang diễn ra. Ông đề xuất Kế hoạch Việc làm Mỹ, nhiều khía cạnh của nó được đưa vào Đạo luật Việc làm và Cơ sở hạ tầng lưỡng đảng, đã được ký ban hành. Ông đã tiến cử Ketanji Brown Jackson vào Tòa án Tối cao. Biden cũng đề xuất mở rộng mạng lưới an sinh xã hội, bên cạnh dự luật về quyền biểu quyết, nhưng những nỗ lực đó, đã bị Quốc hội bác bỏ. Về chính sách đối ngoại, Biden đã giúp Hoa Kỳ tái gia nhập vào Thỏa thuận chung Paris về biến đổi khí hậu. Ông hoàn thành việc rút quân đội Mỹ khỏi Afghanistan, cùng lúc đó chính phủ Afghanistan sụp đổ và Taliban giành quyền kiểm soát đất nước. Ông đã phản ứng lại với cuộc tấn công của Nga vào Ukraina 2022 bằng việc áp đặt các biện pháp trừng phạt nhằm vào Nga, ủy quyền hàng tỷ đô la viện trợ nước ngoài và những gói viện trợ vũ khí cho Ukraina.
Vào tháng 4 năm 2023, Biden đã công bố chiến dịch tái tranh cử của mình. Sau các cuộc bầu cử sơ bộ của Đảng Dân chủ năm 2024, ông đã trở thành ứng cử viên được cho là của đảng trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2024. Nhưng Biden đã rút lui khỏi ứng cử vào tháng 7 năm 2024 sau một loạt các vấn đề về tuổi tác và sức khỏe. Ông đã ủng hộ Phó Tổng thống Kamala Harris thay thế ông làm ứng cử viên, đồng thời nói rằng ông sẽ vẫn là tổng thống cho đến khi kết thúc nhiệm kỳ của mình.