stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Otepää
Ảnh

Nhà thờ Otepää
Vết tích của lâu đài Otepää Bishop
Bờ cát của hồ Pühajärv tại Otepää.
Tượng đài cuộc Chiến tranh giành độc lập Estonia
Sân vận động trượt tuyết Tehvandi
Dốc nhảy trượt tuyết Tehvandi
2006–07 FIS Cross-Country World Cup, Kristina Šmigun ở trung tâm.
Nhà văn hóa Otepää
Chú thích

↑  “Rahvastik” (bằng tiếng Estonia). Otepää vald. Truy cập ngày 26 tháng 2 năm 2010. Liên kết ngoài trong |publisher= (trợ giúp)
↑  “Ain Mäesalu: Otepää püss on maailma vanim”. Bản gốc lưu trữ ngày 14 tháng 6 năm 2012. Truy cập ngày 19 tháng 7 năm 2016.
Joan Riley

Joan Riley (sinh ngày 26 tháng 5 năm 1958)  là một tác giả người Jamaica - Anh. Cuốn tiểu thuyết đầu tay năm 1985 của cô The Unbelonging khiến cô trở thành "tác giả phụ nữ gốc Phi đầu tiên viết về những trải nghiệm của người da đen ở Anh".
Tiểu sử

Joan Riley sinh ra ở Hopewell, Richmond, St. Mary, Jamaica, là con út trong số tám người con (sáu gái và hai trai), và được cha nuôi dưỡng sau khi mẹ cô qua đời khi sinh con. Cô được giáo dục sớm trên hòn đảo đó trước khi di cư vào năm 1976 đến Vương quốc Anh. Ở đó, cô học ngành công tác xã hội tại Đại học Sussex và Đại học London. Cô đã làm việc tại một cơ quan tư vấn về ma túy và viết về những trải nghiệm của phụ nữ Caribe.
Cô là tác giả của bốn cuốn tiểu thuyết; tác phẩm đầu tiên của cô, The Unbelonging, xuất bản năm 1985, được coi là tác phẩm đầu tiên của một người phụ nữ về trải nghiệm đen ở Anh. Riley đã được trao giải Tiếng nói cho công việc của mình vào năm 1992 và giải thưởng MIND năm 1993 cho A Kindness to the Children. Cô đã được đặc trưng trong các tuyển tập như Daughters of Africa  và Tên thật của cô. Cô đồng biên tập với Briar Wood Để ở lại: Câu chuyện lưu vong và tin tưởng (Virago, 1996), một bộ sưu tập tiểu thuyết và thơ của các nhà văn từ Ấn Độ, Caribe, Trung Quốc, Nam Phi, Liên Xô, Canada, Úc và Pakistan, trong đó có Sujata Bhatt, Fred D'Aguiar, Michael Donaghy, Jane Duran, Michael Hoffman, Aamer Hussein, Mimi Khalvati, Adam Lively, Sindiwe Magona, Bharati Mukherjee, Hanan al-Shaykh, Janice Shinebourne và Zinovy Zinik.
Ipswich Town F.C.

Ipswich Town Football Club (hay còn gọi là Ipswich, The Blues, Town, hay The Tractor Boys the horse) là một câu lạc bộ bóng đá Anh có trụ sở tại Ipswich, Suffolk, Anh. Đội sẽ thi đấu tại Giải bóng đá Ngoại hạng Anh mùa giải 2024–25.
Câu lạc bộ thành lập năm 1878 và đối thủ lớn nhất của họ là Norwich City F.C. cũng ở vùng Đông Anglian. Trận đấu giữa hai đội bóng này đã tạo thành một trận Derby vùng Đông Anglian, đã đá với nhau 138 trận tính từ năm 1902.
Sân nhà của họ là sân Portman Road.
Ipswich giành chức vô địch Anh 1 lần, trong mùa giải đầu tiên của họ tham dự, 1961-62, và đã hai lần giành á quân, mùa 1980-81 và 1981-82. Họ đã giành được chức vô địch FA Cup mùa 1977-78, và một cúp UEFA Europa League mùa 1980-1981. Họ đã thi đấu trong tất cả ba giải đấu cấp câu lạc bộ châu Âu, và chưa bao giờ thua trên sân nhà ở đấu trường châu Âu đối với Real Madrid, A.C. Milan, Inter Milan, S.S. Lazio và F.C. Barcelona.
Cầu thủ > Đội hình hiện tại

Ghi chú: Quốc kỳ chỉ đội tuyển quốc gia được xác định rõ trong điều lệ tư cách FIFA. Các cầu thủ có thể giữ hơn một quốc tịch ngoài FIFA.
Danh hiệu

| Honour | Năm(s) |
| --- | --- |
Giải vô địch quốc gia: 1961–62
Vô địch FA Cup: 1977–78
Vô địch UEFA Cup: 1980–81
Vô địch Texaco Cup: 1972–73
Vô địch Old Second Division: 1960–61, 1967–68, 1991–92
Vô địch Old Third Division South: 1953–54, 1956–57
Southern League champions: 1936–37
Vô địch Suffolk Premier Cup: 1967–68, 1968–69, 1969–70, 2006–7, 2009–10
Vô địch Suffolk Senior Cup: 1886–87, 1888–89, 1889–90, 1895–96, 1899–1900, 1903–04, 1904–05, 1905–06, 1906–07, 1907–08, 1911–12, 1912–13, 1913–14, 1927–28, 1928–29, 1929–30
Chú thích

↑  “Visit Us”. Ipswich Town F.C. Truy cập 21 tháng 9 năm 2022.
↑  “East Anglian Derby”. Ipswich Town F.C. Bản gốc lưu trữ ngày 3 tháng 5 năm 2008. Truy cập 16 tháng 3 năm 2007 (2007-03-16). Kiểm tra giá trị ngày tháng trong: |access-date= (trợ giúp)
↑  Alexander, David (ngày 1 tháng 11 năm 2002). “Bent relives Ipswich glory days to give Royle perfect start”. guardian.co.uk. Truy cập ngày 28 tháng 4 năm 2013.
↑  “Club honours”. Ipswich Town F.C. Bản gốc lưu trữ ngày 22 tháng 7 năm 2012. Truy cập 16 tháng 3 năm 2007 (2007-03-16). Kiểm tra giá trị ngày tháng trong: |access-date= (trợ giúp)
Pistorf

| --- | --- |
Pistorf
Huy hiệu: Vị trí

Hành chính
Quốc gia:  Áo
Bang: Steiermark
Huyện: Leibnitz

Thị trưởng: Franz Koller (ÖVP)
Dữ liệu thống kê cơ bản
Diện tích: 13,57 km² (5,2 mi²)

Độ cao: 312 m  (1024 ft)
Dân số: 1.461  (2005)
 - Mật độ: 108 /km² (279 /sq mi)



Thông tin khác
Múi giờ: CET/CEST (UTC+1/+2)
Biển số xe: LB
Mã bưu chính: 8443
Mã vùng: 03457
Website: www.pistorf.steiermark.at 
Pistorf là một đô thị thuộc huyện Leibnitz trong bang Steiermark, nước Áo. Đô thị Pistorf có diện tích 13,57 km², dân số cuối năm 2005 là 312 người.
| x t Đô thị của huyện Leibnitz |
| --- | --- | --- |
|  Allerheiligen bei Wildon • Arnfels • Ehrenhausen an der Weinstraße • Empersdorf • Gabersdorf • Gamlitz • Gleinstätten • Gralla • Großklein • Heiligenkreuz am Waasen • Heimschuh • Hengsberg • Kitzeck im Sausal • Lang • Lebring-Sankt Margarethen • Leibnitz • Leutschach an der Weinstraße • Oberhaag • Ragnitz • Sankt Andrä-Höch • Sankt Georgen an der Stiefing • Sankt Johann im Saggautal • Sankt Nikolai im Sausal • Sankt Veit in der Südsteiermark • Schwarzautal • Straß in Steiermark • Tillmitsch • Wagna • Wildon |  Allerheiligen bei Wildon • Arnfels • Ehrenhausen an der Weinstraße • Empersdorf • Gabersdorf • Gamlitz • Gleinstätten • Gralla • Großklein • Heiligenkreuz am Waasen • Heimschuh • Hengsberg • Kitzeck im Sausal • Lang • Lebring-Sankt Margarethen • Leibnitz • Leutschach an der Weinstraße • Oberhaag • Ragnitz • Sankt Andrä-Höch • Sankt Georgen an der Stiefing • Sankt Johann im Saggautal • Sankt Nikolai im Sausal • Sankt Veit in der Südsteiermark • Schwarzautal • Straß in Steiermark • Tillmitsch • Wagna • Wildon |  |
Tapinocyba kolymensis

| Tapinocyba kolymensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Linyphiidae
Chi (genus): Tapinocyba
Loài (species): T. kolymensis
Danh pháp hai phần
Tapinocyba kolymensis Eskov, 1989 
Tapinocyba kolymensis là một loài nhện trong họ Linyphiidae.
Loài này thuộc chi Tapinocyba. Tapinocyba kolymensis được Kirill Yuryevich Eskov miêu tả năm 1989.
Chú thích

↑  Platnick, Norman I. (2010): The world spider catalog, version 10.5. American Museum of Natural History.
Pleurocope floridensis

| Pleurocope floridensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Lớp (class): Malacostraca
Bộ (ordo): Isopoda
Họ (familia): Pleurocopidae
Chi (genus): Pleurocope
Loài (species): P. floridensis
Danh pháp hai phần
Pleurocope floridensis Hook.er, 1985 
Pleurocope floridensis là một loài chân đều trong họ Pleurocopidae. Loài này được Hooker miêu tả khoa học năm 1985.
Chú thích

↑  Schotte, M. (2010). Pleurocope floridensis Hooker, 1985. In: Schotte, M., Boyko, C.B, Bruce, N.L., Poore, G.C.B., Taiti, S., Wilson, G.D.F. (Eds) (2010). World Marine, Freshwater and Terrestrial Isopod Crustaceans database. Gebaseerd op informatie uit het Cơ sở dữ liệu sinh vật biển, te vinden op http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=256332
Chủ ngữ

Chủ ngữ trong một câu đơn giản như Hùng là thầy giáo, Minh đang chạy, hoặc Minh được thầy khen là người hay vật mà câu văn đó nói về, trong trường hợp này là 'Minh'. Thông thường chủ ngữ là từ hay đoạn văn điều khiển động từ trong đoạn văn, nghĩa là nó tương ứng với thì của động từ đó. Nếu không có động từ trong câu, chẳng hạn Minh – thật là ngốc quá thể!, hoặc động từ trong câu lại có chủ ngữ khác, như Minh – Tôi không chịu nổi hắn!, khi đó 'Minh' không được coi là chủ ngữ mà chỉ là chủ đề của câu.
Ngoài ra Minh là chủ ngữ là bộ phận thứ nhất, nêu người hay sự vật làm chủ sự việc trong câu. Chủ ngữ có thể dùng trả lời câu hỏi: Ai? Cái gì? Con gì? Việc gì? Sự vật gì?
Phần nhiều danh từ và đại từ giữ chức vụ chủ ngữ. Các loại từ khác, đặc biệt là tính từ và động từ (gọi chung là thuật từ) cũng có khi làm chủ ngữ. Trong trường hợp này, tính từ và động từ được hiểu như một danh từ.
VD:
– Minh phải học tập là quyền lợi và đồng thời là nghĩa vụ của Minh.
Học tập là động từ. Trường hợp này, được hiểu là “Việc học tập”.
– Tốt đẹp phô ra, xấu xa đậy lại.
Tốt đẹp, xấu xa là tính từ. Trường hợp này được hiểu là “cái tốt đẹp”, “cái xấu xa”.
+ Chủ ngữ có thể là một từ.
VD:
– Học sinh Minh học tập.
+ Cũng có thể là một cụm từ.
VD:
– Tổ quốc ta giàu đẹp.
Tổ quốc ta là chủ ngữ gồm có hai từ ghép lại: Tổ quốc và ta.
Trường hợp này gọi là bộ phận chủ ngữ.
+ Cũng có thể là cụm chủ vị.
VD:
– Chiếc bút bạn tặng tôi rất đẹp.
Chiếc bút bạn/tặng tôi là cụm C-V.
Trường hợp này gọi là bộ phận chủ ngữ.
Sách tham khảo

Ágel, V., L. Eichinger, H.-W. Eroms, P. Hellwig, H. Heringer, and H. Lobin (eds.) 2003/6. Dependency and valency: An International Handbook of Contemporary Research. Berlin: Walter de Gruyter.
Barry, A. 1998. English Grammar: Language as Human Behavior. Upper Saddle River, NJ.: Prentice Hall.
Biber, D. et al. 1999. Longman Grammar of spoken and written English. Essex, England: Pearson Education limited.
Collins Cobuild English Grammar 1995. London: HarperCollins Publishers.
Comrie, Bernard (1981, 2nd ed. 1989) Language Universals and Linguistic Typology[liên kết hỏng]. University of Chicago Press.
Conner, J. 1968. A Grammar of Standard English. Boston: Houghton Mifflin Company.
Fergusson, R. and M. Manser 1998. The Macmillan Guide to English Grammar. London: Macmillan.
Hale, K.; Keyser, J. (2002). "Prolegomena to a theory of argument structure", Linguistic Inquiry Monograph, 39, MIT Press, Cambridge, Massachusetts.
Jurafsky, D. and J. Martin 2000. Speech and Language Processing: An introduction to natural language processing, computational linguistics, and speech recognition. New Delhi, India: Pearson Education.
Mikkelsen, L. 2005. Copular clauses: Specification, predication, and equation. Linguistics Today 85. Amsterdam: John Benjamins.
Moro, A. 1997. The raising of predicates. Predicative noun phrases and the theory of clause structure, Cambridge Studies in Linguistics, Cambridge University Press, Cambridge, England.
Payne, T. 2011. Understanding English Grammar. Cambridge, UK: Cambridge University Press.
Tesnière, L. 1969. Éleménts de syntaxe structurale. 2nd edition. Paris: Klincksieck.
Ingerana mariae

| Ingerana mariae> Tình trạng bảo tồn |
| --- | --- |
 Thiếu dữ liệu  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Amphibia
Bộ (ordo): Anura
Họ (familia): Ranidae
Chi (genus): Ingerana
Loài (species): I. mariae
Danh pháp hai phần
Ingerana mariae (Inger, 1954) 
Danh pháp đồng nghĩa
 Micrixalus mariae Inger, 1954
The Mary's Frog (Ingerana mariae) là một loài ếch thuộc họ Ranidae.
Đây là loài đặc hữu của Philippines.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.
Oryza barthii

| Oryza barthii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Poales
Họ (familia): Poaceae
Chi (genus): Oryza
Loài (species): O. barthii
Danh pháp hai phần
Oryza barthii A.Chev. 
Danh pháp đồng nghĩa
  Danh sách  Oryza breviligulata A.Chev. & Roehr. nom. illeg.   Oryza glaberrima subsp. barthii (A.Chev.) De Wet   Oryza mezii Prodoehl   Oryza perennis subsp. barthii (A.Chev.) A.Chev.   Oryza stapfii Roshev.  
Oryza barthii là một loài thực vật có hoa trong họ Hòa thảo. Loài này được A.Chev. mô tả khoa học đầu tiên năm 1910.
Chú thích

↑  “The Plant List: A Working List of All Plant Species”.
↑  The Plant List (2010). “Oryza barthii”. Truy cập ngày 6 tháng 6 năm 2013.
Thamnobryum sublatifolium

| Thamnobryum sublatifolium> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Bryophyta
Lớp (class): Bryopsida
Phân lớp (subclass): Bryidae
Bộ (ordo): Hypnales
Họ (familia): Neckeraceae
Chi (genus): Thamnobryum
Loài (species): T. sublatifolium
Danh pháp hai phần
Thamnobryum sublatifolium (Dixon) W. Schultze-Motel, 1973 
Thamnobryum sublatifolium là một loài Rêu trong họ Neckeraceae. Loài này được (Dixon) W. Schultze-Motel miêu tả khoa học đầu tiên năm 1973.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Thamnobryum sublatifolium”. Truy cập ngày 10 tháng 8 năm 2013.
Jurinea squarrosa

| Jurinea squarrosa> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Asterales
Họ (familia): Asteraceae
Chi (genus): Jurinea
Loài (species): J. squarrosa
Danh pháp hai phần
Jurinea squarrosa Fisch. & C.A.Mey., 1846 
Jurinea squarrosa là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Fisch. & C.A.Mey. mô tả khoa học đầu tiên năm 1846.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Jurinea squarrosa”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.
Inga spiralis

| Inga spiralis> Tình trạng bảo tồn |
| --- | --- |
 Sắp nguy cấp  (IUCN 2.3)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Fabales
Họ (familia): Fabaceae
Chi (genus): Inga
Loài (species): I. spiralis
Danh pháp hai phần
Inga spiralis Liesner & D'Arcy 
Inga spiralis là một loài rau đậu thuộc họ Fabaceae.
Loài này chỉ có ở Panama.
Bidrahalli, Chikodi

| Bidrahalli |
| --- | --- |
—  Làng  —
 
Quốc gia:  Ấn Độ
Bang: Karnataka
Huyện: Belgaum
Tehsil: Chikodi
Múi giờ: IST (UTC+5:30)
Mã bưu chính: 560049 
Bidrahalli là một làng thuộc tehsil Chikodi, huyện Belgaum, bang Karnataka, Ấn Độ.
Thamnobryum proboscideum

| Thamnobryum proboscideum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Bryophyta
Lớp (class): Bryopsida
Phân lớp (subclass): Bryidae
Bộ (ordo): Hypnales
Họ (familia): Neckeraceae
Chi (genus): Thamnobryum
Loài (species): T. proboscideum
Danh pháp hai phần
Thamnobryum proboscideum (Broth.) H. Rob., 1974 
Thamnobryum proboscideum là một loài Rêu trong họ Neckeraceae. Loài này được (Broth.) H. Rob. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1974.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Thamnobryum proboscideum”. Truy cập ngày 10 tháng 8 năm 2013.
Cis quadricornis

| Cis quadricornis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Ciidae
Chi (genus): Cis
Loài (species): C. quadricornis
Danh pháp hai phần
Cis quadricornis Klug, 1834 
Cis quadricornis là một loài bọ cánh cứng trong họ Ciidae. Loài này được Klug miêu tả khoa học năm 1834.
Chú thích

↑  Hallan, J.  (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Jurinea sintenisii

| Jurinea sintenisii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Asterales
Họ (familia): Asteraceae
Chi (genus): Jurinea
Loài (species): J. sintenisii
Danh pháp hai phần
Jurinea sintenisii Bornm., 
Jurinea sintenisii là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Bornm. mô tả khoa học đầu tiên.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Jurinea sintenisii”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.
Otgontenger

Otgontenger vào tháng 9 năm 2009
Otgontenger (tiếng Mông Cổ: Отгонтэнгэр, lit. tạm dịch "bầu trời non trẻ") là tên của một ngọn núi có đỉnh cao nhất trong dãy núi Khangai tại Mông Cổ. Về độ cao của ngọn núi này dựa trên các phương pháp đo đạc hiện đại là 4,008 (các phương pháp trước đây cho kết quả cao nhất là 4,021 m). Nó nằm ở tỉnh Zavkhan và ngọn núi duy nhất trong dãy Khangai có đỉnh bị băng và tuyết bao phủ.
Vị trí địa lí

Núi Otgontenger nằm ở phía tây của dãy núi Khangai khoảng 50 km. Khoảng 14 km về phía tây của ngọn núi Chuch-Nuur (Blauer See).
Chiều cao

Theo các tài liệu hiện tại về ngọn núi này thì độ của nó có một sự chênh lệch khá lớn giữa 3,905 m và 4,031 m. Sau đó vào tháng 9 năm 2009, một đoàn gồm các nhà thám hiểm đã thực hiện một cuộc khảo sát và xác định được chiều cao của ngọn núi này là 4,008 m bằng GPS.
Thám hiểm

Vào năm 1955, một đoàn thám hiểm của Mông Cổ đã leo lên ngọn núi này. Từ năm 2003, các lệnh cấm đi vào khu băng tuyết bao phủ của ngọn núi này được ban ra nhưng nó lại bị phớt lờ, thậm chí bởi các chính trị gia Mông Cổ.
Tai nạn

Năm 1963, một chiếc AN-24 của hãng hàng không Mông Cổ bị rơi trong điều kiện sương mù dày đặc khi đang thực hiện một chuyến bay nội địa từ Ulaanbaatar đến Uliastai trên sườn phía đông của Otgontenger. Tất cả hành khách bao gồm khoảng 40 người thiệt mạng. Thậm chí ngày nay (2009) bạn có thể tìm thấy tàn dư của chiếc máy bay trên núi.
Gần đây, vào tháng 10 năm 2017, có một đội gồm 27 thành viên leo lên ngọn núi này và chỉ có 10 người trở về. Sau đó, họ yêu cầu cử một đội cứu hộ đến vào một ngày sau. Đội cứu hộ bao gồm 250 người cùng một số trực thăng, và mất đến khoảng 4 ngày mới tìm được đủ 17 người nhưng tất cả họ đều đã thiệt mạng. Nguyên nhân là do chấn thương do rơi xuống núi và bị bỏng lạnh. Có một tranh cãi cho rằng một vài người trong số họ lúc rơi xuống vẫn còn sống và cố đưa ra tín hiệu cầu cứu bằng đèn pin.
Oryphantes geminus

| Oryphantes geminus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Linyphiidae
Chi (genus): Oryphantes
Loài (species): O. geminus
Danh pháp hai phần
Oryphantes geminus (Tanasevitch, 1982) 
Oryphantes geminus là một loài nhện trong họ Linyphiidae.
Loài này thuộc chi Oryphantes. Oryphantes geminus được Andrei V. Tanasevitch miêu tả lần đầu vào năm 1982.
Chú thích

↑  Platnick, Norman I. (2010): The world spider catalog, version 10.5. American Museum of Natural History.
Họ Hoa môi

| Họ Hoa môi |
| --- | --- |

Tía tô đất (Melissa officinalis)

Phân loại khoa học 
Giới:: Plantae
nhánh:: Tracheophyta
nhánh:: Angiospermae
nhánh:: Eudicots
nhánh:: Asterids
Bộ:: Lamiales
Họ:: Lamiaceae Martinov

Chi điển hình
Lamium L.
Họ Hoa môi (danh pháp khoa học: Lamiaceae), còn được gọi bằng nhiều tên khác như họ Húng, họ Bạc hà v.v, là một họ thực vật có hoa. Nó từng được coi là có họ hàng gần với họ Verbenaceae nhưng một số nghiên cứu phát sinh loài gần đây đã chỉ ra rằng một loạt các chi được phân loại trong họ Verbenaceae thực chất là thuộc về họ Lamiaceae, trong khi các chi cốt lõi của họ Verbenaceae thì không có quan hệ họ hàng gần với Lamiaceae mà là có quan hệ họ hàng gần hơn với các thành viên khác của bộ Lamiales. Họ Lamiaceae mở rộng chứa từ khoảng 233 tới 263 tới 236 chi và khoảng 6.900 tới 7.173 loài.
Các loài thực vật trong họ này nói chung có hương thơm trong mọi phần của cây và bao gồm nhiều loài cây thân thảo được sử dụng rộng rãi trong ẩm thực, như húng quế, bạc hà, hương thảo, xô thơm, oải hương, tía tô, hương nhu tía. Một số loài là cây bụi hay cây gỗ, hiếm gặp hơn là các dạng dây leo. Nhiều loài được gieo trồng rộng rãi, không chỉ vì hương thơm của chúng mà còn vì dễ gieo trồng: chúng thuộc về các loài thực vật dễ nhân giống nhất bằng các cành giâm. Bên cạnh những loài lấy lá để ăn, làm gia vị còn một số loài được trồng làm cảnh, như húng chanh. Một số loài khác được trồng vì mục đích lấy hạt (chứ không phải lá) làm thực phẩm, như hạt cây chia.
Tên gọi nguyên gốc của họ này là Labiatae, do hoa của chúng thông thường có các cánh hoa hợp thành môi trên và môi dưới. Tên gọi này hiện nay vẫn là hợp lệ, nhưng phần lớn các nhà thực vật học hiện tại thích sử dụng tên gọi "Lamiaceae" hơn khi nói về họ này.
Các lá của chúng mọc chéo chữ thập, nghĩa là lá sau mọc vuông góc với lá trước, hay mọc vòng.
Thân cây nói chung có tiết diện hình vuông, nhưng điều này không phải bắt buộc ở tất cả các loài cũng như tiết diện kiểu này cũng có thể xuất hiện ở các họ thực vật khác.
Hoa của chúng đối xứng hai bên với 5 cánh hoa hợp, 5 lá đài hợp. Chúng thường là lưỡng tính và mọc vòng (cụm hoa trông giống như một vòng hoa nhưng thực tế bao gồm 2 cụm chụm lại).
Các phân họ

Vào năm 2004, họ Lamiaceae được chia thành 7 phân họ với 10 chi độc lập. Mười chi độc lập gồm: Tectona, Callicarpa, Hymenopyramis, Petraeovitex, Peronema, Garrettia, Cymaria, Acrymia, Holocheila và Ombrocharis. Các phân họ gồm Symphorematoideae, Viticoideae, Ajugoideae, Prostantheroideae, Nepetoideae, Scutellarioideae và Lamioideae. Phân họ Viticoideae được xác định là không đơn ngành. Hai phân họ Prostantheroideae và Nepetoideae được phân chia tiếp thành các tông.
Phân loại Cantino (1992):
Ajugoideae
Chloanthoideae
Lamioideae
Nepetoideae
Scutellarioideae
Teucrioideae
Viticoideae
Pogostemoideae
Phân loại Angiosperm Phylogeny Website (2010):
Ajugoideae
Lamioideae
Nepetoideae
Prostantheroideae
Scutellarioideae
Symphorematoideae
Viticoideae
Phân loại NCBI (2010):
Lamioideae
Nepetoideae
Pogostemonoideae
Prostantheroideae
Scutellarioideae
Symphorematoideae
Teucrioideae
Viticoideae
Cây phát sinh chủng loài
Hình ảnh

Prostanthera aspalathoides
Tử châu Nhật Bản
Họ Cá liệt

| Họ Cá liệt |
| --- | --- |
Thời điểm hóa thạch: Eocen tới nay

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Actinopterygii
Bộ (ordo): Perciformes
Phân bộ (subordo): Percoidei
Họ (familia): Leiognathidae
Các chi
  Danh sách  Aurigequula   Deveximentum   Equulites   Eubleekeria   Gazza   Karalla   Leiognathus   Nuchequula   Photolateralis   Photopectoralis  
Họ Cá liệt hay họ Cá ngãng (danh pháp khoa học: Leiognathidae) là một họ cá theo truyền thống xếp trong bộ Cá vược. Họ Cá liệt chứa 10 chi với khoảng 51 loài, nhưng gần đây được đề xuất tách ra và xếp cùng họ Chaetodontidae trong bộ mới lập là bộ Cá bướm (Chaetodontiformes). Fish Base (2021) xếp họ này trong bộ Cá đuôi gai (Acanthuriformes).
Đây là họ cá trong đó có chứa nhiều loài có giá trị kinh tế và là nguyên liệu để chế biến thành những món ăn.
Đặc điểm

Cơ thể đầy nhớt, ép dẹp mạnh. Vảy nhỏ. Đầu trần trụi, mang các chỏm xương trên bề mặt trên. Các màng mang hợp nhất với eo mang (phần thịt lồi ra chia tách các khe mang). Miệng nhỏ và có thể dễ dàng kéo dài ra được. Không có răng trên vòm miệng. Không có giả mang (Một mảng nhỏ các sợi giống như mang trên bề mặt trong của nắp mang, gần chỗ nối liền của tiền nắp mang). Vây lưng liên tục với 8 hay 9 gai hơi nhô cao hơn ở phần trước của vây lưng; phần sau với 14-16 tia vây mềm. Ba gai trên vây hậu môn. Các gai trên vây lưng và vây hậu môn với cơ chế khóa. Màng bọc dạng vảy ở gốc vây lưng và vây hậu môn. Đốt sống 22-23. Chiều dài cơ thể 5–28 cm. Tất cả các loài đều có các cơ quan phát sáng trên thực quản. Cũng đáng chú ý vì sự sản sinh chất nhầy. Phổ biến trong các vùng nước nông duyên hải và các lạch thủy triều, nơi chúng kiếm ăn là các loài động vật không xương sống sinh sống ở đáy. Dễ dàng đánh bắt bằng lưới vét hay lưới kéo. Là nguồn cá thực phẩm quan trọng tại vùng duyên hải.
Đặc điểm > Phân bố

Họ Cá liệt chủ yếu là cá biển nhỏ, phân bố ở vùng biển Ấn Độ Dương và phía tây Thái Bình Dương, như ở Singapore, Sumatra, Madagascar, Java, New Caledonia, Samoa, Ấn Độ, Thái Lan, Philippin, Trung Quốc và Việt Nam. Một loài (Equulites klunzingeri) sinh sống trong khu vực Hồng Hải và Địa Trung Hải.
Ở vịnh Bắc Bộ Việt Nam, tìm được 17 loài, 5 chi, trong đó 2 loài có giá trị kinh tế. Fish Base liệt kê 16-19 loài (3 loài bị nghi ngờ là phân loại sai) trong 9 chi có ở vùng biển Việt Nam.