stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Lăng Tự Đức

| Lăng Tự Đức |
| --- | --- |
Xung Khiêm Tạ, lăng Tự Đức

Tên
Tên chính xác: Tự Đức Lăng (嗣德陵)
Vị trí địa lý
Quốc gia: Việt Nam
Vị trí: Quần thể di tích cố đô Huế
Kiến trúc
Kiểu dáng kiến trúc: Lăng tẩm
Lịch sử và sự quản lý
Ngày xây dựng: 1866
Người xây dựng: Tự Đức
Lăng Tự Đức (chữ Hán: 嗣德陵) là một quần thể Di tích công trình kiến trúc, trong đó có nơi chôn cất Tự Đức, tọa lạc trong một thung lũng hẹp thuộc làng Dương Xuân Thượng, tổng Cư Chánh (cũ), nay là tổ dân phố Thượng Ba, phường Thủy Xuân, quận Thuận Hóa, thành phố Huế. Lúc mới xây dựng, Tự Đức đặt tên là Khiêm Cung (謙宮). Sau khi Tự Đức băng hà, lăng được đổi tên thành Khiêm Lăng (謙陵).
Lăng Tự Đức có kiến trúc cầu kỳ, phong cảnh sơn thủy, hữu tình và là một trong những lăng tẩm đẹp nhất của hoàng gia nhà Nguyễn.
Quá trình xây lăng

Tự Đức đã sớm nghĩ đến việc xây lăng mộ cho mình ngay khi còn sống. Vốn là một người giỏi thi phú, ông đã chọn cho mình một nơi yên nghỉ xứng đáng với ngôi vị của mình, địa điểm được chọn để xây lăng trong một thung lũng hẹp thuộc làng Dương Xuân Thượng, tổng Cư Chánh (Chú ý rằng "vạn niên cơ" là danh từ chung chỉ các lăng tẩm vua chứ không phải như nhiều sách vở cho là vua Tự Đức lấy tên Vạn Niên Cơ đặt tên cho công trình, với mong muốn được trường tồn). Tuy nhiên, do công việc sưu dịch xây lăng quá cực khổ, lại bị quan lại đốc thúc đánh đập tàn nhẫn, dân phu xây lăng đã nổi dậy, dẫn đến sự kiện loạn Chày Vôi.
Tương truyền, dân chúng ta thán:
Ngày 8-9 âm lịch năm Bính Dần (1866), tức năm Tự Đức thứ 19, do việc xây dựng Vạn niên cơ, quân sĩ và dân phu phải làm lụng khổ sở, có nhiều người oán giận. Nhân sự bất mãn đó, với lý do tôn phù Đinh Đạo (cháu ruột Tự Đức, nguyên tên là Ưng Đạo, do cha là An Phong công Hồng Bảo làm loạn nên phải đổi thành Đinh Đạo) lên ngôi vua, Đoàn Hữu Trưng cùng với các em là Đoàn Hữu Ái, Đoàn Tư Trực, cùng các đồng chí là Trương Trọng Hòa, Phạm Lương, Tôn Thất Cúc, Tôn Thất Giác, Bùi Văn Liệu, Nguyễn Văn Quí phát động khởi nghĩa. Những người tham gia khởi nghĩa phần đông là nhân công đang uất hận vì bị bắt lao dịch khắc nghiệt để xây dựng Vạn niên cơ. Họ dùng chầy vôi - dụng cụ lao động - làm vũ khí nên tục gọi là "giặc chày vôi". Tuy nhiên, cuộc đảo chính thất bại. Cả nhà Ưng Đạo đều bị hại. Đoàn Hữu Trưng và hai người em bị giết lúc mới 22 tuổi.
Tuy nhiên, do sự việc này, vua phải đặt tên Vạn niên cơ thành Khiêm Cung và viết bài biểu trần tình để tạ tội. Năm 1873, Khiêm Cung mới được hoàn thành, vua Tự Đức vẫn sống thêm 10 năm nữa rồi mới qua đời.
Kiến trúc

Bố cục khu lăng gồm 2 phần chính, bố trí trên 2 trục lăng mộ và tẩm điện dọc song song với nhau cùng lấy núi Giáng Khiêm ở phía trước làm tiền án, núi Dương Xuân làm hậu chẩm, hồ Lưu Khiêm làm yếu tố minh đường. Gần 50 công trình trong lăng ở cả hai khu vực tẩm điện và lăng mộ đều có chữ Khiêm trong tên gọi.
La thành bao quanh lăng Tự Đức xây bằng gạch, đá núi, cao 2,5m, dài hơn 1800m, mở 3 cửa: Vụ Khiêm môn (務謙門), Thượng Khiêm môn (尚謙門) và Tự Khiêm môn (自謙門).
Khu vực cảnh quan phía trước chủ yếu là hồ Lưu Khiêm (流謙湖), lấy nước từ bên tả, chạy suốt ôm vòng cả hai trục lăng và tẩm. Giữa hồ có Khiêm đảo (謙島) với những mảnh đất trồng hoa và những hang nhỏ để nuôi thú hiếm, trên đảo dựng 3 ngôi đình nhỏ là Nhã Khiêm (雅謙亭), Lạc Khiêm (樂謙亭) và Tiêu Khiêm (標謙亭). Bên bờ hồ Lưu Khiêm có Xung Khiêm tạ (冲謙榭) và Dũ Khiêm tạ (俞謙榭), nơi nhà vua đến ngắm hoa, làm thơ, đọc sách. Ba cây cầu Tuần Khiêm, Tiễn Khiêm và Do Khiêm bắt qua hồ dẫn đến đồi thông.
Kiến trúc > Khu tẩm điện

Phía trước bên ngoài có 2 tòa nhà vuông Công Khiêm, Cung Khiêm. 3 dãy tam cấp bằng đá Thanh dẫn vào Khiêm Cung môn (謙宫門), là cửa chính của khu tẩm điện, 3 gian có cổ lâu.
Bên trong Khiêm Cung môn là khu vực dành cho vua nghỉ ngơi mỗi khi đến đây. Chính giữa là điện Hòa Khiêm (和謙殿) làm theo kiểu nhà kép, là nơi vua làm việc, nay là nơi thờ cúng bài vị của vua và Hoàng hậu. Hai bên phía trước tả, hữu là Pháp Khiêm vu (法謙廡) và Lễ Khiêm vu (禮謙廡) dành cho các quan văn võ theo hầu.
Sau điện Hòa Khiêm là điện Lương Khiêm (良謙殿), xưa là chỗ nghỉ ngơi của vua, về sau được dùng để thờ vong linh bà Từ Dũ, mẹ vua Tự Đức.
Bên phải điện Lương Khiêm là Ôn Khiêm đường (溫謙堂) - nơi cất đồ ngự dụng. Đặc biệt, phía trái điện Lương Khiêm có nhà hát Minh Khiêm đường (鳴謙堂) để nhà vua xem hát, được coi là một trong những nhà hát cổ nhất của Việt Nam hiện còn.
Phía sau là Tòng Khiêm viện (從謙 院) và Dụng Khiêm viện (用謙院). Sau nữa lại có Ích Khiêm Các (益謙閣), vườn hoa.
Bên hữu trục tẩm có một khu vực rộng với nhiều dãy nhà ngăn thành các phòng nhỏ, là nơi dành cho phi tần ở mỗi khi nhà vua lên Khiêm Cung. Gần ra phía trước là Chí Khiêm Đường (至謙堂) là nơi thờ cung phi tiền triều, hai bên có Y Khiêm viện (依謙院) và Trì Khiêm viện (持謙院) là chỗ ở của các cung phi theo hầu nhà vua, ngay cả khi vua còn sống cũng như khi vua đã chết.
Kiến trúc > Khu lăng mộ

Trục lăng đặt lùi về phía sau so với trục tẩm.
Mở đầu là Bái đình với hai hàng tượng quan viên văn võ. Tiếp sau là Bi đình với tấm bia bằng đá Thanh nặng 20 tấn có khắc bài "Khiêm Cung Ký" do chính Tự Đức soạn vào năm 1871. Tuy có đến 103 bà vợ nhưng Tự Đức không có con nối dõi nên đã viết bài văn bia này thay cho bia "Thánh đức thần công" trong các lăng khác. Toàn bài văn dài 4.935 chữ, là một bản tự thuật của nhà vua về cuộc đời, vương nghiệp cũng như những rủi ro, bệnh tật của mình, kể công và nhận tội của Tự Đức trước lịch sử
Đằng sau Bi đình là hai trụ biểu sừng sững như hai ngọn đuốc tỏa sáng cùng với hồ Tiểu Khiêm (小謙池) hình trăng non đựng nước mưa để linh hồn vua rửa tội.
Tiếp đó rồi Bửu thành 2 lớp, trong dựng Bửu phong bằng đá Thanh, kiểu dáng tựa Bửu phong lăng Gia Long. Bửu phong dài 2,96m, rộng 1,58m, cao 2,47m.
Lăng lân cận > Lăng Khiêm Thọ

Bài chi tiết: Lăng Khiêm Thọ
Lăng Khiêm Thọ (謙壽陵) nằm bên tả của Khiêm Lăng, đối diện qua hồ Lưu Khiêm, là nơi chôn cất của Lệ Thiên Anh Hoàng hậu (1828-1902), chính thất của vua Tự Đức. Lăng có cấu trúc điển hình của các lăng mộ hoàng hậu nhà Nguyễn với bốn tầng sân tế, được dẫn lên bằng hệ thống bậc cấp. Trên sân tế có sẵn nền nhà và các lỗ cột để dựng nhà Hoàng ốc mối khi tế lễ. Ba tầng dưới là những khoảng sân rộng, tầng trên cùng là nơi đặt bửu phong (mộ phần), được bao bọc bởi hai lớp bửu thành, trước sau đều có bình phong che chắn. Vòng tường ngoài có trổ cổng. Tường thành ngoài 31,5m x 21,3m; tường thành trong 19m x 14,55m. Bình phong trước của lăng Khiêm Thọ được trang trí ghép sành sứ rất đẹp. Bửu phong xây bằng đá Thanh, tương tự lăng vua, dài 2,96m, rộng 1,58m, cao 2,5m.
Lăng lân cận > Lăng Kiến Phúc

Bài chi tiết: Lăng Kiến Phúc
Lăng Kiến Phúc, hay Bồi Lăng (陪陵), là lăng mộ của hoàng đế Kiến Phúc, vị hoàng đế thứ 7 của triều đại nhà Nguyễn trong lịch sử Việt Nam. Lăng tọa lạc tại làng Dương Xuân Thượng, huyện Hương Thủy, tỉnh Thừa Thiên Huế, bên tả ngạn hồ Lưu Khiêm, cùng phía với Khiêm Thọ Lăng (謙陵), trong khuôn viên của Lăng Tự Đức.
Hình ảnh

Tượng quan hầu
Nhà bia trong lăng Tự Đức trước khi trùng tu
Nhà bia trong lăng Tự Đức sau khi trùng tu
Điện Lương Khiêm
Nhà hát Minh Khiêm đường
Tranh vẽ ngược trong Điện Lương Khiêm
Tàn tích của các công trình trong lăng Tự Đức
Tự Đức, vị vua thứ tư của triều Nguyễn
Toàn cảnh lăng Tự Đức (1932)
Điện Hòa Khiêm, chính tẩm thờ vua Tự Đức.
Điện Lương Khiêm (殿良謙) trong lăng Tự Đức, nơi thờ Thái hậu Từ Dụ
Mộ vua Tự Đức.
Dũ Khiêm tạ (俞謙榭) và Khiêm Cung môn (謙宫門).
Xung Khiêm tạ (冲謙榭) trước khi trùng tu.
Bi đình lăng Tự Đức
Phaya Khammao

| Phaya Khammao Vilayພະຍາ ຄຳມ້າວ ວິໄລ |
| --- | --- |

Thủ tướng Lào
Nhiệm kỳ 20 tháng 10, 1945–23 tháng 4, 1946
Quốc trưởng: Phetsarath Ratanavongsa
Tiền nhiệm: Phetsarath Ratanavongsa
Kế nhiệm: Kindavong
Chủ tịch Hội đồng Hoàng gia Lào
Nhiệm kỳ 1955–1956
Quốc vương: Sisavang Vong
Tiền nhiệm: Kou Abhay
Kế nhiệm: Kou Abhay
 
Thông tin cá nhân
Sinh: 
Ngày sinh: 1892
Nơi sinh: Luang Prabang
 
Mất: 1965 (72–73 tuổi)
Giới tính: nam
Nghề nghiệp: chính khách
Quốc tịch: Lào
x • t • 
Phaya Khammao Vilay (1892 - 1965) là một chính trị gia người Lào. Ông sinh ra ở Luang Prabang, được đào tạo ở Pháp, và cuối năm 1917 tham gia quản lý thuộc địa của Pháp ở Lào. Ông được bổ nhiệm làm thống đốc Viêng Chăn từ năm 1941 đến năm 1945. Ông là một trong những người đóng góp lớn cho việc tài trợ cho Lào Issara trong sự nghiệp đấu tranh giành độc lập khỏi Pháp.
Ông đứng đầu chính phủ Lào Issara được thành lập vào tháng 10 năm 1945, phục vụ dưới quyền Quốc trưởng Phetsarath Ratanavongsa, và theo chính phủ lưu vong. Sau khi hiệp định chung Pháp-Lào được ký kết vào năm 1949, Khammao trở lại đất nước bảo hộ của Pháp tại Lào, và được bổ nhiệm làm Bộ trưởng Bộ Tư pháp và Y tế vào năm 1950.
Năm 1955, ông được bổ nhiệm làm Chủ tịch Hội đồng Hoàng gia.
George V của Anh

Đối với các định nghĩa khác, xem George V (định hướng).
George V (3 tháng 6 năm 1865– 20 tháng 1 năm 1936) là Quốc vương Vương quốc Anh và các quốc gia tự trị của Anh, và Hoàng đế Ấn Độ, từ 6 tháng 5 năm 1910 cho đến khi mất năm 1936.
Ông tên đầy đủ là George Frederick Ernest Albert, là con trai thứ hai của Thân vương xứ Wales Albert Edward (về sau là Quốc vương Edward VII), và là cháu nội của Nữ vương Anh đương thời, Victoria của Anh. Tại thời điểm chào đời, ông đứng thứ ba trong danh sách kế vị của Anh sau cha và anh trai, Vương tôn Albert Victor, Công tước xứ Clarence và Avondale. Từ 1877 đến 1891, George phục vụ trong Hải quân Vương thất, cho đến khi anh của ông đột ngột qua đời vào đầu năm 1892. Sau cái chết của Victoria của Anh năm 1901, cha của George trở thành Quốc vương Anh và Hoàng đế Ấn Độ, và George được tấn phong Thân vương xứ Wales. Ông kế vị cha mình năm 1910. Ông là vị Hoàng đế duy nhất của Ấn Độ có mặt trong buổi lễ đăng cơ của mình.
Thời đại của ông chứng kiến sự trỗi dậy của chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa cộng sản, chủ nghĩa phát xít, chủ nghĩa cộng hòa Ireland, và phong trào giành độc lập Ấn Độ, tất cả đã làm thay đổi đáng kể tình hình chính trị. Đạo luật Nghị viện 1911 thiết lập quyền lực tối cao của Hạ viện Anh được lập nên qua bầu cử đối với Thượng viện không qua bầu cử. Bởi hậu quả của Chiến tranh thế giới thứ nhất (1914–18) đế quốc của những người anh em họ của ông, Sa hoàng Nikolai II của Nga và Đức hoàng Wilhelm II suy yếu trong khi đế quốc Anh mở rộng phạm vi của nó lên tới cực đại. Năm 1917, George trở thành quân vương đầu tiên của Nhà Windsor, mà ông đổi tên từ tên cũ nhà Saxe-Coburg và Gotha theo kết quả của phong trào chống Đức khắp cả nước. Năm 1924 ông bổ nhiệm chính phủ đảng Lao động đầu tiên và năm 1931, Đạo luật Westminster công nhận rằng các lãnh địa của đế quốc là các quốc gia riêng biệt, độc lập trong Khối thịnh vượng chung. Ông bị quấy rầy bởi bệnh tật trong những năm cuối trị vì và sau khi chết, người kế vị ông là con trai trưởng, Edward VIII.
Cuộc sống ban đầu và giáo dục

George chào đời ngày 3 tháng 6 năm 1865, tại Marlborough House, London. Ông là con trai thứ hai của Vương tử Albert Edward, Thân vương xứ Wales (sau này là Quốc vương Edward VII) và Vương phi xứ Wales (sau này là Vương hậu Alexandra. Cha ông là con trai lớn của Victoria của Anh và Vương tế Albrecht. Mẹ ông là con gái lớn của Quốc vương Đan Mạch Christian IX. Là con trai của Thân vương xứ Wales, George được gọi là Vương tôn George xứ Wales Điện hạ từ lúc chào đời. Ông được rửa tội ở Lâu đài Windsor ngày 7 tháng 7 năm 1865 bởi Tổng Giám mục Canterbury, Charles Longley.
Là con thứ của Thân vương xứ Wales, không có nhiều cơ hội cho George có thể trở thành Quốc vương. Ông đứng thứ ba trong danh sách kế vị ngai vàng, sau cha và anh trai, Vương tôn Albert Victor. George chỉ nhỏ hơn 17 tháng tuổi so với Albert Victor, và hai Vương tôn được giáo dục cùng nhau. John Neale Dalton được bổ nhiệm làm gia sư của họ năm 1871. Cả Albert Victor lẫn George đều không có trí thông minh nổi trội. Vì cha của họ nghĩ rằng hải quân là "nơi rèn luyện khả dĩ nhất cho bất cứ cậu trai nào", vào tháng 9 1877, khi George được 12 tuổi, cả hai anh em cùng được gửi đến rèn luyện trên con tàu HMS Britannia tại Dartmouth, Devon.
Trong ba năm từ 1879, hai Vương tôn phục vụ trên tàu HMS Bacchante, và được kèm kẹp bởi Dalton. Họ đã chu du khắp các thuộc địa của đế quốc Anh tại Caribbean, Nam Phi và Australia, và đến thăm Norfolk, Virginia, cũng như Nam Mỹ, Địa Trung Hải, Ai Cập và Đông Á. Năm 1881 trong một chuyến thăm Nhật Bản, George đã lệnh cho một họa sĩ địa phương xăm một con rồng màu xanh và màu đỏ trên cánh tay ông, và đã được tiếp kiến Nhật hoàng Minh Trị. George và anh trai ông biếu tặng Chiêu Hiến Hoàng hậu hai chú Kangaroo chân to đến từ Úc. Dalton đã viết một bài tường thuật về chuyến hành trình của họ mang tên The Cruise of HMS Bacchante. Giữa Melbourne và Sydney, Dalton ghi nhận lại hiện tượng người Hà Lan bay, một con tàu ma huyền thoại. Khi họ trở về Anh, Victoria của Anh phàn nàn rằng các cháu bà không thể nói được tiếng Pháp và tiếng Đức, nên họ phải trải qua sáu tháng ở Lausanne để học thêm ngoại ngữ nhưng cũng chẳng đến đâu. Sau Lausanne, hai anh em bị chia ra; Albert Victor theo học ở Trinity College, Cambridge, trong khi George tiếp tục ở Hải quân vương thất. Ông đi vòng quanh thế giới, thăm nhiều vùng trong đế quốc Anh. Trong suốt sự nghiệp hải quân của mình ông chỉ huy Torpedo Boat 79 ở bờ biển Anh và sau đó là HMS Thrush trên trạm ở Bắc Mĩ, trước khi hoạt động cuối cùng là chỉ huy HMS Melampus trong thời gian 1891-1892. Từ đó về sau, những địa vị của ông trong hải quân chủ yếu chỉ là trên danh nghĩa.
Hôn nhân

Là một người trẻ tuổi phục vụ trong hải quân, Vương tôn George trong nhiều năm phải nằm dưới sự điều động của chú ông, Vương tử Alfred, Công tước xứ Edinburgh, người đóng quân ở Malta. Ở đó, ông ngày càng gần gũi và đem lòng yêu con gái của người chú, tức là em họ của ông, Vương tôn nữ Marie xứ Edinburgh. Bà nội, cha và chú của ông đều chấp thuận mối quan hệ này, nhưng mẹ của ông, Vương phi xứ Wales, và mẹ của Marie, Mariya Aleksandrovna của Nga, đều phản đối. Vương phi xứ Wales nghĩ rằng gia đình này quá thân Đức, còn Bà Công tước xứ Edinburgh không thích nước Anh. Bà Công tước cay đắng trước sự thật rằng bà phải chịu vai vế thấp hơn Vương phi xứ Wales vì chồng bà là con thứ của Victoria của Anh. Trong khi đấy, bà vốn là Hoàng nữ duy nhất của Sa hoàng Aleksandr II của Nga. Còn Vương phi xứ Wales có cha là một tiểu vương hầu nước Đức, sau này bỗng dưng được bước lên ngai vàng Đan Mạch. Bị mẹ đứng sau lưng chỉ dẫn, Marie từ chối khi George cầu hôn bà. Bà đã kết hôn với Ferdinand, người kế vị ngôi vua România, năm 1893.
Tháng 11 năm 1891, anh trai của George, Vương tôn Albert Victor đính hôn với con của em họ bà nội (cô họ xa), Công nữ Victoria Mary xứ Teck. Bà có tên thường gọi ở nhà là "May", biệt danh được đặt theo tháng sinh của bà. Cha của May, Franz xứ Teck, là con cháu chi xa của nhà Württemberg và ông có một cuộc hôn nhân không môn đăng hộ đối. Vợ ông, Mary Adelaide xứ Cambridge, là cháu nội của Quốc vương George III và là em họ của Victoria của Anh.
Ngày 14 tháng 1 năm 1892, sáu tuần sau lễ đính hôn chính thức, Albert Victor chết vì bệnh viêm phổi, để lại George bấy giờ đứng thứ hai trong danh sách kế vị, và khả năng rất cao sẽ nối ngôi sau phụ thân. George cũng chỉ mới hồi phục sau căn bệnh trầm trọng của chính ông, sau khi nằm liệt giường suốt sáu tuần vì sốt thương hàn, căn bệnh được cho là đã gây ra cái chết của tổ phụ ông, Vương tế Albert. Victoria của Anh vẫn coi Công nương May là sự lựa chọn phù hợp cho cháu của bà, và George cùng May trở nên thân thiết trong thời gian có tang. Một năm sau cái chết của Albert Victor, George cầu hôn May và được chấp nhận. Họ kết hôn ngày 6 tháng 7 năm 1893 tại Nhà nguyện vương thất thuộc Cung điện Thánh James, Luân Đôn. Trong suốt quãng đời về sau, họ vẫn tận tình với nhau. George, theo sự thú nhận của chính ông, không thể dễ dàng bày tỏ cảm xúc qua lời nói, nhưng họ thường gửi cho nhau những lá thư yêu thương và những dấu hiệu âu yếm.
Công tước xứ York

Cái chết của người anh chính thức chấm dứt sự nghiệp hải quân của George, vì ông là người thứ hai kế vị ngai vàng, sau cha ông. George được tấn phong Công tước xứ York, Bá tước Inverness và Nam tước Killarney bởi Victoria của Anh ngày 24 tháng 5 năm 1892, và nhận được những bài học về lập hiến từ J. R. Tanner. Sau khi George kết hôn với May, bà mang danh hiệu Công tước phu nhân xứ York Điện hạ.
Công tước và Bà Công tước xứ York sống chủ yếu tại York Cottage, một ngôi nhà tương đối nhỏ tại Sandringham, Norfolk, cuộc sống của họ giống như một gia đình trung lưu ấm cúng hơn là gia đình vương thất. George thích sự đơn giản, gần như tĩnh lặng, cuộc sống của ông tương đối phẳng lặng so với cách sống năng động của cha ông. Người viết tiểu sử chính thức, Harold Nicolson, sau đó thất vọng về thời gian George làm Công tước xứ York, viết rằng: "Ông ấy có thể hoàn toàn xứng đáng là một vị chuẩn úy hải quân trẻ và một vị Quốc vương già khôn ngoan, nhưng khi là Công tước nhà York ... ông không làm gì cả ngoại trừ giết [tức là. săn bắn] động vật và dán tem." George là một người thích thú cuồng nhiệt đối với việc sưu tầm tem, điều mà Nicolson xem thường, nhưng George đã đóng một vai trò lớn trong việc xây dựng Bộ sưu tập tem vương thất, bộ sưu tập toàn diện nhất của Vương quốc Anh và Khối Thịnh vượng chung trên thế giới, trong một vài trường hợp đã đạt giá kỉ lục đối với các mặt hàng.
George và May có năm con trai và một con gái. Randolph Churchill tuyên bố rằng George là một người cha nghiêm khắc, đến mức mà các con ông đều khiếp sợ ông, và George đã nhận xét trước mặt Edward Stanley, Bá tước Derby thứ 17: "Cha tôi sợ bà nội, tôi thì sợ cha tôi, và tôi hoàn toàn chắc chắn các con tôi khiếp sợ tôi". Trên thực tế, không có nguồn trực tiếp cho những đánh giá đó và có khả năng là cách làm cha của George không khác mấy so với hầu hết mọi người vào thời điểm đó.
Tháng 10 năm 1894, dượng của George, Sa hoàng Aleksandr III, chết và em họ (bên ngoại) ông, Sa hoàng Nicholas II, kế vị ngai vàng Nga. Theo yêu cầu của phụ thân, "trong sự kính trọng tưởng nhớ người dượng tội nghiệp Sasha", George cùng cha mẹ đến St. Petersburg tham dự tang lễ. George và song thân của ông vẫn ở Nga một tuần sau hôn lễ của Nicholas với một người em họ khác (bên nội), Alix của Hessen và Rhein, người mà Victoria của Anh từng hi vọng là sẽ kết hôn với anh trai của George.
Quốc vương và Hoàng đế

Ngày 6 tháng 5 năm 1910, Quốc vương Edward mất, và George lên ngôi. Ông viết trong quyển nhật ký, "Tôi đã mất đi người bạn tuyệt vời nhất và người cha tuyệt vời nhất ... Tôi không bao giờ to tiếng với ông ấy trong suốt cuộc đời tôi. Tôi đau lòng và choáng ngợp với sự đau buồn nhưng nhờ Chúa tôi sẽ gánh vác trách nhiệm và May thân yêu là niềm an ủi của tôi vì cô ấy luôn là như vậy. Xin Chúa cho tôi sức mạnh và hướng dẫn tôi thực hiện các nhiệm vụ nặng nề đang đặt trên vai tôi".
George không thích thói quen của vợ ông là dùng tên "Victoria Mary" khi ký vào các văn bản và tài liệu và đòi bà bỏ đi một trong hai chữ đó. Cả hai người đều nghĩ rằng bà không nên được gọi là Vương hậu Victoria (trong tiếng Anh là "Queen Victoria", rất giống với tước hiệu của Victoria của Anh), và vì thế bà được gọi là Vương hậu Mary. Cuối năm đó, một tuyên truyền viên Cấp tiến, Edward Mylius, đã xuất bản một tài liệu giả dối loan tin rằng George đã bí mật kết hôn ở Malta với một người đàn ông trẻ, và cuộc hôn nhân của ông với Vương hậu Mary là theo chế độ đa thê. Lời nói dối lần đầu được xuất bản năm 1893 nhưng George nhún vai xem đó như một trò đùa. Trong một nỗ lực để dẹp tan những tin đồn, Mylius bị bắt giữ, xét xử và bị kết án phỉ báng hình sự, và bị bỏ tù một năm.
George phản đối những đoạn có nội dung chống Công giáo trong Tuyên bố đăng quang mà ông sẽ đọc trong phiên khai mạc đầu tiên của Quốc hội. Ông cho biết rằng ông sẽ từ chối khai mạc Quốc hội trừ phi tuyên bố được sửa đổi. Vì vậy, Tuyên bố lên ngôi 1910 rút ngắn nội dung hơn và loại bỏ phần nhiều những từ ngữ gây khó chịu.
Lễ đăng quang của George và Mary diễn ra tại Tu viện Westminster ngày 22 tháng 6 năm 1911, và tổ chức Liên hoan đế quốc ở London. Tháng 7, Vua và Vương hậu đến thăm Ireland trong năm ngày; họ nhận được sự chào đón cuồng nhiệt, với hàng ngàn người đứng hai bên đường cổ vũ cho cuộc diễu hành. Cuối năm 1911, Quốc vương và Vương hậu đến Ấn Độ làm lễ lên ngôi, nơi đây họ nhận được sự triều kiến của các chức sắc Ấn Độ và các hoàng thân với cương vị Hoàng đế và Hoàng hậu Ấn Độ ngày 12 tháng 12 năm 1911. George được tôn làm Hoàng đế của Ấn Độ tại buổi lễ, và tuyên bố dời đô từ Calcutta tới Delhi. Họ đi khắp tiểu lục địa, và George có cơ hội tham gia trò chơi săn bắn lớn tại Nepal, bắn hạ được 21 con hổ, tám con tê giác và một con gấu trong hơn 10 ngày. Ông là một tay thiện xa lão luyện và cừ khôi. Ngày 18 tháng 12 năm 1913 ông đã bắn được hơn 1000 con chim trĩ trong sáu giờ tại tư gia của Nam tước Burnham, dù cho ông thậm chí đã thừa nhận vào ngày hôm đó rằng "chúng ta đã đi xa một chút".
Miêu tả trên màn ảnh

Trên màn ảnh, George được khắc họa bởi:
Henry Warwick trong bộ phim câm 1918 Why America Will Win
William Gaffney trong bộ phim câm 1919 The Great Victory, Wilson or the Kaiser? The Fall of the Hohenzollerns
Derek Erskine trong bộ phim câm 1925 The Scarlet Woman: An Ecclesiastical Melodrama
Carleton Hobbs trong bộ phim năm 1965 A King's Story
Michael Osborne năm 1975 trong series phim ATV Edward the Seventh
Marius Goring năm 1978 trong series của Thames Television, Edward & Mrs. Simpson
Keith Varnier năm 1978 trong series kịch của LWT, Lillie
Rene Aranda năm 1980 trong series phim The Fiendish Plot of Dr. Fu Manchu
Guy Deghy năm 1981, series phim Southern Television, Winston Churchill: The Wilderness Years
Andrew Gilmour năm 1985, A Thousand Skies của ÚC
David Ravenswood năm 1990 trong series The Great Air Race của Úc
John Warner năm 1991, phim truyền hình RTÉ, The Treaty
David Troughton năm 1999, phim của BBCAll the King's Men
Rupert Frazer năm 2002, TV miniseries Shackleton
Alan Bates năm 2002 bộ phim truyền hình Bertie and Elizabeth
Tom Hollander năm 2003, The Lost Prince của BBC
Clifford Rose năm 2005, bộ phim truyền hình Wallis & Edward
Andrew Pritchard năm 2005 phim tài liệu Anh The First Black Britons
Julian Wadham năm 2007, phim truyền hình My Boy Jack
Michael Gambon năm 2010, phim The King's Speech
James Fox năm 2011, phim W.E.
Guy Williams hồi Giáng sinh 2013, Downton Abbey
Tom Hollander năm 2021, bộ phim The Kings Man
Danh hiệu, huy hiệu, huân chương > Danh hiệu

3 tháng 6 năm 1865 – 24 tháng 5 năm 1892:  Vương tôn George xứ Wales Điện hạ
24 tháng 5 năm 1892 – 22 tháng 1 năm 1901: Công tước xứ York Điện hạ
22 tháng 1 năm 1901 – 9 tháng 11 năm 1901: Công tước xứ Cornwall và York Điện hạ
9 tháng 11 năm 1901 – 6 tháng 5 năm 1910 : Thân vương xứ Wales Điện hạ
ở Scotland: Công tước xứ  Rothesay Điện hạ
6 tháng 5 năm 1910 – 20 tháng 1 năm 1936:  Quốc vương Bệ hạ
ở Ấn Độ : Hoàng đế Bệ hạ
Danh hiệu đầy đủ của nhà vua là "His Majesty George V, bởi Ân điển của Chúa, của Nước Anh thống nhất Liên hiệp Anh và Ireland và của các thuộc địa Anh bên kia biển, Vua, Người Bảo vệ Đức tin, Hoàng đế Ấn Độ" cho đến khi Đạo luật Danh hiệu hoàng gia và Nghị viện 1927, nó được đổi thành "His Majesty George V, bởi Ân điển của chúa, của Liên hiệp Anh, Ireland và các thuộc địa Anh bên kia biển, Vua, Người Bảo vệ Đức tin, Hoàng đế Ấn Độ".
Danh hiệu, huy hiệu, huân chương > Vinh dự ở Anh

KG: Knight of the Garter, 4 tháng 8 năm 1884
KT: Knight of the Thistle, 5 tháng 7 năm 1893
KP: Knight of St Patrick, 20 tháng 8 năm 1897
GCSI: Knight Grand Commander of the Star của Ấn Độ, 28 tháng 9 năm 1905
GCMG: Knight Grand Cross of St Michael and St George, 9 tháng 3 năm 1901
GCIE: Knight Grand Commander of the Indian Empire, 28 tháng 9 năm 1905
GCVO: Knight Grand Cross of the Royal Victorian Order, 30 tháng 6 năm 1897
ISO: Imperial Service Order, 31 tháng 3 năm 1903
Royal Victorian Chain, 1902
PC : Privy Counsellor, 18 tháng 7 năm 1894
Privy Counsellor (Ireland), 20 tháng 8 năm 1897
Queen Victoria Golden Jubilee Medal, with 1897 bar
Sau khi kế vị ngai vàng Anh năm 1910, George trở thành quân vương sở hữu tất cả huân chương được trao tặng ở đế quốc Anh (sau đó) Khối Thịnh vượng chung, bao gồm những thứ trao tặng cho ông trước khi kế vị.