stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Thái cực
"Thái cực" trong các văn bản Trung Hoa > Thuyết giảng Thái cực đồ

Triết gia đời Tống Chu Đôn Di (1017-1073 CE) viết "Thái Cực Đồ thuyết" và đã trở thành hòn đá tảng đối với vũ trụ quan của các nhà nho phái "Tống Minh". Tác phẩm của ông tổng kết nhiều khía cạnh của đạo Phật Trung Hoa và đạo Lão, cùng nhiều luận giải các khái niệm trừu tượng trong Kinh Dịch.
Các thuật ngữ chính mà ông nói đến trong "Thái Cực Đồ thuyết" là "thái cực" và "vô cực":
"Vô cực" là chưa thành "thái cực". "Thái cực" hoạt động tạo ra dương, khi chuyển động đến giới hạn, nó trở nên tĩnh. Trong tĩnh, nó tạo ra âm, tới cực đại, nó lại hoạt động. Động và tĩnh chuyển hóa, cái này là nền của cái kia. Khi âm và dương đã phân hóa, hai trạng thái xuất hiện. Sự chuyển hóa và kết hợp của âm và dương tạo ra kim, mộc, thủy, hỏa, thổ. Với ngũ hành, các thời kỳ biến đổi của khí được sắp xếp hài hòa, qua đó bốn mùa được tiếp diễn. Ngũ hành đơn giản là âm và dương, âm và dương chẳng qua chính là thái cực, thái cực có nền tảng từ vô cực. Do vậy, trong quá trình tạo ra ngũ hành, mỗi hành đều chứa đựng bản chất riêng của nó. (tr. Adler 1999:673-4)
Chu Hi mô tả "thái cực" là khái niệm đồng nhất với âm và dương, và nhấn mạnh:
"Thái cực" không phải là vật. Vì vậy, cả đối với cả Châu và Chu, "thái cực" là nguyên lý âm dương của song cực, chính là nguyên lý cơ bản nhất, nguyên lý đầu tiên của vũ trụ. "Vô cực" đến sau.
Khái niệm cốt lõi

"Thái cực" được hiểu là trật tự cao nhất có thể nhận thức được, với nó, sự tồn tại lưu chuyển. Nó rất gần nghĩa với khái niệm Đạo giáo: "sự đảo ngược chính là sự dịch chuyển của đạo". "Thái cực" tạo ra âm dương: động tạo ra dương, khi dương lên đến cực đại, nó chuyển hóa thành tĩnh. Trên nền tĩnh tại, thái cực tạo ra âm. Khi âm cực đại, lại chuyển hóa thành động. Động và tĩnh, trong vòng tuần hoàn đó, là nguồn gốc của nhau. Sự phân hóa giữa âm và dương được xác định và hai trạng thái âm dương được bộc lộ. Từ sự chuyển hóa của dương và sự kết hợp của âm, "ngũ hành"- kim, mộc, thủy, hỏa, thổ ra đời. Khi ngũ hành phân hóa, chúng tạo ra sự hài hòa. Khi đã có sự hài hòa, 4 mùa xuất hiện. Âm và dương tạo ra vạn vật, và vạn vật lại tiếp tục tạo ra nhiều thứ khác; quá trình này không bao giờ dứt. (Wu, 1986)
Nguồn tham khảo

Adler, Joseph A. (1999). "Zhou Dunyi: The Metaphysics and Practice of Sagehood", in Sources of Chinese Tradition, William Theodore De Bary and Irene Bloom, eds. 2nd ed., 2 vols. Columbia University Press.
Bowker, John (2002). "Religions." Cambridge University Press.
Coogan, Micheal (2005). "Eastern Religions." Oxford University press.
Chen, Ellen M. (1989). The Tao Te Ching: A New Translation and Commentary. Paragon House.
Cheng, Chung-Ying. (2006). "Journal of Chinese Philosophy" Blackwell Publishing. ISSN 0301-8121.
Gedalecia, D. "Excursion Into Substance and Function: The Development of the T'i-Yung Paradigm in Chu Hsi." Philosophy East and West," 24 (October, 1974), 443-451.
Le Blanc, Charles. (1985). Huai-nan Tzu: Philosophical Synthesis in Early Han Thought: The Idea of Resonance (Kan-Ying) With a Translation and Analysis of Chapter Six. Hong Kong University Press.
Mair, Victor H. (1994). Wandering on the Way: early Taoist tales and parables of Chuang Tzu. Bantam.
Needham, Joseph and Colin A. Ronan. (1978). The Shorter Science and Civilisation in China. Cambridge University Press.
Robinet, Isabelle. (1990). "The Place and Meaning of the Notion of Taiji in Taoist Sources Prior to the Ming Dynasty," History of Religions 23.4: 373-411.
Robinet, Isabelle. (2008). "Wuji and Taiji 無極 • 太極Ultimateless and Great Ultimate", in The Encyclopedia of Taoism, ed. Fabrizio Pregadio, Routledge, pp. 1057–9.
Wilhelm, Richard and Cary F. Baynes. (1967). The I Ching or Book of Changes. Bollingen Series XIX, Princeton University Press.
Wu, Laurence C. (1986). "Fundamentals of Chinese Philosophy" University Press of America. ISBN (perfect): 0-8191-5571-5 ISBN (cloth): 0-8191-5570-5
Zhang Dainian and Edmund Ryden. (2002). Key Concepts in Chinese Philosophy. Yale University Press.
Hình "thái cực" của Chu Đôn Di
Nói chuyện

"Trò chuyện" đổi hướng tới đây. Đối với album, xem Trò chuyện (album).
giọng nói được hiển thị bằng MRI thời gian thực
Nói chuyện là cách con người giao tiếp bằng giọng nói và ngôn ngữ. Mỗi ngôn ngữ sử dụng sự kết hợp âm vị của nguyên âm và phụ âm để tạo ra âm thanh cho từng từ. Trong khi nói, người nói thực hiện nhiều hành động ngôn ngữ, như thông báo, tuyên bố, hỏi, thuyết phục, chỉ dẫn, và sử dụng cách phát âm, ngữ điệu, âm lượng, nhịp độ, cùng các khía cạnh không biểu đạt khác như cử chỉ và giọng điệu để truyền đạt ý nghĩa. Thông qua giọng điệu, người nói cũng không ý muốn thể hiện nhiều khía cạnh về tình trạng xã hội của họ, như giới tính, tuổi, nơi xuất thân, tình trạng tâm lý, tình trạng sức khỏe, trình độ học vấn, và nhiều khía cạnh khác.
Chú thích

↑  Riede, T.; Bronson, E.; Hatzikirou, H.; Zuberbühler, K. (tháng 2 năm 2006). “Multiple discontinuities in nonhuman vocal tracts – A reply”. Journal of Human Evolution. 50 (2): 222–225. doi:10.1016/j.jhevol.2005.10.005.
↑  Fitch, W.Tecumseh (tháng 7 năm 2000). “The evolution of speech: a comparative review”. Trends in Cognitive Sciences. 4 (7): 258–267. CiteSeerX 10.1.1.22.3754. doi:10.1016/S1364-6613(00)01494-7. PMID 10859570. S2CID 14706592.
| --- | --- |
Tiêu đề chuẩn :  BNF: cb11948542x (data)  GND: 4116580-9  LCCN: sh85126460  NKC: ph117285
Giải bóng đá Hạng Ba Quốc gia 2005

| Chi tiết giải đấu |
| --- | --- |
Thời gian: 30 tháng 9 - 16 tháng 10 năm 2005
Số đội: 16
Vị trí chung cuộc
Vô địch: Sara Thành Vinh (Bảng A)   Thành Nghĩa-Dung Quất-Quảng Ngãi (Bảng B)   Cà Mau (Bảng C)
Á quân: Quân khu 2
2006 → 
Giải bóng đá hạng Ba toàn quốc 2005 là mùa giải đầu tiên của giải bóng đá hạng cao thứ 4 trong hệ thống vô địch giải bóng đá Việt Nam (sau V-League, Hạng nhất và Hạng nhì) do Liên đoàn bóng đá Việt Nam tổ chức hàng năm. Giải bóng đá hạng Ba toàn Quốc năm 2005 chính thức khởi tranh giải đấu bắt đầu từ 29/9/2005 đến 16/10/2005, với sự tham dự của 16 đội bóng gồm Sara Thành Vinh, Quân khu II, Vĩnh Phúc, Thừa Thiên Huế, Yên Bái, Thanh Thái, Thành Nghĩa-Dung Quất-Quảng Ngãi, Gia Lai, Kom Tum, Phú Yên, Dafuco Hải Phòng, Cà Mau, Quân khu 9, KS Khải Hoàn, Trẻ GĐT.LA và Trẻ Bình Thuận.
Thể lệ

Đối tượng tham dự và chia bảng:
Gồm 16 đội tham dự, Bqn tổ chức giải chia thành 3 bảng theo khu vực địa lý như sau:
Bảng A: Bảng trưởng Nghệ An, gồm 6 đội: Sara Nghệ An, Quân khu 2, Vĩnh Phúc, Quảng Bình, Yên Bái, Thanh Thái.
Bảng B: Bảng trưởng Quảng Ngãi, gồm 5 đội: Quảng Ngãi, Kon Tum, Phú Yên, Bình Định, Đà Nẵng.
Bảng C: Bảng trưởng Cà Mau gồm 5 đội: Cà Mau, Quân khu 9, TT. Thành Long, Đồng Nai, Bình Thuận.
Phương thức thi đấu:
Các đội bóng thi đấu theo thể thức vòng tròn 1 lượt, tính điểm xếp hạng ở mỗi bảng.
4 đội bóng sẽ được thi đấu ở giải bóng đá Hạng nhì năm 2006:
3 đội xếp thứ nhất ở mỗi bảng
1 đội xếp thứ nhì có số điểm và các chỉ số phụ cao nhất ở ba bảng. (trường hợp số lượng các đội bóng ở ba bảng không bằng nhau thì Ban tổ chức giải sẽ có thông báo về phương thức để lựa chọn 2 đội còn lại được thăng hạng mùa bóng 2006).
Cách tính điểm, xếp hạng:
Đội thắng: 3 điểm
Đội hoà: 1 điểm
Đội thua: 0 điểm
Tính tổng số điểm của các đội đạt được để xếp thứ hạng trong từng bảng.
Nếu có từ hai đội trở lên bằng điểm nhau, trước hết tính kết quả của các trận đấu giữa các đội đó với nhau theo thứ tự:
Tổng số điểm
Hiệu số của số bàn thắng trừ bàn thua
Tổng số bàn thắng
Đội nào có chỉ số cao hơn sẽ xếp trên, nếu vẫn bằng nhau sẽ tổ chức bốc thăm.
Quy định trận đấu:
Mỗi trận đấu gồm 2 hiệp, mỗi hiệp 45 phút, giữa 2 hiệp nghỉ 15 phút.
Mỗi đội bóng được quyền đăng ký tối đa 7 cầu thủ dự bị và được phép thay thế tối đa 3 cầu thủ trong mỗi trận đấu.
Giải thưởng:
Đội xếp thứ nhất của mỗi bảng: Cờ, giải thưởng và 10.000.000 đ/đội.
Lịch thi đấu và kết quả

|  | v |  |
| --- | --- | --- |

|  | v |  |
| --- | --- | --- |

|  | v |  |
| --- | --- | --- |

|  | v |  |
| --- | --- | --- |

|  | v |  |
| --- | --- | --- |

|  | v |  |
| --- | --- | --- |

|  | v |  |
| --- | --- | --- |

|  | v |  |
| --- | --- | --- |

|  | v |  |
| --- | --- | --- |

|  | v |  |
| --- | --- | --- |

|  | v |  |
| --- | --- | --- |

|  | v |  |
| --- | --- | --- |

|  | v |  |
| --- | --- | --- |

|  | v |  |
| --- | --- | --- |

|  | v |  |
| --- | --- | --- |

|  | v |  |
| --- | --- | --- |

|  | v |  |
| --- | --- | --- |

|  | v |  |
| --- | --- | --- |
Bảng xếp hạng

| STT | Câu lạc bộ | Tr | T | H | B | Bt | Bb | Hs | Điểm |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | Sara Thành Vinh  | 5 | 4 | 1 | 0 | 15 | 2 | +13 | 13 |
| 2 | Quân khu 2 | 5 | 4 | 1 | 0 | 12 | 6 | +6 | 13 |
| 3 | Huế B | 5 | 2 | 1 | 2 | 10 | 12 | -2 | 7 |
| 4 | Thanh Thái | 5 | 1 | 2 | 1 | 5 | 11 | -6 | 5 |
| 5 | Yên Bái | 5 | 0 | 2 | 3 | 3 | 12 | -9 | 2 |
| 6 | Vĩnh Phúc | 5 | 0 | 1 | 4 | 2 | 15 | -13 | 1 |
| STT | Câu lạc bộ | Tr | T | H | B | Bt | Bb | Hs | Điểm |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | Thành Nghĩa - Dung Quất - Quảng Ngãi | 4 | 4 | 0 | 0 | 15 | 3 | +13 | 12 |
| 2 | Kon Tum | 4 | 3 | 0 | 1 | 12 | 6 | +6 | 6 |
| 3 | Phú Yên | 4 | 1 | 2 | 1 | 10 | 8 | +2 | 5 |
| 4 | Dafuco Hải Phòng B | 4 | 1 | 2 | 1 | 5 | 11 | -6 | 4 |
| 5 | Hoàng Anh Gia Lai B | 4 | 0 | 1 | 3 | 3 | 15 | -12 | 1 |
| STT | Câu lạc bộ | Tr | T | H | B | Bt | Bb | Hs | Điểm |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | Cà Mau | 4 | 3 | 1 | 1 | 15 | 3 | +13 | 10 |
| 2 | Quân khu 9 | 4 | 2 | 1 | 1 | 12 | 4 | +8 | 7 |
| 3 | Gạch Đồng Tâm Long An B | 4 | 1 | 2 | 1 | 10 | 8 | +2 | 5 |
| 4 | Khách sạn Khải Hoàn | 4 | 1 | 2 | 1 | 5 | 11 | -6 | 4 |
| 5 | Bình Thuận B | 4 | 0 | 1 | 3 | 3 | 15 | -12 | 1 |
Tổng kết mùa giải

Sara Thành Vinh (Đội đứng đầu bảng A).
Thành Nghĩa- Dung Quất-Quảng Ngãi (Đội đứng đầu bảng B).
Cà Mau (Đội đứng đầu bảng C).
Quân khu 2 (Đội xếp thứ nhì vòng bảng có thành tích tốt nhất).
Osmi

Osmi (từ tiếng Hy Lạp cổ đại ὀσμή (osmḗ) 'mùi') là một nguyên tố hóa học có ký hiệu Os và số nguyên tử 76. Nó là một kim loại chuyển tiếp cứng, giòn, màu trắng xanh trong nhóm bạch kim, được tìm thấy như một nguyên tố vi lượng trong hợp kim, chủ yếu trong quặng bạch kim. Osmi là nguyên tố xuất hiện trong tự nhiên có mật độ lớn nhất. Khi được đo bằng thực nghiệm bằng phương pháp tinh thể học tia X, nó có mật độ 22,59 g/cm3. Các nhà sản xuất sử dụng hợp kim của nó với bạch kim, iridi và các kim loại thuộc nhóm bạch kim khác để làm đầu bút máy , các điểm tiếp xúc điện và trong các ứng dụng khác đòi hỏi độ bền và độ cứng cực cao.
Osmi là một trong những nguyên tố hiếm nhất trong vỏ Trái Đất, chỉ chiếm 50 phần nghìn tỷ (ppt). Nó được ước tính là khoảng 0,6 phần tỷ trong vũ trụ và do đó là kim loại quý hiếm nhất.
Tính chất > Tính chất vật lý

Osmi có màu bạc xám xanh và là nguyên tố ổn định đậm đặc nhất; nó đặc gấp đôi chì và đặc hơn iridi một chút. Tính toán mật độ từ dữ liệu nhiễu xạ tia X có thể tạo ra dữ liệu đáng tin cậy nhất cho các nguyên tố này, cho giá trị là 22,587 ± 0,009 g/cm3 đối với osmi, đậm đặc hơn một chút so với 22,562 ± 0,009 g/cm3 của iridi; cả hai kim loại đều đậm đặc gần 23 lần so với nước và đậm đặc gấp 1 1⁄6 lần so với vàng.
Hệ số phản xạ của các tinh thể osmi đơn lẻ rất phức tạp và phụ thuộc nhiều vào hướng, với ánh sáng ở bước sóng đỏ và cận hồng ngoại bị hấp thụ mạnh hơn khi phân cực song song với trục tinh thể c so với khi phân cực vuông góc với trục c; sự phân cực song song c cũng được phản ánh nhiều hơn một chút trong dải tử ngoại giữa. Hệ số phản xạ đạt mức tối thiểu rõ rệt ở khoảng 1,5 eV (cận hồng ngoại) đối với phân cực song song c và ở mức 2,0 eV (màu cam) đối với phân cực vuông góc c và các cực đại cho cả hai trong phổ nhìn thấy ở khoảng 3,0 eV (xanh lam–tím).
Osmi là một kim loại cứng nhưng giòn, vẫn bóng ngay cả ở nhiệt độ cao. Nó có độ nén rất thấp. Tương ứng, mô đun khối của nó cực kỳ cao, được báo cáo giữa 395 và 462 GPa, sánh ngang với kim cương (443 GPa ). Độ cứng của osmi cao vừa phải ở 4 GPa. Do độ cứng, giòn, áp suất hơi thấp (thấp nhất trong số các kim loại nhóm bạch kim) và điểm nóng chảy rất cao (cao thứ tư trong tất cả các nguyên tố, sau carbon, vonfram và rheni), osmi rắn rất khó gia công, tạo hình hoặc gia công.
Tính chất > Hóa học

Bài chi tiết: Hợp chất osmi
| Trạng thái oxy hóa của osmi |
| --- | --- |
−4: [OsIn6−xSnx]
−2: Na 2[Os(CO) 4]
−1: Na 2[Os 4(CO) 13]
0: Os3(CO)12
+1: OsI
+2: OsI 2
+3: OsBr 3
+4: OsO2, OsCl4
+5: OsF 5
+6: OsF6
+7: OsOF 5
+8: OsO4, Os(NCH 3) 4
Osmi tạo thành các hợp chất có trạng thái oxy hóa nằm trong khoảng từ −4 đến +8. Các trạng thái oxy hóa phổ biến nhất là +2, +3, +4 và +8. Trạng thái oxy hóa +8 đáng chú ý là mức cao nhất đạt được bởi bất kỳ nguyên tố hóa học nào ngoài +9 của iridi và chỉ gặp trong xenon, rutheni, hassi, iridi, và plutoni. Các trạng thái oxy hóa −1 và −2 được biểu diễn bằng hai hợp chất phản ứng Na
2[Os
4(CO)
13] và Na
2[Os(CO)
4] được sử dụng trong quá trình tổng hợp các hợp chất cụm osmi.
Hợp chất phổ biến nhất thể hiện trạng thái oxy hóa +8 là osmi tetroxide . Hợp chất độc hại này được hình thành khi osmi dạng bột tiếp xúc với không khí. Nó là một chất rắn kết tinh màu vàng nhạt, rất dễ bay hơi, hòa tan trong nước, có mùi mạnh. Bột osmi có mùi đặc trưng của osmi tetroxide. Osmi tetroxide tạo thành các osmate màu đỏ OsO
4(OH)2−
2 khi phản ứng với bazơ. Với amonia, nó tạo thành nitrido-osmate OsO
3N−
. Osmi(VIII) oxide sôi ở 130 °C và là chất oxy hóa mạnh. Ngược lại, osmi(IV) oxide (OsO2) có màu đen, không bay hơi, ít phản ứng và ít độc hại hơn nhiều.
Chỉ có hai hợp chất osmi có ứng dụng chính: osmi tetroxide để nhuộm mô trong kính hiển vi điện tử và để oxy hóa alken trong tổng hợp hữu cơ, và các osmate không bay hơi cho các phản ứng oxy hóa hữu cơ.
Osmi pentafluoride (OsF
5) đã được biết, nhưng osmi trifluoride (OsF
3) chưa được tổng hợp. Các trạng thái oxy hóa thấp hơn được ổn định bởi các halogen lớn hơn, do đó trichloride, tribromide, triiodide và thậm chí diiodide đã được biết đến. Trạng thái oxy hóa +1 chỉ được biết đến với osmi monoiodide (OsI), trong khi một số phức hợp carbonyl của osmi, chẳng hạn như triosmi dodecacarbonyl (Os
3(CO)
12), đại diện cho trạng thái oxy hóa 0.
Nói chung, các trạng thái oxy hóa thấp hơn của osmi được ổn định bởi các phối tử là chất cho σ tốt (chẳng hạn như amin) và chất nhận π (hợp chất dị vòng chứa nitơ). Các trạng thái oxy hóa cao hơn được ổn định bởi các chất cho σ- và π mạnh, chẳng hạn như O2−
 và N3−
.
Mặc dù có nhiều loại hợp chất ở nhiều trạng thái oxy hóa, osmi ở dạng khối ở nhiệt độ và áp suất thông thường ổn định trong không khí, chống lại sự "tấn công" của tất cả các acid, bao gồm cả nước vương thủy, nhưng bị "tấn công" bởi kiềm nóng chảy, acid nitric nóng, và nước vương thủy nóng.[cần số trang]
Tính chất > Đồng vị

Bài chi tiết: Đồng vị của osmi
Osmi có bảy đồng vị xuất hiện tự nhiên, năm trong số đó ổn định: 187
Os, 188
Os, 189
Os, 190
Os, và 192
Os (phổ biến nhất). 186
Os trải qua quá trình phân rã alpha với chu kỳ bán rã dài (2,0±11)×1015 năm, xấp xỉ 140.000 lần tuổi của vũ trụ, mà đối với các mục đích thực tế, nó có thể được coi là ổn định. 184
Os cũng được biết là trải qua quá trình phân rã alpha với chu kỳ bán rã là (1,12±23)×1013 năm. Sự phân rã alpha được dự đoán cho tất cả các đồng vị xuất hiện tự nhiên khác, nhưng điều này chưa bao giờ được quan sát thấy, có lẽ là do chu kỳ bán rã rất dài. Người ta dự đoán rằng 184
Os và 192
Os có thể trải qua quá trình phân rã beta kép, nhưng hiện tượng phóng xạ này vẫn chưa được quan sát thấy.
187
Os là sản phẩm phân rã của 187
Re (chu kỳ bán rã 4,56×1010 năm) và được sử dụng rộng rãi trong việc xác định niên đại trên mặt đất cũng như đá thiên thạch (xem Rhenium–osmium dating). Nó cũng đã được sử dụng để đo cường độ phong hóa lục địa theo thời gian địa chất và để ấn định độ tuổi tối thiểu để ổn định rễ lớp phủ của các nền cổ lục địa. Sự phân rã này là lý do tại sao các khoáng chất giàu rheni lại giàu 187
Os. một cách bất thường. Tuy nhiên, ứng dụng đáng chú ý nhất của đồng vị osmi trong địa chất là kết hợp với sự phong phú của iridi, để mô tả lớp thạch anh bị sốc dọc theo ranh giới Creta–Paleogen đánh dấu sự tuyệt chủng của loài khủng long không phải chim 65 triệu năm trước.
Lịch sử

Osmi được phát hiện vào năm 1803 bởi Smithson Tennant và William Hyde Wollaston ở London, Anh. Việc phát hiện ra osmi gắn liền với việc phát hiện ra bạch kim và các kim loại khác thuộc nhóm bạch kim . Bạch kim đến châu Âu dưới dạng platina ("bạc nhỏ"), lần đầu tiên được bắt gặp vào cuối thế kỷ 17 tại các mỏ bạc xung quanh Sở Chocó , ở Colombia. Việc phát hiện ra rằng kim loại này không phải là một hợp kim, mà là một nguyên tố mới khác biệt, được công bố vào năm 1748. Các nhà hóa học nghiên cứu bạch kim đã hòa tan nó trong nước vương thủy (một hỗn hợp của acid clohydric và acid nitric ) để tạo muối hòa tan. Họ luôn quan sát thấy một lượng nhỏ cặn tối màu, không hòa tan. Joseph Louis Proust nghĩ rằng cặn là than chì. Victor Collet-Descotils, Antoine François, comte de Fourcroy, và Louis Nicolas Vauquelin cũng đã quan sát thấy iridi trong cặn bạch kim đen vào năm 1803, nhưng không thu được đủ vật liệu cho các thí nghiệm tiếp theo. Sau đó, hai nhà hóa học người Pháp Fourcroy và Vauquelin đã xác định được một kim loại trong cặn bạch kim mà họ gọi là ptène.
Năm 1803, Smithson Tennant đã phân tích cặn không hòa tan và kết luận rằng nó phải chứa một kim loại mới. Vauquelin đã xử lý bột xen kẽ với kiềm và acid và thu được một oxide mới dễ bay hơi, mà ông tin rằng đó là của kim loại mới này—mà ông đặt tên là ptene, từ tiếng Hy Lạp πτηνος (ptènos) có nghĩa là có cánh. Tuy nhiên, Tennant, người có lợi thế về lượng cặn lớn hơn nhiều, tiếp tục nghiên cứu của mình và xác định được hai nguyên tố chưa được khám phá trước đó trong cặn đen, iridi và osmi. Ông thu được dung dịch màu vàng (có thể là của cis–[Os(OH)2O4]2−) bằng phản ứng với natri hydroxide ở nhiệt độ đỏ. Sau khi acid hóa, ông đã có thể chưng cất OsO4 đã tạo thành. Ông đặt tên nó là osmi theo tiếng Hy Lạp osmḗ có nghĩa là "mùi", vì mùi khói và tro của osmi tetroxide dễ bay hơi. Khám phá về các nguyên tố mới được ghi lại trong một bức thư gửi cho Hội Hoàng gia Luân Đôn vào ngày 21 tháng 6 năm 1804.
Urani và osmi là chất xúc tác ban đầu của trong phương pháp Haber, phản ứng cố định đạm của nitơ và hydro để tạo ra amonia, tạo ra đủ năng suất để làm cho quy trình thành công về mặt kinh tế. Vào thời điểm đó, một nhóm tại BASF do Carl Bosch lãnh đạo đã mua hầu hết nguồn cung osmi trên thế giới để sử dụng làm chất xúc tác. Ngay sau đó, vào năm 1908, các chất xúc tác rẻ hơn dựa trên sắt và oxide sắt đã được giới thiệu bởi cùng một nhóm cho các nhà máy thí điểm đầu tiên, loại bỏ nhu cầu về osmi hiếm và đắt tiền.
Ngày nay osmi thu được chủ yếu từ quá trình xử lý quặng bạch kim và nickel.
Sự phổ biến

Osmi là nguyên tố ổn định ít phong phú nhất trong lớp vỏ Trái Đất, với tỷ lệ khối lượng trung bình là 50 phần nghìn tỷ trong lớp vỏ lục địa.
Osmi được tìm thấy trong tự nhiên dưới dạng nguyên tố không kết hợp hoặc trong hợp kim tự nhiên; đặc biệt là các hợp kim iridi–osmi, osmiridi (giàu iridi) và iridosmi (giàu osmi). Trong các mỏ niken và đồng , các kim loại nhóm bạch kim xuất hiện dưới dạng sulfide ( ví dụ: (Pt,Pd)S ), teluride (ví dụ: PtBiTe ), antimonide (ví dụ: PdSb ) và arsenide (ví dụ: PtAs
2); trong tất cả các hợp chất này, bạch kim được trao đổi bởi một lượng nhỏ iridi và osmi. Như với tất cả các kim loại nhóm bạch kim, osmi có thể được tìm thấy tự nhiên trong các hợp kim với nickel hoặc đồng.
Trong lớp vỏ Trái Đất, osmi, giống như iridi, được tìm thấy ở nồng độ cao nhất trong ba loại cấu trúc địa chất: trầm tích đá lửa (sự xâm nhập của lớp vỏ từ bên dưới), hố va chạm và trầm tích được làm lại từ một trong những cấu trúc cũ. Trữ lượng sơ cấp lớn nhất được biết đến là ở Khu phức hợp đá lửa Bushveld ở Nam Phi, mặc dù các mỏ đồng–niken lớn gần Norilsk ở Nga và Lưu vực Sudbury ở Canada cũng là những nguồn osmi đáng kể. Dự trữ nhỏ hơn có thể được tìm thấy ở Hoa Kỳ. Các trầm tích phù sa được sử dụng bởi người tiền Colombo, những người ở Chocó Department, Colombia, vẫn là nguồn cung cấp các kim loại nhóm bạch kim. Lớp trầm tích phù sa lớn thứ hai được tìm thấy ở dãy núi Ural, Nga, hiện vẫn đang được khai thác.
Sản xuất

Osmi thu được trên thị trường dưới dạng sản phẩm phụ từ quá trình khai thác và chế biến nickel và đồng. Trong quá trình tinh chế đồng và niken bằng điện, các kim loại quý như bạc, vàng và các kim loại nhóm bạch kim, cùng với các nguyên tố phi kim loại như seleni và teluri, lắng xuống đáy tế bào dưới dạng bùn cực dương , tạo thành nguyên liệu ban đầu cho khai thác của họ. Để tách các kim loại, trước tiên chúng phải được đưa vào dung dịch. Một số phương pháp có thể đạt được điều này, tùy thuộc vào quá trình tách và thành phần của hỗn hợp. Hai phương pháp đại diện là phản ứng tổng hợp với natri peroxide tiếp theo là hòa tan trong nước vương thủy, và hòa tan trong hỗn hợp chlor với acid clohydric. Osmi, rutheni, rhodi, và iridi có thể được tách ra khỏi bạch kim, vàng, và các kim loại cơ bản nhờ tính không hòa tan của chúng trong nước vương thủy, để lại cặn rắn. Rhodi có thể được tách ra khỏi cặn bằng cách xử lý với natri bisulfat nóng chảy. Phần cặn không hòa tan, chứa rutheni, osmi và iridi, được xử lý bằng natri oxide, trong đó Ir không tan, tạo ra muối rutheni và osmi tan trong nước. Sau khi oxy hóa thành các oxide dễ bay hơi, RuO
4 được tách ra khỏi OsO
4bằng cách kết tủa (NH4)3RuCl6 với amoni clorua.
Sau khi được hòa tan, osmi được tách ra khỏi các kim loại nhóm bạch kim khác bằng cách chưng cất hoặc chiết xuất bằng dung môi hữu cơ của osmi tetroxide dễ bay hơi. Phương pháp đầu tiên tương tự như thủ tục được sử dụng bởi Tennant và Wollaston. Cả hai phương pháp đều phù hợp cho sản xuất quy mô công nghiệp. Trong cả hai trường hợp, sản phẩm được khử bằng hydro, thu được kim loại ở dạng bột hoặc bọt biển có thể được xử lý bằng kỹ thuật luyện kim bột.
Cả nhà sản xuất và Cục Khảo sát Địa chất Hoa Kỳ đều không công bố bất kỳ số lượng sản xuất nào đối với osmi. Năm 1971, ước tính sản lượng osmi của Hoa Kỳ như một sản phẩm phụ của tinh chế đồng là 2000  troy ounce (62 kg). Từ năm 2010 đến 2019, lượng osmi nhập khẩu hàng năm của Hoa Kỳ dao động từ dưới 0,5 kg đến 856 kg, trung bình 157 kg/năm.
Một phương pháp để sản xuất osmi là từ rheni. 187
Re, xảy ra 62,6% trong tự nhiên, có thể hấp thụ neutron để trở thành 188
Re. Đồng vị này có chu kỳ bán rã ngắn, khoảng 17 giờ; phân rã thành 188
Os, chiếm 13,24% trong tự nhiên.
Độc tính

Số lượng lớn osmi kim loại là vô hại và không phản ứng mạnh. Thay vào đó, mối quan tâm an toàn quan trọng nhất là khả năng hình thành osmi tetroxide (OsO4), vừa dễ bay hơi vừa rất độc. Phản ứng này thuận lợi về mặt nhiệt động ở nhiệt độ phòng, nhưng tốc độ phụ thuộc vào diện tích bề mặt của kim loại. Do đó, vật liệu khối ít nguy hiểm hơn so với bột, phản ứng đủ nhanh để các mẫu đôi khi có thể có mùi giống như OsO4 nếu chúng được xử lý trong không khí.
Giá

Giữa năm 1990 và 2010, giá danh nghĩa của kim loại osmi gần như không đổi, trong khi lạm phát làm giảm giá trị thực từ ~950 USD/ounce xuống còn ~600 USD/ounce. Bởi vì osmi có ít ứng dụng thương mại nên nó không được giao dịch nhiều và giá cả hiếm khi được báo cáo.
Bạch kim tự nhiên chứa dấu vết của các kim loại nhóm bạch kim khác.
Tinh thể osmi, phát triển bằng cách vận chuyển hơi hóa học.
Carex contracta

| Carex contracta> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Poales
Họ (familia): Cyperaceae
Chi (genus): Carex
Loài (species): C. contracta
Danh pháp hai phần
Carex contracta F.Muell., 1874 
Carex contracta là một loài thực vật có hoa trong họ Cói. Loài này được F.Muell. mô tả khoa học đầu tiên năm 1874.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Carex contracta”. Truy cập ngày 11 tháng 6 năm 2013.