Ronald Reagan

"Reagan" đổi hướng tới đây. Đối với các định nghĩa khác, xem Reagan (định hướng).
| Ronald Reagan |
| --- | --- |
Chân dung chính thức, năm 1981

 Tổng thống thứ 40 của Hoa Kỳ
Nhiệm kỳ 20 tháng 1 năm 1981 – 20 tháng 1 năm 1989  8 năm, 0 ngày
Phó Tổng thống: George H. W. Bush
Tiền nhiệm: Jimmy Carter
Kế nhiệm: George H. W. Bush
Thống đốc thứ 33 của California
Nhiệm kỳ 2 tháng 1 năm 1967 – 6 tháng 1 năm 1975
Phó Thống đốc: Robert Finch Edwin Reinecke John L. Harmer
Tiền nhiệm: Pat Brown
Kế nhiệm: Jerry Brown
Chủ tịch thứ 9 và thứ 13 của Nghiệp đoàn Diễn viên Màn ảnh
Nhiệm kỳ 16 tháng 11 năm 1959 – 12 tháng 6 năm 1960
Tiền nhiệm: Howard Keel
Kế nhiệm: George Chandler
Nhiệm kỳ 17 tháng 11 năm 1947 – 9 tháng 11 năm 1952
Tiền nhiệm: Robert Montgomery
Kế nhiệm: Walter Pidgeon
 
Thông tin cá nhân
Sinh: Ronald Wilson Reagan (1911-02-06)6 tháng 2 năm 1911 Tampico, Illinois, Hoa Kỳ
Mất: 5 tháng 6 năm 2004(2004-06-05) (93 tuổi) Los Angeles, California, Hoa Kỳ
Nơi an nghỉ: Bảo tàng và Thư viện Tổng thống Ronald Reagan
Đảng chính trị: Đảng Cộng hòa (từ 1962)
Đảng khác: Đảng Dân chủ (đến 1962)
Phối ngẫu: Jane Wyman (cưới 1940⁠–⁠ld.1949) Nancy Davis (cưới 1952)
Quan hệ: Neil Reagan (anh trai)
Con cái:  Maureen  Christine  Michael  Patti  Ron 
Cha mẹ:  Jack Reagan  Nelle Wilson 
Alma mater: Đại học Eureka (BA)
Nghề nghiệp: Chính trị gia Công đoàn viên Diễn viên Tác giả Phát thanh viên
Tặng thưởng:  Huân chương Tự do Tổng thống (1993)  Huân chương vàng Quốc hội (2000)  Danh sách danh hiệu và giải thưởng 
Chữ ký: 
Phục vụ trong quân đội
Phục vụ:   Lục quân Hoa Kỳ Lực lượng Trừ bị Lục quân Hoa Kỳ  Lực lượng Phòng không Lục quân Hoa Kỳ (AAF) 
Năm tại ngũ: 1937–1942 (dự bị) 1942–1945 (chính quy)
Cấp bậc:  Đại úy
Đơn vị: Trung đoàn 322 Kỵ binh Trung đoàn 323 Kỵ binh Đơn vị 18 Phòng không Lục quân
Tham chiến:  Chiến tranh thế giới thứ hai Mặt trận châu Mỹ 
Ronald Wilson Reagan (/ˈreɪɡən/ RAY-gən; 6 tháng 2 năm 1911 – 5 tháng 6 năm 2004) là một chính trị gia người Mỹ, tổng thống thứ 40 của Hoa Kỳ từ năm 1981 đến năm 1989. Là thành viên của Đảng Cộng hòa, trước đây ông từng là thống đốc thứ 33 của California từ năm 1967 đến năm 1975 sau sự nghiệp làm diễn viên Hollywood và lãnh đạo công đoàn.
Sinh ra trong một gia đình có thu nhập thấp ở Tampico, Illinois, Reagan tốt nghiệp Đại học Eureka năm 1932 và làm bình luận viên thể thao trên đài phát thanh ở Iowa. Sau khi chuyển đến California vào năm 1937, ông làm diễn viên và đóng vai chính trong một số tác phẩm điện ảnh lớn. Với tư cách chủ tịch Nghiệp đoàn Diễn viên Màn ảnh, Reagan đã loại bỏ những ảnh hưởng được cho là của cộng sản. Trong những năm 1950, ông chuyển sang lĩnh vực truyền hình và là một diễn giả truyền động lực tại các nhà máy của General Electric. Năm 1964, bài phát biểu "Thời điểm để lựa chọn" của ông đã thu hút sự chú ý của cả nước với tư cách là một phát ngôn viên bảo thủ mới. Xây dựng một mạng lưới những người ủng hộ, Reagan được bầu làm thống đốc California vào năm 1966. Với tư cách là thống đốc, ông tăng thuế, biến thâm hụt ngân sách nhà nước thành thặng dư, thách thức những người biểu tình tại UC Berkeley, và ra lệnh điều động lực lượng Vệ binh Quốc gia trong thời gian diễn ra phong trào phản đối.
Năm 1980, Reagan đại diện cho Đảng Cộng hòa tham gia tranh cử tổng thống và đánh bại tổng thống đương nhiệm, Jimmy Carter. Ở tuổi 69, 349 ngày vào thời điểm ông nhậm chức nhiệm kỳ đầu tiên, Reagan là người lớn tuổi nhất đảm nhận chức vụ tổng thống Hoa Kỳ cho đến năm 2017, khi Donald Trump nhậm chức ở tuổi 70, 220 ngày. Reagan đối đầu với cựu phó tổng thống Walter Mondale khi ông tái tranh cử vào năm 1984 và đã đánh bại Mondale, giành được nhiều phiếu đại cử tri nhất so với bất kỳ tổng thống Hoa Kỳ nào khác, 525, tương đương 97,6% trong số 538 phiếu bầu Đại cử tri đoàn. Đây là cuộc bầu cử tổng thống có kết quả một chiều thứ hai trong lịch sử Hoa Kỳ hiện đại sau chiến thắng năm 1936 của Franklin D. Roosevelt trước Alfred M. Landon, khi đó Roosevelt giành được 98,5%, hay 523, trong tổng số 531 phiếu đại cử tri.
Ngay sau khi nhậm chức tổng thống, Reagan bắt đầu thực hiện các sáng kiến kinh tế và chính trị sâu rộng. Các chính sách kinh tế học trọng cung của ông, được gọi là "Học thuyết Reagan", ủng hộ việc giảm thuế suất để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, bãi bỏ quy định kinh tế và giảm chi tiêu của chính phủ. Trong nhiệm kỳ đầu tiên của mình, ông sống sót sau một vụ ám sát, thúc đẩy Chiến tranh chống ma túy và đấu tranh với các liên đoàn lao động khu vực công. Trong hai nhiệm kỳ của mình, nền kinh tế đã giảm lạm phát từ 12,5% xuống 4,4% và tăng trưởng GDP thực tế bình quân hàng năm là 3,4%. Reagan ban hành lệnh cắt giảm chi tiêu tùy ý trong nước, giảm thuế và tăng chi tiêu quân sự, góp phần làm tăng nợ liên bang nói chung. Các vấn đề đối ngoại chi phối nhiệm kỳ thứ hai của ông bao gồm vụ ném bom ở Libya, Chiến tranh Iran-Iraq, vụ bê bối Iran-Contra và Chiến tranh Lạnh đang diễn ra. Vào tháng 6 năm 1987, bốn năm sau khi ông công khai mô tả Liên Xô là một "đế quốc xấu xa", Reagan đã thách thức Tổng Bí thư Liên Xô Mikhail Gorbachev "hãy phá đổ bức tường này!" trong một bài phát biểu tại Cổng Brandenburg. Ông đã chuyển chính sách Chiến tranh Lạnh từ hòa dịu sang leo thang bằng việc tiếp tục cuộc chạy đua vũ trang với Liên Xô trong khi vẫn tham gia vào các cuộc đàm phán với Gorbachev. Cuộc đàm phán lên tới đỉnh điểm là Hiệp ước INF, trong đó thu hẹp kho vũ khí hạt nhân của cả hai nước.
Khi Reagan rời nhiệm sở vào năm 1989, ông có tỷ lệ tán thành là 68%, tương đương với Franklin D. Roosevelt và sau này là Bill Clinton, là xếp hạng cao nhất của những tổng thống rời nhiệm trong kỷ nguyên hiện đại. Ông là tổng thống đầu tiên kể từ Dwight D. Eisenhower phục vụ đủ hai nhiệm kỳ. Vào tháng 11 năm 1994, Reagan tiết lộ rằng ông đã bị chẩn đoán mắc bệnh Alzheimer đầu năm này. Sau đó, những lần xuất hiện không chính thức trước công chúng của ông trở nên ít dần hơn khi bệnh tiến triển nặng. Ông qua đời tại nhà riêng vào ngày 5 tháng 6 năm 2004. Nhiệm kỳ của ông đã tạo nên sự tái tổ chức đối với các chính sách bảo thủ ở Hoa Kỳ và ông là một biểu tượng trong số những người bảo thủ. Các đánh giá về nhiệm kỳ tổng thống của Reagan từ nhiều sử gia và công chúng đã xếp ông vào hàng ngũ các tổng thống Mỹ vĩ đại nhất.