stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Mohammad Khatami

| Mohammad Khatami |
| --- | --- |


President of Iran 5th
Nhiệm kỳ ngày 3 tháng 8 năm 1997 – ngày 3 tháng 8 năm 2005
Supreme Leader: Ali Khamenei
First Vice President: Hassan Habibi Mohammad Reza Aref
Tiền nhiệm: Akbar Hashemi Rafsanjani
Kế nhiệm: Mahmoud Ahmadinejad
Minister of Culture and Islamic Guidance
Nhiệm kỳ ngày 12 tháng 9 năm 1982 – ngày 24 tháng 5 năm 1992
Tổng thống: Ali Khamenei Akbar Hashemi Rafsanjani
Thủ tướng: Mir-Hossein Mousavi
Tiền nhiệm: Mir-Hossein Mousavi (acting)
Kế nhiệm: Ali Larijani
Member of the Parliament of Iran
Nhiệm kỳ ngày 28 tháng 5 năm 1980 – ngày 24 tháng 8 năm 1982
Tiền nhiệm: Manouchehr Yazdi
Kế nhiệm: Mohammad Hosseininejad
Khu vực bầu cử: Yazd, Ardakan district
Số phiếu: 40,112 (82.1%)
 
Thông tin cá nhân
Sinh: Seyyed Mohammad Khatami 14 tháng 10, 1943 (80 tuổi) Ardakan, Yazd Province, Iran
Quốc tịch: Iranian
Đảng chính trị: Association of Combatant Clerics
Phối ngẫu: Zohreh Sadeghi (m. 1974)
Quan hệ: Mohammad-Reza Khatami (brother) Ali Khatami (brother) Zahra Eshraghi (sister-in-law) Mohammad Reza Tabesh (nephew)
Con cái: 3
Cha mẹ: Ruhollah Khatami (father) Sakineh Ziaee (mother)
Alma mater: University of Isfahan University of Tehran
Chữ ký: 
Website: Official website
Phục vụ trong quân đội
Thuộc: Iran
Phục vụ: Iranian Imperial Army
Năm tại ngũ: 1969–1971
Cấp bậc: Second lieutenant; Financial specialist
Đơn vị: Tehran region 3 sustainment
Seyed Mohammad Khātamī (tiếng Ba Tư: سید محمد خاتمی, phát âm: [sejjed-mohæmmæd-e xɒːtæmiː]) (sinh 14 tháng 10 năm 1943 tại Ardakan, tỉnh Yazd) là một học giả và chính trị gia người Iran. Ông giữ chức tổng thống thứ 5 của Iran từ 2 tháng 8 năm 1997 tới 3 tháng 8 năm 2005. Ông cũng từng giữ chức Bộ trưởng bộ Văn hóa của Iran trong cả hai thập niên 1980 và 1990.
Khatami giành được sự quan tâm của cộng đồng quốc tế trong cuộc bầu cử nhiệm kỳ tổng thống đầu tiên khi ông giành được 70% số phiếu bầu . Khatami đã đặt những bước đệm cho sự tự do hóa và cải cách tại Iran. Trong hai nhiệm kỳ làm tổng thống, ông có xu hướng ủng hộ cho sự tự do ngôn luận và một xã hội dân sự, xây dựng những quan hệ ngoại giao theo hướng tích cực với các quốc gia khác, bao gồm những quốc gia thuộc Liên minh châu Âu và châu Á, một chính sách kinh tế ủng hộ thị trường tự do và đầu tư nước ngoài.
Khatami được biết đến với đề nghị về Sự đối thoại giữa các nền văn minh. Liên hiệp quốc đã tuyên bố năm 2001 là Năm đối thoại giữa các nền văn minh của Liên hiệp quốc theo gợi ý của Khatami.
Ngày 8 tháng 2 năm 2009, Khatami thông báo ông sẽ tranh cử trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2009 của Iran nhưng sau đó đã rút lui khỏi cuộc đua sau lời đề nghị của người bạn và cố vấn lâu năm, cựu thủ tướng của Iran, Mir-Hossein Mousavi.
Chú thích

↑  “Parliament members” (bằng tiếng Ba Tư). Iranian Majlis. Bản gốc lưu trữ ngày 29 tháng 12 năm 2017. Truy cập ngày 28 tháng 10 năm 2014.
1 2 3 4  کارت پایان خدمت خاتمی
↑  BBC News, 6 June, 2001 Profile: Mohammad Khatami
↑
↑
↑  “Former Iranian president exits election race”. The Irish Times. Truy cập ngày 16 tháng 3 năm 2009.
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |

| Tiền nhiệm: Akbar Hashemi Rafsanjani | Tổng thống Iran 1997-2005 | Kế nhiệm: Mahmoud Ahmadinejad |
| x t  Tổng thống Iran |
| --- | --- | --- |
|  Abolhassan Banisadr (1980–1981)  Mohammad Ali Rajai (1981)  Ali Khamenei (1981–1989)  Akbar Hashemi Rafsanjani (1989–1997)  Mohammad Khatami (1997–2005)  Mahmud Ahmadinezhad (2005–2013)  Hassan Rouhani (2013–2021)  Ebrahim Raisi (2021-nay)  |  Abolhassan Banisadr (1980–1981)  Mohammad Ali Rajai (1981)  Ali Khamenei (1981–1989)  Akbar Hashemi Rafsanjani (1989–1997)  Mohammad Khatami (1997–2005)  Mahmud Ahmadinezhad (2005–2013)  Hassan Rouhani (2013–2021)  Ebrahim Raisi (2021-nay)  |  |
| --- | --- |
: Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về Mohammad Khatami.
Glaucina lucida

| Glaucina lucida> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Glaucina
Loài (species): G. lucida
Danh pháp hai phần
Glaucina lucida Rindge 1959 
Glaucina lucida là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Neolophonotus stevensoni

| Neolophonotus stevensoni> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Diptera
Phân bộ (subordo): Brachycera
Phân thứ bộ (infraordo): Asilomorpha
Liên họ (superfamilia): Asiloidea
Họ (familia): Asilidae
Chi (genus): Neolophonotus
Loài (species): N. stevensoni
Danh pháp hai phần
Neolophonotus stevensoni Londt, 1985 
Neolophonotus stevensoni là một loài ruồi trong họ Asilidae. Neolophonotus stevensoni được Londt miêu tả năm 1985. Loài này phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.
Chú thích

↑  “Species of Asilidae”. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2012.
Mussa angulosa

| Mussa angulosa> Tình trạng bảo tồn |
| --- | --- |
 Ít quan tâm  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Cnidaria
Lớp (class): Anthozoa
Bộ (ordo): Scleractinia
Họ (familia): Mussidae
Chi (genus): Mussa
Loài (species): M. angulosa
Danh pháp hai phần
Mussa angulosa (Pallas, 1766) 
Mussa angulosa là một loài san hô trong họ Mussidae. Loài này được Pallas mô tả khoa học năm 1766.
Chú thích

↑  Aronson, R.; Bruckner, A.; Moore, J.; Precht, B.; Weil, E. (2008). “Mussa angulosa”. IUCN 2012. IUCN Red List of Threatened Species. Version 2012.2. Truy cập ngày 19 tháng 10 năm 2012.Quản lý CS1: nhiều tên: danh sách tác giả (liên kết)
↑  van der Land, Jacob (2012). “Mussa angulosa Pallas”. Cơ sở dữ liệu sinh vật biển.
Điền Trì

| Hồ Điền |
| --- | --- |

Địa lý
Khu vực: Vân Nam
Tọa độ: 24°48′2″B 102°40′17″Đ﻿ / ﻿24,80056°B 102,67139°Đ﻿ / 24.80056; 102.67139
Kiểu hồ: Nước ngọt
Quốc gia lưu vực: Trung Quốc
Diện tích bề mặt: 298 km²
Độ sâu trung bình: 4,4 m
Cao độ bề mặt: 1.886,5 m
Khu dân cư: Côn Minh
Điền Trì (滇池, bính âm: Dīan Chí) hay Côn Minh hồ (昆明湖, pinyin: Kūn Míng Hú) là tên gọi của một hồ nội địa lớn nằm ở phía tây nam thành phố Côn Minh, tỉnh Vân Nam, Trung Quốc.
Đây là một hồ nước ngọt rộng 298 km², nằm trên độ cao 1.886,5 m so với mực nước biển. Hồ dài 39 km từ bắc đến nam, độ sâu trung bình 4,4 m. Phía đông là dãy Kim Mã sơn, phía tây là Bích Kê sơn, phía bắc là Xà sơn, phía nam là Bạch Hạc sơn.
Hồ này có biệt danh là Viên minh châu tỏa sáng trên cao nguyên và là khuôn mẫu của hồ Côn Minh trong Di Hòa Viên ở Bắc Kinh.
Ô nhiễm là vấn đề chính của hồ này. Tại thành phố Côn Minh, thủ phủ tỉnh Vân Nam, người ta không nói về khô hạn, do thành phố này nằm cận kề với một trong những hồ nước ngọt lớn nhất của châu Á. Tuy nhiên, cho tới khi nhà máy xử lý nước thải đầu tiên được xây dựng năm 1990 thì tới 90% nước thải của Côn Minh được xả vào hồ này mà không qua xử lý. Nước hồ hiện nay là không thể uống được mặc dù đã có nhiều tiền (ước khoảng vài tỷ đô la Mỹ) được chi tiêu nhằm làm sạch nước hồ. Một số chuyên gia cho rằng tới trên 55% lượng cá của hồ đã bị chết do bệnh tật gây ra bởi ô nhiễm. Nước hồ hiện nay bị đánh giá ở cấp V (cấp tệ nhất), điều này làm cho nước hồ là không thích hợp cho sử dụng trong nông nghiệp hay công nghiệp.
Kassina mertensi

| Kassina mertensi> Tình trạng bảo tồn |
| --- | --- |
 Thiếu dữ liệu  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Amphibia
Bộ (ordo): Anura
Họ (familia): Hyperoliidae
Chi (genus): Kassina
Loài (species): K. mertensi
Danh pháp hai phần
Kassina mertensi Laurent, 1952 
Kassina mertensi là một loài ếch thuộc họ Hyperoliidae.
Đây là loài đặc hữu của Cộng hòa Dân chủ Congo.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, đầm nước, hồ nước ngọt có nước theo mùa, đầm nước ngọt, đầm nước ngọt có nước theo mùa, và rừng trước đây suy thoái nghiêm trọng.
Maghadena

| Maghadena> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Noctuidae
Chi (genus): Maghadena
Maghadena là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.
Glaucina magnifica

| Glaucina magnifica |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Glaucina
Loài (species): G. magnifica
Danh pháp hai phần
Glaucina magnifica Grossbeck 1912 
Glaucina magnifica là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Mordella fascifera

| Mordella fascifera> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Mordellidae
Tông (tribus): Mordellini
Chi (genus): Mordella
Loài (species): M. fascifera
Danh pháp hai phần
Mordella fascifera LeConte, 1878 
Mordella fascifera là một loài bọ cánh cứng trong họ Mordellidae. Loài này được LeConte miêu tả khoa học năm 1878.
Chú thích

↑  Mordellidae in Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Eriogonum cernuum

| Eriogonum cernuum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Caryophyllales
Họ (familia): Polygonaceae
Chi (genus): Eriogonum
Loài (species): E. cernuum
Danh pháp hai phần
Eriogonum cernuum Nutt., 1848 
Eriogonum cernuum là một loài thực vật có hoa trong họ Rau răm. Loài này được Nutt. mô tả khoa học đầu tiên năm 1848.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Eriogonum cernuum”. Truy cập ngày 19 tháng 9 năm 2013.
Maksutuşağı, Pazarcık

| Maksutuşağı |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
MaksutuşağıVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Kahramanmaraş
Huyện: Pazarcık
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 367 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Maksutuşağı là một xã thuộc huyện Pazarcık, tỉnh Kahramanmaraş, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2010 là 367 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Kahramanmaraş”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Bản gốc lưu trữ ngày 3 tháng 8 năm 2012. Truy cập ngày 17 tháng 9 năm 2012.
Nesher

Nesher (tiếng Hebrew: נשר, tiếng Ả Rập: نيشر) là một thành phố Israel. Thành phố thuộc quận Haifa. Thành phố có diện tích 12,79 km2, dân số năm 2009 là 23.600 người.
Glaucina microgonia

| Glaucina microgonia> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Glaucina
Loài (species): G. microgonia
Danh pháp hai phần
Glaucina microgonia Rindge 1959 
Glaucina microgonia là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Kandakanahalli, Chik Ballapur

| Kandakanahalli |
| --- | --- |
—  Làng  —
 
Quốc gia:  Ấn Độ
Bang: Karnataka
Huyện: Kolar
Thành phố/thị trấn: Chik Ballapur
Múi giờ: IST (UTC+5:30)
Kandakanahalli là một làng thuộc tehsil Chik Ballapur, huyện Kolar, bang Karnataka, Ấn Độ.
Myrcia racemosa

| Myrcia racemosa> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Myrtales
Họ (familia): Myrtaceae
Chi (genus): Myrcia
Loài (species): M. racemosa
Danh pháp hai phần
Myrcia racemosa (O.Berg) Kiaersk., 1893 
Myrcia racemosa là một loài thực vật có hoa trong Họ Đào kim nương. Loài này được (O.Berg) Kiaersk. mô tả khoa học đầu tiên năm 1893.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Myrcia racemosa”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Maghadena boby

| Maghadena boby> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Noctuidae
Chi (genus): Maghadena
Loài (species): M. boby
Danh pháp hai phần
Maghadena boby Viette, 1960 
Maghadena boby là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Kassina fusca

| Kassina fusca> Tình trạng bảo tồn |
| --- | --- |
 Ít quan tâm  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Amphibia
Bộ (ordo): Anura
Họ (familia): Hyperoliidae
Chi (genus): Kassina
Loài (species): K. fusca
Danh pháp hai phần
Kassina fusca Schiøtz, 1967 
Kassina fusca là một loài ếch thuộc họ Hyperoliidae.
Loài này có ở Burkina Faso, Bờ Biển Ngà, Ghana, Mali, Niger, Nigeria, Senegal, có thể cả Bénin, có thể cả Gambia, có thể cả Guinea, có thể cả Guinea-Bissau, và có thể cả Togo.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là xavan khô, xavan ẩm, vùng cây bụi khô khu vực nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, hồ nước ngọt có nước theo mùa, đầm nước ngọt có nước theo mùa, và vùng đồng cỏ.
Myrcia recurvata

| Myrcia recurvata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Myrtales
Họ (familia): Myrtaceae
Chi (genus): Myrcia
Loài (species): M. recurvata
Danh pháp hai phần
Myrcia recurvata O.Berg, 1857 
Myrcia recurvata là một loài thực vật có hoa trong Họ Đào kim nương. Loài này được O.Berg mô tả khoa học đầu tiên năm 1857.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Myrcia recurvata”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Mordellistena flavicornis

| Mordellistena flavicornis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Mordellidae
Tông (tribus): Mordellistenini
Chi (genus): Mordellistena
Loài (species): M. flavicornis
Danh pháp hai phần
Mordellistena flavicornis Champion, 1891 
Mordellistena flavicornis là một loài bọ cánh cứng trong họ Mordellidae. Loài này được Champion mô tả khoa học năm 1891.
Chú thích

↑  Mordellidae in Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Đak Pơ (thị trấn)

Đak Pơ là thị trấn huyện lỵ của huyện Đak Pơ, tỉnh Gia Lai, Việt Nam.
Địa lý

Thị trấn Đak Pơ nằm ở trung tâm huyện Đak Pơ, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp các xã Tân An và Cư An
Phía tây giáp xã An Thành
Phía nam giáp xã Yang Bắc
Phía bắc giáp xã An Thành và huyện Kbang.
Thị trấn có diện tích 21,78 km², dân số năm 2013 là 4.620 người, mật độ dân số đạt 212 người/km².
Lịch sử

Thị trấn Đak Pơ trước đây vốn là một phần xã An Thành thuộc huyện An Khê.
Ngày 9 tháng 12 năm 2003, Chính phủ ban hành Nghị định số 155/2003/NĐ-CP. Theo đó:
Chuyển xã An Thành về huyện Đak Pơ mới thành lập
Thành lập xã Đak Pơ trên cơ sở 1.963 ha diện tích tự nhiên và 3.092 người của xã An Thành.
Ngày 23 tháng 12 năm 2013, Chính phủ ban hành Nghị quyết 128/NQ-CP. Theo đó, thành lập thị trấn Đak Pơ, thị trấn huyện lỵ huyện Đak Pơ trên cơ sở toàn bộ 2.178,18 ha diện tích tự nhiên và 4.620 nhân khẩu của xã Đak Pơ.
Chú thích

1 2  “Nghị định 155/2003/NĐ-CP về việc thành lập thị xã An Khê và huyện Đak Pơ, thành lập xã Đak Pơ thuộc huyện Đak Pơ, tỉnh Gia Lai”.
1 2 3  “Nghị quyết 128/NQ-CP năm 2013 về việc thành lập thị trấn Ia Ly thuộc huyện Chư Păh và thị trấn Đak Pơ thuộc huyện Đak Pơ, tỉnh Gia Lai”.
↑  “Quyết định 30/2008/QĐ-UBND về việc công nhận xã Đak Pơ, huyện Đak Pơ, tỉnh Gia Lai là đô thị loại V”.
↑  Tổng cục Thống kê
NGC 354

| NGC 354 |
| --- | --- |

Dữ liệu quan sát (Kỷ nguyên J2000)
Chòm sao: Pisces
Xích kinh: 01h 03m 16.4s
Xích vĩ: +22° 20′ 34″
Dịch chuyển đỏ: 0.015561
Vận tốc xuyên tâm Mặt Trời: 4,665 km/s
Cấp sao biểu kiến (V): 14.39
Đặc tính
Kiểu: SB
Kích thước biểu kiến (V): 0.8' × 0.4'
Tên gọi khác
UGC 00645, MRK 0353, CGCG 480-037, MCG +04-03-037, 2MASX J01031641+2220338, 2MASXi J0103163+222032, IRAS 01005+2204, F01005+2204, PGC 3763.
NGC 354 là một thiên hà xoắn ốc có rào chắn trong chòm sao Song Ngư. Nó được phát hiện vào ngày 24 tháng 10 năm 1881 bởi Édouard Stephan. Nó được Dreyer mô tả là "ngôi sao rất mờ, rất nhỏ, tròn, rất nhỏ (mờ nhạt), ngôi sao cường độ thứ 14 ở gần phía tây".
Lê Niệm

| Lê Niệm黎念 |
| --- | --- |
Tĩnh quốc công
Thụy hiệu: Trinh Ý
Thông tin cá nhân
Sinh: không rõ
Mất: 
Thụy hiệu: Trinh Ý
Ngày mất: tháng 3, 1485
 
Giới tính: nam
Gia quyến: 
Thân phụ: Lê Lâm
Hậu duệ: Lê Ý
 
Tước hiệu: Kỳ Sơn hầu, Kỳ quận công, Tĩnh quốc công
Quốc tịch: Đại Việt
Thời kỳ: nhà Lê sơ
x • t • 
Lê Niệm (chữ Hán: 黎念, ? - 1485), là nhà chính trị, quân sự cao cấp của Đại Việt thời Lê. Ông quê ở xã Duy Trinh, huyện Thuần Hựu, là con trai của tướng Lê Lâm, cháu trai của Trung Túc Vương Lê Lai – một trong những anh hùng khởi nghĩa Lam Sơn. Ông làm quan trải 4 triều vua, Lê Thái Tông, Lê Nhân Tông, Lê Nghi Dân, Lê Thánh Tông; tham gia lật đổ vua Lê Nghi Dân lập vua Lê Thánh Tông.
Lê Niệm lập nhiều công lao từ triều trước, dưới triều vua Lê Thánh Tông ông làm chức phụ tướng, nắm quyền ngôn luận của nhà nước trong 30 năm. Mấy lần đem quân đi đều lập công lớn, uy đức, danh vọng nổi bật. Là người thanh danh trọn vẹn, hưởng phúc đầy đủ trong triều đình, được cả đương thời khen ngợi.
Tiểu sử

Ông nội của Lê Niệm là Trung túc Vương Lê Lai có ba người con trai, Lê Lư, Lê Lộ và Lê Lâm, đều có tài năng. Vua Lê Thái Tổ hết sức chăm sóc, coi họ như con.
Cha Lê Niệm, là Lê Lâm theo vua Thái Tổ bình định quân Minh, lập dược công. Năm Thuận Thiên thứ nhất, được trao chức Thứ thủ quân Thiết đột. Trong những người theo vua khó nhọc ở Lũng Nhai lập nên công trạng; Lê Lâm đứng hàng thứ 3, trao hàm Trung Lượng đại phu Câu Kiềm vệ tướng quân, tước Thượng Trí tự Suy trung Đồng đức Hiệp mưu bảo chính công thần. Năm 1430 làm tiên phong đánh quân Ai Lao, đuổi theo quân Ai Lao, bị trúng chông độc mà chết.
Lê Niệm từ nhỏ đã thông minh; chí khí hơn người, văn võ đều giỏi, nhà nghèo, quê ở xã Duy Tinh, huyện Thuần Hựu.
Sự nghiệp > Triều vua Lê Thái Tông

Nhờ tập ấm của cha là Lê Lâm, dưới triều vua Lê Thái Tông, năm 1439 ông được làm chức Cận thị cục chánh chưởng.
Sự nghiệp > Triều vua Lê Nhân Tông

Năm 1446, niên hiệu Thái Hòa, ông được thăng làm Thiêm tri nội phiên viện sự, theo Lê Thụ đi đánh Chiêm Thành, làm chức Kỷ lục.
Lần viễn chinh này, quân Đại Việt thắng nhiều trận, bắt được vua Chiêm là Bí Cai, các phi tần,..của nước Chiêm. Ông làm chức Đồng tri sau khi đánh trận về.
Năm 1449, lại làm chức An phủ phó sứ Tây đạo, sau thăng làm An bang trấn Tuyên úy đại sứ, ông dâng vua bài biểu tạ ơn.
Sự nghiệp > Tham gia lật đổ vua Lê Nghi Dân

Năm 1459, Lê Nghi Dân làm binh biến lật đổ ngôi vua, đặt niên hiệu là Thiên Hưng. Các đại thần Đỗ Bí, Lê Ngang, Lê Thụ, Lê Ê bí mật lật đổ vua Thiên Hưng, nhưng không thành nên tất cả đều bị giết. Lê Niệm lúc đó đang giữ chức Xa kỵ đồng tổng tri chư quân sự vụ
Tháng 6, năm Tân Hợi (1460)các đại thần Nguyễn Xí, Đinh Liệt, Lê Lăng, Lê Niệm,...làm binh biến, phế truất Lê Nghi Dân làm Lệ Đức hầu, sau đó họ trao cho một dải lụa, bắt phải thắt cổ chết, lập hoàng tử Tư Thành lên ngôi, tức vua Lê Thánh Tông
Sự nghiệp > Triều vua Lê Thánh Tông

Ngày 26 tháng 6 năm 1460, tức năm Quang Thuận thứ nhất, do công lao lập vua, ông được phong là Suy trung Bảo chính công thần, Tân An trấn thủ quân thượng tướng quân Sùng tiến Nhập nội tư mã, Tham dự triều chính, tri ngự tiền các quân, ban túi kim ngư, ngân phù (ấn bạc) tước Đình Thượng hầu, ban quốc tính họ Lê.
Vua Thánh Tông ban bài chế cho ông, vinh phong làm Á tướng; ban tước Nguyên hầu. Kiêm quyền lớn chỉ huy quân Cấm vệ, sánh ngang công thần trong họ vua.
Sau đó ông được thăng làm Thái bảo, phong tước Kỳ Sơn hầu. Tháng 10 bàn định công lao đưa vua lên ngôi, thăng tước Kỳ quận công, ban cho 200 mẫu ruộng thế nghiệp.
Năm 1462, ông được gia hàm Nhập nội đô đốc Bình chương sự tri Đông đạo chư vệ quân kiêm sung Quốc tử giám tế tửu.
Thời bấy giờ, con trai Nguyễn Xí là Đô đốc Nguyễn Sư Hồi làm thư nặc danh vứt ở ngoài đường, truyền đến tai vua, muốn lật đổ Lê Niệm và Nguyễn Lỗi. Thơ chưa kịp thi hành, mưu bị lộ, mọi người xin vua trị tội Nguyễ Sư Hồi. Vua Thánh Tông không trị tội Nguyễn Sư Hồi vì cha là Nguyễn Xí có công to, ban sắc an ủi Lê Niệm, Nguyễn Lỗi.
Năm 1463, ông được sung vào chức Đề điệu thi Hội.
Năm 1467, khi Lê Thánh Tông đi Tây Kinh (Thanh Hóa), sai ông làm Lưu thủ Đông Kinh - ở lại trấn thủ kinh thành. Sau đó ông lại được thăng làm Bình chương quân quốc trọng sự.
Năm 1470, Lê Thánh Tông đem 25 vạn quân đi đánh Chiêm Thành, cử ông là Chinh lỗ phó tướng quân, cùng Đinh Liệt chỉ huy quân thủy đi trước. Đầu năm 1471, quân Đại Việt tiến vào đất Chiêm, đánh chiếm kinh thành Đồ Bàn, bắt vua Chiêm là Trà Toàn. Trở về kinh đô, ông được phong làm Bình khấu tướng quân, ban thực ấp 300 hộ. Quân Chiêm tập hợp lại dưới quyền Trà Toại, lại quấy phá biên giới, ông được lệnh cùng Trịnh Công Lộ mang 3 vạn quân Thanh - Nghệ - Thuận Hóa đi đánh, bắt được Trà Toại mang về kinh.
Năm 1472, Lê Niệm đóng quân ở làng Thiên trì, được Vua Lê Thánh Tông giao chỉ huy đắp đê Hồng Đức bao quanh tổng Thổ Mật và Yên Mô.
Năm 1479, ông mang quân đánh nước Bồn Man, vua Bồn Man bỏ chạy. Lê Niệm đuổi theo đến biên giới Miến Điện mới quay về.
Năm 1482, vua gia phong ông làm Suy trung Bảo chính Minh nghĩa Hồng Đức Thuần Tín công thần khai phủ Thái phó Tĩnh quốc công.
Qua đời

Tháng 3 năm 1485, ông mất, không rõ bao nhiêu tuổi, được truy tặng làm Thái úy, thụy là Trinh Ý.
Nhận định

Sử gia Lê Quý Đôn viết trong sách Đại Việt thông sử:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Lê Niệm vì là dòng dõi công thần, có công từ triều trước, làm chức phụ tướng, nắm quyền ngôn luận của nhà nước trong 30 năm. Mấy lần đem quân đi đều lập công lớn, uy đức, danh vọng nổi bật. Là người thanh danh trọn vẹn, hưởng phúc đầy đủ trong điều trình, được cả đương thời khen ngợi. Ông có học vấn, giỏi thơ. Vua Thánh Tông mỗi khi có làm thơ đề vịnh, thường bảo ông họa lại. Nhà ông ở gọi là Thuyền Hiên, là có ý hâm mộ phong cách của Đào Chu Công. Thân ở lang miếu mà nếp sống thanh đạm phơi phới thoát trần. Người ta phục sự thanh cao của ông. Lương Như Hộc tuyển thơ có chép 25 bài của ông. | ” |
— Lê Quý Đôn
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Lê Niệm là người khí độ trầm hùng, vốn thông minh sáng suốt. Dòng dõi công huân, đáng nòi trung nghĩa | ” |
— Bài chế của vua Lê Thánh Tông ban cho Lê Niệm
Các con

Lê Niệm có 25 người con. Trong số 15 người con trai thì 3 người tước hầu, 2 người tước bá; 2 người làm tả đô đốc, 1 người làm thượng thư. Trong đó, những người có công tích nổi bật nhất là:
Con thứ 2 là Lê Chí, có công đánh Chiêm Thành, bắt được chúa Chiêm Trà Toại, về kinh sư được phong Bình Lương bá, sang năm 1487 tấn phong Bình Lương hầu, trong triều Thánh Tông ông dần dần lên chức Thái bảo. Về sau có công phò Lê Hiến Tông lên ngôi, phong Quỳnh quận công, không lâu sau thì mất. Đến năm 1505, được truy làm Hoài quốc công.
Con thứ 4 là Lê Khủng, đi đánh Chiêm Thành tử trận, được truy tặng Thái bảo, Thuần quận công.
Con thứ 5 là Lê Ý, cũng có công đánh Chiêm Thành, được phong Đô đốc, tước Diên Trực hầu. Về sau tấn phong Diên quận công.