stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Đặng Tiến Vinh
Gia đình

Chánh phu nhân: Đỗ Ngọc Đức (1565 – ?), thụy Thục Mỹ, được phong Đoan nhân. Bà sinh được 4 con trai và 2 con gái:
Con trai:
Đặng Thế Sức (1585 – ?), thụy Trung Chính, được ban tước Triều Quận công, phong làm Trung quân Đô đốc phủ Tả Đô đốc, gia phong Thiếu phó Thái bảo. Ông mất sớm khi chưa có con.
Đặng Thế Tài (1592 – ?), được phong tước Doanh Quận công, làm đến chức Phó tướng, Thái bảo, được tặng hàm Đại tư không. Cưới quận chúa Trịnh Thị Ngọc Thác, con gái thứ 2 của Trịnh Tráng, được phong hiệu Công chúa.
Đặng Thế Khoa (1593 – 1655), được phong tước Liêm Quận công, làm đến chức Đô đốc, Binh bộ Thượng thư, tặng hàm Thái bảo Thượng trụ quốc, truy tặng Thiếu phó, thụy Nhã Vọng, gia phong làm phúc thần. Ông cưới quận chúa Trịnh Thị Ngọc Trân, con gái thứ 3 của Trịnh Tráng, em gái cùng mẹ của Phó tướng Khê Quận công Trịnh Trượng, được phong tặng Đoan Trang Công chúa.
Đặng Thế Khanh (1595 – ?), thụy Phúc Tri, được phong tước Khâm Quận công, làm đến chức Đô đốc, Thái tể. Ông cưới quận chúa Trịnh Thị Ngọc Mai, con gái trưởng của Sùng Nghĩa vương Trịnh Kiều.
Con gái:
Đặng Thị Ngọc Phúc hay Trịnh Thị Ngọc Kỳ (1588 – ?), thụy Chân Minh, được chúa Trịnh Tráng nhận làm con nuôi và phong làm Quận chúa, ban cho họ Trịnh, sau gà cho Tả Trung quân doanh Phó đô tướng Thiếu uý Tư không Nghiêm Quận công. Lúc sinh thời, bà nuôi Dĩnh Lộc hầu Đặng Thế Lãng – con trai Đặng Thế Khanh – làm con của mình.
Đặng Thị Xuân Dung (? – 1612), được tôn phong là Cao Quyền Công chúa, đến nay vẫn còn miếu thờ (tục gọi là điện vua bà) ở một số xã thuộc tổng Lương Xá. Đến thời Khải Định, bà được phong Trịnh Uyển tôn thần.
Thiếp: Nguyễn thị (1588 – ?), thụy Từ Huệ, sinh được 4 con trai:
Đặng Đình Tông (1608 – 1644), được phong tước Điện Lộc hầu, làm đến chức Tham đốc.
Đặng Thế Thiêm (1612 – 1685), được phong tước Lan Xuyên hầu, làm đến chức Đô đốc.
Đặng Tiến Năng (1617 – 1668), thụy Trung Hà, được phong tước Tuấn Đằng hầu, làm đến chức Tham đốc. Ông cưới con gái của Thái tể Khê Quận công Trịnh Trượng – con trai thứ của Trịnh Tráng.
Đặng Tiến Chúng, mất sớm không có con.
Cơ trên gai

| Cơ trên gai |
| --- | --- |
Vị trí cơ trên gai (đỏ) nhìn từ đằng sau.
Nhìn cơ từ phía sau: cơ kết nối chi trên với cột sống. Cơ trên gai đánh dấu màu đỏ (bên phải), được bao phủ bởi các cơ khác (bên trái)
Chi tiết
Nguyên ủy: hố trên gai của xương vai
Bám tận: Diên trên mấu chuyển lớn (mấu động to) xương cánh tay
Động mạch: động mạch trên vai
Dây thần kinh: thần kinh trên vai
Hoạt động: Giạng cánh tay và ổn định vị trí của xương cánh tay.
Định danh
Latinh: musculus supraspinatus
TA: A04.6.02.006
FMA: 9629
Thuật ngữ giải phẫu của cơ[Chỉnh sửa cơ sở dữ liệu Wikidata]
Cơ trên gai (tiếng Anh: supraspinatus, số nhiều supraspinati, tiếng Pháp: Le muscle supra-épineux) là một cơ tương đối nhỏ của lưng trên. Cơ chạy từ hố trên gai (phần trên của xương vai) tới mấu chuyển lớn của xương cánh tay. Đây là một trong bốn cơ chóp xoay và thực hiện động tác giạng cánh tay ở vai. Gai vai phân tách cơ trên gai và cơ dưới vai.
Cấu trúc

Cơ trên gai có nguyên ủy từ hố trên gai. Các gân cơ trên gai đi ngang, bên dưới mỏm cùng vai. Nghiên cứu năm 1996 cho thấy cơ có nguyên ủy ở vị trí sau-bên là nhiều hợn vị trí ngoài (vốn theo cách mô tả cổ điển).
Gân trên gai đi xuống, bám vào diện trên của mấu chuyển lớn xương cánh tay. Các chỗ bám ở xa của ba cơ chóp xuay bám mấu chuyển lớn xương cánh tay, được viết tắt là SIT đối với chỗ bám từ cao đến thấp (đối với cơ trên gai, cơ dưới vai và cơ tròn bé) hoặc SITS đối với chỗ bám của cơ dưới vai ở mấu chuyển bé xương cánh tay.
Cấu trúc > Thần kinh chi phối

Thần kinh trên vai (C5) chi phối cơ trên gai và cơ dưới gai. Thân kinh xuất phát từ thân trên của đám rối thần kinh cánh tay. Thần kinh này có thể bị tổn thương khi gãy xương đòn, làm giảm khả năng thực hiện động tác giạng.
Chức năng

Cơ trên gai thực hiện  động tác giạng, và kéo phần đầu xương cánh tay vào phía trong (phía ổ chảo). Cơ ngăn chặn phần đầu của xương cánh tay trượt xuống dưới.  Cơ trên gai cùng với cơ delta thực hiện động tác giạng, bao gồm cả khi cánh tay ở vị trí khép.  Ở góc giạng trên 15 độ, cơ delta tỏ ra ưu thế hơn trong động tác giạng cánh tay nên cơ delta là cơ giạng chính.
Ý nghĩa lâm sàng > Rách cơ

X quang vai trước và vai sau sẽ thấy đầu xương cánh tay lên cao hơn so với mức bình thường, với khoảng cách đến mỏm cùng vai nhỏ hơn 7 mm.
Một nghiên cứu đã chỉ ra rằng phẫu thuật nội soi chỗ rách  của cơ trên gai tỏ ra hiệu quả khi phục hồi chức năng vai.
Hình ảnh bổ sung

Vị trí của cơ trên gai (màu đỏ). Hình động.
Cơ ở vai bên trái, nhìn từ phía sau.
 3. Cơ lưng rộng 
 5. Cơ tròn lớn 
 6. Cơ tròn bé 
 7. Cơ trên gai 
 8. Cơ dưới gai 
 13. Đầu dài của cơ tam đầu cánh tay.
Cử động của cơ trên gai bên phải, nhìn từ phía trước. Ba xương xuất hiện trong hình là mỏm cùng vai (trên cùng), mỏm quạ (giữa) của xương vai và xương cánh tay (trái).
Sơ đồ khớp vai người, mặt trước
Sơ đồ khớp vai người, mặt sau
Xanthorrhoea caespitosa

| Xanthorrhoea caespitosa> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Xanthorrhoeaceae
Chi (genus): Xanthorrhoea
Loài (species): X. caespitosa
Danh pháp hai phần
Xanthorrhoea caespitosa D.J.Bedford, 1986 
Xanthorrhoea caespitosa là một loài thực vật có hoa trong họ Thích diệp thụ. Loài này được D.J.Bedford miêu tả khoa học đầu tiên năm 1986.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Xanthorrhoea caespitosa”. Truy cập ngày 8 tháng 6 năm 2013.
Şeyhhabil, Çarşamba

| Şeyhhabil |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
ŞeyhhabilVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Samsun
Huyện: Çarşamba
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 315 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Şeyhhabil là một xã thuộc huyện Çarşamba, tỉnh Samsun, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2010 là 315 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Samsun”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Truy cập ngày 16 tháng 9 năm 2012.
Psychomyia intorachit

| Psychomyia intorachit> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Trichoptera
Họ (familia): Psychomyiidae
Chi (genus): Psychomyia
Loài (species): P. intorachit
Danh pháp hai phần
Psychomyia intorachit H Malicky & P Chantaramongkol, 1993 
Psychomyia intorachit là một loài Trichoptera trong họ Psychomyiidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Pteris angustisora

| Pteris angustisora> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Pteridophyta
Lớp (class): Polypodiopsida
Bộ (ordo): Polypodiales
Họ (familia): Pteridaceae
Chi (genus): Pteris
Loài (species): P. angustisora
Danh pháp hai phần
Pteris angustisora J.R, 1846 
Pteris angustisora là một loài dương xỉ trong họ Pteridaceae. Loài này được J.R mô tả khoa học đầu tiên năm 1846.
Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Pteris angustisora”. Truy cập ngày 28 tháng 5 năm 2014.
Paradigalla

| Paradigalla> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Aves
Bộ (ordo): Passeriformes
Họ (familia): Paradisaeidae
Chi (genus): Paradigalla
Paradigalla là một chi chim trong họ Paradisaeidae.
Chú thích

↑  Clements, J. F.; Schulenberg, T. S.; Iliff, M. J.; Wood, C. L.; Roberson, D.; Sullivan, B.L. (2012). “The eBird/Clements checklist of birds of the world: Version 6.7”. Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.
Diabrotica quadricollis

| Diabrotica quadricollis |
| --- | --- |

Phân loại khoa học 
Vực:: Eukaryota
Giới:: Animalia
Ngành:: Arthropoda
Lớp:: Insecta
Bộ:: Coleoptera
Họ:: Chrysomelidae
Chi:: Diabrotica
Loài:: D. quadricollis
Danh pháp hai phần
Diabrotica quadricollis Jacoby, 1887

Diabrotica quadricollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1887.
Chú thích

↑  Chrysomelidae in Synopsis of the described Coleoptera of the World ngày 13 tháng 12 năm 2008
Payera conspicua

| Payera conspicua> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Gentianales
Họ (familia): Rubiaceae
Chi (genus): Payera
Loài (species): P. conspicua
Danh pháp hai phần
Payera conspicua Baill. 
Payera conspicua là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được Baill. mô tả khoa học đầu tiên năm 1878.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Payera conspicua”. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2013.
Şeyhköy, İskilip

| Şeyh |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
ŞeyhVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Çorum
Huyện: İskilip
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 607 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Mã bưu chính: 19400 
Şeyh là một xã thuộc huyện İskilip, tỉnh Çorum, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2010 là 607 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Çorum”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Truy cập ngày 5 tháng 10 năm 2012.
Đặng Tiểu Cương

| Đặng Tiểu Cương |
| --- | --- |

Hiệu trưởng Đại học Công nghệ Quốc phòng Trung Quốc
Nhiệm kỳ tháng 7 năm 2017 – nay
Tiền nhiệm: Dương Học Quân
Kế nhiệm: đương nhiệm
 
Thông tin cá nhân
Sinh: tháng 4, 1968 (56 tuổi)
Đảng chính trị: Đảng Cộng sản Trung Quốc
Phục vụ trong quân đội
Thuộc:  Trung Quốc
Phục vụ: Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc
Cấp bậc:  Trung tướng
Đặng Tiểu Cương (tên gốc tiếng Trung: 邓小刚) là Trung tướng Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA), Giáo sư Khí động học, Viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc. Ông hiện là Ủy viên Dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc khóa XIX, Hiệu trưởng Trường Đại học Công nghệ Quốc phòng.
Thân thế và binh nghiệp

Tháng 7 năm 2017, ông được bổ nhiệm Hiệu trưởng Trường Đại học Công nghệ Quốc phòng. Ngày 24 tháng 10 năm 2017, tại Đại hội Đảng Cộng sản Trung Quốc lần thứ XIX, Đặng Tiểu Cương được bầu làm Ủy viên Dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc khóa XIX..
Danh hiệu và Giải thưởng

Giáo sư
Viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc (CAS)
Lịch sử thăng quân hàm tướng

Thiếu tướng;
Trung tướng;
Pteris apicalis

| Pteris apicalis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Pteridophyta
Lớp (class): Polypodiopsida
Bộ (ordo): Polypodiales
Họ (familia): Pteridaceae
Chi (genus): Pteris
Loài (species): P. apicalis
Danh pháp hai phần
Pteris apicalis Liebm., 1849 
Pteris apicalis là một loài dương xỉ trong họ Pteridaceae. Loài này được Liebm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1849.
Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Pteris apicalis”. Truy cập ngày 28 tháng 5 năm 2014.
Xanthorrhoea concava

| Xanthorrhoea concava> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Xanthorrhoeaceae
Chi (genus): Xanthorrhoea
Loài (species): X. concava
Danh pháp hai phần
Xanthorrhoea concava (A.T.Lee) D.J.Bedford, 1986 
Xanthorrhoea concava là một loài thực vật có hoa trong họ Thích diệp thụ. Loài này được (A.T.Lee) D.J.Bedford miêu tả khoa học đầu tiên năm 1986.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Xanthorrhoea concava”. Truy cập ngày 8 tháng 6 năm 2013.
Ếch băng

| Amietia vertebralis> Tình trạng bảo tồn |
| --- | --- |
 Ít quan tâm  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Amphibia
Bộ (ordo): Anura
Họ (familia): Ranidae
Chi (genus): Amietia Dubois, 1987
Loài (species): A. vertebralis
Danh pháp hai phần
Amietia vertebralis (Hewitt, 1927) 
Danh pháp đồng nghĩa
 Rana vertebralis Hewitt, 1927
Ếch băng, tên khoa học Amietia vertebralis, là một loài ếch trong họ Ranidae. Chúng được tìm thấy ở Lesotho và Natal, các dãy núi Drakensberg và Witteberg. Môi trường sinh sống tự nhiên giới hạn ở thảo nguyên nguyên sơ, thoáng mát cỏ và sông giữa độ cao 1.500 và 3.300m trên mực nước biển.
Chúng có bộ da màu nâu sẫm với một làn da nhiều nốt sần nhỏ. Nòng nọc của chúng từng được nhìn thấy bơi dưới lớp băng và đôi khi cũng được đóng trong lớp băng mỏng.
Ếch băng là loài ếch tương đối lớn với chiều dài từ mũi để đít 6 inch (150mm) và 14 inch (350mm từ mũi đến ngón chân, chiều rộng lớn nhất của đầu là 2 ¼ inch (55mm).
Mặc dù phạm vi phân bố bị giới hạn, ếch băng là loài phong phú trong môi trường sống tự nhiên và không được coi là nguy cơ giảm số lượng.
Đổng Chiêu

| Đổng Chiêu |
| --- | --- |
Tên chữ: Công Nhân

Tư đồ Tào Ngụy
Nhiệm kỳ 230 – 4 tháng 7 năm 236
Quân chủ: Tào Duệ
Bổ nhiệm bởi: Tào Duệ
Tiền nhiệm: Vương Lãng
Kế nhiệm: Trần Kiều
Thái thường
Nhiệm kỳ 226
Quân chủ: Tào Phi
Thị trung
Nhiệm kỳ ? –226
Quân chủ: Tào Phi
Đại hồng lô
Nhiệm kỳ 220–?
Quân chủ: Tào Phi
 
Thông tin cá nhân
Sinh: 
Ngày sinh: 156
Nơi sinh: Định Đào, Hà Trạch, Sơn Đông
 
Mất: 236
Giới tính: Nam
Nghề nghiệp: Chính khách
Quốc tịch: Đông Hán
x • t • 
Đổng Chiêu (chữ Hán: 董昭; 156-236) là đại thần cuối thời Đông Hán, công thần khai quốc nhà Tào Ngụy thời Tam Quốc trong lịch sử Trung Quốc.
Ngầm giúp Tào Tháo

Đổng Chiêu tự là Công Nhân (公仁), người Định Đào, Tế Âm.
Cuối thời Đông Hán, Đổng Chiêu được cử làm hiếu liêm, rồi sau đó được thăng làm Huyện lệnh.
Năm 192, chiến tranh quân phiệt giữa các chư hầu nổ ra. Lúc đầu Đổng Chiêu theo Viên Thiệu, nhưng sau đó thấy Viên Thiệu không thể làm nên việc lớn, ông bèn bỏ Viên Thiệu đi Lạc Dương. Nửa đường, ông gặp Thái thú Hà Nội là Trương Dương, được Trương Dương thu nhận.
Lúc đó quân phiệt Tào Tháo ở Duyện châu có binh thế hùng mạnh, sai sứ vào Trường An liên lạc với Hán Hiến Đế (đang ở trong tay quyền thần Lý Thôi - Quách Dĩ), tỏ ý muốn phò giá. Nhưng sứ giả đi giữa đường qua Hà Nội thì bị Trương Dương giữ lại. Đổng Chiêu muốn giúp Tào Tháo bèn nói với Trương Dương:
Trương Dương nghe lời ông, bèn dâng thư lên triều đình tiến cử Tào Tháo. Đổng Chiêu lại tự bỏ tiền riêng của mình dâng lễ lên Lý Thôi, Quách Dĩ với danh nghĩa Tào Tháo. Từ đó Tào Tháo có chỗ đi lại với Hán Hiến Đế.
Kiến nghị định đô Hứa Xương

Năm 195, trong vụ biến loạn ở kinh thành Trường An, Lý Thôi và Quách Dĩ trở mặt đánh nhau, Hán Hiến Đế thoát khỏi sự kìm kẹp của hai người, chạy về phía đông, được Dương Phụng, Đổng Thừa và Hàn Tiêm hộ giá. Đến giữa năm 196, xa giá tới Lạc Dương.
Đổng Chiêu đi tìm Dương Phụng, thấy các cánh quân bên cạnh hoàng đế đều yếu, chỉ có Dương Phụng có chút thực lực nhưng địa bàn nhỏ bé. Ông bèn nhân danh Tào Tháo viết thư gửi Dương Phụng, trước hết ca ngợi Dương Phụng cứu thiên tử, sau đó khuyên nên liên hợp với nhau để chung sức giúp vua theo phương thức: Dương Phụng làm tướng quản lý triều chính, Tào Tháo sẽ làm ngoại viện cung cấp lương thảo. Dương Phụng đang cô thế, rất tán đồng ý kiến đó
Năm 196, Tào Tháo nghênh đón Hán Hiến Đế. Đổng Chiêu đến gặp Tào Tháo. Tào Tháo rất cảm tạ ông đã 2 lần âm thầm giúp đỡ mình. Ông lại hiến kế cho Tào Tháo:
Tào Tháo tán đồng ý kiến của ông, nhưng còn ngại có đạo quân Dương Phụng. Đổng Chiêu trấn an Tào Tháo rằng Dương Phụng hữu dũng vô mưu, lại không có vây cánh; chỉ cần gửi thư cho Phụng giả cách mang thiên tử đi Lỗ Dương tìm lương thực, đó vốn là nơi gần Hứa Xương và cũng gần đất Lương là căn cứ của Phụng, rồi về luôn Hứa Xương định đô.
Tào Tháo nghe theo kế của Đổng Chiêu. Dương Phụng bị mắc lừa, muốn mang quân giành lại thiên tử nhưng bị Tào Tháo đánh bại, đốt cháy luôn căn cứ, phải chạy sang Hoài Nam theo Viên Thuật. Tào Tháo từ đó trở thành người nắm thiên tử sai khiến chư hầu, có công lao giúp đỡ rất lớn của Đổng Chiêu.
Sau đó, Đổng Chiêu lần lượt giữ các chức vụ quan trọng trong triều đình Đông Hán do Tào Tháo nắm thực quyền như Hà Nam doãn, Châu mục Ký châu, Châu mục Từ châu, Gián nghị đại phu.
Giúp họ Tào dựng nước

Năm 207, Tào Tháo đi đánh anh em họ Viên ở Hà Bắc, lo lắng việc quân lương khó vận chuyển. Đổng Chiêu kiến nghị Tào Tháo nên đào kênh thông ra biển để dùng đường thủy chuyển lương. Tào Tháo nghe theo kế đó, nhờ vậy quân lương vận chuyển đầy đủ, tạo điều kiện cho cuộc tấn công họ Viên thắng lợi.
Thế lực họ Tào ngày càng lớn trong triều đình nhà Hán. Trong cuộc đấu tranh giữa họ Tào và họ Lưu, Đổng Chiêu là một trong những người đi đầu ủng hộ họ Tào. Năm 212, Đổng Chiêu theo lệnh Tào Tháo đi bàn kín việc này với mưu sĩ có quyền cao nhất dưới trướng Tào Tháo là Tuân Úc. Tuy nhiên, Tuân Úc lại không đồng tình. Tào Tháo đành tạm gác việc xưng hiệu, nhưng sau đó Tuân Úc qua đời.
Sang năm 213, Đổng Chiêu đứng ra kiến nghị Hán Hiến Đế phong Tào Tháo làm Ngụy công. Hán Hiến Đế buộc phải chấp thuận. Từ đó nước Ngụy bắt đầu thành lập trong lãnh thổ nhà Hán.
Năm 219, tướng của Lưu Bị đang cát cứ Tây Xuyên là Quan Vũ mang quân đánh Phàn Thành và Tương Dương, tình thế rất nguy cấp. Đạo viện binh của Vu Cấm do Tào Tháo phái đi bị Quan Vũ tiêu diệt. Cùng lúc, Tôn Quyền đến xin hợp tác với Tào Tháo để đánh sau lưng Quan Vũ. Nhưng Tôn Quyền đề nghị Tào Tháo giữ kín ý định đánh úp Kinh châu (căn cứ của Quan Vũ) của Đông Ngô. Tào Tháo mang việc ra bàn bạc, nhiều người cho rằng nên giữ kín giúp Tôn Quyền. Đổng Chiêu không đồng tình. Ông cho rằng ngoài mặt nên hứa với Tôn Quyền giữ kín nhưng nên ngầm làm lộ thông tin vì những lý do :
Khi biết Tôn Quyền đánh lén, theo lẽ thường thì Quan Vũ sẽ mang quân về ngay, như vậy Phàn Thành được giải vây và Tào Ngụy được lợi ngồi nhìn Tôn Quyền và Quan Vũ giao tranh
Nhưng Quan Vũ là người kiêu căng, hoành hành bá đạo, sẽ không chịu rút ngay khỏi Phàn Thành đang bị ngập nước. Nếu trong thành không biết tin bên ngoài thì có thể thành sẽ vỡ về tay Quan Vũ.
Vì vậy, Đổng Chiêu chủ trương làm lộ thông tin, báo cho Quan Vũ biết để Quan Vũ bị phân tán, mặt khác báo cho tướng sĩ trong Phàn Thành và Tương Dương biết để cố giữ thành vì Quan Vũ trước sau cũng phải về cứu hậu phương.
Tào Tháo tán đồng phân tích của Đổng Chiêu, bèn lệnh cho Từ Hoảng (tướng được cử đi cứu viện Phàn Thành) sao chép thư của Tôn Quyền ra nhiều bản, không chỉ bắn sang trại Quan Vũ mà bắn cả vào trong Phàn Thành cho quân Tào biết. Quả nhiên Quan Vũ không tin vào thư đó, cho rằng Tào Tháo lắm mưu mô, phao tin sai để lung lạc mình, nên tiếp tục công hãm thành, còn quân của Tào Nhân trong thành được tin bỗng nhuệ khí tăng lên gấp bội, liều chết phòng thủ. Không lâu sau Từ Hoảng được thêm viện binh, ra quân đánh lui được Quan Vũ đang bối rối vì tin thất thủ Kinh châu thực sự đã tới.
Năm 220, Tào Tháo mất, Tào Phi thay làm Ngụy vương rồi phế Hán Hiến Đế tự lập làm vua (Ngụy Văn Đế). Đổng Chiêu lần lượt giữ các chức vụ trong triều đình Tào Ngụy: Đại hồng lô, Thị trung, Thái thường…
Năm 230 thời Ngụy Minh Đế Tào Duệ, Đổng Chiêu được phong làm Tư đồ.
Trong thời gian làm Tư đồ, Đổng Chiêu chủ trương sửa đổi những thói phù phiếm và đánh vào thế lực các cường hào.
Năm 236, Đổng Chiêu lâm bệnh qua đời, thọ 81 tuổi. Ông sinh cùng năm và mất cùng năm với đại thần Trương Chiêu nước Đông Ngô.
Trong Tam Quốc diễn nghĩa

Đổng Chiêu xuất hiện trong tiểu thuyết Tam Quốc diễn nghĩa của La Quán Trung tại hồi 14. Ông đến gặp Tào Tháo ở Lạc Dương, đưa ra kiến nghị về Hứa Đô và bày kế dẹp các chư hầu muốn tranh giành Hán Hiến Đế. Sau này không thấy Tam Quốc diễn nghĩa nhắc đến Đổng Chiêu.
Chú thích

↑  Nay là Định Đào, tỉnh Sơn Đông, Trung Quốc
↑  Dịch Trung Thiên, sách đã dẫn, tập 1, tr 120
↑  Hai người vừa liên minh đánh Đổng Trác, nhưng kết thúc trong bất hòa vì chủ trương đánh Đổng Trác khác xa nhau
↑  Dịch Trung Thiên, sách đã dẫn, tập 1, tr 121
↑  Dịch Trung Thiên, sách đã dẫn, tập 1, tr 123
1 2 3  Chu Thiệu Hầu, sách đã dẫn, tr 332
↑  Lê Đông Phương, sách đã dẫn, tr 374
↑  Dịch Trung Thiên, sách đã dẫn, tập 2, tr 167
↑  Lê Đông Phương, sách đã dẫn, tr 276-277
Công (chim)

"Khổng tước" đổi hướng tới đây. Đối với các định nghĩa khác, xem Khổng tước (định hướng).
Bài này nói về công là các loài chim thuộc bộ Gà. Xin xem các mục từ khác có tên tương tự ở Công (định hướng).
| CôngKhoảng thời gian hóa thạch: 3–0 triệu năm trước đây  TiềnЄ Є O S D C P T J K Pg N  ↓  Pliocene muộn – hiện tại |
| --- | --- |

Công lam Ấn Độ xòe đuôi
Phân loại sinh học
Vực:: Eukaryota
Giới:: Animalia
Ngành:: Chordata
Lớp:: Aves
Bộ:: Galliformes
Họ:: Phasianidae
Phân họ:: Pavoninae
Tông:: Pavonini
Bao gồm
 Pavo  Afropavo
Cladistically included but traditionally excluded taxa
 Rheinardia  Argusianus  Tropicoperdix
Một con công lục đang xòe đuôi
Công hay còn gọi cuông, nộc dung, khổng tước, là tên gọi chung của ba loài chim trong chi Pavo và Afropavo trong phân loài Pavoninae của họ Phasianidae, gà lôi và đồng minh của chúng.
Hai loài châu Á là công lam hoặc công lam Ấn Độ có nguồn gốc từ tiểu lục địa Ấn Độ, và công lục ở Đông Nam Á; Một loài châu Phi là công Congo, chỉ có nguồn gốc ở bồn địa Congo. Công trống nổi bật với tiếng kêu ầm ĩ và bộ lông lộng lẫy. Loại thứ hai đặc biệt nổi bật ở châu Á, có "đuôi" đốm mắt hoặc "chuỗi họa tiết" trên những chiếc lông mình, chúng thể hiện như một phần của nghi thức tán tỉnh.
Chức năng của màu sắc óng ánh cầu kỳ và "chuỗi họa tiết" lớn của chim công đã là chủ đề của cuộc tranh luận khoa học sâu rộng. Charles Darwin gợi ý rằng chúng phục vụ để thu hút con cái, và những đặc điểm sặc sỡ của con đực đã phát triển nhờ chọn lọc giới tính. Gần đây hơn, Amotz Zahavi đề xuất trong nguyên lý đánh đổi của mình rằng những đặc điểm này đóng vai trò là tín hiệu trung thực về thể lực của chim trống, vì những con trống kém khỏe mạnh sẽ gặp bất lợi do khó sống sót với cấu trúc lớn và dễ bắt gặp như vậy.
Đặc điểm chung > Hình dạng

Con trống: Bộ lông có màu xanh lục óng ánh, đuôi rất dài, có màu lục ánh đồng, mỗi lông ở mút có sao màu lục xanh, đỏ đồng, vàng, nâu. Mào dài, hẹp thẳng đứng, phần mặt của nó có màu vàng và xanh, khi nó múa đuôi xòe ra hình nan quạt để thu hút chim cái.
Công xòe đuôi
Công trống
Công đang xòe lông tại một vườn hoa ở Hà Nội
Mỗi lông bao đuôi có 1 đồng tiền gồm các hình tròn đồng tâm có 4 màu sắc
Con mái: Gần giống con trống nhưng không có mào đầu, không có lông trang hoàng. Lông đuôi con mái thường ngắn và có viền nâu. Mắt nâu thẫm, mỏ xám sừng, chân xám.
Khẩu phần

Công là động vật ăn tạp và ăn chủ yếu thực vật, cánh hoa, đầu hạt, côn trùng và loài chân đốt khác, bò sát và lưỡng cư. Chim công hoang dã tìm kiếm thức ăn bằng cách cào xới lớp lá vào buổi sáng sớm hoặc lúc hoàng hôn. Chúng lui vào bóng râm và vùng an toàn trong rừng vào thời điểm nóng nhất ngày. Chim công không kén ăn, sẽ ăn hầu hết mọi thứ chúng có thể nhét vào mỏ và tiêu hóa. Chim tích cực săn côn trùng như kiến, dế và mối; cuốn chiếu; loài chân đốt và thú nhỏ khác. Công Ấn Độ cũng ăn rắn nhỏ.
Công thuần dưỡng cũng có thể ăn bánh mì và ngũ cốc rời như yến mạch và ngô, pho mát, cơm nấu chín và đôi khi là thức ăn cho mèo. Người nuôi đã nhận ra chim công thích thức ăn giàu protein bao gồm ấu trùng phá hoại kho thóc, các loại thịt và trái cây khác nhau, cũng như các loại rau gồm có lá xanh đậm, bông cải xanh, cà rốt, đậu hạt, củ cải đường và đậu trái.
Hình ảnh

Một con công đực đang "ve vãn" công mái
Màn biểu diễn của công đực
Đầu công đực
Lúc bình thường, đuôi công trải dài trên đất và cản trở chuyển động của công
Mặt phía trước
Phía sau lưng
Lông đuôi công đực
Công trắng ở vườn Castle của Pardubice
Công ở vườn Castle của Pardubice
Công ở Thảo Cầm viên Sài Gòn
Văn học

Trong dân gian, có nhiều câu nói về công, xem công như là đại diện cho cái gì cao quý:
Về hình ảnh con công xòe đuôi xòe cánh, ca dao có câu:
Về tiếng kêu của con công, vì nó giống với từ "tố hộ", nên trong dân gian có khá nhiều câu ca dao nói về đặc điểm này:
hay
Tục ngữ cũng có câu "nem công chả phượng" để tả những món ăn đắt tiền, quý hiếm.
Chú thích

↑  Từ điển Hán-Việt[liên kết hỏng]
↑  Các loài chim trong kinh điển Phật giáo. 1/7/2007
↑  “Peacock”. National Geographic. Bản gốc lưu trữ ngày 2 tháng 3 năm 2010.
↑  Johnsingh, A. J. T. (1976). “Peacocks and cobra”. Journal of the Bombay Natural History Society. 73 (1): 214.
↑  “What Is a Peacock's Diet?”. pawnation.com. Bản gốc lưu trữ ngày 11 tháng 5 năm 2014.