Lịch sử quân sự Nhật Bản
Di sản quân sự của Nhật Bản

Điều khác biệt Nhật Bản với các quốc gia khác là Nhật Bản gần như liên tục bị cai trị bởi tầng lớp quân đội với shōgun, daimyo và samurai trong đỉnh cao cấu trúc xã hội Nhật Bản trong 676 năm (từ 1192 đến 1868 sau Công nguyên). Năm 1192, shōgun Minamoto no Yoritomo và gia tộc Minamoto đã thành lập một chính phủ quân phiệt phong kiến ở Kamakura. Thiên hoàng ở trên shōgun và được tôn sùng tối cao, nhưng chỉ là bù nhìn. Giới quý tộc triều đình là một hội đồng cầm quyền trên danh nghĩa với rất ít ảnh hưởng. Giai cấp thống trị thực tế là các nhân vật quân sự Nhật Bản: shōgun (nhà độc tài quân sự), daimyo (lãnh chúa phong kiến) và samurai (quý tộc và sĩ quan quân đội). Các samurai được thần tượng hóa và hành vi của họ là hành vi mẫu mực cho các tầng lớp xã hội khác. Điều này dẫn đến văn hóa Nhật Bản có một di sản quân sự lâu dài. Trong lịch sử loài người, chỉ có một vài quốc gia có giai cấp chiến binh đứng đầu cấu trúc xã hội của họ, một giai cấp thực tế vượt trên cả tầng lớp quý tộc. Và cũng không nhiều chính phủ quân phiệt kéo dài hơn 600 năm.
Một điểm khác biệt chính giữa Trung Quốc cổ đại và xã hội Nhật Bản là sự phát triển của tầng lớp samurai ở Nhật Bản. Thời phong kiến Trung Quốc có bốn giai cấp: văn nhân Nho giáo và địa chủ, nông dân, nghệ nhân và thương nhân. Các nhà văn và chủ nhà Nho giáo đứng đầu trong cấu trúc xã hội Trung Quốc. Xã hội phong kiến Nhật Bản cũng bị phân tầng, nhưng có tầng lớp samurai đứng đầu xã hội Nhật Bản từ thế kỷ thứ 12. Do đó, nhiều chuyên gia coi Nhật Bản tiền hiện đại là một "quốc gia chiến binh" là những lý tưởng, ý thức hệ của các samurai thấm nhuần văn hóa và xã hội Nhật Bản. Chẳng hạn như Võ sĩ đạo và tục ngữ Nhật Bản Hana wa sakuragi, hito wa bushi (tiếng Nhật: 花は桜木人は武士, nghĩa đen là "hoa [tốt nhất] là hoa anh đào; người đàn ông [tốt nhất] là chiến binh"). Một cách tương đối thành ngữ Trung Quốc là Haonan budang Bing, Hao tie bu dading (tiếng Trung: 好铁不打钉、好男不当兵, có nghĩa là "Sắt tốt không được đúc thành đinh; người tốt không được chế tạo thành lính").
Vào năm 1551 sau Công nguyên, trong Thời kỳ Sengoku, nhà truyền giáo Công giáo La Mã Navarra, ông Francis Xavier là một trong những người phương Tây đầu tiên đến thăm Nhật Bản. Đức Phanxicô mô tả Nhật Bản như sau:
Nhật Bản là một đế chế rất lớn bao gồm các hòn đảo. Một ngôn ngữ được nói xuyên suốt, không khó học lắm. Đất nước này được phát hiện bởi người Bồ Đào Nha tám hoặc chín năm trước. Người Nhật rất tham vọng về danh dự và sự phân biệt, và nghĩ rằng họ vượt trội so với tất cả các quốc gia trong vinh quang quân sự và lòng dũng cảm. Họ trao danh hiệu và tôn vinh tất cả những gì đã làm trong chiến tranh và không có gì họ tự hào bằng vũ khí được trang trí bằng vàng và bạc. Họ luôn đeo gươm và dao găm cả trong và ngoài nhà, và khi đi ngủ, họ treo chúng trên đầu giường. Nói tóm lại, họ coi trọng vũ khí hơn bất kỳ người nào tôi từng thấy. Họ là những cung thủ xuất sắc, và thường chiến đấu bằng chân, mặc dù không thiếu ngựa trong nước. Họ rất lịch sự với nhau, nhưng không phải với người nước ngoài, những người mà họ hoàn toàn coi thường. Họ dành phương tiện của mình cho vũ khí, trang điểm cơ thể và cho một số tiếp viên, và không quan tâm đến việc tiết kiệm tiền. Nói tóm lại, họ là một dân tộc rất hiếu chiến và gây chiến lẫn nhau liên tục; vũ khí càng mạnh thì càng mang tầm ảnh hưởng rộng lớn. Họ có một người đứng đầu tối cao, mặc dù trong một trăm năm mươi năm qua, các quý tộc đã không còn vâng lời ông, và đây là nguyên nhân của mối thù truyền kiếp giữa họ.
Nakamura giải thích vào năm 1843 sau Công nguyên:
Dân tộc ta là một quốc gia của vũ khí. Vùng đất ở phía tây [Trung Quốc] là một quốc gia của các chữ viết. Quốc gia của chữ viết coi trọng ngòi bút. Quốc gia của vũ khí coi trọng thanh kiếm. Điều đó đã được xác định từ ban đầu... Đất nước chúng ta và họ cách xa nhau hàng trăm dặm, tập quán của chúng ta là hoàn toàn khác nhau, tính khí của nhân dân ta khác nhau - vậy làm thế nào chúng ta có thể có thể đi chung đường? (Nakamura 1843 được trích dẫn trong Watanabe 2012: 285).
Minh Trị Duy tân củng cố hệ thống chính trị dưới Thiên hoàng Nhật Bản với những khả năng thực tế. Shogun và daimyo đã bị bãi bỏ. Lãnh địa của họ đã được trả lại cho hoàng đế. Quyền lực chủ yếu được chuyển giao cho một nhóm người được gọi là Phiên phiệt và Genrō, người đã giúp khôi phục quyền lực hoàng gia. Các Genrō là các chính khách cấp cao đã nghỉ hưu và cố vấn không chính thức cho hoàng đế. Tất cả các Genrō ngoại trừ Saionji Kinmochi đều là hậu duệ của các gia tộc samurai hạng trung hoặc thấp hơn từ Satsuma và Chōshū. Họ là công cụ lật đổ Mạc phủ Tokugawa trong Chiến tranh Boshin (1868-1869).
Năm 1873, Thiên hoàng Minh Trị đã bãi bỏ giai cấp samurai để ủng hộ một đội quân kiểu phương Tây. Họ đã mất các đặc quyền của mình như lớp duy nhất được phép sử dụng vũ khí. Nhiều samurai tình nguyện làm lính, và nhiều người cấp tiến được đào tạo thành sĩ quan. Phần lớn lớp sĩ quan Quân đội Đế quốc Nhật Bản có nguồn gốc samurai, và có động lực cao, kỷ luật và được đào tạo đặc biệt. Nhiều samurai biết chữ và được giáo dục tốt. Chẳng hạn như Nam tước Sadao Araki, từng giữ chức Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Iwasaki Yatarō, người sáng lập Mitsubishi năm 1870. Vì vậy, hầu hết các nhà lãnh đạo trong xã hội Nhật Bản trong thời kỳ Minh Trị (quân sự, chính trị và kinh doanh) là cựu samurai hoặc hậu duệ của samurai. Họ đã chia sẻ một tập hợp các giá trị và triển vọng. Điều này khiến cho chủ nghĩa quân phiệt Nhật Bản thống trị đời sống chính trị và xã hội của Đế quốc Nhật Bản. Tầng lớp quân phiệt được cho là những người cai trị thực tế của Nhật Bản trong khoảng 753 năm từ 1192 đến năm 1945 sau Công nguyên, bắt đầu với vị tướng quân đầu tiên cho đến các chính trị gia cũ của samurai. Hiến pháp năm 1947 đã biến Nhật Bản thành một quốc gia theo chủ nghĩa hòa bình. Các cựu quân nhân đã chuyển sang các ngành nghề khác như người làm công ăn lương. Douglas MacArthur được mệnh danh là Gaijin Shōgun (外人将軍) vì là thủ lĩnh quân sự của Nhật Bản từ năm 1945 đến 1951.
Ở Nhật Bản hiện đại, di sản chiến binh được ghi nhớ và tôn kính. Ví dụ: samurai và binh lính nổi tiếng trong văn học (ví dụ: Miyamoto Musashi, Hiroo Onoda), lễ hội (Lễ hội Shingen-ko), võ thuật, phim ảnh, giải trí, nghệ thuật và lâu đài phong kiến. Các tập tục văn hóa như trà đạo Nhật Bản, vẽ mực đơn sắc, vườn đá Nhật Bản và thơ ca như Tuyệt mệnh thi gắn liền với samurai và được người bảo trợ chiến binh chấp nhận trong suốt nhiều thế kỷ (1200-1600 sau CN).  Có những người Nhật Bản có ảnh hưởng trong kinh doanh và chính trị là hậu duệ của các gia đình samurai. Lý tưởng của samurai và võ sĩ đạo là một phần không thể thiếu trong văn hóa Nhật Bản. Các hệ tư tưởng bắt nguồn từ tầng lớp quân sự của Nhật Bản được điều chỉnh và sử dụng khi cần thiết.