stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Giải bóng đá Ngoại hạng Anh 1999-2000
Bảng xếp hạng

| VT | Đội | ST | T | H | B | BT | BB | HS | Đ | Giành quyền tham dự hoặc xuống hạng |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | Manchester United (C) | 38 | 28 | 7 | 3 | 97 | 45 | +52 | 91 | Điều kiện tham dự Vòng bảng của Champions League |
| 2 | Arsenal | 38 | 22 | 7 | 9 | 73 | 43 | +30 | 73 | Điều kiện tham dự Vòng bảng của Champions League |
| 3 | Leeds United | 38 | 21 | 6 | 11 | 58 | 43 | +15 | 69 | Điều kiện tham dự Vòng loại thứ ba Champions League |
| 4 | Liverpool | 38 | 19 | 10 | 9 | 51 | 30 | +21 | 67 | Điều kiện tham dự Vòng đầu tiên UEFA Cup |
| 5 | Chelsea | 38 | 18 | 11 | 9 | 53 | 34 | +19 | 65 | Điều kiện tham dự Vòng đầu tiên UEFA Cup |
| 6 | Aston Villa | 38 | 15 | 13 | 10 | 46 | 35 | +11 | 58 | Điều kiện tham dự Vòng 3 Intertoto Cup |
| 7 | Sunderland | 38 | 16 | 10 | 12 | 57 | 56 | +1 | 58 |  |
| 8 | Leicester City | 38 | 16 | 7 | 15 | 55 | 55 | 0 | 55 | Điều kiện tham dự Vòng đầu tiên UEFA Cup |
| 9 | West Ham United | 38 | 15 | 10 | 13 | 52 | 53 | −1 | 55 |  |
| 10 | Tottenham Hotspur | 38 | 15 | 8 | 15 | 57 | 49 | +8 | 53 |  |
| 11 | Newcastle United | 38 | 14 | 10 | 14 | 63 | 54 | +9 | 52 |  |
| 12 | Middlesbrough | 38 | 14 | 10 | 14 | 46 | 52 | −6 | 52 |  |
| 13 | Everton | 38 | 12 | 14 | 12 | 59 | 49 | +10 | 50 |  |
| 14 | Coventry City | 38 | 12 | 8 | 18 | 47 | 54 | −7 | 44 |  |
| 15 | Southampton | 38 | 12 | 8 | 18 | 45 | 62 | −17 | 44 |  |
| 16 | Derby County | 38 | 9 | 11 | 18 | 44 | 57 | −13 | 38 |  |
| 17 | Bradford City | 38 | 9 | 9 | 20 | 38 | 68 | −30 | 36 | Điều kiện tham dự Vòng 2 Intertoto Cup |
| 18 | Wimbledon (R) | 38 | 7 | 12 | 19 | 46 | 74 | −28 | 33 | Xuống chơi tại Football League First Division |
| 19 | Sheffield Wednesday (R) | 38 | 8 | 7 | 23 | 38 | 70 | −32 | 31 | Xuống chơi tại Football League First Division |
| 20 | Watford (R) | 38 | 6 | 6 | 26 | 35 | 77 | −42 | 24 | Xuống chơi tại Football League First Division |
Nguồn: Premier League
Quy tắc xếp hạng: 1) điểm; 2) hiệu số bàn thắng-bại; 3) số bàn thắng ghi được.
 Vô địch;  Xuống hạng
Ghi chú:
↑  Chelsea đủ điều kiện tham dự Cúp UEFA với tư cách là nhà vô địch Cúp FA.
↑  Leicester City đủ điều kiện tham dự Cúp UEFA với tư cách là nhà vô địch Cúp Liên đoàn.
Thống kê mùa giải > Vua phá lưới

| Xếp hạng | Cầu thủ | Câu lạc bộ | Bàn thắng |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 |  Kevin Phillips | Sunderland | 30 |
| 2 |  Alan Shearer | Newcastle United | 23 |
| 3 |  Dwight Yorke | Manchester United | 20 |
| 4 |  Michael Bridges | Leeds United | 19 |
| 4 |  Andy Cole | Manchester United | 19 |
| 6 |  Thierry Henry | Arsenal | 17 |
| 7 |  Paolo Di Canio | West Ham United | 16 |
| 8 |  Chris Armstrong | Tottenham Hotspur | 14 |
| 8 |  Steffen Iversen | Tottenham Hotspur | 14 |
| 8 |  Niall Quinn | Sunderland | 14 |
Thống kê mùa giải > Hat-tricks

| Cầu thủ | Đội bóng | Đối thủ | Két quả | Ngầy | Tham khảo |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  Michael Bridges | Leeds United | Southampton | 3–0 (A) | 11 tháng 8 năm 1999 |  |
|  Andy Cole4 | Manchester United | Newcastle United | 5–1 (H) | 30 tháng 8 năm 1999 |  |
|  Kevin Phillips | Sunderland | Derby County | 5–0 (A) | 18 tháng 9 năm 1999 |  |
|  Alan Shearer5 | Newcastle United | Sheffield Wednesday | 8–0 (H) | 19 tháng 9 năm 1999 |  |
|  Nwankwo Kanu | Arsenal | Chelsea | 3–2 (A) | 23 tháng 10 năm 1999 |  |
|  Marc Overmars | Arsenal | Middlesbrough | 5–1 (H) | 21 tháng 11 năm 1999 |  |
|  Ole Gunnar Solskjær4 P | Manchester United | Everton | 5–1 (H) | 4 tháng 12 năm 1999 |  |
|  Nick Barmby | Everton | West Ham United | 4–0 (A) | 26 tháng 2 năm 2000 |  |
|  Stan Collymore | Leicester City | Sunderland | 5–2 (H) | 5 tháng 3 năm 2000 |  |
|  Steffen Iversen | Tottenham Hotspur | Southampton | 7–2 (H) | 11 tháng 3 năm 2000 |  |
|  Dwight Yorke | Manchester United | Derby County | 3–1 (H) | 11 tháng 3 năm 2000 |  |
|  Paul Scholes | Manchester United | West Ham United | 7–1 (H) | 1 tháng 4 năm 2000 |  |
|  Dean Windass | Bradford City | Derby County | 4–4 (H) | 21 tháng 4 năm 2000 |  |
Thống kê mùa giải > Top kiến tạo

| Xếp hạng | Cầu thủ | Câu lạc bộ | Kiến tạo |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 |  David Beckham | Manchester United | 15 |
| 1 |  Nolberto Solano | Newcastle United | 15 |
| 3 |  Paolo Di Canio | West Ham United | 13 |
| 4 |  Ryan Giggs | Manchester United | 12 |
| 5 |  Dennis Bergkamp | Arsenal | 9 |
| 6 |  Nick Barmby | Everton | 8 |
| 6 |  Thierry Henry | Arsenal | 8 |
| 6 |  Steffen Iversen | Tottenham Hotspur | 8 |
| 6 |  Wim Jonk | Sheffield Wednesday | 8 |
| 6 |  Paul Merson | Aston Villa | 8 |
Tiền đạo Kevin Phillips của Sunderland là cầu thủ đoạt danh hiệu vua phá lưới của giải với 30 bàn thắng.
Mùa giải Ngoại hạng Anh 1999–2000 chứng kiến ​​Nick Barmby của Everton ghi được cú hat-trick duy nhất trong sự nghiệp thi đấu chuyên nghiệp của mình.
David Beckham của Manchester United là cầu thủ kiến ​​tạo nhiều nhất với 15 pha kiến ​​tạo cho câu lạc bộ trong mùa giải Ngoại hạng Anh 1999–2000.
Józef Kowalczyk

Józef Kowalczyk (2009)
Józef Kowalczyk (phát âm tiếng Ba Lan: [ˈjuzɛf kɔˈvalt͡ʂɨk] (sinh 1938) là một giám mục Công giáo La Mã của Ba Lan. Ông trước đó từng là luật sư và nhà ngoại giao của Tòa Thánh. Từ năm 1989 đến năm 2010, Józef Kowalczyk là Sứ thần Tòa thánh đầu tiên tại Ba Lan kể từ Chiến tranh thế giới thứ hai. Sau đó, ông giữ chức Tổng giám mục của Gniezno và cho đến khi nghỉ hưu vào năm 2014.
Józef Kowalczyk sinh ngày 28 tháng 8 năm 1938 tại làng Jadowniki Mokre gần Tarnów. Năm 1956, ông bắt đầu theo học tại Chủng viện Olsztyn, một cơ sở kế thừa của Collegium Hosianum. Ông được giám mục phụ tá Józef Drzazga truyền chức linh mục vào ngày 14 tháng 1 năm 1962 và được bổ nhiệm làm linh mục phó tại giáo xứ Chúa Ba Ngôi ở Kwidzyn ngay sau đó. Vào tháng 10 năm 1963, ông bắt đầu được đào tạo về giáo luật tại Đại học Công giáo Lublin và chuyển đến Rôma để tiếp tục học tại Đại học Giáo hoàng Gregorian. Tháng 2 năm 1965. Ông lấy bằng tiến sĩ giáo luật năm 1968 và bằng tốt nghiệp người bênh vực Rota Rôma năm 1971. Ông cũng nhận bằng nhân viên lưu trữ của Cơ quan lưu trữ bí mật Vatican.
Chú thích

↑  “Abp Józef Kowalczyk nowym Prymasem Polski” [Archbishop Józef Kowalczyk becomes the new Primate of Poland] (bằng tiếng Ba Lan). Katolicka Agencja Informacyjna. ngày 8 tháng 5 năm 2010. Bản gốc lưu trữ ngày 19 tháng 7 năm 2011. Truy cập ngày 9 tháng 5 năm 2010.
Người Giẻ Triêng

Ethnic groupBản mẫu:SHORTDESC:Ethnic group
| --- | --- |

Khu vực có số dân đáng kể
 Việt Nam: 63.322 (2019) Quảng Nam, Kon Tum
 Lào: 13.000 (2019)
Ngôn ngữ
Tiếng Giẻ, tiếng Triêng, tiếng Việt, khác...
Tôn giáo
Tín ngưỡng dân gian
Người Giẻ Triêng (Jeh-Taring) là một dân tộc cư trú chủ yếu tại miền trung Việt Nam và nam Lào. Theo Joshua Project tổng dân số năm 2019 là 75 ngàn người.
Tại Việt Nam người Giẻ Triêng là một trong số 54 dân tộc tại Việt Nam Họ có số dân là 63.322 người theo Điều tra dân số năm 2019 , sinh sống chủ yếu (trên 99,2%) tại vùng miền núi tỉnh tỉnh Kon Tum và Quảng Nam.
Tại Lào có chừng 13 ngàn người Jeh theo Joshua Project.
Người Giẻ Triêng nói 2 ngôn ngữ là tiếng Giẻ (Jeh) và tiếng Triêng (Tariang) cùng thuộc Ngữ chi Bahnar của ngữ hệ Nam Á.
Các nhóm địa phương

Người Giẻ Triêng còn biết qua các tên: Đgiéh, Ta Reh, Giảng Rây, Pin, Triêng, Treng, Ta Liêng, Ve, La-Ve, Bnoong, Ca Tang. Các tộc người tại Lào gồm Katang, Talieng, Jeng, Brao, Laven.
Các nhóm địa phương > Người Bh'noong

Người Bh'noong nói tiếng Bh'noong sinh sống tại các xã thuộc huyện Phước Sơn và huyện Nam Giang tỉnh Quảng Nam. Theo thống kê, có khoảng 31,343 người (2003). Phước Sơn có hơn 14,600 người Bh'noong, chiếm 65% dân số.
Các nhóm địa phương > Người Giẻ

Người Giẻ hay Jẻh sinh sống chủ yếu tại huyện Đăk Glei tỉnh Kon Tum.
Các nhóm địa phương > Người Tà Riềng

Người Tà Riêng hay Triêng sống tại các xã miền Tây huyện Nam Giang như La Dêê, La Êê, Đắc Tôi và huyện Dak Chung của Lào giáp ranh biên giới thuộc tỉnh Sekong.
Các nhóm địa phương > Người Ve

Người Ve hay Laven sinh sống tại các xã huyện Nam Giang và Phước Sơn như Đắc Pring, Đắc Pre. Người Laven còn sinh sống tại tỉnh Attapeu, Lào.
Dân số và địa bàn cư trú

Theo Tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2009, người Giẻ Triêng ở Việt Nam có dân số 50.962 người, cư trú tại 29 trên tổng số 63 tỉnh, thành phố. Người Giẻ Triêng cư trú tập trung tại các tỉnh: 
Kon Tum (32.644 người, chiếm 62,1% tổng số người Giẻ Triêng tại Việt Nam), 
Quảng Nam (19.007 người, chiếm 37,3% tổng số người Giẻ Triêng tại Việt Nam), ngoài ra còn có tại Đắk Lắk (78 người) và một số ít ở các tỉnh khác.
Đặc điểm kinh tế

Người Giẻ Triêng sống chủ yếu bằng nghề làm rẫy. Ngoài ra họ còn săn bắn, đánh cá, hái lượm các loại rau rừng, hoa quả, nấm... làm thức ăn hàng ngày. Người Giẻ Triêng còn nuôi trâu, bò, lợn, gà nhưng chủ yếu chỉ dùng vào lễ hiến sinh.
Họ tên

Mỗi người Giẻ Triêng (trừ nhóm Bnoong) đều có họ kèm theo tên, nhưng họ của đàn ông khác với họ của đàn bà. Mỗi họ đều có việc kiêng kỵ, một truyện cổ giải thích về tên họ và điều kiêng kỵ đó. Xưa kia, con trai theo họ
Hôn nhân gia đình

Theo tục lệ cũ, con trai khoảng 10 tuổi bắt đầu ngủ đêm tại nhà rông, khoảng 13-15 tuổi thì cà răng và sau đó vài ba năm sẽ lấy vợ. Con gái chủ động trong việc hôn nhân của mình và sự lựa chọn của con cái được cha mẹ tôn trọng. Trước khi lập gia đình, con trai phải biết đan lát, biết tấu chiêng cồng, các cô gái phải thạo đan chiếu, dệt vải (ở những vùng có nghề dệt). Cô gái phải chuẩn bị đủ 100 bó củi đẹp để nộp cho nhà trai trong lễ cưới. Sau đám cưới, đôi vợ chồng trẻ phải sống và luân phiên chuyển nhà từ nhà cha mẹ vợ sang nhà cha mẹ chồng, và ngược lại cứ ba đến bốn năm một lần, cho đến khi cha mẹ một bên qua đời mới định cư một chỗ.
Ma chay

Người Giẻ Triêng khi chết được chôn trong quan tài độc mộc, có đẽo tượng đầu trâu, huyệt đào rất nông, đưa đám tang chỉ có vài người nhà và sau một thời gian thì làm lễ bỏ mả để đoạn tang.
Nhà cửa

Người Giẻ Triêng ở nhà sàn dài, nhiều nơi làm mái đầu hồi uốn khum hình mu rùa. Thường thì các nhà trong làng được xếp thành hình tròn xung quanh nhà rông. Khác với nhà rông của một số dân tộc khác, nhà sàn Giẻ Triêng được hành lang chạy dọc chia đôi: một nửa dành cho nam giới, nửa kia dành cho phụ nữ.
Hiện nay, người Giẻ Triêng ở Kon Tum làm nhà sàn ngắn và vài hộ gia đình cùng chung sống với nhau. Những nhà này cũng có những đặc trưng đáng quan tâm: nhà sàn mái hình mai rùa, hai đầu đốc được trang trí bằng hai sừng trâu.
Trang phục

Nam giới để tóc ngắn hoặc đội khăn chàm theo lối chữ nhất trên đầu. Thân ở trần hoặc mặc tấm áo, khoác ngoài chéo qua vai, màu chàm có các sọc trang trí. Họ mang khố khổ hẹp, dài không có tua, thân và các mép khố được viền và trang trí hoa văn ở hai đầu trên nền chàm. Nam cũng đeo vòng cổ, vòng ngoài khố mang chuỗi hạt vòng. Trong các dịp tết lễ, họ mang thêm tấm choàng rộng màu chàm, có các sắc màu trang trí phủ kín thân.
Phụ nữ Giẻ Triêng để tóc dài, quấn sau gáy. Họ không mặc áo mà mang loại váy dài, cao sát nách. Đây là loại váy ống tương đối dài rộng. Đầu váy, giữa thân và gấu váy được trang trí các sọc hoa văn màu đỏ trên nền chàm. Lối mặc có tính chất vừa váy, vừa áo này là một đặc điểm rất khác biệt của phụ nữ Gié Triêng, ít gặp ở các dân tộc khác từ Bắc vào Nam.  Đây cũng là một lý do trang phục Giẻ Triêng được chọn vào "Làng văn hóa các dân tộc". Lối mặc váy, đặc biệt là quấn mép ra trước giữa thân, đầu váy còn thừa (váy loại này thường dài - cao gấp rưỡi váy bình thường), lộn ngược ra phía trước hoặc quấn thành nhiều nếp gấp ra xung quanh trông như một chiếc áo ngắn. Phụ nữ còn mang vòng tay vòng cổ.
Trang phục Giẻ Triêng là đặc điểm riêng, cùng với một số dân tộc khu vực Trường Sơn - Tây Nguyên có giá trị quan trọng cho việc nghiên cứu lịch sử trang phục ở Việt Nam.
Trương Phi

| Trương Phi |
| --- | --- |
 Trương Phi
Tên
Tự: Ích Đức (益德, Yìdé) Dực Đức (翼德, Yìdé)
Thông tin chung
Chức vụ: Xa Kỵ Tướng Quân (車騎將軍)
Sinh: 163  Trác Quận, Hà Bắc
Mất: 221 (60 Tuổi) 
Trương Phi (chữ Hán: 張飛, bính âm: Zhāng Fēi; 163-221), tự Ích Đức (益德), Tam quốc diễn nghĩa ghi là Dực Đức (翼德) , là danh tướng nhà Thục Hán thời Tam Quốc trong lịch sử Trung Quốc.
Trong tiểu thuyết Tam quốc diễn nghĩa của La Quán Trung, nhân vật Trương Phi cùng Lưu Bị và Quan Vũ kết bái huynh đệ ở vườn đào. Ông là em út trong 3 người.
Thân thế

Trương Phi tự là Ích Đức, hay thường được gọi là Dực Đức, người Trác Quận (nay là Trác Châu, địa cấp thị Bảo Định, tỉnh Hà Bắc).
Ông sinh trưởng trong một gia đình giàu có, làm nghề bán rượu, thân hình to lớn, dung mạo oai phong, được học hành cả võ nghệ lẫn sách vở. Trương Phi viết chữ rất đẹp và là một họa sĩ, ông có sở trường vẽ tranh mỹ nhân.
Lịch sử cũng ghi chép rằng Trương Phi là một nhà thư pháp giỏi, một vị tướng quân văn võ song toàn. Ngô Trấn, một nhà thơ đời nhà Nguyên viết bài thơ “Trương Dực Đức từ”, trong đó có viết: “Văn võ thú tuy biệt, cổ nhân thường hữu dư, hoành mâu tư uyển lực, Do Tượng khủng nan như” (Văn võ là hai chuyện khác nhau, nhưng người xưa (Trương Phi) giỏi cả hai điều ấy. Cầm ngang ngọn mâu nghĩ sức mạnh, Chung Do - Hoàng Tượng (hai nhà thư pháp nổi tiếng thời Tam quốc) cũng không được như vậy). Trong cuốn “Đan Diên Tổng Lục” thời nhà Minh ghi lại rằng: “Phù Lăng có Trương Phi dùng binh khí khắc chữ. Văn tự vô cùng tinh tế, nét vẽ như bay lượn.” Về tính cách, Tam Quốc Chí và một vài tư liệu chính sử ghi lại rằng Trương Phi “chuyện nhỏ thô lỗ, trong thô có tinh, đại sự có kế, mưu lược hơn người”
Theo Lưu Bị khởi nghiệp

Khi còn trẻ, Trương Phi đã gặp gỡ và kết giao với Lưu Bị và Quan Vũ. Ba người rất thân thiết với nhau, coi nhau như anh em một nhà. Tam quốc chí, Trương Phi truyện viết: "Vũ lớn hơn Phi mấy tuổi, Phi nhận làm anh".
Năm 184, Lưu Bị khởi binh giúp nhà Hán chống quân khởi nghĩa Khăn Vàng, Trương Phi và Quan Vũ theo giúp sức. Nhờ lập công, Lưu Bị được phong làm Huyện úy An Hỷ. Được một thời gian, Lưu Bị bỏ chức Huyện úy vì đánh viên Đốc bưu của triều đình đến hạch sách, Trương Phi theo đi.
Trương Phi theo phò tá Lưu Bị đến huyện Hạ Mật làm Huyện thừa (Phó huyện trưởng) theo sự tiến cử của Vô Kỳ Nghị, rồi huyện úy Cao Đường.
Ít lâu sau, anh em Lưu Bị, Quan Vũ, Trương Phi giao tranh với quân cướp địa phương bị bại trận, bèn bỏ huyện Cao Đường đến nương nhờ sứ quân Công Tôn Toản ở U châu. Sau đó Trương Phi lại theo Lưu Bị đến Thanh châu giúp Điền Khải chống Viên Thiệu, đóng quân ở Bình Nguyên. Lưu Bị được phong làm Bình Nguyên tướng, bèn cho Quan Vũ, Trương Phi làm Biệt bộ tư mã, thống lĩnh quân đội.
Năm 190, Viên Thiệu tập hợp chư hầu lập liên minh đánh Đổng Trác. Lưu Bị không được mời tham gia.
Năm 193, Phi theo Lưu Bị đi cứu Đào Khiêm ở Từ châu bị Tào Tháo vây đánh, giúp Đào Khiêm giữ được thành Đan Dương. Không lâu sau khi quân Tào rút đi (để về chiếm lại Duyện châu từ tay Lã Bố), Đào Khiêm qua đời, trước khi mất tiến cử Lưu Bị làm Châu mục Từ châu.
Để mất Từ châu

Năm 195, Lã Bố thất bại trong cuộc giao tranh với Tào Tháo ở Duyện châu, đến nương nhờ Lưu Bị. Quân phiệt Viên Thuật ở Thọ Xuân (Dương châu) tấn công Lưu Bị để tranh đoạt Từ châu. Lưu Bị mang quân đi Vu Thai kháng cự Viên Thuật, sai Trương Phi giữ thành Hạ Bì (thủ phủ Từ châu). Trương Phi bất hòa với viên tướng cũ của Đào Khiêm là Tào Báo, bèn giết chết Tào Báo.
Viên Thuật viết thư cho Lã Bố đề nghị đánh úp Từ châu, đổi lại Thuật sẽ giúp lương. Lã Bố nhận lời, nhân lúc Hạ Bì hỗn loạn do cái chết của Tào Báo, bèn mang quân đến đánh úp Hạ Bì. Viên Trung lang tướng Hứa Đam trong thành Hạ Bì phản lại Trương Phi, mở cửa đón Lã Bố. Trương Phi không chống nổi quân Lã Bố, mang thủ hạ bỏ chạy, không kịp mang theo gia quyến Lưu Bị.
Trương Phi chạy đến chỗ Lưu Bị ở Hoài Âm. Do tình thế bức bách, lực lượng yếu không kháng cự được Viên Thuật và Lã Bố, ba anh em Lưu Bị phải quay về Từ châu hàng Lã Bố. Lã Bố tiến cử Lưu Bị làm Dự châu mục, sang đóng ở thành Tiểu Bái gần đó.
Tan rã và tái ngộ

Anh em Lưu Bị phát triển thế lực ở Tiểu Bái khiến Lã Bố lo ngại. Lã Bố bèn mang quân tới đánh. Anh em Lưu Bị thua chạy, đến nương nhờ Tào Tháo. Năm 198, Tào Tháo liên hợp với Lưu Bị khởi đại binh đánh Từ châu, hạ thành Hạ Bì, giết chết Lã Bố. Sau đó ông theo Lưu Bị về Hứa Xương, được Tào Tháo phong làm Trung lang tướng.
Năm 199, ông theo Lưu Bị rời Hứa Xương tới Từ châu, ly khai Tào Tháo. Phi dụ cha của Tần Lãng là Tần Nghi Lộc (tướng cũ của Lã Bố) đi theo. Nghi Lộc đi theo Phi, sau lại đổi ý muốn quay lại, bị Phi đâm chết.
Tào Tháo mang quân đánh Từ châu. Ba anh em Trương Phi xung trận thất bại, bị lạc mỗi người một nơi: Lưu Bị chạy sang Hà Bắc theo Viên Thiệu, Quan Vũ phải hàng Tào, còn Trương Phi cầm một cánh quân chạy tới tận Cổ Thành thuộc huyện Chân Dương, quận Nhữ Nam. Tại đây Trương Phi gặp tướng quân Khăn Vàng là Lưu Tiết, bèn hợp quân với nhau làm một cùng nương tựa.
Năm 200, Lưu Bị cùng Triệu Vân rời khỏi chỗ Viên Thiệu về Cổ Thành, Nhữ Nam hội với Trương Phi và Lưu Tiết; Quan Vũ cũng đến hội. Cuối năm đó, do giao tranh với Tào Tháo bất lợi, Trương Phi theo Lưu Bị chạy về Kinh châu nương nhờ Lưu Biểu. Ông cùng Lưu Bị đóng đồn ở Tân Dã thuộc quận Nam Dương.
Hoạt động ở Kinh châu

Năm 208, Tào Tháo sau khi tiêu diệt họ Viên làm chủ miền bắc, phát đại quân tấn công Kinh châu. Con Lưu Biểu (mới mất) là Lưu Tông đầu hàng. Lưu Bị không chống nổi Tào Tháo, mang dân vượt sông. Tào Tháo mang quân thiết kỵ truy kích, đuổi kịp Lưu Bị ở Đương Dương Tràng Bản.
Lưu Bị quân ít lại phải lo cho dân thường đi theo nên không chống đỡ nổi, phải bỏ cả gia quyến chạy, quân bị thua tan tác. Trương Phi theo lệnh Lưu Bị mang 20 kỵ binh đi chặn hậu, ngăn cản quân Tào. Ông đợi Lưu Bị cùng những người đi kịp sang sông rồi đứng ra chặn hậu ở đầu cầu Trường Bản để chặn quân Tào truy đuổi.
Quân Tào truy kích đuổi đến nơi. Một mình Trương Phi hùng dũng đứng trên cầu cầm mâu, không ai trong quân Tào dám tiến lên giao phong. Nhờ đó Lưu Bị cùng các thủ hạ chạy thoát.
Sau trận Xích Bích, Trương Phi giúp Lưu Bị chinh chiến giành quyền kiểm soát phần lớn Kinh châu. Lưu Bị cắt mấy huyện thuộc Nam quận ra thành lập quận Nghi Đô, phong Trương Phi làm Chinh lỗ tướng quân, Thái thú Nghi Đô.
Năm 211, Lưu Bị mang quân vào đánh Ích châu của Lưu Chương. Trương Phi cùng Quan Vũ, Triệu Vân và Gia Cát Lượng trấn giữ Kinh châu.
Tôn Quyền nghe tin Lưu Bị đi vắng, bèn phái một đội thuyền đến Kinh châu đón em gái về. Tôn phu nhân (hay Tôn Thượng Hương) muốn mang theo con Lưu Bị là Lưu Thiện lúc đó mới 7 tuổi, về theo. Trương Phi và Triệu Vân nghe tin, vội mang quân ra chặn sông, khuyên Tôn phu nhân ở lại nhưng bà không nghe. Hai tướng đành để Tôn phu nhân đi, nhưng buộc bà để lại A Đẩu.
Tiến vào Ích châu

Năm 214, do giao tranh tại Ích châu chưa giành được thắng lợi, Lưu Bị triệu tập thêm các tướng ở Kinh châu tham chiến. Trương Phi cùng Triệu Vân và Gia Cát Lượng mang quân vào Tây Xuyên trợ chiến, để Quan Vũ ở lại trấn thủ Kinh châu.
Cánh quân của Trương Phi, Triệu Vân và Khổng Minh rầm rộ tiến vào bình định các quận huyện. Trương Phi đánh Ba Quận, Gia Cát Lượng đánh Ba Đông, Triệu Vân đánh Giang Dương và quận Kiện Vi. Trương Phi đụng độ thái thú Ba Quận là Nghiêm Nhan. Nghiêm Nhan trí dũng song toàn, dựa vào thành trì ở vùng núi hiểm trở nên không quy phục. Trương Phi dùng mưu kế đánh bại và bắt sống Nghiêm Nhan. Trước sự khẳng khái của Nghiêm Nhan, ông cởi trói, trọng đãi Nghiêm Nhan, dụ được Nghiêm Nhan đầu hàng.
Sau đó Trương Phi cùng Gia Cát Lượng đi theo đường phía bắc, còn Triệu Vân cầm cánh quân đi theo đường phía nam, cùng hội ở Lạc Thành. Các sử gia xác định ông đi theo lối Bồi Giang lên phía tây bắc qua Hợp Xuyên, Toại Ninh, Tam Đài. Ông được Nghiêm Nhan hỗ trợ dụ hàng các vùng Ba Tây, Đức Dương. Lưu Chương sai lão tướng Trương Duệ mang quân ra kháng cự, bị Trương Phi đánh tan. Trương Duệ mang tàn quân chạy về Thành Đô. Trương Phi chuyển qua hướng tây để hợp binh với Lưu Bị và Triệu Vân đánh Lạc Thành rồi tấn công vào Thành Đô.
Lưu Chương đầu hàng. Lưu Bị chiếm được Tây Xuyên, bổ nhiệm Trương Phi làm Thái thú Ba Tây.
Đánh bại Trương Cáp

Năm 215, Tào Tháo đánh bại Trương Lỗ, chiếm cứ Hán Trung rồi để lại Hạ Hầu Uyên và Trương Cáp trấn giữ. Trương Cáp mang quân xuống phía nam tiến vào Ba Tây để bắt dân mang về. Trương Phi mang quân ra kháng cự. Hai bên gặp nhau ở Đãng Cừ, Mông Đầu, cầm cự 50 ngày không phân thắng bại. Trương Phi tự mình mang hơn 1 vạn quân ra đường khác chặn đánh Trương Cáp. Trương Cáp gặp đường núi khó di chuyển nên bị Trương Phi đánh bại, phải bỏ ngựa dẫn tàn quân men theo đường nhỏ dốc đứng trốn thoát về Nam Trịnh.
Trương Phi thắng trận, cho dựng một tấm bia trên sườn núi Đãng Cừ, tự tay viết văn bia, lời lẽ rất hùng tráng:
Giao chiến với Tào Hồng

Bài chi tiết: Trận Hán Trung (217-219)
Tháng 11 năm 217, Lưu Bị sai Trương Phi và Mã Siêu đóng đồn ở Cố Sơn. Tào Tháo nghe tin bèn sai Tào Hồng và Tào Hưu ra đối địch.
Quân Tào tấn công Ngô Lan ở Hạ Bi. Trương Phi phao tin quân Thục muốn vây bọc đánh chặn đường về của quân Tào. Tào Hưu khuyên Tào Hồng cứ tập trung đánh Ngô Lan, Hồng nghe theo. Ngô Lan bị Tào Hồng đánh bại, phó tướng Lôi Đồng và Nhâm Quỳ tử trận. Trương Phi muốn mang quân tới chi viện, nhưng quân Tào Hồng đóng tại Vũ Đô rất đông khiến quân Thục không tiến lên được.
Tháng 3 năm 218, quân Trương Phi không thể phá được phòng tuyến của quân Nguỵ, buộc phải rút khỏi chiến dịch. Ngô Lan bỏ trốn vào chỗ bộ lạc người Chi và bị họ giết chết.
Năm 219, Lưu Bị chiếm được Hán Trung, tự xưng là Hán Trung vương, bổ nhiệm Trương Phi là Hữu tướng quân.
Bị ám sát

Cùng năm 219, Quan Vũ bị liên minh Ngô-Ngụy giáp binh đánh bại và bị giết.
Năm 221, Lưu Bị lên ngôi hoàng đế, Trương Phi được phong làm Xa kị tướng quân kiêm Tư Lệ hiệu úy, Tây Hương hầu. Lưu Bị khởi binh đi đánh Đông Ngô báo thù cho Quan Vũ, sai Trương Phi cầm quân bản bộ xuất phát từ Lãng Trung đến Giang Châu hội binh với Lưu Bị.
Quan Vũ khéo đối xử với sĩ tốt mà kiêu ngạo với đại sỹ phu, còn Trương Phi yêu kính người quân tử mà không thương xót kẻ tiểu nhân. Lưu Bị thường khuyên bảo Trương Phi rằng: “Khanh dùng hình phạt quá mức, lại hay đánh đập người dưới, xử phạt xong mà vẫn giữ bên mình, ấy là chuốc lấy tai vạ vậy.” Phi vẫn không chịu sửa đổi. Khi đang chuẩn bị tấn công Đông Ngô, Trương Phi bị bộ hạ dưới trướng mình là Trương Đạt và Phạm Cương sát hại, cắt lấy thủ cấp, xuôi theo sông trốn sang Ngô xin hàng Tôn Quyền. Lưu Bị nghe tin có biểu từ doanh trại Trương Phi báo về thì than: "Ôi! Phi hỏng mất rồi."
Lưu Bị truy tặng thụy hiệu cho Trương Phi là Hoàn hầu. Cho nên sau này Trương Phi còn được gọi là Trương Hoàn hầu.
Gia đình > Vợ

Vợ của Trương Phi là Hạ Hầu thị, cháu gọi Hạ Hầu Uyên bằng bác, em họ của Hạ Hầu Bá. Cha mẹ Hạ Hầu thị mất sớm, được Hạ Hầu Uyên nuôi dưỡng và coi như con gái. Năm Kiến An thứ 5 (200), khi khoảng 13-14 tuổi, Hạ Hầu thị ra ngoài kiếm củi thì bị quân của Trương Phi bắt cóc, cưỡng ép làm vợ. Họ có hai con trai và hai con gái. Hai con gái của Phi và Hạ Hầu thị sau này trở thành hoàng hậu của Lưu Thiện, gọi là Kính Ai Hoàng hậu và Trương Hoàng hậu.
Ngụy lược chép: Năm Kiến An thứ năm, thời người em họ của Bá được 13, 14 tuổi, ở bản quận, đi ra ngoài kiếm củi, bị Trương Phi bắt được. Phi biết người ấy là con gái nhà lương thiện, bèn lấy làm vợ, sinh được một người con gái, làm Hoàng hậu của Lưu Thiện. Cho nên lúc Uyên mới mất, vợ của Phi xin an táng cho Uyên. Lúc Bá vào Thục, Thiện cùng tương kiến, vui vẻ bảo rằng: “Phụ thân của khanh bị hại trong lúc hành quân thôi, không phải là tự tay tiền nhân của ta đâm chết đâu.” Rồi trỏ vào đứa con nhỏ của mình bảo Bá rằng: “Đây là cháu ngoại của họ Hạ Hầu đấy.” Bá được ban tước rất hậu.