Tiếng Ba Tư

| Tiếng Ba Tư |
| --- | --- |
Fārsi
فارسی
Fārsi viết bằng chữ Ba Tư-Ả Rập
Phát âm: [fɒːɾˈsiː]
Sử dụng tại: Iran Afghanistan (dưới tên tiếng Dari) Tajikistan (dưới tên tiếng Tajik) Uzbekistan (dưới tên tiếng Tajik) Iraq Nga Azerbaijan
Tổng số người nói: 45 triệu (2007) – 60 triệu (2009) người bản ngữ Tổng cộng 110 triệu.
Phân loại: Ấn-ÂuẤn-IranIranTây IranTây Nam IranTiếng Ba Tư
Ngôn ngữ tiền thân: Tiếng Ba Tư cổ Tiếng Ba Tư trung đạiTiếng Ba Tư 
Dạng chuẩn: Tây Ba Tư Dari Tajik   
Phương ngữ: Tây Ba Tư Dari Ba Tư Trung Á (Tajik) Bukhara Pahlavan Hazara Aimaq Ba Tư Do Thái Dehwar Tat Do Thái Tat Kavkaz Tat Armenia        
Hệ chữ viết:  Chữ Ba Tư (Iran và Afghanistan)  Chữ Kirin (Tajikistan)  Hebrew Hệ chữ nổi tiếng Ba Tư 
Địa vị chính thức
Ngôn ngữ chính thức tại:  Iran (dưới tên "tiếng Ba Tư")  Afghanistan (dưới tên tiếng Dari)  Tajikistan (dưới tên tiếng Tajik)
Quy định bởi:  Hiệp hội ngôn ngữ và văn học Ba Tư (Iran) 
Mã ngôn ngữ
ISO 639-1: fa
per (B) fas (T)
ISO 639-3: tùy trường hợp: pes – Tiếng Tây Ba Tư prs – Tiếng Dari (Ba Tư Afghan) tgk – Tiếng Tajik aiq – Phương ngữ Aimaq bhh – Phương ngữ Bukhora haz – Phương ngữ Hazara jpr – Tiếng Ba Tư Do Thái phv – Phương ngữ Pahlavan deh – Tiếng Dehwar jdt – Tiếng Tat Do Thái ttt – Tiếng Tat (Kavkaz)
Glottolog: fars1255
Linguasphere: 58-AAC (Wider Persian)  > 58-AAC-c (Central Persian)
Khu vực nơi có số người nói Ba Tư đáng kể (tính cả phương ngữ).
  Các quốc gia nơi tiếng Ba Tư là ngôn ngữ chính thức.
Bài viết này có chứa ký tự ngữ âm IPA. Nếu không thích hợp hỗ trợ dựng hình, bạn có thể sẽ nhìn thấy dấu chấm hỏi, hộp, hoặc ký hiệu khác thay vì kí tự Unicode. Để biết hướng dẫn giới thiệu về các ký hiệu IPA, xem Trợ giúp:IPA.
Tiếng Ba Tư hay tiếng Persia, còn được biết đến như tiếng Farsi (فارسی fārsi [fɒːɾˈsiː] Tập tin:Farsi.ogg), là một ngôn ngữ Iran thuộc ngữ tộc Ấn-Iran của hệ ngôn ngữ Ấn-Âu. Nó chủ yếu được nói ở Iran, Afghanistan (dưới tên gọi tiếng Dari từ năm 1958), và Tajikistan (tên gọi tiếng Tajik vào thời Xô Viết ), và một vài vùng khác về mặt lịch sử được xem là thuộc đế quốc Ba Tư. Tiếng Ba Tư, nói chung, được viết bằng chữ Ba Tư, một biến thể của chữ Ả Rập.
Tiếng Ba Tư hiện đại là sự tiếp nối của tiếng Ba Tư trung đại, ngôn ngữ tôn giáo và văn học chính thức của Đế chế Sassanid, mà chính nó lại là hậu thân của tiếng Ba Tư cổ, ngôn ngữ của Đế chế Achaemenes. Ngữ pháp của nó tương đồng với nhiều ngôn ngữ của châu Âu đương thời.
Tiếng Dari của Afghani đã bị pha trộn rất nhiều với các ngôn ngữ như tiếng Mông Cổ.
Có chừng 110 triệu người nói tiếng Ba Tư trên toàn cầu và ngôn ngữ này có vị thế chính thức tại Iran, Afghanistan, và Tajikistan. Trong nhiều thế kỷ, tiếng Ba Tư cũng là ngôn ngữ văn hóa tại nhiều vùng ở Tây Á, Trung Á, và Nam Á.
Tiếng Ba Tư đã ảnh hưởng (chủ yếu về từ vựng) một cách đáng kể lên nhiều ngôn ngữ xung quanh, nhất là các ngôn ngữ Turk miền Trung Á, Kavkaz, và Tiểu Á, những ngôn ngữ Iran lân cận, cũng như tiếng Armenia, tiếng Gruzia, vài ngôn ngữ Ấn-Iran khác, đặc biệt là tiếng Urdu (một dạng tiếng Hindustan). Nó cũng ảnh hưởng phần nào lên tiếng Ả Rập, nổi bật nhất là ở tiếng Ả Rập Bahran. Ngược lại, tiếng Ba Tư cũng mượn rất nhiều từ trong tiếng Ả Rập sau cuộc xâm lược Ba Tư của người Ả Rập.