stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Tính dục theo giới
Giới và tính dục trong tính dục theo giới

Trong lịch sử, hai khái niệm giới và giới tính được dùng tương đương nhau, nhưng phải mãi đến cuối những năm 1960 và đầu những năm 70 thì khái niệm về giới mới bắt đầu được định nghĩa rõ ràng hơn và được sử dụng rộng rãi trong các văn bản tài liệu thuộc ngành tâm lý học. Từ đó đến nay, khái niệm này đã trải qua nhiều lần cập nhật, và hiện tại được dùng để chỉ cách một người nhận định và thể hiện giới của họ, thường là qua sự nam tính hoặc nữ tính. Với định nghĩa đó, giới thường được dùng như một biến số để nghiên cứu việc giới có thể biểu lộ những thông tin gì về một người (ví dụ: tính dục của họ). Các nghiên cứu tâm lý học trong lĩnh vực này có xu hướng xem xét giới theo ba hướng sau:
Xem xét giới thông qua sự khác biệt trong biểu hiện, đặc điểm, và hành vi cử chỉ
Xem xét mối quan hệ giữa giới và sự khác biệt cá nhân trong những người nhận định là nam giới và những người nhận định là nữ giới, và
Xem xét tác động của giới lên hành vi xã hội của nam giới và nữ giới
Khác với giới, định nghĩa về tính dục ở con người tương đối ổn định và trải qua ít thay đổi hơn. Nó được dùng để chỉ mọi hành vi và thái độ mang tính chất tính dục của con người. Mối quan hệ giữa giới và tính dục không cố định, mà linh hoạt và liên tục thay đổi. Điều đó có nghĩa tính dục theo giới không nhất thiết phải tuân theo những đường hướng nhất định và dễ đoán. Nhưng thông thường, tính dục theo giới vẫn đi theo con đường định chuẩn hóa dị tính, tức là khi dị tính được coi như là, theo cách gọi của Vanwesenbeeck, một "then chốt" cho điểm giao giữa giới và tính dục. Tuy vậy, những nhìn nhận về tính dục này từ trước đến nay vẫn thường mang nặng định kiến về giới, chẳng hạn như nam giới thì sẽ cởi mở hơn với việc quan hệ tình dục thường xuyên, hay việc có nhiều bạn tình, trong khi nữ giới thì sẽ bảo thủ hơn trong những việc này.
Một nghiên cứu của McCabe, Tanner & Heiman cho thấy rằng, ít nhất là ở phương Tây, giới có thể biểu lộ những gì chúng ta hiểu và nhìn nhận về tính dục. Mục đích nghiên cứu của họ là để tìm hiểu cách nam và nữ giới định giới cho định nghĩa của họ tình dục và tính dục. Kết quả nghiên cứu thu được cho thấy nam giới và nữ giới có nói về tình dục và tính dục thông qua những từ ngữ và khái niệm về giới. Những nội dung trao đổi về tình dục/tính dục theo giới thường thấy nhất là:
Tình dục đối với nam là thể xác, đối với nữ là tình cảm
Tình dục quan trọng với nam giới hơn là nữ giới
Ngoại hình của nữ giới quan trọng
Ham muốn và/hoặc khoái cảm trong tình dục thường không được áp nhiều cho nữ giới
Các nhà nghiên cứu cũng bình luận rằng bốn kiểu định giới cho tính dục này xuất hiện một cách tự nhiên trong trao đổi của những người tham gia nghiên cứu mà không cần bất kỳ gợi ý hay đề cập nào tới chúng. Họ kết luận rằng giới có tác động ít nhiều lên những gì chúng ta biết, cũng như cách chúng ta học hỏi về tình dục và tính dục.
Xu hướng tính dục và tính dục theo giới

Mặc dù tính dục theo giới thường xuất hiện qua khái niệm về nam giới, nữ giới, và dị tính luyến ái, nó cũng có thể được sử dụng với các khái niệm liên quan đến giới và tính dục khác như bức bối giới, hay khi nói về người chuyển giới, người transsexual, người liên giới tính, người đồng tính, hay người song tính.
Tiêu chuẩn kép trong tính dục

Tiêu chuẩn kép trong tính dục được đề xuất là một kết quả của thuyết vai trò xã hội, nơi mà chính vai trò tính dục theo giới là một phần của tiêu chuẩn này. Trong lịch sử, tiêu chuẩn kép tính dục ám chỉ rằng việc nam giới quan hệ tình dục ngoài hôn nhân không những được chấp nhận mà còn được khuyến khích, trong khi với nữ giới thì điều này không được chấp nhận. Ngày nay, ở phần đông các nước phương Tây thì quan hệ tình dục ngoài hôn nhân của cả nam và nữ giới đều được chấp nhận, nhưng với nữ giới, tư tưởng này vẫn bị giới hạn trong phạm vi tình yêu hoặc đính hôn.
Tiêu chuẩn kép về tính dục ra sức hạ bệ nữ giới, điều này có thể thấy trong việc vai trò giới quy định rằng mọi phụ nữ nên gợi tình, nhưng cũng phải nhũn nhặn trong tình dục. Nó ảnh hưởng đến vai trò tính dục của phụ nữ ở việc nó ám chỉ rằng phụ nữ không bao giờ có thể gợi tình mà không quan hệ tình dục bừa bãi. Vanwesenbeeck gọi hiện tượng này là sự phân biệt Madonna-gái điếm (Madonna-whore distinction). Naomi Wolf, tác giả của cuốn The Beauty Myth, giải thích rằng: "Sắc đẹp ngày nay chính là những gì cực khoái của phụ nữ từng là trong quá khứ: một thứ được trao cho họ bởi đàn ông, nếu họ chấp nhận đóng vai trò tính nữ của mình, và nếu họ may mắn".[cần dẫn nguồn]
Tiêu chuẩn kép trong tính dục > Các nghiên cứu

Trong việc việc nghiên cứu tính dục theo giới, các dữ liệu tự báo cáo thường có thể bị gây nhiễu bởi yếu tố vai trò xã hội, khi mà phản hồi của các cá nhân đối với câu hỏi liên quan đến tính dục bị ảnh hưởng bởi khả năng và mong muốn của một người trong việc tuân theo vai trò xã hội thích hợp của họ. Đặc biệt, tính dục sẽ ảnh hưởng đến phản hồi của một cá nhân, vì tính dục bị giám sát nặng nề bởi những gì được coi là vai trò xã hội chuẩn mực. Alexander & Fisher đã tiến hành một nghiên cứu để xác định xem liệu các hành vi và thái độ tình dục do nam và nữ giới tự báo cáo có bị ảnh hưởng bởi các vai trò giới được kỳ vọng hay không. Sự khác biệt trong giới tính xuất hiện nhiều nhất khi câu trả lời của người tham gia có nguy cơ bị người khác đọc, và xuất hiện ít nhất khi người tham gia tin rằng tốt nhất họ nên trung thực để tránh sự xấu hổ khi bị phát hiện là họ trả lời không thật lòng. Kết quả của nghiên cứu cho thấy rằng nam và nữ giới đều bị ảnh hưởng bởi vai trò giới được mong đợi khi đề cập đến các hành vi tình dục, đặc biệt là những hành vi bị coi là ít được chấp nhận đối với phụ nữ hơn là đối với nam giới, và rằng hành vi của cả hai giới có thể có nhiều tương đồng hơn những gì được nghĩ trong quá khứ.
Sự kiến ​​tạo xã hội

Thuyết kiến ​​tạo xã hội cho rằng mọi thứ về hiện thực mà chúng ta biết đều được kiến tạo từ những thực tại xã hội bắt nguồn từ lịch sử loài người. Một phần cố hữu của thuyết kiến tạo xã hội là mô hình kiến ​​tạo, với bốn điểm chính:
Trải nghiệm với thế giới của một người được sắp đặt theo một cách để chúng ta có thể hiểu được chúng.
Ngôn ngữ cung cấp cho chúng ta một hệ thống phân loại để chúng ta có thể hiểu được thế giới xung quanh mình.
Mọi cá nhân đều chia sẻ một thứ được gọi là thực tại chung của cuộc sống, nhờ đó mà chúng ta nhận thức được thực tế khác với giấc mơ như thế nào từ cách con người, địa điểm và mọi thứ khác được tổ chức. Chúng ta đều biết và hiểu đây là cách mọi người vận hành.
Chúng ta hiểu rằng cách thức có lợi nhất để làm một việc sẽ dần hình thành thói quen trong tâm trí con người, và cuối cùng trở thành một phần các định chế xã hội của chúng ta.
Những cách thức mà cuộc sống xã hội được xây dựng có sức ảnh hưởng lên cả giới và giới tính. Giới được kiến tạo xã hội thông qua việc các tương tác xã hội hàng ngày của một người trong một nền văn hóa cụ thể có thể gây ảnh hưởng đến sự thể hiện và xây dựng giới. Mặt khác, sự kiến tạo xã hội của tính dục được quy định cụ thể thông qua các hệ tư tưởng xã hội mà giới hạn và hạn chế những gì được quan niệm là sự vận hành thích hợp của tính dục.
Xét từ góc nhìn này, khác biệt giới tính đơn giản là hậu quả của việc nam giới và nữ giới cố gắng tuân thủ các kiến tạo giới được quy định cho họ bởi xã hội. Ngoài ra, việc tuân theo các kiến tạo này còn rất phức tạp do điều kiện công nghệ và tình huống xã hội đặc thù đối với từng nền văn hóa.
Cũng cần phải chỉ ra rằng sự khác biệt về giới liên quan đến kiến tạo xã hội cũng được cho là bị thúc đẩy bởi quyền lực, điển hình là thông qua các hệ tư tưởng gia trưởng trọng nam khinh nữ. Những mối quan hệ quyền lực này ảnh hưởng đến sự khác biệt giới, điều này cũng ảnh hưởng đến các biến số của tính dục, chẳng hạn như thái độ và hành vi tính dục. Tương tự như thuyết vai trò xã hội, những kiến tạo này thường bị ảnh hưởng bởi các đặc điểm thể chất.
Sự kiến ​​tạo xã hội > Các nghiên cứu

Việc xây dựng xã hội về tính dục theo giới được cho là bị ảnh hưởng bởi văn hóa. Petersen & Hyde đề xuất rằng ở những vùng văn hóa có ít khác biệt giới trong quyền lực (chẳng hạn như phân chia lao động giữa hai giới) sẽ có ít khác biệt giới trong thái độ đối với các hành vi tính dục hơn. Để chứng thực nhận định của mình, họ lấy quốc tịch làm yếu tố kiểm soát để nghiên cứu sự khác biệt giới trong thái độ và hành vi tính dục. Kết quả nghiên cứu ủng hộ tuyên bố kiến ​​tạo của họ: phần lớn sự khác biệt về giới trong hành vi tính dục ở Châu Âu, Úc và Hoa Kỳ nhỏ hơn so với các nước vốn có bất bình đẳng giới lớn như Châu Á, Châu Phi, Châu Mỹ Latinh và Trung Đông. Họ kết luận rằng những khác biệt về hành vi này có thể được quy về cách mà vị trí của nam giới và nữ giới được xây dựng nên trong xã hội.
Baumeister đã hoàn thành một nghiên cứu xem xét sự mềm dẻo về mặt tính dục của phụ nữ, cho thấy rằng phụ nữ dễ bị ảnh hưởng bởi các yếu tố xã hội và văn hóa khi liên quan đến tính dục hơn nam giới. Kết quả của ông cho thấy rằng ở phụ nữ có tính biến động trong tính dục cao hơn, có mối tương quan giữa thái độ tính dục và hành vi tính dục thấp hơn, và dễ bị ảnh hưởng bởi các yếu tố xã hội lên các thước đo này hơn. Mặc dù Baumeister đã sử dụng cách tiếp cận tiến hóa để giải thích những phát hiện của mình, nhưng Hyde & Durik cho rằng tiếp cận từ quan điểm văn hóa xã hội liên quan đến thuyết kiến ​​tạo xã hội thì sẽ phù hợp hơn. Hyde & Durik đã chỉ ra rằng trong mẫu nghiên cứu trên bối cảnh phương Tây của Baumeister:
∗ Nam giới có nhiều tầng quyền lực lên nữ giới hơn là nữ giới lên nam giới ∗ Các nhóm người có quyền lực thấp hơn thường cố gắng tiếp nhận và biến đổi hành vi của họ giống với những người có quyền lực cao hơn ∗ Cả vai trò giới và kiến tạo xã hội đều ảnh hưởng đến hành vi của nam và nữ giới, đặc biệt trong lĩnh vực tính dục, khi mà dị tính luyến ái được kỳ vọng ở cả nam và nữ giới.
Mặc dù các nghiên cứu khác đã cố gắng tái tạo các phát hiện của Baumeister, nhưng đến giờ vẫn chưa có bản sao thành công.
Thuyết vật hóa

Thuyết vật hóa tập trung vào cách cơ thể con người được đối xử trong xã hội, đặc biệt là cách cơ thể phụ nữ bị đối xử như đồ vật. Lần đầu được đặt tên bởi Fredrickson & Roberts, ban đầu họ xây dựng thuyết vật hóa để chỉ ra vật hóa trong tình dục ảnh hưởng đến sức khỏe tâm lý của phụ nữ như thế nào (Hill & Fischer, 2008). Vật hóa tình dục có thể được thấy trên các phương tiện truyền thông thông qua sự thanh tra tình dục, hay thậm chí là bạo lực tình dục. Sự vật hóa này có thể khiến phụ nữ xem cơ thể của họ như một đồ vật để "bị chơi" với, hơn là một thực thể hoạt động để giữ cho một cá nhân sống và hoạt động một cách tối ưu. Vanwesekbeeck đề xuất rằng điều này "...khiến cho phụ nữ tạo khoảng cách với cơ thể của chính họ, nghi ngờ khả năng của cơ thể họ, và kết quả là họ sẽ thiếu kinh nghiệm trong việc sử dụng cơ thể một cách hiệu quả" (trang 890).
Trải nghiệm về sự vật hóa có thể khác nhau rất nhiều ở mỗi người phụ nữ, nhưng có thể nói rằng nó có tầm ảnh hưởng đáng kể đến cách một người phụ nữ trải nghiệm tính dục của chính mình. Việc cơ thể nữ giới thường xuyên phải chịu trải qua ánh nhìn nam giới, đặc biệt là khi liên quan đến việc bị tình dục hóa, có thể dẫn đến việc phụ nữ liên tục kiểm soát hình ảnh cơ thể của mình. Chính điều này tạo ra cái mà Masters và Johnson gọi là "spectatoring" (tạm dịch: hiện tượng người xem), đây là khi phụ nữ liên tục ý thức về trải nghiệm bên ngoài cơ thể của họ, và khi làm như vậy họ hoàn toàn không nhận thức được trải nghiệm của bản thân họ. Hiện tượng người xem được cho là làm giảm sự thỏa mãn tình dục nói chung của phụ nữ.
Truyền thông đại chúng

Phần lớn việc vật hóa tình dục đến từ các phương tiện truyền thông đại chúng: chương trình truyền hình, tạp chí, phim hay video ca nhạc. Brown cho rằng phương tiện truyền thông tác động đến hành vi tình dục của các cá nhân thông qua ba con đường chính:
Con đường thứ Nhất - Truyền thông giữ trách nhiệm đặt tính dục, thái độ tính dục và hành vi tính dục ở ngay trước mắt công chúng. Chẳng hạn như lấy các tạp chí như Cosmopolitan hoặc Glamour làm ví dụ. Phần lớn các tạp chí này sẽ có hình ảnh và tiêu đề đan xen với các chủ đề tính dục về việc người đọc nên làm gì để giữ vẻ gợi cảm, để không ngừng thu hút bạn đời của họ về mặt tình dục. Bản chất của những phương tiện truyền thông này là thực thi sự dị tính bắt buộc, đó là còn chưa kể đến tính dục theo giới.
Con đường thứ Hai - Truyền thông đóng vai trò là phía thực thi các chuẩn mực tính dục theo giới. Ví dụ, kiểm tra tầm quan trọng của định chuẩn hóa dị tính trong văn hóa. Như đề xuất của Gayle Rubin, "định chuẩn hóa dị tính trong xã hội dòng chính tạo ra một "hệ cấp bậc giới tính" phân cấp các hoạt động tình dục từ "quan hệ tình dục tốt" xuống "quan hệ tình dục xấu" về mặt đạo đức. Hệ cấp bậc này đặt một hoạt động tình dục có tính sinh sản một vợ một chồng giữa hai người dị tính chung thủy vào mục "tốt", và đặt bất kỳ hành vi tình dục và các cá nhân không đạt đủ tiêu chuẩn này xuống các bậc thấp hơn cho đến khi họ rớt xuống mục "tình dục xấu"."
Con đường thứ Ba - Truyền thông quảng bá và khuyến khích việc gạt bỏ mô hình tính dục có trách nhiệm. Liên hệ lại với các ví dụ phía trên, phương tiện truyền thông sẽ lợi dụng giả định rằng một cá nhân khao khát được người khác chấp nhận. Nếu họ phô bày về sự lăng chạ và về tính dục đủ nhiều, chẳng hạn là trên trang bìa của một tạp chí đi, thì cuối cùng mọi người sẽ coi đó là một lẽ đương nhiên,  và sẽ cho qua các trách nhiệm xã hội và đạo đức với có trách nhiệm về tình dục của họ.
Những hình thức truyền thông tin này từ các phương tiện truyền thông cũng được cho là mang tính giáo dục cho công chúng về vai trò và miêu tả về tính dục nữ giới, và những ảnh hưởng này được cho là có những tác động khác nhau tùy thuộc vào phân nhóm. Đối tượng của hình thức truyền thông này, cũng như kiểu 'giáo dục tính dục' này cũng được cho là có sức ảnh hưởng đến một số nhóm hơn là các nhóm khác. Ví dụ, có bằng chứng cho thấy rằng nữ giới vị thành niên dễ bị ảnh hưởng nhất bởi những hình thức kiến ​​thức này, tác động đến tính dục nữ vị thành niên. Nói chung là cấu trúc và nền tảng của văn hóa Mỹ cho phép các phương tiện truyền thông đại chúng tác động mạnh mẽ đến các khía cạnh khác nhau của tính dục cá nhân hóa, và tính dục theo giới.
Hệ quả sức khỏe

Sự vật hóa tình dục có ảnh hưởng lớn lên sức khỏe tâm lý của nữ giới. Nó ảnh hưởng tiêu cực đến những người phụ nữ trẻ bằng cách tiêm nhiễm vào đầu họ sự xấu hổ, nghi ngờ và lo âu thông qua việc họ kiểm soát cơ thể và quan tâm đến những gì người ngoài có thể nghĩ về cơ thể mình hơn là những gì họ tự cảm nhận. Những tác động này thậm chí có thể dẫn tới những vấn đề tâm lý nghiêm trọng, chẳng hạn như trầm cảm và rối loạn chức năng tình dục.
Bất bình đẳng giới có thể tạo ra bất bình đẳng về sức khỏe. Ví dụ, phụ nữ sống lâu hơn nam giới nhưng trung bình lại mắc bệnh gấp 5 lần nam giới. Nam giới có tỷ lệ mắc bạo bệnh cao hơn cũng như thường xuyên bị thương hơn.
Quan niệm về tính dục theo giới cũng mang lại những hệ quả sức khỏe trong cộng đồng y tế, khi liên quan đến sự vững chắc về mặt tinh thần và tác động của sức khỏe thể chất. Năm 1984 phẫu thuật vùng kín ra đời chỉ vì lý do thẩm mỹ, và phải đến gần đây vào năm 1998 việc phẫu thuật vùng kín mới được công nhận rộng rãi. Hai thủ tục phẫu thuật như vậy là tạo hình âm đạo và tạo hình môi bé. Phẫu thuật tạo hình âm đạo được sử dụng để "thắt chặt" âm đạo nhằm cải thiện chức năng, và phẫu thuật tạo hình môi bé được sử dụng để "làm đẹp cho âm hộ." Suốt quãng thời gian dài và suốt những ca phẫu thuật này, âm đạo và bộ phận sinh dục nữ là thứ được xem như một vấn đề cần phải sửa nếu nó không được xã hội coi là "hoàn hảo". Những ca phẫu thuật này gây bất an cho phụ nữ, vật hóa họ, và dựng lên một hình ảnh chuẩn hóa cho bộ phận sinh dục của họ. Nữ giới "phải chịu đựng nhiều cảm giác lo lắng về bộ phận sinh dục", và sẽ trải qua những cuộc phẫu thuật vốn tốn kém và nguy hiểm này, nhằm tuân theo các chuẩn mực xã hội và dằn lo âu của họ xuống. Việc theo đuổi "một âm đạo tối ưu" dẫn đến tổn hại sức khỏe của phụ nữ trong nỗ lực uốn bản thân mình theo những trách nhiệm tính dục và ngoại hình được lý tưởng hóa.
Typhlichthys subterraneus

| Typhlichthys subterraneus |
| --- | --- |

Tình trạng bảo tồn
 Sắp bị đe dọa  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Actinopterygii
Bộ (ordo): Percopsiformes
Họ (familia): Amblyopsidae
Chi (genus): Typhlichthys Girard, 1859
Loài (species): T. subterraneus
Danh pháp hai phần
Typhlichthys subterraneus Girard, 1859 
Typhlichthys subterraneus (trong tiếng Anh có tên southern cavefish, "cá hang phương nam") là một loài cá hang thuộc họ Amblyopsidae đặc hữu vùng karst miền đông Hoa Kỳ.
Phân loại

T. subterraneus là một trong năm loài cá sống trong hang trọn đời của họ Amblyopsidae. T. subterraneus hiện được coi là loài duy nhất trong chi Typhlichthys, song có khả năng đây là một phức hợp loài.
Charles Frédéric Girard mô tả T. subterraneus năm 1859 dựa trên mẫu lấy từ giếng gần Bowling Green, quận Warren, Kentucky. Sau đó, Eigenmann năm 1905 tách nó thành hai loài T. osborni và T. wyandotte dựa trên khác biệt về chiều rộng đầu và đường kính mắt. Mẫu vật Typhlichthys osborni đến từ Horse Cave, Kentucky, còn mẫu vật T. wyandotte từ Corydon, Indiana. Năm 2002, một cái hang có lối vào như giếng thuộc sở hữu một thương buôn xe hơi được phát hiện ở Corydon, và được cho là vị trí cơ sở để mô tả T. wyandotte. Tuy vậy, loài T. wyandotte thường được cho là không có thực, và hiện mọi cá thể Typhlichthys đều thuộc loài T. subterraneus, do chưa thể tìm được sự biến thiên hình thái theo vùng địa lí nào. Những khảo sát gần đây quanh vùng Corydon thất bại trong việc tìm kiến T. subterraneus, chỉ ghi nhận được Amblyopsis spelaea.
Quần thể trong hang Sloans Valley, quận Pulaski, Kentucky có nhiều nét khác biệt so với ở Tennessee dọc cao nguyên Cumberland, và do vậy có lẽ là một loài chưa mô tả.
Phân bố

T. subterraneus sinh sống tại các bang miền Nam Hoa Kỳ, gồm Indiana, Alabama, Kentucky, Georgia, Missouri, Tennessee, Arkansas, và Oklahoma. Chúng sống trên cao nguyên Ozark miền trung và đông nam Missouri và đông bắc Arkansas, trên cao nguyên Cumberland và các cao nguyên nội địa thấp mạn tây bắc Alabama, tây bắc Gruzia, trung Tennessee và Kentucky, và nam Indiana. Chúng cư ngụ nơi ít xáo động, thành quần thể cô lập.
Sinh thái học và bảo tồn

Tyhplicthys subterraneus ưa nước đứng, nhưng sống cả trong dòng nước chảy nhẹ. Chúng chủ yếu ăn amphipoda và isopoda. Tốc độ trao đổi chất của chúng chậm để đối phó với việc thiếu thức ăn. Khả năng sinh sản của loài này khá thấp, con cái đẻ chưa tới 50 trứng một lần. Điều này cản trở khả năng hồi phục sự sụt giảm số lượng, dù nhỏ. Chúng đạt thành thục giới tính lúc xấp xỉ hai năm tuổi, còn tuổi thọ là chừng bốn năm.
Typhlichthys subterraneus được IUCN liệt kê là loài sắp bị đe dọa. Do mối đe dọa về môi trường gần đây, đã có sự thu hẹp về phân bố địa lý và giảm bớt về mật độ cá thể. Những nguyên nhân là sự ô nhiễm, lũ lụt và sự hủy hoại hang động.
Chú thích

1 2 3  NatureServe (2004). “Typhlichthys subterraneus”. Sách Đỏ IUCN. IUCN. 2014: e.T22599A18236225. doi:10.2305/IUCN.UK.2014-3.RLTS.T22599A18236225.en.
↑  Ranier Froese và Daniel Pauly (chủ biên). Các loài trong Typhlichthys trên FishBase. Phiên bản tháng 8 năm 2017.
↑  Niemiller; Near; and Fitzpatrick (2011). “Delimiting species using multilocus data: diagnosing cryptic diversity in the southern cavefish, Typhlichthys subterraneus (Teleostei: Amblyopsidae)”. Evolution. 66 (3): 846–866. doi:10.1111/j.1558-5646.2011.01480.x.Quản lý CS1: sử dụng tham số tác giả (liên kết)
↑  Charles Girard (1859). “Ichthyological notes”. Proceedings of the Academy of Natural Sciences of Philadelphia. 11: 56–68.
↑  Carl H. Eigenmann (1905). “Divergence and convergence in fishes”. Biological Bulletin. 8 (2): 59–66. JSTOR 1535853.
↑  Julian J. Lewis (2002). “Conservation assessment for southern cavefish (Typhlichthys subterraneus)” (PDF). United States Forest Service.
↑  Loren P. Woods & Robert F. Inger (1957). “The cave, spring, and swamp fishes of the family Amblyopsidae of central and eastern United States”. American Midland Naturalist. 58 (1): 232–256. doi:10.2307/2422371. JSTOR 2422371.
↑  John E. Cooper & David P. Beiter (1972). “The southern cavefish, Typhlichthys subterraneus (Pisces, Amblyopsidae), in the eastern Mississippian Plateau of Kentucky”. Copeia. 1972: 879–881. doi:10.2307/1442755. JSTOR 1442755.
↑  John E. Cooper & Antony Iles (1971). “The Southern cavefish Typhlichthys subterraneus at the southeastern periphery of its range”. Bulletin of the National Speleological Society. 33: 45–49.
↑  Thomas L. Poulson (2001). “Morphological and physiological correlates of evolutionary reduction of metabolic rate among amblyopsid cavefishes”. Environmental Biology of Fishes. 62 (1–3): 239–249. doi:10.1023/A:1011821107820.
↑  Bernard R. Kuhajda & Richard L. Mayden (2001). “Status of the federally endangered Alabama cavefish, Speoplatyrhinus poulsoni (Amblyopsidae), in Key Cave and surrounding caves, Alabama”. Environmental Biology of Fishes. 62 (1–3): 215–222. doi:10.1023/A:1011817023749.
↑  Douglas B. Noltie & Carol M. Wicks (2001). “How hydrogeology has shaped the ecology of Missouri's Ozark cavefish, Amblyopsis rosae, and southern cavefish Typhlichthys subterraneus: insights on the sightless from understanding the underground”. Environmental Biology of Fishes. 62 (1–3): 171–194. doi:10.1023/A:1011815806589.
| --- | --- |
Thẻ nhận dạng đơn vị phân loại:  Wikidata: Q2707287  ADW: Typhlichthys  ARKive: typhlichthys-subterraneus  BOLD: 141894  EoL: 210197  FishBase: 3063  GBIF: 2401721  iNaturalist: 114704  IRMNG: 11190253  ITIS: 164399  IUCN: 22599  NCBI: 940470  Plazi: 21301525-0DCE-4C59-7782-0BEF6A254410  WoRMS: 1015002  ZooBank: 03C1E7A2-80A5-4390-A35B-BFC79D2AD9C7
Trachyneta

| Trachyneta> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Linyphiidae
Chi (genus): Trachyneta Holm, 1968
Trachyneta là một chi nhện trong họ Linyphiidae.
Chú thích

↑  Norman I. Platnick. “The World Spider Catalog, Version 13.5”. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2013.
Baccharis paulopolitana

| Baccharis paulopolitana> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Asterales
Họ (familia): Asteraceae
Chi (genus): Baccharis
Loài (species): B. paulopolitana
Danh pháp hai phần
Baccharis paulopolitana Malag. & W.Hoehne, 1949 
Baccharis paulopolitana là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Malag. & W.Hoehne mô tả khoa học đầu tiên năm 1949.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Baccharis paulopolitana”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.
Jardinella corrugata

| Jardinella corrugata> Tình trạng bảo tồn |
| --- | --- |
 Sắp nguy cấp  (IUCN 2.3)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Mollusca
Lớp (class): Gastropoda
Liên họ (superfamilia): Truncatelloidea
(không phân hạng): nhánh Caenogastropoda  nhánh Hypsogastropoda  nhánh Littorinimorpha
Họ (familia): Hydrobiidae
Chi (genus): Jardinella
Loài (species): J. corrugata
Danh pháp hai phần
Jardinella corrugata Ponder & Clark, 1990 
Jardinella corrugata là một loài ốc nước ngọt cỡ nhỏ có nắp, là động vật thân mềm chân bụng sống dưới nước thuộc họ Hydrobiidae. Đây là loài đặc hữu của Úc.
Liparis downii

| Liparis downii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Chi (genus): Liparis
Loài (species): L. downii
Danh pháp hai phần
Liparis downii Ridl. 
Liparis downii là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Ridl. mô tả khoa học đầu tiên năm 1908.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Liparis downii”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.