Hiệu ứng Matilda
Ví dụ điển hình > Những trường hợp nổi tiếng về các nhà khoa học nam được ưu ái hơn các nhà khoa học nữ cho giải thưởng Nobel

Năm 1934, giải Nobel về Sinh lý học hoặc Y học được trao cho George Whipple, George Richards Minot và William P. Murphy. Họ cảm thấy rằng đồng nghiệp nữ của họ, Frieda Robscheit-Robbins, bị loại ra vì lý do giới tính của bà. Tuy nhiên, Whipple đã chia sẻ số tiền thưởng với bà vì ông cảm thấy bà cũng xứng đáng nhận giải Nobel, vì bà là đồng tác giả của hầu hết các xuất bản của Whipple.
Năm 1944, giải Nobel Hóa học được trao cho một mình Otto Hahn. Lise Meitner đã làm việc với Hahn và đã đặt nền tảng lý thuyết cho phản ứng phân hạch hạt nhân (bà là người đặt ra thuật ngữ "phân hạch hạt nhân"). Meitner không được Hội đồng Giải thưởng Nobel công nhận, một phần do giới tính của bà và một phần do căn tính Do Thái của bà bị đàn áp ở Đức Quốc xã. Bà bị vướng Luật phục hồi Nghề dịch vụ Dân sự, cấm người Do Thái nắm giữ các chức vụ liên quan đến chính phủ, kể cả trong lĩnh vực nghiên cứu. Ban đầu, quốc tịch Áo đã bảo vệ bà khỏi bị đàn áp, nhưng cô đã trốn khỏi Đức sau sự kiện Hitler sáp nhập Áo vào năm 1938.
Năm 1950, Cecil Powell nhận giải Nobel Vật lý cho sự phát triển phương pháp hình ảnh trong nghiên cứu quá trình hạt nhân và kết quả là phát hiện ra pion (pi-meson). Marietta Blau đã đi trước trong lĩnh vực này, Erwin Schrödinger đã đề cử bà cho giải thưởng cùng với Hertha Wambacher, nhưng cả hai đều bị loại.Chien-Shiung Wu năm 1963
Năm 1956, hai nhà vật lý người Mỹ Tsung-Dao Lee và Chen Ning Yang, nghi ngờ một loại hạt mới được phát hiện có tên kaon vi phạm các lý thuyết về định luật chẵn lẻ. Nhà vật lý Chien-Shiung Wu đã làm việc với một nhóm tại Viện Tiêu chuẩn và Công nghệ Quốc gia để xác nhận lý thuyết của Lee và Yang bằng thực nghiệm. Sau nhiều tháng thử nghiệm, Chien-Shiung Wu đưa ra kết luận, hạt nhân tinh thể coban phát ra electron ở một bên nhưng không phát ra bên kia, do đó bà đã chứng minh định luật bảo toàn tính chẵn lẻ lúc bấy giờ hoàn toàn sai. Giải Nobel Vật lý năm 1957 được trao cho các nhà vật lý nam còn bà Wu thì bị loại. Bà là người đầu tiên nhận được giải Wolf Vật lý năm 1978, ghi nhận công trình của mình.Joshua Lederberg và Esther Lederberg
Năm 1958, Joshua Lederberg nhận giải Nobel về Sinh lý học hoặc Y học cùng George Beadle và Edward Tatum. Nhà vi sinh vật học Joshua Lederberg và người vợ Esther Lederberg, một nhà vi sinh vật học người Mỹ và là người tiên phong lớn trong di truyền học vi khuẩn, đã phát triển ra phương pháp cấy đóng dấu, cấy truyền khuẩn lạc từ đĩa petri này sang đĩa petri khác. Trước khi có phương pháp này, các nhà khoa học phải sử dụng một công cụ giống như cây tăm để di chuyển từng lạc khuẩn, khá tốn thời gian. Joshua và Esther qua phương pháp này đã cho ra một công trình mang tính bước ngoặt, chứng minh rằng đột biến xảy ra ngẫu nhiên trong quá trình tiến hóa chứ không phải vì đột biến mang tính cần thiết (đây là đề tài đang được tranh cãi vào thời điểm đó). Phương pháp này đã được áp dụng rộng rãi cho tới ngày này. Phương pháp cũng chứng minh rằng tình trạng kháng kháng sinh đã hiện điện sẵn ở các lạc khuẩn chứ không phải như nhiều nhà khoa học tin rằng chỉ phát triển khi tiếp xúc với kháng sinh. Công trình đã đem về cho Joshua Lederberg giải Nobel. Joshua đã có công nhận vợ mình trong bài diễn thuyết Nobel, nói rằng ông "đã rất vui khi được đồng hành bên những vị đồng nghiệp, trên hết chính là vợ tôi." Nhưng chỉ là một thoáng như vậy, và sau khi họ về đến nhà, ông được mời làm trưởng khoa di truyền học ở Stanford, còn bà Esther thì được mời làm cộng tác nghiên cứu ở một khoa khác. Kỷ nguyên của "cặp vợ chồng khoa học" từ đó đã đến hồi kết. Về sau, không rõ nguyên nhân gì, năm 1966, cả hai đã ly hôn. Năm 1989, bà gặp được một kỹ sư mới đến Stanford tên là Matthew Simon và kết hôn năm 1993, khi ấy bà đã 70 tuổi. Từ khi Esther Lederberg qua đời vào năm 2006, Simon đã dành nhiều thời gian làm một trang web tưởng niệm để tôn vinh bà. Trang web liệt kê đầy đủ những bức ảnh, bài báo, những khám phá của bà, thậm chí cả những sở thích riêng và hoạt động ngoại khoá. Đây như một lời khẳng định của Simon cùng với những người khác tin rằng Esther Lederberg đã bị lu mờ và đánh giá thấp vì bà là phụ nữ.Jocelyn Bell Burnell năm 1967
Vào cuối những năm 1960, Jocelyn Bell (sinh 1943) đã phát hiện ra tín hiệu vô tuyến từ sao xung (pulsa). Với khám phá này, vào năm 1974, giải Nobel Vật lý đã được trao cho giảng viên hướng dẫn của bà là Antony Hewish và Martin Ryle, xướng tên Hewish và Ryle vì công trình tiên phong của họ trong vật lý thiên văn vô tuyến. Vào thời điểm phát kiến, Jocelyn Bell đang là một nghiên cứu sinh. Hai năm đầu tại Cambridge, bà dành thời gian hỗ trợ xây dựng kính viễn vọng vô tuyến 81,5 megahertz dùng để theo dõi các chuẩn tinh (quasar). Kính viễn vọng đi vào hoạt động vào năm 1967, công việc của Jocelyn Bell là vận hành kính thiên văn và phân tích hơn 120 mét giấy biểu đồ do kính thiên văn tạo ra bốn ngày một lần. Sau vài tuần phân tích, Bell nhận thấy một số tín hiệu bất thường trên giấy biểu đồ. Những tín hiệu này được tạo ra bởi một nguồn vô tuyến quá nhanh và đều để xem như một chuẩn tinh. Mặc dù nguồn tín hiệu chỉ chiếm khoảng 2,5 cm trên 121,8 mét giấy biểu đồ nhưng Jocelyn Bell đã nhận ra tính quan trọng của nó. Bà đã phát hiện ra bằng chứng đầu tiên về sự tồn tại một sao xung, là một trong những phát hiện thiên văn quan trọng nhất của thế kỷ 20 – sao xung còn có thể được xem như công cụ mạnh mẽ để kiểm tra vật lý, thăm dò không-thời gian và đi sâu các vùng tối của vũ trụ. Vào tháng 2 năm 1968, bài báo về phát hiện này được công bố trên tạp chí Nature, một trong những tạp chí khoa học được đánh giá cao nhất. Tên của Hewish được đặt đầu tiên trong bài nghiên cứu, tên của Bell đứng thứ hai, khi ấy bà 24 tuổi. Trong khi bài nghiên cứu đã tạo ra một lượng thông tin lớn thu hút các nhà nghiên cứu, thì tại các cuộc phỏng vấn, các nhà báo thường yêu cầu Hewish giải thích ý nghĩa khoa học của phát hiện này, sau đó quay sang Bell hỏi cho có lệ. Các phóng viên muốn biết kích thước vòng một của bà và bà có bao nhiêu bạn trai. Một nhiếp ảnh gia còn nhờ bà cởi thêm một chiếc cúc trên áo. Phát kiến của Jocelyn Bell là một phần trong luận án của bà, năm 1974, bà đã lấy được học vị Tiến sĩ, cùng năm đó giải Nobel Vật lý đã không nhắc tới tên bà. Bell luôn nói rằng bà rất vui vì các ngôi sao của bà đã khiến Hội đồng Nobel nhìn ra rằng vật lý thiên văn cũng là một ngành vật lý hàng đầu bởi trước đó chưa có giải Nobel Vật lý nào được trao cho người theo lĩnh vực này. Bà không hề cay cú, bà nhận ra rằng xét cho cùng, bà chỉ là một sinh viên vào thời điểm phát kiến ấy. Dù vậy, nhiều nhà nghiên cứu khác coi việc loại bỏ bà khỏi giải Nobel là một sự bất công.