Cách mạng Philippines
Diễn biến cách mạng > Khởi nghĩa của José Rizal

Sự tồn tại của Katipunan cuối cùng được biết đến tới các nhà chức trách thông qua một thành viên, Teodoro Patiño, người đã tiết lộ cho một linh mục Tây Ban Nha, Mariano Gil. Patiño đã tham gia vào một vụ tranh chấp cá nhân cay đắng với đồng sự Katipunero Apolonio de la Cruz và ông trả thù.Cha Gil đã được dẫn đến các ấn phẩm của tờ báo Diario de Manila công bố về tổ chức. Một nhóm sau đó đã bị bắt giữ có chứa một con dao găm và các tài liệu bí mật.
Từ sau năm 1872, chính quyền thuộc địa đã thực hiện nhiều vụ bắt giữ, trong đó bao gồm một số các tầng lớp ilustrados giàu có, bao gồm cả José Rizal. Mặc dù không có sự tham gia trong phong trào ly khai, nhiều người trong số họ đã bị bắt, đặc biệt là Don Francisco Roxas.
Trong những ngày cuối cùng của tháng 8, năm 1896, Bonifacio Katipunan tập hợp lực lượng ở Caloocan, họ quyết định bắt đầu một cuộc cách mạng vũ trang trên toàn quốc chống lại Tây Ban Nha. Sự kiện này được đánh dấu bằng một loạt vụ xé rách cedulas (giấy chứng nhận thuế cộng đồng) kèm theo tiếng kêu yêu nước. Chính xác ngày và vị trí đang bị tranh chấp, nhưng đã được chính thức xác nhận bởi chính phủ Philippines: 26 tháng 8 ở Balintawak và sau đó, 23 tháng 8 ở Pugad Lawin. Vì vậy, sự kiện này được gọi là " đổ máu Pugad Lawin "hoặc" đổ máu Pugad Lawin và đổ máu Balintawak ".Tuy nhiên vấn đề là phức tạp hơn vào ngày 24 tháng 8 và 25 khi các địa điểm khác như Kangkong, Bahay Toro và Pasong Tamo cũng nổi loạn.
Bonifacio gửi một thông tư cho tất cả các Katipunan đến một cuộc họp ở Balintawak và Kangkong để thảo luận về tình hình của họ. Điều này được ghi ngày 19 tháng 8.
Vào ngày 21, khởi nghĩa quân Katipuneros đã được chuyển tới Balintawak trong Caloocan. Cuối buổi tối, giữa mưa lớn, các khởi nghĩa quân chuyển đến Kangkong ở Caloocan, và đến nơi lúc nửa đêm qua. Để phòng ngừa, họ chuyển đến Bahay Toro hoặc Pugad Lawin vào ngày 23. Quân nổi dậy vẫn tiếp tục tập trung và 24 tháng 8, họ có 1.000 quân.
24 tháng 8, quyết định được thông báo cho Katipunan của các thị trấn xung quanh rằng một cuộc tấn công chung trên thủ đô Manila đã được lên kế hoạch cho ngày 29 tháng 8. Bonifacio bổ nhiệm tướng để dẫn dắt lực lượng nổi dậy đến Manila. Trước khi chiến nổ ra, Bonifacio còn tổ chức lại các Katipunan để mở chính quyền cách mạng, với ông là Chủ tịch và Hội đồng tối cao của Katipunan là nội các của ông.
Vào sáng ngày 25 tháng 8, quân nổi dậy đã bị tấn công bởi một đơn vị bảo vệ dân sự Tây Ban Nha, các khởi nghĩa quân có số lượng lớn hơn nhưng người Tây Ban Nha được vũ trang tốt hơn.
Cuộc giao tranh khác diễn ra vào ngày 26 tháng 8, trong đó quân nổi dậy rút lui về phía Balara.Vào buổi trưa, Bonifacio và một số người của mình nghỉ ngơi một thời gian ngắn trong Diliman. Vào buổi chiều, bảo vệ dân sự gửi đến Caloocan để điều tra các cuộc tấn công thương nhân Trung Hoa - được thực hiện bởi tên cướp đã gắn mình vào quân nổi dậy. Chỉ huy của các vệ binh, một trung úy Ros, báo cáo các cuộc gặp gỡ với các nhà chức trách và báo cáo chuẩn bị cho cuộc chiến sắp tới.
Từ 27 tới ngày 28 tháng 8, Bonifacio chuyển từ Balara đến Mt. Balabak thuộc Hagdang Bato, Mandaluyong. Ở đó, ông đã tổ chức các cuộc họp để hoàn tất kế hoạch cho cuộc tấn công Manila ngày hôm sau. Bonifacio ban hành công bố chung sau đây:
“Tuyên ngôn này là dành cho tất cả các bạn. Hoàn toàn cần thiết để chúng ta dừng lại ở thời gian sớm nhất có thể đối đầu với kẻ thù và cứu những người bây giờ đang phải chịu những hình phạt tàn bạo và tra tấn trong các nhà tù, và vì điều này tôi cho tất cả các anh em biết rằng vào thứ bảy, ngày 29 của tháng hiện tại, cuộc cách mạng sẽ bắt đầu theo thỏa thuận của chúng tôi. Với mục đích này, nó là cần thiết cho tất cả các thị trấn tăng cùng một lúc và tấn công Manila cùng một lúc. Bất cứ ai cản trở lý tưởng thiêng liêng này của người dân sẽ được coi là một kẻ phản bội và là kẻ thù, trừ khi anh ta bị bệnh, hoặc là không đủ sức khỏe, trong trường hợp này người ta phải cố gắng theo quy định chúng tôi đã đưa”.
Gắn kết của tự do, ngày 28 tháng 8 năm 1896 - Andres Bonifacio.
Trận chiến Bonifacio tại San Juan del Monte (bây giờ gọi là "trận Pinaglabanan") là khởi đầu của một trận chiến lớn - "trận chiến cho Manila".
Xung đột trong khu vực bắt đầu vào tối ngày 29 tháng 8, khi hàng trăm nghĩa quân đã tấn công các đơn vị đồn trú bảo vệ Pasig. Bonifacio lên kế hoạch để chiếm San Juan del Monte cùng với một trạm cấp nước Manila. Người Tây Ban Nha đông hơn, đã có một trận trì hoãn cho đến khi quân tiếp viện đến. Sau khi củng cố, người Tây Ban Nha đẩy lực lượng Bonifacio với thương vong nặng nề. Ở những nơi khác nghĩa quân tấn công Mandaluyong, Sampaloc, Sta. Ana, Pandacan, Pateros, Marikina, Caloocan, Makati và Tagig. Quân nổi loạn có xu hướng hút về San Juan del Monte và Sampaloc phía Nam của Manila, một lực lượng nổi dậy 1 ngàn người tấn công một lực lượng nhỏ quân thực dân. Nghĩa quân Katipuneros tấn công nhà thờ giáo xứ, làm cho linh mục chánh xứ bỏ chạy.
Sau thất bại của họ ở San Juan del Monte, quân Bonifacio tập hợp lại gần Marikina, San Mateo và Montalban, họ tiếp tục tấn công các khu vực này. Họ đã bắt được các khu vực này nhưng đã bị đẩy trở lại bằng phản công của Tây Ban Nha, và Bonifacio cuối cùng ra lệnh rút lui đến Balara.
Phía bắc Manila, các thị trấn San Francisco de Malabon, Noveleta và Kawit trong Cavite gia tăng nổi loạn. Ở Nueva Ecija quân nổi dậy ở San Isidro do Mariano Llanera tấn công các đơn vị đồn trú Tây Ban Nha vào ngày 2-4;nhưng họ đã bị đẩy lùi.
Tới ngày 30, các cuộc nổi dậy đã lan ra đến 8 tỉnh. Vào ngày này, Tổng thống đốc Blanco tuyên bố "tình trạng chiến tranh" trong các tỉnh này và đặt chúng dưới thiết quân luật: Manila, Bulacan, Cavite, Pampanga, Tarlac, Laguna, Batangas và Nueva Ecija.
Các nghĩa quân chỉ có vài vũ khí, họ chủ yếu được trang bị dao Bolo và giáo tre. Thiếu súng lý do có thể hiểu tại sao cuộc tấn công Manila không bao giờ thành hiện thực. Ngoài ra, các Katipunan từ Cavite trước đó đã có ý không muốn bắt đầu một cuộc nổi dậy do thiếu vũ khí và chuẩn bị. Kết quả là, họ không gửi quân tới Manila nhưng tấn công đơn vị đồn trú trong miền địa phương của mình. Một số sử gia cho rằng Katipunan thất bại trong khu vực Manila là (một phần) do lỗi của phiến quân Cavite do sự vắng mặt của họ, sự hiện diện của họ sẽ chứng minh rất quan trọng. Các yếu tố khác Katipunan thất bại bao gồm việc nắm các kế hoạch chiến đấu của họ bằng tình báo Tây Ban Nha. Tây Ban Nha tập trung lực lượng của họ trong khu vực Manila trong khi kéo quân từ các tỉnh khác (mà chứng minh có lợi cho quân nổi dậy ở các khu vực khác, đặc biệt là Cavite).
Sau khi một thời gian bị giam tại nhà tù Montjuich, Rizal đã được tư vấn bởi Eulogio Despujol rằng ông sẽ không bị đày đến Cuba, nhưng sẽ bị giam giữ ở Fort Santiago.
Trong khi bị giam giữ, Rizal kiến nghị Thống đốc Ramón Blanco cho phép để thực hiện một tuyên bố về cuộc nổi loạn kiến nghị của ông đã được cấp, và Rizal đã viết Tuyên ngôn Algunos Philippines, trong đó ông chỉ trích việc sử dụng tên của ông "như một cuộc chiến tranh", nói rằng "những cải cách có kết quả, họ phải đến từ trên, từ những người đến từ bên dưới là không chắc chắn" và khẳng định rằng ông "lên án khởi nghĩa man rợ này".