stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Poa lowanensis
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Poa lowanensis”. Truy cập ngày 8 tháng 6 năm 2013.
SU-100Y

1940 Soviet self-propelled gun prototypeBản mẫu:SHORTDESC:1940 Soviet self-propelled gun prototype
| SU-100Y |
| --- | --- |
SU-100Y ở Bảo tàng xe tăng Kubinka
Loại: Pháo tự hành/Pháo chống tăng
Nơi chế tạo:  Liên Xô
Lược sử hoạt động
Phục vụ: 1940-1945
Sử dụng bởi:  Liên Xô
Trận: Chiến tranh thế giới thứ 2
Lược sử chế tạo
Năm thiết kế: 1940
Nhà sản xuất: Liên Xô
Giai đoạn sản xuất: 1940
Số lượng chế tạo: 1
Thông số
Khối lượng: 60 tấn
Chiều dài: 11 m (36 ft 1 in)
Chiều rộng: 3 m (9 ft 10 in)
Chiều cao: 3 m (9 ft 10 in)
Kíp chiến đấu: 6 (Chỉ huy / Quan sát - Người điều chỉnh hoả lực FCS, Xạ thủ / Người xoay xe,Người nạp đạn(2) / Người chữa cháy, Người lái xe,Liên lạc viên)

Phương tiện bọc thép: 60–65 milimét (2,4–2,6 in) (Tối đa 120mm giáp ở mặt trước)
Vũ khí chính: 130mm pháo của hải quân B-13
Vũ khí phụ: 3 x 7.62mm Súng máy Degtyaryovs
Động cơ: Mikulin GAM-34BT 890 hp (660 kW)
Hệ thống treo: Thanh xoắn
SU-100Y Liên Xô là một nguyên mẫu pháo tự hành, được tiến hành phát triển từ nguyên mẫu xe tăng T-100. Nó được phát triển trong Chiến tranh mùa đông với Phần Lan,khẩu pháo 130 mm với mục đích là để phá hủy các công trình phòng thủ bê tông như boongke và các chướng ngại vật chống tăng cùng với việc sử dụng như một vũ khí diệt tăng. Nhưng nó không được sản xuất hàng loạt, nhưng nguyên mẫu ban đầu của nó đã được đưa vào sử dụng trong Chiến tranh thế giới thứ hai trong phòng thủ Moscow và cũng có thể sử dụng trong các hoạt động khác khi còn thời gian phục vụ cho đến khi chiến tranh kết thúc.
Phát triển

Vào tháng 12 năm 1939, Bộ Tư lệnh Tây Bắc của Hồng quân yêu cầu phía bắc phát triển một phương tiện dựa trên nguyên mẫu T-100. Phương tiện này không chỉ hoạt động như một khẩu pháo tự hành thông thường mà còn được sử dụng để đặt cầu, vận chuyển chất nổ và thu hồi xe tăng bị phá hủy hoặc hư hỏng trên chiến trường.
Trong quá trình phát triển phương tiện này, ABTU đã đề xuất lắp pháo 152mm cỡ lớn, và có tốc độ cao như trên T-100 để có khả năng phá hủy boongke và các công sự cố định kiên cố khác. Giám đốc nhà máy tại phía Bắc đề xuất ngừng phát triển mẫu thử nghiệm để sử dụng T-100 làm pháo tự hành / pháo chống tăng trang bị pháo của hải quân là 100 và 130mm. Ý tưởng này đã được chấp nhận và vào ngày 8 tháng 1 năm 1940, các kế hoạch cho T-100-X đã được hoàn thiện và gửi đến nhà máy Izhorskyi. T-100-X có khoang chiến đấu hình hộp và được trang bị khẩu pháo của hải quân là  130mm B-13. Để cơ động, nó giữ nguyên hệ thống treo thanh xoắn, như xu hướng trên các xe tăng hiện đại thời đó. Trong quá trình phát triển mẫu thử nghiệm, hình dạng của khoang chiến đấu đã được sửa đổi để giảm thời gian nạp đạn. Thiết kế mới là SU-100Y (đôi khi được gọi là T-100). Các thiết kế của SU-100Y đã được gửi đến nhà máy Izhorskyi vào ngày 24 tháng 2 năm 1940 và quá trình lắp ráp bắt đầu vào ngày đầu tiên của tháng. Pháo tự hành đã được thử nghiệm lần đầu tiên vào ngày 14 tháng 3. Khi Chiến tranh mùa đông với Phần Lan đã kết thúc, SU-100Y không bao giờ được triển khai chống lại Phần Lan nhưng sẽ được sử dụng trong trận chiến ở Moscow và có thể có hoạt động ở những nơi khác.
Trong Chiến tranh Mùa đông,Liên Xô đã đề xuất hiện đại hóa T-100 với vũ khí trang bị mạnh hơn, súng 152mm M-10, có thể phá hủy các cấu trúc bê tông, đặc biệt là răng rồng, là biện pháp chống tăng phổ biến giữa các công sự cố định của châu Âu trong Thế chiến II. Một tháp pháo mới để mang lựu pháo 152mm đã được triển khai vào khoảng tháng 3 năm 1940. Mẫu mới này được đặt tên là T-100-Z. Tuy nhiên, dự án này đã bị bỏ dở vì KV-1 và xe tăng KV-2  được trang bị cỡ nòng 152mm  vượt trội hơn. Vào tháng 4 năm 1940, nhà máy N ° 185 đề xuất một pháo tự hành (nguyên mẫu 103) để phòng thủ bờ biển, dựa trên T-100 và được trang bị pháo hải quân B-13 130mm được lắp đặt trong một tháp pháo xoay với ba 7,62 mm súng máy. Dự án này không bao giờ vượt ra ngoài bảng vẽ.
Thiết kế

Với một tầng hầm rộng rãi, hoàn toàn kín với chiều cao 3,29 mét được hàn từ các tấm giáp dày 60–65 mm, giúp bảo vệ hiệu quả ngay cả trước hỏa lực pháo của đối phương cùng với pháo cỡ nòng từ 35–50 mm.
Vũ khí chính của xe là một khẩu pháo của hải quân 130 mm B-13, nhờ khả năng tiếp đạn tuyệt vời, nó được sử dụng để trang bị cho các tàu tuần dương và các khẩu đội ven biển. Đặc điểm của súng là nòng 55 viên, giúp đạn có sơ tốc đầu nòng trên 800 m / s, nên dù có góc nâng khoảng 30 °, nó vẫn có thể đạt tầm bắn khoảng 20 km. . Súng cũng có tốc độ bắn cao - 10-12 viên / phút. Khả năng xuyên giáp rất tốt, có thể xuyên thủng tối đa 202mm giáp và thậm chí 158mm giáp ở cự ly 2000m với đạn SAPCBC, được chỉ định là PB-46A. Để bắn súng, một sợi dây sẽ được gắn vào một lỗ ở cuối súng, như hệ thống tiêu chuẩn vào thời điểm đó. Ngoài ra, quả đạn B-13 có 2,5 kg thuốc nổ. Để so sánh, đạn 122 mm D-25T chỉ có 1,6 kg thuốc nổ trong vỏ. Cơ số đạn bao gồm 30 viên đạn nạp riêng biệt, ảnh hưởng đến quy mô tổ lái, trong đó có hai viên nạp đạn, với 15 viên đạn SAPCBC và 15 viên đạn HE khác. Như một vũ khí phòng thủ, súng máy 3x 7,62mm DT-29 đã được cung cấp.
Động cơ của nó là động cơ GAM-34 với công suất đầu vào là 890 mã lực, trước đây đã được lắp đặt trên các tàu cao tốc phóng ngư lôi. Động cơ mạnh mẽ cho phép chiếc xe tăng hạng nặng di chuyển trên đường cao tốc với tốc độ 35 km/h, nhưng trên địa hình gồ ghề thì chỉ 12–16 km/h. Khung gầm và thiết bị để di chuyển của SU-100Y được vay mượn hoàn toàn từ xe tăng T-100.
Các hoạt động khác

Khi dự án T-100 bị dừng hoạt động, SU-100Y được vận chuyển đến Kubinka vào mùa hè năm 1940. Vào tháng 11 năm 1941, vào thời điểm quan trọng nhất của trận chiến ở ngoại ô Moscow, SU-100Y , cùng với thử nghiệm trang bị súng 152mm SU-14 và SU-14-1, đã được đưa vào phục vụ trong Sư đoàn Pháo binh Độc lập cho các Nhiệm vụ Đặc biệt. Thông tin thêm về thành tích chiến đấu của đơn vị vẫn chưa được biết. Tuy nhiên, có thông tin cho rằng SU-100Y đã được sử dụng để chống lại quân đội Đức và thiết giáp tại nhà ga khu vực Kubinka. Ngay cả khi hồ sơ chiến đấu của SU-100Y không được công bố, có thể SU-100Y đã được sử dụng trong một số hoạt động chiến đấu khác như Kursk vì nó vẫn hoạt động cho đến khi kết thúc chiến tranh như cả pháo tự hành và pháo chống tăng trong cùng một sư đoàn, tương tự như ISU-152. Không giống như nguyên mẫu ban đầu của nó là (T-100), nguyên mẫu SU-100Y đã sản xuất và thử nghiệm,sau khi chiến tranh kết thúc SU-100Y đã được đem ra trưng bày tại Bảo tàng xe tăng Kubinka.
Zephyrarchaea

| Zephyrarchaea |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Archaeidae
Chi (genus): Zephyrarchaea Rix & Harvey, 2012
Loài điển hình
Austrarchaea mainae (Platnick, 1991) 
Zephyrarchaea là một chi nhện trong họ Archaeidae.
Các loài

Tính đến  tháng 4 năm 2019 the genus contains eleven species:
Zephyrarchaea austini Rix & Harvey, 2012 – Kangaroo Island, South Australia; possibly extinct
Zephyrarchaea barrettae Rix & Harvey, 2012 – Western Australia
Zephyrarchaea grayi Rix & Harvey, 2012 – Victoria
Zephyrarchaea janineae Rix & Harvey, 2012 – Western Australia
Zephyrarchaea mainae (Platnick, 1991) – Western Australia; type
Zephyrarchaea marae Rix & Harvey, 2012 – Victoria
Zephyrarchaea marki Rix & Harvey, 2012 – Western Australia
Zephyrarchaea melindae Rix & Harvey, 2012 – Western Australia
Zephyrarchaea porchi Rix & Harvey, 2012 – Victoria
Zephyrarchaea robinsi (Harvey, 2002) – Western Australia
Zephyrarchaea vichickmani Rix & Harvey, 2012 – Victoria
Chú thích

1 2  “Gen. Zephyrarchaea Rix & Harvey, 2012”. World Spider Catalog Version 20.0. Natural History Museum Bern. 2019. doi:10.24436/2. Truy cập ngày 16 tháng 5 năm 2019.
↑  Norman I. Platnick. “The World Spider Catalog, Version 13.5”. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2013.
↑  “'Assassin' spiders feared extinct after Kangaroo Island bushfires”. Australian Broadcasting Corporation. ngày 18 tháng 1 năm 2020. Truy cập ngày 18 tháng 1 năm 2020.
Phần Lan

Phần Lan (tiếng Phần Lan: Suomi, tiếng Thụy Điển: Finland), tên chính thức là Cộng hòa Phần Lan (tiếng Phần Lan: Suomen tasavalta, tiếng Thụy Điển: Republiken Finland) là một quốc gia thuộc khu vực Bắc Âu. Phần Lan giáp với Thụy Điển về phía Tây, Nga về phía Đông, Na Uy về phía Bắc và Estonia về phía Nam qua Vịnh Phần Lan. Thủ đô của Phần Lan là Helsinki và cũng là thành phố lớn nhất.
Phần Lan là một trong những quốc gia dân cư thưa thớt nhất châu Âu. Theo số liệu tháng 12 năm 2020, dân số Phần Lan là 5.546.233  người. Với mật độ dân số chỉ khoảng 18 người/km², Phần Lan trở thành quốc gia có mật độ dân cư thấp nhất trong các nước Liên minh châu Âu. Ngôn ngữ chính tại nước này là tiếng Phần Lan - một ngôn ngữ thuộc hệ ngôn ngữ Ural. Bên cạnh đó, tiếng Thuỵ Điển là ngôn ngữ chính thức thứ hai của nước này.
Trong lịch sử, Phần Lan từng là một phần của Thụy Điển trong một thời gian dài (từ thế kỷ XII đến thế kỷ XVIII) rồi sau đó trở thành một đại công quốc dưới sự cai trị của Sa hoàng nước Nga trong khoảng thời gian 1809-1917. Ngày 6 tháng 12 năm 1917, Phần Lan chính thức tuyên bố độc lập, trở thành một nước cộng hòa. Năm 1918, đất nước Phần Lan non trẻ bị chia rẽ bởi cuộc nội chiến, giữa một bên là phe Hồng quân Bolshevik được hỗ trợ bởi nước Nga Xô Viết, và một bên là phe Bạch vệ, được Đế chế Đức hậu thuẫn. Sau một nỗ lực ngắn để thiết lập một vương quốc, đất nước đã trở thành một nền cộng hòa. Trong Thế chiến II, Liên Xô đã liên tục tìm cách chiếm đóng Phần Lan, Phần Lan đã buộc phải cắt nhượng cho Liên Xô một phần lãnh thổ của mình bao gồm Karelia, Salla, Kuusamo, Petsamo và một số đảo, nhưng đất nước vẫn giữ được độc lập. Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, Phần Lan giữ vai trò như một nước trung lập và đã chuyển đổi nhanh chóng từ một nền kinh tế nông nghiệp lạc hậu sang nền kinh tế công nghiệp phát triển cao vào hàng bậc nhất châu Âu.
Phần Lan đã xây dựng được một nhà nước phúc lợi rộng rãi dựa trên mô hình Bắc Âu, đem lại sự thịnh vượng cho toàn dân và trở thành một trong những nước có thu nhập bình quân đầu người cao nhất trên thế giới. Phần Lan giữ thứ hạng cao trong các bảng xếp hạng quốc tế về giáo dục, khả năng cạnh tranh kinh tế, tự do dân chủ, chất lượng cuộc sống và phát triển con người . Ngày nay, Phần Lan là một quốc gia dân chủ theo chế độ cộng hòa nghị viện. Nước này là thành viên của Liên Hợp Quốc từ năm 1955 và gia nhập Liên minh châu Âu vào năm 1995.
Từ nguyên

Bài chi tiết: Tên gọi Phần Lan
Tên gọi "Phần Lan" trong tiếng Việt bắt nguồn từ tiếng Trung. Trong tiếng Anh, Phần Lan được gọi là "Finland". Bằng tiếng Trung, "Fin-land" được phiên âm là “芬蘭” (pinyin: "Fēn lán"). “芬蘭” có âm Hán Việt là “Phân Lan”. Do "Phân" là từ tế nhị, “Phân Lan” trong tiếng Việt được gọi chệch thành “Phần Lan”.
Nguồn gốc xa xưa của tên gọi Phần Lan (Finland) được cho là bắt nguồn từ 3 tảng đá khắc chữ Rune (hệ thống chữ cái của người Bắc Âu từ thế kỉ I đến giữa thời Trung Cổ). 2 tảng đá được tìm thấy ở Uppland, một vùng nhỏ thuộc Thuỵ Điển, và trên 2 tảng này có khắc chữ finlonti (U 582). Tảng đá thứ 3 được tìm thấy ở Gotland, khu biển Ban-tích (Baltic Sea). Trên tảng này có khắc từ Finlandi (G319) và có từ thế kỷ XIII.
Địa lý

Bài chi tiết: Địa lý Phần Lan
Phần Lan nằm ở phía Bắc châu Âu giữa vĩ tuyến 60° và 70°. Một phần tư lãnh thổ là nằm phía bắc của Vòng Bắc Cực (vĩ tuyến 66°33' Bắc). Các nước láng giềng của Phần Lan là Thụy Điển, Na Uy, Nga và Estonia. Phần Lan thuộc Bắc Âu. Gần 1/3 lãnh thổ của Phần Lan nằm ở phía bắc vành đai Bắc cực. Hồ chiếm 1/10 diện tích của Phần Lan (tổng số khoảng 188.000 hồ). Hồ lớn nhất là hồ Saimaa rộng hơn 4.400 km². Phần Lan có 179.000 đảo khác nhau. Vào mùa đông, vịnh Bothnia ở phía Tây và Vịnh Phần Lan ở phía Nam đóng băng, ở các cảng phải sử dụng tàu phá băng. Đất của Phần Lan là đất băng giá. Trừ khu vực núi cao có đỉnh tới 1.342 m ở phía Tây Bắc, phần lớn diện tích còn lại của Phần Lan là đất thấp.
Khí hậu: Mùa hạ ấm. Mùa đông dài và rất lạnh, nhất là ở phía Bắc.
Khí hậu của Phần Lan có sự khác biệt rõ rệt vào mùa đông và mùa hè, nhiệt độ trung bình hằng năm tại thủ đô Helsinki khoảng 5,3°C. Nhiệt độ cao nhất vào ban ngày ở miền Nam của Phần Lan đôi khi cũng lên tới 25 °C. Vào mùa đông, nhất là vào những tháng 1, tháng 2, nhiệt độ thông thường là -20 °C. Phía cực bắc của Phần Lan, dưới vòng Bắc Cực, vào mùa hè có đợt Mặt trời không lặn trong khoảng 73 ngày, đó là những ngày "hè đêm trắng", còn vào mùa đông Mặt Trời không mọc trong 51 ngày liền.
Lịch sử

Bài chi tiết: Lịch sử Phần Lan
Khoảng thế kỷ I, người Phần Lan ở Estonia đến định cư ở các vùng phía Nam và đến khoảng năm 800 thì mở rộng đến vùng Karelia, nơi đã xuất hiện những cư dân khác gốc Phần Lan-Ugria, từ phía Đông đến lập nghiệp. Họ buôn bán lông thú rất phát đạt đến khi bị dân Viking cạnh tranh dần khắp vùng phía Nam. Khoảng năm 1150, vua Erik IX của Thụy Điển đã tiến hành một cuộc Thập tự chinh nhằm vào những người Phần Lan vô thần.
Cuộc chinh phục Phần Lan của Thụy Điển bắt đầu từ thế kỷ XII và kết thúc vào năm 1634. Trong cuộc cải cách tôn giáo ở thế kỷ XVIII, phần lớn người Phần Lan theo giáo phái của Martin Luther. Nga xâm lược phần lớn lãnh thổ của Phần Lan vào năm 1809. Trong suốt thế kỷ XIX, Phần Lan là một đại công quốc do Sa hoàng cai quản. Tình hình trở nên căng thẳng khi Đế quốc Nga muốn củng cố quyền lực chính trị và tăng cường ảnh hưởng văn hoá. Năm 1906, Phần Lan được phép triệu tập viện Duma (quốc hội) riêng, nhưng đến năm 1910 lại bị bãi bỏ. Sau cuộc Cách mạng tháng Mười Nga năm 1917, nội chiến nổ ra tại Phần Lan. Năm 1919, Lenin và nhà nước Xô Viết của Nga đã buộc phải trao quyền tự do cho Phần Lan. Thể chế cộng hòa độc lập được thiết lập và tồn tại cho tới ngày nay. Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, Phần Lan giữ vai trò của một nước độc lập và trung lập. Phần Lan có được phần nào ảnh hưởng do thực hiện nghiêm chỉnh vai trò trung lập của mình, ví dụ vai trò chủ nhà của các phiên họp đầu tiên của Tổ chức An ninh và Hợp tác châu Âu. Sau khi Liên Xô sụp đổ (1991), Phần Lan đã nối lại quan hệ gần gũi vốn có với Nga và xin gia nhập Cộng đồng châu Âu.
Từ thế kỷ XII đến thế kỷ XIX, Phần Lan là phần lãnh thổ lớn thuộc Thụy Điển và sau đó là lãnh thổ tự trị của Nga sau năm 1809. Phần Lan hoàn toàn độc lập vào năm 1917. Trong Chiến tranh thế giới thứ hai, Phần Lan đã bảo vệ được nền độc lập của mình và chống lại sự xâm lược của Liên Xô (Chiến tranh Liên Xô-Phần Lan) mặc dù bị mất một phần lãnh thổ. Nửa thế kỷ sau đó, người Phần Lan đã có một sự biến đổi lớn từ một nền kinh tế nông-lâm nghiệp lạc hậu sang một nền kinh tế công nghiệp hiện đại đa dạng hoá, thu nhập đầu người tương đương với các nước Tây Âu. Là thành viên của Liên minh châu Âu, Phần Lan là quốc gia Bắc Âu duy nhất tham gia đồng tiền chung euro bắt đầu từ tháng 1 năm 1999.
Lịch sử > Niên biểu

1155: Giáo sĩ đầu tiên là người Thụy Điển đến Phần Lan. Phần Lan trở thành một phần lãnh địa của Thụy Điển.
1809: Thụy Điển nhượng Phần Lan cho Nga hoàng, Nga hoàng tuyên thệ Phần Lan là lãnh thổ tự trị thuộc Nga.
1917: 2 tháng sau cuộc Cách mạng Phần Lan tuyên bố độc lập chủ quyền, cũng như không còn là vùng tự trị của Nga hoàng vào ngày 6 tháng 12.
1919: Phần Lan thiết lập hiến pháp, trở thành một quốc gia cộng hòa với sự đứng đầu là tổng thống.
1939-1940: Liên Xô tấn công Phần Lan, nổ ra cuộc Chiến tranh Liên Xô-Phần Lan (1940).
1941-1944: Cuộc chiến tranh giữa Phần Lan và Liên Xô tiếp tục trong cuộc chiến tranh Tiếp diễn.30% lãnh thổ của Phần Lan phải nhựơng lại cho Liên Xô và 11% sản lượng công nghiệp của nước này bị mất vào tay Liên Xô.
1955: Phần Lan gia nhập Liên hiệp quốc và trở thành thành viên của Bắc Âu năm 1956.
1995: Phần Lan trở thành thành viên của EU.
Chính trị

Bài chi tiết: Chính trị Phần Lan
Phần Lan đã có hiến pháp và hình thức chính quyền riêng khi còn là một đại công quốc tự trị thuộc Nga. Hiến pháp Phần Lan được phê chuẩn ngày 17 tháng 7 năm 1919 và vẫn còn hiệu lực cho đến ngày nay. Về cơ bản, hiến pháp đảm bào các quyền công dân, mọi người bình đẳng trước pháp luật. Quyền lực tối cao nằm trong tay người dân, mà quốc hội là đại diện.
Chính trị > Quốc hội

Quốc hội Phần Lan gồm một viện với 200 ghế. Năm 1928, Luật Quốc hội được thông qua. Nó đặt ra cơ cấu, trách nhiệm và cơ chế bầu cử quốc hội. Các thành viên trong quốc hội được bầu theo hình thức phổ thông đầu phiếu với nhiệm kỳ 4 năm. Theo hiến pháp, quốc hội bầu ra thủ tướng, sau đó được tổng thống bổ nhiệm vào nội các. Các bộ trưởng cũng được tổng thống bổ nhiệm dựa trên sự đề xuất của thủ tướng.Trong vài thập kỷ qua quyền lực của Tổng thống đã bị giảm bớt. Trong bản sửa đổi hiến pháp, có hiệu lực vào năm 1991 hoặc 1992 cùng với một hiến pháp mới được soạn thảo năm 2000, được sửa đổi vào năm 2012, Tổng thống đã dần dần trở thành một nhân vật mang tính nghi thức. Nhiều tổng thống đã từng là thủ tướng trước khi tiếp nhận chức tổng thống. Juha Sipilä là Thủ tướng Phần Lan hiện tại, đồng thời là chủ tịch Đảng Trung tâm Phần Lan, một đảng trung dung.
Sau cuộc bầu cử quốc hội ngày 19 tháng 4 năm 2015, các ghế trong quốc hội được phân chia như sau:
| Đảng | Số ghế |
| --- | --- |
Đảng Trung tâm: 49
Đảng Người Phần Lan thực thụ (Perussuomalaiset): 38
Đảng Liên minh dân tộc: 37
Đảng Dân chủ xã hội: 34
Đảng Liên hiệp xanh: 15
Liên minh cánh tả: 12
Đảng Người Thụy Điển: 9
Liên đoàn Thiên chúa giáo: 5
Khác (đại diện tỉnh Åland): 1
Chính trị > Tổng thống

Tổng thống Phần Lan là người đứng đầu nhà nước Phần Lan, được bầu với nhiệm kỳ 6 năm. Kể từ năm 1991, không vị tổng thống nào được tại nhiệm quá hai nhiệm kỳ liên tiếp. Tổng thống phải là người Phần Lan. Các chính đảng có ít nhất 1 ghế trong quốc hội được quyền đề cử ứng viên tổng thống. Tuy nhiên bất cứ ai thu thập được hơn 20.000 chữ ký cũng có thể ứng cử.
Thủ tướng Phần Lan hiện tại là ông Petteri Orpo, nhậm chức kể từ ngày 20 tháng 6 năm 2023.
| Các đời tổng thống Phần Lan> Tên | Các đời tổng thống Phần Lan> Năm sinh, năm mất | Các đời tổng thống Phần Lan> Thời gian tại chức |
| --- | --- | --- |
| Kaarlo Juho Ståhlberg | 1865–1952 | 1919–1925 |
| Lauri Kristian Relander | 1883–1942 | 1925–1931 |
| Pehr Evind Svinhufvud | 1861–1944 | 1931–1937 |
| Kyösti Kallio | 1873–1940 | 1937–1940 |
| Risto Heikki Ryti | 1889–1956 | 1940–1944 |
| Carl Gustaf Emil Mannerheim | 1867–1951 | 1944–1946 |
| Juho Kusti Paasikivi | 1870–1956 | 1946–1956 |
| Urho Kaleva Kekkonen | 1900–1986 | 1956–1981 |
| Mauno Henrik Koivisto | 1923–2017 | 1982–1994 |
| Martti Oiva Kalevi Ahtisaari | 1937– | 1994–2000 |
| Tarja Kaarina Halonen | 1943– | 2000–2012 |
| Sauli Väinämö Niinistö | 1948- | 2012– |
Chính trị > Ngoại giao

Bài chi tiết: Quan hệ ngoại giao của Phần Lan
Rút ra được những bài học kinh nghiệm từ quá khứ của lịch sử, trong nhiều thập kỷ qua, Phần Lan luôn theo đuổi đường lối đối ngoại trung lập tích cực; giữ cân bằng trong quan hệ với các nước lớn, các khối; không tham gia các khối quân sự; ủng hộ và thúc đẩy cho các hoạt động vì hoà bình, giải trừ quân bị, làm giảm căng thẳng tình hình quốc tế; ủng hộ đối thoại giữa các nước và khu vực.
Năm 2008, Phần Lan là Chủ tịch Tổ chức An ninh và Hợp tác châu Âu (OSCE). Phần Lan là thành viên tích cực của EU, ưu tiên quan hệ với các nước láng giềng như các nước Bắc Âu, Nga và các nước ở vùng biển Baltic. Mới đây, Phần Lan đã thông qua Hiệp ước Lisbon. Hiện nay, Phần Lan đang tham gia vào chương trình Đối tác vì Hoà bình (Partnership for Peace) với NATO và vẫn để ngỏ cửa cho việc tham gia NATO (tuy nhiên phần lớn dân Phần Lan muốn tiếp tục thực hiện chính sách đối ngoại trung lập). Chính phủ Phần Lan cũng chú trọng phát triển quan hệ với châu Á, nhất là với các nền kinh tế đang nổi lên để tạo điều kiện cho các doanh nghiệp Phần Lan thâm nhập thị trường, phát triển hoạt động đầu tư kinh doanh. 
Phần Lan trở thành thành viên của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) năm 1950; Liên Hợp Quốc và Hội đồng Bắc Âu năm 1955; Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) năm 1969; liên kết với Hiệp hội Mậu dịch tự do châu Âu (EFTA) năm 1961 và trở thành thành viên đầy đủ năm 1986; ký Hiệp định Tự do thương mại với Cộng đồng Kinh tế châu Âu (EEC) năm 1973. Phần Lan gia nhập Liên hiệp châu Âu (EU) từ ngày 1 tháng 1 năm 1995 và EMU từ 1 tháng 1 năm 1999. Ngoài ra, Phần Lan cũng là thành viên của Tổ chức Quỹ tiền tệ Quốc tế (IMF) và nhiều ngân hàng phát triển trên thế giới như ADB...
Sau chiến dịch quân sự đặc Biệt của Nga năm 2022 Phần Lan đã tuyên bố chấm thời kỳ trung lập và xin gia nhập NATO.
Chính trị > Hành chính

Bài chi tiết: Phân cấp hành chính Phần Lan
Phần Lan bao gồm 19 khu vực được gọi là maakunta bằng tiếng Phần Lan và landskap bằng tiếng Thụy Điển. Các khu vực được quản lý bởi các hội đồng khu vực đóng vai trò là diễn đàn hợp tác cho các đô thị của một khu vực. Nhiệm vụ chính của khu vực là quy hoạch vùng và phát triển doanh nghiệp và giáo dục. Ngoài ra, các dịch vụ y tế công cộng thường được tổ chức trên cơ sở các vùng. Hiện tại, khu vực duy nhất nơi một cuộc bầu cử phổ biến được tổ chức cho hội đồng là Kainuu. Hội đồng khu vực khác được bầu bởi các hội đồng thành phố, mỗi đô thị gửi đại diện theo tỷ lệ dân số của nó.
Phần Lan được chia thành 6 tỉnh Åland • Đông Phần Lan • Lapland • Nam Phần Lan • Oulu • Tây Phần Lan, ngoài ra, Åland được chỉ định là tỉnh thứ bảy.
|  | Tiếng Phần Lan | Tiếng Thụy Điển | Thủ phủ | Khu vực hành chính |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Lapland | Lappi | Lappland | Rovaniemi | Lapland |
| Bắc Ostrobothnia | Pohjois-Pohjanmaa | Norra Österbotten | Oulu | Bắc Phần Lan |
| Kainuu | Kainuu | Kajanaland | Kajaani | Bắc Phần Lan |
| Bắc Karelia | Pohjois-Karjala | Norra Karelen | Joensuu | Đông Phần Lan |
| Bắc Savonia | Pohjois-Savo | Norra Savolax | Kuopio | Đông Phần Lan |
| Nam Savonia | Etelä-Savo | Södra Savolax | Mikkeli | Đông Finland |
| Nam Ostrobothnia | Etelä-Pohjanmaa | Södra Österbotten | Seinäjoki | Tây và Trung Phần Lan |
| Trung Ostrobothnia | Keski-Pohjanmaa | Mellersta Österbotten | Kokkola | Tây và Trung Phần Lan |
| Ostrobothnia | Pohjanmaa | Österbotten | Vaasa | Tây và Trung Phần Lan |
| Pirkanmaa | Pirkanmaa | Birkaland | Tampere | Tây và Trung Phần Lan |
| Trung Phần Lan | Keski-Suomi | Mellersta Finland | Jyväskylä | Tây và Trung Phần Lan |
| Satakunta | Satakunta | Satakunta | Pori | Tây Nam Phần Lan |
| Tây Nam Phần Lan | Varsinais-Suomi | Egentliga Finland | Turku | Tây Nam Phần Lan |
| Nam Karelia | Etelä-Karjala | Södra Karelen | Lappeenranta | Nam Phần Lan |
| Päijänne Tavastia | Päijät-Häme | Päijänne-Tavastland | Lahti | Nam Phần Lan |
| Tavastia Proper | Kanta-Häme | Egentliga Tavastland | Hämeenlinna | Nam Phần Lan |
| Uusimaa | Uusimaa | Nyland | Helsinki | Nam Phần Lan |
| Kymenlaakso | Kymenlaakso | Kymmenedalen | Kotka và Kouvola | Nam Phần Lan |
| Đảo Åland | Ahvenanmaa | Åland | Mariehamn | Åland |
Chính trị > Luật pháp

Hệ thống tư pháp của Phần Lan là một hệ thống luật dân sự được phân chia giữa những tòa án với thẩm quyền dân sự và hình sự thường xuyên với những tòa án hành chính có thẩm quyền đối với các vụ kiện giữa các cá nhân và chính quyền công. Luật Phần Lan được luật hóa và dựa trên luật pháp Thụy Điển và rộng hơn là bộ luật La Mã. Hệ thống tòa án dân sự và quyền tài phán hình sự bao gồm các tòa án địa phương (käräjäoikeus, tingsrätt), tòa phúc thẩm khu vực (hovioikeus, hovrätt), và Tòa án tối cao (korkein oikeus, högsta domstolen). Chi nhánh hành chính của tòa án bao gồm các tòa án hành chính (hallinto-oikeus, förvaltningsdomstol) và Tòa án Hành chính Tối cao (korkein hallinto-oikeus, högsta förvaltningsdomstolen). Ngoài các tòa án thông thường, có một vài tòa án đặc biệt ở chi nhánh nhất định của chính quyền. Ngoài ra còn có một Tòa án Tối cao chuyên luận tội đối với các cáo buộc hình sự chống lại các cán bộ cấp cao trong chính quyền.
Khoảng 92% người dân Phần Lan tuyên bố họ tin tưởng vào lực lượng an ninh của đất nước này . Tỷ lệ tội phạm của Phần Lan nhìn chung là không cao trong số các nước EU. Một số loại tội phạm có tỉ lệ ở trên mức trung bình, đáng chú ý tỷ lệ giết người ở Phần Lan là cao nhất trong số các nước Tây Âu .
Phần Lan đã chiến đấu mạnh mẽ để chống lại tình trạng tham nhũng trong bộ máy chính phủ từ những năm 70 và 80. Ngày nay, Tổ chức Minh bạch Quốc tế xếp hạng Phần Lan là một trong những quốc gia ít tham nhũng nhất ở châu Âu.