stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Hóa chất thực vật
Vài Phytochemical tiêu biểu

Ngoài những kiến thức cụ thể về những tác dụng hoặc cấu tạo tế bào của chúng, các phytochemical đã được coi là những loại thuốc thiên niên kỷ. Ví dụ, Hippocrates có thể kê đơn lá cây liễu để trị sốt. Salicin, có đặc tính chống viêm và giảm đau, ban đầu được chiết xuất từ ​​vỏ của cây liễu trắng và sau đó sản xuất tổng hợp đã trở thành thuốc aspirin được bán tại quầy hoặc không kê đơn (over-the-counter - OTC) chủ yếu. Có bằng chứng từ các nghiên cứu phòng thí nghiệm các phytochemiacl trong trái cây và rau có thể làm giảm nguy cơ ung thư, có thể do chất xơ, chất chống oxy hóa polyphenol và tác dụng chống viêm. Phytochemical cụ thể, chẳng hạn như chất xơ lên men, được phép sử dụng theo tuyên bố có giới hạn về sức khỏe bởi Cục quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA).
Một loại thuốc điều trị ung thư quan trọng, Taxol (paclitaxel), là một phytochemical ban đầu chiết xuất và tinh chế từ các cây thủy tùng ở Thái Bình Dương.
Một số phytochemical với các đặc tính sinh lý có thể là các nguyên tố hóa học đơn giản chứ không phải là phân tử hữu cơ phức tạp. Ví dụ, chất Selen, một nguyên tố phong phú trong nhiều loại trái cây và rau quả, có liên quan đến những cách thức chuyển hóa chủ yếu trong cơ thể, bao gồm cả quá trình chuyển hóa hoóc môn tuyến giáp và hệ thống miễn dịch. Đặc biệt, nó là một chất dinh dưỡng và đồng yếu tố thiết yếu cho sự tổng hợp enzyme như glutathione, một chất chống oxy hóa nội sinh.
Vài Phytochemical tiêu biểu > Thử nghiệm lâm sàng

Hiện tại có rất nhiều hóa chất thực vật trong các thử nghiệm lâm sàng cho một loạt các bệnh. Ví dụ, Lycopene trong cà chua, đã được thử nghiệm trong các nghiên cứu trên người đối với các bệnh tim mạch và ung thư tuyến tiền liệt.
Tuy nhiên những nghiên cứu này đã không đạt được đầy đủ sự đồng thuận mang tính khoa học để kết luận ảnh hưởng đến bất cứ loại bệnh nào. Quan điểm của cục FDA cho rằng: "Vài nghiên cứu khoa học với số lượng rất hạn chế và sơ bộ cho thấy ăn một nửa đến một cốc cà chua và/hoặc nước sốt cà chua một tuần có thể làm giảm nguy cơ ung thư tuyến tiền liệt. Cục thực phẩm và dược  phẩm Hoa Kỳ kết luận rằng có rất ít bằng chứng khoa học ủng hộ cho tuyên bố này."
Tương tự như vậy, mặc dù lutein và zeaxanthin bị nghi ngờ về tác dụng ức chế thoái hóa điểm vàng và đục thủy tinh thể, đã có bằng chứng khoa học đầy đủ từ các thử nghiệm lâm sàng về những tác dụng hoặc yêu cầu sức khỏe cụ thể.
Bảo tồn phytochemical trong thực phẩm khi chế biến

Mỗi loại phytochemical, thực phẩm khác nhau thì cần những cách chế biến thực phẩm phù hợp để bảo tồn. Đa số các chất phytochemical trong các loại nông sản vừa thu hoạch có thể bị phá hủy hoặc bị loại bỏ bằng các công nghệ chế biến hiện đại như xử lý ở nhiệt độ cao như nấu ăn Vì vậy
Các loại thực phẩm chế biến sẵn theo công nghiệp (thực phẩm đóng hộp, bọc) có thể chứa các phytochemical ít hơn và do đó có thể ít có lợi ích hơn so với các loại thực phẩm chưa qua chế biến (thực phẩm tươi ngoài chợ). Sự vắng mặt hoặc thiếu hụt các chất phytochemical trong thực phẩm chế biến sẵn có thể góp phần làm tăng nguy cơ các bệnh truyền nhiễm.
Đa số các thực phẩm chứa phytochemical nên được ăn sống hoặc lấy nước ép sống hơn là nấu chín (luộc) như: củ dền đỏ có chứa betaine, sắc tố betalain, betacyanin, bông cải xanh hấp sơ (lightly steam) tốt hơn nấu chín.
Cũng có ngoại lệ như Lycopene, không những không bị phá hủy,, mà nồng độ càng tăng (cô đặc thêm), giúp cơ thể có thể dễ dàng hấp thu và hoạt tính sinh học xuất hiện  khi đã qua chế biến như nấu cà chua với một ít dầu, hoặc chế biến thành cà chua cô đặc (tomato paste).
Chú thích

↑  Nguyễn Văn Hiếu (26 tháng 11 năm 2021). “HÓA THỰC VẬT PHYTOCHEMICAL”. tokyo-human.edu.vn. ST-01, Khu Đô thị Thương mại và Du lịch Văn Giang (Ecopark), Huyện Văn Giang, Tỉnh Hưng Yên, Việt Nam: Trường Đại học Y khoa Tokyo Việt Nam. Truy cập ngày 27 tháng 6 năm 2024.Quản lý CS1: địa điểm (liên kết)
1 2  US FDA, Guidance for Industry: Evidence-Based Review System for the Scientific Evaluation of Health Claims
↑  Brown, KM; Arthur, JR (2001). “Selenium, selenoproteins and human health: a review”. Public health nutrition. 4 (2B): 593–9. doi:10.1079/PHN2001143. PMID 11683552.
↑  Papp, LV; Lu, J; Holmgren, A; Khanna, KK (2007). “From selenium to selenoproteins: synthesis, identity, and their role in human health”. Antioxidants & redox signaling. 9 (7): 775–806. doi:10.1089/ars.2007.1528. PMID 17508906.
↑  Qualified Health Claims Subject to Enforcement Discretion, Docket No. 2004Q-0201, US Food and Drug Administration
↑  US FDA, Qualified Health Claims: Letter of Denial - Xangold Lutein Esters, Lutein, or Zeaxanthin and Reduced Risk of Age-related Macular Degeneration or Cataract Formation (Docket No. 2004Q-0180) Lưu trữ 2009-05-15 tại Wayback Machine
↑  Krishnadev N, Meleth AD, Chew EY (2010). “Nutritional supplements for age-related macular degeneration”. Current Opinion in Ophthalmology. 21 (3): 184–9. doi:10.1097/ICU.0b013e32833866ee. PMC 2909501. PMID 20216418.Quản lý CS1: nhiều tên: danh sách tác giả (liên kết)
↑  Cooking and nutrient loss Lưu trữ 2011-07-24 tại Wayback Machine, World's Healthiest Foods
↑  Liu, RH (2004). “Potential synergy of phytochemicals in cancer prevention: mechanism of action”. The Journal of nutrition. 134 (12 Suppl): 3479S–3485S. PMID 15570057.
↑  Rao, AV; Rao, LG (2007). “Carotenoids and human health”. Pharmacological research. 55 (3): 207–16. doi:10.1016/j.phrs.2007.01.012. PMID 17349800.
↑  Agarwal, A; Shen, H; Agarwal, S; Rao, AV (2001). “Lycopene Content of Tomato Products: Its Stability, Bioavailability and in Vivo Antioxidant Properties”. Journal of medicinal food. 4 (1): 9–15. doi:10.1089/10966200152053668. PMID 12639283.
↑  Dewanto, V; Wu, X; Adom, KK; Liu, RH (2002). “Thermal processing enhances the nutritional value of tomatoes by increasing total antioxidant activity”. Journal of Agricultural and Food Chemistry. 50 (10): 3010–4. doi:10.1021/jf0115589. PMID 11982434.
Liên kết

Phytochemical Database Lưu trữ 2016-03-03 tại Wayback Machine - United States Department of Agriculture
Phytochemicals at LPI - Linus Pauling Institute at Oregon State University
Gaositwe K. T. Chiepe

Gaositwe Keagakwa Tibe Chiepe
Gaositwe Keagakwa Tibe Chiepe (sinh ngày 20 tháng 10 năm 1922 và mất ngày 26 tháng 1 năm 2025) là một cựu chính trị gia và nhà ngoại giao người Botswana, thuộc Đảng Dân chủ Botswana.
Giáo dục ban đầu

Chiepe được sinh ra tại Khu Bảo tồn Bechuanaland vào ngày 20 tháng 10 năm 1922. Cô học tiểu học ở Serowe và cuối cùng đến Học viện Giáo dục Tiger Kloof, Nam Phi để học trung học. Sau đó, bà theo học Đại học Fort Hare, cũng ở Nam Phi, nơi bà nhận bằng Cử nhân Khoa học cũng như bằng cấp về giáo dục. Năm 1958, bà tốt nghiệp Đại học Bristol ở Anh với bằng thạc sĩ. Luận án của bà có tựa đề "Một cuộc điều tra về các vấn đề của giáo dục phổ biến ở Bechuanaland được bảo vệ trong nghiên cứu so sánh các vấn đề tương tự trong các giai đoạn đầu của giáo dục tiếng Anh và trong sự phát triển giáo dục ở Nam Tư và Uganda." Bà đã được trao bằng danh dự từ Đại học Depaul, Hoa Kỳ. Bà bắt đầu sự nghiệp của mình trong Chính phủ bảo vệ Bechuanaland trong Bộ Giáo dục và là một trong hai người châu Phi đầu tiên được bổ nhiệm vào một vị trí hành chính (Cán bộ Giáo dục) trong chính quyền thuộc địa.
Sự nghiệp chính trị

Chiepe là thành viên nội các nữ đầu tiên ở Botswana (1974) đã trở thành Thành viên Quốc hội được bầu chọn đặc biệt. Bà đã được bầu vào quốc hội từ khu vực bầu cử Serowe South ở quận trung tâm Botswana trong một cuộc bầu cử năm 1977. Bà được bổ nhiệm vào vị trí ủy viên cao cấp tại Vương quốc Anh và Nigeria và đại sứ tại Tây Đức, Pháp, Đan Mạch, Na Uy, Thụy Điển và Cộng đồng kinh tế châu Âu từ 1970 đến 1974. Từ 1974 đến 1977, Chiepe là bộ trưởng Bộ Thương mại và Công nghiệp. Từ 1977 đến 1984, bà là Bộ trưởng Tài nguyên & Tài nguyên thiên nhiên. Năm 1984, Chiepe trở thành Bộ trưởng Ngoại giao (bộ trưởng quan hệ đối ngoại), ở vị trí mà bà vẫn duy trì cho đến năm 1994. Từ 1994 đến 1999, bà là Bộ trưởng Bộ giáo dục. Chiepe đã nghỉ hưu vào năm 1999 sau gần 30 năm ở vị trí cấp cao.
Microspathodon chrysurus

| Microspathodon chrysurus |
| --- | --- |

Tình trạng bảo tồn
 Ít quan tâm  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Actinopterygii 
Nhánh: Ovalentaria
 
Họ (familia): Pomacentridae
Chi (genus): Microspathodon
Loài (species): M. chrysurus
Danh pháp hai phần
Microspathodon chrysurus (Cuvier, 1830) 
Danh pháp đồng nghĩa
 Glyphisodon chrysurus Cuvier, 1830  Glyphidodon rudis Poey, 1860  Pomacentrus denegatus Poey, 1860  Pomacentrus niveatus Poey, 1876 
Microspathodon chrysurus là một loài cá biển thuộc chi Microspathodon trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1830.
Từ nguyên

Từ định danh chrysurus được ghép bởi 2 âm tiết trong tiếng Hy Lạp cổ đại: chrysos (khrūsós, "vàng") và oura (ourá, "đuôi"), hàm ý đề cập đến vây đuôi màu vàng của loài cá này.
Phạm vi phân bố và môi trường sống

M. chrysurus có phạm vi phân bố ở Tây Đại Tây Dương. Từ bờ biển bang Florida (Hoa Kỳ) và Bermuda, loài này được ghi nhận trên khắp vịnh México trải dài đến biển Caribe, và dọc theo bờ biển Brasil, từ rạn san hô Luis đến quần đảo Abrolhos, bao gồm cả quần đảo Trindade và Martin Vaz xa bờ.
M. chrysurus sinh sống tập trung gần những rạn san hô, nơi có nhiều hang hốc và đặc biệt là có sự phát triển phong phú của thủy tức Millepora, độ sâu mà chúng được tìm thấy có thể đạt đến 120 m.
Mô tả

Chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận ở M. chrysurus là 21 cm. Loài cá này có một màu nâu sẫm bao phủ khắp cơ thể, trừ vây đuôi màu vàng nổi bật. Vảy cá viền đen sẫm. Đỉnh đầu và lưng, cũng như vây lưng, có các chấm màu xanh lam. Cá con có màu xanh thẫm, có nhiều chấm tròn màu sáng phủ khắp thân, đuôi màu vàng.
Số gai ở vây lưng: 12–14; Số tia vây ở vây lưng: 15; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 12–13; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5; Số tia vây ở vây ngực: 20–22; Số vảy đường bên: 20–22.
Sinh thái học

Thức ăn của M. chrysurus chủ yếu là tảo, nhưng chúng cũng ăn các polyp của Millepora và một số loài thủy sinh không xương sống khác. Cá con có thể đóng vai trò như cá dọn vệ sinh, chúng ăn các loài ký sinh trên thân các loài cá khác.
Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc trứng, nhưng chúng cũng có thể ăn trứng do chính mình thụ tinh. Số trứng mới được thụ tinh có khả năng bị cá bố ăn nhiều hơn số trứng đã phát triển một thời gian. Cá M. chrysurus cái có xu hướng thích giao phối với cá đực mà tổ của chúng đã có trứng phát triển đến giai đoạn sau. Có lẽ vì vậy mà cá đực ăn số trứng mới thụ tinh để có nhiều cơ hội giao phối hơn.
Cứ sau khoảng 3 ngày, cá cái trưởng thành lại rời khỏi lãnh thổ của chúng vào sáng sớm để đi đẻ trứng. Một số con cái chỉ đi một chuyến, trong khi số khác lại quay trở lại lãnh thổ nhiều lần rồi đi tiếp cho đến khi kết thúc quá trình sinh sản. Việc cá cái thăm lại nhà trong thời gian vắng mặt tạm thời làm giảm khả năng lãnh thổ bị xâm nhập.
Vào những ngày không đẻ trứng, cá cái dành hơn 20% thời gian cho việc làm sạch cơ thể vào lúc bình minh, và tỉ lệ này giảm dần sau đó. Vào những ngày đẻ trứng, chúng lại dành ít hơn 1/3 khoảng thời gian cho việc làm sạch so với những con cá cái không đẻ trứng. 30 phút sau khi đẻ trứng, cá cái tăng đáng kể tỉ lệ tương tác với cá dọn vệ sinh so với cùng thời điểm vào những ngày không đẻ trứng, bù đắp lại khoảng thời gian đã bỏ lỡ việc vệ sinh thân thể. Điều này cho thấy, hoạt động sinh sản ảnh hưởng đáng kể đối với hoạt động vệ sinh.
Thương mại

M. chrysurus, chủ yếu là cá con, được xem là một loài cá cảnh. Cá trưởng thành chủ yếu được khai thác trong nghề đánh bắt thủ công.
Cá con
Tên lửa đạn đạo liên lục địa

Tên lửa liên lục địa Hoa Kỳ Atlas-A
Tên lửa liên lục địa, tên lửa xuyên lục địa, tên lửa vượt đại dương, còn được biết đến với ký tự tắt ICBM (viết tắt của intercontinental ballistic missile) là tên lửa đạn đạo có tầm bắn xa (hơn 5.500 km), được chế tạo để mang một hoặc nhiều đầu đạn hạt nhân cùng một lúc. Do khả năng bắn xa và năng lực chứa nhiều đầu đạn hạt nhân,tên lửa liên lục địa đặt trên tàu ngầm và căn cứ mặt đất là những lực lượng mang tính hủy diệt nhất nếu xảy ra chiến tranh hạt nhân toàn diện. Một lực lượng khác mang tầm quan trọng tương đương là các máy bay ném bom mang bom hạt nhân. Khác biệt với tên lửa đạn đạo chiến thuật (dưới 300 km), tên lửa đạn đạo tầm ngắn (dưới 1.000 km) và tầm trung (dưới 5.000 km), tên lửa liên lục địa có tốc độ lớn hơn và tầm bắn xa hơn rất nhiều.
Trong năm quốc gia thành viên thường trực của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc, Hoa Kỳ, Nga và Trung Quốc đã phát triển thành công tên lửa liên lục địa. Anh và Pháp có các tên lửa tầm trung và chủ yếu được phóng từ tàu ngầm.
Ấn Độ và Pakistan đều có tên lửa tầm trung và đang phát triển tên lửa liên lục địa. Bắc Triều đang phát triển tên lửa liên lục địa, vụ thử tên lửa gần đây năm 2017 của nước này đã thành công thật sự.
Năm 1991, Hoa Kỳ và Nga ký Hiệp ước START I, cắt giảm số lượng tên lửa này cùng đầu đạn hạt nhân.
Giới thiệu

Trong khi các tên lửa liên lục địa thế hệ thứ nhất có các động cơ tên lửa mang nhiên liệu lỏng và một phần cryogen, được thay thế dần sang nhiên liệu rắn. Động cơ tên lửa nhiên liệu rắn có hiệu quả thấp hơn, tuy nhiên dễ sử dụng và thời gian phản ứng ngắn hơn – tránh được việc nạp lại nhiên liệu.
Tên lửa liên lục địa hiện nay có tầng đẩy cuối cùng là động cơ tên lửa nhiên liệu lỏng, tuy nhiên có thể điều chỉnh được. Những tầng tên lửa này có khả năng trữ, nghĩa là nhiên liệu bên trong vẫn giữ được những đặc tính hóa học của mình qua nhiều năm.
Các giai đoạn bay của tên lửa

Các giai đoạn bay của tên lửa liên lục địa:
Giai đoạn tăng tốc: từ 3 đến 5 phút sau khi rời bệ phóng (tên lửa dùng nhiên liệu rắn kết thúc giai đoạn này sớm hơn loại dùng nhiên liệu lỏng), tầm cao đạt được cuối giai đoạn này là 150 đến 400 km tùy thuộc vào quỹ đạo được lựa chọn, tốc độ đạt được khoảng 7 km/giây
Giai đoạn giữa: bay khoảng 25 phút bay theo quỹ đạo đường elip trên tầng khí quyển của Trái Đất, độ cao lớn nhất đạt được lên đến 1200 km
Giai đoạn trở lại tầng khí quyển: bắt đầu khi khoảng cách với bề mặt Trái Đất khoảng 100 km, kéo dài khoảng 2 phút, tiếp cận mục tiêu với tốc độ 4 km/giây, những tên lửa thế hệ đầu chỉ đạt dưới 1 km/giây.
Tên lửa liên lục địa ở các nước

(Chữ nghiêng = đang sử dụng, còn lại là lỗi thời, hay đang phát triển)
Vương quốc Anh:
Phóng từ tàu ngầm
Polaris (Tên lửa đạn đạo phóng từ tàu ngầm) (Tên lửa Hoa Kỳ với sự chỉnh sửa của Anh)
Trident (Tên lửa đạn đạo phóng từ tàu ngầm) II (Tên lửa Hoa Kỳ với sự chỉnh sửa của Anh)
Ấn Độ:
Mặt đất
Agni V
CHDCND Triều Tiên:
Mặt đất
No-dong-B (sử dụng tạm thời)
Taepodong X
Taepodong-1
Taepodong-2
NKSL-1 (Taepodong-1 với 3 tầng, có thể mang vệ tinh lên quỹ đạo, sử dụng tạm thời)
NKSL-X-2 (Taepodong-2 với 3 tầng, có thể mang vệ tinh lên quỹ đạo, sử dụng tạm thời)
Hoa Kỳ:
Mặt đất
CGM-16 Atlas
HGM-25A Titan I
LGM-25C Titan II
LGM-30A/B Minuteman I
LGM-30F Minuteman II
LGM-30G Minuteman III
LGM-118 Peacekeeper
MGM-134 Midgetman ICBM nhỏ (không còn dùng)
Phóng từ tàu ngầm
UGM-27A Polaris A-1
UGM-27B Polaris A-2
UGM-27C Polaris A-3
UGM-73 Poseidon C-3
UGM-93 Trident I C-4
UGM-133 Trident II D-5
Liên Xô / Nga:
Mặt đất (Sử dụng của Xô Viết. Tên ký hiệu của Cục phòng vệ, Nato trong ngoặc).
R-7 (SS-6, Dác gỗ)
R-9 (SS-8, Sasin)
GR-1 (SS-10 Tên khẳng khiu, không còn dùng)
R-16 (SS-7 Thợ yên cương)
R-26 (SS-8 Sasin, Verwechslung mit R-9, không còn dùng)
R-36 (SS-9 Dốc đứng)
R-36-O (SS-9 FOBS, R-36)
R-36M "Voivode" (SS-18 Ma vương) (các phiên bản khác nhau)
UR-100 (SS-11 Sego)
UR-100MR „Sotka" (SS-17 Ngựa tốc hành)
UR-100N (SS-19 Dao găm nhỏ)
UR-200 (SS-X-10 Tên khẳng khiu, Verwechslung mit GR-1, không còn dùng)
UR-500 "Proton" (không còn dùng)
RT-1 (Nato không có tên, không còn dùng)
RT-2 (SS-13 Người hoang dã)
RT-20P (SS-15 Tên bần tiện)
RT-21 "Temp-2S" (SS-16 Tội phạm)
RT-2PM "Topol" (SS-25 Cái liềm)
RT-2UTTH "Topol-M" (SS-27), thử nghiệm thành công về khả năng di động vào 24 tháng 12 năm 2004 ở Plesezk
RT-23 "Molodets" (SS-24 Dao mổ)
RSS-40 "Kuryer" (Nato-Code SS-X-26 là lỗi thời, dự án đã bị ngưng)
Phóng từ tàu ngầm
SS-N-4 Sark R-13
SS-N-6 "Người Serbia" R-27
Volna (Tên lửa) bzw. R-29 SS-N-18 Ong châm
SS-N-20 Cá tầm R-39 (Tên lửa)
SS-N-30 Bulava
RS-28 Sarmat
Pakistan:
Mặt đất
Tipu (đang thử hay lầm với tên lửa khác)
Pháp:
Phóng từ tàu ngầm
M-45
M-5 (dự án)
M 51
Trung Quốc
Mặt đất
DF-3 (Dự án đã bị ngưng)
DF-5 (tên sử dụng khác CSS-4)
DF-6 (Dự án đã bị ngưng)
DF-22 (tên sử dụng khác DF-14, dự án đã bị ngưng)
DF-31 (tên sử dụng khác CSS-X-9 hay CSS-9, đang được đưa vào sử dụng)
DF-41 (tên sử dụng khác CSS-X-10, được đưa vào sử dụng vào 2010)
Tên lửa liên lục địa ở các nước > Giải trừ quân bị

Hiệp ước ABM
Hiệp ước START
Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về .
Minuteman II ICBM thế hệ số 2
Peacekeeper ICBM thế hệ số 3
Phóng tên lửa liên lục địa Hoa Kỳ kiểu Titan
Phong kiến

Phong kiến là từ để gọi chung cho chế độ quân chủ kể cả tập quyền lẫn phong kiến.
"Phong kiến" trong chủ nghĩa Marx còn được dùng để chỉ một hình thái kinh tế-xã hội là chế độ nông nô.
Tra  trong từ điển mở tiếng Việt Wiktionary
Bài viết về phong kiến gồm:
Chế độ phong kiến ở châu Âu
Chế độ phong kiến ở Trung Quốc và các nước Á Đông khác
Quyền phủ quyết

Tổng thống Hoa Kỳ Ronald Reagan ký phủ quyết một dự luật.
Quyền phủ quyết là quyền đơn phương bác bỏ một hành động chính thức. Ví dụ: tổng thống hoặc vua phủ quyết một dự luật. Ở nhiều quốc gia, quyền phủ quyết được quy định trong hiến pháp. Các cấp chính quyền khác, chẳng hạn như chính quyền tiểu bang, tỉnh hoặc địa phương, và các tổ chức quốc tế cũng có quyền phủ quyết.
Một số quyền phủ quyết có thể bị đa số tuyệt đối bác bỏ. Ví dụ: ở Hoa Kỳ, ít nhất hai phần ba số hạ nghị sĩ và thượng nghị sĩ có thể bác bỏ quyền phủ quyết của tổng thống. Tuy nhiên, một số quyền phủ quyết là tuyệt đối và không thể bị bác bỏ. Ví dụ: năm thành viên thường trực của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc có quyền phủ quyết tuyệt đối đối với nghị quyết của Hội đồng Bảo an.
Trong nhiều trường hợp, quyền phủ quyết chỉ có thể được sử dụng để bác bỏ một quyết định. Một số quyền phủ quyết cũng cho phép thực hiện hoặc đề xuất  thay đổi. Ví dụ: tổng thống Ấn Độ có thể sử dụng quyền phủ quyết để đề xuất sửa đổi dự luật.
Quyền phủ quyết luật là một trong những công cụ chính của chính phủ trong quá trình lập pháp cùng với quyền trình dự luật. Quyền phủ quyết thường được quy định trong tổng thống chế và bán tổng thống chế. Trong thể chế nghị viện, nguyên thủ quốc gia thường có quyền phủ quyết yếu hoặc không có quyền phủ quyết.
Quyền phủ quyết bắt nguồn từ các chức vụ quan chấp chính và quan bảo dân của La Mã cổ đại. Mỗi năm hai quan chấp chính được bầu ra với nhiệm kỳ một năm, mỗi quan chấp chính có thể ngăn chặn hành động quân sự hoặc dân sự của quan chấp chính kia. Quan bảo dân có quyền ngăn chặn hành động của quan chính vụ hoặc các sắc lệnh của Viện nguyên lão La Mã.
Lịch sử > La Mã cổ đại

Định chế quyền phủ quyết (intercessiomã: lat được nâng cấp thành mã: la ) được Cộng hòa La Mã thiết lập vào thế kỷ 6 TCN để cho phép các quan hộ dân bảo vệ quyền lợi của bình dân khỏi sự xâm phạm của quý tộc, là tầng lớp chi phối Viện nguyên lão. Quyền phủ quyết của quan hộ dân tuy không ngăn cản Viện nguyên lão thông qua dự luật nhưng không cho phép dự luật có hiệu lực. Quan hộ dân cũng có thể sử dụng quyền phủ quyết để ngăn chặn dự luật được đưa ra trước Hội đồng bình dân. Quan chấp chính cũng có quyền phủ quyết vì việc ra quyết định thường phải có sự đồng ý của cả hai quan chấp chính. Nếu một quan chấp chính không đồng ý thì có thể sử dụng quyền phủ quyết để bác bỏ hành động của quan chấp chính kia. Quyền phủ quyết là một thành phần thiết yếu trong quan niệm của người La Mã rằng quyền lực không chỉ được sử dụng để quản lý nhà nước mà còn để điều tiết, hạn chế quyền lực của các quan chức và thể chế cấp cao của nhà nước.
Khi cuộc cải cách ruộng đất do quan hộ dân Tiberius Gracchus khởi xướng vào năm 133 TCN bị quan hộ dân Marcus Octavius phủ quyết, Gracchus thuyết phục Hội đồng bình dân bãi nhiệm ông với lý do rằng ông là quan hộ dân nhưng không bảo vệ quyền lợi của dân. Tuy nhiên, Gracchus và một số người ủng hộ bị các thành viên Viện nguyên lão phản đối cuộc cải cách giết hại, dẫn đến một thời kỳ nội loạn ở Roma.
Lịch sử > Quyền phủ quyết tự do

Theo hiến pháp của Liên bang Ba Lan và Lietuva vào thế kỷ 17 và 18, dự luật phải được nghị viện (Sejm hoặc Seimasmã: lit được nâng cấp thành mã: lt ) nhất trí thông qua. Nếu một nghị sĩ sử dụng quyền phủ quyết tự do (liberum vetomã: lat được nâng cấp thành mã: la ) thì dự luật đó và tất cả các luật được thông qua tại kỳ họp đều bị bãi bỏ và kỳ họp đó bị bế mạc. Trong "nền dân chủ Ba Lan", quyền phủ quyết tự do bắt nguồn từ quan điểm rằng mọi quý tộc người Ba Lan đều bình đẳng bất kể giàu nghèo. Tuy nhiên, quyền phủ quyết tự do làm tê liệt quyền lực của nghị viện và cộng với một loạt các vị vua bù nhìn yếu kém dẫn đến sự phân chia Ba Lan vào cuối thế kỷ 18.
Lịch sử > Hiện đại

Quyền phủ quyết hiện đại bắt nguồn từ quyền ngự phê của các quân chủ châu Âu, trong đó dự luật phải được quân chủ phê chuẩn để có hiệu lực. Quyền ngự phê phát triển từ việc luật lệ từng do quân chủ ban hành, ví dụ như ở Anh cho đến thời trị vì của Edward III vào thế kỷ 14. Quân chủ Anh ngừng sử dụng quyền từ chối ngự phê tại Anh sau năm 1708, nhưng tiếp tục sử dụng rộng rãi quyền hạn này ở các thuộc địa. Việc lạm dụng quyền từ chối ngự phê được đề cập trong Tuyên ngôn Độc lập Hoa Kỳ.
Sau Cách mạng Pháp, hàng trăm đề xuất thay đổi quyền phủ quyết của quân chủ được đưa ra. Hiến pháp Pháp 1791 quy định Quốc vương Louis XVI không còn quyền phủ quyết tuyệt đối mà chỉ có phủ quyết tạm thời có thể bị quá nửa số thành viên Hội đồng Lập pháp bác bỏ trong hai kỳ họp liên tiếp trong thời hạn từ bốn đến sáu năm. Sau khi chế độ quân chủ bị phế bỏ vào năm 1792, vấn đề quyền phủ quyết của quân chủ trở nên vô nghĩa.
Quyền phủ quyết của tổng thống được những nhà tư tưởng cộng hòa cổ điển đề ra vào thế kỷ 18 và 19 như một công cụ hạn chế quyền lực của quốc hội. Tuy nhiên, một số nhà tư tưởng cộng hòa như Thomas Jefferson cho rằng quyền phủ quyết là một tàn tích của chế độ quân chủ phải bị bãi bỏ. Ban đầu, hầu hết các quyền phủ quyết của tổng thống, chẳng hạn như quyền phủ quyết ở Hoa Kỳ, đều là quyền phủ quyết có điều kiện mà cơ quan lập pháp có thể bác bỏ để tránh tập trung quá nhiều quyền lực vào tổng thống. Có một số ngoại lệ: hiến pháp Chile 1833 trao cho tổng thống Chile quyền phủ quyết tuyệt đối.
Phân loại

Hầu hết các quyền phủ quyết hiện đại đều nhằm mục đích kiểm soát quyền lực nhà nước hoặc một cơ quan nhà nước, thường là cơ quan lập pháp. Trong những nhà nước được tổ chức theo nguyên tắc quyền lực phân lập, quyền phủ quyết có thể được phân loại theo cơ quan sử dụng quyền phủ quyết: quyền phủ quyết hành pháp, lập pháp hoặc tư pháp.
Quyền phủ quyết đã được sử dụng để bảo vệ quyền lợi của các giai cấp, tầng lớp hoặc nhóm người. Ở các thuộc địa Anh, thống đốc tiếp tục sử dụng quyền từ chối ngự phê sau khi quân chủ Anh đã ngừng sử dụng, có tác dụng cân bằng quyền lực giữa các thể chế nhà nước. Ở La Mã cổ đại, quan hộ dân sử dụng quyền phủ quyết để bảo vệ quyền lợi của bình dân khỏi sự xâm phạm của quý tộc. Trong quá trình bãi bỏ chế độ apartheid, "quyền phủ quyết da trắng" được đề ra để bảo vệ quyền lợi của người Nam Phi da trắng nhưng không được thiết lập. Gần đây, có đề xuất trao quyền phủ quyết cho người bản địa đối với các dự án công nghiệp trên đất bản địa sau khi Tuyên ngôn về quyền của các dân tộc bản địa được thông qua vào năm 2007. Tuy nhiên, nhiều nước chưa quy định quyền phủ quyết này.
Quyền phủ quyết được phân loại dựa trên việc quyền phủ quyết có thể bị bác bỏ hay không và phương thức bác bỏ. Quyền phủ quyết tuyệt đối không thể bị bác bỏ. Quyền phủ quyết có điều kiện có thể bị đa số tuyệt đối bác bỏ, chẳng hạn như hai phần ba hoặc ba phần năm. Quyền phủ quyết tạm thời có thể bị đa số bác bỏ và chỉ có tác dụng trì hoãn hiệu lực của luật.