stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Segunda División 2024–25
Các đội bóng > Thăng hạng và xuống hạng (trước mùa giải)

Tổng cộng có 22 đội sẽ tham gia giải đấu, bao gồm 15 đội từ mùa giải 2023–24, ba đội xuống hạng từ La Liga 2023–24 và bốn đội thăng hạng từ Primera Federación 2023–24.
Vào ngày 26 tháng 5 năm 2024, Real Valladolid trở thành đội đầu tiên được thăng hạng, về mặt toán học, sau chiến thắng 3-2 trước Villarreal B. Đội thứ hai được thăng hạng là Leganés, sau chiến thắng 2–0 trước Elche vào ngày 2 tháng 6 năm 2024, qua đó trở lại sau 4 mùa giải vắng bóng và cũng được thăng hạng lên La Liga lần thứ hai trong lịch sử của họ. Đội thứ ba được thăng hạng là Espanyol, sau khi đánh bại Oviedo trong trận chung kết play-off thăng hạng, trở lại sau một mùa giải vắng mặt.
Đội đầu tiên xuống hạng khỏi La Liga là Almería, sau trận thua 3–1 trước Getafe vào ngày 27 tháng 4 năm 2024, kết thúc hai năm ở La Liga. Đội thứ hai xuống hạng là Granada, sau khi Mallorca đánh bại Las Palmas 1-0, kết thúc một năm trụ hạng của họ. Đội thứ ba và cuối cùng xuống hạng là Cádiz, sau trận hòa 0–0 trước Las Palmas vào ngày 19 tháng 5 năm 2024, kết thúc 4 năm ở La Liga.
Ba đội xuống hạng đầu tiên là Andorra, Alcorcón và Villarreal B sau khi thua các trận đấu tương ứng vào ngày 26 tháng 5 năm 2024. Alcorcón trở lại giải hạng Ba sau 1 năm, trong khi Andorra và Villarreal B trở lại giải hạng Ba sau 2 năm ở giải hạng Hai. Vào ngày 2 tháng 6 năm 2024, Amorebieta trở thành đội cuối cùng phải xuống hạng Ba chỉ sau một mùa giải ở giải hạng Hai.
Vào ngày 5 tháng 5 năm 2024, Castellón trở thành đội đầu tiên thăng hạng lên hạng Hai sau chiến thắng 3–2 trước Real Murcia, giành quyền thăng hạng trực tiếp sau ba năm ở hạng Ba. Đội thứ hai được thăng hạng là Deportivo La Coruña sau chiến thắng trước Barcelona Atlètic vào ngày 12 tháng 5 năm 2024, kết thúc 4 mùa giải ở giải hạng Ba. Vào ngày 22 tháng 6 năm 2024, Málaga trở thành đội thứ ba giành quyền thăng hạng Segunda División, trở lại sau một năm vắng bóng. Vào ngày 23 tháng 6 năm 2024, Córdoba trở thành đội cuối cùng được thăng hạng lên Segunda División, trở lại sau 5 năm vắng bóng.
Các đội bóng > Vị trí

Vị trí của các đội  (Quần đảo Canary)
Các đội bóng > Sân vận động

| Đội | Địa điểm | Sân vận động | Sức chứa |
| --- | --- | --- | --- |
| Albacete | Albacete | Carlos Belmonte | &000000000001752400000017.524 |
| Almería | Almería | Power Horse | &000000000001500000000015.000 |
| Burgos | Burgos | El Plantío | &000000000001219400000012.194 |
| Cádiz | Cádiz | Nuevo Mirandilla | &000000000002072400000020.724 |
| Cartagena | Cartagena | Cartagonova | &000000000001510500000015.105 |
| Castellón | Castellón de la Plana | Castàlia | &000000000001550000000015.500 |
| Córdoba | Córdoba | El Arcángel | &000000000002098900000020.989 |
| Deportivo La Coruña | A Coruña | Abanca-Riazor | &000000000003266000000032.660 |
| Eibar | Eibar | Ipurúa | &00000000000081640000008.164 |
| Elche | Elche | Martínez Valero | &000000000003373200000033.732 |
| Eldense | Elda | Nuevo Pepico Amat | &00000000000040360000004.036 |
| Granada | Granada | Los Cármenes mới | &000000000001918900000019.189 |
| Huesca | Huesca | El Alcoraz | &00000000000091000000009.100 |
| Levante | Valencia | Ciutat de València | &000000000002635400000026.354 |
| Málaga | Málaga | La Rosaleda | &000000000003004400000030.044 |
| Mirandés | Miranda de Ebro | El Anduva | &00000000000057590000005.759 |
| Oviedo | Oviedo | Carlos Tartiere | &000000000003050000000030.500 |
| Racing Ferrol | Ferrol | A Malata | &000000000001204300000012.043 |
| Racing Santander | Santander | El Sardinero | &000000000002222200000022.222 |
| Sporting Gijón | Gijón | El Molinón | &000000000002937100000029.371 |
| Tenerife | Santa Cruz de Tenerife | Heliodoro Rodríguez López | &000000000002282400000022.824 |
| Zaragoza | Zaragoza | La Romareda | &000000000003360800000033.608 |
Các đội bóng > Nhân sự và tài trợ

| Đội | Huấn luyện viên trưởng | Đội trưởng |
| --- | --- | --- |
| Albacete |  Alberto González |  Bernabé Barragán |
| Almería |  Rubi |  Lucas Robertone |
| Burgos |  Bolo |  Unai Elgezabal |
| Cádiz |  Paco López |  Conan Ledesma |
| Cartagena |  Abelardo Fernández |  Pedro Alcalá |
| Castellón |  Dick Schreuder |  Salva Ruiz |
| Deportivo La Coruña |  Imanol Idiakez |  Lucas Pérez |
| Eibar |  Joseba Etxeberria |  Anaitz Arbilla |
| Elche | CXĐ |  Pedro Bigas |
| Eldense |  Fernando Estévez |  Pedro Capó |
| Granada |  Guille Abascal |  Víctor Díaz |
| Huesca |  Antonio Hidalgo |  Jorge Pulido |
| Levante |  Julián Calero |  Sergio Postigo |
| Málaga |  Sergio Pellicer |  Juande |
| Mirandés |  Alessio Lisci |  Ramón Juan |
| Oviedo |  Luis Miguel Carrión |  Borja Bastón |
| Racing Ferrol |  Cristóbal Parralo |  Álex López |
| Racing Santander |  José Alberto López |  Íñigo Sainz-Maza |
| Sporting Gijón |  Rubén Albés |  Carlos Izquierdoz |
| Tenerife |  Óscar Cano |  Aitor Sanz |
| Zaragoza |  Víctor Fernández |  Cristian Álvarez |
Bảng xếp hạng > Bảng xếp hạng

| VT | Đội | ST | T | H | B | BT | BB | HS | Đ | Giành quyền tham dự hoặc xuống hạng |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | Mirandés | 30 | 16 | 6 | 8 | 39 | 23 | +16 | 54 | Thăng hạng lên La Liga |
| 2 | Levante | 30 | 14 | 11 | 5 | 45 | 28 | +17 | 53 | Thăng hạng lên La Liga |
| 3 | Elche | 30 | 15 | 8 | 7 | 40 | 24 | +16 | 53 | Tham dự vòng play-off thăng hạng |
| 4 | Racing Santander | 30 | 15 | 8 | 7 | 47 | 34 | +13 | 53 | Tham dự vòng play-off thăng hạng |
| 5 | Huesca | 30 | 14 | 9 | 7 | 41 | 25 | +16 | 51 | Tham dự vòng play-off thăng hạng |
| 6 | Oviedo | 30 | 14 | 8 | 8 | 41 | 35 | +6 | 50 | Tham dự vòng play-off thăng hạng |
| 7 | Almería | 30 | 12 | 11 | 7 | 50 | 40 | +10 | 47 |  |
| 8 | Granada | 30 | 12 | 10 | 8 | 48 | 39 | +9 | 46 |  |
| 9 | Córdoba | 30 | 12 | 7 | 11 | 43 | 44 | −1 | 43 |  |
| 10 | Cádiz | 30 | 10 | 11 | 9 | 41 | 39 | +2 | 41 |  |
| 11 | Deportivo La Coruña | 30 | 10 | 10 | 10 | 39 | 35 | +4 | 40 |  |
| 12 | Sporting Gijón | 30 | 9 | 13 | 8 | 37 | 33 | +4 | 40 |  |
| 13 | Eibar | 30 | 11 | 7 | 12 | 29 | 31 | −2 | 40 |  |
| 14 | Castellón | 30 | 11 | 6 | 13 | 40 | 41 | −1 | 39 |  |
| 15 | Málaga | 30 | 8 | 15 | 7 | 31 | 32 | −1 | 39 |  |
| 16 | Burgos | 30 | 11 | 6 | 13 | 25 | 33 | −8 | 39 |  |
| 17 | Albacete | 30 | 9 | 10 | 11 | 36 | 39 | −3 | 37 |  |
| 18 | Zaragoza | 30 | 9 | 9 | 12 | 41 | 40 | +1 | 36 |  |
| 19 | Eldense | 30 | 9 | 7 | 14 | 32 | 43 | −11 | 34 | Xuống hạng Primera Federación |
| 20 | Tenerife | 30 | 5 | 7 | 18 | 25 | 44 | −19 | 22 | Xuống hạng Primera Federación |
| 21 | Racing Ferrol | 30 | 4 | 10 | 16 | 18 | 49 | −31 | 22 | Xuống hạng Primera Federación |
| 22 | Cartagena | 30 | 4 | 3 | 23 | 18 | 55 | −37 | 15 | Xuống hạng Primera Federación |
Cập nhật đến (các) trận đấu được diễn ra vào ngày 10/3/2025. Nguồn: LaLiga Hypermotion
Quy tắc xếp hạng: 1) Điểm; 2) Điểm đối đầu; 3) Hiệu số bàn thắng bại đối đầu; 4) Hiệu số bàn thắng bại; 5) Số bàn thắng ghi được; 6) Điểm fair-play (Lưu ý: Kết quả đối đầu chỉ được sử dụng sau khi tất cả các trận đấu giữa các đội liên quan đã diễn ra)
Thống kê > Ghi bàn hàng đầu

| Hạng | Cầu thủ | Câu lạc bộ | Số bàn thắng |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 |  Luis Suárez | Almería | 9 |
| 2 |  Myrto Uzuni | Granada | 8 |
| 3 |  Andrés Martín | Santander | 7 |
| 4 |  Iván Azón | Zaragoza | 6 |
| 4 |  Mario Soberón | Zaragoza | 6 |
| 4 |  Antonio Casas | Córdoba | 6 |
| 4 |  Israel Suero | Castellón | 6 |
| 4 |  Eneko Jauregi | Racing Ferrol | 6 |
| 4 |  Yeremay Hernández | Deportivo | 6 |
| 4 |  Alemão | Oviedo  | 6 |
Thống kê > Ghi bàn hàng đầu > Hat-trick

H (= Home): Sân nhà
A (= Away): Sân khách
| Stt | Cầu thủ | Câu lạc bộ | Đối đầu với | Tỷ số | Thời gian |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 |  Lucas Pérez | Deportivo | Cádiz | 4–2 (A) | Vòng 17, 30/11/2024 |
| 2 |  Myrto Uzuni | Granada | Cartagena | 4–1 (H) | Vòng 20, 17/12/2024 |
| 3 |  Luis Suárez | Almería | Racing Ferrol | 4–1 (A) | Vòng 20, 18/12/2024 |
| 4 |  Urko Izeta | Mirandés | Deportivo | 4–0 (A) | Vòng 21, 22/12/2024 |
Thống kê > Kiến tạo hàng đầu

| Hạng | Cầu thủ | Câu lạc bộ | Số kiến tạo |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 |  Álex Calatrava | Castellón | 7 |
| 2 |  Andrés Martín | Santander | 5 |
| 3 |  Santi Cazorla | Oviedo | 4 |
| 3 |  Iñigo Vicente | Santander | 4 |
| 3 |  Jonathan Dubasin | Sporting | 4 |
| 3 |  Marc Mateu | Eldense  | 4 |
Thống kê > Giải thưởng Zamora

Danh hiệu Thủ môn xuất sắc nhất Segunda División. Giải thưởng Zamora được tờ báo Marca trao tặng cho thủ môn có ít bàn thua nhất. Một thủ môn phải chơi ít nhất 28 trận đấu từ 60 phút trở lên mới đủ điều kiện nhận giải.
| Hạng | Cầu thủ | Câu lạc bộ | Số bàn thủng lưới | Số trận thi đấu | Tỷ lệ |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 |  Raúl Fernández | Mirandés | 11 | 14 | 0,79 |
| 2 |  Jokin Ezkieta | Santander | 12 | 14 | 0,86 |
| 3 |  Rubén Yáñez | Sporting | 14 | 14 | 1,0 |
| 4 |  Aarón Escandell | Oviedo | 15 | 14 | 1,07 |
| 5 |  Ander Cantero | Burgos | 19 | 14 | 1,36 |
| 6 |  Alfonso Herrero | Málaga | 11 | 13 | 0,85 |
| 7 |  Chus Ruiz | Racing Ferrol | 15 | 13 | 1,15  |
Thống kê > Kỷ luật > Cầu thủ

Nhận nhiều thẻ vàng nhất: 7 thẻ
Damián Musto (Cartagena)
Nhận nhiều thẻ đỏ nhất: 1 thẻ
32 cầu thủ
Thống kê > Kỷ luật > Câu lạc bộ

Nhận nhiều thẻ vàng nhất: 44 thẻ
Granada
Nhận nhiều thẻ đỏ nhất: 4 thẻ
Eldense
Córdoba
Nhận ít thẻ vàng nhất: 22 thẻ
Deportivo
Nhận ít thẻ đỏ nhất: 0 thẻ
8 câu lạc bộ
Giải thưởng > Giải thưởng hàng tháng

| Tháng | Cầu thủ của tháng> Cầu thủ | Cầu thủ của tháng> Đội | Tham khảo |
| --- | --- | --- | --- |
| Tháng 8 |  Andrés Martín | Santander |  |
| Tháng 9 |  Álex Sancris | Burgos |  |
| Tháng 10 |  Iñigo Vicente | Santander |  |
Karl Jaspers

| Karl Jaspers |
| --- | --- |
Karl Jaspers in 1946
Sinh: (1883-02-23)23 tháng 2 năm 1883 Oldenburg, Đức
Mất: 26 tháng 2 năm 1969(1969-02-26) (86 tuổi) Basel, Thụy Sĩ

Thời kỳ: Triết học thế kỷ 20
Vùng: Triết học phương Tây
Trường phái: Chủ nghĩa hiện sinh, chủ nghĩa Kant mới
Đối tượng chính: Thần kinh học, thần học, triết học lịch sử
 Ảnh hưởng tới Paul Ricoeur, William A. Earle, Hans-Georg Gadamer, Martin Heidegger, Hannah Arendt 
 
Karl Theodor Jaspers (tiếng Đức: [ˈjaspɐs]; 23 tháng 2 năm 1883 – 26 tháng 2 năm 1969) là một nhà tâm lý học và triết gia người Đức. Ông đã có một ảnh hưởng mạnh mẽ lên thần học, tâm thần học và triết học hiện đại. Sau khi được đào tạo và thực hành tâm thần học, Jaspers quay sang theo đuổi tư tưởng triết học và cố gắng tìm kiếm một hệ thống triết lý sáng tạo. Ông thường được xem như là một cấu thành của chủ nghĩa hiện sinh ở Đức, mặc dù ông không chấp nhận danh hiệu này.
Sách tiểu sử

Psychologie der Weltanschauungen
Philosophy of Existence – ISBN 0-8122-1010-7
Strindberg and Van Gogh: An Attempt of a Pathographic Analysis with Reference to Parallel Cases of Swedenborg and Holderlin – ISBN 0-8165-0608-6
Reason and Existenz – ISBN 0-87462-611-0
Way to Wisdom – ISBN 0-300-00134-7
Philosophy Is for Everyman
Man in the Modern Age
Nikolaus Cusanus
The Origin and Goal of History (1949; English translation: 1953)
Sách tiểu sử > Các bản dịch tiếng Anh

Jaspers, Karl (1953). The Origin and Goal of History. translated by Michael Bullock. New Haven, CT: Yale University Press.
Jaspers, Karl (1955). Reason and Existenz. translated by William Earle. New York: Noonday Press.
Jaspers, Karl (1958). The Future of Mankind. translated by E. B. Ashton. Chicago: University of Chicago Press.
Jaspers, Karl (1997). General Psychopathology – Volumes 1 & 2. translated by J. Hoenig and Marian W. Hamilton. Baltimore and London: Johns Hopkins University Press.
Princess of China

"Princess of China"(tạm dịch: Công chúa Trung Hoa) là bài hát của nhóm nhạc alternative rock đến từ Anh, Coldplay hát với nữ ca sĩ gốc Barbados, Rihanna. Đây là bài hát thứ mười trong album phòng thu thứ năm của ban nhạc, Mylo Xyloto (2011). "Princess of China" được sáng tác bởi các thành viên của Coldplay gồm Guy Berryman, Jonny Buckland, Will Champion, và Chris Martin, cùng với Brian Eno. Bài hát mang thể loại nhạc pop điện tử, R&B và nhạc rock điện tử. Bài hát được phát hành trên các radio tại Mỹ ngày 14 tháng 2 năm 2012, và được phát hành dưới dạng tải kỹ thuật số trên toàn thế giới vào ngày 13 tháng 4 năm 2012. Một đĩa mở rộng EP gồm các bản phối lại (remix) của ca khúc được phát hành tại Mỹ tháng 1 năm 2012 và tại Anh vào tháng 4.
Bài hát nhận được nhiều đánh giá tích cực từ các nhà phê bình, ca ngợi sự hợp tác giọng ca giữa Chris Martin và Rihanna, còn một số khác thì cho rằng nó không truyền cảm hứng cho lắm. Bài hát xếp hạng 20 trên bảng xếp hạng Billboard Hot 100 của Mĩ và thứ tư bảng xếp hạng UK Singles Chart của Liên hiệp Anh. Một video âm nhạc kèm theo được phát hành tháng 6 năm 2012 trên mạng xã hội YouTube.
Danh sách ca khúc

| Tải kỹ thuật số> STT | Tải kỹ thuật số> Nhan đề | Tải kỹ thuật số> Thời lượng |
| --- | --- | --- |
| 1. | "Princess of China" (Phiên bản chỉnh sửa trên đài) | 3:39 |
| 2. | "Princess of China" (Phiên bản phối lại của Invisible Men) | 3:49 |
| Đĩa mở rộng> STT | Đĩa mở rộng> Nhan đề | Đĩa mở rộng> Thời lượng |
| --- | --- | --- |
| 1. | "Princess of China" (Phiên bản chỉnh sửa trên đài) | 3:39 |
| 2. | "Princess of China" (Phiên bản phối lại của Invisible Men) | 3:46 |
| 3. | "Paradise" (Phiên bản phối lại của Tiësto) | 4:46 |
| 4. | "Princess of China" (Phiên bản đệm nhẹ) | 3:26 |
| Đĩa quảng bá tại EU> STT | Đĩa quảng bá tại EU> Nhan đề | Đĩa quảng bá tại EU> Thời lượng |
| --- | --- | --- |
| 1. | "Princess of China" (Phiên bản chỉnh sửa trên đài) | 3:35 |
| 2. | "Princess of China" (Phiên bản phối lại của Invisible Men) | 3:49 |
| 3. | "Princess of China" (Phiên bản album (gốc)) | 3:59 |
| 4. | "Princess of China" (Phiên bản thanh nhạc) | 3:59 |
| Tải kỹ thuật số — Phiên bản phối lại của Andre Sobota> STT | Tải kỹ thuật số — Phiên bản phối lại của Andre Sobota> Nhan đề | Tải kỹ thuật số — Phiên bản phối lại của Andre Sobota> Thời lượng |
| --- | --- | --- |
| 1. | "Princess of China" (Phiên bản phối lại của Andre Sobota) | 5:03 |
Di tích Việt Nam

Di tích quốc gia đặc biệt đền Hùng ở Phú Thọ
Di tích văn hóa Miếu Bà Chúa Xứ ở An Giang
Thánh địa Mỹ Sơn
Di tích kiến trúc nghệ thuật nhà thờ đá Phát Diệm ở Ninh Bình
Di tích khảo cổ Hoàng thành Thăng Long ở Hà Nội
Chùa Trấn Quốc, ngôi chùa gần 1500 tuổi ở Hà Nội
Di tích là dấu vết của quá khứ còn lưu lại trong lòng đất hoặc trên mặt đất có ý nghĩa về mặt văn hóa và lịch sử". Ở Việt Nam, một di tích khi đủ các điều kiện sẽ được công nhận theo thứ tự gồm: di tích cấp tỉnh, di tích cấp quốc gia và di tích quốc gia đặc biệt. Tính đến năm 2020, Việt Nam có hơn 41.000 di tích, thắng cảnh trong đó có hơn 4.000 di tích được xếp hạng di tích quốc gia và hơn 9.000 di tích được xếp hạng cấp tỉnh. Mật độ và số lượng di tích nhiều nhất ở 10 tỉnh vùng đồng bằng sông Hồng (chiếm 56% số di tích quốc gia và 46% tổng số di tích). Trong số di tích quốc gia có 112 di tích quốc gia đặc biệt và trong số đó có 8 di sản thế giới.
Phân loại di tích

Căn cứ Điều 29 Luật di sản văn hóa 2001 (sửa đổi, bổ sung năm 2009), các di tích được phân loại như sau:
Phân loại di tích > Di tích lịch sử - văn hóa

Di tích lịch sử - văn hóa là công trình xây dựng, địa điểm và các di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia thuộc công trình, địa điểm đó có giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học. Di tích lịch sử - văn hóa phải có một trong các tiêu chí sau đây:
Công trình xây dựng, địa điểm gắn với sự kiện lịch sử tiêu biểu trong quá trình dựng nước và giữ nước. Các di tích tiêu biểu thuộc loại này như đền Hùng, Cổ Loa, Cố đô Hoa Lư, Bãi cọc Bạch Đằng, Cột cờ,...
Công trình xây dựng, địa điểm gắn với thân thế và sự nghiệp của anh hùng dân tộc, danh nhân của đất nước. Các di tích tiêu biểu thuộc loại này như Khu di tích lịch sử Kim Liên, Đền Kiếp Bạc, Quần thể di tích danh thắng Yên Tử, Lam Kinh, đền Đồng Nhân,...
Công trình xây dựng, địa điểm gắn với sự kiện lịch sử tiêu biểu của các thời kỳ cách mạng, kháng chiến. Các di tích tiêu biểu thuộc loại này như Khu di tích chiến thắng Điện Biên Phủ, Địa đạo Củ Chi, Khu di tích lịch sử cách mạng Pác Bó, Phòng tuyến Tam Điệp, Hành cung Vũ Lâm, Khu rừng Trần Hưng Đạo...
Năm 2010, di tích lịch sử chiếm 51.2% số di tích được xếp hạng. Các di tích này không những có giá trị lịch sử và văn hóa mà còn mang lại những giá trị lớn trên phương diện kinh tế, nhất là kinh tế du lịch.
Phân loại di tích > Di tích kiến trúc nghệ thuật

Di tích kiến trúc nghệ thuật là công trình kiến trúc nghệ thuật, tổng thể kiến trúc đô thị và đô thị có giá trị tiêu biểu trong các giai đoạn phát triển nghệ thuật kiến trúc của dân tộc. Quần thể các công trình kiến trúc hoặc công trình kiến trúc đơn lẻ có giá trị tiêu biểu về kiến trúc, nghệ thuật của một hoặc nhiều giai đoạn lịch sử. Các di tích tiêu biểu loại này như Chùa Bút Tháp, phố cổ Hội An, nhà thờ Phát Diệm, chùa Keo, đình Tây Đằng, Chùa Phật Tích. Năm 2010, di tích kiến trúc nghệ thuật chiếm 44.2% tổng số di tích được xếp hạng.
Phân loại di tích > Di tích khảo cổ

Di tích khảo cổ là những địa điểm khảo cổ có giá trị nổi bật đánh dấu các giai đoạn phát triển của các văn hoá khảo cổ. Các di tích tiêu biểu thuộc loại này như Hoàng thành Thăng Long, hang Con Moong, di chỉ Đông Sơn, động Người Xưa, thánh địa Mỹ Sơn
Năm 2010, di tích khảo cổ chiếm 1.3% các di tích được xếp hạng.
Phân loại di tích > Di tích thắng cảnh

Di tích thắng cảnh (danh lam thắng cảnh) là cảnh quan thiên nhiên hoặc địa điểm có sự kết hợp giữa cảnh quan thiên nhiên với công trình kiến trúc có giá trị lịch sử, thẩm mỹ, khoa học. Danh lam thắng cảnh phải có một trong các tiêu chí sau đây:
Cảnh quan thiên nhiên hoặc địa điểm có sự kết hợp giữa cảnh quan thiên nhiên với công trình kiến trúc có giá trị thẩm mỹ tiêu biểu. Các di tích quốc gia đặc biệt tiêu biểu thuộc loại này như 4 danh lam thắng cảnh khu danh thắng Tây Thiên, Tràng An - Tam Cốc - Bích Động, vịnh Hạ Long, động Phong Nha.
Khu vực thiên nhiên có giá trị khoa học về địa chất, địa mạo, địa lý, đa dạng sinh học, hệ sinh thái đặc thù hoặc khu vực thiên nhiên chứa đựng những dấu tích vật chất về các giai đoạn phát triển của Trái Đất. Các di tích tiêu biểu thuộc loại này như vịnh Hạ Long, Cao nguyên Đồng Văn, các vườn quốc gia và khu dự trữ sinh quyển thế giới ở Việt Nam.
Danh lam thắng cảnh chiếm khoảng 3.3% số di tích được xếp hạng.
Phân loại di tích > Di tích lịch sử cách mạng

Di tích cách mạng - kháng chiến là một bộ phận cấu thành hệ thống các di tích lịch sử - văn hoá, tuy nhiên, nó có những điểm khác với các di tích tôn giáo tín ngưỡng như đình, đền, chùa, miếu… ở chỗ: đó là những địa điểm cụ thể, công trình kiến trúc có sẵn (nhà ở, đường phố…), là những công trình được con người tạo nên phù hợp với mục đích sử dụng (địa đạo, hầm bí mật…) gắn liền với những sự kiện cụ thể, nhân vật lịch sử cụ thể mà trở thành di tích. Loại hình di tích này rất đa dạng, phong phú, có mặt ở khắp mọi nơi, khó nhận biết, đồng thời cũng rất dễ bị lãng quên, dễ biến dạng theo mục đích sử dụng, theo thời tiết và theo thời gian. Bởi vậy các di tích này vừa khó bảo tồn vừa khó phát huy tác dụng nếu không được quan tâm đặc biệt.
Một số di tích lịch sử cách mạng như: Chiến khu Tân Trào, Chiến khu Quỳnh Lưu, Khu di tích chiến thắng Điện Biên Phủ,...
Phân cấp di tích

Căn cứ vào giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học, di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh (gọi chung là di tích) được chia thành:
Di tích nằm trong danh mục kiểm kê di sản văn hóa.
Di tích cấp tỉnh là di tích có giá trị tiêu biểu của địa phương. Chủ tịch Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh quyết định xếp hạng di tích cấp tỉnh.
Di tích quốc gia là di tích có giá trị tiêu biểu của quốc gia. Bộ Văn hóa - Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (Việt Nam) quyết định xếp hạng di tích quốc gia.
Di tích quốc gia đặc biệt là di tích có giá trị đặc biệt tiêu biểu của quốc gia. Thủ tướng Chính phủ quyết định xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt; quyết định việc đề nghị Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hoá của Liên hợp quốc xem xét đưa di tích tiêu biểu của Việt Nam vào Danh mục di sản thế giới. Di tích quốc gia đặc biệt ở Việt Nam được xếp hạng các đợt đầu gồm: Cố đô Hoa Lư, Di tích Pác Bó, Dinh Độc Lập, Hoàng thành Thăng Long, Khu căn cứ Trung ương Cục miền Nam, Khu di tích ATK Thái Nguyên, Khu di tích chiến thắng Điện Biên Phủ, Khu di tích Côn Sơn - Kiếp Bạc, Khu di tích khởi nghĩa Yên Thế, Khu di tích Kim Liên, Khu di tích Phủ Chủ tịch, Khu di tích Tân Trào, Khu lưu niệm chủ tịch Tôn Đức Thắng, Nhà tù Côn Đảo, Quần thể di tích Cố đô Huế, Thành nhà Hồ, Thánh địa Mỹ Sơn, Thắng cảnh Tràng An - Tam Cốc - Bích Động, Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng, Vịnh Hạ Long, Đô thị cổ Hội An và Đền Hùng.
Trong trường hợp di tích đã được xếp hạng mà sau đó có đủ căn cứ xác định là không đủ tiêu chuẩn hoặc bị huỷ hoại không có khả năng phục hồi thì người có thẩm quyền quyết định xếp hạng di tích nào có quyền ra quyết định huỷ bỏ xếp hạng đối với di tích đó.
Thống kê di tích Việt Nam > Theo loại di tích

Di tích là chùa: Theo thống kê của Giáo hội Phật giáo Việt Nam 26/11/2007, cả nước này hiện có 14.775 ngôi chùa và 44.498 vị tăng, ni.
Di tích thời Hùng Vương: Theo thống kê của Cục Văn hoá cơ sở - Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch 2010, Việt Nam có 1417 di tích thời vua Hùng và các nhân vật liên quan đến thời đại Hùng Vương như Thần Nông, Sơn Tinh, Thần Cao Sơn, Thần Quý Minh, Thánh Gióng, Chử Đồng Tử,... Riêng địa bàn 2 tỉnh Phú Thọ và Vĩnh Phúc đã có trên 600 nơi thờ.
Bảo tồn di tích

Vấn đề bảo tồn di tích và kinh phí bảo tồn thường gây tranh luận tại Việt Nam. Nhiều di tích không được bảo quản đúng mức, gây hư hỏng nghiêm trọng hay bị sửa lại khác xa mẫu cổ. Nhiều di tích như Thác Voi, Thác Liên Khương, Công ty cổ phần khai thác chỉ rào thác, kinh doanh bán vé thu tiền vào cổng mà không tu bổ và đến cuối năm 2007 thì rao sang nhượng dự án, kiếm lời thêm 3 tỷ đồng .
Thành nhà Hồ bị Bảo tàng tỉnh Thanh Hóa tôn tạo "không đúng cách" và vá víu. Chùa Phật Tích tại Bắc Ninh, di tích lịch sử thời nhà Lý, bị phá bỏ tan hoang "để xây dựng mới".
Theo ý kiến của các chuyên gia Đức thuộc tổ chức Dự án bảo tồn, trùng tu và đào tạo Đức (GCREP): "Ở Việt Nam, với những di tích bị hư hại nhiều, người ta thường bỏ đi và xây lại mới. Còn theo kinh nghiệm của chúng tôi, không phải cái gì cũng cần tu tạo lại 100%, có những thứ không tu tạo được thì giữ nguyên"
Vì những yếu kém trong những mặt khác so với các nước trong khu vực, nên ngành du lịch Việt Nam thường chỉ chú trọng khai thác quá đáng các thắng cảnh thiên nhiên như một điểm mạnh,[cần dẫn nguồn] nhưng việc "xã hội hóa" các danh thắng (cho phép các công ty đầu tư khai thác và bán vé vào cửa) dẫn đến việc hầu hết các nơi danh thắng đều thu tiền vào tham quan và các công ty này lại không quan tâm bảo trì đúng mức,[cần dẫn nguồn] do đó cảnh quan đang bị xuống cấp hay phá hủy, điển hình là trường hợp các di tích quốc gia như Thác Voi, Thác Liên Khương.
Di sản thế giới

Hiện tại, Việt Nam đã có 8 di tích được UNESCO công nhận là Di sản thế giới gồm:
2 Di sản thiên nhiên thế giới:
Vịnh Hạ Long, được công nhận năm 1994 theo tiêu chí (vii) và năm 2000 theo tiêu chí (viii).
Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng, năm 2003, là di sản thiên nhiên thế giới theo tiêu chí (viii).
5 Di sản văn hóa thế giới gồm:
Quần thể di tích Cố đô Huế, năm 1993, là di sản văn hóa thế giới theo tiêu chí (iv).
Phố Cổ Hội An, năm 1999, là di sản văn hóa thế giới theo tiêu chí (ii) (v).
Thánh địa Mỹ Sơn, năm 1999, là di sản văn hóa thế giới theo tiêu chí (ii) (iii).
Khu di tích trung tâm Hoàng thành Thăng Long, năm 2010, là di sản văn hóa thế giới theo tiêu chí (ii) (iii) và (vi).
Thành nhà Hồ, năm 2011, là di sản văn hóa thế giới theo tiêu chí (ii) và (iv)
1 Di sản thế giới hỗn hợp:
Quần thể danh thắng Tràng An, năm 2014, theo các tiêu chí (vii) và (viii) của 1 di sản thiên nhiên thế giới và tiêu chí (V) của 1 di sản văn hóa thế giới.