stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Phương ngữ Phúc Châu
Tên gọi

Trong các văn liệu cũ, phương ngữ này được gọi là "phương ngữ Foochow", dựa trên tên Bưu chính thức bính âm của Phúc Châu. Trong tiếng Trung, đôi khi nó được gọi là Phúc Châu ngữ 福州語 (Hók-ciŭ-ngṳ̄; bính âm: Fúzhōuyǔ). Người bản ngữ cũng gọi nó là Bình thoại (平話), có nghĩa là "ngôn ngữ hàng ngày".
Ở Singapore và Malaysia, nó thường được gọi là "Hokchiu" (cách phát âm của từ Phúc Châu bằng tiếng Phúc Kiến) hoặc "Huchiu" (cách phát âm của từ Phúc Châu trong chính tiếng Mân Đông).
Lịch sử > Sự hình thành

Sau khi nhà Tần chinh phục vương quốc Mân Việt ở đông nam Trung Quốc vào năm 110 TCN, người Hán bắt đầu định cư nơi ngày nay là tỉnh Phúc Kiến. Tiếng Hán thượng cổ do dòng người Hán nhập cư mang đến từ Trung Nguyên, cùng với sự ảnh hưởng của ngôn ngữ địa phương, trở thành ngôn ngữ Mân nguyên thủy đầu tiên mà từ đó phát sinh ra tiếng Mân Đông, tiếng Mân Nam và các ngôn ngữ Mân khác. Trong nhánh Mân này, tiếng Mân Đông và tiếng Mân Nam đều là một phần của nhóm Mân duyên hải do đó gần gũi với nhau hơn so với các nhóm Mân nội địa như Mân Bắc và Mân Trung.
Vận thư nổi tiếng Thích Lâm Bát Âm (Qī Lín Bāyīn), được biên soạn vào thế kỷ 17, là cuốn vận thư đầu tiên và đầy đủ nhất cung cấp một hướng dẫn có hệ thống để đọc chữ cho những người nói hoặc học phương ngữ Phúc Châu. Nó từng phục vụ để chuẩn hóa ngôn ngữ và vẫn được trích dẫn rộng rãi như một cuốn sách tham khảo có đáng tin cậy trong nghiên cứu học thuật hiện đại về âm vị học tiếng Mân.
Hệ thống chữ viết > Chữ Hán

Hầu hết các từ của phương ngữ Phúc Châu bắt nguồn từ tiếng Hán thượng cổ nên có thể được viết bằng chữ Hán. Nhiều cuốn sách được xuất bản vào thời nhà Thanh đã được viết theo dạng phồn thể, chẳng hạn như Mǐndū Biéjì (閩都別記, Hán Việt: Mân Đô Biệt Kí, Phúc Châu La Tinh hoá: Mìng-dŭ Biék-gé). Tuy nhiên, hệ thống chữ Hán cho phương ngữ Phúc Châu có nhiều thiếu sót.
Thứ nhất, một số lượng lớn các từ chỉ có trong phương ngữ Phúc Châu, do đó chúng chỉ có thể được viết theo cách không chính thức. Chẳng hạn, từ "mâ̤", một từ phủ định, không có dạng chuẩn hoá thường dùng. Một số người viết nó là "賣" hoặc "袂" (cả hai đều chia sẻ cách phát âm giống hệt nhau nhưng có một ý nghĩa hoàn toàn không liên quan), và những người khác thích sử dụng một kí tự mới được tạo ra bằng cách ghép "勿" với "會 " nhưng ký tự này không có trong hầu hết các phông chữ.
Thứ hai, phương ngữ Phúc Châu đã bị loại khỏi hệ thống giáo dục trong nhiều thập kỷ. Kết quả là nhiều người cho rằng phương ngữ Phúc Châu không có hệ thống chữ viết chính thức và khi họ phải viết, họ có xu hướng sử dụng sai các ký tự có cách phát âm tiếng Trung phổ thông tương tự. Ví dụ, "會使 (â̤ sāi)" có nghĩa là 'okay' nhưng lại thường viết là "阿塞" bởi vì chúng được nói gần như là giống hệt nhau.
Hệ thống chữ viết > Phúc Châu La tinh hóa

Chữ Phúc Châu La tinh hoá còn được gọi là Bàng-uâ-cê (平話字, Bình thoại tự, viết tắt là BUC) hoặc Hók-ciŭ-uâ Lò̤-mā-cê (福州話羅馬字, Phúc Châu thoại La Mã tự) là dạng chữ viết La Tinh hoá cho phương ngữ Phúc Châu được thông qua vào giữa thế kỷ 19 bởi các nhà truyền giáo Mỹ và Anh. Nó đã thay đổi ở những thời điểm khác nhau và trở thành tiêu chuẩn trong nhiều thập kỷ sau đó. Chữ Phúc Châu La Tinh hoá chủ yếu được sử dụng trong phạm vi nhà thờ và được dạy trong một số Trường Truyền giáo ở Phúc Châu.
Hệ thống chữ viết > Mân khang khoái tự

Mǐnqiāng Kuàizì (閩腔快字, Mân khang/xoang khoái tự, phiên âm bình thoại: Mìng-kiŏng Kuái-cê) theo nghĩa đen có nghĩa là "chữ nhanh giọng/tiếng Mân", là một hệ thống thiết âm (切音系統) cho phương ngữ Phúc Châu được thiết kế bởi học giả và nhà thư pháp Trung Quốc Lực Thiệp Tam (力捷三) vào năm 1896.
Vận thư Phúc Châu Thích Lâm Bát Âm (Qī Lín Bāyīn)
Kinh thánh Phúc Châu bằng chữ Hán, được xuất bản bởi Nhà Kinh thánh Trung Quốc vào năm 1940.
Kinh thánh bằng chữ Phúc Châu La Tinh hoá, được xuất bản bởi Hiệp hội Kinh thánh Anh và Nước Ngoài vào năm 1908.
Nhân vật hư cấu thời Tam Quốc

Tiểu thuyết Tam Quốc diễn nghĩa
Thời Tam Quốc là một thời kỳ trong lịch sử Trung Quốc với nhiều nhân vật trong lịch sử, nó cũng là thời đại tạo nguồn cảm hứng cho các loại hình văn học, nghệ thuật cũng như văn hóa đại chúng đương đại. Tác phẩm nổi bật nhất về thời Tam Quốc là tiểu thuyết lịch sử Tam Quốc diễn nghĩa của nhà văn La Quán Trung. Tiểu thuyết này là một thiên trường lịch sử với hàng loạt nhân vật xoay quanh các trận chiến hào hùng, La Quán Trung đã dựa vào các ghi chép của sử sách mà chủ yếu là Tam Quốc chí của Trần Thọ và được Bùi Tùng Chi chú giải cộng thêm với sự thu thập từ các truyền thuyết, các dã sử, câu chuyện dân gian và hư cấu thêm theo nguyên tắc "bảy phần thực, ba phần hư". Rất nhiều nhân vật trong Tam Quốc diễn nghĩa đã được sử sách xác nhận, tuy nhiên vẫn còn nhiều nhân vật chưa thể kiểm chứng bằng chính sử. Sau đó, có hàng loạt tác phẩm văn hóa xuất hiện cùng nhiều nhân vật hư cấu trong thời kỳ này. Dưới đây là danh sách các nhân vật hư cấu trong thời đại Tam Quốc.
Tác phẩm khác > Cổ kịch

Liên hoàn kế :
Nhâm Hồng Xương (任红昌), con gái của Nhâm Ngang (任昂), vào cung làm chức chuyên quản điêu thiền quan, về sau bị Vương Doãn lợi dụng để bày ra kế liên hoàn. Còn có thuyết khác cho rằng tên Điêu Tú Nhi (刁秀兒).
Tào doanh luyến ca (Tước đài ca nữ) :
Lai Oanh Nhi (來鶯兒), danh kỹ Lạc Dương, thiếp của Tào Tháo, sau yêu thị vệ Vương Đồ mà cùng Tào Tháo cắt đứt.
Vương Đồ (王图), thị vệ của Tào Tháo, hèn yếu vô năng, câu dẫn chủ mẫu Lai Oanh Nhi, sau vi phạm quân pháp phải xử chém, được Lai Oanh Nhi cứu giúp.
Quan Công từ Tào :
Tào Nguyệt Nga (曹月娥), con gái nuôi của Tào Tháo, đem gả cho Quan Vũ nhằm lôi kéo. Quan Vũ muốn về với Lưu Bị, bèn chuốc say rồi để lại Nguyệt Nga. Nguyệt Nga tỉnh lại đuổi theo, lại không lay động được Quan Vũ, bèn rút kiếm tự sát để tác thành danh "trung nghĩa" của chồng.
Thanh cương kiếm (Thanh công kiếm) :
Lý Thúy Liên (李翠莲), Triệu Vân đại chiến Trường Bản, mất liên lạc với chủ quân, được Lý Thúy Liên giúp đỡ, hai người kết làm vợ chồng, đến khi Triệu Vân về với Lưu Bị, lưu lại kiếm Thanh công làm tín vật, Thúy Liên sau đó sinh một con trai, 18 năm sau cả nhà đoàn tụ.
Đối kim trảo (Thu Mã Đại) :
Hoàng Tái Hoa (黄赛花), nữ sơn tặc ở núi Phi Hổ (飞虎山), sau khi bị Mã Đại đánh bại, kết làm vợ chồng, sau cùng chồng quy thuận Lưu Bị.
Long phượng cân (Hóa ngoại kỳ duyên) :
Hoa Man (花鬘), tên khác Hoa Trung Tú (花中秀), con gái của Mạnh Hoạch và Chúc Dung, vợ của Quan Sách.
Tác phẩm khác > Thơ từ

Khổng tước đông nam phi :
Tiêu Trọng Khanh (焦仲卿), tiểu lại quận Lư Giang, vì xung đột quan điểm với gia đình nên tự sát theo vợ.
Lưu Lan Chi (劉蘭芝), người quận Lư Giang, vợ của Tiêu Trọng Khanh, bị mẹ chồng đuổi về nhà mẹ đẻ, anh trai bắt ép tái giá, trầm mình tự vẫn.
Tần La Phu (秦罗敷), cô gái hái dâu ở đất Hàm Đan, sau chuyển đến Lư Giang.
Tác phẩm khác > Điện ảnh

Xích Bích (2008) :
Cam Hưng (甘興), tướng thủy quân của Ngô, tử trận tại Xích Bích. Nguyên mẫu lịch sử là Cam Ninh.
Ly Cơ (骊姬), thị thiếp của Tào Tháo, bị Tào Tháo coi như là hóa thân của Tiểu Kiều nên không quan tâm nàng tên là gì.
Hạ Hầu Tuyển (夏侯隽), bộ tướng của Tào Tháo.
Ngụy Bí (魏贲), bộ tướng của Tào Tháo.
Tam quốc chi kiến long tá giáp (2008) :
La Bình An (罗平安), đòng hương của Triệu Vân, từng theo Triệu Vân đầu nhập Công Tôn Toản và Lưu Bị, về sau phản Hán theo Ngụy, tiết lộ kế hoạch khiến Quan Hưng, Trương Bào tử trận.
Tào Anh (曹婴), đại đô đốc Tào Ngụy, cháu gái của Tào Tháo, con gái của Tào Ngang, từ nhỏ ngưỡng mộ Triệu Vân.
Nhuyễn Nhi (軟兒), vợ Triệu Vân.
Quan Vân Trường (2011) :
Khởi Lan (绮兰), thiếp chưa gả của Lưu Bị, ngưỡng mộ Quan Vũ, sau khi Quan Vũ vượt 5 ải chém 6 tướng từng xin Lưu Bị đem mình gả cho Quan Vũ nhưng Quan Vũ không chấp nhận.
Đồng Tước đài (2012) :
Linh Thư (灵雎), con gái của Lã Bố và Điêu Thiền, thanh mai trúc mã của Mục Thuận, từ nhỏ được nhà họ Phục nuôi làm tử sĩ, đưa vào Tào phủ nhằm ám sát Tào Tháo. Nguyên mẫu lịch sử là xác ướp một cô gái trẻ tuổi được chôn sống dưới nền di tích Đài Đồng Tước được khai quật năm 2009.
Chân Tam quốc vô song (2021) :
Viên Chấn (袁宸), mưu sĩ của Viên Thiệu.
Chú thích

↑  Nam Hoa kinh là tựa khác của Trang tử, sách do Trang Tử và các hậu nhân viết nên
| x t sNhân vật hư cấu thời Tam Quốc |
| --- | --- |
Tào Ngụy: Hoàng Khuê •  Khổng Tú •  Hàn Phúc •  Mạnh Thản •  Biện Hỉ •  Vương Trực •  Tần Kỳ •  Thuần Vu Đạo •  Hạ Hầu Ân •  Hạ Hầu Kiệt •  Yến Minh  •  Chung Tấn •  Chung Thân •  Hàn Đức •  Tần Khánh Đồng •  Tổ Bật •  Hạ Hầu Đức •  Tào Anh •  Trương Cầu
Thục Hán: Chu Thương •  Hồ Ban •  Mã Vân Lục •  Quan Sách •  Bào Tam Nương •  Ngạc Hoán •  Hoàng Vũ Điệp •  Gia Cát Quả •  Tinh Thái •  Cẩu An
Đông Ngô: Ngô quốc thái •  Giả Hoa •  Chu Thiện •  Thuần Vu Đan •  Cam Hưng
Phi Hán: Đóa Tư •  Mộc Lộc •  Ngột Đột Cốt •  Kim Hoàn Tam Kết •  Đổng Đồ Na •  A Hội Nam •  Mang Nha Trường •  Mạnh Ưu •  Mạnh Tiết •  Đái Lai •  Chúc Dung thị •  Dương Phong •  Triệt Lý Cát
Khác: Điêu Thuyền •  Nghiêm phu nhân •  Phan Phụng •  Triệu Xầm •  Phổ Tịnh •  Bùi Nguyên Thiệu •  Trình Viễn Chí •  Đặng Mậu •  Sầm Bích •  Đỗ Viễn •  Đồng Uyên
Liên quan:  Tam quốc diễn nghĩa  •  Nhân vật lịch sử thời Tam quốc  •  Nhân vật hư cấu thời Tam Quốc  •  La Quán Trung
San Luis Potosí

| San Luis Potosí Estado Libre y Soberano de San Luis Potosí |
| --- | --- |
—  Bang  —
 
  Ấn chương
 State of San Luis Potosí within Mexico
San Luis Potosí
Tọa độ: 22°36′12″B 100°25′47″T﻿ / ﻿22,60333°B 100,42972°T﻿ / 22.60333; -100.42972 
Quốc gia: México
Thủ phủ: San Luis Potosí
Thành phố lớn nhất: San Luis Potosí
Số đô thị: 58
Gia nhập liên bang: 22 tháng 12 năm 1823
Order: 6th
Thủ phủ: San Luis Potosí
Chính quyền
 • Thống đốc: Fernando Toranzo 
 • Senators: José Alejandro Zapata  Eugenio Govea Arcos  Carlos Jiménez Macías 
 • Số hạ nghị sĩ:  Federal Deputies • Sabino Bautista  • Delia Guerrero  • Enrique Rosas  • Juan Pablo Escobar  • Sergio Gama Dufour  • Sonia Mendoza Díaz  • César Pedroza Gaitán  • Wendy Rodríguez Galarza  • Javier Salazar Sáenz  • Enrique Trejo Azuara  • Domingo Rodríguez  
Diện tích
 • Tổng cộng: 60.983 km2 (23,546 mi2)
 : Ranked 15th
Độ cao cực đại: 3.180 m (10,430 ft)
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 2.585.518
 • Thứ hạng: 19th
 • Mật độ: 42/km2 (110/mi2)
 • Thứ hạng mật độ: 20th
Tên cư dân: Potosino (a)
Múi giờ: UTC-6
 • Mùa hè (DST): CDT (UTC-5)
Postal code: 78-79
Mã ISO 3166: MX-SLP
HDI:  0.816 high Ranked 21st
GDP: US$ 12,231,400.859 th
Website: Official Web Site
^ a. The state's GDP was $156,561,931 thousand of pesos in 2008, amount corresponding to $12,231,400.859 thousand of dollars, being a dollar worth 12.80 pesos (value of ngày 3 tháng 6 năm 2010). 
San Luis Potosí là một trong 31 bang, cùng với Quận liên bang, là 32 thực thể Liên bang của México. Bang này được chia thành 58 hạt, thủ phủ là thành phố San Luis Potosí.
San Luis Potosí nằm ở Bắc-Trung Mexico. Nó có ranh giới với bang Coahuila ở phía bắc, Nuevo León phía đông bắc, Tamaulipas và Veracruz về phía đông, Hidalgo, Querétaro, và Guanajuato về phía nam và Zacatecas về phía tây bắc.
Ngoài thành phố thủ đô, các thành phố lớn khác của bang bao gồm Ciudad Valles, Matehuala, và Rioverde.
Chú thích

↑  “Las Diputaciones Provinciales” (PDF) (bằng tiếng Tây Ban Nha). tr. 15.
↑  “Senadores por San Luis Potosí LXI Legislatura”. Senado de la Republica. Truy cập ngày 6 tháng 4 năm 2011.
↑  [hhttp://sitl.diputados.gob.mx/LXI_leg/listado_diputados_gpnp.php?tipot=Edo&edot=24 “Listado de Diputados por Grupo Parlamentario del Estado de San Luis Potosí”]. Camara de Diputados. Truy cập ngày 6 tháng 4 năm 2011.
↑  “Resumen”. Cuentame INEGI. Bản gốc lưu trữ ngày 6 tháng 10 năm 2014. Truy cập ngày 6 tháng 4 năm 2011.
↑  “Relieve”. Cuentame INEGI. Bản gốc lưu trữ ngày 22 tháng 2 năm 2014. Truy cập ngày 6 tháng 4 năm 2011.
1 2  “Mexico en Cifras”. INEGI. Truy cập ngày 6 tháng 4 năm 2011.
↑  “Reporte: Jueves 3 de Junio del 2010. Cierre del peso mexicano”. www.pesomexicano.com.mx. Bản gốc lưu trữ ngày 8 tháng 6 năm 2010. Truy cập ngày 10 tháng 8 năm 2010.
Ricketts, Taylor H., Eric Dinerstein, David M. Olson, Colby J. Loucks, et al. (1999). Terrestrial Ecoregions of North America: a Conservation Assessment. Island Press, Washington, D.C..
Destiny Wagner

| Destiny Wagner |
| --- | --- |
Tập tin:Destiny Wagner after crowned Miss Earth.jpg
Sinh: Destiny Evelyn Wagner 9 tháng 3, 1996 (28 tuổi) Punta Gorda, Toledo, Belize
Học vị: Quản trị kinh doanh
Trường lớp: Pace University
Nghề nghiệp: Doanh nhân Người mẫu Nhà sáng tạo nội dung
Danh hiệu:  Hoa hậu Trái Đất 2021 
Thông tin chỉ số
Chiều cao: 1,70 m (5 ft 7 in)
Màu mắt: Đen
Màu tóc: Đen
 
Thành tích sắc đẹp
Cuộc thi lớn:  Hoa hậu Hoàn vũ Belize 2019 (Á hậu 1)  Hoa hậu Hoàn vũ Belize 2020 (Á hậu 1)  Hoa hậu Trái Đất 2021 (Chiến thắng) 
 
Destiny Evelyn Wagner (sinh ngày 8 tháng 3 năm 1996) là một người Mỹ gốc Belize, cô đăng quang Hoa hậu Trái Đất 2021. Cô là người phụ nữ Belize đầu tiên giành được danh hiệu Hoa hậu Trái Đất và là người Belize thứ hai được vào vòng chung kết trong một Tứ đại Hoa hậu sau khi Sarita Diana Acosta lọt vào Top 12 tại Hoa hậu Hoàn vũ 1979.
Các cuộc thi sắc đẹp

Năm 2016, Wagner đại diện cho Belize tại cuộc thi Hoa hậu Caribeen Hoa Kỳ được tổ chức ở Thành phố New York. Cô đã giành được hai giải phụ trong đêm chung kết - Hoa hậu Ảnh và Hoa hậu Thân thiện.
Vào ngày 6 tháng 9 năm 2019, Wagner đã tranh tài tại cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ Belize 2019 được tổ chức tại Thành phố Belize và đạt được danh hiệu Á hậu 1 và hoa hậu là Destinee Arnold, người đại diện cho đất nước tại cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ 2019.
Năm 2020, Wagner trở thành Á hậu 1 Hoa hậu Hoàn vũ Belize 2020 sau một buổi casting trực tuyến.[cần dẫn nguồn]
Năm 2021, tổ chức Hoa hậu Trái Đất Belize mới công bố Wagner là tân Hoa hậu Trái đất Belize 2021, thay thế ứng viên ban đầu là Aarti Sooknandan, người đã “yêu cầu Tổ chức Hoa hậu Trái đất Belize rút khỏi đại diện Belize tại Hoa hậu Trái đất 2021”, tổ chức cho biết trong một tuyên bố trên phương tiện truyền thông xã hội của họ.
Wagner đã đại diện cho Belize tại cuộc thi Hoa hậu Trái Đất 2021 và tranh tài với 79 đại diện đến từ nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ khác nhau. Wagner đã thắng cuộc thi và được Hoa hậu Trái Đất 2020 Lindsey Coffey của Hoa Kỳ trao lại vương miện. Cô trở thành người Belize đầu tiên giành được danh hiệu Hoa hậu Trái Đất. Cô đã ở Fresno, California trong đêm chung kết cuộc thi kể từ khi cuộc thi được tổ chức trực tuyến trong năm thứ hai liên tiếp do đại dịch COVID-19.
Mary I của Scotland
Tuổi thơ > Nữ vương trẻ tuổi

Mary Stuart chào đời vào ngày 8 tháng 12 năm 1542 tại Linlithgow, Vương quốc Scotland. Bà là con gái của James V, Vua của người Scot, và người vợ thứ hai của ông, Mary xứ Guise, một phụ nữ quý tộc người Pháp. Mẹ bà được cho là đã sinh non và đứa bé chính là người con sống sót và người thừa kế duy nhất của Quốc vương James V. Bà là cháu họ của Quốc vương Henry VIII của Anh, thông qua bà nội của bà là Vương hậu Margaret Tudor, chị của Vua Henry VIII. Ngày 14 tháng 12, khoảng 6 ngày sau khi chào đời, Mary trở thành Nữ vương của người Scot khi phụ thân qua đời. Cái chết này của Vua James có thể là do suy sụp tinh thần từ thất bại trong Trận Solway Moss, hoặc là uống phải nguồn nước nhiễm độc trong khi tham gia chiến dịch.
Một câu chuyện được phổ biến rộng rãi, được kể lại lần đầu bởi John Knox, nói khi Vua James đang hấp hối trên giường bệnh thì được tin vợ ông sinh ra một bé gái, ông đã thốt lên rằng:"Bắt đầu do phụ nữ, và cũng sẽ chấm dứt bởi phụ nữ!" Sự thực, vương triều nhà Stuart giành được ngai vàng của Vương quốc Scotland bằng cuộc hôn nhân của Marjorie Bruce - con gái Robert the Bruce với Walter Stewart, High Steward thứ 6 Scotland. Vương miện đến với gia tộc của ông từ một người phụ nữ, và gia tộc ông cũng sẽ mất vương miện từ một người phụ nữ. Tuyên bố mang tính huyền thoại này đã trở thành sự thực nhiều năm sau đó - mặc dù không qua Mary mà là từ hậu duệ của bà, Nữ vương Anne.
Mary Stuart được rửa tội ở gần Nhà thời St Michael không bao lâu sau khi bà chào đời. Có tin đồn rằng bà rất yếu ớt, nhưng nhà ngoại giao người Anh, Ralph Sadler, khi đến thăm Cung điện Linlithgow tháng 3 năm 1543, ngắm nhìn đứa bé sơ sinh khi các nhũ mẫu mở khăn quấn ra, và ông viết rằng: "Đó thực sự là một đứa trẻ đẹp nhất mà tôi từng gặp. Một đứa trẻ có sức sống phi thường!"
Vì khi kế vị, Mary chỉ là một đứa bé sơ sinh, trong khi đó Vương quốc Scotland được cai trị bởi các nhiếp chính cho đến khi bà trưởng thành. Có hai thế lực có quyền nhiếp chính khi ấy, một đến từ một người Công giáo là Hồng y Beaton, và một người Kháng Cách là Bá tước Arran, người có tên ở hàng thứ hai trong danh sách kế vị. Hồng y Beaton chống lại đối thủ của ông dựa trên bản di chúc được Vua James viết lúc cuối đời, nói rằng Bá tước Arran là một kẻ giả mạo. Trong khi đó, Bá tước Arran với sự hỗ trợ của thế lực đồng minh cũng như địa vị vững chắc sẵng có, đã đánh bại Hồng y Beaton bằng cách tuyên cáo điều tương tự với Hồng y Beaton, giả mạo chữ kí nhà Vua để trở thành Nhiếp chính.
Sự nhiếp chính của Bá tước Arran kéo dài cho tới năm 1554, khi mẹ của Mary là Mary xứ Guise loại bỏ và thay thế ông ta.
Tuổi thơ > Hiệp ước Greenwich

Vua Henry VIII của Anh nắm lấy cơ hội khi các nhiếp chính mong muốn một cuộc hôn nhân giữa Mary và con trai của ông, Vương tử Edward, với hi vọng thiết lập một liên minh giữa hai Vương quốc Scotland và Anh.
Ngày 1 tháng 7 năm 1543, khi Mary chỉ mới 6 tuổi, Hiệp ước Greenwich được ký kết, theo đó khi lên 10 tuổi thì Mary sẽ kết hôn với Edward và chuyển tới nước Anh, nơi Henry có thể giám sát việc giám dục bà. Hiệp ước vẫn ghi rõ là hai nước vẫn tách biệt nhau về mặt pháp lý và nếu hai người không có con, liên minh sẽ tan vỡ. Tuy nhiên, Hồng y Beaton cố gắng giành lại quyền lực bằng cách thúc đẩy chính sách thân Pháp, một nước ủng hộ Công giáo, và Henry tìm cách phá vỡ liên minh của người Scot với người Pháp. Beaton muốn dời Mary từ bờ biển đến một nơi an toàn hơn là Lâu đài Stirling. Nhiếp chính Arran phải đối việc di chuyển nơi ở của Nữ vương, nhưng phải rút lại quyết định khi quân của Beaton tập hợp tại Linlithgow. Bá tước Lennox hộ tống Mary và thái hậu tới Stirling vào ngày 27 tháng 7 năm 1543 cùng 3.500 quân bảo vệ. Mary được làm lễ gia miện tại nhà nguyện trong tòa lâu đài vào ngày 9 tháng 9 năm 1543, với "sự trang trọng như khi họ từng áp dụng ở đất nước này, nhưng không quá tốn kém" theo như tường thuật của Ralph Sadler và Henry Ray.
Không lâu trước ngày đăng quang của Mary, các thương gia Scotland làm tay sai cho Pháp bị bắt giữ bởi Henry, và hàng hóa của họ bị tịch thu. Vụ bắt giữ gây ra sự tức giận đối với người Scotland, và Arran liên minh Beaton rồi trở thành một người Công giáo. Hiệp ước Greenwich bị bác bỏ bởi Nghị viện Scotland vào tháng 12. Sự bác bỏ hiệp ước hôn nhân giữa Anh và Pháp khiến cho Henry tức giận và tiến hành chiến dịch "Rough Wooing", nhằm ép buộc cuộc hôn giữa giữa Mary với con trai ông. Quân Anh mở một loạt cuộc tấn công vào lãnh thổ Scotland và Pháp. Tháng 5 năm 1544, thống soái quân Anh Bá tước Hertford (về sau Công tước Somerset) đột kích vào Edinburgh, và người Scot phải đưa Nữ vương đến Dunkeld để đảm bảo an toàn.
Tháng 5 năm 1546, Beaton bị những người Kháng Cách ám sát, và vào ngày 10 tháng 9 năm 1547, 9 tháng sau cái chết của Henry VIII, quân Scot bị thất bại nặng nề ở Trận Pinkie Cleugh. Giám hộ của Mary, lo lắng cho sự an toàn của bà, đã gửi bà đến Inchmahome Priory trong gần 3 tuần, và sau đó sang Pháp để tìm kiếm sự giúp đỡ.
Nhà vua nước Pháp, Henri II, mong muốn liên minh Pháp-Scotland bằng buộc hôn nhân giữa Nữ vương trẻ tuổi với con trai mới 3 tuổi của ông, Thái tử nước Pháp, Francois. Người Pháp hứa sẽ giúp Scotland, và trao cho Arran một công quốc trên đất Pháp, cho nên ông ta đồng ý hôn sự. Tháng 2 năm 1548, Mary lại bị di chuyển lần nữa với lý do đảm bảo an toàn, tới Lâu đài Dumbarton. Người Anh đã để lại sự tàn phá khủng khiếp và chiếm được thị trấn trọng yếu, Haddington. Tháng 6, quân đội Pháp cập bến Leith và giúp Scotland lấy lại được Haddington. Ngày 7 tháng 7 năm 1548, Nghị viện Scotland đồng ý Hiệp ước liên minh với người Pháp.
Tuổi thơ > Cuộc sống ở Pháp

Với thỏa thuận hôn nhân được ký kết, Nữ vương 5 tuổi Mary được gửi đến Pháp và dành 13 năm tiếp theo trong cuộc đời bà tại triều đình Pháp. Các hạm đội Pháp được Henri II gửi sang, người chỉ huy là Nicolas de Villegagnon, đón Mary lên thuyền đi từ Dumbarton từ ngày 7 tháng 8 năm 1548 và trở về hơn một tuần sau tại Roscoff hoặc Saint-Pol-de-Léon thuộc Brittany.
Mary được hộ tống bởi những thành viên trong triều đình bao gồm hai người anh em không hợp pháp, và "bốn Mary", bốn cô bé cùng tuổi với bà, cùng tên là Mary, con gái của những gia tộc cao quý ở Scotland: Beaton, Seton, Fleming, và Livingston. Janet, Lady Fleming, mẹ của Mary Fleming và chị khác mẹ của James V, cũng được đi theo.
Hoạt bát, xinh đẹp và thông minh (theo những nhận xét đương thời), Mary có một tuổi thơ đầy hứa hẹn. Tại triều đình Pháp, bà được mọi người yêu mến, chỉ trừ vợ của Henry II, Vương hậu nước Pháp, Caterina de' Medici. Mary học cách chơi sáo và virginals, học văn xuối, thơ, cưỡi ngựa, bắn chim ưng và may vá, cùng với các ngoại ngữ là tiếng Pháp, Italia, Latin, Tây Ban Nha, và Hi Lạp, cùng với tiếng mẹ đẻ của mình Scots. Chị dâu tương lai của bà, Élisabeth của Pháp, trở thành một người bạn thân thiết mà Mary "giữ lại nhiều ký ức trong cuộc sống sau này". Bà ngoại của bà, Antoinette de Bourbon, có ảnh hưởng mạnh mẽ đến Mary lúc bà còn thơ ấu, và trở thành một trong những cố vấn chính của bà. Chân dung của Mary cho thấy bà có một khuôn mặt nhỏ, hình trái xoan, cổ dài và duyên dáng, mái tóc nâu sáng, đôi mắt nâu, mí mắt hạ xuống và lông mày mịn cong, làn da mịn và nhợt nhạt, trán cao, nét mặt rắn chắc. Bà được coi là một đứa trẻ xinh đẹp và sau đó là một người phụ nữ nổi bật và hấp dẫn. Dường như có một thời gian lúc mới sinh hay trong thời thơ ấu, bà mắc bệnh đậu mùa, nhưng nó không ảnh hưởng tới dung mạo của bà.
Mary có chiều cao ấn tượng đối với mặt bằng chung của thế kỉ XVI (lúc trưởng thành bà cao 5 feet 11 inches hay 1.80 m), trong khi con trưởng và người thừa kế của vua Henri, Francois, nói ngọng và khá lùn. Henri nhận xét rằng "ngay từ lần đầu họ gặp nhau, con trai quả nhân và cô ta đã thân thiết đến mức như thể là biết nhau trong một thời gian dài". Ngày 4 tháng 5 năm 1558, Mary ký một thỏa thuận bí mật về việc kế vị ở Scotland và tư cách người đòi ngôi vua nước Anh nếu bà chết mà không có con nối dõi. 20 ngày sau, bà kết hôn với Vương thái tử tại Nhà thờ Đức Bà Paris, và Francois trở thành Vương quân của Scotland.