stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Lucian Mureşan
Tiểu sử

Hồng y Lucian Mureşan sinh ngày 23 tháng 5 năm 1931 tại Ferneziu, Romania. Sau quá trình tu học dài hạn tại các cơ sở chủng viện theo quy định, ngày 19 tháng 12 năm 1964, Phó tế Mureşan, 33 tuổi, tiến đến việc được truyền chức linh mục. Cử hành nghi thức truyền chức cho tân linh mục là giám mục Ioan Dragomir, Giám mục Phụ tá Giáo phận Maramureş (nghi lễ Romania). Linh mục Mureşan đồng thời cũng là thành viên linh mục đoàn Giáo phận Maramureş (nghi lễ Romania).
Sau gần 24 năm thi hành các công việc mục vụ với thẩm quyền và cương vị của một linh mục, ngày 14 tháng 3 năm 1990, Tòa Thánh loan tin quyết định tuyển chọn linh mục Lucian Mureşan, 59 tuổi, gia nhập Giám mục đoàn Công giáo Hoàn vũ, với vị trí được bổ nhiệm là Giám mục chính tòa Giáo phận Maramureş (nghi lễ Romania). Lễ tấn phong cho vị giám mục tân cử được tổ chức sau đó vào ngày 27 tháng 5 cùng năm, với phần nghi thức chính yếu được cử hành cách trọng thể bởi 3 giáo sĩ cấp cao, gồm chủ phong là Tổng giám mục Alexandru Todea, Tổng giám mục đô thành Tổng giáo phận Făgăraş şi Alba Iulia (Romania); hai vị giáo sĩ còn lại, với vai trò phụ phong, gồm có Giám mục Ioan Ploscaru, Giám mục chính tòa Giáo phận Lugoj (Romania) và Tổng giám mục Guido Del Mestri, Nguyên Sứ thần Tòa Thánh tại Đức. Tân giám mục chọn cho mình châm ngôn:FIAT VOLUNTAS TUA.
Chỉ 4 năm tính từ lễ tấn phong, Giám mục Lucian Mureşan đã được thăng Tổng giám mục, qua việc giám mục này được chọn làm Tổng giám mục đô thành Tổng giáo phận Făgăraş şi Alba Iulia (Romania). Thông báo về việc bổ nhiệm này được công bố cách rộng rãi vào ngày 4 tháng 7 năm 1994. Sau gần 12 năm cai quản Făgăraş şi Alba Iulia, Tòa Thánh lại quyết định thăng Giáo hội Công giáo Romania lên cơ cấu đứng đầu bởi một vị Đại Tổng giám mục, và Tổng giáo phận Făgăraş şi Alba Iulia được thăng Đại Tổng giáo phận, đồng thời Tổng giám mục Lucian Mureşan trở thành Đại Tổng giám mục Tiên khởi. Việc bổ nhiệm được công bố cách rộng rãi vào ngày 16 tháng 12 năm 2005. Ông nhanh chóng thực hiện các nghi thức nhận chức vị sau đó ngày 30 tháng 4 năm 2006.
Qua công nghị Hồng y năm 2012 được cử hành ngày 18 tháng 2, Giáo hoàng Biển Đức XVI vinh thăng Đại Tổng giám mục Lucian Mureşan tước vị danh dự, Hồng y. Tân Hồng y thuộc Đẳng Hồng y Linh mục và Nhà thờ Hiệu tòa được chỉ định là Nhà thờ S. Atanasio. Sau đó, ông đã cử hành các nghi thức nhận nhà thờ hiệu tòa của mình vào ngày 8 tháng 10 năm 2012.
Ngoài các nhiệm vụ tại Đại Tổng giáo phận, Hồng y Mureşan còn đảm nhận nhiều vai trò quan trọng trong các hội đồng Giám mục cũng như Hội đồng Giáo hội Công giáo Romania, ông đảm nhận nhiều chức vụ như Chủ tịch Hội đồng Giáo hội Công giáo Romania từ năm 1994 và chức vụ Chủ tịch Hội đồng Giám mục Romania, nghi lễ Romania trong 4 giai đoạn 1998-2001, 2004-2007, 2010-2012 và từ 2016 đến nay.
Lơ Ku

Lơ Ku là một xã thuộc huyện Kbang, tỉnh Gia Lai, Việt Nam.
Xã Lơ Ku có diện tích 141,33 km², dân số năm 1999 là 2.427 người, mật độ dân số đạt 17 người/km².
Chú thích

1 2 3  “Mã số đơn vị hành chính Việt Nam”. Bộ Thông tin & Truyền thông. Bản gốc lưu trữ ngày 24 tháng 3 năm 2013. Truy cập ngày 10 tháng 4 năm 2012.
↑  Tổng cục Thống kê
Bình Than

Bình Than có thể là:
Hội nghị Bình Than: một hội nghị thời phong kiến diễn ra ở vùng Lục Đầu Giang thời nhà Trần năm 1282 bàn về việc chống cuộc xâm lược của quân Nguyên Mông.
Bến đò Bình Than: thuộc làng Trần Xá, xã Nam Hưng, huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương.
Làng Bình Than: thuộc xã Cao Đức, huyện Gia Bình, tỉnh Bắc Ninh.
Sông Bình Than: tên cũ của sông Thương.
Bến Bình Than: thuộc thành phố Chí Linh, Hải Dương.
Cầu Bình Than: Khánh thành 1/1/2016, thuộc tỉnh Bắc Ninh.
Liên đoàn Thiên văn Quốc tế

| Liên đoàn Thiên văn Quốc tế |
| --- | --- |

Tên viết tắt: IAU
Thành lập: 1919
Loại: Tổ chức phi lợi nhuận quốc tế về khoa học
Trụ sở chính: Paris  Pháp
Vùng phục vụ : Toàn cầu
Ngôn ngữ chính  : Tiếng Anh
Chủ tịch:  Ewine F. van Dishoeck
Tổng thư ký:  Maria Teresa V.T. Lago
Chủ quản: Hội đồng Khoa học Quốc tế (ICSU)
Trang web: IAU Official website
Liên đoàn Thiên văn Quốc tế hay Hiệp hội Thiên văn Quốc tế, viết tắt theo tiếng Anh là IAU (International Astronomical Union), là hiệp hội của các hiệp hội thiên văn học khắp nơi trên thế giới.
IAU là một tổ chức phi chính phủ quốc tế, và là thành viên liên hiệp của Hội đồng Khoa học Quốc tế (ISC) , và của Hội đồng Quốc tế về Khoa học (ICSU) trước đây.
Nhiệm vụ

Nó là tổ chức được biết đến với trọng trách đặt tên cho các chòm sao, sao, hành tinh, tiểu hành tinh và các thiên thể cùng các hiện tượng thiên văn.
Trong các nhóm làm việc có Nhóm phân loại hành tinh (WGPSN), có nhiệm vụ thực hiện quy ước đặt tên thiên văn và phân loại hành tinh cho các hành tinh. IAU cũng có trách nhiệm với Điện tín Thiên văn, mặc dù tổ chức này không điều hành nhóm này. Nhóm Trung tâm Tiểu hành tinh (MPC), là một trung tâm cho các vật thể phi hành tinh và phi vệ tinh tự nhiên trong Hệ Mặt Trời, cũng do IAU điều hành.
IAU được sáng lập năm 1919, theo sau một loạt các hợp tác quốc tế trên lĩnh vực thiên văn như Carte du Ciel, hay Hiệp hội Mặt Trời hay Văn phòng Thời gian Quốc tế (Bureau International de l'Heure). Giám đốc đầu tiên là Benjamin Baillaud.
IAU hiện có 9598 thành viên cá nhân, gồm chủ yếu là các nhà thiên văn chuyên nghiệp (có bằng tiến sĩ về chuyên ngành) và 63 thành viên quốc gia. 87% thành viên là nam giới; còn lại 13% là nữ giới.
Tổ chức, các ủy ban

| Mã | Ủy ban | Tên gốc |
| --- | --- | --- |
| C 4 | Lịch thiên văn | Ephemerides |
| C 5 | Tài liệu & dữ liệu thiên văn | Documentation & Astronomical Data |
| C 6 | Điện báo thiên văn học | Astronomical Telegrams |
| C 7 | Cơ học thiên thể và thiên văn động lực học | Celestial Mechanics & Dynamical Astronomy |
| C 8 | Kỹ thuật đo thiên văn | Astrometry |
| C 10 | Hoạt động mặt trời | Solar Activity |
| C 12 | Bức xạ mặt trời và cấu trúc | Solar Radiation & Structure |
| C 14 | Dữ liệu phân tử & nguyên tử | Atomic & Molecular Data |
| C 15 | Nghiên cứu vật lý của sao chổi và tiểu hành tinh | Physical Study of Comets & Minor Planets |
| C 16 | Nghiên cứu vật lý của hành tinh & các vệ tinh | Physical Study of Planets & Satellites |
| C 19 | Sự quay của Trái Đất | Rotation of the Earth |
| C 20 | Vị trí & chuyển động tiểu hành tinh, sao chổi và các vệ tinh | Positions & Motions of Minor Planets, Comets & Satellites |
| C 21 | Bức xạ nền thiên hà và ngoài thiên hà | Galactic and Extragalactic Background Radiation |
| C 22 | Thiên thạch và bụi liên hành tinh | Meteors, Meteorites & Interplanetary Dust |
| C 25 | Trắc quang thiên văn và phân cực | Astronomical Photometry and Polarimetry |
| C 26 | Sao kép và đa sao | Double & Multiple Stars |
| C 27 | Sao biến đổi | Variable Stars |
| C 28 | Các thiên hà | Galaxies |
| C 29 | Quang phổ sao | Stellar Spectra |
| C 30 | Tốc độ xuyên tâm | Radial Velocities |
| C 31 | Thời gian | Time |
| C 33 | Cấu trúc & động lực học của hệ thống thiên hà | Structure & Dynamics of the Galactic System |
| C 34 | Vật chất giữa các sao | Interstellar Matter |
| C 35 | Thể chất các sao | Stellar Constitution |
| C 36 | Lý thuyết khí quyển các sao | Theory of Stellar Atmospheres |
| C 37 | Sao mảnh & liên kết | Star Clusters & Associations |
| C 40 | Thiên văn vô tuyến | Radio Astronomy |
| C 41 | Lịch sử thiên văn học | History of Astronomy |
| C 42 | Các sao nhị nguyên đóng | Close Binary Stars |
| C 44 | Vật lý thiên văn năng lượng cao & không gian | Space & High Energy Astrophysics |
| C 45 | Phân loại sao | Stellar Classification |
| C 46 | Thiên văn học & phát triển | Astronomy Education & Development |
| C 47 | Vủ trụ luận | Cosmology |
| C 49 | Plasma & nhật quyển liên hành tinh | Interplanetary Plasma & Heliosphere |
| C 50 | Bảo vệ các vị trí đài quan sát hiện tại & tiềm năng | Protection of Existing & Potential Observatory Sites |
| C 51 | Bio-thiên văn học | Bio-Astronomy |
| C 52 | Thuyết tương đối trong thiên văn học cơ bản | Relativity in Fundamental Astronomy |
| C 53 | Hành tinh ngoài hệ mặt trời (WGESP) | Extrasolar Planets (WGESP) |
| C 54 | Đo giao thoa quang học & hồng ngoại | Optical & Infrared Interferometry |
| C 55 | Thông tin thiên văn với công chúng | Communicating Astronomy with the Public |
Các đại hội

| Nr>  | Năm | Địa điểm | Nhiệm kỳ | Chủ tịch | Chủ tịch |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 32.  | IAU 2024  |  | 2024-2027 |  |  |
| 31.  | IAU 2021  |  Busan  | 2021-2024 |  |  |
| 30. | IAU 2018 |  Viên  | 2018-2021 |  Ewine F. van Dishoeck |  |
| 29. | IAU 2015 |  Honolulu | 2015-2018 |  Silvia Torres-Peimbert |  |
| 28. | IAU 2012 |  Bắc Kinh | 2012-2015 |  Norio Kaifu |  |
| 27. | IAU 2009 |  Rio de Janeiro | 2009-2012 |  Robert Williams |  |
| 26. | IAU 2006 |  Prague | 2006-2009 |  Catherine Jeanne Cesarsky |  |
| 25. | IAU 2003 |  Sydney | 2003-2006 |  Ronald D. Ekers |  |
| 24. | IAU 2000 |  Manchester | 2000-2003 |  Franco Pacini (1939-2012) |  |
| 23. | IAU 1997 |  Kyōto |  |  |  |
| 22. | IAU 1994 |  Den Haag |  |  |  |
| 21. | IAU 1991 |  Buenos Aires |  |  |  |
| 20. | IAU 1988 |  Baltimore |  |  |  |
| 19. | IAU 1985 |  New Delhi |  |  |  |
| 18. | IAU 1982 |  Patras |  |  |  |
| 17. | IAU 1979 |  Montreal |  |  |  |
| 16. | IAU 1976 |  Grenoble |  |  |  |
| 15. | IAU 1973 |  Sydney |  |  |  |
| Bt. | IAU 1973 |  Warsaw |  |  |  |
| 14. | IAU 1970 |  Brighton |  |  |  |
| 13. | IAU 1967 |  Prague |  |  |  |
| 12. | IAU 1964 |  Hamburg |  |  |  |
| 11. | IAU 1961 |  Berkeley, CA |  |  |  |
| 10. | IAU 1958 |  Moskva |  |  |  |
| 9. | IAU 1955 |  Dublin |  |  |  |
| 8. | IAU 1952 |  Roma |  |  |  |
| 7. | IAU 1948 |  Zürich |  |  |  |
| 6. | IAU 1938 |  Stockholm |  |  |  |
| 5. | IAU 1935 |  Paris |  |  |  |
| 4. | IAU 1932 |  Cambridge, MA |  |  |  |
| 3. | IAU 1928 |  Leiden |  |  |  |
| 2. | IAU 1925 |  Cambridge |  |  |  |
| 1. | IAU 1922 |  Roma |  |  |  |
Năm Quốc tế Thiên văn học

Năm Quốc tế Thiên văn học (International Year of Astronomy) đã được chọn và thực hiện là năm 2009. Đó là đề xuất của UNESCO trong Đại hội nghị thứ 33, và được Đại hội đồng Liên Hợp Quốc thông qua tại kỳ họp Đại hội đồng thứ 62.
Năm 2009 là năm kỷ niệm 400 năm ra đời Kính thiên văn (telescope) của Galileo Galilei, và bản đăng tải Astronomia nova của Johannes Kepler, hồi thế kỷ 17.
Chikkapapanahalli, Sidlaghatta

| Chikkapapanahalli |
| --- | --- |
—  Làng  —
 
Quốc gia:  Ấn Độ
Bang: Karnataka
Huyện: Kolar
Thành phố/thị trấn: Sidlaghatta
Múi giờ: IST (UTC+5:30)
Chikkapapanahalli là một làng thuộc tehsil Sidlaghatta, huyện Kolar, bang Karnataka, Ấn Độ.
Chi Mồng tơi

| Basella |
| --- | --- |
Mồng tơi từ Blanco (~ 1880)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Caryophyllales
Họ (familia): Basellaceae Raf., 1837
Chi (genus): Basella L.
Các loài
 Xem trong bài.
Danh pháp đồng nghĩa
 Gandola Rumph. ex Raf.
Chi Mồng tơi (danh pháp khoa học: Basella), là một chi trong họ Mồng tơi (Basellaceae), chứa khoảng 5 loài thực vật dạng dây leo, trong số này có 3 loài là đặc hữu của Madagascar (B. excavata, B. leandriana, B. madagascariensis) và 1 loài đặc hữu của Đông Phi (B. paniculata).
Các loài

Basella excavata Scott-Elliot, 1891
Basella leandriana H.Perrier, 1950
Basella madagascariensis Boivin cũ H.Perrier de la Bathie, 1950
Basella paniculata Volkens, 1881
Basella rubra L., 1753
Pelargonium abrotanifolium

| Pelargonium abrotanifolium |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Geraniales
Họ (familia): Geraniaceae
Chi (genus): Pelargonium
Loài (species): P. abrotanifolium
Danh pháp hai phần
Pelargonium abrotanifolium (L. f.) Jacq. 
Pelargonium abrotanifolium là một loài thực vật có hoa trong họ Mỏ hạc. Loài này được Jacq. mô tả khoa học đầu tiên.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Pelargonium abrotanifolium”. Truy cập ngày 28 tháng 8 năm 2013.
Pelargonium alpinum

| Pelargonium alpinum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Geraniales
Họ (familia): Geraniaceae
Chi (genus): Pelargonium
Loài (species): P. alpinum
Danh pháp hai phần
Pelargonium alpinum Eckl. & Zeyh. 
Pelargonium alpinum là một loài thực vật có hoa trong họ Mỏ hạc. Loài này được Eckl. & Zeyh. mô tả khoa học đầu tiên.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Pelargonium alpinum”. Truy cập ngày 28 tháng 8 năm 2013.
Litobrochia varians

| Litobrochia varians> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Pteridophyta
Lớp (class): Polypodiopsida
Bộ (ordo): Polypodiales
Họ (familia): Pteridaceae
Chi (genus): Litobrochia
Loài (species): L. varians
Danh pháp hai phần
Litobrochia varians C.Presl, 1836 
Litobrochia varians là một loài dương xỉ trong họ Pteridaceae. Loài này được C.Presl mô tả khoa học đầu tiên năm 1836.
Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Litobrochia varians”. Truy cập ngày 28 tháng 5 năm 2014.
Colostygia scabrata

| Colostygia scabrata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Colostygia
Loài (species): C. scabrata
Danh pháp hai phần
Colostygia scabrata Hübner 1796/1799 
Colostygia scabrata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Chế bản phẩm học sinh - sinh viên

Một tờ báo học trò có từ năm 1978, chế bản tại Mỹ sử dụng đến spirit duplicator.
Chế bản phẩm học sinh - sinh viên hoặc xuất bản phẩm học sinh - sinh viên là một cổng truyền thông ví dụ như báo giấy, tạp chí, chương trình truyền hình hoặc đài phát thanh do chính học sinh - sinh viên tự sản xuất tại cơ sở giáo dục của mình. Những chế bản phẩm này thường bao trùm các tin tức liên quan đến nhà trường và tình hình địa phương, nhưng cũng có thể báo cáo tin tức trên toàn quốc hoặc quốc tế. Hầu hết các chế bản phẩm học sinh - sinh viên nếu không là một phần của lớp giảng dạy thì cũng được tiến hành như một hoạt động ngoại khóa.
Chuột Lemming

| Lemmings |
| --- | --- |
Lemmus lemmus
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Mammalia
Bộ (ordo): Rodentia
Họ (familia): Cricetidae
Phân họ (subfamilia): Arvicolinae
Tông (tribus): Lemmini*
Chi
 Dicrostonyx  Lemmus  Synaptomys  Myopus   * Danh sách không hoàn chỉnh: xem vole
Lemming là một tông động vật gặm nhấm nhỏ trong họ Cricetidae, thường được tìm thấy trong hoặc gần Bắc Cực, trong quần xã sinh vật vùng lãnh nguyên. Chúng là động vật dưới tuyết, và cùng đồng và muskrat, chúng tạo nên phân họ Arvicolinae(còn được gọi là Microtinae), tạo thành một phần của bức xạ động vật có vú lớn nhất đến nay, các siêu họ Muroidea, mà cũng bao gồm chuột cống, chuột nhắt, chuột đồng, và chuột nhảy.
Mô tả

Chuột Lemming cân nặng từ 30 đến 112 g (1,1-4,0 oz) và dài khoảng 7 đến 15 cm. Chúng thường lông mềm và dài, và đuôi rất ngắn. Chúng là động vật ăn cỏ, ăn chủ yếu trên lá và chồi, cỏ, và sedges đặc biệt, ăn rễ và củ. Đôi khi, chúng sẽ ăn các ấu trùng. Cũng giống như động vật gặm nhấm khác, răng cửa của chúng phát triển liên tục, cho phép chúng tồn tại trên nền cỏ khó khăn hơn nhiều hơn bình thường có thể.
Lemming không ngủ đông qua mùa đông khắc nghiệt phía Bắc. Chúng vẫn còn hoạt động, tìm kiếm thức ăn bằng cách đào hang qua tuyết và sử dụng các loại cỏ được cắt bớt và được lưu trữ trước. Chúng là động vật đơn độc bởi bản chất, chỉ đáp ứng giao phối và sau đó sẽ cách riêng biệt của chúng, nhưng giống như tất cả các động vật gặm nhấm, chúng có một tỷ lệ sinh sản cao và có thể sinh sản nhanh khi thức ăn dồi dào.
Quan niệm sai lầm

Những quan niệm sai lầm về chuột lemming đã có từ nhiều thế kỷ. Vào những năm 1530, nhà địa lý học Zeigler ở Strasbourg đã đề xuất giả thuyết rằng các sinh vật này rơi khỏi bầu trời trong thời tiết bão táp  và sau đó chết đột ngột khi cỏ mọc vào mùa xuân. Mô tả này đã bị mâu thuẫn bởi nhà sử học tự nhiên Ole Worm, người đã chấp nhận rằng những con chuột lemming có thể rơi khỏi bầu trời, nhưng tuyên bố rằng chúng đã được gió mang đến chứ không phải do thế hệ tự phát tạo ra. Worm lần đầu tiên công bố các phân tích của một lemming, cho thấy chúng tương tự về mặt giải phẫu với hầu hết các loài gặm nhấm khác như chuột đồng và chuột đồng, và công trình của Carl Linnaeus đã chứng minh rằng chúng có nguồn gốc tự nhiên.
Chuột lemming đã trở thành chủ đề của một quan niệm sai lầm phổ biến rộng rãi rằng chúng bị buộc phải phạm tự sát hàng loạt khi chúng di cư bằng cách nhảy ra khỏi vách đá. Đó không phải là sự tự sát hàng loạt có chủ ý nơi con vật tự nguyện chọn chết, mà là kết quả của hành vi di cư của chúng. Được thúc đẩy bởi những thúc giục sinh học mạnh mẽ, một số loài lemming có thể di cư theo nhóm lớn khi mật số lượng trở nên quá lớn. Chúng có thể bơi và có thể chọn vượt qua một vùng nước để tìm kiếm một môi trường sống mới. Trong những trường hợp như vậy, nhiều con chết đuối nếu cơ thể được chọn là một đại dương, hoặc trong mọi trường hợp quá rộng đến mức vượt quá khả năng vật lý của chúng. Điều này, những biến động không giải thích được trong số lượng của chuột lemming Na Uy, và có lẽ là một sự nhầm lẫn nhỏ về ngữ nghĩa (tự tử không bị giới hạn trong sự cân nhắc tự nguyện, mà còn là kết quả của sự dại dột), đặc biệt là sau khi hành vi này được dàn dựng trong bộ phim tài liệu Walt Disney White Wild wild năm 1958. Bản thân quan niệm sai lầm này đã cũ hơn rất nhiều, có từ thời ít nhất là vào cuối thế kỷ 19, trong số ra tháng 8 năm 1877 của nguyệt san Popular Science Monthly, dường như những con chuột lemming tự tử bơi Đại Tây Dương để tìm kiếm Đại Tây Dương lục địa chìm của Lemuria.
Một huyền thoại khác có thể bắt nguồn từ bản chất hung hăng dữ dội của những con chuột lemming trong thời kỳ bùng nổ số lượng, và những thức ăn thừa tương ứng của những kẻ điên cuồng săn mồi: những con chuột lemming không nổ tung.
Chi Cá tra

Bài này viết về chi Pangasius. Cá tra cũng là tên gọi cho các loài trong chi Helicophagus cùng họ.
| Chi Cá tra |
| --- | --- |
Thời điểm hóa thạch: Phân đại Đệ Tam – gần đây
Pangasius pangasius ở Thái Lan
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata 
Nhánh: Craniata
 
Phân ngành (subphylum): Vertebrata
Phân thứ ngành (infraphylum): Gnathostomata
Liên lớp (superclass): Osteichthyes
Lớp (class): Actinopterygii
Phân lớp (subclass): Neopterygii
Phân thứ lớp (infraclass): Teleostei
Liên bộ (superordo): Ostariophysi
Bộ (ordo): Siluriformes
Họ (familia): Pangasiidae
Chi (genus): Pangasius Valenciennes, 1840
Loài điển hình
Pangasius buchanani Valenciennes, 1840 
Các loài
 Xem văn bản
Danh pháp đồng nghĩa
 Pseudopangasius Bleeker, 1862  Neopangasius Popta, 1904  Pteropangasius Fowler, 1937  Sinopangasius Chang & Wu, 1965 
Chi Cá tra (danh pháp khoa học: Pangasius) là một chi của khoảng 21 loài cá da trơn thuộc họ Cá tra (Pangasiidae).
Phân loại

Vào thời điểm năm 1993, Pangasius là một trong hai chi (cùng với Helicophagus) của họ Pangasiidae. Khi đó, nó được chia ra thành 4 phân chi. Cụ thể:
Pangasius phân chi Pangasianodon: Bao gồm P. gigas và P. hypophthalmus và được nhận biết do sự thiếu vắng râu hàm dưới, cũng như không có răng ở cá trưởng thành và sự tồn tại của bong bóng một thùy.
Pangasius phân chi Pteropangasius: Bao gồm P. micronema và P. pleurotaenia và được nhận biết bằng 4 thùy của bong bóng với thùy cuối có nhiều đoạn.
Pangasius phân chi Neopangasius: Bao gồm P. nieuwenhuisii, P. humeralis, P. lithostoma, P. kinabatanganensis, được nhận biết nhờ các răng vòm miệng sắp xếp thành một mảng lớn.
Pangasius phân chi Pangasius là phân chi cuối cùng và không có đặc trưng nhận dạng cụ thể, chứa toàn bộ các loài còn lại.
Sự phân chia thành các phân chi như vậy được xác nhận vào năm 2000, ngoại trừ phân chi Neopangasius, được phát hiện ra là đa ngành và là một phần của Pangasius phân chi Pangasius, vì thế chỉ còn lại là 3 phân chi.
Hiện nay các phân chi này được công nhận như là các chi tách biệt. Một số nguồn coi P. gigas và P. hypophthalmus thuộc về chi Pangasianodon, còn P. micronemus và P. pleurotaenia trong chi Pseudolais (với Pteropangasius là một từ đồng nghĩa).
Phân loại > Các loài

Các loài được liệt kê theo Ferraris, 2007.
Chi Pangasius
Pangasius bocourti Sauvage, 1880 (đồng nghĩa: P. altifrons): Cá ba sa (cá xác bụng). Lưu vực sông Mê Kông và Chao Phraya.
Pangasius conchophilus Roberts & Vidthayanon, 1991: Cá hú. Lưu vực sông Mê Kông, Bangpakong và Chao Phraya
Pangasius djambal Bleeker, 1846: Lưu vực sông Mê Kông và Malaysia/Indonesia.
Pangasius elongatus Pouyaud, Gustiano & Teugels, 2002: Hạ lưu sông Chao Phraya, Bangpakong và Mê Kông của khu vực Đông Dương.
Pangasius humeralis Roberts, 1989
Pangasius indicus † (Marck, 1876)
Pangasius kinabatanganensis Roberts & Vidthayanon, 1991
Pangasius krempfi Fang & Chaux, 1949: Cá bông lau
Pangasius kunyit Pouyaud, Teugels & Legendre, 1999: Cá tra bần
Pangasius larnaudii Bocourt, 1866(đồng nghĩa: P. burgini, P. larnaudei, P. larnaudi, P. larnaudiei, P. larnaudieri, P. taeniura, P. taeniurus): Cá vồ đém
Pangasius lithostoma Roberts, 1989
Pangasius macronema Bleeker, 1851(đồng nghĩa: P. aequilabialis, P. macronemus, P. siamensis): Cá xác sọc
Pangasius mahakamensis Pouyaud, Gustiano & Teugels, 2002
Pangasius mekongensis Gustiano, Teugels & Pouyaud, 2003
Pangasius myanmar Roberts & Vidthayanon, 1991
Pangasius nasutus (Bleeker, 1863)(đồng nghĩa: P. ponderosus)
Pangasius nieuwenhuisii (Popta, 1904)
Pangasius pangasius (Hamilton, 1822) (đồng nghĩa: P. buchanani, P. pangasius godavarii, P. pangasius pangasius, P. pangasius upiensis): Cá tra đuôi vàng, Ấn Độ-Myanma
Pangasius polyuranodon Bleeker, 1852(đồng nghĩa: P. juaro): Cá dứa
Pangasius rheophilus Pouyaud & Teugels, 2000
Pangasius sabahensis Gustiano, Teugels & Pouyaud, 2003
Pangasius sanitwongsei Smith, 1931(đồng nghĩa: P. beani, P. sanitwangsei): Cá vồ cờ
Chuyển đi

Phân chi Pteropangasius Fowler, 1937 (đồng nghĩa của chi Pseudolais Vaillant, 1902 trong Ferraris 2007)
Pseudolais micronemus Bleeker, 1847(đồng nghĩa: Pangasius micronemus, P. dezwaani, P. micronema, P. rios): Cá tra
Pseudolais pleurotaenia Sauvage, 1878(đồng nghĩa: Pangasius pleurotaenia, P. cultratus, P. fowleri, P. pleurotaenius): Cá xác bầu
Phân chi Pangasianodon chuyển thành chi Pangasianodon Chevey, 1931
Pangasianodon gigas Chevey, 1931(đồng nghĩa: Pangasius gigas, P. paucidens): Cá tra dầu, đặc hữu của lưu vực sông Mê Kông, đã trở thành khan hiếm do đánh bắt thái quá. Cấm buôn bán quốc tế (CITES I, từ 1 tháng 7 năm 1975; CMS Phụ lục I).
Pangasianodon hypophthalmus (Sauvage, 1878)(đồng nghĩa: Pangasius hypophthalmus, P. sutchi, Helicophagus hypophthalmus): Cá tra nuôi. Ở sông Mê Kông và sông Chao Phraya, hiện loài cá này được đưa vào nuôi để làm cá thực phẩm ở quy mô lớn.
Chuyển đi > Khác

Hai loài dưới đây có ít thông tin cụ thể:
Pangasius bedado: Indonesia. Có thể là đồng nghĩa của Pangasius djambal
Pangasius tubbi: Malaysia. Có thể là đồng nghĩa của Pseudolais micronemus
Chuyển sang họ Schilbeidae có:
Pangasius hexanema: đồng nghĩa gốc của Laides hexanema
Pangasius longibarbis: đồng nghĩa gốc của Laides longibarbis
Hóa thạch

Loài hóa thạch duy nhất của chi, P. indicus, được công bố là có niên đại từ phân đại Đệ Tam, có khả năng thuộc thế Eocen.