stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Trần Đĩnh
Tiểu sử

Ông sinh ngày 9 tháng 5 năm 1930 tại Hải Hưng.
Trần Đĩnh tham gia Việt Minh vào năm 1946 lúc mới 16 tuổi, gia nhập Đảng Cộng sản Việt Nam từ năm 1948. Tháng 12 năm 1945 do hoàn cảnh lịch sử, Đảng Cộng sản Đông Dương tuyên bố tự giải tán cùng với cơ quan ngôn luận của nó là tờ Cờ Giải Phóng, nhưng thực chất là rút vào hoạt động bí mật. Hội nghiên cứu Chủ nghĩa Mác ở Đông Dương ra đời và xuất bản tờ báo Sự Thật. Năm 1949, Trần Đĩnh lên chiến khu và được điều về viết cho tờ báo này. Sau đó, ông được đưa qua học 5 năm tại Đại học Bắc Kinh, từ 1955 cho tới 1959.
Trần Đĩnh tự nhận mình là người chấp bút tiểu sử của Hồ Chí Minh và tự truyện của nhiều nhân vật như Phạm Hùng, Lê Văn Lương, Bùi Lâm.
Khi Đảng Cộng sản Việt Nam chủ trương chống xét lại, tức là chống lại chủ trương sống chung hoà bình do Tổng bí thư Đảng Cộng sản Liên Xô lúc bấy giờ là Nikita Khrushchev đưa ra, Trần Đĩnh tự nhận là mình ủng hộ lập trường của Khruschev và chống tư tưởng Mao, nên bị ghép vào tội "chống đảng". Mặc dù không bị bắt như anh ruột ông là Trần Châu, hay như những người khác như Hoàng Minh Chính, Vũ Thư Hiên; hoặc phải sống lưu vong như Nguyễn Minh Cần..., ông phải đi cải tạo lao động. Sau đó tuy ông được làm báo trở lại nhưng có nhiều hạn chế như:
Không được ký tên Trần Đĩnh.
Chỉ viết về sản xuất nông nghiệp. Không được viết về các anh hùng, chiến sĩ thi đua và cán bộ cấp cao, bởi lẽ không đủ tư cách tiếp cận các vị này.
Không được gần thanh niên, "bởi lẽ sẽ đầu độc họ".
Sau khi đất nước thống nhất, do tiếp tục viết bài chống đường lối của Đảng, Trần Đĩnh bị khai trừ khỏi Đảng Cộng sản Việt Nam năm 1976.
Trần Đĩnh tuyên bố mình là một người "yêu chuộng tự do dân chủ", ủng hộ những nhân vật bất đồng chính kiến chống chính phủ Việt Nam như Thích Quảng Độ, Nguyễn Văn Lý, Nguyễn Đan Quế, Trần Độ, Dương Thu Hương, Hà Sĩ Phu...
Trần Đĩnh qua đời tại Thành phố Hồ Chí Minh vào 12 tháng 5 năm 2022, hưởng thọ 92 tuổi.
Sáng tác

Trong hồi ký Đèn cù (ấn hành hồi năm 2014 tại Mỹ bởi Người Việt Books), Trần Đĩnh tự nhận mình chấp bút hồi ký Bất khuất của Nguyễn Đức Thuận, viết năm 1965, kể chuyện Nguyễn Đức Thuận, một người tù Côn Đảo tranh đấu trong tù, được đưa từ Nam ra ngoài Bắc. Lê Đức Thọ, Tố Hữu, Hoàng Tùng chủ trương dùng câu chuyện này để tuyên truyền cho người dân miền Bắc ủng hộ cuộc đấu tranh vũ trang tại miền Nam. Vũ Thư Hiên trong hồi ký Đêm giữa ban ngày có đề cập đến Trần Đĩnh là người "ghi chép" cuốn hồi ký Bất khuất cho Nguyễn Đức Thuận.
Đèn cù, thể loại hồi ký, xuất bản năm 2014 tại Mỹ (nhà xuất bản Người Việt books), viết về các nhân vật nổi tiếng thời chiến tranh Đông Dương như Hồ Chí Minh, Trường Chinh. Trường Chinh cũng là người thầy dạy ông viết báo. Trần Đĩnh tuyên bố tác phẩm này của mình đề cập nhiều chi tiết được cho là có tính "thâm cung bí sử" về nội bộ Đảng Cộng sản, bao gồm các "góc khuất" về nhân cách, đời tư của nhiều lãnh tụ, từ Hồ Chí Minh, tới Lê Duẩn, Trường Chinh, Lê Đức Thọ. Tuy nhiên, nhiều người đã chỉ ra những chi tiết mà Trần Đĩnh bịa đặt trong cuốn sách nhằm vu khống những nhà lãnh đạo này, ví dụ như:
Sách viết Phan Đăng Tài là cha ông Phan Đăng Lưu, chết trong cuộc cải cách ruộng đất năm 1953. Sự thực thì Phan Đăng Tài là anh trai Phan Đăng Lưu, vào ông Tài tới thập niên 1980 mới mất.
Trần Đĩnh tuyên bố đã chứng kiến Phan Kế An ngày ngày đến vẽ tranh cho Cụ Hồ, qua đó chứng kiến những chuyện đời tư của Hồ Chí Minh. Sự thực thì các bức vẽ được Phan Kế An hoàn thành vào tháng 11 năm 1948, trong khi Trần Đĩnh tới năm 1949 mới lên chiến khu, như vậy tình tiết này hoàn toàn là bịa đặt.
Chương 7 nói về Công hàm Phạm Văn Đồng được gắn vào thời điểm Thép Mới tháp tùng Hồ Chí Minh đi thăm 10 nước XHCN (tức là năm 1956), sự thực thì Công hàm này tới năm 1958 mới có.
Trần Đĩnh tuyên bố “Võ Nguyên Giáp là con nuôi mật thám Pháp Marty, vào đảng man, nịnh Cụ Hồ để Cụ o bế”, đây là điều bịa đặt vì đại tướng Võ Nguyên Giáp chưa từng là con nuôi của bất kỳ người nước ngoài nào.
Trần Đĩnh viết "em gái ruột Võ Nguyên Giáp lấy trung tướng VNCH Nguyễn Ngọc Lễ, ngày 30-4-1975 bỏ Sài Gòn chạy sang Mỹ". Trần Đĩnh đã chép lại câu chuyện này từ một trang web chống nhà nước Việt Nam tại hải ngoại đăng tải năm 2013. Sự thực thì tướng Giáp chỉ có 1 em gái là bà Võ Thị Lài, bà làm nhân viên coi kho của một cơ quan thuộc Bộ Nông nghiệp và câu chuyện của Trần Đĩnh hoàn toàn là vu cáo.
Dịch giả

Ngoài sáng tác, Trần Đĩnh còn là một dịch giả với những tác phẩm như Linh Sơn của Cao Hành Kiện, Ngầm của Murakami Haruki, bộ ba Thiên niên kỷ của Stieg Larsson...
Chú thích

1 2  “Trần Đĩnh, tác giả 'Đèn Cù' qua đời ở Sài Gòn, thọ 93 tuổi”. Nguoi Viet Online (bằng tiếng Anh). 14 tháng 5 năm 2022. Truy cập ngày 14 tháng 5 năm 2022.
1 2 3  Trần Đĩnh và tác phẩm Đèn Cù, RFA, 09.08.2014
↑  Đèn cù, Chương 14: “Tiểu sử Bác phát hành đầu tháng 5. Nhuận bút 900 đồng. Một món tiền rất to. Ai có một chỉ vàng khoảng mười sáu đồng đã ghê. Tôi được nhiều nhất: 400 đồng"
↑  Đèn cù, trang 397, chương 34, nhà xuất bản Người Việt books
1 2  Đinh Quang Anh Thái - Phỏng vấn ông Trần Đĩnh (Tháng Bảy 2001) Lưu trữ 2014-09-05 tại Wayback Machine, Diễn đàn Thế Kỷ, 07.08.2014
1 2  Ngô Nhân Dụng - Giới thiệu "ĐÈN CÙ, Số Phận Việt Nam Dưới Chế Độ Cộng sản" của TRẦN ĐĨNH Lưu trữ 2014-09-05 tại Wayback Machine, Diễn đàn Thế Kỷ, 07 07.08.2014
↑  
Vũ Thư Hiên, sđd, chương 9
↑  'Đèn Cù là tiếng kêu đau' của tôi, BBC, 01.09.2014
↑  “'Lúc đầu tôi cũng rất mến ông Hồ' - BBC Vietnamese - Việt Nam”. Truy cập 6 tháng 9 năm 2014.
↑  Chân tướng Trần Đĩnh qua Đèn Cù - kỳ 1, 2, 3. Báo Công an nhân dân
↑  “Đời là một đống những bí mật cỏn con...”. Bản gốc lưu trữ ngày 10 tháng 9 năm 2014. Truy cập ngày 10 tháng 9 năm 2014.
Hoàng đế

Bài này nói về chức cai trị của một đế quốc. Xem Hoàng Đế để tìm hiểu về nhân vật cụ thể trong huyền thoại Trung Hoa.
| --- | --- |

Hoàng đế & Hoàng hậu Nữ hoàng & Hoàng tế
Thái hoàng thái hậu Hoàng thái hậu / Thái thượng hoàng hậu Hoàng thái phi & Thái thượng hoàng  
Thái hậu / Thái phi
Vương thái hậu / Vương đại phi
Quốc vương & Vương hậu Nữ vương & Vương phu
Hoàng tử & Hoàng tử phi
Thái tử & Thái tử phi Thế tử & Thế tử tần Công chúa & Phò mã
Đại Thân vương & Đại Vương phi Đại Công tước & Đại Công tước phu nhân
Thân vương & Vương phi Phó vương & Phó vương phi
Quận chúa & Quận mã Huyện chúa & Huyện mã
Công tước & Công tước phu nhân
Hầu tước & Hầu tước phu nhân
Bá tước & Bá tước phu nhân
Tử tước & Tử tước phu nhân
Nam tước & Nam tước phu nhân
Hiệp sĩ & Nữ Tước sĩ
Hộp này:  view talk edit
Hoàng đế (chữ Hán: 皇帝, tiếng Anh: Emperor, tiếng Latinh: Imperator, tiếng Đức: Kaiser) là tước vị tối cao, một vị vua (đối với nam), thường là người cai trị của một Đế quốc. Nữ hoàng là chỉ một người phụ nữ có quyền lực cai trị như Hoàng đế. Hoàng đế nói chung được công nhận có danh dự và tước vị cao hơn hẳn Quốc vương.
Hiện nay, Thiên hoàng của Nhật Bản là chức vị Hoàng đế duy nhất còn tồn tại trên thế giới, mặc dù bản thân Thiên hoàng không nắm quyền hành tuyệt đối như các nhà vua chuyên chế mà chỉ là biểu tượng của một đất nước theo chế độ quân chủ lập hiến.
Phân biệt với vua chúa khác

Cả Quốc vương và Hoàng đế là người đứng đầu chế độ quân chủ. Trong bối cảnh của châu Âu, hoàng đế và hoàng hậu được coi là tước hiệu quân chủ cao nhất. Tuy nhiên, người đứng đầu triều đại của đế chế đã không được sử dụng là tước hiệu quân chủ của Anh cho đến sự sáp nhập của Ấn Độ vào Đế quốc Anh và thậm chí sau đó chỉ sử dụng nó trong một bối cảnh hạn chế. Hoàng đế đã từng có thời được ưu tiên hơn quốc vương trong các quan hệ ngoại giao quốc tế.
Bên ngoài bối cảnh châu Âu, hoàng đế là tên gọi cho người nắm giữ danh hiệu là người được dành những quyền ưu tiên giống như hoàng đế châu Âu về ngoại giao. Có đi có lại, những nhà cai trị này có thể công nhận các chức danh tương đương trong ngôn ngữ mẹ đẻ của họ với các đồng nghiệp châu Âu của họ. Thông qua nhiều thế kỷ của hội nghị quốc tế, điều này đã trở thành quy luật chi phối để xác định một hoàng đế trong thời kỳ hiện đại.
Một số đế quốc, chẳng hạn như Đế quốc La Mã Thần thánh và Đế quốc Nga, có nguồn gốc văn phòng của họ từ các cơ quan của hoàng đế La Mã (translatio imperii). Danh hiệu này là một nỗ lực có ý thức của chế độ quân chủ để liên kết với cách tổ chức và truyền thống của người La Mã như là một phần của hệ tư tưởng nhà nước. Tương tự như vậy, các nước cộng hòa có pháp luật dựa trên Viện nguyên lão La Mã.
Các nhà sử học đã sử dụng tự do dùng từ hoàng đế và đế quốc ra khỏi bối cảnh La Mã và châu Âu của mình để mô tả bất kỳ nhà nước lớn nào và người cai trị của nó trong quá khứ và hiện tại. Đế quốc trở thành yếu tố xác định về lãnh thổ rộng lớn mà vua nắm giữ chứ không phải là danh hiệu của người cai trị của nó vào giữa thế kỷ 18.
Truyền thống La Mã

Danh hiệu này lần đầu tiên được sử dụng như một sự kính cẩn đối với một nhà lãnh đạo quân sự của La Mã cổ đại.
Trong truyền thống La Mã, danh hiệu này có ý nghĩa và tầm quan trọng lớn của hình thức đế quốc của chế độ quân chủ phát triển; trong ý định luôn luôn là người đứng đầu cao nhất, nhưng nó cũng có thể giảm xuống đến một danh hiệu không cần thiết cho giới quý tộc chưa bao giờ được gần "Đế chế" họ được coi như là đương kim. Nó cũng là tên của một vị trí được phân chia trong một số ngành truyền thống phương Tây, xem dưới đây.
Tầm quan trọng và ý nghĩa của buổi lễ đăng quang và biểu chương của vua cũng khác nhau trong truyền thống: ví dụ Hoàng đế La Mã Thần thánh chỉ có thể được lên ngôi hoàng đế bởi Giáo hoàng, có nghĩa là lễ đăng quang thường diễn ra ở La Mã, thường vài năm sau khi hoàng đế lên ngai vàng (tức là "vua") ở trong nước của họ. Các Hoàng đế La Tinh của Constantinopolis đầu tiên đều phải mặt tại thủ đô mới được chinh phục của đế chế bởi vì đó là nơi duy nhất mà họ có thể được phong để trở thành hoàng đế.
Các hoàng đế La Mã ban đầu tránh bất kỳ loại buổi lễ và biểu chương khác với những gì là bình thường cho trong Cộng hoà La Mã: sự thay đổi duy nhất là màu sắc chiếc áo choàng của họ là màu tím. Sau này biểu tượng mới của quyền lực trần thế và/hoặc tâm linh, giống như quả cầu đã trở thành một phần thiết yếu của các phụ kiện đế quốc.
Đế quốc La Mã cổ đại đế quốc Đông La Mã > Thời kỳ Đông La Mã

Bài chi tiết: Hoàng đế Đông La Mã
Đế quốc La Mã cổ đại đế quốc Đông La Mã > Thời kỳ Đông La Mã > Trước cuộc thập tự chinh thứ 4

Nhà sử học thường đặt tên cho phần phía đông của Đế quốc La Mã là đế quốc Byzantine dựa trên thủ đô Constantinopolis, có tên cổ là Byzantium (Istanbul ngày nay). Sau sự sụp đổ của thành La Mã trước các tộc Giécmanh trong năm 476, danh hiệu "Hoàng đế" vẫn tồn tại ở Đông La Mã.
Các hoàng đế Byzantine hoàn thành việc chuyển đổi từ ý tưởng của Hoàng đế như là một tên chính thức bán cộng hòa với Hoàng đế như một vị vua truyền thống khi Hoàng đế Heraclius giữ lại danh hiệu của Basileus, đã là một từ đồng nghĩa cho "Hoàng đế" (nhưng trước đó chỉ được chỉ định cho "vua" trong Hy Lạp) trong nửa đầu của thế kỷ t7. Một phát triển đặc biệt cho vị trí hoàng đế của Byzantine là cesaropapism, vị trí lãnh đạo của người Kitô giáo.
Trong sử dụng chung, danh hiệu hoàng gia Byzantine phát triển từ đơn giản là "hoàng đế" (basileus), "Hoàng đế của người La Mã" (basileus tōn Rōmaiōn) trong thế kỷ 9 tới "hoàng đế và vua chuyên quyền của người La Mã" (basileus kai autokratōr tōn Rōmaiōn) trong thế kỉ 10 . Trong thực tế, chưa từ nào trong số này (và thêm epithets và các chức danh khác) hoàn toàn bị loại bỏ.
Đế quốc Byzantine cũng có 3 nữ hoàng mạnh mẽ có hiệu quả trị vì như một hoàng đế, trong hình thức nhiếp chính là nữ hoàng Irene và hoàng hậu Zoe và Thedora.
Đế quốc La Mã cổ đại đế quốc Đông La Mã > Thời kỳ Đông La Mã > Hoàng đế La-tinh

Năm 1204, cuộc Thập Tự Chinh thứ tư đã đánh chiếm Constantinopolis và sớm thành lập một đế quốc La Tinh của Constantinopolis dưới một trong những nhà lãnh đạo Thập tự chinh. Tuy nhiên nhà nước La-tinh chỉ nắm quyền kiểm soát trên một phần lãnh thổ rất nhỏ của Đế quốc Đông La Mã. Khi đế quốc này bị người Đông La Mã tiêu diệt vào năm 1261, một số vùng lãnh thổ ở Hy Lạp vẫn công nhận quyền hạn của nó trong một thời gian. Cuối cùng, danh hiệu Hoàng đế đã trở thành dư thừa và thậm chí không làm thăng thêm tí nào cho uy tín của các quý tộc trong lãnh địa của họ: nó không còn được dùng từ năm 1383. Đế quốc này đã tạo ra 3 nữ hoàng trị vì, 2 trong số đó cai trị bên ngoài thành phố trong những tàn tích của đế chế của họ.
Đế quốc La Mã cổ đại đế quốc Đông La Mã > Thời kỳ Đông La Mã > Sau cuộc thập tự chinh thứ 4

Tại Tiểu Á, sau khi đế quốc Đông La Mã bị quân Thập tự chinh tàn phá và hủy diệt, những quý tộc địa phương đã thành lập nên hai quốc gia ly khai chống lại đế quốc La Tinh là Đế quốc Nicaea và Đế quốc Trebizond. Tương tự như vậy, Despotate của Epiros được thành lập tại khu vực Balkan phía Tây của đế quốc La Tinh (những người cai trị sau này lấy danh hiệu của Hoàng đế trong một thời gian ngắn sau cuộc chinh phục của họ vào Thessalonica vào năm 1224).
Cuối cùng, hoàng đế Nicaea đã thành công trong việc lấy lại danh hiệu hoàng đế Đông La Mã. Họ buộc Epirus phải thuần phục và chiếm lại Constantinopolis năm 1261 nhưng Trebizond vẫn độc lập. Đế quốc Byzantine phục hồi cuối cùng lại rơi vào tay Đế quốc Ottoman vào năm 1453. Đế quốc Trebizond có 3 nữ hoàng trị vì trước khi họ cũng bị tiêu diệt bởi Đế quốc Ottoman trong năm 1461.
Đế chế La Mã Thần thánh

Bài chi tiết: Hoàng đế La Mã Thần thánh
Từ "La Mã" của danh hiệu Hoàng đế là một sự phản ánh của imperii translatio (chuyển giao quyền cai trị) việc coi các hoàng đế La Mã Thần thánh là những người kế thừa danh hiệu Hoàng đế của Đế quốc Tây La Mã, một danh hiệu không có người nhận ở phương Tây sau cái chết của Julius Nepos năm 480.
Từ thời của Otto Đại đế trở đi, nhiều cựu vương quốc Vương triều Caroling của Đông Francia trở thành Đế quốc La Mã Thần thánh. Nhiều vị vua (Đức) khác như vua của Bavaria, Saxony, Phổ bầu một trong những đồng nghiệp của họ làm "Kaiser của người Đức" trước khi được đăng quang bởi Giáo hoàng. Hoàng đế cũng có thể theo đuổi việc lựa chọn người thừa kế của mình (thường là con trai) như Vua, người sau này sẽ nối nghiệp sau khi ông chết. Vị Vua nhỏ này sau đó mang danh hiệu Vua của người La Mã. Mặc dù về mặt kỹ thuật đã được phán quyết, sau khi cuộc bầu cử, ông sẽ được trao vương miện là hoàng đế bởi Đức Giáo hoàng. Hoàng đế cuối cùng được đăng quang bởi Đức Giáo hoàng là Charles V; tất cả các hoàng đế sau ông là hoàng đế đắc cử, nhưng được gọi phổ biến là Hoàng đế.
Đế quốc Áo

Bài chi tiết: Hoàng đế Áo
Hoàng đế Áo đầu tiên là Hoàng đế La Mã Thần thánh Franz II. Trong khi đối mặt với sự xâm lược của Napoleon, Franz lo sợ cho tương lai của Đế quốc La Mã Thần thánh. Ông muốn duy trì tình trạng hoàng gia của mình và gia đình trong trường hợp Đế chế La Mã thần thánh nên bị giải thể, vì thực sự vào năm 1806 đội quân lãnh đạo bởi Áo phải chịu một thất bại nhục nhã ở trận Austerlitz. Sau đó, Napoleon chiến thắng tiến hành tháo dỡ Reich cũ bằng cách cắt đứt một phần của đế quốc và biến nó thành một Liên bang sông Rhine. Với kích thước của lãnh thổ đế quốc của ông bị giảm đáng kể, Franz II, hoàng đế La Mã Thần thánh đã trở thành Franz I, Hoàng đế Áo. Danh hiệu hoàng đế mới có thể có vẻ ít uy tín hơn so với cái cũ, nhưng triều đại của Franz vẫn tiếp tục cai trị Áo và một vị vua Habsburg vẫn là một hoàng đế (Kaiser) và không chỉ đơn thuần là tên một vị vua (König), trong cái tên.
Danh hiệu mới kéo dài chỉ hơn một thế kỷ cho đến năm 1918, nhưng chưa không bao giờ rõ ràng về lãnh thổ thành lập "đế quốc của Áo". Khi Franz lấy danh hiệu này năm 1804, diện tích đất Habsburg được mệnh danh là Kaisertum Österreich. Kaisertum theo nghĩa đen có thể được dịch là "emperordom" (tương tự với "vương quốc") hoặc "quyền của hoàng đế"; thuật ngữ này biểu thị đặc biệt "lãnh thổ cai trị bởi một hoàng đế" và do đó phần nào tổng quát hơn so với Reich, mà trong năm 1804 mang ý nghĩa thực của quy luật phổ quát. Lãnh địa của Áo (như trái ngược với sự phức tạp của vùng đất Habsburg như toàn thể) đã được là Archduchy từ thế kỷ 15 và hầu hết các vùng lãnh thổ khác của đế quốc đã có tổ chức và lịch sử lãnh thổ riêng của họ, mặc dù có một số nỗ lực tập trung, đặc biệt là trong triều đại của Maria Theresia và con trai bà là Joseph II và sau đó hoàn thành vào đầu thế kỷ 19. Khi Hungary được quyền có chính phủ riêng vào năm 1867, những phần không phải Hungarian được gọi là Đế quốc Áo và đã chính thức được biết đến như là "vương quốc và đất đại diện trong Hội đồng Hoàng gia" (Reichsrat). Danh hiệu của Hoàng đế Áo và Đế quốc liên quan đến cả hai đều bị bãi bỏ vào cuối Chiến tranh thế giới thứ nhất vào năm 1918, khi Đức Áo trở thành một nước cộng hòa và các vương quốc lẫn đất đại diện khác trong Hội đồng Hoàng gia thành lập sự độc lập của riêng mình hoặc kết dính họ vào các tiểu bang khác.
Hoàng đế của Đông Âu

Nền văn hóa gần gũi và chính trị tương tác của Đông La Mã với các nước láng giềng Balkan là Bulgaria và Serbia và với Nga (nước Nga Kiev, sau đó Đại Công quốc Moskva) đã dẫn đến việc thông qua truyền thống đế quốc Đông La Mã ở tất cả các quốc gia này.
Hoàng đế của Đông Âu > Bulgaria

Năm 913, Simeon I của Bulgaria lên ngôi Hoàng đế (Sa hoàng) bởi Đức Thượng Phụ Constantinopolis và hoàng gia nhiếp chính Nicholas Mystikos bên ngoài thủ đô Byzantine. Trong hình thức đơn giản hóa cuối cùng, danh hiệu "Hoàng đế và vua chuyên quyền của toàn Bulgaria và La Mã" (Tsar i samodarzhets na vsichki balgari i gartsi trong tiếng bản xứ hiện đại). Thành phần "La Mã" trong danh hiệu hoàng gia Bungari cho thấy cả hai có quyền cai trị người nói tiếng Hy Lạp và nguồn gốc của truyền thống triều đình từ người La Mã (đại diện bởi "La Mã" Byzantine).
Sự công nhận của Byzantine với danh hiệu hoàng gia Simeon đã bị thu hồi bởi chính phủ Byzantine kế thừa. Thập kỷ 914-924 đã dùng trong chiến tranh phá hoại giữa Byzantium và Bulgaria về điều này và các vấn đề khác của cuộc xung đột. Vua Bulgaria đã tiếp tục kích thích đối tác Byzantine của mình bằng cách tuyên bố danh hiệu "Hoàng đế của người La Mã" (basileus tōn Rōmaiōn), cuối cùng được công nhận như là "Hoàng đế của Bulgaria" (basileus tōn Boulgarōn) bởi hoàng đế Byzantine Romanos I Lakapenos trong nằm 924. Byzantine công nhận nhân phẩm triều đình của vua Bulgaria và nhân phẩm phụ của thượng Phụ Bulgaria một lần nữa khẳng định tại kết luận của hòa bình vĩnh viễn và một cuộc hôn nhân triều đại Bulgaria-Byzantine trong năm 927. Trong khi đó, danh hiệu hoàng gia Bulgaria có thể có được cũng được xác nhận bởi Đức Giáo hoàng. Danh hiệu "Sa hoàng" của hoàng gia Bulgaria đã được thông qua bởi tất cả các vị vua Bulgaria cho đến sự sụp đổ của Bulgaria thuộc Ottoman cai trị. Thành phần văn học Bulgaria của thế kỷ 14 rõ ràng biểu thị thủ đô Bulgaria (Tarnovo) như là một kế thừa của La Mã và Constantinople, có hiệu lực như là "La Mã thứ Ba".
Cần lưu ý rằng sau khi Bulgaria giành được độc lập từ đế quốc Osman năm 1908, quốc vương của nó, người trước đây theo kiểu "Knyaz", tức là Hoàng tử, lấy danh hiệu truyền thống của "Sa hoàng", nhưng chỉ được công nhận quốc tế chỉ như là một vua.
Hoàng đế của Đông Âu > Serbia

Năm 1345, Vua Serbia là Stefan Uroš IV Dušan tự xưng Hoàng đế (Sa hoàng) và được trao vương miện tại Skopje vào lễ Phục Sinh năm 1346 bởi Đức Thượng Phụ mới được tạo ra của Serbia và của Đức Thượng Phụ của Bulgaria và Đức Tổng Giám mục autocephalous của Ohrid. Danh hiệu hoàng gia của ông được công nhận bởi Bulgaria và các nước láng giềng khác và đối tác thương mại nhưng không phải bởi đế quốc Byzantine. Trong hình thức đơn giản hóa cuối cùng của nó, danh hiệu hoàng gia Serbia được đọc là "Hoàng đế của người Serbia và Hy Lạp" (car Srba i Grka trong tiếng bản xứ hiện đại). Nó chỉ được sử dụng bởi Stefan Uros IV Dušan và con trai của ông là Stefan Uroš V ở Serbia cho đến khi ông qua đời năm 1371), sau đó nó đã trở thành tuyệt chủng. Một người anh em cùng cha khác mẹ của Dušan, Simeon Uroš và sau đó là con trai của ông Jovan Uroš, tuyên bố cùng một danh hiệu cho đến khi thoái vị sau này trong năm 1373, trong khi cầm quyền như dynasts tại Thessaly. Thành phần "Hy Lạp" trong danh hiệu hoàng gia Serbia cho biết về quyền cai trị người Hy Lạp và nguồn gốc của truyền thống triều đình từ người La Mã (đại diện bởi "tiếng Hy Lạp" Đông La Mã).
Hoàng đế của Đông Âu > Nga

Năm 1472, cháu gái của hoàng đế Byzantine cuối cùng là Sophia Palaiologina kết hôn với Ivan III, đại hoàng tử của Moskva, người bắt đầu đấu tranh cho ý tưởng của Nga là sự kế thừa cho đế quốc Byzantine. Ý tưởng này được đại diện nhấn mạnh trong thành phần mà nhà sư Filofej gửi cho con trai của họ là Vasili III. Sau khi kết thúc sự phụ thuộc của Đại Công quốc Moskva vào chúa tể Mông Cổ trong năm 1480, Ivan III đã bắt đầu việc sử dụng các chức danh Sa hoàng và Autocrat (samoderzhets). Sự nhấn mạnh của ông về sự công nhận như vậy bởi hoàng đế của Đế quốc La Mã Thần thánh từ năm 1489 dẫn đến việc cấp sự công nhận này vào năm 1514 do Maximilian I cho Vasili III. Con trai của ông là Ivan IV nhấn mạnh việc trao vương miện Sa hoàng cho mình (Sa hoàng) vào ngày 16 tháng 1 năm 1547. Từ Sa hoàng có nguồn gốc từ Caesar trong tiếng La tin, nhưng danh hiệu này đã được sử dụng ở Nga là tương đương với vua; lỗi này xảy ra khi các giáo sĩ thời trung cổ Nga gọi các vị vua Do Thái trong Kinh Thánh với danh hiệu tương tự được sử dụng để chỉ định nhà cầm quyền La Mã và Byzantine - Caesar.
Ngày 31 tháng 10 năm 1721, Pyotr I được công bố là Hoàng đế Thượng viện - danh hiệu được sử dụng là tiếng La Tinh "Imperator", mà là một hình thức phương tây hóa tương đương với danh hiệu Slavic truyền thống "Tsar". Ông dựa trên yêu cầu của mình một phần khi một lá thư được phát hiện năm 1717 được viết từ năm 1514 bởi Maximilian I cho Vasili III, trong đó Hoàng đế La Mã Thần thánh sử ​​dụng thuật ngữ đề cập đến Vasili. Danh hiệu này đã không được sử dụng tại Nga kể từ sự thoái vị của Hoàng đế Nikolai II vào ngày 15 tháng 3 năm 1917.
Đế quốc Nga có 3 Nữ hoàng trị vì, tất cả đều trong thế kỷ 18.
Hoàng đế của Đông Âu > Đế quốc Ottoman

Những người cai trị của Ottoman đã tổ chức một số danh hiệu biểu thị tình trạng Hoàng gia của họ. Chúng bao gồm:
Thánh thượng Đại sultan, Vua của Hoàng gia Osman, Sultan của các sultan, Hãn của các Hãn, Người dẫn dắt các tín đồ và Người kế vị của nhà Tiên tri của Vạn vật, Người bảo hộ của ba thánh địa Mecca, Medina và Jerusalem, Hoàng đế của ba thành phố Constantinopolis, Hadrianopolis và Bursa, của các thành phố Damascus và Cairo, của toàn Azerbaijan, người Magris, của Barka, của Kairuan, của Aleppo, của Iraq thuộc Ả Rập và của Ajim, của Basra, của El Hasa, của Dilen, của Raka, của Mosul, của Parthia, của Diyarbakır, của Cicilia, của những tỉnh Erzurum, của Sivas, của Adana, của Karaman, Van, của Berber, của Abyssinia, của Tunisia, của Tripoli, của Damascus, của Síp, của Rodós, của Candia, của tỉnh Morea, của biển Marmara, biển Đen và các bờ biển, của Tiểu Á, của các xứ Rumelia, Bagdad, Kurdistan, Hy Lạp, Turkistan, Tartary, Circassia, của 2 miền đất Kabarda, Gruzia, của các đồng bằng nơi người Kypshak sinh sống, của toàn quốc gia người Tartar, của xứ Kefa và của tất cả các xứ láng giềng, của xứ Bosnia và những phần phụ thuộc, của thành phố và pháo đài Beograd, của tỉnh Serbia, với tất cả những lâu đài, pháo đài và thành phố, của toàn xứ Albania, của toàn xứ Iflak và xứ Bogdania, và cả những biên giới và vùng lệ thuộc, và nhiều quốc gia và thành phố khác .
Sau sự sụp đổ của Đế quốc Đông La Mã vào năm 1453, các danh hiệu bổ sung gồm Kaysar-i Rum (Hoàng đế của người La Mã) cũng được sử dụng.
Hoàng đế ở Tây Âu > Pháp

Các vị vua của Ancien Régime và chế độ quân chủ Tháng bảy sử dụng xưng là "Hoàng đế nước Pháp" (Empereur de France) trong thư ngoại giao và các điều ước quốc tế với các Hoàng đế Ottoman ít nhất là từ năm 1673 trở đi. Các Hoàng đế Ottoman khẳng định danh hiệu này trong khi không chịu thừa nhận các hoàng đế La Mã Thần thánh hoặc các Nga hoàng vì họ đòi quyền thừa kế Đế quốc La Mã. Nói tóm lại, đây là một sự lăng mạ gián tiếp của người Thổ đối với các Hoàng đế La Mã Thần thánh và người Nga. Các vua Pháp cũng xưng là "Hoàng đế nước Pháp" trong các công văn tới Maroc (1682) và Ba Tư (1715).