stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Sarıcakaya

| Sarıcakaya |
| --- | --- |
—  Huyện  —
 

Vị trí của Sarıcakaya
SarıcakayaVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Eskişehir
Diện tích
 • Tổng cộng: 375 km2 (145 mi2)
Dân số (2007)
 • Tổng cộng: 5.924 người
 • Mật độ: 16/km2 (40/mi2)
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Sarıcakaya là một huyện thuộc tỉnh Eskişehir, Thổ Nhĩ Kỳ. Huyện có diện tích 375 km² và dân số thời điểm năm 2007 là 5924 người, mật độ 16 người/km².
Chú thích

↑  “Districts of Turkey” (bằng tiếng Anh). statoids.com. Truy cập ngày 14 tháng 6 năm 2012.
Phế phiên, lập huyện

Sự phân chia Nhật Bản vào năm 1855, 28 năm trước cuộc phế phiên, lập huyện.
Bỏ phiên, lập huyện (廃藩置県, haihan-chiken, Phế phiên, trí huyện) là một đạo luật vào năm 1871 của chính quyền Minh Trị thay thế hệ thống phiên phong kiến truyền thống Nhật Bản (藩 chữ Rô-ma: han, âm Hán Việt: phiên) bằng các đơn vị hành chính do chính quyền trung ương thống nhất quản lý để tập trung quyền lực trung ương, đặt nền tảng cho sự hình thành quốc gia dân tộc hiện đại cùng với việc xây dựng nhà nước quân chủ lập hiến theo mô hình phương Tây, mở đường cho việc phương Tây hóa toàn diện nước Nhật. Quá trình cải cách chính trị này đánh dấu đỉnh cao của cuộc Minh Trị Duy Tân ở điểm mọi lãnh chúa đại danh (大名 daimyō) được yêu cầu trao trả quyền lực cho Thiên hoàng. Quá trình này được hoàn thành qua vài bước.
Chiến tranh

Sau thất bại của lực lượng trung thành với Mạc phủ Tokugawa trong chiến tranh Mậu Thìn năm 1868, chính quyền Minh Trị mới sung công tất cả đất đai trước kia dưới quyền kiểm soát trực tiếp của Mạc phủ (tenryō) và đất đai của các đại danh vẫn trung thành với đại nghiệp nhà Tokugawa. Những đất đai này vào khoảng một phần tư tổng số đất đai của Nhật Bản và được cải tổ lại vào các huyện với tri sự được triều đình trung ương trực tiếp bổ nhiệm.
Hanseki Hokan

Giai đoạn thứ hai của việc giải thể của phiên diễn ra năm 1869. Phong trào này do Kido Takayoshi của phiên Chōshū dẫn đầu, với sự ủng hộ của các quý tộc triều đình như Iwakura Tomomi và Sanjō Sanetomi. Kido thuyết phục các đại danh phiên Choshu và phiên Satsuma, hai phiên đi đầu trong công cuộc lật đổ nhà Tokugawa, tự nguyện dâng phiên của mình cho Thiên hoàng. Từ 25 tháng 7 năm 1869 đến 2 tháng 8 năm 1869, lo ngại rằng lòng trung thành của họ sẽ bị nghi vấn, các đại danh của 260 phiên khác cũng làm theo. Chỉ 14 phiên ban đầu không tự nguyện tuân theo "Bản tịch phụng hoàn " (版籍奉還, hanseki hōkan?), và rồi được Triều đình ra lệnh phải thực thi bằng lời đe dọa động binh.
Để đáp lại việc trao quyền lực cha truyền con nối lại cho chính quyền trung ương, các đại danh được tái bổ nhiệm làm các thống đốc không truyền đời của phiên cũ của họ (nay được đổi tên thành các tỉnh), và được cho phép giữ lại 10% doanh thu thuế, dựa trên sản lượng gạo thực tế (lớn hơn sản lượng gạo danh nghĩa mà nghĩa vụ phong kiến thời Mạc phủ của họ vẫn dựa vào).
Là thống đốc, các cựu đại danh có thể bổ nhiệm thuộc cấp, nhưng chỉ nếu các thuộc cấp này đáp ứng được các tiêu chuẩn chất lượng do chính quyền trung ương ban hành. Hơn nữa, thu nhập truyền đời cho các thuộc hạ samurai của họ cũng do văn phòng cấp huyện của chính quyền trung ương trả, chứ không trực tiếp từ tri sự, một bước đi đầy tính toán để làm yếu hơn nữa sự ràng buộc phong kiến truyền thống.
Cụm từ đại danh chính nó cũng bị bỏ đi vào tháng 7 năm 1869, với việc thiết lập hệ thống hoa tộc (華族 Kazoku).
Củng cố

Mặc dù các cựu đại danh đã trở thành người làm thuê cho chính phủ, họ vẫn duy trì các biện pháp quân sự và tài khóa độc lập, và vẫn thích sự sùng kính theo phong tục của các thần dân cũ của mình. Okubo Toshimichi và các thành viên khác của nhóm đầu sỏ chính trị thời Minh Trị coi đây là một mối đe dọa ngày càng tăng với chính quyền trung ương, đặc biệt là với nhiều cuộc nổi loạn của các cựu samurai diễn ra trên khắp đất nước. Tháng 8 năm 1871, Okubo, được sự trợ giúp của Saigo Takamori, Kido Takayoshi, Iwakura Totomi và Yamagata Aritomo qua một chiếu chỉ tái cơ cấu lại 261 phiên phong kiến cũ còn tồn tại thành 3 phủ, 1 đạo, 302 huyện. Số lượng sau đó giảm xuống qua việc hợp nhất trong các năm sau đó, và đến hiện nay là 1 đô, 1 đạo, 2 phủ và 43 huyện.
Chính quyền trung ương hoàn thành việc tái tổ chức bằng cách hứa với các đại danh một khoản lương lớn, thu nhận lợi tức của các phiên, và hứa cải tạo tiền tệ các phiên (藩札 hansatsu, phiên trát) thành tiền tệ mới của quốc gia trên giá trị danh nghĩa. Kho bạc quốc gia cho thấy không thể kham nổi hành động rộng lượng đó, vì vậy năm 1874, lương của các cựu đại danh được chuyển thành trái phiếu chính phủ với giá trị danh nghĩa tương đương với giá trị 5 năm thu nhập, với lãi suất 5%/năm.
Makino Nobuaki, một sinh viên trong phái đoàn Iwakura viết lại trong hồi ký của mình: Cùng với việc giải thể hệ thống han, đưa phái đoàn Iwakura đến Mỹ và châu Âu phải được coi là những sự kiện quan trọng nhất đặt nền tảng cho Nhà nước ta sau cuộc Duy Tân.
Chú thích

↑  Jansen, The Making of Modern Japan, pp344-345
↑  Jansen, The Making of Modern Japan, page 365
↑  Bramall, Sources of Chinese Economic Growth, 1978-1996 page 452
Isabel Nkavadeka

Isabel Manuel Nkavadeka là một chính trị gia Mozambique. Cô là thành viên của FRELIMO và được bầu vào Hội đồng Cộng hòa Mozambique năm 1999 từ tỉnh Cabo Delgado. Năm 2004, cô cũng là thành viên của Quốc hội Liên minh châu Phi từ Mozambique.
Năm 2005, bà là Bộ trưởng Bộ Quốc hội.
Kakopoda cincta

| Kakopoda cincta> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Chi (genus): Kakopoda
Loài (species): K. cincta
Danh pháp hai phần
Kakopoda cincta Smith, 1900 
Kakopoda cincta là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Sauropus delavayi

| Sauropus delavayi> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Malpighiales
Họ (familia): Phyllanthaceae
Chi (genus): Sauropus
Loài (species): S. delavayi
Danh pháp hai phần
Sauropus delavayi Croizat 
Sauropus delavayi là một loài thực vật có hoa trong họ Diệp hạ châu. Loài này được Croizat miêu tả khoa học đầu tiên năm 1940.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Sauropus delavayi”. Truy cập ngày 25 tháng 6 năm 2013.
Xã Coldwater, Quận Comanche, Kansas

| Xã Coldwater Coldwater Township |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
 
 Vị trí trong Quận Comanche, Kansas
 Vị trí quận Comanche trong tiểu bang Kansas ở Hoa Kỳ
Xã Coldwater
Quốc gia: Hoa Kỳ
Tiểu bang: Kansas
Quận: Quận Comanche
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 1.048
Múi giờ: CST (UTC-6)
 • Mùa hè (DST): CDT (UTC-5)
Mã bưu chính: 67029 
Xã Coldwater (tiếng Anh: Coldwater Township) là một xã thuộc quận Comanche, tiểu bang Kansas, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 1.048 người.
Sebaea macrophylla

| Sebaea macrophylla> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Gentianales
Họ (familia): Gentianaceae
Chi (genus): Sebaea
Loài (species): S. macrophylla
Danh pháp hai phần
Sebaea macrophylla Gilg, 
Sebaea macrophylla là một loài thực vật có hoa trong họ Long đởm. Loài này được Gilg miêu tả khoa học đầu tiên.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Sebaea macrophylla”. Truy cập ngày 25 tháng 6 năm 2013.
Xã Atlas, Michigan

| Xã Atlas Atlas Township |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
 Vị trí quận Genesee trong tiểu bang Michigan ở Hoa Kỷ
Xã Atlas
Quốc gia: Hoa Kỳ
Tiểu bang: Michigan
Quận: Quận Genesee
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 7.993
Múi giờ: CST (UTC-5)
 • Mùa hè (DST): CDT (UTC-4)
Xã Atlas (tiếng Anh: Atlas Township) là một xã thuộc quận Genesee, tiểu bang Michigan, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 7.993 người.
Chú thích

↑  “2010 Census Gazetteer Files”. Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ. Truy cập ngày 13 tháng 10 năm 2012.
Xã Conde, Quận Spink, South Dakota

| Xã Conde Conde Township |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
 Vị trí quận Spink trong tiểu bang Nam Dakota ở Hoa Kỷ
Xã Conde
Quốc gia: Hoa Kỳ
Tiểu bang: South Dakota
Quận: Quận Spink
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 27
Múi giờ: CST (UTC-6)
 • Mùa hè (DST): CDT (UTC-5)
Xã Conde (tiếng Anh: Conde Township) là một xã thuộc quận Spink, tiểu bang Nam Dakota, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 27 người.
Phleum gibbum

| Phleum gibbum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Poales
Họ (familia): Poaceae
Chi (genus): Phleum
Loài (species): P. gibbum
Danh pháp hai phần
Phleum gibbum Boiss. 
Phleum gibbum là một loài thực vật có hoa trong họ Hòa thảo. Loài này được Boiss. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1844.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Phleum gibbum”. Truy cập ngày 8 tháng 6 năm 2013.
Phymatidium mellobarretoi

| Phymatidium mellobarretoi> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Chi (genus): Phymatidium
Loài (species): P. mellobarretoi
Danh pháp hai phần
Phymatidium mellobarretoi L.O.Williams & Hoehne 
Phymatidium mellobarretoi là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được L.O.Williams & Hoehne miêu tả khoa học đầu tiên năm 1947.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Phymatidium mellobarretoi”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Philippe Leclerc de Hauteclocque

| Philippe Leclerc de Hauteclocque |
| --- | --- |

Sinh: 22 tháng 11, 1902, Belloy-Saint-Léonard, Pháp
Mất: 28 tháng 11, 1947, Colomb-Béchar, Algérie
Thuộc: Pháp
Quân chủng: Quân đội Pháp
Năm tại ngũ: 1924-1947
Cấp bậc:  Thống chế
Chỉ huy: Sư đoàn 2 thiết giáp Quân đoàn Viễn chinh Pháp
Tham chiến: Thế chiến 2 Chiến tranh Đông Dương
Tặng thưởng: Thống chế Pháp (truy phong) Bắc đẩu bội tinh Nhất đẳng Huân chương Tự do  Distinguished Service Order (UK) Silver Star (USA)
Philippe Leclerc de Hauteclocque (hay được phiên âm: Phi-líp Lơ-clec; (22 tháng 11 năm 1902 – 28 tháng 11 năm 1947) là một tướng lĩnh Pháp trong Thế chiến thứ hai, từng là tổng Tư lệnh lực lượng viễn chinh Pháp trong Chiến tranh Đông Dương (1945-1946). Năm 1952, chính phủ Pháp truy phong cho ông cấp bậc Thống chế.
Thân thế gia đình

Tên gốc của ông là Philippe François Marie, Bá tước de Hauteclocque, thường được gọi tắt là Philippe de Hauteclocque, sinh ngày 22 tháng 11 năm 1902 tại Belloy-Saint-Léonard, thuộc Somme. Ông là người thứ 5 trong 6 người con của Bá tước Adrien de Hauteclocque (1864-1945) và Marie-Thérèse van der Cruisse de Waziers (1870-1956)
Gia tộc de Hauteclocque nổi tiếng từ xa xưa. Tổ tiên của ông từng tham gia các cuộc Thập tự chinh thứ 5 và thứ 8. Trong Cách mạng Pháp, gia tộc ông cũng có nhiều người phục vụ cho đội quân của các bên. Bản thân 2 người anh trai của ông cũng đã từng phục vụ trong quân đội.
Con đường binh nghiệp

Lẽ dĩ nhiên, là Leclerc cũng chọn quân sự để lập nghiệp. Năm 1922, ông vào học trường Võ bị Đặc biệt Saint-Cyr (École Spéciale Militaire de Saint-Cyr) và tốt nghiệp năm 1924 với cấp bậc Major ngành kị binh. Sau đó, ông tiếp tục học bổ sung tại trường Saumur cho đến tận năm 1925.
Sau khi tốt nghiệp, ông được điều chuyển vào Trung đoàn 5 Thiết kị (5e RC) ở Trèves với cấp bậc Thiếu úy. Một năm sau, ông được thăng Trung úy và được phân về Trung đoàn 8 Kị binh Algerie (8e SA) đóng tại Maroc. Năm 1930, ông được chuyển sang Trung đoàn 1 kị binh châu Phi (1er RCA).
Ông đã trở thành một giảng viên tại Trường Saint-Cyr vào năm 1931. Trong một lần ngã ngựa, ông đã phải dùng gậy chống suốt phần còn lại của cuộc đời. Năm 1934, ông được thăng cấp Đại úy và được tặng huân chương Bắc đẩu bội tinh. Năm 1938, ông vào học tại trường Đại học Quân sự (École de Guerre). Tuy nhiên, công việc học tập của ông phải ngưng lại 1 năm sau đó. Thế chiến thứ 2 đã bùng nổ.
Tham gia Thế chiến thứ 2

Sau khi Đức xâm lược Ba Lan, năm 1940, ông được gọi về để đảm nhiệm chức vụ Trưởng phòng 3  Bộ tham mưu Sư đoàn 4 Bộ binh. Ngày 10 tháng 5 năm 1940, Đức tấn công Pháp. Ngày 1 tháng 6, ông bị quân Đức bắt giữ làm tù binh nhưng trốn thoát được chỉ 2 tuần sau đó. Sau khi chính phủ Pháp đầu hàng, ông đưa cả gia đình đến London và gia nhập lực lượng "Nước Pháp tự do" (France libre) của Charles de Gaulle vừa thành lập.
De Gaulle đã phong cho ông cấp bậc Thiếu tá và cử sang Cameroon với chức vụ Tổng Cao ủy (Commissaire général) vào ngày 28 tháng 8, để thuyết phục các lực lượng quân sự còn lại của Pháp tại thuộc địa châu Phi gia nhập lực lượng "Pháp tự do". Thời gian này, ông sử dụng bí danh François Leclerc, một cái tên khá phổ biến ở vùng quê hương ông.
Những hoạt động không mệt mỏi của ông đã đem lại kết quả rất lớn trong một thời gian ngắn cho lực lượng "Pháp tự do". Các lực lượng quân sự còn lại của Pháp tại Cameroon, Tchad, Congo và sau đó là Gabon lần lượng gia nhập "Pháp tự do", giúp cho lực lượng của de Gaulle có được một vùng lãnh thổ và các cơ sở chiến lược quan trọng. Với thành tích này, ông được de Gaulle phong vượt cấp lên quân hàm Đại tá vào ngày 25 tháng 11 năm 1940 và giao cho ông chỉ huy Trung đoàn Sénégalais tại Tchad chống lại quân Trục. Ông đồng thời cũng tổ chức các nhóm hoạt động du kích chống quân Trục hoạt động khắp vùng Tây Phi, từ Libya đến Tunisia, được nhiều người biết đến với tên gọi Force L. Ngày 10 tháng 8 năm 1941, ông được thăng quân hàm Chuẩn tướng (Général de brigade).
Tháng 11 năm 1942, quân Anh-Mỹ đổ bộ lên Bắc Phi thuộc Pháp. Các lực lượng quân sự của Pháp được tổ chức thành Tập đoàn quân châu Phi tham chiến cạnh quân Đồng minh. Ngày 25 tháng 5 năm 1943, ông được thăng quân hàm Thiếu tướng (Général de division). Tháng 6 năm 1943, các đơn vị dưới quyền ông được tổ chức lại thành Sư đoàn Khinh binh số 2 (2e D.F.L.). Sau những chiến thắng của quân Đồng minh tại Bắc Phi năm 1943, các đơn vị Pháp được tái tổ chức và trang bị vũ khí Mỹ để tham gia các chiến dịch tại châu Âu của quân Đồng minh năm sau. Sư đoàn khinh binh số 2 của Leclerc được trang bị tăng cường để trở thành Sư đoàn Thiết giáp số 2 (2e Division Blindée, 2e DB). Sau khi quân đội Đồng Minh đổ bộ vào nước Pháp tháng 6-8 năm 1944, Sư đoàn Thiết giáp số 2 đã góp phần bao vây, tiêu diệt lực lượng Đức tại Falaise và giải phóng Paris. Tiếp theo đó, quân của Leclerc được không quân Mỹ chi viện đã đánh bại 1 lữ đoàn thiết giáp Đức trong trận Dompaire ở Lorraine. Tháng 11 năm 1944, Leclerc tiến công Strasbourg (thủ phủ Alsace) và nhanh chóng chiếm lại thành phố từ tay quân Đức. Đến tháng 4 năm 1945, sư đoàn Leclerc vượt sông Rhein và tham gia truy kích quân Đức ở Bayern.
Năm 1945, ông sử dụng bí danh trong chiến đấu là Jacques-Philippe Leclerc.
Gia đình

Ông đã lập gia đình vào này 10 tháng 8 năm 1925, với bà Thérèse de Gargan, con gái của Nam tước Théodore de Gargan với bà Marguerite de Wendel. Họ có với nhau 6 người con, 4 trai và 2 gái.
Di sản

Vào năm 1952, chính phủ Pháp truy phong cấp bậc Thống chế. Vì thế, tại Pháp, ông thường được gọi giản dị là Maréchal Leclerc (Thống chế Leclerc).
Tên ông được đặt cho một loại xe tăng hiện đại do Pháp chế tạo: Xe tăng Leclerc.
Chú thích

↑  Đây là một cấp bậc đặc biệt trong Quân đội Pháp. Nó là cấp bậc cao nhất của Hạ sĩ quan, thường được xem như cấp bậc Thượng sĩ Niên trưởng, hay Thượng sĩ Huấn luyện. Không nên nhầm lẫn với cấp bậc Thiếu tá Major trong tiếng Anh, với cấp bậc tương đương là Commandant trong quân đội Pháp.
↑  Nay là Trường Cao đẳng Tham mư Quốc phòng (Collège interarmées de défense)
↑  Phòng tác chiến
Gia huy gia tộc de Hautecloque
Huy hiệu "Sư đoàn 2 Thiết giáp" do Leclerc chỉ huy, có biểu tượng "Thập tự vùng Lorraine".
Sarıkaya, Yıldızeli

| Sarıkaya |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Sivas
Huyện: Yıldızeli
Dân số (2011)
 • Tổng cộng: 106 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Sarıkaya là một xã thuộc huyện Yıldızeli, tỉnh Sivas, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 106 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Sivas”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Lưu trữ bản gốc ngày 14 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 23 tháng 9 năm 2012.Quản lý CS1: bot: trạng thái URL ban đầu không rõ (liên kết)
Mariyala, Chamarajanagar

| Mariyala |
| --- | --- |
—  Làng  —
 

Mariyala
Quốc gia:  Ấn Độ
Bang: Karnataka
Huyện: Chamarajanagar
Thành phố/thị trấn: Chamarajanagar
Múi giờ: IST (UTC+5:30)
Mariyala là một làng thuộc tehsil Chamarajanagar, huyện Chamarajanagar, bang Karnataka, Ấn Độ.
Schmidtottia uliginosa

| Schmidtottia uliginosa> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Gentianales
Họ (familia): Rubiaceae
Chi (genus): Schmidtottia
Loài (species): S. uliginosa
Danh pháp hai phần
Schmidtottia uliginosa (Wernham) Urb. 
Schmidtottia uliginosa là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được (Wernham) Urb. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1923.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Schmidtottia uliginosa”. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2013.
San Jose, California

Đối với các định nghĩa khác, xem San José.
| San Jose, California |
| --- | --- |
—  Thành phố  —
 

  Hiệu kỳ Ấn chương
Tên hiệu: Capital of Silicon Valley (Thủ đô của Thung lũng Silicon)
 Vị trí tại Santa Clara, California.
 Vị trí tại tiểu bang California
San Jose, California
Tọa độ: 37°18′15″B 121°52′22″T﻿ / ﻿37,30417°B 121,87278°T﻿ / 37.30417; -121.87278 
Quốc gia: Hoa Kỳ
Bang: California
Quận: Santa Clara
Thành lập: 29 tháng 11 năm 1777
Sáp nhập: 27 tháng 3 năm 1850
Đặt tên theo: Thánh Giuse 
Chính quyền
 • Thị trưởng: Sam Riccardo
 • Phó thị trưởng: Rose Herrera
 • Quản đốc: Debra Figone
Diện tích
 • Thành phố: 178,2 mi2 (461,5 km2)
 • Đất liền: 174,9 mi2 (452,9 km2)
 • Mặt nước: 3,3 mi2 (8,6 km2)
 • Đô thị: 260,11 mi2 (673,68 km2)
 • Vùng đô thị: 2.694,7 mi2 (6.979,4 km2)
Độ cao: 85 ft (26 m)
Dân số (2018)
 • Thành phố: 1.030.119
 • Mật độ: 5.216,3/mi2 (2.014,4/km2)
 • Đô thị: 1,611,000
 • Vùng đô thị: 1,810,560
Múi giờ: PST (UTC-8)
 • Mùa hè (DST): PDT (UTC-7)
Mã điện thoại: 408, 669 
Thành phố kết nghĩa: Pune, Dublin, Đài Nam, San José, Okayama, Veracruz, Yekaterinburg, Guadalajara, Oeiras 
Trang web: www.sanjoseca.gov
San Jose nhìn từ vệ tinh. Giao lộ I-280 và Guadalupe Parkway nằm ở dưới. Góc nhìn về phía nam.
San Jose ban ngày
Vị trí của San Jose, California
San Jose (IPA: [sæn hoʊˈzeɪ], tên chính thức là Thành phố San José) là thành phố lớn thứ 3 ở tiểu bang California, lớn thứ 10 ở Hoa Kỳ. Đây là thủ phủ Quận Santa Clara. San Jose nằm trong Thung lũng Silicon, mũi phía Nam của Vịnh San Francisco. Diện tích của thành phố này vào khoảng 466.11 km², dân số của thành phố được cập nhật năm 2011 là 958.789 người, với mật độ đạt 2,100 người/km², đây là thành phố lớn nhất vùng Bắc California.
San Jose theo tiếng Tây Ban Nha nghĩa là Thánh Giuse, được thành lập năm 1777 như là thị trấn đầu tiên của thuộc địa Tây Ban Nha tại vùng Nueva California (Tân Ca Li) – sau này thành Alta California (Thượng Ca Li). Thành phố là cơ sở trang trại hậu cần phục vụ cho quân đội Tây Ban Nha xây dựng ở San Francisco và Monterey. Sau khi California nhận được quy chế tiểu bang Hoa Kỳ năm 1850, San Jose là thủ phủ đầu tiên của California. Sau 150 năm phát triển nông nghiệp, sự gia tăng nhu cầu nhà ở của binh lính và các cựu chiến binh trở về từ Chiến tranh thế giới thứ 2 đã khiến thành phố nhanh chóng được mở rộng xây dựng. Trong thập niên 70, việc xây dựng Thung lũng Silicon tại đây khiến cho San Jose – nằm trong trung tâm Thung lũng Silicon được đặt nickname là "Thủ đô Thung lũng Silicon". Tháng 4 năm 1979, Hội đồng thành phố đã quy định đặt tên thành phố chính thức là "San José", theo tên gốc trong tiếng Tây Ban Nha, trên con dấu và các văn bản chính thức. Tuy nhiên, người ta thường phát âm và viết tên thành phố theo dạng Anh hóa mà không có dấu sắc.
San Jose và người Việt

Theo cuộc Kiểm kê Dân số Hoa Kỳ năm 2000, số người Mỹ gốc Việt ở San Jose là 82.834 người, là thành phố có đông người Mỹ gốc Việt nhất, chiếm 9.2% dân số toàn thành phố. Theo báo Mercury News vào năm 2015 thì người gốc Việt ở đây lên tới 160 ngàn người. Đối với cộng đồng người Việt, San Jose còn mệnh danh là Thung lũng Hoa Vàng với khu thương mại chính thức do thành phố ấn định năm 2007 mang tên "Saigon Business District". Trong số 10 ghế của hội đồng thành phố, người Việt có 1 đại diện là cô Madison Nguyen, đắc cử năm 2005 với nhiệm kỳ 4 năm. Tháng 11 năm 2007, Hội đồng thành phố San Jose đã bỏ phiếu tán thành quy hoạch khu phố dành cho công đồng người Việt tai một đoạn ở đường Story với tên gọi là "Saigon Business District". Nhưng cộng đồng người Việt tại San Jose đã không tán thành quyết định của hội đồng thành phố. Trải qua một thời gian đấu tranh, Hội đồng thành phố San Jose đã chính thức thông qua tên gọi cho khu phố người Việt tại San Jose là "Little Saigon".
Ngày 21 tháng 5, năm 2011, khánh thành Bia Đá Little Saigon San Jose. Cũng về mặt văn hóa, San Jose có Viet Museum hoạt động từ năm 2007 trong Kelley Historic Park.
Nhân khẩu

Theo điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2010, San Jose có số dân là 945.942 người. Mật độ dân số là 5.256 người trên mỗi dặm vuông (2.029 người / km²).
Cơ cấu chủng tộc của San Jose là:
404.437 (42,8%) người da trắng,
303.138 (32,0%) người châu Á (Việt Nam 10,4%, Trung Quốc 6,7%, Philippines 5,6%, Ấn Độ 4,6%, Hàn Quốc 1,2%, Nhật Bản 1,2%, Campuchia 0,3%, Thái Lan 0,2%, Pakistan 0,2%, Lào 0,2%),
30.242 (3,2%) người Mỹ gốc Phi,
8.297 (0,9%) người Mỹ bản xứ,
148.749 (15,7%) từ các chủng tộc khác,
47.062 (5,0%) người lai.
313. 636 (33.2%) người nói tiếng Tây Ban Nha hoặc gốc ngôn ngữ La Tinh. Trong số người nói tiếng Tây Ban Nha, 28,2% là México, 0,7% Salvador, Puerto Rico 0,5%, và 0,3% Nicaragua.
Người da trắng không nói tiếng Tây Ban Nha chiếm 28,7% dân số trong năm 2010.
Có 314.038 đơn vị nhà ở với mật độ trung bình của 1.745 căn mỗi dặm vuông (673,7/km²), trong đó 176.216 căn do người chủ sở hữu ở (58,5%), và 125.150 căn là nhà cho thuê đã có khách thuê (41,5%).
Kinh tế

Việc các công ty công nghệ cao, máy tính, và bộ vi xử lý tập trung nhiều ở San Jose làm cho khu vực này được biết đến với cái tên "Thung lũng Silicon". Khu vực các trường như Đại học California tại Berkeley, Đại học California tại Santa Cruz, Đại học Tiểu bang San Jose, San Francisco Đại học Bang, California Đại học Bang, East Bay, Đại học Santa Clara, và Đại học Stanford hàng năm bơm hàng ngàn sinh viên tốt nghiệp các ngành kỹ thuật và khoa học máy tính vào nền kinh tế địa phương.
Thởi kỳ tăng trưởng cao của bong bóng công nghệ đã tạo ra nhiều việc làm, đẩy giá cả lên cao, ùn tắc giao thông đến đỉnh điểm vào cuối những năm 1990. Khi nền kinh tế chậm lại vào đầu những năm 2000, việc làm và ùn tắc giao thông giảm bớt phần nào. Giữa những năm 2000, giao thông dọc tuyến đường cao tốc chính một lần nữa bắt đầu tồi tệ hơn khi nền kinh tế được cải thiện. San Jose đã có 405.000 việc làm trong năm 2006, tỷ lệ thất nghiệp 4,6%. Vào năm 2000, San Jose có thu nhập hộ gia đình cao nhất so với các thành phố có dân số trên 300.000 người của Mỹ.
Chi phí sinh hoạt ở San Jose và các khu vực lân cận vào hàng cao nhất ở California và toàn quốc. Chi phí nhà ở là lý do chính của việc giá sinh hoạt cao. Bất chấp chi phí sinh hoạt cao ở San Jose, các hộ gia đình vẫn có thu nhập khả dụng cao nhất so với các thành phố trên 500.000 dân.