stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Adi Shankara
Cuộc đời > Dig-vijaya

Adi Shankara sau đó du hành cùng các đồ đệ đến Maharashtra và Srisailam. Ở Srisailam, ông sáng tác Shivanandalahari, một bài thánh nhạc ca tụng thần Shiva. Madhaviya Shankaravijayam kể rằng khi Shankara chuẩn bị hy sinh bởi một Kapalika, thần Narasimha xuất hiện cứu lấy Shankara theo lời cầu xin của Padmapada. Do đó Adi Shankara sáng tác Laksmi-Narasimha stotra. 
Sau đó ông du hành đến Gokarṇa, đền thờ của Hari-Shankara và đền thờ Mūkambika tại Kollur. Tại Kollur ông thu nhận một cậu bé được tin là bị bỏ rơi bởi bố mẹ cậu, như là đệ tử. Ông đặt tên cậu ta là, Hastāmalakācārya ("người với trái amalaka trên lòng bàn tay", nghĩa là, người đã rõ ràng tự nhận ra chính mình). Sau đó, ông ghé thăm Śṛngeri để thiết lập Śārada Pīṭham và thu nhận Toṭakācārya làm đệ tử.
Sau việc này, Adi Shankara bắt đầu một Dig-vijaya ("du hành truyền đạo") để quảng bá triết lý Advaita và tranh luận với các triết lý đối nghịch. Với vị vua người Malayali tên là Sudhanva như là bạn đồng hành, Shankara đi xuyên qua Tamil Nadu, Andhra Pradesh và Vidarbha. Ông sau đó bắt đầu đi về phía Karnataka nơi ông gặp phải một toán người Kapalika có vũ trang. Vua Sudhanva, cùng với quân đội của ông ta, chống lại và đánh bại toán người Kapalika. Họ đến Gokarna an toàn nơi Shankara tranh luận và thắng cuộc một học giả Shaiva, tên là Neelakanta.
Đi về phía tây ở vùng Dwarka, Shankara lại đánh bại Vaiṣṇavas trong một cuộc tranh luận. Bhaṭṭa Bhāskara xứ Ujjayini, người ủng hộ triết lý Bhedābeda philosophy, chịu thua. Tất cả các học giả của Ujjayini (cũng được biết đến như là Avanti) chấp nhận triết lý của Adi Shankara. Ông sau đó thắng Jainas tại một nơi gọi là Bahlika. Sau đó, ông gặp một tantrik, Navagupta tại Kamarupa. Navagupta giả vờ xin làm đệ tử của ông, nhưng sau đó đã làm cho phát triển một chứng đau ruột (rectal fistula). Tuy nhiên, Adi Shankara được chữa lành nhanh chóng và  Navagupta sau này chết vì cùng một chứng bệnh.
Adi Shankara do đó đã du hành khắp Ấn Độ, từ Nam Ấn Độ đến Kashmir và Nepal, truyền bá tư tưởng cho dân địa phương và tranh luận về triết học với các học giả Hindu, Phật giáo và các nhà sư dọc trên đường đi.
Cuộc đời > Lên đến Sarvajnapitha

Adi Shankara ghé Sarvajñapīṭha ở Kashmir (nay là Kashmir thuộc Pakistan). Madhaviya Shankaravijayam kể rằng ngôi đền này có bốn cửa cho các học giả từ bốn hướng khác nhau. Cửa mở về phía nam(tượng trưng cho Nam Ấn Độ) chưa bao giờ được mở, cho thấy chưa có một học giả nào từ phía Nam Ấn Độ đã bước vào Sarvajna Pitha. Adi Shankara đã mở cánh cửa phía nam bằng cách đánh bại các học giả nơi đó trong các trường phái triết học khác nhau như là Mimamsa, Vedanta và các nhánh khác của triết lý Hindu; ông đã lên ngôi thông thái vô lượng của ngôi đền đó. Madhaviya Shankaravijayam kể rằng Nữ thần Saraswati ("nữ thần của kiến thức và văn chương") đã chứng nhận chiến thắng về mặt học thuật của Adi Shankara trong dịp đó.
Shankara sau đó du hành đến Kedarnath và đạt được videha mukti ("sự giải thoát cuối cùng") ở tuổi ba mươi hai. Tuy nhiên, có nhiều dị bản khác nhau về những ngày cuối cùng của cuộc đời ông. Những người theo matha Kanchi (đền thờ Kanchi) tin rằng ông đạt được videha mukti ở Kanchi. Một truyền thống khác kể lại bởi Keraliya Shankaravijaya đặt nơi chết của ông ở đền Vadakkunnathan ở vùng Thrissur, Kerala.
Cuộc đời > Niên đại

Các học giả hiện đại đồng ý năm sinh - năm mất 788 – 820 CE, mặc dù không thể nào đạt đến sự đồng ý chung về ngày sinh hay ngày mất của Adi Shankara. Một vài Shankara Maṭhas, tuy vậy, đã cho niên đại xưa hơn.  Nếu những ngày này là đúng, họ cần phải đẩy lùi lại niên đại của Buddha (được xem như là cột mốc của lịch sử hiện đại Ấn Độ). Một trong những Shankara Maṭhas lớn còn hoạt động ngày nay, những tu viện lớn ở Kanchi, Dwaraka, và Puri cho rằng Adi Shankara sống trong khoảng 509 – 477 TCN. Śṛṅgeri Śāradā Pīṭham, ngược lại, chấp nhận thời gian 788–820 CE dates. (See also Mathas). Theo như cuốn sách của Swami Niranjanananda Saraswati viết về tiểu sử của Adi Shankara, xuất bản trong cuốn sách Sannyasa Darshan của ông, Adi Shankara sinh ra ở Kalady, Kerala, vào năm 686, và đạt được mahasamadhi tại Kedarnath, Uttaranchal, vào năm 718.
Các Matha

Adi Shankara thành lập bốn Maṭhas, để hướng dẫn Ấn Độ giáo. Những đền thờ này tại Sringeri ở Karnataka ở phía nam, Dwaraka ở Gujarat ở phía tây, Puri ở Orissa ở phía đông, và Jyotirmath (Joshimath) ở Uttaranchal phía bắc. Truyền thống Hindu nói rằng ông trao quyền điều hành những đền thờ (matha) này cho bốn đại đệ tử: Sureshwaracharya, Hastamalakacharya, Padmapadacharya, và Totakacharya. Những người đứng đầu các matha này có thể lần ngược quyền hạn của họ đến những người này. Mỗi người đứng đầu của bốn matha này có danh hiệu là Shankaracharya 
("Shankara thông thái") theo tên Shankara đầu tiên.  Matha tại Kanchipuram, Tamil Nadu, nói rằng họ được thành lập bởi chính Adi Shankara.
Bảng sau đưa ra tóm tắt tổng quát về bốn Amnaya Mathas thành lập bởi Adi Shankara và các chi tiết của họ.
| Disciple> Hastāmalakācārya .Sureśvarācārya.Padmapādācārya.Toṭakācārya | Maṭha> Govardhana Pīṭhaṃ.Śārada Pīṭhaṃ.Dvāraka Pīṭhaṃ.Jyotirmaṭha Pīṭhaṃ | Mahāvākya> Prajñānam brahma (Brahman là kiến thức).Aham brahmāsmi (Ta là Brahman).Tattvamasi (Đó là bạn).Ayamātmā brahma (Atman này là Brahman) | Veda> Rig Veda.Yajur Veda.Sama Veda.Atharva Veda | Truyền thống> Bhogavala.Bhūrivala.Kitavala.Nandavala |
| --- | --- | --- | --- | --- |
Triết lý và tư tưởng

Bài chi tiết: Advaita Vedanta
Advaita ("non-dualism", "bất nhị") thường được gọi là một hệ thống suy nghĩ độc thần. Từ "Advaita" chủ yếu là chỉ về danh tính của Bản thể (Atman) (Self) và Toàn thể (Brahman). Các kinh sách chính cho các trường phái của Vedānta là Prasthanatrayi–các văn bản chính tắc bao gồm Áo nghĩa thư, Bhagavad Gita và Brahma Sutras.
Adi Shankara là người đầu tiên trong truyền thống này đã củng cố lại  siddhānta ("học thuyết") của Advaita Vedanta. Ông viết các bài bình luận về Prasthana Trayi. Một câu nói nổi tiếng từ Vivekacūḍāmaṇi, một trong các prakarana granthas của ông tóm tắt súc tích triết lý của ông là:
Brahma satyaṃ jagat mithyā, jīvo brahmaiva nāparah
Brahman là sự thật duy nhất, thế giới này là không có thực, và trên hết là không có sự khác nhau giữa Brahman và từng bản thể cá nhân.
Advaita Vedanta dựa trên śāstra ("kinh sách"), yukti ("suy luận") và anubhava ("kinh nghiệm"), và được giúp đỡ bởi karma ("các thực hành về tâm linh"). Triết lý cung cấp một cách sống dứt khoát phải được tuân theo. Bắt đầu từ tuổi thơ, khi việc học phải bắt đầu, triết lý này phải được nhận ra trong thực hành trong suốt cuộc đời một người cho đến khi chết.
Đây là lý do tại sao triết lý này được gọi là triết lý dựa trên kinh nghiệm, nguyên lý ẩn bên dưới là "Đó chính là bạn", nghĩa là cuối cùng thì không có sự khác nhau giữa người tạo ra kinh nghiệm và người nhận kinh nghiệm (thế giới) cũng như là linh hồn của cả vũ trụ (Brahman). Trong những người theo Advaita, cũng như các học thuyết khác, có những người tin là đã xuất hiện Jivanmuktas, nghĩa là những người đã được giải thoát trong khi vẫn còn sống. Những cá nhân này (thường được gọi là Mahatma, những linh hồn vĩ đại, giữa những người Hindu) là những người đã nhận ra được sự thống nhất giữa cá nhân họ và linh hồn của vũ trụ gọi là Brahman.
Triết lý và tư tưởng > Về Advaita Vedanta

Bhashyas của Adi Shankara (các bài khảo luận) về Áo nghĩa thư, Bhagavad Gita và Brahma Sutra là những tác phẩm chính và không ai chối cãi đó là những tác phẩm của bản thân ông. Mặc dù ông hầu như theo sát những cách thức truyền thống về cách bình luận về Brahma Sutra, có nhiều ý tưởng và lý luận mới của riêng ông để thiết lập rằng điều cốt lõi trong Upanishads là Advaita. Ông dạy rằng chỉ thông qua kiến thức trực tiếp của Brahman mà một người có thể được khai sáng.
Những người chống lại Adi Shankara đã buộc tội ông đã giảng dạy Phật giáo trên danh nghĩa của Ấn Độ giáo, bởi vì những lý tưởng nhất nguyên của ông có vẻ hơi đi trước thời đại của triết lý Hindu đương thời. Tuy nhiên, cần chú ý rằng mặc dù những người theo Phật giáo sau này đã đạt đến một sự thật không thay đổi, bất tử, tuyệt đối sau khi hiểu được ảo ảnh của samsara, theo lịch sử những Vedantin (người theo chủ thuyết Vedanta) không bao giờ thích ý tưởng này. Mặc dù Advaita đưa ra lý thuyết Maya, giải thích vũ trụ chỉ là một "trò tinh nghịch của một nhà ảo thuật", Adi Shankara và những người theo ông thấy điều này như là một hệ quả của giả sử căn bản của họ rằng chỉ có Brahman là có thực. Ý của họ về Maya bắt nguồn từ niềm tin của họ về sự thật hiện hữu của Brahman, hơn là theo chiều suy luận ngược lại.
Các tác phẩm

Các tác phẩm của Adi Shankara chủ yếu là nói đến sự thiết lập một cách có logic các học thuyết về Advaita Vedanta như là ông nhận thấy trong Áo nghĩa thư. Ông đã hệ thống hóa học thuyết Advaita Vedanta bằng cách dựa các lập luận của mình trên các trích dẫn từ kinh Vedas và cácthánh điển Hindu khác. Ông đặt trọng tâm vào svānubhava ("kinh nghiệm bản thân") của học sinh. Các tác phẩm của ông hầu hết là các bài viết mang tính tranh luận. Ông chủ yếu hướng các tranh luận của mình về phía Sankhya, Phật giáo, Jaina, Vaisheshika và các nhánh không-vedantic khác của triết lý Hindu.
Theo truyền thống, các tác phẩm của ông được xếp loại dưới dạngBhāṣya ("bình giảng"), Prakaraṇa gratha ("khảo luận triết học") và Stotra ("bài thánh nhạc"). Những bài bình giảng cung cấp một diễn dịch nhất quán về các thánh điển Ấn Độ giáo dưới quan điểm của Advaita Vedanta. Những khảo luận triết học cung cấp nhiều phương pháp khác nhau để học sinh hiểu được học thuyết đó. Những bài thánh nhạc giàu tính thơ ca và tôn giáo, đề cao tín đồ và sự vinh quang của thần linh. Trong các tác phẩm của ông, độ xác thật của Viveka Chudamani và một vài Bhashyas còn nghi vấn.
Adi Shankara viết Bhashyas về mười tập chính của Áo nghĩa thư, về Brahma Sutra và Bhagavad Gita. Trong các tác phẩm của ông, ông trích dẫn từ Shveshvatara, Kaushitakai, Mahanarayana và Jabala Upanishads, và nhiều người khác. Bhashyas về Kaushitaki, Nrisimhatapani và Shveshvatara Upanishads vẫn còn lưu lại nhưng độ chính xác có nhiều nghi ngờ. Các bình giảng của Adi Shankara về Brahma Sutras là bài sớm nhất nói về đề tài này còn lại hiện nay. Tuy nhiên Adi Shankara đề cập đến những bài bình giảng xưa hơn như là các bài của Dravida, Bhartiprapancha và nhiều người khác.
Trong Brahma Sutra Bhashya, Adi Shankara dẫn ra các ví dụ của Dharmavyadha, Vidura và một số người khác được sinh ra với kiến thức về Brahman thu nhận được trong các kiếp sống trước. Ông đề cập rằng ảnh hưởng đó không ngăn cản họ làm việc trên kiếp sống hiện tại của họ. Ông nói rằng kiến thức phát sinh từ việc nghiên cứu kinh Vedas có thể có được thông qua Puranas và Itihasa. Trong Taittiriya Upanishad Bhashya 2.2, ông nói:
Sarveśāṃ cādhikāro vidyāyāṃ ca śreyah: kevalayā vidyāyā veti siddhaṃ
Tất cả mọi người đều có quyền biết đến kiến thức (của Brahman) và rằng mục đích tối thượng sẽ đạt được chỉ bằng kiến thức đó mà thôi.
Henrik Ibsen

| Henrik Ibsen |
| --- | --- |

Thông tin cá nhân
Sinh: 
Tên khai sinh: Henrik Johan Ibsen
Ngày sinh: 20 tháng 3, 1828
Nơi sinh: Stockmanngården
 
Mất: 
Ngày mất: 23 tháng 5, 1906
Nơi mất: Christiania
Nguyên nhân: tai biến mạch máu não
 
An nghỉ: Vår Frelsers gravlund
Nơi cư trú: Skien, Grimstad, Christiania, Bergen, Copenhagen, Berlin, Venezia, Roma, Vương quốc Bayern
Giới tính: nam
Quốc tịch: Na Uy
Nghề nghiệp: nhà viết kịch, nhà thơ, nhà soạn nhạc kịch, đạo diễn, nhà văn
Gia đình: 
Cha: Knud Ibsen
Mẹ: Marichen Altenburg
Anh chị em: Hedvig Ibsen, Ole Paus Ibsen, Johan Andreas Altenburg Ibsen, Nicolai Alexander Ibsen, Johan Altenburg Ibsen
Hôn nhân: Suzannah Ibsen
Con cái: Sigurd Ibsen, Hans Jacob Henriksen
 
Lĩnh vực: nghệ thuật biểu diễn

Sự nghiệp nghệ thuật
Bút danh: Brynjolf Bjarme
Năm hoạt động: 1850 – 1906
Trào lưu: văn học hiện thực
Thể loại: kịch, thơ
Tác phẩm: Peer Gynt, Ngôi nhà búp bê, Hồn ma, An Enemy of the People, The Wild Duck, Hedda Gabler, Rosmersholm, Brand, The Master Builder, Catiline
Có tác phẩm trong: Minneapolis Institute of Art
Giải thưởng: Huân chương Thánh Olav hạng 2, Huy chương Oscar II, Huân chương Dannebrog hạng 1, Huân chương Sao Bắc Cực hạng 1, Huân chương Vương thất Vasa hạng 1, Huân chương Saxe-Ernestine hạng 2, Huân chương Medjidie hạng 3
 
 
 Ảnh hưởng bởi August Strindberg, Georg Brandes, Søren Kierkegaard, Henrik Wergeland, Jens Peter Jacobsen 
Chữ ký

https://www.hf.uio.no/is/tjenester/virtuelle-ibsensenteret/
Henrik Ibsen trên IMDb
x • t • 
Henrik Johan Ibsen (/ˈɪbsən/;, tiếng Na Uy: [ˈhɛnɾɪk ˈɪpsən]; 20 tháng 3 1828 - 23 tháng 5 1906) là một nhà soạn kịch người Na Uy, ông được coi là cha đẻ của kịch nói hiện đại và là nhà văn vĩ đại nhất của Na Uy. Ông được coi là "cha của kịch hiện thực" và là một trong những người sáng lập ra chủ nghĩa hiện đại ở trong kịch. Ibsen là nhà viết kịch có số lượng tác phẩm được biểu diễn nhiều, chỉ ít hơn William Shakespeare. Vở kịch Ngôi nhà của búp bê của ông trở thành vở kịch được biểu diễn nhiều nhất đầu thế kỷ XX. Ibsen là một trong những nhà soạn kịch có tầm ảnh hưởng nhất mọi thời đại và được xem như là biểu tượng của đất nước Na Uy.
Cuộc đời và sự nghiệp > Thời thơ ấu

Henrik Ibsen sinh ra tại thị trấn Skien, Na Uy, là con của Knud Ibsen và Marichen Altenburg, những thương gia khá giả của vùng. Ông là hậu duệ của một trong những gia đình lâu đời và đặc biệt nhất ở Na Uy. Sau khi ông sinh ra, do hoàn cảnh tài chính của gia đình xuống dốc. Mẹ ông thì tìm đến tôn giáo trong khi cha ông trải qua những cuộc khủng hoảng nặng nề. Các nhân vật trong kịch của Ibsen thường phản ánh cha mẹ ông, và nội dung các vở kịch của ông cũng thường đề cập đến các vấn đề về khó khăn tài chính hay những cuộc đấu tranh nội tâm xuất phát từ những bí mất riêng tư bị giấu khỏi xã hội. Không ngạc nhiên khi trong các bức ảnh của Ibsen chỉ có duy nhất một bức ảnh ông nở nụ cười.
Cuộc đời và sự nghiệp > Cuộc sống tự lập

Ibsen rời gia đình ở tuổi 15. Ông chuyển tới thị trấn nhỏ Grimstad để trở thành một dược sĩ học nghề và bắt đầu viết các vở kịch. Năm 1846, ông nhận nuôi một đứa trẻ. Dù vẫn gửi tiền trợ cấp cho đứa bé trong 14 năm nhưng Ibsen không bao giờ gặp người con nuôi này của ông, sau đó thì người này đã trở thành một thợ rèn nghèo. Ibsen tới Christiania (Oslo) với ý định theo học một trường đại học. Tuy vậy thì sau đó ông từ bỏ ý định này (do không qua được kỳ thi xét tuyển của trường) và quyết định theo đuổi nghề viết lách. Vở kịch đầu tiên của ông, vở bi kịch Catilina (1850), được xuất bản với cái tên Brynjolf Bjarme, khi Ibsen mới 22 tuổi, nhưng lại không được trình chiếu. Vở kịch đầu tiên của ông được lên sân khấu là The Burial Mound (1850), vở này dành một chút chú ý từ công luận. Dù Ibsen vẫn quyết tâm trở thành một nhà soạn kịch, nhưng sau vở The Burial Mound thì một quãng vài năm sau đó ông không cho ra đời thêm tác phẩm nào.
Một vài năm sau đó ông làm việc tại Nhà hát Na Uy ở Bergen, tại đây ông tham gia sản xuất 145 vở kịch với tư cách là biên kịch, giám đốc, nhà sản xuất. Ibsen trở lại Christiania năm 1858 làm giám đốc nghệ thuật cho Nhà hát quốc gia Christiania. Ông kết hôn với Suzannah Thoresen cùng năm đó và có một người con là Sigurd. Hoàn cảnh tài chính khó khăn đã khiến Ibsen nản lòng với cuộc sống ở Na Uy và tới năm 1864 thì ông rời Christiania để tới Sorrento, Ý và chỉ trở lại quê hương 27 năm sau đó. Ở Ý, Ibsen đã cho ra đời các tác phẩm Brand (1866) và Peer Gynt (1867), hai thi kịch nổi tiếng của ông.
Cuộc đời và sự nghiệp > Qua đời

Vào ngày 22 tháng 5 năm 1906, cô y tá riêng của ông quả quyết với một vị khách đến thăm là tình hình sức khỏe của nhà văn ít tiến triển. Ibsen lắp bắp những từ cuối cùng: "Tvertimod!" (Thật là trái ngược). Ibsen qua đời vào ngày hôm sau, lúc 2 giờ 30 phút chiều tại ngôi nhà riêng ở Oslo sau một loạt cơn đột quỵ. Ông được chôn cất tại Vår Frelsers gravlund ở trung tâm Oslo.
Phong cách sáng tác

Nhìn chung, các tác phẩm của Ibsen thường mang tính bị kịch, phản ánh các mặt trái của xã hội. Các tác phẩm của ông có thể chia làm hai loại là: Bi kịch sử và bi kịch xã hội, ngoài ra ông cũng cho ra đời một tác phẩm thi hợp năm 1871. Trong giai đoạn này Ibsen cũng sáng tác các tác phẩm nặng tính triết lý và canh tân xã hội như A Doll's House, An Enemy of the People hay The Wild Duck thường với các chủ đề về nền tảng nhân quyền và bình đẳng xã hội.
Kỷ niệm

Vào năm 2006, kỷ niệm 100 trăm năm ngày qua đời của Ibsen, người ta đã chọn năm ấy là "năm Ibsen". Vào lúc ấy, Công ty Xây dựng nhà ở Selvaag mở Công viên Điêu khắc Peer Gynt ở Oslo, diễn tả lại những cảnh có trong vở kịch Peer Gynt nổi tiếng của Ibsen. Vào đúng ngày 23 tháng 5 của năm 2006, tức là đúng 100 ngày mất của ông, Bảo tàng Ibsen ở Oslo mở lại ngôi nhà mà nhà văn vĩ đại dành nốt 7 năm cuối đời của mình ở đây cho khách du lịch đến thăm.
Phỏng tác

Vở kịch phỏng theo Peer Gynt của Will Eno có tên là Gnit có lần công diễn tại Lễ hội Humana về kịch Mỹ mới lần thứ 37 vào tháng 3 năm 2013.
Danh sách các tác phẩm

| --- | --- |
 1850 Catiline (Catilina)  1850 The Burial Mound (Kjæmpehøjen)  1851 Norma (Norma)  1852 St. John's Eve (Sancthansnatten)  1854 Lady Inger of Oestraat (Fru Inger til Østeraad)  1855 The Feast at Solhaug (Gildet paa Solhoug)  1856 Olaf Liljekrans (Olaf Liljekrans)  1857 The Vikings at Helgeland (Hærmændene paa Helgeland)  1862 Love's Comedy (Kjærlighedens Komedie)  1863 The Pretenders (Kongs-Emnerne)  1865 Brand (Brand)  1867 Peer Gynt (Peer Gynt)  1869 The League of Youth (De unges Forbund)  :  1873 Emperor and Galilean (Kejser og Galilæer)  1877 Pillars of Society (Samfundets Støtter)  1879 Nhà Búp Bê (Et Dukkehjem)  1881 Ghosts (Gengangere)  1882 An Enemy of the People (En Folkefiende)  1884 The Wild Duck (Vildanden)  1886 Rosmersholm (Rosmersholm)  1888 The Lady from the Sea (Fruen fra Havet)  1890 Hedda Gabler (Hedda Gabler)  1892 The Master Builder (Bygmester Solness)  1894 Little Eyolf (Lille Eyolf)  1896 John Gabriel Borkman (John Gabriel Borkman)  1899 When We Dead Awaken (Når vi døde vaagner)  
Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về .
Das Leben der Anderen

| Das Leben der Anderen  |
| --- | --- |
Áp phích
Đạo diễn: Florian Henckel von Donnersmarck
Tác giả: Florian Henckel von Donnersmarck
Sản xuất: Max Wiedemann Quirin Berg
Diễn viên: Ulrich Mühe Martina Gedeck Sebastian Koch Ulrich Tukur
Quay phim: Hagen Bogdanski
Dựng phim: Patricia Rommel
Âm nhạc: Gabriel Yared Stéphane Moucha
Hãng sản xuất: Wiedemann & Berg Bayerischer Rundfunk ARTE Creado Film  
Phát hành: Buena Vista International (Đức) Sony Pictures Classics (Hoa Kỳ)
Công chiếu:  23 tháng 3 năm 2006 (2006-03-23)  
Thời lượng: 137 phút
Quốc gia: Đức
Ngôn ngữ: tiếng Đức
Kinh phí: $2 triệu
Doanh thu: $77,356,942
Das Leben der Anderen (phát âm [das ˈleːbm̩ deːɐ̯ ˈʔandəʁən] Tập tin:De-Das Leben der Anderen.ogg, n.đ. 'Cuộc sống của những người khác') là phim điện ảnh Đức, giành giải Oscar phim nói tiếng nước ngoài hay nhất năm 2006, và nhiều giải thưởng lớn khác, thu về hơn 77 triệu USD trên toàn thế giới kể đến tháng 11 năm 2007, khai thác đề tài điệp báo ở Đông Đức, đến khi bức tường Berlin sụp đổ. Phim do Florian Henckel von Donnersmarck đạo diễn.
Nội dung

Ở Đông Berlin năm 1984, đặc vụ Gerd Wiesler quân hàm đại úy của Bộ An ninh Quốc gia Đông Đức (Stasi) được giao nhiệm vụ theo dõi kịch gia Georg Dreyman theo lệnh của Bộ trưởng Văn hóa Bruno Hempf. Wiesler đặt máy ghi âm trong nhà của Dreyman, lập một đài nghe trộm và bắt đầu công việc. Càng ngày Wiesler càng thất vọng khi biết cuộc điều tra này không phải để vạch trần những kẻ phản động, mà chỉ vì Hempf muốn kiếm cớ loại trừ Dreyman hòng chiếm đoạt cô người yêu Christa-Maria Sieland. Một buổi tối nọ, Wiesler tìm cách dụ Dreyman xuống cửa nhà để Dreyman biết Sieland đang tư thông với Hempf. Vào một lần khác, Dreyman năn nỉ Sieland hãy cắt đứt quan hệ với Hempf nhưng Sieland không chịu và bỏ đến quán bar. Ở đây, Wiesler đóng giả làm người hâm mộ của Sieland và khuyên cô hãy là chính mình. Sau đó Sieland về nhà và làm hòa với Dreyman.
Trước đó, Dreyman cố gắng thuyết phục Bộ trưởng Hempf cho bạn của mình là Albert Jerska, một đạo diễn đã bị cấm hành nghề 7 năm, quay lại nghề nhưng không thành công. Sau khi Jerska tự tử, Dreyman chơi bản Sonate vom Guten Menschen (bản sonata của người lương thiện) trên đàn dương cầm và viết một bài cho Der Spiegel, một tờ báo nổi tiếng bên Tây Đức, lên án về việc giới chức trách Đông Đức bưng bít tỉ lệ người tự tử trên toàn quốc. Để kiểm tra xem căn hộ có bị nghe trộm hay không, hội bạn của Dreyman đóng kịch giả bộ đào tẩu nhưng Wiesler không trình báo sự việc với lính biên phòng cũng như thượng cấp Trung tá Anton Grubitz. Vì chính phủ Đông Đức quản lý tất cả máy đánh chữ trên đất nước cũng như ghi nhận bút tích của các nhà văn thông qua máy đánh chữ, phóng viên của Der Spiegel tuồn lậu một chiếc máy đánh chữ mới toanh từ Tây Đức sang cho Dreyman viết bài. Vài ngày sau, Der Spiegel cho in bài này nặc danh, khiến giới chức trách Đông Đức nổi giận. Stasi lấy được bản thảo đánh máy nhưng không truy ra được đấy là cái máy đánh chữ nào. Khi bị hỏi cung, Sieland tiết lộ Dreyman là người viết ra bài báo. Tuy nhiên khi khám xét nhà thì các nhân viên Stasi không tìm ra cái máy đánh chữ. Grubitz, bây giờ bắt đầu nghi ngờ sự trung thành của Wiesler, ra lệnh ông hỏi cung Sieland một lần nữa và lấy được chỗ giấu chính xác cái máy đánh chữ. Khi Grubitz tìm đến tận nơi, Sieland xấu hổ vì đã phản bội nên chạy ra ngoài đường tự sát trước xe tải. Còn ở bên trong căn hộ, tuy đã lật chỗ giấu bí mật ra nhưng hoàn toàn không có cái máy đánh chữ nào. Tuy không có bằng chứng nhưng Grubitz biết rõ Wiesler đang bao che cho Dreyman và trừng phạt bằng cách thuyên chuyển Wiesler sang Cục M, đơn vị soát thư từ.
Sau khi nước Đức tái thống nhất, trong một dịp gặp Hempf, Dreyman mới tình cờ tìm ra được toàn bộ đường dây nghe lén lắp trong nhà mình. Dreyman đến Cơ quan Hồ sơ Stasi để xem hồ sơ của mình và hiểu ra rằng chính đặc vụ HGW XX/7 đã bao che và giúp đỡ mình bằng cách viết báo cáo sai sự thật, giấu nhẹm việc Dreyman viết bài, và sau này là trộm máy đánh chữ trước khi Stasi đến lục soát. Hai năm sau, Dreyman xuất bản tiểu thuyết mang tên Sonate vom Guten Menschen (bản sonata của người lương thiện) để tri ân Wiesler, với lời tựa "HGW XX/7 gewidmet, in Dankbarkeit" (Kính tặng HGW XX/7 với lòng biết ơn).
Diễn viên

Ulrich Mühe vai Đại úy Gerd Wiesler
Martina Gedeck vai Christa-Maria Sieland
Sebastian Koch vai Georg Dreyman
Ulrich Tukur vai Trung tá Anton Grubitz
Thomas Thieme vai Bộ trưởng Văn hóa Bruno Hempf
Hans-Uwe Bauer vai Paul Hauser
Volkmar Kleinert vai Albert Jerska
Matthias Brenner vai Karl Wallner
Charly Hübner vai Udo
Herbert Knaup vai Gregor Hessenstein
Bastian Trost vai tù nhân 227
Marie Gruber vai bà Meineke
Zack Volker Michalowski vai chuyên gia giám định bút tích
Chú thích

↑  “DAS LEBEN DER ANDEREN - THE LIVES OF OTHERS”. British Board of Film Classification. ngày 27 tháng 11 năm 2006. Truy cập ngày 24 tháng 11 năm 2012.
1 2  “The Lives of Others (2007)”. Box Office Mojo. Truy cập ngày 7 tháng 7 năm 2011.
Tòa nhà điều tra cũ ở Hohenschönhausen
Gianluca Pagliuca

Gianluca Pagliuca (phát âm tiếng Ý: [dʒanˈluka paʎˈʎuka]; (sinh ngày 18 tháng 12 năm 1966 tại Bologna) là một cựu thủ môn bóng đá người Ý.