stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
San hô

Đối với các định nghĩa khác, xem Lớp San hô và Rạn san hô.
| San hô |
| --- | --- |
Các loài san hô đa dạng tại quần thể Rạn san hô Great Barrier
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Cnidaria
Phân ngành (subphylum): Anthozoa Ehrenberg, 1831
Các phân lớp và bộ sinh tồn
 Alcyonaria     Alcyonacea     Gorgonacea     Helioporacea     Pennatulacea     Stolonifera  Zoantharia     Antipatharia     Ceriantharia     Corallimorpharia     Scleractinia     Zoanthidea    Xem Lớp San hô để có chi tiết
San hô là các động vật biển thuộc lớp San hô (Anthozoa) tồn tại dưới dạng các thể polip nhỏ giống hải quỳ, thường sống thành các quần thể gồm nhiều cá thể giống hệt nhau. Các cá thể này tiết ra cacbonat calci để tạo bộ xương cứng, xây nên các rạn san hô tại các vùng biển nhiệt đới.
Một "đầu" san hô thực tế được tạo từ hàng ngàn cá thể polip có cấu tạo gen giống hệt nhau, mỗi polip chỉ có đường kính vài milimet. Sau hàng ngàn thế hệ, các polip này để lại một khung xương là đặc trưng về loài của chúng. Mỗi đầu san hô phát triển nhờ sự sinh sản vô tính của các polip. San hô còn sinh sản hữu tính bằng các giao tử, được giải phóng đồng thời trong một thời kì từ một đến vài đêm liên tiếp trong kì trăng tròn.
Tuy san hô có thể dùng các tế bào châm (nematocyst) tiết chất độc tại các xúc tu để bắt phù du, loại động vật này thu nhận phần lớn dưỡng chất từ loại tảo đơn bào cộng sinh có tên tảo vàng đơn bào (zooxanthella). Do đó, hầu hết san hô phụ thuộc vào ánh sáng mặt trời và phát triển ở các vùng nước trong và nông, thường ở độ sâu không tới 60 m (200 ft). San hô có thể đóng góp lớn cho cấu trúc vật lý của các rạn san hô phát triển ở những vùng biển nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, chẳng hạn như rạn san hô Great Barrier ở ngoài khơi bang Queensland, Úc. Các loại san hô khác không cần đến tảo và có thể sống ở vùng nước sâu hơn, chẳng hạn các loài trong chi Lophelia nước-lạnh sống được tới độ sâu 3.000m ở Đại Tây Dương. Một ví dụ khác là Darwin Mounds ở phía tây nam Cape Wrath, Scotland. San hô còn được tìm thấy ở ngoài khơi bang Washington và quần đảo Aleutian ở Alaska, Mỹ.
Phát sinh loài

Bài chi tiết: Lớp San hô
San hô nằm trong lớp Anthozoa và được chia thành hai phân lớp, tùy theo số xúc tu (tua cảm) hoặc những đường đối xứng, và một loạt các bộ tương ứng với kiểu xương ngoài, loại tế bào châm và phân tích di truyền ti thể. Phân lớp san hô với 8 xúc tu được gọi là san hô tám ngăn (Octocorallia) hay san hô mềm (Alcyonaria) và bao gồm các bộ san hô mềm (Alcyonacea), san hô sừng (Gorgonacea) và san hô lông chim (Pennatulacea). Những loài có nhiều số xúc tu lớn hơn 8 và là bội của 6 được gọi là san hô sáu ngăn (Hexacorallia) hay san hô tổ ong (Zoantharia). Nhóm này bao gồm các loài san hô đá (san hô tạo rạn) (Scleractinia), san hô tổ ong (Zoanthidea) và hải quỳ.
Cấu tạo

Tuy một đầu san hô trông như một cơ thể sống, nhưng nó thực ra là đầu của nhiều cá thể giống nhau hoàn toàn về di truyền, đó là các polip. Các polip là các sinh vật đa bào với nguồn thức ăn là nhiều loại sinh vật nhỏ hơn, từ sinh vật phù du tới các loài cá nhỏ.
Polip thường có đường kính một vài milimet, cấu tạo bởi một lớp biểu mô bên ngoài và một lớp mô bên trong giống như sứa được gọi là ngoại chất. Polip có hình dạng đối xứng trục với các xúc tu mọc quanh một cái miệng ở giữa - cửa duy nhất tới xoang vị (hay dạ dày), cả thức ăn và bã thải đều đi qua cái miệng này.
Dạ dày đóng kín tại đáy polip, nơi biểu mô tạo một bộ xương ngoài được gọi là đĩa nền. Bộ xương này được hình thành bởi một vành hình khuyên chứa calci ngày càng dày thêm (xem ở dưới). Các cấu trúc này phát triển theo chiều thẳng đứng và thành một dạng ống  từ đáy polip, cho phép nó co vào trong bộ xương ngoài khi cần trú ẩn.
Polip mọc bằng cách phát triển khoang hình cốc (calices) theo chiều dọc, đôi khi chia thành vách ngăn để tạo một đĩa nền mới cao hơn. Qua nhiều thế hệ, kiểu phát triển này tạo nên các cấu trúc san hô lớn chứa calci, và lâu dài tạo thành các rạn san hô.
Sự hình thành bộ xương ngoài chứa calci là kết quả của việc polip kết lắng aragonit khoáng từ các ion calci thu được từ trong nước biển. Tuy khác nhau tùy theo loài và điều kiện môi trường, tốc độ kết lắng có thể đạt mức 10 g/m² polip/ngày (0,3 aoxơ/ yard vuông/day). Điều này phụ thuộc mức độ ánh sáng, sản lượng ban đêm thấp hơn 90% so với giữa trưa.
Các xúc tu của polip bẫy mồi bằng cách sử dụng các tế bào châm được gọi là nematocyst. Đây là các tế bào chuyên bắt và làm tê liệt các con mồi như sinh vật phù du, khi có tiếp xúc, nó phản ứng rất nhanh bằng cách tiêm chất độc vào con mồi. Các chất độc này thường yếu, nhưng ở san hô lửa, nó đủ mạnh để gây tổn thương cho con người. Các loài sứa và hải quỳ cũng có nematocyst. Chất độc mà nematocyst tiêm vào con mồi có tác dụng làm tê liệt hoặc giết chết con mồi, sau đó các xúc tu kéo con mồi vào trong dạ dày của polip bằng một dải biểu mô co giãn được gọi là hầu.
Các polip kết nối với nhau qua một hệ thống phức tạp gồm các kênh hô hấp tiêu hóa cho phép chúng chia sẻ đáng kể các chất dinh dưỡng và các sinh vật cộng sinh. Đối với các loài san hô mềm, các kênh này có đường kính khoảng 50-500 μm và cho phép vận chuyển cả các chất của quá trình trao đổi chất và các thành phần tế bào.
Ngoài việc dùng sinh vật phù du làm thức ăn, nhiều loài san hô, cũng như các nhóm Thích ti (Cnidaria) khác như hải quỳ (ví dụ chi Aiptasia), hình thành một quan hệ cộng sinh với nhóm tảo vàng đơn bào thuộc chi Symbiodinium. Thông thường, một polip sẽ sống cùng một loại tảo cụ thể. Thông qua quang hợp, tảo cung cấp năng lượng cho san hô và giúp san hô trong quá trình calci hóa. Tảo hưởng lợi từ một môi trường an toàn, và sử dụng dioxide cacbon và các chất chứa nitơ mà polip thải ra.
Sinh sản > Vô tính

Tại các đầu san hô, các polip giống hệt nhau về di truyền sinh sản vô tính để phát triển quần thể. Điều này được thực hiện bằng nảy mầm hay mọc chồi (khi một polip mới mọc ra từ một polip trưởng thành), hoặc phân chia (thành 2 polip lớn bằng polip ban đầu), cả hai được minh họa trong hình về Orbicella annularis.
Mọc chồi: Mở rộng kích thước của quần thể san hô. Nó diễn ra khi corallite mới mọc ra từ polip trưởng thành. Khi polip mới phát triển nó sinh ra xoang vị (dạ dày), tua cảm và miệng. Khoảng cách giữa các polip mới và trưởng thành tăng lên, và cùng với nó là coenosarc (cơ thể chung của quần thể; xem hình minh họa tại phần cấu tạo). Việc mọc chồi có thể diễn ra theo các cách sau:
Phân chia theo chiều dọc bắt đầu với mở rộng polip ra, sau đó phân chia xoang vị. Miệng phân chia và các tua cảm mới hình thành. Khác biệt với điều này là mỗi polip phải hoàn thiện phần bị mất của mình về cơ thể và bộ xương ngoài.
Mọc chồi nội tua cảm hình thành từ các đĩa miệng của polip, nghĩa là cả hai polip có cùng kích thước và nằm trong cùng một vòng tua cảm.
Mọc chồi ngoại tua cảm tạo thành từ đáy của polip, và các polip mới là nhỏ hơn.
Phân chia theo chiều ngang diễn ra khi các polip và bộ xương ngoài phân chia theo chiều ngang thành hai phần. Điều này có nghĩa là một polip có đĩa nền (đáy) còn polip kia có đĩa miệng (đỉnh). Hai polip mới cũng phải tự hoàn thiện các phần bị mất.
Phân đôi diễn ra ở một số san hô, đặc biệt là trong họ Fungiidae, trong đó quần thể có khả năng tự tách thành 2 hay nhiều quần thể trong các giai đoạn đầu của sự phát triển của chúng.
Cả quần thể san hô có thể sinh sản vô tính qua sự phân mảnh hay thoát ra ngoài, khi một mảnh vỡ từ một đầu san hô được sóng đem đi nơi khác có thể tiếp tục phát triển tại địa điểm mới.
Polip thoát ra ngoài diễn ra khi một polip từ bỏ quần thể và tái thiết lập trên một nền mới để tạo ra quần thể trưởng thành mới.
Phân mảnh, trên thực tế có thể coi như là một kiểu của phân đôi, với các cá thể bị vỡ ra khỏi quần thể do bão hay trong các tình huống khác mà việc vỡ ra này có thể xảy ra. Các cá thể tách biệt có thể bắt đầu cho các quần thể mới.
Rạn san hô

Bài chi tiết: Rạn san hô
Các loài san hô phụ thuộc vào tảo vàng đơn bào và tạo rạn (san hô đá) thường được tìm thấy tại các rạn san hô - các cấu trúc lớn bằng cacbonat calci tại các vùng biển nhiệt đới nông. Các rạn san hô được tạo dựng từ các bộ xương san hô và được gắn với nhau bởi các lớp cacbonat calci do tảo coralline (họ Corallinaceae) tiết ra. Rạn san hô là các hệ sinh thái biển cực kỳ đa dạng, là nơi sinh sống của hơn 4.000 loài cá, vô số loài thích ti (Cnidaria), thân mềm, giáp xác và nhiều động vật khác.
Lịch sử địa chất

Mặc dù san hô xuất hiện lần đầu tiên vào kỷ Cambri cỡ 542 triệu năm trước (Ma), nhưng các hóa thạch là cực hiếm cho tới tận kỷ Ordovic, khoảng 100 triệu năm muộn hơn, khi các bộ san hô bốn tia (Rugosa) và san hô vách đáy (Tabulata) trở nên phổ biến.
San hô vách đáy xuất hiện trong các lớp đá vôi và đá phiến sét chứa calci thuộc các kỷ Ordovic và Silur, và thông thường tạo thành các lớp đệm thấp hoặc các khối tạo nhánh kề bên san hô bốn tia. Số lượng của chúng bắt đầu suy giảm trong giai đoạn giữa kỷ Silur và cuối cùng chúng tuyệt chủng vào cuối kỷ Permi, khoảng 250 Ma. Các bộ xương của san hô vách đáy được tạo thành từ một dạng khoáng hóa của cacbonat calci gọi là calcit.
San hô bốn tia trở thành nhóm thống lĩnh vào giữa kỷ Silur, và bị tuyệt chủng vào đầu kỷ Trias. San hô bốn tia tồn tại dưới dạng đơn độc và quần thể, và giống như san hô vách đáy, bộ xương của chúng cũng được tạo thành từ từ calcit.
San hô đá (Scleractinia) lấp đầy các hốc sinh thái bị bỏ trống do sự tuyệt chủng của san hô bốn tia và san hô vách đáy. Các hóa thạch của chúng có thể được tìm thấy với số lượng nhỏ trong các lớp đá từ kỷ Trias, và trở thành tương đối phổ biến trong các lớp đá từ kỷ Jura và các kỷ muộn hơn. Các bộ xương của san hô đá được tạo thành từ một dạng của cacbonat calci gọi là aragonit. Mặc dù về mặt địa chất chúng là trẻ hơn so với san hô vách đáy và san hô bốn tia, nhưng bộ xương từ aragonit của chúng lại khó bảo tồn hơn và vì thế hồ sơ hóa thạch của chúng là ít hoàn hảo hơn.
Ở một giai đoạn nhất định trong quá khứ địa chất, san hô đã từng rất phổ biến, cũng như san hô hiện đại trong các vùng nước trong và ấm khu vực nhiệt đới tại một số nơi nhất định của thế giới ngày nay. Giống như san hô hiện đại, các tổ tiên của chúng cũng tạo rạn đá ngầm, một số trong chúng hiện nay là các cấu trúc lớn trong các loại đá trầm tích.
Các ám tiều (rạn đá ngầm) cổ đại này không được tạo thành chỉ hoàn toàn bằng san hô. Tảo, hải miên và các dấu tích còn lại của nhiều loài động vật da gai, động vật tay cuộn, động vật hai mảnh vỏ, động vật chân bụng và bọ ba thùy đã từng sinh sống trên các ám tiều này được bảo tồn trong chúng. Điều này làm cho một số san hô là các hóa thạch chỉ mục hữu ích, giúp cho các nhà địa chất có thể xác định niên đại của các lớp đá mà trong đó chúng được tìm thấy.
San hô không bị hạn chế trong các rạn san hô và nhiều loại san hô đơn độc có thể được tìm thấy trong các lớp đá mà không có sự hiện diện của rạn san hô, chẳng hạn chi Cyclocyathus có trong thành hệ đất sét Gault ở Anh.
Ảnh hưởng của môi trường

San hô rất nhạy cảm với các thay đổi trong môi trường tự nhiên. Các nhà khoa học đã tiên đoán rằng đến năm 2030 hơn 50% các rạn san hô trên thế giới có thể bị hủy diệt; do đó, chúng thường được các luật môi trường bảo vệ. Một rạn san hô có thể dễ dàng bị ngập trong tảo nếu trong nước có quá nhiều dinh dưỡng. San hô cũng sẽ chết nếu nhiệt độ nước thay đổi vượt quá 1-2 độ ra ngoài khoảng bình thường, hoặc nếu độ mặn trong nước giảm. Dấu hiệu ban đầu của ứng suất môi trường là việc san hô thải tảo vàng đơn bào; không có tảo đơn bào cộng sinh của mình, các mô san hô sẽ mất màu và để lộ màu trắng của bộ xương cacbonat calci, một hiện tượng được gọi là san hô bạc màu.
Hiện nay nhiều chính phủ cấm lấy san hô từ các rạn san hô để giảm thiệt hại do những người lặn dùng bình dưỡng khí. Tuy nhiên, san hô vẫn chịu thiệt hại do mỏ neo của các tàu thuyền hay do nghề cá. Tại những nơi mà nghề cá địa phương gây hại cho rạn san hô, các chương trình tuyên truyền đã được thực hiện để giáo dục dân chúng về hệ sinh thái và việc bảo vệ rạn san hô.
Hốc sinh thái hẹp mà san hô chiếm lĩnh, và sự phụ thuộc của các loài san hô đá (Scleractinia) vào sự trầm lắng cacbonat calci, có nghĩa rằng chúng rất nhạy cảm đối với sự thay đổi độ pH của nước. Do lượng CO2 trong khí quyển tăng, hiện tượng axít hóa đại dương, khi CO2 tan trong nước làm giảm độ pH, đang xảy ra tại nước trên bề mặt các đại dương. Độ pH thấp làm san hô bị giảm khả năng tạo xương cacbonat calci, và trong trường hợp tột cùng, những bộ xương này còn bị phân rã hoàn toàn. Các nhà khoa học e ngại rằng, nếu không có sự cắt giảm mạnh và sớm đối với CO2 từ hoạt động của con người, hiện tượng axít hóa đại dương sẽ gây thiệt hại nghiêm trọng hoặc tiêu diệt các loài cùng các hệ sinh thái san hô.
Một sự kết hợp của các thay đổi về nhiệt độ, ô nhiễm, sự lạm dụng bởi những người lặn biển và các nhà sản xuất đồ kim hoàn đã dẫn tới sự hủy diệt của nhiều rạn san hô trên thế giới. Điều này đã làm tăng tầm quan trọng của ngành sinh học san hô. Riêng các biến đổi về khí hậu có thể gây ra thay đổi về nhiệt độ đủ để hủy diệt san hô. Ví dụ, trong giai đoạn ấm lên vào các năm 1997-98, tất cả các quần thể san hô Millepora boschmai gần Panama đã bị bạc màu và chết trong vòng 6 năm - loài này đến nay được xem là đã tuyệt chủng.
Tình trạng thiếu oxy tạm thời do tảo nở hoa cũng góp phần gây ra hiện tượng san hô chết hàng loạt mặc dù ít được báo cáo hơn. Trong nghiên cứu ở Vịnh Mannar, phía đông nam Ấn Độ, tỷ lệ san hô chết do tảo nở hoa trong khoảng thời gian từ tháng 9 đến tháng 10 năm 2019 rất đáng kể. Nồng độ oxy hòa tan giảm xuống dưới 2 mg/l trong quá trình nở hoa, gây ra tình trạng thiếu oxy tạm thời và tỷ lệ chết của san hô lên tới >71%. Biến đổi khí hậu toàn cầu sẽ thúc đẩy tảo nở hoa thường xuyên hơn và ở quy mô lớn hơn trong tương lai. Do đó, có khả năng các rạn san hô vùng nước nông sẽ bị ảnh hưởng thường xuyên hơn do tình trạng thiếu oxy từng đợt do tảo nở hoa.
San hô nhân tạo

San hô nhân tạo là các san hô do con người tạo ra với mục đích bảo tồn, nghiên cứu, tạo môi trường cho các động vật sống trong san hô và triển lãm cho khách du lịch xem. Các kỹ thuật làm san hô nhân tạo như làm từ giá thể, một chất làm từ pozzolana, xi măng và calci hydroxide, hay cấy giống đều được áp dụng rộng rãi hiện nay. Khi làm san hô nhân tạo cần tránh các tảo biển bám vào vì nó sẽ làm hại tới san hô và làm dơ nó. Các hồ san hô nhân tạo hiện đang rất thu hút khách du lịch vì thế Việt Nam cùng hợp tác với Nga tạo ra hồ san hô nhân tạo ở Nha Trang. Tuy san hô chậm chạp hồi phục nhưng một ngày nào đó nó sẽ hồi phục hoàn toàn.
Ảnh san hô

Xương san hô nấm
San hô não, Diploria labyrinthiformis
Polip của san hô Eusmilia fastigiata
San hô sừng hươu, Acropora
San hô cốc da cam, Balanophyllia elegans
San hô não phóng trứng
Phóng tinh trùng
Virola dixonii

| Virola dixonii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Magnoliidae
Bộ (ordo): Magnoliales
Họ (familia): Myristicaceae
Chi (genus): Virola
Loài (species): V. dixonii
Danh pháp hai phần
Virola dixonii Little, 1970 
Virola dixonii là một loài thực vật có hoa trong họ Myristicaceae. Loài này được Little miêu tả khoa học đầu tiên năm 1970.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Virola dixonii”. Truy cập ngày 10 tháng 8 năm 2013.
Vũ Trọng Lương

| Vũ Trọng Lương> Chức vụ.Phó trưởng Phòng Khảo thí và Kiểm định chất lượng, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Hà Giang |
| --- | --- |
Nhiệm kỳ: 2010 – 2019
Vị trí:  Việt Nam
 
Thông tin cá nhân
Quốc tịch:  Việt Nam
Sinh: 24 tháng 10, 1978 (46 tuổi) Đông Hưng, Thái Bình
Nghề nghiệp: Giáo viên  Công chức Việt Nam
Vũ Trọng Lương (sinh ngày 24 tháng 10 năm 1978) là một giáo viên, công chức Việt Nam. Ông giữ chức vụ Phó trưởng Phòng Khảo thí và Kiểm định chất lượng, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Hà Giang.
Ngày 20 tháng 7 năm 2018, Công an tỉnh Hà Giang khởi tố ông Vũ Trọng Lương với tội danh "Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong thi hành công vụ" được nêu tại Điều 356 Bộ luật Hình sự Việt Nam năm 2015. vì đã tham gia sửa điểm cho các thí sinh trên quy mô lớn. Sai phạm sửa điểm thi của ông Lương ở Hà Giang được xem là vụ bê bối lớn nhất của ngành Giáo dục từ xưa đến nay.
Tiểu sử

Vũ Trọng Lương sinh năm 1978 tại tại huyện Đông Hưng, tỉnh Thái Bình. Ông Lương từng là giáo viên vật lý tại trường THPT chuyên tỉnh Hà Giang và phụ trách đội tuyển thi học sinh giỏi môn Vật lý của trường nhiều năm. Sau đó, Vũ Trọng Lương chuyển về Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Hà Giang và trở thành Phó phòng Khảo thí từ năm 2010.
Ông Lương đảm nhận nhiệm vụ trực tiếp dùng máy tính để quét bài thi trắc nghiệm ở kỳ thi quốc gia do Sở Giáo dục & Đào tạo Hà Giang phân công nhiều năm qua.
Vụ bê bối sửa điểm

Ông Lương đã có sai phạm nghiêm trọng tại kỳ thi THPT Quốc gia năm 2018 khi tham gia sửa điểm hơn 330 bài thi với 114 thí sinh tại Hà Giang. Sau khi đoàn thanh tra của Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam thanh tra thì có được kết quả điểm công bố chênh lệch từ 1,0 điểm đến 8,75 điểm so với điểm chấm thẩm định lại.
Vụ việc sai phạm của ông Lương tại Hà Giang là khởi đầu cho các vụ bê bối ở kỳ thi THPT Quốc gia năm 2018 ở các tỉnh khác như Sơn La và hàng loạt các tỉnh như Hòa Bình[cần dẫn nguồn], Lạng Sơn , Bạc Liêu  nằm trong diện nghi ngờ của dư luận.
Vụ bê bối sửa điểm > Hành vi phạm tội

Về hành vi phạm tội, Vũ Trọng Lương đã tải về các đáp án của Bộ Giáo dục và Đào tạo trên mạng lưu vào Excel. Sau đó, ông quét tập tin ảnh và chuyển sang tập tin Excel, lấy kết quả mà ông đã xử lý trước và sao chép vào tập tin ảnh thí sinh để đánh lừa máy chấm điểm tự động. Chỉ trong 2 tiếng, ông Lương đã thay đổi kết quả của 330 bài thi trắc nghiệm, với tốc độ trung bình 6 giây 1 bài thi. Khi kiểm tra điện thoại cá nhân của ông Lương, công an phát hiện rất nhiều tin nhắn đến yêu cầu về sửa điểm và số báo danh kèm theo.
Theo VietNamNet, từ đầu tháng 7, Sở GD-ĐT Hà Giang đã phát hiện hành vi di chuyển 4 thùng đựng bài thi ra khỏi phòng chấm thi của ông Lương, nhưng chỉ thực hiện lập biên bản và họp xử lý nội bộ.
Sau khi thẩm định phát hiện sai phạm, Công an tỉnh Hà Giang đã khởi tố ông Vũ Trọng Lương với tội danh "Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong thi hành công vụ" vào ngày 20 tháng 07 năm 2018.
Vụ bê bối sửa điểm > Các thí sinh được sửa điểm

Trong số 114 thí sinh được sửa điểm, có một số là con cháu lãnh đạo các cấp ở Hà Giang. Con gái ông và hai người cháu ruột của ông Triệu Tài Vinh, Bí thư Tỉnh ủy Hà Giang là những người có tên trong danh sách sửa điểm. Tuy nhiên, ông Vinh vẫn một mực khẳng định không biết gì về vụ sửa điểm này. Theo báo Người lao động, cháu bên vợ ông Vũ Trọng Lương, sống cùng khu phố với gia đình ông Vũ Trọng Lương cũng là thí sinh được sửa điểm.[cần dẫn nguồn]
Ngoài ra, còn có con của Chủ tịch UBND huyện, con của Phó trưởng Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện và con của hiệu trưởng trường PTTH cũng có điểm thẩm định thấp hơn điểm công bố lần đầu. Bên cạnh đó, thí sinh T.K.T.T, sinh năm 2000 cũng nằm trong danh sách 10 thí sinh có điểm cao hàng đầu quốc gia với 28,6 điểm, trong khi điểm thẩm định lại chỉ là 18,45 điểm.
Các đánh giá

Ông Mai Văn Trinh, Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng (Bộ Giáo dục và Đào tạo) phát biểu: Cả trung ương, địa phương, cả Bộ GD&ĐT và Công an tỉnh Hà Giang đều thống nhất sẽ xử lý nghiêm túc người vi phạm.
Ông Phạm Tất Thắng, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội cho biết ý kiến: Vụ việc ở Hà Giang là rất nghiêm trọng.
Chúng ta quyết tâm làm nghiêm túc để trả lại công bằng cho học sinh, niềm tin cho nhân dân đối với một kỳ thi mà chính học sinh, phụ huynh, giáo viên và nhân dân đã ủng hộ và đồng hành. Sẽ không có vùng cấm. Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ trình bày quan điểm nhấn mạnh.
Theo luật sư Nguyễn Anh Thơm, thuộc Đoàn luật sư Hà Nội cho biết bước đầu thì hành vi của ông Lương đã có dấu hiệu phạm "Tội giả mạo trong công tác" có thể đối mặt với mức án cao nhất lên đến 20 năm tù. Trong trường hợp ông Lương nhận tiền hối lộ thì sẽ vi phạm "Tội đưa hối lộ" được quy định tại Điều 364 BLHS 2015 với mục hình phạt cao nhất là phạt tù 20 năm.
Ock Joo-hyun

| Ock Joo-hyun |
| --- | --- |
Ock Joo-hyun vào năm 2017
Sinh: 20 tháng 3, 1980 (44 tuổi) Seoul, Hàn Quốc
Tên khác: Ock Ju-hyun, Oak Joo Hyun, Ok Joo Hyun
Nghề nghiệp:  Ca sĩ  diễn viên  người mẫu  dẫn chương trình truyền hình  dẫn chương trình phát thanh 
Sự nghiệp âm nhạc
Thể loại:  K-pop  Ballad  dance-pop 
Năm hoạt động: 1998–nay
Hãng đĩa:  Asia Bridge Contents  Mnet Media  DSP Media 
Hợp tác với: Fin.K.L
Website: ockjuhyun.net
 
| --- | --- |
Ock Joo-hyun
Hangul: 옥주현
Hanja: 玉珠鉉
Romaja quốc ngữ: Ok Ju-hyeon
McCune–Reischauer: Ok Chuhyŏn
Ock Joo-hyun (Tiếng Hàn: 옥주현; đôi khi đánh vần là Ock Ju-hyun; sinh ngày 20 tháng 3 năm 1980) là một ca sĩ và diễn viên nhạc kịch Hàn Quốc, được biết đến chủ yếu với vai trò là ca sĩ chính của nhóm nhạc nữ Hàn Quốc Fin.K.L. Sau khi chia tay không chính thức vào năm 2002, Ock đã phát hành ba album solo và đã tham gia vào các vở nhạc kịch, cụ thể là Aida, Chicago, Cats, 42nd Street, và The Count of Monte Cristo.
Sự nghiệp > Là thành viên của Fin.K.L

Bài chi tiết: Fin.K.L
Fin.K.L ra mắt vào năm 1998 với DSP Entertainment và nhanh chóng trở nên nổi tiếng, biến tất cả các thành viên của mình trở thành ngôi sao. Ock từng là ca sĩ chính cho Fin.K.L cho đến khi nhóm ra album cuối cùng là Eternity (영원); và trở lại với đĩa đơn "Fine Killing Liberty"vào mùa thu năm 2005, bao gồm cả việc quay video âm nhạc cho ca khúc chủ đề.
Sự nghiệp > Hoạt động cá nhân

Bắt đầu sự nghiệp solo vào mùa hè năm 2003, Ock đã ra mắt một bản ballad tên là "난..." ("Nan...", nghĩa là "Tôi..."), lọt vào top 10 của bảng xếp hạng âm nhạc Hàn Quốc. Đến album thứ hai của cô, phát hành vào cuối mùa thu năm 2004, công chúng đã giật mình vì sự thay đổi đột ngột về ngoại hình, vì cô đã trải qua một sự giảm cân đáng kể; Ock đã tập luyện yoga với cường độ cao. Sự nổi tiếng của cô đã tăng lên và cô đã biểu diễn trên nhiều chương trình âm nhạc trong một thời gian dài với các đĩa đơn "Catch" và "Sweet Rainyday".
Album thứ ba của cô mang tên  Remind  được phát hành vào ngày 12 tháng 6 năm 2008. Đĩa đơn đầu tiên trong album là "Honey" là một sự kết kết từ các đĩa đơn trước đây của cô cùng với R & B. Cô bắt đầu màn trình diễn trở trên các chương trình âm nhạc cuối tuần lớn trên TV.
Album tiếp theo của cô, "Reflection" được phát hành vào năm 2013. Năm 2014, Ock hợp tác với nhà soạn nhạc và đạo diễn Frank Wildhorn, người cùng làm việc với cô trong vở nhạc kịch "Monte Cristo" để phát hành album tiếng Anh có tựa đề "Gold".
Sự nghiệp > Hoạt động khác

Ngoài việc ra mắt ba album, Ock còn làm DJ cho đài phát thanh MBC,và làm MC cho các đài truyền hình Hàn Quốc SBS, MBC và KBS. Cô cũng đã nhận được một giải thưởng cho "Best Radio DJ" trong lễ trao giải của MBC năm 2005. Cô đã nhận được vai chính trong phiên bản tiếng Hàn của các vở nhạc kịch: Tim Rice's musical Aida, bắt đầu từ ngày 27 tháng 8 năm 2005.
Okc cũng tích cực tham gia nhiều chương trình truyền hình thực tế. Ngoài việc tham gia chương trình Heroine 5, thì Ock cũng là một thí sinh của chương trình Goldfish- một chương trình truyền hình của đài MBC, vào năm 2006. Cũng trên đài MBC Cô đã góp mặt trong chương trình thực tế "I am a Singer" mùa đầu tiên. Cô đã được bình chọn ở vị trí đầu tiên cho các màn biểu diễn các ca khúc "1000 days", ngoài ra còn có phiên bản tiếng Hàn của bản ballad "Love is Gone", "Man is Ship, Woman is Harbor" và một bản re-make bài hát "U-Go Girl" của thành viên Fin.K.L là Lee Hyori.
Ock đã tiếp tục phát triển sự nghiệp "yoga celebrity" của mình, thậm chí còn giúp mở ra một phòng tập yoga. Cô cũng phát hành VHS, DVD yoga của riêng mình. Gần đây, cô đã xuất bản một cuốn sách mới về việc duy trì thể chất của tinh thần và thể chất.
Vào tháng 3 năm 2009, Ock tiết lộ rằng cô sẽ mở lớp giảng dạy về âm nhạc tại Đại học Dong Seoul.
Sự nghiệp > Giọng hát

Loại giọng: Full Lirico Soprano (Nữ cao trữ tình đầy đặn)
Quãng giọng: B2 ~ Bb5 ~ D6 (3 quãng tám 1 nốt và 1 bán âm)
Quãng hát hỗ trợ: F3/F#3 ~ D/Eb ~ F#5/G5 (bao gồm headvoice)
Sự nghiệp > Diễn viên nhạc kịch

Ock đã nhận được nhiều thành công khi là một trong những nữ diễn viên hàng đầu, nổi tiếng nhất của sân khấu nhạc kịch Hàn Quốc.