Xuân Mai (ca sĩ)
Sự nghiệp âm nhạc và đời tư > Hồi nhỏ đến 2005

Mẹ Xuân Mai từng kể, ngay từ lúc mới sinh ra, Xuân Mai đã có những biểu hiện khác với những đứa trẻ bình thường. Mới chào đời được nửa tiếng, em đã ngước mắt khắp nơi tìm bố mẹ. Thường những đứa trẻ khác 1 tuổi mới biết nói, nhưng Xuân Mai thì đã biết bập bẹ gọi "ba, ba" khi 6 tháng tuổi. Đến năm 1 tuổi rưỡi, Xuân Mai đã nói sõi như một đứa trẻ lên hai, lên ba. Mẹ Xuân Mai vẫn đùa rằng, có lẽ chính vì được ở trong phòng thu thường xuyên ngay từ khi nằm trong bụng mẹ, Xuân Mai đã có niềm say mê đặc biệt với âm nhạc. 12 tháng tuổi, Xuân Mai đã được mẹ cho đứng sau cánh gà để xem cha biểu diễn. Lúc Xuân Mai được hơn một tuổi, cha mẹ em đã phát hiện ra năng khiếu âm nhạc của con gái mình. Nhà sẵn có điều kiện thu âm, ca sĩ Tuấn Cảnh và nghệ sĩ guitar Thu Thu đã quyết định thu âm một đĩa nhạc đầu tay cho Xuân Mai, như một món quà kỉ niệm của tuổi thơ cho em sau này.
Đĩa nhạc đó được Tuấn Cảnh mang đi tặng bạn bè trong giới nghệ sĩ và nhận được những lời khen gợi đặc biệt và thích thú. Người này, người kia truyền tai nhau, bắt đầu có những cuộc điện thoại gọi điện đến ngỏ ý mua đĩa nhạc của Xuân Mai. Chính vì sự nổi tiếng tình cờ này, cha mẹ đã cho Xuân Mai bước vào con đường nghệ thuật khi em mới tròn 2 tuổi, lúc này Xuân Mai sinh hoạt cùng Đội Sơn ca Nhà thiếu nhi Quận 1 dưới sự giúp đỡ của nhạc sĩ Lê Vinh Phúc. Nhưng lúc đó Xuân Mai còn quá bé, chưa biết đọc cũng như biết viết. Để dạy lời cho con gái, ca sĩ Tuấn Cảnh phải hát từng câu và bắt bé Xuân Mai hát lại. Xuân Mai học lời nhanh, nên chỉ sau vài lần hát là có thể nhớ luôn bài hát đó vào phòng thu ngay lập tức. Những ca khúc làm nên tên tuổi của Xuân Mai lúc 2 tuổi gồm những bài như Tập đếm, Rửa mặt như mèo, Bé lật đật, Cháu vẽ ông Mặt Trời, Chị ong nâu, Bắc kim thang,... Trung tâm băng nhạc Hồ Gươm Audio - Video và Rạng Đông biên tập và sản xuất loạt băng VHS ca nhạc của Xuân Mai mang tên "Liên khúc Cháu vẽ ông mặt trời", "Con chim non",... cùng Đội Sơn ca Nhà thiếu nhi Quận 1, trong đó nổi tiếng nhất là cuốn "Tuổi ngọc 1: Chú vịt con" do nam ca sĩ Long Nhật dẫn chương trình.
Năm Xuân Mai 3 tuổi, cô được mời lên sân khấu Nhà hát Hoà Bình, được sự giới thiệu của MC Thanh Bạch trong 3 Liveshow thiếu nhi Tuổi thần tiên 3, 4 và 5 do Hãng phim Phương Nam & Nhà hát Hoà Bình tổ chức, Xuân Mai trình diễn các ca khúc là Liên khúc Cả nhà thương nhau; Cháu yêu bà và Cháu đi mẫu giáo (Tuổi thần tiên 3), Búp bê bằng bông lúc 4 tuổi (Tuổi thần tiên 4) & Tía má em hồi 5 tuổi (Tuổi thần tiên 5). Khi lên 4, Xuân Mai tham gia chương trình ca nhạc thiếu nhi Gà trống dễ thương cùng Đội Sơn ca Nhà thiếu nhi Quận 1 được thực hiện và phát hành VHS bởi Trung tâm băng nhạc Rạng Đông và Hội Nhà Văn Việt Nam sản xuất năm 1999 với các ca khúc như Mưa bóng mây, Em đi chơi thuyền, Cả tuần đều ngoan, Út cưng, Bé học đàn piano,  Thật đáng yêu, Ngày đầu tiên đi học và Chim chích bông. 
Lúc 5 tuổi, Xuân Mai được nghệ sĩ Mạc Can đón tiếp và tham gia cùng
các bé Nhà Thiếu nhi Quận 5 trong cuốn video ca nhạc thiếu nhi Trường mầm non của bé do Công ty TNHH Thùy Dương thực hiện năm 2000 với bài hát Em tập tô màu và Xuân hiền như bé con. Cô bắt đầu có Liveshow đầu tiên của mình tại Nhà hát Hoà Bình - Con cò bé bé 7, sau đó là các show ca nhạc Con cò bé bé được tổ chức tại sân khấu ca nhạc Lan Anh như Vui Trung thu, Mừng Noel (Trung tâm băng nhạc Con cò bé bé còn tổng hợp các tiết mục thành album Con chim non và Cha tôi) và cũng là lúc những Liveshow của cô, nghệ sĩ Thanh Bạch hay Tất My Ly trở thành MC độc quyền. Trong liveshow còn có sự tham gia của diễn viên hài Xuân Hương, Hoàng Mập, ca sĩ Thanh Thảo, ca sĩ Ngọc Sơn, nhóm Tam ca Áo trắng,...
Cô còn tham gia hát cùng ca sĩ Thanh Thảo trong Liveshow Nụ cười tuổi thơ của Thanh Thảo năm 2003 trước khi Xuân Mai có Liveshow của mình - Con cò bé bé 13 tổ chức tại Trung tâm triển lãm Giảng Võ - Hà Nội lúc cô tròn 8 tuổi. Liveshow có sự góp mặt cùng em trai cô - Rich Anh Tuấn (sinh năm 1997), Câu lạc bộ Hoạ Mi,... Sau đó là các Liveshow Con cò bé bé ở Nhà hát Hoà Bình cùng với các ca sỹ, nhóm nhạc nổi tiếng như Hương Lan, Trần Tâm, Vũ Thanh Vinh (cựu thành viên nhóm MP5), Đàm Vĩnh Hưng, Ngọc Sơn, Cẩm Ly, nhóm MTV, Hoàng Châu, Trương Hải Yến (vợ nhạc sĩ Lê Thanh Tâm) và không thể thiếu cha cô - ca sĩ Tuấn Cảnh.
Cũng từ đó, Xuân Mai dần dần là một thần tượng của bao bạn nhỏ Việt Nam cho đến bây giờ. Lúc cô đi hát thì bài hát đầu tiên cô hát là Con cò bé bé, Cháu lên ba... Các album của cô khi đó được phát hành đều có tên là Con cò bé bé nên mọi người quen gọi cô là CON CÒ BÉ BÉ và BÉ. Trong chuỗi Liveshow Con cò bé bé từ 14 - 20, Công ty TNHH Trung tâm băng nhạc Con cò bé bé còn có thương hiệu nước giải khát độc quyền của Xuân Mai khi những lon nước có in hình của cô, cũng như Công ty còn bán những cuốn VCD Liveshow nổi tiếng này khắp toàn quốc. Không những đi diễn, Xuân Mai còn thực hiện chuỗi chương trình học song ngữ Tiếng Anh được phát hành dưới định dạng VCD do Bến Thành Audio - Video thực hiện sản xuất.
Trào lưu cover nhạc Mandopop nổi tiếng ở Việt Nam thập niên 90 thế kỉ trước không chỉ nổi tiếng bởi bộ đôi Đan Trường - Cẩm Ly với những bản cover nhạc Hoa nổi tiếng mà còn được Xuân Mai phối lại bằng lời cho thiếu nhi, điển hình như các bài hát "Xuân Thắm Tươi' từ ca khúc 往事只能回味 (Chuyện Cũ Chỉ Còn Dư Vị) của Hàn Bảo Nghi hay 娜奴娃情歌 (Tình ca Na Nư Wa) - dân ca của dân tộc thiểu số Đài Loan được Xuân Mai cover lại bằng lời việt tên "Ánh Trăng Sáng", ngoài ra một số ca khúc nước ngoài khác được cô thể hiện bằng lời Việt như Về Quê Cũ (Si jantung hati), Mẹ hiền yêu dấu (Maman oh maman) hay "Ước mơ tuổi thơ" (cover lại từ bài 飘雪 - Mưa Tuyết của ca sĩ Hồng Kông Trần Tuệ Nhàn.)
Không chỉ thành công ở thể loại Mandopop, Xuân Mai cũng đã từng cover lại các ca khúc OST trong một số bộ phim Hongkong do truyền hình TVB sản xuất vang bóng một thời, đó là các ca khúc Người Anh Hùng (Bao giờ ta gặp lại - OST của bộ phim Thần Điêu Đại Hiệp 1983) và cả Khúc hát người anh hùng Natra (Nguyên tác: Phong Thần -OST phim Đát Kỷ Trụ Vương 2001). Thậm chí trong bộ phim "Cô bé quàng khăn đỏ" (sản xuất năm 1999) do cô đóng diễn viên chính cùng tên, tại phân cảnh "cô bé quảng khăn đỏ" đang tung tăng tại vườn hoa, cô đã hát một ca khúc có tựa đề được giới thiệu ở phần outro cuối phim là "Vườn Hoa Xinh" của tác giả Trúc Quỳnh. Ít ai biết rằng nguyên tác của ca khúc này chính là bài Goa̍t-iā Chhiû 月夜愁 (tạm dịch: Nỗi buồn đêm trăng), một bài nhạc pop bằng tiếng Hokkien (Phúc Kiến) nổi tiếng của Đài Loan do nhạc sĩ Đặng Vũ Hiền sáng tác năm 1933.
Một số bài hát nhạc ngoại được Xuân Mai hát lại do trong quá trình thu âm và ghi băng đĩa, album chỉ chú thích cạnh tiêu đề bài hát là "nhạc Hoa lời Việt" hoặc thậm chí chỉ ghi tên người đã dịch lời bài hát sang lời Việt (thường là Vũ Tuấn Bảo hoặc Trúc Quỳnh) nên những bài hát đó không tìm được bài gốc là gì. Ví dụ các ca khúc Thăm quê hương yêu dấu, Em yêu biển của Trúc Quỳnh, Mùa thu đã tới, Đàn gà con (khác với bản nhạc cùng tên của Phi líp lên cô) của Vũ Tuấn Bảo hay các ca khúc nhạc hoa lời Việt như Theo con cùng năm tháng, Dòng sông tuổi thơ, Mời bạn vô đây (nhạc Thái), Đón mùa xuân lại về (nhạc Thái), Ánh trăng tình bạn (nhạc Ba Tư).