Hành quân đến Roma
Bối cảnh lịch sử > 1922

Năm 1922, các lực lượng phát xít tìm cách mở rộng cả ở miền Bắc, những nơi vẫn do các nhà xã hội chủ nghĩa kiểm soát, và ở miền Nam nước Ý. Hơn nữa, do kết quả tiêu cực của những ngày ở Rome vào cuối năm 1921, khi Hội đồng Quốc gia Phát xít được tổ chức vào tháng 4 năm 1922, Benito Mussolini và Dino Grandi đã thúc đẩy từ bỏ các ý tưởng nổi dậy và theo đuổi con đường hợp pháp. Dù vậy, đảng Phát xít tiếp tục tổ chức các đội quân thành bốn khu vực (Tây Bắc, Đông Bắc, Trung tâm với Sardinia, Nam với Sicily) để chuẩn bị cho các sự kiện nổi dậy trên toàn quốc; hơn nữa, từ tháng 5, đã có các cuộc huy động phát xít với một loạt các hành động bạo lực mới, đặt chính phủ Facta mới thành lập vào tình trạng khó khăn, đặc biệt là với việc chiếm đóng Bologna và Cremona (với việc cướp phá nhà của các nghị sĩ Giuseppe Garibotti và Guido Miglioli).
Trong số các bài phát biểu đánh dấu sự sụp đổ chính phủ là bài phát biểu của Mussolini với các lời đe dọa về một mặt trận chống phát xít, điều này đã khiến Filippo Turati đại biểu xã hội chủ nghĩa phản đối; các mối lo ngại của đảng cũng xuất hiện trước sự hỗ trợ dành cho các hành động phát xít từ quân đội và một phần cơ quan hành chính công.
"Chủ nghĩa phát xít sẽ giải quyết sự khủng hoảng nội bộ của mình, có lẽ trong một thời gian ngắn nữa sẽ cho biết liệu nó muốn trở thành một đảng hợp pháp, tức là một đảng trong Chính phủ, hay muốn trở thành một đảng nổi dậy, trong trường hợp đó, nó không chỉ không còn có thể là một phần trong bất kỳ chính phủ nào, mà có thể không còn buộc phải ngồi trong Quốc hội này. [...] Nhưng nếu, chẳng may, từ cuộc khủng hoảng này mà bây giờ đang diễn ra, xuất hiện một Chính phủ phản động chống phát xít bạo lực, hãy lưu ý, thưa các quý ông, rằng chúng tôi sẽ phản ứng với năng lượng và sự không khoan nhượng tối đa. (Bình luận) Để phản ứng, tôi sẽ đáp trả bằng cách đứng lên."
—Mussolini, bài phát biểu tại Hạ viện, ngày 19 tháng 7 năm 1922
Trong khi đó, các cuộc tấn công của phát xít chống lại các hợp tác xã và phòng lao động gia tăng. Đặc biệt ở Ravenna vào ngày 26 tháng 7 đã có một cuộc đình công của Liên minh Lao động, gồm các lực lượng cánh tả; các đội quân của Italo Balbo đã chiếm đóng thành phố với bạo lực mới vào thời điểm khủng hoảng chính phủ. Liên minh Lao động sau đó đã phát động một cuộc đình công hợp pháp vào đầu tháng 8. Trong nỗ lực quản lý tình hình, Vua Victor Emmanuel III lại giao nhiệm vụ cho Facta thành lập chính phủ mới. Cuộc đình công đã thất bại đáng kể và tạo cớ cho các lực lượng phát xít chiếm đóng các chính quyền xã hội chủ nghĩa khác. Có tin đồn về các cuộc viễn chinh phát xít đến Rome và các biện pháp đã được thực hiện để ngăn chặn bất kỳ "chuyến tàu nổi dậy" nào đến Rome (điều này không xảy ra). Ở Milan, phát xít đã phá hủy trụ sở của L'Avanti! và chiếm tòa thị chính do xã hội chủ nghĩa lãnh đạo (một lần nữa, chính quyền được ủy nhiệm), và Aldo Finzi tuyên bố ý định của đảng chiếm tất cả các thành phố xã hội chủ nghĩa và giết một số kẻ thù của phát xít. Trước tình hình nghiêm trọng giữa ngày 5 và 6 tháng 8, các quận trưởng của Ancona, Brescia, Genoa, Livorno, Milan và Parma được lệnh trao quyền cho quân đội để khôi phục trật tự.
"Giai đoạn khủng hoảng nội bộ của chủ nghĩa phát xít chính thức bắt đầu bởi Nghị sĩ Mussolini với bài phát biểu ngày 19 tháng 7, trong đó ông đặt ra - theo cùng cách chúng tôi đã đặt ra trước đó - sự lựa chọn giữa hợp pháp hoặc nổi dậy, kết thúc ngày hôm nay. Chủ nghĩa phát xít, cho đến nay, đã chọn phương án thứ hai. [...] Những người bảo thủ Ý cho thấy họ coi tất cả điều này là bình thường [...] Họ dường như không nhận thấy rằng, với cùng phương pháp đó, một cuộc chiếm đóng Montecitorio có thể xảy ra vào ngày mai, không kết thúc cho đến khi có một sắc lệnh hoàng gia giải tán Hạ viện, ra lệnh bầu cử mà không có tỷ lệ hoặc hạn chế quyền bầu cử."
—Luigi Salvatorelli
Vào ngày 6 tháng 8, một thông báo chính thức của chính phủ được ban hành cho công dân "để họ có thể ngừng các cuộc tranh cãi đẫm máu và tinh thần dâng lên một cảm giác đoàn kết yêu nước và nhân đạo". Mussolini đáp lại bằng cách khẳng định hiệu quả của bạo lực trong những trường hợp như vậy. Giữa ngày 8 và 9 tháng 8, cuộc tranh luận về tín nhiệm vào chính phủ mới đã diễn ra, với các tham chiếu đến tình hình nội bộ của đất nước; các nghị sĩ phát xít và chiến binh tiếp tục với những đe dọa lật đổ, trong khi các đảng khác bị chia rẽ về cách xử lý. Chính phủ đã giành được sự tín nhiệm với 247 phiếu thuận và 122 phiếu chống, cũng với sự ủng hộ của phát xít và các chiến binh.