stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Fork (blockchain)
Người giới thiệu

1 2  Antonopoulos, Andreas (2017). Mastering Bitcoin: Programming the Open Blockchain (ấn bản thứ 2). USA: O' Reilly media, inc. tr. Glossary. ISBN 978-1491954386.
↑  Thieme, Nick (ngày 4 tháng 8 năm 2017). “Bitcoin Has Split Into Two Cryptocurrencies. What, Exactly, Does That Mean?”. Slate. Truy cập ngày 8 tháng 3 năm 2018.
↑  Wu, Xun (Brian); Sun, Weimin (2018). Blockchain Quick Start Guide. Birmingham: Packt Publishing Ltd. tr. 21. ISBN 978-1-78980-797-4.
↑  Croman, Kyle; Eyal, Ittay (2016). “On Scaling Decentralized Blockchains” (PDF). Financial Cryptography and Data Security. Lecture Notes in Computer Science. 9604. tr. 106–125. doi:10.1007/978-3-662-53357-4_8. ISBN 978-3-662-53356-7. Truy cập ngày 28 tháng 3 năm 2019.
↑  Jordan Pearson (ngày 14 tháng 10 năm 2016). “'Bitcoin Unlimited' Hopes to Save Bitcoin from Itself”. Motherboard. Vice Media LLC. Truy cập ngày 17 tháng 1 năm 2017.
↑  Oscar Williams-Grut and Rob Price (ngày 26 tháng 3 năm 2017). “A Bitcoin civil war is threatening to tear the digital currency in 2 — here's what you need to know”. Business Insider. Truy cập ngày 2 tháng 7 năm 2017.
↑  Lee, Timothy (ngày 12 tháng 3 năm 2013). “Major glitch in Bitcoin network sparks sell-off; price temporarily falls 23%”. Arstechnica. Lưu trữ bản gốc ngày 20 tháng 4 năm 2013. Truy cập ngày 25 tháng 2 năm 2018.
↑  Smith, Oli (ngày 21 tháng 1 năm 2018). “Bitcoin price RIVAL: Cryptocurrency 'faster than bitcoin' will CHALLENGE market leaders”. Express. Truy cập ngày 6 tháng 4 năm 2021.
↑  “Bitcoin split in two, here's what that means”. CNN. ngày 1 tháng 8 năm 2017. Truy cập ngày 7 tháng 4 năm 2021.
↑  Alternatively, this situation is called a blockchain split or a blockchain divergence. If permanent, it is also referred to as a cryptocurrency split.
Zapoteca tetragona

| Zapoteca tetragona> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Fabales
Họ (familia): Fabaceae
Chi (genus): Zapoteca
Loài (species): Z. tetragona
Danh pháp hai phần
Zapoteca tetragona (Willd.) H.M.Hern. 
Zapoteca tetragona là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được (Willd.) H.M.Hern. miêu tả khoa học đầu tiên.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Zapoteca tetragona”. Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2013.
Somebody to Love

Somebody to Love có thể đề cập đến:
"Somebody to Love" (bài hát của Queen)
"Somebody to Love" (đĩa đơn của TVXQ)
Phùng Xá, Thạch Thất

Đối với các định nghĩa khác, xem Phùng Xá.
Phùng Xá là một xã thuộc huyện Thạch Thất, thành phố Hà Nội, Việt Nam.
Địa lý - Hành chính

Xã có diện tích 4,65 km², dân số năm 2021 là 13.195 người, mật độ dân số đạt 2.837 người/km².
Lược sử

Xã Phùng Xá nay gồm hai làng cổ là Phùng Thôn và Vĩnh Lộc. Làng Phùng, còn có tên nôm là làng Bùng vốn có tên là An Hoa Trang
Làng Vĩnh Lộc trước đây còn có tên là làng Lọc . Sau đó được vua ban cho đổi tên thành làng Vĩnh Lộc . Vĩnh Lộc có nghĩa là đời đời hưởng lộc của vua . Làng Vĩnh Lộc có truyền thống làm về cơ kim khí . Trước đây làng nổi tiếng khắp vùng về làm nông cụ như cày , quốc , xẻng ...
Làng Bùng từng có nghề dệt chồi (hoặc phát âm sồi), lụa và lượt. Khăn lượt, áo lượt, giấy lọc bột tất phải dùng lượt Bùng. Có thể thời xưa, đây là một nghề thủ công thịnh vượng, nguyên liệu.
Văn hóa

Hội Làng Bùng là một lễ hội dân gian được tổ chức vào ngày 10 tháng 1 âm lịch hàng năm tại làng Bùng. Lễ hội nhằm tưởng niệm vị tướng thời Lý, Phùng Thanh Hoà. Phần lễ gồm tế lễ, thịt lợn còn phần hội gồm có vật, đu.
Hội làng Vĩnh Lộc là một lễ hội dân gian được tổ chức vào ngày 4 tháng 1 âm lịch hàng năm tại làng Vĩnh Lộc. Hội làng Vĩnh Lộc có phần rước bắt đầu từ Quán Vĩnh Lộc đến Cầu Cả sau đó là rước về Đình Làng Vĩnh Lộc . Tại đây dân làng sẽ tổ chức các hoạt động văn hóa và vui chơi .Dân làng nơi thánh được rước qua thì đều bày biện lễ vật trước cửa nhà ăn mặc trang trọng (Thường là áo dài) chấp tay hành lễ khi thánh được rước qua. Lễ hội nhằm tưởng niệm đến ông tổ làm cày bừa. Phần lễ gồm tế, dâng hương, lễ mặn còn phần hội là thi làm cày bừa.
Kinh tế

Phùng Xá là một xã có nền kinh tế phát triển nhất nhì huyện Thạch Thất với bàn đạp là làng nghề Vĩnh Lộc .
Làng Vĩnh Lộc được báo chí mệnh danh là làng giám đốc khi mà ở đây cứ 4 gia đình thì sẽ có 1 gia đình mở công ty kinh doanh . Thậm chí có những gia đình có 3 - 4 anh em thì cả 3 - 4 anh em đều là giám đốc của một doanh nghiệp . Người dân Vĩnh Lộc trước đây có truyền thống làm về cơ khí , nhưng hiện nay do sự thay đổi và đổi mới về nền kinh tế mà đa số người dân Vĩnh Lộc đã chuyển sang nghành Thép .
Các doanh nghiệp tại xã Phùng Xá cũng rất chịu học hỏi và cập nhật các công nghệ hiện đại vào việc sản xuất của mình . Hiện nay đa số các doanh nghiệp kinh doanh thép đều có những chiếc máy hiện đại được nhập khẩu từ nước ngoài về để phục vụ sản xuất làm tăng hiệu suất làm việc . Thậm chí tại các doanh nghiệp ở Phùng Xá hiện nay có nhưng chiếc máy CNC cắt thép có giá trị hàng chục tỷ việt nam đồng.
Theo số liệu thông kê doanh nghiệp đóng tại địa bàn huyện Thạch Thất năm 2020 thì có khoảng hơn 2,576 doanh nghiệp trên địa bàn thì xã Phùng Xá đã chiếm 1/5 số doanh nghiệp của huyện Thạch Thất (cao nhất huyện Thạch Thất) trong đó đa số các doanh nghiệp đều đến từ làng Vĩnh Lộc . Bên cạnh đó còn nhiều các cơ sở sản xuất nhỏ lẻ khác ở Phùng Xá cũng tạo ra công ăn việc làm cho nhân dân địa phương.
Bên cạnh đó thì Phùng Xá cũng là nơi các công ty , tập đoàn nước ngoài như : Nhật Bản, Hàn Quốc, Singarpore, Hồng Kông… đến đặt nhà máy sản xuất và tạo ra hàng chục nghìn công ăn việc làm hàng năm . Ví dụ như : Meiko Electronic, Công ty Young Fast, Công ty URC,  Công ty bánh mứt kẹo Hà Nội, Công ty xà phòng Hà Nội, Tổng công ty bia - rượu - nước giải khát Hà Nội (HABECO), Công ty Thuốc lá Thăng Long, Công ty Bánh kẹo Tràng An
Tất cả những đều đó làm cho Phùng Xá trở thành một nơi có nền kinh tế phát triển .
Phùng Xá đã đạt được nhiều kết quả quan trọng trong xây dựng Nông thôn mới. Triển khai từ năm 2011, đến nay, xã đã đạt và cơ bản đạt 19 tiêu chí đề ra. Vì thế xã Phùng Xá vinh dự được nhận bằng khen của thủ tướng chính phủ về đạt chuẩn nông thôn mới cùng với 5 xã khác trong huyện Thạch Thất
Thể thao phong trào

Hằng năm tại Phùng Xá thường được tổ chức cấc giải bóng đá phong trào như : Tranh giải thôn xóm trong làng , tranh giải đồng niên , tranh giải doanh nghiệp được diễn ra sôi nổi cả ở làng Vĩnh Lộc và làng Bùng . Thường thì các giải sẽ được diễn ra vào khoảng đầu năm , giữa và cuối năm .
Nhân dân cả hai làng Bùng và Vĩnh Lộc rất yêu thể thao nên những giải đấu như thế này được sự ủng hộ và cổ vũ rất nhiều từ bà con .
Dân cư

Phùng Xá là một xã có diện tích rộng của huyện Thạch Thất . Hiện nay dân cư của Phùng Xá được chia làm hai đó là dân cư làng Bùng và dân cư làng Vĩnh Lộc .
- Dân cư Vĩnh Lộc được phân bố rộng rãi từ trong xã đến ngoài xã . Phần lớn dân cư của làng Vĩnh Lộc được phân bố ở đại phận làng từ Vĩnh Lộc 1 đến Vĩnh Lộc 3 . Tiếp sau đó là ở các khu công nghiệp do nhà nước hay người dân làng Vĩnh Lộc tự lập nên như : khu Công nghiệp Phùng Xá , khu Duy Thịnh (nằm trên địa phận xã Bình Phú , được người dân Vĩnh Lộc mua lại để phục vụ cho việc kinh doanh) , khu Văn Minh , khu Đồng Vàng và khu dịch vụ Vĩnh Lộc (giáp với Hữu Bằng , hiện nay khu vực này được người ở xã Hữu Bằng mua lại hoặc thuê để sinh sống hay làm nơi buôn bán rất nhiều)
- Dân cư làng Bùng thì hiện nay gần như 100% dân cư là đang sinh sống ở trong làng (Thôn Bùng)
Nhân vật nổi tiếng

Các nhân vật nổi tiếng sinh ra ở xã này gồm:
Đại tư mã Nguyễn Cảnh Câu thời Lý
Hàn Lâm viện thị thư Thám hoa Nguyễn Đăng Đạt thời Trần
Đặc tiến Kim tử Vinh Lộc Đại phu tiến sĩ Vũ Đình Dung
Nguyễn Nham
Phùng Khắc Khoan (Trạng Bùng)
Nhạc sĩ Phú Quang
U-64 (tàu ngầm Đức) (1939)

Về những tàu ngầm Đức khác mang cùng tên, xin xem U-64 (tàu ngầm Đức).
| --- | --- |
Tàu ngầm U-123, một chiếc Type IXB tiêu biểu, đang rời cảng Lorient, ngày 8 tháng 6, 1941
Lịch sử
Đức Quốc Xã
Tên gọi:  U-64
Đặt hàng:  16 tháng 7, 1937
Xưởng đóng tàu:  DeSchiMAG AG Weser, Bremen
Số hiệu xưởng đóng tàu:  952
Đặt lườn:  15 tháng 12, 1938
Hạ thủy:  20 tháng 9, 1939
Nhập biên chế:  16 tháng 12, 1939
Tình trạng:  Bị một máy bay Fairey Swordfish từ thiết giáp hạm HMS Warspite (03) đánh chìm tại Herjangsfjord Na Uy, 13 tháng 4, 1940 
Đặc điểm khái quát
Lớp tàu:  Tàu ngầm Type IXB
Trọng tải choán nước:   1.051 t (1.034 tấn Anh) (nổi)   1.178 t (1.159 tấn Anh) (chìm)  
Chiều dài:   76,50 m (251 ft 0 in) (chung)   58,75 m (192 ft 9 in) (lườn áp lực)  
Sườn ngang:   6,76 m (22 ft 2 in) (chung)   4,40 m (14 ft 5 in) (lườn áp lực)  
Chiều cao:  9,60 m (31 ft 6 in) 
Mớn nước:  4,70 m (15 ft 5 in) 
Công suất lắp đặt:   4.400 PS (3.200 kW; 4.300 shp) (diesel)   1.000 PS (740 kW; 990 shp) (điện)  
Động cơ đẩy:   2 × động cơ diesel  2 × trục chân vịt  2 × chân vịt ba cánh đường kính 1,92 m (6 ft 4 in)  2 × động cơ/máy phát điện 
Tốc độ:   18,2 hải lý trên giờ (33,7 km/h; 20,9 mph) (nổi)   7,3 hải lý trên giờ (13,5 km/h; 8,4 mph) (lặn)  
Tầm xa:   12.000 hải lý (22.000 km; 14.000 mi) ở tốc độ 10 hải lý trên giờ (19 km/h; 12 mph) (nổi)   64 hải lý (119 km; 74 mi) ở tốc độ 4 hải lý trên giờ (7,4 km/h; 4,6 mph) (lặn)  
Độ sâu thử nghiệm:  230 m (750 ft)
Thủy thủ đoàn tối đa:  4 sĩ quan, 44 thủy thủ
Vũ khí:   6 × ống phóng ngư lôi 53,3 cm (21 in)   (4 × trước mũi, 2 × phía đuôi)  22 × ngư lôi 53,3 cm (21 in)   1 × pháo 10,5 cm (4,1 in) SK C/32, với 110 quả đạn   1 × pháo phòng không 3,7 cm (1,5 in) SK C/30  2 × pháo phòng không 2 cm (0,79 in) C/30 
Thành tích phục vụ
Một phần của::   Chi hạm đội U-boat 2  16 tháng 12, 1939 – 13 tháng 4, 1940 
Mã nhận diện::  M 00 412
Chỉ huy::   Đại úy Georg-Wilhelm Schulz  16 tháng 12, 1939 – 13 tháng 4, 1940 
Chiến dịch::  1 chuyến tuần tra: 6 – 13 tháng 4, 1940
Chiến thắng::  Không
U-64 là một tàu ngầm tuần dương  Lớp Type IX thuộc phân lớp Type IXB được Hải quân Đức Quốc Xã chế tạo trước Chiến tranh Thế giới thứ hai. Nhập biên chế năm 1939, nó chỉ thực hiện được một chuyến tuần tra duy nhất và không đánh chìm được mục tiêu nào, trước khi bị một một thủy phi cơ Fairey Swordfish xuất phát từ thiết giáp hạm HMS Warspite (03) ném bom đánh chìm tại Herjangsfjord Na Uy vào ngày 13 tháng 4, 1940. Đây là lần đầu tiên một máy bay đã đánh chìm một tàu ngầm U-boat, và là dịp duy nhất một máy bay xuất phát từ một thiết giáp hạm đã đánh chìm một tàu ngầm.
Thiết kế và chế tạo > Thiết kế

Bài chi tiết: Type IXB (lớp tàu ngầm)
Thiết kế của tàu ngầm Type IXB là phiên bản nâng cấp nhỏ từ Type IXA, tăng thêm trữ lượng nhiên liệu để kéo dài tầm xa hoạt động. Chúng có trọng lượng choán nước 1.051 t (1.034 tấn Anh) khi nổi và 1.178 t (1.159 tấn Anh) khi lặn. Con tàu có chiều dài chung 76,50 m (251 ft 0 in), lớp vỏ trong chịu áp lực dài 58,75 m (192 ft 9 in), mạn tàu rộng 6,51 m (21 ft 4 in), chiều cao 9,60 m (31 ft 6 in) và mớn nước 4,70 m (15 ft 5 in).
Chúng trang bị hai động cơ diesel MAN M 9 V 40/46 siêu tăng áp 9-xy lanh 4 thì, tổng công suất 4.400 PS (3.200 kW; 4.300 bhp), dẫn động hai trục chân vịt đường kính 1,92 m (6,3 ft), cho phép đạt tốc độ tối đa 18,2 kn (33,7 km/h), và tầm hoạt động tối đa 12.000 nmi (22.000 km) khi đi tốc độ đường trường 10 kn (19 km/h). Khi đi ngầm dưới nước, chúng sử dụng hai động cơ/máy phát điện Siemens-Schuckert 2 GU 345/34 tổng công suất 1.000 PS (740 kW; 990 shp). Tốc độ tối đa khi lặn là 7,3 kn (13,5 km/h), và tầm hoạt động 64 nmi (119 km) ở tốc độ 4 kn (7,4 km/h). Con tàu có khả năng lặn sâu đến 230 m (750 ft).
Vũ khí trang bị có sáu ống phóng ngư lôi 53,3 cm (21 in), bao gồm bốn ống trước mũi và hai ống phía đuôi, và mang theo tổng cộng 22 quả ngư lôi 53,3 cm (21 in). Tàu ngầm Type IX trang bị một hải pháo 10,5 cm (4,1 in) SK C/32 với 110 quả đạn, một pháo phòng không 3,7 cm (1,5 in) SK C/30 và hai pháo phòng không 2 cm (0,79 in) C/30. Thủy thủ đoàn bao gồm 4 sĩ quan và 44 thủy thủ.
Thiết kế và chế tạo > Chế tạo

U-64 được đặt hàng vào ngày 16 tháng 7, 1937, và được đặt lườn tại xưởng tàu AG Weser của hãng DeSchiMAG ở Bremen vào ngày 15 tháng 12, 1938. Nó được hạ thủy vào ngày 20 tháng 9, 1939, và nhập biên chế cùng Hải quân Đức Quốc Xã vào ngày 16 tháng 12, 1939 dưới quyền chỉ huy của Hạm trưởng, Đại úy Hải quân Georg-Wilhelm Schulz.
Lịch sử hoạt động

U-64 khởi hành từ cảng Wilhelmshaven vào ngày 6 tháng 4, 1940 cho chuyến tuần tra duy nhất trong chiến tranh. Nó tiến ra Bắc Hải, rồi hoạt động dọc bờ biển Na Uy để đánh chặn các tàu vận tải Đồng Minh hỗ trợ cho Chiến dịch Na Uy. Sau tám ngày tuần tra, đến ngày 13 tháng 4, chiếc tàu ngầm đi đến vịnh Herjangsfjord gần Narvik, và neo đậu cách bờ khoảng 50 yd (46 m), nơi thủy thủ đoàn tiến hành sửa chữa kính tiềm vọng.
Đúng vào lúc này một lực lượng đặc nhiệm Hải quân Hoàng gia Anh đang tiếp cận khu vực. Lực lượng này bao gồm thiết giáp hạm HMS Warspite cùng chín tàu khu trục, có ý định tiêu diệt một nhóm tám tàu khu trục Đức gần đó, hoạt động được biết đến như là trận Hải chiến Narvik thứ hai. Trước trận đánh, Warspite cho phóng một thủy phi cơ Fairey Swordfish làm nhiệm vụ trinh sát và tấn công. Sau khi phát hiện và báo cáo vị trí tàu đối phương, chiếc Swordfish phát hiện U-64 và quyết định tấn công.
Khi chiếc thủy phi cơ bổ nhào xuống độ cao 200 foot (60 m), hỏa lực phòng không từ chiếc tàu ngầm đã bắn trúng và gây hư hại nhẹ cho chiếc Swordfish, nhưng một trong hai quả bom chống ngầm 100 lb (45 kg) đã đánh trúng ngay phía sau tháp chỉ huy, khiến U-64 bị đánh chìm tại tọa độ 68°33′B 17°33′Đ﻿ / ﻿68,55°B 17,55°Đ﻿ / 68.550; 17.550. Tám thành viên thủy thủ đoàn của U-64 đã tử trận, nhưng 38 người khác đã sống sót và được binh lính Đức trú đóng trên bờ cứu vớt, sau này gia nhập thủy thủ đoàn chiếc U-124.
Xác tàu đắm của U-64 được trục vớt vào tháng 8, 1957 và chuyển đến Sandnessjøen, Na Uy để được tháo dỡ.
Trường Đại học Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thanh Hóa

| Trường Đại học Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thanh Hóa |
| --- | --- |

Địa chỉ
Cơ sở 1: 561 Quang Trung 3, phường Đông Vệ, Thành phố Thanh Hóa Cơ sở 2: 20 Nguyễn Du, phường Điện Biên, Thành phố Thanh Hóa,  Việt Nam
Thông tin
Tên khác: Thanh Hoa University of Culture, Sports and Tourism
Loại: Đại học Công lập
Thành lập: 1967
Hiệu trưởng: PGS.TS Lê Thanh Hà
Website: http://www.dvtdt.edu.vn
Trường Đại học Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thanh Hóa (tiếng Anh: University of Culture, Sports and Tourism in Thanh Hóa) là một trường đại học đa ngành.
Trường có khởi nguồn từ Trường Sơ cấp Văn hóa Nghệ thuật, được thành lập từ tháng 3/1967 tại Thành phố Thanh Hóa. Trải qua nhiều năm phát triển và tạo dựng được uy tín trong lĩnh vực đào tạo nghệ thuật, ngày 22 tháng 7 năm 2011 Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Quyết định nâng cấp lên thành Trường Đại học Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thanh Hóa. Trường trực thuộc UBND tỉnh Thanh Hóa và Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch.
Tổ chức phòng ban, đơn vị sự nghiệp

Phòng Quản lý Đào tạo
Phòng Hành chính - Tổng hợp
Phòng Tổ chức Cán bộ
Phòng Kế hoạch - Tài chính
Phòng Quản lý khoa học
Phòng Hợp tác quốc tế
Phòng Quản trị - Cơ sở vật chất
Phòng Công tác học sinh, sinh viên
Phòng Thanh tra
Phòng Khảo thí- Đảm bảo chất lượng đào tạo
Phòng Quản lý Sau đại học
Khoa, bộ môn, trung tâm nghiên cứu

Khoa Luật và Quản lý nhà nước
Khoa Âm nhạc
Khoa Mỹ thuật
Khoa Sư phạm nghệ thuật
Khoa Sư phạm Mầm non
Khoa Văn hóa - Xã hội
Khoa Du lịch
Khoa Quản lý nhà nước
Khoa Giáo dục đại cương - Ngôn ngữ Anh
Trung tâm Thông tin - Thư viện
Trung tâm Nghiên cứu ứng dụng khoa học công nghệ, phát triển Văn hóa, Thể thao và Du lịch
Trung tâm GDTX và liên kết đào tạo
Trung tâm Tư vấn tuyển sinh và giới thiệu việc làm
Trung tâm Công nghệ thông tin
Trung tâm Đào tạo các môn năng khiểu thể thao
Các ngành đào tạo

Luật
Quản lý nhà nước
Văn hóa-Du lịch
Quản lý Văn hóa
Sư phạm Âm nhạc
Sư phạm Mỹ thuật
Hội họa
Đồ họa
Thanh nhạc
Thiết kế thời trang
Quản trị khách sạn
Thông tin học
Giáo dục thể chất
Quản lý Thể dục - Thể thao
Thanh nhạc
Nhạc cụ truyền thống
Diễn viên kịch - Điện ảnh
Các lĩnh vực nghiên cứu trọng điểm

Nghiên cứu âm nhạc, mỹ thuật, sân khấu truyền thống vùng Bắc Trung Bộ
Nghiên cứu về du lịch
Nghiên cứu về thiết chế văn hóa cơ sở
Nghiên cứu về hoạt động bảo tồn - phát huy di sản văn hóa, văn hóa cộng đồng
Nghiên cứu về giáo dục nghệ thuật, giáo dục thể chất miền núi vùng Bắc Trung Bộ
Nghiên cứu về nguồn nhân lực của Thanh Hóa và Vùng Bắc Trung bộ trong quá trình hội nhập kinh tế thế giới.
Chú thích

↑  “co cau to chuc”. Bản gốc lưu trữ ngày 31 tháng 10 năm 2014. Truy cập 13 tháng 2 năm 2015.
Phu Văn lâu

| Phu Văn lâu |
| --- | --- |
Lầu Phu Văn sau khi được trùng tu
Tên khác: Lầu trưng bày văn thư
Vị trí: phía trước Kỳ đài ngoài Kinh thành Huế
Xây dựng: 1819
Đời vua: Gia Long
Tình trạng: còn nguyên vẹn
Chức năng: Trưng bày thư văn của triều đình
Tọa độ: 16°27′56″B 107°34′51″Đ﻿ / ﻿16,465487°B 107,580889°Đ﻿ / 16.465487; 107.580889
Phu Văn lâuPhu Văn lâu (Kinh thành Huế)
Phu Văn Lâu  (hay còn gọi là lầu Phu Văn) (敷文樓) là một tòa lầu nằm trên trục chính của Hoàng thành Huế. Từ Kỳ đài nhìn ra sông Hương có hai công trình kiến trúc tô điểm cho bộ mặt của Kinh thành Huế. Một trong hai công trình ấy là Phu Văn lâu (phu: trưng bày, văn: văn thư, lâu: lầu) - Cái lầu trưng bày văn thư của triều đình. Phu Văn lâu được xây dựng vào năm thi 1819 dưới thời vua Gia Long, dùng làm nơi niêm yết những chỉ dụ quan trọng của nhà vua và triều đình, hoặc kết quả các kỳ thi do triều đình tổ chức. Năm 1829, vua Minh Mạng dùng nơi đây làm địa điểm tổ chức cuộc đấu giữa voi và hổ. Năm 1830, nhà vua này lại tổ chức cuộc vui chơi yến tiệc suốt 3 ngày để mừng sinh nhật của mình.
Miêu tả

Phu Văn lâu ở ngoài mặt Nam kinh thành, ngay trước Kỳ đài và Ngọ Môn. Vì vậy ca dao có câu:
Đây là ngôi nhà hai tầng, quay mặt về hướng nam. Dưới thời vua Minh Mạng, triều đình cho dựng ở hai bên hai tấm bia đá khắc 4 chữ "khuynh cái hạ mã", nghĩa là ai đi qua đều phải cởi mũ và xuống ngựa. Từ năm 1821, sau khi truyền lô, danh sách các khoa danh tiến sĩ được đem niêm yết tại đây. Vì tính cách long trọng như vậy nên hai bên lầu có hai bia đá "傾蓋下馬 (Khuynh Cái Hạ Mã)" nhắc nhở tất cả mọi người đi ngang qua Phu Văn lâu phải "nghiêng nón xuống ngựa" để tỏ lòng kính cẩn.
Hai bên mặt trước Phu Văn lâu có đặt hai khẩu súng thần công nhỏ bằng đồng hướng vào nhau. Phía trước mặt Phu Văn lâu là một tiểu đình nằm kề bên sông Hương gọi là Nghinh Lương Đình. Đây là nơi dùng để các vua tắm sông, hóng gió, ngắm cảnh.
Phu Văn lâu tuy đã được tu bổ nhiều lần nhưng vẫn giữ nguyên cốt cách đặc trưng của kiến trúc thời Nguyễn.
Một vài sự kiện liên quan

Vào đầu thời Gia Long (1802-1819), đây chỉ là một toà nhà nhỏ có tên Bảng đình, dùng làm nơi công bố các chiếu thư, chỉ dụ của nhà vua hoặc các bảng thi Hội, thi Đình cho dân chúng. Năm 1819, Bảng đình được thay thế bằng một một to kiến trúc hai tầng mái với 16 cây cột, xung quanh không có vách, tạo nét thanh tú và độc đáo với tên gọi là Phu Văn lâu. Phu Văn lâu còn là nơi ban phát lịch hoặc các sinh hoạt vui chơi dành cho dân chúng do triều đình tổ chức...Thời Minh Mạng, nhà vua quy định sau khi các chiếu thư được tuyên đọc ở Ngọ Môn hoặc điện Thái Hoà sẽ được đặt trên long đình, có che lọng và quân lính theo hầu hai bên để đưa ra niêm yết tại Phu Văn lâu. Các quan hàng tỉnh và hương lão phải đến quỳ lạy trước chiếu thư.
Năm 1829 đã từng có một cuộc đấu giữa voi và cọp trước lầu để cho vua Minh Mạng ra xem. Vào các dịp tứ tuần, ngũ tuần của Minh Mạng có nhiều cuộc vui khác được tổ chức ở đây. Về sau các vua Thiệu Trị, Tự Đức cũng giữ cái lệ ấy nhân những ngày khánh thọ của mình. Vua Thiệu Trị xem sông Hương và lầu Phu Văn là một trong 20 cảnh đẹp ở chốn Thần Kinh.
Năm 1843, Thiệu Trị cho dựng một nhà bia bên phải của lầu để khắc bài thơ Hương Giang Hiểu Phiếm (Buổi sớm bơi thuyền trên sông Hương).
Bão năm Giáp Thìn (1904) đã thổi bay lầu Phu Văn, vua Thành Thái đã hạ lệnh xây dựng lại, giống y như cũ.
Năm 1916, Trần Cao Vân, Thái Phiên đã giả vờ ngồi câu cá ở bến Phu Văn lâu để bí mật gặp vua Duy Tân bàn việc khởi nghĩa. Chẳng may việc bất thành, vua Duy Tân bị quân Pháp bắt và đày ra đảo Réunion. Tương truyền mấy câu ca dưới đây có ý nhắc đến việc này:
Lúc 5h50 sáng ngày 15 tháng 5 năm 2014, Phu Văn lâu bị sập một góc bên trái. Nguyên nhân là do mối mọt phá hoại và lâu ngày không được tu bổ, sửa chữa.
Giá trị

Nằm trên trục lộ chính của quần thể di tích cố đô Huế, Phu Văn lâu tô điểm thêm cho vẻ đẹp Huế cổ kính và trầm mặc. Nghênh Lương Đình là một điểm dừng chân của du khách trong chương trình tham quan một di sản văn hóa. Phu Văn lâu như một minh chứng cho một thời kỳ lịch sử gắn liền với nhà vua yêu nước Duy Tân. Hình ảnh Phu Văn lâu được in trên mặt sau của tờ tiền 50.000 đồng phát hành từ năm 2003.
Một vài tác phẩm liên quan

Học giả Thái Văn Kiểm, trong cuốn Cố đô Huế, đã viết về hai danh thắng là cầu Trường Tiền và Phu Văn lâu.
Phu Văn lâu trong tác phẩm văn học: Thuyền Ai Đợi Bến Văn Lâu do Hoa Kỳ Xuất Bản, tác giả Nguyễn Lý Tưởng ấn bản vào năm: 2001 - dày 555 trang. Sách là công trình nghiên cứu lịch sử của tác giả. Những bài nghiên cứu mang hình ảnh của xứ Huế đặc biệt có liên hệ nhiều đến cuộc đời của vua Duy Tân khởi nghĩa chống Pháp vào năm 1916 đã ảnh hưởng đến nhiều người, nhiều gia đình mà trong đó có gia đình của tác giả. Sách còn có kể lại phong trào yêu nước nổi dậy chống Pháp cuối thế kỷ 19 đầu thế kỷ 20 tại Huế gồm có nhiều nhân vật như cụ Phan Bội Châu, Huỳnh Thúc Kháng, Trần Quý Cáp, Phan Chu Trinh, Đặng Nguyên Cẩn, Nguyễn Thành. Và cũng nói về thân thế sự nghiệp của những nhân vật đó.
Phu Văn lâu trong ca khúc Ai ra xứ Huế, nhạc và lời: Duy Khánh. Lời ca khúc có đoạn: