stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Đỗ Tử Bình
Trong chiến tranh chống Chiêm Thành > Năm 1376-1377

Năm 1376 thời Trần Duệ Tông, vua Chiêm là Chế Bồng Nga lại mang quân xâm lấn. Duệ Tông sai Đỗ Tử Bình đi đánh. Chế Bồng Nga sợ hãi, xin dâng 10 mâm vàng tạ tội. Nhưng Tử Bình giấu vàng đi, lại tâu về triều rằng vua Chiêm kiêu ngạo không thần phục. Duệ Tông nổi giận, quyết định thân chinh đi đánh.
Tháng giêng năm 1377, quân Trần tiến tới kinh thành Đồ Bàn nước Chiêm. Chế Bồng Nga lập đồn giữ ngoài thành, rồi cho người đến trá hàng, nói với Trần Duệ Tông rằng Chế Bồng Nga đã bỏ thành trốn. Duệ Tông thúc quân tiến vào thành. Quân Chiêm tứ phía phục binh đổ ra đánh. Quân Đại Việt thua to, mười phần chết đến 7, 8 phần. Duệ Tông bị hãm trong vòng vây, bị trúng tên tử trận. Các tướng Đỗ Lễ, Nguyễn Nạp Hòa, Hành khiển Phạm Huyền Linh cũng tử trận.
Đỗ Tử Bình lúc đó lĩnh hậu quân không tới cứu ứng cho Duệ Tông. Lê Quý Ly cũng sợ hãi bỏ chạy. Thượng hoàng Trần Nghệ Tông sai đem chiếc xe tù đi bắt Tử Bình. Khi Tử Bình về qua phủ Thiên Trường, người ta đua nhau chửi mắng, lấy gạch ngói ném vào xe tù Tử Bình. Thượng hoàng xuống chiếu trị tội nhưng miễn cho tử hình cho ông, chỉ bắt đi làm lính.
Trong trận này, Đỗ Tử Bình trước đã vu cáo vua Chiêm gây ra nam tiến, sau không tới ứng cứu đại quân, được xem là người có trách nhiệm lớn với việc tử trận của vua Trần Duệ Tông.
Trong chiến tranh chống Chiêm Thành > Năm 1378-1380

Tuy nhiên không lâu sau, ông lại được phục chức. Tháng 5 năm 1378, Chế Bồng Nga đưa hàng vương Trần Húc về nước, đánh cướp Nghệ An. Tháng 6, quân Chiêm tiến vào cửa Đại Hoàng. Thượng hoàng Trần Nghệ Tông phục chức cho Đỗ Tử Bình, sai ra chống giữ. Tử Bình đánh không lại, quân bị tan vỡ. Chế Bồng Nga tiến vào Thăng Long lần thứ 3, bắt người cướp của rồi rút về.
Năm 1380, vua Chiêm lại dụ dân Tân Bình và Thuận Hóa đi cướp phá Nghệ An và tiến lên Thanh Hóa. Thượng hoàng Nghệ Tông lại sai Lê Quý Ly lĩnh quân thủy và Đỗ Tử Bình dẫn quân bộ ra chống. Tới tháng 5, quân Chiêm không đánh được phải rút lui.
Đề xuất thuế thân

Từ sau trận đánh này, Đỗ Tử Bình cáo ốm, xin rút lui không giữ binh quyền nữa. Tháng 11 năm đó thượng hoàng Nghệ Tông phong ông làm Nhập nội hành khiển tả tham tri chính sự, lĩnh chức Kinh lược sứ Lạng Giang.
Trong nước gặp khó khăn vì chiến tranh liên miên, cùng năm đó Đỗ Tử Bình kiến nghị với thượng hoàng Nghệ Tông theo phép thu thuế "dung" (thuế thân) của nhà Đường: bắt đinh nam mỗi năm phải nộp ba quan tiền. Từ đầu thời nhà Trần đã có thuế đinh, nhưng thực ra chỉ người có ruộng mới phải đóng. Đến đây, không cứ có ruộng hay không, tất cả mọi người đều phải chịu thuế, chỉ binh lính được miễn. Từ đó, thuế đinh mới thêm nặng. Phép thu thuế này bất công, khiến mọi người phải đóng như nhau.
Qua đời

Đại Việt sử ký toàn thư không ghi rõ thời điểm Đỗ Tử Bình qua đời, chỉ ghi: "(sau khi được phong Nhập nội hành khiển tả tham tri chính sự năm 1380) được vài năm thì chết". Cuộc đời ông hoạt động trong khoảng trên 30 năm qua 4 đời vua, từ thời Trần Dụ Tông đến Trần Phế Đế.
Trần Nghệ Tông truy tặng ông làm Thiếu bảo và cho ông được tòng tự ở Văn Miếu, thờ chung với Chu Văn An và Trương Hán Siêu.
Mãi đến đời sau các thân sĩ không đồng tình với quyết định của Nghệ Tông nên tước bỏ Đỗ Tử Bình ra khỏi Văn Miếu.
Nhận định

Sách Đại Việt sử ký toàn thư nêu ý kiến của các sử gia về Đỗ Tử Bình như sau:
Theo Phan Phu Tiên:
Theo Ngô Sĩ Liên:
Khâm định Việt sử thông giám cương mục có nhận định về ông:
Ý kiến của Tự Đức về lỗi của Tử Bình trong trận Đồ Bàn 1377:
Trần Xuân Sinh lý giải những may mắn mà Đỗ Tử Bình có được trong đời làm tướng nhà Trần là do thượng hoàng Trần Nghệ Tông làm mất kỷ cương, mê tối cùng cực, không biết ai là người hay, người gian nữa.
Chú thích

↑  Đền Thái Bảo Đỗ Tử Bình được công nhận di tích trong danh sách công nhận theo quyết định số 43/1999/QĐ-BVHTT ngày 12 tháng 7 năm 1999.
1 2  Lịch sử, Văn hóa, danh nhân,... Đền Thái Bảo Lưu trữ 2015-12-08 tại Wayback Machine. H3N groups, 2012. Truy cập 2/12/2015.
1 2  Khâm định Việt sử thông giám cương mục, quyển 9[liên kết hỏng]
1 2 3  Đại Việt sử ký toàn thư, quyển 7
1 2 3 4  Khâm định Việt sử thông giám cương mục, quyển 10[liên kết hỏng]
1 2 3 4  Trần Xuân Sinh, sách đã dẫn, tr 374
1 2 3 4 5  Đại Việt sử ký toàn thư, quyển 8
Đại Việt sử ký toàn thư, quyển 7, quyển 8 Lưu trữ 2010-01-26 tại Wayback Machine
Khâm định Việt sử thông giám cương mục, chính biên quyển 9[liên kết hỏng], quyển 10[liên kết hỏng]
Trần Xuân Sinh (2006), Thuyết Trần, Nhà xuất bản Hải Phòng
Agriotes sagittus

| Agriotes sagittus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Elateridae
Chi (genus): Agriotes
Loài (species): A. sagittus
Danh pháp hai phần
Agriotes sagittus Becker, 1956 
Agriotes sagittus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Becker miêu tả khoa học năm 1956.
Chú thích

↑  Elateridae in Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Alphitonia ferruginea

| Alphitonia ferruginea> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Rosales
Họ (familia): Rhamnaceae
Chi (genus): Alphitonia
Loài (species): A. ferruginea
Danh pháp hai phần
Alphitonia ferruginea Merr. & L.M.Perry, 1939 
Alphitonia ferruginea là một loài thực vật có hoa trong họ Táo. Loài này được Merr. & L.M.Perry mô tả khoa học đầu tiên năm 1939.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Alphitonia ferruginea”. Truy cập ngày 18 tháng 9 năm 2013.
Ốc vòi voi

| Ốc vòi voi> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Mollusca
Lớp (class): Bivalvia
Bộ (ordo): Veneroida
Họ (familia): Mactridae
Chi (genus): Lutraria
Loài (species): L. rhynchaena
Danh pháp hai phần
Lutraria rhynchaena Jonas, 1844 
Ốc vòi voi (Danh pháp khoa học: Lutraria rhynchaena) là một loài nhuyễn thể hai mảnh vỏ thuộc họ Mactridae trong bộ Veneroida. Chúng còn được gọi là tu hài hay con thụt thò, đây là loài ốc có giá trị kinh tế. Một số loài thân mềm cũng có hình dạng giống với ốc vòi voi như Panopea generosa, Mya arenaria.
Môi trường sống

Ốc vòi voi sống trong nước mặn. Trong môi trường tự nhiên, ốc vòi voi sống rải rác trên các trương cát ngầm và thềm cát có san hô ở vùng biển ấm. Chúng có thể thích nghi với môi trường nước trong với độ mặn ổn định, có thủy triều lên xuống hay ở các vùng bãi bùn cửa sông nước lợ. Đây là loài nhuyễn thể sống lâu và lớn nhất trong hang cát và là loài thủy sản có giá trị kinh tế cao
Đặc điểm

Ở châu Á ốc có vỏ chừng 10cm, vòi cụt ngóc, cùng là loài nhuyễn thế hai mảnh vỏ sống trong môi trường nước mặn nhưng so với ốc vòi voi Canada thì ốc vòi voi ở Việt Nam lại nhỏ hơn nhiều so với ốc vòi voi Canada (có kích thước từ 15–20 cm, trọng lượng trung bình từ 1– 2 kg). Nhiều con có vòi dài tới 1-2m, trọng lượng thường gặp độ 1,5-2,5kg nhưng cá biệt có con nặng tới 4–5 kg. Mỗi cá thể phát triển dài 12cm, nặng 200g.
Vỏ giống trai ngậm ngọc, thịt dày đặc hơn hẳn sò huyết, mát ngọt tương tự bào ngư. Ốc nhỏ nhất cũng độ 1,5 kg/con, vỏ ngoài màu trắng ngà, hai vỏ khép hờ. Nhô ra giữa hai lớp vỏ là chiếc xúc tu dài, to hình trụ, nhìn không khác nào một chiếc vòi voi thực thụ… Ốc vòi voi sinh sản dưới cát vào mùa xuân, sinh trưởng nhanh trong điều kiện môi trường tự nhiên hay môi trường nuôi tốt Loài ốc này tuy to nhưng rất hiền bởi suốt đời chỉ ẩn mình một chỗ dưới lớp cát sâu trong lòng đại dương để sinh trưởng.
Công dụng

Bài chi tiết: Nuôi tu hài
Chúng có giá trị dinh dưỡng cao cùng hương vị đặc biệt và có tác dụng tốt đối với sức khỏe phái nam và là loài thủy sản có giá trị kinh tế cao Ở Việt Nam, trước đó ốc vòi voi chỉ có trong môi trường tự nhiên, là một đặc sản quý hiếm. Hiện nay, nó đã được nuôi thành thương phẩm và ngành nuôi ốc vòi voi đang mang lại hiệu quả kinh tế cao cho ngư dân. Tại các vùng biển của Việt Nam như Hải Phòng, Quảng Ninh, đầm Nha Phu (Khánh Hòa)… cũng có loại ốc này nhưng kích thước nhỏ hơn nhiều lần so với ốc vòi voi được nhập khẩu..
Món ốc vòi voi tại Đài Loan
Động Núi Niệm

(Việt Nam)
Động Núi Niệm là động trong dãy núi ở làng Chùa xã Phú Thành huyện Lạc Thủy tỉnh Hòa Bình, Việt Nam
Động Núi Niệm thuộc dạng karst trong dãy núi đá vôi bên dòng sông Bôi. Động được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng là di tích quốc gia tại quyết định số 2835/QĐ-BVHTTDL ngày 20/08/2013.
Giới thiệu

Quần thể hang động núi Niệm gồm 3 di tích liền kề nhau, gồm: di tích lịch sử văn hóa đền Niệm, di tích thắng cảnh động Thông Linh, di tích khảo cổ học mái đá Niệm.
Đền Niệm có từ lâu đời, khởi nguyên là một ngôi đền nhỏ dưới chân núi Niệm, trong hang đặt một ban thờ nhỏ. Hiện nay, kiến trúc của đền đã hoàn thiện cơ bản, có tam quan, nhà sắp lễ và phát triển diện tích nhà tiền tế rộng hơn để phục vụ nhân dân. Đền thờ tam vị Chúa Mường, mẫu Thượng Ngàn, mẫu Thượng Thiên.
Vị trí

Động Núi Niệm ở cách thị trấn Chi Nê 20°29′30″B 105°46′39″Đ﻿ / ﻿20,491602°B 105,777536°Đ﻿ / 20.491602; 105.777536﻿ (Thị trấn Chi Nê)  cỡ 7 km đường thẳng hướng tây bắc. Từ thị trấn đi theo quốc lộ 21A đến làng An Thịnh xã Phú Thành thì rẽ trái đi hướng tây nam cỡ 3 km đường liên xã.
Nếu từ vùng phía bắc xã Phú Thành thì theo quốc lộ 21A hướng đông nam đến xã này, từ đó đến động.
Amphilophium steyermarkii

| Amphilophium steyermarkii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Asterids
Bộ (ordo): Lamiales
Họ (familia): Bignoniaceae
Chi (genus): Amphilophium
Loài (species): A. steyermarkii
Danh pháp hai phần
Amphilophium steyermarkii (A.H.Gentry) L.G.Lohmann, 2008 
Amphilophium steyermarkii là một loài thực vật có hoa trong họ Chùm ớt. Loài này được (A.H.Gentry) L.G.Lohmann mô tả khoa học đầu tiên năm 2008.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Amphilophium steyermarkii”. Truy cập ngày 21 tháng 8 năm 2013.
Bò bison châu Âu

| Bò bison châu Âu |
| --- | --- |

Bò bison con đực
Tình trạng bảo tồn
 Sắp bị đe dọa  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học 
Vực:: Eukaryota
Giới:: Animalia
Ngành:: Chordata
nhánh:: Mammaliaformes
Lớp:: Mammalia
Bộ:: Artiodactyla
Họ:: Bovidae
Phân họ:: Bovinae
Chi:: Bison
Loài:: B. bonasus
Danh pháp hai phần
Bison bonasus (Linnaeus, 1758)

Phân loài
 Bison bonasus bonasus (Linnaeus, 1758)  †Bison bonasus caucasicus  †Bison bonasus hungarorum

Phạm vi của B. bonasus (Biên soạn: IUCN (Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế) 2020)      Cư trú
Các đồng nghĩa
 Bos bonasus Linnaeus, 1758
Bò bison châu Âu (danh pháp hai phần: Bison bonasus) là một loài bò bison Á-Âu. Nó là động vật còn sống sót nặng nhất đất hoang dã ở châu Âu, bò bison châu Âu điển hình dài khoảng 2,1-3,5 m, không kể một cái đuôi dài 30–60 cm và cao 1,6–2 m. Trọng lượng thường có thể từ 300 đến 920 kg (660 đến 2.000 lb), đôi khi con bò đực lớn nặng đến 1.000 kg (2.200 lb) hoặc hơn.. So với các loài Mỹ, bò bison châu Âu có có chỏm lông ngắn trên đầu, cổ và phần thân trước, nhưng còn đuôi và sừng.
Xã Gridley, Quận McLean, Illinois

| Xã Gridley Gridley Township |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
 
 Vị trí trong Quận McLean, Illinois
 Vị trí quận McLean trong tiểu bang Illinois ở Hoa Kỷ
Xã Gridley
Quốc gia: Hoa Kỳ
Tiểu bang: Illinois
Quận: Quận McLean
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 1.913
Múi giờ: CST (UTC-6)
 • Mùa hè (DST): CDT (UTC-5)
Xã Gridley (tiếng Anh: Gridley Township) là một xã thuộc quận McLean, tiểu bang Illinois, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 1.913 người.
Agriotes rufus

| Agriotes rufus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Elateridae
Chi (genus): Agriotes
Loài (species): A. rufus
Danh pháp hai phần
Agriotes rufus Fleutiaux, 1918 
Agriotes rufus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1918.
Chú thích

↑  Elateridae in Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
9138 Murdoch

| Tên định danh |
| --- | --- |
Tên định danh: 9138
Tên định danh thay thế: 2280 T-2
Đặc trưng quỹ đạo
Kỷ nguyên 14 tháng 5 năm 2008
Cận điểm quỹ đạo: 2.0710878
Viễn điểm quỹ đạo: 2.2945306
Độ lệch tâm: 0.0511824
Chu kỳ quỹ đạo: 1177.9370429
Độ bất thường trung bình: 123.50236
Độ nghiêng quỹ đạo: 3.12439
Kinh độ điểm mọc: 177.01094
Góc cận điểm: 338.43664
Đặc trưng vật lý
Cấp sao tuyệt đối (H): 14.7
 
9138 Murdoch (2280 T-2) là một tiểu hành tinh vành đai chính.
Větrušice

| Větrušice |
| --- | --- |
—  Làng  —
 

  Hiệu kỳ

Větrušice
Quốc gia:  Cộng hòa Séc
Vùng: Středočeský
Huyện: Praha-východ
Múi giờ: CET (UTC+1)
 • Mùa hè (DST): CEST (UTC+2)
NUTS 5: CZ0209 538990
Větrušice là một làng thuộc huyện Praha-východ, vùng Středočeský, Cộng hòa Séc.
Chasmanthera welwitschii

| Chasmanthera welwitschii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Ranunculales
Họ (familia): Menispermaceae
Chi (genus): Chasmanthera
Loài (species): C. welwitschii
Danh pháp hai phần
Chasmanthera welwitschii Troupin, 1951 
Chasmanthera welwitschii là một loài thực vật có hoa trong họ Biển bức cát. Loài này được Troupin mô tả khoa học đầu tiên năm 1951.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Chasmanthera welwitschii”. Truy cập ngày 22 tháng 8 năm 2013.
Địa lý Myanmar

| --- | --- |

Lục địa: Châu Á
Vùng: Đông Nam Á
Tọa độ: 22°00′B 98°00′Đ﻿ / ﻿22°B 98°Đ﻿ / 22.000; 98.000
Diện tích: Xếp hạng thứ 40
 • Tổng số: 676.578 km2 (261.228 dặm vuông Anh)
 • Đất: 96,94%
 • Nước: 3,06%
Đường bờ biển: 1.930 km (1.200 mi)
Biên giới: Tổng chiều dài biên giới: 6.522 km (4.053 mi)  Bangladesh:  271 km (168 mi) Trung Quốc:  2.129 km (1.323 mi) Ấn Độ:  1.468 km (912 mi) Lào  238 km (148 mi) Thái Lan:  2.416 km (1.501 mi)
Điểm cao nhất: Hkakabo Razi 5881 m
Điểm thấp nhất: Biển Andaman 0 m (mực nước biển)
Sông dài nhất: Sông Ayeyarwady
Hồ lớn nhất: Hồ Indawgyi
Bản đồ khí hậu Köppen Myanmar.
Cháy trên những ngọn đồi và những thung lũng của Myanmar, Thái Lan, Lào và Việt Nam (dán nhãn với chấm đỏ).
Myanmar (còn được gọi là Miến Điện) là một quốc gia ở phía tây bắc của Đông Nam Á, có biên giới với Trung Quốc, Ấn Độ, Bangladesh, Thái Lan và Lào. Nước này nằm dọc theo mảng Ấn Độ và mảng Á-Âu, phía đông nam của dãy Himalaya, về phía tây là Vịnh Bengal và phía nam là biển Andaman. Đây là vị trí chiến lược, nằm gần các tuyến đường vận tải chính của Ấn Độ Dương.
Tổng chiều dài đường biên: 238 km (148 mi)
Tổng diện tích: 676.578 kilômét vuông (261.228 dặm vuông Anh)
Giáp với quốc gia:
Bangladesh: 271 kilômét (168 mi), Ấn Độ:1.468 kilômét (912 mi), Trung Quốc: 2.129 kilômét (1.323 mi), Lào: 238 kilômét (148 mi), Thái Lan: 2.416 kilômét (1.501 mi)
Bờ biển

Tổng: 1.930 kilômét (1.200 mi)
Tổng nước khu vực: 23.070 kilômét vuông (8.910 dặm vuông Anh)
Khí hậu

Gió mùa nhiệt đới ở vùng đất thấp dưới 2.000 m (6.562 ft); nhiều mây, mưa nhiều, nóng ẩm (gió mùa tây nam, tháng 6 đến tháng 9); ít mây, mưa ít, nhiệt độ dịu,độ ẩm thấp hơn trong mùa đông (gió mùa đông bắc, tháng 12 đến tháng 4).
Khí hậu thay đổi ở vùng cao tùy thuộc vào độ cao; khí hậu cận nhiệt ôn đới ở khoảng xung quanh 2.500 m (8.202 ft), ôn đới ở 3.000 m (9.843 ft), mát mẻ ở núi cao 3.500 m (11.483 ft) và trên vùng núi cao, lạnh, khắc nghiệt và có khí hậu hàn đới. Các độ cao cao hơn có thể có tuyết rơi dày đặc biệt là ở phía Bắc và thời tiết xấu.
Núi

Myanmar đặc trưng bởi các vùng đất thấp trung tâm với những thung lũng Sittaung và thung lũng Chindwin và những dãy núi nhỏ Zeebyu Taungdan, Min-wun Taungdan, Hman-kin Taungdan và Gangaw Taungdan cũng như Bago Yoma (dãy Pegu), một núi tương đối thấp giữa chuỗi sông Irrawaddy và Sittaung ở miền trung Myanmar. Vùng thung lũng miền trung bị giới hạn bởi cao nguyên gồ ghề ở phía Bắc, nơi có nhiều dãy phía nam của dãy núi Hoành Đoạn tạo thành biên giới giữa Myanmar và Trung Quốc. Hkakabo Razi điểm cao nhất của đất nước tại 5.881 m (19.295 ft) nằm ở phía bắc của đất nước. Ngọn núi này là một phần của một loạt dãy song song chạy từ chân Himalaya qua khu vực biên giới với Assam, Ấn Độ và Mizoram.
Dãy núi Arakan ở phía tây chạy từ Manipurn đến phía tây Myanmar về phía nam qua bang Rakhine gần đến Cape Negrais bên bờ vịnh Bengal. Dãy Arakan bao gồm những Naga Hills, vùng Chin Hills và dãy Patkai bao gồm Lushai Hills.
.
Ở đông Myanmar điểm cao nhất là Shan cao 2.563 m Loi Pangnao, một trong những đỉnh núi cực của Đông Nam Á. Núi Shan Hills, cùng với đồi Karen, dãy Dawna và đồi Tenasserim, có ranh giới tự nhiên với Thái Lan cũng như vùng sinh thái rừng ẩm ẩm Kayah-Karen / Tenasserim nằm trong danh sách các vùng sinh thái toàn cầu 200 được xác định bởi Quỹ Quốc tế Bảo vệ Thiên nhiên là ưu tiên bảo tồn. Miền nam Myanmar bao gồm chủ yếu các sườn núi phía tây của Bilauktaung, phần cao nhất của dãy Tenasserim kéo dài về phía nam thành dãy trung tâm của Bán đảo Mã Lai.
Núi > Đỉnh núi chính

Hkakabo Razi, 5,881 m
Gamlang Razi, 5,870 m
Saramati, 3,826 m
Hkaru Bum, 3,677 m
Bumhpa Bum, 3,411 m
Hkangri Bum, 3,388 m
Shan-ngaw Bum (Shan-ngaw Range), 3,328 m
Langhtam Razi, 3,221 m
Nin-gun Bum, 3,162 m
Mol Len, 3,088 m
Abawm Bum, 3,082 m
Sahton Bum, 3,069 m
Nat Ma Taung (Mount Victoria), 3,053 m
Kahtaung Bam, 2,890 m
Hkawk Bam, 2,822 m
Wapawnaung Bum, 2,769 m
Kanikana Bum, 2,742 m
Kennedy Peak (Myanmar), 2,703 m
Sapa Bum, 2,702 m
Sangpang Bum, 2,692 m
Longadang Bum, 2,680 m
Tamihkat Razi, 2,678 m
Loi Leng, 2,673 m
Mong Ling Shan, 2,641 m
Nattaung, 2,623 m
Hkamon Bum, 2,566 m
Loi Pangnao, 2,563 m
Shingrup Bum, 2,555 m
Senam Bum, 2,543 m
Point 2519, 2,519 m
Zungon Razi, 2,510 m
Kayunghang Bum, 2,495 m
Nakthar Razi, 2,353 m
Noi Hkam, 2,244 m
Kakma Bum, 2,225 m
Tanghku Bum, 2,150 m
Loi Lan, 2,131 m
Chikachi Bum, 2,128 m
Mela Taung, 2,080 m
Myinmoletkat Taung, 2,072 m
Mulayit Taung, 2,005 m
Loi Hkilek, 1,973 m
Nawnghoi, 1,936 m
Mawhpung Bum, 1,874 m
Loi Un-awm, 1,816 m
Naupau Pum, 1,767 m
Sharong Bum, 1,703 m
Núi Popa, 1,518 m
Mount Kyaiktiyo, 1,075 m
Saka Haphong, 1,052 m
Zwekabin Taung (Zwegabin Hill), 343 m
Kwooprai Taung (Kwooprai Hill), 198 m
Sông ngòi

Sông Ayeyarwaddy, sông chính của Myanma, chảy từ bắc xuống nam qua lưu vực Myanma và kết thúc tại một châu thổ rộng. Sông Mekong chảy từ Tây Tạng thông qua Trung Quốc (Vân Nam) vào đông bắc Myanma vào Lào.
Ở phía đông sông Salween và sông Sittaung chạy dọc theo phía tây của núi Shan và cuối phía bắc của dãy Dawna. Ở vùng đông nam hẹp của Myanma, các sông Ye, Heinze, Dawei (Tavoy), Great Tenasserim (Tanintharyi) và sông Lenya tương đối ngắn và chảy vào Biển Andaman. Xa hơn về phía nam, sông Kraburi hình thành biên giới phía nam giữa Thái Lan và Myanma.
Hàng hải tuyên bố

vùng tiếp giáp:
24 nmi (27,6 mi; 44,4 km)
thềm lục địa:
200 nmi (230,2 mi; 370,4 km) hoặc tới rìa lề lục địa
vùng đặc quyền khu kinh tế:
200 nmi (230,2 mi; 370,4 km)
Hàng hải tuyên bố > Đảo

Apaw-ye Kyun
Đảo Calventuras
Đảo Cheduba
Đảo Coco
Đảo Kaingthaung
Đảo Kalegauk
Đảo Kokunye Kyun
Đảo Kyungyi
Đảo Moscos
Đảo Myingun
Nantha Kyun
Preparis
Đảo Ramree
Unguan
Wa Kyun
Zalat Taung
Quần đảo Mergui
Đảo Auriol
Bentinck Kyun
Đảo Christie, đảo cực nam của nhóm
Kadan Kyun, hòn đảo lớn nhất của quần đảo
Lanbi Kyun
Letsok-aw Kyun
Mali Kyun, đảo cực bắc của nhóm
Saganthit Kyun
Than Kyun
Thayawthadangyi
Zadetkyi
Sử dụng đất và tài nguyên thiên nhiên

Tài nguyên thiên nhiên ở Myanmar là dầu mỏ, gỗ, thiếc, antimon, kẽm, đồng, wolfram, chì, than đá, đá cẩm thạch, đá vôi, đá quý, khí đốt tự nhiên và thủy điện.
| --- | --- |
Đất canh tác: 16,56%
Trồng cây lâu năm: 2,25%
Đất khác: 81,20% (2012)
Đất tưới tiêu: 21.100 km²  (năm 2004)
Tổng nước tái tạo:: 1.168 km3 (280 mi khối) (2011)
Thu hồi nước ngọt tổng số (trong công nghiệp/nông nghiệp): 33,23 km3/a (7,97 cu mi/a) (10%/1%/89%)
Thu hồi nước rút bình quân đầu người: 728,6 km3/a (175 cu mi/a) (2005)
Thiên tai

Động đất và lốc xoáy; lũ lụt và lở đất phổ biến trong mùa mưa (tháng sáu đến tháng chín), hạn hán định kỳ.
Môi trường

Phá rừng; ô nhiễm không khí công nghiệp, đất và nước; thiếu vệ sinh và xử lý nước gây bệnh
Môi trường > Thỏa thuận môi trường quốc tế

Tham gia:
Đa dạng sinh học, biến đổi khí hậu, sa mạc hóa, các loài nguy cấp,Luật Biển, kiểm tra hạt nhân, Bảo về  tầng Ozone, ô nhiễm tàu, gỗ nhiệt Đới Gỗ 83, nhiệt Đới Gỗ 94
ký tên, nhưng không phê chuẩn: không có lựa chọn thỏa thuận
Agarista mexicana

| Agarista mexicana> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Ericales
Họ (familia): Ericaceae
Chi (genus): Agarista
Loài (species): A. mexicana
Danh pháp hai phần
Agarista mexicana (Hemsl.) Judd, 1979 
Agarista mexicana là một loài thực vật có hoa trong họ Thạch nam. Loài này được (Hemsl.) Judd mô tả khoa học đầu tiên năm 1979.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Agarista mexicana”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Acanthophyllum laxiflorum

| Acanthophyllum laxiflorum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Caryophyllales
Họ (familia): Caryophyllaceae
Chi (genus): Acanthophyllum
Loài (species): A. laxiflorum
Danh pháp hai phần
Acanthophyllum laxiflorum Boiss., 1854 
Acanthophyllum laxiflorum là loài thực vật có hoa thuộc họ Cẩm chướng. Loài này được Boiss. mô tả khoa học đầu tiên năm 1854.
Aloe claviflora

| Aloe claviflora |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocot
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Asparagaceae
Chi (genus): Aloe
Loài (species): A. claviflora
Danh pháp hai phần
Aloe claviflora Burch. 
Aloe claviflora là một loài thực vật có hoa trong họ Măng tây. Loài này được Burch. mô tả khoa học đầu tiên năm 1822.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Aloe claviflora”. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2013.
Xã Grenville, Quận Day, South Dakota

| Xã Grenville Grenville Township |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
 Vị trí quận Day trong tiểu bang Nam Dakota ở Hoa Kỷ
Xã Grenville
Quốc gia: Hoa Kỳ
Tiểu bang: South Dakota
Quận: Quận Day
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 84
Múi giờ: CST (UTC-6)
 • Mùa hè (DST): CDT (UTC-5)
Xã Grenville (tiếng Anh: Grenville Township) là một xã thuộc quận Day, tiểu bang Nam Dakota, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 84 người.
Xylocopa iridipennis

| Xylocopa iridipennis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Apidae
Phân họ (subfamilia): Xylocopinae
Tông (tribus): Xylocopini
Chi (genus): Xylocopa
Loài (species): X. iridipennis
Danh pháp hai phần
Xylocopa iridipennis Lepeletier, 1841 
Xylocopa iridipennis là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Lepeletier mô tả khoa học năm 1841.
Chú thích

↑  (2008) Integrated Taxonomic Information System (ITIS) Bee Checklist 3 oktober 2008
Viêng Chăn (định hướng)

Viêng Chăn có thể là:
Thủ đô Viêng Chăn
Tỉnh Viêng Chăn
Thành phố Viêng Chăn, bao gồm thủ đô Viêng Chăn và một vài huyện nông thôn.
Viêm phổi mắc phải ở cộng đồng

Viêm phổi mắc phải  ở  cộng  đồng là tình trạng nhiễm khuẩn của nhu mô phổi xảy ra ở ngoài bệnh viện, bao gồm viêm phế nang, ống và túi phế nang, tiểu phế quản tận hoặc viêm tổ chức kẽ của phổi.
Tác nhân gây bệnh

Tác nhân gây viêm phổi có thể là vi khuẩn, virus, ký sinh trùng, nấm, ngoại trừ trực khuẩn lao. Vi khuẩn Streptococcus pneumoniae là nguyên nhân thường gặp nhất trên thế giới.
Hình chụp X-quang bệnh nhân trước () và sau khi điều trị
Triệu chứng lâm sàng

Bệnh khởi phát đột ngột với sốt cao 39 - 40 độ C, rét run.
Thường bị đau ngực ở bên tổn thương.
Có ho và tăng dần, lúc đầu ho khan, về sau ho có đờm đặc, màu vàng, xanh hoặc máu gỉ sắt.
Có thể nôn, chướng bụng, đau bụng.
Khó thở, thở nhanh, tím môi đầu chi.