stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Chuyến vận chuyển huyết thanh tới Nome năm 1925
Ghi công cho chó kéo xe

Có nhiều tranh cãi xung quanh vai trò của Balto trong cuộc đua này và bức tượng ở Công viên Trung tâm. Một nài đua hàng đầu, Seppala đã được gửi đến để chạy 170 dặm (270 km) trên một số phần nguy hiểm và khó tin nhất của cuộc chạy đua. Ông đã gặp được những người vận chuyển huyết thanh (trong sự ngạc nhiên, bởi ông đã dự đoán rằng mình phải thực hiện toàn bộ chuyến đi một mình), bàn giao số huyết thanh, và chạy trở về qua một quãng đường 91 dặm (146 km), tổng cộng 261 dặm (420 km) trong tổng chặng đua. Sau đó, ông chuyển huyết thanh cho Charlie Olson. Olson vận chuyển 25 dặm (40 km) đến Bluff, nơi anh ta chuyển nó sang cho Gunnar Kaasen. Kaasen đáng lẽ phải giao huyết thanh cho Rohn tại Port Safety, nhưng Rohn đã đi ngủ mất, và Kaasen quyết định tiếp tục chạy thẳng đến Nome. Nhìn chung, Kaasen và Balto đã chạy tổng cộng 53 dặm (85 km). Kaasen bảo rằng ông quyết định tiếp tục vì không thấy đèn sáng trong cabin nơi Rohn đang ngủ và ông không muốn lãng phí thời gian, nhưng nhiều người nghĩ rằng quyết định không đánh thức Rohn của ông xuất phát từ ham muốn giành lấy vinh quang cho mình và Balto.
Theo nài đua của Togo, Leonhard Seppala, Balto là một con chó chuyên chở hàng hóa còi cọc mà ông đã bỏ lại khi lên đường trong chuyến đi. Ông cũng khẳng định rằng con chó dẫn đầu của Kaasen thực sự là một con chó tên Fox, nhưng các nhân viên tin tức thời đó nghĩ rằng Balto là một cái tên đáng tin cậy hơn.
Bức tượng Balto tại Công viên Trung tâm được mô phỏng theo Balto, nhưng cho thấy nó đeo cờ (hoặc giải thưởng) của Togo. Dòng chữ viết: "Dành riêng cho tinh thần bất khuất của những con chó kéo xe đã chuyển tiếp thuốc kháng độc qua 600 dặm trên mặt băng thô ráp, qua vùng biển nguy hiểm, thông qua trận bão tuyết Bắc cực, từ Nenana để giải tỏa địa phương Nome bị ảnh hưởng." Trong những năm cuối đời, Seppala rất đau lòng vì công lao đã được ghi nhận cho Balto; trong tâm trí của ông, Togo mới là anh hùng thực sự của cuộc đua huyết thanh. Theo Cục Công viên Quốc gia, vào năm 1960, Seppala cho biết:
Tôi chưa bao giờ có một con chó nào tốt hơn Togo. Sức chịu đựng, lòng trung thành và trí thông minh của nó không cách nào có thể tập luyện và cải thiện được cho những con khác. Togo là con chó tốt nhất từng chạy vận chuyển trên đường mòn Alaska.
Katy Steinmetz, viết trên tạp chí Time, cũng nghĩ rằng Togo mới là con chó kéo xe vĩ đại nhất mọi thời đại. Trong cuộc chạy đua huyết thanh, cô viết, Togo mới là anh hùng thực sự:
... con chó thường được ghi công vì cứu được thị trấn sau cùng là Balto, nhưng nó chỉ chạy đoạn cuối cùng, chặng đua dài 55 dặm trong cuộc đua. Con chó kéo xe gánh vác chính yếu của cuộc đua chính là Togo. Hành trình của nó, chứa đầy những cơn bão tuyết khiến không thể phân biệt ranh giới trời đất, là hành chình dài nhất với tổng quãng đường 200 dặm, và bao gồm một pha rẽ ngang đường tắt băng qua khu vực Norton Sound đầy nguy hiểm — nơi mà nó cứu thoát cho đội xe và người nài kéo của mình bằng việc dũng cảm bơi qua những tảng băng trôi.
Các nguồn khác

Page, Dorothy G. (1992). Polar Pilot. Danville, IL: Interstate Publishers. ISBN 0-8134-2936-6.
Liên kết ngoại

“Serum run, the rest of the story”. iditarod.com. Iditarod Trail Sled Dog Race. Bản gốc lưu trữ ngày 27 tháng 11 năm 2016. Truy cập ngày 28 tháng 3 năm 2020. — from the official website of the Iditarod race organizers
Quang cảnh Nome năm 1916
Gunnar Kaasen với chú chó của mình, Balto
Tượng Balto, chú chó dẫn đầu trong đội tiếp sức cuối cùng. Bức tượng được đặt tại Công viên Trung tâm (NYC) và được dành tặng cho tất cả những con chó tham gia vào cuộc chạy đua vận chuyển huyết thanh.
Hoàng Luyện

| Hoàng Luyện> Thông tin cá nhân |
| --- | --- |
Sinh: 
Tên khai sinh: Phạm Vũ La
Ngày sinh: (1925-04-03)3 tháng 4, 1925
Nơi sinh: Mỹ Hào, Hưng Yên
 
Mất: 28 tháng 4, 2001(2001-04-28) (76 tuổi)
Nơi cư trú: Hà Nội
Quốc tịch:  Việt Nam
Nghề nghiệp: nhà viết kịch
Lĩnh vực: sân khấu

Sự nghiệp sân khấu
Vai trò: biên kịch
Thể loại: cải lương, chèo
Tác phẩm: Bà mẹ sông Hồng Nắng tháng Tám
Giải thưởng: Danh sách
 
 
Giải thưởng
Giải thưởng Nhà nước 2017 Văn học Nghệ thuật
x • t • 
Hoàng Luyện (tên thật là Phạm Vũ La; 1925-2001) là tác giả kịch bản sân khấu Việt Nam, được tặng Giải thưởng Nhà nước về Văn học Nghệ thuật vào năm 2017.
Tiểu sử

Hoàng Luyện (tên thật là Phạm Vũ La) sinh ngày 3 tháng 4 năm 1925 tại làng Thứa, Mỹ Hào, Hưng Yên. Ông tham gia kháng chiến từ năm 1943, làm báo rồi cán bộ tuyên huấn tỉnh Hưng Yên.
Năm 1954, Thủ đô giải phóng, Hoàng Luyện về làm cán bộ Vụ nghệ thuật, Bộ Văn hóa Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) tham gia công tác đào tạo sân khấu.
Ông mất ngày 28 tháng 4 năm 2001.
Sự nghiệp

Thời kỳ làm cán bộ tuyên huấn tỉnh Hưng Yên, Hoàng Luyện từng sáng tác nhiều kịch bản ngắn phục vụ phong trào du kích ven tả ngạn sông Hồng.
Hoàng Luyện sinh ra trên đất chèo nhưng ông lại thành danh với hàng loạt tác phẩm cải lương. Trong gia tài sáng tác của ông, thành công nhất phải nói đến kịch bản đậm đà bản sắc cải lương “Bà mẹ sông Hồng". Đây cũng là vở cải lương đầu tiên có hình ảnh người nông dân vùng đồng bằng Bắc bộ. Vở diễn này cũng gắn liền thương hiệu Đoàn Cải lương Kim Phụng suốt 20 năm với trên 2000 đêm diễn từ bắc chí nam. Còn vở Nắng tháng Tám đã khai thác thành công đề tài công nhân và đồng bào vùng than đấu tranh trong những năm tiền khởi nghĩa. Nắng tháng Tám đã được Đoàn cải lương Trung ương (nay là Nhà hát Cải lương Việt Nam) dàn dựng trong suốt những năm của thập kỷ 70. Với 500 đêm diễn, Nắng tháng Tám cũng là vở diễn có suất diễn đạt mức kỷ lục của đoàn.
Không chỉ là tác giả cải lương, Hoàng Luyện còn có hơn chục kịch bản lớn nhỏ về đề tài chiến tranh chống Mỹ: Trên đồi vinh quang, Nàng tiên thuở ấy, Bài thơ bên núi Cánh Diều, Cánh buồm nâu… Hai tác phẩm của ông là Kỳ Đồng Nguyễn Văn Cẩm, Thiên duyên huyền tích được Nhà hát Chèo Thái Bình dàn dựng để tham gia Liên hoan Chèo toàn quốc năm 2022, trong đó, Kỳ Đồng Nguyễn Văn Cẩm được nhận Huy chương Vàng.
Ông đã giành được nhiều giải thưởng về sân khấu: Giải thưởng lớn Hội nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam trao tặng năm 1960 cho kịch bản Bà mẹ sông Hồng; Bằng khen của Bộ Văn hóa Thông tin dành cho kịch bản về đề tài cách mạng tiêu biểu năm 1963 với kịch bản cải lương “Kim Đồng”.
Năm 2017, ông được truy tặng Giải thưởng Nhà nước về Văn học Nghệ thuật với 2 kịch bản sân khấu “Bà mẹ sông Hồng” và “Nắng tháng Tám”.
Tác phẩm chính > Cải lương

Bà mẹ sông Hồng,
Nắng tháng tám
Giấc mộng hoa đào,
Cây gậy thần
Tác phẩm chính > Chèo

Kỳ đồng Nguyễn Văn Cẩm
Thiên duyên huyền tích
Thiên duyên huyền tích - Cây gậy thần
Trên đồi vinh quang,
Nàng tiên thuở ấy,
Bài thơ bên núi Cánh Diều,
Cánh buồm nâu...
Vinh danh

Giải thưởng Nhà nước về Văn học Nghệ thuật năm 2017.
Vinh danh > Giải thưởng sân khấu

Giải thưởng lớn Hội nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam trao tặng năm 1960 cho kịch bản Bà mẹ sông Hồng.
Bằng khen của Bộ Văn hóa Thông tin dành cho kịch bản về đề tài cách mạng tiêu biểu năm 1963 với kịch bản cải lương “Kim Đồng”.
Liên hoan Chèo toàn quốc năm 2022 tại Hà Nam, vở Thiên duyên huyền tích - Cây gậy thần đoạt Huy chương Vàng.
Lưới thức ăn

Lưới thức ăn là một khái niệm dùng trong sinh học, được hiểu là một tập hợp các chuỗi thức ăn có chung nhiều mắt xích tồn tại trong một hệ sinh thái nào đó. Trong lưới thức sẽ bao gồm các chuỗi thức ăn, với mỗi một mắt xích tượng trưng cho một loài sinh vật.
Cấu trúc một lưới thức ăn hoàn chỉnh gồm có: sinh vật sản xuất (thực vật...), sinh vật tiêu thụ (sinh vật tiêu thụ bậc 1, bậc 2....; là động vật ăn thực vật, động vật ăn thịt...) và sinh vật phân hủy (vi sinh vật, nấm).
Phép phân loại lưới thức ăn

Các chuỗi thức ăn trong mạng lưới thức ăn miêu tả kết nối giữa các mắt xích của chuỗi trong một quần xã sinh thái. Các nhà sinh thái học có thể tập hợp tất cả các dạng sống thành một trong hai lớp dinh dưỡng, các sinh vật tự dưỡng và sinh vật dị dưỡng. Sinh vật tự dưỡng tổng hợp năng lượng nhiều hơn (tổng hợp hóa học mà không sử dụng năng lượng mặt trời hoặc sử dụng năng lượng mặt trời qua quá trình quang hợp) là lượng năng lượng chúng sử dụng trong quá trình trao đổi chất. Sinh vật dị dưỡng tiêu thụ nhiều năng lượng (cho quá trình trao đổi chất) hơn là tổng hợp. Một lưới thức ăn miêu tả một tập hợp gồm các sinh vật dị dưỡng đa thực cũng như sự luân chuyển năng lượng và các chất dinh dưỡng của các sinh vật này từ các sinh vật tự dưỡng.
Các cơ sở hoặc các loài bazan trong một mạng lưới thức ăn là những loài không có mồi và có thể bao gồm các loài tự phát hoặc các loài sinh vật đáy (các sinh vật phân hủy trong đất, màng sinh học và periphyton). Các kết nối nguồn cấp dữ liệu trên web được gọi là liên kết dinh dưỡng. Số lượng các liên kết dinh dưỡng trên mỗi người tiêu dùng là một thước đo của kết nối web thực phẩm. Các chuỗi thức ăn được xếp lồng trong các liên kết dinh dưỡng của mạng lưới thức ăn. Các chuỗi thức ăn là những con đường cho ăn tuyến tính (không phải chu kỳ gomenasaiiii) theo dõi những người tiêu dùng đơn độc từ một loài cơ sở đến người tiêu dùng hàng đầu bắt đầu, thường là loài ăn thịt ăn thịt lớn hơn.
Các liên kết kết nối với các nút trong một mạng lưới thức ăn, là các tập hợp các taxon sinh học được gọi là các loài dinh dưỡng. Các loài dinh dưỡng là các nhóm chức năng có cùng kẻ thù và con mồi trong một mạng lưới thực phẩm. Các ví dụ điển hình của một nút tổng hợp trong một mạng lưới thực phẩm có thể bao gồm các ký sinh trùng, vi khuẩn, người phân hủy, saprotrophs, người tiêu dùng hoặc động vật ăn thịt, mỗi loài có nhiều loài trong một mạng lưới có thể được kết nối với các loài khác.
Các loại lưới thức ăn

Một lưới thức ăn hoàn chỉnh bao gồm 3 thành phần chủ yếu là sinh vật sản xuất, sinh vật tiêu thụ và sinh vật phân giải
Số lượng lưới thức ăn

Mỗi một loài sinh vật đều tham gia được vào nhiều chuỗi thức ăn khác nhau, vì thế có vô số chuỗi thức ăn, số lượng lưới thức ăn được tổng hợp từ các chuỗi thức ăn cũng có vô số, hiện tại ta không thể thống kê được có bao nhiêu chuỗi thức ăn vì sự tùy biến của chúng.
Lịch sử của lưới thức ăn

Một lưới thức ăn đơn giản được minh hoạ bằng ba chuỗi thực phẩm dinh dưỡng (thực vật – động vật ăn cỏ – động vật ăn thịt) liên kết với các sinh vật phân hủy. Sự chuyển động của chất dinh dưỡng khoáng sản là một vòng tuần hoàn, trong khi chuyển động của năng lượng là không theo chiều hướng và không có chu kỳ nhất định. Các chất dinh dưỡng được bao quanh bởi các mắt và mũi tên mô tả các liên kết.
Lưới[liên kết hỏng] thức ăn Hệ sinh thái thủy sinh nước ngọt và vùng sinh thái
Đông Minh (định hướng)

Đông Minh có thể là:
Xã Đông Minh, huyện Yên Minh, tỉnh Hà Giang
Xã Đông Minh, huyện Tiền Hải, tỉnh Thái Bình
Xã Đông Minh, thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa
Huyện Đông Minh, Hà Trạch, tỉnh Sơn Đông, Trung Quốc
Chuyến bay 655 của Iran Air

| --- | --- |
EP-IBU, chiếc máy bay Airbus A300B2-203 của Iran Air bị bắn hạ vào ngày 1 tháng 4 năm 1987, 1 năm 3 tháng trước vụ việc
Sự kiện
Ngày: 3 tháng 7 năm 1988
Mô tả tai nạn: Bị bắn hạ bởi chiến hạm USS Vincennes
Hãng hàng không: Iran Air
Xuất phát: Sân bay quốc tế Mehrabad, Tehran, Iran
Chặng dừng: Sân bay quốc tế Bandar Abbas, Bandar Abbas, Iran
Điểm đến: Sân bay quốc tế Dubai, Dubai, UAE
Hành khách: 274
Phi hành đoàn: 16
Tử vong: Tất cả (290)
Sống sót: 0
Chuyến bay 655 của Iran Air là chuyến bay chở khách của Iran Air từ Tehran đến Dubai. Vào ngày 3/7/1988, khi chiếc máy bay đang bay trên vịnh Ba Tư thuộc lãnh hải Iran thì bị bắn rơi bởi tên lửa đất đối không có tên là SM-2MR bắn ra từ tàu USS Vincennes của Hải quân Hoa Kỳ do William C. Rogers III chỉ huy. Tất cả 290 hành khách và phi hành đoàn đã chết. Tàu Vincennes đã tiến vào lãnh hải Iran sau khi một trong những trực thăng đã nhận được phao hiệu từ các thuyền tốc độ Iran đang hoạt động trong giới hạn lãnh hải Iran.
Năm 1996, chính phủ Hoa Kỳ và Iran đã đạt được một thỏa thuận tại Tòa án Công lý Quốc tế trong đó có tuyên bố "... Hoa Kỳ công nhận sự cố trên không vào ngày 3 tháng 7 năm 1988 là một thảm kịch kinh hoàng của con người và bày tỏ hối tiếc sâu sắc về sự mất mát của cuộc sống gây ra bởi vụ việc..." Là một phần của thỏa thuận, mặc dù chính phủ Hoa Kỳ không thừa nhận trách nhiệm pháp lý hoặc chính thức xin lỗi Iran, họ vẫn đồng ý trả US $ 61,8 triệu đồng trên cơ sở  ex gratia  đến gia đình của các nạn nhân Iran. Vụ bắn nhầm này là thảm họa hàng không nguy hiểm nhất liên quan đến một Airbus A300.
Bối cảnh

Năm 1984, cuộc chiến giữa Iraq và Iran đã mở rộng bao gồm các cuộc không kích chống lại tàu chở dầu và vận chuyển thương mại của các nước láng giềng, một số trong số đó đã cung cấp viện trợ cho Iraq bằng cách vận chuyển dầu Irac. Chuyến bay 655 xảy ra một năm sau khi Không lực Iraq tấn công tàu khu trục USS Stark của Hải quân Hoa Kỳ vào ngày 17 tháng 5 năm 1987, làm thiệt mạng 37 thủy thủ Mỹ. Các lực lượng hải quân Hoa Kỳ cũng đã trao đổi súng với những chiếc pháo của Iran vào cuối năm 1987, và chiếc USS Samuel B. Roberts của Hải quân Hoa Kỳ đã tấn công một bãi biển ở Iran vào tháng 4 năm 1988. Hai tháng trước khi xảy ra sự kiện Hoa Kỳ đã tham gia Operation Praying Mantis, Dẫn đến việc đánh chìm tàu khu trục Iran Sahand. Do đó, căng thẳng ở eo biển Hormuz tại thời điểm xảy ra sự cố với chuyến bay 655.
Ngày 29 tháng 4 năm 1988, Hoa Kỳ mở rộng phạm vi bảo vệ hải quân cho tất cả các tàu trung hòa thân thiện trong Vịnh Ba Tư bên ngoài các khu vực cấm khai báo, tạo ra giai đoạn cho sự cố bắn hạ.
Để đáp ứng lại kiểu tấn công trên tàu, các Tham mưu Liên quân Hoa Kỳ đã đưa ra một NOTAM vào ngày 8 tháng 9 năm 1987 cảnh báo tất cả các nước vùng Vịnh rằng máy bay dân dụng phải theo dõi tần suất VHF 121,5 MHz gọi là tần số Không An Toàn Quốc tế (IAD) hoặc tần số UHF 234,0 MHz Còn gọi là Tần suất Không quân (Military Air Distress - MAD), và chuẩn bị để xác định mình với các tàu Hải quân Hoa Kỳ và nêu rõ ý định của họ.
Ngày 29 tháng 4 năm 1988, Hoa Kỳ mở rộng phạm vi bảo vệ hải quân cho tất cả các tàu trung hòa thân thiện trong Vịnh Ba Tư bên ngoài các khu vực cấm khai báo, tạo ra giai đoạn cho sự cố bắn hạ. [2] Vào khoảng thời gian đó, USS Vincennes được đưa đến khu vực trên một triển khai ngắn thông báo, như là kết quả của các quyết định cấp cao, để bù đắp cho sự thiếu AWACS bảo hiểm, được cản trở giám sát của miền nam Ba Tư Mỹ Vịnh. Vincennes, được trang bị hệ thống chiến đấu Aegis mới và dưới sự chỉ huy của Đại úy William C. Rogers III,
Vì eo biển Hormuz ở hẹp nhất có chiều dài 21 hải lý (39 km) [15] để vượt qua eo biển, tàu phải ở trong các tuyến đường biển đi qua lãnh hải của Iran và Oman theo các điều khoản chuyển tiếp của tập quán Luật biển. [16] Do đó, các tàu chiến, bao gồm tàu ​​chiến, đi vào hoặc rời khỏi Vịnh Ba Tư để vượt quá lãnh thổ của Iran là điều bình thường. Trong cuộc chiến tranh Iran-Iraq, lực lượng của Iran thường xuyên lên tàu và kiểm tra các tàu hàng trung lập ở Eo biển Hormuz để tìm kiếm hàng lậu bị cho Iraq. Trong khi luật pháp quốc tế được luật pháp, các cuộc thanh tra này đã làm tăng thêm căng thẳng trong khu vực. Vào khoảng thời gian đó, USS Vincennes được đưa đến khu vực trên một triển khai ngắn thông báo, như là kết quả của các quyết định cấp cao, để bù đắp cho sự thiếu AWACS bảo hiểm, được cản trở giám sát của miền nam Ba Tư Mỹ Vịnh. Vincennes, được trang bị hệ thống chiến đấu Aegis mới và dưới sự chỉ huy của Đại úy William C. Rogers III,
Chú thích

↑  Nancy J. Cook, Stories of Modern Technology Failures and Cognitive Engineering Successes, CRC Press, 2007, p 77.
↑  Stephen Andrew Kelley (tháng 6 năm 2007). “Better Lucky Than Good: Operation Earnest Will as Gunboat Diplomacy” (PDF). Naval Postgraduate School. OCLC 156993037. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 23 tháng 8 năm 2007. Chú thích journal cần |journal= (trợ giúp)
↑  “USS Vincennes: A Case Study”.
↑  “Aerial Incident of ngày 3 tháng 7 năm 1988 (Islamic Republic of Iran v. United States of America) – Settlement Agreement” (PDF). International Court of Justice. ngày 9 tháng 2 năm 1996. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 29 tháng 2 năm 2008. Truy cập ngày 31 tháng 12 năm 2007. Chú thích journal cần |journal= (trợ giúp)
↑
↑  Ranter, Harro. “ASN Aircraft accident Airbus A300B2-203 EP-IBU Qeshm Island”. aviation-safety.net. Bản gốc lưu trữ ngày 14 tháng 6 năm 2019. Truy cập ngày 27 tháng 10 năm 2019.
↑  Ranter, Harro. “Aviation Safety Network > ASN Aviation Safety Database > Aircraft type index > Airbus A300”. aviation-safety.net. Bản gốc lưu trữ ngày 10 tháng 12 năm 2018. Truy cập ngày 28 tháng 1 năm 2019.
↑  Ranter, Harro. “Aviation Safety Network > ASN Aviation Safety Database > Geographical regions > Iran air safety profile”. aviation-safety.net. Bản gốc lưu trữ ngày 29 tháng 1 năm 2019. Truy cập ngày 28 tháng 1 năm 2019.
↑  http://handle.dtic.mil/100.2/ADA203577%5B%5D
Mật tông

Mạn-đà-la
Mật Tông (zh. 密宗 mì-zōng) là từ gốc Hán dùng để gọi pháp môn bắt nguồn từ sự kết hợp giữa Ấn Độ giáo và Phật giáo Đại thừa, được hình thành vào khoảng thế kỷ 5,6 tại Ấn Độ. Mật Tông lại chia thành hai phái: Chân ngôn thừa (Mantrayàna) và Kim cương thừa (Vajrayàna). Sự phát triển của Mật Tông gắn với các luận sư nổi tiếng như Subha Karasimha (Thiên Vô Úy, 637-735), Vajra Bodhi (Kim Cương Trí, 671-741), Amoghavajra (Bất Không Kim Cương, 705-774), Padmasambhava (Liên Hoa Sinh, cuối thế kỷ thứ VIII), Dipankarasrijanàna (Atisa, cuối thế kỷ thứ XI).
Nguồn gốc và sự truyền thừa

Tư tưởng Mật giáo có từ thời Phật giáo Nguyên thủy, thể hiện qua các câu thần chú trong các bộ luật và trong Kinh Khổng Tước. Nửa sau thế kỷ thứ 7 CN, Ấn Độ giáo đã len lỏi trong các hệ thống học thuyết, kể cả giáo lý Phật giáo mà phục hưng trở lại, từ đó tạo ra sự cạnh tranh mãnh liệt đối với Phật giáo đương thời. Lúc bấy giờ, Phật giáo Đại thừa chỉ giới hạn trong phạm vi “kinh viện triết học”, lý luận học vấn, các phạm trù triết học biện luận.... Do vậy, đã tự tách mình ra khỏi phần đông quần chúng trong khi những hiện tượng siêu hình, thần bí có ở khắp nơi trên đất Ấn. Vì thế, để thích ứng với tình thế mới, Phật giáo Đại thừa nhanh chóng và tích cực tiếp cận với Ấn Độ giáo và Bà-la-môn giáo. Ban đầu khi tiếp xúc, phía Phật giáo có những phản ứng khá kịch liệt, có lúc cật lực phê phán những quan niệm nghi chấp về tế tự cầu phúc trừ họa và mật chú. Tuy nhiên vẫn xúc tiến việc hợp lý hóa hoặc Phật giáo hóa theo tinh thần tùy duyên, cuối cùng Mật giáo đã hình thành nên một hệ thống tương đối độc lập trong Phật giáo Đại Thừa.
Theo Mật giáo, sự truyền thừa bắt đầu từ Đại Nhật Như Lai truyền cho Kim Cương Bồ tát. Ông viết 2 quyển kinh Đại Nhật và Kim Cương Đỉnh đem lưu lại trong một ngôi tháp. Long Thụ  mở tháp tiếp nhận 2 quyển kinh này và được Kim Cương Bồ tát chỉ dạy. Sau đó, Long Thụ truyền cho Long Trí, một cao tăng tại viện Đại học Nalanda.
Ngài Long Trí sau khi thụ pháp với ngài Long Thụ, đã truyền pháp và giáo hóa các nước miền Nam Thiên Trúc và Tích Lan (Sri Lanka). Mật giáo sau đó đã sớm được phổ biến về hướng Bắc để sang Tây Tạng, Trung Hoa và Nhật Bản và về hướng Nam để qua mấy xứ Tích Lan, Miến Điện (Myanmar), Nam Dương (Indonesia), Campuchia, Lào… hình thành hai nhánh Mật Giáo chính: Mật tông Nam Tông và Mật tông Bắc Tông.
Mật tông tại Trung Quốc

Mật Tông du nhập vào Trung Quốc vào khoảng thế kỷ 7 và thịnh hành vào thế kỷ 8 với sự xuất hiện của ba vị Cao tăng Ấn Độ sang truyền pháp là Thiện Vô Uý (zh. 善無畏, sa. śubhākārasiṃha; 637-735), Kim Cương Trí (zh. 金剛智, sa. vajrabodhi; 663-723) và Bất Không Kim Cương (zh. 不空金剛, sa. amoghavajra; 705-774). Ba ngài được tôn vinh là Khai Nguyên Tam Đại Sĩ. Dòng truyền thừa vào Trung Quốc xuất phát từ trung tâm Phật học Na-lan-đà. Cả ba ngài Kim Cương Trí, Thiện Vô Úy và Bất Không Kim Cương từng được Sư Long Trí (là đệ tử của Ngài Long Thọ) truyền pháp. Thiện Vô Uý, được coi là tổ sư của Mật tông Trung Hoa và là người dịch Đại Nhật kinh (sa. mahāvairocana-sūtra), kinh căn bản của tông này, ra chữ Hán.
Hai dòng Mật tông Ấn Độ Chân Ngôn thừa và Kim Cương thừa truyền đến đại sư Nhất Hạnh - đệ tử của Thiện Vô Úy - thì nhập lại làm một ở Trung Quốc.
Mật tông tại Trung Quốc rất thịnh hành vào đời Đường, nhưng dần dần thoái trào và về sau này thì tưởng như suy vi hẳn.
Mật tông tại Tây Tạng

Trước khi Mật giáo được truyền vào Tây Tạng, dân chúng nơi này chưa có một tôn giáo nào đậm nét. Lúc đó, vùng đất chỉ có đạo Bon là đạo giáo cổ truyền của dân bản xứ. Thời đó,người ta chỉ biết thờ cúng chư thần kể cả hung thần, ác quỷ. Pháp môn Mật tông này truyền vào Tây Tạng muộn hơn Trung Quốc, vào khoảng cuối thế kỷ thứ 8, vua Tisongdetsen (740-786) có thỉnh rước 2 vị cao tăng Ấn Độ là Đại Sư Liên Hoa Sinh (Padma-Jungne) và Antarakshita. Tại đây Kim cương thừa đã hòa nhập với Phật giáo Đại thừa sẵn có của Tây Tạng và được gọi là Lạt Ma giáo.
Tây Tạng có 4 tông phái Mật Tông chính là:
Phái Cổ Mật hay Cựu phái (Nyingmapa, Ninh mã phái) do Đại Sư Liên Hoa Sinh (Padma-Jungne) sáng lập vào năm 749. Ngài là giáo sư danh tiếng ở viện đại học Nalanda Phật giáo.
Phái Kagyu (Ca-nhĩ-cư phái)
Phái Sakya (Tát-ca phái)
Phái Hoàng Mạo (Guelugpa, Cách-lỗ phái) do ngài Tsongkhapa, quê ở miền bắc Tây Tạng lập ra vào thế kỷ 14. Lúc đó,Phật giáo bị mê mờ vì nhiều tín điều sai lầm và huyễn hoặc. Sư đã dùng tư tưởng cao sáng khuyên nhủ người tu hành nên tinh tiến tu, tham thiền hỏi đạo, trai giới đạo hạnh. Cuộc cải cách tôn giáo của ngài có hiệu quả vững bền. Về sau, phái của Sư đổi tên là Lạt-ma-giáo và trở thành người đứng đầu nhà nước Tây Tạng do Đức Đạt-lai Lạt-ma nắm giữ quyền cai trị dân chúng và trông nom mối đạo.
Ở Tây Tạng, đệ tử chỉ được thu nhận vào Mật tông thông qua một nghi lễ khai ngộ (initiation) đặc biệt được tiến hành bởi một lạt-ma có tên tuổi. Mật tông cũng chủ trương sự tự giác ngộ thông qua việc thiền định (meditation) và niệm chân ngôn (mantra). Dòng truyền thừa vào Tây Tạng xuất phát từ trung tâm Phật học Vikramasila.
Mật tông tại Nhật Bản

Mật tông dòng Chân Ngôn thừa du nhập vào Nhật Bản vào khoảng cuối thế kỷ 8 đầu thế kỷ 9 bởi hai vị:
Truyền giáo: Đại Sư hay Tối Trừng (Dengyodaishi 767-823) là sơ tổ của Thai Mật.
Hoằng Pháp: Đại Sư Không Hải (zh. 空海, ja. kūkai), sư đã đi sang Trung Quốc tầm sư học đạo và làm môn đệ của Đại sư Huệ Quả, một môn đệ của Bất Không. Sau khi về nước và lập ra trường phái Chân ngôn tông (ja. shingon-shū) rất hưng thịnh và là một trong những tông phái quan trọng của nền Phật giáo Nhật Bản.
Các yếu tố quan trọng của Mật tông là phép niệm chân ngôn, phép bắt ấn (sa. mudrā) và sử dụng Mạn-đồ-la cũng như các lần Quán đỉnh (zh. 灌頂, sa. abhiṣeka). Mật tông là giáo pháp mà sư phụ truyền cho học trò bằng lời (khẩu quyết) và đó là lý do mà Mật tông không được truyền bá rộng rãi. Thật ra, sau này do nhiều pháp sư lạm dụng sự huyền bí của chân ngôn nên Mật tông dần co cụm lại và truyền thụ cho những người có duyên với pháp môn này.
Chú thích

↑  “Mật giáo”. Bản gốc lưu trữ ngày 12 tháng 1 năm 2015. Truy cập ngày 12 tháng 1 năm 2015.
↑  “Long Thọ Bồ tát”. Bản gốc lưu trữ ngày 12 tháng 1 năm 2015. Truy cập ngày 12 tháng 1 năm 2015.
↑  “Khái niệm về Mật Giáo- Sự Truyền Thừa: Mật Tông Phật giáo Tinh Hoa Yếu Lược (soạn giả Triệu Phước)”.
↑  Thích Viên Giác, "Giới thiệu về Mật Tông (Kim Cương Thừa)", trong Giáo hội Phật giáo Việt Nam (2001), Phật học cơ bản - tập III.
Vajrabhairava
Đại dịch COVID-19 tại Hungary

| Đại dịch COVID-19 tại Hungary |
| --- | --- |
  6000-8249 trường hợp trên 100000   5000-5999 trường hợp trên 100000   4000-4999 trường hợp trên 100000   3500-3999 trường hợp trên 100000   2500-3499 trường hợp trên 100000   1825-2499 trường hợp trên 100000
Dịch bệnh: COVID-19
Chủng virus: SARS-CoV-2
Vị trí: Hungary
Trường hợp đầu tiên: Budapest
Ngày đầu: 4 tháng 3 năm 2020 (5 năm và 1 ngày)
Nguồn gốc: Trung Quốc
Trường hợp xác nhận: 2.237.827 
Tử vong: 49.124 
Tỷ lệ tử vong: 2.2%
Vắc-xin: 6.420.354 (tổng lượt tiêm chủng) 6.206.710 (tiêm chủng đủ) 16.701.238 (số liều đã phân bổ)
Trang web chính thức
koronavirus.gov.hu