stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Kyrgyzstan
Địa lý > Lãnh thổ tách rời

Có một vùng đất tách khỏi mẫu quốc, đó là ngôi làng nhỏ Barak, Kyrgyzstan , (dân số 627 người) tại thung lũng Fergana. Làng này bị lãnh thổ Uzbek bao quanh và nằm giữa các thị trấn Margilan và Fergana.
Có 4 vùng đất Uzbekistan nằm trong lãnh thổ Kyrgyzstan. Hai trong số đó là các thị trấn Sokh (diện tích 325 km²/125 dặm vuông với dân số 42.800 người năm 1993, dù một số ước tính cho rằng con số này có thể lên tới 70.000 người; 99% là người Tajik, số còn lại là người Uzbek), và Shakhrimardan (cũng được gọi là Shakirmardon hay Shah-i-Mardan, diện tích 90 km²/35 dặm vuông và dân số 5.100 năm 1993; 91% là người Uzbek, số còn lại là người Kyrgyz); hai vùng lãnh thổ nhỏ khác là Chuy-Kara (hay Kalacha, dài khoảng 3 km và rộng 1 km hay 2 dặm nhân 0.6 dặm) và Dzhangail (một chấm đất nhỏ chỉ có chiều ngang 2 hay 3 km). Chuy-Kara nằm trên sông Sokh, giữa biên giới Uzbek và khu lãnh thổ tách khỏi mẫu quốc Sokh.
Có hai vùng lãnh thổ của Tajikistan nằm gọn trong Kyrgyzstan: Vorukh (diện tích khoảng 95 và 130 km² [37–50 dặm vuông], dân số được ước lượng trong khoảng 23.000 và 29.000, 95% người Tajik và 5% Kyrgyz, sống tại 17 ngôi làng), nằm cách 45 kilômét (28 dặm) phía nam Isfara trên bờ phải sông Karafshin, và một khu định cư nhỏ gần ga đường sắt Kyrgyz Kairagach.
Nhân khẩu

Bài chi tiết: Nhân khẩu Kyrgyzstan
The World Almanac 2005 báo cáo rằng dân số Kyrgyzstan hơi lớn hơn 5 triệu người, được ước tính khoảng 5.081.429. Trong số đó, 34.4% dưới 15 tuổi và 6.2% trên 65 tuổi. Đây là một quốc gia nông thôn; chỉ khoảng 1/3 (33.9%) dân số Kyrgyzstan sống tại các vùng đô thị. Mật độ dân số trung bình 29 người trên km² (69 người trên dặm vuông).
Dân tộc lớn nhất nước là Kyrgyz, một dân tộc Turk. Người Kyrgyz chiếm 69.5% dân số và trong lịch sử từng là những người chăn nuôi bán du mục, sống trong những chiếc lều tròn được gọi là yurt và nuôi cừu, ngựa và bò Tây Tạng. Truyền thống du mục này còn tiếp tục diễn ra theo mùa (xem Chuyển gia súc lên núi) khi các gia đình chăn nuôi quay trở về từ các đồng cỏ (hay jailoo) trên núi cao vào mùa hè. Việc bảo tồn di sản du mục này cũng như những tư tưởng tự do của nó vẫn có ảnh hưởng lớn tới không khí chính trị trong nước. Cái tên Kyrgyz, sử dụng cho cả người dân và quốc gia, được cho rằng có nghĩa "bốn mươi cô gái", một sự ám chỉ tới Manas (sử thi) dân gian về việc thống nhất 40 bộ tộc chống lại người Mông Cổ.
Các dân tộc khác gồm người Nga (9.0%) tập trung ở phía Bắc và người Uzbek (14.5%) sống ở phía nam. Các cộng đồng nhỏ nhưng cũng đáng chú ý khác gồm Tatars (1.9), Uyghurs (1.1%), Kazakhs (0.7%) và Ukraina (0.5%). Cộng đồng Đức Volga từng khá đông đúc trước kia, đã bị Stalin trục xuất tới đây từ nhà cửa của họ tại nước Cộng hòa Đức Volga, đa số họ đã quay trở về Đức, và chỉ còn sót lại vài nhóm nhỏ. Một số nhỏ dân số là người Triều Tiên Xô viết, có nghĩa hậu duệ của những cư dân Triều Tiên trước kia tại Vladivostok, Những người đã bị Stalin trục xuất tại Trung Á (và vùng Kavkaz) trong Chiến tranh thế giới thứ hai.
Ngôn ngữ

Bài chi tiết: Tiếng Kyrgyz và Tiếng Nga
Kyrgyzstan (cùng với Kazakhstan) là hai trong số năm nước cộng hòa thuộc Liên Xô cũ ở Trung Á còn giữ tiếng Nga là một ngôn ngữ chính thức. Nước này đã thêm tiếng Kyrgyz để trở thành quốc gia có hai ngôn ngữ chính thức vào tháng 9 năm 1991. Đây là một tín hiệu rõ ràng cho những người Nga sinh sống ở Kyrgyzstan rằng họ được chào đón trong nước cộng hòa mới, trong một nỗ lực nhằm tránh tình trạng chảy máu chất xám. Tiếng Kyrgyz là một thành viên thuộc nhóm ngôn ngữ Turk và được viết bằng ký tự Ả Rập cho đến tận thế kỷ XX. Ký tự Latinh đã được đưa ra và chấp nhận năm 1928, và sau đó đã được thay thế bởi ký tự Kirin năm 1941.
Nói chung, tất cả mọi người trong nước đều hiểu và nói tiếng Nga, ngoại trừ tại một số vùng xa xôi hẻo lánh. Tiếng Nga là tiếng mẹ đẻ của đa số dân cư Bishkek, và hầu hết các giao dịch thương mại cũng như chính trị đều được tiến hành bằng ngôn ngữ này. Cho tới gần đây, tiếng Kyrgyz vẫn là ngôn ngữ được sử dụng tại gia đình, và hiếm khi được dùng trong các cuộc gặp gỡ hay các sự kiện khác. Tuy nhiên, đa số các cuộc họp nghị viện hiện nay được tiến hành bằng tiếng Kyrgyz, với phiên dịch đồng thời cho những người không nói tiếng Kyrgyz.
Văn hoá

Bài chi tiết: Văn hoá Kyrgyzstan
Manas, một sử thi
Komuz, đàn luýt ba dây
Tush kyiz, đồ treo tường thêu tỉ mỉ lớn
Shirdak, nệm phẳng làm bằng shadow-pairs
các loại sản phẩm dệt khác, đặc biệt chế tạo từ nỉ
Thuật săn bằng chim ưng
Văn hoá > Truyền thống

Một hành động đã bị cấm đoán nhưng vẫn thường diễn là truyền thống bắt cóc cô dâu. Hiện đang có tranh cãi về việc liệu hành động bắt cóc cô dâu có thực sự là một truyền thống hay không. Một số lý lẽ xung đột có thể xuất phát từ việc các cuộc hôn nhân có sắp xếp là một hành động truyền thống, và một trong những cách thoát khỏi những cuộc hôn nhân có sắp xếp đó là tổ chức một cuộc "bắt cóc".
Văn hoá > Tôn giáo

| Kyrgyzstan |
| --- | --- | --- | --- | --- |

| Hồi giáo | Hồi giáo |    | 80% | 80% |
| Chính thống giáo Đông phương | Chính thống giáo Đông phương |    | 17% | 17% |
| Khác | Khác |    | 2.65% | 2.65% |
| Phật giáo | Phật giáo |    | 0.35% | 0.35% |
Kyrgyzstan là một quốc gia thế tục. Trong thời Xô viết, quốc gia vô thần được khuyến khích.
Tôn giáo chủ yếu của nước này là Hồi giáo Sunni (đặc biệt là trường phái Hanafi) - khoảng 70% vào thời điểm năm 1994. Hồi giáo tại Kyrgyzstan là một nền tảng văn hóa chứ không phải là sự thực hiện nghi thức hàng ngày đối với một số người.
Các nhà thờ Thiên chúa giáo chính là Chính thống Nga và Chính thống Ukraine. Một cộng đồng nhỏ người Đức là các tín đồ Tin lành Thiên chúa, chủ yếu thuộc phái Lutheran và Baptist.
Các truyền thống duy linh vẫn tồn tại, và là những ảnh hưởng từ Phật giáo như hành động treo cờ phướn trên những cây thiêng.
Một số lượng nhỏ Người Do Thái Bukharian sống tại Kyrgyzstan, nhưng trong thời kỳ Liên bang Xô viết sụp đổ đa số họ đã tới Hoa Kỳ và Israel.
Văn hoá > Cờ

Mặt trời tỏa 40 tia nắng vàng ở trung tâm lá cờ thể hiện 40 chiến binh của người anh hùng thần thoại Manas. Các đường bên trong mặt trời thể hiện ngôi vua hay tunduk (Kyrgyz түндүк) của một yurt, một biểu tượng được lặp lại trên nhiều công trình kiến trúc Kyrgyz. Phần màu đỏ trên lá cờ biểu hiện hòa bình và sự cởi mở của Kyrgyzstan.
Văn hoá > Giáo dục

Các định chế giáo dục tại Kyrgyzstan gồm:
Đại học Trung Á Hoa Kỳ
KRSU - Đại học Slavơ Kyrgyz Nga
KNU - Đại học quốc gia Kyrgyz
Đại học Kyrgyz-Thổ Nhĩ Kỳ MANAS
Đại học Nhân loại Bishkek
Đại học quốc tế Kyrgyzstan
Đại học quốc tế Ataturk-Alatoo Lưu trữ 2012-11-30 tại Wayback Machine
Đại học quốc gia Osh
Đại học Kyrgyz Uzbek
Đại học kỹ thuạt Osh
Viện Luật và Doanh nghiệp Moskov
Đại học quốc tế Kyrgyzstan
Đại học quốc gia Kyrgyz-Nga
Văn hoá > Cưỡi ngựa

Các môn thể thao truyền thống quốc gia phản ánh tầm quan trọng của hành động cưỡi ngựa trong văn hoá Kyrgyz. Rất phổ thông, như tại tất cả các quốc gia Trung Á khác, là Kok Boru (có nghĩa "sói xanh"), một môn thể thao đồng đội giống như polo và rugby trên lưng ngựa, theo đó hai đội tìm cách mang xác một con dê không đầu vượt qua vạch gôn đội đối thủ, hay theo kiểu thường được chơi ngày nay, vào trong gôn đội đối thủ, một chiếc bình lớn hay một vòng đánh dấu trên mặt đất. Trong trận đấu các đấu thủ tìm cách giật xác dê từ tay đối thủ.
Các môn thể thao phổ thông trên lưng ngựa khác gồm Tyiyn hay Tenghe Enish (nhặt một đồng xu trên mặt đất trong khi đang phi ngựa), Kyz Kuumai (đuổi một cô gái để thắng một cái hôn của cô ta, khi cô đang phi ngựa chạy và có thể đánh kẻ đuổi theo bằng chiếc roi da của mình), Oodarysh (vật trên lưng ngựa), những cuộc đua ngựa đường trường trên 15, 20 hay thậm chí 50 và 100 km, và các môn thể thao khác.
Vận tải

Bài chi tiết: Vận tải Kyrgyzstan
Vận tải Kyrgyzstan ở tình trạng kém phát triển vì kiểu địa hình đồi núi của nước này. Các con đường phải chạy ngoằn nghèo theo các thung lũng, vượt qua những con đèo có độ cao tới 3.000 mét (9.000 feet) hoặc hơn nữa, và thường bị lở đất hay lở tuyết. Đường sá vào mùa đông có thể bị đóng hoặc không thể đi lại ở nhiều vùng xa xôi và có độ cao lớn. Ngoài các vấn đề về đường bộ, các tuyến đường sắt được xây dựng thời Xô viết hiện đã bị ngăn cách bởi nhiều biên giới quốc tế, đòi hỏi thời gian hoàn thành các thủ tục cần thiết để vượt qua khi chúng còn ở tình trạng hoạt động được. Cũng cần chú ý rằng ngựa vẫn là phương tiện vận tải được lựa chọn nhiều, đặc biệt tại các vùng nông thôn và không có đường giao thông, bởi nó không phụ thuộc vào nhiên liệu nhập khẩu.
Vận tải > Sân bay

Cuối thời kỳ Xô viết có khoảng 50 sân bay và đường băng tại Kyrgyzstan, nhiều trong số chúng được xây dựng chủ yếu phục vụ cho các mục đích quân sự tại vùng biên giới giáp Trung Quốc này. Chỉ một vài sân bay hiện vẫn hoạt động.
Sân bay quốc tế Manas gần Bishkek là cảng hàng không quốc tế chính, với các đường bay tới Moskva, Tashkent, Dushanbe, Istanbul, Baku, và Luân Đôn.
Sân bay Osh là cảng hàng không chính ở phía Nam, với các chuyến bay hàng ngày tới Bishkek.
Sân bay Jalal-Abad được nối với Bishkek bởi hai chuyến bay mỗi tuần.
Các cơ sở khác xây dựng thời Xô viết hoặc đã đóng cửa hoặc chỉ được sử dụng thỉnh thoảng hay dành riêng cho quân sự (ví dụ, căn cứ không quân Kant, hiện là căn cứ không quân của Nga gần Bishkek
Vận tải > Đường sắt

Thung lũng Chui ở phía bắc và thung lũng Ferghana ở phía nam là các điểm kết thúc của hệ thống đường sắt Liên bang Xô viết ở Trung Á. Sau khi các quốc gia độc lập xuất hiện thời hậu Xô viết, các tuyến đường sắt được xây dựng trước kia đã bị các biên giới hành chính cắt ngang, và vì thế ảnh hưởng nghiêm trọng tới hoạt động giao thông. Những đoạn đường sắt ngắn bên trong Kyrgyzstan, tổng cộng khoảng 370 km (khổ 1.520 mm), có ít giá trị kinh tế vì thiếu hàng hóa vận chuyển trên khoảng cách xa cũng như đi và tới các trung tâm như Tashkent, Almaty và các thành phố của Nga.
Hiện có những kế hoạch bước đầu để mở rộng các tuyến đường sắt từ Balykchy ở phía bắc và/hay từ Osh ở phía nam tới Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, nhưng chi phí cho việc này rất lớn.
Vận tải > Đường sắt > Những tuyến đường sắt ra nước ngoài

Kazakhstan - có - nhánh Bishkek - cùng khổ
Uzbekistan - có - nhánh Osh - cùng khổ
Tajikistan - không - cùng khổ
Trung Quốc - không - khác khổ 1524mm/1435mm
Vận tải > Đường cao tốc

Với sự hỗ trợ của Ngân hàng phát triển châu Á, một đường chính nối từ phía bắc tới tây nam từ Bishkek tới Osh gần đây đã hoàn thành. Công trình này giúp việc liên lạc giữa hai trung tâm dân cư chính trong nước—Thung lũng Chui ở phía bắc và Thung lũng Fergana ở phía nam trở nên dễ dàng hơn rất nhiều. Một phần của con đường này vượt qua một con đèo cao 3.500 dẫn vào Thung lũng Talas ở phía tây bắc. Nhiều kế hoạch đang được đưa ra nhằm xây dựng một con đường chính từ Osh tới Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.
Tổng cộng: 30.300 km (gồm 140 km đường cao tốc)

đường trải nhựa: 22.600 km (gồm cả một số đoạn trải sỏi)

không trải nhựa: 7.700 km (những con đường này làm bằng đất không lu và rất khó đi lại trong điều kiện thời tiết xấu) (1990)
Vận tải > Đường ống

Khí tự nhiên 200 km
Vận tải > Đường thủy

Các tuyến đường thủy chỉ hoạt động trên Hồ Issyk Kul, và đã thu hẹp nhiều từ sau khi Liên bang Xô viết sụp đổ.
Vận tải > Cảng

Balykchy (Ysyk-Kol hay Rybach'ye), trên Hồ Issyk Kul.
Các chủ đề khác

Liên minh Trung Á
Viễn thông Kyrgyzstan
Quan hệ nước ngoài Kyrgyzstan
Kyrgyzstan tại Olympic mùa hè 2004
Bầu cử nghị viện Kyrgyz năm 2005
Bầu cử tổng thống Kyrgyz năm 2005
Danh sách các loài chim Kyrgyzstan
Danh sách thành phố Kyrgyzstan
Quân đội Kyrgyzstan
Hướng đạo sinh Kyrgyzstan
Vận tải Kyrgyzstan
Cách mạng Tulip
Tem bưu chính và lịch sử bưu chính Kyrgyzstan
Căn cứ không quân Manas
Bishkek
Tổng thống Sadyr Japarov
Bản đồ phân chia hành chính Kyrgyzstan.
Bản đồ Kyrgyzstan
Phong cảnh Ala Archa phía ngoài Bishkek

Các ngôi mộ truyền thống
Một chiếc Yurt gia đình

Nhạc công
Thánh đường Hồi giáo Karakol Dungan
Một con đường tại Osh

Hồ Issyk Kul
Hồ Nghinh

| Hồ Nghinh> Chức vụ.Phó Trưởng ban Kinh tế Trung ương |
| --- | --- |
Nhiệm kỳ: 1982 – 1986
Trưởng ban: Nguyễn Lam
Vị trí:  Việt Nam
 
Ủy viên Trung ương Đảng khóa V
Nhiệm kỳ: 3/1982 – 12/1986
Vị trí:  Việt Nam
 
Ủy viên Dự khuyết Trung ương Đảng khóa IV
Nhiệm kỳ: 12/1976 – 3/1982
Vị trí:  Việt Nam
 
Bí thư Tỉnh ủy Quảng Nam - Đà Nẵng
Nhiệm kỳ: 10/1975 – 4/1982
Phó Bí thư:  Trần Thận  Hoàng Minh Thắng  Võ Văn Đồng (từ 5/1977) 
Tiền nhiệm: chức vụ thành lập
Kế nhiệm: Hoàng Minh Thắng
Vị trí: Quảng Nam - Đà Nẵng
 
Chủ tịch Ủy ban  Quân quản thành phố Đà Nẵng
Nhiệm kỳ: 30/3/1975 – 
Phó Chủ tịch:  Nguyễn Chánh  Trần Thận  Phạm Đức Nam 
Vị trí: Đà Nẵng
 
Bí thư Đặc khu ủy Quảng Đà
Nhiệm kỳ: 30/3/1975 – 10/1975
Phó Bí thư:  Trần Thận  Trần Văn Đán  Phạm Đức Nam 
Tiền nhiệm: Trần Thận
Kế nhiệm: chức vụ hủy bỏ
Vị trí: Đặc khu ủy Quảng Đà
 
Bí thư Đặc khu ủy Quảng Đà
Nhiệm kỳ: 2/1968 – 8/1973
Phó Bí thư:  Trần Thận (đến 8/1971)  Mai Đăng Chơn (đến 8/1971)  Trần Văn Đán (từ 8/1971) 
Tiền nhiệm: Trương Chí Cương
Kế nhiệm: Trần Thận
Vị trí: Đặc khu ủy Quảng Đà
 
Bí thư Đặc khu ủy Quảng Đà
Nhiệm kỳ: 10/1967 – 1/1968
Phó Bí thư:  Trần Thận  Mai Đăng Chơn 
Tiền nhiệm: chức vụ thành lập
Kế nhiệm: Trương Chí Cương
Vị trí: Đặc khu ủy Quảng Đà
 
Bí thư Tỉnh ủy Quảng Đà
Nhiệm kỳ: 1/1963 – 11/1967
Phó Bí thư: Trần Thận (từ 12/1964)
Tiền nhiệm: chức vụ thành lập
Kế nhiệm: chức vụ hủy bỏ
Vị trí: Quảng Đà
 
Phó Bí thư Huyện ủy Duy Xuyên
Nhiệm kỳ: 1947 – 
Vị trí: Quảng Nam
 
Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện Duy Xuyên
Nhiệm kỳ: 1945 – 
Vị trí: Quảng Nam
 
Thông tin cá nhân
Danh hiệu: Tập tin:Hochiminh Order.png Huân chương Hồ Chí Minh Tập tin:Independence Order.png Huân chương Độc lập hạng Nhất Tập tin:Labor Order.png Huân chương Lao động hạng Nhất
Sinh: 15 tháng 2 năm 1915
Mất: 2007
Nơi ở: phường Hải Châu 1, quận Hải Châu, Đà Nẵng
Nghề nghiệp: Chính trị gia
Dân tộc: Kinh
Tôn giáo: không
Đảng chính trị:  Đảng Cộng sản Việt Nam
Con cái: Hồ Việt
Quê quán: xã Duy Trinh, huyện Duy Xuyên, Quảng Nam
Hồ Nghinh (1915 – 2004) là nhà cách mạng Việt Nam, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Phó Trưởng ban Kinh tế Trung ương.s
Tiểu sử

Ông có tên thật là Hồ Hữu Phước, sinh ngày 15/2/1915 tại xã Duy Trinh, huyện Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam; thường trú tại phường Hải Châu 1, quận Hải Châu, Đà Nẵng.
Sự nghiệp

Ông tham gia cách mạng năm 1929.
Năm 1945 tham gia khởi nghĩa giành chính quyền trong Cách mạng Tháng Tám, được cử làm Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện Duy Xuyên.
Năm 1946 được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương, năm 1947 được bầu làm Phó Bí thư Huyện ủy Duy Xuyên.
Tháng 1/1949 được bầu vào Tỉnh ủy, một năm sau được cử vào Ban Thường vụ Tỉnh ủy, phụ trách Mặt trận Liên Việt Quảng Nam - Đà Nẵng cho đến năm 1954.
Sau Hiệp định Genève (7/1954) ông được bố trí ở lại hoạt động (trong Ban Chấp hành Tỉnh ủy bí mật); năm 1955 được Khu ủy cử ra miền Bắc bằng con đường hợp pháp. Đến tháng 5/1955 được điều về Ban Liên hiệp Đình chiến (gồm cả sĩ quan Pháp và Việt Nam).
Năm 1959 trở về chiến trường miền Nam và tham gia chiến đấu cho đến ngày toàn thắng (30/4/1975), đã kinh qua các chức vụ Thường vụ Tỉnh ủy, Bí thư Tỉnh ủy Quảng Đà (1962-1972), Ủy viên Thường vụ Khu ủy V, Ủy viên Chủ tịch đoàn Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam trong Đại hội Mặt trận lần thứ nhất (2/1962).
Sau ngày thống nhất 1975, Hồ Nghinh làm Chủ tịch Ủy ban Quân quản thành phố Đà Nẵng, Bí thư Tỉnh ủy Quảng Nam - Đà Nẵng. Trong giai đoạn phục hồi kinh tế, hàn gắn vết thương chiến tranh sau năm 1975, với tư cách là Bí thư Tỉnh ủy, ông có công lớn trong việc chỉ đạo cải tạo công thương nghiệp không hoàn toàn theo công thức rập khuôn, giáo điều như nhiều nơi khác và đạt được những thành tích lớn. Trong lĩnh vực nông nghiệp, ông đã thuyết phục được những người lãnh đạo ngành thủy lợi và những quan chức lãnh đạo kinh tế trung ương cho phép xây dựng đập Phú Ninh để giải quyết vấn đề kinh tế, dân sinh của tỉnh Quảng Nam trong điều kiện nguồn vốn xây dựng cơ bản còn rất eo hẹp. Nhờ đó mà nửa tỉnh đất đai cằn cỗi ở phía nam, rộng 25.000 ha, từ một vụ lúa bấp bênh, năng suất thấp thành cánh đồng lúa hai vụ xanh tươi.
Cả cuộc đời cách mạng của ông luôn gắn bó với chiến trường Quảng Nam - Đà Nẵng, là Bí thư Tỉnh ủy gần như liên tục suốt 19 năm (1963 -1982). Trong Đại hội Đảng Cộng sản Việt Nam khóa IV, ông được bầu làm Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương, và ở Đại hội khóa V ông được bầu làm Ủy viên chính thức Ban Chấp hành Trung ương Đảng.
Năm 1982 ông được cử làm Phó Trưởng ban Kinh tế Trung ương cho đến khi nghỉ hưu.
Gia đình

Hồ Nghinh có con trai tên Hồ Việt (mất năm 2019), Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Đà Nẵng (1989-1995).
Khen thưởng

Ông được Đảng và Nhà nước tặng thường các danh hiệu:
Huân chương Hồ Chí Minh
Huân chương Độc lập hạng Nhất
Huân chương Kháng chiến hạng Nhất
Huân chương Kháng chiến chống Mỹ Cứu nước hạng Nhất
Huân chương Giải phóng hạng Nhất
Huân chương Lao động hạng Nhất
Huân chương Thành đồng hạng Nhì
Huân chương Quyết thắng hạng Nhất
Huy hiệu 40, 50, 60 năm tuổi Đảng
Chú thích

↑  “Cổng Thông tin Điện tử Thành phố Đà Nẵng”. Bản gốc lưu trữ ngày 5 tháng 3 năm 2016. Truy cập 28 tháng 12 năm 2014.
Hoàng Đạo Thành

Hoàng Đạo Thành (1835-1908) là một sử gia Việt Nam cuối thế kỷ 19 đầu thế kỷ 20 và là một chí sĩ hoạt động trong Phong trào Duy Tân. Ông cũng là cha của nhà văn hóa Hoàng Đạo Thúy.
Tiểu sử

Nguyên tên của ông là Cung Đạo Thành, hiệu Cúc Lữ,sinh năm Ất Mùi 1835, quê ở làng Kim Lũ, huyện Thanh Trì, tỉnh Hà Đông nay là quận Hoàng Mai, thành phố Hà Nội.
Thời trẻ, trước khi thi Hương, ông đổi sang họ Hoàng. Năm Giáp Thân (1884), ông đỗ Cử nhân ở trường thi Thanh Hóa, cùng khoa với Đào Nguyên Phổ.
Sau đó, ông ra làm quan, nhận chức các chức giáo thụ ở các huyện Quốc Oai, Hoài Đức, Từ Sơn v.v...; rồi chức tri huyện Quế Dương, đồng tri phủ phân phủ Thuận Thành (Bắc Ninh).
Đến năm 1902, ông về trí sĩ và tập trung san định lại 2 tác phẩm "Việt sử tân ước toàn biên" và "Đại Nam hành nghĩa liệt nữ truyện". Cả hai tác phẩm đều đã được ấp ủ từ trước, nhưng chỉ đến lúc hưu trí ông mới tu đính lại. Ông cùng Đào Nguyên Phổ và các chí sĩ khác hoạt động trong Phong trào Duy Tân bằng năng khiếu thơ văn của mình.
Năm 1908, ông qua đời.
Tác phẩm

Ông nổi tiếng có tài và có nhiều tác phẩm văn thơ.
Đại Nam hành nghĩa liệt nữ truyện
Việt sử tân ước toàn biên
Việt sử tứ tự (Tập này có bài đề tựa và sự duyệt chính của Tảo Bi-Đào Nguyên Phổ, Mai Viên-Đoàn Triển và Gia Xuyên-Đỗ Văn Tâm, vào năm Bính Ngọ 1906)
Tác phẩm nổi bật nhất của ông là bộ Việt sử Tân ước Toàn biên (2 quyển) do ông biên soạn là một bộ lược sử Việt Nam, soạn cho các học sinh tiểu học học. Việt sử tân ước toàn biên chép theo niên kỷ từ đời nọ đến đời kia, chỉ chép các sự việc lớn, gọn và rõ, có thể gọi đủ. Sách chép từ Hùng vương đến hết triều Lê (q.2, tờ 43). Sau đó phụ bài Tây Sơn thủy mạt khảo (q. Sách làm vào hồi đầu thế kỷ XIX, hồi phong trào duy tân mới chớm nở, nên lối viết nửa mới nửa cũ.
Tên ông được đặt cho phố Hoàng Đạo Thành, phường Kim Giang, quận Thanh Xuân, Hà Nội.
Gia đình

Các người con của Hoàng Đạo Thành: con cả cử nhân Hoàng Đạo Phương, một thương gia giàu có ở Hà Nội ngày xưa, Hoàng Đạo Thúy - Đại biểu Quốc hội Khóa I của Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, con gái nữ sĩ Hoàng Thị Uyển, tức bà Cả Mọc, Hội trưởng Hội Tế sinh Bắc Việt. Cháu nội của Hoàng Đạo Thành là kiến trúc sư Hoàng Đạo Kính.
Hai cha con Hoàng Đạo Thành, Hoàng Đạo Thúy đều được lấy tên đặt cho đường phố Hà Nội.
Chú thích

↑  “Đào Nguyên Phổ người thứ hai viết lời tựa truyện Kiều cuối thế kỷ XIX”. Bản gốc lưu trữ ngày 14 tháng 12 năm 2009. Truy cập ngày 31 tháng 1 năm 2010.
Serie A 2002–03

Mùa giải thứ 101 của giải bóng đá hàng đầu ÝBản mẫu:SHORTDESC:Mùa giải thứ 101 của giải bóng đá hàng đầu Ý
| --- | --- |
Mùa giải: 2002–03
Thời gian: 14 tháng 9 năm 2002 – 24 tháng 5 năm 2003
Vô địch: Juventus (lần thứ 27)
Xuống hạng: Atalanta Piacenza Como Torino
Champions League: Juventus Internazionale Milan Lazio
UEFA Cup: Parma Udinese Roma
Intertoto Cup: Perugia Brescia
Số trận đấu: 306
Số bàn thắng: 789 (2,58 bàn mỗi trận)
Vua phá lưới: Christian Vieri (24 bàn thắng)
Chiến thắng sân nhà đậm nhất: Milan 6–0 Torino (6/10/2002)
Chiến thắng sân khách đậm nhất: Torino 0–4 Juventus (17/11/2002) Torino 0–4 Parma (1/12/2002) Chievo 0–4 Parma (16/3/2003)
Trận có nhiều bàn thắng nhất: Parma 4–3 Brescia (6/11/2002) Empoli 3–4 Internazionale (6/11/2002) Juventus 4–3 Chievo (24/5/2003)
Trận có nhiều khán giả nhất: 78.843 Milan vs Internazionale
Trận có ít khán giả nhất: 350 Torino vs Udinese
← 2001–02 2003–04 → 
Serie A 2002–03 (được gọi là Serie A TIM vì lý do tài trợ) là mùa giải thứ 101 của giải bóng đá hàng đầu Ý, là mùa giải thứ 71 trong một giải đấu vòng tròn tính điểm. Giải đấu được tạo thành bởi 18 đội, lần thứ 15 liên tiếp kể từ mùa giải 1988–89.
Hai đội đứng đầu đủ điều kiện trực tiếp tham dự UEFA Champions League. Các đội xếp thứ ba và thứ tư phải chơi vòng loại Champions League. Các đội xếp thứ năm và thứ sáu đủ điều kiện tham dự UEFA Cup (một suất nữa được trao cho đội vô địch Coppa Italia). Bốn đội xếp cuối bảng sẽ phải xuống hạng Serie B.
Juventus giành chức vô địch quốc gia lần thứ 27, Internazionale đứng thứ hai và Milan đứng thứ ba. Lazio được tham dự vòng loại UEFA Champions League, trong khi Parma, Udinese và Roma (thông qua trận chung kết Coppa Italia) giành được một suất tham dự UEFA Cup tiếp theo. Brescia và Perugia được tham dự UEFA Intertoto Cup, sau khi Chievo từ chối tham gia.
Piacenza, Torino, Como và Atalanta đã xuống hạng Serie B, trong đó Atalanta phải xuống hạng sau khi thua trận play-off trụ hạng với Reggina.
Thay đổi quy tắc

Không giống như La Liga, giải đấu áp dụng hạn ngạch về số lượng cầu thủ không phải EU cho mỗi câu lạc bộ, các câu lạc bộ Serie A có thể ký hợp đồng với nhiều cầu thủ không phải EU tùy theo số lượng có sẵn trong chuyển nhượng trong nước. Nhưng đối với mùa giải 2003–04, hạn ngạch đã được áp dụng cho mỗi câu lạc bộ, hạn chế số lượng cầu thủ không phải EU , không phải EFTA và không phải Thụy Sĩ có thể được ký hợp đồng từ nước ngoài mỗi mùa giải, sau các biện pháp tạm thời được đưa ra vào mùa giải 2002–03, cho phép các câu lạc bộ Serie A & B chỉ ký hợp đồng với một cầu thủ không phải EU trong kỳ chuyển nhượng mùa hè năm 2002.
Các đội bóng > Vị trí

Atalanta
Bologna
Brescia
Chievo
Como
Empoli
Juventus
Lazio
Milan
Modena
Parma
Perugia
Reggina
Roma
Piacenza
Torino
Udinese
Locations of the 2002–03 Serie A teams
Các đội bóng > Nhân sự và tài trợ

| Đội | Chủ tịch | Huấn luyện viên trưởng | Nhà sản xuất trang phục | Nhà tài trợ áo đấu |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Atalanta |  Ivan Ruggeri |  Giancarlo Finardi |  Asics | Promatech |
| Bologna |  Renato Cipollini |  Francesco Guidolin |  Macron | Area Banca |
| Brescia |  Luigi Corioni |  Carlo Mazzone |  Umbro | Banca Lombarda |
| Chievo |  Luca Campedelli |  Luigi Del Neri |  Joma | Paluani |
| Como* |  Enrico Preziosi |  Eugenio Fascetti |  Erreà | Temporary |
| Empoli* |  Fabrizio Corsi |  Silvio Baldini |  Erreà | Sammontana |
| Internazionale |  Massimo Moratti |  Héctor Cúper |  Nike | Pirelli |
| Juventus |  Vittorio Chiusano |  Marcello Lippi |  Lotto | Fastweb/Tamoil (các trận UEFA) |
| Lazio |  Sergio Cragnotti  Ugo Longo |  Roberto Mancini |  Puma | Siemens Mobile |
| Milan |  Silvio Berlusconi |  Carlo Ancelotti |  Adidas | Opel |
| Modena* |  Romano Amadei |  Gianni De Biasi |  Erreà | Immergas |
| Parma |  Stefano Tanzi |  Cesare Prandelli |  Champion | Parmalat |
| Perugia |  Luciano Gaucci |  Serse Cosmi |  Galex | Toyota |
| Piacenza |  Fabrizio Garilli |  Luigi Cagni |  Lotto | LPR Brakes |
| Reggina* |  Pasquale Foti |  Luigi De Canio |  Asics | Caffè Mauro |
| Roma |  Francesco Sensi |  Fabio Capello |  Kappa | Mazda |
| Torino |  Attilio Romero |  Giacomo Ferri |  Asics | Ixfin |
| Udinese |  Franco Soldati |  Luciano Spalletti |  Le Coq Sportif | Bernardi |
(*) Thăng hạng từ Serie B.