Lịch sử Bulgaria
Đệ tam Nhà nước Bulgaria (1878–1946)

Bài chi tiết: Lịch sử Bulgaria (1878–1946)
Hiệp ước San Stefano được ký vào ngày 3 tháng 3 năm 1878 và thiết lập một Công quốc Bulgaria tự trị trên các lãnh thổ của Đế chế Bulgaria thứ hai, bao gồm các vùng của Moesia, Thrace và Macedonia, mặc dù nhà nước  de jure  chỉ tự trị nhưng  de facto  hoạt động độc lập. Tuy nhiên, cố gắng duy trì sự cân bằng quyền lực ở châu Âu và lo sợ việc thành lập một quốc gia khách hàng lớn của Nga ở Balkan, Các cường quốc khác đã miễn cưỡng đồng ý với hiệp ước.
Do đó, Hiệp ước Berlin (1878), dưới sự giám sát của Otto von Bismarck của Đức và Benjamin Disraeli của Anh, đã sửa đổi hiệp ước trước đó, và thu nhỏ lại nhà nước Bulgaria được đề xuất. Lãnh thổ mới của Bulgaria được giới hạn giữa sông Danube và dãy Stara Planina, với trụ sở của nó tại thủ đô cũ của Bulgaria là Veliko Turnovo và bao gồm cả Sofia. Sự sửa đổi này đã khiến một lượng lớn người dân tộc Bulgaria ở bên ngoài đất nước mới và xác định cách tiếp cận quân sự hóa của Bulgaria đối với các vấn đề đối ngoại và sự tham gia của nước này trong bốn cuộc chiến trong nửa đầu thế kỷ 20.
Alexander of Battenberg, một người Đức có quan hệ mật thiết với Sa hoàng Nga, là hoàng tử đầu tiên (knyaz) của Bulgaria hiện đại từ năm 1879. Mọi người đều cho rằng Bulgaria sẽ trở thành đồng minh của Nga. Ngược lại, nó đã trở thành một bức tường thành chống lại sự bành trướng của Nga, và hợp tác với người Anh. Bulgaria bị Serbia tấn công năm 1885, nhưng đã đánh bại quân xâm lược. Do đó, nó đã giành được sự tôn trọng từ các cường quốc và thách thức Nga. Đáp lại, Nga bảo đảm sự thoái vị của Hoàng tử Alexander vào năm 1886.
Stefan Stambolov (1854-1895) phục vụ 1886-1894 đầu tiên với tư cách nhiếp chính và sau đó là thủ tướng cho người cai trị mới, Ferdinand I của Bulgaria (hoàng tử 1887–1908, sa hoàng 1908-1918). Stambolov tin rằng việc Nga giải phóng Bulgaria khỏi sự cai trị của Thổ Nhĩ Kỳ là một nỗ lực của Nga theo chủ nghĩa Czarist nhằm biến Bulgaria thành nước bảo hộ của mình. Chính sách của ông được đặc trưng bởi mục tiêu duy trì nền độc lập của Bulgaria bằng mọi giá, làm việc với cả phe thiểu số Tự do và Bảo thủ. Trong thời kỳ lãnh đạo của ông, Bulgaria đã được chuyển đổi từ một tỉnh của Ottoman thành một quốc gia châu Âu hiện đại. Stambolov đưa ra một hướng đi mới trong chính sách đối ngoại của Bulgaria, không phụ thuộc vào lợi ích của bất kỳ cường quốc nào. Mục tiêu chính sách đối ngoại chính của ông là thống nhất đất nước Bulgaria thành một quốc gia-quốc gia bao gồm tất cả các lãnh thổ của Cơ quan trao quyền Bulgaria do Sultan cấp vào năm 1870. Stambolov đã thiết lập mối quan hệ chặt chẽ với Sultan để khơi dậy tinh thần dân tộc Bulgaria ở Macedonia và để phản đối tuyên truyền của Hy Lạp và Serbia do Nga hậu thuẫn. Kết quả của chiến thuật của Stambolov, Sultan đã công nhận người Bulgaria là dân tộc chiếm ưu thế ở Macedonia và bật đèn xanh cho việc thành lập một nhà thờ và các tổ chức văn hóa mạnh mẽ. Stambolov đã đàm phán các khoản vay với các nước Tây Âu để phát triển sức mạnh kinh tế và quân sự của Bulgaria. Một phần, điều này được thúc đẩy bởi mong muốn của ông là tạo ra một đội quân hiện đại có thể đảm bảo toàn bộ lãnh thổ quốc gia. Cách tiếp cận của ông đối với Tây Âu là một trong những động thái ngoại giao. Ông hiểu rõ lợi ích của Đế quốc Áo ở Macedonia và cảnh báo các nhà ngoại giao của mình theo đó. Chính sách đối nội của ông nổi bật với việc đánh bại các nhóm khủng bố do Nga bảo trợ, tăng cường pháp quyền, tăng trưởng kinh tế và giáo dục nhanh chóng, dẫn đến thay đổi văn hóa và xã hội tiến bộ, đồng thời phát triển một quân đội hiện đại có khả năng bảo vệ nền độc lập của Bulgaria. Stambolov nhận thức được rằng Bulgaria phải mạnh về chính trị, quân sự và kinh tế để đạt được sự thống nhất đất nước. Ông vạch ra đường lối chính trị biến Bulgaria trở thành một cường quốc mạnh trong khu vực, được các cường quốc thời nay kính trọng. Tuy nhiên, vị trí lãnh đạo khu vực của Bulgaria chỉ tồn tại trong thời gian ngắn. Sau cái chết của Stambolov, đường lối độc lập trong chính sách của ông đã bị bãi bỏ.
Bulgaria nổi lên từ sự cai trị của Thổ Nhĩ Kỳ với tư cách là một quốc gia nông nghiệp nghèo nàn, kém phát triển, với ít ngành công nghiệp hoặc tài nguyên thiên nhiên được khai thác. Phần lớn đất đai thuộc sở hữu của nông dân nhỏ, với 80% dân số 3,8 triệu nông dân vào năm 1900. Chủ nghĩa trọng nông là triết lý chính trị thống trị ở nông thôn, vì giai cấp nông dân tổ chức một phong trào độc lập với bất kỳ đảng phái nào hiện có. Năm 1899, Liên minh nông dân Bungari được thành lập, tập hợp những trí thức nông thôn như giáo viên với những người nông dân đầy tham vọng. Nó thúc đẩy thực hành canh tác hiện đại, cũng như giáo dục tiểu học.
Chính phủ đẩy mạnh hiện đại hóa, đặc biệt chú trọng xây dựng mạng lưới các trường tiểu học và trung học cơ sở. Đến năm 1910, cả nước có 4.800 trường tiểu học, 330 trường tiểu học, 27 cơ sở giáo dục sau trung học và 113 trường dạy nghề. Từ năm 1878 đến năm 1933, Pháp đã tài trợ cho nhiều thư viện, viện nghiên cứu và trường Công giáo trên khắp Bulgaria. Năm 1888, một trường đại học được thành lập. Nó được đổi tên thành Đại học Sofia vào năm 1904, nơi ba khoa lịch sử và ngữ văn, vật lý và toán học, và luật đào tạo ra công chức cho các văn phòng chính quyền địa phương và quốc gia. Nó trở thành trung tâm của những ảnh hưởng trí tuệ, triết học và thần học của Đức và Nga.
Thập kỷ đầu tiên của thế kỷ chứng kiến sự thịnh vượng bền vững, với tốc độ tăng trưởng đô thị ổn định. Thủ đô của Sofia đã tăng 600% - từ 20.000 dân vào năm 1878 lên 120.000 vào năm 1912, chủ yếu là từ những người nông dân đến từ các ngôi làng để trở thành lao động,
thương nhân và người tìm kiếm văn phòng. Macedonians đã sử dụng Bulgaria làm căn cứ, bắt đầu từ năm 1894, để kích động giành độc lập khỏi Đế chế Ottoman. Họ đã phát động một cuộc nổi dậy được lên kế hoạch tồi vào năm 1903 đã bị đàn áp dã man, và dẫn đến hàng chục nghìn người tị nạn bổ sung đổ vào Bulgaria.