stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Phục Hưng
Về các vấn đề khác > Quan niệm Phục Hưng

Thuật ngữ Phục Hưng lần đầu tiên được sử dụng có tính hồi chỉ bởi nhà phê bình, nghệ sĩ Giorgio Vasari (1511-1574) trong cuốn sách "Đời sống của Nghệ sĩ" (1550). Trong cuốn sách này Vasari đã nỗ lực định nghĩa cái mà ông mô tả là sự đoạn tuyệt với tính man rợ của nghệ thuật Gothic: Nghệ thuật đã suy tàn với sự sụp đổ của Đế quốc La Mã, và chỉ các nghệ sĩ Tuscana, khởi đầu từ Cimabue (1240-1301) và Giotto (1267-1337) tiến trình suy tàn mới đảo ngược. Theo Vasari, nghệ thuật cổ đại là trung tâm của sự tái sinh nghệ thuật Ý.
Tuy nhiên, chỉ tới thế kỷ XIX từ tiếng Pháp Renaissance mới phổ biến rộng rãi để mô tả phong trào văn hóa tự ý thức dựa trên việc làm sống lại những hình mẫu La Mã bắt đầu từ cuối thế kỷ XIII. Phục Hưng lần đầu tiên được định nghĩa bởi nhà sử học Pháp Jules Michelet (1798-1874) trong công trình Histoire de France (Lịch sử nước Pháp) của ông. Đối với Michelet, Phục Hưng là một sự phát triển về khoa học hơn là văn hóa nghệ thuật. Ông khẳng định rằng nó bao trùm thời kỳ từ Columbus tới Copernicus rồi Galileo; nghĩa là, từ cuối thế kỷ XV tới giữa thế kỷ XVII. Hơn nữa, Michelet phân biệt giữa cái mà ông gọi giữa tính chất "kỳ quái và gớm ghiếc" của thời Trung Cổ và các giá trị dân chủ mà ông, một người theo chủ nghĩa cộng hòa nhiệt thành, chọn như một đặc trưng của nó. Một người dân tộc chủ nghĩa Pháp, Michelet cũng tìm cách tuyên bố Phục Hưng là một phong trào của Pháp.
Trái lại, nhà sử học người Thụy Sĩ Jacob Burckhardt (1818–1897) trong cuốn Die Cultur der Renaissance in Italien (Về Văn hóa Phục Hưng ở Ý, 1860) mô tả Phục Hưng là giai đoạn giữa Giotto và Michelangelo ở Ý, tức là từ thế kỷ XIV tới giữa thế kỷ XVI. Ông nhìn thấy trong Phục Hưng sự xuất hiện của tinh thần hiện đại về cá nhân tính, thứ đã bị đè nén ở thời Trung Đại. Cuốn sách của ông có một ảnh hưởng đậm nét lên sự hình thành lối diễn giải ngày nay về Phục Hưng ở Ý. Tuy nhiên, nhiều người cáo buộc Buckhardt là đã áp đặt một cái nhìn tuyến tính đơn giản  khi xem Phục Hưng là nguồn gốc của thế giới hiện đại.
Gần đây hơn, các nhà sử học ít còn theo đuổi chuyện định nghĩa Phục Hưng như một thời đại lịch sử, hay thậm chí một phong trào văn hóa mạch lạc. Randolph Starn, giáo sư sử học của Đại học California tại Berkeley, khẳng định: "Thay vì một giai đoạn với những điểm khởi đầu và kết thúc rõ ràng và nội dung nhất quán giữa chúng, Phục Hưng có thể (và trước kia đôi khi đã) được xem như một phong trào của các hành động và ý tưởng hướng tới những nhóm cụ thể và những con người có thể nhận diện được đáp ứng một cách đa dạng theo những thời điểm và không gian khác nhau. Theo nghĩa này nó sẽ là một mạng lưới những văn hóa đa dạng, đôi khi hội tụ, đôi khi mâu thuẫn, chứ không phải một nền văn hóa đơn nhất, gắn chặt về thời gian".
Về các vấn đề khác > Các tranh cãi về tiến bộ

Có một cuộc tranh cãi kéo dài từ lâu về mức độ tiến bộ mà Phục Hưng đã tạo nên đối với văn hóa Trung Đại. Cả Michelet và Burckhardt đều nhiệt liệt mô tả tiến bộ của thời Phục Hưng hướng tới hiện đại. Burckhardt ví sự thay đổi như việc gỡ một tấm mạng, dệt từ tín ngưỡng, ảo tưởng, thiên kiến, khỏi mắt con người để nhìn sự vật rõ hơn.
Trái lại, nhiều sử gia hiện nay chỉ ra rằng hầu hết những nhân tố xã hội tiêu cực gắn với thời Trung Đại - chẳng hạn đói nghèo, chiến tranh, khủng bố chính trị và tôn giáo - dường như đã tồi tệ hơn trong chính giai đoạn này. Rõ ràng Phục Hưng là thời đại của nền chính trị Machiavelli đầy thủ đoạn, các cuộc chiến tranh tôn giáo đẫm máu, các Giáo hoàng hủ bại nhà Borgia, và các cuộc săn phù thủy quy mô lớn thế kỷ XVI. Nhiều người sống trong thời Phục Hưng dường như không xem nó là "thời đại hoàng kim" như cách các nhà nghiên cứu thế kỷ XIX tưởng tượng, mà thay vào đó họ tỏ ra lo ngại về các vấn đề xã hội trên. Điều đáng ngạc nhiên là, bất chấp như vậy, các nghệ sĩ, nhà văn, và các nhà bảo trợ tham gia vào các phong trào văn hóa liên quan tin rằng họ đang sống trong một kỷ nguyên mới-một sự cắt đứt rõ ràng với đêm trường Trung Cổ. Một số nhà sử học Marxist có xu hướng mô tả thời Phục Hưng bằng ngôn ngữ duy vật, giữ quan điểm rằng những thay đổi trong nghệ thuật, văn học, và triết học là một phần của khuynh hướng kinh tế chung từ chế độ phong kiến hướng tới chủ nghĩa tư bản, hình thành một giai cấp tư sản với thời gian ư nhàn dành cho nghệ thuật.
Johan Huizinga (1872-1945) ghi nhận sự tồn tại của Phục Hưng nhưng đặt vấn đề liệu nó có là một thay đổi tích cực. Trong cuốn "The Waning of the Middle Ages" (tạm dịch "Sự tàn tạ của thời Trung Cổ"), ông lập luận rằng Phục Hưng là một thời đại suy tàn từ thời đỉnh cao Trung Đại, phá hủy nhiều thành tựu quan trọng. Ví dụ, tiếng Latinh đã tiến hóa mạnh mẽ từ thời cổ điển và vốn là một sinh ngữ sử dụng trong và ngoài nhà thờ. Sự ám ảnh Phục Hưng với tính thanh khiết cổ điển của nó đã chấm dứt những tiến hóa tiếp theo và tiếng Latin quay trở về dạng thức cổ điển của nó. Robert S. Lopez quả quyết rằng đó là một thời kỳ suy thoái kinh tế nặng nề., còn George Sarton và Lynn Thorndike lập luận rằng những tiến bộ khoa học có lẽ ít độc đáo hơn là như trước nay vẫn quan niệm. Cuối cùng, Joan Kelly chỉ ra rằng Phục Hưng dẫn tới sự bất bình đẳng giới gia tăng.
Một số nhà sử học gần đây xem từ Renaissance đã bị nhồi nhét nội hàm không cần thiết, ngụ ý sẵn một sự tái sinh tích cực không tranh cãi từ một thời được gán cho là "nguyên thủy" hơn, đêm trường Trung Cổ. Nhiều chuyên gia hiện nay ưa dùng thuật ngữ "Sơ kỳ Hiện đại" thay cho Phục Hưng, một sự gọi tên trung hòa hơn ngụ ý về vai trò của giai đoạn này như một sự chuyển tiếp giữa thời trung đại và hiện đại. Những người khác như Roger Osborne đi tới chỗ xem xét nền Phục Hưng Ý như một kho huyền thoại và lý tưởng của lịch sử Tây phương nói chung, và thay vào một sự tái sinh của các ý tưởng cổ đại là một thời đại của những tiến bộ lớn lao.
Về các vấn đề khác > Các cuộc Phục hưng văn hóa khác

Từ Phục Hưng châu Âu, thuật ngữ "Phục Hưng" được sử dụng cho các thời đại khác. Chẳng hạn, Charles H. Haskins đặt ra khái niệm Phục Hưng thế kỷ XII (thời Trung kỳ Trung Đại), trong khi một số người khác biện luận về sự tồn tại của Phục Hưng Karolinger (ở vương quốc Frank), hoặc sau đó là Phục Hưng Otto (ở Đế quốc La Mã Thần thánh). Tên này cũng dùng cho những phong trào văn hóa gần thời hiện đại hơn như Phục Hưng Bengal, Phục Hưng Nepal Bhasa, Phục Hưng Harlem. Trong cuốn Renaissances: The One or the Many?, tác giả Jack Goody biện luận rằng có Phục Hưng châu Âu nằm trong một sự phục hưng văn hóa rộng khắp trên thế giới ở các miền Hồi giáo và Trung Quốc đương thời và giữa chúng có giao thoa với nhau.
Sủi Cảo (đạo diễn)

| Sủi Cảo饺子 |
| --- | --- |
Đạo diễn Jiaozi được China News Service phỏng vấn (2025)
Thông tin cá nhân
Sinh: 
Tên khai sinh: Dương Vũ
Ngày sinh: 1980 (44–45 tuổi)
Nơi sinh:  Lô Châu, Tứ Xuyên, Trung Quốc
 
Giới tính: nam
Quốc tịch:  Trung Quốc
Nghề nghiệp: đạo diễn, biên kịch, nhà sản xuất phim hoạt hình
Đào tạo: Trung tâm Y học Hoa Tây, Đại học Tứ Xuyên
Lĩnh vực: phim hoạt hình

Sự nghiệp điện ảnh
Năm hoạt động: 2008 - nay
Thể loại: phim hoạt hình
Tác phẩm: Na Tra: Ma đồng giáng thế
 
 
Giải thưởng
Giải Kim Long 2019 Đạo diễn phim hoạt hình xuất sắc nhất
Website
Weibo chính thức
Sủi Cảo trên Weibo và IMDb
x • t • 
Sủi Cảo (tiếng Trung: 饺子, sinh năm 1980), tên thật là Dương Vũ (tiếng Trung: 杨宇), là một đạo diễn, biên kịch và nhà sản xuất phim hoạt hình người Trung Quốc.Ông nổi lên nhờ tác phẩm " Ma Đồng Giáng Thế"
Cuộc đời

Dương Vũ sinh năm 1980 tại địa cấp thị Lô Châu, tỉnh Tứ Xuyên, Trung Quốc, anh tốt nghiệp Trung tâm y học Hoa Tây, Đại học Tứ Xuyên.
Tác phẩm

Năm 2019, "Na Tra: Ma đồng giáng thế"
Cho Dong-geon

| Thông tin cá nhân |
| --- | --- | --- | --- |
Tên đầy đủ:  Cho Dong-geon
Ngày sinh:  16 tháng 4, 1986 (38 tuổi)
Nơi sinh:  Hàn Quốc
Chiều cao:  1,80 m (5 ft 11 in)
Vị trí:  Tiền đạo
Thông tin đội
Đội hiện nay:  Sagan Tosu
Số áo:  9
Sự nghiệp cầu thủ trẻ
Năm:  Đội
20052008:  Đại học Konkuk
Sự nghiệp cầu thủ chuyên nghiệp*
| Năm |  Đội |  ST |  (BT) |
| 2008–2011 |  Seongnam Ilhwa Chunma |  88 |  (18) |
| 2012–2016 |  Suwon Bluewings |  73 |  (11) |
| 2014–2015 |  → Sangju Sangmu (quân đội) |  33 |  (9) |
| 2017– |  Sagan Tosu |  20 |  (6) |
Sự nghiệp đội tuyển quốc gia‡
| Năm |  Đội |  ST |  (BT) |
| 2007–2008 |  U-23 Hàn Quốc |   |   |
| 2009–2013 |  Hàn Quốc |  3 |  (0) |
 *Số trận ra sân và số bàn thắng ở câu lạc bộ tại giải quốc gia, chính xác tính đến 08:21, 15 tháng 3 năm 2018 (UTC) ‡ Số trận ra sân và số bàn thắng ở đội tuyển quốc gia, chính xác tính đến 12 tháng 8 năm 2009
Cho Dong-geon (조동건; phát âm tiếng Hàn Quốc: [tɕo doŋgʌn]; 趙東建; sinh ngày 2 tháng 2 năm 1986) là một cầu thủ bóng đá người Hàn Quốc hiện tại thi đấu cho Sagan Tosu của J1 League.
Ngày 12 tháng 8 năm 2009, anh thi đấu trận đầu tiên cho đội tuyển quốc gia trước Paraguay.
Thống kê sự nghiệp câu lạc bộ

| Câu lạc bộ | Mùa giải | Giải vô địch> Hạng đấu | Giải vô địch> Số trận | Giải vô địch> Bàn thắng | Cúp> Số trận | Cúp> Bàn thắng | Cúp Liên đoàn> Số trận | Cúp Liên đoàn> Bàn thắng | Châu Á> Số trận | Châu Á> Bàn thắng | Tổng> Số trận | Tổng> Bàn thắng |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Seongnam | 2008 | K League | ? | 4 | 0 | 0 | — | — | — | — | ? | 4 |
| Seongnam | 2009 | K League | ? | 5 | 0 | 0 | — | — | — | — | ? | 5 |
| Seongnam | 2010 | K League | 18 | 2 | 0 | 0 | — | — | — | — | 18 | 2 |
| Seongnam | 2011 | K League | 27 | 7 | ? | 3 | 5 | 1 | 8 | 2 | 40 | 13 |
| Seongnam | Tổng | Tổng | 45 | 18 | ? | 3 | 5 | 1 | 8 | 2 | 58 | 24 |
| Suwon Bluewings | 2012 | K League | 20 | 2 | 1 | 0 | — | — | — | — | 21 | 2 |
| Suwon Bluewings | 2013 | K League Classic | 25 | 5 | 0 | 0 | — | — | 2 | 0 | 27 | 5 |
| Suwon Bluewings | 2014 | K League Classic | 4 | 0 | 0 | 0 | — | — | — | — | 4 | 0 |
| Suwon Bluewings | 2016 | K League Classic | 24 | 4 | 4 | 0 | — | — | — | — | 28 | 4 |
| Suwon Bluewings | Tổng | Tổng | 73 | 11 | 5 | 0 | 0 | 0 | 2 | 0 | 80 | 11 |
| Sangju Sangmu (mượn) | 2014 | K League Classic | 19 | 3 | 2 | 0 | — | — | — | — | 21 | 3 |
| Sangju Sangmu (mượn) | 2015 | K League Challenge | 14 | 6 | 0 | 0 | — | — | — | — | 14 | 6 |
| Sangju Sangmu (mượn) | Tổng | Tổng | 33 | 9 | 2 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 35 | 9 |
| Sagan Tosu | 2017 | J1 League | 17 | 5 | 0 | 0 | 3 | 0 | — | — | 20 | 5 |
| Sagan Tosu | 2018 | J1 League | 3 | 1 | 0 | 0 | — | — | — | — | 3 | 1 |
| Sagan Tosu | Tổng | Tổng | 20 | 6 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 20 | 6 |
| Tổng cộng sự nghiệps | Tổng cộng sự nghiệps | Tổng cộng sự nghiệps | 171 | 44 | 7 | 3 | 8 | 1 | 10 | 2 | 196 | 50 |
Danh hiệu > Câu lạc bộ

Giải vô địch bóng đá các câu lạc bộ châu Á 2010 Vô địch
Cúp FA 2011 Vô địch
Psychotria schumanniana

| Psychotria schumanniana> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Gentianales
Họ (familia): Rubiaceae
Chi (genus): Psychotria
Loài (species): P. schumanniana
Danh pháp hai phần
Psychotria schumanniana Schltr. 
Psychotria schumanniana là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được Schltr. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1906.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Psychotria schumanniana”. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2013.
Trichohoplorana dureli

| Trichohoplorana dureli> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Trichohoplorana
Loài (species): T. dureli
Danh pháp hai phần
Trichohoplorana dureli Breuning, 1961 
Trichohoplorana dureli là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Tiếng Hungary

| Tiếng Hungary |
| --- | --- |
magyar/magyar nyelv
Phát âm: [ˈmɒɟɒr]
Sử dụng tại: Hungary và một số vùng thuộc Áo, România, Ba Lan, Serbia, Slovakia, Slovenia, Ukraine
Tổng số người nói: 13 triệu
Dân tộc: Người Hungary
Phân loại: Ngữ hệ UralFinno-UgricUgric (tranh cãi)Tiếng Hungary
Hệ chữ viết:  Chữ Latinh (tiếng Hungary)  Chữ Hungary cổ  Chữ nổi Hungary 
Địa vị chính thức
Ngôn ngữ chính thức tại: Hungary Vojvodina  Liên minh châu Âu
Ngôn ngữ thiểu số được công nhận tại: România  Croatia  Slovakia  Slovenia (tại Prekmurje)  Ukraine (tại Berehove)  Áo (tại Burgenland)
Quy định bởi: Magyar Tudományos Akadémia Nyelvtudományi Intézete
Mã ngôn ngữ
ISO 639-1: hu
ISO 639-2: hun
ISO 639-3: cả hai: hun – tiếng Hungary hiện đại ohu – tiếng Hungary cổ
Glottolog: hung1274
Linguasphere: 41-BAA-a
Những vùng tại Trung Âu nơi tiếng Hungary là ngôn ngữ mẹ đẻ chiếm đa số (xanh đậm) và chiếm thiểu số (xanh nhạt), dựa trên khảo sát năm 2014 của CIA World Factbook.
Bài viết này có chứa ký tự ngữ âm IPA. Nếu không thích hợp hỗ trợ dựng hình, bạn có thể sẽ nhìn thấy dấu chấm hỏi, hộp, hoặc ký hiệu khác thay vì kí tự Unicode. Để biết hướng dẫn giới thiệu về các ký hiệu IPA, xem Trợ giúp:IPA.
Tiếng Hungary (magyar nyelv ngheTập tin:Hu-magyar nyelv.ogg) là một ngôn ngữ chính thức của Hungary và một trong 24 ngôn ngữ chính thức của Liên minh châu Âu. Ngoài Hungary, nó còn được nói bởi những cộng đồng người Hungary ở các nước láng giềng (đặc biệt Romania, Slovakia, Serbia và Ukraine) và trên thế giới. Như tiếng Phần Lan và tiếng Estonia, nó thuộc về hệ ngôn ngữ Ural, với tiếng Mansi và tiếng Khanty có quan hệ gần nhất. Nó là một trong số ít những ngôn ngữ châu Âu không thuộc về hệ ngôn ngữ Ấn-Âu.
Tên bản địa tiếng Hungary của ngôn ngữ này là magyar [ˈmɒɟɒr] hay magyar nyelv (ngheTập tin:Hu-magyar nyelv.ogg). Từ "Magyar" cũng là một từ tiếng Anh để chỉ người Hungary và ngôn ngữ của họ.
Phân loại

Tiếng Hungary là thành viên của ngữ hệ Ural.
Lịch sử

Xem thêm: Lịch sử Hungary
Lịch sử > Cổ đại

Hiện tại vẫn chưa có sự thống nhất trong giới ngôn ngữ học về quê nhà cũng như chiều sâu lịch đại của ngữ hệ Ural. Dựa trên các chứng cứ ngữ vựng và cổ sinh thái học, Hajdú Péter [hu] suy đoán rằng cộng đồng nói tiếng tiền-Ural từng sinh sống ở phía bắc dãy Ural, dọc trung lưu và hạ lưu sông Ob, bao gồm khu vực quanh ngọn sông Pechora, thiên về phía Siberia, cách ngày nay tầm 4.000-6.000 năm.
Ngữ âm > Âm vị

Tiếng Hungary phổ thông sở hữu tổng cộng 14 nguyên âm và 24-25 phụ âm. Tuy nhiên con số chính xác còn phụ thuộc vào phương ngữ của từng vùng miền. Theo khảo cứu của Imre (1972), tồn tại tổng cộng 19 nguyên âm trong các phương ngữ Hungary đương thời, còn phụ âm thì ít có sự biến thiên qua các phương ngữ hơn.
Các bảng bên dưới thể hiện hệ thống âm vị tiếng Hungary thông tục của tầng lớp có học thức (Educated Colloquial Hungarian hay ECH):
|  | Trước> không tròn.ngắn | Trước> không tròn.dài | Trước> tròn.ngắn | Trước> tròn.dài | Sau> không tròn.ngắn | Sau> không tròn.dài | Sau> tròn.ngắn | Sau> tròn.dài |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Khép/Cao | i ⟨i⟩ | iː ⟨í⟩ | y ⟨ü⟩ | yː ⟨ű⟩ |  |  | u ⟨u⟩ | uː ⟨ú⟩ |
| Vừa/Trung |  | eː ⟨é⟩ | ø ⟨ö⟩ | øː ⟨ő⟩ |  |  | o ⟨o⟩ | oː ⟨ó⟩ |
| Mở/Thấp | ɛ ⟨e⟩ |  |  |  |  | aː ⟨á⟩ | ɔ ⟨a⟩ |  |
Một số tác giả như Kylstra & de Graaf (1980) và Kylstra (1984) cho rằng tiếng Hungary phổ thông có nguyên âm đôi. Song các ví dụ được nêu ra, chẳng hạn như /au/ hoặc /aj/, chưa thực sự xác đáng. Tóm lại, tiếng Hungary phổ thông không có nguyên âm đôi, tuy nhiên điều này chưa chắc đã đúng đối với các phương ngữ khác.
|  | Môi | Môi | Chân răng | Chân răng | Sau chân răng | Sau chân răng | Ngạc cứng | Ngạc cứng | Ngạc mềm | Ngạc mềm | Thanh hầu | Thanh hầu |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Mũi |  | m  ⟨m⟩ |  | n  ⟨n⟩ |  |  |  | ɲ  ⟨ny⟩ |  |  |  |  |
| Tắc | p  ⟨p⟩ | b  ⟨b⟩ | t  ⟨t⟩ | d  ⟨d⟩ |  |  | c  ⟨ty⟩ | ɟ  ⟨gy⟩ | k  ⟨k⟩ | ɡ  ⟨g⟩ |  |  |
| Tắc-xát |  |  | t͡s  ⟨c⟩ | d͡z  ⟨gy⟩ | t͡ʃ  ⟨cs⟩ | d͡ʒ  ⟨dzs⟩ | c  ⟨ty⟩ | ɟ  ⟨gy⟩ |  |  |  |  |
| Xát | f  ⟨f⟩ | v  ⟨v⟩ | s  ⟨sz⟩ | z  ⟨z⟩ | ʃ  ⟨s⟩ | ʒ  ⟨zs⟩ |  |  | x~h  ⟨h⟩ | x~h  ⟨h⟩ | x~h  ⟨h⟩ | x~h  ⟨h⟩ |
| Rung |  |  |  | r  ⟨r⟩ |  |  |  |  |  |  |  |  |
| Tiếp cận |  |  |  | l  ⟨l⟩ |  |  |  | j  ⟨j/ly⟩ |  |  |  |  |
↑  Siptár & Törkenczy (2007:88) cho rằng các lập luận ủng hộ sự tồn tại của yếu tố đoạn tính ẩn dưới này chưa thực sự vững chãi.
↑  Siptár & Törkenczy (2007:276-277) cho rằng yếu tố đoạn tính ẩn dưới này là /x/, vốn được đề xướng bởi Olsson (1992). Theo đó thì [h] chỉ là phụ âm bề mặt hoặc tha âm phát sinh từ quá trình "giảm lực" của /x/.
Ngữ âm > Điệu tính

Varga (2002:51) phân biệt 12 điệu hình (contour) sau đây, xuất hiện trong các cuộc đối thoại tiếng Hungary thường nhật:
| Điệu hình | Ý nghĩa biểu đạt |
| --- | --- |
Hạ hoàn toàn: Báo hiệu thông tin đang nói đã hoàn thiện và quan trọng sẵn rồi + kết thúc ngữ lưu
Hạ nửa vời: Báo hiệu thông tin đang nói đã hoàn thiện và quan trọng sẵn rồi
Hạ-thăng: Báo hiệu thông tin đang nói đã hoàn thiện và quan trọng sẵn rồi + thông tin đối nghịch
Thăng: Báo hiệu thông tin quan trọng sắp được nói + căng thẳng/phấn khích
Đơn điệu cao: Báo hiệu thông tin quan trọng sắp được nói
Hạ dần: Báo hiệu thông tin quan trọng sắp được nói + bình thản
Thăng-hạ: Nghi vấn + tra hỏi
Đơn điệu-hạ: Nghi vấn
Hạ dần-hạ: Nghi vấn + cảm thán
Hạ dần kiểu 2: Báo hiệu thông tin đang nói đã hoàn thiện và quan trọng sẵn rồi + cảm thán kèm đánh giá tốt-xấu
Hạ cách điệu: Báo hiệu thông tin đang nói đã hoàn thiện và quan trọng sẵn rồi + bình thản + thúc giục
Chắp nối: Báo hiệu thông tin đang nói đã hoàn thiện và quan trọng sẵn rồi + báo hiệu thông tin đang nói không quá quan trọng + kết thúc ngữ lưu
Ngữ pháp

Bài chi tiết: Ngữ pháp tiếng Hungary
Chú thích

↑  Các chữ được đóng ngoặc là các chữ cái tương ứng được dùng trong chính tả tiếng Hungary
Thư mục > Tập san

Szende, Tamás (1994). “Hungarian” [Tiếng Hungary]. Journal of the International Phonetic Association (bằng tiếng Anh). Nhà xuất bản Đại học Cambridge. 24 (2): 91–94. doi:10.1017/S0025100300005090. S2CID 242632087.
Kylstra, Andres Dirk & de Graaf, Tjeerd (1980). “Vannak-e diftongusok a magyar köznyelvben?” [Có tồn tại nguyên âm đôi trong tiếng Hungary hay không?] (PDF). Nyelvtudományi Közlemények (bằng tiếng Hungary). 82 (1–2): 313-316. Truy cập ngày 6 tháng 2 năm 2023.
—— (1984). “Még egyszer a magánhangzó + j kapcsolatról a magyarban” [Lại bàn tiếp về tổ hợp nguyên âm + j] (PDF). Nyelvtudományi Közlemények (bằng tiếng Hungary). 86 (1): 148–151. Truy cập ngày 6 tháng 2 năm 2023.
Siptár, Péter (2003). “Hungarian yod”. Acta Linguistica Hungarica (bằng tiếng Anh). Akadémiai Kiadó. 50 (3–4): 457–473. Truy cập ngày 5 tháng 2 năm 2023.
Thư mục > Luận văn

Olsson, Magnus (1992). Hungarian Phonology and Morphology [Âm vị học và Hình thái học tiếng Hungary] (Luận văn) (bằng tiếng Anh). Travaux de l’Institut de Linguistique de Lund 26: Nhà xuất bản Đại học Lund.Quản lý CS1: địa điểm (liên kết)
Grimes, Stephen M. (2010). Quantitative Investigations in Hungarian Phonotactics and Syllable Structure [Điều tra định lượng trong kết âm học và cấu trúc âm tiết của tiếng Hungary] (PhD) (bằng tiếng Anh). Đại học Indiana.
Conomitrium splachnifolium

| Conomitrium splachnifolium> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Bryophyta
Lớp (class): Bryopsida
Bộ (ordo): Dicranales
Họ (familia): Fissidentaceae
Chi (genus): Conomitrium
Loài (species): C. splachnifolium
Danh pháp hai phần
Conomitrium splachnifolium (Hornsch.) Müll. Hal., 1851 
Conomitrium splachnifolium là một loài Rêu trong họ Fissidentaceae. Loài này được (Hornsch.) Müll. Hal. mô tả khoa học đầu tiên năm 1851.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Conomitrium splachnifolium”. Truy cập ngày 1 tháng 6 năm 2014.
Athens
Từ nguyên

Xem thêm thông tin: Tên các thành phố châu Âu trong các thứ tiếng khác nhau: A
Trong tiếng Hy Lạp cổ đại, tên của thành phố là Ἀθῆναι (Athēnai, phát âm [a.tʰɛ̂ː.nai̯] trong tiếng Attic cổ điển) là một từ số nhiều. Trong tiếng Hy Lạp cũ, như là tiếng Hy Lạp Homer, tên này có dạng số ít, Ἀθήνη (Athēnē). Có thể nó được diễn đạt trong dạng số nhiều sau đó, như là Θῆβαι (Thêbai) và Μυκῆναι (Μukênai). Từ này có thể không có nguồn gốc từ tiếng Hy Lạp hay Ấn-Âu, và có thể nó là tàn dư của gốc Tiền Hy Lạp của Attica. Vào thời cổ đại, người ta tranh luận rằng tên này có nguồn gốc từ nữ thần bảo hộ Athena (tiếng Attic Ἀθηνᾶ, Athēnā, tiếng Ionian Ἀθήνη, Athēnē, và Dorian Ἀθάνα, Athānā) hay Athena lấy tên theo thành phố này. Những học giả hiện đại này thường đồng ý rằng vị nữ thần này lấy tên theo tên thành phố, vì đuôi -ene phổ biến trong tên của các khu vực, nhưng hiếm có trong tên người. Trong thời Trung Cổ, tên của thành phố lại được dùng theo dạng số ít là Ἀθήνα. Tuy nhiên, sau sự thành lập của nhà nước Hy Lạp hiện đại, và một phần là do chủ nghĩa bảo thủ của ngôn ngữ viết, Ἀθῆναι [aˈθine] lại trở thành tên chính thức của thành phố và kéo dài đến khi sự từ bỏ Katharevousa diễn ra trong những năm 1970, khi Ἀθήνα, Athína, trở thành tên chính thức.
Dân số

| Năm | Nội ô | Khu đô thị | Vùng đô thị |
| --- | --- | --- | --- |
| 1833 | 4,000 | - | - |
| 1870 | 44,500 | - | - |
| 1896 | 123,000 | - | - |
| 1921 | 473,000 | - | - |
| 1921 | 718,000 | - | - |
| 1971 | 867,023 | - | - |
| 1981 | 885,737 | - | - |
| 1991 | 772,072 | - | 3,444,358 |
| 2001 | 745,514 | 3,130,841 | 3,761,810 |
Địa lý > Địa chất

Athens trải dài dọc theo vùng đồng bằng trung tâm Attica, nó thường được gọi là Bồn địa Athens hay Bồn địa Attica (tiếng Hy Lạp: Λεκανοπέδιο Αττικής). Vùng bồn địa được bao quanh bởi 4 dãy núi lớn: Núi Aigaleo ở phía tây, Núi Parnitha ở phía bắc, Núi Pentelicus ở phía đông bắc và Núi Hymettus ở phía đông. Qua núi Aegaleo là đồng bằng Thriasia, tạo thành phần mở rộng của đồng bằng trung tâm về phía tây. Vịnh Saronic nằm ở phía tây nam. Núi Parnitha là ngọn núi cao nhất trong bốn ngọn núi (1.413 m (4.636 ft)), và đã được tuyên bố là một vườn quốc gia.
Athens được tạo ra bởi một số đồi. Lycabettus là một trong những đồi cao nhất của thành phố và cung cấp nơi ngắm toàn bộ vùng bồng địa Attica. Địa mạo học của Athens được cho là một trong những nơi phức tạp nhất trên thế giới về những ngọn núi của nó tạo ra một hiện tượng nghịch nhiệt, và cùng với khó khăn của chính phủ Hy Lạp trong việc quản lý ô nhiễm, tạo ra những vấn đề về ô nhiễm không khí mà thành phố này phai đối mặt. Vấn đề này không chỉ có tại Athens; ví dụ, Los Angeles và Thành phố Mexico cũng phải chịu vấn đề về nghịch nhiệt tương tự.
Sông Cephissus, suối Ilisos và Eridanos là những dòng sông lịch sử tại Athens.