New Zealand
Chính trị > Chính phủ địa phương và lãnh thổ ngoại vi

Những người châu Âu định cư ban đầu phân chia New Zealand thành các tỉnh với mức độ tự trị nhất định. Do áp lực tài chính và mong muốn hợp nhất đường sắt, giáo dục, bán đất và các chính sách khác, chính phủ thi hành tập trung hóa và các tỉnh bị bãi bỏ vào năm 1876. Các tỉnh được ghi nhớ trong các ngày lễ công cộng cấp khu vực và thi đấu thể thao.
Kể từ năm 1876, các hội đồng khác nhau quản lý các khu vực địa phương theo luật định của chính phủ trung ương. Năm 1989, chính phủ tái tổ chức chính quyền địa phương thành cấu trúc hai tầng hiện tại với các hội đồng khu vực và cơ quan lãnh thổ. 249 khu tự quản tồn tại vào năm 1975 nay được hợp nhất thành 67 cơ quan lãnh thổ và 11 hội đồng khu vực. Vai trò của các hội đồng khu vực là nhằm chỉnh đốn "môi trường tự nhiên với tầm quan trọng đặc biệt là quản lý tài nguyên", trong khi các cơ quan lãnh thổ chịu trách nhiệm về xử lý nước thải, cung cấp nước, đường sắt địa phương, cấp phép xây dựng và các sự vụ địa phương khác. Năm trong số các hội đồng lãnh thổ là cơ quan nhất thể và cũng đóng vai trò hội đồng khu vực. Các cơ quan lãnh thổ gồm 13 hội đồng thành phố, 53 hội đồng huyện, và hội đồng Quần đảo Chatham. Về mặt chính thức, hội đồng Quần đảo Chatham không phải là một cơ quan nhất thể, song nó thực hiện nhiều chức năng của một hội đồng khu vực.
New Zealand là một trong 16 vương quốc trong Thịnh vượng chung. Vương quốc New Zealand là lãnh thổ bao gồm các khu vực mà Quốc vương New Zealand có chủ quyền và gồm có New Zealand, Tokelau, Lãnh thổ phụ thuộc Ross, Quần đảo Cook và Niue. Quần đảo Cook và Niue là những quốc gia tự quản có liên kết tự do với New Zealand. Nghị viện New Zealand không thể thông qua pháp luật cho các quốc gia này, mà chỉ có thể hành động nhân danh họ trong các vấn đề đối ngoại và quốc phòng với sự tán thành của họ. Tokelau là một lãnh thổ phi tự quản, sử dụng quốc kỳ và quốc huy của New Zealand, song được quản lý bởi một hội đồng gồm ba nguyên lão (đến từ mỗi rạn san hô vòng). Lãnh thổ phụ thuộc Ross là lãnh thổ mà New Zealand tuyên bố yêu sách tại châu Nam Cực, New Zealand vận hành trạm nghiên cứu Căn cứ Scott tại đây. Luật Công dân New Zealand đối đãi bình đẳng với toàn bộ vương quốc, do đó hầu hết người sinh tại New Zealand, Quần đảo Cook, Niue, Tokelau và Lãnh thổ phụ thuộc Ross trước năm 2006 là các công dân New Zealand. Có thêm các điều kiện áp dụng cho những người sinh từ năm 2006 trở đi.
| x t Đơn vị hành chính của New Zealand |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Quốc gia chủ quyền |  New Zealand |  New Zealand |  New Zealand |  New Zealand |  New Zealand |  New Zealand |  New Zealand |   |   |  Quần đảo Cook |  Niue |
| Khu vực | 11 khu vực phi nhất thể | 5 khu vực nhất thể | Quần đảo Chatham |   | Các đảo ngoại vi không nằm dưới quyền khu vực này (Quần đảo Kermadec, Quần đảo Three Kings, và Quần đảo Cận Nam Cực) | Lãnh thổ phụ thuộc Ross | Tokelau |   |   | 15 đảo | 14 làng |
| Cơ quan lãnh thổ | 13 thành phố và 53 huyện | 5 khu vực nhất thể | Quần đảo Chatham |   | Các đảo ngoại vi không nằm dưới quyền khu vực này (Quần đảo Kermadec, Quần đảo Three Kings, và Quần đảo Cận Nam Cực) | Lãnh thổ phụ thuộc Ross | Tokelau |   |   | 15 đảo | 14 làng |
| Ghi chú | Một số huyện nằm tại hơn một khu vực | Kết hợp hai cấp khu vực và cơ quan lãnh thổ làm một | Cơ quan lãnh thổ đặc biệt |   | Quần đảo Solander ngoại vi tạo thành bộ phận của khu vực Southland | Lãnh thổ châu Nam Cực của New Zealand | Lãnh thổ phi tự quản của New Zealand |   |   | Các quốc gia liên kết tự do với New Zealand | Các quốc gia liên kết tự do với New Zealand |