stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Miso
Lịch sử

Nguồn gốc của miso tại Nhật Bản chưa có căn cứ rõ ràng.
Miso làm từ ngũ cốc và cá đã được sản xuất ở Nhật Bản kể từ Thời kỳ đồ đá mới (Thời kỳ Jōmon, 14.000–300 trước Công nguyên). Loại này được gọi là jōmon miso và tương tự như các loại nước xót làm từ cá và đậu nành thời kỳ đầu được làm ra trên khắp Đông Á.
Tiền thân miso này có nguồn gốc ở Trung Quốc vào thế kỷ thứ ba trước Công nguyên. Hishio (醤, Hishio?) và các loại thực phẩm làm từ đậu nành lên men khác có thể đã được du nhập vào Nhật Bản cùng thời điểm với Phật giáo vào thế kỷ thứ sáu sau Công nguyên. Thực phẩm lên men này được gọi là  shi. Tương miso ngày nay là loại tương mishō hoặc  mishou (未醤) vào thời Nara (710–794); và hishio vẫn có nghĩa là đậu. Người ta tin rằng từ này đã đổi thành Misho và sau đó là Miso.
Vào thời Kamakura (1185–1333), một bữa ăn thông thường bao gồm một bát cơm, một ít cá khô, một phần miso và một loại rau tươi. Cho đến Thời kỳ nhà Ashikaga thống trị (1336–1573) được gọi là Muromachi, miso được làm mà không cần nghiền đậu nành, giống như nattō. Vào thời Muromachi, các nhà sư Phật giáo đã phát hiện ra rằng đậu nành có thể được nghiền thành bột nhão, tạo ra các phương pháp mới sử dụng miso để tạo hương vị cho các loại thực phẩm khác.
Vào thời trung cổ, từ temaemiso, có nghĩa là miso tự làm, đã xuất hiện. Quy trình làm ra miso tương đối đơn giản nên các phiên bản tự chế biến này lan rộng khắp Nhật Bản. Miso được sử dụng làm quân nhu trong thời kỳ Sengoku (Thời kỳ Chiến Quốc) và sản xuất tương miso là một hoạt động kinh tế quan trọng của các lãnh chúa daimyō thời kỳ đó.
Vào thời Edo (1603–1868), miso còn được gọi là hishio (醤) và kuki (豆支) và nhiều loại miso phù hợp với từng khí hậu và văn hóa địa phương đã xuất hiện trên khắp Nhật Bản.
Ngày nay, miso được sản xuất công nghiệp với số lượng lớn và miso truyền thống tự chế biến đã trở nên hiếm hoi. Trong những năm gần đây, nhiều loại miso mới đã xuất hiện, bao gồm cả những loại có thêm nước xúp hoặc canxi, làm từ các loại đậu khác ngoài đậu nành, hoặc giảm lượng muối để tốt cho sức khỏe, cùng nhiều loại khác hiện có.
Thành phần

Các thành phần được sử dụng để sản xuất miso có thể bao gồm bất kỳ hỗn hợp nào như đậu nành, lúa mạch, gạo, kiều mạch, kê, lúa mạch đen, lúa mì, hạt cây gai dầu và cây mè, cùng những loại khác. Gần đây, các nhà sản xuất ở các nước khác cũng bắt đầu bán những loại tương miso làm từ đậu xanh, ngô, đậu đỏ azuki, rau dền và hạt diêm mạch (quinoa).
Thời gian lên men dao động từ ít nhất là năm ngày đến vài năm. Sự đa dạng của miso Nhật Bản rất khó phân loại nhưng thường được phân loại theo loại hạt, màu sắc, mùi vị và bối cảnh.
mugi (麦, mugi?): đại mạch
tsubu (粒, tsubu?): lúa mì nguyên hạt/lúa mạch
genmai (玄米, genmai?): gạo lứt
moromi (醪, moromi?): dai, khỏe mạnh (kōji không pha trộn)
nanban (南蛮, nanban?): trộn với ớt cay để chấm
taima (大麻, taima?): hạt gai dầu
sobamugi (蕎麦, sobamugi?): lúa mạch đen
hadakamugi (裸麦, hadakamugi?): lúa mạch Tây Tạng
nari (蘇鉄, nari?): làm từ bột cây mè, món ăn của chùa Phật giáo
gokoku (五穀, gokoku?): "ngũ cốc": đậu nành, lúa mì, lúa mạch, kê proso, và kê vàng
Nhiều vùng có biến thể cụ thể của riêng họ về tiêu chuẩn miso. Ví dụ, đậu nành được sử dụng trong miso Sendai được nghiền thô hơn nhiều so với miso đậu nành thông thường.
Miso làm từ gạo như miso shinshu (信州味噌) và miso shiro (白味噌) được gọi là kome miso (米味噌).
Phân loại và mùi vị

Hương vị, mùi thơm, kết cấu và hình thức của miso thay đổi theo vùng và theo mùa. Những yếu tố quan trọng khác góp phần tạo nên hương vị của miso cụ thể bao gồm nhiệt độ, thời gian lên men, hàm lượng muối, loại kōji và vại/hũ để ủ tương.
Nhưng  loại hương vị phổ biến nhất của miso là:
Shiro miso, "miso trắng"
Aka miso, "miso đỏ"
Awase miso, "miso hỗn hợp"
Hatcho miso,"miso đỏ" đặc trưng của tỉnh Aichi
Mặc dù hai loại màu trắng và đỏ (shiromiso và akamiso) là những loại miso phổ biến nhất hiện có, nhưng các loại khác nhau có thể được ưa thích ở các vùng khác tại Nhật Bản.
Ở vùng Kantō phía đông, bao gồm Tokyo, akamiso màu nâu sẫm phổ biến hơn trong khi ở vùng Kansai phía tây bao gồm Osaka, Kyoto và Kobe, loại shiromiso có hương vị nhạt hơn được ưa chuộng hơn.
Sự phân tích nhiều sắc thái hơn về hương vị như sau:
Miso Kome (米味噌) hay "miso gạo" có thể có màu vàng, trắng hơi vàng, đỏ, v.v. Miso trắng được làm từ đậu nành luộc, còn miso đỏ được làm từ đậu nành hấp chín. Miso Kome được tiêu thụ nhiều hơn ở miền đông Nhật Bản và khu vực Hokuriku và Kinki.
Miso Mugi miso (麦味噌) or "barley miso" is a whitish miso produced in Kyushu, western Chugoku, and Shikoku areas. Another reddish mugi miso is produced in the northern Kanto area. Mugi miso has a peculiar smell.
Miso Mame miso (豆味噌) hoặc "miso đậu nành" có màu sẫm hơn, màu nâu đỏ hơn miso kome. Loại này không ngọt như một số loại khác nhưng có vị chát và hương vị umami (旨味) thơm ngon. Loại miso này cần thời gian ủ dài. Miso Mame được tiêu thụ chủ yếu ở quận Aichi, quận Gifu và quận Mie. Miso đậu nành (không chứa thành phần ngũ cốc) cũng được dán nhãn là hatchō miso (八丁味噌). Hatchō miso là một đặc sản Okazaki, Aichi và có nguồn gốc từ tỉnh Mikawa trong Thời kỳ Sengoku. Phương pháp sản xuất bằng thùng gỗ lớn và đá trên nắp vẫn không thay đổi.
Miso Chōgō (調合) hay Awase (合わせ) hay còn gọi "miso hỗn hợp", có nhiều loại vì nó là hỗn hợp hoặc sự kết hợp của các loại miso khác. Điều này có thể cải thiện điểm yếu của từng loại miso. Ví dụ, miso mame rất mặn, nhưng khi kết hợp với miso kome, thành phẩm có mùi vị dịu.
Miso Aka (赤味噌) hoặc miso đỏ đã để lâu, đôi khi hơn một năm. Kết quả là, do phản ứng Maillard, màu sắc thay đổi dần dần từ trắng sang đỏ hoặc đen, do đó nó có tên là miso đỏ. Đặc điểm của hương vị là vị mặn và một chút vị chát với vị umami. Nó thường là một loại miso có vị mạnh hơn nhiều. Những yếu tố tạo nên độ đậm của màu là công thức của đậu nành và lượng sử dụng. Nhìn chung, đậu nành hấp có màu đậm hơn đậu nành luộc.
Shiromiso (白味噌) hay miso trắng là loại miso được sản xuất rộng rãi nhất, được sản xuất ở nhiều vùng trên cả nước Nhật. Thành phần chính của nó là gạo, lúa mạch và một lượng nhỏ đậu nành. Nếu thêm đậu nành vào, miso sẽ có màu đỏ hoặc nâu. So với miso đỏ, miso trắng có thời gian lên men rất ngắn. Vị ngọt và vị umami dịu hoặc nhẹ (so với miso đỏ).
Tính chất hóa học của các hợp chất hương vị và mùi thơm

Mùi thơm đặc trưng và độc đáo quyết định chất lượng của miso. Nhiều phản ứng xảy ra giữa các thành phần trong tương miso, chủ yếu là phản ứng Maillard, một phản ứng không enzyme của nhóm amino với đường khử. Các hợp chất dễ bay hơi được tạo ra từ phản ứng này mang lại cho miso hương vị và mùi thơm đặc trưng.
Tùy thuộc vào vi sinh vật kết hợp với loại đậu nành hoặc ngũ cốc được sử dụng, nhiều hợp chất hương vị được tạo ra để tạo ra các loại miso khác nhau. Các sản phẩm lên men như hợp chất furanone, bao gồm 4-hydroxy-2(hoặc 5)-ethyl-5(or 2)-methyl-3(2H)-furanone (HEMF) và 4-hydroxy-2,5 dimethyl-3(2H )-furanone (HDMF) là hợp chất hương vị mới của miso. HEMF đặc biệt được biết đến với mùi thơm ngọt ngào và rất quan trọng trong việc đánh giá cảm quan mùi thơm của miso làm từ gạo.
Các đặc tính cảm quan độc đáo của miso rất phức tạp. Yếu tố then chốt quyết định chất lượng chung cho thành phẩm cuối cùng là hoạt động enzyme của vi sinh vật. Người ta sử dụng thành phần của miso (gạo, lúa mạch và đậu nành) để tạo ra các sắc tố, hương vị và hợp chất tạo mùi thơm khác nhau.
Quá trình phân giải protein đậu nành tạo ra các axit amin cấu thành mang lại vị umami giúp tăng cường vị tương đối nhạt của đậu nành. Protein đậu nành chứa một lượng đáng kể glutamate, loại muối được gọi là MSG hay mononatri glutamat, một thành phần phổ biến được các nhà sản xuất thực phẩm sử dụng để cải thiện hương vị cho sản phẩm của họ. Bản thân hiệu ứng vị umami của bột ngọt là một chiều. Vị umami của miso rất đa chiều do có vô số axit amin và các sản phẩm lên men.
Miso làm từ lúa mạch là một loại trang trại truyền thống được sản xuất để sử dụng cá nhân. Thường được gọi là "miso nông thôn", lúa mạch trong nước được sử dụng nhiều hơn lúa mạch nhập khẩu. Chứa axit glutamic và các hợp chất thơm như axit ferulic và axit vanillic, miso lúa mạch được phân biệt bởi hương vị đặc trưng.
Chú thích

↑  United States Food and Drug Administration (2024). “Daily Value on the Nutrition and Supplement Facts Labels”. Truy cập ngày 28 tháng 3 năm 2024.
↑  National Academies of Sciences, Engineering, and Medicine; Health and Medicine Division; Food and Nutrition Board; Committee to Review the Dietary Reference Intakes for Sodium and Potassium (2019).  Oria, Maria; Harrison, Meghan; Stallings, Virginia A. (biên tập). Dietary Reference Intakes for Sodium and Potassium. The National Academies Collection: Reports funded by National Institutes of Health. Washington (DC): National Academies Press (US). ISBN 978-0-309-48834-1. PMID 30844154.Quản lý CS1: nhiều tên: danh sách tác giả (liên kết)
↑  Bản mẫu:Cite tech report
↑  “お味噌の歴史 (The History of Miso)” (bằng tiếng Nhật). Yamajirushi Jyozo. Truy cập ngày 20 tháng 11 năm 2013.
↑  Shurtleff, William; Aoyagi, Akiko (2009). History of Miso, Soybean Jiang (China), Jang (Korea) and Tauco (Indonesia) (200 BC-2009). Soyinfo Center. tr. 627. ISBN 978-1-928914-22-8.
↑  Albala, Ken (2007). Beans: a history. Berg Publishers. tr. 216. ISBN 978-1-84520-430-3.
1 2  “Open innovation of Marukome and Panasonic to create "New Miso Life"”. Panasonic.com (bằng tiếng Anh). Naoaki Yamamoto. 7 tháng 3 năm 2018. Truy cập ngày 18 tháng 5 năm 2022.
1 2  “The origin of miso”. Abokichi.com (bằng tiếng Anh). Yumi Miyamoto. 2 tháng 3 năm 2017. Truy cập ngày 18 tháng 5 năm 2022.
↑  khintan (2 tháng 12 năm 2020). “All About Miso & Miso Soup Recipe”. Indoindians.com (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 15 tháng 6 năm 2021.
↑  “Japan Guide: Hatcho Miso”. The Yamasa Institute. Bản gốc lưu trữ ngày 27 tháng 11 năm 2013. Truy cập ngày 20 tháng 11 năm 2013.
↑  “Recipes for Hatcho Miso”. NaturalImport.com. Bản gốc lưu trữ ngày 8 tháng 9 năm 2015. Truy cập ngày 15 tháng 8 năm 2015.
1 2 3 4  Steinkraus, Keith (2004). Industrialization of Indigenous Fermented Foods, Revised and Expanded. CRC Press. tr. 99–142.
↑  Inoue, Yutaka (2016). “Analysis of the cooked aroma and odorants that contribute to umami aftertaste of soy miso (Japanese soybean paste)”. Food Chemistry. 213: 521–528. doi:10.1016/j.foodchem.2016.06.106. PMID 27451212.
Toxosiphon macropodus

| Toxosiphon macropodus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Sapindales
Họ (familia): Rutaceae
Chi (genus): Toxosiphon
Loài (species): T. macropodus
Danh pháp hai phần
Toxosiphon macropodus (K. Krause) Kallunki, 1992 
Toxosiphon macropodus là một loài thực vật có hoa trong họ Cửu lý hương. Loài này được (K. Krause) Kallunki miêu tả khoa học đầu tiên năm 1992.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Toxosiphon macropodus”. Truy cập ngày 12 tháng 6 năm 2013.
Galipea lucida

| Galipea lucida> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Sapindales
Họ (familia): Rutaceae
Chi (genus): Galipea
Loài (species): G. lucida
Danh pháp hai phần
Galipea lucida (Rusby) Kaastra, 1977 
Galipea lucida là một loài thực vật có hoa trong họ Cửu lý hương. Loài này được (Rusby) Kaastra mô tả khoa học đầu tiên năm 1977.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Galipea lucida”. Truy cập ngày 12 tháng 6 năm 2013.
Drummondita longifolia

| Drummondita longifolia> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Sapindales
Họ (familia): Rutaceae
Chi (genus): Drummondita
Loài (species): D. longifolia
Danh pháp hai phần
Drummondita longifolia (Paul G.Wilson) Paul G.Wilson, 1998 
Drummondita longifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Cửu lý hương. Loài này được (Paul G.Wilson) Paul G.Wilson mô tả khoa học đầu tiên năm 1998.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Drummondita longifolia”. Truy cập ngày 12 tháng 6 năm 2013.
Nematolepis elliptica

| Nematolepis elliptica |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Sapindales
Họ (familia): Rutaceae
Chi (genus): Nematolepis
Loài (species): N. elliptica
Danh pháp hai phần
Nematolepis elliptica (Paul G. Wilson) Paul G. Wilson, 1998 
Nematolepis elliptica là một loài thực vật có hoa trong họ Cửu lý hương. Loài này được (Paul G. Wilson) Paul G. Wilson mô tả khoa học đầu tiên năm 1998.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Nematolepis elliptica”. Truy cập ngày 12 tháng 6 năm 2013.
Nematolepis rhytidophylla

| Nematolepis rhytidophylla> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Sapindales
Họ (familia): Rutaceae
Chi (genus): Nematolepis
Loài (species): N. rhytidophylla
Danh pháp hai phần
Nematolepis rhytidophylla (Albr. & N.G. Walsh) Paul G. Wilson, 1998 
Nematolepis rhytidophylla là một loài thực vật có hoa trong họ Cửu lý hương. Loài này được (Albr. & N.G. Walsh) Paul G. Wilson mô tả khoa học đầu tiên năm 1998.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Nematolepis rhytidophylla”. Truy cập ngày 12 tháng 6 năm 2013.
Nematolepis frondosa

| Nematolepis frondosa> Tình trạng bảo tồn |
| --- | --- |
 Dễ thương tổn  (Đạo luật EPBC)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Sapindales
Họ (familia): Rutaceae
Chi (genus): Nematolepis
Loài (species): N. frondosa
Danh pháp hai phần
Nematolepis frondosa (N.G.Walsh & Albr.) Paul G.Wilson 
Danh pháp đồng nghĩa
 Phebalium frondosum  N.G.Walsh & Albr. 
Nematolepis frondosa là một loài thực vật có hoa trong họ Cửu lý hương. Loài này được (N.G. Walsh & Albr.) Paul G. Wilson mô tả khoa học đầu tiên năm 1998.
Chú thích

↑  “Nematolepis frondosa”. Australian Plant Name Index (APNI), cơ sở dữ liệu IBIS. Trung tâm Nghiên cứu Đa dạng sinh học Thực vật (Centre for Plant Biodiversity Research), Chính phủ Úc.
↑  The Plant List (2010). “Nematolepis frondosa”. Truy cập ngày 12 tháng 6 năm 2013.
Evodia hortensis

| Evodia hortensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Sapindales
Họ (familia): Rutaceae
Chi (genus): Evodia
Loài (species): E. hortensis
Danh pháp hai phần
Evodia hortensis J.R.Forst. & G.Forst., 1775 
Evodia hortensis là một loài thực vật có hoa trong họ Cửu lý hương. Loài này được J.R.Forst. & G.Forst. mô tả khoa học đầu tiên năm 1775.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Evodia hortensis”. Truy cập ngày 12 tháng 6 năm 2013.
Bản tin KBS lúc 9 giờ

| KBS News 9 KBS 뉴스 9 |
| --- | --- |

Thể loại: Thời sự
Dẫn chương trình: Ngày thường: Choi Mun-jong Park Ji-won Hong Ju-yeon Thời tiết: Kang A-rang Ngày cuối tuần: Kim Hyun-Kyung Park so-hyun Kim Jong-hyun Thời tiết: Kang A-rang (Thứ bảy), Noh Eun-ji (Chủ nhật)
Quốc gia:  Hàn Quốc
Ngôn ngữ: Tiếng Hàn
Sản xuất
Địa điểm: Hàn Quốc
Thời lượng: 60 phút (Các ngày trong tuần) 40 phút (Các ngày cuối tuần)
Trình chiếu
Kênh trình chiếu: KBS 1TV KBS NEWS D KBS World (Toàn cầu)
Định dạng hình ảnh: 1080i (ATSC)
Định dạng âm thanh: 2-channel Dolby Digital
Phát sóng: 31 tháng 8 năm 1964 – nay
Liên kết ngoài
Trang mạng chính thức
Bản tin KBS lúc 9 giờ hay KBS News 9 (Tiếng Hàn: KBS 뉴스 9) là bản tin thời sự chính phát sóng trên KBS1 mỗi tối lúc 9:00 KST. Chương trình được phát sóng toàn quốc tại Hàn Quốc và trên thế giới thông qua kênh KBS World. Các bản tin gồm có tin tức, thể thao, thời tiết, sức khoẻ, xã hội, và các chủ đề khác. Phát sóng lần đầu tiên vào 22 tháng 5 năm 1973.
KBS Giải trí 925

KBS Giải trí 925 là bản tin phụ của KBS News 9 phát sóng giải trí Hàn Quốc và tin tức K-pop.
KBS Thể thao 945

KBS Thể thao 945 là bản tin phụ của KBS News 9 phát sóng tin thể thao Hàn Quốc. Chỉ phát sóng tại Seoul khung giờ (21:45 KST) được sử dụng làm chương trình tin tức địa phương.
Thời gian phát sóng

21:00 KBS1, KBS Prime, KBS Drama, KBS Joy, KBS W, KBS 24 News (Toàn quốc)
21:00 KBS World TV (Toàn cầu)
Người dẫn chương trình

Choi Mun-jong và Park Ji-Won hiện đang phụ trách phiên bản các ngày trong tuần, trong khi Kim Hyun-Kyung và Park so-hyun chỉ đạo phiên bản cuối tuần. Nam Hyun-jong đưa tin thể thao vào các ngày trong tuần và Kim Sung-geun đưa tin vào cuối tuần. Dự báo thời tiết được Kang Ah-rang trình bày vào các ngày trong tuần và thứ Bảy, trong khi Noh Eun-ji thực hiện vào Chủ nhật.
Logo

1982 ~ Tháng 10 năm 1984
3 tháng 11 năm 1986 ~ 11 tháng 10 năm 1987
12 tháng 10 năm 1987 ~ 29 tháng 2 năm 1988
1 tháng 3 năm 1988 ~ 31 tháng 12 năm 1990
1 tháng 1 năm 1991 ~ 4 tháng 4 năm 1992
6 tháng 4 năm 1992 ~ 4 tháng 10 năm 1992
5 tháng 10 năm 1992 ~ 30 tháng 4 năm 1993
1 tháng 5 năm 1993 ~ 17 tháng 10 năm 1993
18 tháng 10 năm 1993 ~ 21 tháng 12 năm 1999
22 tháng 12 năm 1999 ~ 9 tháng 5 năm 2010
1 tháng 1 năm 2019 ~ 3 tháng 2 năm 2023
3 tháng 3 năm 2023 ~
Liên kết

KBS News 9 Official Site Lưu trữ 2012-08-05 tại Wayback Machine (tiếng Hàn)
Drummondita calida

| Drummondita calida> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Sapindales
Họ (familia): Rutaceae
Chi (genus): Drummondita
Loài (species): D. calida
Danh pháp hai phần
Drummondita calida (F.Muell.) Paul G.Wilson, 1971 
Drummondita calida là một loài thực vật có hoa trong họ Cửu lý hương. Loài này được (F.Muell.) Paul G.Wilson mô tả khoa học đầu tiên năm 1971.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Drummondita calida”. Truy cập ngày 12 tháng 6 năm 2013.
Hachisuka Masakatsu

| Hachisuka Masakatsu蜂須賀 正勝 |
| --- | --- |


Tộc trưởng nhà Hachisuka
Nhiệm kỳ 1553–1586
Tiền nhiệm: Hachisuka Masatoshi
Kế nhiệm: Hachisuka Iemasa
 

Binh nghiệp
Nguyện trung thành: Gia tộc Saito Gia tộc Oda Gia tộc Toyotomi
Tham chiến: Trận Nagara-gawa Cuộc vây hãm thành Inabayama Trận Anegawa Cuộc vây hãm Miki Cuộc vây hãm Tottori Cuộc vây hãm Takamatsu Cuộc chinh phạt Shikoku
 
Thông tin cá nhân
Sinh: 
Ngày sinh: 1526
Nơi sinh: Ama
 
Mất: 8 tháng 7, 1586
Giới tính: nam
Gia quyến: 
Thân phụ: Hachisuka Masatoshi
Hậu duệ: Hachisuka Iemasa, Narahime, Itohime
 
Nghề nghiệp: Samurai
Quốc tịch: Nhật Bản
x • t • 
Hachisuka Masakatsu (蜂須賀正勝 (Phong Tu Hạ Chính Thắng), Hachisuka Masakatsu? 1526 – 8 tháng 7, 1586), còn gọi là Hachisuka Koroku (蜂須賀小六 (Phong Tu Hạ Tiểu Lục), Hachisuka Koroku?) là một daimyo và thuộc hạ của Toyotomi Hideyoshi trong thời đại Azuchi-Momoyama. Ông là con trai của Hachisuka Masatoshi.
Gia tộc Hachisuka là kokujin ở huyện Kaitō tỉnh Owari (ngày nay là Ama, tỉnh Aichi). Họ điều khiển việc vận chuyển nước trên sông Kiso. Kiến thức của họ về địa hình ở địa phương làm họ rất hữu dụng đối với gia tộc Oda và gia tộc Saitō, mặc dù họ vẫn giữ quyền tự chủ đối với hai gia tộc hùng.
Sau đór, Masakatsu phục vụ Toyotomi Hideyoshi, và có thể tham gia vào việc xây dựng lâu đài Sunomata cũng như các chiến dịch chống lại nhà Mōri. Năm 1585, Hideyoshi thưởng cho ông tỉnh Awa làm thái ấp
Phạm Ngũ Lão, Thủy Nguyên

Đối với các định nghĩa khác, xem Phạm Ngũ Lão (định hướng).
Phạm Ngũ Lão là một phường thuộc thành phố Thủy Nguyên, thành phố Hải Phòng, Việt Nam.
Địa lý

Phường Phạm Ngũ Lão nằm ở phía đông bắc thành phố Thủy Nguyên, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp phường Nam Triệu Giang và phường Tam Hưng
Phía tây giáp phường Thủy Hà
Phía nam giáp phường Lập Lễ
Phía bắc giáp phường Minh Đức và xã Bạch Đằng.
Phường Phạm Ngũ Lão có diện tích 6,44 km², dân số năm 2023 là 14.306 người, mật độ dân số đạt 2.221 người/km².
Hành chính

Phường Phạm Ngũ Lão được chia thành 11 tổ dân phố: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11.
Lịch sử

Trước năm 1945, địa bàn xã Ngũ Lão thuộc tổng Kênh (Kinh) Triều gồm có 7 làng.
Sau năm 1945, thành lập xã Ngũ Lão trên cơ sở các làng của tổng Kinh Triều.
Tháng 10 năm 1956, thành lập xã Thủy Triều trên cơ sở 2 làng: Kinh Triều, Tuy Lạc của xã Ngũ Lão và thành lập xã Trung Hà trên cơ sở 2 làng: Chung Mỹ, Hà Tây của xã Ngũ Lão.
Lúc bấy giờ, xã Ngũ Lão còn lại 4 làng: Khương Lư, My Đông, My Sơn, Trung Sơn.
Ngày 27 tháng 10 năm 1962, Quốc hội ban hành Nghị quyết về việc sáp nhập tỉnh Kiến An vào thành phố Hải Phòng. Khi đó, xã Ngũ Lão thuộc huyện Thủy Nguyên, thành phố Hải Phòng.
Năm 2021, xã Ngũ Lão có 15 thôn: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15.
Ngày 20 tháng 7 năm 2022, HĐND TP. Hải Phòng ban hành Nghị quyết số 26/NQ-HĐND về việc:
Sáp nhập Thôn 14 vào một phần Thôn 1.
Sáp nhập một phần Thôn 1 vào Thôn 2.
Sáp nhập Thôn 15 vào Thôn 7.
Sáp nhập Thôn 10 vào Thôn 9.
Thành lập Thôn 10 trên cơ sở Thôn 11 và Thôn 13.
Đổi tên Thôn 12 thành Thôn 11.
Xã Ngũ Lão có 11 thôn.
Ngày 24 tháng 10 năm 2024, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1232/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã của thành phố Hải Phòng giai đoạn 2023 – 2025 (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2025). Theo đó, thành lập phường Phạm Ngũ Lão thuộc thành phố Thủy Nguyên trên cơ sở toàn bộ 6,44 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số là 14.306 người của xã Ngũ Lão.
Chú thích

1 2 3 4 5  “Nghị quyết số 1232/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã của thành phố Hải Phòng giai đoạn 2023 – 2025”. Cổng thông tin điện tử Quốc hội Việt Nam. 24 tháng 10 năm 2024. Lưu trữ bản gốc ngày 2 tháng 11 năm 2024. Truy cập ngày 2 tháng 11 năm 2024.
↑  Tổng cục Thống kê
↑  “Dự thảo Đề án sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã, thành lập các phường và thành lập thành phố thuộc thành phố Hải Phòng tại huyện Thủy Nguyên” (PDF). Cổng thông tin điện tử thành phố Hải Phòng. 2023. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 8 tháng 8 năm 2024. Truy cập ngày 8 tháng 8 năm 2024.
↑  “Nghị quyết về việc hợp nhất thành phố Hải Phòng và tỉnh Kiến An, hợp nhất tỉnh Bắc Ninh và tỉnh Bắc Giang”. Cổng thông tin điện tử Bộ Tư pháp. 7 tháng 11 năm 1949. Lưu trữ bản gốc ngày 8 tháng 8 năm 2024. Truy cập ngày 8 tháng 8 năm 2024.
↑  “Nghị quyết số 26/NQ-HĐND về việc sắp xếp, sáp nhập, đổi tên thôn, tổ dân phố trên địa bàn thành phố Hải Phòng” (PDF). Cổng thông tin điện tử thành phố Hải Phòng. 20 tháng 7 năm 2022. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 4 tháng 8 năm 2024. Truy cập ngày 4 tháng 8 năm 2024.
↑  Thủy Nguyên (29 tháng 8 năm 2023). “Xã Ngũ Lão (Thủy Nguyên): Ra mắt mô hình bảo đảm an toàn PCCC và ATGT cổng trường học”. Chuyên trang An ninh Hải Phòng. Bản gốc lưu trữ ngày 12 tháng 8 năm 2024. Truy cập ngày 12 tháng 8 năm 2024.