Vụ phát tán video Senkaku năm 2010
Phản ứng tại Nhật Bản > Chính phủ Nhật Bản

| Bộ phận chuyên trách | Phản ứng |
| --- | --- |
Thủ tướng: Tại cuộc họp nội các sáng ngày 5 tháng 11, Thủ tướng Nhật Bản Kan Naoto chỉ thị Bộ trưởng Đất đai, Hạ tầng, Giao thông và Du lịch Mabuchi Sumio "đảm bảo quản lý tình báo kỹ lưỡng, xác minh sự việc liên quan" và "phải điều tra được nguyên nhân". Tại Văn phòng Thủ tướng vào tối cùng ngày, Kan nói về quan hệ Nhật Bản–Trung Quốc như sau: "Điều trọng yếu là cả hai quốc gia phải ứng xử bình tĩnh. Tôi cảm nhận một cơn khủng hoảng khi quản lý tình báo quốc gia không đáng tin cậy. Nhật Bản sẽ đánh mất uy tín trong con mắt quốc tế nếu không thay đổi triệt để." Trước những chất vấn của cựu Chánh Văn phòng Nội các Shiozaki Yasuhisa (đảng Dân chủ Tự do) tại phiên họp của Ủy ban Ngân sách Chúng nghị viện ngày 8 tháng 11 về việc tất cả video Senkaku bị phát tán trên YouTube trong khi Quốc hội lại không được tiếp cận đầy đủ thông tin, Thủ tướng Kan trả lời: "Tôi không trực tiếp xem YouTube, nhưng nói chung tôi đã thấy rất nhiều thông tin được phát sóng trên truyền hình mặt đất. Tôi đã nghe báo cáo từ Bộ trưởng Ngoại giao và Chánh Văn phòng Nội các, và có thể hiểu chính xác nội dung, bởi vậy tôi đã không xem chúng [video] lúc đó. Tôi muốn xin lỗi vì sự quản lý yếu kém của chính phủ. Chúng tôi yêu cầu phải đặc biệt sát sao và thận trọng về cách xử lý. Trách nhiệm sau cùng thuộc về tôi, bởi tất nhiên, tôi là người đảm trách nội các. Trước tiên, tôi nghĩ rằng phải điều tra thấu đáo nguyên nhân phát tán và làm sáng tỏ những gì đã phát tán." Kan thừa nhận đây là một vấn đề nghiêm trọng thuộc phòng vệ đối ngoại, ông miêu tả vụ va chạm là "ác tâm" và nói bản thân đã "nhận được báo cáo rằng chúng ta đã bị tấn công từ phía bên kia" trước chất vấn nghi ngại vụ va chạm là có chủ ý từ phía Trung Quốc. Trước chất vấn có nên công bố video vì lợi ích quốc gia để chứng minh Nhật Bản thân thiện và không chèn ép Trung Quốc của nghị sĩ Koizumi Shinjirō (đảng Dân chủ Tự do) tại Ủy ban Ngân sách Chúng Nghị viện ngày 10 tháng 11, Kan trả lời "khi phát sinh sự việc đầu tiên, tôi nghe Bộ trưởng Ngoại giao và Chánh Văn phòng Nội các khi đó nói đây là một vụ va chạm ác tâm có chủ ý, chúng tôi đã trao đổi trên cơ sở nhận thức đó. Tôi nghĩ rằng video phát tán đã thuật lại vụ việc theo cách khách quan. Trước hết, tôi thấy có hai trách nhiệm cần truy cứu, một là trách nhiệm quản lý và tuy có nhiều bộ phận phụ trách nhưng tôi là người đảm trách nội các, và [do đó] tôi tin rằng trách nhiệm cuối cùng đối với những thiếu sót trong công tác quản lý tất nhiên thuộc về tôi. Tiếp theo hãy xem xét nếu đương sự [người phát tán] là một công chức nhà nước, hiển nhiên hành vi đó cũng cần phải chịu trách nhiệm nặng nề, nhưng ngay từ đầu không một ai ngăn cấm anh ta làm việc đó, nên tôi nghĩ đó là trách nhiệm trực tiếp của các bộ phận hữu quan bao gồm cả tôi". Tại phiên họp toàn thể Tham Nghị viện ngày 17 tháng 11, nghị sĩ Hamada Kazuyuki (đảng Dân chủ Tự do) chất vấn chính phủ nên công khai video và có chính sách phù hợp hơn là để nó bị phát tán bởi sĩ quan Lực lượng Bảo vệ bờ biển Nhật Bản, Kan nói: "Về phần xử lý, nếu có yêu cầu từ Quốc hội theo đúng quy trình, chúng tôi sẽ đưa ra phán quyết phù hợp dựa trên thực tế điều tra và chúng tôi cũng nghĩ rằng nên thực hiện [việc công khai]." Ngoài ra, trên thực tế có rất nhiều cuộc gọi và thư điện tử cổ vũ Lực lượng Bảo vệ bờ biển Nhật Bản, trả lời về chất vấn làm thế nào để đón nhận tiếng nói dư luận đang sục sôi hiện tại, Kan nói "tôi thấu hiểu những cảm nghĩ thẳng thắn của các vị và của quốc dân liên quan đến vụ phát tán video. Lực lượng Bảo vệ bờ biển Nhật Bản là một cơ quan hành pháp có quyền điều tra, sĩ quan là một trong số đó. Nếu dung dưỡng việc tài liệu điều tra dân sự bị phát tán có chủ ý, đây sẽ là sự phủ định quy chế công vụ của công chức, chúng tôi nhận thức việc này có thể dẫn đến đánh mất kỷ luật và làm xói mòn chức năng của cơ quan điều tra. Về trách nhiệm của các Bộ trưởng liên quan, vấn đề này đang được điều tra, chúng ta cần làm sáng tỏ sự thật trước tiên. Chúng tôi tin rằng việc thiết lập các biện pháp phòng ngừa tái diễn là một nhiệm vụ cấp bách giống như một nhiệm vụ chính trị".
Văn phòng Nội các: Trong buổi họp báo sáng và chiều ngày 5 tháng 11, Chánh Văn phòng Nội các Sengoku Yoshito nói "nếu là một vụ phát tán (liên quan đến cơ quan điều tra), tương đương với cuộc duy tân nữ giới lớn"; "quyết định chuyển từ khảo tra sang điều tra cần phải được thực hiện trong vòng một vài ngày tới, thái độ (công khai video) hiện tại không thay đổi. Nếu công chức phát tán có chủ ý, rõ ràng vi phạm Đạo luật Công vụ Quốc gia với hình phạt thích đáng." Sengoku thông cáo "nếu sự thực được sáng tỏ, chúng tôi sẽ đưa ra lời giải thích phù hợp" liên quan đến những lo ngại từ chính phủ Trung Quốc. Sau khi được thư ký thông báo vụ phát tán video Senkaku lúc 1 giờ sáng ngày 5 tháng 11, Sengoku tái khẳng định "Bộ Ngoại giao không có quyền bình luận về tính xác thực của video nếu phía Trung Quốc yêu cầu xác nhận thông qua ngoại giao". Tại Ủy ban ngân sách Chúng Nghị viện sáng ngày 9 tháng 11, phóng viên của Yomiuri Shimbun chụp lại cảnh Chánh Văn phòng Nội các Sengoku Yoshito trình tài liệu để Thủ tướng Kan Naoto cân nhắc việc công khai video, bức ảnh được ấn hành trên ấn bản buổi tối ngày 9 tháng 11 của Yomiuri Shimbun. Tài liệu gắn nhãn 'bí mật' viết rằng "như một lợi thế có thể bác bỏ những cáo buộc của Trung Quốc khi đổ lỗi cho phía Nhật Bản" nhưng nhược điểm là "nếu nghi phạm phát tán bị truy tố hoặc bị bắt giữ" thì gián tiếp thừa nhận rằng "chính phủ đã công khai video và tính tất yếu không tiết lộ đã bị hạ thấp", do đó việc truy tố có thể được hủy bỏ, (vụ phát tán video) tương đương với việc xác nhận [là] tội phạm và sẽ để lại một tiền lệ xấu'. Nghị sĩ Kakizawa Mito chất vấn vụ chụp hình tại Ủy ban ngân sách Chúng Nghị viện vào tối cùng ngày, Chánh Văn phòng Nội các Sengoku phân trần 'dường như tài liệu bị chụp trộm với nhiều ống kính', phát biểu này bị Ủy ban ngân sách đánh giá không phù hợp vì các ngữ cảnh chụp hình của báo chí đúng quy tắc. Phản ứng trước "vụ chụp hình", các đảng chính trị đối lập đồng loạt chỉ trích cách quản lý thông tin của đảng Dân chủ khi nhận định rằng 'quản trị khủng hoảng cẩu thả của chính phủ đã lặp lại lần nữa'. Trong buổi họp báo chiều ngày hôm sau về giải trình trách nhiệm của Bộ trưởng Đất đai, Hạ tầng, Giao thông và Du lịch Mabuchi Sumio và Lực lượng Bảo vệ bờ biển Nhật Bản, Chánh Văn phòng Nội các Sengoku Yoshito khẳng định "đương nhiên đó là một màu sắc chính trị, nhưng vị trí hành pháp cấp cao cũng chỉ là lý thuyết chung, tôi nghĩ rằng trách nhiệm là khác nhau. Cụ thể, bộ phận hành pháp không bao gồm ảnh hưởng từ chính trị, tôi nghĩ rằng đây là câu chuyện mà trách nhiệm theo sự độc lập là điều đương nhiên. Theo một lý thuyết chung, đó là bộ phận hành pháp, vì vậy đó không chỉ là một cảm giác căng thẳng, trách nhiệm lớn và nặng nề thay vì quyền lực mạnh mẽ phải không?" Sengoku Yoshito bày tỏ rằng "vị trí hành pháp" chịu trách nhiệm là Tư lệnh Lực lượng Bảo vệ bờ biển. Trả lời về việc nhiều tiếng nói ủng hộ sĩ quan "sengoku38", ông nói 'tôi không nghĩ rằng phần lớn mọi người nghĩ theo hướng đó, tôi tin rằng có một phần đông áp đảo những người minh mẫn muốn xử trí và giải quyết công minh. Nếu có, tôi nghĩ rằng đây là một vi phạm rõ ràng nếu tài liệu điều tra bị phát tán. Tôi không nghĩ rằng có nhiều người Nhật ca ngợi anh ta. Tôi không muốn nghĩ rằng có rất nhiều người là nghị sĩ quốc hội đang ca ngợi và ngưỡng mộ việc đó." Tại buổi họp báo ngày 12 tháng 11, một phóng viên chỉ ra khi vụ giam giữ thiếu nữ Niigata [ja] xảy ra năm 2000 thì Chủ tịch đảng Dân chủ Kan Naoto (đảng đối lập thời điểm đó) đã theo đuổi trách nhiệm đối với Chủ tịch Ủy ban cảnh sát quốc gia [ja] Hori Kosuke (thuộc đảng Dân chủ Tự do), Chánh Văn phòng Nội các Sengoku Yoshito nói "liệu có nên xem xét trường hợp đó giống với trường hợp này không, tôi đoán thật khó để nói ngay cả khi nó được xem là đồng nhất, trong ngắn hạn, tôi phải đợi cho đến khi vụ việc này được điều tra và xác nhận, tôi không nghĩ có thể thảo luận về vấn đề đó. Trách nhiệm hành chính và giám sát chung ở nhiều vị trí, Lực lượng Bảo vệ bờ biển hay Cục Thuế Quốc gia (NTA) cũng như vậy. Hơn nữa, trách nhiệm của người được bổ nhiệm đứng đầu tổ chức, dĩ nhiên, được thừa nhận trong trường hợp có điều gì đó xảy ra. Thật khó để nói trừ khi sự thật được xác nhận". Tại buổi họp báo ngày 16 tháng 11, Chánh Văn phòng Nội các Sengoku Yoshito chỉ trích nặng nề sĩ quan "sengoku38": "Tôi không thể tưởng tượng được một người với tư cách một sĩ quan tư pháp trong quá trình điều tra lại phát tán tài liệu của một vụ kiện và nói 'tôi muốn công chúng thấy nó'. Cho dù là một nạn nhân hay một thủ phạm, bạn có thể tin tưởng cơ quan điều tra có tài liệu bị phát tán trong thời gian điều tra được không".
Bộ Đất đai, Hạ tầng, Giao thông và Du lịch: Sau cuộc họp nội các ngày 5 tháng 11, Bộ trưởng Đất đai, Hạ tầng, Giao thông và Du lịch Mabuchi Sumio trả lời báo chí rằng "tôi nhận được báo cáo từ Lực lượng Bảo vệ bờ biển lúc 2 giờ sáng và đã chỉ đạo một cuộc điều tra tìm hiểu sự thực liên quan ngay lập tức'. Mabuchi nói "nhiệm vụ lớn nhất là điều tra sự thật kỹ lưỡng" trước câu hỏi về tính xác thực của video, đồng thời khẳng định 'nếu có thể có kết luận trong cuộc điều tra, tôi nghĩ nhiệm vụ của tôi là truyền đạt lại kết luận một lần nữa' trước câu hỏi thời gian thông cáo chính thức. Cùng ngày, Tư lệnh Lực lượng Bảo vệ bờ biển Suzuki Hisayasu giãi bày "chúng tôi đang cẩn trọng điều tra xem liệu video đó có giống với những gì chúng tôi đã ghi hình hay không"; "quản lý lưu trữ video được thực hiện nghiêm ngặt, tôi nghĩ rằng có rất ít khả năng bị phát tán ra bên ngoài nhưng liên quan đến trường hợp này, tôi muốn điều tra chính xác". Trước chất vấn về sự đồng nhất giữa video phát tán và video được Lực lượng Bảo vệ bờ biển ghi hình tại buổi họp báo ngày hôm sau tại Gunma, Bộ trưởng Mabuchi Sumio thông cáo chi tiết rằng "có thể xem xét một điều tra (tiếp) theo hướng cáo buộc hình sự nếu điều tra nội bộ (của Lực lượng Bảo vệ bờ biển Nhật Bản) không thể làm sáng tỏ hoàn toàn. Tôi cũng nghĩ rằng một quá trình như vậy là có thể xảy ra, chúng tôi hiện đang điều tra, chưa có báo cáo nào." Ngày 8 tháng 11 tại Ủy ban Ngân sách Chúng Nghị viện, Tư lệnh Lực lượng Bảo vệ bờ biển Suzuki Hisayasu thông cáo "video phát tán giống với video do Lực lượng Bảo vệ bờ biển Ishigaki biên tập ghi hình, bốn video gốc được chỉnh sửa thành sáu video phát tán trên YouTube", đồng thời cho biết các cáo buộc hình sự đang được xem xét. Trước chất vấn về chỉ dẫn quản lý cẩn trọng video bị trì hoãn (thời điểm ngày 18 tháng 10) tại Ủy ban Đất đai, Hạ tầng, Giao thông và Du lịch Chúng Nghị viện ngày 11 tháng 11, Bộ trưởng Mabuchi Sumio giải thích "tôi được bổ nhiệm Bộ trưởng vào ngày 17 tháng 9, tôi nghĩ rằng cựu Bộ trưởng tự nhận thức được việc quản lý cẩn trọng" và đề nghị trách nhiệm của Bộ trưởng Maehara Seiji.
Bộ Tư pháp: Các công tố viên đã tiến hành điều tra ngay lập tức khi vụ phát tán video Senkaku xảy ra lúc rạng sáng ngày 5 tháng 11, Bộ trưởng Tư pháp Yanagida Minoru thông cáo chi tiết sau cuộc họp nội các cùng ngày rằng "thông tin đang được xác nhận tại Văn phòng Công tố khu vực Naha, nhưng nếu đó là sự thật thì rất đáng tiếc. Video [phát tán] có liên đới trách nhiệm đến Bộ Tư pháp, cần thảo luận với các thứ trưởng để hiểu tình huống". Tại Ủy ban Ngân sách Chúng Nghị viện ngày 8 tháng 11, đại diện Cục hình sự Bộ Tư pháp Katsuyuki Nishikawa nói "khả năng phát tán từ Văn phòng Công tố khu vực Naha là cực kỳ thấp".
Bộ Ngoại giao: Tại Ủy ban đối ngoại Chúng Nghị viện, Bộ trưởng Ngoại giao Maehara Seiji công bố chính sách trong bài phát biểu nói rằng 'hãy coi đây là một sự cố nếu nếu tin tức tình báo chính phủ bị phát tán, phải điều tra kỹ lưỡng'. Bộ trưởng Maehara Seiji tuyên bố tại một cuộc họp báo rằng "tôi đã nghe nói rằng đề nghị ngoại giao của Trung Quốc không phải là một kháng nghị. Dòng chảy cải thiện quan hệ Nhật–Trung không có gì thay đổi".
Nội các Kan: Sau cuộc họp nội các ngày 5 tháng 11, Bộ trưởng Quốc phòng Kitazawa Toshimi bày tỏ "điều này rất đáng tiếc, việc phát tán video đặt ra câu hỏi về năng lực quản trị khủng hoảng của Nhật Bản, tôi nghĩ rằng đây là điều đáng tiếc từ góc nhìn quốc tế'. Bộ trưởng Nội các Đặc trách tài chính Jimi Shōzaburō nói "có một ấn tượng (khi xem trên máy truyền hình) rằng va chạm rất mạnh", Bộ trưởng Nội các Đặc trách chính sách kinh tế và tài chính Kaieda Banri bức xúc nói "tôi nghĩ trong xã hội thông tin, việc phát tán video như vậy (sớm muộn) chắc chắn xảy ra. Tôi nghĩ rằng video có lẽ là có thật, tôi quan tâm đến việc video được phát tán theo cách nào, tôi muốn chờ báo cáo", Bộ trưởng Nội các Đặc trách cải cách hành chính Renhō giải thích "trong quá trình giải trình điều tra, chúng ta phải nỗ lực để đạt được hiểu biết lẫn nhau từ đảng đối lập". Khi các đảng đối lập đồng loạt theo đuổi trách nhiệm của Bộ trưởng Ngoại giao Maehara Seiji, Bộ trưởng Y tế, Lao động và Phúc lợi Hosakawa Ritsuo cho rằng "Tư lệnh Lực lượng Bảo vệ bờ biển Suzuki Hisayasu vẫn phải chịu trách nhiệm, phát ngôn về trường hợp Maehara Seiji không nằm trong thẩm quyền (trách nhiệm) của tôi"; Bộ trưởng Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Ōhata Akihiro nói "mặc dù [Maehara Seiji] có trách nhiệm chính trị về quản lý tình báo, nhưng cần phải xem xét lại toàn bộ cách quản lý tình báo chính phủ", Bộ trưởng Nội các Đặc trách chính sách kinh tế và tài chính Kaieda Banri nhận định "chính khách tự mình quyết định tại nhiệm hoặc từ chức. Đó là vấn đề cá nhân tự suy nghĩ và tự đưa ra quyết định".