Tống biệt (bài hát)
Chú thích

↑  Một số nhà phê bình tin rằng lời ca từ của Lý Thúc Đồng được cô đọng từ quan điểm nghệ thuật của chương thứ ba "Trưởng đình tống biệt" trong tập thứ tư của vở ca kịch "Tây sương ký" do  Vương Thực Phủ sáng tác thời Nguyên Thành Tông.
1 2  大桥茂; 大桥志华 (2016). “李叔同与《送别》——兼谈李叔同出家的"治标"与"治本"说”. 美育学刊. 7 (2): 63-69. Dịch: Shigeru Oohashi; Shifua Oohashi (2016). Lý Thúc Đồng và "Tống biệt": Bàn về nguyên nhân "ngọn ngành" và "gốc rễ" của Lý Thúc Đồng trong việc trở thành một nhà sư." Tạp chí Giáo dục Thẩm mỹ.
↑  Việc ám chỉ một gáo rượu đục để nâng cao niềm thoả thích có nguồn gốc từ "Luận ngữ·Ung Dã" 「Tử viết: Hiền tai Hồi dã, nhất đan thực, nhất biều ẩm, tại lậu hạng, nhân bất kham kỳ ưu, Hồi dã bất cải kỳ lạc. Hiền tai Hồi dã」(Dịch nghĩa: Khổng tử nói: Nhan Hồi rất hiền, một giỏ cơm, một bầu nước, ở tại ngõ nhỏ, người khác không chịu nổi, còn Hồi vẫn không thay đổi niềm vui, Hồi thật là hiền đức.) Tuy nhiên, có những bản ghi hiện đại cũng sử dụng các từ「一觚」、「一壺」、「一斛」("nhất cô", "nhất hồ", "nhất hộc" tương ứng). Bản chép tay của Phong Tử Khải như là "một bầu rượu đục bẩn để tận hưởng cùng tận", được trích trong tuyển tập 50 bài hát Trung Hoa nổi tiếng, được tái bản và in lại rất nhiều lần trong cuộc đời của sư phụ Hồng Nhất. Bản thu âm EMI của Long Tuần cũng sử dụng "biều"「瓢」. Nhà thơ Hứa Hỗn (許渾) đời nhà Đường trong bài "Thu nhật phó khuyết đề Đồng Quan dịch lâu" (秋日赴闕題潼關驛樓) có ghi "Lá cây hồng trời tối kêu xào xạc, tại quán trường đình đã có sẵn một bầu rượu" (Hồng diệp vãn tiêu tiêu, trường đình tửu nhất biều.) do đó chữ "biều"「瓢」cũng nên vẫn là thế. Còn chữ "cô"「觚」 cũng phải là một bản dị thể. Hãy xem “瓢 - 教育部異體字字典”. Bản gốc lưu trữ ngày 22 tháng 9 năm 2016. Truy cập ngày 17 tháng 2 năm 2014. Đã bỏ qua tham số không rõ |deadurl= (gợi ý |url-status=) (trợ giúp)。
↑  一瓢 thường xuyên bị nhầm lẫn với 一觚, 一壺, hoặc 一斛. 一瓢濁酒盡餘歡 gợi mở tới một câu chuyện trong kinh thi Luận ngữ.
↑  Chữ "hàn",寒, trong câu "Cô độc thê thanh" (孤独凄清), ý chỉ một sự xoáy cuộn của nỗi cô đơn và nghèo khó cùng cực cả về tiền tài, quan hệ.
↑  chữ "trọc", 濁, nghĩa thô là "đục" trong vẩn đục, chỉ là mượn từ để ám chỉ lượng rượu uống mà thôi
↑  Thời ngày xưa, một người sẽ tiễn bạn đi ra vài dặm trước khi chia xa. Có những lều trọ, quán trọ dọc đường để khách viễn chinh tới nghỉ ngơi.
↑  Thời ngày xưa, người ta thổi tiêu hoặc sáo để tiễn nhau. 残 là chữ "tàn" trong tàn bạo, tàn phá. Ngay cả trong cụm từ 残留 "tàn dư", nó không có nghĩa là yếu ớt, giảm bớt đi vì một hành động bạo lực được tiến hành; một hành động tàn phá đã diễn ra mà từ đó gây ra hậu quả "tàn dư" 残留。Điều mà Lý Thúc Đồng muốn truyền tải, diễn đạt đó là vào thời điểm hoàng hôn, tiếng tiêu sáo khiến cho sự chia ly trở nên nghiệt ngã độc đoán, gần như tới mức có thể so sánh với tàn phá bạo lực.
↑  Long Tuần. “Tống biệt”. Bách đại xướng phiến (百代唱片). Bản gốc lưu trữ ngày 18 tháng 10 năm 2018. Truy cập ngày 12 tháng 5 năm 2022.
↑  Lâm hải âm (林海音) (1960). “Những đoá hoa của cha đã rơi tàn (爸爸的花兒落了)”. Thành nam cựu sự (城南舊事).
↑  “Trừ liễu (除了) Tiểu bạch thuyền (小白船)，Có những bài đồng dao nào trong phim và phim truyền hình (影视剧里还有哪些童谣)丨Dạ vấn (夜问)”. Tân kinh báo (新京报). 1 tháng 6 năm 2021. Bản gốc lưu trữ ngày 12 tháng 5 năm 2022. Truy cập ngày 12 tháng 5 năm 2022.
↑  “Trần Triết Phủ và Lý Thúc Đồng (陈哲甫和李叔同)”. Kim vãn báo (今晚报). 8 tháng 12 năm 2005. Bản gốc lưu trữ ngày 12 tháng 5 năm 2022. Truy cập ngày 12 tháng 5 năm 2022.
1 2  “Hợp xướng "Tống biệt"｜Thiên chi nhai, địa chi giác, tri giao bán linh lạc. Nhất hộc trọc tửu tận dư hoan, kim tiêu biệt mộng hàn”. Nhà hát lớn quốc gia (Trung Quốc). 27 tháng 3 năm 2022.
↑  “100.068 - Dreaming of home and mother”. Levy Music Collection. Bản gốc lưu trữ ngày 2 tháng 4 năm 2022. Truy cập ngày 3 tháng 3 năm 2022.
↑  Ordway, John P (1868). Dreaming of home and mother (bằng tiếng Anh). Boston: Published and sold at wholesale by Horace Partridge, 27 Hanover Street, Boston. OCLC 438131717. Bản gốc lưu trữ ngày 2 tháng 4 năm 2022. Truy cập ngày 13 tháng 2 năm 2022.
↑  続, 三義 (1 tháng 10 năm 2020). “アメリカ誕生の歌が日中の国民的愛唱歌に”. 日中友好协会 (bằng tiếng Nhật). Bản gốc lưu trữ ngày 17 tháng 10 năm 2022. Truy cập ngày 17 tháng 10 năm 2022. Đã bỏ qua tham số không rõ |dead-url= (gợi ý |url-status=) (trợ giúp)
↑  “Hiệp hội nghiên cứu nghệ thuật nổi tiếng Thượng Hải (上海名家藝術研究協會)”. Bản gốc lưu trữ ngày 13 tháng 2 năm 2022. Truy cập ngày 13 tháng 2 năm 2022.
↑  “Evan Williams - Dreaming of Home and Mother”. Youtube.
| --- | --- |
Tiêu đề chuẩn :  MBW work: 3fe34e35-de7b-4df4-90f0-dc91d565f71d 
Ảnh chân dung Lý Thúc Đồng chụp khoảng năm 1937