stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Điện ảnh Việt Nam
Giai đoạn 1954-1975 > Miền Bắc > Giai đoạn 1959-1965

Năm 1959 được coi là điểm mốc với sự ra đời của bộ phim truyện điện ảnh Cách mạng đầu tiên: Chung một dòng sông.
Từ năm 1958 một bộ phim truyện đã được triển khai. Kịch bản đầu tiên mang tên Tình không giới tuyến, của tác giả Cao Đình Báu viết từ đầu năm 1957, nói về mối tình bị chia cắt của hai nhân vật Hoài và Việt sống trên đôi bờ sông Bến Hải. Ban đầu Tình không giới tuyến chỉ là một cốt truyện sơ lược. Sau khi được góp ý kiến, Cao Đình Báu và Đào Xuân Tùng đã sửa chữa và hoàn chỉnh kịch bản đổi tên thành Chung một dòng sông.
Cốt truyện Chung một dòng sông đơn giản, nhưng đề cập đến vấn đề thời sự khi đó. Theo hiệp định Genève, sông Bến Hải trở thành giới tuyến tạm thời phân chia hai miền Nam Bắc. Hai nhân vật chính Vận và Hoài yêu nhau nhưng bị dòng sông chia cắt. Đạo diễn phim là Nguyễn Hồng Nghi và Phạm Hiếu Dân (tức Phạm Kỳ Nam), quay phim Nguyễn Đắc, họa sĩ thiết kế Đào Đức. Chung một dòng sông được công chiếu ngày 20 tháng 7 năm 1959 đã giành được nhiều thiện cảm của khán giả.
Năm 1960 cũng là năm đánh dấu của phim hoạt hình với bộ phim đầu tiên Đáng đời thằng cáo. Tiếp đó đến các phim Chiếc vòng bạc, Chú thỏ đi học... được sản xuất.
Sau Chung một dòng sông, các nhà làm phim Cách mạng tiếp tục thực hiện các bộ phim truyện khác. Đề tài lớn nhất trong giai đoạn này là cuộc Chiến tranh Việt-Pháp vừa kết thúc. Từ năm 1959 đến 1964, có 18 bộ phim thì 11 nói về đề tài trên: Vợ chồng A Phủ (1961), Lửa trung tuyến (1961), Chim vành khuyên (1962), Chị Tư Hậu (1963), Kim Đồng (1964)... Ngoài ra, đề tài xây dựng cuộc sống mới ở miền Bắc cũng được đề cập đến trong các phim: Khói trắng (1963), Cô gái nông trường (1960), Vườn cam (1960)... Cho tới tận 1964 thì Chung một dòng sông vẫn là phim duy nhất về đề tài Chiến tranh Việt Nam.
Trong những năm đầu, ngoài Phạm Kỳ Nam từng học đạo diễn ở Học viện Điện ảnh Pháp (Institut des hautes études cinématographiques), các nghệ sĩ còn lại chỉ tự học, làm quen với điện ảnh bằng những phim tài liệu trước đó. Đến năm 1962 mới xuất hiện lớp nghệ sĩ thuộc khóa đạo diễn đầu tiên của trường Điện ảnh Việt Nam. Một khó khăn khác là sự yếu kém của kịch bản, lý do văn học Cách mạng thời kỳ này cũng rất yếu, với phần lớn là truyện ngắn, rất ít truyện dài hay tiểu thuyết. Trong những phim thời kỳ đó, Vợ chồng A Phủ làm từ truyện ngắn cùng tên của nhà văn Tô Hoài, Chị Tư Hậu, Chim vành khuyên được xem là thành công.
Về diễn viên, ngoài những nghệ sĩ sân khấu chuyển sang điện ảnh như Phi Nga, Danh Tấn, Tuệ Minh, Trung Tín, Văn Phức, Mai Châu, Thu An... giai đoạn này đã xuất hiện những gương mặt mới sẽ là trụ cột của điện ảnh Cách mạng giai đoạn sau: Trà Giang, Lâm Tới, Đức Hoàn...
Giai đoạn 1954-1975 > Miền Nam

Bài chi tiết: Điện ảnh Việt Nam Cộng hòa
Ở miền Nam Việt Nam dưới chính thể Việt Nam Cộng hòa, với thị trường tự do nên các hãng phim chủ yếu sản xuất phim thương mại phục vụ khán giả với nhiều thể loại như hành động, tình cảm, tâm lý xã hội, kinh dị...
Khi người Mỹ chính thức tham chiến vào Chiến tranh Việt Nam, cùng với quân đội họ đã mang theo cả văn hóa Âu Mỹ và những công nghệ kỹ thuật mới vào Việt Nam. Điều này ảnh hưởng đến văn hóa nói chung trong đó có điện ảnh. Một yếu tố khác có ảnh hưởng tới điện ảnh của miền Nam thời kỳ này là sự phát triển mạnh của cải lương những năm cuối thập niên 1950, đầu thập niên 1960. Rất nhiều nghệ sĩ điện ảnh xuất thân từ cải lương. Từ năm 1954 tới 1975, có những giai đoạn hoàng kim, như năm 1957, các hãng phim tư nhân điện ảnh miền Nam sản xuất 37 phim.
Vào đầu thập niên 1960 có 177 rạp chiếu bóng, trong đó 61 rạp ở Sài Gòn, tổng cộng là 83.000 chỗ ngồi. Các rạp thường trình chiếu phim dưới hai hạng:
thường lệ: chiếu phim theo suất, có ấn định giờ. Khán giả thường phải đợi mua vé vào cùng một lượt và ra cùng một lượt;
thường trực: chiếu một cuốn phim liên tục, khi vừa hết thì sẽ chiếu lại từ đầu. Khán giả có thể đến bất cứ lúc nào để xem, tuy không nhất thiết sẽ được theo dõi phim từ đầu nhưng nếu đợi sẽ coi trọn cuốn phim.
Giai đoạn sau 1975 > Điện ảnh hải ngoại

Bài chi tiết: Điện ảnh hải ngoại
Giai đoạn sau 1975 > Điện ảnh hải ngoại > Quay tại hải ngoại

Bên cạnh những đạo diễn về Việt Nam làm phim, một số nhà làm phim Việt kiều thực hiện các bộ phim ngay tại hải ngoại.
Năm 2003, một đạo diễn trẻ Victor Vũ thực hiện bộ phim thứ hai của mình là Một buổi sáng đầu năm (First Morning). Trước đó anh đã làm một phim ngắn tên Firecracker vào năm 1997. Một buổi sáng đầu năm được thực hiện đơn giản, nhưng về nội dung tác giả lại muốn đề cập đến nhiều khía cạnh cuộc sống của người Việt tị nạn. Bộ phim, với sự tham gia của những diễn viên trẻ của điện ảnh hải ngoại là Johnny Trí Nguyễn và Kathleen Lương, đã không để lại dấu ấn gì. Năm 2004, Victor Vũ làm Oan hồn (Spirits), một phim thuộc thể loại kinh dị mang đậm chất Á đông. Oan hồn được báo chí Việt Nam nhắc đến và Victor Vũ đã mang bộ phim này tham dự một số liên hoan phim. Năm sau 2006, Victor Vũ tiếp tục sản xuất bộ phim kinh dị Thế giới huyền bí tập 1 là Tình yêu bất biệt (Mysterious World, Episode 1: Love Never Die).
Tại Pháp, một đạo diễn trẻ gốc Việt là Kim Chapiron. Anh bắt đầu là một người thiết kế web trước khi bước chân vào điện ảnh. Những bộ phim đầu tay của Kim Chapiron Tarubi, l'Arabe Strait (2000) et La Barbichette (2002) đã tham dự nhiều liên hoan phim như Locarno, Cicuito Off Venice, Les Lutins du Court-Métrage. Năm 1995, cùng Romain Gavras, Kim Chapiron thành lập hội nghệ sĩ Kourtrajmé, tập hợp nhiều tên tuổi nổi tiếng: tay guitar Nguyên Lê, diễn viên Vincent Cassel... Sheitan, phim dài đầu tay của Kim Chapiron do Vincent Cassel sản xuất có sự tham gia diễn xuất của Vincent Cassel và Monica Bellucci. Thời điểm 2007, tác phẩm mới nhất của Kim Chapiron là video clip France à fric cho ca sĩ nhạc rap Rockin' Squat.
Bắt đầu năm 2005 và chính thức ra mắt năm 2007, đạo diễn Hàm Trần với bộ phim Vượt sóng (Journey from the Fall – Hành trình từ sự sụp đổ) đã giành được sự chú ý của cộng đồng người Việt hải ngoại. Phim được trình chiếu rộng rãi tại Hoa Kỳ và đã đoạt được doanh thu cao nhất cho mỗi rạp. Bộ phim nói về cảnh ngộ của những người trong trại cải tạo ở Việt Nam sau 1975 và sau đó là những thuyền nhân. Vượt sóng có sự tham gia của Kiều Chinh, Nguyễn Long và diễn viên, nữ ca sĩ Diễm Liên. Kinh phí sản xuất bộ phim này cũng do cộng đồng người Việt ở Mỹ tài trợ.
Vào năm 2003, Đại hội Điện ảnh Việt Nam Quốc tế lần đầu tiên được tổ chức ở vùng Little Saigon của Quận Cam, California, Hoa Kỳ. Sau đó Đại hội được tổ chức hai năm một lần. Đây là đại hội điện ảnh duy nhất dành riêng cho các nhà làm phim gốc Việt trên toàn thế giới. Ngoài những nhà làm phim Việt kiều, một số đạo diễn trong nước như Pham Nhuệ Giang, hay Bùi Thạc Chuyên cũng đem phim tới dự. Năm 2007, đại hội được tổ chức ở trường Đại học California tại Irvine với 51 phim gồm 13 phim dài, 36 phim ngắn. Ngoài những phim thực hiện trong nước như Sống trong sợ hãi của đạo diễn Bùi Thạc Chuyên, Áo lụa Hà Đông của Lưu Huỳnh. Dòng máu anh hùng của hãng phim Chánh Phương, còn có những phim điện ảnh hải ngoại Vượt sóng (Journey from the Fall) của Hàm Trần, Bụi đời (Dust of Life) của Lê Văn Kiệt.
Giai đoạn sau 1975 > Điện ảnh hải ngoại > Thế hệ di cư và con đường đến Hollywood

Sau 1975, nhiều người Việt rời Việt Nam định cư ở nước ngoài. Một số diễn viên Việt kiều tham gia vào nền điện ảnh nơi họ định cư. Kiều Chinh giành được nhiều vai diễn nhỏ tại Hollywood. Năm 1993, Lê Thị Hiệp đóng vai nữ chính bên cạnh Tommy Lee Jones trong bộ phim về Chiến tranh Việt Nam Trời và đất (Heaven & Earth, 1993) của đạo diễn nổi tiếng Oliver Stone. Tại Pháp, Phạm Linh Đan giành giải César cho Nữ diễn viên triển vọng trong phim De battre mon cœur s'est arrêté năm 2006. Cảnh sát người Pháp gốc Việt Nguyễn Văn Lộc đóng vai chính trong một số sê-ri phim truyền hình dựa theo cuốn tự truyện của chính ông. Các diễn viên như Johnny Trí Nguyễn, Dustin Nguyễn cũng tham gia nhiều phim của Hollywood. Trên màn ảnh Mỹ, Hồng Châu qua các vai diễn trong phim Downsizing (2017) và The Whale (2022) đã trở thành nữ diễn viên gốc Việt đầu tiên được đề cử Giải Quả cầu vàng và Giải Oscar; nhiều nhân vật mà cô đóng là người Việt Nam hoặc gốc Việt, như vai Trần Ngọc Lan trong phim Downsizing (2017) và vai Bà Triệu trong sê-ri Watchmen (2019). Nam diễn viên người Úc gốc Việt Hoa Xuande đóng vai chính bên cạnh Robert Downey Jr., cùng với nhiều vai phụ đảm nhận bởi các diễn viên người Việt như Kiều Chinh, Nguyễn Cao Kỳ Duyên và Phanxinê, trong sê-ri Cảm tình viên (2024) của A24 dựa trên tiểu thuyết cùng tên thắng giải Pulitzer của nhà văn người Mỹ gốc Việt Nguyễn Thanh Việt.
Một vài diễn viên mang một phần dòng máu Việt khác cũng giành được nhiều thành công, như Chung Lệ Đề nổi tiếng ở Hồng Kông. Tại Hoa Kỳ, Maggie Q tham gia diễn xuất trong những bộ phim lớn của Hollywood như Nhiệm vụ bất khả thi 3 (Mission: Impossible III, 2006) và Die Hard 4 (2007); cô đã đảm nhận nhiều nhân vật là người gốc Việt như vai đặc vụ FBI Hannah Wells trong sê-ri Designated Survivor (2016-2019) và vai nữ chính Anna trong phim The Protégé (2021) được quay tại Việt Nam. Nam diễn viên gốc Hoa sinh tại Việt Nam Quan Kế Huy với vai diễn trong phim Cuộc chiến đa vũ trụ (2022) đã trở thành nam diễn viên gốc Á thứ hai trong lịch sử thắng Giải Oscar cho hạng mục nam diễn viên phụ xuất sắc nhất.
Chủ tịch Chính phủ Nhân dân Khu tự trị Tây Tạng

Bài chi tiết: Tỉnh trưởng Chính phủ Nhân dân
Chủ tịch Chính phủ Nhân dân Khu tự trị Tây Tạng (Tiếng Trung Quốc: 西藏自治区人民政府主席, Bính âm Hán ngữ: Xī Zàng Zìzhìqū Rénmín Zhèngfǔ Zhǔxí, Từ Hán - Việt: Tây Tạng tự trị Khu Nhân dân Chính phủ Chủ tịch) được bầu cử bởi Đại hội Đại biểu Nhân dân Khu tự trị Tây Tạng, lãnh đạo bởi thành viên của Đảng Cộng sản Trung Quốc. Cán bộ, công chức lãnh đạo, là Chủ tịch Chính phủ Nhân dân Khu tự trị Khu tự trị Tây Tạng có cấp bậc Chính Tỉnh - Bộ, hàm Bộ trưởng, thường là Ủy viên Ủy ban Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc các khóa, chức vụ tên gọi khác của Tỉnh trưởng Chính phủ Nhân dân. Chủ tịch Chính phủ Nhân dân Khu tự trị là lãnh đạo thứ hai của Khu tự trị, đứng sau Bí thư Khu ủy. Chủ tịch Chính phủ Nhân dân Khu tự trị Khu tự trị Tây Tạng đồng thời là Phó Bí thư Khu ủy Khu tự trị Tây Tạng.
Trong lịch sử Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, chức vụ Chủ tịch Chính phủ Nhân dân Khu tự trị Tây Tạng có các tên gọi là Chủ nhiệm Ủy ban trù bị Khu tự trị Tây Tạng (1956 - 1965), Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Khu tự trị Tây Tạng (1965 - 1968), Chủ tịch Chính phủ Nhân dân Khu tự trị Tây Tạng (1958 - 1968), Chủ nhiệm Ủy ban Cách mạng Khu tự trị Tây Tạng (1968 - 1979), và là Chủ tịch Chính phủ Nhân dân Khu tự trị Tây Tạng (1979 đến nay). Tất cả các tên gọi này dù khác nhau nhưng cùng có ý nghĩa là Thủ trưởng Hành chính Khu tự trị Tây Tạng, tức nghĩa tương ứng với Tỉnh trưởng Chính phủ Nhân dân.
Chủ tịch Chính phủ Nhân dân Khu tự trị Tây Tạng hiện tại là Che Dalha.
Lịch sử > Từ 1979

Năm 1979, Chính phủ Nhân dân Khu tự trị Tây Tạng được thành lập. Phương hướng của Tây Tạng được xác định rõ ràng. Chính phủ Nhân dân được lãnh đạo bởi Chủ tịch, người Tạng, phụ trách quản lý hành chính, phát triển kinh tế – xã hội khu vực, vị trí thứ hai. Lãnh đạo cao nhất khu là Bí thư Khu ủy, chỉ đạo đường lối, phương hướng chung của Tây Tạng, thường là người Hán. Tây Tạng giai đoạn 1979 – 2020 có 10 Chủ tịch Chính phủ Nhân dân Khu tự trị Tây Tạng, là Sanggyai Yexe (1979 – 1981), Ngapoi Ngawang Jigme quay trở về công tác (1981 – 1983), Doje Cedain (1983 – 1985), Doje Cering (1985 – 1990), Gyaincain Norbu (1990 – 1998), Legqog (1998 – 2003), Qiangba Puncog (2003 – 2010),Padma Choling (2010 – 2013), Losang Jamcan (2013 – 2017), Che Dalha (2017 – nay).
Năm 2020, Che Dalha và Losang Jamcan là Ủy viên Ủy ban Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc khóa XIX, thứ tự là Chủ tịch Tây Tạng và Chủ nhiệm Nhân Đại Tây Tạng. Ở Khu tự trị Tây Tạng, có điểm khác về lãnh đạo. Chức vụ Chủ tịch Nhân Đại không được kiêm bởi Bí thư Khu ủy, mà bởi một người Tạng khác, thường là Chủ tịch giữ sau khi rời khỏi chức vụ Chủ tịch Chính phủ Nhân dân Khu tự trị Tây Tạng. Các Chủ tịch Chính phủ Nhân dân Khu tự trị Tây Tạng còn có thêm nhiệm vụ giải quyết các cuộc nổi dậy ở Tây Tạng. Có thể kể đến Bạo động năm 2008 tại Tây Tạng, bắt đầu bằng việc các nhà sư kêu gọi thả nhà sư đang bị giam giữ tháng 10 năm 2007, dịp kỷ niệm Tenzin Gyatso nhận Huy chương Vàng của Quốc hội Hoa Kỳ vào ngày 27 tháng 9 năm 2007, khiến tình hình Tây Tạng thiếu ổn định.
Năm 2018, Tây Tạng là đơn vị hành chính đông thứ ba mươi hai về số dân, xếp hạng cuối về kinh tế Trung Quốc với ba triệu dân, tương đương với Bosna và Hercegovina và GDP danh nghĩa đạt 147,9 tỉ nhân dân tệ (22,3 tỉ USD) tương ứng với Trinidad và Tobago. Tây Tạng có chỉ số GDP đầu người đứng thứ hai mươi sáu, đạt 43.397 NDT (tương ứng 6.558 USD), vị trí thấp trong các đơn vị hành chính.
Tên gọi khác của chức vụ Chủ tịch Chính phủ Nhân dân Khu tự trị Tây Tạng > Chủ nhiệm Ủy ban trù bị Khu tự trị Tây Tạng (1956 - 1965)

Tenzin Gyatso, Chủ nhiệm Ủy ban trù bị Khu tự trị Tây Tạng (1956 - 1964).
Choekyi Gyaltsen, Quyền Chủ nhiệm Ủy ban trù bị Khu tự trị Tây Tạng (1959 - 1964).
Ngapoi Ngawang Jigme, Chủ nhiệm Ủy ban trù bị Khu tự trị Tây Tạng (1964 - 1965).
Tên gọi khác của chức vụ Chủ tịch Chính phủ Nhân dân Khu tự trị Tây Tạng > Chủ tịch Ủy ban Nhân dân Khu tự trị Tây Tạng (1958 - 1968)

Ngapoi Ngawang Jigme
Tên gọi khác của chức vụ Chủ tịch Chính phủ Nhân dân Khu tự trị Tây Tạng > Chủ nhiệm Ủy ban Cách mạng Khu tự trị Tây Tạng (1968 - 1979)

Tằng Ung Nhã, nguyên Chủ nhiệm Ủy ban Cách mạng Khu tự trị Tây Tạng (1968 - 1970).
Nhâm Vinh, nguyên Chủ nhiệm Ủy ban Cách mạng Khu tự trị Tây Tạng (1970 - 1979).
Các lãnh đạo cao cấp Trung Quốc từng là Thủ trưởng hành chính Khu tự trị Tây Tạng

Trong quãng thời gian từ năm 1956 đến nay, Chính phủ Nhân dân Khu tự trị Tây Tạng với Ngapoi Ngawang Jigme là thủ trưởng hành chính cao cấp nhất từng có, lãnh đạo hành chính Khu tự trị Tây Tạng từ năm 1960 đến năm 1968.
Ngapoi Ngawang Jigme (1910 - 2009), Trung tướng Giải phóng quân Nhân dân Trung Quốc, Chủ nhiệm Ủy ban Thường vụ Đại hội Đại biểu Nhân dân Khu tự trị Tây Tạng, Phó Ủy viên trưởng Ủy ban Thường vụ Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc, Phó Chủ tịch Ủy ban Toàn quốc Hội nghị Hiệp thương Chính trị Nhân dân Trung Quốc. Ông là người Tạng.
Trong những năm trước khi Tây Tạng trở thành một đơn vị hành chính chính thức của Trung Quốc (1956 - 1965), Ủy ban trù bị Khu tự trị Tây Tạng là cơ quan hành chính của Tây Tạng, thủ trưởng danh nghĩa là Đạt-lai Lạt-ma thứ 14 Tenzin Gyatso (1956 - 1964), Ban-thiền Lạt-ma thứ 10 Choekyi Gyaltsen (1959 - 1964) và Ngapoi Ngawang Jigme. Sau đó, một phần người Tạng ở Tây Tạng cùng Tenzin Gyatso đã rời khỏi Trung Quốc, lưu vong chủ yếu ở Dharamsala. Từ đó đến nay, Tenzin Gyatso kiên quyết hướng về việc giành lại độc lập cho Tây Tạng.
Chú thích

1 2  “Tiểu sử Che Dalha”. Xinhuanet. Bản gốc lưu trữ ngày 22 tháng 4 năm 2020. Truy cập Ngày 19 tháng 10 năm 2019.
↑  Melvyn C. Goldstein (18 tháng 6 năm 1991). A History of Modern Tibet, 1913–1951. University of California Press. ISBN 978-0-520-91176-5.
1 2  “Tiểu sử Dalai Lama”. Dalailama. Truy cập ngày 12 tháng 12 năm 2019.
↑  “Choekyi Gyaltsen (tiếng Trung)”. Bách khoa toàn thư Trung Quốc. Truy cập ngày 12 tháng 12 năm 2019.
↑
↑
↑  “Báo cáo vận hành Tây Tạng”. Office of the Historian. ngày 26 tháng 1 năm 1968. Truy cập ngày 12 tháng 12 năm 2019.
↑  Dawa Norbu (2001), China's Tibet Policy (Chính sách Tây Tạng Trung Quốc). Curzon Press. ISBN 0-7007-0474-4.
1 2 3 4 5  “Tiểu sử Ngapoi Ngawang Jigme”. China Vitae. Truy cập ngày 12 tháng 12 năm 2019.
↑  Tsering Shakya, The Dragon in the Land of Snows. A History of Modern Tibet Since 1947, NXB. Columbia University, 1999.
1 2  “Tiểu sử Legqog”. China Vitae. Bản gốc lưu trữ ngày 12 tháng 12 năm 2019. Truy cập Ngày 12 tháng 12 năm 2019.
1 2  “Tiểu sử Qiangba Puncog”. China Vitae. Bản gốc lưu trữ ngày 12 tháng 12 năm 2019. Truy cập Ngày 12 tháng 12 năm 2019.
1 2  “Tiểu sử Padma Choling”. China Vitae. Bản gốc lưu trữ ngày 12 tháng 12 năm 2019. Truy cập Ngày 12 tháng 12 năm 2019.
1 2  “Tiểu sử Losang Jamcan”. China Vitae. Bản gốc lưu trữ ngày 12 tháng 12 năm 2019. Truy cập Ngày 12 tháng 12 năm 2019.
↑  “Báo cáo người chết trong bạo loạn Tây Tạng”. BBC. ngày 15 tháng 3 năm 2008. Truy cập ngày 12 tháng 12 năm 2019.
↑
↑
↑  “Choekyi Gyaltsen (tiếng Trung)”. Bách khoa toàn thư Trung Quốc. Truy cập ngày 12 tháng 12 năm 2019.
Tenzin Gyatso và Choekyi Gyaltsen đến Bắc Kinh thương thuyết hòa bình Tây Tạng năm 1954. Từ trái qua Choekyi Gyaltsen, Mao Trạch Đông và Tenzin Gyatso.
Tenzin Gyatso (1935), Đạt-lai Lạt-ma thứ 14, Lãnh đạo tinh thần người Tạng.
Trung tướng Ngapoi Ngawang Jigme (1910 – 2009), Lãnh đạo hành chính Tây Tạng nhiều thời kỳ.
Losang Jamcan (1957) và Padma Choling (1952) tại Đại hội đại biểu Nhân dân toàn quốc.
Tên Tây Tạng tiếng Tạng.
Bản đồ Khu tự trị Tây Tạng
Megachile kandyca

| Megachile kandyca> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Megachilidae
Phân họ (subfamilia): Megachilinae
Tông (tribus): Megachilini
Chi (genus): Megachile
Loài (species): M. kandyca
Danh pháp hai phần
Megachile kandyca Friese, 1918 
Megachile kandyca là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1918.
Chú thích

↑  (2008) Integrated Taxonomic Information System (ITIS) Bee Checklist 3 oktober 2008
Diogo Costa

Đây là một tên người Bồ Đào Nha. Họ đầu tiên hay họ ngoại là và họ thứ hai hay họ nội là .
| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
 Costa trong màu áo đội tuyển Bồ Đào Nha vado năm 2023
Thông tin cá nhân
Tên đầy đủ:  Diogo Meireles Costa
Ngày sinh:  19 tháng 9, 1999 (25 tuổi)
Nơi sinh:  Rothrist, Thụy Sĩ
Chiều cao:  1,86 m (6 ft 1 in)
Vị trí:  Thủ môn
Thông tin đội
Đội hiện nay:  Porto
Số áo:  99
Sự nghiệp cầu thủ trẻ
Năm:  Đội
2009–2011:  Póvoa Lanhoso
2011–2019:  Porto
Sự nghiệp cầu thủ chuyên nghiệp*
| Năm |  Đội |  ST |  (BT) |
| 2017–2021 |  Porto B |  51 |  (0) |
| 2019– |  Porto |  104 |  (0) |
Sự nghiệp đội tuyển quốc gia‡
| Năm |  Đội |  ST |  (BT) |
| 2014–2015 |  U-16 Bồ Đào Nha |  4 |  (0) |
| 2015–2016 |  U-17 Bồ Đào Nha |  14 |  (0) |
| 2015 |  U-18 Bồ Đào Nha |  2 |  (0) |
| 2016–2019 |  U-19 Bồ Đào Nha |  19 |  (0) |
| 2017–2020 |  U-20 Bồ Đào Nha |  10 |  (0) |
| 2018–2021 |  U-21 Bồ Đào Nha |  16 |  (0) |
| 2021– |  Bồ Đào Nha |  27 |  (0) |
 *Số trận ra sân và số bàn thắng ở câu lạc bộ tại giải quốc gia, chính xác tính đến 21 tháng 3 năm 2022 ‡ Số trận ra sân và số bàn thắng ở đội tuyển quốc gia, chính xác tính đến 26 tháng 3 năm 2024
Diogo Meireles Costa (sinh ngày 19 tháng 9 năm 1999) là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Bồ Đào Nha hiện đang thi đấu ở vị trí thủ môn cho đội tuyển bóng đá quốc gia Bồ Đào Nha và là đội trưởng của câu lạc bộ Primeira Liga Porto.
Đến với hệ thống trẻ của Porto, Costa đã gây ấn tượng trong thời gian thi đấu cho đội dự bị, trước khi được đôn lên đội một vào năm 2019. Anh đã giành cú đúp giải quốc nội là Primeira Liga và Taça de Portugal ngay trong mùa giải đầu tiên.
Sinh ra ở Thụy Sĩ với bố mẹ là người Bồ Đào Nha, Costa đã khoác áo các đội tuyển trẻ của Bồ Đào Nha. Anh ra mắt đội tuyển quốc gia Bồ Đào Nha vào năm 2021.
Sự nghiệp ở câu lạc bộ > Sự khởi đầu

Sinh tại Rothrist, Aargau, Costa là con của cha mẹ người Bồ Đào Nha, nhưng anh chuyển đến Santo Tirso khi mới 7 tuổi. Thời thơ ấu, anh cùng anh em họ Vitor đá bóng, họ ngưỡng mộ huyền thoại FC Porto Vítor Baía và cố gắng học theo. Anh học bóng đá tại AMCH Ringe, sau đó tập luyện với Benfica, rồi tham gia câu lạc bộ Póvoa de Lanhoso, nơi anh cùng Vitinha nổi bật trước khi gia nhập học viện FC Porto vào năm 2011, sau sự đồng ý của cha mẹ.
Sự nghiệp ở câu lạc bộ > Porto > 2017–2021: Sự nghiệp trẻ và đội dự bị

Costa ra mắt đội dự bị của FC Porto B vào ngày 6 tháng 8 năm 2017, trong trận thua 1–2 trước Gil Vicente tại giải LigaPro. Anh hoàn thành mùa giải 2017–2018 với 31 lần ra sân, giúp đội đạt vị trí thứ bảy và gia hạn hợp đồng đến tháng 6 năm 2022 vào ngày 15 tháng 5 năm 2018. Anh được bổ nhiệm là Người mới của năm của câu lạc bộ vào tháng 9, và vào cuối năm cùng năm, thủ môn người Tây Ban Nha Iker Casillas – người đá chính cho đội một – khen ngợi anh là "người kế nhiệm" của mình.
Costa giành chiến thắng trong 2018–19 UEFA Youth League cùng Porto, đánh bại Chelsea 3–1 trong trận chung kết tại Nyon, Thụy Sĩ vào ngày 29 tháng 4 năm 2019. Sau khi Casillas mắc bệnh tim, Vaná thay thế và Costa được gọi vào băng ghế dự bị trong ba trận cuối của mùa giải, bắt đầu từ trận thắng 4–0 trước Desportivo das Aves vào ngày 4 tháng 5 năm 2019.
Vào ngày 25 tháng 9 năm 2019, Costa có trận ra mắt đội một trong trận đấu mở màn bảng của Taça da Liga, giữ sạch lưới trong chiến thắng 1–0 trên sân nhà trước Santa Clara. Lần xuất hiện đầu tiên của anh tại Primeira Liga diễn ra vào ngày 10 tháng 11, trong trận thua 0–1 trên sân khách trước Boavista, khi thủ môn chính Marchesín bị treo giò vì vi phạm kỷ luật. Anh tham gia thêm hai trận đấu trong mùa giải này cho đội vô địch sau cùng, và cả bảy trận đấu Taça de Portugal khi họ giành cú đúp.
Vào đầu mùa giải 2020–21, Costa thừa hưởng áo số 99 của Porto, đã trở thành biểu tượng của thủ môn huyền thoại Vítor Baía. Anh vẫn là thủ môn dự bị cho Marchesín, chỉ ra sân trong một trận đấu trong giải đấu quốc nội và ra sân lần đầu trong Champions League vào ngày 9 tháng 12 năm 2020; anh giữ sạch lưới trong chiến thắng 2–0 trước Olympiakos ở vòng bảng.
Sự nghiệp ở câu lạc bộ > Porto > 2021–Hiện tại: Thủ môn chính và cú đúp quốc nội

Bắt đầu mùa giải 2021–22, Costa trở thành thủ môn chính khi Marchesín bị chấn thương. Anh đạt danh hiệu Thủ môn của Tháng trong tháng 9 năm 2021, vượt qua thủ môn của Benfica Odysseas Vlachodimos với tỷ lệ 25% so với 22%. Ngày 16 tháng 10, anh đã gia hạn hợp đồng đến năm 2026 và tăng điều khoản giải phóng từ 30 triệu euro lên 60 triệu euro. Sau khi giữ sạch lưới trong 8 trận liên tiếp trong chuỗi 16 trận bất bại của Porto tại giải đấu quốc nội, từ tháng 12 đến tháng 3 năm 2022, anh liên tiếp đoạt danh hiệu Thủ môn của Tháng tại giải đấu.
Sau đó, anh tham gia trong năm trận thắng khác để giúp Porto đạt được cú đúp quốc nội thứ hai trong Primeira Liga và Taça de Portugal, sau khi giữ sạch lưới trong chiến thắng 1–0 trong trận O Clássico trước đối thủ Benfica. Mặc dù hoàn thành mùa giải với 15 trận giữ sạch lưới, con số cao nhất sau Antonio Adán của Sporting CP, Costa vẫn được chọn vào Đội hình tiêu biểu của năm trong Primeira Liga.
Ngày 12 tháng 10 năm 2022, Costa đã kiến tạo cho bàn thắng của Galeno, cản phá thành công quả phạt đền từ Kerem Demirbay, và giữ sạch lưới trong chiến thắng 3–0 trên sân khách trước Bayer Leverkusen trong vòng bảng của Champions League, trở thành thủ môn đầu tiên đạt được thành tích này. Ngày 26 tháng 10, Costa cản phá thành công hai quả phạt đền liên tiếp từ Hans Vanaken và Noa Lang, trở thành thủ môn đầu tiên cản phá ba quả phạt đền liên tiếp trong lịch sử giải đấu. Phong độ của anh trong giai đoạn bảng của Champions League giúp đội bóng của anh lọt vào vòng 16 đội với tư cách người dẫn đầu bảng, sau chiến thắng 2–1 trên sân nhà trước Atlético Madrid vào ngày 1 tháng 11, với tổng cộng 43 lần cản phá và danh hiệu Cầu thủ trận của lượt trận, trong giai đoạn bảng.