stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Hylettus paraleucus

| Hylettus paraleucus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Tông (tribus): Acanthocinini
Chi (genus): Hylettus
Loài (species): H. paraleucus
Danh pháp hai phần
Hylettus paraleucus Monné, 1988 
Hylettus paraleucus là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Lê Minh (nhà sản xuất trò chơi máy tính)

| Lê Minh |
| --- | --- |
Sinh: 27 tháng 6, 1977 (47 tuổi) Việt Nam
Quốc tịch: Canada
Tên khác: "Gooseman"
Nghề nghiệp: Nhà thiết kế trò chơi điện tử   Lập trình viên
Năm hoạt động: 1996–Hiện tại
Nổi tiếng vì: Đồng sáng lập Counter-Strike
Lê Minh "Gooseman" (sinh năm 1977), là một nhà thiết kế và sản xuất trò chơi máy tính, người Canada gốc Việt. Anh là đồng sáng lập, cùng với Jess Cliffe, dòng game Counter-Strike đình đám, gây ảnh hưởng đến đại đa số các game bắn súng góc nhìn người thứ nhất hiện giờ. Sau này, Lê Minh đầu quân cho Valve và bắt đầu phát triển tựa game Counter-Strike riêng biệt, nó được phát hành vào tháng 11 năm 2000.
Biệt danh của Lê Minh bắt nguồn từ Shane Gooseman, một trong những nhân vật chính trong seri phim hoạt hình những năm 1980, The Adventures of the Galaxy Rangers.
Tiểu sử

Lê Minh sinh được sinh ra tại Việt Nam. Vào năm 1979, gia đình anh rời Việt Nam và tới Canada.
Minh theo học đại học Simon Fraser từ năm 1996 đến năm 2001, tốt nghiệp năm 2001 với bằng Cử nhân Khoa học Ứng dụng về Khoa học Máy tính. Chương trình giảng dạy và môn tự chọn của  "tập trung chủ yếu vào các khóa học đồ họa máy tính bao gồm các môn học như thuật toán nén, kỹ thuật hoạt hình 3D, nhận dạng hình ảnh".
Tạo ra Counter-Strike

Lê Minh tập chơi Quake vào năm 1996 và đã bắt đầu mày mò với SDK từ đó. Với công cụ này, anh đã tạo ra bản mod đầu tay có tên là Navy SEALs. Trong khi anh đang thực hiện bản mod Action Quake 2, anh nảy ra ý tưởng cho Counter-Strike và đã làm quen với chủ web AQ2 Jess Cliffe - một chuyên gia mạng.
Lê Minh bắt đầu thực hiện Counter-Strike với engine GoldSrc trong khi anh đang học giữa năm thứ tư tại đại học Simon Fraser (sau này, anh tốt nghiệp với bằng khoa học máy tính). Lê Minh bỏ ra khoảng 20 giờ một tuần để làm bản mod, bỏ nhiều công sức cho nó hơn là việc học tập của mình; và bản beta 1.0 đã được phát hành vào tháng 6 năm 1999.
Lê Minh tham gia Valve Software ở Bellevue, Washington, Mỹ vào năm 2000 nơi anh tiếp tục làm Counter-Strike, phát triển Counter-Strike 2 và những game có liên quan. Minh đã nghỉ làm với Valve để thực hiện các dự án của chính mình. Sau hai năm làm việc với một hãng phát triển khác. Anh chuyển đến Hàn Quốc trong năm 2008 để làm việc với một doanh nghiệp có tên FIX Hàn Quốc đã cung cấp kinh phí để phát triển hơn nữa. Một trò chơi giống kiểu Counter-Strike tạo ra với một phiên bản sửa đổi từ nguồn engine của Valve.
Công nhận

GameSpy đã cho rằng Lê Minh là nguyên nhân chính cho việc Half-Life vẫn còn phổ biến sau 5 năm phát hành..  IGN xếp Jess Cliffe và Minh Lê ở vị trí thứ 14 trong danh sách "Top 100 người sáng tạo trò chơi mọi thời đại".
Bellitudo jamaicae

| Bellitudo jamaicae> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hemiptera
Phân bộ (subordo): Sternorrhyncha
Liên họ (superfamilia): Aleyrodoidea
Họ (familia): Aleyrodidae
Phân họ (subfamilia): Aleyrodinae
Chi (genus): Bellitudo
Loài (species): B. jamaicae
Danh pháp hai phần
Bellitudo jamaicae Russell, 1943 
Bellitudo jamaicae là một loài côn trùng cánh nửa trong họ Aleyrodidae, phân họ Aleyrodinae.
Bellitudo jamaicae được Russell miêu tả khoa học đầu tiên năm 1943.
Chú thích

↑  Jon H. Martin & Laurence A. Mound (2007) "An annotated check list of the world's whiteflies (Insecta: Hemiptera: Aleyrodidae)" Zootaxa 1492: 1-84 Link
Esox americanus

| --- | --- |
E. a. americanus
E. a. vermiculatus
Tình trạng bảo tồn
 Ít quan tâm  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Actinopterygii
Bộ (ordo): Esociformes
Họ (familia): Esocidae
Chi (genus): Esox
Loài (species): E. americanus
Danh pháp hai phần
Esox americanus J. F. Gmelin, 1789 
Subspecies
 Esox americanus americanus J. F. Gmelin, 1789  Esox americanus vermiculatus Lesueur, 1846 
Esox americanus là một loài cá chó trong họ Esocidae. loài này được phân làm 2 phân loài là E. a. americanus và E. a. vermiculatus.
Fortitudo-Pro Roma S.G.S.

Fortitudo-Pro Roma Società di Ginnastica e Scherma là một câu lạc bộ thể thao được thành lập vào năm 1908 với tên Fortitudo ở Rome, ở Rione Borgo, và có trụ sở ở quảng trường Piazza Adriana. Đặc biệt nổi tiếng là phần bóng đá của nó, một câu lạc bộ bóng đá Ý cũng được thành lập vào năm 1908. Câu lạc bộ được chú ý nhất khi thi đấu trong các cuộc thi đầu tiên của Giải vô địch bóng đá Ý, trước năm 1927 trở thành một trong ba câu lạc bộ có trụ sở tại Rome sáp nhập để thành lập AS Roma.
Đội bóng và tập đoàn được thành lập bởi một số huynh đệ từ trật tự Anh em của Đức Mẹ, từ năm 1859, điều hành Pontificia Scuola Pio IX, một trong những trường cổ xưa nhất ở Rome. Fortitudo (trong tiếng Anh Can đảm hoặc Sức mạnh) trên thực tế là tên của một trong bốn Đức hồng y của truyền thống Công giáo, và là một tên phổ biến ở Ý cho các đội thể thao được thành lập bởi các tổ chức tôn giáo.
Năm 1926, Fortitudo sáp nhập với Pro Roma để thành lập Fortitudo hạng Pro Roma, chỉ một năm trước khi sáp nhập vào AS Roma.
Danh dự

Giải vô địch bóng đá Ý:
Vô địch miền Nam: 1921-22
Mesoleuca latialbata

| Mesoleuca latialbata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Mesoleuca
Loài (species): M. latialbata
Danh pháp hai phần
Mesoleuca latialbata Barnes & McDunnough, 1917 
Mesoleuca latialbata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 17 tháng 6 năm 2014.
Conophytum minimum

| Conophytum minimum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Caryophyllales
Họ (familia): Aizoaceae
Chi (genus): Conophytum
Loài (species): C. minimum
Danh pháp hai phần
Conophytum minimum (Haw.) N.E.Br., 1922 
Conophytum minimum là một loài thực vật có hoa trong họ Phiên hạnh. Loài này được (Haw.) N.E.Br. mô tả khoa học đầu tiên năm 1922.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Conophytum minimum”. Truy cập ngày 25 tháng 6 năm 2013.
Castelfranco di Sopra

Castelfranco di Sopra là một đô thị ở tỉnh Arezzo trong vùng Toscana, tọa lạc khoảng 30 km về phía đông nam của Florence và khoảng 30 km về phía tây bắc của Arezzo. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 2.846 người và diện tích là 37,6 km².
Castelfranco di Sopra giáp các đô thị sau: Castel San Niccolò, Figline Valdarno, Loro Ciuffenna, Pian di Scò, Reggello, San Giovanni Valdarno, Terranuova Bracciolini.
Couque de Dinant

Couques de Dinant tại một tiệm bánh Dinant
Couque de Dinant (tiếng Anh: Cake of Dinant) Là một bánh quy ngọt rất cứng có nguồn gốc từ miền nam Bỉ thành phố Dinant ở Wallonia.
Chế biến

Couques được thực hiện với chỉ có hai thành phần: lúa mì bột và mật ong, với số lượng tương đương tính theo trọng lượng, và không có gì khác cả: thậm chí không nước hay men. Bột được đặt trong một khuôn gỗ làm từ gỗ từ cây lê, cây óc chó hoặc cây sồi. Các khuôn có rất nhiều hình dạng, bao gồm động vật, họa tiết hoa, con người hoặc phong cảnh.
Bánh quy được nấu trong lò nướng nóng sẵn khoảng trong 15 phút, cho phép mật ong caramel hóa. Khi làm mát, bánh quy trở nên rất cứng và có thể được bảo quản vô thời hạn. Do tính chất này, couques có thể được hiển thị như trang trí, được sử dụng làm đồ trang trí cây Giáng sinh hoặc được sử dụng để kỷ niệm các dịp đặc biệt.
Một biến thể, couque de Rins cũng thêm đường vào bột. Biến thể này ngọt ngào và mềm hơn bánh gốc.
Sử dụng

Do độ cứng cực cao và kích thước khá lớn, couques de Dinant không nên cắn trực tiếp. Thay vào đó chúng sẽ bị đập vỡ thành nhiều mảnh và sau đó có thể bị cắn, mút, để lại tan chảy trong miệng hoặc được ngâm trong cà phê. Theo truyền thống bánh Couques de Dinant đã được cho trẻ sơ sinh gặm trong quá trình mọc răng.
Couques de Dinant khá lớn. Ở đây một loại nhỏ được hiển thị với đồng xu 1 euro để tiện so sánh. Thiết kế là một phong cảnh của Dinant.
Myrcia neoglabra

| Myrcia neoglabra |
| --- | --- |

Phân loại khoa học 
Giới:: Plantae
nhánh:: Tracheophyta
nhánh:: Angiospermae
nhánh:: Eudicots
nhánh:: Rosids
Bộ:: Myrtales
Họ:: Myrtaceae
Chi:: Myrcia
Loài:: M. neoglabra
Danh pháp hai phần
Myrcia neoglabra E.Lucas & C.E.Wilson

Các đồng nghĩa
 Marlierea glabra Cambess., 1833  Marlierea grandifolia O.Berg, 1857  Marlierea schottiana O.Berg, 1857
Myrcia neoglabra là một loài thực vật có hoa trong Họ Đào kim nương. Loài này được Cambess. mô tả khoa học đầu tiên năm 1833.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Marlierea glabra”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
U-277 (tàu ngầm Đức)

| --- | --- |
Tàu ngầm U-boat Type VIIC
Lịch sử
Đức Quốc Xã
Tên gọi:  U-277
Đặt hàng:  10 tháng 4, 1941
Xưởng đóng tàu:  Vegesacker Werft, Bremen
Số hiệu xưởng đóng tàu:  42
Đặt lườn:  3 tháng 3, 1942
Hạ thủy:  7 tháng 11, 1942
Nhập biên chế:  21 tháng 12, 1942
Tình trạng:  Bị máy bay Fairey Swordfish xuất phát từ tàu sân bay hộ tống HMS Fencer đánh chìm trong biển Bắc Cực, 1 tháng 5, 1944
Đặc điểm khái quát
Lớp tàu:  Tàu ngầm Type VIIC
Trọng tải choán nước:   769 t (757 tấn Anh) (nổi)   871 t (857 tấn Anh) (chìm)  
Chiều dài:   67,10 m (220 ft 2 in) (chung)   50,50 m (165 ft 8 in) (lườn áp lực)  
Sườn ngang:   6,20 m (20 ft 4 in) (chung)   4,70 m (15 ft 5 in) (lườn áp lực)  
Chiều cao:  9,60 m (31 ft 6 in) 
Mớn nước:  4,74 m (15 ft 7 in) 
Công suất lắp đặt:   2.800–3.200 PS (2.100–2.400 kW; 2.800–3.200 shp) (diesel)   750 PS (550 kW; 740 shp) (điện)  
Động cơ đẩy:   2 × động cơ diesel  2 × trục chân vịt  2 × chân vịt ba cánh đường kính 0,85 m (2 ft 9 in)  2 × động cơ/máy phát điện 
Tốc độ:   17,7 hải lý trên giờ (32,8 km/h; 20,4 mph) (nổi)   7,6 hải lý trên giờ (14,1 km/h; 8,7 mph) (lặn)  
Tầm xa:   8.500 hải lý (15.700 km; 9.800 mi) ở tốc độ 10 hải lý trên giờ (19 km/h; 12 mph) (nổi)   80 hải lý (150 km; 92 mi) ở tốc độ 4 hải lý trên giờ (7,4 km/h; 4,6 mph) (lặn)  
Độ sâu thử nghiệm:   230 m (750 ft)   250–295 m (820–968 ft) (độ sâu ép vỡ tính toán) 
Thủy thủ đoàn tối đa:  4 sĩ quan, 40-56 thủy thủ
Hệ thống cảm biến và xử lý:  Gruppenhorchgerät
Vũ khí:   5 × ống phóng ngư lôi 53,3 cm (21 in)   (4 × trước mũi, 1 × phía đuôi)  14 × ngư lôi hoặc  26 × mìn TMA hoặc  39 × mìn TMB   1 × Hải pháo 8,8 cm SK C/35, với 220 quả đạn   2 × pháo phòng không 2 cm (0,79 in) C/30  
Thành tích phục vụ
Một phần của::   Chi hạm đội U-boat 8  21 tháng 12, 1942 – 31 tháng 5, 1943  Chi hạm đội U-boat 6  1 tháng 6, – 31 tháng 10, 1943  Chi hạm đội U-boat 13  1 tháng 11, 1943 – 1 tháng 5, 1944 
Mã nhận diện::  M 49 190
Chỉ huy::   Trung úy / Đại úy Robert Lübsen  21 tháng 12, 1942 – 1 tháng 5, 1944 
Chiến dịch::   6 chuyến tuần tra:  1: 29 tháng 6 – 17 tháng 8, 1943  2: 29 tháng 8 – 10 tháng 10, 1943  3: 12 tháng 11 – 22 tháng 12, 1943  4: 23 tháng 12, 1943 – 6 tháng 1, 1944  5: 25 tháng 3 – 6 tháng 4, 1944  6: 11 tháng 4 – 1 tháng 5, 1944 
Chiến thắng::  Không
U-277 là một tàu ngầm tấn công  Lớp Type VII thuộc phân lớp Type VIIC được Hải quân Đức Quốc Xã chế tạo trong Chiến tranh Thế giới thứ hai. Nhập biên chế năm 1942, nó đã thực hiện được sáu chuyến tuần tra nhưng không đánh chìm được mục tiêu nào. Trong chuyến tuần tra cuối cùng trong biển Bắc Cực, U-277 bị một máy bay Fairey Swordfish xuất phát từ tàu sân bay hộ tống HMS Fencer thả mìn sâu đánh chìm vào ngày 1 tháng 5, 1944.
Thiết kế và chế tạo > Thiết kế

Bài chi tiết: Type VII (lớp tàu ngầm) § Type VIIC
Phân lớp VIIC của Tàu ngầm Type VII là một phiên bản VIIB được kéo dài thêm. Chúng có trọng lượng choán nước 769 t (757 tấn Anh) khi nổi và 871 t (857 tấn Anh) khi lặn). Con tàu có chiều dài chung 67,10 m (220 ft 2 in), lớp vỏ trong chịu áp lực dài 50,50 m (165 ft 8 in), mạn tàu rộng 6,20 m (20 ft 4 in), chiều cao 9,60 m (31 ft 6 in) và mớn nước 4,74 m (15 ft 7 in).
Chúng trang bị hai động cơ diesel Germaniawerft F46 siêu tăng áp 6-xy lanh 4 thì, tổng công suất 2.800–3.200 PS (2.100–2.400 kW; 2.800–3.200 bhp), dẫn động hai trục chân vịt đường kính 1,23 m (4,0 ft), cho phép đạt tốc độ tối đa 17,7 kn (32,8 km/h), và tầm hoạt động tối đa 8.500 nmi (15.700 km) khi đi tốc độ đường trường 10 kn (19 km/h). Khi đi ngầm dưới nước, chúng sử dụng hai động cơ/máy phát điện AEG GU 460/8–27 tổng công suất 750 PS (550 kW; 740 shp). Tốc độ tối đa khi lặn là 7,6 kn (14,1 km/h), và tầm hoạt động 80 nmi (150 km) ở tốc độ 4 kn (7,4 km/h). Con tàu có khả năng lặn sâu đến 230 m (750 ft).
Vũ khí trang bị có năm ống phóng ngư lôi 53,3 cm (21 in), bao gồm bốn ống trước mũi và một ống phía đuôi, và mang theo tổng cộng 14 quả ngư lôi, hoặc tối đa 22 quả thủy lôi TMA, hoặc 33 quả TMB. Tàu ngầm Type VIIC bố trí một hải pháo 8,8 cm SK C/35 cùng một pháo phòng không 2 cm (0,79 in) trên boong tàu. Thủy thủ đoàn bao gồm 4 sĩ quan và 40-56 thủy thủ.
Thiết kế và chế tạo > Chế tạo

U-277 được đặt hàng vào ngày 10 tháng 4, 1941, và được đặt lườn tại xưởng tàu của hãng Bremer-Vulkan-Vegesacker Werft ở Bremen vào ngày 3 tháng 3, 1942. Nó được hạ thủy vào ngày 7 tháng 11, 1942, và nhập biên chế cùng Hải quân Đức Quốc Xã vào ngày 21 tháng 12, 1942 dưới quyền chỉ huy của Hạm trưởng, Trung úy Hải quân Robert Lübsen.
Lịch sử hoạt động > 1943

Sau khi hoàn thành việc chạy thử máy và huấn luyện trong thành phần Chi hạm đội U-boat 8, U-277 được điều sang Chi hạm đội U-boat 6 từ ngày 1 tháng 6, 1943.
Lịch sử hoạt động > 1943 > Chuyến tuần tra thứ nhất

Sau khi chuyển căn cứ hoạt động từ Kiel đến cảng Bergen, Na Uy trong tháng 6, 1943, U-277 khởi hành từ cảng này vào ngày 29 tháng 6 cho chuyến tuần tra đầu tiên trong chiến tranh. Chiếc tàu ngầm hoạt động dọc theo bờ biển Na Uy và trong biển Bắc Cực về phía Tây đảo Bear, trước khi kết thúc chuyến tuần tra và đi đến cảng Hammerfest, Na Uy vào ngày 17 tháng 8.
Lịch sử hoạt động > 1943 > Chuyến tuần tra thứ hai và thứ ba

U-277 xuất phát từ Hammerfest vào ngày 29 tháng 8 cho chuyến tuần tra thứ hai, và đã hoạt động trong biển Bắc Cực cho đến tận đảo Svalbard trước khi quay trở về cảng Narvik vào ngày 10 tháng 10. Nó di chuyển qua lại giữa Narvik và Hammerfest vào cuối tháng 10 và đầu tháng 11.
Chuyến tuần tra tiếp theo của nó diễn ra từ ngày 12 tháng 11 đến ngày 22 tháng 12, khi U-277 khởi hành từ Narvik để hoạt động chung quanh đảo Bear và quay trở về Hammerfest. Trong cả hai chuyến đi, chiếc tàu ngầm không đánh chìm được mục tiêu nào.
Lịch sử hoạt động > 1944 > Chuyến tuần tra thứ tư

U-277 lại xuất phát từ Hammerfest vào ngày 23 tháng 12, 1943 cho chuyến tuần tra thứ tư, và đã hoạt động trong khu vực biển Barents. Sau khi quay trở về Hammerfest vào ngày 6 tháng 1, 1944, chiếc tàu ngầm di chuyển qua lại giữa các cảng Hammerfest, Narvik, Trondheim và Bergen. Trong một chuyến đi như vậy, vào ngày 10 tháng 1, nó bị mắc cạn và hư hại đến mức phải quay về căn cứ để sửa chữa.
Lịch sử hoạt động > 1944 > Chuyến tuần tra thứ năm

Trong chuyến tuần tra thứ năm diễn ra từ ngày 25 tháng 3 đến ngày 6 tháng 4, U-277 khởi hành từ Narvik để hoạt động trong khu vực biển Barents, và kết thúc chuyến tuần tra tại Hammerfest.
Lịch sử hoạt động > 1944 > Chuyến tuần tra thứ sáu - Bị mất

U-277 khởi hành từ cảng Hammerfest vào ngày 11 tháng 4 cho chuyến tuần tra thứ sáu, cũng là chuyến cuối cùng, trong biển Na Uy. Vào ngày 1 tháng 5, ở vị trí về phía Nam đảo Bear, nó bị một máy bay ném bom-ngư lôi Fairey Swordfish thuộc Liên đội 842 Không lực Hải quân Hoàng gia xuất phát từ tàu sân bay hộ tống HMS Fencer thả mìn sâu tấn công. U-277 bị đánh chìm tại tọa độ 73°24′B 15°32′Đ﻿ / ﻿73,4°B 15,533°Đ﻿ / 73.400; 15.533; toàn bộ 50 thành viên thủy thủ đoàn của U-277 đều tử trận.
Lịch sử hoạt động > "Bầy sói" tham gia

U-277 từng tham gia sáu bầy sói:
Monsun (30 tháng 8 – 7 tháng 10, 1943)
Monsun (17 – 23 tháng 11, 1943)
Eisenbart (23 tháng 11 – 21 tháng 12, 1943)
Blitz (25 tháng 3 – 4 tháng 4, 1944)
Donner (11 – 20 tháng 4, 1944)
Donner & Keil (20 tháng 4 – 1 tháng 5, 1944)
Sơ đồ các mặt cắt một tàu ngầm Type VIIC
Thành Bản Phủ (Điện Biên)

Đối với các định nghĩa khác, xem Thành Bản Phủ.
(Việt Nam)
Thành Bản Phủ
Thành Bản Phủ là thành lũy được Hoàng Công Chất xây dựng ở châu Ninh Biên, phủ An Tây làm thủ phủ cho nghĩa quân. Ngày nay Thành Bản Phủ tọa lạc ở xã Noong Hẹt, huyện Điện Biên, cách thành phố Điện Biên Phủ khoảng 9 km.
Thành Bản Phủ được Bộ Văn hóa và Thông tin xếp hạng là di tích lịch sử quốc gia tại Quyết định số 10-VHTT/QĐ ngày 09/02/1981.
Truyền thuyết giặc Phẻ

Đầu của thế kỷ 18 xuất hiện giặc Phẻ từ phương Bắc tràn xuống vùng Mường Thanh, cướp phá, giết hại dân lành. Đứng đầu đám giặc cỏ là tên tướng Phạ Chẩu Tin Toòng, có thuyết gọi là Phạ Chẩu Tín Toòng (ông tướng nhà trời).
Khoảng năm 1740, giặc Phẻ chiếm được Mường Thanh và đóng quân trong thành Tam Vạn, rồi cướp phá khắp nơi đến tận Thuận Châu (Sơn La).
Có hai thủ lĩnh người Thái là Lò Văn Ngải, Lò Văn Khanh đứng lên tập hợp, lãnh đạo dân Mường Thanh chống giặc. Song lực còn yếu, nghĩa quân chịu nhiều tổn thất, phải rút lên vùng núi cao bảo toàn lực lượng.
Năm 1751, nghe tin có vị tướng miền xuôi - tức thủ lĩnh nghĩa quân Hoàng Công Chất gặp rất nhiều khó khăn tại vùng Sơn Nam Hạ trước sự đàn áp của triều đình, tạm lánh vào vùng thượng du Thanh Hoa rồi sang Ai Lao để củng cố xây dựng lực lượng - Lò Văn Ngải, Lò Văn Khanh đã liên kết với nghĩa quân.
Nghĩa quân đóng ở vùng sông Mã (huyện Sông Mã ngày nay), đến khi lực lượng đủ mạnh thì xuất quân tiến về bao vây thành Tam Vạn.
Năm 1751-1754, diễn ra nhiều trận đánh ác liệt đã liên tiếp, nghĩa quân bao vây Mường Thanh. Cuối cùng, Hoàng Công Chất dùng nghĩa quân người người dân tộc Lào, Thái trá hình thành lính của Phạ Chẩu Tin Toòng lọt vào thành, rồi lập mưu trong đánh ra, ngoài đánh vào. Phạ Chẩu Tin Toòng bỏ thành chạy đến Pú Văng (chân đồi Độc Lập) rồi bị nghĩa quân đánh bắt được.
Xây dựng

Sau chiến thắng giặc Phẻ 1754, Hoàng Công Chất đóng quân trong thành Tam Vạn để xây dựng vùng Mường Thanh thành căn cứ địa lâu dài.
Năm 1758, Hoàng Công Chất quyết định cho xây dựng thành Bản Phủ một thành lũy vững chắc và kiên cố hơn thành Tam Vạn làm thủ phủ của nghĩa quân.
Đến năm 1762, thành Bản Phủ được xây dựng xong.
Trong khoảng thời gian từ 1758-1762, nghĩa quân Hoàng Công Chất vừa xây dựng thành Bản Phủ vùa hoạt động ra khắp 10 châu của phủ An Tây, phía bắc đến tận vùng Vân Nam (Trung Quốc), phía nam đến tận Ninh Bình, Hòa Bình, Thanh Hóa ngày nay.
Năm 1769, quân Trịnh tấn công Mường Thanh, xóa bỏ vùng cát cứ của Hoàng Công Toản (con Hoàng Công Chất), đánh úp và phá hủy thành Bản Phủ.
Kiến trúc

Thành trì: rộng hơn 80 mẫu, dựa lưng vào sông Nậm Rốm; chân thành rộng 15m, mặt thành rộng 5m, cao 15m; tường thành đắp bằng đất; trồng 3 vạn gốc tre gai đem từ miền Tây Thanh Hóa lên; hào sâu rộng 4-5 thước. Có thuyết nói rằng trên mặt thành ngựa, voi có thể đi lại được. Thành có các cửa: tiền, hậu, tả, hữu. Mỗi cửa có đồn cao và vọng gác...
Đền thờ Hoàng Công Chất: được xây ở trung tâm thành, thờ họ Hoàng và 6 thủ lĩnh nghĩa quân. Đền còn là nơi tín ngưỡng của nhân dân trong ngày rằm, đầu xuân năm mới, nhất là ngày lễ hội truyền thống vào các ngày 24, 25 tháng Hai âm lịch hàng năm.
Điểm giống với trận Điện Biên Phủ

Trong bối cảnh xây dựng thành Bản Phủ có một số điểm khá giống với câu chuyện 200 năm sau:
Trận đánh quyết định của quân Hoàng Công Chất với giặc Phẻ diễn ra vào năm 1754, chiến dịch Điện Biên Phủ diễn ra vào năm 1954. Cả hai trận này đều hoàn thành việc giải phóng miền Tây Bắc khỏi quân xâm lược.
Giặc Phẻ chúng thảm sát dân Việt ở Tông Khao (đồng xương trắng), còn quân Pháp có vụ thảm sát ở Noong Nhai.
Hoàng Công Chất quê ở Thái Bình. 200 năm sau, Đại đội trưởng Tạ Quốc Luật thuộc Đại đoàn 312, người gương cao ngọn cờ chiến thắng trên nóc hầm Đờ Cát trong trận địa Điện Biên Phủ cũng là người quê Thái Bình.
Chú thích

↑  Mai Hoa. Thành Bản Phủ - Đền thờ Hoàng Công Chất - Điểm du lịch văn hóa, lịch sử, tâm linh hấp dẫn Lưu trữ 2017-12-28 tại Wayback Machine. dulichdienbien, 2010. Truy cập 23/05/2016.
↑  Quyết định số 10-VHTT/QĐ ngày 09/02/1981 về xếp hạng 7 di tích lịch sử và văn hoá. Thuvien Phapluat Online, 2016.
Concepción Cabrera de Armida

| Chân phước Concepción Cabrera de Armida |
| --- | --- |
c. 1882.
Laywoman; Mystic
Sinh: (1862-12-08)8 tháng 12 năm 1862 San Luis Potosí, Mexico
Mất: 3 tháng 3 năm 1937(1937-03-03) (74 tuổi) Mexico City, Mexico
Tôn kính: Công giáo Rôma
Chân phước: 4 tháng 5 năm 2019, Vương cung thánh đường Đức Mẹ Guadalupe, Mexico City, Mexico bởi Cardinal Giovanni Angelo Becciu
Lễ kính: 3 tháng 3 năm 1937
Quan thầy của: Công việc Truyền giáo của Chúa Thánh Thần
Concepción Cabrera de Armida (8 tháng 12 năm 1862-3 tháng 3 năm 1937) là một nhà văn Công giáo người Mexico. Ngày 4 tháng 5 năm 2019 tại Mexico City, bà đã được phong Chân phước của Giáo hội Công giáo Rôma. Bà là người phụ nữ Công giáo thế tục người Mexico đầu tiên được tôn phong Chân phước.
Cuộc đời

Concepción Cabrera de Armida còn được gọi là María Concepción Cabrera Arias de Armida hay Conchita Cabrera de Armida hoặc Conchita Cabrera Arias de Armida và tên ngắn gọn là Conchita. Concepción Cabrera de Armida sinh ngày 8 tháng 12 năm 1862 tại San Luis Potosí, Mexico.
Cha và mẹ của bà là Octaviano Cabrera Lacaveux và Clara Arias Rivera, ông bà có một cuộc sống gia đình tốt mà không xa hoa. Conchita nhớ lại tuổi thơ của mình mặc dù có đôi lúc đã không vâng lời cha mẹ, nhưng bà luôn thể hiện một tình yêu đặc biệt dành cho Bí tích Thánh Thể.
Năm 1884, Concepción Cabrera de Armida kết hôn với Francisco Armida, hai người đã có chín người con từ năm 1885 đến 1899. Năm 1901, khi Conchita 39 tuổi cũng là lúc chồng bà qua đời và một mình bà phải chăm sóc con cái. Khi đó, người con út của bà chỉ mới hai tuổi. Cuộc sống làm góa phụ của cô không hề dễ dàng lúc đó vì cuộc Cách mạng México đã nổ ra từ năm 1910 đến 1921 và đã cướp đi sinh mạng của 900.000 người Mexico (vào thời điểm đó dân số của Mexico vào khoảng 15 triệu dân). Tuy nhiên, các tác phẩm của Conchita lại phản ánh một sự yên tĩnh đáng kinh ngạc giữa các sự hỗn loạn bao quanh bà.
Hầu hết các tác phẩm của María Concepción Cabrera Arias de Armida đã được Giáo hội Công giáo ở Mexico kiểm tra. Trong một cuộc hành hương của Conchita đến Rome vào năm 1913, tại đó bà đã gặp một đọc giả đặc biệt đó là Giáo hoàng Piô X. Giáo quyền khi đó ưa chuộng các tác phẩm của María Concepción Cabrera Arias de Armida.