stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Kẻ thế thân

| Kẻ thế thân  |
| --- | --- |
Áp phích phim tại Việt Nam
Đạo diễn: David Leitch
Kịch bản: Drew Pearce
Dựa trên: The Fall Guy của Glen A. Larson
Sản xuất:  Kelly McCormick  David Leitch  Ryan Gosling  Guymon Casady 
Diễn viên:  Ryan Gosling  Emily Blunt  Winston Duke  Aaron Taylor-Johnson  Hannah Waddingham  Stephanie Hsu 
Quay phim: Jonathan Sela
Dựng phim: Elísabet Ronaldsdóttir
Âm nhạc: Dominic Lewis
Hãng sản xuất:  Universal Pictures  87North Productions  Entertainment 360  
Phát hành: Universal Pictures
Công chiếu:  Tháng 3 năm 2024 (2024-03) (SXSW)  3 tháng 5 năm 2024 (2024-05-03) (Hoa Kỳ)  
Thời lượng: 125 phút
Quốc gia: Hoa Kỳ
Ngôn ngữ: Tiếng Anh
Kinh phí: 125 triệu $
Kẻ thế thân (tiếng Anh: The Fall Guy) là một bộ phim hài hành động sắp ra mắt của Mỹ do David Leitch đạo diễn và Drew Pearce viết kịch bản. Đây là bản chuyển thể từ loạt phim truyền hình cùng tên thâp niên 1980 của Glen A. Larson. Phim có sự tham gia của Ryan Gosling và Emily Blunt.
Tranh cãi

Phim đã bị gỡ xuống trong lịch chiếu của các rạp chiếu phim tại Việt Nam do có hình ảnh quốc kỳ Việt Nam được vẽ trên hộp sọ.
Ptinus albipilus

| Ptinus albipilus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Ptinidae
Chi (genus): Ptinus
Loài (species): P. albipilus
Danh pháp hai phần
Ptinus albipilus Reitter, 1884 
Ptinus albipilus là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Reitter miêu tả khoa học năm 1884.
Chú thích

↑  Hallan, J.  (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Parerigone tianmushana

| Parerigone tianmushana> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Diptera
Họ (familia): Tachinidae
Chi (genus): Parerigone
Loài (species): P. tianmushana
Danh pháp hai phần
Parerigone tianmushana
Parerigone tianmushana là một loài ruồi trong họ Tachinidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 20 tháng 6 năm 2014.
↑  James E. O’Hara WORLD GENERA OF THE TACHINIDAE (DIPTERA) AND THEIR REGIONAL OCCURRENCE; Version 7; 10 december 2012
Xã Union, Quận Lebanon, Pennsylvania

| Xã Union Union Township |
| --- | --- |
—  Xã  —
 

 
Vị trí trong Quận Lebanon, Pennsylvania Vị trí trong Quận Lebanon, Pennsylvania
 Vị trí quận Lebanon trong tiểu bang Pennsylvania ở Hoa Kỳ
Xã Union
Quốc gia: Hoa Kỳ
Tiểu bang: Pennsylvania
Quận: Quận Lebanon
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 3.099
Múi giờ: EST (UTC-5)
 • Mùa hè (DST): EDT (UTC-4)
Mã điện thoại: 717 
Xã Union (tiếng Anh: Union Township) là một xã thuộc quận Lebanon, tiểu bang Pennsylvania, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 3.099 người.
Vexaincourt

| --- | --- |
 Vexaincourt
Vexaincourt
Vị trí trong vùng Lorraine Vexaincourt 
Hành chính
Quốc gia:  Pháp
Vùng: Grand Est
Tỉnh: Vosges
Quận: Saint-Dié-des-Vosges
Tổng: Raon-l'Étape
Liên xã: Cộng đồng các xã la Vallée de la Plaine
Xã (thị) trưởng: Gilles Thomas (2008 - 2014)
Thống kê
Độ cao: 355–880 m (1.165–2.887 ft) (bình quân 376 m (1.234 ft)[chuyển đổi: tùy chọn không hợp lệ])
Diện tích đất1: 11,38 km2 (4,39 dặm vuông Anh)
INSEE/Mã bưu chính: 88503/ 88110

Vexaincourt là một xã ở tỉnh Vosges, vùng Grand Est, Pháp. Xã này có diện tích 11,38 kilômét vuông dân số năm 1999 là 169 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 376 m trên mực nước biển.
Biến động dân số

| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 182 | 189 | 199 | 184 | 165 | 169 |
Số liệu từ năm 1962: Dân số không tính trùng
Weinmannia wercklei

| Weinmannia wercklei> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Oxalidales
Họ (familia): Cunoniaceae
Chi (genus): Weinmannia
Loài (species): W. wercklei
Danh pháp hai phần
Weinmannia wercklei Standl., 1927 
Weinmannia wercklei là một loài thực vật có hoa trong họ Cunoniaceae. Loài này được Standl. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1927.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Weinmannia wercklei”. Truy cập ngày 15 tháng 9 năm 2013.[liên kết hỏng]
Siphonalia kuronoi

| Siphonalia kuronoi> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Mollusca
Lớp (class): Gastropoda
Liên họ (superfamilia): Buccinoidea
(không phân hạng): nhánh Caenogastropoda nhánh Hypsogastropoda nhánh Neogastropoda
Họ (familia): Buccinidae
Chi (genus): Siphonalia
Loài (species): S. kuronoi
Danh pháp hai phần
Siphonalia kuronoi T.C. Lan & Yoshihiro Goto, 2004 
Siphonalia kuronoi là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Buccinidae.
Chú thích

↑  T.C. Lan & Yoshihiro Goto (2004). Bulletin of Malacology, Taiwan 28: 1-4. World Register of Marine Species, accessed ngày 17 tháng 4 năm 2010.
↑  Siphonalia kuronoi T.C. Lan & Yoshihiro Goto, 2004. World Register of Marine Species, truy cập 17 tháng 4 năm 2010.
Sân bay quốc tế Maputo

| Sân bay quốc tế Maputo |
| --- | --- | --- | --- |
[[Hình:|giữa|200px]]
IATA: MPM - ICAO: FQMA
Tóm tắt
| Kiểu sân bay | Kiểu sân bay | công cộng | công cộng |
| Cơ quan điều hành | Cơ quan điều hành | Aeroportos de Mocambique (Công ty Sân bay Mozambique) | Aeroportos de Mocambique (Công ty Sân bay Mozambique) |
| Phục vụ | Phục vụ | Maputo | Maputo |
| Độ cao AMSL | Độ cao AMSL | 145 ft (44 m) | 145 ft (44 m) |
| Tọa độ | Tọa độ | 25°55′15″N 32°34′21″Đ﻿ / ﻿25,92083°N 32,5725°Đ﻿ / -25.92083; 32.57250 | 25°55′15″N 32°34′21″Đ﻿ / ﻿25,92083°N 32,5725°Đ﻿ / -25.92083; 32.57250 |
Đường băng
| Hướng | Chiều dài | Chiều dài | Bề mặt |
| Hướng | ft | m | Bề mặt |
| 05/23 | 12.008 | 3.660 | Asphalt |
| 10/28 | 5.577 | 1.700 | Asphalt |
Sân bay quốc tế Maputo (IATA: MPM, ICAO: FQMA) là một sân bay  nằm cách thành phố Maputo – thành phố lớn nhất và là thủ đô Mozambique 3 km về phía tây bắc.
Sân bay này có 2 phi đạo dài 3660 m và 1700 m có bề mặt rải nhựa đường.
Các hãng hàng không và các tuyến điểm

Air Corridor (Beira, Nampula, Quelimane, Tete)
Air Zimbabwe (Harare)
Kenya Airways (Harare, Nairobi)
LAM Mozambique Airlines (Beira, Chimoio, Durban, Inhambane, Johannesburg, Nairobi, Nampula, Pemba, Quelimane, Tete, Vilanculos)
Moçambique Expresso
South African Airways (Cape Town, Durban, Johannesburg)
TAP Portugal (Lisbon, Johannesburg)
Transairways (Bazaruto, Inhaca, Inhambane, Vilanculos)
Sphaerostephanos ellipticus

| Sphaerostephanos ellipticus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Pteridophyta
Lớp (class): Polypodiopsida
Bộ (ordo): Polypodiales
Họ (familia): Thelypteridaceae
Chi (genus): Sphaerostephanos
Loài (species): S. ellipticus
Danh pháp hai phần
Sphaerostephanos ellipticus (Rosenst.) Holtt. 
Sphaerostephanos ellipticus là một loài dương xỉ trong họ Thelypteridaceae. Loài này được Holttum mô tả khoa học đầu tiên năm 1975.
Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Sphaerostephanos ellipticus”. Truy cập ngày 28 tháng 5 năm 2014.
Xã Velva, Quận McHenry, Bắc Dakota

| Xã Velva Velva Township |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
 Vị trí quận McHenry trong tiểu bang Bắc Dakota ở Hoa Kỷ
Xã Velva
Quốc gia: Hoa Kỳ
Tiểu bang: Bắc Dakota
Quận: Quận McHenry
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 182
Múi giờ: CST (UTC-6)
 • Mùa hè (DST): CDT (UTC-5)
Xã Velva (tiếng Anh: Velva Township) là một xã thuộc quận McHenry, tiểu bang Bắc Dakota, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 182 người.
Xã Union, Quận Lee, Arkansas

| Xã Union Union Township |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
 Vị trí trong Quận Lee, Arkansas
 Vị trí quận Lee trong tiểu bang Arkansas ở Hoa Kỷ
Xã Union
Quốc gia: Hoa Kỳ
Tiểu bang: Arkansas
Quận: Quận Lee
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 274
Múi giờ: CST (UTC-5)
 • Mùa hè (DST): CDT (UTC-4)
Xã Union (tiếng Anh: Union Township) là một xã thuộc quận Lee, tiểu bang Arkansas, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 274 người.
Chú thích

↑  “2010 Census Gazetteer Files”. Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ. Truy cập ngày 13 tháng 10 năm 2012.
Parerigone flavihirta

| Parerigone flavihirta> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Diptera
Họ (familia): Tachinidae
Chi (genus): Parerigone
Loài (species): P. flavihirta
Danh pháp hai phần
Parerigone flavihirta
Parerigone flavihirta là một loài ruồi trong họ Tachinidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 20 tháng 6 năm 2014.
↑  James E. O’Hara WORLD GENERA OF THE TACHINIDAE (DIPTERA) AND THEIR REGIONAL OCCURRENCE; Version 7; 10 december 2012
Squalus crassispinus

| Fatspine spurdog> Tình trạng bảo tồn |
| --- | --- |
 Thiếu dữ liệu  (IUCN 3.1) 
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Chondrichthyes
Phân lớp (subclass): Elasmobranchii
Bộ (ordo): Squaliformes
Họ (familia): Squalidae
Chi (genus): Squalus
Loài (species): S. crassispinus
Danh pháp hai phần
Squalus crassispinus Last, Edmunds & Yearsley, 2007 
iconCổng thông tin Sharks
Squalus crassispinus là một loài cá Squaliformes thuộc họ Squalidae, chúng sinh sóng ở thềm lục địa ở bờ biển bắc Tây Úc, tại độ sâu 180 đến 200 mét (590 đến 660 ft). Chiều dài thân dài nhất đo được là 56 xentimét (22 in).
Ptinus agarici

| Ptinus agarici> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Ptinidae
Chi (genus): Ptinus
Loài (species): P. agarici
Danh pháp hai phần
Ptinus agarici Schrank, 1798 
Ptinus agarici là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Schrank miêu tả khoa học năm 1798.
Chú thích

↑  Hallan, J.  (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Ladná

| Ladná |
| --- | --- |
—  Làng  —
 

  Hiệu kỳ
Ladná
Quốc gia:  Cộng hòa Séc
Vùng: Jihomoravský
Huyện: Břeclav
Múi giờ: CET (UTC+1)
 • Mùa hè (DST): CEST (UTC+2)
NUTS 5: CZ0644 558443
Ladná là một làng thuộc huyện Břeclav, vùng Jihomoravský, Cộng hòa Séc.
Weinmannia trianaea

| Weinmannia trianaea> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Oxalidales
Họ (familia): Cunoniaceae
Chi (genus): Weinmannia
Loài (species): W. trianaea
Danh pháp hai phần
Weinmannia trianaea Wedd., 1857 
Weinmannia trianaea là một loài thực vật có hoa trong họ Cunoniaceae. Loài này được Wedd. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1857.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Weinmannia trianaea”. Truy cập ngày 15 tháng 9 năm 2013.
Radara convergens

| Radara convergens> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Noctuidae
Chi (genus): Radara
Loài (species): R. convergens
Danh pháp hai phần
Radara convergens Schaus, 1913 
Radara convergens là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Kyrie Irving

Kyrie Andrew Irving(/ ˈkaɪri /; Lakota: Ȟéla, lit. 'Little Mountain'; sinh ngày 23 tháng 3 năm 1992) là một cầu thủ bóng rổ chuyên nghiệp người Mỹ chơi cho đội Dallas Mavericks  của Hiệp hội Bóng rổ Quốc gia Hoa Kỳ (NBA). Anh được vinh danh là Tân binh của năm sau khi được lựa chọn bởi Cleveland Cavaliers với lượt chọn đầu tiên trong kỳ NBA Draft năm 2011. Là người bảy lần được chọn vào All-Star và ba lần là thành viên của đội hình All-NBA, anh ấy đã giành chức vô địch NBA cùng với Cavaliers vào năm 2016.
Irving chơi bóng rổ đại học cho Duke Blue Devils trước khi gia nhập Cavaliers vào năm 2011. Anh ấy đã giành được giải thưởng Cầu thủ giá trị nhất (MVP) cho Trò chơi All-Star 2014. Trong trận chung kết NBA 2016, Irving đã thực hiện thành tích vô địch 3 điểm trên sân để hoàn tất màn lội ngược dòng lịch sử của Cavaliers trước Golden State Warriors. Sau một trận Chung kết khác vào năm 2017, Irving đã yêu cầu một giao dịch và được chuyển đến Boston Celtics. Anh ấy đã chơi với tư cách là một Celtic trong hai mùa giải, sau đó anh ấy ký hợp đồng với Brooklyn Nets với tư cách là cầu thủ tự do vào năm 2019. Anh ấy cũng đã chơi cho đội tuyển quốc gia Hoa Kỳ, anh ấy đã giành được vàng tại Giải bóng rổ FIBA ​​World Cup 2014 và 2016 Thế vận hội mùa hè. Vào tháng 2 năm 2020, anh được bầu làm phó chủ tịch của Hiệp hội Cầu thủ Bóng rổ Quốc gia, thay thế Pau Gasol.
Anh ấy là thành viên đã ghi danh của Bộ lạc Standing Rock Sioux và là một nhà từ thiện tích cực cho những người Lakota của anh ấy trong khu bảo tồn. Anh ấy đã viết kịch bản, đạo diễn và diễn xuất trong một số quảng cáo với vai diễn "Uncle Drew", bộ phim đã trở thành phim truyện vào năm 2018. Anh ấy đã đóng vai chính mình trong Kickin 'It (2012) và lồng tiếng trong We Bare Bears ( 2016) và Family Guy (2018).
Đầu đời

Irving sinh tại Melbourne, Úc vào ngày 23 tháng 3 năm 1992; anh là con trai của Drederick Irving và Elizabeth (nhũ danh Larson) Irving, những người Mỹ xa xứ. Anh có một chị gái, Châu Á và một em gái, Luân Đôn. Cha của anh, Drederick, chơi bóng rổ đại học tại Đại học Boston cùng với Shawn Teague (cha của Jeff và Hầu tước Teague) và dưới sự huấn luyện của huấn luyện viên Rick Pitino. Sau khi hoàn thành sự nghiệp đại học của mình, cha của Irving chuyển đến Úc để thi đấu chuyên nghiệp cho Bulleen Boomers trong SEABL. Irvings sống ở ngoại ô Melbourne của Kew trước khi chuyển đến Hoa Kỳ khi Kyrie được hai tuổi. Anh mang hai quốc tịch Mỹ và Úc.
Mẹ anh, người Mỹ gốc Phi và Lakota, qua đời vì bạo bệnh khi anh lên 4, và Drederick đã nuôi nấng anh cùng với sự giúp đỡ của các dì của Irving. Năm 2004, cha của Irving tái hôn với Shetellia Riley, người vào tháng 3 năm 2022 là đại diện của Kyrie Irving.
Irving lớn lên ở West Orange, New Jersey, nơi anh thường xuyên tham dự các trận đấu dành cho người lớn của cha mình. Cảm hứng chơi ở NBA của anh ấy đến sau khi chơi tại Continental Airlines Arena trong một chuyến đi đến trường vào năm lớp 4, khi anh ấy tuyên bố, "Tôi sẽ chơi ở NBA, tôi hứa." Irving đã dành nhiều thời gian ở Boston, bao gồm cả ở trại kỹ năng bóng rổ của BU. Irving nói rằng vào năm lớp 5, anh đã được trao học bổng cho Đại học Boston bởi huấn luyện viên trưởng lúc đó là Dennis Wolff. Khi còn là một thiếu niên, Irving chơi cho Road Runners của Liên đoàn điền kinh nghiệp dư (AAU).
Parerigone brachyfurca

| Parerigone brachyfurca> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Diptera
Họ (familia): Tachinidae
Chi (genus): Parerigone
Loài (species): P. brachyfurca
Danh pháp hai phần
Parerigone brachyfurca
Parerigone brachyfurca là một loài ruồi trong họ Tachinidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 20 tháng 6 năm 2014.
↑  James E. O’Hara WORLD GENERA OF THE TACHINIDAE (DIPTERA) AND THEIR REGIONAL OCCURRENCE; Version 7; 10 december 2012
Sphecodes nitidissimus

| Sphecodes nitidissimus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Halictidae
Phân họ (subfamilia): Halictinae
Tông (tribus): Halictini
Chi (genus): Sphecodes
Loài (species): S. nitidissimus
Danh pháp hai phần
Sphecodes nitidissimus Cockerell, 1910 
Sphecodes nitidissimus là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1910.
Chú thích

↑  (2008) Integrated Taxonomic Information System (ITIS) Bee Checklist 3 oktober 2008
Yamashita Hirofumi

Yamashita Hirofumi (山下弘文 (Sơn Hạ Hoằng Văn), Yamashita Hirofumi? 19 tháng 2 năm 1934 - 21 tháng 7 năm 2000) là nhà bảo vệ môi trường người Nhật.
Ông đã được thưởng Giải Môi trường Goldman năm 1998 cho các nỗ lực bảo vệ biển của ông.
Radara debora

| Radara debora> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Noctuidae
Chi (genus): Radara
Loài (species): R. debora
Danh pháp hai phần
Radara debora Druce, 1898 
Radara debora là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Vườn bách thảo Hà Nội

| Vườn bách thảo Hà Nội |
| --- | --- |


Loại: Công viên
Khai trương: 1890 (1890)
Vườn bách thảo Hà Nội hay Công viên Bách Thảo là một công viên cây xanh nằm ở phía tây bắc thủ đô Hà Nội, được thành lập từ những năm đầu người Pháp đặt chân đến Việt Nam trong cuộc xâm lăng đô hộ và thuộc địa. Hiện nay vườn được ví như lá phổi xanh của Hà Nội, nơi những người yêu thiên nhiên được đắm mình trong màu xanh cây lá và những âm thanh của rừng, với những cây cổ thụ lớn bằng vòng tay mấy người ôm là chứng nhân của nhiều biến cố trong lịch sử thủ đô.
Lịch sử

Trong địa phận phường Khán Xuân bên cạnh hồ Tây ngày xưa, lợi dụng nơi có một hồ nước đẹp người Pháp đã cho xây dựng ở đây một quần thể vườn bách thảo. Để cảnh quan bớt đơn điệu do địa hình bằng phẳng, các nhà thiết kế vườn đã cho đắp một ngọn đồi thấp đặt tên là núi Nùng kèm theo nhiều bãi cỏ và tạo dựng các lối đi quanh co dưới tán những cây gỗ sum xuê.
Trước đây, khi mới thành lập vào năm 1890, vườn có diện tích trên 33ha, bao quanh và sân sau của toàn bộ quần thể các dinh phủ và biệt thự của người Pháp. Nơi đây ngoài các loại cây sẵn có, các nhà khoa học còn sưu tập trồng các giống cây bản địa quý hiếm từ Bắc chí Nam, và dẫn giống nhập trồng thí nghiệm các loài cây cỏ lạ từ nhiều vùng trên thế giới. Để tăng thêm sự hấp dẫn và tham quan thưởng ngoạn, rải rác dọc theo lối đi người ta cho xây các chuồng nuôi chim thú. Do đó, Vườn bách thảo còn được gọi là Vườn thú.
Sau nhiều thăng trầm, biến đổi, ngày nay Vườn bách thảo Hà Nội lại được gọi đúng với tên của nó. Chim thú trước đây đã chuyển vào Thảo cầm viên Sài Gòn và ở Hà Nội đã có một khu nuôi động vật riêng là Vườn thú Thủ Lệ. Vườn bách thảo bị thu hẹp sau khi nhường một phần khá lớn diện tích đất để xây dựng Khu di tích lịch sử Ba Đình, chỉ còn diện tích trên 10ha nằm trong địa phận phường Ngọc Hà, quận Ba Đình.
Đặc điểm

Vườn bách thảo Hà Nội cấu thành một cảnh quan thu nhỏ bao gồm núi, rừng và hồ nước.
Trên mảnh đất tuy nhỏ hẹp của khuôn viên vườn bách thảo có mặt nhiều loài cây gỗ quý hiếm đặc trưng cho các cánh rừng ẩm nhiệt đới phương Nam. Số loài địa phương chiếm trên 2/3 các loài cây hiện hữu, còn lại 1/3 là các loài cây nhập nội từ nhiều châu lục trên thế giới: Châu Mỹ, Châu Phi, Châu Đại Dương. Các loài cây cũng đại diện cho các họ, bộ của hệ thực vật bậc cao có mạch, nổi bật là các loài cây thuộc ngành thực vật hạt trần và thực vật hạt kín. Vào vườn Bách Thảo khách tham quan có dịp chiêm ngưỡng các loài cây thân gỗ có đường kính 2, 3 người ôm; các loại cây thân cột khổng lồ của họ cau dừa; các cây gỗ có bộ rễ phụ buông dài của nhóm si, đa, đề; các loài cây leo thân gỗ các giò phong lan khoe sắc và các cây cảnh sặc sỡ.
Bên cạnh các loại thực vật đa dạng, phong phú, Vườn bách thảo Hà Nội cũng nuôi nhốt một số động vật như sóc, khỉ đuôi dài.
Địa chỉ sinh thái, văn hóa

Ai đã từng sống, gắn bó với Hà Nội hẳn sẽ nhận ra một điều đó là nơi ít thay đổi nhất trong bộ mặt của thành phố trong suốt hàng chục năm qua. Ngay giữa ồn ào phố xá, Vườn bách thảo trở thành một không gian xanh, đủ rộng, đủ yên bình để người ta có thể lạc hẳn vào sự tĩnh lặng rất hiếm hoi của đời sống đô thị. Học sinh vui chơi giải trí, du khách có thể tham quan du ngoạn và nghiên cứu về các loại thực vật, các ông bà cụ già cũng tìm thấy nơi đây một không gian xanh yên bình cho những hoạt động di dưỡng tuổi già và bảo vệ sức khỏe. Nhiều đôi lứa cũng chọn nơi đây để bày tỏ tình yêu của mình, dường như ở đây thiên nhiên, con người dễ có sự đồng điệu. Không chỉ có muôn vàn loại cỏ cây tụ hội mà rất nhiều chim muông cũng chọn đây là nơi "đất lành".
Hội trường trong khuôn viên của Vườn bách thảo Hà Nội là một địa điểm xinh xắn cho những buổi lễ long trọng như tiệc cưới, hội nghị, hội thảo, sinh nhật.
Một phần vườn hoa lan trong Công viên Bách Thảo
Tô Thiện

Tô Thiện (1922-2021) là nhà hoạt động cách mạng, quyền Bí thư Tỉnh ủy Hà Đông, quyền Chủ nhiệm Liên hiệp Hợp tác xã Tiểu công nghiệp, Thủ công nghiệp Việt Nam.
Tên khai sinh của ông là Lê Anh Tuấn, nguyên quán xã Song Lãng, huyện Vũ Thư, tỉnh Thái Bình.
Quá trình hoạt động cách mạng
Năm 1944, khi đang làm thư ký tại toà sứ Hải Dương, ông được các cán bộ của Đảng ở đây giác ngộ và bắt đầu tham gia hoạt động cách mạng (gia nhập Thanh niên Cứu quốc, tham gia thành lập Hội Truyền bá Quốc ngữ thị xã Hải Dương, tuyên truyền và vận động trong thanh niên, trí thức tại đây).
Trong cuộc tổng khởi nghĩa tháng 8/1945, ông tham gia giành chính quyền tại Hải Dương. Tháng 5/1946 ông được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương và được cử làm Chính trị viên Thành đội Tự vệ Hải Dương và Tiểu đoàn Cảnh vệ, kiêm Bí thư Liên chi ủy Thành đội Tự vệ và Tiểu đoàn Cảnh vệ. Kháng chiến toàn quốc bùng nổ tháng 12/1946, ông tham gia chiến đấu ở Hải Dương. Tháng 3/1947, ông được cử làm Chính trị viên đầu tiên của Tỉnh đội Dân quân Hải Dương vừa được thành lập, tham gia lãnh đạo phong trào chiến tranh du kích trong tỉnh. [1]
Sau khi Liên khu III được thành lập năm 1948, ông được điều động tham gia lãnh đạo kháng chiến tại các địa bàn thuộc Liên khu, lần lượt đảm nhiệm vị trí Phó Bí thư Tỉnh ủy Hòa Bình (1948-1949), Trưởng phòng Quân sự Liên khu ủy III (1949), Phó Bí thư Tỉnh ủy Ninh Bình (1949-1950), Chánh Văn phòng Liên khu ủy III (1950), Phó Bí thư rồi quyền Bí thư Tỉnh ủy Hà Đông (1951-1952). [2] [3]
Các năm 1953-1954, ông được điều động lên Ban Tuyên huấn Trung ương Đảng, phụ trách công tác tuyên huấn vùng địch hậu. Trong Chiến dịch Điện Biên Phủ, ông được cử vào ở bên cạnh Văn phòng Tổng Bí thư, trực tiếp nhận chỉ thị của Thường vụ Trung ương Đảng chỉ đạo công tác tuyên truyền chiến dịch.
Sau khi Hiệp định Genève được ký kết tháng 7/1954, ông tham gia tiếp quản các vùng mới giải phóng ở Nam Định, Sơn Tây, Hà Nội, Hải Dương, Hòn Gai, Hải Phòng.
Các năm 1955-1958, ông làm Vụ phó Vụ Tuyên truyền, Ban Tuyên huấn Trung ương.
Các năm 1959-1971, ông công tác ở Hải Phòng, làm Phó Chủ tịch Ủy ban Hành chính Thành phố Hải Phòng (1960-1965), Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Hải Phòng (1965-1971). [4]
Các năm 1972 -1984, ông được điều động làm Phó Chủ nhiệm rồi quyền Chủ nhiệm Liên hiệp Hợp tác xã Tiểu công nghiệp, Thủ công nghiệp Việt Nam kiêm Bí thư Đảng đoàn. Trong thời gian đó, ông tham gia Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam (1976-1985).
Các năm 1985-1987, ông công tác ở Văn phòng Hội đồng Bộ trưởng, làm Cố vấn cao cấp, trợ lý Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng trong lĩnh vực công nghiệp.
Ông được Đảng và Nhà nước Việt Nam tặng thưởng Huân chương Độc lập hạng nhất, Huân chương Kháng chiến chống Pháp hạng nhất, Huân chương Kháng chiến chống Mỹ hạng nhất, Huy hiệu 75 năm tuổi Đảng.