stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Brandon McDonald (bóng đá)
Sự nghiệp câu lạc bộ chuyên nghiệp > Ljungskile SK, Chainat Hornbill FC, Rovers FC (đảo Guam)

Anh chơi cho Ljungskile SK trong năm 2014. Vào tháng 7 năm 2015, McDonald được Chainat Hornbill ký hợp đồng cho giai đoạn lượt về của Thai League 1 năm 2015 Trước khi chuyển về quê nhà đầu quân cho Rovers FC năm 2016.
Sự nghiệp câu lạc bộ chuyên nghiệp > Penang FA

Tháng 6 năm 2017, McDonald ký hợp đồng với đội bóng đến từ Đông Nam Á là Penang FA, một đội bóng đang chơi tại giải đấu cao nhất của bóng đá Malaysia, Malaysia Super League. McDonald đánh dấu trận đấu đầu tiên trong màu áo mới trong cuộc so tài với Johor Darul Ta'zim F.C
Sự nghiệp câu lạc bộ chuyên nghiệp > Hà Nội FC

Cuối tháng 1 năm 2019, McDonald gia nhập Hà Nội FC với tư cách là ngoại binh thứ 4 để tham dự AFC Champions League
Sự nghiệp quốc tế

McDonald có gốc rễ của người cha là Guam. Ngày 22 tháng 12 năm 2009, McDonald lần đầu được gọi lên đội tuyển Mỹ tập luyện cùng các đàn anh. Vào tháng 7 năm 2014, McDonald lần đầu được gọi lên tập trung cùng đội tuyển Guam để chuẩn bị cho EAFF Cup nhưng vì những xung đột trong lịch trình mà anh đã không thể góp mặt.
Sự nghiệp quốc tế > Bàn thắng quốc tế

Danh sách bàn thắng và kết quả trong màu áo Guam
| # | Ngày | Địa điểm | Đối thủ | Ghi bàn | Kết quả | Giải đấu | Chú thích |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | Ngày 16 tháng 6 năm 2015 | Sân vận động bóng đá quốc gia đảo Guam, Hagatna, đảo Guam |  Ấn Độ | 2-1 | 2-1 | Vòng loại FIFA World Cup |  |
Cuộc sống cá nhân

Chị của anh là Jessica McDonald cũng là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp.
Tiên Hà

Tiên Hà là một xã thuộc huyện Tiên Phước, tỉnh Quảng Nam, Việt Nam.
Xã Tiên Hà có diện tích 37,95 km², dân số năm 2019 là 3.339 người, mật độ dân số đạt 88 người/km².
Chú thích

↑  79/1981/QĐ-HĐBT
1 2  Ban chỉ đạo Tổng điều tra dân số và nhà ở trung ương. “Dân số đến 01 tháng 4 năm 2019 - Tỉnh Quảng Nam” (PDF). Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 29 tháng 9 năm 2020. Truy cập ngày 4 tháng 5 năm 2020.
↑  Tổng cục Thống kê
Khẩu trang y tế

"Khẩu trang" đổi hướng tới đây. Đối với định nghĩa khác, xem Khẩu trang (định hướng).
Wikipedia tiếng Việt  về tính pháp lý và độ chính xác của các thông tin có liên quan đến y học và sức khỏe. Độc giả cần liên hệ và nhận tư vấn từ các bác sĩ hay các chuyên gia. . Xem chi tiết tại Wikipedia:Phủ nhận y khoa và Wikipedia:Phủ nhận về nội dung.
Các bác sĩ đang đeo khẩu trang trong một ca mổ
Khẩu trang y tế là một loại mặt nạ bảo vệ được sử dụng để bịt vùng mặt (thường là mũi, miệng) để ngăn ngừa bảo vệ người đeo khỏi bị lây nhiễm các loại vi khuẩn, dịch bệnh, bụi bặm thông qua đường hô hấp. Khẩu trang y tế được sử dụng nhiều trong các cơ sở y tế, cung cấp cho các bác sĩ, y tá, điều dưỡng viên, giám định pháp y...
Đặc biệt là những người làm công việc phẫu thuật. Chỉ định chung trong việc sử dụng khẩu trang phẫu thuật tiêu chuẩn gồm:
Khi có tình trạng văng, bắn, phun các chất dịch cơ thể
Khi ở gần các chất tiết từ khoảng cách 1.5 mét trở xuống
Khi làm việc trong môi trường vô trùng, để tránh lây nhiễm cho môi trường
Khẩu trang y tế có ba tác dụng chính là ngăn bụi, ngăn hóa chất (kể cả khói xe) và ngăn vi sinh vật. Khẩu trang ngăn vi sinh vật phải được sản xuất bằng những nguyên liệu và công nghệ đặc biệt.
Mặc dù vật liệu làm khẩu trang y tế có thể lọc một số loại vi-rút và vi khuẩn bằng cách giữ lại khí dung lơ lửng trong không khí hít vào, nhưng chúng chỉ bảo vệ một phần khỏi các bệnh lây truyền qua không khí do các cạnh của khẩu trang và khuôn mặt của người đeo thường lỏng lẻo.
Lịch sử > Thời kỳ đầu

Dựa vào những ghi chép của nhà thám hiểm người Italy là Marco Polo, khi đến Trung Quốc vào thế kỷ 13 rồi khi được một vị quan lớn nhà Nguyên mời dự yến tiệc, Marco Polo thấy những người hầu đều đeo quanh miệng một mảnh vải lụa mà theo giải thích là nhằm ngăn không cho hơi thở của họ bám vào thức ăn. Tuy nhiên, loại "khẩu trang" này chỉ xuất hiện ở những nơi quyền quý, và hoàn toàn không có mục đích phòng ngừa bệnh tật, tương tự khẩu trang vải hiện nay.
Năm 1619, lúc những bệnh nhân đầu tiên mắc bệnh dịch hạch ở Pháp rồi sau đó nhanh chóng lan sang các quốc gia láng giềng như Italy, Tây Ban Nha, Đức... do y học chưa hiểu biết tường tận về nguyên nhân gây bệnh cũng như cơ chế lây truyền, mà chỉ biết rằng nó phát xuất từ loài Chuột đen. Bác sĩ Charles de Lorme làm việc tại Bệnh viện St Louis, Paris, Pháp. Nhận thấy khá nhiều đồng nghiệp của ông bị lây khi tham gia những ca mổ tử thi để tìm hiểu lý do dẫn đến tử vong nhưng do y học chưa phát triển nên Charles de Lorme nghĩ rằng cái mùi "tử khí" bốc ra từ xác chết là nguyên nhân, trong lúc thực tế thì các bác sĩ bị nhiễm đều là những người đã tiếp xúc với xác chết ngay khi họ vừa chết được 1, 2 tiếng đồng hồ, xác chưa bị phân hủy. Vì vậy Charles de Lorme tin rằng cần phải cách ly mũi của bác sĩ khỏi mùi "tử khí".
Sau nhiều ngày nghiên cứu, Charles de Lorme cho ra đời chiếc khẩu trang đầu tiên của nhân loại. Nó làm bằng những thanh gỗ thông vót mỏng, uốn thành hình cái mỏ của một con chim. Bên ngoài mỏ, Charles de Lorme bọc vải lanh rồi cho vào trong một số thảo mộc tỏa ra mùi thơm. Khi tiến hành phẫu thuật tử thi, bác sĩ đeo khẩu trang "mỏ chim" cùng với một cặp kính, gọng làm bằng đồng rồi mặc một chiếc áo choàng dài tới gót chân, có mũ trùm kín đầu. Thế nhưng hiện tượng nhiễm bệnh vẫn không chấm dứt bởi lẽ mãi về sau này, người ta mới hiểu nguyên nhân lây truyền bệnh dịch hạch phát xuất từ Bọ chét chuột phương Đông, sống bằng cách hút máu động vật lẫn con người nên khi bệnh nhân chết, máu đông lại, cơ thể không còn nóng, bọ chét phải tìm một nguồn nuôi dưỡng khác. Bác sĩ mổ tử thi khi ấy chính là vật chủ bởi lẽ họ không mang găng tay, áo choàng không ngăn được những con bọ chét bám vào.
Lịch sử > Thời kỳ hoàn thiện

Năm 1930, khi ngành Nhựa phát triển, khẩu trang được làm bằng nhựa trong suốt. Suốt một thập niên, ngoài những người ở ngành y thì loại khẩu trang này rất phổ biến trong giới đi xe phân khối lớn. Nó vừa ngăn được bụi, lại vừa không làm giảm tầm nhìn, dễ dàng chùi rửa nhưng người đeo sẽ thấy khó thở vì nó quá kín. Và bởi vì lớp nhựa rất mỏng, dễ bị biến dạng khi đeo nên nó còn có một chiếc đai kim loại ràng quanh khiến nó khá nặng nề. Để cải tiến, các nhà chế tạo để hở phần dưới cằm cho không khí dễ dàng lưu thông nhưng nó lại hạn chế việc ngăn ngừa vi khuẩn xâm nhập qua đường hô hấp.
Năm 1947, Vải không dệt ra đời. Từ loại vải không dệt này, chiếc khẩu trang y tế có cấu tạo và hình dạng như ngày nay.
Ngày nay các loại khẩu trang y tế được phổ biến thông dụng và rẻ tiền người dân có thể tự trang bị để phòng chống các đại dịch. Khẩu trang y tế hiện nay thường là loại dùng một lần rồi bỏ.
Một số khuyến cáo

Ở Việt Nam có không ít loại khẩu trang bày bán ở các vỉa hè được may từ những loại vải mốc meo, mút phế liệu và chưa được xử lý giặt tẩy, chứa vô số vi khuẩn đe dọa sức khỏe người sử dụng. Nhiều nơi khẩu trang là từ nguyên liệu là các loại rác thải bằng vải và không đạt chất lượng. Đặc biệt, đa số các loại khẩu trang được bày bán hiện nay đều có thiết kế không ôm sát phần mũi và miệng người đeo, tạo ra những kẽ hở để vi khuẩn xâm nhập. Vì thế khẩu trang chỉ giúp tránh được bụi phần nào chứ không tránh được các loại vi khuẩn.
Khi mang khẩu trang phải kín cả mũi và miệng. Nếu không thì bụi, hóa chất, vi sinh vật không đi qua bộ phận lọc mà len theo kẽ hở vào thẳng mũi và miệng, chạy sâu vào phổi. Đối với loại khẩu trang đeo sát mũi thì bụi, hóa chất và vi sinh vật vẫn có khả năng thâm nhập vào cơ thể qua đường miệng, cho dù mức độ thấp hơn.
Nhiều người có thói quen mua khẩu trang dọc đường rồi sử dụng ngay hoặc treo, móc khẩu trang trên xe, bỏ trong túi áo quần… khiến khẩu trang nhiễm thêm vi sinh vật gây hại do bụi, ẩm, mốc, mùi hôi... Không loại trừ trường hợp bị tái viêm mũi do sử dụng khẩu trang đã nhiễm vi khuẩn trước đó. Do vậy, đối với khẩu trang làm bằng vải thông thường phải giặt sạch sau khi mua. Khi đã sử dụng thì nên giặt mỗi ngày.
Chú thích

↑  “Sử dụng khẩu trang đúng cách phòng dịch cúm”. Báo điện tử Dân Trí. 8 tháng 7 năm 2009. Truy cập 5 tháng 6 năm 2014.
1 2  Khẩu trang mang cũng như không! TRẦN NGỌC Báo điện tử Pháp Luật thành phố Hồ Chí Minh. Thứ Sáu, ngày 2/3/2012 - 01:55
↑  Sommerstein R, Fux CA, Vuichard-Gysin D, Abbas M, Marschall J, Balmelli C,  và đồng nghiệp (tháng 7 năm 2020). “Risk of SARS-CoV-2 transmission by aerosols, the rational use of masks, and protection of healthcare workers from COVID-19”. Antimicrobial Resistance and Infection Control. 9 (1): 100. doi:10.1186/s13756-020-00763-0. PMC 7336106. PMID 32631450.
↑  Oberg T, Brosseau LM (tháng 5 năm 2008). “Surgical mask filter and fit performance”. American Journal of Infection Control (bằng tiếng English). 36 (4): 276–282. doi:10.1016/j.ajic.2007.07.008. PMC 7115281. PMID 18455048.Quản lý CS1: ngôn ngữ không rõ (liên kết)
↑  Peeples L (tháng 10 năm 2020). “Face masks: what the data say”. Nature. 586 (7828): 186–189. Bibcode:2020Natur.586..186P. doi:10.1038/d41586-020-02801-8. PMID 33024333. S2CID 222183103.
1 2 3 4 5 6 7 8 9  “Lịch sử chiếc khẩu trang y tế”.
↑  “'Sốt' khẩu trang phòng cúm H1N1”.[liên kết hỏng]
1 2  “Khẩu trang "một vốn bốn lời"”. Tuổi Trẻ Online. Truy cập 5 tháng 6 năm 2014.
Khẩu trang mỏ chim phòng bệnh dịch hạch
Khẩu trang 3 lớp điển hình
Cọ dầu

| Elaeis guineensis |
| --- | --- |

Tình trạng bảo tồn
 Ít quan tâm  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
(không phân hạng): Commelinids
Bộ (ordo): Arecales
Họ (familia): Arecaceae
Tông (tribus): Cocoeae
Chi (genus): Elaeis
Loài (species): E. guineensis
Danh pháp hai phần
Elaeis guineensis Jacq., 1763 
Danh pháp đồng nghĩa
  Danh sách  Elaeis dybowskii Hua   E. macrophylla A.Chev. (nom. inval.)   E. madagascariensis (Jum. & H.Perrier) Becc.   E. melanococca Gaertn.   E. nigrescens (A.Chev.) Prain (nom. inval.)   E. virescens (A.Chev.) Prain   Palma oleosa Mill.  
Cọ dầu hay còn gọi dừa dầu (danh pháp khoa học: Elaeis guineensis) là loài thực vật có hoa thuộc họ Arecaceae. Cây cọ dầu Châu Phi có họ hàng gần là E. Oleifera và một loài cọ có họ hàng xa hơn là Attalea maripa cũng được sử dụng để sản xuất dầu cọ. Nó có nguồn gốc ở phía tây và tây nam châu Phi, đặc biệt là khu vực giữa Angola và Gambi, nó được Jacq mô tả khoa học đầu tiên năm 1763
Mô tả

Cây cao tới 35 m và thuộc nhóm thân cau Dừa, ban đầu phát triển khá chậm nhưng sau đó tốc độ tăng nhanh chóng. Cọ dầu để lại cuống bẹ trên thân. Lá dài 3 - 6m, thuộc loại lá xẻ thùy lông chim tận gân. Cuống lá (tàu lá) thường có gai. Lá thứ cấp (thùy xẻ) thường dài 0,5-1m rộng 5 cm. Mỗi cây cọ dầu ít hơn 10 năm thường sinh ra mỗi năm khoảng 30 tàu lá (nhánh lá), đối với cây trên 10 năm thường sinh ra 20 tàu lá mỗi năm, tàu lá cọ dầu ra theo từng đợt, trong 3 tháng cách 1 tháng tàu lá cọ dầu sẽ sinh ra 10 tàu trong vòng 3 tháng (10 ngày/1 tàu lá), cây trên 10 năm giảm xuống còn (10 tàu/6 tháng). Đến lúc này này tốc độ phát triển sẽ chậm dần. Cọ dầu là loài cây có hoa đơn tính cùng gốc, có buồng hoa đực và buông hoa cái là khác biệt nhau nhưng nằm cùng trên một cây. Hoa đơn lẻ, thường mẫu 3, có 3 cánh đài hoa, 3 cánh tràng hoa. Quả chín thu hoạch sau 5-6 tháng, có màu đỏ.
Phân bố và sử dụng

Cọ dầu có nguồn gốc nhiệt đới châu Phi, được nhập trồng thành công ở nhiều nơi trên thế giới trong các vùng nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới có vĩ độ nhỏ hơn 20 ở cả hai bán cầu. Cây được nhập trồng vào Đông Nam Á lần đầu tiên năm 1848 ở đảo Java bởi những người Hà Lan. Tác dụng chính của cọ dầu là lấy dầu dùng trong chế biến thực phẩm hoặc công nghệ in, giặt tẩy. Ngoài ra với thân hình trụ thẳng, lá xanh quanh năm cọ dầu còn được sử dụng làm cây trồng cảnh quan, lấy bóng mát, chống xói mòn (sạt lở), chắn gió ở các khu vực nhiệt đới.
Hình ảnh

Hình ảnh minh họa
Cọ dầu dọc đường phố
Đồn điền cọ dầu
Một cây cọ dầu giữa bãi cỏ
Giacinto Facchetti

Giacinto Facchetti (18 tháng 7 năm 1942 – 4 tháng 9 năm 2006) là một cựu cầu thủ bóng đá Ý. Từ tháng 1 năm 2004 đến khi mất, ông là chủ tịch của câu lạc bộ Inter Milan, câu lạc bộ mà hầu như ông đã cống hiến cả sự nghiệp của mình trong thập niên 1960-1970. Ông chơi cho Inter 634 trận và ghi được 75 bàn, được biết đến là một hậu vệ cánh nổi tiếng với lối tranh cướp bóng quyết liệt và có tốc độ tuyệt vời. Facchetti đã thi đấu hết mình cho câu lạc bộ cũng như đội tuyển quốc gia và đã ghi được những bàn thắng quan trọng.
Tiểu sử

Ông sinh ra tại Treviglio, Bergamo (Lombardia), ông bắt đầu sự nghiệp tại đội bóng thị trấn nhà với vị trí tiền đạo. Ông được Helenio Herrera, huấn luyện viên của Inter Milan, phát hiện và nhanh chóng đưa ông lên thi đấu ở Serie A mùa giải 60-61 với vai trò là hậu vệ cánh. Sự thay đổi vị trí đó là đúng đắn và đã khiến ông trở thành một trong những hậu vệ huyền thoại của bóng đá thế giới. Với câu lạc bộ Facchetti đã giành được 4 scudetto vào các năm 1963, 1965, 1966, 1971; một cúp Italia năm 1978, hai cúp châu Âu năm 1964,1965; hai cúp liên lục địa 64,65. 
Facchetti xuất hiện lần đầu trong đội tuyển quốc gia Italy ngày 23-3-1963. Ông khoác áo đội tuyển 94 lần, kỉ lúc 1 thời cho đến khi bị phá bởi Dino Zoff, Paolo Maldini và Fabio Cannavaro. Trong 94 trận ra sân có 70 lần ông là đội trưởng và ông ghi được 3 bàn. Ông tham gia WC 1966, 1970, 1974 và Euro 1968. Tại WC 1970 Ý thi đấu thành công và lọt vào trận chung kết nhưng bị thua Brasil 4-1.Ông cùng đội tuyển quốc gia giành cúp vô địch Châu Âu ở Euro 1968 sau khi đánh bại đội tuyển Nam Tư (cũ, đã tách thành Croatia, Secbia, Montenegro..) sau 2 trận đấu.(1-1 trận đá chính và 2-0 ở trận đá lại). Tháng 3-2004 ông được bầu chọn vào danh sách 125 cầu thủ vĩ đại nhất của bóng đá thế giới.
Ngày 4-9-2006 ông qua đởi vì căn bênh ung thư. Sự ra đi của ông đã để lại niềm tiếc thương vô hạn cho những người yêu mến bóng đá nói chung và bóng đá Ý nói riêng. Để ghi nhớ những đóng góp của ông cho CLB, ban lãnh đạo Inter Milan đã quyết định đưa chiếc áo số 3 của ông vào phòng truyển thống và không đùng để thi đấu nữa.
Danh hiệu

Italian Serie A champion: 1962, 1964, 1965, 1970
Coppa Italia: 1977
European Cup: 1963, 1964, 1966, 1971
Intercontinental Cup: 1964, 1965
World Cup 1970
Euro 1968
FIFA 100 (125 cầu thủ vĩ đại nhất (soạn) bởi Pelé): 2004
Nguyễn Văn Cổn

Nguyễn Văn Cổn ( 1911-1992), là một nhà thơ Việt Nam. Năm 1960, ông được nhận vào làm việc tại Bộ Quốc gia Giáo dục Pháp và đã định cư ở nước ấy.
Tiểu sử

Nguyễn Văn Cổn sinh tại tỉnh Thanh Hóa. Lúc nhỏ, ông học tại trường tỉnh, sau vào học trường Cao đẳng Tiểu học Vinh, rồi theo ban Trung học tại Hà Nội.
Đang học, hưởng ứng cuộc bãi khóa đòi thực dân Pháp thả Phan Bội Châu, ông bỏ trường trở về quê (1925). Nhưng ít lâu sau, ông được gia đình cho sang học tại Paris (Pháp) và Luân Đôn (Anh).
Năm 20 tuổi (1931), ông bắt đầu viết cho 2 tờ báo đối lập, đó là tờ L'Ami du peuple và tờ Tiếng Dân do cụ Huỳnh Thúc Kháng làm chủ nhiệm.
Năm 1936, ông vào Sài Gòn làm cộng sự cho tờ L' Echo Annamite do Nguyễn Phan Long và Dejean de la batie chủ trương.
Năm 1942, ông làm Trưởng ban tuyên truyền Phong trào truyền bá Quốc ngữ tại Miền Nam. Cũng trong năm này, ông cho xuất bản tập thơ đầu tay Nước tôi tại Sài Gòn.
Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, năm 1947, Nguyễn Văn Cổn sang Pháp học tại trường Đại học Chính trị, và tốt nghiệp năm 1950.
Tiếp theo, ông vào học Đại học Sorbonne, ban Văn khoa, và đỗ Tiến sĩ Văn chương năm 1958. Sau đó, ông sang Luân Đôn tiếp tục nghiên cứu về bộ môn này.
Kể từ năm 1960 trở đi, ông được nhận vào làm việc tại Bộ Quốc gia Giáo dục Pháp, và đã định cư ở nước ấy.
Năm 1968 tại Sài Gòn, ông và thơ ông (12 bài, trong đó có Kiếp hoa đã được nhạc sĩ Nguyễn Văn Tuyên phổ nhạc) được giới thiệu trong bộ sách Việt Nam thi nhân tiền chiến do Nguyễn Tấn Long và Nguyễn Hữu Trọng biên soạn.
Theo nhạc sĩ Phạm Duy, thì Nguyễn Văn Cổn còn từng là Giám Đốc Chương Trình trong Đài Radio Indochine. Với cương vị này, ông đã có công lớn trong việc phổ biến ngành Nhạc Mới (Tân nhạc), và đã góp phần đưa tên tuổi Phạm Duy và Nguyễn Văn Tuyên đến với công chúng.
Năm 1982, Phạm Duy gặp được Nguyễn Văn Cổn. Nhạc sĩ kể:
Từ 1982 cho đến nay, chưa có thông tin gì về Nguyễn Văn Cổn.
Nguyễn Văn Cổn mất năm Nhâm Thân 1992 tại Paris, Pháp. Bạn ông là Hoàng Xuân Hãn có viết bài thơ này khi nghe tin ông mất:
Điếu bạn
Bạn Cổn ra đi quá vội vàng !
Thân bằng chưa kịp tỏ lòng thương
Tuổi già chân yếu khôn qua lại
Thư viết tay rung gửi trễ tràng.
Nhớ lại bảy mươi năm về trước
Trường Vinh ta kết bạn văn chương
Đóng tuồng để cứu dân bị lụt
Vọng cổ nghe ca rậy cả trường (*)
Bốn chục năm sau gặp lại Bạn
Đất nước, xót người chịu tang thương
«Mùa đông chiến sĩ» lời thơ bạn
Thấm thiết lâm li đến đoạn trường
Tham dựng nước nhà thành mộng ảo
Mà lòng ưu ái vốn đa mang
Ra đi im lặng vào vô tận
Hồn nước, hồn thơ, Bạn vẫn vương.
Hoàng Xuân-Hãn viết năm Nhâm Thân, 1992.
Tác phẩm

Tác phẩm đã xuất bản:
Tác phẩm > Việt văn

Nước tôi (thơ), in tại Sài Gòn năm 1942.
Thi văn Việt Nam trích lục và giải giải. Đây là sách giáo khoa do nhà in Minh Tân Paris xuất bản năm 1950.
Hồn sông núi (thơ), in tại Paris năm 1958.
Tác phẩm > Pháp văn

Pearl Buck et la Chine, in tại Paris năm 1958.
Les réligions du Vietnam, do Hàn lâm viện Khoa học Hải ngoại Paris in năm 1964.
Le détreminisme dans le Kim Vân Kiều de Nguyễn Du do Ban văn khoa Đại học Sorbonne xuất bản năm 1966.
Ngoài ra, ông còn viết cho tờ tạp chí Phổ Thông (giữ mục Bức thư Paris) từ năm 1966, và dịch nhiều thơ Pháp qua Việt, Việt qua Pháp.
Giới thiệu thơ

Bài thơ Nước tôi dài 84 câu, thể song thất lục bát, trừ hai khổ mở đầu và kết luận, còn lại mỗi khổ bốn câu nói về một nhân vật quan trọng trong lịch sử hay một thắng cảnh nổi tiếng đã đi vào văn học nghệ thuật nước Việt. Trích giới thiệu một đoạn:
| --- | --- |
 Tôi có một tình yêu vô tận, Tự nghìn xưa chôn sẵn đáy lòng... ...Đời Thục Đế vẫn còn dấu cũ, Thành Cổ Loa sụp đổ vì đâu? Suối vàng nàng hỡi Mỵ Châu, Nghe chăng tiếng quốc canh thâu gọi hồn? Bóng Trưng Vương vẫn còn phảng phất Trong khói hương non nước tôn sùng, Nghìn thu tỏ rạng má hồng, Ai tìm thấy dấu cột đồng hận xưa? Chốn rừng Thanh, voi đưa giận dữ, Rửa thù chung, Triệu nữ sôi gan, Liễu bồ chọn bước gian nan, Mất còn chung với gian san quản gì? Ngọn cờ lau mở thì vương bá, Động Hoa Lư dấu đá chưa mờ, Nước non có tự bao giờ, Đinh Tiên Hoàng dựng cõi bờ bốn phương. Quân nhà Tống tìm đường chiếm cứ, Lê Đại Hành chống giữ giang sơn, Tranh phong những trận mê hồn, Quân Tàu khiếp sợ dám còn vãng lai! Lý Thường Kiệt đủ tài thao lược, Giữ san hà khỏi bước xâm lăng, Quân thù khoe rắn, khoe rồng, Mới nghe danh đã rủn lòng tháo lui. Quân Mông Cổ chọc trời khuấy nước, Đoàn kỵ binh như sức cuồng phong, Á, Âu thâu núi đoạt sông, Gặp Trần Quốc Tuấn, hãi hùng thoát thân.:  Chốn Lam Sơn nhớ lần khởi nghĩa, Họp con em mạnh mẽ đứng lên, Trên đài tổ quốc bia truyền, Gươm thần Lê Lợi ghi thiên anh hùng. Suốt một đêm lướt vòng súng đạn, Phá quân Tàu tán loạn trên sông. Bình minh rõ bóng Quang Trung, Trong bầu hùng vĩ Thăng Long reo mừng... ...Nước tôi đã đúc thành một khối, Tự Nam Quan cho tới Cà Mau. Núi rừng khai khẩn bấy lâu, Mồ hôi, nước mắt, giãi dầu, gian lao. Núi Tản Viên dạn màu sương gió, Sông Cửu Long thương nhớ đầy vơi. Lúa vàng bát ngát Đồng Nai, Rừng xanh bao phủ dãi giài Hoành Sơn. Đây là nơi mồ chôn kẻ trước, Đây là nơi hẹn ước kẻ sau, Nghìn thu sinh tử chung nhau, Chung thương, chung nhớ, chung sầu, chung vui. Nước non thế, ai người biết tới? Biết hay không cũng tại lòng ta! Hỏi rằng nước ấy bao xa? Thưa rằng: Nước ấy tên là Việt Nam. (trích trong tập Nước tôi)
Chú thích

↑  Xem chi tiết ở đây [liên kết hỏng] và ở đây  Lưu trữ 2005-02-20 tại Wayback Machine.
Sách tham khảo

Nguyễn Tấn Long - Nguyễn Hữu Trọng, Việt Nam thi nhân tiền chiến (Quyển Trung). Nhà xuất bản Sống Mới, Sài Gòn, 1968.
Phú Ninh

Đối với các định nghĩa khác, xem Phú Ninh (định hướng).
Phú Ninh là một huyện thuộc tỉnh Quảng Nam, Việt Nam.
Địa lý

Phú Ninh là một huyện đồng bằng nằm ở phía đông tỉnh Quảng Nam, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp thành phố Tam Kỳ và huyện Núi Thành
Phía tây giáp huyện Tiên Phước
Phía nam giáp huyện Bắc Trà My
Phía bắc giáp huyện Thăng Bình.
Huyện Phú Ninh có diện tích 251,47 km², dân số năm 2019 là 77.204 người, mật độ dân số đạt 307 người/km².
Hành chính

Huyện Phú Ninh có 10 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm thị trấn Phú Thịnh (huyện lỵ) và 9 xã: Tam An, Tam Đại, Tam Dân, Tam Đàn, Tam Lãnh, Tam Lộc, Tam Phước, Tam Thái, Tam Thành.
Lịch sử

Trước năm 2005, địa bàn huyện Phú Ninh ngày nay là một phần thị xã Tam Kỳ cũ.
Phú Ninh vốn là tên một làng nằm ven sông Tam Kỳ thuộc tổng Phước Lợi, phủ Tam Kỳ, tỉnh Quảng Nam trước kia (nay là thôn Phú Ninh, xã Tam Ngọc, thành phố Tam Kỳ). Năm 1977, chính quyền tỉnh Quảng Nam – Đà Nẵng khởi công xây dựng công trình thủy lợi với đập nhân tạo chặn dòng sông Tam Kỳ gần thôn Phú Ninh, nên đập và hồ chứa thủy lợi hình thành được đặt tên Phú Ninh theo thôn này. Hồ Phú Ninh được khánh thành và đưa vào sử dụng năm 1986, có chức năng cung cấp nước tưới cho 23.000 ha đất nông nghiệp thuộc 4 huyện Quế Sơn, Thăng Bình, Tam Kỳ, Núi Thành.
Bài chi tiết: Hồ Phú Ninh
Ngày 5 tháng 1 năm 2005, Chính phủ ban hành Nghị định 01/2005/NĐ-CP. Theo đó, thành lập huyện Phú Ninh trên cơ sở tách toàn bộ diện tích và dân số của 10 xã: Tam An, Tam Đại, Tam Dân, Tam Đàn, Tam Lãnh, Tam Lộc, Tam Phước, Tam Thái, Tam Thành và Tam Vinh thuộc thị xã Tam Kỳ.
Khi mới thành lập, huyện có 10 xã nói trên. Huyện lỵ đặt tại xã Tam Vinh.
Ngày 21 tháng 12 năm 2009, thành lập thị trấn Phú Thịnh (thị trấn huyện lỵ huyện Phú Ninh) trên cơ sở điều chỉnh 648 ha diện tích tự nhiên và 4.793 người của xã Tam Vinh.
Ngày 1 tháng 1 năm 2025, sáp nhập xã Tam Vinh vào thị trấn Phú Thịnh.
Huyện Phú Ninh có 1 thị trấn và 9 xã như hiện nay.
Kinh tế

Ngành nghề chính của dân trong xã là nghề nông thuần túy, bên cạnh đó là các nghề phụ khác.
Phú Ninh cũng là tên gọi của một công trình thủy lợi, thủy điện và một khu du lịch sinh thái của huyện.
Xã Tam Phước là một trong 11 xã của cả nước được Ban chỉ đạo trung ương chọn để xây dựng mô hình xã điểm nông thôn mới, đại diện cho khu vực Duyên hải miền Trung.
Văn hóa - du lịch

Hồ Phú Ninh thuộc xã Tam Lãnh, Tam Dân và Tam Đại với diện tích 36 km² và là địa danh nổi tiếng với các dịch vụ du lịch. Trong đó, xã Tam Lãnh đặc biệt hơn là nơi toạ lạc của mỏ vàng Bồng Miêu là một trong những mỏ vàng lớn của Việt Nam.
Khi bạn đến thăm Phú Ninh, bạn sẽ cảm nhận được sự ưu ái nồng nàn và sự đón khách nhiệt tình của người dân ở đây.
Phú Ninh có nhiều điểm du lịch tiêu biểu như: thác Ào Ào (Tam Lộc), Tháp Chiên Đàn (Tam An), Hồ Phú Ninh (Tam Đại và Tam Lãnh), Núi Đá Ngựa (Tam Thành),...
Giao thông

Trên địa bàn huyện chỉ có 2 xã là Tam An và Tam Đàn có Quốc lộ 1 đi qua.
Ngoài ra còn có đường cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi chạy qua phía đông huyện song song với Quốc lộ 1 và các tỉnh lộ 615, 616 và 617 chạy qua phía bắc, trung tâm và phía nam huyện. Huyện cũng có Đường sắt Bắc - Nam đi qua, có Quốc lộ 40B nối liền cửa khẩu Bờ Y (tỉnh Kon Tum) và vùng kinh tế động lực của tỉnh Quảng Nam.
Người nổi tiếng

Nhà chí sĩ Phan Châu Trinh