Cáp Nhĩ Tân
Lịch sử > Đô thị quốc tế

Từ những ngôi làng nhỏ vào năm 1898, Cáp Nhĩ Tân đã chuyển mình trở thành 1 thành phố hiện đại. Kỹ sư người Ba Lan Adam Szydłowski đã vẽ kế hoạch cho thành phố sau khi xây dựng Đường sắt Đông Trung Quốc, mà đế quốc Nga đã tài trợ. Người Nga đã chọn Cáp Nhĩ Tân làm cơ sở quản lý của họ trên tuyến đường sắt này và Khu Đường sắt Đông Trung Quốc. Tuyến đường sắt Đông Trung Quốc mở rộng tuyến đường sắt xuyên Sibir: giảm đáng kể khoảng cách từ Chita đến Vladivostok và cũng nối liền thành phố cảng Dalny (Đại Liên) và cảng cơ sở hải quân Nga Arthur (Lữ Thuận Khẩu).
Trong Chiến tranh Nga-Nhật (1904–05), Nga sử dụng Cáp Nhĩ Tân làm căn cứ cho các hoạt động quân sự ở Mãn Châu. Sau thất bại của Nga, ảnh hưởng của nó giảm sút. Hàng ngàn công dân từ 33 quốc gia, bao gồm Hoa Kỳ, Đức và Pháp, đã chuyển đến Cáp Nhĩ Tân. 16 quốc gia thành lập lãnh sự quán để phục vụ công dân của họ, những người thành lập hàng trăm công ty công nghiệp, thương mại và ngân hàng. Các nhà thờ được xây dựng lại cho Chính thống giáo Nga, Lutheran / Tin Lành Đức, và các Cơ Đốc Nhân Công giáo Ba Lan. Các nhà tư bản Trung Quốc cũng thành lập các doanh nghiệp, đặc biệt là trong ngành sản xuất bia, thực phẩm và dệt may. Cáp Nhĩ Tân đã trở thành trung tâm kinh tế của Đông Bắc Trung Quốc và một đô thị quốc tế.
Sự phát triển nhanh chóng của thành phố đã thách thức hệ thống y tế công cộng. Vụ dịch hạch phổi tồi tệ nhất từng được ghi nhận đã được lan truyền đến Cáp Nhĩ Tân thông qua tuyến đường sắt xuyên Mãn Châu từ cảng thương mại biên giới Mãn Châu Lý. Bệnh dịch kéo dài từ cuối mùa thu năm 1910 đến mùa xuân năm 1911 và giết chết 1.500 người dân Cáp Nhĩ Tân (chủ yếu là người Trung Quốc), hoặc khoảng năm phần trăm dân số của nó vào thời điểm đó. Điều này hóa ra là sự khởi đầu của đại dịch viêm phổi lớn của Mãn Châu và Mông Cổ, cuối cùng đã cướp đi 60.000 nạn nhân. Vào mùa đông năm 1910, tiến sĩ Wu Lien-teh (sau này là người sáng lập Đại học Y khoa Cáp Nhĩ Tân) đã được chỉ thị từ Văn phòng Ngoại giao ở Bắc Kinh, đến Cáp Nhĩ Tân để điều tra bệnh dịch hạch. Tiến sĩ Wu yêu cầu hoàng gia phê chuẩn để hỏa táng nạn nhân dịch hạch, vì hỏa táng của những nạn nhân bị nhiễm bệnh này hóa ra là bước ngoặt của đại dịch. Sự đàn áp của đại dịch bệnh dịch này đã thay đổi tiến bộ y tế ở Trung Quốc. Bức tượng đồng của Tiến sĩ Wu Lien-teh được xây dựng tại Đại học Y khoa Cáp Nhĩ Tân để ghi nhớ những đóng góp của ông trong việc thúc đẩy sức khỏe cộng đồng, y tế dự phòng và giáo dục y tế.
Sau khi dịch hạch được đẩy lùi, dân số của Cáp Nhĩ Tân tiếp tục tăng mạnh, đặc biệt là bên trong Khu vực đường sắt Đông Trung Quốc. Năm 1913, Tổng điều tra dân số Đông Trung Quốc cho thấy thành phần dân tộc như: người Nga - 34313, Trung Quốc (bao gồm Hán, Mãn, vv) - 23537, người Do Thái - 5032, người Ba Lan - 2556, người Nhật - 696, người Đức - 564, người Tatar - 234, người Latvia - 218, Gruzia - 183, người Estonia - 172, người Lithuania - 142, người Armenia - 124; cũng có Karaims, Ukraina, Bashkir, và một số người Tây Âu. Tổng cộng, 68549 công dân đến từ 53 quốc tịch, nói 45 ngôn ngữ. Nghiên cứu cho thấy chỉ có 11,5 phần trăm của tất cả các cư dân được sinh ra ở Cáp Nhĩ Tân. Đến năm 1917, dân số của Cáp Nhĩ Tân vượt quá 100.000 người, với hơn 40.000 người trong số đó là dân tộc Nga.
Sau cuộc cách mạng Tháng Mười năm 1917, hơn 100.000 bạch vệ và người tị nạn Nga đã rút lui đến Cáp Nhĩ Tân, nơi đã trở thành trung tâm lớn của những người Nga và vùng đất lớn nhất của Nga bên ngoài Liên bang Xô viết. Thành phố có một hệ thống trường học của Nga, cũng như các nhà xuất bản báo và tạp chí tiếng Nga. Cộng đồng Harbintsy của Nga có khoảng 120.000 người vào thời kỳ đỉnh điểm vào đầu những năm 1920. Vào đầu những năm 1920, theo các nghiên cứu gần đây của các học giả Trung Quốc, hơn 20.000 người Do Thái sống ở Cáp Nhĩ Tân. Sau năm 1919, Tiến sĩ Abraham Kaufman đóng một vai trò hàng đầu trong cộng đồng Do Thái lớn của người Do Thái ở đây. Trung Hoa Dân quốc chấm dứt quan hệ ngoại giao với Liên bang Xô viết vào năm 1920, vì vậy nhiều người Nga thấy mình vô quốc tịch. Khi đường sắt phía Đông của Trung Quốc và chính phủ tại Bắc Kinh công bố vào năm 1924 rằng họ đã đồng ý đường sắt sẽ chỉ sử dụng công dân Nga hoặc Trung Quốc, các hoàng tộc buộc phải tuyên bố lòng trung thành của họ và chính trị. Công dân Xô viết được chấp nhận nhiều nhất. Nhà lãnh đạo Trung Quốc Trương Học Lương tịch thu đường sắt Đông Trung Quốc vào năm 1929. Lực lượng quân sự của Liên Xô nhanh chóng chấm dứt cuộc khủng hoảng và buộc Trung Quốc chấp nhận khôi phục chính quyền đường sắt Liên Xô - Trung Quốc.