Dinh thự họ Vương
Sự kiện "Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất" 2018

Di tích này đã bị làm hồ sơ công nhận là di tích quốc gia vào năm 1993 mà không có bàn bạc thống nhất với dòng họ Vương là dòng họ trực tiếp sở hữu và quản lý dinh thự từ khi xây dựng đến thời điểm đó. Đến năm 2002, gia đình họ Vương mới biết quyết định này khi cán bộ địa phương đưa những người họ Vương ra khỏi dinh thự, với lý do dựa trên văn bản 937-QĐ/BT của Bộ Văn hóa Thông tin. Những người này đã phải chuyển ra ngoài để cơ quan chức năng trùng tu dinh thự làm bảo tàng và được hỗ trợ tổng cộng 500 triệu đồng trong số tiền 10 tỷ đồng Nhà nước cấp để trùng tu di tích (mỗi người được 30 hay 50 triệu đồng chưa xác định rõ do các nguồn tin khác nhau và 100 m2 đất để cất nhà ở tạm cư lúc trùng tu dinh thự). Trong lúc trùng tu những người thực hiện đã chặt 27 cây sa mộc 100 tuổi của dòng họ Vương (không rõ có bồi thường hay không). Lúc đó, con Vương Chính Đức là Vương Quỳnh Sơn cũng đã có thư gửi tới lãnh đạo Đảng, Chính phủ và Bộ trưởng Bộ Văn hóa Thông tin và phản đối và không đồng ý cho nhà nước lấy đất, nhà của dòng họ. Vụ việc được giải quyết theo Thông báo số 1125 năm 2002 của Bộ Văn hóa Thông tin đã khẳng định tại văn bản 937, Bộ không quốc hữu hóa quyền sở hữu ngôi nhà của những người được thừa kế hợp pháp. Thời điểm đó, lãnh đạo tỉnh Hà Giang - ông Triệu Đức Thanh - Chủ tịch UBND tỉnh Hà Giang (là cha ông Triệu Tài Vinh) đã đồng ý với văn bản của Bộ Văn hóa Thông tin. Tuy nhiên đến nhiệm kỳ của ông Triệu Tài Vinh làm Bí thư tỉnh Hà Giang đã không thực hiện cam kết này của Bộ Văn hóa - Thông tin và của lãnh đạo tỉnh Hà Giang lúc đó đặc biệt là của chính cha ông Triệu Tài Vinh là ông Triệu Đức Thanh. Các cơ quan có thẩm quyền tỉnh Hà Giang đã tự ý cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của dinh thự cho Phòng Văn hóa - Thông tin Đồng Văn quản lý lâu dài từ 2012 xem như đã quốc hữu hóa toàn bộ đất và dinh thự nhà họ Vương và coi như từ lúc này dòng họ Vương mất toàn bộ đất, nhà tại khu dinh thự này.
Đến năm 2018, nhà họ Vương khi định làm thủ tục xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, nhà tại khu di thự mới biết được việc này đã làm đơn khiếu nại gửi Chính phủ Việt Nam. Theo Cao Thùy Liên (báo Lao động) cho rằng nhà họ Vương đồng ý quyết định cống hiến dinh thự này cho nhà nước bảo tồn vào năm 2004 (là năm dòng họ Vương khiếu nại việc công nhận di tích lịch sử và bị chuyển ra ngoài để trùng tu di tích) nhưng không cung cấp được tin hay hình ảnh chụp gì về giấy tờ cống hiến dinh thư này của dòng họ Vương (bài báo chính trên báo Lao động đã không còn truy cập được). Tuy nhiên theo cháu nội vua Mèo ông Vương Duy Bảo cho rằng gia đình mình không có ký bất kỳ giấy tờ nào hiến dinh thự giá trị 150 tỷ đồng này cho nhà nước dù có nhận 500 triệu đồng để di dời tạm cư lúc đang trùng tu dinh thự.. Họ Vương lúc này có nhiều người không đồng ý di dời và tất cả không đồng ý hiến đất nhà này cho nhà nước và có một văn bản thỏa thuận về việc di dời tạm cư để trùng tu dinh thự.[cần dẫn nguồn]
Ngày 21 tháng 7 năm 2018 ông Vương Duy Bảo, là cháu nội vua Mèo Vương Chính Đức, đã có đơn gửi Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc về việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho tòa dinh thự họ Vương. Ông Bảo bày tỏ bức xúc trong đơn khi biết thông tin UBND tỉnh Hà Giang đã cấp sổ đỏ cho Phòng Văn hóa Thông tin huyện Đồng Văn sử dụng lâu dài mảnh đất gắn liền với tòa dinh thự trên từ năm 2012.[cần dẫn nguồn]
Trong khi đó ông Bảo khẳng định với báo Thanh niên là "Tôi không bán, không tặng, không hiến, không trao đổi với ai về tòa nhà này. Tôi có ký văn bản nào hiến đâu".[cần dẫn nguồn]
Sự việc đang được các cấp nghiên cứu giải quyết. Tuy nhiên hiện nay theo các luật sư, luật gia và chuyên gia khác thì việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất để quốc hữu hóa Dinh thự họ Vương chưa có căn cứ vững chắc. Hiện đại diện chính quyền tỉnh Hà Giang bước đầu đã thừa nhận cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất quốc hữu hóa sai quy định pháp luật, tuy nhiên không đồng ý cấp cho dòng họ Vương và yêu cầu phải chứng minh quyền thừa kế hợp pháp vốn đã quy định rất rõ ràng trong Bộ luật dân sự phần thừa kế vì vậy ông Vương Duy Bảo cho rằng quyền thừa kế của gia đình ông đối với khu dinh thự nhà Vương đã được thể hiện rõ qua việc, tổ tiên là người xây dựng lên ngôi nhà và đã sinh sống hàng trăm năm tại đây thêm vào đó việc phải cung cấp đầy đủ giấy tờ để chứng minh quyền sử dụng đất tại dinh thự họ Vương không dễ bởi, nếu ai ở miền núi vùng sâu vùng xa đều biết cả, số nhà còn không có, chưa thống kê ghi chép gì thì chứng minh kiểu gì.[cần dẫn nguồn] Chính quyền tỉnh Hà Giang đã ban hành quyết định hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nhưng chưa đề cập đến việc bồi thường 27 cây Samu đã chặt và việc phân chia lợi ích do thu phí vào khu bảo tàng cho dòng họ Vương.
Cửa chính của dinh
Bức hoành phi trong dinh thự họ Vương
Bức hoành phi và cặp câu đối trong dinh thự họ Vương