Trận Vukovar
Khía cạnh chính trị > Phản ứng của Croatia

Các phương tiện truyền thông Croatia đưa tin chi tiết về trận chiến, liên tục phát các chương trình phát sóng về thành phố từ nhà báo Siniša Glavašević. Phần lớn các tác phẩm nghệ thuật thời chiến phổ biến tập trung vào chủ đề "VukoWAR". Chính phủ Croatia bắt đầu đàn áp các chương trình phát sóng của Glavašević khi rõ ràng rằng thất bại là không thể tránh khỏi, bất chấp các khẩu hiệu "Vukovar sẽ không gục ngã" và "Vukovar không được thất thủ." Hai trong số các tờ nhật báo chính, Večernji list và Novi list, đã không đưa tin về việc Vukovar thất thủ và, vào ngày 20 tháng 11, hai ngày sau khi thất thủ, đã lặp lại dòng chính thức rằng cuộc chiến vẫn đang tiếp tục. Tin tức về sự đầu hàng của Croatia đã bị bác bỏ như một tuyên truyền của Serbia. Nhiều người Croat đã sớm thấy các chương trình phát sóng vệ tinh của phương Tây về các binh sĩ JNA và lính bán quân người Serb tự do đi bộ qua thành phố và giam giữ cư dân trong thành. Khi không thể chối cãi được nữa, hai tờ báo cho rằng trận thua là sự thể hiện bản lĩnh và sự phản kháng của người Croat, đồng thời đổ lỗi cho cộng đồng quốc tế vì đã không can thiệp để giúp đỡ Croatia.
Chính phủ Croatia bị chỉ trích vì cách tiếp cận trận chiến. Những cựu binh phòng thủ thành phố còn sống sót và các chính trị gia cánh hữu cáo buộc chính phủ phản bội và cố tình hy sinh Vukovar để đảm bảo sự công nhận của quốc tế Croatia. Lời giải thích duy nhất mà nhiều người sẵn sàng chấp nhận là thành phố đã bị từ bỏ như một phần của kế hoạch. Các chỉ huy lực lượng Croatia ở Vukovar, Mile Dedaković và Branko Borković, đều sống sót sau trận chiến và lên tiếng công khai phản đối hành động của chính phủ. Trong một nỗ lực rõ ràng để bịt miệng họ, cả hai người đã bị cảnh sát quân sự Croatia tạm giữ. Chính phủ Croatia cũng ngăn chặn tờ Slobodni tjednik đăng bản ghi lại cuộc điện đàm từ Vukovar, trong đó Dedaković cầu xin Tuđman hỗ trợ quân sự. Những tiết lộ đã gây ra sự phẫn nộ của công chúng và củng cố nhận thức rằng lực lượng phòng thủ thành phố đã bị phản bội.
Về mặt quân sự, kết quả tại Vukovar không phải là một thảm họa đối với nỗ lực chiến tranh tổng thể của Croatia. Trận chiến đã khiến JNA kiệt quệ và không thể tiến sâu hơn. Vukovar gần như không thể bảo vệ được, gần như bị bao vây hoàn toàn bởi lãnh thổ người Serb và nằm gần Beograd hơn là Zagreb. Mặc dù thất bại gây tổn hại đến tinh thần của Croatia, nhưng trong bối cảnh chiến lược, thiệt hại và sự chậm trễ gây ra cho JNA đã bù đắp cho việc mất thành phố.
Sau trận chiến, Vukovar trở thành biểu tượng của sự kháng cự và thống khổ của người Croat. Những người sống sót, cựu binh và nhà báo đã viết rất nhiều hồi ký, bài hát và lời chứng về trận Vukovar cũng như tính biểu tượng của trận chiến, gọi đây là "hiện tượng", "niềm tự hào", "địa ngục" và "hiệp sĩ Croatia". Các nhà văn yêu cầu "nguyên tắc Vukovar", "tinh thần của Vukovar" và "đạo đức Vukovar", những phẩm chất của những người bảo vệ và người dân thành phố thể hiện. Những cựu binh được trao tặng huân chương mang tên Vukovar. Năm 1994, khi đổi tiền tệ, Croatia đưa hình ảnh Lâu đài Eltz bị phá hủy ở Vukovar và chim bồ câu Vučedol - một đồ tạo tác từ nền văn hóa Thời đại đồ đá mới được phát hiện gần Vukovar - lên trên tờ tiền mới. Hình ảnh nhấn mạnh bản chất Croatia của Vukovar, vào thời điểm đó đang nằm dưới sự kiểm soát của người Serb. Năm 1993 và 1994, có một cuộc tranh luận quốc gia về việc làm thế nào để xây dựng lại Vukovar sau khi tái nhập vào Croatia, và một số người Croat đề nghị rằng thành phố nên được bảo tồn như một di tích.
Đảng HDZ cầm quyền sử dụng văn hóa đại chúng liên quan đến Vukovar một cách rộng rãi để tuyên truyền trong những năm trước khi khu vực này tái nhập vào Croatia. Năm 1997, Tổng thống Tuđman tổ chức chuyến công du đông Slavonia, kèm theo một chiến dịch âm nhạc mang tên Sve hrvatske pobjede za Vukovar ("Chiến thắng của người Croatia vì Vukovar"). Chiến dịch được kỷ niệm bằng việc phát hành bộ âm nhạc yêu nước từ Hãng đĩa Croatia. Khi Vukovar được trao trả cho Croatia vào năm 1998, sự phục hồi của thành phố được ca ngợi là hoàn thành của một cuộc đấu tranh lâu dài cho tự do và bản sắc dân tộc Croatia. Tuđman đã ám chỉ đến những tình cảm như vậy khi có bài phát biểu tại Vukovar để đánh dấu sự tái nhập vào Croatia:
Chuyến đi đến Vukovar - biểu tượng sự đau khổ, sự phản kháng và khát vọng tự do của người Croat, mong muốn của người Croat trở lại biên giới phía đông trên sông Danube, nơi bài quốc ca Croatia vang lên - là dấu hiệu cho thấy chúng ta thực sự quyết tâm đạt được hòa bình và hòa giải.