stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Bodri
Nhân khẩu

Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Bodri có dân số 13.328 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Bodri có tỷ lệ 60% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 70%, và tỷ lệ cho phái nữ là 50%. Tại Bodri, 17% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.
Gõ sầu riêng

Gõ sầu riêng là kỹ năng trong thu hoạch và là công việc làm thuê phổ biến ở vùng canh tác trồng sầu riêng. Kỹ năng này liên quan khả năng thăm dò quả trên cây xem đã có thể thu hoạch được hay chưa. Ngoài ra, các lái buôn thu mua và người bán hàng trực tiếp cũng nắm bắt kỹ năng này để có thể chọn lựa hàng khi mua và khi bán. Đây là kỹ năng vô cùng quan trọng trong ngành trồng trọt và mua bán sầu riêng. Người làm công việc này thường được gọi là thợ gõ, thợ cắt. Công việc này quan trọng trong ngành sầu riêng, đảm bảo chất lượng cho các lô hàng xuất khẩu, chẳng hạn từ Việt Nam sang Trung Quốc.
Kỹ năng chính > Kỹ năng thu hoạch

Kỹ năng gõ sầu riêng kết hợp việc sử dụng thị giác, thính giác và khứu giác. Người gõ sầu riêng sẽ có nhiều hành động phối hợp như quan sát màu sắc bên ngoài của vỏ, gai và cuống, để nhận biết đó là quả còn non hay đã đạt độ già để có thể chín. Màu sắc thường là sậm và vỏ gai nhăng nhúm. Mũi được áp gần quả để ngửi, theo kinh nghiệm có thể biết được mùi của một quả già, và nếu nó có mùi thơm thì quả đó càng phải được cắt để thu hoạch ngay. Tuy nhiên, việc nghe mới là kỹ năng chính. Nghề gõ chỉ cần một dụng cụ là một con dao sắc bén, chúng dùng cắt cuống trái để thu hoạch quả. Thông thường là một con dao có cán dao dày, cứng và nặng tương đối. Người thu hoạch sẽ dùng cán dao gõ vào vỏ quả bên ngoài và lắng nghe âm thanh. Âm thanh của cán dao khi gõ vào quả già sẽ rất đặc trưng cho thấy đó là quả đã có thể thu hoạch. Tiếng kêu "bộp bộp" như rỗng bên trong là đã có thể cắt. Còn tiếng nghe nhỏ, nặng, tiếng "boong boong" nghĩa là quả chưa cắt được. Người thu hoạch sẽ xoay dao ngược lại và dùng lưỡi dao cắt ngang cuống trái. Người làm nghề gõ cũng thường xuyên phải leo trèo lên các cây sầu riêng vì đây là loại cây ăn quả thân gỗ cao. Do đó, việc thu hoạch là vô cùng nặng nhọc. Người thu hoạch sẽ phải leo từ cây này sang cây khác trong vườn và phải chuyền từ cành này sang cành khác để tiếp cận các chùm quả. Họ cần cắt chính xác các quả cần cắt, bỏ qua các quả chưa đủ độ già và quay lại trong một vài tuần sau đó để thu hoạch nốt phần còn lại. Công việc cắt cũng cần sự hỗ trợ của người khác, những người đứng bên dưới mặt đất dùng một tấm mành hay tụng để hứng những quả sầu riêng được người gõ và cắt ném xuống từ trên cao.
Gõ và cắt
Hứng
.
Gõ sầu riêng đòi hỏi kinh nghiệm tốt và thâm niên, vì sầu riêng là mặt hàng nông sản giá trị cao, nên việc thu hoạch khi trái đạt độ già của quả phải chính xác. Nếu không có kỹ năng tốt sẽ cắt nhầm quả, và sai sót quá nhiều sẽ dẫn đến thiệt hại cho người chủ vườn hoặc lái buôn. Độ già quả thường được tính toán là từ 75-80% đối với hàng xuất khẩu do các công đoạn thu mua, bảo quản, vận chuyển phải mất từ 10-15 ngày.
Kỹ năng chính > Phân loại và đóng hàng

Bên cạnh việc cắt thu hoạch, cũng có đội nhóm chuyên xem xét kỹ hàng hóa để phân loại và đóng gói lô hàng. Họ cần gõ để xác định lỗi cháy cơm, không múi, vỏ dày. Công việc phân loại và đóng gói này tiến hành ở các cơ sở lớn của đại lý và thường làm việc vào ban đêm, đòi hỏi người gõ sầu riêng phải có sức khỏe tốt và chịu đựng được công việc nặng nhọc. Do đó, việc thu hoạch và các công việc khác liên quan gõ sầu riêng có áp lực rất lớn. Sầu riêng sẽ được các thợ gõ kiểm định và phân loại hàng, hàng loại A sẽ đóng công-ten-nơ xuất khẩu. Tiêu chuẩn trái tròn, đẹp, đều hộc, cắt ra cơm có màu vàng đều, cơm bột, vị ngọt. Hàng loại khác sẽ bóc múi và chế biến. Ngoài dụng cụ là con dao dùng để gõ, công việc này cần găng tay để cầm quả.
Các giống sầu riêng cũng rất đa dạng, do đó cần kinh nghiệm và sự am hiểu từng loại quả thuộc các giống khác nhau. Tuy nhiên, hiện nay, phần lớn giống sầu riêng được canh tác chỉ bao gồm hai giống là Mon Thong và Ri 6 nên cũng ít gây khó khăn cho người gõ sầu riêng.
Kỹ năng mua bán > Kỹ năng của thương lái

Đối với người lái buôn thu mua sầu riêng họ sẽ đến tận vườn sầu riêng để thu mua, rất ít trường hợp mà nhà vườn mang đến cho họ, ngoại trừ gần như hết các mùa vụ và nhà vườn có quá ít hàng họ sẽ mang đến tận nơi của thương lái. Có hai trường hợp đến nhà vườn thu mua, một là trái đã được chủ vườn thu hoạch và chất đống sẵn, hai là họ sẽ leo cây để thu hoạch hoặc thuê mướn người chuyên làm công việc này vào thu hoạch theo chỉ định của họ. Trước đây, các giống sầu riêng trồng chủ yếu là sầu riêng khổ qua, sầu riêng Lá quéo là các mặt hàng thu mua quả chín, sản lượng quả không nhiều nên thông thường chủ vườn sẽ thu gom và chất đống quả chín sẵn chỉ chờ thương lái đến cân. Hiện nay, các giống sầu riêng chủ yếu là sầu riêng Mon Thong, sầu riêng Ri 6 là mặt hàng chủ yếu thu mua quả non (sầu riêng non) nên việc cắt và thu gom sẽ do thương lái và người làm của họ thực hiện. Trước đây, các thương lái trung gian (giữa nhà vườn và thương lái lớn) đứng ra thu mua sầu riêng. Họ trực tiếp làm trong việc kiểm tra bằng cách gõ sầu riêng để xem hàng hóa có bất kỳ sai sót nào không. Sau đó, xếp quả theo từng lô riêng biệt dựa vào kích cỡ quả, cân chúng để tính tiền theo các lớp hàng có giá khác nhau, rồi vận chuyển đi. Dụng cụ và kỹ năng của họ cũng giống như những người leo cây để gõ và cắt. Họ có thể sử dụng thêm một găng tay để cầm quả sầu riêng trong khi tay còn lại cầm con dao xoay cán lại để gõ. Hiện nay, thương lái trung gian không trực tiếp làm công việc này mà họ thuê mướn người gõ sầu riêng làm. Những đội nhóm gõ sầu riêng nhận khoán các khu vườn từ thương lái lớn đã trực tiếp nhận tiền cọc, cắt và giao hàng do đó thực tế một bộ phận trong số họ đã trở thành tầng lớp thương lái trung gian.
Kỹ năng mua bán > Kỹ năng của người bán hàng

Đối với người bán hàng sầu riêng họ thường dùng kỹ năng gõ để chọn lựa trái chín thay cho khách hàng nếu khách hàng không biết chọn lựa. Việc chọn lựa chủ yếu để ưu tiên quả nào đã quá chín sẽ được bán trước, quả nào chưa đạt độ chín hay còn quá tươi sống sẽ được giữ lại. Để có thể biết được một quả chín thì dựa vào âm thanh, gõ vào quả nếu kêu "bộp bộp" là quả đã chín. Ngoài việc gõ sầu riêng thì có thể ngửi bên ngoài quả bằng mũi để thăm dò độ chín bằng mùi thơm. Sau đó, họ tách quả lấy phần cơm quả để vào hộp cho khách hàng để khách hàng mang đi.
Nhận định

Gõ sầu riêng là một kỹ năng cao và nghề làm thuê quan trọng và phổ biến trong lĩnh vực trồng và mua bán sầu riêng. Chúng gần như đã hình thành một ngành dịch vụ tương hỗ cho lĩnh vực này. Tiền lương được trả cho một người làm công khá cao, có thể từ 1 đến 2 triệu VND, cao hơn bất kỳ công việc hỗ trợ khác. Nhiều vùng đã hình thành các đội nhóm chuyên nghiệp. Họ có thể đông hơn 10 người, bao gồm hai đội, những người chuyên gõ, cắt và những người chuyên chụp trái. Các thương lái thường chi trả theo ngày hoặc trả khoán cho một đội, nhóm.
Nghề gõ sầu riêng đòi hỏi kỹ năng cao không phải ai theo làm cũng thành công. Những người leo cây để gõ và cắt nhờ kỹ năng nên có thu nhập cao hơn người chụp quả. Việc leo trèo cũng là kỹ năng đi đôi cần thiết, rủi ro nguy hiểm lớn nếu nhánh cây mà người gõ leo yếu, mục. Gõ sầu riêng cũng gặp khó khăn khi quả trong một vườn trồng thiếu nước, rụng lá... khiến cho kinh nghiệm gõ trở nên thiếu chính xác. Và nếu hàng hóa thu hoạch có vấn đề người thương lái sẽ lỗ, những người gõ sầu riêng có thể gánh chịu toàn bộ trách nhiệm, thiệt hại. Để tránh bớt một phần rủi ro, người gõ sẽ cắt một quả và bổ ra xem phần cơm quả bên trong đã đạt chưa, cơm phải có màu vàng và vị ngọt thanh, sau đó mới quyết định cắt thu hoạch cả vườn.
Máy móc thay thế

Vào năm 2024, một thiết bị có thể xác định độ chín của sầu riêng thông qua công nghệ cảm biến và âm thanh được ra mắt. Thiết bị do nhóm sinh viên Trường Đại học Tây Nguyên dẫn đầu là Đinh Trung Đức tạo ra. Thiết bị sẽ thu âm thanh gõ lên quả sầu riêng và hiển thị thông số xác định quả đã đạt độ chín hay chưa. Thiết bị có hai loại và đã được bán trên thị trường với giá 2,9 và 4,0 triệu VND. Thiết bị cũng đã đoạt Giải Nhất Cuộc thi học sinh, sinh viên với ý tưởng khởi nghiệp năm 2024 vào tháng 5 năm 2024 tại Thành phố Cần Thơ.
Hội thi

Trong Hội thi Nông dân sản xuất sầu riêng giỏi trong chuỗi hoạt động của Lễ hội sầu riêng Krông Pắk lần thứ II năm 2024, 11 đội gõ sầu riêng đã tham gia thi gõ sầu riêng và phân loại xuất khẩu chúng. Giải Nhất thuộc về đội gõ sầu riêng đến từ thị trấn Phước An.
Birpur

| Birpur |
| --- | --- |
Birpur
Quốc gia:  Ấn Độ
Bang: Bihar
Độ cao: 54 m (177 ft)
Dân số (2001)
 • Tổng cộng: 17,730
Múi giờ: UTC+05:30
Mã điện thoại: 6471
Birpur là một thành phố và là một khu vực quy hoạch (notified area) của quận Supaul thuộc bang Bihar, Ấn Độ.
Địa lý

Birpur có vị trí 25°32′B 83°51′Đ﻿ / ﻿25,53°B 83,85°Đ﻿ / 25.53; 83.85 Nó có độ cao trung bình là 54 mét (177 foot).
Nhân khẩu

Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Birpur có dân số 17.730 người. Phái nam chiếm 54% tổng số dân và phái nữ chiếm 46%. Birpur có tỷ lệ 56% biết đọc biết viết, thấp hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 65%, và tỷ lệ cho phái nữ là 46%. Tại Birpur, 15% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.
George Cœdès

| George Cœdès |
| --- | --- |
George Cœdès, không rõ ngày tháng
Sinh: (1886-08-10)10 tháng 8, 1886 Paris, Pháp
Mất: 2 tháng 10, 1969(1969-10-02) (83 tuổi) Neuilly-sur-Seine, Pháp
Quốc tịch: Pháp
Phối ngẫu: Neang Yap (cưới 1935)

Trình độ học vấn
Học vấn: École pratique des hautes études (1905)
Sự nghiệp học thuật
Ngành: Sử học, khảo cổ học
Ngành phụ: Đông Nam Á thời kỳ Ấn Độ hóa
Nơi công tác: Thư viện Quốc gia Thái Lan (1918–1929)  Viện Viễn Đông Bác cổ (1929–1946)
Công trình tiêu biểu: Hệ thống chuyển chú tiếng Thái của Cœdès
 
Chữ ký

George Cœdès (10 tháng 8 năm 1886 – 2 tháng 10 năm 1969) là một học giả người Pháp trong thế kỷ 20 về khảo cổ học và lịch sử Đông Nam châu Á.
Tiểu sử

Cœdès sinh ra ở Paris trong một gia đình Hungary di dân gốc Do Thái.. Thực ra, gia đình đã định cư tại vùng Strasbourg (Pháp) trước 1740. Tổ tiên của ông làm việc cho Ngân khố hoàng gia  Ông nội của ông, Louis Eugène Cœdès, là một họa sĩ, học trò của Léon Coignet. Cha ông Hyppolite là một chuyên gia ngân hàng.
Cœdès theo học tiếng Phạn và tiếng Khmer tại École pratique des hautes études. Ông trở thành giám đốc của Thư viện Quốc gia Thái Lan vào năm 1918, và năm 1929 trở thành giám đốc của Viện Viễn Đông Bác cổ (EFEO), nơi ông vẫn làm cho đến năm 1946. Chính George Cœdès đã phát triển EFEO tại Hà Nội, mở thêm thư viện, phòng ảnh và bảo tàng Louis Finot, tiền thân của Bảo tàng Lịch sử Việt Nam sau này. Năm 1944 tại Hà Nội, George Cœdès công bố Histoire ancienne des États hindouisés d'Extrême-Orient (Cổ sử các quốc gia Ấn Độ hóa tại Viễn Đông). Sau chiến tranh, công trình này được xuất bản tại Paris năm 1948 với tên Les États hindouisés d'Indochine et d'Indonésie, giành được thành công lớn.
Sau đó ông sống ở Paris, làm việc tại bảo tàng Ennery và còn tham gia giảng dạy. Ông cũng được bầu vào Viện Hàn lâm Khoa học Hải ngoại (Académie des Sciences d'Outre-Mer) và Viện Hàn lâm Văn khắc và Văn chương. Ông qua đời vào năm 1969.
Đời sống cá nhân

Năm 1935, ông kết hôn với một người phụ nữ Campuchia tên Neang Yao.
Chú thích

↑  Alatas, Farid, et al. (2004)Asia in Europe, Europe in Asia International Institute for Asian Studies, Institute of Southeast Asian Studies ISBN 981-230-206-9
↑  Cœdès family archives
↑  “George Cœdès”. EFEO. Truy cập ngày 15 tháng 2 năm 2009.
Bồ Đề tổ sư

| Bồ Đề tổ sư |
| --- | --- |
Nhân vật trong Tây du ký
Tranh minh họa Bồ Đề tổ sư trong sách Lý Trác Ngô tiên sinh bình Tây Du Ký, xuất bản vào thời Minh mạt
Xuất hiện lần đầu: Hồi 1
Xuất hiện lần cuối: Hồi 2
Sáng tạo bởi: Ngô Thừa Ân
Thông tin
Nơi ở: Tà Nguyệt Tam Tinh động, Linh Đài Phương Thốn sơn, Tây Ngưu Hạ Châu
Bồ Đề tổ sư (chữ Hán: 菩提祖师), là một nhân vật hư cấu xuất hiện trong tiểu thuyết Tây du ký của Ngô Thừa Ân. Đạo tràng của ông tọa lạc tại Tà Nguyệt Tam Tinh động trên Linh Đài Phương Thốn sơn thuộc Tây Ngưu Hạ Châu. Ông được miêu tả là một vị Đại giác Kim tiên, tuổi thọ ngang trời đất.
Bồ Đề tổ sư có rất nhiều đồ đệ. Ông từng truyền cho người tiều phu dưới chân núi bài thơ Mãn Đình Phương. Khi tiều phu ngâm bài thơ này đã thu hút Mỹ Hầu vương đang trên đường bái sư học đạo. Sau khi lên núi bái sư, Mỹ Hầu vương được Bồ Đề tổ sư thu nhận làm đồ đệ, đặt tên là Tôn Ngộ Không. Ông đã truyền dạy cho y các phép thuật cao siêu như 72 phép Địa sát và Cân đẩu vân. Tuy nhiên, do Tôn Ngộ Không khoe khoang tài nghệ trước mặt các sư huynh đệ, Bồ Đề tổ sư đã đuổi y về Hoa Quả sơn.
Bồ Đề tổ sư là một nhân vật vừa mang yếu tố Phật giáo, vừa mang yếu tố Đạo giáo, tinh thông vạn pháp, đạo hạnh thâm sâu. Tuy nhiên, ông lại ẩn mình nơi rừng núi, vui sống cùng chim muông và tiều phu, không giao du với các thần tiên trong trời đất, thể hiện tính cách cô ngạo, lạnh lùng, ẩn dật và không tranh với đời. Điều này cũng bộc lộ sự đa dạng trong tư tưởng mà nhân vật Bồ Đề tổ sư đại diện, đồng thời phản ánh tinh thần ẩn giấu tài năng và giữ gìn sự khiêm nhường của bậc đại đạo sĩ.
Tiểu sử nhân vật > Thân thế

Bồ Đề tổ sư xuất hiện lần đầu trong hồi thứ nhất "Gốc thiêng ấp ủ nguồn rộng chảy, Tâm tính sửa sang đạo lớn sinh" của tiểu thuyết Tây du ký của Ngô Thừa Ân sáng tác. Đạo tràng của ông tọa lạc tại Tà Nguyệt Tam Tinh động trên Linh Đài Phương Thốn sơn thuộc Tây Ngưu Hạ Châu. Bồ Đề tổ sư mang dáng vẻ tiên phong đạo cốt, với hình tượng được mô tả trong sách như sau:
Kim tiên đại giác sạch ghê, 

Phương Tây diệu tướng Bồ Đề tổ sư. 

Không sinh diệt, đức cao xa, 

Thần tròn khí vẹn rất là từ bi. 

Chân như bản tính an vi. 

Tự nhiên không tịch, tùy nghi biến dời. 

Trang nghiêm thọ sánh đất trời, 

Pháp sư muôn kiếp sáng ngời là đây.
Bồ Đề tổ sư giảng pháp, truyền đạo tại đạo tràng của mình, môn đồ đông đảo. Chỉ riêng những người được ở lại bên cạnh tu hành cũng đã có ba mươi bốn người. Các đệ tử của ông đều được đặt pháp danh theo thứ tự mười hai chữ "Quảng, Đại, Trí, Huệ, Chân, Như, Tính, Hải, Duệ, Ngộ, Viên, Giác". Khi Tôn Ngộ Không bái sư học đạo, ông được xếp vào hàng chữ "Ngộ", đứng thứ mười.
Tiểu sử nhân vật > Tôn Ngộ Không bái sư

Bồ Đề tổ sư giảng pháp và truyền đạo tại Tà Nguyệt Tam Tinh động. Ông có vô số đệ tử theo học, nhưng vẫn quan tâm đến chúng sinh nơi hồng trần. Một lần, Bồ Đề tổ sư thấy người tiều phu dưới núi phải lao động vất vả, cuộc sống đầy phiền muộn, nên đã truyền cho ông bài thơ Mãn Đình Phương để giúp giải tỏa tâm tư, xua tan mệt nhọc.
Một ngày nọ, khi người tiều phu đang ngâm Mãn Đình Phương, tiếng thơ đã lọt vào tai Mỹ Hầu vương, kẻ đang trên đường bái sư học đạo. Tò mò và cảm nhận được sự kỳ diệu trong lời thơ, Mỹ Hầu vương bèn nhờ người tiều phu chỉ đường và tìm đến đạo tràng của Bồ Đề tổ sư. Khi ấy, Bồ Đề tổ sư đang giảng đạo trong động. Ông cảm nhận được Mỹ Hầu vương – một kẻ mang thiên bẩm đặc biệt – đang tìm đến học đạo, nên sai đồng tử ra ngoài đón tiếp. Thấy Mỹ Hầu vương là một con khỉ đá được sinh ra từ trời đất, Bồ Đề tổ sư đặt cho y họ Tôn và tên Ngộ Không, dựa theo chữ "Ngộ" trong thứ tự chữ đệ tử của mình.
Sau khi thu nhận Tôn Ngộ Không làm tiểu đồ đệ, Bồ Đề tổ sư yêu cầu y học trước những lễ nghi cơ bản như quét dọn, ứng xử, tiến thoái và giao tiếp để rèn luyện tính cách và sự kiên nhẫn, trước khi truyền dạy những pháp thuật cao siêu. Sau khi truyền thụ cho Tôn Ngộ Không nhiều phép thuật như 72 phép Địa sát và Cân đẩu vân, sách không còn nhắc đến Bồ Đề tổ sư nữa. Khác với các thần, Phật, tiên thánh khác, Bồ Đề tổ sư giống như một thượng tiên ẩn thế. Dù có pháp lực vô biên, thần thông quảng đại, ông vẫn chọn ẩn cư nơi rừng núi, hòa mình với những tiều phu, dân dã. Ông không truy cầu danh vọng, không xuất hiện trong tam giới, thể hiện một phần cô ngạo, độc lập, và khác biệt với những bậc thần tiên khác.
Bồ Đề tổ sư là hình mẫu của một "thế ngoại cao nhân" thực thụ: cao thượng, thoát tục, không bị trói buộc bởi thế gian hay nhuốm bẩn bởi trần tục. Tuy ở ngoài thế gian, ông vẫn thấu hiểu và dung hòa cả cái bất bình của thế giới. Chính hình tượng và khí chất này đã biến ông thành hóa thân của những ẩn sĩ nhân gian, một bậc đại ẩn với phẩm chất cao nhã, thanh thoát, không màng thế sự.
Tiểu sử nhân vật > Truyền thụ diệu pháp

Sau khi Tôn Ngộ Không ở Tà Nguyệt Tam Tinh động làm tạp dịch được sáu, bảy năm, một ngày kia, Bồ Đề tổ sư đăng đàn giảng về đại đạo. Lời giảng của ông khi thì nói về đạo pháp, khi thì bàn về thiền ý, đến mức trời đất cũng xuất hiện dị tượng: thiên hoa loạn trụy, địa dũng kim liên, sấm sét vang rền chín tầng trời, hiện ra cảnh tượng huyền diệu vô cùng. Tôn Ngộ Không khi nghe đến chỗ tinh diệu thì không kiềm chế được, gãi đầu gãi tai, tay múa chân nhảy, thể hiện sự hưng phấn và thích thú tột cùng. Bồ Đề tổ sư thấy vậy, liền quyết định truyền thụ cho y một môn pháp thuật. Ông lần lượt giới thiệu bốn loại pháp môn:
Thuật môn chi đạo – phép tránh hung tìm cát, bảo hộ bản thân.
Lưu môn chi đạo – phép thỉnh chân triệu thánh, giao cảm với thần linh.
Tĩnh môn chi đạo – phép nhập định tọa quan, thiền định tu luyện tâm tính.
Động môn chi đạo – phép luyện đan phục dược, dùng ngoại vật để trường sinh.
Tuy nhiên, Tôn Ngộ Không chỉ một lòng cầu đạo trường sinh bất lão, nên không lựa chọn bất kỳ pháp môn nào trong số đó. Để thử thách trí tuệ và ngộ tính của Tôn Ngộ Không, Bồ Đề tổ sư bèn giả vờ nổi giận, cầm cây thước gõ ba cái lên đầu y rồi quay người đi vào nội thất, khép chặt cửa giữa. Hành động này thực ra là một ẩn ý: Tổ Sư ngầm ám chỉ rằng đến canh ba, Tôn Ngộ Không phải tìm cách vào từ cửa sau để được bí truyền pháp thuật. Tôn Ngộ Không lĩnh hội ý tứ, đúng giờ Tý (canh ba) lẻn vào hậu viện và quỳ trước giường của Bồ Đề tổ sư. Nhìn thấy sự nhanh nhạy của Tôn Ngộ Không, Bồ Đề tổ sư trong lòng vui mừng, liền truyền dạy cho y pháp thuật Hiển Mật Viên Thông Chân Diệu Quyết, một phép bí truyền vô cùng tinh diệu giúp y đạt đến trường sinh bất lão và có thể thực hiện các biến hóa huyền diệu.
Ba năm sau, Bồ Đề tổ sư một lần nữa đăng đàn giảng pháp. Lúc này, ông nhận thấy Tôn Ngộ Không đã lĩnh hội được căn nguyên, thần thức đã nhập vào thân thể, có thể tiếp tục truyền thụ pháp môn cao siêu hơn. Bồ Đề tổ sư liền nói với Tôn Ngộ Không rằng khi tu luyện trường sinh bất lão, cứ năm trăm năm sẽ gặp phải "Tam Tai" gồm: Lôi tai (雷灾), Âm hỏa (阴火), Bí phong (赑风). Nếu vượt qua được ba kiếp nạn này thì tuổi thọ có thể sánh ngang trời đất. Nếu không, sẽ phải tuyệt mệnh ngay lập tức. Để giúp Tôn Ngộ Không đối phó với Tam Tai, Bồ Đề tổ sư đã truyền dạy cho y phép "Địa Sát Thất Thập Nhị Biến". Đây là phép thuật biến hóa 72 hai hình dạng khác nhau, giúp ẩn thân, hóa giải tai kiếp và thoát khỏi nguy hiểm.
Không lâu sau, Bồ Đề tổ sư lại phát hiện Tôn Ngộ Không chỉ biết thuật vong vân, nhưng còn thiếu khả năng bay lượn linh hoạt. Quan sát tư thế hành pháp của y, ông liền truyền thêm cho Tôn Ngộ Không phép "Cân Đẩu Vân". Đây là thuật đằng vân vô cùng lợi hại: chỉ cần bấm quyết và niệm chú, một cái lộn nhào đã có thể đi được 10 vạn 8 nghìn dặm trong chớp mắt.
Tiểu sử nhân vật > Trục xuất sư môn

Một ngày nọ, mùa xuân qua, mùa hạ tới, Tôn Ngộ Không vì ham thích thể hiện bản lĩnh đã khoe khoang pháp thuật trước mặt các sư huynh đệ. Tiếng ồn ào đã kinh động đến Bồ Đề tổ sư. Bồ Đề tổ sư liền khiển trách Tôn Ngộ Không. Sau đó, ông trục xuất Tôn Ngộ Không khỏi sư môn, lệnh y quay về Hoa Quả Sơn. Trước khi đuổi đi, ông nghiêm khắc căn dặn:
Ngươi từ bây giờ, định sinh bất lương, dù cho ngươi có hành hung, gây tai họa như thế nào, cũng không được nói là đệ tử của ta.
Phân tích hình tượng > Vai trò nhân vật

Bồ Đề tổ sư là một nhân vật bí ẩn trong Tây du ký. Tuy sở hữu tu vi thâm sâu và pháp lực phi thường, nhưng ông lại chọn cách ẩn mình nơi hoang dã. Nơi ở của ông, dù là những tiều phu hay ngư dân bình thường cũng có thể tìm đến và ông có rất nhiều môn đồ theo học. Tuy nhiên, trong toàn bộ Tây du ký, không một vị thần tiên nào từng nhắc đến Bồ Đề tổ sư hay kỹ năng của ông, điều này chứng minh rằng ông sống một cuộc đời ẩn dật và khiêm nhường, tránh xa mọi sự chú ý. Ông chọn cư ngụ tại vùng hẻo lánh ở Tây Ngưu Hạ Châu, sống giữa chim muông, tiều phu, tránh xa thần tiên và quan trường tam giới, thể hiện tính cách cô ngạo, không màng danh lợi. Bồ Đề tổ sư che giấu tài năng, sống tự tại và thanh tịnh, thể hiện sự nội liễm và phong thái thoát tục, không bị ràng buộc bởi danh vọng hay phồn hoa.
Bồ Đề tổ sư được biết đến với tư cách là người thầy đầu tiên và có ảnh hưởng lớn nhất đến Tôn Ngộ Không. Ông là người khai sáng và truyền dạy pháp thuật, giúp Tôn Ngộ Không "thoát thai hoán cốt" và trở thành một bậc đại tiên với sức mạnh phi thường. Tuy nhiên, sau khi truyền dạy toàn bộ pháp thuật, Bồ Đề tổ sư liền ẩn mình, không để lại dấu vết và không xuất hiện thêm lần nào cho đến khi hành trình thỉnh kinh kết thúc. Sự tồn tại của Bồ Đề tổ sư không chỉ đóng vai trò hỗ trợ hoàn thiện nội dung chính của Tây du ký, mà còn được xem là "mắt xích" quan trọng của tác phẩm. Nếu không có Bồ Đề tổ sư, Tôn Ngộ Không sẽ không thể đạt được khả năng siêu phàm, Đường Tăng sẽ không thể thỉnh kinh và Tây du ký sẽ không trở thành một tác phẩm thần ma kinh điển. Qua lời nói và hành động của nhân vật này, tác giả Ngô Thừa Ân đã tuyên truyền tư tưởng Phật giáo, nhấn mạnh rằng chỉ có phương pháp tu hành của nhà Phật mới dẫn đến quả vị chính đạo.
Tên gọi "Ngộ Không" mà Bồ Đề tổ sư đặt cho Tôn Ngộ Không phản ánh ý nghĩa sâu xa: chỉ khi thấu hiểu và giác ngộ từ thế giới đại thiên, chúng sinh muôn hình vạn trạng, mới có thể đạt đến trạng thái "không", tức giải thoát. Vì vậy, Bồ Đề tổ sư truyền dạy cho Tôn Ngộ Không các pháp thuật như 72 phép Địa sát và Cân Đẩu Vân, thậm chí sử dụng một nắm lông để diễn hóa các hình thức sự sống, nhằm giúp y cảm nhận đủ mọi gian khổ của cuộc đời trước khi hướng tới sự siêu thoát.
Phân tích hình tượng > Phật – Đạo hòa hợp

Trước khi Bồ Đề Tổ Sư xuất hiện, người tiều phu dưới núi đã kể rằng ông là một vị thần tiên từ bi. Trong bài Mãn Đình Phương mà ông truyền cho tiều phu, có nhắc đến Hoàng đình kinh và các khái niệm "phi tiên tức đạo" (非仙即道), đều thuộc về tư tưởng Đạo giáo. Khi chính thức xuất hiện, những tiểu đồng đi theo ông cũng mang phong thái của Đạo gia. Trong quá trình truyền dạy Tôn Ngộ Không, Bồ Đề Tổ Sư giới thiệu bốn pháp môn: Thuật, Lưu, Tĩnh, Động, đều là các pháp tu luyện trong Đạo giáo.
Tuy nhiên, các tình tiết về việc truyền pháp lại lấy cảm hứng từ câu chuyện Lục tổ Huệ Năng cầu đạo trong Thiền tông Phật giáo, trong đó, việc Bồ Đề Tổ Sư trục xuất Tôn Ngộ Không cũng tương tự như việc Ngũ tổ Hoằng Nhẫn thúc giục Huệ Năng rời đi sau khi truyền pháp. Trong lúc truyền dạy Hiển Mật Viên Thông Chân Diệu Quyết cho Tôn Ngộ Không, Bồ Đề Tổ Sư sử dụng tư tưởng Phật giáo ở phần đầu, sau đó lại nhấn mạnh phương pháp tính mệnh song tu của Đạo giáo. Khi giảng đạo, ông vừa thể hiện ánh sáng Phật giáo qua hình ảnh "thiên hoa loạn trụy, địa dũng kim liên", vừa mang màu sắc của Đạo giáo với triết lý "tính mệnh song tu". Đồng thời, phong thái của ông còn phản ánh tư tưởng ẩn sĩ với tinh thần không vướng bận vinh nhục, hòa hợp với tự nhiên để kéo dài sinh mệnh.
Chú thích

↑  Nguyễn Minh Anh (2019).
↑  Quốc Việt (2024a).
↑  Minh Hạnh (2021).
↑  Nguyễn Giang (2024).
↑  Quốc Việt (2024b).
Thư mục > Ấn phẩm

Phan Quân (1962). Tây-du-ký bình-khảo. Sài Gòn: Nhà sách Khai-trí.
Trần Lê Bảo (1998). “Lại bàn về mẫu đề thần thoại trong "Tây du ký"”. Tạp chí Văn hóa dân gian. Hà Nội: Viện nghiên cứu Văn hóa dân gian, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam. 4 (64).