stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Giáo triều Rôma
Các Bộ > Bộ Giải thích Văn bản Giáo luật

Nhiệm vụ hàng đầu của Hội đồng là giải thích xác thực các luật phổ quát của Giáo hội;quảng bá và truyền bá trong Giáo hội kiến ​​thức và sự chấp nhận giáo luật của Giáo hội Latinh và của các Giáo hội Đông phương, đồng thời cung cấp hỗ trợ trong việc áp dụng đúng. Nó thực hiện các nhiệm vụ của mình trong sự phục vụ của Giáo hoàng La Mã, của các cơ quan và văn phòng giám tuyển, của các Giám mục giáo phận / thượng nghị, của các Hội đồng Giám mục, của các cơ cấu phẩm trật phương Đông, và cả những người điều hành tối cao của các Viện Đời sống thánh hiến. và của Hiệp hội Đời sống Tông đồ của quyền giáo hoàng. Khi thực hiện các nhiệm vụ của mình, nó tận dụng sự cộng tác của các nhà kinh điển thuộc các nền văn hóa khác nhau và làm việc trên các lục địa khác nhau. Nó thúc đẩy việc nghiên cứu Giáo luật của Giáo hội Latinh và của các Giáo hội Đông phương cũng như các văn bản lập pháp khác bằng cách tổ chức các cuộc họp, hội nghị liên giáo phận và bằng cách thúc đẩy các hiệp hội của các nhà giáo luật quốc tế và quốc gia. .
Chủ tịch Hội đồng hiện nay là Tổng giám mục Filippo Iannone và Tổng thư ký là Giám mục Juan Ignacio Arrieta Ochoa de Chinchetru.
Các Bộ > Bộ Truyền thông

Là cơ quan do Giáo hoàng Phanxicô thành lập dựa trên việc hợp nhất: Hội đồng Tòa Thánh về Truyền thông Xã hội, Phòng Báo chí Tòa Thánh, Phòng Internet Tòa Thánh, Đài phát thanh Vatican, Trung tâm Truyền hình Vatican, báo Osservatore Romano, Nhà in Vatican, Phòng Nhiếp ảnh, và nhà xuất bản Vatican. Cơ quan này giám sát các hoạt động truyền thông của Vatican. Bộ thống nhất tất cả các cơ quan của Tòa thánh trong lĩnh vực truyền thông, để toàn bộ hệ thống đáp ứng một cách mạch lạc với các nhu cầu của sứ mệnh truyền bá Phúc âm hóa của Giáo hội trong bối cảnh được đặc trưng bởi sự hiện diện và phát triển của phương tiện kỹ thuật số, bởi các yếu tố hội tụ và tương tác. Bộ cung cấp cho các nhu cầu của sứ mệnh truyền bá Phúc âm của Giáo hội bằng cách sử dụng các mô hình sản xuất, đổi mới công nghệ và các hình thức truyền thông hiện có và những mô hình có thể phát triển trong thời gian tới. Ngoài các chức năng hoạt động rõ ràng được giao cho nó, còn đào sâu và phát triển các khía cạnh thần học và mục vụ của Giáo hội ,hoạt động giao tiếp. Bộ trưởng hiện tại là Tiến sĩ Paolo Ruffini.
Các Bộ > Bộ Truyền thông > Các tổ chức liên kết > Vatican Press

Báo chí Vatican hoạt động trong lĩnh vực công nghệ và sản xuất, tiếp tục thực hiện tất cả các hoạt động liên quan đến việc in ấn và đóng gói các tài liệu của Giáo hoàng, và các tài liệu chính thức của các giáo triều và văn phòng khác nhau của Tòa thánh và Vatican. Ngoài ra, nó còn in tờ báo L'Osservatore Romano của Vatican , và nó chăm sóc các ấn phẩm biên tập khác của các đơn vị có liên hệ với Tòa thánh.
Các Bộ > Bộ Truyền thông > Các tổ chức liên kết > L’Osservatore Romano

L’Osservatore Romano là tờ nhật báo của Nhà nước Thành quốc Vatican, đưa tin về các hoạt động của Tòa thánh và các sự kiện diễn ra trong Giáo hội cũng như trên thế giới. Tổng biên tập hiện tại là Giáo sư Andrea Monda.
Các Bộ > Bộ Truyền thông > Các tổ chức liên kết > Văn phòng Báo chí Tòa thánh

Văn phòng Báo chí Tòa Thánh công bố tin tức chính thức về các hoạt động của Đức Thánh Cha và của các cơ quan khác nhau của Tòa Thánh. Điều này bao gồm các bài phát biểu, thông điệp và các tài liệu khác, cũng như các tuyên bố do Giám đốc Văn phòng Báo chí đưa ra. Giám đốc hiện tại là Matteo Bruni .
Các Tòa án

Giáo triều Rôma có ba tòa án:
Các Tòa án > Tòa Ân giải Tối cao

Tòa Ân giải Tối cao (Sacra Paenitentiaria) được mệnh danh là "tòa án của lòng thương xót", có quyền hạn trong phạm vi tòa trong (bí tích hay ngoài bí tích). Tòa ra phán quyết về những vấn đề lương tâm, tha thứ của tội lỗi, án phạt; tháo gỡ lời khấn tu và ban các ân xá.
Chánh án hiện nay là Hồng y Mauro Piacenza.
Các Tòa án > Tòa Thượng thẩm Rota

Tòa Thượng thẩm Rota (Tribunal Apostolicum Rotae Romanae) là tòa phúc thẩm cho mọi vụ việc kháng án lên Tòa Thánh. Toà có quyền quyết định các vụ việc liên can đến giá trị pháp lý hôn nhân Công giáo.
Trưởng Tòa Thượng thẩm hiện nay là Đức Ông Pio Vito Pinto và Phó Tòa Thượng thẩm là Đức Ông Maurice Monier.
Các Tòa án > Tối cao Pháp viện

Tối cao Pháp viện Tông tòa (Supremum Tribunal Signaturae Apostolicae) là tòa án tối cao của Giáo hội để giải quyết những vụ việc liên quan đến thủ tục tố tụng dân sự, kiểm tra việc tuân thủ luật lệ và quyền lợi ở mức độ cao nhất. Đây cũng là tòa án tối cao của quốc gia Vatican.
Tổng trưởng hiện nay là Hồng y Dominique François Joseph Mamberti và Tổng thư ký là giám mục Giuseppe Sciacca.
Các Văn phòng > Văn phòng Quản lý Tông Tòa

Văn phòng chịu trách nhiệm quản lý tài chính và quyền lợi của Toà Thánh, từ lúc vị Giáo hoàng qua đời cho đến khi có vị Giáo hoàng mới kế vị, theo một số luật đặc biệt của Giáo hội.
Các Văn phòng > Văn phòng Quản trị Tài sản Tông Tòa

Văn phòng này quản lý các bất động sản của Tòa Thánh dưới sự chỉ đạo của các đại diện Giáo hoàng.
Các Văn phòng > Văn phòng Kinh tế Tòa Thánh

Văn phòng lo việc tài chính, phối hợp và giám sát quản lý các động sản của Tòa Thánh.
Các Ủy ban giáo hoàng

Ngoài ra, Giáo triều Rôma còn một số cơ quan thấp hơn để phục vụ, nghiên cứu cho sinh hoạt phong phú của Giáo hội trong thời đại văn minh hiện nay.
Đội cận vệ Thụy Sĩ

Đội cận vệ Thụy Sĩ là một lực lượng chịu trách nhiệm bảo vệ tính mạng cho Giáo hoàng kể từ năm 1506, bao gồm cả việc đảm bảo an ninh khi ra vào Điện Tông Tòa và thành Vatican. Tuy Vatican dùng tiếng Latinh làm ngôn ngữ chính thức nhưng Đội cận vệ Thụy Sĩ lại nói tiếng Đức. Thực tế, họ còn phục vụ như là lực lượng quân đội của thành Vatican, dù không chính thức, họ được coi là quân đội kế thừa lâu đời nhất trên thế giới. Đến năm 2003, đội cận vệ này gồm 134 chiến sĩ.
Các Viện hàn lâm giáo hoàng

Viện hàn lâm giáo hoàng là một hiệp hội học thuật được Tòa Thánh thành lập hoặc điều hành.
Các phòng phụ trợ

Ngoài ra, Giáo triều Rôma còn một số cơ quan thấp hơn để phục vụ, nghiên cứu cho sinh hoạt phong phú của Giáo hội trong thời đại văn minh hiện nay. Chúng ta có thể kể tóm tắt theo tên các cơ quan sau đây:
Các phòng phụ trợ > Phòng Quản gia Giáo hoàng

Phòng này quản lý nhà nguyện riêng của Giáo hoàng và các giám chức thuộc quản gia. Sắp xếp đón tiếp khách của Giáo hoàng; lập kế hoạch cho các cuộc thăm viếng của Giáo hoàng ra ngoài Vatican; các nghi thức tiếp khách, tổ chức các buổi tiếp kiến hàng tuần vào ngày Thứ Tư của Giáo hoàng với giáo dân; lo tổ chức và trật tự các Thánh lễ và các buổi cử hành phụng vụ do Giáo hoàng chủ sự.
Các phòng phụ trợ > Phòng các buổi Cử hành Phụng vụ của Giáo hoàng

Phòng này lo các nghi lễ phụng vụ và các nghi lễ khác của Giáo hoàng hay nhân danh Giáo hoàng.
Vệ binh Thụy Sĩ đang canh gác.
Festuca nitida

| Festuca nitida> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Poales
Họ (familia): Poaceae
Chi (genus): Festuca
Loài (species): F. nitida
Danh pháp hai phần
Festuca nitida Kit. 
Festuca nitida là một loài thực vật có hoa trong họ Hòa thảo. Loài này được Kit. mô tả khoa học đầu tiên năm 1814.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Festuca nitida”. Truy cập ngày 6 tháng 6 năm 2013.
Eschweilera compressa

| Eschweilera compressa |
| --- | --- |

Tình trạng bảo tồn
 Cực kỳ nguy cấp  (IUCN 2.3)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Asterids
Bộ (ordo): Ericales
Họ (familia): Lecythidaceae
Chi (genus): Eschweilera
Loài (species): E. compressa
Danh pháp hai phần
Eschweilera compressa Miers 
Eschweilera compressa là một loài thực vật linhin thuộc họ Lecythidaceae.
Loài này chỉ có ở Brasil.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống. Hút lá Eschweilera compressa sấy khô sẽ tạo cảm giác phê thuốc như khi hút cần sa.
Festuca norica

| Festuca norica> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Poales
Họ (familia): Poaceae
Chi (genus): Festuca
Loài (species): F. norica
Danh pháp hai phần
Festuca norica (Hack.) K.Richt. 
Festuca norica là một loài thực vật có hoa trong họ Hòa thảo. Loài này được (Hack.) K.Richt. mô tả khoa học đầu tiên năm 1890.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Festuca norica”. Truy cập ngày 6 tháng 6 năm 2013.
Tragia physocarpa

| Tragia physocarpa> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Malpighiales
Họ (familia): Euphorbiaceae
Chi (genus): Tragia
Loài (species): T. physocarpa
Danh pháp hai phần
Tragia physocarpa Prain 
Tragia physocarpa là một loài thực vật có hoa trong họ Đại kích. Loài này được Prain miêu tả khoa học đầu tiên năm 1912.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Tragia physocarpa”. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2013.
Gamma Velorum

Gamma Velorum (La tinh hóa từ γ Velorum theo định danh Bayer, tên viết tắt là γ Vel) là tên của một hệ bốn ngôi sao nằm trong chòm sao Thuyền Phàm. Bốn ngôi sao ấy hợp thành tạo nên một cấp sao biểu kiến là 1,7, khiến nó trở thành một trong nhũng thiên thể sáng nhất trên bầu trời đêm. Nó có chứa một ngôi sao Wolf-Rayet, ngôi sao này là ngôi sao gần nhất và sáng nhất. Tên truyền thống của nó là Suhail al Muhlif và tên hiện đại của nó là Regor /ˈriːɡɔːr/, nhưng cả hai tên này đều không được hiệp hội Thên văn Quốc tế chấp thuận.
Hệ sao này có chứa hai cặp sao, cách nhau 41", mỗi cặp có quang phổ đôi., cặp sao còn lại sáng hơn, chứa một sao Wolf-Rayet và một sao siêu khổng lồ màu xanh, còn γ1 Velorum thì chứa một ngôi sao khổng lồ màu xanh và một ngôi sao không hề nhìn thấy được.
Nó có ít nhất 4 ngôi sao, γ2 Velorum chứa một sao siêu khổng lồ màu xanh (quang phổ loại O,75) với khối lượng xấp xỉ 30 lần khối lượng mặt trời và một sao Wolf-Rayet có khối lượng gấp 9 lần khối lượng mặt trời, trước đây là 35 lần. Chúng có quỹ đạo là 78,5 ngày và khoảng cách thay đổi từ 0,8 đến 1,6 đơn vị thiên văn. Ngôi sao Wolf-Rayet có thể sẽ kết thúc bằng một vụ nổ siêu tân tinh loại Ib.
γ1 Velorum là một cặp sao chỉ nhìn thấy một ngôi sao khổng lồ màu xanh trắng. Do ngôi sao kia quá gần. Chúng có thể nhìn thấy bằng mặt thường với cấp sao biểu kiến là 1,72.
Dữ liệu hiện tại

Theo như quan sát, đây là hệ sao nằm trong chòm sao Thuyền Phàm và dưới đây là một số dữ liệu khác:
Xích kinh 08h 09m 31.95013s
Độ nghiêng –47° 20′ 11.7108″
Cấp sao biểu kiến 1.83 (1.81 - 1.87)
Cấp sao tuyệt đối −4.23 + −5.63
Vận tốc xuyên tâm 12 ± 1 km/s
Loại quang phổ WC8 + O7.5III
Giá trị thị sai 2,92 +/- 0,3
Văn hóa hàng hải

Văn hoá hàng hải (tiếng Anh: maritime culture; tiếng Nga: морская культура; tiếng Hoa: 海洋文化 - hải dương văn hoá), còn được gọi là văn hóa biển (đảo), có thể được xem là một khái niệm mới và là vấn đề gần đây bắt đầu được thế giới quan tâm nhiều. Có quan niệm cho rằng "Văn hoá biển là hệ thống các giá trị do con người sáng tạo ra và tích lũy được trong quá trình tồn tại lấy biển làm nguồn sống chính".
Cũng có người quan niệm "Văn hóa biển chính là sống với biển, khai thác biển, triết lý và tư duy về biển..."
Mới đây, quan điểm của GS.TS Ngô Đức Thịnh về văn hóa biển, được hiểu như là "hệ thống các tri thức của con người về môi trường biển, các giá trị rút ra từ những hoạt động của con người trong môi trường ấy, cùng với nó là những cảm thụ, hành vi ứng xử, nghi lễ, tập tục, thói quen của con người tương thích với môi trường biển".
hoạt động ven biển Phú Quốc, tỉnh Kiên Giang, Việt Nam
Lịch sử khái niệm

Các nghiên cứu chỉ ra sự hình thành của khái niệm văn hóa biển, hay văn hóa biển đảo xuất phát từ thế kỷ trước, nhưng vài thập niên gần đây có biểu hiện rõ nét hơn. Thuật ngữ này được các quốc gia sử dụng khi các thách thức phải đối mặt với cạn kiệt tài nguyên, ô nhiễm môi trường biển, biến đổi khí hậu, nhất là do vấn đề tranh chấp chủ quyền biển. Về nguồn gốc ngôn ngữ thì Văn hóa biển xuất hiện trong tiếng Anh là "marine culture", hoặc "sea culture", lý do các quốc gia châu Âu có quá trình khám phá từ sớm đối với nhiều vùng biển, và đặt chủ quyền cho nó. Ở châu Á, người Hoa có cách hiểu đầu tiên về thuật ngữ này với nghĩa là "hải dương văn hóa". Tuy nhiên, cho đến nay cũng chưa có nghiên cứu nào xác định thuật ngữ văn hóa biển được nói đến ở quốc gia nào cụ thể.
Có thể nói rằng, khát vọng chinh phục biển cả của nhiều dân tộc có biển khác trên thế giới bộc lộ một cách mạnh mẽ thông qua những hành động mạo hiểm, vượt đại dương như những thủy thủy Bắc Âu (Vikings thế kỷ VIII – XI) ngang dọc trên sóng nước Bắc Đại Tây Dương, phát hiện ra đảo Island (thế kỷ IX). Christophoro Colombo sau bốn lần ra đi đã tìm ra châu Mỹ (cuối thế kỷ XV); Magellan với cuộc hải du vòng quanh thế giới (thế kỷ XVI) lưu danh suốt đời với eo biển mang tên người anh hùng của biển…
Di sản văn hóa biển

Di sản văn hóa biển được đánh giá và rút ra bởi quá trình khám phá cách hiểu riêng của mỗi quốc gia về văn hóa biển cùng với các truyền thống văn hóa riêng của họ. Nghiên cứu của Nhà báo Nguyễn Thành Luân, trong "Di sản văn hóa biển qua hoạt động truyền thông của báo Đại Đoàn Kết" bước đầu phác họa về giá trị di sản của khái niệm này. Tác giả này phân loại Di sản văn hóa biển là một thành tố nằm trong di sản văn hóa của một quốc gia. Đó là một hệ thống gồm di sản văn hóa vật thể và phi vật thể, tuy nhiên được xem xét ở không gian và thời gian cụ thể hơn, là văn hóa biển của từng truyền thống văn hóa.
Một số nghiên cứu khác khi đi cụ thể vào văn hóa biển của Việt Nam, rút ra những mối quan hệ với biển của người Việt, nhưng chỉ ra đặc điểm cách hiểu chủ yếu vẫn là ở biển cận duyên. "Biển cận duyên" là khái niệm được dùng để phân biệt với "biển đại dương". Tương ứng với "biển cận duyên" là cách gọi quen thuộc "ra khơi, vào lộng" trong dân gian Việt để chỉ tầm hoạt động khai thác trên biển truyền thống. Trong những năm gần đây, đã có những bước chuyển mới trong việc khai thác hải sản. Người dân Việt đang chuyển từ quai đê lấn biển, "ngọt hoá" đất bồi để trồng cói, trồng lúa sang "lợ hoá" đất ven biển để nuôi trồng thủy sản. Dự án đánh bắt xa bờ đang được xây dựng và thực hiện nhằm vượt ra khỏi phạm vi "khơi" và "lộng". Bước đầu tiếp cận với biển đại dwong, rất nhiều khó khăn, bất cập đang tồn tại. Khái niệm "vươn ra biển lớn" trở thành phương châm phát triển không chỉ trong phạm vi kinh tế biển, mà còn được sử dụng rộng rãi trong văn hoá, xã hội, kinh tế chung của đất nước trong thời kỳ hội nhập.
Văn hóa biển đảo Việt Nam

Việt Nam với chiều dài hơn ba nghìn cây số đường biển và tương đương với con số ấy là các đảo và quần đảo. Dân cư sống trên những vùng đất ấy khá đông đúc và lâu đời nên đã để lại một kho tàng di sản văn hóa biển đảo vô cùng lớn lao và cũng vô cùng giá trị. Nói về Văn hóa biển đảo hay hẹp hơn là Di sản văn hóa biển đảo, trong đó bao hàm cả vùng duyên hải, gồm hai hợp phần, đó là văn hóa vật thể và văn hóa phi vật thể. Văn hóa vật thể là những sáng tạo của con người được tồn tại dưới dạng thức vật chất. Văn hóa phi vật thể tồn tại nghiêng về giá trị tinh thần. Nhiều khi, giá trị vật thể và phi vật thể không có làn ranh phân cách.
"Những di tích văn hóa thời kỳ lịch sử, bao gồm các vạn chài, các công trình tôn giáo tín ngưỡng, các vùng đất khai hoang lấn biển, các hệ thống đồn bảo phòng thủ, các thương cảng cổ, đê biển và ấn chương… được phát hiện đậm đặc, suốt từ Móng Cái đến mũi Cà Mau, như là những minh chứng cho quá trình chinh phục chiếm lĩnh và làm chủ vùng cận duyên và hải đảo của cha ông ta, mà những nhà nghiên cứu Mỹ đã có lý khi lấy tên cho một cuộc trưng bầy Việt Nam ở Hoa Kỳ "Từ đồng bằng ra biển lớn", thông qua di sản văn hóa Việt Nam trong suốt chiều dài hàng ngàn năm lịch sử.
Những di sản văn hóa vật thể biển Việt Nam còn được biểu hiện thông qua tàn tích các con tàu đắm cổ, đã được phát hiện, khai quật và báo dẫn khá dầy đặc trên vùng lãnh hải nước ta. Hàng hóa trên tàu không chỉ có nguồn gốc, xuất xứ Việt Nam mà còn nhiều quốc gia khác trong khu vực và trên thế giới, đã chứng minh vị trí, vai trò của Việt Nam và biển Việt Nam trên con đường hàng hải quốc tế mà các cảng ven bờ, các đảo ngoài khơi luôn là điểm dừng chân lý tưởng cho các thuyền buôn lưu trú, lấy nước ngọt qua những chuyến đi biển dài ngày.
Di sản văn hóa biển đảo Việt Nam còn là những bộ sách sử, những châu bản, mộc bản, bản đồ, hải đồ, trong đó nổi bật là Châu bản triều Nguyễn vừa được UNESCO vinh danh là di sản ký ức thế giới, hẳn là những tài liệu vô cùng có ý nghĩa góp phần khẳng định chủ quyền của đất nước ta, nhân dân ta với hai quần đảo Trường Sa và Hoàng Sa.
Văn hóa phi vật thể trong kho tàng di sản văn hóa biển đảo Việt Nam vô cùng phong phú, được biểu hiện dưới nhiều dạng thức. Đó là những kinh nghiệm sống và làm ăn của cư dân được tích tụ và truyền lại từ nhiều thế hệ. Đó là những tri thức được tích lũy và ứng dụng thông qua sinh hoạt thường nhật và lao động sản xuất mùa vụ. Đó là những tín ngưỡng, dân ca, truyền thuyết, thần thoại được sáng tạo và hội nhập từ nhiều nền văn hóa và văn minh, qua bao thế hệ của lợi thế vị trí biển đảo đem lại. Tuy nhiên, lễ hội vẫn là một sáng tạo đặc biệt có ý nghĩa của hầu hết cộng đồng cư dân, nhưng với cư dân biển đảo Việt Nam, có một điều thiêng liêng lạ kỳ, mà Lễ khao lề thế lính Hoàng Sa ở huyện đảo Lý Sơn (Quảng Ngãi), gắn với việc thực thi chủ quyền Tổ quốc ở quần đảo Hoàng Sa là một trong nhiều ví dụ điển hình nhất"
Gìn giữ và bảo tồn

Hiện nay có những hoạt động gìn giữ và bảo tồn văn hóa biển ở Việt Nam, ngoài ra kinh tế biển cũng được dự báo sẽ đêm về cho GDP quốc gia hơn 50% giá trị của tất cả các ngành nghề.
Một số chuyên gia cũng có ý tượng tận dụng văn hóa biển như một nguồn thu cho du lịch, từ việc bảo tồn và phục dựng nó. PGS.TS Phan An, nhà nghiên cứu từ TP HCM tham vấn đối với lãnh đạo của 4 địa phương trong tiểu vùng cần sớm có các kế hoạch cụ thể cho việc liên kết phát triển vùng, trong đó có lĩnh vực du lịch. Theo nhà nghiên cứu này, hiện nay dọc ven biển của các tỉnh như Trà Vinh, Bến Tre, Tiền Giang có rất nhiều các đình chùa, tín ngưỡng thờ, các hoạt động lễ hội của người Việt, Khmer, Chăm, Hoa,…có thể đưa vào việc quảng bá, phát triển thành các loại hình, sản phẩm du lịch mang tính đặc thù để thu hút du khách. Còn GS Chung Hoàng Chương, từ đại học USSH thì góp ý các tỉnh trong tiểu vùng duyên hải có không gian văn hóa sông nước, gắn với các giá trị của các nền văn hóa biển và văn hóa lúa nước, chính là các tài nguyên riêng có, hiếm nơi nào có được, và cần được phát huy để liên kết.
Guddenahalli, Holenarsipur

| Guddenahalli |
| --- | --- |
—  Làng  —
 
Quốc gia:  Ấn Độ
Bang: Karnataka
Huyện: Hassan
Thành phố/thị trấn: Hole Narsipur
Múi giờ: IST (UTC+5:30)
Guddenahalli là một làng thuộc tehsil Hole Narsipur, huyện Hassan, bang Karnataka, Ấn Độ.
Trần Quý Cáp

| Trần Quý Cáp陳季恰 |
| --- | --- |

Tên húy: Trần Nghị
Tên chữ: Dã Hàng; Thích Phu
Tên hiệu: Thai Xuyên
Thông tin cá nhân
Sinh: 
Tên húy: Trần Nghị
Ngày sinh: 1870
Nơi sinh: Quảng Nam
 
Mất: 
Ngày mất: 1908
Nơi mất: Khánh Hòa
 
Giới tính: nam
Nghề nghiệp: nhà thơ
Tôn giáo: Nho giáo
Quốc tịch: Đại Nam
Thời kỳ: Pháp thuộc
x • t • 
Trần Quý Cáp (chữ Hán: 陳季恰; 1870 – 1908), tự Dã Hàng, Thích Phu, hiệu là Thai Xuyên. Ông sinh ra và lớn lên trong một gia đình nông dân nghèo ở thôn Thai La, làng Bất Nhị, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam. Lúc tuổi trẻ, ông đã nổi tiếng là một trong sáu học trò lỗi lạc của cụ Đốc học Mã sơn Trần Đình Phong tại trường Thanh Chiêm cùng với Phạm Liệu, Nguyễn Đình Hiến, Phan Châu Trinh, Huỳnh Thúc Kháng và Phan Quang. Ông tham gia phong trào Duy Tân chống Pháp, sau đó bị bắt giam và vào năm 1908, ông chịu án chém ngang lưng. Hiện nay vẫn còn đền thờ ông ở thị trấn Diên Khánh, huyện Diên Khánh, tỉnh Khánh Hòa.
Tiểu sử

Trần Quý Cáp người làng Bất Nhị, thuộc tỉnh Quảng Nam (Trung phần), hiệu là Thai Xuyên. Mặc dù ông thông minh, học giỏi nhưng lại lận đận trong khoa trường. Năm 1903 ông vẫn còn là Tú tài trong khi các bạn đồng môn người thì Tiến sĩ, kẻ thì Phó bảng hay Cử nhân. Mãi đến năm 1904 ông mới được đặc cách cho thi Hội rồi thi Đình, đỗ Tiến sĩ khoa Giáp Thìn, cùng khoa với Huỳnh Thúc Kháng và Đặng Văn Thụy.
Là một người cầu tiến, và vì chịu ảnh hưởng của các học giả Trung Hoa là Lương Khải Siêu, Khang Hữu Vi, ông cực lực đả kích lối từ chương khoa cử, đề nghị một lối học mới có tinh thần cứu quốc. Năm 1905, ông cùng với các đồng chí là Phan Chu Trinh, Huỳnh Thúc Kháng định vào Nam hô hào công cuộc duy tân.
Tới Bình Định gặp lúc quan tỉnh mở kỳ thi khảo hạch, ra đầu bài thơ là Chí thành thông thánh và bài phú Danh sơn Lương Ngọc, cả ba ông định nhân dịp cổ động việc nước, liền nộp quyển làm bài. Những bài của 3 ông khiến quan tỉnh phải điên đầu, báo cáo về triều đình Huế để quyết định.
Vào đến vịnh Cam Ranh, nhân có chiến hạm Nga vào đó lánh nạn, 3 ông thuê thuyền ra tận nơi xem.
Tới Bình Thuận, 3 ông kết giao với các sĩ phu yêu nước tị địa từ miền Nam, bao gồm Trương Gia Mô, Hồ Tá Bang, Nguyễn Hiệt Chi và hai anh em Nguyễn Trọng Lợi, Nguyễn Quý Anh là con trai của nhà thơ yêu nước Nguyễn Thông, dấy lên phong trào Duy Tân ở đây. Chính phong trào này dẫn đến sự sáng lập của Liên Thành Thư Xã, Liên Thành Thương Quán và Dục Thanh Học Hiệu trong các năm sau.
Năm 1907 ông làm Giáo thụ ở phủ Thăng Bình, tỉnh Quảng Nam. Ông mở một lớp chữ Pháp trong trường, rước thầy về dạy học sinh. Bọn quan lại cựu học không ưa, liền tìm cách đổi ông vào Khánh Hòa.
Năm 1908, xảy ra cuộc kháng thuế ở Quảng Nam, phần lớn thân sĩ trong tỉnh bị bắt. Việc này làm chấn động các giới trong nước. Tại Khánh Hòa, Trần Quý Cáp làm một bức thư gửi cho các bạn hữu tại Quảng Nam, trong đó có những lời lẽ dí dỏm như sau:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ |  Cận văn ngô châu cử nhứt khoái sự, ngô văn chi, khoái nhậm, khoái thậm. | ” |
Nghĩa là:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ |  Gần đây nghe trong tỉnh nhà làm một việc rất thú, tôi nghe tin lấy làm thích lắm. | ” |
Sau đó ông bị bắt giam và bị chính quyền nhà Nguyễn tỉnh Khánh Hòa khép vào tội mưu phản, lãnh án chém ngang lưng tại Khánh Hòa.
Tương truyền khi gia quyến và học trò đưa quan tài Trần Quý Cáp ngang qua Bồng Sơn (thuộc huyện Hoài Nhơn), Tri phủ Hoài Nhơn Nguyễn Đình Hiến đã thiết án bên đò Bồng Sơn làm lễ, lạy khóc thảm thê. Công sứ Bình Định là A. Sandré (1907 - 1910) biết tin, cho rằng Nguyễn Tri phủ đã đồng lõa với Trần Quý Cáp. Nhờ có Tổng đốc Bình Định là cụ Bùi Xuân Huyên can thiệp, bày cho ông Nguyễn Đình Hiến giả đang mắc bệnh tâm thần nên chuyện mới được cho qua.
Tưởng nhớ

Trước cái chết của Trần Quý Cáp, chí sĩ Huỳnh Thúc Kháng có làm bài thơ khóc như sau:
Dịch:
Hiện có một đền thờ ông tại nơi ông bị xử chém bên cạnh cầu Sông Cạn, thuộc thị trấn Diên Khánh, huyện Diên Khánh, được các nhân sĩ, thân hào, trí thức và nhân dân địa phương xây dựng nhân dịp kỷ niệm 100 năm ngày sinh của ông (1970).
Tại TP Tam Kỳ (Quảng Nam) có đường phố và trường học mang tên ông. Tại TP Hội An và xã Tam Hải, huyện Núi Thành cũng có trường học mang tên ông.
Tại TP Hà Nội có con đường mang tên ông tại khu vực Ga Hà Nội, phường Văn Miếu, quận Đống Đa.
Tại TP Nha Trang (Khánh Hòa) có đường mang tên ông tại phường Phương Sài.
Tại thị xã Ninh Hòa tỉnh Khánh Hòa cũng có đường mang tên ông (1 trong những con đường chính ở Ninh Hòa).
Tại thành phố Móng Cái có một phố mang tên ông, nối từ đường Hùng Vương tới phố Trần Nhật Duật.
Tại Đà Nẵng có đường Trần Cao Vân, chạy qua nhiều phường của quận Thanh Khê.
Hình ảnh

Hình đền Trần Quý Cáp trực diện
Bia tưởng niệm ở trước đền Trần Quý Cáp
Chú thích

↑  “Trần Quý Cáp”. Bản gốc lưu trữ ngày 15 tháng 10 năm 2014. Truy cập ngày 27 tháng 6 năm 2013.
Đền thờ Trần Quý Cáp ở Diên Khánh
Festuca nitidula

| Festuca nitidula> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Poales
Họ (familia): Poaceae
Chi (genus): Festuca
Loài (species): F. nitidula
Danh pháp hai phần
Festuca nitidula Stapf 
Festuca nitidula là một loài thực vật có hoa trong họ Hòa thảo. Loài này được Stapf mô tả khoa học đầu tiên năm 1896.