Bá Nhan (Bát Lân bộ)
Bình diệt Nam Tống > Tham chiến 1276

Ngày kỷ tị tháng giêng ÂL năm thứ 13 (20/1/1276), quân Nguyên đến Gia Hưng, an phủ sứ Lưu Hán Kiệt dâng thành đầu hàng, Bá Nhan để lại bọn Vạn hộ Hốt Đô Hổ đồn thú ở đó. Ngày quý dậu (24/1), Quân khí giám Lưu Đình Thụy đem thư của tể tướng Tống là bọn Trần Nghi Trung đến, lập tức đuổi về. Ngày ất hợi (26/1), Nghi Trung sai Ngự sử Lưu Tiết đưa bản chỉnh sửa biểu văn xưng thần của Tống Cung đế cùng thư gởi Bá Nhan đến, hẹn gặp ở Trường An trấn. Ngày tân tị (1/2), quân Nguyên đến Sùng Đức. Nghi Trung lại lệnh cho đô thống Hồng Mô đem thư cùng Nang Gia Đãi đến gặp. Ngày nhâm ngọ (2/2), quân Nguyên đến Trường An trấn, bọn Nghi Trung không đến. Ngày quý mùi (3/2), tiến quân đến Lâm Bình trấn. Ngày giáp thân (4/2), quân Nguyên đến Phụ Đình sơn, Tống Cung đế sai Tri Lâm An phủ Giả Dư Khánh, cùng người tông thất là Bảo Khang quân Thừa tuyên sứ Triệu Doãn Phủ, Hòa Châu phòng ngự sứ Triệu Cát Phủ, đem Truyền quốc tỉ cùng hàng biểu đến trước cửa quân. Bá Nhan nhận xong, sai Nang Gia Đãi đem bọn Dư Khánh về Lâm An, gọi các tể tướng Tống ra bàn việc đầu hàng. Khi ấy Nghi Trung đã trốn, nhà Tống lấy Văn Thiên Tường thay làm thừa tướng, ông ta không nhận chức, tự xin đi gặp quân Nguyên. Ngày ất dậu (5/2), tiến quân đến vị trí cách Lâm An 15 dặm về phía bắc, sai Đổng Văn Bỉnh, Lữ Văn Hoán, Phạm Văn Hổ chia ra tuần thị thành bảo, phủ dụ quân dân. Nang Gia Đãi, Hồng Mô đến báo rằng Nghi Trung cùng bọn Trương Thế Kiệt, Tô Lưu Nghĩa, Lưu Sư Dũng đưa Ích vương, Quảng vương xuống Chiết Giang, theo đường biển chạy về phía nam, chỉ còn Tạ thái hậu cùng Cung đế ở trong cung. Bá Nhan gấp sai sứ truyền dụ hữu quân A Lạt Hãn, Áo Lỗ Xích, tả quân Đổng Văn Bỉnh, Phạm Văn Hổ coi giữ Chiết Giang, lấy 5000 binh mạnh đuổi theo, không kịp mà về.
Ngày bính tuất (6/2), cấm quân sĩ vô cớ vào thành, sai Lữ Văn Hoán treo bảng vàng khuyên dụ quân dân trong ngoài Lâm An, khiến họ an cư như cũ. Nhờ vậy, những việc cướp bóc trong lúc rối loạn chấm dứt. Ngày đinh hợi (7/2), sai bọn Trình Bằng Phi, Hồng Song Thọ vào cung, an ủi Tạ thái hoàng thái hậu. Ngày mậu tý, Tạ thái hoàng thái hậu sai thừa tướng Ngô Kiên, Văn Thiên Tường, Xu mật sứ Tạ Đường, an phủ sứ Giả Dư Khánh, nội quan Đặng Duy Thiện đến gặp, Bá Nhan úy lạo rồi cho mọi người quay về, nhưng thấy Thiên Tường có vẻ khác thường, bèn giữ một mình ông ta ở lại, lệnh cho bọn Mang Cổ Đãi, Toa Đô tiếp đãi, nhằm giam lỏng Thiên Tường. Lệnh Trình Bằng Phi, Hồng Song Thọ cùng Giả Dư Khánh sửa hàng biểu có nội dung Tống chúa xin bỏ đế hiệu. Ngày kỷ sửu (9/2), đóng quân ở chợ Hồ Châu tại phía bắc thành Lâm An. Sai bọn Thiên hộ Nang Gia Đãi đem Truyền quốc tỉ của Tống dâng lên triều đình.
Ngày canh dần (10/2), Bá Nhan dựng cờ trống của đại tướng, soái 2 vạn hộ làm tả hữu dực, đi tuần thành Lâm An, xem thủy triều ở Chiết Giang. Đến chiều về chợ Hồ Châu. Tông thất, đại thần của Tống đều đến gặp. Ngày tân mão (11/2), Vạn hộ Trương Hoằng Phạm, Lang trung Mạnh Kỳ cùng Trình Bằng Phi đem hàng biểu đã sửa đổi cùng chiếu thư viết tay của Tống Cung đế và Tạ thái hoàng thái hậu khuyên dụ các châu quận chưa đầu hàng đến trước cửa quân. Lệnh trấn phủ Đường Cổ Đãi bãi hơn 2 vạn nghĩa quân do Văn Thiên Tường chiêu mộ. Ngày nhâm thìn (12/2), Bá Nhan lên Sư Tử phong, xem hình thế Lâm An. Mệnh cho Toa Đô phủ dụ quân dân, sắp xếp chư tướng chia nhau giữ thành, giữ cung. Ngày quý tị (13/2), Tạ thái hoàng thái hậu lại sai sứ thăm hỏi, Bá Nhan tiếp tục dùng lời lẽ ôn tồn an ủi bà ta. Ngày giáp ngọ (14/2), phân chia binh sĩ Tống thuộc tam nha và các tư cho các cánh quân, để chờ điều động; những binh sĩ mới chiêu mộ, ai muốn thì cho về. Chia sai bọn Tiêu Úc, Vương Thế Anh chiêu dụ các châu Cù, Tín chư châu. Ngày đinh dậu tháng 2 ÂL (17/2), sai bọn Lưu Hiệt đi Hoài Tây chiêu dụ Hạ Quý, tiếp tục phái biệt tướng kêu gọi khu vực Chiết Đông –Tây, vì thế Tri Nghiêm Châu Phương Hồi, Tri Vụ Châu Lưu Di, Tri Đài Châu Dương Tất Đại, Tri Xử Châu Lương Y đều dâng thành đầu hàng.
Bá Nhan mệnh cho hữu thừa Trương Huệ, tham chánh A Lạt Hãn, Đổng Văn Bỉnh, Lữ Văn Hoán vào gặp Tạ thái hoàng thái hậu, tuyên bố đức ý (tâm ý thi ân bố đức), để an ủi bà ta. Ngày tân sửu (21/2), Tống Cung đế soái văn võ bá quan, hướng về Thượng Đô, quỳ lạy dâng hàng biểu. Bá Nhan thừa chế, lấy Lâm An làm Lưỡng Chiết đại đô đốc phủ, Mang Cổ Đãi, Phạm Văn Hổ vào coi phủ sự. Lại mệnh cho bọn Trương Huệ, A Lạt Hãn, Đổng Văn Bỉnh, Lữ Văn Hoán vào thành, kiểm đếm số lượng tiền bạc, lương thực của quân dân; tra xét kho tàng; thu lấy cáo mệnh, phù ấn, sổ sách của bá quan, bãi hết phủ quan Tống. Canh giữ Cung đế ở phòng riêng. Chia sai quan viên mới hàng đi chiêu dụ các châu quận chưa hàng ở Hồ Nam – Bắc, Lưỡng Quảng, Tứ Xuyên. Sắp xếp chư tướng đồn trú những nơi yếu hại, tiếp tục cấm họ xâm hại lăng mộ các hoàng đế Tống. Ngày hôm ấy, Bá Nhan tiến quân đến ven nước Chiết Giang, thủy triều 3 ngày không lên, vì thế cho rằng được trời giúp.
Ngày quý mão (23/2), Tạ thái hoàng thái hậu mệnh cho Ngô Kiên, Giả Dư Khánh, Tạ Đường, Gia Huyễn Ông, Lưu Tiết và Văn Thiên Tường đều làm Thỉnh (mệnh) sứ, Dương Ứng Khuê, Triệu Nhược Tú làm Phụng biểu áp (quốc) tỉ quan, đến Thượng Đô thỉnh mệnh. Bá Nhan dâng biểu chúc mừng.
Ngày mậu thân (28/2), bọn Ngô Kiên rời khỏi Lâm An, Tạ Đường không đi. Ngày quý sửu (4/3), Phúc vương Triệu Dữ Nhuế (cha của Tống Độ Tông, ông nội của Cung đế) dâng thư cho Bá Nhan, lời lẽ rất khẩn thiết, ông đáp: “Nước ngươi đã quy hàng, nam bắc chung một nhà, vương chớ nghi ngờ, nên nhanh chóng lên đường, cùng dự vào việc lớn.” Rồi sai người đi rước ông ta. Ngày mậu ngọ (9/3), Hạ Quý dâng Hoài Tây đầu hàng. Ngày canh thân (11/3), Thế Tổ mệnh cho Nang Gia Đãi truyền chỉ, triệu Bá Nhan cùng vua tôi nước Tống vào triều. Ngày đinh mão tháng 3 ÂL (18/3), Bá Nhan vào Lâm An, đòi lang trung Mạnh Kỳ thu lấy lễ nhạc tế khí (nhạc khí dùng trong việc cúng tế), sách bảo (văn sách và quốc tỷ), nghi trượng (vật dụng nghi thức), đồ thư (sách vở). Ngày canh ngọ (21/3), Nang Gia Đãi đến. Ngày giáp tuất (25/3), Triệu Dữ Nhuế đến. Bá Nhan bàn bạc rồi lấy A Lạt Hãn, Đổng Văn Bỉnh ở lại coi Hành tỉnh sự và kinh lược Mân, Việt; lấy Mang Cổ Đãi làm đô đốc trấn thủ Chiết Tây; lấy Toa Đô làm tuyên phủ sứ trấn thủ Chiết Đông; lấy Đường Ngột Đãi, Lý Đình hộ tống vua tôi nước Tống lên bắc. Ngày ất hợi (26/3), Bá Nhan xuất phát từ Lâm An. Ngày đinh sửu (28/3), bọn A Tháp Hải tuyên chiếu, đòi Cung đế, Toàn thái hậu đến Thượng Đô; nghe chiếu xong, hôm ấy đều rời cung, chỉ có Tạ thái hoàng thái hậu có bệnh được ở lại; Long quốc phu nhân Hoàng thị, cung nhân cùng đi có hơn trăm người; Phúc vương Triệu Dữ Nhuế, Nghi vương Triệu Nãi Du, Tạ Đường, Dương Trấn trở xuống, quan thuộc cùng đi có hơn ngàn người, học trò Tam học  vài trăm người. Cung đế cầu kiến, Bá Nhan nói: “Chưa vào triều, theo lễ không thể gặp.”
Ngày ất mùi tháng 5 ÂL (14/6), Bá Nhan đưa Cung đế đến Thượng Đô, Thế Tổ ngự ở Đại An các cho bọn họ triều kiến. Bình được nước Tống, giành được 37 phủ, 128 châu, 2 quan giám (cửa ải), 733 huyện; Bá Nhan nhận mệnh đem cáo lên trời đất, tông miếu. Thế Tổ đại xá thiên hạ, úy lạo Bá Nhan; ông bái tạ rằng: “Nhờ bệ hạ tính toán chu toàn, A Truật dốc sức, thần có công gì đâu!” Lại được bái làm Đồng tri Xu mật viện, ban 20 bộ Chích tôn/tốn  bằng lông ngân thử, thanh thử . Bá Nhan ghi công 123 người, triều đình theo đó mà thưởng bạc.