Nhật Bản đầu hàng
Các sự kiện tại Potsdam > Tuyên bố Potsdam

Đồng minh quyết định đưa ra một tuyên bố, gọi là Tuyên bố Potsdam, định nghĩa "Đầu hàng vô điều kiện" và làm rõ ý nghĩa của nó đối với địa vị của Thiên hoàng và cá nhân Hirohito. Chính phủ Hoa Kỳ và Anh bất đồng mạnh mẽ về điểm này - Hoa Kỳ muốn bãi bỏ chế độ quân chủ, nếu không thì buộc Thiên hoàng rời khỏi ngôi vị và có thể xét xử ông trong vai trò tội phạm chiến tranh, trong khi người Anh muốn giữ địa vị của hoàng gia, có lẽ là để Hirohito vẫn trị vì. Hơn nữa, mặc dù ban đầu họ không phải là một bên tham gia tuyên bố, nhưng chính phủ Liên Xô cũng phải được tham vấn vì họ được dự kiến sẽ xác nhận tuyên bố này khi tham chiến. Việc đảm bảo Thiên hoàng được giữ lại sẽ thay đổi chính sách của Đồng minh về việc đầu hàng vô điều kiện và cần có sự đồng ý của Stalin. Tuy nhiên, Ngoại trưởng Mỹ James Byrnes muốn giữ Liên Xô tránh xa cuộc chiến ở Thái Bình Dương càng nhiều càng tốt và thuyết phục Truman xóa bỏ bất kỳ đảm bảo nào như vậy. Tuyên bố Potsdam đã trải qua nhiều bản dự thảo cho đến khi tìm được một phiên bản được tất cả mọi người chấp nhận.
Vào ngày 26 tháng 7, Hoa Kỳ, Anh và Trung Quốc đưa ra Tuyên bố Potsdam công bố các điều kiện về việc Nhật Bản đầu hàng, với lời cảnh báo, "Chúng tôi sẽ không đi chệch hướng với chúng. Không có lựa chọn thay thế nào. Chúng tôi sẽ không cho phép trì hoãn." Đối với Nhật Bản, các điều khoản của tuyên bố nêu rõ:
Loại bỏ "vĩnh viễn quyền lực và ảnh hưởng của những kẻ đã lừa dối và làm lạc lối người dân Nhật Bản khiến họ tham muốn chinh phục thế giới"
Chiếm đóng "các điểm trên lãnh thổ Nhật Bản do Đồng minh xác định"
rằng "chủ quyền của Nhật Bản sẽ được giới hạn trong các đảo Honshū, Hokkaidō, Kyūshū, Shikoku và các đảo nhỏ do chúng tôi xác định." Như đã được công bố trong Tuyên bố Cairo vào năm 1943, Nhật Bản sẽ bị thu hẹp về lãnh thổ của họ trước năm 1894 và bị tước bỏ phần đế quốc trước chiến tranh bao gồm Triều Tiên và Đài Loan, cũng như tất cả những cuộc chinh phục gần đây của nước này.
rằng "các lực lượng quân sự Nhật Bản, sau khi được giải giáp hoàn toàn, sẽ được phép trở về nhà của họ với cơ hội có một cuộc sống hòa bình và sản xuất."
rằng "chúng tôi không có ý định nô dịch dân tộc Nhật Bản hoặc tiêu diệt quốc gia này, nhưng công lý nghiêm khắc sẽ áp dụng cho tất cả tội phạm chiến tranh, kể cả những người đã hành hạ tù nhân của chúng tôi một cách tàn ác."
Mặt khác, tuyên bố nêu rõ:
"Chính phủ Nhật Bản sẽ loại bỏ mọi trở ngại đối với việc khôi phục và củng cố các khuynh hướng dân chủ trong nhân dân Nhật Bản. Tự do ngôn luận, tôn giáo và tư tưởng, cũng như tôn trọng nhân quyền cơ bản sẽ được thiết lập."
"Nhật Bản sẽ được phép duy trì những ngành công nghiệp để giúp duy trì nền kinh tế của mình và để cho phép chi trả bồi thường bằng hiện vật, chứ không phải những ngành cho phép Nhật Bản tái vũ trang cho chiến tranh. Vì mục đích này, việc tiếp cận nguyên liệu thô sẽ được cho phép, trừ nguyên liệu bị kiểm soát. Sau cùng sẽ cho phép Nhật Bản tham gia vào quan hệ thương mại quốc tế."
"Các lực lượng chiếm đóng của Đồng minh sẽ rút khỏi Nhật Bản ngay sau khi các mục tiêu này đã được hoàn thành, và một chính phủ có khuynh hướng hòa bình và có trách nhiệm đã được thiết lập, phù hợp với ý chí tự do bày tỏ của nhân dân Nhật Bản."
Thuật ngữ "đầu hàng vô điều kiện" xuất hiện lần duy nhất ở cuối tuyên bố:
"Chúng tôi kêu gọi chính phủ Nhật Bản ngay bây giờ tuyên bố tất cả các lực lượng vũ trang Nhật Bản đầu hàng vô điều kiện và đưa ra những đảm bảo đúng đắn và đầy đủ về thiện chí của họ trong hành động đó. Lựa chọn thay thế cho Nhật Bản là hủy diệt nhanh chóng và hoàn toàn."
Trái ngược với những gì dự kiến ban đầu, Tuyên bố không hề đề cập đến Thiên hoàng. Ngoại trưởng lâm thời giữ chức trong thời gian ngắn Joseph Grew chủ trương giữ lại Thiên hoàng làm quân chủ lập hiến. Ông hy vọng rằng việc bảo tồn vai trò trung tâm của Hirohito có thể tạo điều kiện cho toàn bộ quân đội Nhật Bản đầu hàng có trật tự trên mặt trận Thái Bình Dương. Nếu không có điều này, việc đạt được sự đầu hàng có thể khó khăn. Bộ trưởng Hải quân James Forrestal và các quan chức khác chia sẻ quan điểm này. Ý định của Đồng minh về các vấn đề cực kỳ quan trọng đối với Nhật Bản, bao gồm cả việc liệu Hirohito có bị cho là một trong những kẻ đã "lừa dối nhân dân Nhật Bản" hay thậm chí là tội phạm chiến tranh hay không, hay nói cách khác, liệu Hoàng đế có thể trở thành một phần của một "chính phủ có khuynh hướng hòa bình và có trách nhiệm" do đó không được nêu rõ.
Điều khoản "hủy diệt nhanh chóng và hoàn toàn" được hiểu là một lời cảnh báo ngầm về việc Hoa Kỳ sở hữu bom nguyên tử (đã được thử nghiệm thành công vào ngày đầu tiên của hội nghị). Mặt khác, tuyên bố cũng đề cập cụ thể đến sự tàn phá đã gây ra cho Đức trong giai đoạn cuối của Chiến tranh châu Âu. Đối với độc giả đương thời của cả hai bên, những người chưa biết đến sự tồn tại của bom nguyên tử, có thể dễ dàng hiểu tuyên bố đơn giản là lời đe dọa mang lại sự hủy diệt tương tự cho Nhật Bản bằng vũ khí thông thường.