stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Cơ học lượng tử
Khuôn khổ toán học > Đối xứng và các định luật bảo toàn

Toán tử Hamilton  H còn được coi là toán tử sinh của sự tiến triển theo thời gian, vì nó xác định một toán tử tiến triển theo thời gian unita  U(t)=e^{-iHt/\hbar } đối với mỗi giá trị của  t. Từ sự liên hệ giữa  U(t) và  H, có thể thấy bất kỳ một đại lượng quan sát được nào  A mà giao hoán với  H sẽ được bảo toàn: giá trị kỳ vọng của nó sẽ không thay đổi theo thời gian. Phát biểu này được tổng quát hóa bằng toán học, rằng đối với bất kỳ một toán tử Hermit  A có thể sinh một họ các toán tử unita được tham số hóa bởi biến  t. Dưới sự tiến triển sinh bởi  A, bất kỳ đại lượng quan sát được nào  B mà giao hoán với  A sẽ được bảo toàn. Hơn nữa, nếu  B là bảo toàn trong sự tiến triển dưới  A, thì  A được bảo toàn dưới sự tiến triển sinh bởi  B. Điều này hàm ý một phiên bản lượng tử của kết quả đã được chứng minh bởi nhà toán học Emmy Noether trong cơ học cổ điển (Lagrangian): đối với mỗi đối xứng khả vi của một toán tử Hamilton, tồn tại tương ứng một định luật bảo toàn.
Các ví dụ > Hạt tự do

Dạng đơn giản nhất của hệ lượng tử với một bậc tự do vị trí đó là hạt tự do chuyển động trên đường thẳng. Một hạt tự do không chịu tác động từ bên ngoài, do vậy toán tử năng lượng Hamilton của nó chỉ bao gồm động năng:
Nghiệm tổng quát của phương trình Schrödinger cho bởi
hay là sự chồng chập của tất cả các sóng phẳng khả dĩ  e^{i(kx-{\frac {\hbar k^{2}}{2m}}t)}, và là các trạng thái riêng của toán tử xung lượng với xung lượng  p=\hbar k. Các hệ số chồng chập là  {\hat {\psi }}(k,0), chính là biến đổi Fourier của trạng thái lượng tử ban đầu  \psi (x,0).
Không tồn tại nghiệm là một trạng thái riêng xung lượng riêng lẻ, hoặc trạng thái riêng vị trí riêng lẻ, vì các nghiệm này là những trạng thái lượng tử không chuẩn hóa được. Thay vì thế, ta có thể xét một bó sóng Gauss:
mà có biến đổi Fourier, và do vậy phân bố xung lượng
Ta thấy rằng khi ta thực hiện một sự phân tán nhỏ hơn trong vị trí, nhưng sự phân tán trong xung lượng lại trở lên lớn hơn. Ngược lại, bằng cách làm một bó sóng lớn hơn phân tán nhỏ hơn trong xung lượng, nhưng khi ấy sự phân tán trong vị trí lại lớn hơn. Điều này minh họa nguyên lý bất định.
Khi để bó sóng Gauss phát triển theo thời gian, ta thấy tâm của nó di chuyển trong không gian với vận tốc không đổi (giống như một hạt cổ điển không có lực tác dụng lên nó). Tuy nhiên, bó sóng cũng phân tán theo tiến trình thời gian, có nghĩa là vị trí trở lên càng bất định hơn. Tuy nhiên, độ bất định trong xung lượng trở lên không đổi.
Các ví dụ > Hạt trong một hộp

Hạt trong hộp thế năng một chiều là ví dụ đơn giản nhất về mặt toán học, nơi các giới hạn dẫn đến sự lượng tử hóa các mức năng lượng. Hộp được xác định có thế năng bằng 0 ở khắp nơi bên trong một vùng nhất định, và có thế năng lớn vô hạn khắp nơi bên ngoài vùng này. Đối với trường hợp một chiều theo hướng  x, phương trình Schrödinger độc lập thời gian được viết thành
Với toán tử vi phân xác định bởi
phương trình trước gợi đến phương trình tương tự cho động năng cổ điển,
với trạng thái  \psi  trong trường hợp này có năng lượng  E trùng với động năng của hạt.
Nghiệm tổng quát của phương trình Schrödinger cho hạt trong hộp là
hoặc theo dạng công thức Euler,
Tường thế vô hạn của hộp xác định các giá trị  C,D, và  k tại  x=0 và  x=L với  \psi  phải bằng 0. Do đó, tại  x=0,
và  D=0. Tại  x=L,
trong đó  C không thể bằng 0 do điều này sẽ mâu thuẫn với giả thuyết rằng  \psi  có chuẩn bằng 1. Do vậy, từ  \sin(kL)=0,  kL phải bằng số bội nguyên lần của  \pi , hay
Sự ràng buộc trên  k hàm ý sự ràng buộc trên các mức năng lượng, thu được
Một giếng thế hữu hạn là trường hợp tổng quát của bài toán giếng thế vô hạn đối với giếng thế có độ sâu hữu hạn. Bài toán giếng thế hữu hạn phức tạp hơn về mặt toán học so với bài toán hạt trong một hộp vô hạn vì hàm sóng không triệt tiêu tại các tường của giếng thế. Thay vào đó, hàm sóng phải thỏa mãn các điều kiện biên toán học phức tạp hơn khi nó khác 0 tại các vùng bên ngoài giếng thế. Các bài toán liên quan khác đó là rào thế hình vuông, một mô hình minh họa cho hiệu ứng xuyên hầm lượng tử đóng vai trò quan trọng trong sự hoạt động của các công nghệ hiện đại như bộ nhớ flash và kính hiển vi quét xuyên hầm.
Các ví dụ > Dao động tử điều hòa

Như trong trường hợp cổ điển, thế cho dao động tử điều hòa lượng tử được cho bởi
Bài toán này có thể giải trực tiếp từ phương trình Schrödinger, mà phương trình có dạng không tầm thường, hoặc sử dụng một phương pháp bậc thang đơn giản hơn do Paul Dirac nêu ra đầu tiên. Các trạng thái riêng được cho bởi
với Hn là các đa thức Hermite
và các mức năng lượng tương ứng là
Đây là một ví dụ khác minh họa sự rời rạc của năng lượng cho các trạng thái bị chặn.
Các ví dụ > Giao thoa kế Mach–Zehnder

Giao thoa kế Mach–Zehnder (MZI) minh họa các khái niệm chồng chập và giao thoa bằng đại số tuyến tính trong không gian hai chiều, hơn là bằng các phương trình vi phân. Có thể coi giao thoa kế là một phiên bản đơn giản của thí nghiệm hai khe, tuy thế nó cũng có những đặc điểm thú vị, chẳng hạn như trong thí nghiệm bộ xóa lượng tử lựa chọn trễ (delayed choice quantum eraser), thí nghiệm tưởng tượng kiểm tra sự hoạt động của quả bom bởi Elitzur–Vaidman (Elitzur–Vaidman bomb tester), và các nghiên cứu trong vướng víu lượng tử.
Chúng ta có thể mô hình một photon đi qua giao thoa kế bằng cách xem xét rằng tại mỗi điểm nó có thể ở trong sự chồng chập chỉ của hai đường đi: đường "phía dưới" bắt đầu từ bên trái, đi thẳng qua bộ tách chùm tia, và kết thúc ở bên trên, và đường "phía trên" bắt đầu từ đáy, đi thẳng qua bộ tách chùm tia, và kết thúc ở bên phải. Trạng thái lượng tử của photon do đó là một vectơ  \psi \in \mathbb {C} ^{2} là sự chồng chập của đường "phía dưới"  \psi _{l}={\begin{pmatrix}1\\0\end{pmatrix}} và đường "phía trên"  \psi _{u}={\begin{pmatrix}0\\1\end{pmatrix}}, tức là,  \psi =\alpha \psi _{l}+\beta \psi _{u} đối với các số phức  \alpha ,\beta . Để đảm bảo điều kiện chuẩn hóa  \langle \psi ,\psi \rangle =1 hai số phức phải thỏa mãn  |\alpha |^{2}+|\beta |^{2}=1.
Cả hai gương bán mạ được mô hình bằng ma trận unita  B={\frac {1}{\sqrt {2}}}{\begin{pmatrix}1&i\\i&1\end{pmatrix}}, có nghĩa rằng khi một photon gặp một gương bán mạ nó sẽ ở trên cùng đường đi với biên độ xác suất  1/{\sqrt {2}}, hoặc bị phản xạ sang đường đi khác với biên độ xác suất  i/{\sqrt {2}}. Bộ dịch chuyển pha ở nhánh phía trên được mô hình bằng ma trận unita  P={\begin{pmatrix}1&0\\0&e^{i\Delta \Phi }\end{pmatrix}}, có nghĩa rằng nếu photon ở đường "phía trên" nó sẽ nhận được thêm một pha  \Delta \Phi , và nó sẽ không thay đổi nếu nó ở đường phía dưới.
Một photon đi vào giao thoa kế từ bên trái sẽ bị tác động bởi một gương bán mạ  B, một bộ dịch chuyển pha  P, và một gương bán mạ khác  B, và trạng thái cuối của nó bằng
và xác suất để nó bị phát hiện ở bên phải hoặc ở phía trên được cho bởi
Do đó chúng ta có thể dùng giao thoa kế Mach–Zehnder để ước tính dịch chuyển pha bằng cách tính ra các xác suất này.
Có điểm thú vị khi xem xét điều gì sẽ xảy ra nếu photon chắc chắn đi theo đường "phía dưới" hoặc "phía trên" giữa các gương bán mạ. Có thể thực hiện điều này bằng cách che bớt một đường, hoặc tương đương là bỏ đi một gương bán mạ (và chiếu photon từ trái hoặc bên dưới theo ý muốn). Trong cả hai trường hợp sẽ không có giao thoa giữa hai đường đi nữa, và các xác suất được cho bằng  p(u)=p(l)=1/2, do vậy độc lập với sự dịch chuyển pha  \Delta \Phi . Từ điều này chúng ta kết luận rằng photon không đi theo đường này hay đường kia sau khi rời khỏi gương bán mạ, mà thực sự nó ở trạng thái chồng chập của cả hai đường, một đặc điểm chỉ có ở cơ học lượng tử.
Các ứng dụng

Cơ học lượng tử đã có sự thành công lớn trong giải thích nhiều đặc điểm của vũ trụ, nhắm tới các phạm vi nhỏ và các đại lượng rời rạc và các tương tác mà không thể giải thích bằng các phương pháp cổ điển. Cơ học lượng tử thường chỉ là lý thuyết có thể miêu tả được các hành xử của các hạt hạ nguyên tử cấu thành lên mọi dạng vật chất (electron, proton, neutron, photon, và các hạt khác). Vật lý trạng thái rắn và khoa học vật liệu chủ yếu hoàn toàn dựa vào cơ học lượng tử.
Ở nhiều khía cạnh các công nghệ hiện đại hoạt động ở phạm vi mà các hiệu ứng lượng tử trở lên quan trọng. Các ứng dụng quan trọng của lý thuyết lượng tử bao gồm hóa học lượng tử, quang học lượng tử, tính toán lượng tử, nam châm siêu dẫn, diode phát quang, khuếch đại quang học và laser, transistor và chất bán dẫn như vi xử lý, chụp ảnh nghiên cứu và y học như chụp cộng hưởng từ và kính hiển vi điện tử. Nhiều sự giải thích cho nhiều hiện tượng vật lý và sinh học có nguồn gốc từ bản chất của liên kết hóa học, như nổi bật nhất là đại phân tử DNA.
Liên hệ với các lý thuyết khoa học khác > Cơ học cổ điển

Các quy tắc của cơ học lượng tử khẳng định rằng không gian trạng thái của một hệ thống là một không gian Hilbert và rằng các đại lượng quan sát được của hệ là các toán tử Hermit tác dụng lên các vectơ trong không gian đó – mặc dù chúng không nói cho chúng ta biết không gian Hilbert nào hoặc toán tử nào. Những điều này có thể được chọn một cách phù hợp để có thể nhận được miêu tả định lượng về một hệ lượng tử, một bước cần thiết để đưa ra các dự đoán vật lý. Một hướng dẫn quan trọng cho việc thực hiện các lựa chọn này đó là sử dụng nguyên lý tương ứng, một phép toán suy nghiệm phát biểu rằng các tiên đoán của cơ học lượng tử trở thành các miêu tả của cơ học cổ điển trong vùng các số lượng tử lớn. Chúng ta cũng có thể bắt đầu từ thiết lập một mô hình cổ điển của một hệ đặc biệt, rồi thử đoán mô hình lượng tử ẩn dưới mà sẽ cho ra mô hình cổ điển trong giới hạn tương ứng. Cách tiếp cận này được biết đến là sự lượng tử hóa.
Khi cơ học lượng tử ban đầu được thiết lập, nó được áp dụng cho các mô hình mà giới hạn tương ứng là các mô hình cơ học cổ điển phi tương đối tính. Ví dụ, mô hình được biết đến nhiều đó là dao động tử điều hòa lượng tử sử dụng một biểu thức tường minh phi tương đối tính biểu diễn cho động năng của dao động tử, và do đó là một phiên bản lượng tử của dao động tử điều hòa cổ điển.
Các phức tạp xuất hiện cùng với các hệ nhiễu loạn, mà hệ không có các số lượng tử tốt để miêu tả, và lý thuyết nhiễu loạn lượng tử nghiên cứu các mối quan hệ giữa các cách miêu tả cổ điển và lượng tử trong những hệ này.
Sự mất kết hợp lượng tử là một cơ chế thông qua đó các hệ lượng tử mất đi tính kết hợp, và do đó không có khả năng thể hiện nhiều hiệu ứng lượng tử: sự chồng chập lượng tử trở lên đơn giản chỉ là sự trộn lẫn các xác suất, và vướng víu lượng tử trở thành các tương quan cổ điển đơn giản. Sự kết hợp lượng tử thường không tìm thấy ở quy mô vĩ mô, ngoại trừ ở một số mức nhiệt độ gần độ không tuyệt đối tại đó các hành xử lượng tử trở lên biểu hiện ở cấp độ lớn hơn.
Nhiều tính chất vĩ mô của một hệ cổ điển là hệ quả trực tiếp của hành xử lượng tử của từng thành phần của nó. Ví dụ, sự ổn định của một khối vật chất (chứa các nguyên tử và các phân tử mà sẽ nhanh chóng suy sập chỉ dưới ảnh hưởng của lực điện), tính cứng của vật rắn, và các tính chất cơ học, nhiệt, hóa học, quang học và từ học của vật chất tất cả đều là kết quả của tương tác giữa các điện tích dưới sự chi phối của các quy tắc cơ học lượng tử.
Liên hệ với các lý thuyết khoa học khác > Thuyết tương đối hẹp và điện động lực học

Những nỗ lực ban đầu để hợp nhất cơ học lượng tử với thuyết tương đối hẹp bao gồm việc thay thế phương trình Schrödinger bằng một phương trình hiệp biến như phương trình Klein–Gordon hoặc phương trình Dirac. Trong khi các lý thuyết này đã thành công trong việc giải thích nhiều kết quả thực nghiệm, chúng có những đặc điểm không phù hợp xuất phát từ việc lý thuyết bỏ qua việc sinh và hủy các cặp hạt tương đối tính. Một lý thuyết lượng tử tương đối tính đầy đủ đòi hỏi sự phát triển của lý thuyết trường lượng tử, ở đây áp dụng sự lượng tử hóa vào một trường (hơn là đối với một tập hợp các hạt cố định). Lý thuyết trường lượng tử hoàn thiện đầu tiên, điện động lực học lượng tử, cung cấp một miêu tả lượng tử đầy đủ về tương tác điện từ. Điện động lực học lượng tử là, cùng với thuyết tương đối rộng, một trong những lý thuyết vật lý chính xác nhất từng được đưa ra.
Thường không cần thiết phải dùng toàn bộ nội dung của lý thuyết trường lượng tử để miêu tả các hệ thống điện động lực. Một cách tiếp cận đơn giản hơn, mà đã từng được sử dụng từ lúc khai sinh ra cơ học lượng tử, đó là coi các hạt mang điện như là các đối tượng cơ học lượng tử bị tác động bởi một trường điện từ cổ điển. Ví dụ, mô hình lượng tử cơ bản của nguyên tử hydro miêu tả điện trường của nguyên tử hydro sử dụng một thế Coulomb cổ điển  \textstyle -e^{2}/(4\pi \epsilon _{_{0}}r). Cách tiếp cận "bán cổ điển" này trở lên không còn hiệu lực nếu các thăng giáng lượng tử trong trường điện từ đóng vai trò đáng kể, như ở sự phát ra các photon bởi các hạt điện tích.
Các lý thuyết trường lượng tử cho lực hạt nhân mạnh và lực hạt nhân yếu cũng đã được phát triển. Lý thuyết trường lượng tử của lực hạt nhân mạnh được gọi là sắc động lực học lượng tử, và nó miêu tả các tương tác của các hạt nhỏ hơn hạt nhân nguyên tử như các quark và gluon. Lực hạt nhân yếu và lực điện từ được thống nhất làm một, trong các dạng lượng tử của chúng, trở thành một lý thuyết trường lượng tử (được gọi là thuyết điện yếu), do các nhà vật lý Abdus Salam, Sheldon Glashow và Steven Weinberg phát triển.
Liên hệ với các lý thuyết khoa học khác > Liên hệ với thuyết tương đối tổng quát

Mặc dù các dự đoán của cả cơ học lượng tử và thuyết tương đối tổng quát đã được kiểm nghiệm nhiều lần bằng các chứng cứ thực nghiệm phức tạp và chặt chẽ, dạng thức luận của chúng lại mâu thuẫn với nhau và chúng đã được chứng minh là cực kỳ khó hợp nhất được với nhau thành một lý thuyết nhất quán và thống nhất. Hấp dẫn là rất nhỏ trong nhiều phạm vi của vật lý hạt, do đó sự thống nhất giữa thuyết tương đối rộng và cơ học lượng tử không phải là một vấn đề cấp bách trong các ứng dụng thực tế. Tuy nhiên, hiện chưa có một lý thuyết đúng đắn về hấp dẫn lượng tử là một vấn đề quan trọng trong vũ trụ học vật lý và sự tìm kiếm của các nhà vật lý đi đến một "lý thuyết vạn vật" (TOE) tao nhã. Do đó, mục tiêu giải quyết được những mâu thuẫn giữa hai lý thuyết là một trong những mục tiêu lớn của vật lý thế kỷ 20 và thế kỷ 21. Thuyết TOE sẽ kết hợp không chỉ các mô hình của vật lý hạt hạ nguyên tử nhưng cũng cho phép suy ra bốn lực trong tự nhiên từ một lực thống nhất hoặc một hiện tượng.
Một đề xuất nổi bật đó là lý thuyết dây, lý thuyết cho rằng các hạt điểm của vật lý hạt được thay thế bằng các đối tượng một chiều được gọi là dây. Lý thuyết dây miêu tả cách mà những dây này lan truyền trong không gian và tương tác với nhau. Trên những phạm vi khoảng cách lớn hơn phạm vi của dây, một dây sẽ trông giống như một hạt cơ bản bình thường, với khối lượng, điện tích, và các tính chất khác được xác định bởi các trạng thái rung động của dây. Trong lý thuyết dây, một trong nhiều các trạng thái rung động của dây tương ứng với hạt graviton, một hạt lượng tử truyền lực hấp dẫn.
Một lý thuyết phổ biến khác đó là hấp dẫn lượng tử vòng (LQG), lý thuyết miêu tả các tính chất lượng tử của hấp dẫn cũng như miêu tả không thời gian lượng tử. LQG cố gắng hợp nhất và chấp nhận cơ học lượng tử chuẩn và thuyết tương đối rộng chuẩn. Lý thuyết này miêu tả không gian như một tấm vải cực kỳ mịn được dệt bằng những vòng khép kín hữu hạn gọi là mạng lưới spin. Sự tiến triển của một mạng lưới spin theo thời gian được gọi là bọt spin. Độ dài đặc trưng của bọt spin bằng độ dài Planck, xấp xỉ 1,616×10−35 m, do vậy các độ dài và kích thước nhỏ hơn độ dài Planck không có ý nghĩa trong LQG.
No wave

| No wave |
| --- | --- |
Nguồn gốc từ loại nhạc:  Punk rock  avant-garde 
Nguồn gốc văn hóa: Thập niên 1970, thành phố New York, New York, Hoa Kỳ
Tiểu thể loại
 Dance-punk  noise rock  punk jazz 
Chủ đề liên quan
 Dòng thời gian punk rock  new wave  post-punk  nghệ thuật trình diễn  experimental rock  nghệ thuật thị giác  phim Super 8 
No wave là một giới nhạc ngầm, phim Super 8, nghệ thuật trình diễn, nghệ thuật video, và nghệ thuật đương đại bắt đầu vào cuối thập niên 1970 và kết thúc vào giữa thập niên 1980 tại thành phố New York. Thuật ngữ "no wave" xuất phát từ kiểu chơi chữ châm biếm trong tiểu văn hóa punk đối với kiểu âm thanh thương mại trong thể loại new wave phổ biến thời đó. Nhạc no wave là sự chống lại các nghệ sĩ new wave, như Talking Heads, việc ký hợp đồng với các hãng đĩa lớn, và những đoạn riff của Chuck Berry thường được dùng với những nhóm new wave cuối thập niên 1970. Từ "no wave" có thể được truyền cảm hứng bởi đạo diễn phim Jean-Luc Godard French New Wave, với câu bình luận "There are no new waves, there is only the ocean". Dù chỉ kéo dài trong một thời gian tương đối ngắn nhưng no wave có ảnh hưởng sâu sắc tới sự phát triển của điện ảnh, nghệ thuật thị giác và thời trang độc lập.
Đặc điểm và phong cách âm nhạc

No wave không phải là một thể loại âm nhạc có kể định nghĩa dứt khoát. Các ban nhạc lấy cảm hứng từ nhiều nguồn khác nhau như funk, jazz, blues, punk rock, avant garde, và experimental. Tuy nhiên, có một số yếu tố hiện diện trong hầu hết nhạc no wave, như những âm thanh không theo điệu thức thô ráp, rhythm lập lại xuyên suốt, và có su hướng nhất mạnh về kết cấu âm nhạc hơn là giai điệu.
Lịch sử âm nhạc

Năm 1978, một sê-ri noise được ảnh hưởng bởi tiểu văn hóa punk được tổ chức tại Artists Space của New York đã dẫn với No New York, một album tổng hợp được sản xuất bởi Brian Eno, với sự góp mặt của James Chance and the Contortions, Teenage Jesus and the Jerks, Mars, và DNA.
Sonic Youth trình diễn trực tiếp lần đầu tại Noise Fest, một nhạc hội thành lập bởi Thurston Moore tại White Columns tháng 6 năm 1981. Mỗi đêm có từ ba đến năm nghệ sĩ biểu diễn, gồm Glenn Branca, Rhys Chatham, Rudolph Grey, Dark Day của Robin Crutchfield, Off Beach và một số khác.
No wave ảnh hưởng lên nhiều nhóm noise rock và industrial sau đó, như Big Black, Helmet, và Live Skull. Theoretical Girls ảnh hưởng Sonic Youth, ban nhạc đã xuất phát từ giới nhạc này và sau đó đạt thành công thương mại cũng như được các nhà phê bình ca ngợi.
No wave truyền cảm hứng cho se-ri noise rock "Speed Trials" tổ chức bởi các thành viên Live Skull tháng 5 năm 1983 tại White Columns với sự góp mặt của The Fall từ nước Anh, và Sonic Youth, Lydia Lunch, Beastie Boys, Elliott Sharp, Swans, The Ordinaires, Arto Lindsay và Toy Killers từ nước Mỹ..
Nghệ sĩ no wave khác

Ngoài những nhóm ở trên, những nghệ sĩ dưới đây cũng được xem là một phần của giới no wave:
8-Eyed Spy
Boris Policeband
Bush Tetras
The Del-Byzanteens
ESG
Futants
James White and the Blacks
Jody Harris
Judy Nylon
Lizzy Mercier Descloux
Lounge Lizards
Material
Model Citizens
Raybeats
Sick Dick and the Volkswagens
The Static
Theoretical Girls
Ut
Y Pants
Youth in Asia
Điện ảnh no wave

Điện ảnh No Wave là một giới phim ngầm tại Tribeca và East Village. Những nhà làm phim gồm Amos Poe, Eric Mitchell, Charlie Ahearn, Vincent Gallo, James Nares, Jim Jarmusch, Vivienne Dick, Scott B and Beth B, và Seth Tillett, và dẫn tới Cinema of Transgression và tác phẩm của Nick Zedd và Richard Kern.
Chú thích

1 2 3  Romanowski, P. biên tập (1995) [1983]. The New Rolling Stone Encyclopedia of Rock & Roll. H. George-Warren & J. Pareles . New York: Fireside. tr. 717. ISBN 0-684-81044-1.
↑  Masters 2007, tr. 5
↑  “NO!: The Origins of No Wave by Marc masters for Pitchfork ngày 15 tháng 1 năm 2008”. Bản gốc lưu trữ 5 Tháng Ba năm 2016. Truy cập 29 tháng Mười năm 2015.
↑  O'Brien, Glenn (tháng 10 năm 1999). “Style Makes the Band”. Artforum International Magazine.
1 2  Masters 2007, tr. 200
↑  James Chance interview | Pitchfork
↑  Simon Reynolds, Rip It Up and Start Again: Post-punk 1978–1984 (2006) Penguin
↑  No Wave Lưu trữ 2009-01-14 tại Wayback Machine, with a foreword by Weasel Walter (London: Black Dog Publishing, 2007), ISBN 978-1-906155-02-5 pp. 170-171 + photo with full list of band participants reproduced on p. 171.
↑  Masters 2007, tr. 168
↑  Carlo McCormick, The Downtown Book: The New York Art Scene, 1974–1984, Princeton University Press, 2006
↑  Walter, Weasel. “New York No Wave Archive”. New York No Wave Archive. Bản gốc lưu trữ 1 tháng Chín năm 2015. Truy cập ngày 27 tháng 1 năm 2012.
↑  NO WAVELENGTH: THE PARA-PUNK UNDERGROUND: Village Voice film critic Jim Hoberman discusses the New York New Wave film scene, including lo-fi super 8 films of Vivienne Dick
Thư mục

Berendt, Joachim E. The Jazz Book: From Ragtime to Fusion and Beyond, revised by Günther Huesmann, translated by H. and B. Bredigkeit with Dan Morgenstern. Brooklyn: Lawrence Hill Books, 1992. "The Styles of Jazz: From the Eighties to the Nineties," p. 57–59. ISBN 1-55652-098-0
Masters, Marc (2007). No Wave. London: Black Dog Publishing. ISBN 978-1-906155-02-5.
Moore, Alan W. "Artists' Collectives: Focus on New York, 1975–2000". In Collectivism After Modernism: The Art of Social Imagination after 1945, edited by Blake Stimson & Gregory Sholette, 203. Minneapolis: University of Minnesota Press, 2007.
Moore, Alan W., and Marc Miller (eds.). ABC No Rio Dinero: The Story of a Lower East Side Art Gallery. New York: Collaborative Projects, 1985
Pearlman, Alison, Unpackaging Art of the 1980s. Chicago: University Of Chicago Press, 2003.
Reynolds, Simon. "Contort Yourself: No Wave New York." In Rip It Up and Start Again: Post-punk 1978–84.
[cần chú thích đầy đủ] London: Faber and Faber, Ltd., 2005.
Taylor, Marvin J. (ed.). The Downtown Book: The New York Art Scene, 1974–1984, foreword by Lynn Gumpert. Princeton: Princeton University Press, 2006. ISBN 0-691-12286-5
Hàm Trường

|  Hàm Trường  |
| --- | --- |
 Xã 
 Xã Hàm Trường 
Hành chính
Quốc gia:  Việt Nam
Vùng: Bắc Trung Bộ
Tỉnh: Hà Tĩnh
Huyện: Hương Sơn
Thành lập: 1/1/2025
Địa lý
Diện tích: 41,79 km²
Dân số (31/12/2023)
Tổng cộng: 8.986 người
Mật độ: 215 người/km²
x t s
Hàm Trường là một xã thuộc huyện Hương Sơn, tỉnh Hà Tĩnh, Việt Nam.
Địa lý

Xã Hàm Trường có diện tích 41,79 km², dân số năm 2023 là 8.986 người, mật độ dân số đạt 215 người/km².
Lịch sử

Ngày 14 tháng 11 năm 2024, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1283/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã của tỉnh Hà Tĩnh giai đoạn 2023 – 2025 (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2025). Theo đó, thành lập xã Hàm Trường trên cơ sở toàn bộ 22,37 km² diện tích tự nhiên, quy mô dân số là 4.270 người của xã Sơn Hàm và toàn bộ 19,42 km² diện tích tự nhiên, quy mô dân số là 4.716 người của xã Sơn Trường.
Xã Hàm Trường có 41,79 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số là 8.986 người.
Chú thích

1 2 3 4 5  “Nghị quyết số 1283/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã của tỉnh Hà Tĩnh giai đoạn 2023 – 2025”. Cổng thông tin điện tử Quốc hội Việt Nam. 14 tháng 11 năm 2024. Bản gốc lưu trữ ngày 21 tháng 11 năm 2024. Truy cập ngày 21 tháng 11 năm 2024.
Bragadiru, Teleorman

| Bragadiru |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
 

BragadiruVị trí ở România
Quốc gia:  România
Hạt: Teleorman
Thủ phủ: Bragadiru
Dân số (2002)
 • Tổng cộng: 4.635 người
Múi giờ: UTC+2, UTC+3
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Bragadiru là một xã thuộc hạt Teleorman, România. Dân số thời điểm năm 2002 là 4635 người.
Chú thích

↑  “Communes of Romania” (bằng tiếng Anh). statoids.com. Truy cập ngày 14 tháng 6 năm 2012.
Hyposmocoma nipholoncha

| Hyposmocoma nipholoncha> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Phân bộ (subordo): Glossata
Liên họ (superfamilia): Gelechioidea
(không phân hạng): Ditrysia
Họ (familia): Cosmopterigidae
Chi (genus): Hyposmocoma
Loài (species): H. nipholoncha
Danh pháp hai phần
Hyposmocoma nipholoncha Meyrick, 1935 
Hyposmocoma nipholoncha là một loài bướm đêm thuộc họ Cosmopterigidae. Nó là loài đặc hữu của Oahu. Loài địa phương ở Mount Tantalus.
Ấu trùng ăn Euphorbia species. The naked larvae are stem-borers.