stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Jenalöbnitz

| Jenalöbnitz   |
| --- | --- |

 
Vị trí của Jenalöbnitz 
Jenalöbnitz  
Quốc gia: Đức
Bang: default
Huyện: Saale-Holzland-Kreis
Liên xã: Dornburg-Camburg 
Chính quyền
 • Thị trưởng: Joachim Geyer
Diện tích
 • Tổng cộng: 3,94 km2 (152 mi2)
Độ cao: 208 m (682 ft)
Dân số (2021-12-31)
 • Tổng cộng: 158
 • Mật độ: 0,40/km2 (1,0/mi2)
Múi giờ: CET (UTC+01:00)
 • Mùa hè (DST): CEST (UTC+02:00)
Mã bưu chính: 07751
Mã vùng: 03641
Biển số xe: SHK
Trang web: www.dornburg-saale.de
Jenalöbnitz là một đô thị thuộc huyện Saale-Holzland, trong bang Thüringen, Đức. Đô thị Jenalöbnitz có diện tích 3,94 km².
| x t Xã và đô thị của huyện Saale-Holzland |
| --- | --- | --- |
|  Albersdorf  Altenberga  Bad Klosterlausnitz  Bibra  Bobeck  Bollberg  Bremsnitz  Bucha  Bürgel  Crossen  Dornburg-Camburg  Eichenberg  Eineborn  Eisenberg  Frauenprießnitz  Freienorla  Geisenhain  Gneus  Golmsdorf  Gösen  Graitschen  Großbockedra  Großeutersdorf  Großlöbichau  Großpürschütz  Gumperda  Hainichen  Hainspitz  Hartmannsdorf  Heideland  Hermsdorf  Hummelshain  Jenalöbnitz  Kahla  Karlsdorf  Kleinbockedra  Kleinebersdorf  Kleineutersdorf  Laasdorf  Lehesten  Lindig  Lippersdorf-Erdmannsdorf  Löberschütz  Mertendorf  Meusebach  Milda  Möckern  Mörsdorf  Nausnitz  Neuengönna  Oberbodnitz  Orlamünde  Ottendorf  Petersberg  Poxdorf  Quirla  Rattelsdorf  Rauda  Rauschwitz  Rausdorf  Reichenbach  Reinstädt  Renthendorf  Rothenstein  Ruttersdorf-Lotschen  Scheiditz  Schkölen  Schleifreisen  Schlöben  Schöngleina  Schöps  Seitenroda  Serba  Silbitz  Stadtroda  St. Gangloff  Sulza  Tautenburg  Tautendorf  Tautenhain  Thierschneck  Tissa  Tröbnitz  Trockenborn-Wolfersdorf  Unterbodnitz  Waldeck  Walpernhain  Waltersdorf  Weißbach  Weißenborn  Wichmar  Zimmern  Zöllnitz  |  Albersdorf  Altenberga  Bad Klosterlausnitz  Bibra  Bobeck  Bollberg  Bremsnitz  Bucha  Bürgel  Crossen  Dornburg-Camburg  Eichenberg  Eineborn  Eisenberg  Frauenprießnitz  Freienorla  Geisenhain  Gneus  Golmsdorf  Gösen  Graitschen  Großbockedra  Großeutersdorf  Großlöbichau  Großpürschütz  Gumperda  Hainichen  Hainspitz  Hartmannsdorf  Heideland  Hermsdorf  Hummelshain  Jenalöbnitz  Kahla  Karlsdorf  Kleinbockedra  Kleinebersdorf  Kleineutersdorf  Laasdorf  Lehesten  Lindig  Lippersdorf-Erdmannsdorf  Löberschütz  Mertendorf  Meusebach  Milda  Möckern  Mörsdorf  Nausnitz  Neuengönna  Oberbodnitz  Orlamünde  Ottendorf  Petersberg  Poxdorf  Quirla  Rattelsdorf  Rauda  Rauschwitz  Rausdorf  Reichenbach  Reinstädt  Renthendorf  Rothenstein  Ruttersdorf-Lotschen  Scheiditz  Schkölen  Schleifreisen  Schlöben  Schöngleina  Schöps  Seitenroda  Serba  Silbitz  Stadtroda  St. Gangloff  Sulza  Tautenburg  Tautendorf  Tautenhain  Thierschneck  Tissa  Tröbnitz  Trockenborn-Wolfersdorf  Unterbodnitz  Waldeck  Walpernhain  Waltersdorf  Weißbach  Weißenborn  Wichmar  Zimmern  Zöllnitz  |  |
Desmodium palmeri

| Desmodium palmeri> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Fabales
Họ (familia): Fabaceae
Chi (genus): Desmodium
Loài (species): D. palmeri
Danh pháp hai phần
Desmodium palmeri Hemsl. 
Desmodium palmeri là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được Hemsl. miêu tả khoa học đầu tiên.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Desmodium palmeri”. Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2013.
Tantalus

Đối với các định nghĩa khác, xem Tantalus (định hướng).
| Tantalus |
| --- | --- |
Vua trong thần thoại Hy Lạp
Tantalus, tranh của Gioacchino Assereto
Tên gọi khác: Atys
Nơi ngự trị: Lydia hoặc Phrygia hoặc Paphlagonia
Thông tin cá nhân
Cha mẹ: (1) Zeus và Plouto (2) Tmolus và Plouto
Anh chị em: -
Phối ngẫu: (i) Dione (ii) Taygete (iii) Eurythemista (iv) Euryanassa (v) Clytie (vi) Eupryto
Con cái: Pelops, Niobe, Broteas và Dascylus
Tantalus (tiếng Hy Lạp cổ: Τάνταλος, Tántalos) là một nhân vật trong thần thoại Hy Lạp, được biết đến phổ biến về hình phạt ở Tartarus: ông phải đứng trong một hồ nước dưới một cây ăn quả với những cành cây thấp, những quả trên cây sẽ luôn tránh xa ra khi ông với tay tới, và nước sẽ luôn cạn khi ông có ý định múc nước lên uống. Ông còn được gọi với cái tên Atyx.
Ông là cha của Pelops, Niobe, Broteas, và là con trai của thần Zeus với nymph Plouto. Do đó, giống những vị anh hùng khác trong thần thoại Hy Lạp như Theseus và anh em Dioskouroi, Tantalus thừa hưởng trong mình dòng máu từ cả thần linh và người phàm trần.
Người Hy Lạp dùng tục ngữ "Hình phạt của Tantalus" (tiếng Hy Lạp cổ: Ταντάλειοι τιμωρίαι: Tantáleioi timōríai) trong tài liệu tham khảo để chỉ những người có những thứ tốt lành nhưng không được phép sử dụng chúng. Cái tên và hình phạt của ông cũng là nguồn gốc của từ tiếng Anh tantalize.
Bối cảnh lịch sử

Thành phố cổ tây Anatolia được gọi theo tên ông là "Tantalís", "thành phố Tantalus", hay "Sipylus". Tại chân núi Sipylus là nơi thành phố tọa lạc và các phế tích đã được báo cáo vẫn còn nhìn thấy vào thời kỳ đầu Common Era, dù ngày nay có ít dấu vết. Pausanias cho biết thêm rằng có một cảng được đặt theo tên ông và một lăng mộ của ông "không phải là mờ mịt" trong cùng một vùng.
Tantalus trong nghệ thuật

Tranh in khắc của Hendrik Goltzius và C. Cornelius (1588)
Tranh sơn dầu của Gioacchino Assereto (khoảng những năm 1640)
Tranh khắc axit của Francisco Goya (1797)
Karagöl ("Hồ đen") ở núi Yamanlar, İzmir, Thổ Nhĩ Kỳ, liên quan đến các mô tả xung quanh Tantalus và cũng được gọi bằng tên của ông, "hồ Tantalus".
Trận đồn Jackson và St. Philip

Bài này viết về trận đánh thời Nội chiến Hoa Kỳ năm 1862. Đối với trận đánh trong cuộc Chiến tranh 1812, xem Cuộc vây hãm đồn St. Philip (1815). Đối với chiến sự sau trận đánh năm 1862, xem Trận New Orleans (1862).
Trận đồn Jackson và St. Philip (18 tháng 4–28 tháng 4 năm 1862) là trận chiến quyết định quyền sở hữu thành phố New Orleans trong Nội chiến Hoa Kỳ. Hai đồn quân sự của Liên minh miền Nam trên sông Mississippi nằm ở phía nam thành phố đã bị hạm đội Hải quân Liên bang miền Bắc tấn công. Một khi các đồn này còn ngăn cản các lực lượng miền Bắc tiến vào thì thành phố vẫn được an toàn, còn nếu chúng bị thất thủ thì sẽ không còn một vị trí nào phía sau để chống lại nữa.
New Orleans, thành phố lớn nhất của Liên minh miền Nam, vốn đã đứng trước nguy cơ bị tấn công từ phía bắc khi David Farragut đưa hạm đội của mình tiến vào sông Mississippi từ phía nam. Hải quân miền Nam đã đẩy lui hạm đội phong tỏa của miền Bắc trong trận mũi Passes diễn ra vào tháng 10 trước đó. Mặc dù mối đe dọa từ phía thượng nguồn xét theo khía cạnh địa lý là xa hơn so với từ phía vịnh Mexico, nhưng một chuỗi thất bại tại các bang Kentucky và Tennessee đã buộc Bộ Chiến tranh và Hải quân miền Nam tại Richmond tước bỏ rất nhiều hệ thống phòng thủ ở khu vực này. Nhân lực và trang bị bị rút khỏi các công sự phòng ngự địa phương, cho nên đến giữa tháng 4 hầu như không còn lại gì ở khu vực phía nam ngoại trừ hai đồn quân sự và một vài tàu chiến có chất lượng rất đáng nghi ngờ. Không hề giảm áp lực từ phía bắc, Tổng thống miền Bắc Abraham Lincoln đã cho tiến hành một chiến dịch tấn công kết hợp của hải quân và lục quân từ phía nam. Lục quân miền Bắc huy động 18.000 binh lính, đặt dưới quyền chỉ huy của tướng Benjamin F. Butler. Hải quân miền Bắc đóng góp một bộ phận lớn trong Đội tàu Phong tỏa Vịnh Tây, do đô đốc David G. Farragut chỉ huy. Đội tàu này được tăng cường bằng một đội tàu nhỏ bán độc lập khác gồm các tàu hai buồm bắn súng cối cùng các thuyền bè hỗ trợ của nó do David Dixon Porter chỉ huy.
Lực lượng tấn công tập trung tại Ship Island trên vịnh Mexico. Khi đã sẵn sàng, hải quân miền Bắc đưa tàu chiến tiến vào sông và hoàn tất vào ngày 14 tháng 4. Sau đó di chuyển đến một vị trí ở gần hai đồn này và đến ngày 18, nã súng cối mở màn trận đánh.
Trận đánh sau đó có thể chia thành hai giai đoạn: một cuộc pháo kích hầu như không hiệu quả vào các đồn của miền Nam từ các khẩu súng cối gắn trên thuyền bè, và cuộc vượt phá thành công của phần lớn hạm đội Farragut trong đêm ngày 24 tháng 4. Trong cuộc vượt phá này, một tàu chiến miền Bắc bị mất và 3 tàu khác phải quay trở lại, còn tàu chiến phe miền Nam gần như bị tiêu diệt hoàn toàn. Việc chiếm đóng thành phố sau đó không gặp phải sự kháng cự đáng kể nào, và là một đòn chí mạng gây nên những tổn hại mà miền Nam không bao giờ có thể phục hồi lại được. Các đồn quân sự vẫn trụ lại sau khi hạm đội miền Bắc vượt qua, nhưng quân lính ở đồn Jackson bị suy sụp tinh thần đã làm binh biến và khiến cho chúng phải đầu hàng.
Chú thích

1 2  “National Park Service battle description”. Bản gốc lưu trữ ngày 26 tháng 5 năm 2006. Truy cập ngày 31 tháng 5 năm 2012.
↑  Hearn, Capture of New Orleans, 1862, trang 117, 122, 148.
↑  Duffy, Lincoln's admiral, trang 99–100.
↑  Duffy, Lincoln's admiral, trang 62–65. Butler có 18.000 quân tại Ship Island, nhưng số quân này đã được ông ta chuyển lên Mississippi trước trận chiến.
↑  Hearn, Capture of New Orleans, 1862, trang 180–186,
↑  Simson, Naval strategies of the Civil War, trang 106.
↑  Duffy, Lincoln's admiral, trang 113–114.
↑  Duffy, Lincoln's admiral, trang 110.
↑  ORN I, v. 19, trang 131-146.
↑  ORA I, v. 6, trang 525-534.
Thư mục

National Park Service battle description Lưu trữ 2006-05-26 tại Wayback Machine
Davis, George B., Stephen B. Elkins, and Daniel S. Lamont, Atlas to accompany the official records of the Union and Confederate armies. US War Department, 1891. Reprint, Arno Press, 1978.
Official records of the Union and Confederate Navies in the War of the Rebellion. Series I: 27 volumes. Series II: 3 volumes. Washington: Government Printing Office, 1894-1922.
War of the Rebellion: a compilation of the official records of the Union and Confederate Armies. Series I: 53 volumes. Series II: 8 volumes. Series III: 5 volumes. Series IV: 4 volumes. Washington: Government Printing Office, 1886-1901.
Callahan, James Morton, The diplomatic history of the Southern Confederacy. Johns Hopkins, 1901.
Catton, Bruce, Terrible Swift Sword: The Centennial History of the Civil War, Volume 2. Doubleday, 1963. ISBN 0-385-02614-5.
Duffy, James P. Lincoln's admiral: the Civil War campaigns of David Farragut. Wiley, 1997. ISBN 0-471-04208-0
Dufour, Charles L. The night the war was lost. Garden City: Doubleday, 1960. ISBN 0-8032-6599-0
Eicher, David J., The Longest Night: A Military History of the Civil War. Simon & Schuster, 2001. ISBN 0-684-84944-5.
Hearn, Chester G. The capture of New Orleans, 1862. Louisiana State University Press, 1995.
Johnson, Robert Underwood and Clarence Clough Buel, eds., Battles and leaders of the Civil War. Century, 1894; reprint ed., Castle, n.d.
Mitchell, John K. "Operations of Confederate States Navy in defense of New Orleans" (letter). Southern Historical Society Papers, v. 2, pp. 240–244 (1876).
Simson, Jay W., Naval strategies of the Civil War: Confederate innovations and Federal opportunism. Cumberland House, 2001. ISBN 1-58182-195-6
Wells, Tom H. The Confederate Navy: a study in organization. University of Alabama Press, 1971.
Winters, John D., The Civil War in Louisiana. Louisiana State University Press, 1963. ISBN 0-8071-1725-0
Stereohypnum oxyrrhynchoides

| Stereohypnum oxyrrhynchoides> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Bryophyta
Lớp (class): Bryopsida
Bộ (ordo): Hypnales
Họ (familia): Hypnaceae
Chi (genus): Stereohypnum
Loài (species): S. oxyrrhynchoides
Danh pháp hai phần
Stereohypnum oxyrrhynchoides Broth., 1920 
Stereohypnum oxyrrhynchoides là một loài Rêu trong họ Hypnaceae. Loài này được Broth. mô tả khoa học đầu tiên năm 1920.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Stereohypnum oxyrrhynchoides”. Truy cập ngày 1 tháng 6 năm 2014.
Typhlops madagascariensis

| Typhlops madagascariensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Reptilia
Bộ (ordo): Squamata
Phân bộ (subordo): Serpentes
Phân thứ bộ (infraordo): Scolecophidia
Họ (familia): Typhlopidae
Chi (genus): Typhlops
Loài (species): T. madagascariensis
Danh pháp hai phần
Typhlops madagascariensis Boettger, 1877 
Typhlops madagascariensis là một loài rắn trong họ Typhlopidae. Loài này được Boettger mô tả khoa học đầu tiên năm 1877.
Diachromus germanus

| Diachromus germanus |
| --- | --- |
Illustration của Diachromus germanus
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Carabidae
Phân họ (subfamilia): Harpalinae
Chi (genus): Diachromus Erichson, 1837
Loài (species): D. germanus
Danh pháp hai phần
Diachromus germanus (Linnaeus, 1758) 
Diachromus germanus là một loài bọ cánh cứng mặt đất là loài duy nhất trong chi đơn loài Diachromus.
Nó là loài bản địa của châu Âu và Cận Đông. Ở châu Âu, nó được tìm thấy ở Albania, Áo, Belarus, Bỉ, Bosna và Hercegovina, Quần đảo Anh, Bulgaria, Corse, Kríti, Croatia, Cộng hòa Séc, lục địa Đan Mạch, lục địa Pháp, Đức, lục địa Hy Lạp, Hungary, lục địa Italia, Kaliningrad, Latvia, Liechtenstein, Luxembourg, Cộng hòa Macedonia, Moldova, Ba Lan, lục địa Bồ Đào Nha, România, miền trung và miền nam Nga, Sardegna, Sicilia, Slovakia, Slovenia, lục địa Tây Ban Nha, Thụy Sĩ, Hà Lan, Ukraina và Nam Tư.
Trận đồn Henry

Xin đừng nhầm với Cuộc vây hãm pháo đài William Henry
| x t Quân miền Bắc thâm nhập sông Cumberland và Tennessee |
| --- | --- |
Đồn Henry •  Đồn Donelson •  Shiloh •  Corinth
Trận đồn Henry là một cuộc chiến diễn ra vào ngày 6 tháng 2 năm 1862 tại tây Tennessee, trong thời Nội chiến Hoa Kỳ. Đây là thắng lợi quan trọng đầu tiên trong cuộc chiến của phe Liên bang miền Bắc và của chuẩn tướng Ulysses S. Grant tại Mặt trận miền Tây.
Trong các ngày 4 và 5 tháng 2, Grant đã cho đổ bộ hai sư đoàn quân tại vị trí ngay gần phía bắc đồn Henry trên sông Tennessee (đội quân phục vụ dưới quyền Grant sau này đã trở thành hạt nhân cho Binh đoàn sông Tennessee của miền Bắc, mặc dù lúc này tên gọi đó vẫn chưa được sử dụng.). Kế hoạch của ông là phải tiến quân về đồn này vào ngày 6 tháng 2 trong khi nó đang bị các pháo hạm của Hải quân Hoa Kỳ do Andrew Hull Foote chỉ huy tấn công. Sự phối hợp hiệu quả của hỏa lực hải quân cùng với vị thế yếu kém của đồn này - gần như bị ngập hoàn toàn do nước sông đang lên - đã buộc viên chỉ huy là chuẩn tướng Lloyd Tilghman phải ra hàng Foote trước khi lục quân miền Bắc đến nơi.
Việc đồn Henry thất thủ đã mở ra con đường thủy sông Tennessee cho quân miền Bắc băng qua biên giới bang Alabama, tiêu biểu là cuộc đột kích của các tàu gỗ timberclad miền Bắc trong các ngày 6 đến 12 tháng 2. Họ đã phá hủy nhiều tàu thuyền và các cây cầu đường sắt của Liên minh miền Nam ở phía hạ lưu con sông. Sau đó, lục quân của Grant tiếp tục tiến quân thêm 19 km đường bộ để đánh trận đồn Donelson.
Chú thích

↑  Con số tính toán lực lượng của Grant rất đa dạng. Cooling, trang 11-12: 15.000. Gott, trang 76-78: 15.000. Eicher, trang 169: 12.000; McPherson, trang 396: 15.000. Woodworth, trang 72: 17.000. Nevin, trang 61: 17.000.
↑  Eicher, trg 171.
↑  Gott, trg 54, 73.
↑  Cooling, trg 12.
1 2  “NPS”. Bản gốc lưu trữ ngày 6 tháng 4 năm 2005. Truy cập ngày 2 tháng 12 năm 2011.
↑  Woodworth, trg 10.
Thư mục

Cooling, Benjamin Franklin. The Campaign for Fort Donelson. National Park Service Civil War series. Fort Washington, PA: U.S. National Park Service and Eastern National, 1999. ISBN 1-888213-50-7.
Eicher, David J. The Longest Night: A Military History of the Civil War. New York: Simon & Schuster, 2001. ISBN 0-684-84944-5.
Esposito, Vincent J. West Point Atlas of American Wars. New York: Frederick A. Praeger, 1959. OCLC 5890637. The collection of maps (without explanatory text) is available online at the West Point website Lưu trữ 2012-08-29 tại Archive.today.
Gott, Kendall D. Where the South Lost the War: An Analysis of the Fort Henry—Fort Donelson Campaign, February 1862. Mechanicsburg, PA: Stackpole Books, 2003. ISBN 0-8117-0049-6.
McPherson, James M. Battle Cry of Freedom: The Civil War Era. Oxford History of the United States. New York: Oxford University Press, 1988. ISBN 0-19-503863-0.
Nevin, David, and the Editors of Time-Life Books. The Road to Shiloh: Early Battles in the West. Alexandria, VA: Time-Life Books, 1983. ISBN 0-8094-4716-9.
Simon, John Y., ed. Papers of Ulysses S. Grant: January 8 - ngày 31 tháng 3 năm 1862 Lưu trữ 2011-07-20 tại Wayback Machine. Vol. 4. Carbondale: Southern Illinois University Press, 1972. ISBN 0-8093-0507-0.
Woodworth, Steven E. Nothing but Victory: The Army of the Tennessee, 1861–1865. New York: Alfred A. Knopf, 2005. ISBN 0-375-41218-2.
National Park Service battle description Lưu trữ 2005-04-06 tại Wayback Machine
Stereohypnum iporanganum

| Stereohypnum iporanganum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Bryophyta
Lớp (class): Bryopsida
Bộ (ordo): Hypnales
Họ (familia): Hypnaceae
Chi (genus): Stereohypnum
Loài (species): S. iporanganum
Danh pháp hai phần
Stereohypnum iporanganum (Besch. & Geh.) M. Fleisch., 1908 
Stereohypnum iporanganum là một loài Rêu trong họ Hypnaceae. Loài này được (Besch. & Geh.) M. Fleisch. mô tả khoa học đầu tiên năm 1908.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Stereohypnum iporanganum”. Truy cập ngày 1 tháng 6 năm 2014.
Trường đại học

Bài này viết về Cao đẳng giáo dục. Đối với các định nghĩa khác, xem Đại học (định hướng).
Xem thêm: Đại học (Việt Nam), Viện đại học, Trường đại học khai phóng, và Trường đại học cộng đồng
Tháp chuông trong khuôn viên Trường Đại học Williams, một trường đại học khai phóng hàng đầu Hoa Kỳ.
Trường đại học (tiếng Anh: college; tiếng Latin: collegium) là một cơ sở giáo dục đại học hay một phần của viện đại học hoặc đại học tại Việt Nam. College có nguồn gốc từ tiếng Latin collegium. Ở La Mã thời xa xưa, collegium là một câu lạc bộ hay một hội, một nhóm người sống với nhau, tuân theo một tập hợp những quy tắc chung. Trong tiếng Việt, trường có nghĩa từ nguyên là "đám đất rộng, dùng làm nơi tụ tập đông người", ví dụ: trường học, trường thi.
Trong tiếng Anh, từ college còn có thể được dùng để chỉ một trường trung học, một trường giảng dạy chương trình sau trung học nhưng không thuộc giáo dục đại học, hay một trường huấn nghệ cấp các chứng chỉ nghề. Ở Việt Nam, từ college có khi được dịch sang tiếng Việt là "trường cao đẳng" (xem thêm bài Trường cao đẳng), còn "trường đại học" có khi được dịch sang tiếng Anh là university (xem thêm Viện đại học).
Bài này nói về cơ sở giáo dục đại học theo mô hình trường đại học ở châu Âu thời trung cổ và được các vùng khác trên thế giới đem áp dụng trong thời cận đại. Về các trung tâm học tập bậc cao thời cổ đại, chẳng hạn Học viện Platon do triết gia Platon thành lập khoảng năm 387 trước Tây lịch ở Athens, Hy Lạp, hay các viện đại học Puspagiri, Nalanda, Vikramshila và Taxila ở Ấn Độ cổ đại, xem bài Các cơ sở học tập bậc cao thời cổ đại.
Trường đại học ở Việt Nam

Bài chi tiết: Giáo dục Việt Nam Cộng hòa, Giáo dục Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, và Giáo dục Việt Nam
Hầu hết các cơ sở giáo dục đại học Việt Nam dưới các chính thể Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam có tên là trường đại học và theo mô hình phân mảnh ngành học và phân mảnh cơ sở giáo dục của Liên Xô, tức là mỗi trường đại học tồn tại độc lập và tập trung vào một chuyên ngành hay một nhóm chuyên ngành riêng; ví dụ: Trường Đại học Kinh tế Quốc dân, Trường Đại học Xây dựng, Trường Đại học Thủy lợi,... Trong trường đại học thường có các khoa; trong khoa có các bộ môn.
Trường đại học có khi là một đơn vị thành viên trong một đại học. Ví dụ: Trường Đại học Kinh tế Đà Nẵng thuộc Đại học Đà Nẵng, Trường Đại học Văn khoa thuộc Viện Đại học Sài Gòn, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội,...
Việt Nam dưới hai chính thể Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam còn có mô hình trường đại học tổng hợp và trường đại học bách khoa. Các trường đại học tổng hợp tập trung vào các ngành nhân văn và khoa học cơ bản. Loại này gồm có Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội (nay thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội), Trường Đại học Tổng hợp Huế (nay thuộc Đại học Huế), và Trường Đại học Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh (nay thuộc Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh). Các trường đại học bách khoa thì tập trung vào các ngành kỹ thuật và công nghệ. Loại này gồm có Đại học Bách khoa Hà Nội, Trường Đại học Bách khoa Đà Nẵng (nay thuộc Đại học Đà Nẵng), và Trường Đại học Bách khoa Thành phố Hồ Chí Minh (nay thuộc Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh).
Trường đại học cộng đồng là cơ sở giáo dục đại học sơ cấp và đa ngành được thành lập ở Việt Nam dưới chính thể Việt Nam Cộng hòa. Sinh viên học ở đây để chuyển tiếp lên học ở các viện đại học, hoặc mở mang kiến thức, hoặc học nghề để ra làm việc. Các trường đại học cộng đồng được thành lập với sự tham gia đóng góp, xây dựng, và quản trị của địa phương nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển ở địa phương trong các mặt văn hóa, xã hội, và kinh tế. Khởi điểm của mô hình trường đại học cộng đồng ở Việt Nam là một nghiên cứu của ông Đỗ Bá Khê tiến hành vào năm 1969 mà các kết quả sau đó được đưa vào luận án tiến sĩ trình ở Viện Đại học Nam California năm 1970 với tựa đề Community Junior College Concept: A Study of its Relevance to Postwar Reconstruction in Vietnam (Khái niệm trường đại học cộng đồng: Nghiên cứu sự phù hợp của nó vào công cuộc tái thiết hậu chiến ở Việt Nam).
Cơ sở đầu tiên được hình thành là Trường Đại học Cộng đồng Tiền Giang (1971) ở Định Tường, sau khi mô hình giáo dục mới này được mang đi trình bày sâu rộng trong dân chúng. Các trường đại học cộng đồng khác gồm có: Duyên Hải ở Nha Trang, Quảng Đà ở Đà Nẵng (1974) và Long Hồ ở Vĩnh Long. Trường Đại học Cộng đồng Tiền Giang đặt trọng tâm vào nông nghiệp; Trường Đại học Cộng đồng Duyên Hải hướng về ngư nghiệp. Riêng Trường Long Hồ còn đang dang dở chưa hoàn tất thì chính thể Việt Nam Cộng hòa bị giải tán. Ở Sài Gòn thì có Trường Đại học Regina Pacis (khai giảng vào năm 1973) dành riêng cho nữ sinh do Công giáo thành lập, và theo triết lý đại học cộng đồng.
Cách dùng thông dụng

Khi nhắc đến một giai đoạn trong đời người, người Việt nói "Thời tôi học đại học..." chứ ít khi nói "Thời tôi học trường đại học..." Với ý tương tự, trong tiếng Anh người ta nói "When I was in college..." chứ ít khi nói "When I was at university..."
Chú thích

↑  “National liberal arts college rankings”. U.S. News & World Report.
↑  Về cách dịch các từ college và university, xem, chẳng hạn: Frank H. T. Rhodes, Tạo dựng tương lai: Vai trò của các viện đại học Hoa Kỳ, Hoàng Kháng, Tô Diệu Lan, và Lê Lưu Diệu Đức dịch, Nhà xuất bản. Văn hóa Sài Gòn, TP. Hồ Chí Minh, 2009, tr. 15; hoặc, Donald Kennedy, Nghĩa vụ học thuật, Hoàng Kháng, Tô Diệu Lan, và Cao Lê Thanh Hải dịch, Nhà xuất bản. Tri Thức, Hà Nội, 2012, tr. 9.
↑  Hội Khai Trí Tiến Đức, Việt-Nam Tự-Điển, Trung-Bắc Tân-Văn, 1931.
1 2 3 4 5 6 7 8  “College”. Encyclopedia Britannica. Truy cập ngày 19 tháng 11 năm 2013.
↑  “The Free Vietnamese Dictionary Project”.
↑  “Boston College”. www.bc.edu. Phân biệt với Viện Đại học Boston (Boston University). Truy cập ngày 19 tháng 11 năm 2013.
↑  “Dartmouth College”. dartmouth.edu. Truy cập ngày 19 tháng 11 năm 2013.
1 2 3  Nguyễn Thanh Liêm, Giáo dục ở miền Nam tự do trước 1975 (Education in South Vietnam before 1975), Lê Văn Duyệt Foundation, California, 2006.
↑  “Đà Nẵng vang bóng một thời”. Bản gốc lưu trữ ngày 31 tháng 5 năm 2021. Truy cập ngày 28 tháng 12 năm 2009.
↑  “Nhà văn Hứa Hoành”. Truy cập ngày 28 tháng 12 năm 2009.
Trường Đại học Trinity ở Dublin, Ireland.
Khu cư xá sinh viên Đại học Harvard (Harvard College), một trong hai cơ sở chuyên về giáo dục bậc đại học của Viện Đại học Harvard.
Lễ khai giảng, 15 tháng 11 năm 1945 ở Trường Đại học Quốc gia Việt Nam, cơ sở giáo dục đại học đầu tiên của Việt Nam Dân chủ Cộng hòa