Về sùng bái cá nhân và những hậu quả của nó
Tóm lược và trích đẫn

Cơ cấu cơ bản của bài diễn văn như sau:
Bác bỏ sự sùng bái cá nhân Stalin
Trích dẫn các lời kinh điển của chủ nghĩa Marx-Lenin lên án "tôn sùng cá nhân":
"Trong bức thư gửi chính trị gia người Đức Wilhem Bloss, Mác viết: "Trong thời kỳ hoạt động của Quốc tế, ác cảm với mọi thứ sùng bái cá nhân đã khiến tôi không bao giờ cho đăng tải vô số thư từ nhiều nước gửi đến ca tụng tôi, chúng chỉ khiến tôi bực mình. Tôi không bao giờ trả lời, trừ những quở trách đây, đó. Khi lần đầu tiên Ăngghen và tôi gia nhập ‘‘Hội những người cộng sản bí mật’’, chúng tôi đặt điều kiện phải xóa bỏ hết thảy trong Điều lệ những gì có thể thúc đẩy lòng tin mê muội vào uy quyền."
"Ăngghen viết: Cả Mác, cả tôi đều luôn luôn chống lại mọi sự biểu dương công khai liên quan đến một số cá nhân, trừ trường hợp có mục đích cao hơn; và nhất là chúng tôi chống lại những lời biểu dương đối với cá nhân chúng tôi, ngay khi chúng tôi còn sống.
Di chúc của Lenin và những nhận xét của Nadezhda Konstantinovna Krupskaya (vợ của Lenin) về đạo đức của Stalin:
Đoạn viết về Stalin trong Di chúc của Lenin: "Xtalin là người có tính thô lỗ thái quá và nhược điểm này - hoàn toàn có thể chịu đựng được giữa chúng ta và trong quan hệ giữa những người cộng sản - không thể chấp nhận được trong cương vị tổng bí thư đảng. Vì thế, tôi đề nghị các đồng chí hãy suy nghĩ về việc thuyên chuyển Xtalin khỏi trọng trách ấy. Hãy đề cử vào vị trí của Xtalin một đồng chí khác, có tính nết tốt hơn so với Xtalin: kiên nhẫn hơn, trung thực hơn, lịch sự hơn và chu đáo hơn đối với các đồng chí, ít thất thường hơn v.v..."
Nadezhda Krupskaya, vợ Lenin, gửi cho Camênhép, lúc ấy đứng đầu Bộ Chính trị (23-12-1922): "Lev Borisovitch, Vì một lá thư ngắn mà bác sĩ đã cho phép Vơlađimia Ilích đọc cho tôi chép, ngày hôm qua Xtalin đã nổi cơn thịnh nộ thô bạo nhất đối với tôi. Đã khá lâu rồi tôi là thành viên của đảng. Nhưng trong suốt ba mươi năm ấy, tôi chưa hề nghe một đồng chí nào nói một câu thô lỗ với tôi. Tôi mang trong tim mình những lợi ích của đảng và của Ilích [Ilitch], ít nhất cũng như Xtalin. Lúc này, tôi cần tự chủ cực độ. Điều gì cần phải làm, điều gì có thể hay không thể đưa ra bàn luận với Lênin, tôi là người hiểu rõ hơn mọi bác sĩ. Bởi tôi biết điều gì có thể hay không thể gây ra sự bực dọc cho Lênin. Chí ít, tôi cũng biết điều đó hơn Xtalin. Tôi viết thư này cho đồng chí và đồng chí Grigôri [Gregory] (Dinôviép) - là những bạn hữu gần gũi nhất của Ilích - và tôi yêu cầu hai đồng chí bảo vệ tôi chống lại sự can thiệp thô bạo vào đời tư của tôi, chống lại những cuộc cãi cọ không đáng có và những lời hăm dọa hèn hạ. Tôi không nghi ngờ chút nào về việc Ủy ban Kiểm tra mà Xtalin đã mang ra để dọa dẫm tôi sẽ đưa ra quyết định thống nhất để bảo vệ tôi. Nhưng tôi không đủ sức và cũng không đủ thì giờ dành cho trò kiện cáo ngu xuẩn này. Tôi cũng là người và thần kinh của tôi đã căng thẳng đến tột cùng."
"Lênin viết cho Xtalin bức thư sau, và sao lục hai bản gửi Dinôviép và Camênhép (5-3-1923): Đồng chí Xtalin thân mến,Đồng chí đã tự cho phép mình gọi giây nói cho vợ tôi và mắng mỏ vợ tôi một cách thô bỉ. Mặc dầu vợ tôi đã nói với đồng chí là sẽ bỏ qua những điều đồng chí nói, tuy nhiên, qua vợ tôi, hai đồng chí Dinôviép và Camênhép đã biết chuyện này. Tôi không thể dễ dàng quên được việc đó và chẳng cần nói, đồng chí cũng hiểu rằng những gì chống lại vợ tôi, tôi cũng coi như chống lại tôi. Vì thế, tôi yêu cầu đồng chí suy nghĩ kỹ xem đồng chí có sẵn sàng rút lại những lời đã nói và xin lỗi vợ tôi, hay là chúng ta đoạn tuyệt mọi quan hệ."
Stalin đã vi phạm các nội qui Đảng về lãnh đạo tập thể:
Trước Stalin, cuộc chiến với chủ nghĩa Trotsky chỉ toàn là về lý tưởng; Stalin đã giới thiệu khái niệm "kẻ thù của nhân dân" được dùng như "khẩu pháo hạng nặng":
Trấn áp số đông các lão thành Bolshevik và đại biểu Đại hội Đảng XVII, đa số họ là công nhân và đã gia nhập Đảng Cộng sản trước năm 1920. Trong số 1.966 đại biểu, có 1.108 bị gán cho tội "bọn phản cách mạng", 848 bị hành quyết, và 98 trong 139 thành viên và ứng cử viên Ủy ban Trung ương bị gán tội "kẻ thù của nhân dân"
Sau cuộc trấn áp này, Stalin thậm chí ngưng xem xét ý kiến của tập thể
Các thí dụ về những vụ trấn áp một số người Bolshevik nổi tiếng được trình bày chi tiết
Stalin đã ra lệnh gia tăng việc khủng bố hành hạ: "NKVD (công an mật vụ Liên Xô) có lịch trình trễ đến 4 năm"
Âm mưu tiến hành ngụy tạo cho các "kế hoạch" vạch mặt số đông kẻ thù
Ngông cuồng thổi phồng vai trò của Stalin trong Chiến tranh Vệ quốc Vĩ đại (Chiến tranh thế giới thứ hai)
Các vụ trục xuất toàn bộ các dân tộc:
Chẳng hạn, cuối năm 1943, khi những cuộc tấn công liên tục trên các trận tuyến của cuộc chiến tranh vệ quốc vĩ đại đã quyết định kết cục cuộc chiến, một nghị quyết được đưa ra nhằm đày ải dân tộc Karatchai1 khỏi những mảnh đất họ đang cư trú. Quyết định này đã được thực hiện.
Cũng vào thời kỳ đó, khoảng cuối tháng 12-1943, tất cả dân chúng nước Cộng hòa Tự trị Canmúc cũng chịu chung một số phận.
Tháng 3-1944, tất cả dân Tchetchene và Ingouche bị xua đuổi, còn nước Cộng hòa Tự trị Tchetchene-Ingouche bị giải tán.
Tháng 4-1944, tất cả dân Balkare bị đuổi khỏi lãnh thổ nước Cộng hòa Tự trị Kabardo-Balkare đến các vùng khác, bản thân nước cộng hòa này bị đổi tên thành Cộng hòa Tự trị Kabardo.
Dân tộc Ucơraina chỉ thoát được số phận trên bởi họ quá đông và không biết đưa họ đi đâu. Nếu không thì họ cũng bị đày ải rồi."
Âm mưu của các bác sĩ (cho là các bác sĩ người Do Thái âm mưu giết các nhà lãnh đạo Xô Viết) và Vụ việc Mingrelian (vụ gán tội cho các thành viên của Đảng Cộng sản tỉnh Mingrelian thuộc Gruzia là ly khai và hợp tác với phương Tây)
Các biểu hiện của sự sùng bái cá nhân gồm có: Các bài hát, tên các thành phố,...