stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Dáng hình thanh âm (phim)
Âm nhạc > Ý tưởng sáng tác

Đối với phần âm nhạc của phim, đạo diễn Yamada Naoko trực tiếp đề cử nhạc sĩ điện tử Ushio Kensuke—còn được biết đến qua nghệ danh agraph—đảm nhận. Ushio muốn tôn vinh không chỉ những âm thanh có thể "nghe", mà còn "muốn xem âm thanh như một dạng vật chất hấp dẫn nhu cầu sinh lý của con người." Nhằm đạt được lý tưởng này, Ushio lựa chọn nhạc điện tử thay vì các loại nhạc cụ thông thường để qua đó kiểm soát tốt các dải tần số siêu thanh như thể đang quan sát chúng bằng kính hiển vi. Thông thường khi chế tác các bản nhạc gốc, đạo diễn âm thanh và ê kíp phụ trách sẽ tạo một bảng danh mục hoạt cảnh sắp xếp từng phân đoạn cần lồng nhạc, sau đó mới giao cho nhạc sĩ sáng tác nhạc lần lượt từng phân đoạn trong bảng danh mục đó. Tuy nhiên khâu sản xuất âm thanh ở dự án phim này không được tiến hành theo cách thức như vậy, bởi ngay từ giai đoạn tiền kỳ khi kịch bản phân cảnh hoàn thành thì nhạc sĩ Ushio đã tham gia với tư cách một thành viên của đội ngũ sản xuất, cùng trao đổi các ý tưởng dựa trên sự thấu hiểu sâu sắc về chủ đề cốt lõi của bộ phim cùng đạo diễn Yamada.
Trong quá trình sáng tác, Ushio đã chuyển đổi rất nhiều yếu tố mang tính nghệ thuật thành âm thanh, chẳng hạn như cách đổ bóng trong tranh tĩnh vật của Giorgio Morandi hay phương pháp hứng sáng trong tranh của Vilhelm Hammershøi, được chính Ushio ví von như sau: "Tôi đã thay thế các hiện tượng vật lý mà mắt thường quan sát được như vùng bóng nhòa hay hiệu ứng làm mờ ống kính bằng một loại hiện tượng vật lý khác có tên âm thanh." Một số phép tham chiếu khác được đề cập trong các cuộc trao đổi giữa Ushio và Yamada có thể kể đến họa sĩ đương đại Gerhard Richter, nhiếp ảnh gia Andreas Gursky và Beate Müller, họa sĩ khái niệm Joseph Kosuth, và bài cú số 33 của thi sĩ Ki no Tomonori trong hợp tuyển thơ Hyakunin Isshu. Ushio đã trao đổi với đạo diễn ngay ở lần gặp mặt đầu tiên về các danh từ cụ thể trong những lĩnh vực bao gồm âm nhạc, điện ảnh, hội họa, điêu khắc, buyō, nhiếp ảnh, kiến trúc.
Âm nhạc > Nghiên cứu trên máy trợ thính

Máy trợ thính đóng một vai trò quan trọng trong phim, là thiết bị có chức năng khuếch đại âm thanh đưa vào tai, do đó về mặt lý thuyết sẽ tạo ra tạp âm. Ushio đã cân nhắc về số lượng tạp âm có thể thu được, sự khác biệt giữa tạp âm và giai điệu âm nhạc được xử lý qua màng nhĩ, và do đâu mà tạp âm lại biến thành những âm thanh có ý nghĩa. Những suy ngẫm trên cuối cùng đưa Ushio đến kết luận nằm ở loại đàn piano đứng. Mô tả piano đứng là loại nhạc cụ có thể kiểm soát tạp âm hiệu quả nhất, Ushio nhận xét "nó có thể phát ra rất đa dạng âm thanh, như âm ngón tay nhấn vào phím đàn, tiếng búa gỗ gõ vào dây đàn khi nhấn phím, âm thanh cọ xát khi nhấn bàn đạp, và ảo âm nghe như tiếng rít mỗi khi dây đàn rung." Để ghi lại tất cả những khái niệm tạp âm đó, Ushio tháo một cây đàn piano và đặt microphone vào trong; bằng cách này, anh hy vọng có thể "tóm lấy và thu lại toàn bộ âm thanh bao gồm cả những tạp âm như vậy, chứ không phải giai điệu âm nhạc." Ý tưởng này vô tình phản ánh bản ngã của nhân vật nam chính Shōya, người đã tự cô lập mình khỏi thế giới ấm áp và tươi đẹp xung quanh. Do đó, hiệu ứng âm thanh vòm với những tạp âm piano như vậy là cần thiết hòng lấp đầy khán phòng, qua đó mang lại sự hình dung về thế giới xung quanh anh ta.
Âm nhạc > Sản xuất thực tế

Ushio đã hoàn thiện và gửi cho Yamada những bản nhạc nháp mà anh gọi là "bản phác thảo âm thanh" như một cách so sánh với các bản thảo kịch bản phân cảnh. Nói cách khác, khâu sản xuất thực tế đã được tiến hành theo kiểu trò chơi ném bắt bóng, đạo diễn chỉ việc nhận thành phẩm. Các bản thảo này được in ra giấy chứ không phải dạng dữ liệu, và được chỉnh sửa trực tiếp trên một chiếc giá nhạc. Khi kịch bản phân cảnh được hoàn tất, đã có 40 bản nhạc ra đời theo cách này. Yamada và Ushio đã cùng chứng kiến quá trình thu âm để lồng nhạc vào từng phân đoạn, và công đoạn cải biên các nhạc phẩm và hiệu chỉnh hậu kỳ đã diễn ra song song với việc sáng tác các nhạc phẩm mới. Có đến 82 nhạc phẩm hoàn thiện, nhưng cuối cùng chỉ 50 bài được đưa vào phim. Nhìn lại tổng thể quá trình sản xuất bộ phim, Ushio chia sẻ: "Tôi như đã biến thành cái bóng bám theo sau câu chuyện của Shōya. Tôi đã hòa tan vào bộ phim mà không suy nghĩ gì nhiều, giờ nhìn lại mới thấy quả là một cảm giác siêu thực khi tôi chưa từng có mặt trong chính nó."
Bộ phim cũng được xây dựng để giao thoa với sáng tác Inventions của Johann Sebastian Bach, qua cách nó phơi bày "những bài tập tìm đường sống trong hai giờ" của Shōya. Inventions gồm ba phân đoạn khác nhau, và đội ngũ sản xuất cũng xây dựng bộ phim theo ba phần tương ứng; Ushio tin rằng điều đó đã "biểu tượng hóa con đường đưa Shōya dần dần bước ra thế giới bên ngoài." Ca khúc nhạc nền trong phân cảnh diễn ra tại quán cà phê mèo nơi nhân vật Ueno làm việc bán thời gian có tên "(i can)say nothing" do chính Ushio thể hiện bằng tiếng Anh, trong đó có câu "đứng trước mặt anh, em không cách nào cất nên lời;" bài hát này xuất hiện lại ở gần cuối phim sau khi Shōya xuất viện và có một cuộc trao đổi ngắn với Ueno trong công viên. Theo Ushio, nó được tạo ra để tượng trưng cho tình cảm mà Ueno dành cho Shōya. Tương tự, bài "laser" xuất hiện lần đầu trong phân cảnh Nagatsuka ngồi cùng Shōya trong tiệm thức ăn nhanh, tiếp tục được lồng vào cuối phim khi Shōya quay lại trường lớp vào ngày Lễ hội Văn hóa. Giải thích cho điều này, Ushio nói: "đối với Nagatsuka, 'laser' mang chủ đề 'tình bạn chí cốt' mà cậu dành cho Shōya. Do vậy khi Nagatsuka đã biết tin Shōya sẽ đến Lễ hội Văn hóa và ngồi đợi trong lớp, bài này được phát lặp đi lặp lại. Rồi khi Shōya mở cửa lớp và Nagatsuka chạy đuổi theo, âm lượng của 'laser' giảm xuống rồi lại vụt tăng lên một lần nữa. Đó là vì [nó biểu đạt] cảm xúc của Nagatsuka." Về cảnh cao trào ở đoạn kết Lễ hội Văn hóa, phải mất nhiều thời gian để Yamada và Ushio đúc kết lại các ý tưởng thể hiện, nhưng Ushio "đã nảy ra nó" khi đi thực địa trên bãi sỏi ven con sông nằm gần xưởng phim của Kyoto Animation.
Album soundtrack nguyên bản chứa 61 nhạc phẩm bao gồm những bản chưa từng được sử dụng được phát hành vào ngày 14 tháng 9 cùng năm công chiếu.
Đón nhận > Doanh thu phòng vé

Bài chi tiết: Doanh thu phòng vé của Dáng hình thanh âm
Đón nhận > Doanh thu phòng vé > Nội địa

Bộ phim đứng thứ hai về doanh thu phòng vé cuối tuần tại Nhật Bản (sau Your Name – Tên cậu là gì? của Shinkai Makoto) và sau hai ngày công chiếu đầu tiên (bắt đầu từ ngày 17 tháng 9) ở 120 rạp giới hạn toàn quốc thì bộ phim đạt doanh thu tổng cộng là 283 triệu JP¥ từ 200.000 lượt vé xem phim. Sau ba ngày công chiếu bao gồm cả ngày nghỉ, phim thu về 410 triệu JP¥ với khoảng 300.000 lượt vé bán ra. Trong khảo sát mức độ hài lòng các phim chiếu rạp trong buổi ra mắt của Pia, Dáng hình thanh âm xếp hạng nhất theo bình chọn từ khán giả. Mặc dù nhiều bộ phim khác có số lượng rạp chiếu phim công chiếu nhiều hơn gấp đôi, Dáng hình thanh âm vẫn xếp hạng ba về số lượt người xem vào ngày 24-25 tháng 9 năm 2016. Phim đạt doanh thu 893 triệu JP¥ và hơn 670.000 lượt xem sau 9 ngày công chiếu (ngày 26 tháng 9), đạt tổng cộng 1 tỷ JP¥ doanh thu và khoảng 770.000 lượt xem sau 12 ngày công chiếu (ngày 28 tháng 9). Phim xếp hạng ba về số lượt xem vào ngày 1 và ngày 2 tháng 10 trong tuần công chiếu thứ ba, giữ hạng ba doanh thu trong suốt ba tuần công chiếu liên tiếp. Số lượt xem tính đến ngày 3 tháng 10 chạm mốc một triệu người sau 17 ngày công chiếu, ghi nhận bom tấn bất ngờ chưa từng thấy chỉ với 120 rạp chiếu phim. Bộ phim xếp hạng bốn vào ngày 8-9 tháng 10 về số lượng lượt xem sau bốn tuần công chiếu, tiếp túc sức hút ở mức cao với 1,11 triệu JP¥ mỗi rạp chiếu, doanh thu tích lũy vượt quá 1,5 tỷ JP¥. Tính đến ngày 30 tháng 10, bộ phim đạt 2 tỷ JP¥ doanh thu và hơn 1,53 triệu vé bán ra sau 44 ngày công chiếu. Dáng hình thanh âm xếp hạng mười về số lượng lượt xem sau bảy tuần công chiếu liên tiếp. Rạp chiếu phim tại các vùng địa phương liên tục mở rộng công chiếu, nâng tổng số rạp chiếu phim công chiếu tính đến tháng 1 năm 2017 vượt quá 210 rạp. Đến ngày 30 tháng 11 năm 2016, bộ phim thu về hơn 2,2 tỷ JP¥ từ 1,7 triệu vé. Ngày 31 tháng 12, chương trình "công chiếu âm thanh thượng hạng" với cam kết mạnh mẽ về âm thanh được thực hiện tại cụm rạp Cinema City ở thành phố Tachikawa thuộc ngoại ô Tokyo. Trong buổi công chiếu này, đạo diễn âm thanh Yota Tsuruoka và nhà soạn nhạc Ushio Kensuke cùng với đạo diễn phim Yamada Naoko đã trực tiếp điều chỉnh và giám sát âm thanh. Bộ phim xếp thứ 16 trên bảng xếp hạng Nikkei Hit Ranking năm 2016 theo khu vực phía Đông. Đây là bộ phim có doanh thu cao thứ 19 tại Nhật Bản vào năm 2016, đồng thời cũng là bộ phim điện ảnh Nhật Bản có doanh thu cao thứ 10 tại Nhật với 2,3 tỷ JP¥ năm 2016 (cùng doanh thu với Quyển sổ tử thần: Khai sáng thế giới mới). Mục tiêu ban đầu của hãng phân phối phim Shochiku với Dáng hình thanh âm là doanh thu 1 tỷ JP¥, nhưng phim đã vượt xa con số đó và trở thành bộ phim có doanh thu cao nhất của hãng phân phối phim Shochiku trong năm 2016.
Đón nhận > Đánh giá chuyên môn

Bài chi tiết: Đánh giá chuyên môn dành cho Dáng hình thanh âm
Đón nhận > Đánh giá chuyên môn > Nội địa

Đạo diễn Shinkai Makoto đã gọi Dáng hình thanh âm là một "tác phẩm tuyệt vời" đồng thời cũng là một "sản phẩm xuất chúng và đẹp đẽ" mà chính ông cũng không thể bắt chước được.  Chủ tịch Toho là Shimatani Yoshishige đã nhận xét về thành công của Your Name – Tên cậu là gì?, Dáng hình thanh âm và Góc khuất của thế giới khi nói rằng "đây là một năm mà chúng ta nhìn thấy sự xuất hiện của một thế hệ hoạt hình mới". Tomomi Katsuta trên Mainichi Shimbun đánh giá "với sự cường điệu và giản lược độc đáo của anime, thể hiện sinh động sự thay đổi của người bạn cùng lớp thân thiết Ishida và sự sụp đổ của Nishimiya. Không ai trong tuyến nhân vật là hoàn hảo và không phải lúc nào họ cũng dễ mến. Không hề có đối xử đặc biệt nào dành cho người khuyết tật, không níu kéo cảm thông. Nó phác họa trần trụi ý định thực sự và hiện thực bủa vây học sinh trung học. Một bi kịch lớn đang chờ ở phần kết, nhưng cuối cùng cậu bé bằng cách nào đó đã nhìn thấy phía trước. Nó thực tế hơn rất nhiều so với một bộ phim người đóng chỉ đẹp đơn thuần. Hoạt hình Nhật Bản cuối cùng cũng rời khỏi địa hạt dành cho trẻ em, đạt đến cách diễn tả độc đáo. Cả tâm ý và cấp độ đều cao". Sankei Shimbun đánh giá phim 5/5 sao khi ca ngợi "tác họa đẹp và nhân vật dễ thương, câu hỏi căn nguyên 'giao tiếp giữa con người là gì?' được tìm kiếm xuyên suốt từ đầu đến cuối. Phác họa tâm lý chân thật phi thường, một số phân cảnh khiến trái tim dường như tan nát khi xem. Mặt khác, nguồn cội tác phẩm là 'sự quý giá của việc sống vì người khác' và 'tầm quan trọng của việc yêu thương những người không thích bạn'". Tại Liên hoan Nghệ thuật truyền thông Nhật Bản lần thứ 20, ban giám khảo nhận xét "họ đã tạo ra một tác phẩm hoạt hình huyền diệu, trong đó các kỹ thuật về diễn đạt mà họ đã áp dụng rất tốt cho một câu chuyện giải quyết những khó khăn khi thiếu niên phải đối mặt trong giao tiếp với người khác cũng như các vấn đề phức tạp như bắt nạt".
Đón nhận > Tranh cãi

Trước khi bộ phim được phát hành tại Đài Loan, một số phụ huynh trong mạng chính sách công của Hành chính viện Trung Hoa Dân Quốc chỉ trích bộ phim liên quan đến tự sát và bắt nạt, lo lắng trẻ em sẽ nhận thức sai lầm, hy vọng loại bỏ bộ phim "ra khỏi Đài Loan" với sáu lý do:
Giáo dục trẻ về khái niệm sống
Phim chống tự sát
Tạo lập xã hội chính trực và tốt đẹp
Chấm dứt các giá trị sai lầm tuyên truyền tự sát
Lan tỏa tình yêu Chúa khắp Đài Loan
Chống lại tự sát, bắt nạt và phân biệt đối xử.
Trong khi một số phụ huynh người Đài Loan chỉ trích "khiếm thính người tiêu dùng" và yêu cầu không công chiếu phim trong lãnh thổ Đài Loan, những người khiếm thính tại Đài Loan ca ngợi bộ phim khi giúp họ cải thiện hoàn cảnh bị cô lập và để mọi người hiểu hơn về người khiếm thính, những người hâm mộ anime và phía nhà phân phối bị kéo vào một cuộc tranh cãi ồn ào với một số phụ huynh tại Đài Loan. Đề xuất đã bị từ chối ở giai đoạn kiểm duyệt phát hành, Hành chính viện cho biết theo quy định của luật điện ảnh Đài Loan thì sau khi việc phân loại phim được xem xét chấp thuận từ Bộ Văn hóa Đài Loan thì phim sẽ được cấp phép phát hành. Nhà phân phối "CaiChang International Multimedia" tuyên bố trên Facebook rằng bộ phim đã được Bộ Giáo dục, Văn hóa, Thể thao, Khoa học và Công nghệ Nhật Bản xác nhận có tác động tích cực đến việc chăm sóc trẻ khiếm thính, cũng như việc bộ phim được phân loại dành cho mọi lứa tuổi và sẽ "không dạy trẻ những điều xấu".
Ảnh hưởng > Du lịch

Ngày 11 tháng 5 năm 2017, Hana Tours đã công bố một chuyến du lịch hành hương từ Hàn Quốc đến thánh địa Ogaki, Gifu, Nhật Bản, một thành phố được lấy bối cảnh cho phim Dáng hình thanh âm; mỗi chuyến hành hương chỉ gồm 20 người và có giá 128 triệu ₩. Chuyến hành hương anime được 
tổ chức vào ngày 23 tháng 6 năm 2017 và ngày 28 tháng 7 cùng năm đến các địa điểm bao gồm công viên Nagashima Spa Land, trường tiểu học Ōgaki Koubun, ga Ōgaki, ga Gifu.
Ấn phẩm

| Tựa đề | Ngày phát hành | ISBN tiếng Nhật | Thông tin |
| --- | --- | --- | --- |
| Tiểu thuyết Dáng hình thanh âm (đầu) / Tiểu thuyết Dáng hình thanh âm (cuối) 小説 映画 聲の形（上） / 小説 映画 聲の形(下) | 16 tháng 9 năm 2016 17 tháng 11 năm 2016 | ISBN 978-4-06-393038-2 ISBN 978-4-06-393092-4 | Light novel hai tập chính thức do Kodansha lightnovel xuất bản, có một phần miêu tả từ manga nguyên tác, tác giả là Miu Kawasaki. Một phiên bản sách nói dài hai tập do FeBe thuộc Otobank phát hành lần lượt vào ngày 31 tháng 7 năm 2017 và 6 tháng 10 cùng năm, giọng đọc do Natsumi Kuramoto thể hiện. |
| Tuyển tập thiết kế chính thức Dáng hình thanh âm 映画 聲の形 公式設定集 | 17 tháng 9 năm 2016 | ISBN 978-4-90-706456-3 | Tuyển tập thiết kế chính thức 公式設定集 (Official Setting Collection) |
| Sách chế tác Dáng hình thanh âm 映画 聲の形 メイキングブック | 29 tháng 11 năm 2016 | ISBN 978-4-90-706449-5 | Sách chế tác chính thức 公式メイキングブック (Official Making Book) |
| Họa phẩm minh họa Dáng hình thanh âm 映画 聲の形 イラストレーションワークス | tháng 3 năm 2017 |  | Họa phẩm minh họa chính thức 公式イラスト作品集 (Official illustration work collection) |
| Tuyển tập khung chính Dáng hình thanh âm 映画 聲の形 Keyframes Collection 原画集 | tháng 3 năm 2017 | ISBN 978-4-90-706462-4 | Tuyển tập khung chính chính thức 公式原画集 (Official Genga collection) |
Acalypha lyallii

| Acalypha lyallii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Malpighiales
Họ (familia): Euphorbiaceae
Chi (genus): Acalypha
Loài (species): A. lyallii
Danh pháp hai phần
Acalypha lyallii Baker, 1884 
Acalypha lyallii là một loài thực vật có hoa trong họ Đại kích. Loài này được Baker mô tả khoa học đầu tiên năm 1884.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Acalypha lyallii”. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2013.
Người Bangladesh

Ethnic groupBản mẫu:SHORTDESC:Ethnic group
| --- | --- |
Quốc kỳ Bangladesh
Tổng dân số
k. 168 triệu
Khu vực có số dân đáng kể
 Bangladesh     161.376.708
Hải ngoại: k. 6,5 triệu
 Pakistan: 2.000.000 (2012)
 Saudi Arabia: 1.309.004 (2013)
 UAE: 1.089.917 (2013)
 United Kingdom: 451.529 (2011)
 Malaysia: 352.005 (2013)
 Kuwait: 279.169  (2013)
 Qatar: 220.403  (2013)
 South Africa: ~200.000 (2018)
 Singapore: 150.000 (2015)
 Oman: 148.314 (2013)
 Italy: 113.811 (2011)
 Bahrain: 100.444 (2013)
 Maldives: 47.951 (2013)
 Australia: 27.809 (2011)
 Canada: 24.600 (2006)
 Nhật Bản: 12.374 (2016)
 Hoa Kỳ: 12.099 (2016)
 Greece: 11.000
 South Korea: 8.514 (2014)
 Tây Ban Nha: 7.000
 Nga: 392
Ngôn ngữ
Tiếng Bengal, tiếng Chittagonia, tiếng Sylhet, tiếng Rangpur và các phương ngữ khác, tiếng Anh và các ngôn ngữ khác
Tôn giáo
 Hồi giáo Islam 90%   Hindu giáo 12%    Phật giáo 1%    Kito giáo và những tôn giáo khác (bao gồm chủ nghĩa vô thần và phi tôn giáo) 0.4%
Bản mẫu:Bengalis
Người Bangladesh (tiếng Bengal: বাংলাদেশী [ˈbaŋladeʃi]; là công dân của Bangladesh. Quốc gia này được đặt tên theo khu vực lịch sử của Bengal, trong đó nó tạo thành phần lớn nhất và cực đông. Quốc tịch Bangladesh được thành lập vào năm 1971, khi các cư dân thường trú của Đông Pakistan bị biến thành công dân của một nước cộng hòa mới. Bangladesh là thế giới quốc gia đông dân thứ tám. Phần lớn người Bangladesh là dân tộc học người Indo-Arya nói tiếng Bengal-Assam và theo tôn giáo Hồi giáo. Dân số Bangladesh tập trung ở vùng đất màu mỡ đồng bằng Bengal, nơi từng là trung tâm của các nền văn minh đô thị và nông nghiệp trong nhiều thiên niên kỷ. Vùng cao của đất nước, bao gồm Vùng đồi Chittagong và Kbu vực Sylhet, là nơi sinh sống của nhiều dân tộc thiểu số.
Người Hồi giáo Bengal là nhóm dân tộc chủ yếu của Bangladesh với dân số 146 triệu người, chiếm phần lớn dân số của đất nước. Người Chittagonia, Người Rangpur và Sylhetis chiếm đa số ở các vùng Chittagong, Rangpur và Sylhet tương ứng. Dân số thiểu số Tiếng Ấn Độ giáo ở Bangladesh là hơn 16.238.167, chiếm 12,07% tổng dân số cả nước. Người Hồi giáo không phải người Bengal tạo thành cộng đồng di dân lớn nhất; trong khi người Tây Tạng-Burman người Chakma, người nói ngôn ngữ Chakma Ấn-Arya, là nhóm dân tộc bản địa lớn nhất sau các dân tộc Bengal Ấn-Arya. Người Santhal Á-Úc là cộng đồng thổ dân lớn nhất.
Người Bangladesh hải ngoại tập trung ở thế giới Ả Rập, Bắc Mỹ và Vương quốc Anh. Hàng trăm nghìn người Bangladesh không thường trú (NRB) có quốc tịch kép tại các quốc gia thịnh vượng chung như Vương quốc Anh và Canada.
Ġgantija

| --- | --- |
Ġgantija nhìn từ phía tây
Vị trí tại Malta
Vị trí: Xagħra, Gozo, Malta
Tọa độ: 36°02′50″B 14°16′9″Đ﻿ / ﻿36,04722°B 14,26917°Đ﻿ / 36.04722; 14.26917
Loại: Đền thờ
Lịch sử
Nguyên liệu: Đá vôi
Thành lập: Năm 3600 TCN
Niên đại: Giai đoạn Ġgantija
Các ghi chú về di chỉ
Khai quật ngày: 1827 và 1933–1959
Tình trạng: Tàn tích được bảo tồn tốt
Thuộc sở hữu: Chính phủ Malta
Quản lý: Cục Di sản Malta
Mở cửa công chúng: Yes
Website: Heritage Malta

 Di sản thế giới UNESCO
Tên chính thức: Đền thờ Ġgantija
Một phần của: Các đền thờ cự thạch của Malta
Tiêu chuẩn: Văn hóa: (iv)
Tham khảo: 132ter-001
Công nhận: 1980 (Kỳ họp 4)
Mở rộng: 1992, 2015
Diện tích: 0,715 ha (77.000 foot vuông)
Vùng đệm: 33 ha (0,13 dặm vuông Anh)
 
Ġgantija (phát âm tiếng Malta: [dʒɡanˈtiːja], "Giantess") là tổ hợp đền thờ cự thạch khổng lồ có từ thời đại đồ đá mới nằm trên đảo Gozo, thuộc Cộng hòa Malta. Đây là ngôi đền sớm nhất trong quần thể Các ngôi đền bằng cự thạch của Malta. Nó thậm chí còn lâu đời hơn cả các kim tự tháp Ai Cập. Với tuổi đời lên đến hơn 5.500 năm, nó là công trình tôn giáo nhân tạo lâu đời thứ hai thế giới chỉ sau Göbekli Tepe ở Thổ Nhĩ Kỳ. Cùng với các công trình kiến trúc tương tự bằng cự thạch khác của Malta, Ġgantija đã được UNESCO công nhận là Di sản thế giới.
Các ngôi đền là yếu tố của một địa điểm nghi lễ nghi thức sinh sản. Quá trình khai quật đã tìm thấy nhiều bức tượng liên quan đến nghi thức này. Theo văn hóa dân gian Gozitan địa phương, một người phụ nữ khổng lồ đã không ăn gì khác ngoài đậu tằm và mật ong đã sinh ra một đứa bé với một người đàn ông bình thường. Với đứa bé trên vai, cô đã xây dựng những ngôi đền này.
Mô tả

Nó nằm ở cuối cao nguyên Xagħra hướng về phía đông nam. Nó bao gồm hai đền thờ và một phần ba của một cấu trúc chưa được hoàn thành, trong đó chỉ có mặt tiền được xây dựng một phần trước khi bị bỏ hoang. Giống như Mnajdra South, mặt trước có nó hướng về phía mặt trời mọc, được xây dựng sát nhau và được bao bọc trong một bức tường. Đền thờ phía nam lớn và lâu đời hơn, có niên đại vào khoảng năm 3.600 TCN, và nó cũng được bảo quản tốt hơn. Một giả thuyết về đền thờ với năm mái vòm bán nguyệt với dấu vết của thạch cao vẫn bám giữa các khối đá.
Các ngôi đền ở quần thể này được xây dựng theo cấu trúc cỏ ba lá điển hình. Một số vòm bán nguyệt có các lối dẫn ra lối đi trung tâm. Các nhà khảo cổ tin rằng, trên các vòm này ban đầu được phủ mái che.
Đền thờ phía nam
Kitakami (tàu tuần dương Nhật)

| --- | --- |
Tàu tuần dương hạng nhẹ Kitakami vào năm 1935
Lịch sử
Nhật Bản
Đặt tên theo:  sông Kitakami, tỉnh Iwate
Đặt hàng:  1917
Xưởng đóng tàu:  Xưởng hải quân Sasebo, Nagasaki
Đặt lườn:  1 tháng 9 năm 1919
Hạ thủy:  3 tháng 7 năm 1920
Hoạt động:  15 tháng 4 năm 1921
Xóa đăng bạ:  30 tháng 11 năm 1945
Số phận:  Bị tháo dỡ ngày 10 tháng 8 năm 1946
Đặc điểm khái quát
Lớp tàu:  Lớp tàu tuần dương Kuma
Trọng tải choán nước:  5.500 tấn (tiêu chuẩn); 5.832 tấn (đầy tải)
Chiều dài:  158,6 m (520 ft 4 in) (mực nước) 162,1 m (531 ft 10 in) (chung)
Sườn ngang:  14,2 m (46 ft 7 in)
Mớn nước:  4,8 m (15 ft 9 in) tiêu chuẩn
Động cơ đẩy:  4 × turbine hộp số Gihon 12 × nồi hơi (10 × đốt dầu, 2 × đốt than) 4 × trục công suất 90.000 mã lực (67 MW)
Tốc độ:  66,7 km/h (36 knot)
Tầm xa:  9.250 km ở tốc độ 26 km/h (5.000 hải lý ở tốc độ 14 knot)
Thủy thủ đoàn:  450
Vũ khí:   Ban đầu:  7 × pháo 140 mm (5,5 inch)/50-caliber   2 × pháo phòng không 8 cm (3,2 inch)/40-caliber   8 × ống phóng ngư lôi 533 mm (21 inch)   48 × mìn sâu  Như tàu tuần dương phóng lôi:  4 × pháo 140 mm (5,5 inch)/50-caliber  6 × pháo phòng không 25 mm Kiểu 96 (2 pháo 3 nòng)  40 × ống phóng ngư lôi 61 cm (10 × 4)  Sau cùng:  2 × pháo 127 mm (5 inch)  43 × pháo phòng không 25 mm Kiểu 96 (12 pháo 3 nòng + 31 pháo 1 nòng) 
Bọc giáp:  đai giáp: 60 mm (2,5 inch) sàn tàu: 30 mm (1,2 inch)
Máy bay mang theo:  1 × thủy phi cơ Kawanishi E7K1 "Alf"
Hệ thống phóng máy bay:  1 × máy phóng
Kitakami (tiếng Nhật: 北上) là một tàu tuần dương hạng nhẹ thuộc lớp Kuma từng hoạt động cho Hải quân Đế quốc Nhật Bản trong Chiến tranh Thế giới thứ hai. Tên của nó được đặt theo con sông Kitakami thuộc tỉnh Iwate của Nhật Bản.
Thiết kế và chế tạo

Kitakami là chiếc thứ ba trong số năm tàu tuần dương hạng nhẹ thuộc lớp Kuma được chế tạo, và giống như các tàu chị em, nó được dự tính để hoạt động trong cả vai trò tuần tiễu tầm xa tốc độ cao cũng như chỉ huy các hải đội tàu khu trục hay tàu ngầm.
Kitakami được đặt lườn tại xưởng hải quân Sasebo thuộc Nagasaki vào ngày 1 tháng 9 năm 1919. Nó được hạ thủy hạ thủy vào ngày 3 tháng 7 năm 1920 và hoàn tất vào ngày 15 tháng 4 năm 1921.
Lịch sử hoạt động > Các hoạt động ban đầu

Ngay sau khi được đưa vào hoạt động, Kitakami đặt căn cứ tại Mako thuộc quần đảo Pescadores, và được giao nhiệm vụ yểm trợ cho các cuộc đổ bộ lực lượng Nhật Bản tại miền Trung Trung Quốc khi cuộc Chiến tranh Trung-Nhật ngày càng leo thang.
Vào ngày 25 tháng 8 năm 1941, Kitakami quay trở về Sasebo để được cải biến thành một "tàu tuần dương ngư lôi", với mười ống phóng ngư lôi Kiểu 92 bốn nòng (tổng cộng 40 ống) để phóng kiểu ngư lôi Kiểu 93 "Long Lance" 610 mm tầm xa vận hành bằng oxygen, được sắp xếp thành hai dãy năm ống phóng mỗi bên mạn tàu. Việc cải biến này là theo một kế hoạch của Hải quân Nhật về một "Lực lượng Tấn công Đêm" đặc biệt gồm các tàu tuần dương-ngư lôi. Công việc cải biến hoàn tất vào ngày 30 tháng 9 năm 1941, và Kitakami cùng với chiếc tàu chị em Ōi được phân về Hải đội Tuần dương 9 dưới quyền chỉ huy của Chuẩn Đô đốc Fukuji Kishi thuộc Hạm đội 1 Nhật Bản.
Lịch sử hoạt động > Giai đoạn mở màn Chiến tranh Thái Bình Dương

Vào lúc diễn ra cuộc tấn công Trân Châu Cảng ngày 8 tháng 12 năm 1941, Kitakami hộ tống các thiết giáp hạm của Hạm đội Liên Hợp từ nơi thả neo Hashirajima trong vịnh Hiroshima đến quần đảo Bonin rồi quay trở về Nhật Bản.
Từ tháng 1 đến tháng 5 năm 1942, Kitakami đảm nhiệm các vai trò huấn luyện tại vùng biển Nhà Nhật Bản. Vào lúc diễn ra trận Midway, ngày 29 tháng 5 năm 1942, Kitakami cùng chiếc tàu chị em Ōi nằm trong Lực lượng của Phó Đô đốc Takasu hộ tống cho Chiến dịch Aleut, và quay trở về Nhật Bản an toàn vào ngày 17 tháng 6 năm 1942.