Tarbosaurus

| Tarbosaurus |
| --- | --- |
Khoảng thời gian tồn tại: Phấn Trắng muộn (Tầng Maastricht), 70 triệu năm trước đây  TiềnЄ Є O S D C P T J K Pg N  ↓  Có lẽ hiện diện ở tầng Champagne

Khung xương trưng bày tại Trung tâm Khoa học Maryland

Phân loại khoa học 
Vực:: Eukaryota
Giới:: Animalia
Ngành:: Chordata
Lớp:: Reptilia
nhánh:: Dinosauria
Bộ:: Saurischia
Phân bộ:: Theropoda
Liên họ:: †Tyrannosauroidea
Họ:: †Tyrannosauridae
Phân họ:: †Tyrannosaurinae
Chi:: †Tarbosaurus Maleev, 1955b

Loài điển hình
†Tarbosaurus bataar Maleev, 1955a
Các đồng nghĩa
  Đồng nghĩa chi Shanshanosaurus  Dong, 1977  Maleevosaurus  Carpenter, 1992  Jenghizkhan  Olshevsky, 1995    Đồng nghĩa loài Tyrannosaurus bataar  Maleev, 1955a  Gorgosaurus novojilovi  Maleev, 1955b  Tarbosaurus efremovi  Maleev, 1955b  Gorgosaurus lancinator  Maleev, 1955b  Deinodon novojilovi  (Maleev, 1955b) Kuhn, 1965  Deinodon lancinator  (Maleev, 1955b) Kuhn, 1965  Aublysodon lancinator  (Maleev, 1955b) Charig, 1967  Aublysodon novojilovi  (Maleev, 1955b) Charig, 1967  Shanshanosaurus huoyanshanensis  Dong, 1977  Tyrannosaurus efremovi  (Maleev, 1955b) Rozhdestvensky, 1977  Tarbosaurus novojilovi  (Maleev, 1955b) Olshevsky, 1978  Aublysodon huoyanshanensis  (Dong, 1977) Paul, 1988a  Albertosaurus novojilovi  (Maleev, 1955b) Mader & Bradley, 1989  Maleevosaurus novojilovi  (Maleev, 1955b) Carpenter, 1992  Jenghizkhan bataar  (Maleev, 1955a) Olshevsky, 1995  Tyrannosaurus novojilovi  (Maleev, 1955b) Glut, 1997  ?Raptorex kriegsteini  Sereno et al., 2009  
Tarbosaurus (/ˌtɑːrbəˈsɔːrəs/; nghĩa là "thằn lằn khủng khiếp") là một chi khủng long chân thú (Theropoda) thuộc họ Tyrannosauridae từng phát triển mạnh ở châu Á trong khoảng 70 đến 65 triệu năm trước, vào Hậu Phấn trắng. Hoá thạch được tìm thấy tại Mông Cổ, và các mẩu hoá thạch rời rạc được tìm thấy xa hơn ở Trung Quốc. Mặc dù nhiều danh pháp loài đã được đặt ra, nhưng các nhà cổ sinh vật học hiện đại chỉ công nhận có một loài, T. bataar, là hợp lệ. Một số chuyên gia cho rằng loài này thực sự là một đại diện ở châu Á chi Tyrannosaurus, nếu đúng như vậy, điều này sẽ khiến Tarbosaurus không còn là một chi hợp lệ. Ngay cả khi không được coi là đồng nghĩa thì Tarbosaurus và Tyrannosaurus vẫn được coi là có quan hệ họ hàng gần. Một số tác giả cho rằng Alioramus, một chi cũng từng sinh sống ở Mông Cổ, có họ hàng gần gũi nhất với Tarbosaurus. Giống như hầu hết các loài Tyrannosauridae đã được phát hiện, Tarbosaurus là loài ăn thịt dữ dằn, nặng tới 6 tấn và có khoảng 60 chiếc răng lớn sắc nhọn. Nó có một cơ chế khóa độc đáo duy nhất ở hàm dưới của nó và tỷ lệ chi trước so với cơ thể nhỏ nhất trong số các loài thuộc họ Tyrannosauridae, nổi tiếng với các chi trước nhỏ bất cân xứng và có hai ngón.
Tarbosaurus sống ở nơi hay ngập lụt dọc theo các con sông. Trong môi trường này, nó là loài ăn thịt hàng đầu, nằm ở đỉnh của chuỗi thức ăn, có lẽ là săn bắt các loài khủng long lớn khác như Saurolophus (họ Hadrosauridae) hoặc khủng long chân thằn lằn (Sauropoda) như Nemegtosaurus (họ Nemegtosauridae). Tarbosaurus được thể hiện rõ ràng trong các hồ sơ hóa thạch, được biết đến từ hàng chục mẫu vật, bao gồm cả một số hộp sọ và bộ xương hoàn chỉnh. Các dấu tích này cho phép các nghiên cứu khoa học tập trung vào phát sinh chủng loài, cơ chế hộp sọ, và cấu trúc bộ não của nó.