Henriette Bùi Quang Chiêu
Tiểu sử

Bà sinh ngày 8 tháng 9 năm 1906, là con gái thứ trong một gia đình người Việt giàu có mang quốc tịch Pháp ở Nam Kỳ. Cha của bà là Nghị viên Bùi Quang Chiêu, nhà tư sản, chính khách có tiếng ở Nam Kỳ thời Pháp thuộc. Mẹ bà là Vương Thị Y, người Việt gốc Hoa sinh tại Chợ Lớn, con của một vị đông y sĩ gốc Hoa, là một thương gia rất giàu có nhờ vào việc mua bán nhà cửa đất đai tại vùng Phú Nhuận hồi cuối thế kỷ thứ 19. Chính nhờ tài sản do bà Vương Thị Y tích lũy được mà tất cả những người con của bà được gởi sang du học tại nước Pháp đều do gia đình bà tự túc, và hai ông bà đã từ khước không nhận bất cứ một học bổng nào của chính quyền thuộc địa.
Tuy nguyên quán ở trong Nam, Henriette lại được sinh ra ở Hà Nội và lớn lên tại Sài Gòn.
Thuở nhỏ, bà theo học Trường dòng St Paul de Chartres, còn được gọi là trường Nhà Trắng không phải là vì trường được sơn màu trắng mà bởi vì các nữ tu điều hành tu viện này “trinh bạch từ linh hồn đến những chiếc áo dòng trắng toát”. Trường nằm trong một khu vực tu viện tọa lạc ở số 4 boulevard Luro (sau là đường Cường Để, quận 1, Sài Gòn), nay là đường Tôn Đức Thắng, Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh.
Tu viện được khánh thành vào tháng 5 năm 1864 với tên gọi ban đầu là La Sainte Enfance (Thánh Hài Đồng), được xây và làm chủ bởi những nữ tu nhà dòng Saint Paul de Chartres (Thánh Phaolô thành Chartres). Công việc giáo dục các trẻ em gái được giao cho các nữ tu nhà dòng Saint Paul de Chartres ở Sài Gòn. Năm 1870, có 5 học bổng trị giá 900 franc (quan tiền Pháp) được cấp cho con gái những công chức Pháp. Năm 1874, một khu nội trú thứ hai được mở ra để đón nhận các trẻ em gia đình trung lưu. Năm 1880, tổng cộng số tiền của nhiều học bổng khác nhau được thuộc địa cấp cho trường học này là 60.000 franc.
Vốn thông minh và hiếu học, năm 1915, khi vừa tròn 9 tuổi, Henriette hoàn thành chứng nhận tiểu học Certificat d'études primaires sớm 2 năm và đủ điều kiện thi lên trung học. Đây bằng tốt nghiệp được trao khi kết thúc chương trình giáo dục tiểu học ở Pháp và chứng nhận rằng học sinh đã có được các kỹ năng cơ bản về viết, đọc, toán, lịch sử, địa lý và khoa học ứng dụng. Nó chỉ chính thức bị ngưng cấp vào năm 1989.
Ngôi trường tiếp theo Henriette theo học là trường Collège des Jeunes Filles (tức trường Trung Học Gia Long Sài Gòn và là trường Nguyễn Thị Minh Khai ngày nay), sau đó là trường Lycée Marie Curie. Bà đậu bằng Certificat d’Études với thứ hạng cao, rồi sau đó nằng nặc đòi thân phụ cho đi học ngành Y khoa ở Paris như anh trai Louis Bùi Quang Chiêu của bà.
Người cha Bùi Quang Chiêu đành phải nhượng bộ cho Henriette sang du học ở Agen, một thành phố ở miền nam nước Pháp, và đã phải thuê một vị giáo sư để đi cùng với cô con gái bé bỏng Henriette ra bến tàu Sài Gòn, để chăm lo việc sinh hoạt và học tập của con gái. Bà xuất ngoại vào mùa hè năm 1921, khi chưa tròn tuổi 15. Sang Pháp, bà theo học tại Lycée d'Agen và Bordeaux năm 1922-25, thuộc miền Tây Nam nước Pháp. Bà học rất giỏi, ngoài tiếng Việt, tiếng Pháp và tiếng Trung (mẹ bà là người gốc Hoa), bà còn thông thạo nhiều ngôn ngữ khác như tiếng Anh, Tây Ba Nha, Ý và cả những cổ ngữ như La Tinh và Hy Lạp.
Việc học của bà bị gián đoạn một năm vì bệnh đau mắt (trachoma). Năm 1926, bà tốt nghiệp tú tài tại Lycée Fenelon ở Paris, lấy bằng tú tài dưới sự giám hộ của giáo sư triết Madame Meyerson, nơi bà thường gặp nữ bác học Marie Curie.