stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Yukon
Chính quyền > Lịch sử

Vào thế kỷ 19, Yukon là một phần của Lãnh thổ Tây Bắc do Công ty Vịnh Hudson quản lý, và sau đó là Lãnh thổ Tây Bắc do chính phủ liên bang Canada quản lý. Nó chỉ có được một chính quyền địa phương được công nhận vào năm 1895 khi nó trở thành một quận riêng biệt của Lãnh thổ Tây Bắc. Năm 1898, nó được tạo thành một lãnh thổ riêng biệt với ủy viên riêng và một Hội đồng lãnh thổ được chỉ định.
Trước năm 1979, lãnh thổ được quản lý bởi ủy viên, người được bổ nhiệm bởi Bộ trưởng liên bang về các vấn đề Ấn Độ và Phát triển miền Bắc. Ủy viên có vai trò bổ nhiệm Hội đồng điều hành của lãnh thổ, từng là chủ tịch, và có vai trò hàng ngày trong việc quản lý lãnh thổ. Hội đồng Lãnh thổ được bầu có vai trò tư vấn thuần túy. Năm 1979, một mức độ quyền lực đáng kể đã được chuyển giao từ ủy viên và chính phủ liên bang sang cơ quan lập pháp lãnh thổ, trong năm đó, đã thông qua hệ thống đảng gồm chính phủ chịu trách nhiệm. Sự thay đổi này được thực hiện thông qua một lá thư của Jake Epp, Bộ trưởng Bộ các vấn đề Ấn Độ và Phát triển miền Bắc, thay vì thông qua luật chính thức.
Để chuẩn bị cho chính phủ có trách nhiệm, các đảng chính trị đã được tổ chức và đưa ra các ứng cử viên vào Hội đồng Lập pháp Yukon lần đầu tiên vào năm 1978. Đảng Bảo thủ Cấp tiến đã giành chiến thắng trong các cuộc bầu cử này và thành lập chính phủ đảng đầu tiên của Yukon vào tháng 1 năm 1979. Đảng Dân chủ Mới Yukon (NDP) thành lập chính phủ từ năm 1985 đến năm 1992 dưới thời Tony Penikett và một lần nữa từ năm 1996 dưới thời Piers McDonald cho đến khi bị đánh bại vào năm 2000. Những người bảo thủ trở lại nắm quyền vào năm 1992 dưới thời John Ostashek sau khi đổi tên thành Đảng Yukon. Chính phủ Tự do của Pat Duncan đã bị đánh bại trong cuộc bầu cử vào tháng 11 năm 2002, với Dennis Fentie của Đảng Yukon thành lập chính phủ với tư cách là thủ tướng.
Đạo luật Yukon, được thông qua vào ngày 1 tháng 4 năm 2003, chính thức hóa quyền hạn của chính phủ Yukon và trao thêm quyền hạn cho chính quyền lãnh thổ (ví dụ: kiểm soát đất đai và tài nguyên thiên nhiên). Kể từ năm 2003, ngoài truy tố hình sự, chính phủ Yukon có nhiều quyền hạn như chính quyền cấp tỉnh và hai lãnh thổ khác đang tìm cách có được quyền hạn tương tự. Ngày nay vai trò của ủy viên tương tự như vai trò của một tỉnh trưởng; tuy nhiên, không giống như cấp trung tướng, các ủy viên không phải là đại diện chính thức của Nữ hoàng mà là nhân viên của chính phủ liên bang.
Chính quyền > Cơ quan đại diện liên bang

Ở cấp liên bang, Yukon được đại diện tại Quốc hội Canada bởi một thành viên Nghị viện (MP) và một thượng nghị sĩ. Các nghị sĩ từ các vùng lãnh thổ của Canada là những đại diện bỏ phiếu đầy đủ và bình đẳng và cư dân của vùng lãnh thổ được hưởng các quyền như các công dân Canada khác. Một nghị sĩ Yukon, Erik Nielsen, từng là Phó Thủ tướng dưới thời Brian Mulroney, trong khi một người khác, Audrey McLaughlin, là lãnh đạo của Đảng Dân chủ Mới (NDP) liên bang từ năm 1989 đến 1995.
Chính quyền > Các thành viên của Quốc hội

Toàn bộ lãnh thổ là một (khu vực bầu cử) trong Hạ viện Canada, còn được gọi là Yukon. Nghị sĩ hiện tại là Larry Bagnell của Đảng Tự do, sau chiến thắng của ông trong cuộc bầu cử liên bang năm 2015.
Danh sách các thành viên của Nghị viện từ Yukon:
| Nghị viện | Năm | Hội viên | Hội viên | Đảng phái |
| --- | --- | --- | --- | --- |
Yukon
| 9th | 1902–1904 |     | James Hamilton Ross | Đảng Tự do |
| 10th | 1904–1908 |     | Alfred Thompson | Đảng Bảo thủ |
| 11th | 1908–1911 |     | Frederick Tennyson Congdon | Đảng Tự do |
| 12th | 1911–1917 |     | Alfred Thompson | Đảng Bảo thủ |
| 13th | 1917–1921 |     | Alfred Thompson | Chính phủ (đoàn viên) |
| 14th | 1921–1925 |     | George Black | Đảng Bảo thủ |
| 15th | 1925–1926 |     | George Black | Đảng Bảo thủ |
| 16th | 1926–1930 |     | George Black | Đảng Bảo thủ |
| 17th | 1930–1935 |     | George Black | Đảng Bảo thủ |
| 18th | 1935–1940 |     | Martha Black | Đảng Bảo thủ độc lập |
| 19th | 1940–1945 |     | George Black | Chính phủ |
| 20th | 1945–1949 |     | George Black | Đảng Bảo thủ cáp tiến |
Riding dissolved into Yukon—Mackenzie River
Riding re-created from Yukon—Mackenzie River
| 22nd | 1953–1957 |     | James Aubrey Simmons | Đảng Tự do |
| 23rd | 1957–1957 |     | James Aubrey Simmons | Đảng Tự do |
| 23rd | 1957–1958 |     | Erik Nielsen | Đảng Bảo thủ cấp tiến |
| 24th | 1958–1962 |     | Erik Nielsen | Đảng Bảo thủ cấp tiến |
| 25th | 1962–1963 |     | Erik Nielsen | Đảng Bảo thủ cấp tiến |
| 26th | 1963–1965 |     | Erik Nielsen | Đảng Bảo thủ cấp tiến |
| 27th | 1965–1968 |     | Erik Nielsen | Đảng Bảo thủ cấp tiến |
| 28th | 1968–1972 |     | Erik Nielsen | Đảng Bảo thủ cấp tiến |
| 29th | 1972–1974 |     | Erik Nielsen | Đảng Bảo thủ cấp tiến |
| 30th | 1974–1979 |     | Erik Nielsen | Đảng Bảo thủ cấp tiến |
| 31st | 1979–1980 |     | Erik Nielsen | Đảng Bảo thủ cấp tiến |
| 32nd | 1980–1984 |     | Erik Nielsen | Đảng Bảo thủ cấp tiến |
| 33rd | 1984–1987 |     | Erik Nielsen | Đảng Bảo thủ cấp tiến |
| 33rd | 1987–1988 |     | Audrey McLaughlin | Dân chủ mới |
| 34th | 1988–1993 |     | Audrey McLaughlin | Dân chủ mới |
| 35th | 1993–1997 |     | Audrey McLaughlin | Dân chủ mới |
| 36th | 1997–2000 |     | Louise Hardy | Dân chủ mới |
| 37th | 2000–2004 |     | Larry Bagnell | Đảng Tự do |
| 38th | 2004–2006 |     | Larry Bagnell | Đảng Tự do |
| 39th | 2006–2008 |     | Larry Bagnell | Đảng Tự do |
| 40th | 2008–2011 |     | Larry Bagnell | Đảng Tự do |
| 41st | 2011–2015 |     | Ryan Leef | Đảng Bảo thủ |
| 42nd | 2015–2019 |     | Larry Bagnell | Đảng Tự do |
| 43rd | 2019–hiện tại |     | Larry Bagnell | Đảng Tự do |
Chính quyền > Thượng nghị sĩ

Yukon được phân bổ một ghế trong Thượng viện Canada và được đại diện bởi bốn thượng nghị sĩ kể từ khi vị trí này được tạo ra vào năm 1975. Kể từ năm 2018, vị trí Thượng viện đã được nắm giữ bởi Pat Duncan, cựu thủ tướng Đảng Tự do của Yukon - hiện là thành viên của Nhóm Thượng nghị sĩ Độc lập - người được bổ nhiệm theo lời khuyên của Thủ tướng Justin Trudeau vào ngày 12 tháng 12 năm 2018. Cựu thượng nghị sĩ Daniel Lang, thuộc Đảng Bảo thủ, được bổ nhiệm theo lời khuyên của thủ tướng Stephen Harper lúc bấy giờ vào ngày 22 tháng 12 năm 2008, và trước đó đã đại diện cho lãnh thổ. Người tiền nhiệm của ông là Ione Christensen của Đảng Tự do. Được Thủ tướng Jean Chrétien bổ nhiệm vào Thượng viện năm 1999, Christensen từ chức vào tháng 12 năm 2006 để giúp đỡ người chồng ốm yếu của mình. Từ năm 1975 đến 1999, Paul Lucier, một người Tự do, làm thượng nghị sĩ cho Yukon. Lucier do Thủ tướng Pierre Trudeau bổ nhiệm.
Danh sách các thượng nghị sĩ từ Yukon:
|  | Tên | Đảng phái | Sư đoàn | Ngày bổ nhiệm | Chỉ định bởi | Kết thúc nhiệm kỳ |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | Pat Duncan | Nhóm thượng nghị sĩ độc lập | Yukon | 12/12/2018 | J. Trudeau | Đương  nhiệm |
|  | Daniel Lang | Đảng Bảo thủ | Yukon | 2/1/2009 | Harper | 15/8/2017 |
|  | Ione Christensen | Đảng Tự do | Yukon | 2/9/1999 | Chrétien | 31/12/2006 |
|  | Paul Lucier | Đảng Tự do | Yukon | 23/10/1975 | P.E. Trudeau | 23/1/1999 |
Chính quyền > First Nations (Người Anh-điêng)

Phần lớn dân số của lãnh thổ là người Anh-điêng. Một thỏa thuận tranh chấp đất đai đại diện cho 7.432 thành viên của 14 người Anh-điêng khác nhau đã được ký kết với chính phủ liên bang vào năm 1993. Mười một trong số 14 người Anh-điêng của Yukon đã đàm phán và ký kết các thỏa thuận toàn diện về yêu sách đất đai và các thỏa thuận của chính phủ. 14 người Anh-điêng nói tám ngôn ngữ khác nhau.
Lãnh thổ từng có một khu định cư của người Inuit, nằm trên Đảo Herschel ngoài khơi bờ biển Bắc Băng Dương. Khu định cư này đã được tháo dỡ vào năm 1987 và cư dân ở đây đã chuyển đến các Lãnh thổ Tây Bắc lân cận. Theo kết quả của Thỏa thuận cuối cùng của Inuvialuit, hòn đảo hiện là một công viên lãnh thổ và được biết đến chính thức là Công viên Lãnh thổ Qikiqtaruk, Qikiqtaruk là tên của hòn đảo ở Inuvialuktun.
Vận chuyển

Trước khi có các hình thức giao thông hiện đại, các con sông và núi là những con đường giao thông chính của người Tlingit ven biển giao thương với người Athabascans trong đó có đèo Chilkoot và đường mòn Dalton, cũng như những người châu Âu đầu tiên.
Vận chuyển > Đường hàng không

Sân bay quốc tế Erik Nielsen Whitehorse đóng vai trò là trung tâm cơ sở hạ tầng giao thông hàng không, với các chuyến bay trực tiếp theo lịch trình đến Vancouver, Kelowna, Calgary, Edmonton, Yellowknife, Inuvik, Ottawa, Dawson City, Old Crow và Frankfurt. Sân bay quốc tế Whitehorse cũng là trụ sở chính và trung tâm chính của Air North, Hãng hàng không của Yukon's. Mọi cộng đồng Yukon đều được phục vụ bởi một sân bay hoặc sân bay cộng đồng. Các cộng đồng của Thành phố Dawson và Old Crow thường xuyên lên lịch phục vụ thông qua Air North. Các doanh nghiệp cho thuê hàng không tồn tại chủ yếu để phục vụ các ngành du lịch và thăm dò khai thác.
Vận chuyển > Đường bộ

Tuyến đường sắt ngừng hoạt động vào những năm 1980 với việc đóng cửa mỏ Faro đầu tiên. Nó hiện được hoạt động trong những tháng mùa hè cho mùa du lịch, với các hoạt động xa như Carcross.
Ngày nay, các tuyến đường bộ chính bao gồm Xa lộ Alaska, Xa lộ Klondike (giữa Skagway và Dawson City), Xa lộ Haines (giữa Haines, Alaska và Haines Junction) và Xa lộ Dempster (nối Inuvik, Lãnh thổ Tây Bắc với Xa lộ Klondike, và con đường tiếp cận duy nhất đến Bắc Băng Dương, ở Canada), tất cả đều được trải nhựa ngoại trừ Dempster. Các đường cao tốc khác có lưu lượng giao thông ít hơn bao gồm Đường cao tốc Robert Campbell nối Carmacks (trên Đường cao tốc Klondike) đến Hồ Watson (Đường cao tốc Alaska) qua sông Faro và sông Ross, và Đường mòn Silver nối các cộng đồng khai thác bạc lâu đời của Mayo, Elsa và Keno City với Đường cao tốc Klondike ở cầu sông Stewart. Di chuyển bằng máy bay là cách duy nhất để tiếp cận cộng đồng Old Crow ở cực bắc.
Vận chuyển > Đường thủy

Từ Cơn sốt vàng cho đến những năm 1950, thuyền sông đã đi qua sông Yukon, chủ yếu là giữa Whitehorse và Dawson City, một số đi xa hơn đến Alaska và qua Biển Bering, và các nhánh khác của sông Yukon như sông Stewart. Hầu hết các thuyền trên sông thuộc sở hữu của Công ty Điều hướng Anh-Yukon, một chi nhánh của White Pass và Yukon Route, cũng điều hành một tuyến đường sắt khổ hẹp giữa Skagway, Alaska và Whitehorse.
Nakhon Ratchasima (tỉnh)

| Nakhon Ratchasima นครราชสีมา |
| --- | --- |

  Hiệu kỳ Ấn chương
Khẩu hiệu: เมืองหญิงกล้า ผ้าไหมดี หมี่โคราช ประสาทหิน ดินด่านเกวียน

Nakhon Ratchasima
Trực thuộc:  Thái Lan  
Thủ phủ: Nakhon Ratchasima
Chính quyền
 • Tỉnh trưởng: Sombun Ngamlak
Diện tích
 • Tổng cộng: 20,494,0 km2 (79,130 mi2)
Dân số (2000)
 • Tổng cộng: 2,556,260
 • Mật độ: 125/km2 (320/mi2)
Múi giờ: UTC+7
Mã bưu chính: 30
Mã ISO 3166: TH-30
Website: http://www.nakhonratchasima.go.th/
Nakhon Ratchasima (tiếng Thái: นครราชสีมา, phát âm tiếng Thái: [Ná-khon Rát-cha-xỉ-ma]) thường được gọi là Khorat (tiếng Thái: โคราช, phát âm [kʰōː.râːt]) hoặc Korat, là một tỉnh thuộc vùng Isan của Thái Lan. Các tỉnh lân cận (từ phía bắc theo chiều kim đồng hồ) bao gồm: Chaiyaphum, Khon Kaen, Buriram, Sa Kaeo, Prachinburi, Nakhon Nayok, Saraburi và Lopburi.
Các đơn vị hành chính

Tỉnh này được chia ra 32 huyện (Amphoe). Các huyện được chia ra 293 xã (tambon) và 3423 buôn (sóc, bản, mường, ấp, thôn, làng) (muban).
Mueang Nakhon Ratchasima
Khon Buri
Soeng Sang
Khong
Ban Lueam
Chakkarat
Chok Chai
Dan Khun Thot
Non Thai
Non Sung
Kham Sakaesaeng
Bua Yai
Prathai
Pak Thong Chai
Phimai
Huai Thalaeng
Chum Phuang
Sung Noen
Kham Thale So
Sikhio
Pak Chong
Nong Bun Mak
Kaeng Sanam Nang
Non Daeng
Wang Nam Khiao
Thepharak
Mueang Yang
Phra Thong Kham
Lam Thamenchai
Bua Lai
Sida
Chaloem Phra Kiat
Ngày 15 tháng 5 năm 2007, chính phủ đã nâng cấp tất cả 81 King Amphoe thành Amphoe để tiện quản lý.Bản đồ Amphoe
Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về .
Mưa đỏ

| Mưa đỏ  |
| --- | --- |
Đạo diễn: Đặng Thái Huyền
Hãng sản xuất: Điện ảnh Quân đội nhân dân 
Công chiếu:  2 tháng 9 năm 2025 (2025-09-02) (Việt Nam)  
Quốc gia:  Việt Nam
Ngôn ngữ: Tiếng Việt
Mưa đỏ là một bộ phim điện ảnh Việt Nam năm 2025 thuộc thể loại lịch sử – chiến tranh lấy bối cảnh Trận Thành cổ Quảng Trị trong Chiến tranh Việt Nam. Phim được dự kiến khởi chiếu vào ngày 2 tháng 9 năm 2025 nhân kỷ niệm 80 năm Ngày Quốc khánh Việt Nam.
Thành Thang

Thành Thang (chữ Hán: 成湯; 1847 TCN - 1760 TCN), thường được gọi là Thương Thang (商湯), Vũ Thang (武湯), Thiên Ất (天乙), Đại Ất (大乙) hay Cao Tổ Ất (高祖乙), là vị vua sáng lập triều đại nhà Thương trong lịch sử Trung Quốc. Ông trị vì từ năm 1790 TCN - 1760 TCN, khoảng 30 năm; trong đó 17 năm là thủ lĩnh bộ lạc, 13 năm làm quân chủ nhà Thương.
Ông nổi tiếng trong lịch sử là người quân chủ hiền minh, được sự trợ giúp của hai đại thần Y Doãn và Trọng Hủy, đã khởi binh lật đổ Hạ Kiệt tàn bạo, người cai trị cuối cùng của nhà Hạ.
Người đời sau ngưỡng mộ công tích sự nghiệp và đức độ của ông, cùng với Đại Vũ và Chu Vũ vương hợp xưng làm Tam vương (三王). Người đời đều nêu cao sự nghiệp của những người đã tạo ra 3 triều đại lớn là nhà Hạ, nhà Thương và nhà Chu. Tam vương thường được hợp xưng với Nghiêu, Thuấn được gọi chung là Nhị đế Tam vương (二帝三王).
Tên gọi và nguồn gốc

Thương Thang họ Tử (子), tên thật là Lý (履), xuất thân từ bộ tộc người Thương, có mối quan hệ với Hữu Sân. Bộ tộc người Thương sinh sống ở lưu vực hạ lưu sông Hoàng Hà, dòng họ Thương Thang đã nhiều đời làm thủ lĩnh bộ tộc. Tổ tiên 14 đời của ông là Tử Tiết, có công giúp Đại Vũ nhà Hạ trị thủy.
Một trong những tổ tiên khác của ông được xác định là Ất Lý (乙履), người kết hôn với Giản Địch (簡狄), con gái của Cao Tân thị (高辛氏). Ất Lý có một người con là Tiết, làm Tư đồ cho Nghiêu, được bổ nhiệm làm chư hầu của vua nhà Hạ vì những đóng góp của ông cho người dân.
Tiết→ Chiêu Minh(昭明)→ Xương Nhược(昌若) → Tào Ngữ(曹圉)→ Tướng Thổ(相土) → Minh(冥) → ? → Hợi → Thượng Giáp Vi → Báo Ất(報乙) → Báo Bính(報丙) → Báo Đinh(報丁) → Chủ Nhâm(主壬) → Chủ Quý(主癸) → Thành Thang
Củng cố thực lực

Khi Thương Thang lên làm thủ lĩnh, bộ tộc Thương có kinh tế phát triển khá mạnh và là một trong các vương quốc dưới quyền bá chủ của nhà Hạ trong 17 năm. Trong khi đó, triều đình nhà Hạ dưới quyền của vua Kiệt tàn bạo ngày càng mất lòng người. Nhiều bộ tộc nổi dậy chống lại. Thấy nước Thương của Thành Thang giàu mạnh, Kiệt sợ Thương chống lại nên lệnh triệu Thương Thang đến kinh đô rồi bắt và giam cầm ông ở Hạ Đài.
Sau một thời gian, Hạ Kiệt tha cho Thương Thang, thả để ông về bộ tộc. Thương Thang quyết tâm phát triển lực lượng để lật đổ sự cai trị của Hạ Kiệt.
Ông giành được sự ủng hộ từ hơn 40 vương quốc nhỏ hơn. Thương Thang công nhận rằng Kiệt ngược đãi người dân của mình và sử dụng điều này để thuyết phục những người khác. Trong 1 bài phát biểu, Thương Thang nói rằng tạo ra sự hỗn loạn không phải là điều ông muốn, nhưng với sự tàn bạo của Kiệt, ông phải tuân theo thiên mệnh và sử dụng cơ hội này để lật đổ Kiệt. Là một lợi thế, ông chỉ ra rằng thậm chí các tướng của Kiệt cũng không chấp hành mệnh lệnh của ông ta.
Vào năm thứ 15 đời vua Kiệt, Thang dời đô từ đất Lý (履) sang đất Bạc (亳). Tính từ đời tổ tiên ông là Tiết đến đời ông đã dời đô 8 lần trong 8 đời. Việc thiên đô sang đất Bạc có tác dụng lớn giúp đời sống xã hội trong bộ tộc được ổn định, đẩy mạnh phát triển nông nghiệp. Trình độ làm nghề nông của bộ tộc Thương khá cao, ông còn cho người sang giúp bộ tộc Cát cày cấy.
Sau đó, Thương Thang chú trọng thu dụng nhân tài, sửa sang nội chính. Ông đã mời được Y Doãn về giúp cho mình. Sử ký Tư Mã Thiên nêu ra những thuyết khác nhau về việc Y Doãn đến với Thành Thang. Có thuyết cho rằng thời đó có một bộ lạc là Hữu Sằn gả con gái cho Thang, đi theo hầu có một người hầu là Y Doãn. Thấy Y Doãn có tài, Thương Thang liền cho làm hữu tướng. Tuy nhiên, Sử ký cũng dẫn thuyết khác cho rằng, Y Doãn là ẩn sĩ, Thành Thang nghe tiếng sai người đến mời 5 lần, Y Doãn mới nhận lời ra giúp.
Sau đó, Thang còn thu dụng một người ở bộ lạc khác đến là Trọng Huỷ, cho làm tả tướng. Ông giao cho Y Doãn và Trọng Huỷ giúp mình xử lý công việc trong bộ lạc. Việc trọng dụng những người ngoài bộ lạc trong chính quyền của ông đã phá vỡ thông lệ nhiều đời chỉ bó hẹp quyền hành trong tay những người nội tộc.
Trong một thời gian, Y Doãn đã bỏ Thương sang làm quan cho Hạ Kiệt, nhưng sau đó thấy Kiệt hoang dâm tàn bạo, khinh rẻ chư hầu nên Y Doãn trở lại với Thành Thang. Thành Thang vẫn một lòng kính trọng và trọng dụng Y Doãn. Có ý kiến trong giới sử học Trung Quốc căn cứ vào Trúc thư kỉ niên, một cuốn biên niên sử cổ của nước Ngụy thời Chiến Quốc được phát hiện đời Tây Tấn cho rằng: Y Doãn thực chất được Thành Thang cử sang làm gián điệp bên nhà Hạ hai năm sau khi dời đô, lợi dụng sự bất mãn của nàng Muội Hỷ khi nàng không còn được Hạ Kiệt sủng ái để lấy tin tức về tình hình Hạ Kiệt. Sau khi nắm được nội tình nhà Hạ, Y Doãn trở về với Thành Thang sau 3 năm.
Liên minh chống Hạ

Để làm yếu nhà Hạ, ông hình thành liên minh chống Hạ Kiệt trên mặt trận ngoại giao. Trong khi hạ Kiệt đã có tiếng tàn bạo, ông ra sức tuyên truyền về đường lối nhân đức của mình để thu phục lòng người. Đồng thời, ông thi hành chính sách hôn nhân để liên kết với các bộ lạc khác. Bộ lạc của Trọng Huỷ từng phục vụ cho nhà Hạ nhưng sau đó đã quay sang thân với Thương hơn. Sau một thời gian, nhiều bộ lạc miền hạ lưu sông Hoàng Hà đã liên minh với Thương để chống Hạ.
Trong năm thứ 26 đời vua Kiệt, Thang chinh phục nước Ôn (温). Hai năm sau, Thang bị tấn công bởi Côn Ngô (昆吾) và nhiều năm chiến tranh giữa hai bên liên tục nổ ra. Mặc cho bước lùi này, Thang tiếp tục mở rộng trên nhiều mặt trận, thu thập quân chư hầu tại Cảnh Bạc (景亳).
Sau khi có được sự ủng hộ của nhiều bộ tộc khác, Thang bắt đầu thực hiện việc thanh trừ các bộ tộc còn thân với nhà Hạ. Khi đó bộ tộc Cát ở gần Bạc đô vẫn liên minh với nhà Hạ, thủ lĩnh là Cát Bá là người tàn bạo, không giữ lễ nghĩa. Sau vài lần dùng lễ qua lại để cho thiên hạ biết sự nhẫn nại của mình đối với Cát Bá nhưng Cát Bá không sửa đổi, Thương Thang ra quân diệt Cát Bá.
Sau khi diệt Cát Bá, ông còn ra quân thực hiện 10 cuộc chinh phạt khác với các bộ lạc là vây cánh của Hạ Kiệt như Bình Chướng Vi, Côn Ngô, Mật Tu (密須), Hoạt (韋), Phạm (顧). Trong khi đó Hạ Kiệt vẫn say mê tửu sắc, không quan tâm tới chính sự. Cũng trong thời gian này, nhà sử họ Chung Cổ (终古) của Kiệt bỏ Hạ sang Thương.
Tiêu diệt nhà Hạ

Theo kế sách của Y Doãn, Thương Thang bắt đầu khiêu chiến với nhà Hạ. Ông bỏ không nộp cống cho Hạ Kiệt. Hạ Kiệt nổi giận điều động binh mã 9 bộ tộc phía đông trước sau đánh vào bộ lạc Thương. Ông bèn sai người đến nộp cống. Thấy Thang thuần phục, Kiệt lại bằng lòng cho lui quân.
Thang tranh thủ thời gian tìm cách liên minh và chia rẽ 9 bộ tộc giúp quân cho Hạ Kiệt. Sang năm sau, ông lại bỏ cống nạp. Hạ Kiệt lại tổ chức hội các bộ lạc phụ thuộc ở Hữu Nhung đánh Thương, nhưng lần này các bộ lạc không nghe theo. Bộ lạc Mân lên tiếng phản đối trước tiên. Hạ Kiệt nổi giận bèn mang quân đánh Mân trước. Nhân dân phải phục dịch cho cuộc chiến nặng nề càng oán hận Kiệt hơn trước.
Thấy Kiệt bị sa lầy vào cuộc chiến với tộc Mân, Thang quyết định ra quân diệt Hạ. Ông bố cáo các tội trạng của Hạ Kiệt cho thiên hạ biết và để khích lệ mọi người, ông ban bố lời động viên còn được bảo lưu trong sách Thượng thư:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ |  Không phải ta bạo gan phát động cuộc chiến tranh này, mà vì Hạ Kiệt đã phạm nhiều tội ác, trời cao lệnh cho ta đánh hắn. | ” |
— Thương Thang
Năm 1773 TCN, Thương Thang quyết chiến với Hạ Kiệt tại Minh Điều (鳴條) trong một cơn bão sét, kết quả là quân Hạ đại bại. Kiệt trốn thoát và chạy đến thuộc quốc trung thành cuối cùng của Hạ là Tam Tông (三朡). Quân của Thang do tướng Mậu Tử (戊子) chỉ huy truy đuổi Kiệt đến nước Thành (郕) và bắt giữ ông ta ở Tiêu Môn (焦門), khiến nhà Hạ chấm dứt từ đó. Sau đó Hạ Kiệt bị đày ra Nam Sào (南巢)  và cuối cùng chết vì bệnh.
Trị vì

Sau khi nghe Y Doãn báo cáo tình hình các chư hầu đã quy phục, Thương Thang trở về đất Thái Quyển, sai Trọng Huỷ làm bản cáo mệnh bố cáo việc diệt Hạ và khuyên nhân dân chú trọng việc cày cấy. Ông chính thức lên ngôi vua, lập ra nhà Thương. Thành Thang ổn định lại xã hội sau thời kỳ chiến tranh, tiến hành giảm thuế và các nghĩa vụ quân sự của binh lính. Ảnh hưởng của ông lan rộng đến sông Hoàng Hà, và nhiều bộ lạc xa xôi hẻo lánh, chẳng hạn các tộc người Đê (Thị) (氐), người Khương (羌) ở xa cũng đến tiến cống và xưng thần. Ông cũng chọn An Dương là thủ đô mới của Trung Quốc.
Thành Thang cho xây dựng một cung điện gọi là Hạ Xã (夏社) để ghi nhớ nhà Hạ.
Trong năm đầu tiên của triều đại của ông, có những đợt hạn hán. Thang đã ra lệnh đúc các đồng tiền vàng và phân phối cho các gia đình nghèo bị buộc phải bán con của họ vì hạn hán. Ông dự định để họ sử dụng tiền này để mua con của họ lại.
Trong năm thứ 9 của triều đại của ông, ông chuyển Cửu đỉnh làm ra bởi Hạ Vũ đến cung điện của nhà Thương.
Qua đời

Năm 1760 TCN, Thương Thang qua đời, khoảng 87 tuổi. Ông làm trưởng tộc Thương từ năm 1790 TCN, chính thức làm vua thay nhà Hạ từ năm 1773 TCN, ở ngôi được 13 năm. Triều đại nhà Thương do ông sáng lập tồn tại được 644 năm, lâu thứ hai trong lịch sử Trung Quốc (sau nhà Chu).
Do con trưởng Thành Thang là Thái Đinh (太丁) mất sớm nên con thứ của ông là Ngoại Bính (外丙) lên nối ngôi.
Gia quyến

Thê thiếp :
Vương hậu Cao Tỉ Bính (高妣丙) , Hữu Sằn thị. Trong số các vương hậu được lập thời nhà Thương , bà là người duy nhất được người Chu tế tự.
Thứ phi Tỉ Giáp (妣甲) , sinh Ngoại Bính.
Con :
Thái Đinh
Ngoại Bính
Chú thích

↑  Huyện Vũ, Hà Nam, Trung Quốc
1 2 3 4  王恆偉. (2005) (2006) 中國歷史講堂 #1 遠古至春秋. 中華書局. ISBN 962-8885-24-3. p 30.
1 2 3 4 5 6 7  Bamboo annals Xia chapter on Xia Jie under the name Gui (癸).
1 2 3 4 5 6 7  Virginia.edu. "Virginia.edu contents of Bamboo annal." Xia chapter. Retrieved on 2010-10-03.
↑  Phía bắc huyện Thương Khâu, Hà Nam, Trung Quốc
1 2  Tiêu Lê, sách đã dẫn, tr 6
↑  Sử ký, bản dịch của Bùi Hạnh Cẩn và Việt Anh, sách đã dẫn, tr 58
↑  Chu Mục, Trần Thâm, sách đã dẫn, tr 44
↑  Kỳ Ngạn Thần, sách đã dẫn, tr 51
1 2 3  高明士, 国真梁. [2007] (2007). 中國通史. 五南圖書出版股份有限公司. ISBN 957114312X, 9789571143125. p46.
↑  Huyện Hoạt, phía đông Hà Nam, Trung Quốc
↑  Phía đông huyện Hoạt, Hà Nam, Trung Quốc
↑  Vùng Tế Ninh, Sơn Đông hiện nay
1 2  Tiêu Lê, sách đã dẫn, tr 13
↑  Miền đông Phong Khâu, Hà Nam, Trung Quốc
↑  Đông bắc Định Đào, Sơn Đông
↑  Miền đông nam huyện Thọ, An Huy hiện nay
| --- | --- |
Tiêu đề chuẩn :  LCCN: n2016039306  VIAF: 105147118346426342767   WorldCat Identities (via VIAF): 105147118346426342767 
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |

| Tiền nhiệm: Chủ Quý | Vua nước Thương 1783 TCN–1766 TCN | Kế nhiệm: Thành lập triều đại |
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |

| Tiền nhiệm: Thành lập triều đại | Vua nhà Thương 1766 TCN–1760 TCN | Kế nhiệm: Ngoại Bính |
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |

| Tiền nhiệm: Hạ Kiệt | Thiên tử Trung Hoa 1766 TCN–1760 TCN | Kế nhiệm: Ngoại Bính |
| x t sCác tiên công tộc Thương |
| --- | --- |
Tiết  •  Chiêu Minh •  Tướng Thổ •  Xương Nhược •  Tào Ngữ •  Minh •  Vương Hợi •  Vương Hằng • Thượng Giáp Vi •  Báo Ất •  Báo Bính •  Báo Đinh •  Chủ Nhâm •  Chủ Quý •  Thái Ất
| x t sCác vua nhà Thương |
| --- | --- |
 Thang  Ngoại Bính  Trọng Nhâm  Thái Giáp  Ốc Đinh  Thái Canh  Tiểu Giáp  Ung Kỷ  Thái Mậu  Trọng Đinh  Ngoại Nhâm  Hà Đản Giáp  Tổ Ất  Tổ Tân  Ốc Giáp  Tổ Đinh  Nam Canh  Dương Giáp  Bàn Canh  Tiểu Tân  Tiểu Ất  Vũ Đinh  Tổ Canh  Tổ Giáp  Lẫm Tân  Canh Đinh  Vũ Ất  Thái Đinh  Đế Ất  Trụ Tân 
  Vua Trung Quốc  Tam Hoàng Ngũ Đế  Hạ  Thương  Chu  Tần  Hán  Tam Quốc  Tấn  Ngũ Hồ loạn Hoa  Nam Bắc triều  Tùy  Đường  Ngũ đại Thập quốc  Tống  Liêu  Tây Hạ  Kim  Nguyên  Minh  Thanh