stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Tên gọi Việt Nam
Các danh xưng không chính thức > Nam Việt

Xem thêm: Vấn đề chính thống của Nhà Triệu
Nam Việt (南越) là quốc hiệu thời nhà Triệu (204 TCN – 111 TCN). Nói chính xác thì đối tượng tranh cãi ở đây không phải là bản thân tên gọi Nam Việt, mà vấn đề là quốc hiệu này có đại diện cho nước Việt Nam ngày nay hay không. Thời phong kiến xem Nam Việt chính là quốc hiệu cũ của nước Việt, nhưng từ thời Hậu Lê trở về sau, cũng như quan điểm chính thống hiện nay cho rằng quốc gia Nam Việt khi đó là của người Trung Hoa. Lý do không thể coi Nam Việt là của người Việt Nam vì: Triệu Đà là người Hán, quê ở huyện Chân Định, tỉnh Hà Bắc (Trung Quốc), nhân lúc nhà Tần suy loạn đã nổi lên lập ra nhà Triệu, lấy quốc hiệu là Nam Việt.
Các ý kiến cho rằng quốc hiệu này là của nước Việt có các nhận định của các học giả như Lê Văn Hưu hay Ngô Sĩ Liên. Lê Văn Hưu nói: "Đất Liêu Đông không có Cơ Tử thì không thành phong tục mặc áo đội mũ (như Trung Hoa), đất Ngô Cối không có Thái Bá thì không thể lên cái mạnh của bá vương. Đại Thuấn là người Đông Di nhưng là bậc vua giỏi trong Ngũ Đế. Văn Vương là người Tây Di mà là bậc vua hiền trong Tam Đại. Thế mới biết người giỏi trị nước không cứ đất rộng hay hẹp, người Hoa hay Di, chỉ xem ở đức mà thôi. Triệu Vũ Đế khai thác đất Việt ta mà tự làm đế trong nước, đối ngang với nhà Hán, gửi thư xưng là "lão phu", mở đầu cơ nghiệp đế vương cho nước Việt ta, công ấy có thể nói là to lắm vậy. Người làm vua nước Việt sau này nếu biết bắt chước Vũ Đế mà giữ vững bờ cõi, thiết lập việc quân quốc, giao thiệp với láng giềng phải đạo, giữ ngôi bằng nhân, thì gìn giữ bờ cõi được lâu dài, người phương Bắc không thể lại ngấp nghé được".
Ngô Sĩ Liên nói: "Truyện Trung Dung có câu: "Người có đức lớn thì ắt có ngôi, ắt có danh, ắt được sống lâu". Vũ Đế làm gì mà được như thế? Cũng chỉ vì có đức mà thôi. Xem câu trả lời Lục Giả thì oai anh vũ kém gì Hán Cao. Đến khi nghe tin Văn Đế đặt thủ ấp trông coi phần mộ tổ tiên, tuế thời cúng tế, lại ban thưởng ưu hậu cho anh em, thì bấy giờ vua lại khuất phục nhà Hán, do đó tông miếu được cúng tế, con cháu được bảo tồn, thế chẳng phải là nhờ đức ư? Kinh Dịch nói: "Biết khiêm nhường thì ngôi tôn mà đức sáng, ngôi thấp mà không ai dám vượt qua". Vua chính hợp câu ấy".
Hoặc vua Quang Trung sau khi đánh bại đội quân nhà Thanh năm 1789 đã có ý định đòi lại đất hai tỉnh Quảng Đông, Quảng Tây với lý do đây là đất cũ của Nam Việt thời nhà Triệu.
Các danh xưng không chính thức > An Nam

An Nam (安南) là danh xưng của người nước ngoài và với cả người Việt Nam để chỉ lãnh thổ Việt Nam cho đến khoảng giữa thế kỷ 20.
Nguồn gốc danh xưng này từ thời Bắc thuộc (Việt Nam bị Trung Quốc đô hộ), nhà Đường ở Trung Quốc đã đặt tên cho khu vực lãnh thổ tương ứng với khu vực miền Bắc Việt Nam ngày nay là An Nam đô hộ phủ (673 – 757 và 768 – 866).
Sau khi giành được độc lập, các triều vua Việt Nam thường phải nhận thụ phong của Trung Quốc, danh hiệu là "An Nam quốc vương" (kể từ năm 1164).
Từ đó người Trung Quốc thường gọi nước Việt Nam là An Nam, bất kể quốc hiệu là gì. Cách gọi này đã ảnh hưởng đến cách gọi của người châu Âu trước năm 1945.
Thời kỳ thuộc Pháp, Annam (gọi theo tiếng Pháp) là tên gọi chỉ vùng lãnh thổ Trung Kỳ do nhà Nguyễn cai trị dưới sự bảo hộ của Pháp. Tuy vậy, người Pháp vẫn dùng danh xưng Annam để chỉ người Việt nói chung ở cả ba vùng Bắc Kỳ (Tonkin), Trung Kỳ (Annam) và Nam Kỳ (Cochinchine). Nhiều khi từ này được người Pháp dùng với ý miệt thị người Việt.
Các danh xưng thời Bắc thuộc và Pháp thuộc

Các danh xưng này không được xem là quốc hiệu của Việt Nam vì các giai đoạn này Việt Nam bị nước ngoài đô hộ. Đây là tên gọi mà Trung Quốc và Pháp sử dụng để chỉ vùng lãnh thổ Việt Nam mà họ chiếm đóng.
Các danh xưng thời Bắc thuộc và Pháp thuộc > Giao Chỉ

Là tên gọi của Việt Nam thời Bắc thuộc lần I từ 111 TCN – 39 CN; thời Bắc thuộc lần 2 từ 43–203, và thời Bắc thuộc lần 4 từ 1407–1427. Tổng cộng khoảng 262 năm.
Các danh xưng thời Bắc thuộc và Pháp thuộc > Giao Châu

Là tên gọi của Việt Nam thời Bắc thuộc lần 2 từ 203 – 544 và thời Bắc thuộc lần 3 từ 602–679. Tổng cộng khoảng 420 năm.
Các danh xưng thời Bắc thuộc và Pháp thuộc > An Nam

Là tên gọi của Việt Nam thời Bắc thuộc lần 3 từ 679 – 757 và 766 – 866. Tổng cộng khoảng 180 năm.
Các danh xưng thời Bắc thuộc và Pháp thuộc > Trấn Nam

Là tên gọi của Việt Nam thời Bắc thuộc lần 3 từ 757 – 766. Tổng cộng khoảng 10 năm.
Các danh xưng thời Bắc thuộc và Pháp thuộc > Tĩnh Hải quân

Là tên gọi của Việt Nam cuối thời Bắc thuộc lần 3, thời kỳ tự chủ của Họ Khúc và thời kỳ độc lập của Nhà Ngô, từ 866 – 967. Tổng cộng khoảng 102 năm.
Các danh xưng thời Bắc thuộc và Pháp thuộc > Liên bang Đông Dương

Là tên gọi của Việt Nam, Campuchia và Lào (lúc bấy giờ Việt Nam bị chia thành Bắc Kỳ, Trung Kỳ và Nam Kỳ) thời Pháp thuộc, từ 1887 – 1954. Tổng cộng khoảng 68 năm.
Tại các nước trên thế giới

Đối với nước ngoài, tên gọi "Việt Nam" thường được viết trong các ngôn ngữ dùng ký tự Latinh là Vietnam. Một số ngoại lệ như:
Tiếng Ba Lan: Wietnam
Tiếng Hawaii: Wiekanama
Tiếng Ireland: Vítneam
Esperanto: Vjetnamio
Tiếng Malta: Vjetnam
Tiếng Bồ Đào Nha: Vietname, tiếng Bồ Đào Nha Brasil: Vietnã
Trong các ngôn ngữ dùng hệ chữ viết khác:
Tại Trung Quốc và Đài Loan: 越南 (Yuènán, O̍at-lâm)
Tại bán đảo Triều Tiên: trước đây thường gọi theo âm Hán-Triều là 월남 (Wollam), nay tại Bắc Triều Tiên gọi là 윁남 (Wennam) và tại Hàn Quốc gọi là 베트남 (Beteunam)
Tại Nhật Bản: ベトナム (Betonamu), ヴェトナム (Vetonamu), ヴィエトナム (Vietonamu), ヴィエットナム (Viettonamu), hoặc theo âm Hán-Hòa là 越南 (hay えつなん) (Etsunan)
Tại Nga: Вьетнам (V'yetnam)
Tại Hy Lạp: Βιετνάμ (Byetnam)
Paracheilinus alfiani

| Paracheilinus alfiani> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Actinopterygii
Bộ (ordo): Perciformes
Họ (familia): Labridae
Chi (genus): Paracheilinus
Loài (species): P. alfiani
Danh pháp hai phần
Paracheilinus alfiani Allen, Erdmann & Yusmalinda, 2016 
Paracheilinus alfiani là một loài cá biển thuộc chi Paracheilinus trong họ Cá bàng chài. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 2016.
Từ nguyên

Từ định danh được đặt theo tên của Rahmad 'Yann' Alfian, nhân viên hướng dẫn lặn biển, cũng là người đã thu thập mẫu định danh của loài này.
Phân bố và môi trường sống

P. alfiani hiện chỉ được tìm thấy duy nhất tại bờ bắc đảo Lembata (thuộc quần đảo Sunda Nhỏ, Indonesia). Mặc dù các tác giả đã nỗ lực khảo sát rộng rãi, P. alfiani vẫn không được quan sát ở bên ngoài vịnh Lewaling (phía bắc Lembata).
P. alfiani thường sống gần các san hô mềm và cứng phân nhánh (chủ yếu là Sarcophyton và Xenia), độ sâu đến ít nhất là 20 m.
Mô tả

Chiều dài chuẩn lớn nhất được ghi nhận ở P. alfiani là 5 cm.
Cá đực có đầu và thân trước màu cam, dần chuyển thành màu đỏ tía ở phía sau (trừ vùng màu cam viền tím ở giữa). Vùng dưới đầu và thân dưới màu hồng. Sọc màu đỏ tía, được xếp vào kiểu A (sensu Allen và cộng sự (2016)) với 2 sọc chính kéo dài ra nửa thân sau. Vây lưng và vây hậu môn có màu tím nhạt hoặc đỏ rượu với rìa ngoài màu xanh lam, riêng vây lưng có màu vàng cam ở phía đầu và phía cuối; vây bụng cùng màu nhưng không có viền xanh; vây đuôi có màu tím/xanh lam với dải vàng sát rìa; vây ngực trong mờ. Cá đực đỉnh điểm mùa sinh sản có màu sắc sẫm hơn, cơ thể màu cam với mảng trắng lớn phía sau vây ngực, sọc màu xanh lam óng dọc đường bên. Cá cái nhìn chung có đầu và thân màu đỏ cam, chuyển thành màu trắng ở dưới, với các sọc từ đỏ đến xanh nằm ở vị trí tương tự cá đực.
Số gai vây lưng: 8–9; Số tia vây lưng: 11; Số gai vây hậu môn: 3; Số tia vây hậu môn: 8–10; Số tia vây ngực: 14; Số gai vây bụng: 1; Số tia vây bụng: 5.
Phân loại

P. alfiani nằm trong phức hợp cùng với Paracheilinus angulatus và Paracheilinus rennyae, chủ yếu dựa vào đặc điểm không có tia vây lưng dạng sợi vươn dài, không có vây đuôi lõm sâu hình lưỡi liềm và mối quan hệ di truyền chặt chẽ.
Sinh thái

P. alfiani có thể lẫn vào đàn lớn với Paracheilinus flavianalis và Paracheilinus paineorum. Một vài cá thể mang kiểu hình trung gian giữa P. alfiani và P. paineorum cũng được quan sát trong khu vực, khả năng là con lai giữa hai loài này.
Lục bát (thể thơ)

Lục bát (chữ Hán: 六八) là một thể thơ của Việt Nam, đúng như tên gọi, một cặp câu thơ cơ bản gồm một câu sáu âm tiết và một câu tám âm tiết, phối vần với nhau. Một bài thơ lục bát gồm nhiều câu tạo thành không hạn chế số câu.
Niêm, luật, vần

Các tiếng mang thanh huyền và thanh ngang được gọi là thanh bằng; mang thanh sắc, hỏi, ngã, nặng được gọi là thanh trắc. Quy tắc cơ bản của cặp câu lục bát là các tiếng thứ 2, 6, 8 mang thanh bằng, tiếng thứ 4 mang thanh trắc, còn lại có thể tùy ý. Đuôi câu lục vần với tiếng thứ sáu của câu bát, đuôi câu bát vần với đuôi câu lục sau. Nếu tiếng thứ sáu của câu bát là thanh ngang (dương bình) thì tiếng thứ 8 phải là thanh huyền (âm bình) và ngược lại.
Vần của thơ lục bát cũng giống như vần trong thơ nói chung, bao gồm hai loại là vần chính (giống nhau phụ âm cuối, khác phụ âm đầu) và vần thông (âm na ná nhau).
Ví dụ câu 3241-3244 trong Truyện Kiều:
Ngẫm hay muôn sự tại trời,
Trời kia đã bắt làm người có thân
Bắt phong trần phải phong trần
Cho thanh cao mới được phần thanh cao.
Biến thể

Biến thể lục bát rất đa dạng, có thể chia làm ba loại là sai khác về số âm tiết, về niêm luật và về vần hoặc tổ hợp của hai, ba loại trên.
Ví dụ sai khác số âm tiết: Câu thơ của Chủ tịch Hồ Chí Minh thừa một tiếng ở câu bát.
Trẻ em như búp trên cành,
Biết ăn, biết ngủ, biết học hành là ngoan.
Ví dụ về sai khác niêm luật:
Loại 1: Âm tiết thứ 2 sai luật bằng - trắc
Mai cốt cách, tuyết tinh thần
Mỗi người một vẻ, mười phân vẹn mười
Loại 2: Câu ca dao có âm tiết thứ 2 và thứ 4 sai luật bằng-trắc
Lươn ngắn lại chê chạch dài,
Thờn bơn méo miệng chê trai lệch mồm.
Ví dụ về sai khác phối vần: Hình thức phối vần ở đuôi câu 6 và giữa câu 8 khá phổ biến.
Con vua thì được làm vua
Con sãi ở chùa, thì quét lá đa.
Lịch sử và sự phổ biến

Lục bát là thể thơ phổ biến trong kho tàng văn hóa dân gian Việt Nam, từ ca dao, tục ngữ đến lời các bài hát dân ca, truyện thơ dân gian. Thể thơ lục bát xuất hiện khi nào vẫn chưa có căn cứ xác đáng để chứng minh. Một số ý kiến cho rằng lục bát trong nhiều tác phẩm văn học viết vào thế kỷ XVI còn chưa chặt chẽ cả về phối thanh lẫn vần luật nên có lẽ thể thơ lục bát mới xuất hiện trong giai đoạn này.[cần dẫn nguồn]
Truyện Kiều của Nguyễn Du là đỉnh cao của thơ ca lục bát xét ở nhiều khía cạnh, với Truyện Kiều, thơ lục bát đã được sử dụng trong sáng tác bác học một cách chuẩn mực, chặt chẽ, linh hoạt và khéo léo.
Nhiều nhà thơ mới và hiện đại sau này cũng sử dụng thể thơ lục bát trong các sáng tác của mình.
Một số bài thơ Lục bát

Quê hương (Tác giả: Nguyễn Đình Huân)
Khi con tu hú (Tác giả: Tố Hữu)
Quê hương nỗi nhớ (Tác giả: Hoàng Thanh Tâm)
Miền quê (Tác giả: Trần Đức Trung)
Truyện Kiều (Tác giả: Nguyễn Du)
Thanh toán

Thanh toán là sự chuyển giao tài sản của một bên (người hoặc công ty, tổ chức) cho bên kia, thường được sử dụng khi trao đổi sản phẩm hoặc dịch vụ trong một giao dịch có ràng buộc pháp lý.
Các phương thức thanh toán

Dạng thức đơn giản và cổ xưa nhất của thanh toán là hàng đổi hàng. Trong thế giới hiện đại, các hình thức thanh toán bao gồm tiền mặt, chuyển khoản, tín dụng, ghi nợ, séc, Bitcoin và các loại tiền mã hóa,... Trong giao dịch thương mại, thanh toán thường phải đi kèm với hóa đơn và biên nhận. Trong các giao dịch phức tạp, thanh toán còn bao gồm cả chuyển cổ phiếu và các dàn xếp khác của các bên.
Tương lai của thanh toán

Theo xu hướng tiêu dùng hiện đại, tiền giấy sẽ được thay thế dần bởi thẻ thanh toán điện tử, thẻ thông minh, ví điện tử, mã vuông (QR) ngay trên cả điện thoại di động.
MANIAC

MANIAC, viết tắt của: Mathematical Analyzer, Numerical Integrator, and Computer or Mathematical Analyzer, Numerator, Integrator, and Computer, là một máy tính đầu tiên được xây dựng dưới sự chỉ đạo của Nicholas Metropolis ở Phòng thí nghiệm khoa học Los Alamos. Nó được dựa trên kiến trúc von Neumann của IAS, được phát triển bởi John von Neumann. Như với tất cả các máy tính trong thời đại của nó, nó là một trong những loại máy không thể sử dụng chung với các chương trình với các máy tính khác (thậm chí cả máy IAS khác). Thành phố đã chọn tên MANIAC với hy vọng ngăn chặn sự không suy nghĩ từ viết tắt ngớ ngẩn cho tên máy, mặc dù von Neumann đã gợi ý tên cho nó.
Máy MANIAC chạy thành công vào tháng 3 năm 1952 và đã bị ngưng hoạt động vào 15 tháng 07 năm 1958. Nó được tiếp tục bởi MANIAC II vào năm 1957.
Một phiên bản thứ ba MANIAC III được tạo tại Viện nghiên cứu máy tính ở Đại học Chicago vào năm 1964.
Lấn dũi

Lấn dũi là một chiến thuật quân sự kết hợp, chiến thuật này phối hợp tác chiến chủ yếu giữa bộ binh và các lực lượng yểm trợ như pháo binh, không quân. Hình thức phối hợp tương tự như tiền pháo hậu xung nhưng có nhiều khác biệt. Tiêu đề "chiến thuật lấn dũi" được dùng trong các tài liệu quân sự của Quân đội nhân dân Việt Nam để gọi một chiến thuật chiến đấu từng được Quân lực Việt Nam Cộng hòa sử dụng.
Mô tả

Lấn dũi là đánh "lấn" từ từ, "dũi" là tập trung lấn vào một điểm xác định. Dũi trong tiếng Việt thường chỉ hành động dồn về một phía cụ thể, như hành động dũi đất của lợn: "...dùng mõm dũi xuống đất. Mõm lợn dũi đến đâu cỏ sạch đến đấy" (trích Tổng tập văn học dân gian người Việt, tr. 72) Dũi là hành động lợn "thọc mõm xuống rồi đẩy lên".
Lấn dũi có hướng tiến hẹp, chủ yếu dồn lực tấn công vào các điểm mấu chốt của đối phương chứ không tấn công trên tuyến dài. Về tốc độ tiến công chậm rãi, bộ binh tấn công nếu không đủ sức tiến sẽ lùi về sau để không quân không kích và pháo binh pháo kích lên, sau đó bộ binh sẽ tiến lên và nếu gặp lực cản sẽ lại lùi về sau để các hỏa lực lớn tiếp tục bắn lên dọn đường. Hỏa lực mạnh được dội lên liên tục sẽ làm hao mòn lực lượng đối phương, khiến họ không còn đủ sức giữ vững vị trí phòng thủ nữa. Sự phối hợp như thế lặp đi lặp lại cho đến khi điểm đóng quân của đối phương thất thủ.
Để khắc chế chiến thuật này, Quân đội nhân dân Việt Nam cho tăng cường hệ thống giao thông hào nhiều hơn và xây dựng hầm kiên cố nhiều tầng. Điều này để thúc đẩy việc di chuyển của quân lính, khi cần rút lui hay cần triển khai, chi viện sẽ di chuyển nhanh hơn cũng như giảm thiểu thương vong hơn. Đồng thời, chi viện hỏa lực, dùng pháo từ các cao điểm trên hệ thống phòng ngự bắn chi viện sang các cao điểm mà đối phương đang tập trung đánh chiếm. Quân Giải phóng cũng sử dụng đơn vị cơ động tấn công vào sở chỉ huy và trận địa pháo của đối phương. Ngoài ra, tấn công vào đường hậu cần quân đối phương. Trong trận Thành cổ Quảng Trị, ban ngày quân Việt Nam Cộng hòa chiếm được một cứ điểm thì vào ban đêm quân Giải phóng sẽ tổ chức tập kích để chiếm lại.
Lịch sử

Chiến thuật này được ghi nhận được đưa vào sử dụng vào năm 1972 trong trận Thành cổ Quảng Trị. Chiến thuật đã được quân Giải phóng đánh giá là "nguy hiểm". Quân lực Việt Nam Cộng hòa tổ chức đánh chiếm từng điểm một, chiếm công sự nào thì mang dây thép gai và công sự lắp sẵn ra bố trí. Trận đánh chấm dứt sau 3 tháng với chiến thắng của Quân lực Việt Nam Cộng hòa.
Quân lực Việt Nam Cộng hòa đã sử dụng chiến thuật này trong trận Thượng Đức (từ tháng 7 đến tháng 11 năm 1974) khi việc phản công ào ạt không thành công. Ba tiểu đoàn quân Giải phóng là tiểu đoàn 7, tiểu đoàn 8, tiểu đoàn 9, thuộc Trung đoàn 3, Sư đoàn 324 đã xây dựng hệ thống phòng ngự mạnh là hệ thống gồm nhiều cao điểm 1062, 700, 500, 126, 109,...hệ thống phòng ngự kiên cố, có bãi mìn. Với "chiến thuật lấn dũi", Quân lực Việt Nam Cộng hòa thành công đánh chiếm nhiều cao điểm như 700, 109, 383; gây tổn thất nặng cho quân Giải phóng. Chiến thuật này được quân Giải phóng đánh giá là hiệu quả.
Theo nguồn thông tin của Bộ Quốc phòng Việt Nam trên trang mod.gov.vn, tiêu đề "chiến thuật lấn dũi" đã được Quân đội nhân dân Việt Nam sử dụng để gọi một trong các cách đánh của họ trong trận Điện Biên Phủ vào năm 1954. Tuy nhiên chiến thuật này khác với chiến thuật của Quân lực Việt Nam Cộng hòa. Cách đánh của Quân đội nhân dân Việt Nam là bao vây, lấy hệ thống chiến hào làm điểm tựa, tấn công lấn dần vào các cao điểm của quân Pháp.
Trong cuộc chiến chống lại Trung Quốc, Quân đội nhân dân Việt Nam đã sử dụng "chiến thuật lấn dũi" trong trận Vị Xuyên. Các đơn vị đã tập trung tấn công chiếm lại cao điểm 685 bị quân Trung Quốc chiếm trước đó. "Chiến thuật lấn dũi" phối hợp giữa bộ binh và đặc công, đặc công Việt Nam sẽ tấn công lên trước sau đó là bộ binh, nhưng chiến sự được phía Việt Nam mô tả là khó khăn, đặc công vừa rời vị trí thì quân Trung Quốc tái chiếm ngay tức khắc vị trí đó. Ngoài ra, phía Trung Quốc vẫn có ưu thế hỏa lực pháo binh. Chiến sự diễn ra từ tháng 12 năm 1984 đến tháng 1 năm 1985, quân Việt Nam có tiểu đội chỉ còn 2 người sống sót.
Vào giữa năm 2023, Đại tướng Valerii Fedorovych Zaluzhnyi của Ukraina tuyên bố các cuộc phản công nhằm vào quân Nga ở mặt trận phía Đông và Đông Nam đang đạt thành công, các chiến thuật chiến đấu hiệu quả, trong đó có "chiến thuật lấn dũi". Ông mô tả quân đội Ukraina tiến công vững chắc và kêu gọi thêm viện trợ quân sự từ Mỹ để thúc đẩy cuộc chiến chống lại Nga.
Suất phản chiếu

Suất phản chiếu của ánh sáng Mặt Trời với nhiều điều kiện bề mặt khác nhau.
Suất phản chiếu hay suất phản xạ (tiếng Anh: albedo) là khái niệm liên quan đến hiện tượng phản xạ khuếch tán (diffuse reflection) hoặc công suất phản xạ của bề mặt. Nó được định nghĩa bằng tỷ số giữa bức xạ tản phát ra từ bề mặt so với bức xạ chiếu đến bề mặt đó. Là tỷ số không có đơn vị, hệ số này cũng được biểu diễn theo tỉ lệ phần trăm, và giá trị của nó trong đoạn [0, 1] với giá trị 0 thể hiện bề mặt đen tuyệt đối và giá trị 1 thể hiện bề mặt phản xạ hoàn toàn bức xạ chiếu đến.
Suất phản chiếu cũng phụ thuộc vào tần số của bức xạ chiếu tới. Khi không nói cụ thể, thường người ta ngầm chỉ ánh sáng khả kiến. Nói chung, suất phản chiếu phụ thuộc vào góc tới của tia bức xạ. Ngoại trừ hiện tượng phản xạ từ bề mặt Lambert, mà nó tán xạ chùm tia tới theo mọi hướng tuân theo hàm cosin, do vậy suất phản chiếu không phụ thuộc vào sự phân bố của chùm tia tới. Trong thực hành, để sử dụng hàm phân bố phản xạ lưỡng hướng (BRDF) cần phải biết được đặc trưng tán xạ của bề mặt một cách chính xác, mặc dù có thể sử dụng một cách xấp xỉ tốt.
Suất phản chiếu là một khái niệm quan trọng trong khí hậu học và thiên văn học, cũng như trong quá trình tính toán độ phản xạ của bề mặt trong hệ thống đánh giá chất lượng tòa nhà. Độ phản chiếu trung bình của toàn Trái Đất, hay suất phản chiếu hành tinh, bằng 30 đến 35%, bởi vì do ảnh hưởng của mây bao phủ, nhưng chúng luôn biến đổi, và phụ thuộc vào điều kiện địa chất, môi trường hay mặt đại dương.
Thuật ngữ này do nhà vật lý Johann Heinrich Lambert giới thiệu trong cuốn Photometria năm 1760 của ông.
Trần Văn Linh

| Trần Văn Linh |
| --- | --- |


Chủ tịch Tối cao Pháp viện Việt Nam Cộng hòa thứ 3
Nhiệm kỳ Tháng 12 năm 1971 – 30 tháng 4 năm 1975
Đề cử bởi: Nguyễn Văn Thiệu
Tiền nhiệm: Trần Minh Tiết
Kế nhiệm: Cuối cùng (Sài Gòn thất thủ, chức vụ bị bãi bỏ)
Chủ tịch Tối cao Pháp viện Việt Nam Cộng hòa thứ 1
Nhiệm kỳ 22 tháng 10 năm 1968 – 21 tháng 11 năm 1969
Đề cử bởi: Nguyễn Văn Thiệu
Tiền nhiệm: Chức vụ được lập
Kế nhiệm: Trần Minh Tiết
 
Thông tin cá nhân
Sinh: (1924-03-05)5 tháng 3, 1924 Biên Hòa, Nam Kỳ, Liên bang Đông Dương
Mất: 18 tháng 1, 2021(2021-01-18) (96 tuổi) Baton Rouge, Louisiana, Hoa Kỳ
Quốc tịch:  Hoa Kỳ  Việt Nam Cộng hòa
Nghề nghiệp: Thẩm phán
Tôn giáo: Phật giáo
Trần Văn Linh (5 tháng 3 năm 1924 – 18 tháng 1 năm 2021) là thẩm phán người Việt Nam, nguyên Chủ tịch Tối cao Pháp viện Việt Nam Cộng hòa đầu tiên và cuối cùng.
Tiểu sử > Thân thế và học vấn

Trần Văn Linh sinh ngày 5 tháng 3 năm 1924 tại làng Bình Long, tỉnh Biên Hòa, Nam Kỳ, Liên bang Đông Dương.
Thuở thiếu thời, ông nhập học Trường Tiểu học Tân Uyên. Học xong bậc tiểu học, ông lên Sài Gòn dự thi và được trúng tuyển vào Trường Trung học Pétrus Ký với hạng thứ 13 trong tổng số hai ngàn thí sinh trên toàn quốc về tham dự vào năm 1938. Sau khi thi đỗ bằng thành chung, ông cũng phải thi tuyển để vào học lớp đệ tam.
Năm đó, 1942, lớp đệ tam Trường Pétrus Ký chỉ tuyển 70 học sinh cho 2 lớp. Lần nầy, ông trúng tuyển vào hạng 5 trong tổng số hơn năm trăm thí sinh tham dự. Ông tốt nghiệp bằng tú tài 2 vào năm 1945. Năm 1947, ông vào học Trường Đại học Luật khoa Sài Gòn vừa khai giảng cho niên khóa đầu tiên. Ông tốt nghiệp bằng luật tại trường này vào năm 1950.
Tiểu sử > Hoạt động tư pháp

Sau đó, ông trúng tuyển vào ngạch Thẩm phán. Sau khi tốt nghiệp ngành này, ông ra làm phó biện lý Tòa Sơ thẩm Sài Gòn. Từ năm 1954 đến năm 1955, ông là biện lý Tòa Sơ thẩm Vĩnh Long và Mỹ Tho. Trở lại Sài Gòn, ông là Hội thẩm Tòa Thượng thẩm Sài Gòn và Chánh án Tòa Sơ thẩm Sài Gòn. Sau đó, ông làm Thẩm phán Tòa Thượng thẩm và trở thành Chánh án Tòa Thượng thẩm Sài Gòn.
Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu đề cử ông vào chức vụ Thẩm phán Tối cao Pháp viện Việt Nam Cộng hòa và được sự chấp thuận của Thượng nghị viện tại Quốc hội. Đến năm 1968, ông được đa số trong tổng số 9 vị Thẩm phán Tối cao Pháp viện bầu chọn làm Chủ tịch Tối cao Pháp viện Việt Nam Cộng hòa. Ông giữ chức vụ này tới hai lần từ năm 1968 đến năm 1969 và từ năm 1971 đến năm 1975.
Tiểu sử > Sau năm 1975

Sau biến cố 30 tháng 4 năm 1975, ông đặt chân đến nước Mỹ vào đầu tháng 5 cùng năm. Sau những năm sách vở trở lại trường đại học, ông thi đậu lấy bằng thạc sĩ. Kế đó, ông lên làm Giám đốc quản thủ thư viện tại Trường Đại học Luật Khoa tại New Orleans cho đến khi về hưu. Trong thời gian hưu trí, thỉnh thoảng, ông có tham gia vào những buổi sinh hoạt về Phật giáo. Ông thích sống ẩn dật, thường nghiên cứu và viết sách về lý thuyết Phật học.
Ông qua đời ngày 18 tháng 1 năm 2021 tại Baton Rouge, Louisiana, Hoa Kỳ, hưởng thọ 97 tuổi.
Đời tư

Ông là người theo tín ngưỡng Phật giáo, lấy pháp danh là Quang Trí. Đã kết hôn, và có năm cô con gái.
Vinh danh

Đệ Ngũ Đẳng Bảo Quốc Huân Chương
Người
Định nghĩa và từ nguyên

Xem thêm: Danh pháp các loài người và Danh pháp loài người
Tất cả con người hiện đại đều thuộc loài Homo sapiens, danh pháp khoa học mà được Carl Linnaeus đặt ra trong tác phẩm Systema Naturae thế kỷ thứ 18. Danh từ chung "Homo" là một từ mượn học được (learned borrowing) thế kỷ 18 từ homō của tiếng Latinh, dùng để chỉ con người bất kể giới tính. Danh từ con người có thể dùng để chỉ tất cả các loài thuộc chi Homo, song người ta thường dùng từ này để đề cập đến riêng Homo sapiens, loài Homo duy nhất còn tồn tại. Cái tên "Homo sapiens" có nghĩa là 'người tinh khôn' hoặc 'người thông minh'. Hiện có ý kiến cho rằng một số giống người cổ, đơn cử như người Neanderthal, chính là những phân loài của H. sapiens.
Trong tiếng Việt, từ người đồng nguyên với nhiều từ chỉ người trong các ngôn ngữ Nam Á khác, chẳng hạn như ngài tiếng Mường, bơngai tiếng Bahnar và ngai tiếng Pacoh. Năm 2006, nhà ngôn ngữ học Harry Shorto phục nguyên từ chỉ người ở dạng Môn-Khmer nguyên thủy là *[m]ŋaaj.
Trong tiếng Anh, human là một từ tiếng Anh trung đại được mượn từ humain của tiếng Pháp cổ, rốt cuộc bắt nguồn từ dạng tính từ của homō là hūmānus tiếng Latinh. Từ bản xứ chỉ người trong tiếng Anh là man. Ngoài ra người ta còn dùng từ này để chỉ hai giới, song trong tiếng Anh hiện đại thì nó chỉ riêng đàn ông. Từ man bắt nguồn từ dạng *mann của tiếng Tây-Germanic nguyên thủy, truy gốc xa hơn nữa thì từ căn tố *mon- hoặc *men- của tiếng Ấn-Âu nguyên thủy.