stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
L'Aquila
Thắng cảnh

L'Aquila là nơi du lịch chỉ cách Roma một tiếng rưỡi xe. Dân thủ đô thường tìm đến L'Aquila trượt tuyết vào mùa đông hoặc đi trèo núi vào mùa hè.
Ở ngọn đồi cao nhất giữa thành phố là khu cổ thành Forte Spagnolo, do phó vương Don Pedro de Toledo của Tây Ban Nha xây từ năm 1534. Đồn lũy này nay dung làm cơ sở của Viện Bảo tàng Quốc gia Abruzzo.
Trong số các cổ tích khác phải kể:
Phế tích thành cổ La Mã Amiternum.
Lâu đài Rocca Calascio. Tòa lâu đài này xây ở trên ngọn núi cao nên có đặc danh là lâu đài ở đỉnh cao nhất Âu châu. Đây cũng được dùng làm hậu cảnh cho phim Ladyhawke quay vào thập niên 1980.
Thánh đường chính tòa (Duomo) mang niên đại thế kỷ 13. Tòa nhà này bị hư hại nhiều sau trận động đất năm 1703 và mặt tiền đã được xây lại vào thế kỷ 19.
Nhà thờ San Bernardino di Siena (1472) mang phong cách thời Phục hưng thực hiện bởi Nicolò Filotesio. Bên trong là ngôi mộ của thánh Bernardino. Phần trang trí điêu khắc là do Silvestro Ariscola (1480).
Nhà thờ Santa Maria di Collemaggio (1270-1280) cách L'Aquila không xa, xây bằng đá hoa trắng và đỏ. Bên trong có mộ của Giáo hoàng Celestine V (1517).
Bồn phun nước Fontana delle novantanove cannelle với 99 vòi, xây từ năm 1272.
Mộ của Karl Heinrich Ulrichs. Ông là người Đức, vào thế kỷ 19 là nhà tiên phong trong phong trào bình quyền của giới đồng tính luyến ái. Ông cư ngụ ở L'Aquila một thời gian và mất ở đây. Hằng năm người đồng tính từ khắp năm châu tụ tập ở đây để tưởng nhớ đến ông.
Các làng

Aragno, Arischia, Assergi, Bagno#REDIRECT  Lưu trữ 2008-09-14 tại Wayback Machine, Bazzano, Camarda, Cese, Civita di Bagno, Casaline, Collebrincioni, Colle di Preturo, Colle di Roio, Colle di Sassa, Collefracido, Coppito, Filetto di Camarda, Foce, Genzano, Monticchio, Onna, Paganica, Pagliare di Sassa, Palombara, Pescomaggiore, Pianola, Poggio di Roio, Preturo, Ripa, Roio Piano, San Benedetto, San Giuliano, San Gregorio, Sant'angelo, Sant'Elia, San Vittorino, Santi, Sassa, Tempera, Vallesindola.
Các đô thị giáp ranh

Antrodoco (RI), Barete, Barisciano, Borgorose (RI), Cagnano Amiterno, Campotosto, Capitignano, Crognaleto (TE), Fano Adriano (TE), Fossa, Isola del Gran Sasso d'Italia (TE), Lucoli, Magliano de' Marsi, Ocre, Pietracamela (TE), Pizzoli, Rocca di Cambio, Rocca di Mezzo, Santo Stefano di Sessanio, Scoppito, Tornimparte.
Chú thích

↑  “L'Aquila, prov. of L'Aquila, Abruzzo”. Abruzzo2000.com. Bản gốc lưu trữ ngày 7 tháng 1 năm 2009. Truy cập ngày 6 tháng 4 năm 2009.
↑  http://www.earth-prints.org/bitstream/2122/1777/1/03%20d'addezio.pdf
↑  “Bản sao đã lưu trữ”. Bản gốc lưu trữ ngày 11 tháng 3 năm 2009. Truy cập ngày 6 tháng 4 năm 2009.
1 2  “Powerful earthquake strikes Italy” (bằng tiếng Anh). © 2009 BBC World News. 6 tháng 4 năm 2009. Truy cập 6 tháng 4 năm 2009. Liên kết ngoài trong |publisher= (trợ giúp)
↑  10:58 a.m. ET (ngày 31 tháng 10 năm 2002). “At least 70 dead as quake hits Italy - Europe- msnbc.com”. MSNBC. Truy cập ngày 6 tháng 4 năm 2009.
↑  RAI One news. Live reports from L'Aquila, truy cập 6 tháng 4 năm 2009, =9:26 CET
| x t sAbruzzo · Các đô thị ở tỉnh L'Aquila |
| --- | --- |
Acciano · Aielli · Alfedena · Anversa degli Abruzzi · Ateleta · Avezzano · Balsorano · Barete · Barisciano · Barrea · Bisegna · Bugnara · Cagnano Amiterno · Calascio · Campo di Giove · Campotosto · Canistro · Cansano · Capestrano · Capistrello · Capitignano · Caporciano · Cappadocia · Carapelle Calvisio · Carsoli · Castel del Monte · Castel di Ieri · Castel di Sangro · Castellafiume · Castelvecchio Calvisio · Castelvecchio Subequo · Celano · Cerchio · Civita d'Antino · Civitella Alfedena · Civitella Roveto · Cocullo · Collarmele · Collelongo · Collepietro · Corfinio · Fagnano Alto · Fontecchio · Fossa · Gagliano Aterno · Gioia dei Marsi · Goriano Sicoli · Introdacqua · L'Aquila · Lecce nei Marsi · Luco dei Marsi · Lucoli · Magliano de' Marsi · Massa d'Albe · Molina Aterno · Montereale · Morino · Navelli · Ocre · Ofena · Opi · Oricola · Ortona dei Marsi · Ortucchio · Ovindoli · Pacentro · Pereto · Pescasseroli · Pescina · Pescocostanzo · Pettorano sul Gizio · Pizzoli · Poggio Picenze · Prata d'Ansidonia · Pratola Peligna · Prezza · Raiano · Rivisondoli · Rocca Pia · Rocca di Botte · Rocca di Cambio · Rocca di Mezzo · Roccacasale · Roccaraso · San Benedetto dei Marsi · San Benedetto in Perillis · San Demetrio ne' Vestini · San Pio delle Camere · San Vincenzo Valle Roveto · Sant'Eusanio Forconese · Sante Marie · Santo Stefano di Sessanio · Scanno · Scontrone · Scoppito · Scurcola Marsicana · Secinaro · Sulmona · Tagliacozzo · Tione degli Abruzzi · Tornimparte · Trasacco · Villa Sant'Angelo · Villa Santa Lucia degli Abruzzi · Villalago · Villavallelonga · Villetta Barrea · Vittorito
...
Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về .
Mặt tiền thánh đường San Bernardino
Scopula prosthiostigma

| Scopula prosthiostigma> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Tông (tribus): Scopulini
Chi (genus): Scopula
Loài (species): S. prosthiostigma
Danh pháp hai phần
Scopula prosthiostigma Prout, 1938 
Scopula prosthiostigma là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Sihvonen, P., 2005: Phylogeny and classification of the Scopulini moths (Lepidoptera: Geometridae, Sterrhinae). Zoological Journal of the Linnean Society 143: 473–530.
↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 17 tháng 6 năm 2014.
Swarovski

| --- | --- |
Logo công ty với hình ảnh chim thiên nga
Loại hình: Công ty tư nhân
Ngành nghề: Thời trang, pha lê, trang sức
Thành lập: 1895
Người sáng lập: Daniel Swarovski Armand Kosman Franz Weis
Trụ sở chính: Wattens,  Áo
Thành viên chủ chốt: Markus Langes-Swarovski, Robert Buchbauer, Nadja Swarovski
Sản phẩm: Trang sức, phụ kiện
Số nhân viên: ~32.000 (năm 2016)
Website: www.swarovski.com
Swarovski (/swɒˈrɒfski/; tiếng Đức: [svaˈrɔfski] Tập tin:De-at Swarowksi.ogg) là một công ty chuyên về các sản phẩm làm từ pha lê có trụ sở tại Wattens, Áo. Ba phân nhánh chính của công ty đó là: Swarovski Crystal Business (với trang sức, phụ kiện pha lê); Swarovski Optik (với các sản phẩm quang học như kính thiên văn, ống nhòm) và Tyrolit (với các công cụ, thiết bị may vá)
Bulbophyllum restrepia

| Bulbophyllum restrepia |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Chi (genus): Bulbophyllum
Loài (species): B. restrepia
Danh pháp hai phần
Bulbophyllum restrepia (Ridl.) Ridl. 
Bulbophyllum restrepia là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được (Ridl.) Ridl. mô tả khoa học đầu tiên năm 1907.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Bulbophyllum restrepia”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Ngũ Hiệp, huyện Cai Lậy

Đối với các định nghĩa khác, xem Ngũ Hiệp.
Ngũ Hiệp là một xã thuộc huyện Cai Lậy, tỉnh Tiền Giang, Việt Nam. Gần như toàn bộ xã nằm trên cù lao cùng tên, cù lao Ngũ Hiệp hay còn gọi là cồn Ngũ Hiệp.
Địa lý

Xã Ngũ Hiệp gồm cù lao Ngũ Hiệp và một cù lao nhỏ là Cồn Tròn. Vị trí nằm giữa dòng sông Tiền, là xã cuối cùng phía nam của huyện Cai Lậy, về phía tây là cù lao Tân Phong cũng thuộc cùng huyện. Cù lao có hình thoi dài theo hướng tây-đông. Ở hướng đông bắc là cù lao Long Đức thuộc xã Tam Bình. Do nằm giữa sông Tiền đoạn sông phía bắc cù lao do hẹp hơn nên được gọi là sông Năm Thôn. Trên cù lao có các con rạch lớn như rạch Bà Kẽm, rạch Ông Dú.
Khác với nhóm đất phèn ở các xã phía bắc của Tiền Giang, đất đai Ngũ Hiệp là đất phù sa ven sông rất màu mỡ.
Hành chính

Xã Ngũ Hiệp có diện tích 27,80 km², dân số năm 2013 là 16.117 người, mật độ dân số đạt 580 người/km².
Có 8 ấp trong xã, gồm: Hòa An, Hòa Hảo, Hòa Thinh, Long Quới, Tân Đông, Tân Hòa, Tân Sơn, Thủy Tây.
Lịch sử

Ban đầu, cù lao Ngũ Hiệp được gọi là cù lao Năm Thôn do có 5 thôn là An Thủy Đông, An Thủy Tây, Long Phú, Hòa An, Tân Sơn. Ngoài ra còn mang tên cù lao Trà Tân, cũng có sách ghi là cù lao Kiến Lợi, là tên một tổng bao trùm gần hết diện tích phía nam huyện Cai Lậy ngày nay. Một tên khác là cù lao Trà Luật.
Năm 1864 trên cù lao chỉ còn 6 hộ gia đình. Sau đó, có một sĩ quan người Pháp tên là Taillefer đã đến chiếm 300 ha đất trên cù lao, tuyên bố lập thành vương quốc. Vị sĩ quan này đã cho xây một nhà máy xay xát, mang các cây giống mía đường, dâu tây, vani lên cù lao để trồng. Năm 1871, Taillefer sạt nghiệp nên đã bán đất cù lao lại cho đốc phủ Trần Bá Lộc. Con trai ông là Trần Bá Thọ sạt nghiệp, tự tử vào năm 1909 nên cù lao được bán cho Đốc phủ Mầu.
Cho đến năm 1970, cù lao trồng đủ loại cây khác nhau. Năm 1970, ông Hai Tôn mang sầu riêng từ Tam Bình lên cù lao trồng, là khởi đầu lan dần cây sầu riêng ra khắp cù lao trở thành cây trồng chủ yếu như hiện nay. Trong khoảng thời gian 1970 đến 1985 vẫn chưa định hình cây trồng chủ yếu, Thường vụ huyện ủy Cai Lậy là Tám Hưng chọn lựa chính sách trồng hồ tiêu cho cù lao Ngũ Hiệp nhưng cuối cùng không hiệu quả.
Ngày 10 tháng 7 năm 2020, HĐND tỉnh Tiền Giang ban hành Nghị quyết số 11/NQ-HĐND về việc sáp nhập ấp Tân Hòa vào ấp Hòa An.
Lịch sử > Di tích

Đình Hòa An tại ấp Hòa An, có từ thế kỷ 19 là di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh.
Kinh tế – Xã hội

Cù lao Ngũ Hiệp là vùng chuyên canh sầu riêng ngoài ra còn có chôm chôm, bưởi, chuối, mít,... Cũng như các xã khác của huyện Cai Lậy, cây sầu riêng chủ yếu thuộc giống Monthong, Ri 6, Chín Hóa,...là giống sầu riêng cho năng suất cao. Đây là cây trồng có giá trị kinh tế cao, cả cù lao có 1.530 ha sầu riêng, với năng suất gần 49.000 tấn/năm. Cù lao Ngũ Hiệp vì vậy được mệnh danh là "vương quốc sầu riêng". Ngoài mùa sầu riêng chính ra, nông dân còn xử lý được mùa nghịch, diễn ra vào khoảng tháng 7 và tháng 8 âm lịch, vườn sầu riêng được đậy mủ nilon và xiết nước cho cạn để sầu riêng có thể ra hoa. Sầu riêng mùa nghịch có giá trị cao hơn. Tỉnh Tiền Giang cũng đã đăng ký thương hiệu sản phẩm "Sầu riêng Ngũ Hiệp". Ngoài ra dọc theo bờ sông là nhiều cơ sở chăn nuôi bè cá.
Trên cù lao các kênh rạch nhỏ khá chằng chịt, có đường giao thông chính hoàn toàn là lộ nhựa đánh một vòng quanh cù lao (hương lộ 70) và một trục lộ nhựa (tỉnh lộ 868 B) cắt ngang giữa cù lao theo hướng bắc-nam, từ chân cầu Ngũ Hiệp đến phà Thới Lộc, chiều dài khoảng 2 km. Các đường khác trên cù lao đều được nâng cấp thành đường đan. Trước năm 2020 cù lao vẫn còn bị cô lập, việc đi lại chủ yếu bằng phà Ngũ Hiệp, nằm ngay cạnh chợ xã Ngũ Hiệp, chợ lớn nhất cù lao nằm ở phía bắc. Phà Ngũ Hiệp là phà quan trọng, hằng năm có lưu lượng 5,5 triệu lượt người và 2,3 triệu lượt phương tiện qua lại, cùng lưu lượng 460.000 tấn hàng hóa. Ngoài ra còn nhiều bến phà khác như phà Ngũ Hiệp-Tam Bình, phà Long Quới, về hướng nam là phà Cây Dương, phà Thới Lộc, cù lao Ngũ Hiệp nối với cù lao Tân Phong bằng phà Tân Phong-Ngũ Hiệp. Đến năm 2020 thì cầu Ngũ Hiệp dài 285 m xây xong, nối liền tỉnh lộ 868 trên bờ với đoạn lộ 868B trên cù lao, chấm dứt tình trạng cô lập của cù lao.
Vấn đề nghiêm trọng mà cù lao Ngũ Hiệp phải thường xuyên đối mặt tương tự như cù lao Tân Phong lân cận là tình trạng sạt lở và tình trạng nhiễm mặn chung của vùng. Có thời điểm sụt lún gây vỡ cả đê, hư hỏng đường, nước sông ngập các vườn canh tác. Tình trạng nước mặn xâm nhập được xem nghiêm trọng nhất trước nay là vào năm 2020, với mức đo lên đến 3,8/1000 điều này đe dọa các cây trồng là kinh tế chủ lực của cù lao. Trong hơn 1500 ha sầu riêng thì 400 ha đã chết, 140 ha thì thiệt hại 30 đến 70%. Các nhà vườn phải thuê xà lan chở nước ngọt lấy từ sông Tiền những đoạn hướng bên trong nội địa ra cứu các khu vườn trồng sầu riêng một cách khẩn cấp.
Taki

| Taki |
| --- | --- |
Taki
Quốc gia:  Ấn Độ
Bang: Tây Bengal
Độ cao: 5 m (16 ft)
Dân số (2001)
 • Tổng cộng: 37,302
Taki là một thành phố và khu đô thị của quận North Twentyfour Parganas thuộc bang Tây Bengal, Ấn Độ.
Địa lý

Taki có vị trí 22°35′B 88°55′Đ﻿ / ﻿22,59°B 88,92°Đ﻿ / 22.59; 88.92 Nó có độ cao trung bình là 5 mét (16 feet).
Nhân khẩu

Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Taki có dân số 37.302 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Taki có tỷ lệ 68% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 73%, và tỷ lệ cho phái nữ là 61%. Tại Taki, 10% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.
Taloje Panchnad

| Taloje Panchnad |
| --- | --- |
Taloje Panchnad
Quốc gia:  Ấn Độ
Bang: Maharashtra
Dân số (2001)
 • Tổng cộng: 10,858
Múi giờ: UTC+05:30
Taloje Panchnad là một thị trấn thống kê (census town) của quận Raigarh thuộc bang Maharashtra, Ấn Độ.
Nhân khẩu

Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Taloje Panchnad có dân số 10.858 người. Phái nam chiếm 54% tổng số dân và phái nữ chiếm 46%. Taloje Panchnad có tỷ lệ 68% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 73%, và tỷ lệ cho phái nữ là 61%. Tại Taloje Panchnad, 18% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.
Phước Long Thọ

Phước Long Thọ là một xã thuộc huyện Long Đất, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu, Việt Nam.
Địa lý

Xã Phước Long Thọ có vị trí địa lý:
Phía đông giáp xã Láng Dài
Phía tây giáp thị trấn Đất Đỏ
Phía nam giáp xã Phước Hội
Phía bắc giáp xã Long Tân.
Xã Phước Long Thọ có diện tích 36,44 km², dân số năm 2017 là 3.126 người, mật độ dân số đạt 86 người/km².
Hành chính

Xã Phước Long Thọ được chia thành 3 ấp: Phước Thới, Phước Sơn, Phước Trung.
Lịch sử

Sau năm 1975, Phước Long Thọ là một xã thuộc huyện Long Đất.
Ngày 9 tháng 12 năm 2003, Chính phủ ban hành Nghị định số 152/2003/NĐ-CP về việc chia huyện Long Đất thành huyện Long Điền và huyện Đất Đỏ. Khi đó, xã Phước Long Thọ thuộc huyện Đất Đỏ.
Ngày 11 tháng 12 năm 2006, Chính phủ ban hành Nghị định số 149/2006/NĐ-CP về việc thành lập thị trấn Đất Đỏ – thị trấn huyện lỵ huyện Đất Đỏ trên cơ sở toàn bộ 1.173,39 ha diện tích tự nhiên và 7.212 người của xã Phước Thạnh; 1.041,05 ha diện tích tự nhiên và 12.550 người của xã Phước Long Thọ.
Sau khi điều chỉnh địa giới hành chính, xã Phước Long Thọ còn lại 3.644,40 ha diện tích tự nhiên và 1.793 người.
Ngày 24 tháng 10 năm 2024, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1256/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã của tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu giai đoạn 2023 – 2025 (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2025). Theo đó, thành lập huyện Long Đất trên cơ sở huyện Long Điền và huyện Đất Đỏ. Khi đó, xã Phước Long Thọ thuộc huyện Long Đất.
Chú thích

↑  Tổng cục Thống kê
↑  “Quyết định số 1258/QĐ-UBND về việc phê duyệt Quy hoạch xây dựng vùng huyện Đất Đỏ, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu đến năm 2040, định hướng đến năm 2050”.
↑  “Nghị định số 152/2003/NĐ-CP về việc thành lập xã, phường thuộc thành phố Vũng Tàu và huyện Tân Thành, chia huyện Long Đất thành huyện Long Điền và huyện Đất Đỏ, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu”. Thư viện Pháp luật. 9 tháng 12 năm 2003.
↑  “Nghị định số 149/2006/NĐ-CP về việc điều chỉnh địa giới hành chính xã Phước Long Thọ; thành lập thị trấn Đất Đỏ và thị trấn Phước Hải thuộc huyện Đất Đỏ, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu”. Thư viện Pháp luật. 11 tháng 12 năm 2006.
↑  “Nghị quyết số 1256/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã của tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu giai đoạn 2023 – 2025”. Cổng thông tin điện tử Quốc hội Việt Nam. 24 tháng 10 năm 2024. Lưu trữ bản gốc ngày 2 tháng 11 năm 2024. Truy cập ngày 2 tháng 11 năm 2024.
Dresden

| Dresden |
| --- | --- |

  Hiệu kỳ Huy hiệu

Dresden
Quốc gia: Đức
Bang: Sachsen
Vùng hành chính: Dresden
Huyện: Quận đô thị
Chính quyền
 • Đại thị trưởng: Helma Orosz (CDU)
Diện tích
 • Thành phố: 328,8 km2 (1,270 mi2)
Độ cao: 113 m (371 ft)
Dân số (2008-12-31)
 • Thành phố: 512.234
 • Mật độ: 160/km2 (400/mi2)
 • Đô thị: 780.561
 • Vùng đô thị: 1.143.197
Múi giờ: Giờ chuẩn Trung Âu, UTC+1, UTC+2
 • Mùa hè (DST): CEST (UTC+02:00)
Mã vùng: 351, 35201
Thành phố kết nghĩa: Skopje, Salzburg, Coventry, Sankt-Peterburg, Wrocław, Ostrava, Brazzaville, Firenze, Hamburg, Rotterdam, Strasbourg, Columbus, Hàng Châu, Silistra
Website: dresden.de
Dresden (phát âm tiếng Đức: [ˈdʁeːsdᵊn]; tiếng Thượng Sorbia: Drježdźany; phiên âm: "Đre-xđen") là thành phố thủ phủ của Bang tự do Sachsen tại Đức. Thành phố nằm trên một thung lũng ven con sông Elbe, gần biên giới với Cộng hòa Séc. Chùm đô thị Dresden là một phần của vùng đô thị Tam giác Sachsen.
Dresden có một lịch sử lâu dài giữ vai trò là thủ đô hoặc nơi ở vương giả của các tuyển đế hầu và vua của Sachsen, trong nhiều thế kỷ, họ đã trang hoàng cho thành phố bằng các nét văn hóa và công trình nghệ thuật tráng lệ.
Thành phố từng được gọi là "Chiếc hộp Đá quý", do trung tâm thành phố có các công trình theo kiến trúc baroque và phong cách nghệ thuật rococo. Một vụ ném bom của Đồng Minh vào cuối Chiến tranh thế giới lần thứ hai giết chết hàng nghìn dân thường và phá hủy hoàn toàn trung tâm thành phố. Hậu quả của vụ ném bom và 40 năm phát triển đô thị hậu thế chiến đã làm thay đổi bộ mặt của thành phố. Sau khi tái thống nhất nước Đức vào năm 1990, Dresden lấy lại được vị thế quan trọng của mình, trở thành một trong các trung tâm văn hóa, giáo dục, chính trị và kinh tế của nước Đức.
Lịch sử

Mặc dù Dresden là một thành phố được hình thành tương đối gần đây với nguồn gốc Slav, song các bộ tộc thuộc nền văn hóa đồ gốm tuyến hình thời đại đồ đá mới đã định cư tại khu vực thành phố vào khoảng năm 7500 TCN. Quá trình hình thành và phát triển ban đầu của Dresden có liên hệ với sự mở rộng về phía đông của người German, khai mỏ tại dãy núi Quặng gần đó, và việc thành lập Biên cảnh hầu quốc Meißen. Tên của thành phố bắt nguồn từ tiếng Sorbia cổ Drežďany, nghĩa là dân tộc của rừng. Dresden sau đó phát triển thành trị sở của Sachsen.
Lịch sử > Lịch sử ban đầu

Khoảng cuối thế kỷ 12, một khu định cư Slav được gọi là Drežďany đã phát triển ở bờ nam sông Elbe. Cũng có khu định cư tại bờ bắc, song người ta không rõ về tên Slav của nó. Tên gọi được kiểm chứng Antiqua Dresdin xuất hiện từ năm 1350 và sau đó là Altendresden, cả hai đều có nghĩa là "Dresden cũ". Dietrich, Biên cảnh bá của Meißen, đã lựa chọn Dresden làm nơi cư trú tạm thời vào năm 1206, như trong một bản ghi gọi là "Civitas Dresdene".
Sau năm 1270, Dresden trở thành thủ đô của biên cảnh bá quốc. Khu vực thành phố được hoàn trả lại cho triều đại Wettin vào khoảng năm 1319. Từ năm 1485, thành phố là trị sở của các công tước Sacsehn, và từ năm 1547 là trị sở của các Tuyển đế hầu. Ngày 21 tháng 12 năm 1403, vua Wilhelm Đệ nhất công nhận cấp thành phố cho Dresden. 29-3-1549 Công tước Moritz ra văn bản sáp nhập hai phần hai bên sông thành một đơn vị hành chính.
Lịch sử Dresden gắn kết với sự hình thành và phát triển của vương quốc Sachsen. Từ năm 1485, Dresden là thủ đô của vương quốc này. Sau này có Lãnh địa Tuyển hầu tước Sachsen thuộc Đế quốc La Mã Thần thánh.
Lịch sử > Thời cận đại

Tuyển đế hầu và người cai trị của Sachsen, Friedrich August I đã trở thành vua August Tráng kiện của Ba Lan thông qua liên minh cá nhân. Ông đã thu hút các nhạc sĩ, kiến trúc sư và họa sĩ tài giỏi nhất từ khắp châu Âu đến Dresden. Trong thời gian ông trị vì, Dresen bắt đầu nổi lên với vị thế là một thành phố hàng đầu về kỹ thuật và nghệ thuật của châu Âu. Dresden đã bị tàn phá nặng nề trong Chiến tranh Bảy năm (1756–1763), sau khi bị quân đội Phổ xâm chiếm, sau đó thành phố bị chiếm lại, và quân Phổ lại tiến hành bao vây vào năm 1760 song thất bại. Friedrich Schiller đã viết Ode hoan ca (cơ sở văn học của Bài ca châu Âu) cho nhánh Hội Tam Điểm Dresden vào năm 1785.
Từ năm 1806 đến năm 1918, thành phố là thủ đô của Vương quốc Sachsen (một bộ phận của Đế quốc Đức từ năm 1871). Trong các cuộc chiến tranh của Napoléon, vị hoàng đế nước Pháp đã biến Dresden thành căn cứ cho các chiến dịch của mình, đánh quân đồng minh Nga-Áo trong trận Dresden nổi tiếng vào ngày 27 tháng 8 năm 1813. Dresden là một trung tâm của Các cuộc cách mạng các quốc gia Đức năm 1848 với cuộc nổi dậy tháng Năm, khiến nhiều người thiệt mạng và gây thiệt hại cho đô thị lịch sử của Dresden.
Trong thế kỷ 19, thành phố trở thành một trung tâm về kinh tế, bao gồm hoạt động sản xuất ô tô, chế biến thực phẩm, ngân hàng và chế tạo thiết bị y tế.
Vào đầu thế kỷ 20, Dresden trở nên đặc biệt nổi tiếng với các nhà máy sản xuất máy ảnh và xì gà. Từ năm 1918 đến năm 1934, Dresden là thủ đô của Nhà nước tự do Sachsen. Dresden là một trung tâm của nghệ thuật hiện đại châu Âu cho đến năm 1933.
Lịch sử > Chiến tranh thế giới thứ hai

Trong thế kỷ 20, Dresden là một trung tâm giao thông liên lạc và chế tạo lớn, cũng là một trung tâm hàng đầu tại châu Âu về nghệ thuật, âm nhạc cổ điển, văn hóa và khoa học cho đến khi thành phố bị phá hủy hoàn toàn vào ngày 13 tháng 2 năm 1945. Là trị sở của Sachsen, Dresden không những chỉ có các đơn vị đồn trú mà còn có cả nguyên một thành phố quân sự là Albertstadt. Khu phức hợp quân sự này được đặt theo vua Albert I của Sachsen, nó không phải là mục tiêu cụ thể trong vụ đánh bom Dresen song nằm trong một khu vực được dự kiến sẽ bị hủy diệt.
Trong những tháng cuối cùng của Chiến tranh thế giới thứ hai, Dresden đã trở thành nơi trú ẩn cho 600.000 người tị nạn, với một tổng dân số là 1,2 triệu người. Dresden đã bị tấn công bảy lần từ năm 1944 đến năm 1945, và bị Hồng quân Liên Xô chiếm đóng sau khi Đức đầu hàng.
Vụ ném bom Dresden của Không quân Hoàng gia Anh và Lực lượng Không quân của Lục quân Hoa Kỳ từ ngày 13 đến 15 tháng 2 năm 1945 vẫn còn là một hành động gây tranh cãi.
Nội thành của Dresden đã bị phá hủy phần lớn khi các máy bay ném bom 722 RAF và 527 USAAF thả 2431 tấn bom có sức công phá mạnh, và 1475,9 tấn bom gây cháy. Những quả bom có sức công phá mạnh đã làm hư hại các tòa nhà và làm lộ ra các kiến trúc bằng gỗ của chúng, trong khi bom gây cháy sẽ đốt cháy chúng, làm suy giảm nghiêm trọng con số những nơi có sẵn để cho quân lính và người tị nạn Đức ẩn náu. Vụ ném bom bất ngờ vào Dresden đã phá hủy hầu như tất cả trung tâm cổ kính của thành phố trong ba đợt tấn công. Tài liệu tuyên truyền của Đức Quốc xã tuyên bố đã có 200.000 người chết. Ủy ban Sử gia Dresden trong một báo cáo chính thức vào năm 2010 đã kết luận có 25.000 thương vong, trong khi các nhóm cánh hữu vẫn tiếp tục giữ quan điểm số người chết lên đến 500.000 người. 
Phần trung tâm thành phố đã gần như bị xóa sổ, trong khu các khu vực dân cư, công nghiệp và quân sự rộng lớn ở ngoại ô thành phố vẫn tương đối nguyên vẹn. Đồng Minh mô tả chiến dịch là một hoạt động hợp pháp với mục tiêu là các cơ sở công nghiệp và quân sự. Một báo cáo từ Bộ tư lệnh máy bay ném bom Anh đã tuyên bố các mục tiêu quân sự là nơi nối toa chở hàng của tuyến đường sắt Dresden-Friedrichstadt. Thủ tướng Winston Churchill sau đó đã phủ nhận việc liên quan đến vụ tấn công, tuy nhiên ông đã liên quan rất nhiều đến kế hoạch này. Một số nhà nghiên cứu đã lập luận rằng các cuộc tấn công tháng Hai là không cân xứng. Những người thiệt mạng chủ yếu là phụ nữ và trẻ em.