stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Mbipia mbipi

| Mbipia mbipi> Tình trạng bảo tồn |
| --- | --- |
 Ít quan tâm  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Actinopterygii
Bộ (ordo): Perciformes
Họ (familia): Cichlidae
Chi (genus): Mbipia
Loài (species): M. mbipi
Danh pháp hai phần
Mbipia mbipi (Lippitsch & Bouton, 1998) 
Danh pháp đồng nghĩa
 Haplochromis mbipi 
Mbipia mbipi là một loài cá thuộc họ Cichlidae. Nó được tìm thấy ở Kenya, Tanzania, và Uganda. Môi trường sống tự nhiên của chúng là hồ nước ngọt. Một số tài liệu đặt loài này vào chi Haplochromis, tuy nhiên chúng có thể được đặt trở lại trong Mbipia nên xem xét toàn diện chi Haplochromis được tiến hành.
Chú thích

↑  Witte, F.; de Zeeuw, M.P.; Brooks, E. (2016). “Haplochromis mbipi”. Sách đỏ IUCN về các loài bị đe dọa. 2016: e.T60573A97115742. doi:10.2305/IUCN.UK.2016-1.RLTS.T60573A97115742.en. Truy cập ngày 28 tháng 12 năm 2021.
↑  Ranier Froese và Daniel Pauly (chủ biên). Thông tin Haplochromis mbipi trên FishBase. Phiên bản tháng 6 năm 2013.
Massicus theresae

| Massicus theresae> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Massicus
Loài (species): M. theresae
Danh pháp hai phần
Massicus theresae (Pic, 1946) 
Massicus theresae là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Bãi Phúc Tần

| Thực thể địa lý tranh chấp Bãi Phúc Tần |
| --- | --- |
Ảnh vệ tinh chụp bãi Phúc Tần
Địa lý
Vị trí: Biển Đông
Tọa độ: 8°09′B 110°36′Đ﻿ / ﻿8,15°B 110,6°Đ﻿ / 8.150; 110.600﻿ (bãi Phúc Tần)
Diện tích: Mặt bằng rạn quan sát được: 37 km²  Vụng biển: 137 km²
Điểm cao nhất: -7,3 m
Quản lý
Quốc gia quản lý:  Việt Nam
Tỉnh: Bà Rịa – Vũng Tàu
Tranh chấp giữa
Quốc gia:  Việt Nam
Quốc gia:  Trung Quốc
Quốc gia:  Đài Loan
| --- | --- |
Tọa độ: 8°09′4″B 110°35′7″Đ﻿ / ﻿8,15111°B 110,58528°Đ﻿ / 8.15111; 110.58528﻿ (Hải đăng Phúc Tần)
Màu / dấu hiệu: đỏ trắng xen kẽ
Chiều cao công trình (tính đến đế): 23,4 m
Nguồn sáng: Đèn chính: VMS-S ML400
Tầm chiếu sáng: Ngày: 10 hải lý   Đêm: 12 hải lý
Đặc tính ánh sáng: Fl W 5s
Số Admiralty: F2825.197
Số NGA: 20290.2
Bãi Phúc Tần hay bãi cạn Phúc Tần, bãi ngầm Phúc Tần (tiếng Anh: Prince of Wales Bank; tiếng Trung: 广雅滩; bính âm: Guǎngyǎ tān, Hán-Việt: Quảng Nhã than) là một rạn san hô vòng ở phía nam Biển Đông. Tại đây Việt Nam cho lắp đặt các cấu trúc thép có tên là nhà giàn DK1 và giao cho Tiểu đoàn DK1 trực thuộc Bộ Tư lệnh Vùng 2 Hải quân kiểm soát, đồng thời duy trì hải đăng.
Việt Nam tuyên bố bãi Phúc Tần nằm trên thềm lục địa phía nam, không thuộc quần đảo Trường Sa và bác bỏ sự gán ghép bãi này vào quần đảo Trường Sa. Đài Loan và Trung Quốc quan niệm bãi này thuộc quần đảo Nam Sa.
Địa lý

Bãi Phúc Tần là một rạn san hô vòng nằm cách đất liền Việt Nam hơn 200 hải lý về phía đông nam, cách bãi Quế Đường 14 hải lý về phía bắc, và chỉ cách bãi Huyền Trân 4 hải lý về phía tây bắc. Rạn dài 20 km theo trục đông bắc-tây nam và rộng 13 km theo trục tây bắc-đông nam. Diện tích phần mặt bằng rạn quan sát được là 37 km², vụng biển là 137  km². Nơi nông nhất của bãi này nằm ở phía tây, có độ sâu 7,3 m.
Hoạt động của con người

Về mặt hành chính, bãi Phúc Tần thuộc phạm vi quản hạt của tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu. Người ta lắp đặt cấu trúc thép gọi là nhà giàn DK1 kể từ năm 1989. Về sau, mẫu nhà giàn được thiết kế lại, rộng rãi và vững chắc hơn, có kết cấu liên hoàn theo mẫu giàn khoan nước sâu. Hiện có bốn nhà giàn đang hoạt động:
Nhà giàn DK1/2 (hay là nhà giàn Phúc Tần A): hoàn thành 18 tháng 8 năm 1993;
Nhà giàn DK1/16 (hay nhà giàn Phúc Tần B): hoàn thành 20 tháng 8 năm 1996;
Nhà giàn DK1/17 (hay nhà giàn Phúc Tần C): hoàn thành 23 tháng 8 năm 1996;
Nhà giàn DK1/18 (hay nhà giàn Phúc Tần D): hoàn thành 13 tháng 4 năm 1997, là nơi đặt hải đăng Phúc Tần.
Binh sĩ đồn trú thuộc biên chế Tiểu đoàn DK1, lúc đầu thuộc Lữ đoàn 171 Hải quân Nhân dân Việt Nam, về sau trực thuộc Bộ Tư lệnh Vùng 2 Hải quân. Trong quá khứ, nhà giàn đầu tiên là nhà giàn DK1/3 (hay nhà giàn Phúc Tần), được hoàn thành ngày 15 tháng 6 năm 1989, nhưng đã bị bão phá hủy đêm 4 tháng 12 năm 1990, gây thiệt hại nhân mạng của ba cán bộ, chiến sĩ.
Hải đăng Phúc Tần được hoàn thành trước năm 1994, chiều cao tháp đèn 23,4m, có tầm hiệu lực ban ngày là 10 hải lý, ban đêm là 12 hải lý. Ánh sáng trắng, chớp theo chu kỳ 5 giây.
Các yêu sách > Nội dung yêu sách

Việt Nam cho rằng, căn cứ Điều 60 Công ước Liên Hợp Quốc về Luật biển năm 1982 (UNCLOS 1982) quy định về các đảo nhân tạo, thiết bị và công trình trong vùng đặc quyền kinh tế và Điều 80 quy định về các đảo nhân tạo, thiết bị và công trình ở thềm lục địa, Việt Nam có đặc quyền tiến hành xây dựng, cho phép và quy định việc xây dựng, khai thác và sử dụng đảo nhân tạo, các thiết bị và công trình dùng vào mục đích được trù định ở Điều 56 của UNCLOS 1982 hoặc các mục đích kinh tế khác trong vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa. Việt Nam tuyên bố không cố ý biến các bãi ngầm ở thềm lục địa phía nam nước này [trong đó có bãi Phúc Tần] thành đảo nổi và không gán ghép chúng vào quần đảo Trường Sa, đồng thời bác bỏ sự gán ghép này.
Năm 1935, Trung Hoa Dân quốc xuất bản "Biểu đối chiếu tên gọi Hoa-Anh các đảo thuộc Nam Hải Trung Quốc", trong đó phiên âm tên tiếng Anh Prince of Wales Bank sang tiếng Trung là 比鄰教畏灘 (bãi Bỉ Lân Giáo Úy). Năm 1947, Bộ Nội vụ Trung Hoa Dân quốc đổi tên tiếng Trung của bãi này thành 廣雅灘 (bãi Quảng Nhã). Tên gọi Quảng Nhã được Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa (Trung Quốc) tiếp tục công nhận và sử dụng từ năm 1983. Trung Quốc xem bãi Phúc Tần là một phần của quần đảo Nam Sa, đồng thời xem quần đảo Nam Sa là bộ phận lãnh thổ bất khả phân của Trung Quốc.
Các yêu sách > Công pháp quốc tế

Khác với đảo, thực thể chìm ngập dưới biển không phải là đối tượng để các quốc gia tuyên bố chủ quyền một cách riêng rẽ, trừ khi chứng minh được chúng nằm trong vùng nước lịch sử hoặc nằm trong vùng đặc quyền kinh tế của thực thể khác.
Thềm lục địa không phải là bộ phận của lãnh thổ quốc gia, nói cách khác quốc gia ven biển không có chủ quyền đối với thềm lục địa. Theo Điều 77 UNCLOS 1982, quốc gia ven biển chỉ thực hiện các quyền thuộc chủ quyền về mặt thăm dò và khai thác tài nguyên thiên nhiên của mình. Việc quốc gia ven biển thực thi quyền chủ quyền không được gây thiệt hại đến hàng hải hay các quyền và các tự do khác của các quốc gia khác đã được UNCLOS thừa nhận. Theo Điều 79 UNCLOS 1982, các quốc gia khác có quyền lắp đặt dây cáp và ống dẫn ngầm ở thềm lục địa nhưng cần được sự thỏa thuận của quốc gia ven biển.
Melanophidium punctatum

| Melanophidium punctatum |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Reptilia
Bộ (ordo): Squamata
Phân bộ (subordo): Serpentes
Phân thứ bộ (infraordo): Alethinophidia
Họ (familia): Uropeltidae
Chi (genus): Melanophidium
Loài (species): M. punctatum
Danh pháp hai phần
Melanophidium punctatum Beddome, 1871 
Melanophidium punctatum là một loài rắn trong họ Uropeltidae. Loài này được Beddome mô tả khoa học đầu tiên năm 1871.
Meluru, Krishnarajanagara

| Meluru |
| --- | --- |
—  Làng  —
 
Quốc gia:  Ấn Độ
Bang: Karnataka
Huyện: Mysore
Tehsil: Krishnarajanagara
Múi giờ: IST (UTC+5:30)
Meluru là một làng thuộc tehsil Krishnarajanagara, huyện Mysore, bang Karnataka, Ấn Độ.
Chú thích

↑  “Danh sách làng thuộc bang Karnataka”. Bộ Nhà ở Ấn Độ. Truy cập ngày 27 tháng 10 năm 2012.
↑  “Làng Meluru”. Onefivenine.com. Truy cập ngày 27 tháng 10 năm 2012.
Bộ Thương mại Hoa Kỳ

| --- | --- |
Con dấu Bộ Thương mại Hoa Kỳ
Lá cờ Bộ Thương mại Hoa Kỳ
 Toà nhà Herbert C. Hoover, trụ sở Bộ Thương mại Hoa Kỳ
Tổng quan Cơ quan
Thành lập: 14 tháng 2 năm 1903
Trụ sở: Toà nhà Herbert C. Hoover 1401 Đại lộ Constitution, NW, Washington, D.C. 38°53′39,48″B 77°1′58,08″T﻿ / ﻿38,88333°B 77,01667°T﻿ / 38.88333; -77.01667
Ngân quỹ hàng năm: 8 tỷ đô la (2009)
Các Lãnh đạo Cơ quan: Gary Locke, Bộ trưởng vacant, Phó Bộ trưởng
Website: www.commerce.gov
Bộ Thương mại Hoa Kỳ (tiếng Anh: United States Department of Commerce) là một bộ của chính phủ liên bang Hoa Kỳ đặc trách về việc làm thăng tiến sự phát triển kinh tế. Ban đầu bộ được thành lập với tên gọi là Bộ Thương mại và Lao động Hoa Kỳ vào ngày 14 tháng 2 năm 1903. Dần dần nó được đổi tên thành Bộ Thương mại vào ngày 4 tháng 3 năm 1913 trong khi đó các văn phòng và cục đặc trách về lao động được thuyên chuyển sang Bộ Lao đông mới thành lập.
Sứ mệnh

Sứ mệnh của bộ là "làm thăng tiến tạo việc làm và cải thiện tiêu chuẩn sống cho tất cả người Mỹ qua việc thiết lập một cơ sở hạ tầng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, tính cạnh tranh kỹ thuật, và phát triển bền bỉ." Trong số những nhiệm vụ của bộ là thu thập các dữ liệu về nhân khẩu và kinh tế để cung cấp thông tin cho thương nghiệp và chính quyền trong việc quyết định chính sách kinh tế, cấp bản quyền phát minh và nhãn hiệu thương mại, và giúp ấn định tiêu chuẩn công nghệ.
Hành chính

Bộ Thương mại được Bộ trưởng Thương mại Hoa Kỳ điều hành. Văn phòng hiện thời do Gary Locke lãnh đạo. Locke là Bộ trưởng Thương mại người Mỹ gốc Hoa đầu tiên, và là người Mỹ gốc châu Á thứ ba trong nội các của tổng thống Barack Obama cùng với Bộ trưởng Năng lượng Steven Chu và Bộ trưởng Cựu Chiến binh Eric Shinseki. Từ năm 1903 đến năm 1913, bộ do Bộ trưởng Bộ Thương mại và Lao đông lãnh đạo.
Các đơn vị của bộ

Cục Công nghiệp và Chứng khoán (BIS)
Cơ quan Quản lý Kinh tế và Thống kê (ESA)
Văn phòng Phân tích Kinh tế (BEA)
Cục Điều tra Dân số
Cơ quan Phát triển Kinh tế (EDA)
Cơ quan Thương mại Quốc tế (ITA)
Cơ quan Phát triển Thương nghiệp cho người thiểu số (MBDA)
Cơ quan Khí quyển và Đại dương Quốc gia (NOAA)
Sở Thời tiết Quốc gia (NWS)
Văn phòng Nghiên cứu Khí quyển và Đại dương (OAR)
Lực lượng Uỷ nhiệm đặc trách Khi quyển và Đại dương Quốc gia (National Oceanic and Atmospheric Administration Commissioned Corps)
Cơ quan Thông tin và Viễn thông Quốc gia (NTIA)
Văn phòng đặc trách Nhãn hiệu và Bản quyền Hoa Kỳ (PTO)
Viện Tiêu chuẩn và Kỹ thuật Quốc gia (NIST)
Sở Thông tin Kỹ thuật Quốc gia (NTIS)
Frederick Baily Dent - 2 Tháng hai 1973-26 Tháng ba năm 1975 - Richard Nixon, Gerald Ford.
Bãi Quế Đường

| Thực thể địa lý tranh chấp Bãi Quế Đường |
| --- | --- |
Ảnh vệ tinh chụp bãi Quế Đường (tháng 5, 2022)
Địa lý
Vị trí: Biển Đông
Tọa độ: 7°49′10″B 110°30′3″Đ﻿ / ﻿7,81944°B 110,50083°Đ﻿ / 7.81944; 110.50083﻿ (bãi Quế Đường)
Điểm cao nhất: -11 m
Quản lý
Quốc gia quản lý:  Việt Nam
Tỉnh: Bà Rịa – Vũng Tàu
Tranh chấp giữa
Quốc gia:  Việt Nam
Quốc gia:  Trung Quốc
Quốc gia:  Đài Loan
| --- | --- |
 Hải đăng Quế Đường 
Tọa độ: 7°49′10″B 110°30′3″Đ﻿ / ﻿7,81944°B 110,50083°Đ﻿ / 7.81944; 110.50083﻿ (Hải đăng Quế Đường)
Năm khởi xây: Trước 1994 (1994)
Chiều cao công trình (tính đến đế): 23,4m
Nguồn sáng: Đèn chính: VMS-S ML400
Tầm chiếu sáng: Ngày: 10 hải lý  Đêm: 12 hải lý
Đặc tính ánh sáng: Fl(3) W 10s
Số Admiralty: F2825.194
Số NGA: 20291.2
Số ARLHS: SPR-003
Bãi Quế Đường hay bãi cạn Quế Đường, bãi ngầm Quế Đường (tiếng Anh: Grainger Bank; tiếng Trung: 李准滩; bính âm: Lǐzhǔn tān, Hán-Việt: Lý Chuẩn than) là một rạn san hô ở phía nam Biển Đông. Việt Nam cho xây dựng tại đây cấu trúc thép có tên là nhà giàn DK1 do Tiểu đoàn DK1 trực thuộc Bộ Tư lệnh Vùng 2 Hải quân kiểm soát, đồng thời duy trì một hải đăng.
Việt Nam tuyên bố bãi Quế Đường nằm trên thềm lục địa phía nam, không thuộc quần đảo Trường Sa và bác bỏ sự gán ghép bãi này vào quần đảo Trường Sa. Đài Loan và Trung Quốc quan niệm bãi này thuộc quần đảo Nam Sa.
Địa lý

Bãi Quế Đường là rạn san hô nằm cách đất liền Việt Nam 225 hải lý. Vị trí so với các bãi ngầm xung quanh như sau: cách bãi Huyền Trân 13 hải lý về phía tây nam, cách bãi Phúc Tần 15 hải lý về phía nam, cách bãi Phúc Nguyên 26 hải lý về phía đông và cách bãi Tư Chính 35 hải lý về phía đông đông bắc. Phần mặt bằng rạn quan sát được dài 10 km theo trục đông bắc-tây nam và rộng 4,5 km theo trục tây-đông; tổng diện tích 27,6 km². Bãi sâu vào khoảng 11-14,6 m, nông nhất là ở đông bắc bộ và dọc theo mặt đông nam bộ.
Hoạt động của con người

Về mặt hành chính, bãi Quế Đường thuộc phạm vi quản hạt của tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu. Tại một địa điểm ở phần đông bắc của bãi, người ta dựng lên những cấu trúc thép gọi là nhà giàn DK1 kể từ năm 1991. Về sau, mẫu nhà giàn được thiết kế lại, rộng rãi và vững chắc hơn, có kết cấu liên hoàn theo mẫu giàn khoan nước sâu. Hiện nay, có hai nhà giàn đang hoạt động:
Nhà giàn DK1/8 hoàn thành lần đầu ngày 4 tháng 11 năm 1991, là nơi đặt hải đăng Quế Đường.
Nhà giàn DK1/19: hoàn thành lần đầu ngày 10 tháng 4 năm 1997.
Binh sĩ đồn trú thuộc biên chế Tiểu đoàn DK1, lúc đầu thuộc Lữ đoàn 171 Hải quân Nhân dân Việt Nam, về sau trực thuộc Bộ Tư lệnh Vùng 2 Hải quân. Họ trồng được rau xanh và nuôi được gia súc, gia cầm để đáp ứng nhu cầu thực phẩm.
Hải đăng Quế Đường được đặt trên nhà giàn DK1/8, chiều cao tháp đèn 23,4m, có tầm hiệu lực ban ngày là 10 hải lý, ban đêm là 12 hải lý. Ánh sáng trắng, chớp nhóm 3, chu kỳ 10 giây.
Các yêu sách > Nội dung yêu sách

Việt Nam cho rằng, căn cứ Điều 60 Công ước Liên Hợp Quốc về Luật biển năm 1982 (UNCLOS 1982) quy định về các đảo nhân tạo, thiết bị và công trình trong vùng đặc quyền kinh tế và Điều 80 quy định về các đảo nhân tạo, thiết bị và công trình ở thềm lục địa, Việt Nam có đặc quyền tiến hành xây dựng, cho phép và quy định việc xây dựng, khai thác và sử dụng đảo nhân tạo, các thiết bị và công trình dùng vào mục đích được trù định ở Điều 56 của UNCLOS 1982 hoặc các mục đích kinh tế khác trong vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa. Việt Nam tuyên bố không cố ý biến các bãi ngầm ở thềm lục địa phía nam nước này [trong đó có bãi Quế Đường] thành đảo nổi và không gán ghép chúng vào quần đảo Trường Sa, đồng thời bác bỏ sự gán ghép này.
Năm 1935, Trung Hoa Dân quốc xuất bản "Biểu đối chiếu tên gọi Hoa-Anh các đảo thuộc Nam Hải Trung Quốc", trong đó phiên âm tên tiếng Anh Grainger Bank sang tiếng Trung là 格稷澤灘 (bãi Cách Tắc Trạch). Năm 1947, Bộ Nội vụ Trung Hoa Dân quốc đổi tên tiếng Trung của bãi này thành 李準灘 (bãi Lý Chuẩn). Tên gọi Lý Chuẩn được Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa (Trung Quốc) tiếp tục công nhận và sử dụng từ năm 1983. Trung Quốc xem bãi Quế Đường là một phần của quần đảo Nam Sa, đồng thời xem quần đảo Nam Sa là bộ phận lãnh thổ bất khả phân của Trung Quốc.
Các yêu sách > Công pháp quốc tế

Khác với đảo, thực thể chìm ngập dưới biển không phải là đối tượng để các quốc gia tuyên bố chủ quyền một cách riêng rẽ, trừ khi chứng minh được chúng nằm trong vùng nước lịch sử hoặc nằm trong vùng đặc quyền kinh tế của thực thể khác.
Thềm lục địa không phải là bộ phận của lãnh thổ quốc gia, nói cách khác quốc gia ven biển không có chủ quyền đối với thềm lục địa. Theo Điều 77 UNCLOS 1982, quốc gia ven biển chỉ thực hiện các quyền thuộc chủ quyền về mặt thăm dò và khai thác tài nguyên thiên nhiên của mình. Việc quốc gia ven biển thực thi quyền chủ quyền không được gây thiệt hại đến hàng hải hay các quyền và các tự do khác của các quốc gia khác đã được UNCLOS thừa nhận. Theo Điều 79 UNCLOS 1982, các quốc gia khác có quyền lắp đặt dây cáp và ống dẫn ngầm ở thềm lục địa nhưng cần được sự thỏa thuận của quốc gia ven biển.
Megacerus ricaensis

| Megacerus ricaensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Bruchidae
Chi (genus): Megacerus
Loài (species): M. ricaensis
Danh pháp hai phần
Megacerus ricaensis Pic, 1934 
Megacerus ricaensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1934.
Chú thích

↑  Hallan, J.  (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Melvin, Illinois

| Melvin |
| --- | --- |
—  Làng  —
Melvin, Illinois
 

 
 =
 Vị trí bang Illinois, Hoa Kỳ
Melvin
Quốc gia: Hoa Kỳ
Tiểu bang: Illinois
Quận: Quận Ford
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 452
Múi giờ: CST (UTC-6)
 • Mùa hè (DST): CDT (UTC-5)
Melvin là một làng thuộc quận Ford, tiểu bang Illinois, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của làng này là 452 người.
Dân số

Dân số qua các năm:
Năm 2000: 465 người.
Năm 2010: 452 người.
Bản thảo Voynich

| Bản thảo Voynich |
| --- | --- |
Thư viện sách hiếm & bản thảo Beinecke, Đại học Yale
Bản thảo Voynich
Dạng: Sách viết tay
Niên đại: Đầu thế kỷ 15
Xuất xứ: Có thể là miền bắc Ý
Ngôn ngữ: Không rõ
Người viết bản thảo: Không rõ
Tác giả: Không rõ
Người biên soạn: Không rõ
Người trang trí: Không rõ
Chất liệu: Giấy da
Kích thước: 23,5 nhân 16,2 nhân 5 cm (9,3 nhân 6,4 nhân 2,0 in)
Bản thảo Voynich là một cuốn sách chép tay có hình minh họa được viết bằng một hệ chữ viết chưa từng được ghi nhận trước đó trong lịch sử nhân loại. Bằng cách tính tuổi bằng cacbon phóng xạ, người ta xác định rằng bản thảo Voynich xuất hiện vào khoảng đầu thế kỷ 15 (giai đoạn 1404-1438) và có thể đã được viết ở miền Bắc nước Ý trong thời kỳ Phục hưng. Tên bản thảo được đặt theo tên của Wilfrid Voynich, một nhà buôn sách người Ba Lan đã mua bản thảo này vào năm 1912. Toàn bộ bản thảo được viết trên giấy da bê. Dù bị thiếu vài trang nhưng vẫn còn hơn 240 trang sách được lưu lại. Ngôn ngữ trong bản thảo được viết từ trái sang phải, hầu hết các trang đều có các hình minh hoạ hoặc biểu đồ. Một số trang là những tờ có thể gấp lại.
Bản thảo Voynich được nghiên cứu bởi rất nhiều nhà viết mật mã chuyên nghiệp và nghiệp dư, bao gồm cả những nhà giải mật mã Anh và Mỹ. Tuy vậy, cho tới nay vẫn chưa có ai thành công trong việc giải mã những thông điệp được ghi trong bản thảo, và nó trở thành bản thảo bí ẩn nhất trong lịch sử mật mã nhân loại. Những bí ẩn bao trùm quanh ý nghĩa và nguồn gốc của bản thảo Voynich đã khơi gợi và kích thích trí tò mò và tưởng tượng của nhiều người, biến nó thành chủ đề khai thác trong nhiều tiểu thuyết. Trong vòng 100 năm qua, không một giả thuyết nào được đưa ra về bản thảo này nhận được sự kiểm chứng từ giới nghiên cứu. Nhiều người còn cho rằng bản thảo Voynich đơn giản chỉ là một trò bịp bợm và hoàn toàn không mang ý nghĩa gì cả.
Bản thảo Voynich được Hans P. Krauss hiến tặng cho thư viện Beinecke của Đại học Yale vào năm 1969, mã tra cứu của bản thảo tại thư viện là MS 408. Người ta có thể truy cập miễn phí vào phiên bản scan ở độ phân giải cao của bản thảo trên website của thư viện.
Khái quát

Bản thảo có kích thước 23,5 nhân 16,2 nhân 5 xentimét (9,3 nhân 6,4 nhân 2,0 in), với hơn hai trăm trang giấy da phân thành 18 tay sách, tổng cộng bản thảo có khoảng 240 trang, nhưng số trang chính xác phụ thuộc vào việc các tờ gập bất thường được tính như thế nào. Các tay sách được đánh số từ 1 đến 20 ở các vị trí khác nhau, sử dụng các chữ số phù hợp với thế kỷ 15. Ở góc phải đầu mỗi trang tay phải có đánh số 1 tới 116, sử dụng các chữ số có niên đại muộn hơn. Từ những chỗ bị gián đoạn trong việc đánh số tại các tay sách và các trang người ta đoán rằng trong quá khứ thì bản thảo đầy đủ có ít nhất 272 trang chia thành 20 tay sách, vài trang trong số đó đã bị mất trước khi Wilfrid Voynich có được bản thảo năm 1912. Có bằng chứng cho thấy nhiều tờ gập đôi của bản thảo đã bị hoán đổi vị trí nhiều lần trong lịch sử của nó, và vị trí gốc có thể rất khác so với ngày nay.
Theo phân tích, bút lông ngỗng và mực sắt mụn cây được dùng để viết và vẽ đường viền các hình minh họa; sơn màu được tô thêm (hơi thô) vào hình, có lẽ là sau đó.
Tuy là bản thảo chép tay song các nhà khoa học khẳng định rằng, không có một lỗi chính tả hay gạch xóa trong bản thảo Voynich. Điều đó chứng tỏ tác giả cuốn sách đã cân nhắc rất kĩ lưỡng trước khi đặt bút. Chủ đề trong cuốn sách cũng đa dạng, phong phú với nhiều hình ảnh về các lĩnh vực chiêm tinh, y khoa, sinh vật... Nhiều người cho rằng, đây có thể là tác phẩm của các tu sĩ dòng Phan-xi-cô và nhà bác học đại tài Roger Bacon.
Cuốn sách là một sự "chơi xỏ"?

Khi "định cư" tại ngôi nhà đại học Yale, Bản thảo Voynich trở thành cuốn sách quý nhất nơi đây nhờ cái khó hiểu của nó. Theo quan sát của nhà nghiên cứu Gordon Rugg, một số từ thông dụng thường được lặp đi lặp lại nhiều lần. Để nắm rõ hơn về bản chất của cuốn sách, Rugg đã vận dụng cả kỹ thuật tình báo thời nữ hoàng Elizabeth.
Ông Rugg phát hiện ra rằng, bản thảo Voynich vô cùng dễ hiểu nhờ một hệ thống mã hóa chế tạo vào khoảng năm 1550, có tên là bảng chữ Cardan. Áp dụng bảng chữ Cardan với các âm tiết có trong bản thảo Voynich, Rugg đã tạo ra một thứ ngôn ngữ với rất nhiều đặc điểm trùng với ngôn ngữ trên cuốn sách. Theo Rugg, chỉ cần 3 tháng là ông có thể tạo ra một cuốn sách hoàn chỉnh dựa trên Voynich.
Rugg tuyên bố: "Chắc chắn tác giả cuốn sách đã dùng bảng chữ Cardan để chơi khăm Rudolph II. Tôi đoán rằng, người muốn chơi xỏ Rudolph II nhất chính là Edward Kelley, một thợ rèn giỏi, một ảo thuật gia, đồng thời là nhà giả kim thuật người Anh. Có lẽ giữa Kelly và Rudolph có một hiềm khích lớn, cả hai dường như là những kẻ thù không đội trời chung của nhau. Năm 1584, ông ta đã đến Prague để gặp Rudolph và có lẽ không ngoài mục đích bán cuốn sách.
Với một tay bịp bợm vào tù ra tội như Kelly, chẳng có gì khó khăn khi tạo ra cuốn sách như thế. Hơn nữa, Rudolph lại là người tương đối cả tin và cuồng với những món đồ cổ nên việc Kelly phát tài nhờ Rudolph là điều dễ hiểu".
Tuy nhiên, đó vẫn hoàn toàn chỉ là phán đoán của nhà nghiên cứu Rugg, chưa có bằng chứng nào chứng minh được đây là một trò chơi khăm hay là một văn bản nghiên cứu về các giống cây cỏ lạ đã từng tồn tại trên trái đất.
Xuất bản

Sau 10 năm nỗ lực thương lượng với Đại học Yale, Nhà xuất bản Siloe ở miền bắc Tây Ban Nha mới giành được quyền nhân bản cuốn sách. Theo thỏa thuận, Siloe được quyền làm 898 bản sao giống y hệt bản thảo Voynich, trung thực tới từng vết ố, từng vết rách của bản gốc. Nhà xuất bản dự định sẽ bán mỗi bản sao Voynich giá từ 7.000 - 8.000 euro.
Chú thích

1 2  Steindl, Klaus; Sulzer, Andreas (2011). “The Voynich Code — The World's Mysterious Manuscript”. Bản gốc (video) lưu trữ ngày 9 tháng 3 năm 2012. Truy cập ngày 8 tháng 6 năm 2016.
1 2  Stolte, Daniel (ngày 10 tháng 2 năm 2011). “Experts determine age of book 'nobody can read'”. PhysOrg. Truy cập ngày 10 tháng 2 năm 2011.
1 2  Zandbergen, René (ngày 11 tháng 5 năm 2016). “The origin of the Voynich MS”. Voynich.nu. Truy cập ngày 8 tháng 6 năm 2016.
↑  Brumbaugh, Robert S. (1977). The World's Most Mysterious Manuscript. London: Weidenfeld & Nicolson.
↑  Hogenboom, Melissa, Mysterious Voynich manuscript has 'genuine message', BBC News, ngày 21 tháng 6 năm 2013, truy cập ngày 24 tháng 6 năm 2013
↑  Pelling, Nick. “Voynich theories”. ciphermysteries.com. Truy cập ngày 4 tháng 12 năm 2011.
1 2  “Voynich Manuscript”. Beinecke Library. Bản gốc lưu trữ ngày 13 tháng 1 năm 2013. Truy cập ngày 4 tháng 12 năm 2011.
↑  “MS 408”. Beinecke Rare Book and Manuscript Library. Bản gốc lưu trữ ngày 11 tháng 9 năm 2013. Truy cập ngày 6 tháng 12 năm 2011.
↑  Shailor, Barbara A.,Beinecke MS 408 Lưu trữ 2013-09-11 tại Wayback Machine, Yale University, Beinecke Rare Book And Manuscript Library, General Collection Of Rare Books And Manuscripts, Medieval And Renaissance Manuscripts, tra cứu ngày 24 tháng 6 năm 2013.
↑  Pelling, Nicholas John. "The Curse of the Voynich: The Secret History of the World's Most Mysterious Manuscript". Compelling Press, 2006. ISBN 0-9553160-0-6
1 2  Barabe, Joseph G. (McCrone Associates) (ngày 1 tháng 4 năm 2009). “Materials analysis of the Voynich Manuscript” (PDF). Beinecke Library. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 4 tháng 6 năm 2012. Truy cập ngày 12 tháng 10 năm 2014.
↑  “Báo người đưa tin - Cuốn sách kỳ bí nhất mọi thời đại là một sự 'chơi xỏ'?”.
↑  “Bán một trong những cuốn sách bí ẩn nhất thế giới”.