stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Roser Bru
Tiểu sử

Roser Bru sinh năm 1923 tại Barcelona. Năm 1924, gia đình bà sống lưu vong ở Paris, Pháp, lánh nạn chế độ độc tài Miguel Primo de Rivera. Bốn năm sau, họ trở về quê hương và tại đó Bru học trường Montessori. Năm 1931, bà theo học tại Instituto-Escuela de la Generalidad [es]. Sau Nội chiến Tây Ban Nha, năm 1939, bà chuyển đến Pháp sinh sống. Trên con tàu SS Winnipeg, bà bắt đầu cuộc sống mới của mình ở Chile. Bà đến Valparaíso ngày 3 tháng 9 năm 1939.
Từ năm 1939 đến 1942, bà học ngành hội họa tại Trường Mỹ thuật thuộc Đại học Chile. Bà là học sinh của Pablo Burchard và Israel Roa [es]. Năm 1947, bà gia nhập Nhóm sinh viên theo lĩnh vực nghệ thuật tạo hình cùng với các nghệ sĩ José Balmes, Gracia Barrios và Guillermo Núñez [es]. Năm 1957, bà bắt đầu nghiên cứu cách chạm khắc tại xưởng Taller 99, do Nemeio Antúnez làm giám đốc.
Roser Bru tổ chức triển lãm ở nhiều quốc gia Mỹ Latinh, và ở Tây Ban Nha. Một số tác phẩm được trưng bày trong Bảo tàng Nghệ thuật Hiện đại ở New York, Bảo tàng Brooklyn, Bảo tàng Nghệ thuật Đương đại Santiago, Bảo tàng Nghệ thuật Hiện đại Chiloé [es], Bảo tàng Mỹ thuật Quốc gia Chile, Museo de la Solidaridad Salvador Allende [es], Bảo tàng Lịch sử Quốc gia, Bảo tàng Nghệ thuật Metropolitan, Bảo tàng Nghệ thuật Hiện đại ở Rio de Janeiro,Staatliche Museen ở Berlin, và nhiều bảo tàng khác.
Công nhận

Năm 1995, vua Juan Carlos I của Tây Ban Nha phong bà là Tư lệnh Dòng Công giáo Isabella.
Năm 2000, bà nhận giải thưởng Altazor Nghệ thuật Quốc gia trong hạng mục Vẽ tranh cho tác phẩm Enseñanzas de Goya. Năm 2013, bà tiếp tục giành được hạng mục tương tự cho tác phẩm Vivir en obra. Năm 2004, bà nhận một đề cử trong hạng mục Khắc và Vẽ cho tác phẩm Un symunto de sus 34 Grabados en su cumpleaños número ochenta. Năm 2005, bà được đề cử trong hạng mục cùng tên cho tác phẩm Obra en exposición Pablo Neruda, la infancia del poeta.
Năm 2005, bà được trao tặng Huân chương Nghệ thuật và Văn hóa Pablo Neruda.
Năm 2015, Chính phủ Chile trao tặng bà Giải thưởng quốc gia về nghệ thuật tạo hình.
Roser Bru cùng vớiọa sĩ người Tây Ban Nha Javier de Villota năm 2013
Leptotarsus nigrinus

| Leptotarsus nigrinus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Diptera
Họ (familia): Tipulidae
Chi (genus): Leptotarsus
Danh pháp hai phần
Leptotarsus nigrinus Dobrotworsky, 1972 
Leptotarsus nigrinus là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Australasia.
Ù

| --- | --- |
: Tra ù trong từ điển mở tiếng Việt Wiktionary
Ù có thể đề cập đến:
Ù tai
Một cách chơi bài như trong phỏm, tổ tôm, mạt chược
Lữ Văn Hùng

| Lữ Văn Hùng> Chức vụ.Chủ tịch Hội đồng nhân dân tỉnh Bạc Liêu |
| --- | --- |
Nhiệm kỳ: 30 tháng 6 năm 2021 – nay 3 năm, 114 ngày
Tiền nhiệm: Lê Thị Ái Nam
Kế nhiệm: đương nhiệm
Vị trí: Bạc Liêu
Phó Chủ tịch: Phan Như Nguyện (Th.trực) Bùi Tấn Bảy
 
Bí thư Tỉnh ủy Bạc Liêu
Nhiệm kỳ: 5 tháng 7 năm 2020 – nay 4 năm, 109 ngày
Tiền nhiệm: Nguyễn Quang Dương
Kế nhiệm: đương nhiệm
Phó Bí thư: Lê Thị Ái Nam (đến 7/2023) Phạm Văn Thiều Huỳnh Quốc Việt (từ 12/7/2024)
 
Bí thư Tỉnh ủy Hậu Giang
Nhiệm kỳ: 2 tháng 1 năm 2018 – 4 tháng 7 năm 2020 2 năm, 184 ngày
Tiền nhiệm: Trần Công Chánh
Kế nhiệm: Lê Tiến Châu
 
Ủy viên Trung ương Đảng khóa XII, XIII
Nhiệm kỳ: 2016 – nay
Tổng bí thư: Nguyễn Phú Trọng Tô Lâm
 
Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Hậu Giang
Nhiệm kỳ: 2 tháng 12 năm 2015 – 17 tháng 4 năm 2018 2 năm, 136 ngày
Tiền nhiệm: Trần Công Chánh
Kế nhiệm: Lê Tiến Châu
Phó Chủ tịch: Đồng Văn Thanh (8/2014-11/2020) Trương Cảnh Tuyên Nguyễn Văn Tuấn (từ 12/2015)
 
Phó Bí thư Tỉnh ủy Hậu Giang
Nhiệm kỳ: tháng 10 năm 2015 – 2 tháng 1 năm 2018
 
   Trưởng Ban Chỉ đạo phòng, chống tham nhũng, tiêu cực tỉnh Bạc Liêu
Nhiệm kỳ: 4 tháng 7 năm 2022 – nay 2 năm, 110 ngày
 
Thông tin cá nhân
Sinh: 1 tháng 1, 1963 (61 tuổi) xã Tân Thành, quận Phụng Hiệp, tỉnh Phong Dinh, Việt Nam Cộng hòa
Nghề nghiệp: chính khách
Dân tộc: Kinh
Tôn giáo: Không
Đảng chính trị:  Đảng Cộng sản Việt Nam
Học vấn: Đại học chuyên ngành Quân sự
Phục vụ trong quân đội
Cấp bậc:   Đại tá
Chỉ huy: Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Hậu Giang
Lữ Văn Hùng (sinh năm 1963) là một Đại tá Quân đội nhân dân Việt Nam và chính khách người Việt Nam. Trong Đảng Cộng sản Việt Nam, ông hiện là Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XIII, Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân tỉnh Bạc Liêu, Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XV tỉnh Bạc Liêu.
Lý lịch và học vấn

Lữ Văn Hùng sinh ngày 1 tháng 1 năm 1963, quê quán xã Tân Thành, thành phố Ngã Bảy, tỉnh Hậu Giang;
Trình độ: Đại học Quân sự, Cao cấp Chính trị.
Ngày vào Đảng: 29/8/1981; Ngày chính thức: 29/02/1983
Sự nghiệp > Tỉnh Hậu Giang

01/1979 – 01/1987 Chiến sỹ, Tiểu đội trưởng, Trung đội trưởng - Thiếu úy Tiểu đoàn Phú Lợi; Học tại trường Quân sự Quân khu 9; Phó Đại đội trưởng-Trung úy, Đại đội trưởng - Thượng úy, Đại đội Trinh sát, Đoàn 9902, Campuchia
02/1987 – 01/1992 Trợ lý Động viên tuyển quân - Đại úy, Ban Chỉ huy Quân sự huyện Phụng Hiệp, tỉnh Hậu Giang; Học Trường Quân sự Quân khu 9
02/1992 – 05/1995 Tiểu đoàn phó Tiểu đoàn Tây đô, Cần Thơ - Thiếu tá
06/1995 – 03/2002 Phó Chỉ huy trưởng, Tham mưu trưởng - Trung tá, Chỉ huy trưởng Ban CHQS huyện Phụng Hiệp, tỉnh Cần Thơ; Học tại Học viện Lục quân
04/2002 – 09/2015 Phó Tham mưu trưởng - Thượng tá Bộ CHQS tỉnh Cần Thơ; Học tại Học viện Lục quân; Phó Chỉ huy trưởng, Tham mưu trưởng - Đại tá, Chỉ huy trưởng - Đại tá, Bộ CHQS tỉnh Hậu Giang; Tỉnh ủy viên, Ủy viên BTV Tỉnh ủy Hậu Giang
Chiều chiều 16/10/2015, Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ XIII, nhiệm kỳ 2015-2020 đã bầu ông Lữ Văn Hùng làm Phó Bí thư Tỉnh ủy Hậu Giang.
Chiều ngày 2/12/2015, tại kỳ họp thứ 16, Hội đồng nhân dân tỉnh Hậu Giang khóa VIII, nhiệm kỳ 2011- 2016 đã bầu Lữ Văn Hùng giữ chức Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Hậu Giang;
Tại Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XII (tháng 1/2016), ông Lữ Văn Hùng được bầu vào Ban Chấp hành Trung ương Đảng.
Ngày 16/6/2016, tại kỳ họp thứ nhất Hội đồng nhân sân tỉnh Hậu Giang khóa IX, ông Lữ Văn Hùng tái đắc cử Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Hậu Giang nhiệm kỳ 2016-2021 với tỉ lệ bầu đạt 100%.
Ngày 15/11/2017, Tỉnh ủy Hậu Giang tổ chức Hội nghị cán bộ chủ chốt để lấy ý kiến nhân sự cho chức danh Bí thư Tỉnh ủy, 91/91 cán bộ chủ chốt của tỉnh Hậu Giang đồng ý giới thiệu ông Lữ Văn Hùng giữ chức danh Bí thư Tỉnh ủy.
Ngày 30/12/2017, tại buổi trao quyết định nghỉ hưu đối với ông Trần Công Chánh, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Hậu Giang đã tiến hành bầu chức danh Bí thư Tỉnh ủy, nhiệm kỳ 2015-2020. Có 49/50 thành viên trong Ban chấp hành Đảng bộ tỉnh Hậu Giang có mặt và bỏ phiếu tín nhiệm đối với ông Lữ Văn Hùng, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh giữ chức Bí thư Tỉnh ủy Hậu Giang nhiệm kỳ 2015-2020.
Ngày 21/1/2018, đoàn công tác của Ban Tổ chức Trung ương đã có buổi làm việc với cán bộ chủ chốt của tỉnh Hậu Giang để công bố Quyết định của Bộ Chính trị về việc chuẩn y chức danh Bí thư Tỉnh ủy Hậu Giang nhiệm kỳ 2015-2020 đối với ông Lữ Văn Hùng.
Ngày 17 tháng 4 năm 2018, tại kì họp thứ 8 kì họp bất thường của Hội đồng nhân dân tỉnh Hậu Giang khóa 9 nhiệm kì 2016-2021, Lữ Văn Hùng được Hội đồng nhân dân tỉnh Hậu Giang miễn nhiệm chức danh Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Hậu Giang.
Ngày 7 tháng 5 năm 2018, Thủ tướng Chính phủ Việt Nam Nguyễn Xuân Phúc đã phê chuẩn miễn nhiệm Lữ Văn Hùng khỏi chức vụ Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Hậu Giang nhiệm kỳ 2016- 2021.
Sự nghiệp > Bí thư Tỉnh ủy Bạc Liêu

Ngày 5 tháng 7 năm 2020, ông Phạm Minh Chính đã thay mặt Bộ Chính trị trao quyết định điều động, phân công ông Lữ Văn Hùng giữ chức vụ bí thư Tỉnh ủy Bạc Liêu nhiệm kỳ 2015-2020.
Ngày 30 tháng 1 năm 2021, tại Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIII. Ông được bầu vào Ban chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XIII.
Chiều ngày 30 tháng 6 năm 2021, HĐND tỉnh Bạc Liêu khóa X, nhiệm kỳ (2021-2026) đã tổ chức Kỳ họp lần thứ nhất. Tại kỳ họp, 100% đại biểu thống nhất bầu ông Lữ Văn Hùng - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy giữ chức Chủ tịch HĐND tỉnh Bạc Liêu khóa X.
Yassıca, Kozaklı

| Yassıca |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
YassıcaVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Nevşehir
Huyện: Kozaklı
Dân số (2011)
 • Tổng cộng: 358 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Mã bưu chính: 50600 
Yassıca là một xã thuộc huyện Kozaklı, tỉnh Nevşehir, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 358 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Nevşehir”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Truy cập ngày 17 tháng 9 năm 2012.
Polycyrtus thoracicus

| Polycyrtus thoracicus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Ichneumonidae
Chi (genus): Polycyrtus
Loài (species): P. thoracicus
Danh pháp hai phần
Polycyrtus thoracicus Tzankov & Alayo, 1974 
Polycyrtus thoracicus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2014.
Creoleon irene

| Creoleon irene> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Neuroptera
Họ (familia): Myrmeleontidae
Tông (tribus): Nemoleontini
Phân tông (subtribus): Neuroleontina
Chi (genus): Creoleon
Loài (species): C. irene
Danh pháp hai phần
Creoleon irene Banks, 1939 
Creoleon irene là một loài côn trùng trong họ Myrmeleontidae thuộc bộ Neuroptera. Loài này được Banks miêu tả năm 1939.
Chú thích

↑  Oswald, J. D. (2007). Neuropterida Species of the World. Version 2.0.
Ropica exocentroides

| Ropica exocentroides> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Ropica
Loài (species): R. exocentroides
Danh pháp hai phần
Ropica exocentroides Pascoe, 1859 
Ropica exocentroides là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Psilopleura meridionalis

| Psilopleura meridionalis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Chi (genus): Psilopleura
Loài (species): P. meridionalis
Danh pháp hai phần
Psilopleura meridionalis
Psilopleura meridionalis là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Leptotarsus monstratus

| Leptotarsus monstratus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Diptera
Họ (familia): Tipulidae
Chi (genus): Leptotarsus
Danh pháp hai phần
Leptotarsus monstratus Alexander, 1924 
Leptotarsus monstratus là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Australasia.
Yamada Otozō

Đây là một tên người Nhật; trong tiếng Nhật họ và tên được viết theo thứ tự Á Đông (họ trước tên sau) họ là .
| Yamada Otozō |
| --- | --- |
Tướng Yamada Otozō
Sinh: 1 tháng 12 năm 1881 Nagano, Nhật Bản
Mất: 18 tháng 6, 1965(1965-06-18) (83 tuổi) tháng không hợp lệ Không rõ
Quốc tịch:  Nhật Bản
Thuộc: Đạo quân Quan Đông
Năm tại ngũ: 1903 – 1945
Cấp bậc: Đại tướng
Chỉ huy: Sư đoàn 12, Quân đoàn 3, Phái khiển quân Trung Chi Na, Đạo quân Quan Đông
Tham chiến: Chiến tranh Trung-Nhật Chiến tranh thế giới thứ hai
Yamada Otozō (山田 乙三, Yamada Otozō? Sơn Điền Ất Tam) (6 tháng 11 năm 1881 - 18 tháng 7 năm 1965) là một quân nhân Nhật Bản cấp Đại tướng. Ông là vị chỉ huy cuối cùng của đạo quân Quan Đông. Năm 1945, ông đã cùng đạo quân Quan Đông, chính phủ và quân đội Mãn Châu đầu hàng Hồng Quân sau Chiến dịch Mãn Châu.
Tiểu sử

Yamada Otozō sinh ra ở tỉnh Nagano, Nhật Bản. Ông rất đam mê, yêu thích và giỏi quân sự. Năm 1903, ông đã tốt nghiệp Trường Sĩ quan Lục quân (Đế quốc Nhật Bản). Đến năm 1912, ông lại tốt nghiệp Đại học Lục quân (Đế quốc Nhật Bản).
Sau khi tốt nghiệp, ông được biên chế vào một trung đoàn kị binh. Năm 1925, ông được phong hàm Đại tá và trở thành chỉ huy Trung đoàn Kị binh 26. Đến năm 1926, ông trở thành Tham mưu trưởng của đạo quân Nhật Bản đóng tại Hàn Quốc. Sau đó, ông đã phục vụ cho Bộ tổng tham mưu Lục quân đế quốc Nhật Bản từ năm 1927 đến năm 1930.
Yamada được thăng hàm thiếu tướng vào năm 1930 và trở thành hiệu trưởng trường huấn luyện kị binh. Từ năm 1931 đến năm 1932, ông nắm quyền chỉ huy Lữ đoàn Kị binh số 4, trước khi nắm một số công việc quản lý (trong đó có Hiệu trưởng Học viện Lục quân) cho đến năm 1937. Ông được phong Trung tướng vào năm 1934.
Khi Chiến tranh Trung-Nhật nổ ra năm 1937, ông được chuyển sang chỉ huy sư đoàn 12 của đạo quân Quan Đông đóng tại Mãn Châu. Năm 1938, ông trở thành chỉ huy trưởng Tập đoàn quân số 3 và sau đó là Trung Chi Na Phái khiển quân từ năm 1938–1939.
Yamada được phong hàm Đại tướng vào năm 1940, sau đó được triệu hồi về Nhật Bản tham gia vào Cơ quan Thanh tra Huấn luyện Quốc phòng từ 1940-1944. Trong thời gian này, ông còn là thành viên của Hội đồng chiến tranh tối cao. Tháng 7 năm 1944, ông trở thành chỉ huy của đạo quân Quan Đông và là vị chỉ huy cuối cùng của đạo quân này. Tuy nhiên, ông nhanh chóng đề nghị Tổng hành dinh Lục quân rằng sẽ không thể giữ được biên giới với Liên Xô với các lực lượng sẵn có. Sau đó, không nhận được tiếp viện từ Nhật, Yamada đã cho tổ chức một số lượng lớn những người đi quân dịch và tự nguyện không được huấn luyện nhiều thành 8 sư đoàn bộ binh và 7 lữ đoàn bộ binh mới. Khi Quân đội Xô Viết tấn công Mãn Châu ngày 9 tháng 8 năm 1945, các lực lượng của Yamada đã bị đánh bại chỉ trong vài ngày. Sáng ngày 19 tháng 8, khi Hồng quân Liên Xô nhảy dù xuống Trường Xuân chiếm Bộ tư lệnh đạo quân Quan Đông, Yamada cùng toàn bộ tư lệnh đã cúi đầu trao kiếm làm lễ đầu hàng.
Sau chiến tranh, Yamada bị Liên Xô bắt làm tù binh. Ông bị kết án là tội phạm chiến tranh với án tù 25 năm tại trại tập trung Khabarovsk.
Yamada được thả năm 1956 và sau đó trở về Nhật Bản. Ở đây, ông mất vào năm 1965, hưởng thọ 83 tuổi.
Chú thích

↑  Ammenthorp, Các vị của Thế chiến II
↑  Wendel, Dữ liệu Lịch sử Phe Trục
↑  Frank, Downfall:The End of the Imperial Japanese Empire
↑  Nhiều tác giả 2004, tr. 322
Nguyễn Đình Tú

Nguyễn Đình Tú có thể đề cập đến:
Nguyễn Đình Tú, nhà văn người Việt Nam
Đình Tú, tên đầy đủ Nguyễn Đình Tú, diễn viên người Việt Nam
Ronda Alta

| Ronda Alta |
| --- | --- |
—  Đô thị  —
 
  Hiệu kỳ

Ronda AltaLocation in Brazil
Quốc gia:  Brazil
Bang: Rio Grande do Sul
Vùng thuộc bang: Noroeste Rio-Grandense
Tiểu vùng: Passo Fundo
Diện tích
 • Tổng cộng: 426,337 km2 (164,610 mi2)
Dân số (2007)
 • Tổng cộng: 9.654
 • Mật độ: 22,64/km2 (58,6/mi2)
Múi giờ: BRT (UTC-3)
 • Mùa hè (DST): BRST (UTC-2)
Mã điện thoại: 54 
Ronda Alta là một đô thị thuộc bang Rio Grande do Sul, Brasil. Đô thị này có diện tích 426,337 km², dân số năm 2007 là 9654 người, mật độ 22,64 người/km².
Neo Geo

| --- | --- |

 Máy chơi game Neo Geo AES (trên) và tủ trò chơi arcade 4 khe MVS (dưới)
Nhà chế tạo: SNK Corporation
Dòng sản phẩm: Neo Geo
Loại: Hệ thống arcade Máy chơi trò chơi điện tử tại nhà
Thế hệ: Thứ tư
Ngày ra mắt: JP: 26 tháng 4, 1990 NA: 22 tháng 8, 1990 (MVS) AU: tháng 8 năm 1990 (MVS) NA: 1 tháng 7, 1991 (AES) EU: 1991
Giá giới thiệu: 649,99 đô la Mỹ
Ngừng sản xuất: 1997
Số lượng bán: 118 triệu
Truyền thông: Băng ROM
CPU: Motorola 68000 @ 12MHz, Zilog Z80A @ 4MHz
Bộ nhớ: 64KB RAM, 84KB VRAM, 2KB Bộ nhớ âm thanh
Lưu trữ: Thẻ nhớ
Màn hình: Độ phân giải 320×224, 3840 màu hiển thị trên màn hình từ bảng màu 65536
Âm thanh: Yamaha YM2610
Năng lượng: 8 W hệ thống cũ 5 W hệ thống mới
Kích thước: 325 × 237 × 60 mm
Sản phẩm sau: Neo Geo CD Hyper Neo Geo 64
Neo Geo (Nhật: ネオジオ, Hepburn: Neojio?), cách điệu thành NEO•GEO hoặc NEOGEO, là một hệ máy chơi game sử dụng băng ROM do công ty SNK của Nhật Bản phát hành vào ngày 26 tháng 4 năm 1990. Hệ máy này có cả phiên bản máy thùng đặt ở các khu vui chơi và phiên bản máy chơi game tại nhà.
Mặc dù được quảng cáo là máy 24-bit, nhưng thực ra Neo Geo chỉ có chip xử lý hình ảnh 24-bit thôi, còn chip xử lý chính thì chỉ 16/32-bit. Dù vậy, khi được phát hành, Neo Geo vẫn là máy chơi game mạnh nhất, mạnh hơn cả các máy chơi game khác và máy thùng của hãng Capcom. Phải 3 năm sau, năm 1993, mới có máy khác mạnh hơn Neo Geo. Dòng máy Neo Geo đã được sản xuất trong 7 năm trước khi nhường chỗ cho Hyper Neo Geo 64.
Máy thùng Neo Geo MVS cho phép chủ sở hữu lắp đặt nhiều băng game khác nhau trong cùng một tủ máy, giúp tiết kiệm không gian và chi phí. Ban đầu, Neo Geo AES chỉ được cho thuê tại các cửa hàng game ở Nhật Bản do chi phí sản xuất cao. Tuy nhiên, nhờ nhu cầu tăng cao, nó đã được bán ra thị trường với mức giá 649,99 đô la Mỹ (tương đương 139.653 đô la Mỹ vào năm 2022), trở thành máy chơi game gia đình đắt nhất từng được phát hành. Phần cứng của AES giống hệt MVS, cho phép người chơi trải nghiệm game arcade ngay tại nhà. Tuy nhiên, băng game của hai hệ máy này không dùng chung với nhau được do kích thước khác biệt. Năm 1994, SNK ra mắt Neo Geo CD, sử dụng đĩa CD rẻ hơn thay cho băng game.
Neo Geo MVS thành công rực rỡ trong thập niên 90 nhờ giá tủ máy rẻ, nhiều khe cắm băng và kích thước nhỏ gọn. Hệ máy này sở hữu nhiều tựa game đình đám như Fatal Fury, Art of Fighting, Samurai Shodown, World Heroes, The King of Fighters, Twinkle Star Sprites và Metal Slug. Các nhà phát triển tiếp tục cho ra mắt game cho Neo Geo MVS đến tận năm 2004. Nhờ vậy, Neo Geo trở thành máy chơi game thùng có thời gian hỗ trợ lâu nhất mọi thời đại. AES không phổ biến lắm ở Nhật Bản và bán rất chậm ở Mỹ do giá máy và băng game đều cao. Tuy nhiên, nó dần trở thành món đồ được giới sưu tầm săn đón. Trên toàn cầu, đã có 1 triệu máy Neo Geo MVS và 980.000 máy Neo Geo AES và CD được bán ra.
Lịch sử > Phát triển

Neo Geo được phát triển dựa trên nền tảng máy thùng SNK/Alpha Denshi M68000 cũ hơn, từng được dùng trong game Time Soldiers (1987) và P.O.W.: Prisoners of War (1988). Khác với các máy thùng khác thời đó, SNK/Alpha Denshi sử dụng công nghệ đồ họa tiên tiến hơn. Eiji Fukatsu của Alpha Denshi đã phát triển thêm cho Neo Geo khả năng xử lý hình ảnh mượt mà, dung lượng băng game lớn và âm thanh chất lượng cao. Thông số kỹ thuật cuối cùng của Neo Geo được chốt vào tháng 12 năm 1989.
Cha đẻ của Street Fighter rời Capcom để đến SNK và góp phần tạo ra Neo Geo. Ông đề xuất ý tưởng dùng băng ROM cho máy thùng để giảm giá thành, giúp bán máy ở những thị trường như Trung Quốc, Đông Nam Á... vốn tràn lan game lậu. Nishiyama cũng chính là người tạo ra Fatal Fury, Art of Fighting, The King of Fighters và Metal Slug.
Lịch sử > Phát hành

Ngày 31 tháng 1 năm 1990, Neo Geo lần đầu tiên được giới thiệu tại Osaka, Nhật Bản. SNK đã trưng bày một số trò chơi Neo Geo tại triển lãm Hiệp hội các nhà khai thác máy giải trí Nhật Bản (AOU) vào tháng 2 năm 1990, bao gồm NAM-1975, Magician Lord, Baseball Stars Professional, Top Player's Golf và Riding Hero. Neo Geo sau đó ra mắt thị trường nước ngoài tại Triển lãm Máy Xu Hoa Kỳ (ACME) ở Chicago vào tháng 3 năm 1990, với một số trò chơi được trình diễn. Hệ máy này sau đó được phát hành tại Nhật Bản vào ngày 26 tháng 4 năm 1990. Ban đầu, hệ máy gia đình AES chỉ có sẵn để cho thuê cho các cơ sở thương mại, chẳng hạn như chuỗi khách sạn, quán bar và nhà hàng. Khi phản hồi của khách hàng cho thấy một số game thủ sẵn sàng mua một máy chơi game 650 đô la Mỹ, SNK đã mở rộng bán hàng và tiếp thị sang thị trường máy chơi game gia đình vào năm 1991.
Neo Geo AES ra đời với mục tiêu tái hiện hoàn hảo chất lượng hình ảnh và âm thanh của hệ máy thùng MVS, vốn là một trong những hệ máy mạnh mẽ nhất thời bấy giờ. So với các máy chơi game gia đình và máy tính cùng thời, Neo Geo AES sở hữu đồ họa và âm thanh vượt trội hơn hẳn. Một điểm đặc biệt của MVS là cho phép người chơi thay đổi băng game để chơi các trò chơi khác nhau, thay vì phải dùng máy thùng chuyên dụng cho từng game.
Ban đầu, Neo Geo định giá 599 đô la Mỹ tại thị trường Mỹ, bao gồm hai tay cầm và một trong hai game: Baseball Stars Professional hoặc NAM-1975. Tuy nhiên, khi chính thức ra mắt, Neo Geo phiên bản Gold System có giá lên đến 649,99 đô la Mỹ (tương đương 139.653 đô la Mỹ năm 2022), kèm theo hai game Magician Lord và Fatal Fury. Ngoài ra còn có phiên bản Silver System giá 399,99 đô la Mỹ, chỉ có một tay cầm và không kèm game. Các game khác được bán với giá từ 200 đô la Mỹ. Mức giá cao ngất ngưởng khiến Neo Geo chỉ tiếp cận được một nhóm nhỏ khách hàng. Bù lại, SNK không tốn thêm chi phí để chuyển đổi game từ MVS sang AES, nhờ đó vẫn thu được lợi nhuận.
Lịch sử > Thời gian tồn tại và kết thúc sản xuất

Vào tháng 1 năm 1991, Romstar đã phát hành một bộ chuyển đổi arcade cho Neo Geo tại Mỹ, cho phép chuyển đổi tủ arcade thành hệ thống Neo Geo. Cùng tháng đó, phiên bản máy chơi game gia đình Neo Geo đã ra mắt Bắc Mỹ tại Hội chợ Điện tử Tiêu dùng (CES). SNK cũng thông báo rằng nhìn chung sẽ có khoảng cách khoảng sáu tháng giữa các bản phát hành arcade và gia đình của trò chơi Neo Geo.
Neo Geo dần mất đi sức hút khi công nghệ đồ họa 3D lên ngôi. Dù vậy, các game Neo Geo vẫn mang lại lợi nhuận cho đến giữa thập niên 90 và hệ máy này là một trong ba cái tên nhận được giải thưởng Kim cương năm 1995 của Hiệp hội Máy giải trí Hoa Kỳ (dựa trên doanh số). Năm 1994, SNK ra mắt máy chơi game gia đình Neo Geo CD. Năm 1997, hãng tiếp tục giới thiệu hệ máy arcade Hyper Neo Geo 64. Tuy nhiên, cả hai hệ máy này đều không thành công và có rất ít game được phát hành.
Dù đã dừng sản xuất máy chơi game vào cuối năm 1997, SNK vẫn tiếp tục làm game cho Neo Geo 2D. Dù đã lỗi thời vào cuối thập kỷ, Neo Geo vẫn đón nhận những tựa game nổi tiếng như The King of Fighters 2002. Game cuối cùng mà SNK phát hành cho Neo Geo là Samurai Shodown V Special (2004), 14 năm sau khi hệ máy này ra đời. Vào ngày 31 tháng 8 năm 2007, SNK đã ngừng cung cấp dịch vụ bảo trì và sửa chữa cho máy chơi game gia đình, máy cầm tay và trò chơi Neo Geo.
Đón nhận

Ngay khi ra mắt, Neo Geo MVS đã thành công rực rỡ trên toàn cầu, trở thành một trong những máy thùng hái ra tiền tại các thị trường như Bắc Mỹ và Úc năm 1990. Tại Bắc Mỹ, ba game Neo Geo là Art of Fighting, World Heroes và King of the Monsters 2 đã lọt vào top 10 game arcade có doanh thu cao nhất vào tháng 12 năm 1992. Neo Geo MVS cũng nhận được giải thưởng Kim cương từ Hiệp hội Máy giải trí Hoa Kỳ (AAMA) trong hai năm liên tiếp (1992 và 1993) nhờ nằm trong top 4 máy thùng bán chạy nhất nước Mỹ, cùng với Street Fighter II: Champion Edition, Mortal Kombat và Terminator 2. Năm 1994, Neo Geo MVS trở thành bảng mạch in (PCB) arcade bán chạy nhất thế giới.
Neo Geo đã giành được Giải thưởng Đặc biệt tại Gamest Awards 1990. Năm 1991, hệ máy này tiếp tục được vinh danh là "Công nghệ mới sáng tạo nhất" tại lễ trao giải AMOA Awards.
Năm 1993, tạp chí GamePro đã có bài đánh giá tích cực về Neo Geo. Dù chỉ ra một số điểm hạn chế như cấu hình không mạnh bằng 3DO sắp ra mắt và ít game thuộc thể loại khác ngoài game đối kháng, GamePro vẫn dành lời khen cho phần cứng và kho game của Neo Geo. Tạp chí này cũng khuyên những người không đủ tiền mua máy (với giá bán vẫn ở mức 649,99 đô la Mỹ) có thể chơi các game Neo Geo tại các tiệm arcade.