stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Chung kết Cúp FA 1927

Chung kết Cúp FA 1927 là một trận thi đấu bóng đá giữa hai câu lạc bộ Cardiff City và Arsenal trong khuôn khổ Cúp FA do Hiệp hội bóng đá Anh tổ chức, diễn ra vào ngày 23 tháng 4 năm 1927 tại Sân vận động Empire (Sân vận động Wembley cũ). Trận đấu khép lại với chiến thắng tối thiểu 1–0 dành cho Cardiff City, qua đó giúp đội bóng đến từ xứ Wales này trở thành nhà vô địch đầu tiên bên ngoài nước Anh. Tính đến  năm 2020, chức vô địch của Cadiff vẫn là lần duy nhất mà chiếc cúp (trước đây thường gọi là "Cúp Anh") được trao cho một câu lạc bộ có trụ sở bên ngoài nước này.
Hai đội cùng tham gia giải đấu ở lượt trận thứ thứ ba với tư cách là đại diện của Football League First Division và đều trải qua năm vòng để tiến vào chung kết. Tại lượt trận thứ năm, Cadiff hạ gục Bolton Wanderers để chính thức biến đội bóng này thành cựu vương. Cho đến vòng tứ kết, Arsenal và Cardiff là hai đội bóng duy nhất của First Division còn sót lại.
Vào ngày diễn ra trận chung kết, ban tổ chức đã bổ sung thêm một số đoàn tàu nhằm vận chuyển người hâm mộ của Cardiff đến sân theo dõi trận đấu. Số lượng cảnh sát được huy động tối đa nhằm ngăn chặn những người dùng vé giả vào sân. Trước khi trận đấu diễn ra, ban tổ chức đã tiến hành một buổi lễ long trọng có sự trình diễn của ca khúc "Abide with Me", bài hát sau này trở thành truyền thống trong các trận chung kết. Đây cũng là lần đầu tiên, một trận chung kết được phát sóng trực tiếp trên đài truyền thanh của BBC. Có nhiều thông tin cho rằng chương trình phát sóng này là nguồn gốc của cụm từ "back to square one", mặc dù từ ngữ này xuất hiện trước khi trận đấu diễn ra. Hơn 91.206 người đã đến sân theo dõi trực tiếp trận đấu, bên cạnh đó là hơn 15.000 cổ động viên Cardiff có mặt tại Cathays Park, trung tâm hành chính thành phố để theo dõi đội bóng con cưng qua hệ thống phát thanh.
Bàn thắng duy nhất của trận chung kết được ghi do công của Hughie Ferguson bên phía Cardiff sau khi thủ môn Dan Lewis bắt bóng không chắc, để bóng lăn thẳng vào lưới. Lewis sau đó đổ lỗi cho chiếc áo nịt len mới của mình, nói rằng nó như dính mỡ. Điều này truyền cảm hứng cho việc các thủ môn Arsenal luôn giặt áo của họ trước mỗi trận đấu. Bên cạnh đó, báo chí còn gọi cuộc so tài này là Trận chung kết hát, đồng thời nhấn mạnh việc chiếc Cúp FA có lần đầu tiên về đến xứ Wales. Những năm sau đó, Cardiff dần đánh mất phong độ vì nhiều lý do. Họ không thể lọt vào bất kỳ một trận chung kết Cúp FA nào nữa mãi cho đến năm 2008.
Diễn biến > Chi tiết

23 tháng 4 năm 1927
15:00 BST
| Cardiff City  | 1–0 |  Arsenal |
| --- | --- | --- |
Ferguson  74': 
Khán giả: 91.206
Trọng tài: W. F. Bunnell (Lancashire)
| --- | --- |
             Cardiff City :              Arsenal 
Nguồn:
Thư mục

Bull, David; Brunskell, Bob (2000). Match of the Millennium. Hagiology Publishing. tr. 48–49. ISBN 0-9534474-1-3.
Hayes, Dean (2003). Welsh Football Heroes. Talybont, Ceredigion: Y Lolfa. ISBN 978-0-86243-653-7.
Leighton, James (2010). Fred Keenor – The Man Who Never Gave Up. Derby: Derby Books Publishing Company. ISBN 9781859838280.
Lloyd, Grahame (1999). C'mon City! A Hundred Years of the Bluebirds. Bridgend: Seren Books. ISBN 9781854112712.
Khách sạn Kings Head (cũ) ở Harrow on the Hill năm 2007, nơi ban huấn luyện cùng toàn đội Cardiff nghỉ lại vào buổi tối trước trận chung kết.
Một bức tượng đặt bên ngoài sân vận động Cardiff City mô tả đội trưởng câu lạc bộ Cardiff City, Fred Keenor đang giương cao chiếc Cúp FA.
Endodonta apiculata

| Endodonta apiculata> Tình trạng bảo tồn |
| --- | --- |
 Cực kỳ nguy cấp  (IUCN 2.3)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Mollusca
Lớp (class): Gastropoda
Liên họ (superfamilia): Punctoidea
(không phân hạng): clade Heterobranchia clade Euthyneura clade Panpulmonata  clade Eupulmonata  clade Stylommatophora  informal group Sigmurethra
Họ (familia): Endodontidae
Chi (genus): Endodonta
Loài (species): E. apiculata
Danh pháp hai phần
Endodonta apiculata (Ancey, 1889) 
Danh pháp đồng nghĩa
 Endodonta sp. (Ancey 1889)
Endodonta apiculata là một loài small air-breathing land snail, a terrestrial pulmonate gastropoda Mollusca trong họ Endodontidae, an đặc hữu of land snails from the Hawaiian islands.
Conservation status

This species is critically endangered and may perhaps already be extinct, mainly because of habitat loss due to human development.
Phân bố

It is (or was) found only in Kauai, Hawaii, USA.
Chú thích

↑  Cowie, R.H. (2000). “Endodonta apiculata”. Sách đỏ IUCN về các loài bị đe dọa. 2000: e.T40717A10358058. doi:10.2305/IUCN.UK.2000.RLTS.T40717A10358058.en. Truy cập ngày 28 tháng 12 năm 2021.
Định lý Schooten

Trong lĩnh vực hình học, định lý Schooten là 1 kết quả được tìm ra bởi nhà toán học người Hà Lan Frans van Schooten và là 1 trường hợp suy biến của Định lý Pompeiu. Định lý được phát biểu như sau:
Cho tam giác đều ABC nội tiếp đường tròn tâm O. Lấy điểm M thuộc cung BC. Khi đó ta có:
MA=MB+MC
Chứng minh

Lấy điểm B' thuộc AM sao cho MB=MB'(1).
Suy ra tam giác BB'M cân tại M.
Ta lại có:  \angle BMB'=\angle BCA=60^{\circ }(cùng chắn cung AB)
\Rightarrow Tam giác BB'M đều  \Rightarrow  \angle B'BM=60^{\circ }
Ta có:  \angle ABC=\angle B'BM=60^{\circ }
\Rightarrow \angle ABB'=\angle CBM
Lại có  \angle BAB'=\angle BCM (cùng chắn cung BM)
và  AB=BC
\Rightarrow \bigtriangleup ABB'=\bigtriangleup CBM\Rightarrow AB'=MC(2).
Từ (1), (2)  \Rightarrow MB+MC=MB'+AB'=MA
Vậy ta có điều phải chứng minh.
Hình ảnh về chứng minh
Lữ đoàn 47 (Ukraina)

Một quân nhân được trang bị hiện đại của Lữ đoàn Cơ giới số 47
Lữ đoàn Cơ giới Độc lập số 47 (tiếng Ukraina: 47-ма окрема механізована бригада), còn gọi là Lữ đoàn Magura, là một lữ đoàn cơ giới chủ lực của Lực lượng Mặt đất Ukraina được thành lập vào năm 2022, nằm trong đội hình của Quân đoàn Lục quân số 9 của Ukraina. Trong thần thoại Slav, cái tên Magura (Маґура/слов'янська міфологія) được hiểu là con gái của Perun là vị thần sấm sét, thần chiến tranh và là vị thần của các chiến binh. Lữ đoàn bộ binh cơ giới số 47 được coi là lữ đoàn tinh nhuệ nhất của Quân đội Ukraina Lữ đoàn Cơ giới 47 là một trong những lữ đoàn mạnh nhất của quân đội Ukraina do được trang bị các phương tiện bọc thép do Mỹ sản xuất và được đào tạo theo tiêu chuẩn NATO, lữ đoàn này chiến đấu giống như cách các lữ đoàn tốt nhất của NATO chiến đấu với lối tác chiến nhanh chóng, dữ dội và thường hoạt động vào ban đêm.
Cơ cấu

Tiểu đoàn bộ binh cơ giới 1;
Tiểu đoàn bộ binh cơ giới 2;
Tiểu đoàn bộ binh cơ giới 3;
Tiểu đoàn tăng thiết giáp 47;
Tiểu đoàn đột kích độc lập 25;
Tiểu đoàn bộ binh 25;
Trung đoàn pháo dã chiến (pháo lựu tự hành M109, pháo lựu kéo D-30, pháo phản lực BM-21 Grad, pháo chống tăng...);
Tiểu đoàn tên lửa phòng không;
Đại đội UAV;
Đại đội trinh sát;
Tiểu đoàn công binh;
Tiểu đoàn bảo trì;
Tiểu đoàn hậu cần;
Đại đội thông tin;
Đại đội radar;
Đại đội quân y;
Đại đội phòng hóa, sinh, vũ khí hạt nhân
Trang bị

Lữ đoàn cơ giới số 47 là một trong những lữ đoàn tinh nhuệ nhất của Ukraina và được mệnh danh là "Nắm đấm thép" của quân đội Ukraina được trang bị tốt nhất của Ukraina với xe tăng Leopard 2 của Đức và xe chở bộ binh Bradley M1, thiết giáp M-2, xe tăng Abrams của Mỹ. Tiền thân của Lữ đoàn 47 là Tiểu đoàn đặc nhiệm số 47 được thành lập vào năm 2022, khi cuộc xung đột Nga với Ukraina bùng nổ thì những số ít cựu chiến binh còn sót lại đã trở thành trụ cột của đơn vị và toàn bộ lữ đoàn được cố vấn quân sự NATO huấn luyện theo giáo án chiến thuật của khối và lên phương án chiến đấu trên hệ thống máy tính mô phỏng, đồng thời được trang bị vũ khí tốt nhất. Khi mới thành lập, tiểu đoàn xe tăng của Lữ đoàn 47 được trang bị hoàn toàn bằng xe tăng Leopard 2 của Đức do phương Tây viện trợ, 3 tiểu đoàn bộ binh cơ giới được trang bị đồng bộ xe bọc thép Bradley, tiểu đoàn hỏa lực được trang bị pháo tự hành M109A6 Paladin của Mỹ và cả lựu pháo M-109. Dù được thành lập vào đầu năm 2023, nhưng quân số của đơn vị đều được huấn luyện cơ bản và có kinh nghiệm chiến đấu từ các đơn vị khác nhau chuyển về.
Chỉ huy

Trung tá Oleksandr Sak
Đại tá Oleksandr Pavlii
Thượng uý Valeriy Markus
Thượng uý Vitaliy Averin
Chiến tích

Vào tháng 1 năm 2023, danh tiếng của trận chiến thứ 47 đã được đánh bóng khi một cuộc tấn công sử dụng xe chiến đấu Bradley trở thành tin tức quốc tế. Một đoạn video ghi lại cảnh một trong những phương tiện chiến đấu do Mỹ chế tạo tấn công chiếc T-90M mà ông Putin gọi là "chiếc xe tăng tốt nhất thế giới" bằng hỏa lực súng xích từ khẩu pháo 25 mm, đã được đưa tin rộng rãi. Bộ Quốc phòng Ukraina đã đăng đoạn video lên mạng, cho rằng Lữ đoàn 47 đang chiến đấu ở Stepove, một ngôi làng bên ngoài Avdiivka ở phía đông bắc Ukraine. Bộ này đã công bố đoạn phim mới cho thấy cảnh xe tăng và phương tiện chiến đấu của Nga bị tiêu diệt do các máy bay không người lái Bradley IFV và FPV của Lữ đoàn 47. Lữ đoàn 47 cho biết trong một trận đánh họ đã hạ 62 xe tăng, thiết giáp cùng nhiều binh sĩ, phương tiện chiến đấu Nga tại mặt trận phía đông trong 30 ngày, họ đã hạ 494 binh sĩ Nga trong một tháng, tương đương nhân lực một tiểu đoàn, chưa kể số người bị thương, họ còn họ còn phá hủy 13 xe tăng, trong đó có 3 chiếc T-90, 20 xe chiến đấu bộ binh (IFV) dòng BMP, 18 thiết giáp chở quân (APC) và 11 thiết giáp đa dụng MT-LB.
Bộ Chỉ huy Ukraina muốn Lữ đoàn 47 hiện diện ở bất kỳ nơi nào có giao tranh ác liệt nhất. Lữ đoàn này đã giúp dẫn dắt cuộc phản công ở phía Nam Ukraina vào tháng 6 năm 2023. Khi các trung đoàn Nga tấn công các đơn vị đồn trú của Ukraina ở thành phố Avdiivka chiến lược hồi tháng 10 năm 2023, Lữ đoàn Cơ giới 47 đã được tái triển khai từ phía Nam sang phía Đông và tăng viện cho thành phố. Tuy vậy, nhiều tháng tham chiến đã làm bào mòn sinh lực Lữ đoàn cơ giới 47 cả về nhân sự và trang thiết bị, khi chiến sự kéo dài và các đợt phản công bắt đầu từ hè năm 2023 thì 2.000 binh sĩ của Lữ đoàn 47 gần như kiệt sức và cạn kiệt nguồn lực. Lữ đoàn 47 đảm nhận mũi phản công chủ lực ở tỉnh Zaporizhzhia từ đầu tháng 6 năm 2023, đạt một số thành công như giành lại làng chiến lược Rabotino cuối tháng 8 năm 2023. Bất chấp kế hoạch ban đầu là rút lui, Lữ đoàn 47 đã phải gấp rút quay lại chiến đấu khi Lữ đoàn súng trường cơ giới 30 của quân đội Nga phát động cuộc tấn công vào thị trấn Ocheretyne ở thành phố Avdiivka, miền đông Ukraina, việc tái triển khai nhanh chóng khiến đơn vị 47 nổi danh là "lữ đoàn cấp cứu". Sau đó, Lữ đoàn cơ giới số 47 đóng tại thị trấn Avdiivka đã bị bao vây và buộc phải đối mặt với tình trạng thiếu đạn dược nghiêm trọng.
Chú thích

↑  “Валерій Маркус: шлях від 2014 року до створення бригади наступу”. tsn.ua. 15 tháng 7 năm 2023. Truy cập ngày 4 tháng 9 năm 2023.
↑  Axe, David. “Russia Has A Plan For Pinning Down Ukraine's Super-Upgraded M-55S Tanks”. Forbes (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 3 tháng 4 năm 2023.
1 2  Lữ đoàn tinh nhuệ Ukraine "thông chốt" Nga bất thành ở Rabotino giờ ra sao? - Báo Dân Trí
1 2  Đột phá của Nga và sự trở lại của lữ đoàn mạnh nhất Ukraine lúc nước sôi lửa bỏng - VOV
↑  Lữ đoàn "nắm đấm thép" của Ukraine kiệt sức trước đà tiến ồ ạt của Nga - Báo Dân trí
1 2  “У складі ЗСУ поповнення – 47-а штурмова бригада”. 15 tháng 11 năm 2022.
↑  “Ukraine's 47th Separate Brigade, one of first to launch counteroffensive in Zaporizhzhia, has new commander”.
↑  “Замість Маркуса головним сержантом 47 бригади "Маґура" призначили Віталія Аверіна (фото)”. 14 tháng 7 năm 2023.
↑  https://suspilne.media/528527-golovnim-serzantom-47-okremoi-mehanizovanoi-brigadi-stav-vitalij-averin/
↑  Vì sao Lầu Năm Góc đang phải chạy đua để cứu Lữ đoàn tinh nhuệ số 47 của Ukraine? - Báo Dân Việt
↑  Lữ đoàn Ukraine tuyên bố hạ hơn 60 tăng thiết giáp Nga trong một tháng
↑  Lữ đoàn 47 Ukraine kiệt sức vì đánh trận liên tục, Mỹ nhập cuộc hỗ trợ - VOV
1 2  Mỹ chạy đua tăng viện cho lữ đoàn chủ lực của Ukraine - Báo Thanh niên
↑  Tình cảnh nguy cấp của lữ đoàn 'nắm đấm thép' Ukraine
↑  Lữ đoàn 47 bị bao vây và thiếu đạn, mặt trận Avdievka có nguy cơ sụp đổ
Trang bị xe cơ giới của Lữ đoàn số 47
Vân Sơn (phường)

Đối với các định nghĩa khác, xem Vân Sơn.
|  Vân Sơn  |
| --- | --- |
 Phường 
 Phường Vân Sơn 
Hành chính
Quốc gia:  Việt Nam
Vùng: Tây Bắc Bộ
Tỉnh: Sơn La
Thị xã: Mộc Châu
Thành lập: 1/2/2025
Địa lý
Diện tích: 22,76 km²
Dân số (31/12/2023)
Tổng cộng: 10.354 người
Mật độ: 454 người/km²
x t s
Vân Sơn là một phường thuộc thị xã Mộc Châu, tỉnh Sơn La, Việt Nam.
Địa lý

Phường Vân Sơn có vị trí địa lý:
Phía đông giáp huyện Vân Hồ
Phía tây giáp phường Thảo Nguyên
Phía nam giáp phường Bình Minh và huyện Vân Hồ
Phía bắc giáp xã Chiềng Chung.
Phường Vân Sơn có diện tích 22,76 km², dân số năm 2023 là 10.354 người, mật độ dân số đạt 454 người/km².
Hành chính

Phường Vân Sơn được chia thành 11 tổ dân phố: 1/5, 66, 68, Muống, Pa Hốc, Piềng Sàng, Suối Khem, Tám Ba, Thảo Nguyên, Tiến Phong, Xồm Lồm.
Lịch sử

Ngày 14 tháng 11 năm 2024, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1280/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã của tỉnh Sơn La giai đoạn 2023 – 2025 (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 2 năm 2025). Theo đó, thành lập phường Vân Sơn thuộc thị xã Mộc Châu trên cơ sở 6,19 km² diện tích tự nhiên, quy mô dân số là 5.556 người của thị trấn Nông trường Mộc Châu và 16,57 km² diện tích tự nhiên, quy mô dân số là 4.798 người của xã Phiêng Luông.
Phường Vân Sơn có 22,76 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số là 10.354 người.
Ngày 20 tháng 1 năm 2025, UBND tỉnh Sơn La ban hành Quyết định số 163/QĐ-UBND về việc:
Chuyển tiểu khu 1/5 thành tổ dân phố 1/5.
Chuyển tiểu khu 66 thành tổ dân phố 66.
Chuyển tiểu khu 68 thành tổ dân phố 68.
Chuyển Bản Muống thành tổ dân phố Muống.
Chuyển bản Pa Hốc thành tổ dân phố Pa Hốc.
Chuyển bản Piềng Sàng thành tổ dân phố Piềng Sàng.
Chuyển bản Suối Kem thành tổ dân phố Suối Kem.
Chuyển bản Tám Ba thành tổ dân phố Tám Ba.
Chuyển bản Thảo Nguyên thành tổ dân phố Thảo Nguyên.
Chuyển bản Tiến Phong thành tổ dân phố Tiến Phong.
Chuyển bản Xồm Lồm thành tổ dân phố Xồm Lồm.
Chú thích

1 2 3 4 5  “Nghị quyết số 1280/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã của tỉnh Sơn La giai đoạn 2023 – 2025”. Cổng thông tin điện tử Quốc hội Việt Nam. 14 tháng 11 năm 2024. Lưu trữ bản gốc ngày 21 tháng 11 năm 2024. Truy cập ngày 21 tháng 11 năm 2024.
↑  “Quyết định số 163/QĐ-UBND năm 2025 về việc chuyển loại hình đối với bản, xóm, tiểu khu thuộc các phường, thị trấn mới thành lập, điều chỉnh trên địa bàn tỉnh Sơn La” (PDF). Công báo tỉnh Sơn La. 20 tháng 1 năm 2025. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 3 tháng 2 năm 2025. Truy cập ngày 3 tháng 2 năm 2025.
Thác Gia Long

Đối với các định nghĩa khác, xem Gia Long (định hướng).
(Việt Nam)
Thác Gia Long hay còn gọi là Đray Sáp Thượng một thác nước trên sông Srêpốk thuộc địa phận xã Dray Sáp, huyện Krông Ana, tỉnh Đắk Lắk và xã Đắk Sôr, huyện Krông Nô, tỉnh Đắk Nông.
Địa điểm

Cách thác Gia Long chừng 3 km về phía hạ nguồn là thác Đray Sáp 12°32′19″B 107°53′24″Đ﻿ / ﻿12,538567°B 107,889975°Đ﻿ / 12.538567; 107.889975﻿ (thác Đray Sáp) và thác Đray Nu, phía dưới nữa là thác Trinh Nữ, thuộc tỉnh Đăk Nông. Thác Gia Long cao khoảng 30m, rộng khoảng 100m.
Phía thượng nguồn sông cỡ hơn 2 km là Thủy điện Buôn Kuốp 12°31′44″B 107°55′36″Đ﻿ / ﻿12,528786°B 107,926626°Đ﻿ / 12.528786; 107.926626﻿ (Td.Buôn Kuốp).
Theo lời kể của nhân dân địa phương, tên thác gắn với việc Nguyễn Ánh (Gia Long) chạy trốn nhà Tây Sơn đến đây. Tuy nhiên Có thuyết cho rằng tên thác là do Bảo Đại đặt khi ông đến đây du ngoạn. Vì nó gắn với giai đoạn lịch sử vua Bảo Đại xây dựng hàng loạt khu nghỉ dưỡng, biệt thự ở Tây Nguyên và đặt tên các địa điểm tham quan theo tên của các vị vua.
Đặc điểm

Thác Gia Long là một thác nước đẹp trong hệ thống thác trên sông Srêpốk do cảnh quan ở đây rất hùng vĩ và hoang sơ.
Ở thác Gia Long có một đường hầm nhân tạo thông giữa các con đường xung quanh, có những mố cầu treo được người Pháp xây dựng từ những năm 30, những kè đá chắn lũ đẹp nhất Việt Nam cũng được xây cùng thời điểm. Hiện nay người ta đã nắn dòng thác về hướng khác vì lý do xây dựng thủy điện trên thượng nguồn nên hình ảnh dòng thác không còn đúng.
Hình ảnh

Thác Gia Long ở Đắk Lắk.
Cầu treo ở Thác Gia Long.
Thác Gia Long.
Một phong cảnh đẹp
Di tích mố cầu treo ở Thác Gia Long ở Đắk Lắk
Chú thích

↑  Tập bản đồ hành chính Việt Nam. Nhà xuất bản Tài nguyên – Môi trường và Bản đồ Việt Nam. Hà Nội, 2013.
↑  Bản đồ tỷ lệ 1:50.000 tờ D-48-84-D. Cục Đo đạc và Bản đồ Việt Nam, 2004.
↑  16 thác nước đẹp nhất Việt Nam từ Bắc vào Nam Lưu trữ 2019-08-27 tại Wayback Machine. Dulich Việt Nam, 17/05/2018. Truy cập 22/12/2018.
Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về .
Dương quý phi

Đối với những người có tên tương tự, xem Dương Quý phi (định hướng).
Dương Quý phi (chữ Hán: 楊貴妃, 719 – 756), còn gọi là Dương Ngọc Hoàn (楊玉環) hay Dương Thái Chân (楊太真), là một phi tần rất được sủng ái của Đường Huyền Tông Lý Long Cơ. Trong văn hóa Trung Hoa, bà được xếp vào một trong Tứ đại mỹ nhân của lịch sử Trung Quốc, có sắc đẹp được ví là Tu hoa (羞花), khiến hoa thu mình lại vì hổ thẹn.
Câu chuyện về tình duyên giữa Dương Quý phi và Đường Huyền Tông thường được nhắc đến với khung cảnh tráng lệ, xa hoa tột đỉnh của giai đoạn nhà Đường đang thịnh thế. Sự yêu chiều một cách thái quá của Đường Huyền Tông đối với Dương Quý phi là nguyên nhân khiến người đời cho rằng sự suy vong của nhà Đường đều do Dương Quý phi mà ra. Sắc đẹp của Dương Quý phi được ghi nhận là đầy đặn, thường được so sánh một cách đối lập với Triệu Phi Yến nhà Hán, với câu [Hoàn phì Yến sấu; 環肥燕瘦]. Triệu Phi Yến được biết đến nhẹ như chim yến, có thể đứng trên lòng bàn tay người, còn Dương Quý phi lại nổi tiếng vì sự đẫy đà, tròn trịa có phần mập mạp, sắc da mịn màng, diễm lệ.
Trong văn học Trung Hoa, bà là một mỹ nhân nổi tiếng. Bài thơ Thanh bình điệu của Lý Bạch đã khiến hình ảnh nhan sắc của bà được lưu truyền một cách bất tử, với câu thơ được lan truyền đến tận ngày nay: 「"Vân tưởng y thường, hoa tưởng dung"」. Bên cạnh đó, tác phẩm trường văn Trường hận ca của đại thi nhân Bạch Cư Dị, cùng Thái Chân ngoại truyện của Nhạc Sử cũng góp phần khiến hình ảnh Dương Quý phi lan rộng hơn bao giờ hết. Đối với các nước ảnh hưởng văn hóa Trung Hoa như Việt Nam, Hàn Quốc và Nhật Bản, hình tượng về Dương Quý phi cũng được biết đến rộng rãi, đặc biệt nhất chính là Nhật Bản, khi hình ảnh của bà là một đề tài phổ biến trong nghệ thuật hội họa thời kỳ Edo.
Tiểu sử > Tên gọi thật

Có một sự thật rằng, tên thật của Dương Quý phi không được ghi lại. Các sách chính sử Tân Đường thư lẫn Cựu Đường thư đều không nói rõ tên thật của bà, mà chỉ ghi tên hiệu là Thái Chân (太真). Căn cứ theo sách Minh Hoàng tạp lục (明皇杂录) của Trịnh Xử Hối (鄭處誨) thì cho biết Quý phi có tiểu tự là Ngọc Hoàn (玉環), trong khi Trịnh Ngu (郑嵎) trong bài thơ Tân Dương môn thi (津阳门诗) lại nói bà có tiểu tự là Ngọc Nô (玉奴).
Có thể thấy rõ, những ký lục gần sát đương đại mà Dương Quý phi sinh sống cũng không rõ tên thật của bà là gì, [Tiểu tự; 小字] tức là một dạng biểu tự, tên gọi khi còn trẻ hoặc không chính thức, khác với [Danh; 名] là tên chính thức, như Tào Tháo có tên chính là Tháo, mà tiểu tự là A Man. Về sau trong văn hóa đương đại, đa phần các tác phẩm đều gọi Dương Quý phi là 「Dương Ngọc Hoàn; 楊玉環」, tự hiển nhiên "Dương Ngọc Hoàn" trở thành tên thật của Dương Quý phi. Tuy vậy, các thi nhân cùng một số cổ thi vẫn duy trì cách gọi 「Dương Thái Chân; 楊太真」 hơn là "Dương Ngọc Hoàn", văn hóa Trung Quốc đại lục thời hiện đại mới dần phổ biến cách gọi "Dương Ngọc Hoàn" này.
Tiểu sử > Quê quán

Theo Cựu Đường thư cùng Tân Đường thư, Dương Ngọc Hoàn là con gái của một vị quan Tư hộ đất Thục Châu (蜀州; nay là Sùng Châu) tên là Dương Huyền Diễm (楊玄琰). Gia đình này nguyên gốc ở một quận Hoa Âm (nay là thành phố Hoa Âm của tỉnh Thiểm Tây), xuất thân từ gia tộc Hoằng Nông Dương thị (弘農楊氏) tại huyện Vĩnh Nhạc (永樂) thuộc Bồ Châu (蒲州; nay là Vĩnh Tế, Vận Thành), đây là một Sĩ tộc (士族) lâu đời được cho là hậu duệ của Thúc Hướng (叔向). Tổ tiên là Dương Uông (楊汪) - một quan viên nhà Tùy, từng bị Đường Thái Tông Lý Thế Dân xử tử. Cao tổ phụ Dương Lệnh Bổn (杨令本) từng làm Thứ sử của Kim Châu. Có thể thấy rõ Dương Ngọc Hoàn là dòng dõi Sĩ tộc, lại xuất thân trong gia đình quan lại, từ nhỏ Dương Ngọc Hoàn được học hát và múa. Đến khoảng năm 10 tuổi, cha mẹ mất, Dương Ngọc Hoàn mới đến Lạc Dương, sống với nhà chú, tức Dương Huyền Diễn (楊玄璬), khi ấy đang làm chức Sĩ tào Tham quân của Hà Nam phủ.
Dương Quý phi sinh khoảng năm Khai Nguyên thứ 7 (719), được cho là nguyên quán tại đất Thục (nay là Thành Đô, tỉnh Tứ Xuyên). Thật ra sử chính không hề ghi năm sinh của Dương phi, cũng như không hề ghi lại nơi sinh, vì khi bà qua đời sách Đường thư đều ghi khi 38 tuổi (tuổi mụ), nên mới suy ra là thời gian này. Còn về quê quán Hoa Âm, đấy là vì thủy tổ Dương Uông là người Hoa Âm nên người đời thường cho nguyên quán của cả nhà Dương phi là Hoa Âm, nhưng bởi vì Tằng tổ phụ Dương Thượng Hi (杨尚希) của Dương Uông vốn là người huyện Linh Bảo (nay là thành phố Linh Bảo, tỉnh Hà Nam, Trung Quốc), quê quán của tổ tiên đối với hậu duệ vẫn rất không cố định, do vậy nói quê quán Dương Quý phi ở Hoa Âm có thiên về mức võ đoán. Theo tiểu thuyết Dương Thái Chân ngoại truyện (楊太真外傳), Dương Ngọc Hoàn sinh ngày 1 tháng 6, tức 26 tháng 6 dương lịch, sinh ở huyện Đạo Giang thuộc đất Thục, tương đương với huyện Vĩnh Nhạc thuộc Bồ Châu. Đây cùng với hai sách Đường thư đều chép qua, và cũng là nguyên nhân nhiều người cho rằng Dương Quý phi cũng sinh ra và lớn lên ở đất Thục. Lại có cách nói Dương Quý phi người huyện Văn Hương (閿鄉) thuộc Quắc Châu (虢州; nay thuộc Bảo Định), đây là bởi vì Tổ phụ Dương Chí Khiêm (杨志谦; lại tên Hữu Lượng 友諒), Cao tổ phụ Dương Lệnh Bổn đều là người huyện Văn Hương.
Thời Gia Khánh, soạn ra Toàn Đường văn, ghi nhận "Dung châu Tăng Ninh huyện Dương phi bia ký" (容州曾宁县杨妃碑记) có xưng gọi Dương Ngọc Hoàn là người Dương Vệ, Dung Châu, tức nay thuộc huyện Dung, Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây. Tuy nhiên, có nhận định đây chỉ là một dạng hư cấu của người đời sau thêm thắt.