stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
HMS Royal Oak (08)
Lịch sử hoạt động > Chiến tranh Thế giới thứ nhất

Chiến tranh Thế giới thứ nhất đã diễn ra gần hai năm khi Royal Oak được đưa vào hoạt động. Nó được phân về Đội 3 của Hải đội Thiết giáp hạm 4 thuộc Hạm đội Grand Anh Quốc, và trong vòng một tháng, được lệnh cùng với hầu hết hạm đội đối đầu với Hạm đội Biển khơi Đức trong trận Jutland. Dưới sự chỉ huy của Thuyền trưởng, Đại tá Hải quân Crawford Maclachlan, Royal Oak rời Scapa Flow chiều tối ngày 30 tháng 5 cùng các thiết giáp hạm Superb, Canada và soái hạm của Đô đốc John Jellicoe là Iron Duke. Trong trận chiến bất phân thắng bại vào ngày hôm sau, Royal Oak đã bắn tổng cộng 38 quả đạn pháo 380 mm (15 inch) và 84 quả 152 mm (6 inch), bắn trúng ba phát vào chiếc tàu chiến-tuần dương Đức Derfflinger, loại khỏi vòng chiến một trong các tháp pháo của nó, cùng một phát trúng vào tàu tuần dương Wiesbaden. Bản thân nó tránh được thiệt hại, cho dù vào một lúc trong trận đánh nó phải chịu đựng hỏa lực pháo bắn tới.
Sau trận đánh, Royal Oak được cho chuyển sang Hải đội Thiết giáp hạm 1. Vào ngày 5 tháng 11 năm 1918, tuần lễ cuối cùng của Đệ Nhất thế chiến, nó đang thả neo ngoài khơi Burntisland tại Firth of Forth cùng với tàu sân bay Campania (nguyên là một tàu biển chở khách từng đoạt giải Blue Riband của hãng tàu Cunard Line trước khi cải biến thành tàu sân bay nhằm phục vụ trong chiến tranh) và tàu chiến-tuần dương Glorious. Một cơn gió lốc bất ngờ mạnh đến cấp 10 đã khiến Campania bị đứt dây neo và va chạm với Royal Oak rồi với chiếc Glorious tải trọng 22.000 tấn. Cả Royal Oak và Glorious chỉ bị hư hại nhẹ; nhưng Campania bị thủng lườn tàu do cú va chạm ban đầu với Royal Oak. Phòng động cơ của con tàu bị ngập nước, và nó nghiêng về phía đuôi và chìm năm giờ sau đó cho dù không có tổn thất về nhân mạng.
Vào cuối Thế Chiến I, Royal Oak đã hộ tống nhiều tàu chiến thuộc Hạm đội Biển khơi Đức đã đầu hàng đi từ Firth of Forth đến nơi bị chiếm giữ ở Scapa Flow, và đã hiện diện trong một buổi lễ tại Pentland Firth để chào đón những con tàu khác khi chúng nối gót.
Lịch sử hoạt động > Nội chiến Tây Ban Nha

Trong cuộc Nội chiến Tây Ban Nha, Royal Oak được giao thực hiện các cuộc "tuần tra không can thiệp" chung quanh bán đảo Iberia. Trong một chuyến tuần tra như vậy cách Gibraltar khoảng 55 km (30 hải lý) về phía Đông vào ngày 2 tháng 2 năm 1937, nó bị ba máy bay của lực lượng Cộng Hòa tấn công. Chúng đã ném ba quả bom (chỉ có hai quả phát nổ) ở khoảng cách 500 m bên mạn phải mũi con tàu, cho dù không gây ra thiệt hại gì. Đại biện Ngoại giao Anh Quốc đã phản kháng sự kiện này lên Chính quyền Cộng hòa, vốn đã nhìn nhận lỗi lầm và đưa ra lời xin lỗi về cuộc tấn công. Đến cuối tháng đó, đang khi ở ngoài khơi Valencia vào ngày 23 tháng 2 năm 1937; trong khi đang xảy ra một cuộc không kích của phe Quốc gia, Royal Oak bị bắn trúng một quả đạn pháo phòng không từ một vị trí của phe Cộng hòa, khiến năm người bị thương, kể cả thuyền trưởng của Royal Oak là T.B. Drew. Tuy nhiên người Anh đã không phản kháng phe Cộng hòa trong dịp này, cho rằng sự kiện trên là một "thiên tai". Sang tháng 5 năm 1937, nó cùng với chiếc HMS Forester đã hộ tống SS Habana, một tàu biển chở hành khách, vận chuyển trẻ em Basque tị nạn sang Anh Quốc. Đến tháng 7, khi chiến sự tại phía Bắc Tây Ban Nha bùng lên, Royal Oak đã cùng với thiết giáp hạm HMS Resolution cứu thoát chiếc tàu hơi nước Gordonia khi các tàu chiến phe Quốc gia tìm cách chiếm nó ngoài khơi Santander. Tuy nhiên vào ngày 14 tháng 7 nó đã không thể ngăn cản tàu tuần dương phe Quốc gia Almirante Cervera chiếm giữ chiếc tàu chở hàng Anh Molton khi chiếc này tìm cách vào Santander. Chiếc tàu buôn đang tham gia triệt thoái những người tị nạn.
Cùng thời gian này, Royal Oak tham gia cùng 14 tàu chiến khác của Hải quân Hoàng gia trong cuốn phim Anh Our Fighting Navy năm 1937, cốt truyện xoay quanh một cuộc đảo chính tại một nước cộng hòa hư cấu Bianco tại Nam Phi. Royal Oak đóng vai một thiết giáp hạm nổi loạn El Mirante, khi lực lượng nắm quyền buộc một thuyền trưởng Anh phải chọn lựa giữa người yêu hay nghĩa vụ của ông. Cuốn phim không được giới phê bình đón nhận, nhưng cũng có được các cảnh quay ấn tượng về các hoạt động hải quân.
Lịch sử hoạt động > Chiến tranh Thế giới thứ hai

Vào năm 1938, Royal Oak được cho quay lại Hạm đội Nhà và được đặt làm soái hạm của Hải đội Thiết giáp hạm 2 đặt căn cứ tại Portsmouth. Ngày 24 tháng 11 năm 1938, nó đưa di hài của Hoàng hậu Maud của Na Uy vốn sinh trưởng tại Anh quay trở về Na Uy để cử hành lễ quốc tang tại Oslo, với chồng là Vua Haakon VII cùng đi theo trên tàu. Được cho ngừng hoạt động vào tháng 12 năm 1938, Royal Oak tái hoạt động vào tháng 6 tiếp theo, rồi đến mùa Hè năm 1939 thực hiện một chuyến đi huấn luyện ngắn tại eo biển Anh Quốc chuẩn bị cho một đợt bố trí kéo dài 30 tháng tại Địa Trung Hải, khi thủy thủ đoàn được phát trước những bộ đồng phục nhiệt đới. Do tình trạng chiến tranh có thể xảy ra, chiếc thiết giáp hạm lại được chuyển hướng lên phía Bắc đến Scapa Flow, và nó neo đậu tại đây khi chiến tranh được tuyên bố vào ngày 3 tháng 9.
Vào tháng 10, Royal Oak tham gia truy tìm chiếc tàu chiến-tuần dương Đức Gneisenau, vốn nhận được lệnh tiến vào Bắc Hải nhằm đánh lạc hướng cho các thiết giáp hạm bỏ túi Deutschland và Admiral Graf Spee tiến hành các hoạt động cướp tàu buôn. Cuộc tìm kiếm không mang lại kết quả, đặc biệt là đối với Royal Oak, khi tốc độ tối đa vào lúc đó chỉ có chưa đến 37 km/h (20 knot), không đủ để theo kịp phần còn lại của hạm đội. Ngày 12 tháng 10, Royal Oak quay trở về Scapa Flow trong tình trạng kém, méo mó bởi những trận bão tại Bắc Đại Tây Dương, nhiều thuyền cứu sinh bị vỡ và nhiều khẩu pháo cỡ nhỏ không hoạt động. Nhiệm vụ vừa qua đã bộc lộ sự lạc hậu của một tàu chiến cũ 25 tuổi. Lo ngại về một cuộc do thám trên không gần đây của máy bay trinh sát Đức báo trước một cuộc không kích sắp xảy ra tại Scapa Flow, Đô đốc Tư lệnh Hạm đội Nhà Charles Forbes ra lệnh cho phần lớn hạm đội phân tán đến các cảng an toàn hơn. Tuy nhiên Royal Oak được giữ lại, các khẩu pháo phòng không của nó được xem là một bổ sung hữu ích vào hệ thống phòng thủ tại Scapa Flow còn đang khan hiếm.
Bị đánh chìm > Scapa Flow

Bài chi tiết: Scapa Flow
Scapa Flow là một nơi neo đậu gần như lý tưởng. Tọa lạc tại trung tâm của quần đảo Orkney ngoài khơi bờ biển phía Bắc của Scotland, cảng tự nhiên này đủ lớn để chứa toàn bộ Hạm đội Grand, được vây quanh bởi một chuỗi các hòn đảo phân cách bởi các eo biển nông có dòng nước thủy triều chảy xiết. Mối đe dọa của U-boat đã được nhận thức từ lâu, và một loạt các biện pháp phòng ngự đã được trang bị vào những năm đầu của Đệ Nhất thế chiến. Các tàu ụ cản được đánh chìm tại các điểm trọng yếu, và các hàng rào nổi được bố trí để ngăn chặn ba cửa biển ra vào rộng nhất. Được vận hành bằng tàu kéo cho phép các tàu bạn có thể băng ngang, chúng từng được cho là có thể để lọt, nhưng khá hiếm hoi, một chỉ huy U-boat gan dạ có thể tìm cách thoát qua mà không bị phát hiện trước khi hàng rào được đóng lại. Hai tàu ngầm từng mưu toan xâm nhập trong chiến tranh đã gặp phải số phận không may mắn. Vào ngày 23 tháng 11 năm 1914, U-18 bị đâm thủng hai lần trước khi mắc cạn và toàn bộ thủy thủ đoàn bị bắt; và chiếc UB-116 bị máy dò âm dưới nước phát hiện và bị tiêu diệt với tổn thất toàn bộ thủy thủ đoàn vào ngày 28 tháng 10 năm 1918.
Scapa Flow cung cấp nơi neo đậu chính cho Hạm đội Grand Anh Quốc trong phần lớn thời gian của Chiến tranh Thế giới thứ nhất, nhưng trong những năm giữa hai cuộc chiến, chúng được chuyển đến Rosyth có vị trí thuận tiện hơn thuộc Firth of Forth. Tuy nhiên Scapa Flow được tái sử dụng khi Chiến tranh Thế giới thứ hai sắp bắt đầu, trở thành một căn cứ của Hạm đội Nhà Anh Quốc. Các công trình phòng thủ thiên nhiên và nhân tạo, trong khi vẫn chắc chắn, được nhận biết là cần phải được cải thiện; và trong những tuần đầu tiên của cuộc chiến, đang trong quá trình được tăng cường thêm các tàu ụ cản.
Bị đánh chìm > Các nỗ lực cứu hộ

| Thời gian | Từ | Đến | Nội dung |
| --- | --- | --- | --- |
| 02:00 | ACOS | ADMY | Royal Oak bị chìm tại Scapa Flow, nhiều vụ nổ. |
| 02:11 | ACOS | ADMY | Chưa có thông tin chi tiết. |
| 05:06 | ADMY | ACOS | Có thể khẳng định vụ chìm không do máy bay đối phương? |
| 06:20 | ACOS | ADMY | Đúng. |
| 07:04 | ADMY | ACOS | Không được nhắc đến Royal Oak bằng ngôn ngữ thường cho đến khi có lệnh mới; Kể cả danh sách những người sống sót. |
Tàu liên lạc Daisy 2 dưới sự điều khiển của John Gatt thuộc Hải quân Trừ bị đã neo đậu qua đêm bên mạn trái của Royal Oak. Khi chiếc thiết giáp hạm đang chìm bắt đầu nghiêng sang mạn phải, Gatt ra lệnh cho Daisy 2 cắt dây neo, nhưng nó cũng tạm thời bị mắc vào đai giáp chống ngư lôi của Royal Oak đang nhô lên và bị nhấc khỏi mặt biển một lúc trước khi tự thoát ra được.
Nhiều người trong số thủy thủ đoàn của Royal Oak tìm cách nhảy được ra khỏi con tàu đang chìm không mặc gì hơn là đồ ngủ trên người và đã không chuẩn bị cho làn nước lạnh giá. Một lớp dày dầu đốt đã bao phủ mặt nước, tràn vào phổi và bụng thủy thủ và làm vướng víu những cố gắng bơi. Trong số những người tìm cách bơi qua khoảng cách 800 mét đến bờ biển gần nhất, chỉ có một nhóm nhỏ là sống sót. Gatt đã cho bật sáng những đèn pha trên chiếc Daisy 2 rồi cùng với người của mình tìm cách cứu được 386 người khỏi mặt nước, kể cả chỉ huy của Royal Oak là Thuyền trưởng, Đại tá William Benn. Những nỗ lực cứu hộ được tiếp tục trong hai giờ rưỡi cho đến gần 04 giờ 00 sáng, khi Gatt từ bỏ việc tìm kiếm những người còn sống sót và chuyển những người đã vớt được sang Pegasus. Cho dù được trợ giúp bởi những chiếc thuyền của Pegasus và của cảng, ông là người đã vớt được hầu hết những người sống sót, một hành động mà vì đó ông được tặng thưởng Huân chương Chữ thập Phục vụ Dũng cảm, phần thưởng quân sự duy nhất được phía Anh trao tặng có liên quan đến thảm họa này.
Xác tàu đắm > Nghĩa trang Chiến tranh Quốc gia

Mặc dù Royal Oakchìm ở vùng nước tương đối nông, đa số các thi thể bên trong nó đã không thể lấy ra được. Được đánh dấu bằng một chiếc phao tại tọa độ 58°55′50″B 2°59′0″T﻿ / ﻿58,93056°B 2,98333°T﻿ / 58.93056; -2.98333, xác tàu đắm được chỉ định là một Nghĩa trang Chiến tranh Quốc gia, và mọi việc bơi lặn hay bất kỳ hình thức khảo sát không có giấy phép nào đều bị ngăn cấm theo Đạo luật Bảo vệ Di sản Quân sự 1986. Trong điều kiện nước trong, có thể thấy lườn tàu bị lật úp ở khoảng cách 5 mét từ mặt nước. Các ký tự làm bằng đồng tạo nên tên con tàu Royal Oak bị tháo dỡ bởi như vật kỷ niệm của một người bơi lặn nghiệp dư trong những năm 1970. Chúng được trao trả sau gần hai mươi năm và hiện đang được trưng bày tại trung tâm du khách Scapa Flow ở Lyness thuộc Hoy. Việc mất chiếc Royal Oak được tưởng nhớ trong một buổi lễ tổ chức hàng năm trong đó thợ lặn của Hải quân Hoàng gia đặt một Biểu trưng Hải quân Hoàng gia (White Ensign) dưới nước ở đuôi tàu. Một đài tưởng niệm tại Nhà thờ St Magnus ở Kirkwall gần đó trưng bày một biển đồng dành để tưởng nhớ những người đã thiệt mạng, phía sau một quyển sách ghi danh sách tên của họ. Danh sách này đã không được Chính phủ công bố cho đến khoảng 40 năm sau vụ đánh chìm. Mỗi tuần một trang của cuốn sách được lật qua. Chiếc chuông của con tàu được vớt trong những năm 1970, và sau khi phục chế được bổ sung vào đài tưởng niệm tại St Magnus. Một số thi thể, bao gồm những người không thể nhận diện, được chôn ở nghĩa trang hải quân tại Lyness.
Xác tàu đắm > Sự quan tâm về môi trường

Royal Oak chìm với khoảng 3.000 tấn dầu đốt trên tàu, số lượng chính xác không thể biết được vì những ghi chép đã bị mất cùng với con tàu. Dầu rỉ ra từ lườn tàu bị rỉ sét với tốc độ ngày càng tăng trong những năm 1990 và những sự lo ngại về tác động đến môi trường đã khiến Bộ Quốc phòng phải cân nhắc các phương án tháo rút dầu. Tình trạng hiện tại của Royal Oak như một Nghĩa trang Quốc gia đòi hỏi các cuộc khảo sát và mọi kỹ thuật được đề nghị nhằm tháo rút dầu phải được thực hiện thận trọng: các kế hoạch vào những năm 1950 để cho nổi và tháo dỡ xác tàu đắm đã bị hủy bỏ do sự phản đối của công chúng. Ngoài những mối quan tâm về đạo đức, những hoạt động được quản lý kém còn có thể đưa đến mất cân bằng xác tàu đắm, đưa đến việc thải ra môi trường với quy mô lớn số dầu còn lại; hơn nữa con tàu vẫn còn đang chứa nhiều tấn vũ khí chưa nổ.
| --- | --- |
 Sonogram of Royal Oak Hình ảnh sonar độ phân giải cao trình bày xác tàu đắm với nhiều chi tiết hơn so với trước đây.
Bộ Quốc phòng Anh ủy quyền cho Đội điều tra Đơn vị lặn Khảo cổ học thực hiện một loạt các khảo sát bằng phương pháp Sonar quét cạnh bên để chụp ảnh xác tàu đắm và đánh giá tình trạng của nó. Những hình ảnh sonar độ phân giải cao trình bày chiếc Royal Oak nằm hầu như lật úp với cấu trúc thượng tầng của nó cắm vào đáy biển. Mũi tàu bị bắn tung bởi quả ngư lôi đầu tiên của Prien và một lỗ trống to bên mạn phải là kết quả của ba vụ nổ từ loạt thứ hai thành công. Sau nhiều năm trì hoãn, công việc bơm dầu được bắt đầu và đến năm 2006, mọi thùng chứa hai đáy đều đã sạch dầu. Một sơ đồ thử nghiệm vào năm 2007 để tháo dầu khỏi các thùng chứa cánh bên trong bằng thiết bị cắt lạnh đã thành công và Bộ Quốc phòng dự định tiếp tục các nỗ lực rút hết số dầu còn lại có thể tiếp cận được trong những năm tiếp theo. Các điều kiện hoạt động khó khăn buộc phải giới hạn công việc này trong những tháng mùa Hè.
Royal Oak trong hàng tàu chiến, dẫn trước hai chiếc khác
Royal Oak trong trận Jutland, tranh màu nước vẽ bởi William L. Wyllie thuộc Hàn lâm viện Hoàng gia
Đại tá Hải quân Kenneth Dewar, bị đưa ra tòa án binh năm 1928
Royal Oak đưa di hài của Hoàng hậu Maud quay trở về Na Uy
Scapa Flow
Bản đồ xâm nhập Scapa Flow bởi tàu ngầm U-47
Địa điểm Royal Oak bị tấn công ngày hôm nay, vẫn còn nhìn thấy dầu nổi lên từ xác tàu đắm
Günther Prien vào năm 1940
Churchill Barrier 1 giờ đây chặn ngang eo Kirk, con đường mà Prien xâm nhập Scapa Flow
Đài tưởng niệm tại Nhà thờ St Magnus, nơi trưng bày chiếc chuông của Royal Oak
Scaevius milii

| Scaevius milii |
| --- | --- |

Tình trạng bảo tồn
 Ít quan tâm  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học 
Vực:: Eukaryota
Giới:: Animalia
Ngành:: Chordata
Lớp:: Actinopterygii
Bộ:: Acanthuriformes
Họ:: Nemipteridae
Chi:: Scaevius Whitley, 1947
Loài:: S. milii
Danh pháp hai phần
Scaevius milii (Bory de Saint-Vincent, 1823)

Các đồng nghĩa
 Cantharus milii  Bory de Saint-Vincent, 1823  Scolopsis longulus  J. Richardson, 1842  Maenoides cyanotaeniatus  J. Richardson, 1843  Scaevius nicanor  Whitley, 1947 
Scaevius là một chi đơn loài cá vây tia biển thuộc họ Nemipteridae. Loài duy nhất trong chi này là Scaevius milii, thường được tìm thấy ở Úc.
Phân loại học

Scaevius lần đầu tiên được đề xuất là một chi đơn loài vào năm 1947 bởi nhà ngư học người Úc gốc Anh Gilbert Percy Whitley khi ông mô tả loài mới Scaevius nicanor, đưa ra địa điểm điển hình của nó ở Cape Peron, Vịnh Shark, Tây Úc . S. nicanor của Whitley không được coi là từ đồng nghĩa cấp dưới của Cantharus millii, được Jean Baptiste Bory de Saint-Vincent mô tả cũng từ Vịnh Shark vào năm 1823. Phiên bản thứ 5 của Fishes of the World phân loại chi Scaevius trong họ Nemipteridae, được đặt trong bộ Spariformes.
Phân bố và môi trường sống

Scaevius thường được tìm thấy khu vực ven biển Tây bắc Úc và cũng được ghi nhận xuất hiện ở vùng biển Papua New Guinea. Ở Úc, phạm vi phân bố của loài này trải dài từ Đảo Sweers ở Queensland thuộc Vịnh Carpentaria về phía đông và phía nam đến Houtman Abrolhos ở Tây Úc . Chúng thường được tìm thấy ở độ sâu từ 1 và 20 m (3 ft 3 in và 65 ft 7 in) trên các rạn san hô ven bờ ở vùng nước nông và trên các vùng cát và bùn gần đó.
Sinh vật học

Scaevius ăn động vật không xương sống đáy và cá nhỏ. Mặc dù số lượng loài cá này rất phong phú nhưng được chú ý khai thác đánh bắt.
Chú thích

↑  Russell, B. (2022). “Scaevius milii”. Sách đỏ IUCN về các loài bị đe dọa. 2022: e.T179946647A179946660. doi:10.2305/IUCN.UK.2022-2.RLTS.T179946647A179946660.en. Truy cập ngày 13 tháng 11 năm 2023.
1 2  Froese Rainer, và Daniel Pauly (chủ biên) (2023). SCaevius millii trong FishBase. Phiên bản October 2023.
↑  Nelson, J.S.; Grande, T.C.; Wilson, M.V.H. (2016). Fishes of the World (ấn bản thứ 5). Hoboken, NJ: John Wiley & Sons. tr. 502–506. doi:10.1002/9781119174844. ISBN 978-1-118-34233-6. LCCN 2015037522. OCLC 951899884. OL 25909650M.
Cửa Sót

Cửa Sót (tên gọi khác: Cửa Nam Giới, Nam Giới hải môn) là một cửa biển ở miền Trung Việt Nam, thuộc tỉnh Hà Tĩnh. Đây là một trong 4 cửa biển quan trọng của Hà Tĩnh.
Tên gọi:

Tên gọi Cửa Sót bắt nguồn từ việc cửa biển này nằm khuất sau 1 ngọn núi (núi Nam Giới), khi bão đổ bộ vào duyên hải xứ Nghệ xưa đều bị lệch hướng lên hoặc xuống hoặc tan trước khi vào cửa biển, vì vậy mới có tên gọi là Sót (ý nghĩa là bị sót lại).
Theo sử sách mỗi lần qua đây các vua chúa, quan các triều đại trước thường dừng nghỉ lại đây sau cuộc chinh chiến hoặc tuần du và xem cửa Sót - Nam Giới như một căn cứ để từ đó tiếp tục hành trình vào Nam hay ra Bắc.
Vị trí địa lý

Cửa Sót thuộc huyện Thạch Hà, tỉnh Hà Tĩnh. Nằm trên tọa độ: 18 độ 27’54" độ vĩ bắc và 105 độ 55.30 độ kinh đông.
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  | vịnh Bắc Bộ |  |  |
|  | Lộc Hà (một phần) |  | Núi Nam Giới |  |
|  | Lộc Hà (một phần) |    Cửa Sót     | Núi Nam Giới |  |
|  | Lộc Hà (một phần) |  | Núi Nam Giới |  |
|  | sông Nghèn, Đò Điệm, bến đò Hộ Độ | sông Rào Cái |  |  |
Đặc điểm:

Cửa Sót rộng khoảng 700m, trước cửa biển có một chớn cát. Lưu lượng nước qua cửa biển đo được lúc lớn nhất là 3800m3/s. Phía Nam và Đông cửa Sót là núi Nam Giới đứng gió biển.
Bên trong Cửa Sót có 1 đoạn lạch được gọi là Lạch Sót. Lạch Sót thuộc hệ thống sông ngắn ven biển, được giới hạn từ sông Đò Điệm đến cửa Sót, dài 8 km (cũng có tài liệu giới hạn lạch Sót chỉ từ Hộ Độ trở xuống). Lạch Sót thu nhận nước từ ba nguồn là: Sông Nghèn - Hà Hoàng, sông Cày và sông Rào Cái. Ba nguồn này hợp lưu không cùng một chỗ nhưng đều qua Cửa Sót mà đổ ra biển từ 36 đến 40 triệu m3 nước và trên 70.000 tấn bùn cát mỗi năm.
Lạch Sót khi chảy cắt ngang tỉnh lộ IX đã tạo ra một bến đò ngang rất lớn với cái tên bến đò Hộ Độ, một thời từng đảm nhận là nơi trung chuyển người và hàng hóa qua lại của huyện Thạch Hà.
Đò Điệm là khúc sâu nhất của đoạn sông này nhưng những phần dưới đó lại quá cạn. Tàu thuyền vì thế phải đỗ ở Vũng Ông (vùng Rồng), trước cửa đền Chiêu Trưng.
Lịch sử:

Thời Lê Thánh Tông, thì khu vực Cửa Sót "Vũng Rồng, đèn rực cầu tàu" ("Kiều biên thương bạc Long tê hỏa" - thơ Lê Thánh Tông).
Sách Đại Nam Nhất Thống Chí viết: "Cửa biển (chỉ cửa Sót) rộng 37 trượng, thủy triều lên sâu 8 thước, thủy triều xuống sâu 5 thước… trước kia thuyền phương Bắc sang nước ta thường đậu ở đây".
Cửa Sót nguyên xưa chảy qua làng Dương Luật (Thạch Hải) phía nam rú Bể, giữa Nam Giới và hòn Mốc. Dòng chảy đó theo thế nước và hướng đông nam của sông Nghèn - Hà Hoàng. Khi sông Sót chảy theo dòng này vẫn có một con hói nhỏ từ Mai Phụ đi xuống Kim Đôi (Thạch Kim). Hói này chảy cùng hướng với sông Rào Cái. Về sau sông Nghèn có bị phân tán, lượng nước yếu dần.
Trong văn hóa dân gian

Ca dao:
"Khúc sông bên lở bên bồi,
Bên lở lở mãi, bên bồi bồi thêm"
Thơ:
"Biển Nam Giới ai ngờ,
Rồng đá vươn khỏe thế"
Tiến sĩ Bùi Dương Lịch
"Quay mũi thuyền vào ngước cổ trông,
Nhìn xem Nam Giới nước trùng trùng"
Thơ Trịnh Hồng Dực
"Chiều chiều giăng lái,
Thuyền bát ngát nghênh ngang,
Nom vô chợ Hôm Trang
Vui hơn miền thành thị".
Vè nốc đáy
Chú thích

↑  “Hà Tĩnh: Sớm mùa đông nơi cảng Cửa Sót”. Trang web chính thức của Báo Kinh tế & Đô thị. Lưu trữ bản gốc ngày 15 tháng 7 năm 2021. Truy cập 15 tháng 7 năm 2021.
↑  “Ngư dân vùng dịch vươn khơi”. Trang web chính thức của BÁO GIÁO DỤC & THỜI ĐẠI. Lưu trữ bản gốc ngày 2 tháng 7 năm 2022. Truy cập 15 tháng 7 năm 2021.
↑  “Nam giới hải môn, cửa sót - Địa danh còn mãi với thời gian”. Trang web chính thức của CỔNG THÔNG TIN ĐẢNG BỘ TỈNH HÀ TĨNH. Lưu trữ bản gốc ngày 2 tháng 7 năm 2022. Truy cập 15 tháng 7 năm 2021.
↑  “Tấp nập du khách đến với Khu du lịch biển Cửa Sót”. Trang web chính thức của báo Hà Tĩnh. Lưu trữ bản gốc ngày 15 tháng 7 năm 2021. Truy cập 15 tháng 7 năm 2021.
1 2  “Nam giới hải môn, cửa sót - Địa danh còn mãi với thời gian”. Lưu trữ bản gốc ngày 2 tháng 7 năm 2022. Truy cập ngày 14 tháng 7 năm 2021.
↑  News, VietNamNet. “Huyền thoại về dãy núi Nam Giới”. VietNamNet. Lưu trữ bản gốc ngày 14 tháng 7 năm 2021. Truy cập ngày 14 tháng 7 năm 2021.
Có ai thương em như anh

Có ai thương em như anh là đĩa đơn của Tóc Tiên, được phát hành vào ngày 18 tháng 7 năm 2018 trên Zing MP3 và Youtube.
"Có ai thương anh như em" đã giúp Tóc Tiên giành được một giải quan trọng trong sự nghiệp ở hạng mục "Bài hát của năm" và nhận một đề cử "Video âm nhạc của năm" tại Giải thưởng Âm nhạc Cống hiến 2019.
Thực hiện

Có ai thương em như anh là ca khúc mang màu sắc ballad nhẹ nhàng, bắt tai của tác giả Bùi Công Nam với phần hoà âm phối khí của Hoàng Touliver.
Điều đặc biệt trong sản phẩm lần này chính là việc Tóc Tiên mời Lê Hiếu cùng góp giọng ở phần cuối ca khúc. Chia sẻ về điều này, Tóc Tiên cho biết: "Giọng hát của anh Lê Hiếu mang đến rất nhiều cảm xúc cho tôi. Bản thân tôi trước giờ cũng hâm mộ giọng ca của anh ấy vì rất "tình", rất đàn ông tạo được sự chắc chắn. May mắn khi tôi mở lời, anh Hiếu gật đầu và còn góp ý cho tôi cả về bản phối".
Thêm vào đó, nói về việc tiếp tục kết hợp với Hoàng Touliver trong âm nhạc, Tóc Tiên chia sẻ: "Tôi cảm thấy rất đồng cảm với nhân vật trong bài hát. Bản thân từng đưa cho nhiều người nhưng không ai làm đúng tinh thần tôi muốn. Gần Tết, anh Hoàng bảo tôi rằng anh ấy muốn nghe lại ca khúc rồi bắt tay vào sản xuất. Sau 1 tiếng, anh ấy đã hoàn tất bản phối và khiến tôi vô cùng ưng ý. Ca khúc này sẽ đánh dấu sự trở lại trong âm nhạc của hai chúng tôi".
Video âm nhạc

Ngày 18 tháng 7 năm 2018, Tóc Tiên chính thức cho ra mắt video âm nhạc Có ai thương em như anh. Nội dung video xoay quanh chuyện tình giữa Tóc Tiên và bạn trai (do nhà thiết kế Trương Thanh Long vào vai). Song song với những khoảnh khắc hạnh phúc, kịch bản đẩy cao trào ở cảnh cãi vã của cả hai. Cuối video, cái kết bất ngờ mở ra khi hình ảnh Tóc Tiên từ đầu đến cuối chỉ là một linh hồn dõi theo anh. Sau trận cãi nhau đó, cô đã bị hôn mê sâu và được chẩn đoán mắc căn bệnh nặng. Nằm bất động trong phòng bệnh, sau cùng cũng chỉ có người đàn ông này là dành trọn một đời bên cạnh và chăm sóc cô đến già.
"Dù có những sóng gió trong tình cảm cũng đừng lãng quên những phút giây ngọt ngào. Để rồi sau tất cả, chúng ta nhận ra bản thân phải biết trân trọng người trước mắt" - Đó là thông điệp mà video muốn truyền tải.
Medicago ruthenica

| Medicago ruthenica> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Fabales
Họ (familia): Fabaceae
Chi (genus): Medicago
Loài (species): M. ruthenica
Danh pháp hai phần
Medicago ruthenica (L.) Ledeb. 
Medicago ruthenica là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được (L.) Ledeb. miêu tả khoa học đầu tiên.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Medicago ruthenica”. Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2013.
Dörtyol, Besni

| Dörtyol |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
DörtyolVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Adıyaman
Huyện: Besni
Dân số (2011)
 • Tổng cộng: 427 người
Múi giờ: UTC+3
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Mã bưu chính: 02300
Dörtyol là một xã thuộc huyện Besni, tỉnh Adıyaman, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 427 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Adıyaman”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Lưu trữ bản gốc ngày 22 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 14 tháng 9 năm 2012.Quản lý CS1: bot: trạng thái URL ban đầu không rõ (liên kết)
Shakuhachi

Shakuhachi 
Trái: nhìn từ trên xuống, 4 lỗ.
Phải: nhìn từ dưới lên, lỗ thứ năm.
Shakuhachi (Kanji 尺八, Hán Việt: xích bát) là một loại sáo tre của Nhật Bản, được du nhập từ Trung Hoa vào thế kỷ thứ 8 và trong thế kỷ 17 nó được phát triển thành một nhạc cụ để niệm phật của các nhà tu zen. Theo truyền thống Shakuhachi được làm bằng gỗ tre, nhưng bây giờ cũng được làm bằng nhựa (ABS) hay các loại gỗ cứng.