stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Kathy Bates

| Kathy Bates |
| --- | --- |

Sinh: Kathleen Doyle Bates
Nghề nghiệp: nữ diễn viên, đạo diễn truyền hình, ca sĩ, chủ nhiệm phim, nhạc sĩ sáng tác
Năm hoạt động: 1971 tới nay
Phối ngẫu: Tony Campisi (1991-1997)
Website: mskathybates.com
Kathleen Doyle "Kathy" Bates (sinh ngày 28 tháng 6 năm 1948) là một nữ diễn viên kịch, điện ảnh kiêm đạo diễn người Mỹ, đã đoạt Giải Oscar, Giải Quả cầu vàng và Giải của Nghiệp đoàn diễn viên màn ảnh.
Tiểu sử > Thời thơ ấu

Bates sinh tại Memphis, Tennessee, Hoa Kỳ, là con gái của Bertye Kathleen (nhũ danh Talbot), người nội trợ và Langdon Doyle Bates, một kỹ sư cơ khí. Nội tổ của Bates là một di dân từ Ireland tới New Orleans và làm bác sĩ riêng cho tổng thống Andrew Jackson. Bates có 2 chị gái, Mary và Patricia. Bà tốt nghiệp trường White Station High School ở Memphis, rồi học trường Southern Methodist University, chuyên về kịch nghệ và là hội viên của Hội phụ nữ Alpha Delta Pi. Bà tốt nghiệp trường này năm 1969 và chuyển tới cư ngụ ở thành phố New York năm 1970 để theo đuổi nghề diễn viên.
Tiểu sử > Truyền hình

Năm 1983, khi chưa nổi danh, Bates diễn vai người bạn đồng tù Belle trong vở kịch truyền hình nhiều kỳ All My Children. Nàng dày vò và coi thường cô gái trẻ Erica Kane (Susan Lucci) cùng chung xà lim với nàng, vì bị gán cho tội giết người. Vở kịch nhiều tập này có thể xem trên YouTube.
Tiểu sử > Đời tư

Năm 1991, Bates kết hôn với nam diễn viên Tony Campisie. Họ ly dị năm 1997. Bà là chủ tịch Ban điều hành ngành diễn viên của Hội đồng quản trị Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Điện ảnh. Bates bị chẩn đoán là mắc bệnh ung thư buồng trứng năm 2003, nhưng gần đây đã ăn mừng 5 năm thuyên giảm và tự coi như mình đã hoàn toàn bình phục. Bà chia sẻ chuyện của mình với Liên minh quốc gia Ung thư buồng trứng trong tháng 9 năm 2008 trong một PSA và phỏng vấn.
Phim mục > Phim ngắn

| Năm | Phim | Vai diễn | Ghi chú |
| --- | --- | --- | --- |
| 1999 | Baby Steps |  |  |
| 2004 | The Ingrate |  |  |
Ascogrammitis loxensis

| Ascogrammitis loxensis |
| --- | --- |

Phân loại khoa học 
Giới:: Plantae
nhánh:: Tracheophyta
Lớp:: Polypodiopsida
Bộ:: Polypodiales
Phân bộ:: Polypodiineae
Họ:: Polypodiaceae
Chi:: Ascogrammitis
Loài:: A. loxensis
Danh pháp hai phần
Ascogrammitis loxensis Sundue

Ascogrammitis loxensis là một loài dương xỉ thuộc họ Polypodiaceae. Loài này được Michael Sundue mô tả khoa học đầu tiên năm 2010.
Chú thích

↑  “Ascogrammitis loxensis Sundue”. Truy cập ngày 10 tháng 1 năm 2025.
Khu Trị Thiên Huế

| --- | --- |
  Đảng kỳ Đảng Cộng sản Việt Nam
Ban chấp hành Khu ủy
Bí thư: Lê Tự Đồng (1974-1975) Trần Văn Quang (66-67, 71-73) Hoàng Anh (1967-1971) Đặng Thí (1966)
Phó Bí thư: Lê Minh(1966-1975) Lê Chưởng(1968-1971) Nguyễn Húng (1966)
Ban Thường vụ: Vũ Nam Long (67-73) Lê Tự Nhiên (68-70) Trương Chí Công(66-69) Nguyễn Quyết(68-69) Hoàng Sâm(1968) Lê Chưởng (66-68)
Khu ủy viên: Hồ Sỹ Thản (66-75) Vũ Soạn (67-75) Nguyễn Vạn (66-75) Hồ Tú Nam (66-75) Cao Văn Khánh (67-68, 72-74) Nguyễn Thế Lâm (68-70) Đặng Kinh (66-68) Trần Anh Liên 
Khu ủy viên dự khuyết: Nguyễn Chi (67-75) Vũ Thắng (67-75)
Cơ cấu tổ chức
Cơ quan chủ quản: Ban chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam Bộ Chính trị Quân ủy Trung ương Việt Nam
Chức năng: Cơ quan lãnh đạo Đảng và chính quyền của Khu Trị Thiên Huế
Cấp hành chính: Cấp Chiến khu
Cơ quan Kiểm tra Kỷ luật: Ban Kiểm tra Đảng Khu ủy
Cơ quan dưới quyền
Cơ quan giúp việc: Văn phòng Khu ủy Ban Quân sự Ban Tổ chức Ban An ninh Ban Kiểm tra Đảng Ban Tuyên Huấn Ban Dân vận Ban Binh vận Ban Thi đua khen thưởng Ban Kinh tế Ban Thương mại Ban Dân tộc Ban Xây dựng nông thôn Tỉnh ủy Thừa Thiên Tỉnh ủy Quảng Trị Thành ủy Huế Đài phát thanh khu Trị Thiên Huế
Mặt trận dân tộc giải phóng khu Trị Thiên Huế: Báo Quyết thắng
Quân khu Trị Thiên Huế: Báo Quân Giải phóng
Mặt trận Đường 9-B5: 
Đảng Nhân dân cách mạng khu Trị Thiên Huế: 
Phương thức liên hệ
Trụ sở
Địa chỉ: Ba Nàng, Đakrông, tỉnh Quảng Trị (1973-1975)
Lịch sử
Thành lập: 27/4/1966
: Khu ủy khu Trị Thiên Huế
  Cơ quan tương đương  {{{a}}}  
| Quân khu Trị Thiên Huế |
| --- | --- |
Quân đội Nhân dân Việt Nam
 Quân kỳ Quân hiệu
Quốc gia:  Việt Nam
Thành lập: 27 tháng 4 năm 1966 - 15 tháng 4 năm 1975
Phân cấp: Chiến khu
Nhiệm vụ: Giải phóng vùng Quảng Trị và Thừa Thiên Huế
Quy mô: ~10.000 người
Bộ phận của: Quân đội Nhân dân Việt Nam
Bộ chỉ huy: Ba Lòng, Đakrông, Quảng Trị
Đặt tên theo: trước 1966: Trực thuộc Quân khu 5  1966-1975: Quân khu Trị Thiên Huế  sau 1975: Sáp nhập vào Quân khu 4
Chỉ huy
Tư lệnh: Trần Văn Quang
Chính ủy: Trần Văn Quang
x t s
Khu Trị Thiên Huế (hoặc Khu Trị Thiên), là một đơn vị hành chính - quân sự cũ ở vùng Bắc Trung Bộ Việt Nam trong Chiến tranh Việt Nam, do Bộ Chính trị của Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa chỉ thị cho Quân ủy Trung ương quyết định thành lập từ tháng 4 năm 1966 và giải thể vào tháng 4 năm 1975 trên cơ sở kết hợp giữa 2 tỉnh Quảng Trị, Thừa Thiên và Thành phố Huế, tách ra độc lập với Liên khu V để thuận tiện cho việc chỉ đạo, tác chiến và xây dựng lực lượng vũ trang cho khu vực. Trong đó gồm Khu ủy Trị Thiên Huế phụ trách công tác lãnh đạo chung về mặt Đảng, quần chúng nhân dân... đồng thời chịu trách nhiệm phối hợp với Quân khu Trị Thiên Huế (Mặt trận B4) và Mặt trận đường 9 - Bắc Quảng Trị (Mặt trận B5) chỉ đạo tác chiến quân sự trên địa bàn 2 tỉnh Quảng Trị và Thừa Thiên Huế.
Sau khi đất nước thống nhất vào tháng 4 năm 1975, Khu ủy Trị Thiên Huế giải thể, thành lập lại các Tỉnh ủy Quảng Trị và Thừa Thiên rồi sau đó hợp nhất 3 tỉnh Quảng Bình, Quảng Trị và Thừa Thiên Huế thành tỉnh Bình Trị Thiên vào đầu năm 1976.
Di tích lịch sử hiện nay

Địa đạo Khu ủy tại xã Hương Vân, thị xã Hương Trà, tỉnh Thừa Thiên Huế đã được công nhận Di tích quốc gia từ năm 1996.
Trụ sở Khu ủy tại xã Ba Nang, huyện ĐaKrông, tỉnh Quảng Trị (hiện chỉ còn lại những dấu tích về trụ sở xưa như: hệ thống giao thông hào, nền móng của nhà hội trường giao ban, nhà ở, sân khấu biểu diễn văn nghệ, giếng nước…) cũng đã được Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Trị ra quyết định công nhận là Di tích lich sử cách mạng cấp tỉnh vào tháng 6 năm 2004.
Chú thích

↑  “Quá trình ra đời, xây dựng, chiến đấu và trưởng thành của LLVT Quân khu 5”. Báo điện tử Quân đội nhân dân - Quân khu 5. Báo điện tử Quân đội nhân dân. Bản gốc lưu trữ ngày 23 tháng 9 năm 2015. Truy cập ngày 1 tháng 7 năm 2016.
1 2  Nguyễn Duy Hùng. “Trụ sở Khu Ủy Trị - Thiên – Huế Trên đất Quảng Trị”. Du lịch Quảng Trị. Bản gốc lưu trữ ngày 14 tháng 8 năm 2016. Truy cập ngày 1 tháng 7 năm 2016.
↑  Kim Oanh. “Bảo tồn Địa đạo Khu ủy Trị Thiên”. Báo Thừa Thiên Huế Online. Bản gốc lưu trữ ngày 22 tháng 8 năm 2016. Truy cập ngày 1 tháng 7 năm 2016.
Chippubetsu, Hokkaidō

Thị trấn in Hokkaidō, Nhật BảnBản mẫu:SHORTDESC:Thị trấn in Hokkaidō, Nhật Bản
| Chippubetsu 秩父別町 |
| --- | --- |
Thị trấn
Tòa thị chính Chippubetsu
 CờẤn chương
Vị trí Chippubetsu trên bản đồ Hokkaidō (phó tỉnh Sorachi)
ChippubetsuVị trí Chippubetsu trên bản đồ Nhật Bản
Tọa độ: 43°46′B 141°57′Đ﻿ / ﻿43,767°B 141,95°Đ﻿ / 43.767; 141.950
Quốc gia:  Nhật Bản
Vùng: Hokkaidō
Tỉnh: Hokkaidō (phó tỉnh Sorachi)
Huyện: Uryū
Diện tích
 • Tổng cộng: 47,26 km2 (18,25 mi2)
Dân số (1 tháng 10, 2020)
 • Tổng cộng: 2,329
 • Mật độ: 49/km2 (130/mi2)
Múi giờ: UTC+09:00 (JST)
Website: www.town.chippubetsu.hokkaido.jp
Chippubetsu (秩父別町, Chippubetsu-chō?) là thị trấn thuộc huyện Uryū, phó tỉnh Sorachi, Hokkaidō, Nhật Bản. Tính đến ngày 1 tháng 10 năm 2020, dân số ước tính thị trấn là 2.329 người và mật độ dân số là 49 người/km2. Tổng diện tích thị trấn là 47,26 km2.
Asaphocrita catenae

| Asaphocrita catenae |
| --- | --- |

Phân loại khoa học 
Vực:: Eukaryota
Giới:: Animalia
Ngành:: Arthropoda
Lớp:: Insecta
Bộ:: Lepidoptera
Họ:: Blastobasidae
Chi:: Asaphocrita
Loài:: A. catenae
Danh pháp hai phần
Asaphocrita catenae Adamski, 2002

Asaphocrita catenae là một loài bướm đêm thuộc họ Blastobasidae, là loài đặc hữu của Costa Rica.
Khoa học sức khỏe

Khoa học chăm sóc sức khỏe (tiếng Anh: Healthcare science), hay còn được gọi là Khoa học Y sinh học (biomedical science), là một tập hợp các ngành khoa học ứng dụng áp dụng một hay nhiều phần của khoa học tự nhiên hay khoa học hình thức (formal science) để xây dựng và phát triển kiến thức, phương pháp can thiệp hay công nghệ có ích trong việc chăm sóc sức khỏe lâm sàng và sức khỏe cộng đồng. Các ngành như vi sinh y học, virus học lâm sàng, dịch tễ học, dịch tễ học di truyền và ngành kỹ thuật y sinh là các ngành khoa học y học. Tuy nhiên, mặc dù giải thích các cơ chế sinh lý học hoạt động trong các quá trình bệnh lý, sinh lý bệnh học lại có thể được coi là một ngành khoa học cơ bản.
Vai trò của các ngành trong Khoa học chăm sóc sức khỏe

Hiện nay đã có ít nhất là 45 chuyên môn thuộc khoa học chăm sóc sức khỏe, thường được chia thành 3 nhóm:
Nhóm chuyên môn liên quan đến liên ngành khoa học sự sống (life sciences)
Nhóm chuyên môn liên quan đến sinh lý học người
Nhóm chuyên môn liên quan đến vật lý y sinh hay ngành kỹ thuật sinh học
Vai trò của các ngành trong Khoa học chăm sóc sức khỏe > Nhóm chuyên môn liên ngành khoa học sự sống

Bệnh lý học giải phẫu
Cầm máu và huyết khối nội mạch
Cấy ghép/lưu trữ mô
Chích tĩnh mạch (Phlebotomy)
Di truyền phân tử và di truyền tế bào (Molecular and cytogenetics)
Đảm bảo chất lượng bên ngoài
Độc chất học phân tích
Hóa sinh học lâm sàng
Huyết học
Khoa học truyền máu
Miễn dịch học lâm sàng
Mô và tế bào bệnh học (Histo and cytopathology)
Phôi thai học lâm sàng
Siêu vi (Electron microscopy)
Tương hợp mô (Histocompatibility) và di truyễn miễn dịch (Immunogenetics)
Tế bào học cổ tử cung
Vi sinh học bao gồm cả nấm học
Virus học
Vai trò của các ngành trong Khoa học chăm sóc sức khỏe > Nhóm chuyên môn khoa học sinh lý

Âm thanh học và thính trị liệu (Audiology and Hearing Therapy)
Khoa học huyết mạch (Vascular science)
Chức năng mạch-thần kinh tự chủ (autonomic neurovascular function)
Khoa học về mắt và thị lực (Ophthalmic and vision science)
Clinical perfusion
Sinh lý học dạ dày – ruột
Sinh lý học tim
Sinh lý học về hô hấp và giấc ngủ
Sinh lý thần kinh học
Tiết niệu học (Urology)
Y học chăm sóc tích cực
Vai trò của các ngành trong Khoa học chăm sóc sức khỏe > Nhóm chuyên môn vật lý và ngành kỹ thuật sinh học

An toàn phóng xạ và quan trắc phóng xạ (Radiation protection and monitoring)
Điện tử y khoa (Medical electronics)
Đo đạc lâm sàng (Clinical measurement)
Khoa học và công nghệ về thận
Maxillofacial prosthetics (Bộ phận giả hàm mặt)
Ngành kỹ thuật cơ khí sinh học (Biomechanical engineering)
Ngành kỹ thuật lâm sàng
Ngành kỹ thuật phục hồi chức năng (Rehabilitation engineering)
Ngành kỹ thuật y sinh
Quản lý thiết bị
Phóng xạ không ion hóa (Non-ionising radiation)
Siêu âm
Thiết kế kỹ thuật y học
Tranh minh họa y khoa và nhiếp ảnh lâm sàng
Vật lý xạ trị liệu (Radiotherapy physics)
Vô tuyến học chẩn đoán (Diagnostic radiology) bao gồm Chụp cộng hưởng từ (MRI)
Vô tuyến dược khoa (Radiopharmacy)
Y hạt nhân
Chú thích

↑  “The Future of the Healthcare Science Workforce. Modernising Scientific Careers: The Next Steps”. 26 tháng 11 năm 2008. tr. 2. Truy cập ngày 1 tháng 6 năm 2011.
↑  “Extraordinary You” (PDF). Department of Health. ngày 16 tháng 7 năm 2010. tr. 116. Truy cập ngày 1 tháng 6 năm 2011.
Pet Shop Boys

| Pet Shop Boys |
| --- | --- |
Pet Shop Boys biểu diễn liveshow tại Boston, 2006.
Thông tin nghệ sĩ
Nguyên quán: London, Anh
Thể loại: Synthpop House Electropop
Năm hoạt động: 1981–hiện tại
Hãng đĩa: Parlophone (UK, 1985–hiện tại) EMI (U.S., 1985–1995) Atlantic (U.S., 1996–1998) Sire (U.S., 1999–2001) Sanctuary (U.S., 2002–2003) Rhino (U.S., 2004–hiện tại)
Hợp tác với: Electronic

Thành viên: Neil Tennant Chris Lowe

Website: Official Site
Pet Shop Boys là một nhóm nhạc dance điện tử của Anh, nhóm gồm hai thành viên là Neil Tennant, giọng ca chính kiêm chơi đàn phím, guitar và Chris Lowe, chơi đàn phím và cũng thường kiêm luôn vai trò giọng ca chính.
Tại lễ trao giải BRIT 2009, Pet Shop Boys đã nhận được giải thưởng cho những đóng góp nổi bật cho âm nhạc đương đại.
Pet Shop Boys đã bán được hơn 50 triệu album trên toàn thế giới. Từ năm 1986, họ đã có 39 single lọt vào top 30 và 22 bài hát lọt vào top 10 hit tại Anh, bao gồm bốn bài đứng hạng một gồm:: "West End Girls," "It's a Sin," "Always on My Mind," và "Heart."
Album

1986 Please
1987 Actually
1988 Introspective
1990 Behaviour (USA: Behavior)
1990 Discography
1993 Very
1993 Very Relentless
1996 Bilingual
1999 Nightlife
2002 Release
2003 Pop Art - The Hits
2006 Fundamental
2006 Fundamentalism
2009 Yes
2012 Elysium
2013 Electric
2016 Super
2020 Hotspot
2024 Nonetheless
Eclipta faurei

Loài bọ cánh cứngBản mẫu:SHORTDESC:Loài bọ cánh cứng
| Eclipta faurei |
| --- | --- |

Phân loại khoa học 
Vực:: Eukaryota
Giới:: Animalia
Ngành:: Arthropoda
Lớp:: Insecta
Bộ:: Coleoptera
Họ:: Cerambycidae
Chi:: Eclipta
Loài:: E. faurei
Danh pháp hai phần
Eclipta faurei (Peñaherrera-Leiva & Tavakilian, 2003)

Eclipta faurei là một loài bọ cánh cứng thuộc họ Xén tóc. Loài này được Peñaherrera-Leiva và Tavakilian mô tả năm 2003. Loài này có ở Guyane thuộc Pháp và Rondônia, trung-tây Brasil.
Tân Bình (phủ cũ Gia Định)

Đối với các định nghĩa khác, xem Tân Bình (định hướng).
Bản đồ Sài Gòn (trung tâm của phủ Tân Bình xưa) vào năm 1815 do Trần Văn Học vẽ
Hành chính tỉnh Gia định trong bản đồ hành chính Nam Kỳ Lục tỉnh (Basse Cochinchine) năm 1863
Tân Bình là tên một phủ thuộc tỉnh Gia Định ở miền Nam Việt Nam trước đây. Địa danh này tồn tại đến đầu thời Pháp thuộc thì bị chính quyền thực dân Pháp bãi bỏ. Vùng đất phủ Tân Bình trước khi giải thể gần tương ứng với địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh hiện nay.
Lịch sử

Theo sách Gia Định thành thông chí của Trịnh Hoài Đức, vào năm Mậu Dần (1698), chúa Nguyễn Phúc Chu cử Thống suất Nguyễn Hữu Cảnh vào Nam kinh lý. Nguyễn Hữu Cảnh lấy đất Nông Nại đặt làm phủ Gia Định, lập đất Đồng Nai làm huyện Phước Long, lập ra dinh Trấn Biên, lập xứ Sài Côn làm huyện Tân Bình, lập dinh Phiên Trấn. Tân Bình khi đó là huyện duy nhất của dinh Phiên Trấn, phủ Gia Định, có địa giới rất rộng, nằm từ hữu ngạn sông Sài Gòn đến tả ngạn sông Vàm Cỏ với diện tích khoảng 11.000 km², tức trên 1/5 diện tích toàn Nam bộ (63.058 km²).
Năm 1808, dưới thời vua Gia Long, huyện Tân Bình được nâng lên thành phủ Tân Bình, bốn tổng trực thuộc lúc bấy giờ là: Bình Dương, Tân Long, Thuận An, Phước Lộc đều được đổi thành huyện.
Từ năm Minh Mạng thứ 13 (1832), phủ Tân Bình trở thành vùng đất của tỉnh Gia Định. Về sau, do tách đất để lập thêm các phủ Tân An (1832) và Tây Ninh (1836) nên diện tích phủ Tân Bình chỉ còn lại khoảng 1.280 km², gồm 2 huyện: Bình Dương và Tân Long.
Năm 1841, tách một phần huyện Bình Dương để lập ra huyện Bình Long (lỵ sở đặt tại Hóc Môn). Phủ Tân Bình lúc này bao gồm 3 huyện với 18 tổng, 365 thôn (hoặc các đơn vị hành chính cơ sở khác tương đương như: ấp, bang, điếm, giáp, hộ, lân, nậu, phường, sóc, thủ, thuộc, xã) trực thuộc:
Huyện Bình Dương có sáu tổng với 123 thôn (hoặc các đơn vị hành chính cơ sở khác tương đương):
Tổng Bình Trị Thượng có 27 thôn
Tổng Bình Trị Trung có 21 thôn
Tổng Bình Trị Hạ có 26 thôn
Tổng Dương Hòa Thượng có 20 thôn
Tổng Dương Hòa Trung có 21 thôn
Tổng Dương Hòa Hạ có 08 thôn
Huyện Bình Long có sáu tổng với 85 thôn (hoặc các đơn vị hành chính cơ sở khác tương đương):
Tổng Bình Thạnh Thượng có 16 thôn
Tổng Bình Thạnh Trung có 11 thôn
Tổng Bình Thạnh Hạ có 12 thôn
Tổng Cầu An Hạ có 12 thôn
Tổng Long Tuy Thượng có 20 thôn
Tổng Long Tuy Trung có 14 thôn
Huyện Tân Long có sáu tổng với 157 thôn (hoặc các đơn vị hành chính cơ sở khác tương đương):
Tổng Tân Phong Thượng có 29 thôn
Tổng Tân Phong Trung có 31 thôn
Tổng Tân Phong Hạ có 21 thôn
Tổng Long Hưng Thượng có 22 thôn
Tổng Long Hưng Trung có 19 thôn
Tổng Long Hưng Hạ có 08 thôn
Sau khi chiếm được toàn bộ Nam Kỳ vào năm 1867, chính quyền thực dân Pháp bãi bỏ các đơn vị hành chính phủ, huyện, phân chia lại toàn bộ cõi Nam Kỳ. Các hạt thanh tra về sau cũng được đổi thành hạt tham biện (arrondissement), do các Chánh tham biện (administrateur) người Pháp đứng đầu. Tuy vậy, chính quyền thực dân Pháp vẫn giữ lại cơ cấu hành chính cấp thấp như tổng, xã thôn. Như vậy, phủ Tân Bình cùng các huyện trực thuộc đã bị bãi bỏ hoàn toàn.
Trần Thánh Tông

Hoàng đế thứ hai của Hoàng triều TrầnBản mẫu:SHORTDESC:Hoàng đế thứ hai của Hoàng triều Trần
Trần Thánh Tông (chữ Hán: 陳聖宗 12 tháng 10 năm 1240 – 3 tháng 7 năm 1290), tên húy Trần Hoảng (陳晃) là vị Hoàng đế thứ hai của nhà Trần nước Đại Việt, trị vì từ ngày 30 tháng 3 năm 1258 đến ngày 8 tháng 11 năm 1278. Sau đó ông làm Thái thượng hoàng từ cuối năm 1278 cho đến khi qua đời năm 1290. Ông thường được sử sách mô tả là một Hoàng đế tài giỏi, giữ vững được cơ nghiệp của triều đại và nền độc lập của quốc gia.
Trần Hoảng là đích trưởng tử của Trần Thái Tông, đã góp phần chỉ huy quân đội đẩy lùi cuộc xâm lược của người Mông Cổ năm 1258. Không lâu sau kháng chiến thắng lợi, Hoàng đế Thái Tông nhường ngôi cho Thái tử Hoảng, tức Hoàng đế Thánh Tông. Trong thời kỳ cầm quyền của mình, Trần Thánh Tông đã ban hành nhiều chính sách nhằm hoàn thiện nền hành chính, giáo dục, kinh tế, bảo trợ Phật giáo, trọng dụng quan viên, tướng lĩnh có tài và duy trì sự hòa hợp, kỷ cương trong triều đình. Về đối ngoại, Trần Thánh Tông phải đương đầu với tham vọng bành trướng của đế quốc Nguyên-Mông cường thịnh ở phương Bắc. Ông đã thực thi một chính sách ngoại giao mềm mỏng, cống nạp Nhà Nguyên 3 năm 1 lần, nhưng cự tuyệt mọi yêu sách của vua Nguyên đòi ông cống người, cống voi, đích thân sang chầu, gửi quân giúp tỉnh Vân Nam, nộp sổ sách dân số... Ngoài ra ông tích cực chỉnh đốn quân đội, tổ chức tuần tra biên giới để đề phòng sự xâm lược của người Nguyên.
Sau khi Thượng hoàng Thái Tông mất, tháng 11 năm 1278, Trần Thánh Tông nhường ngôi cho Thái tử Trần Khâm, tức Hoàng đế Trần Nhân Tông, và được tôn làm Quang Nghiêu Từ Hiếu Thái Thượng Hoàng Đế (光尧慈孝太上皇帝). Trước bối cảnh người Nguyên đã tiêu diệt Nam Tống và chuẩn bị chinh phạt Đại Việt, hai vua Trần ra sức đoàn kết lòng dân, kén tướng rèn quân và xây dựng quan hệ tích cực với Chiêm Thành ở phía Nam. Cùng Hoàng đế Nhân Tông và Quốc công Tiết chế Hưng Đạo vương, Thượng hoàng Thánh Tông đã lãnh đạo quân dân Đại Việt kháng chiến đánh bại hai cuộc xâm lược của Nguyên-Mông năm 1285 và 1287. Ông cũng là một nhà văn hóa, nhà Thiền học, từng tu tập ở chùa Tư Phúc (Thăng Long), thường hay sáng tác thơ ca hoặc những bài kệ về thiền, một số tác phẩm như Di hậu lục ("Chép để lại cho đời sau"), Thiền tông liễu ngộ ("Bài ca giác ngộ Thiền tông"), Trần Thánh Tông thi tập ("Tập thơ Trần Thánh Tông")... nhưng hầu hết đều đã thất lạc, chỉ còn lưu lại 6 bài thơ chép rải rác trong Việt âm thi tập và Đại Việt sử ký toàn thư.
Thân thế

Trần Thánh Tông tên thật là Trần Hoảng (陳晃), sử Trung Quốc ghi nhận tên Trần Uy Hoảng (陳威晃), Trần Quang Bính (陳光昺) hay Trần Nhật Huyên (陳日烜), sinh ngày 25 tháng 9 âm lịch năm Canh Tý, niên hiệu Thiên Ứng Chính Bình thứ 9 thời Trần Thái Tông (tức ngày 12 tháng 10 năm 1240), tại Thăng Long, Đại Việt (nay là Hà Nội, Việt Nam). Ông là con thứ hai, nhưng mà là đích trưởng tử của Trần Thái Tông – vị vua đầu tiên của Hoàng triều Trần. Mẹ ông là Thuận Thiên Hoàng hậu Lý Oanh, nguyên là con gái Lý Huệ Tông (vua áp chót của triều Lý). Theo bộ Đại Việt sử ký toàn thư (do sử quan Ngô Sĩ Liên biên soạn năm 1479 thời vua Lê Thánh Tông nhà Hậu Lê), trước khi Hoàng hậu Thuận Thiên mang thai Trần Hoảng, Thái Tông nằm mơ thấy Thượng đế trao tặng bà một thanh gươm báu.
Ngay khi chào đời, Trần Hoảng đã được sách phong làm Đông cung Thái tử. Sách An Nam chí lược (do quan nhà Nguyên (Trung Quốc) gốc Việt là Lê Tắc soạn năm 1307) có mô tả ngoại hình của ông: "dáng người hòa nhã, khôi ngô, có nhã lượng". Còn quyển Thánh đăng ngữ lực (một tác phẩm khuyết danh về sự nghiệp tu Phật của 5 vua đầu thời Trần, được viết vào khoảng thế kỷ XIV) diễn tả về ông rằng: "Thánh Tông... bản chất hiền tài, toát ra ngoài sáng ngời, xử sự dứt khoát", không chỉ làu thông kinh sử Nho gia mà còn hiểu sâu giáo pháp nhà Phật. Ông có nhiều em trai, nổi bật nhất là Chiêu Minh Đại vương Trần Quang Khải (Tể tướng đầu triều qua 3 đời vua Thánh Tông, Nhân Tông, Anh Tông), Chiêu Văn vương Trần Nhật Duật (một tướng lĩnh, nhà ngoại giao lớn, làm Tể tướng thời Anh Tông, Minh Tông, Hiến Tông) và Chiêu Quốc vương Trần Ích Tắc (một người học rộng, nhưng sau phản lại Thánh Tông trong chiến tranh với Nguyên-Mông).
Năm 1258, Hoàng thái tử Trần Hoảng tham gia cuộc kháng chiến chống Nguyên Mông lần thứ nhất. Thoạt tiên quân Mông Cổ chiếm được kinh sư, nhà vua, thái tử cùng hoàng gia được Linh Từ Quốc mẫu Trần Thị Dung giúp đỡ đã sơ tán an toàn về sông Thiên Mạc (nay thuộc huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên). Quân Mông Cổ ở Thăng Long gặp nhiều khó khăn do thiếu lương thực trầm trọng. Mông Cổ phải chia quân đi cướp bóc ở vùng ngoại vi và phụ cận, nhưng bị dân chúng chặn đánh quyết liệt. Trong khi đó quân đội Đại Việt đã hồi sức. Ngày 28 tháng 1, vua Thái Tông và Thái tử Hoảng ngự lâu thuyền chỉ huy cuộc phản kích vào Đông Bộ Đầu, đánh tan quân Mông Cổ, lấy lại Thăng Long. Quân Mông Cổ chạy dài về Vân Nam, dọc đường còn bị thổ quan Hà Bổng chặn đánh. Cuộc kháng chiến kết thúc, vua Thái Tông định công phong thưởng các tướng, Thái tử Hoảng xin trị tội Tiểu hiệu Hoàng Cự Đà, người có biểu hiện bất trung trong cuộc rút lui về sông Thiên Mạc, nhưng nhà vua tha chết, chỉ giáng chức.
Trị vì

Ngày 24 tháng Hai niên hiệu Nguyên Phong thứ 8 (tức ngày 30 tháng 3 năm 1258 dương lịch), Trần Thái Tông nhường ngôi cho thái tử Hoảng rồi lui về Bắc cung làm Thái thượng hoàng, tạo cơ hội cho Trần Hoàng làm quen chính sự, đồng thời tránh xung đột tranh ngôi giữa các hoàng tử. Sử quan Nhà Lê Ngô Sĩ Liên nhận xét:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ |  Từ khi Hạ Vũ truyền ngôi cho con thì cha chết con nối, anh chết em thay, đã thành phép thường mãi mãi. Gia pháp họ Trần lại khác thế: con đã lớn thì cho nối ngôi chính, còn cha lui ở cung Thánh Từ, xưng là Thượng hoàng, cùng trông coi chính sự. Thực ra truyền ngôi chỉ để yên việc sau, phòng lúc vội vàng, chứ mọi việc vẫn do Thượng hoàng quyết định. Vua kế vị không khác gì Hoàng thái tử cả. Như vậy thì có hợp đạo không? Có lẽ là lấy nghĩa quẻ Càn lui ở phương tây bắc và quẻ Chấn tiến ra phương đông. Nhưng chưa đến lúc già nua thì không được lười mỏi. Sao bằng cứ truyền nối như Tam Vương để đúng lẽ thủy chung là hơn cả. Mạnh Tử nói: "Theo phép của Tiên Vương mà lỗi lầm thì chưa bao giờ có thế". | ” |
— Đại Việt Sử ký Toàn thư – Kỷ Nhà Trần – Thái Tông Hoàng đế
Thái tử lên ngôi Hoàng đế, xưng làm Nhân Hoàng (仁皇) và được bầy tôi tặng tôn hiệu Hiến Thiên Thể Đạo Đại Minh Quang Hiếu Hoàng Đế (憲天體道大明光孝皇帝). Sử sách gọi ông là Trần Thánh Tông (陳聖宗). Tháng 8 âm lịch năm 1258, Hoàng đế lập con gái thứ năm của cố An Sinh vương Trần Liễu (anh Trần Thái Tông) làm Thiên Cảm Phu nhân, ít lâu sau phong bà làm Thiên Cảm Hoàng hậu.
Trong 21 năm trị quốc, Trần Thánh Tông dùng niên hiệu Thiệu Long (紹隆) từ năm 1258 đến 1273 và Bảo Phù (寶符) từ năm 1273 đến 1278. Ông đã ban hành nhiều chính sách về hành chính, kinh tế, giáo dục, quốc phòng, ngoại giao nhằm củng cố thực lực của Đại Việt. Ông còn nổi tiếng là một Hoàng đế đức độ, hòa ái đối với mọi người từ trong ra ngoài. Sách Đại Việt Sử ký Toàn thư kể ông thường nói với các tôn thất rằng phải hòa thuận, có phúc cùng hưởng có nạn cùng chia và nên truyền dạy sự hòa thuận này cho con cháu đời sau. Sau mỗi buổi thiết triều, Hoàng đế cho phép các vương hầu, tôn thất vào nội cung ăn uống nô đùa mà không phân tôn ti trật tự. Các hoàng thân trong nội điện thường ăn chung một cỗ và cùng ngủ chung một giường, một chăn với nhau, chỉ lúc nào có việc công, hay buổi chầu, thì mới phân thứ tự theo lẽ phép.