stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Martin Luther
Phản ứng của Giáo hoàng

Sau khi tỏ ra xem thường "gã người Đức viết các luận đề khi say rượu, khi tỉnh ra anh ta sẽ đổi ý", Giáo hoàng Leo X vào năm 1518 chỉ thị Silvester Mazzolini, giáo sư thần học Dòng Đa Minh, xem xét vấn đề này. Nhận thấy Luther là một mối nguy hiểm tiềm tàng, Mazzolini công bố Martin Luther là kẻ dị giáo và viết một bài phản bác các luận đề nhằm khẳng định thẩm quyền của Giáo hoàng trên giáo hội Công giáo và khuyến cáo bất cứ sự chệch hướng nào cũng bị coi là dị giáo.
Khi đang tham dự một hội nghị của Dòng Augustinô tại Heidelberg, Martin Luther nhận được lệnh triệu tập đến La Mã. Trong khi vẫn tỏ ý trung thành với giáo hội, ông bắt đầu bác bỏ quyền lực tuyệt đối của Giáo hoàng.
Vì muốn giữ sự hoà hảo với Vương hầu Frederick, người có khả năng được bầu chọn làm hoàng đế cho Đế quốc La Mã Thần thánh và đang tỏ ra muốn bảo vệ Martin Luther, Giáo hoàng chọn giải pháp ôn hoà nhằm thuyết phục Martin Luther ngưng đả kích giáo hội rồi viết thư tỏ ý thuận phục Giáo hoàng và soạn một luận văn nhằm tôn vinh giáo hội La Mã. Bức thư được viết nhưng không được gởi đi vì Martin Luther vẫn giữ nguyên chính kiến, sau này ông cũng viết một luận văn nhưng nhằm mục đích bác bỏ mọi linh nghiệm của phép giải tội dù ông vẫn thừa nhận ngục luyện tội, phép giải tội và sự cầu thay của các thánh.
Cùng với một người bạn, Carlstadt, Martin Luther tham dự cuộc tranh luận với John Eck tại Leipzig từ 27 tháng 6 – đến 18 tháng 7 năm 1519. Tại đây ông đã bác bỏ quyền lực tối thượng của ngai Giáo hoàng, cho rằng "quyền cầm giữ chìa khoá nước Trời" là được ban cho toàn thể Hội thánh (nghĩa là cho tất cả tín hữu), ông cũng khẳng định rằng giáo hội La Mã không giữ vai trò ưu việt nào trong sự cứu rỗi.
Bất đồng gia tăng

Trong khi đó, các tác phẩm của Martin Luther ngày càng được phổ biến rộng rãi hơn, lan truyền đến Pháp, Anh, và Ý vào đầu năm 1519. Nhiều sinh viên tìm đến Wittenberg để nghe các bài thuyết giảng của Martin Luther và Philipp Melancthon. Năm 1518, Melancthon tìm đến để cộng tác với Luther.
Trong Thư gửi giới Quý tộc Đức, ấn hành vào tháng 8 năm 1520, Luther tin rằng cuộc cải cách đến từ ý muốn của Thiên Chúa nhưng đã bị khước từ bởi Giáo hoàng và giới tăng lữ, ông cũng kêu gọi cải cách nhiều lãnh vực từ trong giáo hội ra ngoài xã hội. Trong Đường dẫn đến sự Lưu đày tại Babylon của Giáo hội ông luận bàn về các thánh lễ, bác bỏ chủ nghĩa hình thức trong cử hành các thánh lễ và, theo ông, chỉ có Tiệc Thánh và Báp têm nên được kể là thánh lễ.
Ngày 15 tháng 6 năm 1520, Giáo hoàng cảnh cáo Luther (chiếu chỉ Exsurge Domine) có thể bị dứt phép thông công (vạ tuyệt thông) nếu trong vòng 60 ngày không chịu rút lại 41 câu, trong đó có 95 luận đề.
Sau khi thẳng thừng khước từ vâng phục mệnh lệnh của Giáo hoàng, ngày 3 tháng 1 năm 1521, Martin Luther bị khai trừ khỏi giáo hội.
Nghị viện Worms

Hoàng đế Thánh chế La Mã là Karl V khai mạc Nghị viện của Đế chế tại Worms ngày 22 tháng 1 năm 1521. Martin Luther được triệu tập để xác định lập trường của mình trước hoàng đế và nghị viện. Ông được hoàng đế cam kết bảo vệ an toàn trong thời gian này.
Tại đây, John Eck, trong tư cách là phát ngôn nhân của hoàng đế, đối diện Luther với câu hỏi: "Ông có đồng ý bác bỏ các cuốn sách của ông cùng những điều lầm lạc được chép ở trong?". Câu trả lời của Luther là: "Trừ khi được thuyết phục bởi Thánh Kinh và lý trí – tôi không công nhận thẩm quyền của các giáo hoàng và các công đồng vì họ tự mâu thuẫn với nhau – lương tâm của tôi chỉ thuận phục Lời của Thiên Chúa, bởi vì chống lại lương tâm thì không đúng và cũng không an toàn".
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Tôi đứng đây; tôi không thể làm gì khác. Nguyện Thiên Chúa phù hộ tôi. Amen! | ” |
—Martin Luther, phát biểu trước Nghị viện Worms (1521)
Trong năm ngày kế tiếp, các phiên họp kín được triệu tập để quyết định số phận của Luther. Ngày 25 tháng 5 năm 1521, Hoàng đế trình bày bản thảo Chiếu chỉ Worms tuyên bố Luther bị đặt ngoài vòng pháp luật, cấm các tác phẩm của ông, và yêu cầu bắt giữ ông, "Ta muốn bắt giữ và trừng phạt hắn như là một tên dị giáo xấu xa." 
Chiếu chỉ kể là tội phạm bất cứ ai chứa chấp hoặc cấp dưỡng cho Luther, và cho phép mọi người giết Luther mà không phải chịu trách nhiệm trước pháp luật.
Ẩn náu tại lâu đài Wartburg

Việc Martin Luther mất tích trên đường về là một phần trong kế hoạch của Vương hầu Frederick nhằm bảo vệ ông. Một nhóm gồm năm kỵ sĩ bịt mặt chặn bắt Martin Luther khi ông vừa rời khỏi Nghị viện Worms và đưa ông về lâu đài Wartburg. Tại đây ông phải mặc trang phục hiệp sĩ, để râu dài và được gọi dưới tên Junker Jorg (Hiệp sĩ George).
Trong thời gian ẩn dật, Luther vẫn tiếp tục làm việc cật lực, lần này ông bắt tay dịch sang tiếng Đức bản Kinh Thánh Tân Ước nổi tiếng (được ấn hành năm 1522).
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Chỗ nào Thiên Chúa xây nhà thờ, chỗ đó Ma quỷ cất nhà nguyện. | ” |
—Martin Luther
Trong khi đó, các thành phần cực đoan bắt đầu gây dựng thanh thế bên trong phong trào cải cách, và đặt phong trào còn non trẻ này vào nguy cơ bị dẫn đi lệch hướng khỏi tôn chỉ ban đầu, đặc biệt là khi những người Anabaptist đến từ Zwickau gia nhập nhóm này để đẩy nhanh tình trạng hỗn loạn vốn đã bộc phát từ khi Luther vắng mặt.
Bất đồng với quan điểm cực đoan của nhóm này và hết sức quan ngại về những hậu họa do họ gây ra, ngày 6 tháng 3 năm 1522, Luther bí mật trở về Wittenberg.
"Trong khi tôi vắng mặt," ông viết cho Vương hầu Frederick, "Sa-tan đã đột nhập vào bầy chiên, gây biết bao tàn hại mà tôi không thể nào cứu chữa được nếu chỉ bằng thư tín, tình thế đòi hỏi phải có sự hiện diện và tiếng nói của tôi."
Trở lại Wittenberg

Trong vòng tám ngày trong Tuần thánh, khởi đi từ chủ nhật ngày 9 tháng 3 và kết thúc vào chủ nhật sau, Luther đã thuyết giảng tám lần. Trong tám bài giảng này, ông dẫn dắt thính giả vào tâm điểm của những giá trị căn cốt của Cơ Đốc giáo như tình yêu thương, đức nhẫn nại, bác ái, và sự tự do, cũng như nhắc nhở họ cần phải tin cậy Lời Thiên Chúa thay vì dùng bạo lực để tiến hành những cải cách cần thiết. Ông nói,
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ |  Các bạn có biết ma quỷ nghĩ gì khi nhìn thấy chúng ta sử dụng bạo lực để truyền bá phúc âm? Đằng sau những đám lửa hỏa ngục, ma quỷ ngồi khoanh tay, đôi mắt hiểm độc và nụ cười ghê rợn, rít lên rằng, "À, những tên điên khùng này đang làm đúng ý ta! Cứ để chúng tiếp tục, rồi ta sẽ hưởng lợi. Thật vui thích biết bao." Nhưng khi ma quỷ nhìn thấy Lời Thiên Chúa được rao giảng và hiển lộ quyền năng, ma quỷ sẽ co rúm lại và run rẩy vì khiếp sợ. | ” |
Cuộc Nổi dậy của Nông dân

Xét trên nhiều khía cạnh, cuộc nổi dậy này là sự đáp ứng của nông dân đang sống dưới áp bức đối với lời giảng của Martin Luther và các nhà cải cách khác. Dù đã bộc phát nhiều cuộc nổi dậy ở quy mô nhỏ từ thế kỷ 15, nhưng khi nhiều nông dân tin rằng việc Martin Luther đả kích giáo hội và hệ thống giáo quyền có nghĩa là các nhà cải cách sẽ ủng hộ một cuộc tấn công vào bộ máy cầm quyền của Đế chế, thì họ bắt đầu tiến hành cuộc nổi dậy. Các cuộc nổi dậy khởi phát từ Swabia, Franconia và Thuringia vào năm 1524, nhận được sự ủng hộ rộng rãi từ nhiều nông dân và một số quý tộc bất mãn. Được củng cố lực lượng cùng lúc với sự xuất hiện của nhà lãnh đạo mới, Thomas Müntzer, các cuộc nổi dậy lẻ tẻ trở nên một cuộc chiến tranh toàn diện.
Lúc đầu Martin Luther tỏ ra có thiện cảm với nông dân, ông kết án các áp bức từ giới quý tộc, mặc dù vẫn nhắc nhở giới nông dân cần phải tuân phục bậc cầm quyền. Nhưng khi bạo động bùng nổ, các tu viện, tòa Giám mục, và thư viện bị đốt phá, Luther quay sang chống đối cuộc nổi dậy. Vì phải tìm kiếm sự ủng hộ và bảo vệ từ các vương hầu, ông tránh né đối đầu với họ. Ông khuyến khích giới quý tộc đối xử nặng tay với những người nổi dậy. Từ đó, nhiều người trong giới nông dân nhìn Luther như một kẻ phản bội. Cuộc khởi nghĩa nông dân kết thúc vào năm 1525 khi lực lượng nổi dậy bị tiêu diệt bởi các đạo quân của Liên minh Swabia.
Kinh Thánh tiếng Đức

Việc Martin Luther dịch Tân Ước ra tiếng Đức giúp người dân thường dễ tiếp cận hơn với Kinh Thánh, đồng thời làm suy giảm ảnh hưởng của giới tăng lữ. Ông đã sử dụng bản tiếng Hy Lạp của Erasmus để dịch. Trong thời gian dịch thuật, ông thường đến các thị trấn lân cận, vào các ngôi chợ để lắng nghe người dân nói chuyện với nhau nhằm có thể đưa ngôn ngữ đại chúng vào bản dịch của ông.
Tận dụng thời gian nhàn rỗi khi đang ẩn náu tại Lâu đài Wartburg, năm 1521 Luther một mình bắt tay dịch Kinh Thánh sang tiếng Đức. Theo Philip Schaff, nhà thần học thế kỷ 19, chỉ riêng công trình này cũng đủ để Luther được công nhận là một trong số những người đóng góp nhiều nhất cho các dân tộc nói tiếng Đức.
Bản dịch Tân Ước của Luther xuất bản vào tháng 9 năm 1522. Đến năm 1534, ông hoàn tất bản dịch Cựu Ước với sự cộng tác của Johannes Bugenhagen, Justus Jonas, Caspar Creuziger, Philipp Melanchthon, Matthäus Aurogallus, và George Rörer. Luther vẫn tiếp tục chỉnh sửa bản dịch cho đến cuối đời.
Bản dịch Kinh Thánh của Luther đã đóng góp vào sự hình thành ngôn ngữ Đức đương đại, được xem là dấu mốc trong nền văn chương Đức. Bản Kinh Thánh năm 1534 của Luther tạo ảnh hưởng trên bản dịch của William Tyndale, là ấn bản tiền thân cho bản Kinh Thánh Vua James. Philip Schaff nhận xét về bản dịch này:
Thành quả lớn nhất của Luther trong thời gian ẩn náu tại Wartburg, cũng là thành tựu quan trọng nhất và hữu ích trong suốt cuộc đời ông, là bản dịch Tân Ước, qua đó ông đã mang sự giáo huấn và cuộc đời mẫu mực của Chúa Cơ Đốc và các Sứ đồ vào lòng và tâm trí của người dân Đức, như là một sự tái tạo giống y như thật. Thành quả này có thể được xem như là sự tái ấn hành phúc âm. Ông đã làm Kinh Thánh trở nên quyển sách của nhân dân, có mặt khắp mọi nơi, trong nhà thờ, trường học và gia đình.
Với bản dịch Cựu Ước ấn hành năm 1534, Martin Luther hoàn tất công trình dịch thuật toàn bộ Kinh Thánh. Công trình này giúp chuẩn hóa ngôn ngữ Đức và được xem là dấu mốc quan trọng trong lịch sử văn học Đức.
Rahta Pimplas

| Rahta Pimplas |
| --- | --- |
Rahta Pimplas
Quốc gia:  Ấn Độ
Bang: Maharashtra
Dân số (2001)
 • Tổng cộng: 19,024
Múi giờ: UTC+05:30
Rahta Pimplas là một thành phố và là nơi đặt hội đồng đô thị (municipal council) của quận Ahmadnagar thuộc bang Maharashtra, Ấn Độ.
Nhân khẩu

Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Rahta Pimplas có dân số 19.024 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Rahta Pimplas có tỷ lệ 72% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 79%, và tỷ lệ cho phái nữ là 65%. Tại Rahta Pimplas, 13% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.
Scopula extimaria

| Scopula extimaria> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Tông (tribus): Scopulini
Chi (genus): Scopula
Loài (species): S. extimaria
Danh pháp hai phần
Scopula extimaria (Walker, 1861) 
Danh pháp đồng nghĩa
 Acidalia extimaria Walker, 1861 
Scopula extimaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Sihvonen, P., 2005: Phylogeny and classification of the Scopulini moths (Lepidoptera: Geometridae, Sterrhinae). Zoological Journal of the Linnean Society 143: 473–530.
↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 17 tháng 6 năm 2014.
Pseudolmedia mollis

| Pseudolmedia mollis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Rosales
Họ (familia): Moraceae
Chi (genus): Pseudolmedia
Loài (species): P. mollis
Danh pháp hai phần
Pseudolmedia mollis Standl., 1923 
Pseudolmedia mollis là một loài thực vật có hoa trong họ Moraceae. Loài này được Standl. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1923.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Pseudolmedia mollis”. Truy cập ngày 15 tháng 9 năm 2013.[liên kết hỏng]
Lực lượng Vũ trang Liên bang Nga
Tổ chức > Nhân lực trong quân đội

Bộ Quốc phòng Nga quản lý và điều hành quân đội. Từ thời Liên Xô, Bộ Tham mưu đóng vai trò chính trong việc chỉ huy và quản lý toàn bộ quân đội. Tuy nhiên, hiện nay vai trò của Bộ Tham mưu đã giảm xuống, là cơ quan lập kế hoạch chiến lược cho Bộ trưởng. Bộ trưởng Bộ quốc phòng của Nga, hiện nay là Đại tướng Sergey Shoigu, có nhiều quyền hành hơn đối với toàn bộ quân đội. Lãnh đạo của Bộ Tham mưu hiện nay là Đại tướng Valery Gerasimov.
Quân đội Nga được chia thành các nhánh sau: Lục quân, Hải quân và Hàng không vũ trụ (hợp nhất từ 2 lực lượng là Không quân Nga và Lực lượng Không gian Nga). Nga cũng có các lực lượng vũ trang độc lập gồm: Lực lượng Tên lửa Chiến lược, Lực lượng Đổ bộ đường không và Lực lượng Tác chiến đặc biệt. Lực lượng Phòng không, trước đây là Lực lượng Phòng không Liên Xô, đã được sáp nhập và trực thuộc Lực lượng Không quân từ năm 1998.
Lực lượng Lục quân lúc đầu được chia thành 6 quân khu: Moskva, Leningrad (không phải Sankt-Peterburg), Bắc Kavkaz, Privolzhsk-Ural, Sibir và Viễn Đông. Từ năm 2010 thì được xếp lại còn 4 quân khu:
Bộ chỉ huy hỗn hợp chiến lược miền Tây - Quân khu miền Tây (trụ sở tại Sankt-Peterburg), gồm Hạm đội Biển Bắc và Hạm đội Baltic
Bộ chỉ huy hỗn hợp chiến lược miền Nam - Quân khu miền Nam (trụ sở tại Rostov trên sông Đông) gồm Hạm đội Biển Đen và Hải đội Caspi
Bộ chỉ huy hỗn hợp chiến lược miền Đông - Quân khu miền Đông (trụ sở tại Khabarovsk), gồm Hạm đội Thái Bình Dương
Bộ chỉ huy hỗn hợp chiến lược Trung tâm - Quân khu Trung tâm (trụ sở tại Yekaterinburg)
Hải quân gồm 4 hạm đội lớn:
Hạm đội Phương Bắc (Sở chỉ huy tại Severomorsk)
Hạm đội Baltic (Sở chỉ huy tại Kaliningrad)
Hạm đội Thái Bình Dương (Sở chỉ huy tại Vladivostok)
Hạm đội Biển Đen (Sở chỉ huy tại Sevastopol)
Vũ khí hạt nhân

Năm 2012, Viện Khoa học Hoa Kỳ ước tính Nga có 1499 đầu đạn hạt nhân chiến lược đang được triển khai, 1022 đầu đạn không triển khai và khoảng 2000 đầu đạn hạt nhân chiến thuật.. Lực lượng tên lửa chiến lược điều khiển các tên lửa phóng trên mặt đất, không quân quản lý tên lửa phóng từ trên không, hải quân quản lý tên lửa phóng từ tàu ngầm.
Tên lửa cố định trên bộ (silo), như R-36 Voyevoda.
Tên lửa di động, như RT-2UTTKh Topol-M và loại mới RS-24 Yars.
Trên tàu ngầm, như R-29RMU2 Layner và RSM-56 Bulava.
Phóng từ trên không của Tập đoàn không quân 37 thuộc Không quân Nga
RS-28 Sarmat - tên lửa đạn đạo phá vỡ mọi thống phòng thủ tên lửa tầm cao (kể cả THAAD của Mỹ)..
Học thuyết quân sự của Nga xem sự mở rộng của NATO về phía đông như sự đe dọa và bảo lưu quyền sử dụng vũ khí hạt nhân nhằm đáp tra bất kì cuộc xâm lược thông thường nào gây đe dọa đến sự tồn tại của đất nước. Số tên lửa liên lục địa đã sụt giảm qua nhiều năm do việc thực hiện hiệp định cắt giảm vũ khí chiến lược với Hoa Kỳ và sự bảo trì thiếu thốn. Tuy nhiên nhiều tên lửa mới đã được đưa vào sử dụng góp phần cân bằng điều này nhằm chống lại các hệ thống phòng thủ tên lửa. Nga đang phát triển tên lửa RT-2UTTKh Topol-M nhằm xuyên thủng mọi hệ thống phòng thủ, bao gồm hệ thống phòng thủ NMD của Hoa Kỳ. Nó có thể được phóng từ xe phóng di động hay từ giếng phóng.
Chú thích > Thư mục

Andrew Bowen, "Russian Armed Forces: Capabilities Lưu trữ 2021-09-23 tại Wayback Machine," Congressional Research Service, June 30, 2020.
"How are the mighty fallen". The Economist. 2–8 July 2005. pp. 45–46.
Russia Creates Unique Rifle That Can Shoot at Four Kilometres RNS, November 2016
Austin, Greg; Muraviev, Alexey (2000). The Armed Forces of Russia in Asia. London, England; New York, NY: I. B. Tauris. ISBN 1-86064-485-6.
Keir Giles, Military Service in Russia: No New Model Army, Trung tâm Nghiên cứu Xung đột, May 2007
International Institute for Strategic Studies, The Military Balance, various editions
Odom, William E. (1998). The Collapse of the Soviet Military. Yale University Press. ISBN 0-300-07469-7.
“The United States leads upward trend in arms exports, Asian and Gulf states arms imports up, says SIPRI”. Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm. Ngày 16 tháng 3 năm 2015. Truy cập ngày 13 tháng 4 năm 2017.
Tài liệu đọc thêm

Bowen, Andrew (2017). “Coercive Diplomacy and the Donbas: Explaining Russian Strategy in Eastern Ukraine”. Journal of Strategic Studies. 42 (3–4): 312–343. doi:10.1080/01402390.2017.1413550. S2CID 158522112.
Galeotti, Mark, 'Organised crime and Russian security forces: mafiya, militia and military', Journal of Conflict, Security and Development, issue 1:2, 2001.
Ivanov, Henry, 'Country Briefing: Russia—Austere deterrence', Jane's Defence Weekly, 28 April 2006
Lehrke, Jesse Paul (2013). The Transition to National Armies in the Former Soviet Republics, 1988-2005. Routledge. ISBN 978-1-135-10886-1.
Pynnöniemi, K., 'Russia's Defence Reform: Assessing the real "Serdyukov heritage"' Lưu trữ 22 tháng 9 năm 2013 tại Wayback Machine, FIIA Briefing Paper 126, 26 March 2013, The Finnish Institute of International Affairs.
Turbiville, G., 'Organized crime and the Russian armed forces', Transnational Organized Crime, vol. 1, issue 4, 1995, pp. 55–73;
Waters, T., 'Crime in the Russian military', CSRC Paper C90, (Camberley: Conflict Studies Research Centre, 1996).
Tian, Nan; Fleurant, Aude; Kuimova, Alexandra; Wezeman, Pieter D.; Wezeman, Siemon T. (27 tháng 4 năm 2020). “Trends in World Military Expenditure, 2019” (PDF). Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm. Truy cập 8 Tháng Một năm 2020.
Что такое современная армия России [What is the modern army of Russia]. Vlast (bằng tiếng Nga). Kommersant. 7 (610). 21 tháng 2 năm 2005. Bản gốc lưu trữ 14 Tháng mười một năm 2007. Truy cập 20 tháng Chín năm 2008.
Dmitry Medvedev tham quan tàu ngầm hạt nhân Nga tại Bán đảo Kamchatka, tháng 12/2008
Tàu ngầm lớp Kilo Varshavyanka của Hạm đội Nga năm 2008
Tàu sân bay Đô đốc Kuznetsov
Hải quân đánh bộ Nga thực tập đổ bộ bờ biển ở Vladivostok năm 2010
Sukhoi Su-35S, Su-34 và T-50
RT-2PM2 Topol-M (SS-27) tại lễ duyệt binh mừng Ngày Chiến thắng 9-5 2012
Tàu ngầm hạt nhân lớp Borei
Alicia Vikander

| Alicia Vikander |
| --- | --- |
Vikander tại Liên hoan phim quốc tế Toronto năm 2024
Sinh: Alicia Amanda Vikander 3 tháng 10, 1988 (36 tuổi) Göteborg, Thụy Điển
Quốc tịch: Thụy Điển
Trường lớp: Trường Balê Hoàng gia Thụy Điển
Nghề nghiệp: Diễn viên, vũ công
Năm hoạt động: 2002 đến nay
Phối ngẫu: Michael Fassbender
Alicia Amanda Vikander (phát âm tiếng Thụy Điển: [aˈliːsɪa aˈmanda vɪˈkandər], phiên âm tiếng Việt A-li-xi-a Vi-can-đơ; sinh ngày 03 tháng 10 năm 1988) là một nữ diễn viên và vũ công người Thụy Điển. Cô học tại Trường Balê Hoàng gia Thụy Điển. Cô bắt đầu sự nghiệp diễn xuất chuyên nghiệp của mình bằng khixuất hiện trong các bộ phim ngắn và phim truyền hình Thụy Điển và đặc biệt là trong vai Josefin Björn-Tegebrandt trong bộ phim truyền hình Andra Avenyn (2008-10).
Cô đã diễn xuất nổi bật lần đầu trong Pure (2010), bộ phim giúp cô giành được giải Guldbagge cho nữ diễn viên xuất sắc nhất. Tên tuổi của cô được biết đến rộng rãi hơn vào năm 2012 sau khi đảm nhận vai công chúa Ekaterina "Kitty" Alexandrovna Shcherbatskaya trong bộ phim Anna Karenina của Joe Wright được chuyển thể từ tiểu thuyết cùng tên và vai Nữ hoàng Caroline Mathilde trong bộ phim Đan Mạch nổi tiếng A Royal Affair. Cô nhận được một đề cử BAFTA Rising Star Award cho sự đột phá của mình. Cô đã trở thành một ngôi sao vào năm 2013 qua sự xuất hiện trong bộ phim Thụy Điển Hotell và trong bộ phim tiểu sử The Fifth Estate của Julian Assange cùng năm đó.
Trong năm 2014 và 2015, Vikander đạt được biết đến rộng rãi trên toàn thế giới và nhận được khen ngợi cho vai diễn của cô trong vai nhà hoạt động Vera Brittain trong bộ phim Testament of Youth, vai AI trong phim Ex Machina, vai diễn mà cô đã được đề cử cho giải Quả cầu vàng và giải BAFTA cho Nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất. Tháng 2 năm 2016, Alicia Vikander đã được trao giải Giải Oscar cho nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất ở ngay lần đầu tiên được đề cử Oscar và giải Giải SAG với vai diễn nữ họa sĩ Gerda trong phim Cô gái Đan Mạch.
Tiểu sử

Vikander được sinh tại Göteborg. Cô là con gái của Maria (Fahl) Vikander, một nữ diễn viên kịch, và Svante Vikander, một bác sĩ tâm thần. Cha mẹ cô xuất thân từ những ngôi làng nhỏ ở phía bắc và phía nam của Thụy Điển. Họ ly dị khi Vikander mới được hai tháng tuổi và cô đã được nuôi lớn bởi người mẹ độc thân của mình. Cô có năm anh chị em cùng cha khác mẹ. Khi lớn lên, Vikander nói rằng cô nhận được sự yêu thương tốt nhất có thể từ hai phía. Là một đứa con độc nhất đối với mẹ cô nhưng cô lại được bao quanh bởi một gia đình lớn khi cô sống tại nhà cha mình mỗi hai tuần một. Cô mang trong mình dòng máu Thụy Điển và có một phần tư Phần Lan.
Vikander bắt đầu sự nghiệp diễn viên từ lúc 7 tuổi, cô đảm nhận vai diễn chính trong nhạc kịch Kristina från Duvemåla tại Nhà hát Opera Göteborg, được viết bởi Björn và Benny của ABBA; cô tham gia trong đoàn kịch trong ba năm rưỡi. Cô xuất hiện trong nhiều vở nhạc kịch khác nhau tại nhà hát như The Sound of Music và Les Misérables. Năm 1997, cô tham gia vào chương trình ca nhạc Småstjärnorna của kênh truyền hình TV4; cô biểu diễn ca khúc "Du måste finnas" của Helen Sjöholms. Cô đã giành tập của mình với lời khen ngợi của ban giám khảo cho sự hiện diện sân khấu của cô.
Vikander tập luyện ballet từ lúc chín tuổi với Svenska Balettskolan i Göteborg (1998-2004). Ở tuổi 15, Vikander chuyển từ Göteborg lên Stockholm để được đào tạo tại trường ballet trên. Tại đây, cô sống một mình, làm việc để trở thành một vũ công chính. Cô đi khắp thế giới nhằm tham gia các khóa học hè, cô từng có một khóa học hè tại Trường Ballet Mỹ tại thành phố New York. Ở tuổi 16, cô gần như đã bỏ học để tham gia vào bộ phim truyền hình của đạo diễn Tomas Alfredson. Qua đó, cô đã nhận ra niềm đam mê diễn xuất của mình. Sự nghiệp khiêu vũ của cô đã bị cô cho ra ngoài lề sau những chấn thương ở tuổi thiếu niên của mình. Cô từng thử giọng cho trường kịch nghệ nhưng bị từ chối hai lần. Tại một thời điểm, Vikander được nhận vào trường luật nhưng cô không bao giờ tham dự, nhằm theo đuổi giấc mơ trở thành một diễn viên của mình.
Đời tư

Alicia Vikander sống ở Luân Đôn. Từ năm 2014, cô hẹn hò với nam diễn viên Michael Fassbender. Ngày 14 tháng 10 năm 2017, họ đã tổ chức lễ cưới tại Ibiza, Tây Ban Nha.
Sự nghiệp điện ảnh

| NSX | Tên | Vai diễn | Ghi chú |
| --- | --- | --- | --- |
| 2006 | Standing Outside Doors | Alicia | Phim ngắn |
| 2007 | Darkness of Truth | Sandra Svensson | Phim ngắn |
| 2007 | The Rain | Vũ công | Phim ngắn |
| 2008 | My Name is Love | Fredrika | Phim ngắn |
| 2009 | Susans längtan | Cô gái trong căn hộ | Phim ngắn |
| 2010 | Pure | Katarina |  |
| 2011 | Jeu de chiennes | Cô gái Thụy Điển | Phim ngắn |
| 2011 | Kronjuvelerna | Fragancia Fernandez |  |
| 2012 | A Royal Affair | Caroline Mathilde |  |
| 2012 | Anna Karenina | Kitty |  |
| 2013 | Hotell | Erika |  |
| 2013 | The Fifth Estate | Anke Domscheit-Berg |  |

| 2014 | Testament of Youth | Vera Brittain |  |
| 2014 | Son of a Gun | Tasha |  |
| 2014 | Đứa con thứ 7 | Alice Deane |  |
| 2015 | Ex Machina | Ava |  |
| 2015 | Ingrid Bergman: In Her Own Words | Narrator | Phim tài liệu |
| 2015 | Tổ chức bóng đêm U.N.C.L.E. | Gaby Teller |  |
| 2015 | Burnt | Anne Marie |  |
| 2015 | Cô gái Đan Mạch | Gerda Wegener |  |
| 2016 | Tulip Fever | Sophia |  |
| 2016 | Jason Bourne |  |  |
| 2016 | The Light Between Oceans | Isabel Sherbourne |  |
| 2017 | Submergence | Danielle Flinders |  |
| 2017 | Tomb Raider | Lara Croft |  |
| Năm | Tên | Vai diễn | Ghi chú |
| --- | --- | --- | --- |
| 2002 | Min balsamerade mor | Ebba Du Rietz | Phim |
| 2005 | En decemberdröm | Tony | 3 tập |
| 2007 | Levande föda | Linda | Miniseries |
| 2007–08 | Andra Avenyn | Jossan Tegebrandt Björn | 39 tập |
| 2008 | Höök | Katarina | 2 tập |