Oppenheimer (phim)
Nội dung

Năm 1926, Robert Oppenheimer là một sinh viên xuất sắc tại phòng thí nghiệm Cavendish ở Đại học Cambridge, song do nhớ nhà và gặp khó khăn trong việc học tập dưới vị giáo sư Patrick Blackett nên điều này đã khiến ông trầm cảm rất nhiều. Oppenheimer có ý định hãm hại giáo sư của mình bằng việc tẩm độc quả táo cho thầy ăn, nhưng sáng hôm sau, Niels Bohr đã vô tình nhìn thấy trái táo và Oppenheimer kịp thời ngăn không cho ông ăn nó. Bohr đã khuyên Oppenheimer nên sang Đức học ngành vật lý lý thuyết để phát triển tài năng thiên bẩm của mình. Sau khi hoàn thành bằng tiến sĩ về vật lý tại Đại học Gottingen và có một cuộc gặp mặt tại một hội nghị ở Thụy Sĩ, Oppenheimer trở về nước với mong muốn mở rộng những nghiên cứu của mình về ngành vật lý lượng tử. Để làm được điều đó, Oppenheimer được nhận vào giảng dạy cho các sinh viên tại viện Đại học California, Berkeley, đồng thời dành khá nhiều thời gian để làm việc cho Viện Công nghệ California. Trong những khoảng thời gian đó, ông gặp những nhân vật quan trọng làm thay đổi vận mệnh của mình, bao gồm Jean Tatlock – một nhà tâm thần học kiêm nhà báo của Đảng Cộng sản Hoa Kỳ – người mà ông có một mối quan hệ tình cảm đầy phức tạp và sóng gió; Ernest Lawrence – nhà khoa học đoạt giải Nobel vào năm 1939 – người nhấn mạnh tầm quan trọng của các ứng dụng thực tế; và Katherine "Kitty" Oppenheimer – một nhà sinh học và từng là đảng viên của Đảng Cộng sản – người mà sau này ông kết hôn vào năm 1940.
Năm 1939, Leo Szilard và Albert Einstein đã viết một bức điện khẩn cấp cho Tổng thống Franklin D. Roosevelt về mức độ nguy hiểm của bom nguyên tử, và cảnh báo rằng chính phủ cần phải có những giải pháp ngăn chặn điều đó. Đến năm 1942, Leslie Groves – một Thiếu tướng trực thuộc Công binh Lục quân Hoa Kỳ – đã gặp gỡ Oppenheimer và đề nghị ông tham gia vào việc phát triển bom nguyên tử, nhưng Oppenheimer chỉ chịu tham gia sau khi cam kết với họ rằng ông không có thiện cảm với chủ nghĩa cộng sản. Oppenheimer tập hợp một nhóm các nhà khoa học để làm nên dự án Manhattan, theo đó họ cùng nhau nghiên cứu, phát triển và chế tạo ra bom nguyên tử tại phòng thí nghiệm Quốc gia Los Alamos, New Mexico, nhằm mục đích sử dụng nó như một phương tiện để cứu thế giới bất chấp những lo ngại về hậu quả toàn cầu mà nó mang lại. Hơn nữa, sự nguy hiểm của Đức Quốc xã và cách đối xử tàn bạo của chúng đối với người Do Thái đã thúc đẩy Oppenheimer làm điều này. Trong lúc phát triển dự án, Oppenheimer và Einstein đã thảo luận về khả năng quả bom nguyên tử gây ra phản ứng dây chuyền có thể dẫn đến hậu quả thảm khốc và tệ hơn là có khả năng tạo ra ngày tận thế. Oppenheimer thậm chí còn biết được một điệp viên ẩn danh có thể đã tiết lộ thông tin tình báo của dự án cho Liên Xô.
Năm 1944, biết tin Tatlock đã chết do tự sát, Oppenheimer cảm thấy rất đau lòng. Việc quân Đức bị thua trận trong Thế chiến thứ hai đã khiến cho một số nhà khoa học trong dự án đều tỏ ra lưỡng lự rằng liệu họ có nên tiếp tục chế tạo quả bom nguyên tử hay không. Mặc dù vậy, dự án vẫn được tiếp tục và vụ thử nghiệm hạt nhân Trinity được thực hiện vào năm 1945 với kết quả thành công tốt đẹp trước khi hội nghị Potsdam diễn ra. Khi Thế chiến thứ hai đang dần đi đến hồi kết, Tổng thống Harry S. Truman đã đưa ra quyết định thả bom nguyên tử xuống hai thành phố Hiroshima và Nagasaki của Nhật Bản. Biết được sự tàn phá to lớn và thiệt hại nặng nề về người và của do những vụ đánh bom này gây ra, Oppenheimer gặp Truman tại văn phòng và cầu xin ông ngưng phát triển những vũ khí hạt nhân, nhưng Truman coi những lời cầu xin đó của Oppenheimer là điểm yếu của ông. Dù Truman không bắt Oppenheimer phải chịu mọi trách nhiệm về việc sử dụng bom nguyên tử, nhưng điều này chỉ khiến Oppenheimer càng thêm đau khổ hơn.
Không thể làm ngơ trước tình cảnh này, nên sau khi chiến tranh kết thúc, Oppenheimer trở thành người tích cực lên tiếng ủng hộ chống lại sự phát triển các vũ khí hạt nhân nhằm chạy đua vũ trang, đặc biệt là việc Edward Teller chế tạo ra bom hydro. Nào ngờ, lập trường của ông vô tình lại trở thành một chi tiết gây tranh cãi trong bầu không khí căng thẳng của chiến tranh lạnh với Liên Xô. Nhiều quan chức chính phủ cũng bắt đầu cảm thấy nghi ngờ về Oppenheimer do ông có mối quan hệ với những người thuộc cánh tả và Jean Tatlock, bởi Tatlock đã từng có liên hệ với những đảng viên của Đảng Cộng sản. Biết được điều này, Lewis Strauss – một doanh nhân với quan điểm kiên quyết chống cộng và có ác cảm từ trước với Oppenheimer – đã nhanh chóng nắm bắt cơ hội để khai thác rõ hơn về những cáo buộc này nhằm loại bỏ ông ra khỏi tầm ảnh hưởng chính trị. Kết quả là sau một buổi điều trần an ninh diễn ra vào năm 1954, Oppenheimer không những bị một số đồng nghiệp phản bội dù đã được Kitty và nhiều người khác bảo lãnh, mà còn mất đi quyền miễn trừ an ninh, dẫn đến ông không còn có sức ảnh hưởng trong những vấn đề về năng lượng nguyên tử và an ninh quốc gia. Năm năm sau, trong phiên điều trần của Thượng viện để giúp Strauss giành được vị trí Bộ trưởng Thương mại, hành động của Strauss đã bị David Hill – một cựu kỹ thuật viên của dự án Manhattan – vạch trần khi ông đã chỉ ra Strauss đem những chuyện tư thù cá nhân của mình và có những động cơ phía sau do chính Strauss dàn xếp để hãm hại Oppenheimer, bao gồm cả phiên điều trần an ninh trước đó. Cuối cùng, Strauss không những bị tổn hại đến danh tiếng của mình, mà còn bị Thượng viện bác bỏ vị trí đó.
Năm 1963, Oppenheimer được Tổng thống Lyndon B. Johnson trao giải Enrico Fermi, qua đó uy tín chính trị của ông được phục hồi. Một hồi tưởng cho thấy cuộc trò chuyện trước đó của ông với Einstein không phải là về việc chỉ trích Strauss, mà là về những tác động sâu rộng và gánh nặng tri thức để lại của vũ khí hạt nhân. Dù cho vụ thử nghiệm hạt nhân Trinity đã thành công, nhưng Oppenheimer tự hỏi với Einstein rằng liệu nó có khiến cho họ cũng như nhân loại sau này châm ngòi cho một cuộc chạy đua hạt nhân hay không, và ông hình dung việc Trái Đất chìm trong biển lửa bằng những suy nghĩ của mình.