Windows XP

| --- | --- |
Một phiên bản của hệ điều hành Windows NT

Ảnh chụp màn hình Windows XP với giao diện Luna, hiển thị start menu, thanh tác vụ, cửa sổ Control Panel, Microsoft Word, System Properties và Command Prompt
Nhà phát triển: Microsoft
Kiểu mã nguồn: Mã nguồn đóng Mã nguồn có sẵn (thông qua Shared Source Initiative)
Phát hành cho nhà sản xuất: 24 tháng 8 năm 2001; 23 năm trước (2001-08-24)
Phát hànhrộng rãi: 25 tháng 10 năm 2001; 23 năm trước (2001-10-25)
Phiên bảnmới nhất: Service Pack 3 (5.1.2600.5512) / 21 tháng 4 năm 2008; 16 năm trước (2008-04-21)
Phương thức cập nhật:  Windows Update  Windows Server Update Services (WSUS)  System Center Configuration Manager (SCCM) 
Nền tảng: IA-32, x86-64, và Itanium
Loại nhân: Lai (NT)
Không gianngười dùng: Windows API, NTVDM, SFU
Giấy phép: Phần mềm thương mại độc quyền
Sản phẩm trước: Windows 2000 (1999)   Windows Me (2000)
Sản phẩm sau: Windows Vista (2006)
Website chính thức: Windows XP (được lưu trữ trên Wayback Machine vào ngày 22 tháng 8 năm 2006)
Trạng thái hỗ trợ
 Hỗ trợ chính kết thúc vào ngày 14 tháng 4 năm 2009  Hỗ trợ mở rộng kết thúc vào ngày 8 tháng 4 năm 2014  Các trường hợp khác kết thúc vào năm 2019 
Windows XP là một bản phát hành lớn của hệ điều hành Windows NT do Microsoft phát triển, hướng tới các máy tính để bàn dành cho gia đình và doanh nghiệp, máy tính xách tay, máy tính bảng và máy tính trung tâm đa phương tiện. Đây là hệ điều hành kế nhiệm của cả của Windows 2000 cho người dùng doanh nghiệp và Windows Me cho người dùng gia đình. Windows XP được phát hành cho nhà sản xuất vào ngày 24 tháng 8 năm 2001, với doanh số bán lẻ bắt đầu vào ngày 25 tháng 10 năm 2001.
Sự phát triển của Windows XP bắt đầu vào cuối những năm 1990 với tên gọi "Neptune", một hệ điều hành (OS) được xây dựng trên nhân Windows NT và được thiết kế đặc biệt cho người tiêu dùng phổ thông. Phiên bản cập nhật của Windows 2000 cũng được lên kế hoạch ban đầu cho thị trường doanh nghiệp; tuy nhiên, vào tháng 1 năm 2000, cả hai dự án đều bị hủy bỏ để chuyển sang một hệ điều hành duy nhất có tên mã là "Whistler" sẽ phục vụ như một nền tảng hệ điều hành cho cả thị trường tiêu dùng và doanh nghiệp. Do đó, Windows XP là phiên bản dành cho người tiêu dùng đầu tiên của Windows không dựa trên nhân Windows 95 và MS-DOS.
Sau khi phát hành, Windows XP đã nhận được những phản hồi tích cực vì hiệu suất và độ ổn định  (đặc biệt là so với Windows Me), giao diện người dùng trực quan hơn, cải thiện hỗ trợ phần cứng và mở rộng khả năng đa phương tiện. Tuy nhiên, một số nhà đánh giá đã lo ngại về mô hình cấp phép mới và hệ thống kích hoạt sản phẩm. Windows XP và Windows Server 2003 được kế nhiệm bởi Windows Vista và Windows Server 2008 được phát hành lần lượt vào tháng 1 năm 2007 và tháng 2 năm 2008.
Hỗ trợ chính cho Windows XP kết thúc vào ngày 14 tháng 4 năm 2009, và hỗ trợ mở rộng kết thúc vào ngày 8 tháng 4 năm 2014. Vào thời điểm này, hệ điều hành không còn nhận được các bản cập nhật bảo mật hoặc hỗ trợ. Windows Embedded POSReady 2009, dựa trên Windows XP Professional đã nhận được các bản cập nhật bảo mật cho đến tháng 4 năm 2019. Các phương pháp không chính thức đã được cung cấp để áp dụng trên bản cập nhật cho các phiên bản Windows XP khác. Microsoft không khuyến khích điều này vì các vấn đề không tương thích.
Tính đến  tháng 7 năm 2021, có 0,58% PC chạy Windows XP (trên toàn thế giới, tỉ lệ này là 1%), và có 0,18% các thiết bị trên tất cả các nền tảng chạy Windows XP. Mặc dù vậy, Windows XP vẫn rất phổ biến ở nhiều quốc gia, chẳng hạn như Armenia có hơn 50% máy tính sử dụng Windows XP.