Lavochkin La-5
Phát triển

La-5 được phát triển từ trước khi bắt đầu chiến tranh, với nền tảng là mẫu máy bay tiêm kích LaGG-1, một mẫu máy bay đầy triển vọng nhưng động cơ không đủ mạnh - để quay một vòng tròn hoàn chỉnh cần khoảng 20 giây. LaGG-3 là một sự cải tiến của thiết kế LaGG-1, nó có động cơ được nâng cấp và phần khung nhẹ hơn. Tuy vậy, những điều đó vẫn là không đủ, máy bay vẫn thiếu sức mạnh và đó là lại là một vấn đề quan trọng. Đến đầu năm 1942, Những thiếu sót trong thiết kế của LaGG-3 dẫn đến việc Lavochkin không được Stalin ủng hộ, và những nhà máy chế tạo máy bay trước đó dùng để chế tạo LaGG-3 đã được yêu cầu chuyển sang chế tạo loại máy bay của phòng thiết kế Yakolev là Yak-1 và Yak-7.
Trong suốt mùa đông năm 1941–1942, Lavochkin đã làm việc không ngừng nghỉ để cải tiến LaGG-3. Công việc thiết kế được ông tiến hành trong một túp lều nhỏ bên cạnh một sân bay. Vladimir Gobunov, một nhà thiết kế cùng tham gia dự án với Lavochkin đã thay thế động cơ V-12 Klimov M-105 của LaGG-3 bằng động cơ piston hướng kính Shvetsov ASh-82 mạnh mẽ hơn. Một động cơ mới cũng đòi hỏi chiếc máy bay cũng cần có phần mũi mới để bảo vệ cho động cơ, và phần mũi của chiếc La-5 đã được thay thế bằng phần mũi của chiếc Sukhoi Su-2 (cũng được trang bị động cơ Shvetsov ASh-82). Động cơ mới cần phải hoạt động đủ ổn định để duy trì sự cân bằng của chiếc máy bay. Khi nguyên mẫu thực hiện chuyến bay thử đầu tiên vào tháng 3, nó đã thể hiện hiệu suất chiến đấu vượt trội một cách đáng ngạc nhiên. Các phi công thử nghiệm của Liên Xô cho biết rằng nó vượt trội hơn so với Yak-7 và những chuyến bay thử nghiệm cường độ cao bắt đầu ngay trong tháng 4. Mẫu máy bay mới được đặt tên là LaG-5 (việc thay đổi tên gọi tương ứng với một trong số những nhà thiết kế đầu tiên của LaGG-1 và LaGG-3 là Mikhail Gudkov đã không còn làm việc trong chương trình). Chỉ sau vài tuần, thiết kế đã được sửa đổi cải tiến hơn nữa, phần thân máy bay phía sau bị bỏ bớt để tạo cho phi công tầm nhìn tốt hơn.
Vào tháng 7, Stalin ra lệnh sản xuất với tốc độ tối đa loại máy bay mới này, lúc này loại máy bay này được biết đến với cái tên đơn giản hơn là La-5 và tất cả các khung máy bay LaGG-3 cũ đều được chuyển đổi thành khung máy bay của La-5. Trong khi những máy bay chiến đấu của Đức tỏ ra hiệu quả ở độ cao lớn, thì La-5 lại hoạt động hiệu quả ở tầm trung bình và thấp. Với hầu hết các trận không chiến tại Mặt trận Phía Đông đều diễn ra ở độ cao dưới 5.000 m (16.400 ft), La-5 hoạt động rất hiệu quả ở độ cao này. Tốc độ quay vòng của La-5 rất xuất sắc, chỉ mất khoảng 18-19 giây cho một vòng quay.
Những cải tiến của máy bay liên quan đến một động cơ phun nhiên liệu, cải tạo để máy bay nhẹ hơn nữa, những thanh gỗ mỏng cố định để cải thiện hiệu năng toàn diện. Và phiên bản được cải tiến này có tên gọi là La-5FN và đã trở thành phiên bản cuối cùng của loại máy bay này. Việc bay một vòng tròn hoàn thiện mất 18-19 giây - một tốc độ hoàn hảo cho các trận không chiến tầm thấp đến trung bình (dogfight). Tổng cộng đã có 9.920 chiếc La-5 mọi phiên bản được chế tạo, bao gồm một số phiên bản huấn luyện chuyến dụng có tên gọi là La-5UTI. Những cải tiến hơn nữa của máy bay đã dẫn tới sự xuất hiện của Lavochkin La-7 với cánh nhỏ đối hướng nổi tiếng.
Bất cứ khi nào một máy bay tấn công bay thấp không thể bị ngăn chặn bởi máy bay mới Yak-9U thì La-7 có thể làm điều đó. Phi công át hàng đầu của Liên Xô trong Thế chiến II là Ivan Kozhedub (62 lần bắn hạ máy bay địch), đã bay trên chiếc La-7 khi ông bắn hạ một chiếc phản lực Me 262.
Một số chiếc La-5 tiếp tục hoạt động trong không quân của các nước Đông Âu sau chiến tranh, bao gồm cả Tiệp Khắc.