stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Melanotus vesperatus

| Melanotus vesperatus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Elateridae
Chi (genus): Melanotus
Loài (species): M. vesperatus
Danh pháp hai phần
Melanotus vesperatus Gurjeva, 1989 
Melanotus vesperatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Gurjeva miêu tả khoa học năm 1989.
Chú thích

↑  Elateridae in Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Catocala louiseae

| Catocala louiseae |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Hexapoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Liên họ (superfamilia): Noctuoidea
(không phân hạng): Macrolepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Phân họ (subfamilia): Catocalinae
Chi (genus): Catocala
Loài (species): C. louiseae
Danh pháp hai phần
Catocala louiseae Bauer, 1965 
Danh pháp đồng nghĩa
 Catocala protonympha Boisduval, 1840  Catocala nebraskae louiseae (form)  Catocala somnus 
Catocala louiseae là một loài bướm đêm thuộc họ Erebidae. Nó được tìm thấy ở North Carolina phía nam đến Florida và phía tây qua Arkansas tới Texas.
Sải cánh dài khoảng 40 mm. Con trưởng thành bay vào tháng 5. Có thể có một lứa một năm.
Ấu trùng ăn Vaccinium arboreum và probably other blueberries.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 15 tháng 6 năm 2014.
Scranton, Kansas

| Scranton, Kansas |
| --- | --- |
—  Thành phố  —
 

 
 Vị trí trong Quận Osage, Kansas
 Vị trí tiểu bang Kansas ở Hoa Kỳ
Scranton, Kansas
Quốc gia: Hoa Kỳ
Tiểu bang: Kansas
Quận: Quận Osage
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 710
Múi giờ: CST (UTC-6)
 • Mùa hè (DST): CDT (UTC-5)
Mã bưu chính: 66537 
Mã điện thoại: 785 
Scranton là một thành phố thuộc quận Osage, tiểu bang Kansas, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 710 người.
Dân số

Dân số các năm:
Năm 2000: 724 người
Năm 2010: 710 người
Vriesea vanhyningii

| Vriesea vanhyningii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
(không phân hạng): Commelinids
Bộ (ordo): Poales
Họ (familia): Bromeliaceae
Chi (genus): Vriesea
Loài (species): V. vanhyningii
Danh pháp hai phần
Vriesea vanhyningii L.B.Sm. 
Vriesea vanhyningii là một loài thực vật có hoa trong họ Bromeliaceae. Loài này được L.B.Sm. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1960.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Vriesea vanhyningii”. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2013.
Massapê do Piauí

| Massapê do Piauí |
| --- | --- |
—  Đô thị  —
 
 

Massapê do PiauíVị trí ở Brasil
Quốc gia:  Brasil
Bang: Piauí
Vùng thuộc bang: Sudeste Piauiense
Tiểu vùng: Alto Médio Canindé
Diện tích
 • Tổng cộng: 525,619 km2 (202,943 mi2)
Dân số (2007)
 • Tổng cộng: 6.492
 • Mật độ: 12,35/km2 (32,0/mi2)
Múi giờ: BRT (UTC-3)
Mã điện thoại: 89 
Massapê do Piauí là một đô thị thuộc bang Piauí, Brasil. Đô thị này có diện tích 525,619 km², dân số năm 2007 là 6492 người, mật độ 12,35 người/km².
Barleria natalensis

| Barleria natalensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Lamiales
Họ (familia): Acanthaceae
Chi (genus): Barleria
Loài (species): B. natalensis
Danh pháp hai phần
Barleria natalensis Lindau, 1894 
Barleria natalensis là một loài thực vật có hoa trong họ Ô rô. Loài này được Lindau mô tả khoa học đầu tiên năm 1894.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Barleria natalensis”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.
Catocala locata

| Catocala locata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Chi (genus): Catocala
Loài (species): C. locata
Danh pháp hai phần
Catocala locata Staudinger, 1891 
Catocala locata là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Senecio hirsutilobus

| Senecio hirsutilobus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Asterales
Họ (familia): Asteraceae
Chi (genus): Senecio
Loài (species): S. hirsutilobus
Danh pháp hai phần
Senecio hirsutilobus Hilliard, 1975 
Senecio hirsutilobus là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Hilliard miêu tả khoa học đầu tiên năm 1975.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Senecio hirsutilobus”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.
Castilleja christii

| Castilleja christii |
| --- | --- |

Tình trạng bảo tồn
 Cực kỳ nguy cấp  (NatureServe)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Asterids
Bộ (ordo): Lamiales
Họ (familia): Orobanchaceae
Chi (genus): Castilleja
Loài (species): C. christii
Danh pháp hai phần
Castilleja christii N.H.Holmgren, 1973 
Castilleja christii là loài thực vật có hoa thuộc họ Cỏ chổi. Loài này được N.H.Holmgren mô tả khoa học đầu tiên năm 1973.
Triaenodes calamintella

| Triaenodes calamintella> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Trichoptera
Họ (familia): Leptoceridae
Chi (genus): Triaenodes
Loài (species): T. calamintella
Danh pháp hai phần
Triaenodes calamintella Mey, 1995 
Triaenodes calamintella là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Bartsia jujuyensis

| Bartsia jujuyensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Asterids
Bộ (ordo): Lamiales
Họ (familia): Orobanchaceae
Chi (genus): Bartsia
Loài (species): B. jujuyensis
Danh pháp hai phần
Bartsia jujuyensis Cabrera & Botta, 1992 
Bartsia jujuyensis là loài thực vật có hoa thuộc họ Cỏ chổi. Loài này được Cabrera & Botta mô tả khoa học đầu tiên năm 1992.
Massarosa

Massarosa là một đô thị và thị xã của Ý. Đô thị này thuộc tỉnh Lucca trong vùng Toscana. Massarosa có diện tích km2, dân số theo ước tính năm 2005 của Viện thống kê quốc gia Ý là người. 
Các đơn vị dân cư:
Đô thị Massarosa giáp với các đô thị:
Bartsia patens

| Bartsia patens> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Asterids
Bộ (ordo): Lamiales
Họ (familia): Orobanchaceae
Chi (genus): Bartsia
Loài (species): B. patens
Danh pháp hai phần
Bartsia patens Benth., 1846 
Bartsia patens là loài thực vật có hoa thuộc họ Cỏ chổi. Loài này được Benth. mô tả khoa học đầu tiên năm 1846.
Vịt ca-rô xứ Wales

Vịt Welsh-Harlekin
Vịt ca-rô xứ Wales (Welsh Harlequin) là một giống vịt nhà có nguồn gốc ở xứ Wales. Vào năm 1949, tại Criccieth, Hội trưởng Leslie Bonnet đã phát hiện ra một đột biến màu sắc trong đàn vịt Khaki Campbell của ông ta và bắt đầu chăn nuôi và chọn giống cho đặc điểm riêng có này. Đến năm 1968, những lô trứng nở được xuất khẩu sang Hoa Kỳ, tiếp theo là nhập khẩu lô thủy cầm sống vào năm 1981. Vịt Harlequin xứ Wales được nhận vào Tiêu chuẩn hoàn thiện của Hiệp hội gia cầm Mỹ năm 2001. Giống vịt được coi là cực kỳ nguy cấp ở Bắc Mỹ bởi Hiệp hội Bảo tồn giống vật nuôi Mỹ, chỉ có 188 con vịt được tìm thấy trong cuộc điều tra số lượng vịt vào năm 2000.
Đặc điểm

Ngày nay, giống vịt Harlequin của xứ Wales là một giống vịt trọng lượng nhẹ ký được biết đến với bộ lông màu ca-rô sống động và khả năng đẻ trứng rất tốt. Qua nhiều năm, màu sắc và hình dạng của giống vịt đã có nhiều thay đổi, cho thấy rằng những giòng máu mới của giống vịt khác đã được du nhập và không ngừng chảy trong huyết quản của nó. Vịt Welle Harlequins là giống nặng 4,5 đến 5,5 pound (2-2,5 kg). Những con vịt mái có một cái mỏ vịt màu đen và chân và bàn chân màu nâu, và bộ lông của chúng là tương tự như một vịt trời nhưng rất nhiều mờ với màu trắng. Chúng cũng thiếu vắng đi các sọc mắt của những con vịt trời cái. Vịt đực cũng tương tự như một con vịt trời Mallard với sắc màng màu vàng/màu xanh lá cây và chân và chân màu da cam. Ngoài ra còn có một biến thể màu được gọi là "vàng", phổ biến ở Anh, thay thế các sắc tố lông màu đen với màu nâu vàng nhạt.
Vịt Harlequins xứ Wales có đặc điểm tự nhiên liên kết giới tính độc đáo. Như tuổi ngày, giới tính có thể được xác định dựa trên màu sắc mỏ với độ chính xác hơn 90%. Vịt đực non sẽ có mỏ tối hơn trong khi vịt mái có màu lợt hơn với một điểm tối ở đầu của cái mỏ. Những con vịt này sản xuất một thân thịt vịt nhiều nạc và đang hoạt động như những con vịt siêng kiếm ăn, mặc dù chúng đôi khi dễ bị tổn thương hơn với động vật ăn thịt như chim săn mồi do màu sắc sáng nắng của nó. Khả năng đẻ trứng được đánh giá cao khi sản xuất được trưng bày bởi một số gà mái cạnh tranh với gà. Giống vịt này dễ bị sinh sản và một cặp có thể dễ dàng tạo ra con non mà không có sự can thiệp của con người. Chúng đã trở thành một con vật cưng sân sau phổ biến trong những năm gần đây do tính nết điềm tĩnh của con vịt và sản lượng trứng cao.
Centropogon arachnocalyx

| Centropogon arachnocalyx> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Asterales
Họ (familia): Campanulaceae
Chi (genus): Centropogon
Loài (species): C. arachnocalyx
Danh pháp hai phần
Centropogon arachnocalyx Lammers, 1998 
Centropogon arachnocalyx là loài thực vật có hoa trong họ Hoa chuông. Loài này được Lammers mô tả khoa học đầu tiên năm 1998.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Centropogon arachnocalyx”. Truy cập ngày 18 tháng 6 năm 2013.
Bayou Vista, Texas

| Bayou Vista, Texas |
| --- | --- |
—  Thành phố  —
 
 
Vị trí trong Quận Galveston, Texas Vị trí trong Quận Galveston, Texas
 Vị trí quận Galveston trong tiểu bang Texas ở Hoa Kỷ
Bayou Vista, Texas
Quốc gia: Hoa Kỳ
Tiểu bang: Texas
Quận: Quận Galveston
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 1.537
Múi giờ: CST (UTC-6)
 • Mùa hè (DST): CDT (UTC-5)
Bayou Vista là một thành phố thuộc quận Galveston, tiểu bang Texas, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 1537 người.
Dân số

Dân số năm 2000: 1644 người.
Dân số năm 2010: 1537 người.
Senecio hintonii

| Senecio hintonii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Asterales
Họ (familia): Asteraceae
Chi (genus): Senecio
Loài (species): S. hintonii
Danh pháp hai phần
Senecio hintonii (H.Rob. & Brettell) J.Pruski & T.M.Barkley, 1989 
Senecio hintonii là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (H.Rob. & Brettell) J.Pruski & T.M.Barkley miêu tả khoa học đầu tiên năm 1989.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Senecio hintonii”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.
Hieracium triadanum

| Hieracium triadanum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Asterales
Họ (familia): Asteraceae
Chi (genus): Hieracium
Loài (species): H. triadanum
Danh pháp hai phần
Hieracium triadanum Zahn, 1921 
Hieracium triadanum là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Zahn mô tả khoa học đầu tiên năm 1921.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Hieracium triadanum”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.
Balbura fasciata

| Balbura fasciata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Chi (genus): Balbura
Loài (species): B. fasciata
Danh pháp hai phần
Balbura fasciata Schaus, 1911 
Balbura fasciata là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Senecio hirtus

| Senecio hirtus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Asterales
Họ (familia): Asteraceae
Chi (genus): Senecio
Loài (species): S. hirtus
Danh pháp hai phần
Senecio hirtus Cabrera, 1934 
Senecio hirtus là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Cabrera miêu tả khoa học đầu tiên năm 1934.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Senecio hirtus”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.
Thời kỳ tiền Colombo

Lược đồ thể hiện các cộng đồng người ở châu Mỹ vào năm 1000 trước Công nguyên.
  Săn bắt-hái lượm
  Xã hội nông nghiệp giản đơn
  Xã hội nông nghiệp phức tạp (các bộ lạc hoặc các nền văn minh)
Thời kỳ tiền Colombo (tiếng Anh: Pre-Columbian era) bao hàm tất cả các giai đoạn lịch sử và tiền sử của châu Mỹ trước khi chịu ảnh hưởng đáng kể của châu Âu.
Theo nghĩa hẹp, thuật ngữ này hàm nghĩa thời kỳ trước khi Cristoforo Colombo (còn viết theo tiếng Anh là Christopher Columbus) đặt chân đến châu Mỹ vào năm 1492, nhưng trong thực tế người ta thường dùng nó để chỉ toàn bộ lịch sử của người châu Mỹ bản địa trước khi bị châu Âu ảnh hưởng đáng kể, ngay cả khi điều này diễn ra trong vòng vài thập niên hoặc vài thế kỉ sau sự kiện năm 1492 đó. Vì lý do này mà còn có thêm các thuật ngữ khác như "châu Mỹ tiền tiếp xúc", "châu Mỹ tiền thuộc địa" hoặc "châu Mỹ tiền sử". Ở Mỹ Latinh, thuật ngữ thường được dùng là "tiền Tây Ban Nha" .
Nhiều nền văn minh thời kì tiền Colombo đã đạt những thành tựu nổi bật, thể hiện qua các khu định cư lâu dài, các thành phố, đền đài, nền nông nghiệp,... Một số trong số đó đã phai tàn từ lâu trước cả khi dân châu Âu và châu Phi sang châu Mỹ định cư (khoảng cuối thế kỉ 15 - đầu thế kỉ 16) và chỉ còn được biết tới qua những khám phá khảo cổ học và truyện kể truyền miệng. Những nền văn minh khác được sử sách châu Âu ghi chép lại, riêng một vài nền văn minh như Maya thì có riêng các ghi chép của mình. Thời đó, người Công giáo xem những ghi chép này là sản phẩm dị giáo và cho tiêu hủy rất nhiều tài liệu bản địa. Ngày này chỉ còn sót lại rất ít ghi chép của dân bản địa châu Mỹ, một số được dịch sang tiếng Tây Ban Nha và tiếng Anh, cung cấp cho các sử gia hiện đại vài nét về nền văn hóa và tri thức cổ đại của dân bản địa châu Mỹ.
Sau thời kì tiền Colombo, các nền văn hóa bản địa Mỹ châu vẫn tiếp tục phát triển. Nhiều dân bản địa và con cháu họ tiếp tục bảo tồn phong tục truyền thống trong khi vẫn tiếp thu những nét văn hóa và công nghệ mới vào đời sống.
Lịch sử

Trước khí ngành khảo cổ học phát triển vào thế kỷ 19, các sử gia về thời kỳ tiền Columbus chủ yếu dựa nghiên cứu của họ theo các ghi chép của những người chinh phục và các nhà thám hiểm châu Âu. Mãi đến thế kỷ 19, công trình nghiên cứu của những người như John Lloyd Stephens, Eduard Seler và Alfred P. Maudslay, và của các tổ chức như Bảo tàng Khảo cổ học và Dân tộc học Peabody thuộc Đại học Harvard, đã khiến ta phải xem xét lại và phê bình sử liệu từ phía người Âu. Hiện nay, các nghiên cứu học thuật về văn hóa tiền Columbus phải dựa trên cơ sở phương pháp luận khoa học và đa ngành chính thống.
Lịch sử > Định cư châu Mỹ

Bài chi tiết: Cuộc định cư châu Mỹ và Người Anh-điêng Cổ
Xem thêm thông tin: Lịch sử di truyền của người bản địa châu Mỹ
Những cộng đồng du mục châu Á được cho là đã tiến vào châu Mỹ thông qua cầu lục địa Beringia, nay là eo biển Bering; họ có lẽ đã men theo đường bờ biển Bắc Mỹ đế xuống Nam Mỹ. Bằng chứng DNA ty thể (mtDNA) từ thổ dân châu Mỹ hỗ trợ lý thuyết đa quần thể di cư từ châu Á sang châu Mỹ. Trải qua hàng thiên niên kỷ, người Anh-điêng Cổ bành trướng khắp Bắc và Nam Mỹ. Thời điểm chính xác khi nhóm người đầu tiên di cư vào châu Mỹ vẫn đang được tranh luận. Nền văn hóa sớm nhất ở châu Mỹ là văn hóa Clovis, với các di chỉ có niên đại từ 13.000 năm trước. Tuy nhiên, những di chỉ cổ hơn có niên đại 20.000 năm trước cũng đã được công bố. Một số nghiên cứu di truyền bản địa ước tính cuộc định cư châu Mỹ diễn ra vào khoảng 40.000-13.000 năm trước. Mô hình di cư và trình tự thời gian hiện được chia thành hai cách tiếp cận chính. Đầu tiên là lý thuyết niên đại ngắn cho rằng cuộc di cư từ Alaska vào châu Mỹ xảy ra không sớm hơn 14.000-17.000 năm trước, kế tiếp đó là những làn sóng di cư liên tục vào châu Mỹ. Lý thuyết thứ hai là lý thuyết niên đại dài, đề xuất rằng nhóm người đầu tiên tiến vào châu Mỹ sớm hơn thế nhiều, có lẽ từ 50.000-40.000 năm trước hoặc sớm hơn.
Nhiều cổ vật đã được tìm thấy ở cả Bắc và Nam Mỹ có niên đại từ 14.000 năm trước, và chính vì lẽ đó, con người được cho là đã tới Cape Horn ở cực nam của Nam Mỹ vào thời điểm này. Nếu đúng thì các dân tộc Eskimo là làn sóng di cư muộn nhất, có lẽ không quá 2.000 năm trước, vượt đại dương băng từ Siberia sang Alaska.
Lịch sử > Bắc Mỹ

Bài chi tiết: Bắc Mỹ tiền sử
Xem thêm thông tin: Danh sách các thời kỳ khảo cổ học tại Bắc Mỹ
Xem thêm thông tin: Thổ dân tại Canada § Lịch sử, Người Mỹ bản địa tại Hoa Kỳs § Lịch sử, và Mexico tiền Colombo
Lịch sử > Bắc Mỹ > Thời kỳ Thái cổ

Khí hậu Bắc Mỹ không ổn định sau khi kỷ băng hà kết thúc. Khí hậu vùng này mới chỉ ổn định vào khoảng 10.000 năm trước; điều kiện khí hậu sau đó rất giống với ngày nay. Trong thời kỳ này, được gọi là thời kỳ Thái cổ, nhiều nền văn hóa cổ bắt đầu phát triển.
Khí hậu không ổn định dẫn đến sự di cư lan rộng của người Anh-điêng Cổ khắp châu Mỹ, phân tách thành hàng trăm bộ lạc và văn hóa khác biệt. Người Anh-điêng Cổ là những cộng đồng săn bắn hái lượm, chia thành các bộ lạc thị tộc nhỏ, di động gồm 20 đến 50 thành viên. Các nhóm này di chuyển liên tục để tìm các vùng đất trù phú mới do tài nguyên ở một khu vực là có hạn. Trong phần lớn thời kỳ Anh-điêng Cổ, các bộ lạc sống chủ yếu thông qua việc săn bắt các loài động vật trên cạn khổng lồ hiện đã tuyệt chủng như voi răng mấu hay bò rừng cổ đại. Các nhóm người Anh-điêng Cổ chế tác nhiều loại công cụ, bao gồm các mũi phóng và dao xẻ thịt.
Sự rộng lớn và sự đa dạng về khí hậu, sinh thái, thảm thực vật, động vật và địa hình của Bắc Mỹ chia tách các nhóm người cổ đại thành nhiều dân tộc nói các ngữ hệ và sở hữu các nền văn hóa khác nhau.
Trải qua hàng ngàn năm, người Anh-điêng Cổ đã thuần hóa, nhân giống và nuôi trồng một số loài thực vật, hiện nay đã chiếm 50%-60% số lượng cây trồng trên toàn thế giới. Nhìn chung, các dân tộc Bắc Cực, Cận Bắc Cực và duyên hải tiếp tục lối sống săn bắn và hái lượm, còn các dân tộc gắn bó với nông nghiệp lại phát triển ở những vùng ôn đới, cho phép dân số tăng mạnh.
Lịch sử > Bắc Mỹ > Trung kỳ Thái cổ

Sau các cuộc di cư ban đầu, phải mất vài nghìn năm các xã hội phức tạp mới xuất hiện, sớm nhất vào khoảng 7000-8000 năm trước. Ngay từ năm 6500 TCN, người dân ở Thung lũng Hạ lưu Mississippi tại di chỉ Monte Sano xây dựng các gò đất rất lớn, có lẽ dùng cho mục đích tôn giáo. Đây là sự hiện diện sớm nhất của các phức hợp gò được tìm thấy ở Louisiana, Mississippi và Florida ngày nay. Từ cuối thế kỷ 20, các nhà khảo cổ học bắt đầu nghiên cứu và xác định niên đại của những di chỉ này. Họ phát hiện ra rằng người xây dựng chúng là các xã hội săn bắn hái lượm, chỉ di cư tới một số vùng theo mùa và chưa phát triển gốm sứ. Watson Brake, một di chỉ tổ hợp mười một gò đất, được khởi công vào năm 3400 TCN và được đắp đất dần lên trong khoảng 500 năm tiép theo. Điều này thay đổi quan niệm trước đây rằng, chỉ có các xã hội canh tác nông nghiệp, định canh định cư, phân tầng giai cấp và biết chế tác đồ sứ mới xây dựng được những công trình hoa mỹ thế này. Những người cổ đại xây dựng những gò đất này hoàn toàn dựa trên một cấu trúc xã hội hoàn toàn khác.
Lịch sử > Bắc Mỹ > Cuối kỳ Thái cổ

Trước khi ta xác định được niên đại của Watson Brake và các di chỉ khác, khu phức hợp gò đất lâu đời nhất được cho là Poverty Point, cũng nằm ở Thung lũng Hạ lưu Mississippi. Được xây dựng vào khoảng năm 1500 TCN, nó là trung tâm của một nền văn hóa trải rộng trên hơn 100 di chỉ tỏa về hai phía của Mississippi. Di chỉ Poverty Point sở hữu công trình đất có dạng sáu nửa hình tròn đồng tâm, xen kẽ bởi các lối đi xuyên tâm, cùng với một số gò đất. Toàn bộ khu phức hợp trải dài gần một dặm.
Công trình gò đất được kế thừa bởi các nền văn hóa sau này, họ xây dựng thêm nhiều di chỉ ở vùng thung lũng giữa sông Mississippi và Ohio, theo các mô típ kiểu như gò hình nộm, gò hình nón, sườn núi và nhiều hình dạng khác.
Lịch sử > Bắc Mỹ > Thời kỳ Rừng gỗ

Bài chi tiết: Thời kỳ Rừng gỗ
Thời kỳ Rừng gỗ của các nền văn hóa tiền Columbus ở Bắc Mỹ được định nghĩa là khoảng thời gian từ năm 1000 TCN đến 1000 CN. Thuật ngữ "Rừng gỗ" được đặt ra vào những năm 1930, dùng để chỉ các di chỉ tiền sử hậu thời kỳ Thái cổ và trước các nền văn hóa của người Mississippi. Văn hóa Adena và Truyền thống Hopewell trong thời kỳ này đã xây dựng các kiến trúc công trình đất hoành tráng và thiết lập mạng lưới giao thương trải khắp lục địa.
Thời kỳ này chỉ được coi là giai đoạn phát triển do không có bất kỳ cuộc cách mạng lớn nào trong khoảng thời gian ngắn nhưng thay vào đó lại có những phát triển liên tục về công cụ bằng đá và xương, thuật gia công da thú, sản xuất dệt may, chế tạo công cụ, trồng trọt và xây dựng nơi trú ẩn. Một số dân tộc Rừng gỗ tiếp tục sử dụng giáo và atlatl cho đến cuối thời kỳ này, khi mà chúng bị thay thế bởi cung tên.
Lịch sử > Bắc Mỹ > Văn hóa Mississippi

Bài chi tiết: Văn hóa Mississippi
Văn hóa Mississippi đã lan rộng khắp Đông Nam và Trung Tây từ bờ biển Đại Tây Dương đến rìa đồng bằng, từ Vịnh Mexico đến Thượng Trung Tây, tập trung nhiều nhất ở khu vực dọc theo Sông Mississippi và Sông Ohio. Một trong những đặc điểm nổi bật của nền văn hóa này là việc xây dựng các khu phức hợp gò đất và các công trình xây dựng trên gò đất lớn, tiếp nối truyền thống xây dựng gò của các nền văn hóa trước đó. Họ trồng ngô và các loại cây trồng khác, tham gia vào một mạng lưới thương mại rộng lớn và có một xã hội phân tầng phức tạp. Người Mississippi xuất hiện lần đầu tiên vào khoảng năm 1,000 CN, phát triển từ thời kỳ Rừng gỗ ít tập trung hơn. Khu đô thị lớn nhất của dân tộc này là Cahokia, tọa lạc gần Đông St. Louis, Illinois hiện đại, có lẽ từng có dân số trên 20.000. Các tù trưởng quốc (chiefdom) khác bắt đầu nổi lên khắp Đông Nam Bộ và các mạng lưới thương mại đã đến được cả Ngũ Đại Hồ và Vịnh Mexico. Vào thời kỳ đỉnh cao, giữa thế kỷ 12 và 13, Cahokia là thành phố đông dân nhất Bắc Mỹ. (Các thành phố lớn hơn tồn tại ở Trung Mỹ và Nam Mỹ) Gò của tu sĩ, trung tâm nghi lễ chính của Cahokia, là công trình xây dựng từ đất lớn nhất của châu Mỹ thời tiền sử. Nền văn hóa này đạt đến đỉnh cao vào khoảng năm 1200-1400 CN nhưng dường như đã suy vong trước khi người châu Âu xuất hiện.
Nhiều người dân vùng Mississippi đã tiếp xúc với đoàn thám hiểm của Hernando de Soto vào những năm 1540, đã để lại kết cục thảm hại cho cả hai bên. Không giống như các đoàn thám hiểm Tây Ban Nha ở Trung Bộ châu Mỹ, nơi có những đế chế cực kì đồ sộ mà họ đã có thể khuất phục chỉ với quân số ít ỏi, đoàn thám hiểm của de Soto bôn ba ở Đông Nam Mỹ trong bốn năm, kiệt sức, mất mát và tổn thất nhiều, rồi cuối cùng quay trở lại Mexico trong tình trạng tơi tả. Bệnh dịch lây lan từ đoàn thám hiểm đã tàn phá dân cư bản địa và gây ra nhiều gián đoạn xã hội. Vào thời điểm người châu Âu quay trở lại 100 năm sau đó, gần như tất cả các dân tộc Mississippi đã tuyệt diệt và những vùng đất rộng lớn từng một thời là lãnh thổ của họ hầu như không còn người ở.