stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Long Island (định hướng)

Long Island  có thể là:
Long Island: là một hòn đảo nằm ở Đông Nam New York, Hoa Kỳ.
Đại học Long Island: Đại học Long Island ở New York, Hoa Kỳ.
Long Island (lớp tàu sân bay hộ tống): Lớp tàu sân bay hộ tống Long Island là một lớp gồm hai tàu sân bay hộ tống (CVE) của Anh và Mỹ trong Chiến tranh thế giới thứ hai.
USS Long Island: tên gọi hai tàu chiến của Hải quân Hoa Kỳ
Australia

Long Island (New South Wales), đảo trên sông Hawkesbury phía bắc Sydney, New South Wales
Long Island (Whitsunday Islands), đảo ở Whitsunday Group, Queensland
Long Island (Tasmania), đảo ở đông eo biển Bass
Long Island, Hogan Group (Tasmania), đảo ở eo biển bắc Bass
Lê Huy Thân

Lê Huy Thân (1752-1823), nguyên tên cũ là Giáp; là quan nhà Lê trung hưng và là nhà giáo Việt Nam.
Tiểu sử

Lê Huy Thân sinh năm Nhâm Thân (1752) tại làng Bối Khê, huyện Thanh Oai thuộc trấn Sơn Nam (nay thuộc thành phố Hà Nội).
Tổ tiên ông có nguồn gốc từ Nghệ An. Cha ông là Lê Huy Cảnh, đỗ Hương cống (cử nhân) năm 1753; và anh ông là Lê Huy Trâm, đỗ Hoàng giáp năm 1799.
Vốn thông minh, lại được cha rèn dạy, Lê Huy Thân thi đỗ Sinh đồ (tú tài) năm 19 tuổi (1771). Năm 22 tuổi, ông thi đỗ Hương cống (cử nhân) khoa Giáp Ngọ (1774). Song đến kỳ thi Hội năm Ất Mùi (1775) thì ông chỉ vào đến tam trường, được bổ làm chức quan nhỏ là Hồng lô tự Tự ban (chánh cửu phẩm). Đến khoa Giáp Thìn (1784), ông dự thi lần nữa, nhưng kết quả vẫn y như trước. Về sau gặp luôn hai cha tang của mẹ và cha, ông xin cáo quan về nhà thủ chế.
Tháng Giêng năm Kỷ Dậu (1789), sau khi đánh tan 29 vạn quân Thanh, vua Quang Trung ban lệnh đòi các cựu thần nhà Lê đến trình diện để bổ dụng. Không tuân theo lệnh, ông đem gia quyến trốn lên Sơn Tây. Bị truy đuổi, ông lại phải thay đổi họ tên rồi đi trốn ở nhiều nơi, trong đó có động Hương Tích (Mỹ Đức, Hà Nội).
Mãi đến năm Quý Sửu (1793), ông mới trở về quê mở lớp dạy học, vì bấy giờ lệnh tìm đòi của nhà Tây Sơn không còn gắt gao như trước.
Năm 1802, ngay sau khi lên ngôi, vua Gia Long có lệnh triệu ông, nhưng ông nhất định từ chối. Năm 1807, lại có lệnh đòi ông ra làm Đồng khảo trường Kinh Bắc. Từ chối không được, ông bèn "mặc áo vải, tự bọc lương ăn" vào trường chấm thi. Sau khi xong việc, ông trở về quê quán tiếp tục dạy học, bởi ông "không muốn nhận tước lộc của tân triều, để giữ vẹn tiết với triều Lê" .
Kể từ đó, người theo học ông ngày thêm nhiều. Mỗi kỳ giảng bài và bình văn, người đến dự đông đến ba bốn trăm. Sau, số học trò ông đỗ cao có đến mấy chục người, như Hà Tôn Quyền, Phạm Vũ Dương, Nguyễn Xuân Hựu, Nguyễn Đình Lập, Nguyễn Uông...
Năm Minh Mạng thứ 4 (Quý Mùi, 1823), Lê Huy Thân tạ thế, thọ 71 tuổi. Tác phẩm của ông để lại có tập thơ Tùng vịnh, tập văn sách tứ lục...
Sinh thời, vì có đức hạnh và tài văn, nên Lê Huy Thân được người đời coi trọng. Ông cùng với anh là Lê Huy Trâm đều được gọi tôn là "Bối Khê phu tử" . Sau khi Lê Huy Thân mất, Tiến sĩ Ngô Thế Vinh có thơ vịnh hoài, và Tiến sĩ Nguyễn Tư Giản có làm câu đối đề trong nhà thờ ông như sau:
Sách tham khảo chính

Trúc Khê Ngô Văn Triện, truyện "Bối Khê phu tử" in trong Tuyển tập Trúc Khê Ngô Văn Triện. Nhà xuất bản Văn hóa Thông tin, 2003.
Chú thích

↑  Theo Gia phả họ Lê do Lê Đình Trân (tước Viên thiệu hầu) viết ngày 16 tháng 9 năm Nhâm Tuất (1742), và Lê Huy Trâm viết tiếp vào tháng 5 năm Nhâm Tý (1781). Xem chi tiết ở đây: .
1 2  Theo Trúc Khê, tr. 520-521.
↑  Theo bài phú "Thanh Oai phong vật" của Đốc học Nguyễn Uông, học trò ông. Phu tử: từ học trò dùng để gọi tôn thầy học của mình ở thời phong kiến.
Cecropia litoralis

| Cecropia litoralis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Rosales
Họ (familia): Urticaceae
Chi (genus): Cecropia
Loài (species): C. litoralis
Danh pháp hai phần
Cecropia litoralis Snethl., 1923 
Cecropia litoralis là loài thực vật có hoa trong họ Tầm ma. Loài này được Snethl. mô tả khoa học đầu tiên năm 1923.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Cecropia litoralis”. Truy cập ngày 13 tháng 6 năm 2013.
Liparis biloba

| Liparis biloba> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Chi (genus): Liparis
Loài (species): L. biloba
Danh pháp hai phần
Liparis biloba Wight 
Liparis biloba là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Wight mô tả khoa học đầu tiên năm 1851.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Liparis biloba”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Doddanayakanahalli, Kadur

| Doddanayakanahalli |
| --- | --- |
—  Làng  —
 
Quốc gia:  Ấn Độ
Bang: Karnataka
Huyện: Chikmagalur
Thành phố/thị trấn: Kadur
Múi giờ: IST (UTC+5:30)
Doddanayakanahalli là một làng thuộc tehsil Kadur, huyện Chikmagalur, bang Karnataka, Ấn Độ.
Liparis bilobulata

| Liparis bilobulata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Chi (genus): Liparis
Loài (species): L. bilobulata
Danh pháp hai phần
Liparis bilobulata J.J.Sm. 
Liparis bilobulata là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được J.J.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1905.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Liparis bilobulata”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Liparis brachystalix

| Liparis brachystalix> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Chi (genus): Liparis
Loài (species): L. brachystalix
Danh pháp hai phần
Liparis brachystalix Rchb.f. 
Liparis brachystalix là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Rchb.f. mô tả khoa học đầu tiên năm 1876.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Liparis brachystalix”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Cerotoma carecuruensis

| Cerotoma carecuruensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Chrysomelidae
Chi (genus): Cerotoma
Loài (species): C. carecuruensis
Danh pháp hai phần
Cerotoma carecuruensis Bechyne & Bechyne, 1965 
Cerotoma carecuruensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Bechyne & Bechyne miêu tả khoa học năm 1965.
Chú thích

↑  Chrysomelidae in Synopsis of the described Coleoptera of the World ngày 13 tháng 12 năm 2008
Lomemus vittatus

| Lomemus vittatus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Elateridae
Chi (genus): Lomemus
Loài (species): L. vittatus
Danh pháp hai phần
Lomemus vittatus Broun, 1883 
Lomemus vittatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Broun miêu tả khoa học năm 1883.
Chú thích

↑  Elateridae in Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Lomemus rectus

| Lomemus rectus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Elateridae
Chi (genus): Lomemus
Loài (species): L. rectus
Danh pháp hai phần
Lomemus rectus Broun, 1883 
Lomemus rectus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Broun miêu tả khoa học năm 1883.
Chú thích

↑  Elateridae in Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Lomemus sculpturatus

| Lomemus sculpturatus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Elateridae
Chi (genus): Lomemus
Loài (species): L. sculpturatus
Danh pháp hai phần
Lomemus sculpturatus Broun, 1893 
Lomemus sculpturatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Broun miêu tả khoa học năm 1893.
Chú thích

↑  Elateridae in Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Castillon, Alpes-Maritimes

| --- | --- |
 Castillon
Castillon

Hành chính
Quốc gia:  Pháp
Vùng: Provence-Alpes-Côte d'Azur
Tỉnh: Alpes-Maritimes
Tổng: Sospel
Liên xã: Riviera française
Xã (thị) trưởng: Daniel Duchassin (2001-2008)
Thống kê
Độ cao: [chuyển đổi: số không hợp lệ]
Diện tích đất1: 7,51 km2 (2,90 dặm vuông Anh)
INSEE/Mã bưu chính: 06036/ 06500

Castillon là một xã ở tỉnh Alpes-Maritimes, vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur ở đông nam nước Pháp.
Lấy vân tay canvas

Lấy vân tay canvas (tiếng Anh: canvas fingerprinting) là một trong những kỹ thuật lấy vân tay trình duyệt dùng để theo dõi người dùng trên mạng, cho phép các website định danh và theo dõi người truy cập bằng cách sử dụng phần tử canvas của HTML5 thay vì cookie trình duyệt hoặc những dữ liệu tương tự. Kỹ thuật này đã nhận được sự chú ý rộng rãi của giới truyền thông sau khi được các nhà nghiên cứu từ Đại học Princeton và Đại học KU Leuven mô tả trong bài nghiên cứu The Web never forgets của họ.
Mô tả

Kỹ thuật lấy vân tay canvas hoạt động bằng cách khai thác phần tử canvas của HTML5. Theo như Acar và những nhà nghiên cứu khác mô tả:
Khi người dùng truy cập một trang, script lấy vân tay trước tiên sẽ vẽ văn bản với phông chữ và kích thước chọn trước và thêm màu nền (1). Tiếp theo, script gọi phương thức ToDataURL của API Canvas để lấy dữ liệu pixel của canvas dưới định dạng dataURL (2), dữ liệu này thực chất là dữ liệu pixel ở dạng nhị phân đã mã hoá dưới dạng Base64. Cuối cùng, script lấy giá trị băm (hash) của dữ liệu pixel đã mã hóa dưới dạng văn bản kia (3), giá trị này đóng vai trò như là vân tay...
Sự thay đổi bộ xử lý đồ hoạ (GPU) hoặc driver đồ hoạ có thể làm thay đổi vân tay. Vân tay có thể được lưu trữ và chia sẻ với các đối tác quảng cáo để định danh người dùng khi họ truy cập các website liên kết với những đối tác này. Hồ sơ về người dùng có thể được tạo ra từ hoạt động duyệt web của họ, cho phép các nhà quảng cáo hướng quảng cáo thích hợp đến họ dựa theo dữ liệu về nhân khẩu học và sở thích đã tiên đoán trước.
Vào tháng 1 năm 2022, các nhà nghiên cứu đã mở rộng kỹ thuật này để tạo vân tay dựa trên các đặc điểm về hiệu suất của phần cứng xử lý đồ họa, với tên gọi DrawnApart.
Mô tả > Tính độc nhất

Vì vân tay chủ yếu được tạo dựa trên các yếu tố như trình duyệt, hệ điều hành và phần cứng xử lý đồ họa, có thể xảy ra trường hợp trùng định danh. Trong một nghiên cứu quy mô nhỏ với 294 người tham gia của Amazon Mechanical Turk, một entropy mức độ 5,7 bit đã được ghi nhận. Các tác giả của nghiên cứu này gợi ý rằng có thể ghi nhận thêm nhiều entropy khi triển khai trên thực tế và với nhiều mẫu phần mềm và phần cứng được sử dụng để tạo vân tay. Mặc dù không đủ để định danh người dùng cá nhân một cách độc nhất, vân tay canvas có thể được dùng kết hợp với các nguồn entropy khác để tạo ra định danh duy nhất cho mỗi người dùng. Kỹ thuật lấy vân tay canvas được khẳng định sẽ lấy vân tay GPU hiệu quả, vì vậy entropy của kỹ thuật này "trực giao" với entropy của các kỹ thuật lấy vân tay trình duyệt trước đó, ví dụ như các kỹ thuật dựa trên độ phân giải màn hình và mức độ hỗ trợ JavaScript của trình duyệt.
Việc định danh người dùng với tỉ lệ trùng lặp thấp hơn đáng kể là khả thi với kỹ thuật DrawnApart. Được công bố vào năm 2022, kỹ thuật này đã được chứng minh là sẽ tăng thời gian theo dõi của vân tay định danh cá nhân lên đến 67% khi được sử dụng để cải tiến các phương pháp định danh khác.
Lịch sử

Vào tháng 5 năm 2012, Keaton Mowery và Hovav Shacham – hai nhà nghiên cứu từ Đại học California, San Diego, đã viết một bài nghiên cứu có tên "Pixel Perfect: Fingerprinting Canvas in HTML5" mô tả cách mà HTML5 canvas có thể được sử dụng để tạo ra vân tay số của người dùng web.
Công ty công nghệ social bookmarking AddThis đã bắt đầu thử nghiệm kỹ thuật lấy vân tay canvas vào đầu năm 2014 như một phương pháp thay thế tiềm năng cho cookie. 5% trong số 100.000 website hàng đầu đã sử dụng kỹ thuật lấy vân tay canvas khi thử nghiệm được triển khai. Theo CEO của AddThis, Richard Harris, công ty chỉ sử dụng dữ liệu thu thập từ những thử nghiệm này để tiến hành nghiên cứu nội bộ. Người dùng có thể cài đặt một cookie từ chối tham gia trên bất kỳ máy tính nào để ngăn chặn việc bị theo dõi bởi AddThis qua kỹ thuật lấy vân tay canvas.
Một nhà phát triển phần mềm đã cung cấp thông tin cho Forbes, cho biết các phương pháp lấy vân tay thiết bị đã được sử dụng cho mục đích ngăn chặn truy cập trái phép vào các hệ thống từ lâu trước khi nó được sử dụng để theo dõi người dùng mà không có sự đồng ý của họ.
Đến năm 2014, kỹ thuật này đã trở nên phổ biến trên nhiều website và được sử dụng bởi ít nhất mười hai nhà cung cấp quảng cáo trực tuyến và theo dõi người dùng có tiếng.
Vào năm 2022, kỹ thuật lấy vân tay canvas đã được mở rộng đáng kể bằng cách xem xét đến cả những sự khác biệt nhỏ giữa các thành phần giống nhau (identical units) trên cùng một mẫu GPU. Những sự khác biệt này bắt nguồn từ quy trình sản xuất, làm cho các thành phần ở các bản sao giống nhau trở nên khác biệt theo thời gian một cách tất định.
Giảm thiểu tác động

Tài liệu tham khảo của Tor Project đề cập rằng "Sau plugin và thông tin do các plugin cung cấp, chúng tôi tin rằng HTML5 Canvas là mối đe dọa lớn nhất về việc lấy vân tay mà hiện nay các trình duyệt đang phải đối mặt." Trình duyệt Tor thông báo cho người dùng về các lần đọc canvas và cung cấp tùy chọn trả về dữ liệu hình ảnh trắng để ngăn chặn việc lấy vân tay. Tuy nhiên, trình duyệt Tor hiện không thể phân biệt giữa việc sử dụng phần tử canvas hợp lệ và việc cố gắng lấy vân tay, do đó, cảnh báo của nó không thể được xem là bằng chứng về ý định của một website nhằm định danh và theo dõi người truy cập. Các tiện ích mở rộng trình duyệt như Privacy Badger, DoNotTrackMe, hoặc Adblock Plus khi được thiết lập thủ công với danh sách EasyPrivacy có khả năng chặn các tracker mạng quảng cáo của bên thứ ba và có thể được cấu hình để chặn việc lấy vân tay canvas, miễn là tracker đó được cung cấp bởi một máy chủ bên thứ ba (không phải do website đang truy cập triển khai). Tiện ích mở rộng trình duyệt Canvas Defender có thể giả mạo vân tay canvas.
Dự án trình duyệt LibreWolf bao gồm công nghệ để chặn truy cập vào HTML5 canvas theo mặc định, chỉ cho phép trong các trường hợp được người dùng phê duyệt.
Thông báo đặc trưng của trình duyệt Tor khi một website định đọc dữ liệu canvas
Chabria nigripes

| Chabria nigripes> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Chrysomelidae
Chi (genus): Chabria
Loài (species): C. nigripes
Danh pháp hai phần
Chabria nigripes Medvedev, 1993 
Chabria nigripes là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Medvedev miêu tả khoa học năm 1993.
Chú thích

↑  Chrysomelidae in Synopsis of the described Coleoptera of the World ngày 13 tháng 12 năm 2008
Cerastium moesiacum

| Cerastium moesiacum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Caryophyllales
Họ (familia): Caryophyllaceae
Chi (genus): Cerastium
Loài (species): C. moesiacum
Danh pháp hai phần
Cerastium moesiacum Friv., 1836 
Cerastium moesiacum là loài thực vật có hoa thuộc họ Cẩm chướng. Loài này được Friv. mô tả khoa học đầu tiên năm 1836.
Lithocarpus burkillii

| Lithocarpus burkillii> Tình trạng bảo tồn |
| --- | --- |
 Sắp nguy cấp  (IUCN 2.3)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Fagales
Họ (familia): Fagaceae
Chi (genus): Lithocarpus
Loài (species): L. burkillii
Danh pháp hai phần
Lithocarpus burkillii A.Camus 
Lithocarpus burkillii là một loài thực vật có hoa trong họ Cử. Loài này được A.Camus mô tả khoa học đầu tiên năm 1933.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Lithocarpus burkillii”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.
Cerastium nemorale

| Cerastium nemorale> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Caryophyllales
Họ (familia): Caryophyllaceae
Chi (genus): Cerastium
Loài (species): C. nemorale
Danh pháp hai phần
Cerastium nemorale M.Bieb., 1819 
Cerastium nemorale là loài thực vật có hoa thuộc họ Cẩm chướng. Loài này được M.Bieb. mô tả khoa học đầu tiên năm 1819.
Lophophelma funebrosa

| Lophophelma funebrosa> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Lophophelma
Loài (species): L. funebrosa
Danh pháp hai phần
Lophophelma funebrosa (Warren, 1896) 
Danh pháp đồng nghĩa
 Terpna funebrosa Warren, 1896  Terpna tenuilinea Warren, 1899 
Lophophelma funebrosa là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Pitkin, Linda M.; Hongxiang Han & Shayleen James, 2007, Moths of the tribe Pseudoterpnini (Geometridae: Geometrinae): a review of the genera, Zoological Journal of the Linnean Society 150: 343-412. doi:10.1111/j.1096-3642.2007.00287.x
↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 17 tháng 6 năm 2014.
Centaurea bulbosa

| Centaurea bulbosa> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Asterales
Họ (familia): Asteraceae
Chi (genus): Centaurea
Loài (species): C. bulbosa
Danh pháp hai phần
Centaurea bulbosa Hook. & Arn., 1835 
Centaurea bulbosa là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Hook. & Arn. mô tả khoa học đầu tiên năm 1835.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Centaurea bulbosa”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.
Lobispa expansa

| Lobispa expansa> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Chrysomelidae
Chi (genus): Lobispa
Loài (species): L. expansa
Danh pháp hai phần
Lobispa expansa Staines, 2001 
Lobispa expansa là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Staines miêu tả khoa học năm 2001.
Chú thích

↑  Chrysomelidae in Synopsis of the described Coleoptera of the World ngày 13 tháng 12 năm 2008
Chế độ ăn

Phụ nữ trong độ tuổi sinh sản và trẻ em dưới 2 tuổi cần cải thiện tình trạng dinh dưỡng bằng cách ăn thực phẩm tốt cho sức khỏe
Trong dinh dưỡng, chế độ ăn uống hay hay chế độ dinh dưỡng (tiếng Anh: diet) là tổng lượng thực phẩm mà một người hoặc sinh vật khác tiêu thụ.
Từ tiếng Anh diet thường ngụ ý việc áp dụng lượng dinh dưỡng cụ thể vì lý do sức khỏe hoặc quản lý cân nặng (cả hai thường liên quan với nhau). Mặc dù con người là loài ăn tạp nhưng mỗi nền văn hóa và mỗi người đều có một số sở thích về thực phẩm hoặc một số điều cấm kỵ về thực phẩm. Điều này có thể là do sở thích cá nhân hoặc lý do đạo đức. Việc lựa chọn chế độ ăn uống của từng cá nhân có thể ít nhiều lành mạnh.
Dinh dưỡng đầy đủ đòi hỏi phải ăn và hấp thụ các vitamin, khoáng chất, axit amin thiết yếu từ protein và axit béo thiết yếu từ thực phẩm chứa chất béo, cũng như năng lượng thực phẩm dưới dạng carbohydrat, protein và chất béo. Thói quen và lựa chọn chế độ ăn uống đóng một vai trò quan trọng trong chất lượng cuộc sống, sức khỏe và tuổi thọ.
Sức khỏe

Bài chi tiết: Chế độ ăn lành mạnh
Một chế độ ăn uống lành mạnh có thể cải thiện và duy trì sức khỏe, có thể bao gồm các khía cạnh về sức khỏe tinh thần và thể chất. Các chế độ ăn kiêng cụ thể, chẳng hạn như chế độ ăn DASH, có thể được sử dụng trong điều trị và kiểm soát các bệnh mãn tính.
Các khuyến nghị về chế độ ăn uống tồn tại ở nhiều quốc gia khác nhau và chúng thường nhấn mạnh đến chế độ ăn uống cân bằng, phù hợp về mặt văn hóa.
Những khuyến nghị này khác với các giá trị tham khảo về chế độ ăn uống cung cấp thông tin về việc ngăn ngừa thiếu hụt chất dinh dưỡng.
Lựa chọn chế độ ăn

Chế độ ăn kiêng loại trừ là chế độ ăn kiêng với một số nhóm nhất định hoặc loại thực phẩm cụ thể tránh được, do cân nhắc về sức khỏe hoặc theo lựa chọn. Nhiều người không ăn thực phẩm từ nguồn động vật ở các mức độ khác nhau (ví dụ: chủ nghĩa linh hoạt, chủ nghĩa pescetarian, chủ nghĩa ăn chay, chế độ thuần chay) vì lý do sức khỏe, các vấn đề xung quanh đạo đức hoặc để giảm tác động của cá nhân họ đối với môi trường.). (ví dụ: ăn chay vì môi trường).
Những người theo chế độ ăn chay hoặc thuần chay cân bằng có thể nạp đủ dinh dưỡng, nhưng có thể cần tập trung đặc biệt vào việc tiêu thụ các chất dinh dưỡng cụ thể, chẳng hạn như protein, sắt, canxi, kẽm và vitamin B12.
Chủ nghĩa thực phẩm thô và ăn uống trực quan (tiếng Anh: Intuitive eating) là những cách tiếp cận khác đối với việc lựa chọn chế độ ăn kiêng. Giáo dục, thu nhập, nguồn cung sẵn có tại địa phương và sức khỏe tinh thần đều là những yếu tố chính cho việc lựa chọn chế độ ăn uống.
Lựa chọn chế độ ăn > Ăn uống trực quan

Ăn uống trực quan (IE) không phải là một kế hoạch ăn kiêng mà là một cách tiếp cận việc ăn uống dựa trên nhu cầu bên trong của một người, cho dù là về thể chất, cảm xúc hay những yếu tố ảnh hưởng khác. Khi những nhu cầu này được nhận biết, chúng có thể quyết định việc lựa chọn thực phẩm của một người. Vì phương pháp này dựa trên nhu cầu của từng cá nhân tại một thời điểm nên nó không tập trung vào các loại thực phẩm cụ thể, mức calo cần đạt hoặc thậm chí là ăn vào những thời điểm nhất định. Nó đã được sử dụng như một phương pháp để giảm cân cũng như một chiến lược điều trị cho những người có chế độ ăn uống không điều độ.
Thuật ngữ "ăn uống trực quan" được giới thiệu vào năm 1995 dưới dạng tựa đề của một cuốn sách do các chuyên gia dinh dưỡng đã đăng ký là Evelyn Tribole và Elyse Resch viết. Tuy nhiên, khái niệm ăn uống do phản ứng cảm xúc đã được các nhà nghiên cứu mô tả trước thời điểm đó.
IE là phản đề của việc ăn uống hạn chế đòi hỏi phải có sự kiểm soát cứng nhắc. Nhiều chế độ ăn kiêng thương mại tuân theo mô hình ăn uống hạn chế, bằng việc lên kế hoạch cho bữa ăn bao gồm các loại thực phẩm cụ thể và/hoặc khẩu phần được đo lường. Ngược lại, IE tập trung vào các tín hiệu của cơ thể như đói và no, có thể là cảm giác đói và no về mặt thể chất khi bụng đói hoặc no, hoặc các tín hiệu do tác nhân cảm xúc hoặc bên ngoài gây ra. IE rất linh hoạt, không hạn chế về loại thực phẩm nên ăn, số lượng hoặc giờ ăn cụ thể.
Bảng biểu

| Thể loại | Ăn thịt | Ăn kiêng | Ăn tạp | Ăn sống | Ăn chay | Thuần chay | Chay trường | Do Thái | Đạo hồi | Hindu giáo | Nguyên thủy | Trái cây |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Trái cây và  Quả mọng | Không | Không | Có | Có | Có | Có | Có | Có | Có | Có | Có | Có |
| Rau sống | Không | Có | Có | Có | Có | Có | Có | Có | Có | Có | Có | Có |
| Rau củ | Không | Có | Có | Có | Có | Có | Có | Có | Có | Có | Có | Không |
| Quả đậu | Không | Không | Có | Có | Có | Có | Có | Có | Có | Có | Không | Có lẽ |
| Quả cứng | Không | Có | Có | Có | Có | Có | Có | Có | Có | Có | Có | Có lẽ |
| Củ | Không | Không | Có | Có | Có | Có | Có | Có | Có | Có | Có | Không |
| Ngũ cốc | Không | Không | Có | Có | Có | Có | Không | Có | Có | Có | Không | Có lẽ |
| Thịt bò | Có | Có | Có | Không | Không | Không | Không | Có | Có | Không | Có | Không |
| Thịt lợn | Có | Có | Có | Không | Không | Không | Không | Không | Không | Có lẽ | Có | Không |
| Gia cầm | Có | Có | Có | Không | Không | Không | Không | Có | Có | Có lẽ | Có | Không |
| Cá | Có | Có | Có | Có | Không | Không | Không | Có | Có | Có lẽ | Có | Không |
| Hải sản | Có | Có | Có | Có | Không | Không | Không | Không | Có | Có lẽ | Có | Không |
| Côn trùng | Có | Có lẽ | Có | Không | Không | Không | Không | Không | Không | Có lẽ | Có | Không |
| Trứng | Có | Có | Có | Có | Có lẽ | Không | Không | Có | Có | Có | Có | Không |
| Sữa | Không | Có | Có | Có | Có lẽ | Không | Không | Có | Có | Có | Không | Không |
| Cồn | Không | Có lẽ | Có | Có | Có | Có | Có | Có | Không | Có | Không | Không |