Lịch sử hành chính Đồng bằng sông Cửu Long
Giai đoạn 1956 – 1975 > Chính quyền cách mạng

Tuy nhiên, chính quyền Mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam (sau này là Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam) và Việt Nam Dân chủ Cộng hòa hầu như không công nhận tên gọi các tỉnh mới ở miền Tây lúc bấy giờ, mà thay vào đó vẫn sử dụng các tên gọi tỉnh cũ trước đây. Riêng tên gọi các tỉnh Long An, An Giang, Kiến Phong và Kiến Tường thì vẫn được chính quyền Cách mạng sử dụng. Cụ thể như sau:
Thành lập mới các tỉnh Kiến Phong và Kiến Tường có địa giới hành chính giống như phía VNCH
Hợp nhất tỉnh Chợ Lớn và tỉnh Tân An lại thành tỉnh Long An
Hợp nhất tỉnh Mỹ Tho và tỉnh Gò Công lại thành tỉnh Mỹ Tho (VNCH gọi là tỉnh Định Tường)
Hợp nhất tỉnh Long Xuyên và tỉnh Châu Đốc lại thành tỉnh An Giang
Hợp nhất tỉnh Sóc Trăng và tỉnh Bạc Liêu lại thành tỉnh Sóc Trăng (VNCH gọi là tỉnh Ba Xuyên)
Hợp nhất tỉnh Rạch Giá và tỉnh Hà Tiên lại thành tỉnh Rạch Giá (VNCH gọi là tỉnh Kiên Giang)
Giải thể tỉnh Sa Đéc, sáp nhập vào địa bàn tỉnh Vĩnh Long
Giữ nguyên tên gọi các tỉnh: Cần Thơ, Bến Tre, Trà Vinh, Cà Mau, Vĩnh Long
Năm 1957, địa bàn miền Tây Nam Bộ tương ứng với Khu 8 và Khu 9, bao gồm 12 tỉnh: Long An, Kiến Tường, Kiến Phong, Mỹ Tho, Vĩnh Long, Bến Tre, Trà Vinh, An Giang, Cần Thơ, Rạch Giá, Sóc Trăng, Cà Mau
| Stt | Tên tỉnh phía Cách mạng | Thị xã trực thuộc | Huyện trực thuộc | Thuộc khu | Tên tỉnh phía VNCH |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  1 |  An Giang |  Long Xuyên Châu Đốc | Châu Thành, Huệ Đức, Châu Phú, Tri Tôn, Tịnh Biên, Tân Châu, An Phú, Phú Tân |  8 | An Giang Châu Đốc |
|  2 |  Cà Mau |  Cà Mau | Châu Thành, Thới Bình, Giá Rai, Trần Văn Thời, Ngọc Hiển, Duyên Hải |  9 |  An Xuyên |
|  3 |  Sóc Trăng |  Sóc Trăng Bạc Liêu | Châu Thành, Mỹ Xuyên, Thạnh Trị, Long Phú, Lịch Hội Thượng, Vĩnh Châu, Vĩnh Lợi, Hồng Dân |  9 |  Ba Xuyên Bạc Liêu |
|  4 |  Mỹ Tho |  Mỹ Tho | Châu Thành Bắc, Châu Thành Nam, Chợ Gạo, Cai Lậy, Cái Bè |  8 |  Định Tường |
|  5 |  Gò Công |  Gò Công | Gò Công Đông, Gò Công Tây |  8 | Gò Công |
|  6 |  Rạch Giá |  Rạch Giá |  Châu Thành A, Châu Thành B, Tân Hiệp, An Biên, Vĩnh Thuận, Gò Quao, Giồng Riềng, Hà Tiên, Phú Quốc |  9 |  Kiên Giang Chương Thiện |
|  7 |  Bến Tre |  Bến Tre | Châu Thành Đông, Châu Thành Tây, Ba Tri, Bình Đại, Giồng Trôm, Mỏ Cày, Thạnh Phú, Chợ Lách |  8  |  Kiến Hòa |
|  8 |  Long An |  Tân An | Châu Thành, Tân Trụ, Thủ Thừa, Bến Lức, Cần Giuộc, Cần Đước, Đức Hòa và Đức Huệ |  8 |  Long An Hậu Nghĩa |
|  9 |  Kiến Phong |  Cao Lãnh | Cao Lãnh, Kiến Văn, Mỹ An, Chợ Mới, Thanh Bình, Tam Nông, Hồng Ngự |  8  |  Kiến Phong |
|  10 |  Kiến Tường |  | Vùng 2, Vùng 4, Vùng 6, Vùng 8 |  8 |  Kiến Tường |
|  11 |  Cần Thơ |  Cần Thơ Vị Thanh | Châu Thành A, Châu Thành B, Ô Môn, Thốt Nốt, Phụng Hiệp, Long Mỹ, Kế Sách |  9 |  Phong Dinh Chương Thiện |
|  12 |  Trà Vinh |  Trà Vinh | Châu Thành, Càng Long, Cầu Kè, Cầu Ngang, Duyên Hải, Tiểu Cần, Trà Cú |  9  |  Vĩnh Bình |
|  13 |  Vĩnh Long |  Vĩnh Long Sa Đéc | Châu Thành, Cái Nhum, Vũng Liêm, Tam Bình, Trà Ôn, Bình Minh, Sa Đéc, Lấp Vò |  9 |  Vĩnh Long Sa Đéc |
Năm 1967, Trung ương Cục miền Nam quyết định tách thị xã Mỹ Tho ra khỏi tỉnh Mỹ Tho để thành lập thành phố Mỹ Tho trực thuộc Khu 8.
Tháng 8 năm 1968, tái lập tỉnh Gò Công trên cơ sở tách ra từ tỉnh Mỹ Tho.
Năm 1969, tách thị xã Cần Thơ ra khỏi tỉnh Cần Thơ để giao cho Khu 9 quản lý.
Năm 1971, thành lập tỉnh Châu Hà trên cơ sở tách đất từ tỉnh An Giang và tỉnh Rạch Giá.
Đến năm 1972, nâng thị xã Cần Thơ lên trở thành thành phố Cần Thơ trực thuộc Khu 9.
Tháng 11 năm 1973, tái lập tỉnh Bạc Liêu trên cơ sở tách ra từ tỉnh Sóc Trăng.
Tháng 5 năm 1974, giải thể các tỉnh An Giang, Châu Hà và Kiến Phong để tái lập các tỉnh có tên là Long Châu Hà, Long Châu Tiền và Sa Đéc. Tỉnh Sa Đéc lúc này cũng nhận lại phần đất đã bị sáp nhập vào tỉnh Vĩnh Long từ năm 1957.
| STT | Tên Thành phố | Năm Thành lập | Quận trực thuộc | Thuộc khu | Chú thích |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  1 |  Thành phốCần Thơ |  1972  | Quận 1, quận 2 và quận 3 |  9  | Tồn tại độc lập, ngang hàng với tỉnh Cần Thơ |
|  2 |  Thành phốMỹ Tho |  1967 | Quận 1, quận 2, quận 3 và quận 4 |  8 | Tồn tại độc lập, ngang hàng với tỉnh Mỹ Tho |
Sau ngày 30 tháng 4 năm 1975, chính quyền quân quản Cộng hòa miền Nam Việt Nam lúc bấy giờ vẫn duy trì tên gọi các tỉnh trực thuộc Khu 8 và Khu 9 như cũ cho đến đầu năm 1976. Lúc này, chính quyền Cách mạng cũng bỏ danh xưng "quận" có từ thời Pháp thuộc và lấy danh xưng "huyện" ("quận" và "phường" dành cho các đơn vị hành chánh tương đương khi đã đô thị hóa).
Vào thời điểm này, Khu 8 và Khu 9 ở miền Tây Nam Bộ có các tỉnh, thành phố trực thuộc như sau:
Thành phố Mỹ Tho, thành phố Cần Thơ
15 tỉnh: Long An, Kiến Tường, Mỹ Tho, Gò Công, Vĩnh Long, Bến Tre, Trà Vinh, Sa Đéc, Long Châu Tiền, Long Châu Hà, Cần Thơ, Rạch Giá, Sóc Trăng, Bạc Liêu, Cà Mau
Ngày 20 tháng 9 năm 1975, Bộ Chính trị ra Nghị quyết số 245-NQ/TW về việc bỏ khu, hợp tỉnh trong toàn quốc "nhằm xây dựng các tỉnh thành những đơn vị kinh tế, kế hoạch và đơn vị hành chính có khả năng giải quyết đến mức cao nhất những yêu cầu về đẩy mạnh sản xuất, tổ chức đời sống vật chất, văn hóa của nhân dân, về củng cố quốc phòng, bảo vệ trị an, và có khả năng đóng góp tốt nhất vào sự nghiệp chung của cả nước". Theo Nghị quyết này, các tỉnh hợp lại sẽ đề nghị Nhà nước quyết định tên và tỉnh lỵ của tỉnh mới. Lúc này, các tỉnh ở miền Tây Nam Bộ ban đầu dự kiến sẽ hợp nhất lại như sau:
Tỉnh Cà Mau, tỉnh Bạc Liêu và hai huyện Vĩnh Thuận, An Biên của tỉnh Rạch Giá (trừ hai xã Tây Yên và Đông Yên)
Tỉnh Long Châu Hà, tỉnh Rạch Giá và huyện Thốt Nốt của tỉnh Cần Thơ
Tỉnh Cần Thơ, tỉnh Sóc Trăng, tỉnh Vĩnh Long, tỉnh Trà Vinh và thành phố Cần Thơ
Tỉnh Long Châu Tiền, tỉnh Sa Đéc và tỉnh Kiến Tường
Tỉnh Mỹ Tho, tỉnh Gò Công, tỉnh Long An, tỉnh Bến Tre và thành phố Mỹ Tho
Nhưng đến ngày 20 tháng 12 năm 1975, Bộ Chính trị lại ra Nghị quyết số 19/NQ điều chỉnh lại việc hợp nhất tỉnh ở miền Nam Việt Nam cho sát với tình hình thực tế. Theo đó hợp nhất các tỉnh sau đây thành những tỉnh mới:
Tỉnh Cà Mau và tỉnh Bạc Liêu
Tỉnh Cần Thơ (gồm cả huyện Thốt Nốt), tỉnh Sóc Trăng và thành phố Cần Thơ
Tỉnh Vĩnh Long và tỉnh Trà Vinh
Tỉnh Mỹ Tho, tỉnh Gò Công và thành phố Mỹ Tho
Tỉnh Long An và tỉnh Kiến Tường
Tây Long Châu Tiền và Long Châu Hà (tỉnh An Giang cũ bao gồm của tỉnh Long Xuyên, tỉnh Châu Đốc trừ huyện Thốt Nốt)
Tỉnh Sa Đéc và tỉnh Kiến Phong cũ
Tỉnh Bến Tre vẫn để thành tỉnh riêng
Tỉnh Rạch Giá cũ (bao gồm cả các huyện Hà Tiên, Phú Quốc và Châu Thành A của tỉnh Long Châu Hà) vẫn để thành tỉnh riêng