stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Attonda natha
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Salacia gigantea

| Salacia gigantea> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Celastrales
Họ (familia): Celastraceae
Chi (genus): Salacia
Loài (species): S. gigantea
Danh pháp hai phần
Salacia gigantea Loes. 
Salacia gigantea là một loài thực vật có hoa trong họ Dây gối. Loài này được Loes. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1906.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Salacia gigantea”. Truy cập ngày 28 tháng 8 năm 2013.
Artemisia ammaniana

| Artemisia ammaniana> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Asterales
Họ (familia): Asteraceae
Chi (genus): Artemisia
Loài (species): A. ammaniana
Danh pháp hai phần
Artemisia ammaniana Besser, 1835 
Artemisia ammaniana là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Besser mô tả khoa học đầu tiên năm 1835.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Artemisia ammaniana”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.
Calamaria boesemani

| Calamaria boesemani> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Reptilia
Bộ (ordo): Squamata
Phân bộ (subordo): Serpentes
Phân thứ bộ (infraordo): Alethinophidia
Họ (familia): Colubridae
Chi (genus): Calamaria
Loài (species): C. boesemani
Danh pháp hai phần
Calamaria boesemani Inger & Marx, 1965 
 
Calamaria boesemani là một loài rắn trong họ Rắn nước. Loài này được Inger & Marx mô tả khoa học đầu tiên năm 1965.
Chú thích

↑  “Calamaria boesemani”. The Reptile Database. Truy cập ngày 29 tháng 5 năm 2013.
Udea lenta

| Udea lenta> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Crambidae
Chi (genus): Udea
Loài (species): U. lenta
Danh pháp hai phần
Udea lenta
Udea lenta là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 19 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Salacia elegans

| Salacia elegans> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Celastrales
Họ (familia): Celastraceae
Chi (genus): Salacia
Loài (species): S. elegans
Danh pháp hai phần
Salacia elegans Welw. 
Salacia elegans là một loài thực vật có hoa trong họ Dây gối. Loài này được Welw. ex Oliv. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1868.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Salacia elegans”. Truy cập ngày 28 tháng 8 năm 2013.
Calamaria brongersmai

| Calamaria brongersmai> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Reptilia
Bộ (ordo): Squamata
Phân bộ (subordo): Serpentes
Phân thứ bộ (infraordo): Alethinophidia
Họ (familia): Colubridae
Chi (genus): Calamaria
Loài (species): C. brongersmai
Danh pháp hai phần
Calamaria brongersmai Inger & Marx, 1965 
Calamaria brongersmai là một loài rắn trong họ Rắn nước. Loài này được Inger & Marx mô tả khoa học đầu tiên năm 1965.
Chú thích

↑  “Calamaria brongersmai”. The Reptile Database. Truy cập ngày 29 tháng 5 năm 2013.
Lịch sử Angola

Angola là một quốc gia ở tây nam châu Phi. Từ Angola có nguồn gốc từ Kimbundu. Từ quan điểm khảo cổ học, lịch sử Angola bắt đầu từ thời đại đồ đá cũ.
Lịch sử ban đầu

Con người lần đầu tiên bắt đầu sống ở Angola ngày nay trong thời cổ đại và thời đại mới. Điều này có thể được xác nhận trong các sa mạc Luanda, Congo và Namib.
Văn hóa cổ đại sớm nhất chính là người San. Vào khoảng đầu thế kỷ 6, người Bantu bắt đầu di chuyển từ phía bắc. Họ đã có công nghệ Kim loại, Gốm và Nông nghiệp.
Thực thể chính trị sớm nhất trong khu vực là Vương quốc Congo. Nó xuất hiện vào thế kỷ 13, với Gabon ở phía bắc, sông Cuangza ở phía nam, Đại Tây Dương ở phía tây và Sông Congo ở phía đông. Vương quốc Congo được chia thành sáu tỉnh và có một số quốc gia liên kết.
Thời kỳ thuộc địa

Bài chi tiết: Angola thuộc Bồ Đào Nha
Năm 1482, hạm đội Bồ Đào Nha do Diogo Cão chỉ huy đã đến Congo. Ông đã khám phá bờ biển phía tây bắc của Angola ngày hôm nay vào năm 1484. Năm 1575, với Paul Dias de Novois đưa hàng trăm gia đình thuộc địa và hơn 400 chiến binh, Bồ Đào Nha đã thành lập một thuộc địa ở Angola. Trung tâm của thuộc địa là Luanda, được xác nhận vào năm 1605.
Việc buôn bán nô lệ không bị bãi bỏ cho đến năm 1836.
Nó được chia thành một trong phân cấp hành chính Bồ Đào Nha vào năm 1951 và trở nên độc lập vào ngày 11 tháng 11 năm 1975.
Nội chiến

Bài chi tiết: Nội chiến Angola
Năm 1975, Phong trào Nhân dân Giải phóng Angola (tiếng Bồ Đào Nha: Movimento Popular de Libertação de Angola, viết tắt là MPLA') được Liên Xô và Liên minh Quốc gia ủng hộ vì sự độc lập hoàn toàn của Angola được ủng hộ bởi Hoa Kỳ và chính phủ Nam Phi (tiếng Bồ Đào Nha: União Nacional para a Independência, được gọi là UNITA), nổ ra trong cuộc nội chiến. Kết quả là, MPLA chiến thắng trong chiến thắng và kiểm soát quyền lực chính trị. Từ đó trở đi, chính phủ Anh và Liên Xô sẽ thành lập một liên minh và thực hiện chế độ độc tài độc đảng.
Vào ngày 20 tháng 5 năm 1977, một cuộc đảo chính toan tính đã nổ ra ở Angola. Điều này dẫn đến sự trả thù từ chính phủ và quân đội Cuba. Điều này đã gây ra hàng chục ngàn cái chết, bao gồm cả các thành viên của cựu vương Nito Alves. Alves bị tra tấn và giết chết.
Năm 1979, ông José Eduardo dos Santos trở thành tổng thống.
Năm 1990, chính phủ Anh quyết định từ bỏ đường lối xã hội chủ nghĩa và năm sau để giới thiệu một hệ thống chính trị đa đảng. Vào tháng 5 năm 1991, MPLA và UNITA đã ký một thỏa thuận hòa bình với sự can thiệp của Bồ Đào Nha. Tuy nhiên, trong cuộc bầu cử quốc hội năm 1992, Phong trào Nhân dân và UNITA lại nổ ra. Với sự can thiệp của Liên Hợp Quốc, hòa bình đã được khôi phục vào tháng 11 năm 1994, nhưng thật không may, cuộc nội chiến lại nổ ra vào năm 1998.
Vào ngày 4 tháng 4 năm 2002, hai bên đã ký một thỏa thuận đình chỉ, và người đứng đầu UNITA, Savibi, cũng qua đời vào tháng 2 năm 2002, và cuộc nội chiến kéo dài 27 năm đã chính thức chấm dứt.
Artemisia anethifolia

| Artemisia anethifolia |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Asterales
Họ (familia): Asteraceae
Chi (genus): Artemisia
Loài (species): A. anethifolia
Danh pháp hai phần
Artemisia anethifolia Weber ex Stechm., 1775 
Artemisia anethifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Weber ex Stechm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1775.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Artemisia anethifolia”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.
Attonda nigriplaga

| Attonda nigriplaga> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Noctuidae
Chi (genus): Attonda
Loài (species): A. nigriplaga
Danh pháp hai phần
Attonda nigriplaga Bethune-Baker, 1906 
Attonda nigriplaga là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Udea maderensis

| Udea maderensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Crambidae
Chi (genus): Udea
Loài (species): U. maderensis
Danh pháp hai phần
Udea maderensis
Udea maderensis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 19 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Tổ chức Phát triển Công nghiệp Liên Hợp Quốc

| Tổ chức Phát triển Công nghiệp  Liên Hợp Quốc United Nations Industrial Development Organization |
| --- | --- |
Loại hình: Cơ quan chuyên môn của UN
Tên gọi tắt: UNIDO
Lãnh đạo: Li Yong   Trung Quốc
Hiện trạng: đang hoạt động
Thành lập: 1966 (chuyển sang cơ quan chuyên môn năm 1985)
Trụ sở: Viên,  Áo
Trang web: UNIDO Official website
Trực thuộc: Liên Hợp Quốc
Tổ chức Phát triển Công nghiệp Liên Hợp Quốc (UNIDO), viết tắt trong tiếng Pháp/Tây Ban Nha là ONUDI là một cơ quan trực thuộc Liên Hợp Quốc có trụ sở đặt tại Viên, Áo.
Năm 2015 UNIDO có 170 thành viên Lưu trữ 2013-07-03 tại Wayback Machine quốc gia và vùng lãnh thổ. Chủ tịch hiện là  Li Yong được bầu từ 2013.
Mục tiêu

Mục tiêu ban đầu của cơ quan này là thúc đẩy phát triển công nghiệp ở các quốc gia đang phát triển và các quốc gia có nền kinh tế chuyển tiếp và thúc đẩy hợp tác quốc tế trong lĩnh vực công nghiệp.
Các nước công nghiệp hóa và phát triển cùng nhau xem xét cách thức để đẩy nhanh công nghiệp hóa bằng cách khuyến khích sự tham gia của chính phủ và ngành công nghiệp. Dựa trên các cuộc khảo sát và nghiên cứu, UNIDO tạo ra và cải tiến các khái niệm và phương pháp tiếp cận phát triển, góp phần thực hiện kế hoạch công, hợp tác xã và tư nhân, bao gồm cả việc khuyến khích hợp tác giữa các công ty quan tâm đến các lĩnh vực này.
Ngoài ra, tổ chức các chương trình đào tạo công nghiệp, cung cấp tư vấn và hỗ trợ cho các nước để có được nguồn tài chính bên ngoài công bằng và công bằng, và thu thập, phân tích, xuất bản, tiêu chuẩn hóa và cải thiện các số liệu thống kê công nghiệp.
Cơ cấu tổ chức

Cơ cấu tổ chức của Tổ chức Phát triển Công nghiệp Liên Hợp Quốc là:
Đại hội đồng: Với sự tham gia của tất cả các nước thành viên và họp hai năm một lần để phê duyệt ngân sách và chương trình làm việc, và bầu Tổng Giám đốc (nhiệm kỳ bốn năm).
Hội đồng Phát triển Công nghiệp: Họp mỗi năm một lần trong khi họp Đại hội đồng và hai lần vào các năm khác, bao gồm 53 đại diện các nước thành viên bầu với nhiệm kỳ bốn năm của Hội nghị đáp ứng tiêu chuẩn của phân bố địa lý công bằng và chịu trách nhiệm đưa ra các khuyến nghị Đại hội đồng để xem xét việc thực hiện của chương trình và ngân sách.
Chương trình và Ủy ban Ngân sách: Họp mỗi năm một lần và có nhiệm vụ giúp Hội đồng trong việc chuẩn bị chương trình, ngân sách và tài chính khác.
Ban Thư ký: đứng đầu là Tổng Giám đốc được bầu cho một thời gian bốn năm và xử lý tất cả các vấn đề hành chính của Tổ chức.
| Nhiệm kỳ | Giám đốc UNIDO | Từ nước |
| --- | --- | --- |
| 2013– hiện nay | Li Yong |  Trung Quốc |
| 2005–2013 | Kandeh K. Yumkella |  Sierra Leone |
| 1998–2005 | Carlos Alfredo Magariños |  Argentina |
| 1993–1997 | Mauricio de Maria y Campos |  México |
| 1985–1992 | Domingo Siazon |  Philippines |
Giám đốc điều hành: (Executive Director)
| 1975–1985 | Abd-El Rahman Khane |  Algérie |
| 1967–1974 | Ibrahim Helmi Abdel-Rahman |  Ai Cập |
Các Đại sứ thiện chí UNIDO là người tài năng hoặc nổi tiếng được chọn để truyền bá tư tưởng của UNIDO.
| Năm | Đại sứ | Nước | Hoạt động |
| --- | --- | --- | --- |
| 2005 | Reinosuke Hara |  Nhật Bản | Hayama Capital Inc. |
| 2005 | Peter Sutherland |  Ireland | Kinh doanh, Chính trị |
| 2005 | Mario Baccini |  Ý | Chính trị, Chủ tịch Italian Microcredit Institute |
| 2004 | Mamadou Mansour Cama |  Sénégal | Kinh doanh |
Luận tạng

Đừng nhầm lẫn với A-tì-đạt-ma.
Luận tạng (chữ Hán: 論藏), hay Vi diệu pháp tạng, A-tì-đạt-ma tạng (pa., sa.: Abhidharma Piṭaka) là một bộ tạng kinh điển trong truyền thống Phật giáo, chủ yếu do các bộ A-tì-đạt-ma tập thành. Cùng với Vinaya Piṭaka (Luật tạng) và Sutta Piṭaka (Kinh tạng), nó tạo nên Tam tạng (Tipiṭaka) kinh điển trong truyền thống Phật giáo.
Luận tạng là một tập hợp phân tích học thuật chi tiết và tóm tắt những lời dạy của Đức Phật trong phần Kinh tạng. Ở đây, các bài kinh được sắp xếp lại thành một hệ thống sơ đồ gồm các nguyên tắc chung có thể được gọi là 'Tâm lý học Phật giáo'. Trong Luận tạng, các giáo lý và nguyên tắc chung của các bài kinh được tổ chức thành một khoa học mạch lạc của giáo lý Phật giáo.
Luận tạng là một trong vài ví dụ còn sót lại của văn học A-tì-đạt-ma, các văn bản phân tích và triết học được sáng tác bởi một số bộ phái Phật giáo sơ kỳ của Ấn Độ. Mỗi văn bản trong Luận tạng của bộ phái này luôn đề cập đến sự khác biệt về giáo lý với các trường phái Phật giáo sơ kỳ khác.
Nghiên cứu Luận tạng và Vi diệu pháp là một chuyên môn truyền thống được một số tăng sĩ Abhidhamma Theravāda theo đuổi chuyên sâu. Luận tạng cũng là một phần quan trọng trong nghi lễ Phật giáo Theravāda thường được tụng đọc tại tang lễ và lễ hội.
Từ nguyên và tổng quan

Abhi có nghĩa là "cao hơn" và dhamma ở đây đề cập đến giáo pháp của Đức Phật. Theo thuyết nhị đế, Đức Phật đã điều chỉnh lời dạy của mình tùy theo trình độ học vấn, năng lực trí tuệ và mức độ phát triển tâm linh của những người mà Ngài tiếp xúc. Phần lớn những gì Đức Phật dạy đều nhằm vào một hạng người mà Ngài gọi là puthujjana (phàm nhân). Về cơ bản, đây là những người bình thường tham gia vào các mục tiêu thế tục.
Theo học giả Phật giáo Narada Mahathera: "Pháp, được thể hiện trong Kinh tạng, là giáo lý thông thường (pi.: vohāra desanā), và Vi diệu pháp là giáo lý tối thượng (pi.: paramattha desanā)".
Nguồn gốc

Truyền thống Phật giáo cho rằng Đức Phật đã nghĩ ra Vi diệu pháp ngay sau khi giác ngộ, rồi vài năm sau Ngài đã dạy nó cho chư thiên. Sau đó, Đức Phật giảng lại nó cho Sariputta, người đã truyền nó cho các đệ tử của mình. Truyền thống này được thể hiện rõ ràng trong Parivara (Tập yếu), một văn bản muộn từ Luật tạng, trong đó đề cập đến trong một câu kết ca ngợi Đức Phật rằng sinh vật tốt nhất này, con sư tử, đã dạy ba tạng.
Tuy nhiên, giới học thuật phương Tây hiện đại thường xác định niên đại nguồn gốc của Luận tạng vào khoảng thế kỷ thứ ba trước Công nguyên, xấp xỉ 100 đến 200 năm sau khi Đức Phật nhập diệt. Do đó, bảy tác phẩm Vi diệu pháp thường được các học giả khẳng định không phải là những lời của chính Đức Phật, mà là của các đệ tử và học giả. Văn học Vi diệu pháp có thể bắt nguồn từ việc biên soạn và giải thích kinh điển, nhưng sau đó đã phát triển các học thuyết độc lập.
Những văn bản sớm nhất của Kinh điển Pali không đề cập đến các văn bản của Abhidhamma Piṭaka. Vi diệu pháp cũng không được đề cập đến trong các tường thuật của Đại hội kết tập đầu tiên, mà chỉ đề cập đến sự tồn tại của các kinh văn Giới luật và năm bộ Bộ kinh (pi.: nikāya) hoặc bốn bộ kinh A-hàm (sa.: āgama). Những đoạn kinh văn Abhidhamma thường được lồng vào các tạng trên.
Tuy nhiên, Rupert Gethin gợi ý rằng các yếu tố quan trọng của Vi diệu pháp có lẽ đã có từ thời Đức Phật tại thế. AK Warder và Peter Harvey đều gợi ý những niên đại sớm nhất cho những matrika (mẫu đề) mà hầu hết các kinh văn Abidhamma dựa trên đó. Những matrika này là những danh sách phân loại đã được xác định là có khả năng là tiền thân của văn học Vi diệu pháp đã phát triển đầy đủ.
Nội dung > Truyền thống Theravāda

Abhidhamma Piṭaka truyền thống Theravāda gồm bảy bộ:
Dhammasaṅgaṇī (-saṅgaṇi hay -saṅgaṇī)
Vibhaṅga (vibhaṅga)
Dhātukathā (dhātukathā)
Puggalapaññatti (-paññatti)
Kathāvatthu (kathā-)
Yamaka
Paṭṭhāna (paṭṭhāna)
Tuyển tập Vi diệu pháp Pāḷi có rất ít điểm chung với các tác phẩm Vi diệu pháp được các bộ phái Phật giáo sơ kỳ khác công nhận.
Nội dung > Truyền thống Theravāda > Dhammasaṅganī

Dhammasaṅgani (Pháp tụ luận) là cẩm nang về đạo đức dành cho các nhà sư. Nó bắt đầu với một mātikā (mẫu đề) liệt kê các phân loại của pháp (được dịch là hiện tượng, ý tưởng, trạng thái, v.v..). Mātikā bắt đầu với 22 cách phân loại ba phần, chẳng hạn như tốt/xấu/không phân loại, và sau đó là 100 cách phân loại kép theo phương pháp A-tì-đạt-ma. Nhiều phân loại trong số này không đầy đủ và một số thậm chí không đặc trưng. Mātikā kết thúc với 42 phân loại kép theo phương pháp kinh; 42 điều này chỉ được sử dụng trong Dhammasaṅgani, trong khi 122 điều còn lại cũng được sử dụng trong một số sách khác.
Nội dung chính của Dhammasaṅgani có bốn phần. Phần thứ nhất khái quát qua nhiều trạng thái tâm, liệt kê và định nghĩa bằng danh sách các từ đồng nghĩa, các yếu tố có mặt trong các trạng thái. Phần thứ hai bàn về mẫu vật chất, bắt đầu với mātikā của chính nó, phân loại theo nhóm một, hai và tăng dần v.v., kèm các giải thích sau đó. Phần thứ ba giải thích mātikā của cuốn sách theo hai phần đầu tiên. Phần thứ tư cũng tương tự, nhưng bằng một phương pháp khác (và bỏ qua phương pháp kinh).
Nội dung > Truyền thống Theravāda > Vibhaṅga

Vibhaṅga (Phân biệt luận) gồm 18 chương, mỗi chương đề cập đến một chủ đề khác nhau. Ví dụ, chương đầu tiên đề cập đến năm uẩn. Một chương điển hình bao gồm ba phần. Phần đầu tiên giải thích chủ đề theo phương pháp kinh điển, thường là từng từ một như trong các bài kinh thực tế. Thứ hai là giải thích Vi diệu pháp, chủ yếu bằng danh sách các từ đồng nghĩa như trong Dhammasaṅgani. Phần thứ ba sử dụng hình thức vấn đáp, dựa trên mātikā, chẳng hạn như "Có bao nhiêu uẩn là tốt?"
Nội dung > Truyền thống Theravāda > Dhātukathā

Dhātukathā (Giới thuyết luận) bao gồm cả matika và các chủ đề khác nhau, chủ yếu từ Vibhaṅga, liên hệ chúng với 5 uẩn, 12 xứ và 18 giới. Chương đầu tiên khá đơn giản: "Có bao nhiêu uẩn, v.v., thiện pháp v.v... được bao gồm?" Cuốn sách dần dần giải quyết những câu hỏi phức tạp hơn: "Có bao nhiêu uẩn, v.v., các pháp được tách rời khỏi sự chú ý, v.v.?"
Nội dung > Truyền thống Theravāda > Puggalapaññatti

Puggalapaññatti (Nhân thi thiết luận) bắt đầu với mātikā của chính nó, với một số danh sách tiêu chuẩn, nhưng sau đó tiếp tục với danh sách những người được nhóm theo số từ một đến hàng chục. Phần sau này của mātikā sau đó được giải thích trong phần chính của tác phẩm. Nó liệt kê những đặc điểm con người gặp phải trên các giai đoạn của con đường Phật đạo. Hầu hết danh sách các nhân vật và nhiều lời giải thích cũng được tìm thấy trong Tăng chi Bộ kinh.
Nội dung > Truyền thống Theravāda > Kathāvatthu

Kathāvatthu (Luận sự) gồm hơn 200 bài tranh luận về các vấn đề giáo lý. Các câu hỏi có bản chất dị giáo, và được trả lời theo cách bác bỏ chúng. Nó bắt đầu với câu hỏi về sự tồn tại của linh hồn. Nó không xác định những người tham gia. Bài luận nói rằng các cuộc tranh luận là giữa Theravāda và các trường phái khác, mà nó xác định trong từng trường hợp. Những nhận dạng này hầu hết phù hợp với những gì được biết từ các nguồn khác về học thuyết của các trường phái khác nhau. Đây là phần duy nhất được gán cho một tác giả cụ thể, Moggaliputta.
Nội dung > Truyền thống Theravāda > Yamaka

Yamaka (Song đối luận) bao gồm 10 chương, mỗi chương đề cập đến một chủ đề khác nhau; ví dụ, vấn đề đầu tiên với căn. Một chương điển hình (có thể có một ít sai biệt) gồm ba phần. Phần thứ nhất giải quyết câu hỏi về căn tính: "Căn có phải là gốc tốt không?" "Nhưng căn có phải là căn tốt không?" Toàn bộ Yamaka bao gồm các cặp câu vấn đáp như vậy, do đó mà có tên "Song đối". Phần thứ hai đề cập đến sự sinh khởi: "Đối với một người mà sắc uẩn sinh khởi, thọ uẩn có sinh khởi không?" Phần thứ ba đề cập đến sự hiểu biết: “Người hiểu nhãn căn có hiểu nhãn căn không?” Về bản chất, nó đang giải quyết các hiện tượng tâm lý.
Nội dung > Truyền thống Theravāda > Paṭṭhāna

Paṭṭhāna (Pháp trí luận) đề cập đến 24 nhân duyên liên quan đến matika: "Thiện pháp liên quan đến thiện pháp do nhân duyên", với các chi tiết và số lượng câu trả lời. Bản văn Paṭṭhāna này bao gồm nhiều giải thích chi tiết về lý thuyết nhân quả, giới hạn và không giới hạn của bản chất tùy thuộc theo hướng của chúng với chân đế.
Địa vị trong truyền thống Phật giáo

Tầm quan trọng của Luận tạng trong Phật giáo Sinhala cổ điển được gợi ý bởi thực tế là nó được trang bị, không chỉ, giống như phần lớn kinh điển, với một kinh luận và một bài luận giải về bài kinh luận đó, mà thậm chí còn có một bài luận giải phụ về bài luận giải đó. Trong những thế kỷ gần đây, Miến Điện đã trở thành trung tâm chính của nghiên cứu Vi diệu pháp. Tuy nhiên, tất cả các nước Đông Nam Á và Sri Lanka đều đánh giá cao nó. Các bản Vi diệu pháp được sáng tác ở Thái Lan vào thế kỷ 15 và 16 tiếp tục được thuyết giảng cho cư sĩ cho đến đầu thế kỷ 20.
Luận tạng hay những phần tóm tắt của nó thường được tụng trong các tang lễ theo truyền thống Theravada. Các phiên bản cô đọng của bảy cuốn trong Luận tạng là một trong những văn bản phổ biến nhất được tìm thấy trong các bộ sưu tập bản viết tay của Thái Lan và Khmer. Một cuộc khảo sát do Louis Finot thực hiện vào đầu thế kỷ 20 đã phát hiện ra rằng Luận tạng là bộ duy nhất trong ba bộ tạng được hầu hết các tự viện ở Lào sở hữu ở dạng hoàn chỉnh. Cuốn sách cuối cùng của Luận tạng, Patthana, được tụng liên tục trong bảy ngày đêm tại một lễ hội hàng năm ở Mandalay.
Tác phẩm liên quan

Ngoài bảy luận thư cơ bản này còn có các luận thư được sáng tác tiếp theo, nổi bật như:
Visuddhimagga (Thanh tịnh đạo luận) của Buddhaghosa (Phật Âm), sáng tác vào khoảng thế kỷ V, có giá trị như một bộ bách khoa toàn thư Phật giáo
Sumangala Vilasini (Trường tập kinh Chú sớ) giải thích Trường Bộ kinh.
Attha Salina chú thích Pháp tụ luận.
Panca-Pakarana Atthokattha (Ngũ thư thuật nghĩa) chú thích về Đối pháp
Abhi-dharmattha Sangaha (Thắng pháp tập yếu) của Anuruddha (A-nậu-lâu-đà) viết thế kỷ VIII, toát yếu giáo nghĩa Phật giáo.