Thanh Bình
Lịch sử > Thời Pháp thuộc

Sau khi chiếm hết được ba tỉnh miền Đông Nam Kỳ vào năm 1862, thực dân Pháp dần xóa bỏ tên gọi tỉnh Định Tường và tỉnh An Giang cùng hệ thống hành chính phủ huyện cũ thời nhà Nguyễn, đồng thời đặt ra các hạt Thanh tra. Lúc bấy giờ, hạt Thanh tra Kiến Tường được thành lập trên địa bàn huyện Kiến Phong thuộc phủ Kiến Tường, tỉnh Định Tường cũ. Trụ sở hạt Thanh tra Kiến Tường đặt tại Cao Lãnh. Lúc đầu, hạt Thanh tra tạm gọi tên theo tên các phủ huyện cũ, sau mới đổi tên gọi theo địa điểm đóng trụ sở. Về sau, trụ sở được dời từ Cao Lãnh (thuộc thôn Mỹ Trà) đến Cần Lố (thuộc thôn Mỹ Thọ). Chính vì vậy, hạt Thanh tra Kiến Tường cũng được đổi tên thành hạt Thanh tra Cần Lố; bao gồm 3 tổng: Phong Hòa, Phong Phú và Phong Thạnh. Còn vùng đất cù lao Tây lúc bấy giờ thuộc tổng An Lương, hạt Thanh tra Châu Đốc và sau này từ một thôn Tân Hưng được chia ra thành ba làng mới là Tân Huề, Tân Quới, Tân Long.
Ngày 20 tháng 9 năm 1870, giải thể hạt Thanh tra Cần Lố, đưa hai tổng Phong Hòa và Phong Phú vào hạt Thanh tra Cái Bè; đồng thời đưa tổng Phong Thạnh qua hạt Thanh tra Sa Đéc.
Ngày 5 tháng 6 năm 1871, giải thể hạt Thanh tra Cái Bè nhập vào địa bàn hạt Thanh tra Mỹ Tho. Đồng thời, địa bàn tổng Phong Thạnh cũng được chia cho 3 hạt thanh tra Châu Đốc, Long Xuyên và Sa Đéc. Hạt thanh tra Long Xuyên lấy địa phận các làng Tân Phú, Tân Thạnh của tổng Phong Thạnh, huyện Kiến Phong để lập tổng mới gọi là tổng Phong Thạnh Thượng thuộc hạt Long Xuyên.
Ngày 5 tháng 1 năm 1876, các hạt Thanh tra Long Xuyên và Châu Đốc đổi thành các hạt tham biện Long Xuyên và Châu Đốc. Ngày 1 tháng 1 năm 1900, tất cả các hạt tham biện ở Đông Dương điều thống nhất gọi là "tỉnh", trong đó có tỉnh Long Xuyên và tỉnh Châu Đốc. Tổng Phong Thạnh Thượng lúc bấy giờ thuộc tỉnh Long Xuyên; riêng cù lao Tây thuộc tổng An Phước, tỉnh Châu Đốc.
Năm 1917, thực dân Pháp lập quận Chợ Mới thuộc tỉnh Long Xuyên, gồm 3 tổng trong đó có tổng Phong Thạnh Thượng với 6 làng trực thuộc: An Phú, An Phong, An Thành, Bình Thành, Tân Phú, Tân Thạnh. Sau này, chính quyền thực dân Pháp hợp nhất hai làng An Phú và An Thành thành một làng mới lấy tên là làng Phú Thành. Từ đó, tổng Phong Thạnh Thượng chỉ còn 5 làng trực thuộc.
Sau này, tổng An Phước tách ra để thành lập mới tổng Cù Lao Tây. Năm 1917, tổng Cù Lao Tây thuộc quận Tân Châu, tỉnh Châu Đốc.
Từ ngày 19 tháng 12 năm 1929, thực dân Pháp lập thêm quận Hồng Ngự ở tỉnh Châu Đốc do tách ra từ quận Tân Châu. Lúc này, tổng Cù Lao Tây thuộc quận Hồng Ngự, tỉnh Châu Đốc với 3 làng trực thuộc: Tân Huề, Tân Quới, Tân Long.
Sau Cách mạng tháng Tám năm 1945, Ủy ban Kháng chiến Hành chánh Nam bộ chủ trương bỏ cấp tổng, bỏ đơn vị làng, thống nhất gọi là xã, đồng thời bỏ danh xưng quận, gọi thay thế bằng huyện. Chính quyền Việt Nam Cộng hòa đến năm 1956 cũng thống nhất dùng danh xưng là xã, tuy nhiên vẫn gọi là quận cho đến năm 1975. Huyện Chợ Mới ban đầu vẫn thuộc tỉnh Long Xuyên và huyện Hồng Ngự ban đầu vẫn thuộc tỉnh Châu Đốc. Từ năm 1949 đến 1951, Cù lao Tây thuộc huyện Tân Hồng (hợp nhất hai huyện Tân Châu và Hồng Ngự), tỉnh Long Châu Tiền; đồng thời huyện Chợ Mới cũng thuộc tỉnh Long Châu Tiền. Ngày 27 tháng 6 năm 1951, huyện Chợ Mới và huyện Tân Hồng cùng thuộc tỉnh Long Châu Sa. Đến cuối năm 1954, giải thể huyện Tân Hồng và đồng thời giải thể tỉnh Long Châu Sa. Huyện Chợ Mới trở lại thuộc tỉnh Long Xuyên và huyện Hồng Ngự trở lại thuộc tỉnh Châu Đốc như cũ.