stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Cấn Thị Thêu
Bắt giữ năm 2016

Vào ngày 10 tháng 6 năm 2016, hàng chục công an đã đến nhà của gia đình bà Thêu ở tỉnh Hòa Bình, miền bắc Việt Nam để khám xét nhà bà, tịch thu điện thoại di động và bắt giữ bà. Bà Thêu bị tạm giữ theo Điều 245 của Bộ luật Hình sự Việt Nam với tội danh “gây rối trật tự công cộng” vì bà bị cáo buộc có liên quan đến việc gây rối trật tự của quận Đống Đa, Hà Nội. Trên thực tế, bà và những người khiếu kiện đất đai khác đã tham gia một cuộc “biểu tình ôn hòa” để yêu cầu trả lại đất đai của họ đã bị chính quyền tịch thu.
Các con trai của bà, Trịnh Bá Tư và Trịnh Bá Phương, cùng nhiều dân oan khác đã tổ chức biểu tình ôn hòa ở quận Hà Đông để kêu gọi trả tự do ngay cho bà. Nhưng trước đó, họ đã sử dụng mạng xã hội để truyền bá thông tin của chính họ về cách thức hoạt động của chính phủ. Do đó, cảnh sát đã tịch thu máy ảnh và điện thoại di động của họ, đồng thời xóa tất cả dữ liệu bao gồm hình ảnh và video trong thời gian họ bị tạm giữ 10 giờ vào ngày 13 tháng 6 năm 2016. Sau đó, tổ chức hỗ trợ họ đã thực hiện việc này một cách nghiêm túc.
Bà Thêu có thể bị giam giữ tới bốn tháng trong khi cảnh sát điều tra vụ việc của bà ấy. Nếu bị kết tội, bà có thể phải đối mặt với án tù lên tới 7 năm. Bà Thêu đang phải đối mặt với cáo buộc được cho là có liên quan đến vai trò của bà trong việc tổ chức một cuộc biểu tình ôn hòa vào ngày 8 tháng 4 năm 2016 để kỷ niệm 10 năm thành lập một nhóm ủng hộ dân chủ và kêu gọi trả tự do cho luật sư nhân quyền Nguyễn Văn Đài đang bị giam giữ, đồng thời sử dụng mạng xã hội để truyền bá thông tin .
Luật sư của bà là Hà Huy Sơn đã nộp hồ sơ làm luật sư bào chữa cho Đài nhưng bị Bộ Công an từ chối. Sơn có cuộc gặp đầu tiên với bà Thêu vào ngày 22 tháng 6 năm 2016 và khuyên bà ngừng tuyệt thực mà bà đã bắt đầu vào ngày đầu tiên bị bắt.
Ngày 20 tháng 9 năm 2016 bà Thêu bị Tòa án nhân dân quận Đống Đa, Hà Nội tuyên phạt 20 tháng tù về tội “Gây rối trật tự công cộng” theo Điều 245 BLHS. Bà Thêu đã kháng cáo bản án, viện dẫn một phiên tòa xét xử không công bằng, không đáp ứng các tiêu chuẩn công lý quốc tế, nhưng Tòa án Nhân dân Hà Nội đã giữ nguyên bản án của bà vào ngày 30 tháng 11 năm 2016.
Bắt giữ năm 2020

Vào ngày 24 tháng 6 năm 2020, sau một thời gian dài truyền bá thông tin và che giấu vị trí của họ với công chúng. Bà Thêu được đặt là do Facebook đã cho phép cơ quan có thẩm quyền truy cập vào tất cả dữ liệu tại Việt Nam. Bà bị bắt với tội danh “Làm, tàng trữ, sử dụng, phát tán thông tin, vật phẩm chống Nhà nước CHXHCN Việt Nam” - BLHS 117. Khi đó, bà đang cùng con trai Trịnh Bá Tư lẩn trốn ở Hòa Bình. Tại nhà bà này, công an thu giữ nhiều vật dụng, băng ghi âm, 10 đĩa CD, DVD, USB chứa thông tin chống Nhà nước CHXHCN Việt Nam cùng 3 điện thoại thông minh dùng để quản lý tài khoản mạng xã hội.
Phản ứng quốc tế

Việc giam giữ bà Thêu gần đây bị nhiều tổ chức và cá nhân trên toàn thế giới lên án.
Vào ngày 12 tháng 8 năm 2016, Ian Britza, Nghị sĩ Quốc hội Tây Úc đại diện cho Morley, đã kêu gọi trả tự do cho bà Thêu bằng cách viết một lá thư cho Thủ tướng Chính phủ nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam, Nguyễn Xuân Phúc. Ông Ian bày tỏ sự lo lắng của mình về sức khỏe và hạnh phúc hiện tại của bà Thêu khi bà tiến hành tuyệt thực 13 ngày. Trong thư của mình, Ian cũng chỉ ra rằng Việt Nam đã ký Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền và Công ước Quốc tế về các Quyền Dân sự và Chính trị và nên cam kết thực hiện chúng.
Ngoài ra, tổ chức nhân quyền Front Line Defenders đã khuyến khích mọi người hành động vì bà Thêu bằng cách ký một lá thư cho Phạm Bình Minh, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Việt Nam. [9] Bức thư có ba hành động mà chính phủ Việt Nam nên thực hiện ngay. Đầu tiên, bà Thêu và Luật sư Đài cần được trả tự do khẩn cấp và vô điều kiện, đồng thời phải bãi bỏ mọi cáo buộc chống lại họ. Thứ hai, tất cả các biện pháp cần thiết cần được thực hiện để đảm bảo sự toàn vẹn về thể chất và tâm lý cũng như sự an toàn của bà Thêu và gia đình bà ấy. Cuối cùng, những người bảo vệ nhân quyền ở Việt Nam cần có khả năng thực hiện các hoạt động nhân quyền hợp pháp của họ.
Sông Paraná

Bài này viết về sông dài thứ hai tại Nam Mỹ. Đối với sông ngắn hơn tại Goiás, Trung Brasil, xem sông Paranã.
| --- | --- |
Sông Paraná

Rio Paraná, Río Paraná

Sông

 Sông Paraná nhín từ  Zárate, tỉnh Buenos Aires, Argentina 
Các quốc gia:  Argentina,  Brasil,  Paraguay
Vùng: Mesopotamia, Argentina




Nguồn chính: Sông Paranaíba
 - Vị trí: Rio Paranaíba, Minas Gerais, Brasil
 - Cao độ: 1.148 m (3.766 ft)
 - Chiều dài: 1.070 km (665 mi)
 - Tọa độ: 19°13′21″N 46°10′28″T﻿ / ﻿19,2225°N 46,17444°T﻿ / -19.22250; -46.17444 
Nguồn phụ: Sông Grande
 - Vị trí: Bocaina de Minas, Minas Gerais, Brasil
 - Chiều dài: 1.090 km (677 mi)
 - Tọa độ: 22°9′56″N 44°23′38″T﻿ / ﻿22,16556°N 44,39389°T﻿ / -22.16556; -44.39389
Hợp lưu nguồn: Paranaíba và Grande
 - tọa độ: 20°5′12″N 51°0′2″T﻿ / ﻿20,08667°N 51,00056°T﻿ / -20.08667; -51.00056
Cửa sông: Rio de la Plata
 - vị trí: Đại Tây Dương, Argentina
 - cao độ: 0 m (0 ft)
 - tọa độ: 34°0′5″N 58°23′37″T﻿ / ﻿34,00139°N 58,39361°T﻿ / -34.00139; -58.39361 


Chiều dài: 4.880 km (3.032 mi) 
Lưu vực: 2.582.672 km2 (997.175 dặm vuông Anh)
Lưu lượng: tại mouth
 - trung bình: 17.290 m3/s (610.600 cu ft/s) 
 - tối đa: 65.000 m3/s (2.295.500 cu ft/s)
 - tối thiểu: 2.450 m3/s (86.500 cu ft/s)


 Bản đồ bồn địa Rio de la Plata thể hiện sông Paraná cùng các chi lưu lớn 
Sông Paraná (tiếng Tây Ban Nha: Río Paraná, tiếng Bồ Đào Nha: Rio Paraná) nằm ở Trung-Nam của Nam Mỹ, chảy qua các quốc gia Brasil, Paraguay và Argentina với chiều dài khoảng 4.880 kilômét (3.030 mi). Đây là sông dài thứ hai tại Nam Mỹ sau sông Amazon. Tên gọi Paraná là rút ngắn của cụm từ "para rehe onáva", bắt nguồn từ tiếng Tupi và có nghĩa là "giống như biển" ("lớn như biển"). Paraná hợp lưu với sông Paraguay và sau đó rất xa về phía hạ nguồn, nó hợp với sông Uruguay để tạo thành Río de la Plata rồi đổ ra Đại Tây Dương.
Dòng chảy

Paraná được hình thành tại nơi hợp lưu của Paranaiba và Grande tại miền nam Brasil. Từ ngã ba sông này, dòng chảy thẳng theo hướng Đông Nam khoảng 619 km (385 mi) trước khi đến thành phố Saltos del Guaira, Paraguay. Tại dây có thác Sete Quedas, nơi Paraná đổ xuống trên một loạt bảy thác nước nhỏ. Thác được cho là địch thủ với thác Iguazu nổi tiếng thế giới tại phía nam. Tuy vậy thác nước này đã bị ngập nước do việc xây dựng đập Itaipu bắt đầu từ năm 1984.
Xấp xỉ 200 km (120 mi) tiếp theo, Paraná chảy theo hướng nam và tạo thành biên giới tự nhiên giữa Paraguay và Brasil cho đến khi hợp lưu với sông Iguazu. Ở ngay phía trên của điểm hợp lưu này, dòng sông bị chắn bởi đập Itaipu, công trình thủy điện lớn thứ hai trên thế giới sau đập Tam Hiệp tại Trung Quốc, và tạo nên một hồ chứa lớn và nông ở phía sau.
Sau khi hợp dòng với sông Iguazu, Paraná sau đó trở thành biên giới tự nhiên giữa Paraguay và Argentina. Nhìn ra sông từ Encarnación, Paraguay, là đô thị Posadas, Argentina. Sông tiếp tục chảy theo hướng nam khoảng 468 km (291 mi) trước khi dần chuyển theo hướng tây kéo dài khoảng 820 km (510 mi), và gặp sông Paraguay, chi lưu lớn nhất trên dòng chảy của nó. Trước khi đến điểm hpj lưu này, trên dòng chảy của sông lại có một dự án đập lớn thứ hai là đập Yaciretá, hợp tác giữa Paraguay và Argentina.
Từ nơi hợp lưu với sông Paraguay, Paraná một lần nữa chảy theo hướng nam với chiều dài 820 km (510 mi) qua Argentina, và rồi lại đổi dòng chảy dần về phía đông gần thành phố Rosario và đoạn cuối cùng này kéo dài 500 km (310 mi) trước khi hợp lưu với sông Uruguay để tạo nên Río de la Plata và đổ ra Đại Tây Dương. Tại đoạn hạ nguồn gần thành phố Diamante, Entre Ríos, sông chia thành nhiều nhánh và tại nên đồng bằng Paraná, một đồng bằng ngập nước rộng khoảng 60 km.
Sử dụng

Sông Paraná cùng với các chi lưu của nó tại nên một lưu vực rộng lớn chiếm phần lớn phần Trung-Nam của lục địa Nam Mỹ, về cơ bản bao gồm toàn bộ Paraguay, nhiều phần của miền nam Brazil, bắc Argentina, và bao gồm và một phần lãnh thổ Bolivia. Nếu sông Uruguay được tính là một chi lưu của Paraná, lưu vực sông sẽ bao gồm cả Uruguay. Dung tích dòng chảy đổ ra Đại Tây Dương qua Río de la Plata gần bằng dung tích của đồng bằng sông Mississippi. Trên lưu vực sông có một số thành phố lớn như São Paulo, Buenos Aires, Asunción và Brasília.
Rio Paraná cùng với các nhánh sông của nó tạo ra một lớn đầu nguồn lây lan trong suốt nhiều phần trung tâm phía nam của lục địa, về cơ bản bao gồm tất cả các Paraguay, nhiều của miền Nam Brazil, Bắc Argentina, và thậm chí đạt thành Bolivia. Nếu sông Uruguay được tính như là một nhánh của Paraná, đầu nguồn này mở rộng để bao gồm nhiều Uruguay. Khối lượng nước chảy vào Đại Tây Dương thông qua các Río de la Plata là tương đương với khối lượng tại đồng bằng sông Mississippi. Dịch vụ này đầu nguồn một số thành phố lớn, bao gồm São Paulo, Buenos Aires, Asunción và Brasilia.
Nguồn lợi thủy sản trên Paraná cùng các chi lưu là nguồn thu nhập chủ yếu của các ngư dân dọc hai bên bờ; một số laòi cá đặc biệt (như surubí và sábalo) là một ngành khai thác quan trọng để phục vụ nhu cầu nội địa hay xuất khẩu.
Phần lớn chiều dài của mình Paraná thích hợp cho tàu bè đi lại và là một tuyến đường thủy quan trọng nối giữa các thành phố nội địa của Argentina và Paraguay với đại dương, các thành phố dọc hai bờ sông có các cảng nước sâu. Việc xây dựng các đập thủy điện lớn dọc theo chiều dài của sông đã khiến các thuyền bè không còn có thể đi lên các thành phố trên thượng nguồn, nhưng hiệu quả kinh tế của các đập được xem là lớn hơn. Đập Yacyretá Dam và Itaipu trên biên giới của Paraguay đã khiến quốc gia này trở thành một nước kém phát triển xuất khẩu nhiều điện nhất thế giới. Đập Itaipu cao 195 ft và dài 57 km.
Hình ảnh

Bình minh trên sông Paraná River, từ đông bắc Rosario, Argentina.
Sông Parana nhìn từ vệ tinh.
Đập Itaipu
Cầu Rosario-Victoria.
Thí nghiệm giọt dầu Millikan

Thí nghiệm giọt dầu Millikan, thực hiện bởi nhà vật lý người Mỹ Robert Millikan khoảng năm 1909, được cho là một trong những thí nghiệm đầu tiên đo được điện tích của electron. Thí nghiệm này cùng với các cống hiến của Millikan trong nghiên cứu hiệu ứng quang điện đã mang lại một giải thưởng Nobel vật lý cho ông vào năm 1923.
Lịch sử

Năm 1897, nhà vật lý người Anh J. J. Thomson đã phát hiện ra một loại hạt tích điện, gọi là điện tử. Vào lúc đó nhiều tính chất của điện tử chưa được biết đến, bao gồm điện tích của nó.
Năm 1909, Robert Millikan thực hiện thí nghiệm để đo điện tích điện tử. Millikan đã phun các giọt dầu vào một hộp trong suốt. Đáy và đỉnh hộp làm bằng kim loại được nối với nguồn điện một chiều với một đầu là âm (-) và một đầu là dương (+).
Millikan quan sát từng giọt rơi một và cho áp dụng hiệu điện thế lớn giữa hai tấm kim loại rồi ghi chú lại tất cả những hiệu ứng. Ban đầu, giọt dầu không tích điện, nên nó rơi dưới tác dụng của trọng lực và dừng ở một vận tốc nhất định. Tuy nhiên sau đó, Millikan đã dùng một chùm tia Röntgen để ion hóa giọt dầu này, cấp cho nó một điện tích. Vì thế, giọt dầu này đã rơi nhanh hơn, vì ngoài trọng lực, nó còn chịu tác dụng của điện trường. Dựa vào khoảng thời gian chênh lệch khi hai giọt dầu rơi hết cùng một đoạn đường, Millikan đã tính ra điện tích của các hạt tích điện. Xem xét kết quả đo được, ông nhận thấy điện tích của các hạt luôn là số nguyên lần một điện tích nhỏ nhất, được cho là tương ứng với 1 electron, e = 1,63 × 10−19 coulomb.
Năm 1917, Millikan lặp lại thí nghiệm trên với thay đổi nhỏ trong phương pháp, và đã tìm ra giá trị điện tích chính xác hơn là e = 1,59 × 10−19 coulomb. Những đo đạc hiện nay dựa trên nguyên lý của Millikan cho kết quả là e = 1,602 × 10−19 coulomb.
Wasterkingen

| Wasterkingen |
| --- | --- |

  Huy hiệu

WasterkingenXem bản đồ Thụy SĩWasterkingenXem bản đồ Bang Zürich
Quốc gia: Thụy Sĩ
Bang: Zurich
Huyện: Bülach
Diện tích
 • Tổng cộng: 3,96 km2 (153 mi2)
Độ cao: 393 m (1,289 ft)
Dân số (2017-12-31)
 • Tổng cộng: 574
 • Mật độ: 1,4/km2 (3,8/mi2)
Mã bưu chính: 8195
Mã SFOS: 01
Giáp với: Hohentengen am Hochrhein (DE-BW), Hüntwangen, Klettgau (DE-BW), Wil
Website: www.wasterkingen.ch   SFSO statistics
Wasterkingen là một đô thị thuộc huyện hành chính Bülach, bang Zürich, Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích 3,95 km2, dân số thời điểm tháng 12 năm 2009 là 548 người.
Man of the World 2022

| Man of the World 2022 |
| --- | --- |
Ngày: 18 tháng 6 năm 2022
Dẫn chương trình: Karla Henry Fabio Ide
Địa điểm: Baguio Convention Center, Baguio, Philippines
Tham gia: 22
Số xếp hạng: 15
Lần đầu tham gia: Chile Cộng hòa Dominica Hoa Kỳ Iraq Nga Ukraina
Bỏ cuộc: Bỉ Bolivia Brasil Bulgaria Cameroon Costa Rica Ecuador Guam Guinée Guiné-Bissau Hồng Kông Liban Liberia Maroc Myanmar Namibia Sudan Thái Lan
Trở lại: Malaysia Nhật Bản Nigeria Puerto Rico
Người chiến thắng: Aditya Khurana  Ấn Độ
Thân thiện: Nadim El Zein   Philippines
Nhân cách: Kenneth Castillo  Cộng hòa Dominica
Quốc phục đẹp nhất: Nadim El Zein  Philippines Francis Cervantes  Tây Ban Nha
Ăn ảnh: Vladimir Grand   Ukraine
← 20192023 →
Man of the World 2022 là cuộc thi Man of the World lần thứ tư được tổ chức tại Baguio, Benguet, Philippines vào ngày 18 tháng 6 năm 2022. Nam vương Jin Kyu Kim đến từ Hàn Quốc trao vương miện cho người kế nhiệm là Aditya Khurana đến từ Ấn Độ.
Kết quả > Thứ hạng

| Giải thưởng | Thí sinh |
| --- | --- |
Man of the World 2022:   Ấn Độ – Aditya Khurana
Á vương 1:   Ukraina – Vladimir Grand
Á vương 2:   Philippines – Nadim El Zein
Á vương 3:   Hà Lan – Tjardo Vollema
Á vương 4:   Việt Nam – Nguyễn Hữu Anh
Top 10:   Hàn Quốc – Chang Wook Woo   Malaysia – Aiman Minsi   Nigeria – Ekwealor Victor   Séc – Petr Kinský   Tây Ban Nha – Francis Cervantes
Top 15:   Cộng hòa Dominica – Kenneth Castillo   Hoa Kỳ – Brandex Cruz   Nam Phi – Shiv Ramsander   Nga – Roman Fleet   Puerto Rico – Reynaldo Amid Maldonado
Kết quả > Giải thưởng đặc biệt

| Giải thưởng | Thí sinh |
| --- | --- |
Best in Swimwear G-string Bahag:   Hà Lan – Tjardo Vollema     Ukraina – Vladimir Grand     Hoa Kỳ - Brandex Cruz
Best in Advocacy Interview :   Hoa Kỳ – Brandex Cruz     Puerto Rico – Reynaldo Amid Maldonado     Hà Lan - Tjardo Vollema
Pre-Arrival Favorite :   Ukraina – Vladimir Grand     Nam Phi – Shiv Ramsander     Philippines – Nadim El Zein
Press Favorite :   Philippines – Nadim El Zein     Ukraina – Vladimir Grand     Hà Lan - Tjardo Vollema
Best in Swimwear:   Tây Ban Nha – Francis Cervantes     Ukraina – Vladimir Grand     Việt Nam - Nguyễn Hữu Anh
Best in Beachwear :   Malaysia – Aiman Minsi     Philippines – Nadim El Zein     Ấn Độ - Aditya Khurana
Best in Formal Wear :   Hà Lan – Tjardo Vollema     Philippines – Nadim El Zein     Ukraina – Vladimir Grand
Best in National Costume:   Philippines – Nadim El Zein   Tây Ban Nha - Francis Cervantes     Hà Lan – Tjardo Vollema     Việt Nam - Nguyễn Hữu Anh
Fashion of the World:   Hàn Quốc – Chang Wook Woo     Tây Ban Nha – Francis Cervantes     Hoa Kỳ - Brandex Cruz
Mr. Personality :   Cộng hòa Dominica – Kenneth Castillo     Séc – Petr Kinský     Chile - Rafael Muñoz   Iraq - Darya Kamil
Mr. Congeniality :   Philippines – Nadim El Zein     Trung Quốc – Chen Xing     Hàn Quốc - Chang Wook Woo
Most Photogenic:  Ukraina – Vladimir Grand
Mr. Multimedia:  Ukraina – Vladimir Grand
Best in Physique:  Ukraina – Vladimir Grand
Benevolence Award:  Hoa Kỳ – Brandex Cruz
Attitude is Everything Award:  Nigeria – Ekwealor Victor
Corporate Responsibility Award:  Ukraina – Vladimir Grand
Mr. Fabularized Smile:  Ukraina – Vladimir Grand
Vine Aesthetics Choice Award:  Hà Lan – Tjardo Vollema
Holiday Inn Express Manila - Travel of the World:  Hà Lan – Tjardo Vollema
Các thí sinh

22 thí sinh dự thi.
| Quốc gia/vùng lãnh thổ | Thí sinh |
| --- | --- |
 Ấn Độ: Aditya Khurana
 Chile: Rafael Muñoz
 Cộng hòa Dominica: Kenneth Castillo
 Hà Lan: Tjardo Vollema
 Hoa Kỳ: Brandex Cruz
 Indonesia: Ari Wibowo
 Iran: Ali Reza Gharib Zadeh
 Iraq: Darya Kamil
 Hàn Quốc: Chang Wook Woo
 Malaysia: Aiman Minsi
 Nam Phi: Shiv Ramsander
   Nepal: Summer Puree
 Nga: Roman Fleet
 Nhật Bản: Daishi Takano
 Nigeria: Ekwealor Victor
 Philippines: Nadim El Zein
 Puerto Rico: Reynaldo Amid Maldonado
 Séc: Petr Kinský
 Tây Ban Nha: Francis Cervantes
 Trung Quốc: Chen Xing
 Ukraina: Vladimir Grand
 Việt Nam: Nguyễn Hữu Anh
Bassersdorf

| Bassersdorf |
| --- | --- |

  Hiệu kỳ Huy hiệu

BassersdorfXem bản đồ Thụy SĩBassersdorfXem bản đồ Bang Zürich
Quốc gia: Thụy Sĩ
Bang: Zurich
Huyện: Bülach
Diện tích
 • Tổng cộng: 9,03 km2 (349 mi2)
Độ cao: 460 m (1,510 ft)
Dân số (2017-12-31)
 • Tổng cộng: 11.655
 • Mật độ: 13/km2 (33/mi2)
Mã bưu chính: 8303
Mã SFOS: 044
Thành phố kết nghĩa: Aigle
Giáp với: Dietlikon, Kloten, Lindau, Nürensdorf, Wangen-Brüttisellen
Thành phố kết nghĩa: Aigle (Thụy Sĩ)
Website: www.bassersdorf.ch   SFSO statistics
Bassersdorf là một đô thị thuộc huyện hành chính Bülach, bang Zürich, Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích 9,02 km2, dân số thời điểm tháng 12 năm 2009 là 10.870 người.
Nhà lao thiếu nhi Đà Lạt

| Nhà lao thiếu nhi Đà Lạt |
| --- | --- |
Trung tâm Giáo huấn thiếu nhi Đà Lạt
Kiểu: Nhà tù
Vị trí: 9A Hồ Xuân Hương, Phường 9, Đà Lạt, Lâm Đồng, Việt Nam
Xây dựng: 1971
Cơ quan quản lý: Chính phủ Việt Nam
Nhà lao thiếu nhi Đà Lạt (tên chính thức: Trung tâm Giáo huấn thiếu nhi Đà Lạt) là một bảo tàng và di tích lịch sử tại thành phố Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng, Việt Nam. Đây từng là một nhà tù giam giữ hơn 600 thiếu niên miền Nam ở độ tuổi từ 12 đến 17. Năm 2009, Nhà lao được công nhận là Di tích quốc gia.
Lịch sử

Xem thêm: Chiến tranh Việt Nam
Trong thời kỳ 1968–1970, một loạt các trận chiến lớn bùng nổ trên chiến trường miền Nam Việt Nam; nhiều người lính tại miền Nam bị bắt làm tù binh, trong đó có cả những tù binh nhỏ tuổi. Chính quyền Việt Nam Cộng hòa đã tách số tù binh thành hai nhóm: dưới và trên 18 tuổi.
Đầu năm 1971, Việt Nam Cộng hòa thành lập nhà lao với tên gọi Trung tâm giáo huấn thiếu nhi Đà Lạt trên đồi Chi Lăng  với mục đích giam giữ các thiếu niên cách mạng từ 12 đến 17 tuổi dưới sự chỉ huy trực tiếp của Tổng nha cảnh sát Sài Gòn. Ngày 23 tháng 4 năm 1971, 126 tù nhân được đưa về giam giữ từ Nhà lao Kho Đạn (Đà Nẵng). Sau đó, nhà tù tiếp nhận thêm thiếu nhi từ các tỉnh như Hội An, Quảng Ngãi, Bình Định, Phú Yên, Bến Tre. Đợt thứ ba gồm tù nhân đến từ nhiều nhà lao ở miền Nam như Côn Đảo, Chí Hòa,... Tính đến cuối năm 1971, trung tâm đã giam giữ tổng cộng 630 thiếu niên cách mạng, trong đó có khoảng 200 nữ.
Đầu tháng 6 năm 1973, nhà lao phải giải tán. Trung tâm Giáo huấn thiếu nhi Đà Lạt đổi thành Trung tâm bảo hộ thiếu nhi do Ty Xã hội tỉnh Tuyên Đức quản lý.
Năm 2010, Ủy ban nhân dân tỉnh Lâm Đồng giao Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch làm chủ đầu tư dự án tu bổ và tôn tạo nhà lao; cho đến năm 2013, dự án được triển khai. Ngày 25 tháng 4 năm 2016, sau hai năm trùng tu, di tích chính thức được khánh thành; buổi lễ có sự hiện diện của nguyên Phó Chủ tịch nước Trương Mỹ Hoa, chính quyền tỉnh Lâm Đồng và hơn 300 cựu tù nhân từng bị bắt giam tại đây. Nhà nước Việt Nam xem sự tham gia của trẻ em trong chiến tranh Việt Nam là "minh chứng cho truyền thống cách mạng anh hùng, bất khuất của tuổi trẻ Việt Nam"; tuy nhiên ngày 12 tháng 2 năm 2002, Liên Hợp Quốc đã ban hành một hiệp ước xem việc sử dụng trẻ em trong chiến tranh là một tội ác chiến tranh.
Kiến trúc

Phía trước nhà lao có một án ngữ hình chữ A, là nơi làm việc của ban quản lý. Từ cửa chính đi vào, trung tâm được trang bị hai lớp cửa: một cái làm bằng sắt và một cái làm bằng gỗ. Nhà tù được xây dựng thành một hình chữ nhật khép kín, bao quanh là tường đá. Các dãy nhà dọc phần lớn là phòng giam và xà lim; các dãy ngang tạo thành hai khoảnh sân ở giữa, là nơi mà tù nhân hoạt động khi ở ngoài phòng giam. Khoảnh sân thứ nhất là khu vực sân cờ, ở giữa treo quốc kỳ Việt Nam Cộng hòa. Nhà lao có tám phòng giam, sáu phòng dành cho tù nhân nam và hai phòng dành cho tù nhân nữ. Mỗi phòng có diện tích khoảng 30 m², thường giam 60–80 tù nhân, những lúc cao điểm có thể lên đến gần 100 người. Ở phía cuối hành lang của hai khu phòng giam, có ba dãy xà lim và hệ thống phun nước làm lạnh để tra tấn. Nhà lao còn có hội trường, nhà bếp, nhà hướng nghiệp, nhà thờ (diện tích khoảng 40 m²), nhà chùa và phòng chuyên dụng để tra tấn. Họ bọc nhiều lớp kẽm gai và xây bốn lô cốt cho lính canh gác cẩn mật xung quanh tường và trên mái ngói. Khuất sau các xà lim là một hầm đá không có mái che nhưng thay vào đó là một chiếc lưới kẽm gai.
Tổ chức

Các tù nhân sau khi được chuyển về sẽ được phân loại và sẽ được giam giữ tại những căn phong khác nhau tùy theo mức án: mức án nhẹ là phòng giam tập thể; nặng hơn bị giam vào xà lim; bị nhốt vào hầm đá là những tù nhân được xếp vào hạng "đầu sỏ", "đặc biệt nguy hiểm".
Mỗi tù nhân được phát hai bộ quần áo kaki xanh, giày bata, mũ ca lô và xem đây như một trường trung học chuyên nghiệp tập trung thay vì nhà tù. Ở đây thường duy trì các lớp văn hóa tuy nhiên thì giáo viên là những thanh niên bị giam tù có trình độ còn trung tâm chỉ mua và trang bị máy móc. Họ thường chọn và chuyển thiếu nhi về đây và cho hưởng một số quyền lợi; đồng thời, các giám thị được phân công túc trực nhằm bảo đảm tù nhân ở các phòng khác nhau không thể liên lạc với nhau. Hàng tháng, mọi tù nhân được tập hợp để giảng đường để "học tập chính trị" mà nội dung là đả kích chế độ cộng sản, chỉ trích Đảng Cộng sản Việt Nam và Hồ Chí Minh. Nhà lao cũng kết hợp với các tổ chức tôn giáo, đặc biệt là Công giáo: cứ hai tuần một lần các linh mục vào nhà giam để trao đổi với tù nhân trong từng phòng giam về các vấn đề chính trị, thể chế, thần học, tôn giáo,... Nhà tù còn tổ chức các hoạt động thể thao, văn nghệ và "hướng đạo" nhằm mục đích thay đổi nhận thức của các tù nhân nhỏ tuổi.
Phong trào chống đối > Chống chào cờ

Chủ trương mổ bụng để uy hiếp kẻ thù đã có từ nhiều nhà tù khác. Tôi và các anh em khác đã từng trực tiếp đăng kí tham gia vào việc mổ bụng khi còn nằm ở Chí Hòa, Côn Đảo,… Ở nhà lao Đà Lạt, ngay trong đợt đầu phát động rất nhiều người xung phong mổ bụng.
Danh sách tạm thời rút lại có 3 đồng chí được chấp nhận thực hiện trước, đó là các anh Nguyễn Văn Thu, Thái Bá Tro và tôi. Được hướng dẫn từ Côn Đảo, Chí Hòa, chúng tôi đều thống nhất phải mổ nhanh về phía phải vì phía bên phải là ruột già. Khi mổ, sẽ gây ra thương tích nhưng khó bị chết vì nếu chết là thất bại.
Mai Bốn, một trong những cựu tù đã mổ bụng tại Nhà lao thiếu nhi Đà Lạt.
Theo quy định, vào mỗi buổi sáng thứ hai, mọi tù nhân phải làm lễ chào cờ trong sân nhà lao; nếu chào cờ thì nhà tù sẽ cho ăn mặc, ngược lại nếu không thì sẽ bị tra tấn. Nhưng họ đã chống đối không chịu chào cờ, không hát quốc ca và thậm chí xé quốc kỳ.
Khoảng 15 giờ ngày 21 tháng 11 năm 1971, vì thất bại trong việc ép buộc tù nhân chào cờ, trung tâm thông báo sẽ chuyển một số tù nhân mà họ gọi là "đầu sổ" về Nhà tù Chí Hòa. Tuy nhiên, đến 16 giờ có một tuyên bố rằng không có máy bay nên đưa tù nhân về trại giam; nhưng thực sự kế hoạch của họ là đàn áp, còng tay, xé lẻ, đánh đập các tù nhân và đưa vào các xà lim. Biết trước điều này, các thiếu niên đã chọn ra một số người để chống đàn áp, một số còn đề xuất phương án tuyệt thực và mổ bụng tập thể. Mặc dù có rất nhiều người xung phong mổ bụng nhưng chỉ có năm người được chọn thông qua hình thức bốc thăm, gồm: Nguyễn Văn Thu, Mai Thanh Minh (Mai Bốn), Thái Bá Tro, Bùi Văn Hiệp, Nguyễn Văn Út. 17 giờ, Nguyễn Văn Thu phát biểu: "Nếu nhà cầm quyền Sài Gòn đàn áp tù nhân, chúng tôi sẽ mổ bụng phản đối." Các tù nhân đồng thanh: "Phản đối nhà cầm quyền Sài Gòn đàn áp tù nhân." Lính cai ngục bắt đầu xông vào tấn công. Nguyễn Văn Thu mổ bụng đầu tiên, sau đó các tù nhân che chắn để Mai Thanh Minh và Thái Bá Tro thực hiện. Hai người còn lại thì chưa kịp mổ. Đêm hôm đó, các tù nhân mổ bụng được đưa đi bệnh viện, số còn lại bị còng chéo vào nhau và tra tấn. Họ tuyệt thực ba ngày bốn đêm sau đó để phản đối. Theo Báo Giáo dục Thành phố Hồ Chí Minh, những vết thương do mổ bụng đã không nhiễm trùng mà tự lành sau vài ngày, không cần đến thuốc cầm máu hay kháng sinh mà chỉ dùng muối và nước tiểu để rửa, xát vào chỗ bị thương.