Danh sách quân chủ Moldova
Danh sách > Nhà Bogdan-Mușat

| Người cai trị | Chân dung | Thời gian cai trị | Hôn nhân | Ghi chú |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Bogdan Người khai quốc (? – Giữa các năm 1365 và 1367) |  | Giữa các năm 1359 và 1365 – Giữa các năm 1365 và 1367 | Maria 3 người con | Vương công vùng Maramureș cho đến năm 1365. Rời vùng này đến Moldava (trước năm 1365) rồi lật đổ Sas, con của Balc dưới sự giúp đỡ của các quý tộc địa phương. Đối lập với quyền tể trị của Lajos I của Hungary. |
| Petru I (? – Sau năm 1368) |  | Giữa các năm 1365 và 1367 – Sau năm 1368 (?) | Không kết hôn | Cháu trai của Bogdan I. Sự cai trị của ông không được một số sử gia hiện tại công nhận. Mặc dù vậy ông là người lãnh đạo nhân dân Moldova chống lại cuộc xâm lược của người Ba Lan do kẻ tiếm vị là anh trai ông Ștefan dẫn đầu. |
| Lațcu (k. 1345 – 1375) |  | Tháng 7 năm 1367 – 1375 | Ana Trước năm 1372 1/3 người con | Con của Bogdan I. Cố gắng thiết lập các giáo phận Công giáo trực thuộc Toà Thánh nhằm thoát khỏi ảnh hưởng của Lajos I, tuy nhiên không thành công và trên lý thuyết nhà nước của ông vẫn chịu ảnh hưởng của ông này. |
| Petru II (? – 1391) |  | 1375 – Tháng 12 năm 1391 | Không rõ tên Trước năm 1388 1/3 người con Olga Piast-Mazowiecka 1388 1/2 người con | Cháu trai Bogdan I. Giữ quan hệ tốt với vua Ba Lan là Władysław II Jagiełło. Là vương công đầu tiên của xứ Moldava đúc tiền xu riêng. |
| Roman I (? – 1391) |  | Tháng 12 năm 1391 – Tháng 3 năm 1394 | Anastazja 3/4 người con | Cháu trai Bogdan I. Chư hầu Władysław II qua triều cống nhưng lại hỗ trợ vương công Fedir Koriatovych xứ Podolia chống lại Ba Lan và Lithuania. Những nỗ lực này không thành công và ông buộc phải thoái vị rồi nhường ngôi cho con trai ông. Là nhà cai trị Moldava đầu tiên sử dụng danh xưng "Nhà cai trị vĩ đại và duy nhất, bởi sự thương xót của Chúa, người cai trị Công quốc Moldava từ nơi núi non cho đến miền biển cả". |
| Ștefan I (k. 1364 – 1399) |  | Tháng 3 năm 1394 – Trước 28 tháng 11 năm 1399 | Không kết hôn | Con trai Roman I. Chư hầu Ba Lan do giúp ông lên ngôi thay cha. Đánh bại cuộc xâm lược của Sigismund nhằm bắt Moldava phải trở thành chư hầu cho Hungary. Mất không lâu sau trận sông Vorskla. |
| Iuga kẻ bị què (? – 1400) |  | Trước 28 tháng 11 năm 1399 – 19 tháng 7 năm 1400 | Không rõ thông tin | Con trai Roman Mușat. Bị Mircea phế truất để nhường ngôi cho kẻ tiếm vị là người anh em kế Alexandru cùng em ruột Bogdan. |
| Alexandru I Tốt lành (k. 1375 – 1432) |  | 23 tháng 4 năm 1400 – 1 tháng 1 năm 1432 | Margit xứ Lučenec k. 1394/1400 2 người con  Anna Yuryevna xứ Podolsk k. 1405 3 người con Rimgailė xứ Litva 1419 (ly hôn 13 tháng 12 năm 1421) Không có con Marena Bratul  1421 1 người con | Con trai Roman Mușat. Trong thì tiến hành cải cách tiền tệ, quan liêu, giải quyết xung đột tôn giáo (giữa Nhà thờ Chính thống giáo Moldava với Thượng phụ Constantinopolis) cũng như lần đầu xác nhận chế độ nô lệ; ngoài thì đảm bảo liên minh với Ba Lan và Valahia chống Hungary (bằng các cuộc chiến chống Giáo quốc Teuton và Ottomans), can thiệp và cuộc tranh giành vị trí vương công xứ Valahia (giai đoạn 1420–1431) cũng như phá vỡ liên minh với Ba Lan khi nước này khi ông thấy cần thiết (Chiến tranh Ba Lan–Ottoman và Nội chiến Litva). |
| Jupan Bogdan (?) (? – 1407) |  | 23 tháng 4 năm 1400 – 8 tháng 3 năm 1407 | Oltea xứ Valahia (?) 1403 1 người con | Con trai Roman Mușat (?). Đồng cai trị cùng người anh trai kế là Alexandru I cho đến năm 1407 thì mất. |
| Iliaș I (1409 – 1448) |  | 1 tháng 1 năm 1432 – Tháng 10 năm 1433 | Maria Holszańska của Ba Lan Giữa các năm 1421 và 1427 3 người con | Con trai Alexandru I Mușat. Hỗ trợ cai trị cho cha trước đó. Bị em trai Stefan (sau là Stefan II) phế truất và trốn sang Ba Lan. |
| Ștefan II (k. 1410 – 1447) |  | Tháng 9 năm 1434 – 13 tháng 7 năm 1447 | Maria Không có con | Con trai ngoài giá thú của Alexandru I Mușat. Phế truất Iliaș I dưới sự giúp sức của các boyar ủng hộ ông và quân đội Valahia, đồng thời thuyết phục được vua Ba Lan lúc bấy giờ là Władysław II giam Iliaș (nhằm đổi lấy xứ Pokucie). Sau đó anh trai được thả và trở về phục vị nhưng bất phân thắng bại và được vua Ba Lan giao cho 4 phần đất cai trị ở phía Nam Moldova là Tecuci, Chilia, Vaslui, and bình nguyên Covurlu và cùng trị vì cùng người anh trai Iliaș. Sau phế truất anh trai, chọc mù rồi giết ông này. Bị Roman II giết chết cùng các quý tộc ủng hộ ông. |
| Iliaș I (1409 – 1448) |  | 4 tháng 8 năm 1435 – Tháng 10 năm 1443 | Maria Holszańska của Ba Lan Giữa các năm 1421 và 1427 3 người con | Lên ngôi lần thứ hai dưới sự giúp sức và sau đó là việc của Władysław III Warneńczyk đứng ra đàm phán sau khi bất phân thắng bại tại trận Podraga. Đồng cai trị cùng Stefan II cho đến khi bị ông này xé bỏ hiệp ước, phế truất, chọc mù rồi giết ông. |
| Petru III (1422 – 1452) |  | Tháng 3/4/5 năm 1444 – Tháng 4 năm 1445 | Một người chị gái không rõ tên của János Hunyadin Giữa tháng 9/12 năm 1447 và tháng 2/3/4 năm 1448 Không có con | Con trai Alexandru I Mușat. Hai lần đầu tiên đồng cai trị với Stefan II (thứ nhất) và Roman II (thứ hai) đều không được như mong muốn: với lần đầu tiên có vẻ như việc phế truất Stefan dựa vào quân Transylvania không thành công, buộc ông phải thoái vị; còn lần thứ hai thì gần như bị Roman II ám sát và phải trốn sang Transilvania. |
| Petru III (1422 – 1452) |  | 22 tháng 8/13 tháng 7 – 23 tháng 12/15 tháng 9 năm 1447 | Một người chị gái không rõ tên của János Hunyadin Giữa tháng 9/12 năm 1447 và tháng 2/3/4 năm 1448 Không có con | Con trai Alexandru I Mușat. Hai lần đầu tiên đồng cai trị với Stefan II (thứ nhất) và Roman II (thứ hai) đều không được như mong muốn: với lần đầu tiên có vẻ như việc phế truất Stefan dựa vào quân Transylvania không thành công, buộc ông phải thoái vị; còn lần thứ hai thì gần như bị Roman II ám sát và phải trốn sang Transilvania. |
| Roman II (1426 – 1448) |  | 13 tháng 7 năm 1447 – 23 tháng 2 năm 1448 | Không kết hôn | Con trai Iliaș I Mușat. Lên ngôi dưới sự hỗ trợ của người Ba Lan. Đồng cai trị cùng Petru III rồi phế truất ông này sau này. Bị Petru III lật đổ rồi khoảng nửa năm sau đó thì xử tử bằng thuốc độc với ông. |
| Petru III (1422 – 1448/1449/1452) |  | 23 tháng 2 năm 1448 – 10 tháng 10 năm 1448 | Một người chị gái không rõ tên của János Hunyadin Giữa tháng 9/12 năm 1447 và tháng 2/3/4 năm 1448 Không có con | Lên ngôi lần cuối dưới sự hỗ trợ của János Hunyadin. Sau đó không lâu thì triều cống cho Ba Lan. Tranh cãi về việc tại sao ông không còn ở trên ngôi vị và số phận ông sau này. |
| Csupor de Monoszló (? – ?) |  | 10 tháng 10 năm 1448 – Tháng 12 năm 1448/Tháng 2 năm 1449 | Không rõ thông tin | Chỉ huy Hungary gốc Croatia thuộc nhà Monoszló. Là một trong số các tướng lĩnh của János Hunyadin trong đám quân được ông này điều đi để hỗ trợ Roman II lên ngôi. Cai trị sau khi Roman II rời bỏ ngôi vị mà nguyên nhân còn gây tranh cãi. Alexăndrel sau đó kế nhiệm ông. Chỉ có Grigore Ureche là đề cập về việc ông này lên làm vương công xứ Moldova. |
| Alexăndrel II (k. 1375 – 1432) |  | Tháng 12 năm 1448/Tháng 2 năm 1449 – 12 tháng 10 năm 1449 | Không kết hôn | Con của Iliaș I Mușat. Ưa thích liên minh với Ba Lan-Litva khiến ông này lên nắm quyền sau khi được các boyar ủng hộ liên minh với Khối Thịnh vượng chung hỗ trợ. Bị quân của Bogdan II đánh bại không lâu sau đó và buộc phải chạy trốn sang Ba Lan. |
| Bogdan II (1409 – 1457) |  | 12 tháng 10 năm 1449 – 15/17 tháng 10 năm 1451 | Marena Bratul  1421 1 người con | Tranh cãi về cha mẹ ông: hoặc là con ngoài giá thú của Alexandru I, hoặc là con của đồng vương công và cũng là anh trai Alexandru I là Jupan Bogdan. Được quân của János Hunyadin trợ giúp lên ngôi. Có mối quan hệ tốt với Hungary. Bị Petru Aron giết tại Reuseni trong khi tham dự một đám cưới tại đây. |
| Petru IV Aron (? – 1467) |  | 15/17 tháng 10 năm 1451 – 24 tháng 2 năm 1452 | Một người vợ không rõ tên 1 người con | Con ngoài giá thú của Alexandru I. Lên ngôi sau khi giết người tiền nhiệm là Bogdan II. Bị Alexăndrel II truất ngôi không lâu sau đó. |
| Alexăndrel II (k. 1375 – 1432) |  | 24 tháng 2 năm 1452 – 22 tháng 8 năm 1454 | Không kết hôn | Lên ngôi lần thứ hai sau khi phế truất Peter IV Aron dưới sự ủng hộ của các boyar. Tiến hành hoà giải với János Hunyadin và tuyên bố trung thành với Ba Lan. Bị một số quý tộc phản bội cùng Peter IV Aron lật đổ lần thứ hai. |
| Petru IV Aron (? – 1467) |  | 22 tháng 8 năm 1454 – Tháng 2 năm 1455 | Một người vợ không rõ tên 1 người con | Cai trị lần thứ hai. Bị Alexăndrel thay thế ngôi vị trong một hoàn cảnh không được ghi chép. |
| Alexăndrel II (k. 1375 – 1432) |  | Tháng 2 năm 1455 – 25 tháng 3 năm 1455 | Không kết hôn | Lên ngôi lần thứ ba và cai trị một thời gian ngắn trước khi bị Peter IV Aron lật đổ. Ông rút lui về pháo đài Trắng và chết ở đây do bị đầu độc. |
| Petru IV Aron (? – 1467) |  | 25 tháng 3 năm 1455 – 12 tháng 4 năm 1457 | Một người vợ không rõ tên 1 người con | Lên ngôi lần thứ ba. Xác nhận các đặc quyền thương mại với Ba Lan rồi tuyên bố là chư hầu của Kazimierz IV rồi sau lại trả khoản tiền 2,000 ducat vàng cho Ottoman nhằm đảm bảo an ninh biên giới phía Nam với nước này. Bị Stefan III cùng quân Hungary (sau đó là Valahia) đánh bại rồi chạy lánh qua Ba Lan và Hungary. Bị bắt và xử tử sau trận Baia |
| Ștefan III Vĩ đại (? – 1504) |  | 12 tháng 4 năm 1457 – 2 tháng 7 năm 1504 | Mărușca (?) Ít nhất 1 người con Evdochia Olelkovici của Kiev 5 tháng 6 năm 1463 2 người con  Maria xứ Mangup 14 tháng 9 năm 1472 4/5 người con  Maria Voichița xứ Valahia Tháng 3 năm 1478 1 người con | Con và là đồng cai trị của Bogdan II trước khi bị Petru Aron giết cha khiến ông buộc phải chạy trốn. Sau này ông đánh bại xứ Petru III/IV và buộc ông này chạy trốn rồi đến sau cùng đánh bại và cho xử tử ông này. Là một trong những nhà cai trị có năng lực nhất của Moldova. Được nhà thờ Chính thống giáo Rômania phong thánh năm 1992. |
| Bogdan III Mắt chột (1479 – 1517) |  | 2 tháng 7 năm 1504 – 20/22 tháng 4 năm 1517 | Anastasia Sau 23 tháng 1 năm 1510 Không có con Ruxandra Basarab 27 tháng 7 năm 1513 Không có con | Con của Ștefan III. Việc hứa hôn với con gái của Aleksander I Jagiellończyk cũng như đòi đất Pokucie rất khó khăn, phải đến lần thứ ba thì Elżbieta, đối tượng mà ông hứa hôn, thì vua Ba Lan mới đồng ý là khế ước kết hôn. Tuy nhiên ông này mất không lâu sau và vua Ba Lan kế nhiệm là Zygmunt I Stary đã phá hiệp ước này. Sau các chiến dịch quân sự chống Valahia và Ba Lan thành công thì phải đối mặt với các cuộc đột kích tàn phá xứ Moldova của quân Tatar. Điều này khiến cho ông hoà giải với Ba Lan nhưng không thành công. Điều này khiến ông phải trở thành chư hầu Ottomans. Cuối triều đại mình ông còn phải đối phó với Peter Rareș, anh trai và cũng là kẻ tiếm vị ông và đã thành công. |
| Ștefan IV Trẻ (k. 1505 – 1527) |  | 20/22 tháng 4 năm 1517 – 14 tháng 1 năm 1527 (Luca Arbore nhiếp chính giai đoạn 20/22 tháng 4 năm 1517 – 1523) |  Stana Basarab Khoảng năm 1524 Không có con | Con ngoài giá thú của Bogdan III. Do còn nhỏ khi lên ngôi nên ông được boyar Luca Arbore nhiếp chính cho đến tuổi trưởng thành. Khi trưởng thành rồi thì tiến hành xử tử nhiếp chính cùng hai con. Mất tại Hotin, có thể là do bị đầu độc bởi vợ. |
| Petru V Aron (k. 1483 – 1546) |  | 20 tháng 1 năm 1527 – 18 tháng 9 năm 1538 | Maria Trước 1519 3/4 người con  Jelena Branković 1530 4/5 người con | Con ngoài giá thú của Ștefan III. Là một thương nhân cá trước khi lên ngôi. Được các tiểu quý tộc và thợ thương thuyền và nông dân tự do bầu lên ngôi. Những năm đầu thiết lập chính sách hoà hảo với các nước Công giáo láng giềng sụp đổ khi người Thổ xâm chiếm Hungary. Ông buộc phải tiến hành chiến tranh tại Transilvania, lúc này là chư hầu và đang là nơi quân Ottoman đóng quân. Sau này bị người Ottoman cùng các boyar phản bội lật đổ và phải chạy sang lãnh địa của ông ở Transilvania lánh nạn. |
| Ștefan V Châu chấu  (1496 – 1540) |  | 18 tháng 9 năm 1538 – 20 tháng 12 năm 1540 | Chiajna Trước năm 1540 2 người con | Con của Alexandru và là cháu trai của Ștefan III. Được người Thổ đưa lên ngôi sau khi đánh bại Petru IV. Giai đoạn ông trị vì đánh dấu việc kinh tế Moldova đi xuống cũng như lập trường chống Ottoman ngày càng gia tăng. Bị các boyar ám sát. |
| Alexandru III Cornea Ác quỷ (1490 – 1540) |  | 20 tháng 12 năm 1540 – 19 tháng 2 năm 1541 | Không kết hôn | Con của Bogdan III hoặc Petru IV. Được các quý tộc dựng lên sau khi ám sát Ștefan V. Tiến hành các chiến dịch quân sự chống người Ottoman và sau đó tìm kiếm sự trợ giúp từ các nước Công giáo. Bị quân Ottoman dưới quyền người chú là Petru V đánh bại và sau đó là chặt đầu. |
| Petru V Aron (k. 1483 – 1546) |  | 19 tháng 2 năm 1541 – 18 tháng 9 năm 1546 | Maria Trước 1519 3/4 người con  Jelena Branković 1530 4/5 người con | Lên ngôi lần thứ hai sau khi phế truất người tiền nhiệm và xử tử ông này, với việc trước đó ông được Sultan Suleiman I chấp thuận là vương công xứ này. Ông giúp Suleiman bắt giữ vương công xứ Transilvania là István Majláth tại Făgăraş nhưng không thành công trong việc chiếm Bistrita cũng như tham gia vào một cuộc thập tự chinh công giáo khác do Joachim II Hector, Tuyển hầu tước xứ Brandenburg dẫn đầu. |
| Iliaș II Rareș (1531 – 1562) |  | 3 tháng 9 năm 1546 – ​​​​11 tháng 6 năm 1551 (Jelena Branković nhiếp chính) | Đa thê | Con của Petru V Rareș. Gia hạn hiệp ước đồng minh với Ba Lan và cùng tham gia đánh Transilvania cùng Valahia. Vương triều của ông là một chuỗi các xung đột của người dân và giới quý tộc Moldova về ông cùng các quan chức cố vấn người Ottomans. Thoái vị, nhường ngôi cho em trai rồi công khai cải sang đạo Hồi. |
| Ștefan VI Trẻ  (1496 – 1540) |  | 24 tháng 5 năm 1551 – ​​​​1 tháng 9 năm 1552 (Jelena Branković nhiếp chính) | Không kết hôn | Con trai của Petru V Rareș. Trong thời kỳ ông cai trị, ông tiến hành liên minh với người Thổ và tàn phá xứ Transilvania khi không thuyết phục được Đế quốc La Mã Thần thánh tham gia cùng ông chống lại người Ottoman. Tuy nhiên ông bị tướng Ý là Giambattista Castaldo và István Báthory đánh bại. Bị các boyar ám sát trên sông Prut không lâu sau đó. |
| Ioan Joldea (? – ?) |  | 1 tháng 9 năm 1552 –​​​​ Trước ​​​​12 tháng 9 năm 1552 | Không rõ thông tin | Là người không thuộc tầng lớp quý tộc. Được các quý tộc nhà Sturza và Moghila bầu lên làm vương công. Bị quân Ba Lan dưới sự dẫn dắt của Alexandru IV Lăpușneanu phế truất, xẻo mũi rồi đưa vào tu viện cho đến lúc mất. |
| Alexandru IV Lăpușneanu (1499 – 1568) |  | Trước ​​​​12 tháng 9 năm 1552 –​​​​ 18 tháng 11 năm 1561 |  Ruxandra Lăpușneanu xứ Moldova Tháng 1 năm 1556 2 người con | Con trai ngoài giá thú của Bogdan III. Lên ngôi lần đầu nhờ sự hỗ trợ quân sự từ Ba Lan. Tham gia can thiệp chính trị vào xứ Valahia những năm 1553 – 1554. Nhưng các chiến dịch quân sự chính của ông lại có liên quan mật thiết đến Isabella Jagiellon, chị của vua Ba Lan của Zygmunt II August. Bị quân đánh thuê trong một quan chức Venezia của triều đình ông là Ioan Iacob Heraclid lật đổ và bị người Ottoman đưa ra đảo Rhodes. |
| Ioan Iacob Heraclid (1527 – 1563) |  | 18 tháng 11 năm 1561 – 4 tháng 11 năm 1563 | Gilette d'André Trước 1554 Không có con | Sĩ quan gốc Malta-Hi Lạp. Đánh bại Alexandru Lăpușneanu tại Verbia và sau đó không lâu thì kiểm soát toàn bộ xứ Moldova. Thi hành các chính sách tôn giáo khoan dung và khuyến khích Tin lành hoá Moldova. Tuy nhiên các chính sách này tỏ ra không thành công và gây ra bất ổn xã hội ở Moldova. Ông cũng cho thi hafnh các hoạt động chính trị và quân sự để thống nhất ba xứ Moldova, Valahia và Transilvania lại thành một nhà nước. Tuyên bố là "Tuyển hầu tước xứ Valahia" khi ông đem quân xâm chiếm vùng này vào năm 1562. Sau đó trong một lễ rửa tội tại Suceava ông được cho là sử dụng tước xưng "vua" xứ Moldova. Bị quân của kẻ giả danh là Ștefan Tomșa đánh bại rồi bị giết ngay lập tức tại Suceava. |
| Ștefan VII Tomșa (? – 1564) |  | 8 tháng 8 năm 1563 – 5 tháng 3 năm 1564 | Một người vợ không rõ tên Ít nhất 2 người con | Phục vụ trong quân đội Ba Lan-Litva với tư cách là một hatman. Tuyên bố vương công xứ Moldova và ngày 8 tháng 8 năm 1563 rồi đến tháng 10 lật đổ Ioan Iacob Heraclid và giết chết ông này. Tuy nhiên ông không nhận được triều đình Ottomans công nhận và Alexandru Lăpușneanu được bổ nhiệm và được cử quân đến phế truất ông. Ông sau đó thất bại và trốn sang Ba Lan. Bị người Ba Lan bắt giam và sau đó xử tử theo lệnh Sigismund II Augustus. |
| Bogdan IV (1555 – 1574) |  | 16 tháng 3 năm 1568 – Tháng 2 năm 1572 (Ruxandra Lăpușneanu nhiếp chính giai đoạn 16 tháng 3 năm 1568 – 21 tháng 11 năm 1570) | Vương thân nữ nhà Paniczewska 1571 1 người con | Con của Alexandru IV Lăpușneanu. Sau thời gian nhiếp chính của Ruxandra, ông tỏ ra là một nhà cai trị yếu kém và thiếu quyết đoán, nên bị Ioan II Voda lật đổ. Mất tại Moskva. |
| Ioan I Kẻ tồi tệ (1521 – 1574) |  | Tháng 2 năm 1572 – 14 tháng 6 năm 1574 | Maria Semionovna Rostovtchina 1552 2 người con | Con của Ștefan IV. Thi hành các chính sách khủng bố boyar cũng như lợi dụng quan hệ giữa mình, Ba Lan và Ottoman nhằm bảo vệ ngôi vương của mình. Bị kẻ tiếm vị dưới sự trợ giúp của quân đội Ottomans phế truất rồi giết chết sau một loạt các cuộc viễn chinh vào xứ Moldova. |