stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Phạm Thị Trân
Sự nghiệp > Đóng góp cho nghệ thuật hát chèo

Cách rước trống chèo thời nhà Đinh của bà Phạm Thị Trân có sức cổ vũ lớn đối với tinh thần chiến đấu của quân sĩ. Nghệ thuật hát chèo bắt đầu hình thành từ thời đó. Cũng vì lẽ đó, cả vùng quê rộng lớn phía Bắc Việt Nam rất phát triển về hát chèo.
Đặc biệt, cùng với việc kết hợp chủ trương của vua Đinh, bà Phạm Thị Trân đã sáng tạo ra phép đánh trống rất hào hùng, mạnh mẽ vừa dùng khi biểu diễn, vừa dùng trong chiến trận mà đến nay vẫn còn lưu truyền. Cụ thể như phép đánh tiếng trống rước, hoặc tiếng trống chèo dùng mô tả khi lâm trận:
Khi bà mất, nhân dân đã tôn bà là Bà tổ hát chèo. Trong các nhà thờ, chùa của các làng chèo bài vị thờ bà thường đặt chính giữa. Tại Ninh Bình, Bà Phạm Thị Trân được thờ ở 2 di tích là Phủ Chợ thuộc Quần thể di tích Cố đô Hoa Lư và đền Vân Thị bên cạnh nhà hát Chèo Ninh Bình.
Để tưởng nhớ những đóng góp của bà cho nghệ thuật hát chèo, những người hoạt động trong ngành sân khấu Chèo Việt Nam và các chiếu Chèo, làng Chèo cổ đều tổ chức: "Lễ giỗ Bà tổ của nghề hát chèo" hàng năm vào ngày 12 tháng 8 âm lịch.. Từ năm 2011, Nhà nước Việt Nam đã lấy ngày 12 tháng 8 (âm lịch) hằng năm là “Ngày Sân khấu Việt Nam”.
Hát chèo từ lâu đã giữ một vai trò quan trọng, và là linh hồn không thể thiếu được trong các ngày hội của nhân dân vùng châu thổ sông Hồng. Cũng chính từ những lễ hội này, đã có nhiều nghệ nhân giỏi của nghề hát chèo đã được phát hiện.).
Tôn vinh từ hậu thế > Đền thờ

Bài chi tiết: Đền Vân Thị
Nơi chính thờ bà tổ ngành chèo Phạm Thị Trân hiện nay là đền Vân Thị nằm cùng khuôn viên với Nhà hát Chèo Ninh Bình và Nhà văn hóa Ninh Bình. Một nơi khác ở Ninh Bình thờ bà là Phủ Chợ, thuộc quần thể di tích Cố đô Hoa Lư nằm gần chợ Cầu Đông, xã Trường Yên, thành phố Hoa Lư.
Đình làng Hoàng Quan và một số di tích ở các xã Đông Phương, Đông Phong, Đông Cường trên địa bàn huyện Đông Hưng, Thái Bình cũng thờ bà đào nương Phạm Thị Trân - bà tổ của nghệ thuật hát chèo ở Việt Nam.
Tôn vinh từ hậu thế > Nhà hát Phạm Thị Trân

Công trình Nhà văn hóa trung tâm tỉnh Ninh Bình khánh thành năm 2024 đã được đặt tên là "Nhà hát Phạm Thị Trân". Ý nghĩa của việc đặt tên bởi tỉnh Ninh Bình được xem là một trong những "cái nôi" của nghệ thuật hát Chèo, gắn liền với truyền thuyết về nguồn gốc hát Chèo và cụ tổ Ưu Bà Phạm Thị Trân.
Việc đặt tên công trình công cộng Nhà văn hóa trung tâm tỉnh Ninh Bình là Nhà hát Phạm Thị Trân để khẳng định giá trị, tầm vóc, vai trò công trình; đồng thời là hành động thiết thực, cụ thể thể hiện sự tri ân, tôn vinh Ưu bà Phạm Thị Trân - người có công sáng tạo ra loại hình nghệ thuật sân khấu chèo Việt Nam.
Chú thích

↑  Bà tổ nghề hát chèo
1 2 3 4  Trần Ngọc Ánh - Bảo tàng phụ nữ Việt Nam (15:38' 31/10/2007). “Những bà tổ nghề Việt Nam”. Hội liên hiệp Phụ nữ - Việt Nam. Bản gốc lưu trữ ngày 14 tháng 8 năm 2009. Truy cập ngày 15 tháng 4 năm 2013. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong: |date= (trợ giúp)
↑  Chuyện về bà tổ của nghệ thuật hát chèo Việt Nam
1 2 3 4 5 6  Lê Thái Dũng (5 tháng 8 năm 2012). “Người phụ nữ đầu tiên được phong làm quan”. Chuyên trang Phụ nữ & Đời sống (phunutoday.vn) của báo điện tử nguoiduatin.vn. Bản gốc lưu trữ ngày 19 tháng 6 năm 2013. Truy cập ngày 15 tháng 4 năm 2013.
↑  “Lịch sử và đặc điểm nghề hát Chèo Việt Nam”. Bản gốc lưu trữ ngày 29 tháng 10 năm 2016. Truy cập ngày 18 tháng 12 năm 2015.
↑  Xem cuốn Non Nước Việt Nam, mục Nghệ thuật sân khấu truyền thống
↑  Việc phong chức quan cho một phụ nữ xuất thân bình dân không chỉ cho thấy sự coi trọng của Đinh Tiên Hoàng với phái đẹp mà còn thể hiện sự thông minh của vua khi biết sử dụng nghệ thuật ca hát, diễn xướng phục vụ tinh thần quân đội vì ngoài mục đích giải trí, các hoạt động đó cổ vũ lớn đối với sức chiến đấu của quân sĩ.
1 2  Anh Khoa, Nguồn Website Tỉnh ủy (9 tháng 9 năm 2011). “Nhớ ngày giỗ Tổ - Ngày Sân khấu Việt Nam”. Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Sóc Trăng. Bản gốc lưu trữ ngày 22 tháng 12 năm 2015. Truy cập ngày 15 tháng 4 năm 2013.
↑  Về Ngày Sân khấu Việt Nam
↑  Kỳ họp thứ 22, HĐND tỉnh khóa XV: HĐND tỉnh xem xét các báo cáo, tờ trình
Giải thuật Euclid
Mô tả > Thuật toán

Giải thuật Euclid gồm một dãy các bước mà trong đó, đầu ra của mỗi bước là đầu vào của bước kế tiếp. Gọi k là số nguyên dùng để đếm số bước của thuật toán, bắt đầu từ số không (khi đó bước đầu tiên tương ứng với k = 0, bước tiếp theo là k = 1,...)
Mỗi bước bắt đầu với hai số dư không âm rk−1 và rk−2. Vì thuật toán giúp đảm bảo số dư luôn giảm dần theo từng bước nên rk−1 nhỏ hơn rk−2. Mục tiêu của bước thứ k là tìm thương qk và số dư rk thỏa mãn phương trình
và 0 ≤ rk < rk−1. Nói cách khác, từ số lớn hơn rk−2, trừ đi bội của số nhỏ hơn rk−1 đến khi phần dư rk nhỏ hơn rk−1.
Ở bước đầu tiên (k = 0), số dư r−2 và r−1 bằng a và b, hai số cần tìm ƯCLN. Đến bước kế tiếp (k = 1), hai số dư lần lượt bằng b và số dư r0 ở bước đầu tiên,... Do đó, thuật toán có thể được viết thành một dãy các phương trình
Nếu a nhỏ hơn b thì thuật toán đảo ngược vị trí của hai số. Chẳng hạn, nếu a < b thì thương q0 bằng không và số dư r0 bằng a. Do đó, rk luôn nhỏ hơn rk−1 với mọi k ≥ 0.
Vì các số dư luôn giảm dần theo từng bước nhưng không thể là số âm nên số dư sau cùng rN phải bằng không và thuật toán dừng lại tại đó. Số dư khác không cuối cùng rN−1 chính là ước chung lớn nhất của a và b. Số N không thể là vô hạn vì chỉ có một số lượng hữu hạn các số nguyên dương nằm giữa số dư ban đầu r0 và số không.
Mô tả > Chứng minh tính đúng đắn

Tính đúng đắn của giải thuật Euclid có thể được chứng minh qua hai bước lập luận. Bước thứ nhất, cần chứng minh số dư khác không cuối cùng rN−1 chia được cả a và b. Vì rN−1 là một ước chung nên nó phải nhỏ hơn hoặc bằng với ước chung lớn nhất g. Bước thứ hai, cần chứng minh rằng bất kỳ ước chung nào của a và b, trong đó có g cần phải chia được rN−1; từ đó, g phải nhỏ hơn hoặc bằng rN−1. Hai kết luận trên là mâu thuẫn trừ khi rN−1 = g.
Để chứng tỏ rN−1 chia được cả a và b, cần biết rN−1 chia được số dư liền trước rN−2:
vì số dư cuối cùng rN bằng không. rN−1 cũng chia được số dư rN−3:
vì nó chia được cả hai số hạng trong vế phải của phương trình. Chứng minh tương tự, rN−1 cũng chia được tất cả số dư liền trước nó kể cả a và b. Không có số dư liền trước rN−2, rN−3,... chia bởi a và b cho số dư bằng không. Vì rN−1 là ước chung của a và b nên rN−1 ≤ g.
Trong bước thứ hai, một số tự nhiên c bất kỳ chia được cả a và b (là ước chung của a và b) cũng chia được số dư rk. Theo định nghĩa thì a và b có thể được viết thành bội của c: a = mc và b = nc với m và n là các số tự nhiên. Ta có r0 = a − q0b = mc − q0nc = (m − q0n)c nên c là một ước của số dư ban đầu r0. Chứng minh như bước thứ nhất, ta thấy c cũng là ước của các số dư liền sau r1, r2,... Từ đó, ước chung lớn nhất g là ước của rN−1 hay g ≤ rN−1. Kết hợp hai kết luận thu được, ta có g = rN−1. Vậy g là ước chung lớn nhất của tất cả cặp số liền sau:
Mô tả > Ví dụ

Áp dụng giải thuật Euclid để tính ƯCLN của a = 1071 và b = 462. Đầu tiên, ta trừ bội của 462 từ 1071 thì được thương q0 = 2 và số dư là 147:
Tiếp tục trừ bội của 147 từ 462 thì được thương q1 = 3 và số dư là 21:
Tiếp tục trừ bội của 21 từ 147 thì được thương q2 = 7 và số dư là 0:
Vì số dư cuối cùng bằng 0 nên thuật toán kết thúc với 21 là ƯCLN của 1071 và 462, bằng với ƯCLN có được từ phép phân tích ra thừa số nguyên tố như trên. Các bước được tóm tắt thành bảng sau:
| Bước k | Phương trình | Thương và số dư |
| --- | --- | --- |
| 0 | 1071 = q0 462 + r0 | q0 = 2 và r0 = 147 |
| 1 | 462 = q1 147 + r1 | q1 = 3 và r1 = 21 |
| 2 | 147 = q2 21 + r2 | q2 = 7 và r2 = 0; kết thúc |
Mô tả > Minh họa

Giải thuật Euclid có thể được minh họa dựa vào bài toán hình chữ nhật tương tự như trên. Giả sử ta cần dùng hình vuông để lấp đầy một hình chữ nhật có kích thước là a × b với a là số lớn hơn. Đầu tiên, ta đặt các hình vuông b × b lên trên đó thì còn lại phần hình trống là một hình chữ nhật b × r0 với r0 < b. Tiếp theo, ta đặt các hình vuông r0 × r0 lên phần hình trống đó thì còn lại phần hình trống thứ hai r1 × r0 mà ta cần phải đặt lên đó các hình vuông r1 × r1,... Toàn bộ quá trình chỉ kết thúc khi không còn phần hình trống nào, và khi đó, độ dài cạnh hình vuông nhỏ nhất chính là ƯCLN của độ dài hai cạnh hình chữ nhật ban đầu. Chẳng hạn, hình vuông nhỏ nhất trong hình bên là 21 × 21 (màu đỏ), và 21 là ƯCLN của 1071 và 462, độ dài hai cạnh của hình chữ nhật ban đầu (màu xanh lá).
Mô tả > Phép chia có dư

Bài chi tiết: Phép chia có dư
Tại mỗi bước k, giải thuật Euclid tính một thương qk và số dư rk từ hai số rk−1 và rk−2:
trong đó rk không âm và nhỏ hơn giá trị tuyệt đối của rk−1. Định lý làm nền tảng cho phép chia có dư cho thấy luôn tồn tại duy nhất một thương và số dư như vậy.
Trong dạng ban đầu của giải thuật, thương và số dư được tìm bằng cách lặp lại phép trừ, nghĩa là trừ rk−1 từ rk−2 và lặp lại đến khi phần dư rk nhỏ hơn rk−1, sau đó hoán đổi chúng cho nhau rồi lại lặp lại quá trình này. Phép chia có dư hiệu quả hơn nhiều khi giảm đi số bước giữa hai hoán đổi còn một bước duy nhất. Hơn nữa, ta còn có thể thay phép chia có dư bằng phép toán modulo, vốn chỉ cho kết quả số dư. Như vậy, dạng lặp của giải thuật Euclid trở thành
Mô tả > Chương trình

Giải thuật Euclid có thể được biểu diễn bằng mã giả. Chẳng hạn, dạng phép chia của nó có thể được lập trình thành
function gcd(a, b)
    while b ≠ 0
        t:= b
        b:= a mod b
        a:= t
    return a
Ở đầu vòng lặp k, biến b mang giá trị số dư rk−1, trong khi biến a mang giá trị số dư liền trước rk−2. Bước b := a mod b giống với công thức đệ quy như trên rk ≡ rk−2 mod rk−1. Biến tạm thời t mang giá trị rk−1 khi tính số dư liền sau rk. Cuối vòng lặp, biến b mang giá trị rk, trong khi biến a mang giá trị số dư liền trước rk−1.
Trong dạng phép trừ (dạng ban đầu của thuật toán), bước b := a mod b được thay bằng phép trừ lặp lại. Trái ngược với dạng phép chia cho phép đầu vào là một số nguyên bất kỳ, dạng phép trừ chỉ cho phép đầu vào là một số nguyên dương và dừng lại khi a = b:
function gcd(a, b)
    while a ≠ b 
        if a > b
            a:= a − b
        else
            b:= b − a
    return a
Biến a và b luân phiên mang giá trị của các số dư liền trước rk−1 và rk−2. Giả sử a > b ở đầu một vòng lặp thì a bằng rk−2 vì rk−2 > rk−1. Trong vòng lặp, a được trừ đi bởi bội của số dư liền trước b đến khi a nhỏ hơn b, khi đó a trở thành số dư liền sau rk. Sau đó, b được trừ đi bởi bội của a đến khi nó nhỏ hơn a và phần còn lại trở thành số dư rk+1,...
Dạng đệ quy dựa trên tính chất ƯCLN của các cặp số dư liên tiếp là bằng nhau và điều kiện dừng lại là ƯCLN(rN−1, 0) = rN−1.
function gcd(a, b)
    if b = 0
        return a
    else
        return gcd(b, a mod b)
Sử dụng dạng này, ƯCLN(1071, 462) được tính từ ƯCLN(462, 1071 mod 462) = ƯCLN(462, 147). ƯCLN sau cùng được tính từ ƯCLN(147, 462 mod 147) = ƯCLN(147, 21), vốn được tính từ ƯCLN(21, 147 mod 21) = ƯCLN(21, 0) = 21.
Mô tả > Phương pháp số dư tuyệt đối nhỏ nhất

Trong một dạng khác của giải thuật Euclid, thương thu được qua mỗi bước được tăng thêm 1 đơn vị nếu giá trị tuyệt đối của phần dư âm nhỏ hơn so với giá trị tuyệt đối của phần dư dương. Điều kiện của phương trình
là |rk−1| > rk > 0. Tuy nhiên, có thể tính số dư âm ek bởi
nếu rk−1 > 0 hoặc
nếu rk−1 < 0.
Nếu thay rk bằng ek với |ek| < |rk| thì ta có một dạng khác của giải thuật Euclid sao cho trong mỗi bước,
Leopold Kronecker chứng minh được rằng dạng này tốn số bước ít nhất trong tất cả các dạng của giải thuật Euclid. Tổng quát hơn, người ta chứng minh được rằng với mọi số đầu vào a và b, số bước tính ƯCLN là nhỏ nhất khi và chỉ khi qk được chọn sao cho  \left|{\frac {r_{k+1}}{r_{k}}}\right|<{\frac {1}{\varphi }}\sim 0,618 với  \varphi  là tỷ lệ vàng.
Phú Lâm, Phú Tân (An Giang)

Đối với các định nghĩa khác, xem Phú Lâm.
Phú Lâm là một xã thuộc huyện Phú Tân, tỉnh An Giang, Việt Nam.
Địa lý

Xã Phú Lâm nằm ở phía đông bắc huyện Phú Tân, bên hữu ngạn sông Tiền, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp tỉnh Đồng Tháp qua sông Tiền
Phía tây giáp các xã Phú Long
Phía bắc giáp xã Long Hòa và thị xã Tân Châu
Phía nam giáp các xã Phú Thành, Phú Thạnh
Xã Phú Lâm có diện tích 15,05 km², dân số năm 2019 là 10.604 người, mật độ dân số đạt 705 người/km².
Hành chính

Xã Phú Lâm được chia thành 6 ấp: Phú Hòa A, Phú Hòa B, Phú Lợi, Phú Thuận A, Phú Thuận B, Tân Phú.
Chú thích

↑  Quyết định 181/1979/QĐ-CP
1 2  “Kết quả Tổng điều tra dân số và nhà ở 1/4/2019”. Cục Thống kê tỉnh An Giang.
↑  Tổng cục Thống kê
Wireshark

| --- | --- |

Wireshark GUI
Phát triển bởi: The Wireshark team

Phiên bản ổn định: 2.2.6    / 12 tháng 4 năm 2017; 7 năm trước (2017-04-12)
 
Kho mã nguồn: gitlab.com/wireshark/wireshark.git  
Viết bằng: C
Hệ điều hành: Cross-platform
Thể loại: Packet analyzer
Giấy phép: GNU General Public License
Website: www.wireshark.org
Wireshark là một phần mềm tự do dùng để xử lý sự cố mạng, phát triển những giao thức thông tin mới và trong giáo dục. Nó có thể được sử dụng trên Linux, Mac OS X và Windows. Lúc đầu nó mang tên là Ethereal nhưng đổi tên là Wireshark vì có vấn đề về nhãn hiệu. Nó chủ yếu cho người dùng biết tất cả giao thông trên mạng, từng cụm tin một. Tác giả của chương trình này là Gerald Combs.
Hacıağalar

Hacıağalar (hay còn gọi là Hacağalar) là một làng đô thị ở Qamqam thuộc vùng Quba của Azerbaijan.
Danh sách kế vị ngai vàng hoàng gia Thái Lan

Tương tự như các Hiến pháp kế vị trước đó của Thái Lan, theo Hiến pháp năm 1997 của Thái Lan việc kế vị sẽ bao gồm nam giới và nữ giới được xếp theo một thứ tự trong hàng kế vị ngai vàng theo chế độ ưu tiên nam giới hơn nữ giới. Việc bổ nhiệm người kế vị tiếp theo sẽ do Quốc vương đương nhiệm sắc phong trữ quân trong chính thời gian trị vì của họ. Kết hợp với Hiến pháp được sửa đổi vào năm 1974, đã chỉ ra nếu Quốc vương trong khoảng thời gian trì vị của họ vẫn chưa bổ nhiệm người kế vị tương lai thì Hội đồng Cơ mật Thái Lan có quyền chỉ định một người kế vị trong số các hậu duệ của Quốc vương là thành viên của Hoàng gia Thái Lan bao gồm cả Công chúa hay Hoàng tử là tân vương tiếp theo của nền quân chủ Thái Lan và quyền lợi này chỉ áp dụng cho các con của Quốc vương trước đó, không áp dụng cho các anh chị em họ hay cháu của Quốc vương. Ngai vàng chỉ có thể truyền cho những người khác trong hoàng gia ngoài các con của Quốc vương là trừ khi những hậu duệ của Quốc vương không còn phù hợp để kế vị hay họ không có hậu duệ nào khi qua đời.
Danh sách kế vị ngai vàng

Quốc vương Ananda Mahidol (1925–1946)
Quốc vương Bhumibol Adulyadej (1927–2016)
Quốc vương Vajiralongkorn (sinh 1952)
(1) Hoàng tử Dipangkorn Rasmijoti (sinh 2005)
(2)Công chúa Rajasarinisiribajra (sinh 1978)
(3) Công chúa Sirivannavari (sinh 1987)
(4) Sirindhorn, Công chúa Hoàng gia (sinh 1955)
(5) Công chúa Chulabhorn (sinh 1957)
(6) Công chúa Siribhachudabhorn (sinh 1982)
(7) Công chúa Aditayadornkitikhun (sinh 1984)
(8) Công chúa Ubol Ratana (sinh 1951)
Hoàng tử Dipangkorn hiện đang dẫn đầu hàng kế vị Thái Lan, nhưng mẹ cậu là một thường dân nên vị trí cậu trong hàng kế vị hiện không được đảm bảo.
Gazprombank

| --- | --- |
Tên bản ngữ: Газпромбанк
Loại hình: Công ty đại chúng
Ngành nghề: Dịch vụ tài chính
Thành lập: 1990; 34 năm trước (1990)
Trụ sở chính: Moskva, Nga
Thành viên chủ chốt: Andrey Akimov (CEO)   Alexei Miller (Chủ tịch)
Sản phẩm: Dịch vụ tài chính
Lợi nhuận kinh doanh:  RUB 112 tỷ (2015)
Lãi thực:  RUB 47,7 tỷ (2015)
Tổng tài sản:  RUB 5,122 ngàn tỷ (2015)
Tổng vốnchủ sở hữu:  RUB 530,4 tỷ (2015)
Chủ sở hữu: Gazprom (35.5%)
Số nhân viên: 12.700 (2013)
Công ty con: Gazprom-Media
Xếp hạng: Ba2 (Moody's), BB+ (S&P), BB+ (Fitch) (2017)
Website: www.gazprombank.com
Gazprombank (tiếng Nga: Газпромбанк), hay GPB (CTCP), là một ngân hàng quốc doanh Nga, ngân hàng lớn thứ ba trong cả nước bằng tài sản.
Các lĩnh vực kinh doanh chính của ngân hàng là ngân hàng doanh nghiệp, ngân hàng bán lẻ, ngân hàng đầu tư và dịch vụ lưu ký. Hoạt động ngân hàng của nó cũng bao gồm giao dịch chứng khoán, hoạt động ngoại hối, hoạt động kim loại quý, hoạt động thanh toán bù trừ và dịch vụ thanh toán.
Ngân hàng có mạng lưới phân phối gồm 43 chi nhánh và hơn 260 cửa hàng ngân hàng trên khắp Liên bang Nga. GPB cũng có quyền sở hữu ở ba ngân hàng Nga khác. Ngoài ra, Gazprombank được đại diện tại các thị trường của Belarus và Thụy Sĩ thông qua quyền lợi sở hữu ở hai ngân hàng nước ngoài: Belgazprombank (Belarus) và Gazprombank (Thụy Sĩ) Ltd. Gazprombank cũng có văn phòng đại diện tại Mông Cổ, Trung Quốc và Ấn Độ.
Lịch sử

Vào tháng 8 năm 2005, họ đã mua Gazprom Media, công ty truyền thông lớn nhất của Nga, bao gồm kênh NTV và báo Izvestia, từ công ty mẹ của ngân hàng Gazprom.
Ngân hàng đã được đề cử vào năm 2014 cho Giải thưởng trái phiếu thị trường mới nổi hàng năm, được tổ chức bởi EuroWeek. 
Vào tháng 7 năm 2014, Bộ Tài chính Hoa Kỳ đã áp dụng các biện pháp trừng phạt đối với Gazprombank OAO cấm người Hoa Kỳ cung cấp cho nó tài chính mới. Đáp lại, Gazprombank đã ký hợp đồng với cựu Thượng nghị sĩ Hoa Kỳ, ông Oliver Lott, vận động hành lang thay mặt cho các lệnh trừng phạt.
Tình mẹ con

Một người mẹ bế đứa con lên.
Sư tử biển và con mình.
Một bà mẹ Marmot bụng vàng hôn con của mình.
Tình mẹ con hay tình mẫu tử là mối quan hệ giữa người mẹ và đứa con của mình. Thường liên quan đến quá trình mang thai và sinh nở, mối quan hệ này cũng có thể phát triển trong trường hợp đứa trẻ không có cùng dòng máu với người mẹ, như con nuôi.
Cả yếu tố thể chất và cảm xúc đều có ảnh hưởng đến quá trình gắn kết giữa mẹ và con. Trong tình trạng rối loạn lo âu chia ly, một đứa trẻ trở nên sợ hãi và lo lắng khi xa cách người thân yêu, thường là cha mẹ hay người thân khác. Những người mới làm mẹ không phải lúc nào cũng trải nghiệm được tình yêu ngay lập tức đối với đứa con của mình. Thay vào đó, tình cảm mẹ con sẽ hình thành và gia tăng theo thời gian và có thể cần đến hàng giờ, hàng ngày, hàng tuần hoặc đến hàng tháng để phát triển đầy đủ.
Mang thai

Tình cảm mẹ con giữa người phụ nữ và đứa con ruột của mình thường bắt đầu phát triển trong thai kỳ. Phụ nữ mang thai thích nghi với lối sống để phù hợp với nhu cầu của đứa trẻ sơ sinh đang phát triển. Vào khoảng 18 đến 25 tuần, người mẹ bắt đầu cảm nhận được cử động thai nhi. Cũng như lần đầu tiên tận mắt thấy đứa con mình qua siêu âm, trải nghiệm này khiến người mẹ cảm thấy gắn bó hơn với đứa con.
Thai nhi đang phát triển cũng có nhận thức về nhịp tim và giọng nói của người mẹ và có khả năng đáp ứng lại bằng sự đụng chạm hay cử động.
Các nhà nghiên cứu từ khoa Tâm lý học của Đại học Dundee (University of Dundee) đã sử dụng các video siêu âm 4 chiều để ghi lại phản ứng của thai nhi khi có sự đụng chạm vào bụng bầu của mẹ. Họ phát hiện ra rằng thai nhi vươn ra và chạm vào thành tử cung khi mẹ chúng mơn trớn bụng bầu. Điều này cho thấy sự gắn kết của người mẹ với thai nhi đang phát triển trong thai kỳ.
Ở tuần thai thứ 20, thai nhi đã có những phản ứng với âm thanh, âm nhạc và giọng nói của mẹ. Khi mẹ nghe hoặc hát những bài hát sẽ truyền đi một cảm giác êm dịu thư giãn qua nhau thai, tạo điều kiện cho sự gắn kết giữa mẹ và thai nhi.Thai nhi còn có thể phân biệt được giọng nói của mẹ so với những giọng nói khác, tạo nên mối liên kết tình cảm giữa mẹ và con[cần dẫn nguồn].
Tình mẹ con còn được thể hiện khi một phụ nữ mang bầu cảm thấy những cảm xúc tích cực, như cảm thấy được yêu thương, được âu yếm, cảm thấy lạc quan hoặc vui vẻ, điều đó ảnh hưởng đến thai nhi theo hướng tích cực. Khi mẹ có  những cảm xúc tiêu cực sẽ mang lại ảnh hưởng không tốt tới thai nhi.
Nghiên cứu của các nhà tâm lý học và phân tâm học đều cho rằng chất lượng mối quan hệ gắn bó sớm giữa mẹ và con trong thời kỳ mang thai có ảnh hưởng đến việc hình thành nhân cách của trẻ. Những xung đột tâm lý mà sản phụ gặp phải trong suốt thai kỳ là nguồn gốc của những rối nhiễu tâm lý xuất hiện sớm ở trẻ và có thể gây khó khăn trong giai đoạn dậy thì của trẻ.
Những bà mẹ không muốn mang thai thường không có mối quan hệ thân thiết với đứa trẻ. Họ có nhiều khả năng bị trầm cảm sau sinh hoặc các vấn đề sức khỏe tâm thần khác và ít có khả năng cho con bú.
Sinh con

Quá trình sinh con là một trải nghiệm có thể củng cố tình cảm mẹ con. Những yếu tố như sinh nở khó khăn, biến cố thời thơ ấu của người mẹ, thiếu thốn y tế, không có sự ủng hộ và quan tâm của người bạn đời có thể làm giảm đi mối quan hệ này.
Vào thời điểm sinh con, trong mạch máu của người sản phụ cũng có một lượng hormone Oxytocin khá cao. Vì vậy sau khi thai nhi chào đời, người mẹ sẽ có mối liên hệ tình cảm đặc biệt với đứa con của mình.
Oxytocin

Oxytocin là hormone hoạt động trên các cơ quan trong cơ thể (bao gồm vú và tử cung) và là chất truyền tin hóa học trong não, kiểm soát các khía cạnh quan trọng của hệ thống sinh sản, bao gồm sinh con và cho con bú.
Oxytocin đóng vai trò sản sinh ra cảm giác yêu thương, liên quan tới việc tạo cảm xúc nhận thức và gắn bó xã hội, và được cho là giữ một phần trong việc hình thành nên lòng tin giữa con người với nhau. Oxytocin là thứ khiến cho tình cảm mẹ-con có sức mạnh vô cùng to lớn, cho nên nó còn được gọi là "hoá chất âu yếm" và "hormone tình yêu".
Oxytocin được sản xuất trong khi sinh và cho con bú làm tăng hoạt động hệ thống thần kinh giao cảm. Do vậy về mặt lý thuyết có khả năng làm giảm sự lo lắng. Sự lan truyền oxytocin trong cơ thể người mẹ giúp gia tăng sự gắn kết và thể hiện hành vi gắn kết, mặc dù điều này đã từng bị tranh cãi.
Khi người mẹ chuyển dạ, Oxytocin làm tăng nhu động tử cung, gây ra các cơn co thắt trong cơ tử cung hoặc tử cung. Khi cổ tử cung và âm đạo bắt đầu mở rộng để chuyển dạ, Oxytocin được giải phóng. Sự mở rộng này tăng lên khi các cơn co thắt tiếp theo xảy ra.
Sau khi đứa trẻ được sinh ra, Oxytocin thúc đẩy sự tiết sữa bằng cách di chuyển sữa vào vú mẹ. Khi em bé thực hiện hành động bú, sự tiết Oxytocin làm cho sữa mẹ tiết ra. Đồng thời, Oxytocin được giải phóng vào não để kích thích sản xuất oxytocin hơn nữa. Khi trẻ ngừng bú, việc sản xuất hormone sẽ dừng lại cho đến lần bú tiếp theo.
Cho con bú cũng giúp thôi thúc mãnh liệt sự gắn kết, thông qua những cử chỉ va chạm, vuốt ve, phản ứng và ánh mắt nhìn vào nhau.
Lo lắng xa cách mẹ con

Lo lắng xa cách là giai đoạn nhiều em bé trải qua, khi chúng muốn ở bên mẹ hoặc bố mọi lúc và tỏ ra lo lắng, buồn bã khi mẹ rời đi. Đây là một phần hoàn toàn bình thường trong quá trình phát triển của trẻ. Tình trạng này thường kết thúc khi trẻ khoảng 2 tuổi. Lúc này, trẻ mới biết đi và bắt đầu hiểu rằng cha mẹ vẫn ở gần trẻ cho dù chúng không nhìn thấy.
Từ khi sinh ra, trẻ dường như đã sẵn có mối liên hệ chặt chẽ với mẹ qua hơn 9 tháng nằm trong bụng mẹ. Việc bú mẹ ngay từ khi chào đời mang đến cho trẻ cảm giác về người đầu tiên khiến chúng cảm thấy an toàn là mẹ. Trẻ được coi là phát triển bình thường nếu như có biểu hiện lo lắng khi xa cách mẹ[cần dẫn nguồn].
Từ 4-7 tháng tuổi, trẻ phát triển ý thức về "sự tồn tại của một đối tượng" cụ thể là mẹ. Trẻ học được rằng khi chúng không thể nhìn thấy mẹ, điều đó có nghĩa là mẹ đã biến mất. Trẻ lúc này không hiểu khái niệm thời gian, vì vậy trẻ không biết mẹ sẽ quay lại và có thể buồn bã vì sự vắng mặt của mẹ.
Lo lắng xa cách thường xảy ra trong suốt quá trình trẻ sơ sinh, trẻ tập đi và suốt quãng thời gian thơ ấu. Đối với trẻ dưới hai tuổi, những mốc thời gian có thể xuất hiện sự lo lắng xa cách gồm:
6 đến 7 tháng tuổi: Trẻ sơ sinh có được cảm giác về sự tồn tại của đối tượng (mẹ).
9 đến 10 tháng tuổi: Đây là khi trẻ bắt đầu có ý thức tốt hơn nhiều về thói quen hàng ngày của chúng. Lo lắng về sự tách biệt với mẹ có thể bùng phát trong khoảng thời gian này khi các em bé bắt đầu hiểu những gì đang xảy ra quanh mình.
13 đến 14 tháng tuổi: Trẻ có thể gặp khó khăn trong việc thể hiện cảm giác, điều này có thể dẫn đến lo lắng xa cách mẹ khiến trẻ buồn bã hoặc quấy khóc.