Hiện tượng 2012
Chú thích

1 2  Sitler 2006
1 2  Defesche 2007
1 2 3 4 5  G. Jeffrey MacDonald (27 tháng 3 năm 2007). “Does Maya calendar predict 2012 apocalypse?”. USA Today. Truy cập ngày 17 tháng 12 năm 2012.
↑  Hoopes 2011
1 2  Benjamin Anastas (ngày 1 tháng 7 năm 2007). “The Final Days” (reproduced online, at KSU). The New York Times Magazine. New York: The New York Times Company: Section 6, p.48. Truy cập ngày 18 tháng 5 năm 2009.
↑  David Webster (25 tháng 9 năm 2007). “The Uses and Abuses of the Ancient Maya” (PDF). The Emergence of the Modern World Conference, Otzenhausen, Germany: Penn State University. Bản gốc (pdf) lưu trữ ngày 9 tháng 11 năm 2009. Truy cập ngày 14 tháng 10 năm 2009.
↑  Aveni 2009 32–33, 48–51
↑  “2012: Beginning of the End or Why the World Won't End?”. NASA. 2009. Truy cập ngày 26 tháng 2 năm 2011.
↑  Jorge Pérez de Lara and John Justeson (2006). “Photographic Documentation of Monuments with Epi-Olmec Script/Imagery” (PDF). Foundation for the Advancement of Mesoamerican Studies. Truy cập ngày 3 tháng 11 năm 2009.
↑  Andrew K. Scherer (2007). “Population structure of the classic period Maya”. American Journal of Physical Anthropology. 132 (3): 367–380. doi:10.1002/ajpa.20535. PMID 17205548.
1 2  Joyce Marcus (1976). “The Origins of Mesoamerican Writing”. Annual Review of Anthropology. 5: 25–67.
↑  Schele and Freidel 1990 246
↑  Vincent H. Malmström (ngày 19 tháng 3 năm 2003). “The Astronomical Insignificance of Maya Date 13.0.0.0.0” (PDF). Dartmouth College. Bản gốc (pdf) lưu trữ ngày 11 tháng 6 năm 2009. Truy cập ngày 26 tháng 5 năm 2009.
↑  Severin, Gregory M. (1981). “The Paris Codex: Decoding an Astronomical Ephemeris”. Transactions of the American Philosophical Society. 71 (5).
↑  Schele and Freidel 1990 pp.429–430
↑  Freidel, Schele and Parker 1993 63
1 2  Michael Finley (2003). “The Correlation Question”. Maya Astronomy. Bản gốc lưu trữ ngày 17 tháng 12 năm 2007. Truy cập ngày 11 tháng 5 năm 2007.
↑  Maud Worcester Makemson (1957). “The miscellaneous dates of the Dresden Codex”. Publications of the Vassar College Observatory. 6: 4. Bibcode:1957PVasO...6....1M.
↑  nguyên văn là Armageddon nghĩa là "trận chiến cuối cùng giữa thiện và ác" theo kinh Cựu ước
↑  Coe 1966 149
↑  (tiếng Ý) Paolo Attivissimo (ngày 3 tháng 2 năm 2009).  CICAP (biên tập). “La fine del mondo è vicina”. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2009.
1 2  H.Ninh. “21/12/2012 có phải ngày tận thế?” (HTML). VnExpress. Truy cập ngày 8 tháng 10 năm 2011.
↑  Carrasco 1990 39; Gossen and Leventhal 1993 191.
↑  Milbrath 1999 4
1 2 3 4 5  Mark Van Stone. “2012 FAQ (Frequently Asked Questions)”. FAMSI. Truy cập ngày 2 tháng 3 năm 2010.
1 2  Schele and Freidel 1990 81–82, 430–431
↑  Ryan Rivet (2008). “The Sky Is Not Falling”. Tulane University. Bản gốc lưu trữ ngày 18 tháng 4 năm 2011. Truy cập ngày 26 tháng 2 năm 2011.
1 2 3  Mark Stevenson (2009). “Next apocalypse? Mayan year 2012 stirs doomsayers”. Associated Press. Bản gốc lưu trữ ngày 16 tháng 4 năm 2011. Truy cập ngày 12 tháng 10 năm 2009.
↑  David Stuart (ngày 11 tháng 10 năm 2009). “Q & A about 2012”. Maya Decipherment. Truy cập ngày 14 tháng 10 năm 2009.
↑  Rory Carroll (2009). “The end of time: Maya calendar runs out soon, but don't panic”. The Guardian. Truy cập ngày 22 tháng 10 năm 2009.
1 2  Houston and Stuart 1996
↑  Major Jenkins., John. “Comments on the 2012 text on Tortuguero Monument 6 and Bolon Yokte K'u” (bằng tiếng Anh). Bản gốc lưu trữ ngày 7 tháng 7 năm 2011. Truy cập ngày 12 tháng 5 năm 2006.
↑  Ralph L. Roys. “THE BOOK OF CHILAM BALAM OF CHUMAYEL” (PDF) (bằng tiếng Anh). Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 21 tháng 7 năm 2015. Truy cập ngày 1 tháng 7 năm 2011.
↑  Varios, Autores (2008). Chilam Balam. Linkgua digital. ISBN 8498166489.
↑  Gronemeyer and MacLeod 2010 8
↑  Eberl and Prager 2005 28
↑  Eberl and Prager 2005 29–30, citing Hieroglyphic Stairway E7-H12 at Palenque, plate 104 in Karl Herbert Mayer, Maya Monuments: Sculptures of Unknown Provenance, Supplement 4 [in which the Sajal Niil is depicted in his costume], and Stela 1 from La Mar.
↑  Gronemeyer and MacLeod 2010 11, 36-37
↑  Gronemeyer and MacLeod 2010 24, 35
1 2  Schele 1992 93–95
↑  Schele and Freidel 1990 430
↑  Aveni 2009 49
↑  Aveni 2009 32–33, 156–157
↑  Aveni 2009 161
↑  See in particular, chapter 6 ("The Great Cycle: Its Projected Beginning"), chapter 7 ("The Great Cycle – Its Projected End") and the Appendix, ở Waters 1975 256–264, 265–271, 285
↑  Argüelles 1975
1 2  McKenna and McKenna 1975
↑  (the more specific date of December 21 appeared in the 1993 revision of The Invisible Landscape (McKenna&McKenna 1993)
↑  Philip J. Hilts, Mary Battiata (1987). “Planets Won't Attend Astronomical Celebration”. New York Post. Bản gốc lưu trữ ngày 11 tháng 5 năm 2011. Truy cập ngày 4 tháng 11 năm 2009.
↑  Argüelles 1987
1 2  “The Great 2012 Doomsday Scare”. NASA. 2009. Bản gốc lưu trữ ngày 25 tháng 1 năm 2010. Truy cập ngày 27 tháng 1 năm 2010.
↑  Aveni 2009 17-27 (xem chi tiết tại đây: 21 DECEMBER: IT'S NOT THE END OF THE WORLD Lưu trữ 2012-03-20 tại Wayback Machine)
↑  Aveni 2009 83
↑  John Major Jenkins. “Introduction to Maya Cosmogenesis”. Bản gốc lưu trữ ngày 8 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 14 tháng 10 năm 2009.
1 2  “Precession”. NASA. Truy cập ngày 3 tháng 11 năm 2009.
↑  Spencer, 2000, pp. 115–27
↑  Bruce McClure. “Teapot of Sagittarius points to galactic center”. EarthSky. Truy cập ngày 3 tháng 11 năm 2009.
↑  “What's going to happen on December 21st 2012?”. Cornell University. 2006. Truy cập ngày 9 tháng 5 năm 2011.
↑  Brian Stross. “Xibalba or Xibalbe”. University of Texas. Bản gốc lưu trữ ngày 5 tháng 11 năm 2015. Truy cập ngày 18 tháng 5 năm 2009.
1 2  John Major Jenkins. “What is the Galactic Alignment?”. alignment2012.com. Bản gốc lưu trữ ngày 5 tháng 5 năm 2009. Truy cập ngày 11 tháng 5 năm 2009.
↑  John Major Jenkins (2005). “The Mayan Calendar and the Transformation of Consciousness”. alignement2012.com. Bản gốc lưu trữ ngày 30 tháng 9 năm 2018. Truy cập ngày 26 tháng 1 năm 2010.
↑  For an in-depth look at this subject, see Coe 1992, Miller 1993, Pinchbeck 2006
↑  Jenkins 1998 191–206
↑  Aveni 2009 62
↑  John Major Jenkins (1999). “The True Alignment Zone”. Truy cập ngày 14 tháng 10 năm 2009.
↑  Meeus 1997 301–303
↑  Jenkins 2009 215
1 2  J. J. Aimers and P. M. Rice (2006). “Astronomy, ritual and the interpretation of Maya E-Group architectural assemblages”. Ancient Mesoamerica. 17 (01): 79–96. doi:10.1017/S0956536106060056.
↑  Aveni 2009 54–55, citing Aveni and Hartung 2000
↑  Aveni, 2009 57
1 2  Art Bell (ngày 22 tháng 5 năm 1997). “Terence McKenna with Art Bell”. archive.org. Truy cập ngày 22 tháng 9 năm 2009.
↑  Ralph Abraham and Terence McKenna (1983). “Dynamics of Hyperspace”. Santa Cruz, California: Ralph Abraham. Truy cập ngày 14 tháng 10 năm 2009.
↑  Vasudha Narayanan (29 tháng 9 năm 2002). “A "White Paper" on Kalki Bhagavan”. American Academy of Religion. Truy cập ngày 17 tháng 12 năm 2012.
↑  Jagmeeta Thind Joy (2006). “The Power of One”. Express India. Truy cập ngày 26 tháng 2 năm 2011.
↑  Pinchbeck 2006
↑  Kurt Andersen (2006). “The End of the World As They Know It”. New York Magazine. Truy cập ngày 26 tháng 2 năm 2011.
↑  Joseph 2010
↑  Maïa de la Baume (2011). “For End of the World, a French Peak Holds Allure”. The New York Times. Truy cập ngày 8 tháng 3 năm 2011.
1 2 3 4 5 6  “David Morrison: Surviving 2012 and Other Cosmic Disasters”. FORA.tv. Bản gốc lưu trữ ngày 26 tháng 12 năm 2014. Truy cập ngày 17 tháng 7 năm 2010.
↑  “Armageddon series”. The History Channel. 2008. Truy cập ngày 1 tháng 5 năm 2009.
↑  “2012 Apocalypse”. The Discovery Channel. 2009. Truy cập ngày 8 tháng 11 năm 2009.
↑  Coe 1992 275–276.
↑  Hancock 1995 499, ff. 27.
↑  E. C. Krupp. “The Great 2012 Scare” (PDF). Sky and Telescope. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 22 tháng 4 năm 2013. Truy cập ngày 11 tháng 11 năm 2009.
↑  Geoff Gaherty (2008). “Starry Night looks at doomsday”. Starry Night Times. Truy cập ngày 23 tháng 10 năm 2009.
↑  Sherry Seethaler (2007). “Questions answered”. San Diego Union Tribune. Truy cập ngày 16 tháng 10 năm 2009.
↑  Christopher Springob (ngày 28 tháng 3 năm 2003). “What would happen if a supermassive black hole came close to the Earth?”. Cornell University. Truy cập ngày 14 tháng 10 năm 2009.
↑  John Major Jenkins (ngày 28 tháng 7 năm 2006). “How Not to Make a 2012 Documentary”. Bản gốc lưu trữ ngày 29 tháng 1 năm 2019. Truy cập ngày 14 tháng 10 năm 2009.
↑  “Questions Show: Alignment with the Galactic Plane, Destruction from Venus, and the Death of the Solar System”. Astronomy Cast. Universe Today. ngày 10 tháng 10 năm 2008. Truy cập ngày 14 tháng 10 năm 2009.
↑  Michael Szpir. “Perturbing the Oort Cloud”. American Scientist. The Scientific Research Society. Bản gốc lưu trữ ngày 8 tháng 6 năm 2012. Truy cập ngày 25 tháng 3 năm 2008.
↑  Fraser Cain (ngày 11 tháng 5 năm 2009). “Galactic Plane”. Universe Today. Truy cập ngày 29 tháng 10 năm 2009.
↑  John N. Bahcall and Safi Bahcall (ngày 22 tháng 8 năm 1985). “The Sun's motion perpendicular to the galactic plane”. Nature. 316 (6030): 706–708. doi:10.1038/316706a0.
↑  David Morrison (13 tháng 12 năm 2012). “Nibiru and Doomsday 2012: Questions and Answers”. NASA: Ask an Astrobiologist. Bản gốc lưu trữ ngày 11 tháng 8 năm 2013. Truy cập ngày 17 tháng 12 năm 2012.
↑  Abby Cessna (2009). “Planetary Alignment”. Universe Today. Truy cập ngày 19 tháng 4 năm 2011.
↑  Phil Plait (ngày 5 tháng 3 năm 2011). “Good astronomy: Planetary alignments have relatively little to do with earthquakes”. Bad Astronomy. Truy cập ngày 28 tháng 4 năm 2011.
↑  (tiếng Ý)La Stampa Web biên tập (ngày 13 tháng 10 năm 2009). “Noi Maya, già stufi del 2012”. Bản gốc lưu trữ ngày 16 tháng 10 năm 2009. Truy cập ngày 22 tháng 10 năm 2009.
1 2  Các dữ liệu trong bảng được tính toán bằng cách truy cập trang mạng HORIZONS Web-Interface vào ngày 22 tháng 10 năm 2009 sử dụng chương trình phát triển cho tính toán Lịch thiên văn từ Phòng thí nghiệm Jet Propulsion - NASA.
↑  CNN.com biên tập (ngày 2 tháng 5 năm 2009). “Scientists: No doomsday in store when planets align Friday” (bằng tiếng Anh). Bản gốc lưu trữ ngày 27 tháng 3 năm 2010. Truy cập ngày 23 tháng 10 năm 2009.
↑  David Vakil.  Caltech Astronomy (biên tập). “Question about alignment of seven planets on ngày 5 tháng 5 năm 2000 A.D” (bằng tiếng Anh). Bản gốc lưu trữ ngày 12 tháng 7 năm 2011. Truy cập ngày 23 tháng 10 năm 2009.
↑  Ian O'Neill (ngày 21 tháng 6 năm 2008). “2012: No Killer Solar Flare”. Universe Today. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2011.
↑  Nils Olsen and Mioara Mandea (ngày 18 tháng 5 năm 2008). “Rapidly changing flows in the Earth's core”. Nature Geocscience. 1: 390–394. doi:10.1038/ngeo203.
↑  Abby Cessna. “Geomagnetic Reversal”. Universe Today. Truy cập ngày 6 tháng 4 năm 2011.
↑  “New Solar Cycle Prediction”. NASA. Bản gốc lưu trữ ngày 2 tháng 11 năm 2013. Truy cập ngày 2 tháng 11 năm 2009.
↑  Ian O'Neill (ngày 3 tháng 10 năm 2008). “2012: No Geomagnetic Reversal”. Universe Today. Truy cập ngày 27 tháng 5 năm 2009.
1 2 3  David Morrison (tháng 10 năm 2008). “The Myth of Nibiru and the End of the World in 2012”. Skeptical Inquirer. Truy cập ngày 2 tháng 4 năm 2009.
↑  Schilling 2008 111
↑  Chivers, Tom (ngày 24 tháng 9 năm 2009). “'Web-bot project' makes prophecy of 2012 apocalypse”. The Daily Telegraph. Luân Đôn. Truy cập ngày 4 tháng 10 năm 2009.
1 2  David Morrison. “NASA Ask An Astrobiologist”. NASA. Bản gốc lưu trữ ngày 16 tháng 12 năm 2012. Truy cập ngày 11 tháng 4 năm 2011.
↑  “Is the earth about to enter the Photon Belt, causing the end of life as we know it?”. The Straight Dope. 13 tháng 9 năm 1996. Bản gốc lưu trữ ngày 27 tháng 12 năm 2012. Truy cập ngày 19 tháng 4 năm 2011.
↑  Phil Plait (2011). “Betelgeuse and 2012”. Bad Astronomy. Bản gốc lưu trữ ngày 3 tháng 11 năm 2012. Truy cập ngày 1 tháng 5 năm 2011.
↑  Phil Plait (2011). “Is Betelgeuse about to blow?”. Bad Astronomy. Bản gốc lưu trữ ngày 21 tháng 4 năm 2011. Truy cập ngày 1 tháng 5 năm 2011.
↑  Seth Shostak (2011). “nternet Rumor of Inbound 2012 Spaceships Untrue: NO Spaceships Headed for Earth”. SETI. Bản gốc lưu trữ ngày 8 tháng 12 năm 2012. Truy cập ngày 7 tháng 1 năm 2011.
1 2  Phil Plait (2011). “Giant spaceships to attack December 2012?”. Discover Magazine. Bản gốc lưu trữ ngày 30 tháng 12 năm 2010. Truy cập ngày 7 tháng 1 năm 2011.
1 2  Hundley, Raymond (2010). “Solar Storms”. Will the World End in 2012?. Thomas Nelson Inc. tr. 19. ISBN 140020285X.
↑  Bruce, Alexandra (2009). 2012. The Disinformation Company. tr. 235. ISBN 1934708283.
↑  Gilbert, Adrian (2006). 2012: Mayan Year of Destiny. A.R.E Press. tr. 34. ISBN 0876045026.
↑  “Best-Selling Books of 2009”. marketingcharts.com. 2010. Truy cập ngày 10 tháng 5 năm 2011.
↑  Giáo hoàng Benedict XVI bác bỏ tin đồn tận thế
↑  “Linh mục Dòng Tên – giám đốc đài thiên văn Vatican cho rằng ngày tận thế sẽ không xảy đến (như "lời sấm" của thổ dân Maya)”. Bản gốc lưu trữ ngày 19 tháng 12 năm 2012. Truy cập ngày 18 tháng 12 năm 2012.
1 2  “'Ngày tận thế 2012' trong mắt các chuyên gia - VnExpress”. VnExpress. Truy cập ngày 20 tháng 12 năm 2012.
↑  Mike Brown (2009). “Sony Pictures and the End of the World”. Mike Brown's Planets. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2009.
↑  Connor, Steve (ngày 17 tháng 10 năm 2009). “Relax, the end isn't nigh”. The Independent. Luân Đôn. Truy cập ngày 20 tháng 10 năm 2009.
↑  “2009 Worldwide Grosses”. Box Office Mojo. Truy cập ngày 25 tháng 2 năm 2010.
↑  Andrea Magrath (2011). “Sunny Kirsten Dunst is picture perfect at the Cannes photocall for her provocative new film Melancholia”. Truy cập ngày 27 tháng 5 năm 2011.
↑  Borys Kit (2011). “Magnolia Picks Up North American Rights to Lars von Trier's 'Melancholia' (Berlin)”. Hollywood Reporter. Truy cập ngày 27 tháng 5 năm 2011.
↑  Rice, 2007 44, 59
↑  Duncan McLean Earl and Dean R Snow. “The Origin of the 260-day calendar: the gestation hypothesis reconsidered in light of its use among the Quiche Maya” (PDF). State University of New York at Albany. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 25 tháng 8 năm 2013. Truy cập ngày 20 tháng 3 năm 2011.
↑  Mark Van Stone. “Questions and comemnts”. FAMSI. Truy cập ngày 6 tháng 9 năm 2010.
↑  Coe 1992 114
↑  Coe 1980 151
↑  Coe 1984. Cách tính này, khác hai ngày so với cách tính của Sharer, vẫn được sử dụng lại trong phiên bản tiếp theo cuốn sách của Coe
↑  Morley 1983 603, Table B2
Bản viết tay cổ nhất còn sót lại của tập sử thi Popol Vuh, được viết bởi Francisco Ximénez năm 1701
Tấm bia tại đài Tortuguero thứ 6
Hình thần Bolon Yokte' K'uh vẽ trên lọ - Đài tưởng niệm Tortuguero liên quan đến sự kết thúc của b'ak'tun 13 với sự xuất hiện của vị thần này
Dải Ngân hà phía gần chòm sao Thiên nga hiển thị làn đường của Dark Rift, mà người Maya gọi là Xibalba be hay "đường tối"
Pic de Bugarach, Camps-sur-l'Agly, nước Pháp; mục tiêu của một số người theo thuyết huyền bí là tin vào 1 sự chuyển đổi lớn sẽ xảy ra vào năm 2012.
Sagittarius A*, chụp bởi đài thiên văn X-ray Chandra
Bầu trời lúc 0h UTC 21-12-2012.
Tua Rua là một chòm sao đôi khi được gắn liền với hiện tượng 2012