stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Châu Đốc
Chú thích

1 2  “Nghị quyết số 86/NQ-CP về việc thành lập phường Vĩnh Nguơn thuộc thị xã Châu Đốc và thành lập thành phố Châu Đốc thuộc tỉnh An Giang”.
1 2  “Quyết định số 499/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ”. Truy cập ngày 16 tháng 4 năm 2015.
1 2  “Kế hoạch sử dụng đất phân theo địa phương tỉnh An Giang năm 2020”. Sở tài nguyên và môi trường tỉnh An Giang. Bản gốc lưu trữ ngày 19 tháng 7 năm 2021. Truy cập ngày 19 tháng 7 năm 2021.
↑  Kết quả toàn bộ tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2019, ấn bản năm 2020, trang 39
↑  Tổng cục Thống kê
↑  មាត់ជ្រូក IPA: /moatcruuk/

មាត់ /moat/: miệng sông, tiếng nói

ជ្រូក /cruuk/: con heo
↑  Cá nược là một loài động vật khá phổ biến tại khu vực sông Châu Đốc ngày xưa. Tiếng kêu của loài vật này rất giống với tiếng kêu của con heo nên người ta cũng gọi nó là cá heo.
↑  Sla Kaet (ឃុំស្លាកែត), tức Cù lao cây Cau dại (aréquier sauvage).

ស្លា ( n ) [slaa] : cây cau

កើត [kaət]:

( v ) : sinh ra, lớn lên

(adj): phía Đông
↑  朱 chu: màu đỏ; 篤 đốc: trung hậu, dốc sức, nguy cấp
↑  Đại Nam nhất thống chí, tỉnh An Giang, trang 152.
↑  Đại Nam nhất thống chí, tỉnh An Giang, trang 178.
↑  “Nam kỳ Lục tỉnh” (PDF). Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 26 tháng 1 năm 2009. Truy cập ngày 27 tháng 8 năm 2013.
↑  “Quyết định 181-CP năm 1979 về việc điều chỉnh địa giới và đổi tên một số xã và thị trấn thuộc tỉnh An Giang”.
↑  “Quyết định 300-CP năm 1979 về việc điều chỉnh địa giới một số huyện và thị xã thuộc tỉnh An Giang”.
↑  “Nghị định 29/2002/NĐ-CP về việc điều chỉnh địa giới hành chính để thành lập phường Núi Sam, thị xã Châu Đốc, thị trấn Phú Hoà và đổi tên xã Phú Hoà thành xã Phú Thuận, huyện Thoại Sơn, tỉnh An Giang”.
↑  “Nghị định 53/2003/NĐ-CP về việc điều chỉnh địa giới hành chính để thành lập xã, phường, thị trấn thuộc các huyện Thoại Sơn, Phú Tân, Tân Châu và thị xã Châu Đốc, tỉnh An Giang”.
↑  Thị xã Châu Đốc thành đô thị loại 3 Lưu trữ 2009-04-12 tại Wayback Machine, Báo SGGP
↑  “Vietnam Building Code Natural Physical & Climatic Data for Construction” (PDF). Vietnam Institute for Building Science and Technology. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 22 tháng 7 năm 2018. Truy cập ngày 23 tháng 7 năm 2018.
↑  Không nên viết nhầm thành Vĩnh Ngươn, Nguơn là âm đọc trại của Nguyên
↑  “Kết quả Tổng điều tra dân số và nhà ở 1/4/2019”. Cục Thống kê tỉnh An Giang.
↑  “Bệnh viện Đa Khoa Khu Vực Tỉnh An Giang”. Bản gốc lưu trữ ngày 21 tháng 12 năm 2014. Truy cập 24 tháng 5 năm 2015.
↑  Quyết định về việc nâng cấp tỉnh lộ 956 tại An Giang thành quốc lộ 91C[liên kết hỏng]
Châu Đốc và trấn Châu Đốc trong bản đồ Nam Kỳ vẽ năm 1838, trích từ An Nam Đại Quốc Họa Đồ của Taberd.
Thành Châu Đốc trong bản đồ Nam Kỳ Lục Tỉnh (Basse Cochinchine).
Bản đồ tỉnh Châu Đốc năm 1973
Thành phố Châu Đốc ngày nay.
Một con đường có từ lâu đời ở Châu Đốc.
Toàn cảnh thành phố Châu Đốc về đêm
Chợ Châu Đốc (mới) ở phường Châu Phú A

Tuyến đường Phan Văn Vàng, thành phố Châu Đốc
Đường phố ở thành phố Châu Đốc
Khách sạn Victoria Châu Đốc
Phố thương mại mới tại Châu Đốc
Trường THPT Chuyên Thủ Khoa Nghĩa
Bệnh viện đa khoa khu vực tỉnh An Giang tại TP. Châu Đốc
Tuyến tránh Châu Đốc
Lăng Thoại Ngọc Hầu
Đặng Tiến Đông

| Đặng Tiến Đông |
| --- | --- |

Thông tin cá nhân
Sinh: 
Ngày sinh: 18 tháng 6, 1738
Nơi sinh: Hà Nội
 
Mất: không rõ
Giới tính: nam
Gia quyến: 
Thân phụ: Đặng Đình Miên
Thân mẫu: Phạm Thị Yến
 
Nghề nghiệp: tướng lĩnh quân đội
Quốc tịch: Nhà Hậu Lê
x • t • 
Đặng Tiến Đông (1738–1794 hay 1797) làm quan thời Lê – Trịnh, sau đầu quân Tây Sơn và trở thành danh tướng của lực lượng này. Thân thế và sự nghiệp của ông hiện vẫn còn gây nhiều tranh cãi trong giới sử học Việt Nam.
Gia tộc

Theo bộ Đặng gia phổ hệ toàn chính thực lục gồm 6 quyển do chính Đặng Tiến Đông biên soạn vào đời Tây Sơn (1792) và Ngô Thì Nhậm đề tựa, thì khi xưa, họ Đặng vốn họ Trần, tương truyền thuộc dòng dõi Trần Hưng Đạo. Về việc đổi họ, hiện có hai ý kiến:
Ý kiến thứ nhất cho rằng, vào đầu đời Lê, một người con của họ Trần là Trần Văn Huy đỗ tiến sĩ, lấy tự là Đặng Hiên, từ đó, con cháu lấy tự của cha làm họ.
Ý kiến thứ hai cho rằng, vào năm Tân Mùi (1511) thời vua Lê Tương Dực, một người con của họ là Trần Tuấn khởi binh chống nhà Lê. Cuộc khởi nghĩa thất bại, để tránh bị truy sát, con cháu họ Trần kéo về làng Lương Xá lập nghiệp và đổi sang họ Đặng.
Đến đời thứ năm của họ Đặng là Đặng Huấn (có tài liệu chép là Đặng Đình Huấn), ban đầu ông giữ tước quan binh Khổng lý bá nhà Mạc. Năm 1549, ông cùng với Lê Bá Ly quy thuận nhà Lê. Sau nhờ có công giúp nhà Lê trung hưng nên được phong tới chức Thái úy, tước Nghĩa Quốc công rồi Hữu Trạch công. Con gái ông lại lấy chúa Trịnh Tùng sinh ra chúa Trịnh Tráng nên từ đó, họ Đặng trở thành một dòng họ lớn có nhiều người đỗ đạt và làm quan lớn trong suốt thời Lê – Trịnh.
Nhận xét về họ Đặng, nhà sử học Phan Huy Chú đã viết: "(Họ này) hơn hai trăm năm vinh hoa rực rỡ, hơn cả các họ công thần. Tục ngữ có câu: "Đánh giặc họ Hàm, làm quan họ Đặng".
Ở vùng Chương Mỹ còn có đôi câu hát nhắc đến dòng họ Đặng như sau:
Hay:
Thân thế và sự nghiệp

Đặng Tiến Đông hay Đặng Tiến Giản (鄧進暕) sinh ngày 2 tháng 5 năm Mậu Ngọ (18 tháng 6 năm 1738) tại nơi mà nay là xã Thịnh Phúc, huyện Phú Xuyên, Hà Nội trong một gia đình đại vọng tộc: cháu 6 đời của Nghĩa Quốc công Đặng Huấn, cháu nội Thái tể Đại Tư không Yên Quận công Đặng Tiến Thự.
Ông thuộc chi trưởng dòng họ Đặng, gốc ở làng Lương Xá (nay thuộc xã Lam Điền, huyện Chương Mỹ, tỉnh Hà Tây cũ) con thứ 8 của Thượng đẳng đại vương Dận Quận công Đặng Đình Miên, mẹ là Phạm Thị Yến,7 anh trai là: Đặng Đình Trí, Đặng Đình Thiệu, Đặng Đình Cầu, Đặng Đình Tự, Đặng Đình Giám, Đặng Đình Tú và Đặng Đình Hữu, tất cả đều được phong tước hầu, tước bá.
Năm 1749, lên 9 tuổi, Đặng Tiến Đông bắt đầu theo học thầy Doãn Xá tại chùa Thủy Lâm (còn có tên là chùa Lương Xá tại xã Lam Điền, Chương Mỹ).
Năm 1749, Đặng Tiến Đông 11 tuổi thì mồ côi cha. Mười năm sau, năm 1759, mẹ ông cũng qua đời.[cần dẫn nguồn]
Thân thế và sự nghiệp > Làm quan thời Lê – Trịnh

Năm 1763, Đặng Tiến Đông thi võ đỗ Tạo sĩ và ra làm quan dưới triều Lê Cảnh Hưng và chúa Trịnh Sâm. Lập nhiều chiến công được phong Vệ quốc Thượng tướng quân, Đô đốc Đông Lĩnh hầu Trấn thủ Thanh Hoa kiêm Nghệ An.
Năm 1782, con trưởng chúa Trịnh Sâm là Trịnh Khải dựa vào quân Tam Phủ giành lại ngôi chúa từ tay em là Trịnh Cán (con của Tuyên phi Đặng Thị Huệ). Sau khi giết Phụ chính Hoàng Đình Bảo và bắt Tuyên phi, quân Tam Phủ lùng bắt các quan họ Đặng và họ Hoàng. Anh ông Đông là Đặng Đình Thiệu cùng 30 người họ Đặng Khác hộ tống Tuyên phi bỏ trốn, bị Trịnh Khải bắt được và đem xử chém tại xã Nghi Kiều (huyện Nghi Lộc, tỉnh Nghệ An). Đặng Tiến Đông phải bỏ quan đi trốn để tránh sự truy quét của chúa Trịnh Khải.
Những năm cuối đời chúa Trịnh (1784) ở Đàng Ngoài triều đình Lê – Trịnh đổ nát; trong khi đó ở Đàng Trong, Trương Phúc Loan chuyên quyền, phong trào Tây Sơn do Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ và Nguyễn Lữ cùng chỉ huy nổi lên tiêu diệt chúa Nguyễn.[cần dẫn nguồn]
Thân thế và sự nghiệp > Lập đại công

Theo lời kể của GS. Phan Huy Lê, thì ngày 20 tháng Chạp năm Mậu Thân (15 tháng 1 năm 1789), đại quân của vua Quang Trung (tức Nguyễn Huệ) đã ra đến Tam Điệp. Sau khi xem xét tình hình, nhà vua chia quân ra làm 5 đạo, giao cho Đô đốc Đông chỉ huy một đạo gồm quân voi và quân kỵ mã.[cần dẫn nguồn]
Bắt đầu từ Tam Điệp, Đô đốc Đông cho quân đi theo con đường thượng đạo qua Phố Cát, ra Thiên Quan (Nho Quan, Ninh Bình), xuyên qua Chương Đức (tức Chương Mỹ, quê hương ông), đến làng Nhân Mục rồi rẽ ngang sang Khương Thượng diệt quân Thanh do Sầm Nghi Đống chỉ huy đang đóng tại khu chùa Bộc cạnh Đống Đa (nay là khu phố Đống Đa, Hà Nội).[cần dẫn nguồn]
Trận đánh diễn ra chớp nhoáng, bắt đầu lúc canh tư ngày mồng 5 Tết Kỷ Dậu và lúc trời chưa sáng thì đánh hạ được đồn, làm cho viên tướng Sầm Nghi Đống phải thắt cổ tự vẫn ngay tại đài chỉ huy ở Loa Sơn (thuộc khu vực chùa Bộc).[cần dẫn nguồn]
Ngay sau đó, Đô đốc Đông dẫn quân diệt luôn đồn Nam Đồng, rồi tiến nhanh về phía cửa Tây thành Thăng Long. Ở cung Tây Long, Tôn Sĩ Nghị nghe tiếng súng nổ ầm ầm và thấy khói lửa rực trời, vội vàng lên ngựa lẻn qua cầu phao bắt ngang sông Hồng, nhắm hướng Bắc mà chạy.[cần dẫn nguồn]
Trưa ngày hôm đó, vua Quang Trung cùng với đại quân tiến vào kinh thành giữa sự đón chào của Đô Đốc Đông và sự hoan nghênh của nhân dân. Bài văn bia trên còn ghi rõ sự ban thưởng của nhà vua đối với ông: "Vũ Hoàng Đế vào Thăng Long, tiến hành khen thưởng, ban riêng cho ông xã quê hương là Lương Xá làm thực ấp vĩnh viễn, phàm các khoản binh phân, hộ phân, sưu sai đều cho miễn trừ".[cần dẫn nguồn]
Danh sĩ Ngô Ngọc Du, người chứng kiến trận đại thắng trên, đã thuật lại bằng hai bài thơ, đó là bài "Long thành quang phục kỷ thực" (Ghi lại sự thật việc khôi phục thành Thăng Long). Trích phần dịch nghĩa:
Và bài "Loa Sơn điếu cổ" (trích phần dịch nghĩa):
Thân thế và sự nghiệp > Tiếp tục làm quan Tây Sơn

Sau khi đánh tan quân ngoại xâm, Đặng Tiến Đông tiếp tục đảm nhận nhiều nhiều chức vụ quan trọng trong chính quyền Tây Sơn. Dưới triều Quang Trung (1788–1792), ông giữ chức Vệ Quốc Thượng tướng Quân, Trấn thủ hai xứ Thanh Hoa và Nghĩa An (thời Tây Sơn gọi trấn Nghệ An là Nghĩa An hay Trung Đô). Có lẽ ông giữ chức vụ đó từ cuối năm 1787 cho đến đầu năm 1790 (đến năm này vua Quang Trung cử con là Nguyễn Quang Bàn làm Đốc Trấn Thanh Hoa và tướng Trần Quang Diệu làm Đốc Trấn Nghĩa An). Theo Tông đức thế tự bi và bài minh do Trần Bá Lãm soạn khắc vào chuông chùa Trăm Gian (thôn Tiên Lữ, xã Tiên Phương, huyện Chương Mỹ) vào năm 1794, thì trong thời vua Cảnh Thịnh (Nguyễn Quang Toản, ở ngôi 1792–1802), Đô đốc Đông giữ chức Đại tướng Thống Vũ Thắng Vệ Thiên Hùng Hiệu.[cần dẫn nguồn]
Ngoài việc quan ở nơi Đặng Tiến Đông trấn nhậm, ông còn sốt sắng lo việc chiêu tập dân làng trở về quê hương, khai khẩn đất đai, mở mang thôn xóm và chăm lo tu bổ một số đền chùa ở Lương Xá. Bên cạnh đó, ông còn lo việc biên soạn Đặng gia phả hệ toàn chính thực lục (6 quyển). Phả này khảo xét dòng họ Đặng và sinh hoạt chính trị nước Việt từ thế kỷ 11 đến thế kỷ 18.[cần dẫn nguồn]
Hiện chưa rõ Đô đốc Đặng Tiến Đông mất năm nào, nhưng căn cứ năm lập bia Tông đức thế tự bi để tưởng niệm ông (1797), thì rất có thể ông đã mất trước đó một vài năm tức là vào những năm đầu triều vua Cảnh Thịnh. Mộ ông táng ở xứ Đồng Trê, nay thuộc thôn Đầm Dền, xã Đại Yên, huyện Chương Mỹ, thành phố Hà Nội. Hiện ở phía Tây gò Đống Đa (Hà Nội) có một con phố mang tên ông.[cần dẫn nguồn]
Nghi vấn

Người lập đại công chép ở bên trên, chủ yếu soạn theo lời kể của GS. Phan Huy Lê trong bài viết Đô đốc Long-Một tường Tây Sơn chỉ huy trận Đống Đa. Đồng quan điểm này có nhóm tác giả biên soạn sách Đại cương lịch sử Việt Nam, Từ điển bách khoa Việt Nam (tập 1) và Ngô Thế Long trong bài Một số tư liệu liên quan đến Đô đốc Đặng Tiến Đông đời Tây Sơn...[cần dẫn nguồn]
Tuy nhiên hiện vẫn còn các ý kiến khác:
Danh sĩ Nguyễn Trọng Trì (1854–1922) trong sách Tây Sơn lương tướng ngoại truyện cho rằng Đô đốc Long (có sách chép là Đô đốc Mưu) chính là Đặng Văn Long, tự là Tử Vân, quê ở huyện Tuy Viễn, phủ Quy Nhơn (Bình Định). Đồng quan điểm này có Quách Tấn, Quách Giao trong sách Nhà Tây Sơn. Phạm Minh Thảo trong quyển Bắc Bình Vương, Chu Minh Khôi trong bài Những di vật liên quan tới Đô đốc Đặng Tiến Đông ở chùa Trăm Gian ...
GS. Nguyễn Q.Thắng và Nguyễn Bá Thế trong Tự điển nhân vật lịch sử (bộ mới) chép: Dù hiện vẫn còn nhiều tồn nghi về nhân vật lịch sử này, nhưng người dân phường Trường Xuân, thành phố Tam Kỳ vẫn nghĩ đó là Lê Văn Long, người con của quê mình. Ông là con của Thủ tài hầu Lê Văn Thủ, một trong những tướng tài của Tây Sơn. Năm Quang Trung thứ hai (1789), Lê Văn Long được sắc phong là Võ tướng hữu quân tại Phú Xuân. Sắc viết (tạm dịch): "Sắc! Sắc phong Lê Văn Long ở xã Phú Xuân Trung, huyện Lễ Dương, phủ Thăng Hoa, người đã trải qua nhiều chiến trận, lắm công lao khó nhọc. Nay bổ giữ chức Võ tướng hữu quân để sai khiến việc quân. Nếu công việc trễ nải, thiếu cần mẫn sẽ theo quân pháp triều đình mà xử lý".
Có người lại cho rằng Đô đốc Long chính là Nguyễn Tăng Long quê ở thôn Đông Thành, xã Tịnh Thọ, huyện Sơn Tịnh, tỉnh Quảng Ngãi.
Ngoài ra, tuy không cho biết ai là Đô đốc Long, nhưng sau khi phân tích nhà báo Trúc Diệp Thanh đã kết luận rằng Đô đốc Nguyễn Tiến Giản (hay Đông) chỉ là người dẫn quân Tây Sơn ra Thăng Long diệt Nguyễn Hữu Chỉnh vào đầu năm Mậu Thân (1788), chứ không phải là người chỉ huy đánh trận Đống Đa vào Tết Kỷ Dậu (1789).
Do những thông tin hãy còn đang trái chiều, nên danh tính thật sự của Đô đốc Long, người chỉ huy đạo quân đánh đồn Khương Thượng (Đống Đa, nay thuộc thành phố Hà Nội), vẫn chưa được xác định.
Thông tin thêm > Đạo sắc

Đạo sắc (sắc phong) có niên đại ngày 3 tháng 7 năm Thái Đức thứ 10 (15 tháng 8 năm 1787). Giáo sư Phan Huy Lê đã căn cứ lời văn của đạo sắc mà suy đoán rằng rất có thể trước khi Đặng Tiến Đông đến yết kiến Nguyễn Huệ (1787), ông đã từng làm Trấn thủ Thanh Hoa dưới triều nhà Lê. Vì vậy nên lúc được thu dụng, Nguyễn Huệ đã gia phong chức Đô đốc Đồng tri tước Đông Lĩnh hầu vẫn sai làm trấn thủ xứ Thanh Hoa.
Ngoài ra, trong đạo sắc, Nguyễn Huệ còn có đoạn khen ngợi ông như sau:
Văn bản viết trên giấy sắc, khổ 138×50 cm, hiện do chi trưởng của dòng họ Đặng ở Lương Xá giữ và đặt thờ trên bàn thờ của chi họ này. Đây là một trong số ít nguyên bản sắc phong chức tước đời Tây Sơn còn lưu giữ được cho đến nay.[cần dẫn nguồn]
Thông tin thêm > Bia tưởng niệm

Đây là một bia đá cao 1,72 m, bề ngang 0,85m, dày 0,34m; được dựng trước chùa Thủy Lâm ở thôn Lương Xá (nay thuộc xã Lam Điền, huyện Chương Mỹ, tỉnh Hà Tây cũ) vào ngày 15 tháng 6 năm Đinh Tỵ, niên hiệu Cảnh Thịnh thứ năm, tức ngày 9 tháng 7 năm 1797. Trên bia đá có khắc bài văn bia tưởng niệm Đặng Tiến Đông do Phan Huy Ích soạn, Ngô Thì Nhậm nhuận sắc. Ngoài phần nói về thế phả họ Đặng, có một đoạn ngắn tóm lược công lao, sự nghiệp của ông kể từ khi theo Tây Sơn cho đến khi lập chiến công trong cuộc kháng chiến chống Thanh. Đoạn văn đó như sau (phiên âm):[cần dẫn nguồn]
Kim triều đại tướng thống Vũ Thắng đạo Thiên Hùng đô đốc Đông Lĩnh hầu Đặng Tiến Đông (hay Giản) hệ xuất lệnh tộc giáp nhất chi, Yên quận công chi tôn, Dận quận công chi tử (mất một chữ) thì, Hoàng triều Thái tổ Vũ Hoàng đế nghĩa thanh chấn bạc quy trú Quảng Nam, công nhất kiến quân môn, mật mông tri ngộ, sủng ban ấn kiếm, ủy thống nhung huy. Ngưỡng lại thiên uy, nhất cử đảng định. Mậu thân (2 chữ bị đục) sơ, bắc binh nam mục, công phụng chiếu tiên phong đạo, tiến chiến nhi bắc binh hội. Công đơn kỵ đương tiên, túc thanh cung cấm. Vũ Hoàng giá lâm Thăng Long, sách hành thưởng đặc tứ bản quán Lương Xá xã vĩnh vi thực ấp ...
Dịch nghĩa
Vị Đại tướng triều ta là Đô đốc Đông Lĩnh hầu Đặng Tiến Đông (hay Giản) thống lĩnh về Thiên Hùng trong đạo Vũ Thắng, xuất thân từ chi thứ nhất một họ lớn, cháu cụ Yên quận công, con cụ Dận quận công… Bấy giờ tiếng tăm nghĩa khí của Thái tổ Vũ Hoàng đế (tức vua Quang Trung) lừng lẫy khắp nơi, ngài đang đóng quân ở Quảng Nam. Ông một lần vào ra mắt trước cửa quân, nhờ ơn tri ngộ, yêu ban ấn kiếm, giao cho cầm quân. Ngửa nhờ oai trời, một lần cất quân là quét sách giặc giã. Năm Mậu Thân...quân Bắc nhòm ngó phương Nam, ông vâng chiếu lãnh đạo tiên phong tiến đánh quân Bắc tan rã. Ông một mình một ngựa đi trước vào dẹp yên cung cấm. Vũ Hoàng đế đến Thăng Long xét công phong thưởng, đặc biệt ban cho ông làng quê Lương Xá làm thực ấp vĩnh viễn ...
Thông tin thêm > Tượng quan Đô

Chùa Trăm Gian (Hà Nội) còn giữ được một bức tượng Đặng Tiến Đông mà người dân địa phương thường gọi là "tượng quan Đô". Bài văn bia Đặng tướng công bi dựng trong chùa năm 1927 và gia phả một số chi họ Đặng cho biết bức tượng tạc vào năm Cảnh Thịnh thứ hai (năm 1794), lúc Đặng Tiến Đông 56 tuổi. Các tài liệu trên cho biết tượng truyền thần này tạc vào lúc ông sinh thời và rất giống ông.[cần dẫn nguồn]
Tượng bằng gỗ mít, cao 1,30 m không kể bệ, tạc một võ tướng đội mũ phốc đầu đính vàng bạc, mặc áo bào thắt đai, trong tư thế ngồi, hai tay vòng về phía trước. Tượng thể hiện một người có tuổi, dáng cao lớn, vai rộng, khuôn mặt to, mồm hơi dô, môi dày, râu quai nón, nét mặt trang nghiêm nhưng có vẻ hiền lành, chất phác. Bức tượng đã bị mọt đục ruỗng đôi chỗ và đã bị sơn lại. Đây là một tác phẩm điêu khắc được đánh giá là đẹp và rất hiếm có của nghệ thuật thời Tây Sơn.[cần dẫn nguồn]
Sách tham khảo

Nhiều người soạn, Từ điển bách khoa Việt Nam (Tập 1). Trung tâm biên soạn Từ điển bách khoa Việt Nam xuất bản, Hà Nội, 1995.
Phan Huy Lê, Đô đốc Đặng Tiến Đông-một tướng Tây Sơn chỉ huy trận Đống Đa. Tạp chí Nghiên cứu Lịch sử số 154 (tháng 1 năm 1974).
Nguyễn Khắc Thuần, Danh tướng Việt Nam  (Tập 3). Nhà xuất bản Giáo dục, 2005.
Trương Hữu Quýnh-Phan Doãn Đại-Nguyễn Cảnh Minh, Đại cương Lịch sử Việt Nam (Tập 1). Nhà xuất bản Giáo dục, 2007.
Nguyễn Lương Bích-Phạm Ngọc Phụng. Tìm hiểu thiên tài quân sự của Nguyễn Huệ. Nhà xuất bản Quân đội Nhân dân, 1977.
Quách Tấn-Quách Giao, Nhà Tây Sơn. Bảo tàng Quang Trung (Bình Định) xuất bản, 2002.
Phạm Minh Thảo, Bắc Bình Vương. Nhà xuất bản VH-TT, 2008.
Và các nguồn đã ghi kèm theo bài.
Quốc lộ 49B

| Quốc lộ 49B |
| --- | --- |

Thông tin tuyến đường
Loại: Quốc lộ
Chiều dài: 104,8 km
Các điểm giao cắt chính
Đầu Đông Bắc:   tại Mỹ Chánh, Hải Lăng, Quảng Trị
 :  tại Phong Thạnh, Phong Điền, Huế    tại Thuận An, Thuận Hóa, Huế
Đầu Tây Nam:   tại chân đèo Phước Tượng, Lộc Trì, Phú Lộc, Huế
Hệ thống đường
 Hệ thống giao thông đường bộ Việt Nam  Quốc lộ • Cao tốc 
Quốc lộ ←   → 
Quốc lộ 49B là con đường giao thông dọc theo Biển Đông của thành phố Huế, Việt Nam.
Ngày 8 tháng 2 năm 2018, UBND tỉnh Thừa Thiên Huế ban hành Quyết định số 379/QĐ-UBND về việc công bố lại lộ giới Quốc lộ 49B có lộ giới từ 19,5 – 44 m và có chiều dài là 104,8 km. Điểm đầu tại Km 788+650, Quốc lộ 1, Ngã ba Mỹ Chánh, xã Hải Chánh, huyện Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị. Điểm cuối tại Km 869+450, Quốc lộ 1, Ngã ba Vinh Hiền, xã Lộc Trì, huyện Phú Lộc, thành phố Huế.
Trước đây, khi chưa có đập Thảo Long và cầu Ca Cút thì quốc lộ bị chia cắt tại cửa Thuận An. Tuy là đường Quốc lộ nhưng mặt đường chỉ rộng 3 – 5m và nhiều đoạn vẫn rất hẹp và xấu khiến cho nhiều người không biết đây là đường quốc lộ. Trong tương lai thì đây là tuyến đường chính trong việc phát triển các dịch vụ du lịch ven biển của thành phố Huế.
Chú thích

↑  ĐXN-Phòng AT&QLGT (8 tháng 2 năm 2018). “Quyết định số 379/QĐ-UBND về việc công bố và công bố lại lộ giới Quốc lộ 49B và các tuyến đường Tỉnh trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế năm 2018” (PDF). Sở Giao thông Vận tải tỉnh Thừa Thiên Huế. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 29 tháng 7 năm 2023. Truy cập ngày 29 tháng 7 năm 2023.
Pteris schwackeana

| Pteris schwackeana> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Pteridophyta
Lớp (class): Polypodiopsida
Bộ (ordo): Polypodiales
Họ (familia): Pteridaceae
Chi (genus): Pteris
Loài (species): P. schwackeana
Danh pháp hai phần
Pteris schwackeana Christ, 1900 
Pteris schwackeana là một loài dương xỉ trong họ Pteridaceae. Loài này được Christ mô tả khoa học đầu tiên năm 1900.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Pteris schwackeana”. Truy cập ngày 28 tháng 5 năm 2014.
Aspidium auriculatum

Aspidium auriculatum có thể là danh pháp đồng nghĩa (mơ hồ) của:
Aspidium auriculatum (L.) Wall. = Nephrolepis cordifolia (L.) C. Presl
Aspidium auriculatum Schkuhr = Polystichum acrostichoides (Michx.) Schott
Aspidium auriculatum D. Don = Polystichum nepalense (Spreng.) C. Chr.
Aspidium auriculatum (L.) Sw. = Nephrolepis cordifolia (L.) C. Presl
Galipea simplicifolia

| Galipea simplicifolia> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Sapindales
Họ (familia): Rutaceae
Chi (genus): Galipea
Loài (species): G. simplicifolia
Danh pháp hai phần
Galipea simplicifolia Schult., 1822 
Galipea simplicifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Cửu lý hương. Loài này được Schult. mô tả khoa học đầu tiên năm 1822.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Galipea simplicifolia”. Truy cập ngày 12 tháng 6 năm 2013.
Iida, Nagano

| Iida 飯田市 |
| --- | --- |
—  Thành phố  —
 

  Hiệu kỳ Ấn chương Biểu tượng
 Vị trí của Iida ở  Nagano
Iida 
Tọa độ: 35°31′B 137°49′Đ﻿ / ﻿35,517°B 137,817°Đ﻿ / 35.517; 137.817 
Quốc gia: Nhật Bản
Vùng: Chūbu
Tỉnh: Nagano
Diện tích
 • Tổng cộng: 658,76 km2 (25,435 mi2)
Dân số (1 tháng 11 năm 2010)
 • Tổng cộng: 104,981
 • Mật độ: 159/km2 (410/mi2)
Múi giờ: UTC+9
Thành phố kết nghĩa: Charleville-Mézières, Tsuyama, Ise
Điện thoại: 0265-22-4511
Địa chỉ tòa thị chính: 2534 Okubo-chō, Iida-shi, Nagano-ken 395-8501
Website: Thành phố Iida
Iida (飯田市, Iida-shi?) là một thành phố thuộc tỉnh Nagano, Nhật Bản.
Mordella tristicula

| Mordella tristicula> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Mordellidae
Tông (tribus): Mordellini
Chi (genus): Mordella
Loài (species): M. tristicula
Danh pháp hai phần
Mordella tristicula Maeklin, 1875 
Mordella tristicula là một loài bọ cánh cứng trong họ Mordellidae. Loài này được Maeklin miêu tả khoa học năm 1875.
Chú thích

↑  Mordellidae in Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Ina, Nagano

| Ina 伊那市 |
| --- | --- |
—  Thành phố  —
 

  Hiệu kỳ Ấn chương[[File:|border|100px|alt=Biểu trưng chính thức của Ina|Biểu trưng chính thức của Ina]] Biểu tượng
 Vị trí của Ina ở  Nagano
Ina 
Tọa độ: 35°50′B 137°57′Đ﻿ / ﻿35,833°B 137,95°Đ﻿ / 35.833; 137.950 
Quốc gia: Nhật Bản
Vùng: Chūbu
Tỉnh: Nagano
Chính quyền
 • Thị trưởng: Kashio Osaka
Diện tích
 • Tổng cộng: 667,81 km2 (25,784 mi2)
Dân số (1 tháng 11 năm 2010)
 • Tổng cộng: 69,850
 • Mật độ: 105/km2 (270/mi2)
Múi giờ: UTC+9
Điện thoại: 0265-78-4111
Địa chỉ tòa thị chính: 3050 Ina, Ina-shi, Nagano-ken 396-8617
Website: Thành phố Ina
Ina (伊那市, Ina-shi?) là một thành phố thuộc tỉnh Nagano, Nhật Bản.
Raputia megalantha

| Raputia megalantha> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Sapindales
Họ (familia): Rutaceae
Chi (genus): Raputia
Loài (species): R. megalantha
Danh pháp hai phần
Raputia megalantha Kallunki, 1994 
Raputia megalantha là một loài thực vật có hoa trong họ Cửu lý hương. Loài này được Kallunki miêu tả khoa học đầu tiên năm 1994.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Raputia megalantha”. Truy cập ngày 12 tháng 6 năm 2013.
Lim Ju-hwan

| Lim Ju-hwan |
| --- | --- |

Sinh: 18 tháng 5, 1982 (42 tuổi)
Tên khác: Im Joo-hwan
Học vị: Đại học Daejin - Kịch và phim
Nghề nghiệp: Diễn viên
Năm hoạt động: 2004–nay

Tên tiếng Triều Tiên
Hangul: 임주환
Hanja: 林周煥
Romaja quốc ngữ: Im Ju-hwan
McCune–Reischauer: Im Chu-hwan
Hán-Việt: Lâm Châu Hoán
 
Im Ju Hwan (hay còn viết là Lim Ju Hwan, tiếng Hàn: 임주환, sinh ngày 18 tháng 5 năm 1982) là một diễn viên Hàn Quốc. Anh được biết đến vai chính Park Kyu trong bộ phim truyền hình Tamra, the Island năm 2009 và Gong Jun Su trong phim truyền hình 2013 Ugly Alert.
Anh đi nghĩa vụ quân sự vào ngày 17/5/2011 và đã được hoàn thành vào ngày 16/2/2013.