stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Hồ Palcacocha
Lũ bùn năm 1941

Vào sáng ngày 13 tháng 12 năm 1941, một lượng lớn băng rơi vào Hồ Palcacocha gây ra việc phá vỡ bức tường băng tích giới hạn dốc dưới của hồ. Đợt sóng va chạm xuống thung lũng Cojup, phá hủy Hồ Jiracocha trên đường đi của nó và mang theo các khối băng lớn đá tảng và chất lỏng bùn tới thung lũng River Santa. Trong vòng 15 phút lở đất, nó đã đi đến Huaraz, với 400 m3 các mảnh vụn thành phố và giết chết khoảng 6.000 đến 7.000 người dân.
Phát triển gần đây

Vào tháng 4 năm 2003, các nhà khoa học NASA khám phá ra một vết nứt ở dòng sông băng ở trên Hồ Palcacocha qua hình ảnh vệ tinh của Terra vào tháng 11 năm 2001. Cảnh báo của họ đến Peru chỉ hai tuần sau khi các nhân viên của UGRH thực hiện vẽ bản đồ của Hồ Palcacocha, nơi một băng tích vỡ đã gây ra một tiểu lũ vào năm 2003, phá hủy các công trình xây dựng an toàn từ năm 1940.
Theo nghiên cứu thực hiện bởi các nhà khoa học của đại học Innsbruck ở Áo, sự hoảng sợ trong dân chúng và thiệt hại kinh tế cho ngành công nghiệp du lịch của Huaraz có thể đã được ngăn chặn, khi những phát hiện của họ về cảnh báo của NASA là một giải thích sai về dữ liệu vệ tinh.
Lượng nước trong Hồ Palcacocha đã tăng đáng kể trong những năm gần đây. Theo một nghiên cứu của trường Đại học Texas ở Austin, thành phố của Huaraz phải đối mặt với nguy cơ gây ra lũ lụt từ hồ. Khối lượng nước đã phát triển 34 lần từ năm 1970, dẫn đến việc tuyên bố một số kỳ trường hợp khẩn cấp. Cùng một lúc, dân số của Huaraz đã tăng lên từ 25.000 năm 1941, đến khoảng 100.000, nhiều người sống ở khu vực đã bị lũ.
Trong năm 2010, UGRH trình bày kế hoạch để giảm mực nước 15 mét để giảm thiểu nguy cơ của lũ lụt. Cùng lúc đó, chính phủ hủy bỏ trách nhiệm cho hồ băng  của UGRH và chuyển nó đến chính quyền khu vực. Từ đó chính quyền khu vực đã không có tiền để thực hiện các biện pháp đề nghị của UGRH, sáu ống dẫn nước đã được cài đặt vào năm 2011 làm giảm mực nước  ba mét đến ngày 2013.
Trách nhiệm quốc tế

Vào Tháng năm 2015, một công dân của Huaraz, người bị ảnh hưởng bởi các rủi ro của lũ lụt, Saúl Dillon Lliuya, chuyển quan tâm toàn cầu đến tình hình ở Hồ Palcacocha khi anh gửi một bức thư cho công ty Đức RWE mà ông cho có một phần trách nhiệm cho ]tình hình. Dillon Lliuya nói rằng RWE đã đóng góp một nửa tỷ lệ biến đổi khí hậu toàn cầu qua hoạt động của nó, để hợp lý, RWE nên đóng góp một nửa tỷ lệ cho các chi phí để giảm thiểu nguy cơ bị lũ lụt. Vào ngày 30 tháng 4 năm 2015, công ty trả lời bằng cách nói rằng tuyên bố của Saúl Dillon Lliuya không có cơ sở pháp lý và từ chối bất kỳ trách nhiệm cho tình hình hiện tại.
Hồ Palcacocha năm 1939
Palcacocha năm 2001
Palcacocha vào năm 2003
Dahira nili

| Dahira nili> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Sphingidae
Chi (genus): Dahira
Loài (species): D. nili
Danh pháp hai phần
Dahira nili Brechlin, 2006 
Dahira nili là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Loài này có ở Trung Quốc.
Nó gần giống loài Dahira taiwana.
Chú thích

↑  “CATE Creating a Taxonomic eScience - Sphingidae”. Cate-sphingidae.org. Bản gốc lưu trữ ngày 3 tháng 12 năm 2013. Truy cập ngày 20 tháng 10 năm 2011.
↑  Sphingidae of the Eastern Palaearctic
Bryoptera atomosaria

| Bryoptera atomosaria> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Bryoptera
Loài (species): B. atomosaria
Danh pháp hai phần
Bryoptera atomosaria Dognin 1912 
Bryoptera atomosaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Bryopolia tribulis

| Bryopolia tribulis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Noctuidae
Chi (genus): Bryopolia
Loài (species): B. tribulis
Danh pháp hai phần
Bryopolia tribulis Plante, 1983 
Bryopolia tribulis là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Coelogyne kaliana

| Coelogyne kaliana |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Chi (genus): Coelogyne
Loài (species): C. kaliana
Danh pháp hai phần
Coelogyne kaliana P.J.Cribb 
Coelogyne kaliana là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được P.J.Cribb mô tả khoa học đầu tiên năm 1982.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Coelogyne kaliana”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Bufo ceratophrys

| Rhinella ceratophrys |
| --- | --- |

Tình trạng bảo tồn
 Ít quan tâm  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Amphibia
Bộ (ordo): Anura
Họ (familia): Bufonidae
Chi (genus): Rhinella
Loài (species): R. ceratophrys
Danh pháp hai phần
Rhinella ceratophrys (Boulenger, 1882) 
The Sapo Cornudo (Bufo ceratophrys) là một loài cóc thuộc họ Bufonidae.
Loài này có ở Brasil, Colombia, Ecuador, Peru, và Venezuela.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, sông ngòi, và sông có nước theo mùa.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất nơi sống.
Bulbostylis micans

| Bulbostylis micans> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Poales
Họ (familia): Cyperaceae
Chi (genus): Bulbostylis
Loài (species): B. micans
Danh pháp hai phần
Bulbostylis micans Lindm., 1901 
Bulbostylis micans là một loài thực vật có hoa trong họ Cói. Loài này được Lindm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1901.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Bulbostylis micans”. Truy cập ngày 11 tháng 6 năm 2013.
Buzara latizona

| Buzara latizona |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Phân họ (subfamilia): Catocalinae
Chi (genus): Buzara
Loài (species): B. latizona
Danh pháp hai phần
Buzara latizona (Butler, 1874) 
Danh pháp đồng nghĩa
  Danh sách  Ophiusa latizona Butler, 1874   Parallelia latizona (Butler, 1874)   Leucanitis schraderi Felder & Rogenhofer, 1874   Dysgonia schraderi (Felder & Rogenhofer, 1874)   Dysgonia latizona (Butler, 1874)   
Buzara latizona là một loài bướm đêm thuộc họ Erebidae. Nó được tìm thấy ở New Guinea và nửa bắc của Úc.
Sải cánh dài khoảng 40 mm.
Ấu trùng ăn các loài Phyllanthus.
Buzara umbrosa

| Buzara umbrosa |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Phân họ (subfamilia): Catocalinae
Chi (genus): Buzara
Loài (species): B. umbrosa
Danh pháp hai phần
Buzara umbrosa (Walker, 1865) 
Danh pháp đồng nghĩa
  Danh sách  Dysgonia umbrosa (Walker, 1865)   Ophiusa umbrosa Walker, 1865   Parallelia umbrosa (Walker, 1865)   Parallelia obumbrata Walker   Dysgonia obumbrata Walker  
Buzara umbrosa  là một loài bướm đêm thuộc họ Erebidae. Nó được tìm thấy ở Trung Quốc, Ấn Độ và Sri Lanka.
Buzara umbrosa được coi là đồng nghĩa của Buzara onelia , tuy nhiên nghiên cứu đã chứng minh nó là một loài riêng biệt.
Buzara onelia

| Buzara onelia |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Phân họ (subfamilia): Catocalinae
Chi (genus): Buzara
Loài (species): B. onelia
Danh pháp hai phần
Buzara onelia (Guenée, 1852) 
Danh pháp đồng nghĩa
  Danh sách  Naxia onelia Guenée, 1852   Dysgonia luteipalpis (Walker, 1865)   Ophiusa luteipalpis Walker, 1865   Dysgonia onelia (Guenée, 1852)   
Buzara onelia  là một loài bướm đêm thuộc họ Erebidae. Nó được tìm thấy ở tiểu vùng Ấn Độ tới Sundaland và Philippines.
Buzara umbrosa đã được coi là một đồng nghĩa của Buzara onelia, tuy nhiên các nghiên cứu đã chứng minh nó là một loài riêng biệt.
Ấu trùng ăn các loài Phyllanthus và Sauropus.
Bulbostylis medusae

| Bulbostylis medusae> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Poales
Họ (familia): Cyperaceae
Chi (genus): Bulbostylis
Loài (species): B. medusae
Danh pháp hai phần
Bulbostylis medusae Prata, Reynders & Goetgh., 2007 
Bulbostylis medusae là một loài thực vật có hoa trong họ Cói. Loài này được Prata, Reynders & Goetgh. mô tả khoa học đầu tiên năm 2007.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Bulbostylis medusae”. Truy cập ngày 11 tháng 6 năm 2013.
Bulbostylis mozambica

| Bulbostylis mozambica> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Poales
Họ (familia): Cyperaceae
Chi (genus): Bulbostylis
Loài (species): B. mozambica
Danh pháp hai phần
Bulbostylis mozambica Raymond, 1972 
Bulbostylis mozambica là một loài thực vật có hoa trong họ Cói. Loài này được Raymond mô tả khoa học đầu tiên năm 1972.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Bulbostylis mozambica”. Truy cập ngày 11 tháng 6 năm 2013.
Antigenes (tướng)

Antigenes (tiếng Hy Lạp cổ: Ἀντιγένης; mất năm 316 TCN) là một tướng lĩnh của Alexandros Đại đế, ông đã từng phụng sự Philippos II của Macedonia và mất một mắt trong cuộc vây hãm Perinthos (năm 340 TCN). Sau khi Alexandros qua đời vào năm 323 TCN, ông được nhận chức tổng trấn của Susiana. Ông là một trong số các chỉ huy của lực lượng Argyraspides và đã đứng về phe của Eumenes. Sau khi Eumenes bại trận vào năm 316 TCN, Antigenes đã rơi vào tay kẻ thù của mình là Antigonos và bị ông ta thiêu sống.
Bulbostylis microcarpa

| Bulbostylis microcarpa> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Poales
Họ (familia): Cyperaceae
Chi (genus): Bulbostylis
Loài (species): B. microcarpa
Danh pháp hai phần
Bulbostylis microcarpa (Lye) R.W.Haines, 1983 
Bulbostylis microcarpa là một loài thực vật có hoa trong họ Cói. Loài này được (Lye) R.W.Haines mô tả khoa học đầu tiên năm 1983.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Bulbostylis microcarpa”. Truy cập ngày 11 tháng 6 năm 2013.
Bộ Dứa dại

| Bộ Dứa dại |
| --- | --- |
Carludovica palmata
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Pandanales Lindl., 1833
Các họ
 Xem văn bản
Bộ Dứa dại hay bộ Dứa gai (danh pháp khoa học: Pandanales) là một bộ trong thực vật có hoa, với sự phân bổ rộng khắp khu vực nhiệt đới.
Phân loại

Hệ thống APG III năm 2009 (không đổi so với Hệ thống APG II năm 2003) đặt bộ này trong nhánh thực vật một lá mầm và bao gồm 5 họ như sau:
Cyclanthaceae: Họ Hoàn hoa
Pandanaceae: Họ Dứa dại
Stemonaceae: Họ Bách bộ
Triuridaceae: Họ Háo rợp
Velloziaceae: Họ Phỉ nhược thúy
Theo định nghĩa này thì bộ bao gồm 1.345 loài cây gỗ, cây bụi, dây leo và cây thân thảo trông tương tự như dừa hay cọ, phân bố trong 36 chi.
Phát sinh chủng loài

Cây phát sinh chủng loài của bộ Dứa dại so với các bộ thực vật một lá mầm khác lấy theo APG III.
Cây phát sinh chủng loài trong nội bộ bộ Dứa dại dưới đây lấy theo APG III.
Phân loại cũ

Trong các phân loại cũ hơn, chẳng hạn như trong phân loại năm 1998 của hệ thống APG thì bộ này bao gồm 4 họ là:
Cyclanthaceae
Pandanaceae
Stemonaceae
Velloziaceae
Hệ thống Cronquist năm 1981 đặt bộ này trong phân lớp Arecidae của lớp Liliopsida [=thực vật một lá mầm] và chỉ có một họ:
Pandanaceae
Hệ thống Wettstein năm 1935 đặt bộ này trong lớp Monocotyledones và sử dụng định nghĩa khác, bao gồm:
Pandanaceae
Sparganiaceae
Typhaceae
Hệ thống Bentham & Hooker năm 1883 có bộ tương tự dưới tên gọi Nudifloreae, bao gồm:
Aroideae
Cyclanthaceae
Lemnaceae
Pandaneae
Typhaceae
Sử dụng

Một vài loài trong bộ này sản sinh ra lá tương tự như những chiếc đai, có thể dùng đan rổ rá; chi Pandanus (họ Pandanaceae) được sử dụng rộng khắp tại châu Đại dương để lợp mái nhà, đan rổ rá và làm quần áo, còn lá của Carludovica palmata (họ Cyclanthaceae) được dùng làm mũ Panama.
Chú thích

↑  Tên gọi dứa gai trong Wikipedia được dùng để chỉ các loài trong chi Bromelia.
Bảy vị Phật quá khứ

Bảy vị Phật quá khứ
Bảy vị Phật quá khứ hay bảy vị Phật nguyên thủy, quá khứ thất Phật, nguyên thủy thất Phật, là tên gọi chung để chỉ bảy vị Phật được đề cập tới kinh sách Phật giáo, cụ thể là trong Đại bổn kinh của Trường bộ kinh (hay Trường a hàm kinh), với Phật Thích Ca Mâu Ni (Sakyamuni) thuộc Hiền kiếp là vị Phật cuối cùng trong số này. Trước vị Phật này là 6 vị Phật khác, bao gồm:
Thuộc Trang Nghiêm kiếp:
Phật Tỳ Bà Thi (hay Phật Bỳ Lư Thi, Vipasyin)
Phật Thi Khí (Sikhin)
Phật Tỳ Xá Phù (hay Phật Tỳ Xá Bà, Visvabhu)
Thuộc Hiền kiếp:
Phật Câu Lưu Tôn (hay Phật Câu Lâu Tôn, Krakucchanda)
Phật Câu Na Hàm Mâu Ni (Kanakamuni)
Phật Ca Diếp (Kasyapa)
Cũng lưu ý rằng trong 3 kiếp quá khứ, hiện tại, vị lai có vô số các vị Phật; tuy nhiên đại diện thường được nhắc tới cho các vị Phật quá khứ là Nhiên Đăng Cổ Phật (Dipankara), đại diện thường được nhắc tới cho các vị Phật hiện tại là Phật Thích Ca Mâu Ni, đại diện thường được nhắc tới cho các vị Phật vị lai là Di Lặc Tôn Phật (vị lai có ý nghĩa bề mặt là "chưa đến" hay thuộc về "tương lai").
Số lượng các vị Phật theo kinh điển mô tả là hằng hà sa số (nhiều như cát sông Hằng), do vậy tìm hiểu khởi nguồn của chư Phật là không thể, quá phạm vi kiến thức mà một chúng sinh có thể biết, đức Phật Thích Ca Mâu Ni khi được hỏi về vấn đề này bởi một người Bà La Môn, Ngài đã im lặng không trả lời vì nó thật sự không cần thiết, một việc vô nghĩa đối với giáo pháp tu tập để đạt giác ngộ.
Buôn

Đối với các định nghĩa khác, xem Buôn (định hướng).
Buôn (bôn), hay plây (plei, pơlây, pơlơi, palây) hay kon (kung), là đơn vị cư trú, đồng thời là đơn vị xã hội cơ sở thấp nhất tồn tại ở các tộc người thuộc nhóm ngôn ngữ Môn-Khmer (như người Mạ, Chil, Cơ Ho ở Lâm Đồng) và các dân tộc thuộc ngữ tộc Malay-Polynesia (như Ê Đê, Gia Rai, Chăm), tập trung chủ yếu ở Tây Nguyên và dọc Trường Sơn.
Buôn phần nào có thể coi tương đương như làng của người Việt (Kinh), bản của các dân tộc Tày, Thái.
Mỗi làng gồm một số lớn (hay nhỏ) các hộ gia đình (từ vài chục đến vài trăm) thuộc các nhóm huyết thống khác nhau. Quy mô mỗi làng phụ thuộc vào điều kiện đất đai, môi trường, điều kiện phát triển kinh tế, xã hội từng vùng. Các nhà trong làng thường được bố trí xung quanh ngôi nhà công cộng (nhà rông của người Ba Na, nhà gơl của người Cơ Tu), nơi sinh hoạt cộng đồng của cả làng. Mỗi làng quản lý một vùng đất rừng và đất rẫy để luân canh canh tác. Từng làng có bộ máy tự quản, gồm người trưởng làng (tơm plây, khoa buôn) và những người giúp việc, trong đó những người già làng có tiếng nói quan trọng vì có nhiều kinh nghiệm trong sản xuất, hiểu biết về phong tục và lễ nghi cổ truyền. Bộ máy tự quản dựa vào tập quán luật tục để điều hành và quản lý mọi sinh hoạt cộng đồng. Tính cộng đồng là đặc trưng cơ bản của làng các dân tộc này. Ngày nay, nhiều làng hợp thành một xã, tổ chức hành chính cấp cơ sở ở nông thôn Nhà nước đêga.
Buğurören, Orta

| Buğurören |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
BuğurörenVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Çankırı
Huyện: Orta
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 166 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Mã bưu chính: 18800 
Buğurören là một xã thuộc huyện Orta, tỉnh Çankırı, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2010 là 166 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Çankırı”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Truy cập ngày 5 tháng 10 năm 2012.
Antoine-Henri Jomini

Jomini
Antoine-Henri, baron Jomini (sinh ngày 6 tháng 3 năm 1779 - mất 24 tháng 3 năm 1869), là một tướng lĩnh của Pháp sau đó phục vụ trong quân đội Nga và là một trong những tác giả nổi tiếng nhất viết về nghệ thuật chiến tranh Napoleon, ông sinh tại Payerne thuộc bang Vaud, Thụy Sĩ có cha là một công chức.
Arenaria thangoensis

| Arenaria thangoensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Caryophyllales
Họ (familia): Caryophyllaceae
Chi (genus): Arenaria
Loài (species): A. thangoensis
Danh pháp hai phần
Arenaria thangoensis W.W.Sm., 1911 
Arenaria thangoensis là loài thực vật có hoa thuộc họ Cẩm chướng. Loài này được W.W.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1911.
Arenaria tetraquetra

| Arenaria tetraquetra> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Caryophyllales
Họ (familia): Caryophyllaceae
Chi (genus): Arenaria
Loài (species): A. tetraquetra
Danh pháp hai phần
Arenaria tetraquetra L., 1753 
Arenaria tetraquetra là loài thực vật có hoa thuộc họ Cẩm chướng. Loài này được L. mô tả khoa học đầu tiên năm 1753.
Call of Duty

Loạt game bắn súng góc nhìn thứ nhất và thứ baBản mẫu:SHORTDESC:Loạt game bắn súng góc nhìn thứ nhất và thứ ba
Bài này viết về loạt game. Đối với trò chơi đầu tiên trong loạt game, xem Call of Duty (trò chơi).
| Call of Duty |
| --- | --- |
Logo của loạt game.
Phát triển: Phát triển chính Infinity Ward (2003–nay) Treyarch (2005–nay) Sledgehammer Games (2011–nay) Raven Software (2016–nay)  Khác Nerve Software Gray Matter Studios Nokia Exakt Entertainment Spark Unlimited Amaze Entertainment n-Space Aspyr Rebellion Developments Ideaworks Game Studio nStigate Games Neversoft Certain Affinity High Moon Studios Beenox Mercenary Technology Kuju Entertainment TiMi Studios Toys for Bob 
Phát hành: Activision Aspyr Media
Tác giả: Ben Chichoski
Nền tảng: Windows OS X Nintendo DS GameCube N-Gage PlayStation 2 PlayStation 3 PlayStation 4 PlayStation 5 PlayStation Portable PlayStation Vita Wii Wii U Xbox Xbox 360 Xbox One Xbox Series X/S iOS Android BlackBerry J2ME
Phiên bản đầu tiên: Call of Duty Ngày 29 tháng 10 năm 2003
Phiên bản cuối cùng: Call of Duty: Modern Warfare III Ngày 10 tháng 11 năm 2023
Website chính thức: https://www.callofduty.com/home
Call of Duty là series trò chơi điện tử thuộc thể loại bắn súng góc nhìn thứ nhất được phát hành bởi Activision. Kể từ khi ra mắt phiên bản đầu tiên vào năm 2003, dòng game này tập trung chủ yếu vào bối cảnh Thế chiến thứ hai. Về sau, series này mở rộng quy mô bao gồm nhiều bối cảnh như Chiến tranh Lạnh, Thế chiến Tương lai và cả ngoài không gian.
Series Call of Duty ban đầu được phát triển bởi Infinity Ward, sau đó là các studio Treyarch và Sledgehammer Games. Một vài phần game spin-offs (ngoại truyện) và game trên hệ máy cầm tay (handheld), được phát triển bởi các studio khác.
Loạt game này được bắt đầu bằng phiên bản dành cho hệ máy tính cá nhân (PC) và sau đó được mở rộng ra các hệ máy console và cầm tay. Một vài bản mở rộng cũng được phát hành bên cạnh các tựa game chính. Phần lớn nội dung của loạt game tập trung vào chủ đề Chiến tranh thế giới lần thứ hai, và hầu hết các phiên bản từ Call of Duty: Modern Warfare hay Call of Duty: Modern Warfare 2 trở đi diễn ra trong bối cảnh hiện đại.
Ngoài ra, các phiên bản mở rộng hoặc các phiên bản phụ dành cho các hệ máy khác như Wii hay Nintendo DS được các studio Gray Matter Interractive, Spark Unlimited, P1, Amaze Entertainment, Rebelling Development và n-space phát triển. Có khá nhiều các engine đồ họa được sử dụng trong game, bao gồm id Tech, Treyarch NGL và IW.
Tính đến tháng 4 năm 2021, dòng game Call of Duty đã bán được hơn 400 triệu bản, trở thành một trong những dòng game ăn khách nhất mọi thời đại, và cũng là franchise video game thành công nhất nước Mỹ. Series này đã đi vào kỉ lục Guinness khi trở thành dòng game bắn súng góc nhìn thứ nhất bán chạy nhất mọi thời đại, theo Sách Kỷ lục Guinness.
Phiên bản mới nhất của loạt game, Call of Duty: Modern Warfare III, đã được phát hành vào ngày 10 tháng 11 năm 2023.
Các phiên bản đã được phát hành > Các phiên bản lấy bối cảnh Chiến tranh Thế giới thứ hai > Call of Duty

Bài chi tiết: Call of Duty (trò chơi)
Call of Duty là một tựa game về đề tài Chiến tranh thế giới thứ hai, sử dụng engine Quake III Arena (của studio id Tech 3). Game được phát hành vào ngày 29 tháng 10 năm 2003 bởi Activision và được phát triển bởi studio Infinity Ward. Game mô phỏng cuộc chiến tranh trên bộ trong Chiến tranh thế giới thứ hai.
Bản mở rộng của Call of Duty được ra mắt vào tháng 9 năm 2004, có tên gọi Call of Duty: United Offensive, cũng do Activision phát hành nhưng được phát triển bởi Gray Matter Interactive với sự hỗ trợ của Pi Studio. Aspyr Media làm nhiệm vụ port game sang phiên bản chạy trên hệ máy Mac OS X. Phiên bản chạy trên hệ máy N-Gage được phát triển bởi Nokia và do Activision phát hành.
Một số phiên bản khác cũng được phát hành cho hệ máy PC, bao gồm phiên bản Collector's Edition (đi kèm soundtrack và sách hướng dẫn), phiên bản Game of the Year Edition (bao gồm một số cập nhật), và phiên bản Deluxe Edition (bao gồm bản mở rộng United Offensive và soundtrack; tuy nhiên không bao gồm soundtrack ở khu vực châu Âu). Vào 22 tháng 9 2006, Call of Duty, United Offensive, và Call of Duty 2 được ra mắt trong bộ sưu tập Call of Duty: War Chest cho PC.
Kể từ tháng 11 năm 2007, Call of Duty và các phiên bản liên quan được mở bán trên Steam, một hệ thống phân phối của Valve.
Các phiên bản đã được phát hành > Các phiên bản lấy bối cảnh Chiến tranh Thế giới thứ hai > Call of Duty 2

Bài chi tiết: Call of Duty 2
Call of Duty 2 là tựa game bắn súng từ góc nhìn thứ nhất, cũng là phiên bản tiếp theo của tựa game Call of Duty ra mắt năm 2003. Game được phát triển bởi studio Infinity Ward và do Activision phát hành.
Tựa game tiếp tục lấy bối cảnh Chiến tranh thế giới thứ hai, dưới sự trải nghiệm của những người lính thuộc Hồng quân Liên Xô, quân lực Hoàng Gia Anh và quân đội Hoa Kỳ.
Game được phát hành vào ngày 25 tháng 10 năm 2005 trên hệ máy PC, vào ngày 13 tháng 6 năm 2006 trên hệ Mac OS và vào ngày 15 tháng 11 năm 2006 trên hệ máy Xbox 360. Các phiên bản khác cũng được phát triển trên điện thoại di động và máy tính bỏ túi.
Các phiên bản đã được phát hành > Các phiên bản lấy bối cảnh Chiến tranh Thế giới thứ hai > Call of Duty 3

Call of Duty 3 là một tựa game bắn súng góc nhìn thứ nhất (first-person shooter) và góc nhìn thứ ba (third-person shooter), và là phiên bản thứ ba của loạt game Call of Duty. Game được studio Treyarch phát triển và là phiên bản chính đầu tiên không có sự tham gia của Infinity Ward, cũng là phiên bản hiếm hoi trong loạt game chính không phát hành trên hệ PC.
Game được phát hành trên các hệ máy PlayStation 2, PlayStation 3, Wii, Xbox và Xbox 360 vào tháng 11 năm 2005.
Các phiên bản đã được phát hành > Các phiên bản lấy bối cảnh Chiến tranh Thế giới thứ hai > Call of Duty: WWII

Bài chi tiết: Call of Duty: WWII
Call of Duty: WWII là phiên bản thứ 14 của dòng game và được phát triển bởi Sledgehammer Games. Tựa game được phát hành trên toàn cầu vào ngày 3 tháng 11 năm 2017 trên các hệ máy Windows, PlayStation 4 và Xbox One. Game lấy bối cảnh Chiến trường châu Âu trong Thế chiến thứ hai, tập trung chủ yếu vào Bộ binh Lục Quân Hoa Kỳ và cuộc chiến ở mặt trận phía Tây. Game chủ yếu dựa trên các sự kiện lịch sử của Chiến dịch Overlord.