stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Bồ đề (Moraceae)
Tín ngưỡng, tôn giáo

Cây Bồ-đề được gọi trong một số ngôn ngữ khác là cây Bo, Pipul hay Aśvattha, Assattha (tiếng Pali). Từ Aśvattha là tiếng Phạn; Śvaḥ có nghĩa là "ngày mai", a chỉ sự phủ nhận, và tha có nghĩa là "người hay vật dừng lại hay tồn tại". Nhà triết học nổi danh thuộc hệ phái Advaitavedānta (Bất nhị phệ-đà) là Śaṅkara diễn giải tên gọi này là "Người hay vật không thể tồn tại giống như thế vào ngày mai", cũng giống như toàn thể vũ trụ.
Loài cây này được cho là thiêng liêng bởi những người theo Ấn Độ giáo, Kì-na giáo và Phật giáo. Tương truyền thái tử Tất-đạt-đa Cồ-đàm ngồi thiền định dưới một gốc cây như vậy và đạt giác ngộ, trở thành một vị Phật. Qua đó mà cây này có tên bồ đề, vì Bồ-đề có nghĩa là Giác ngộ.
Hiện tại người ta có thể chiêm ngưỡng một cây Bồ-đề rất lớn tại chùa Đại Bồ-đề (Mahābodhi) tại Bồ-đề đạo trường (Bodhgayā), khoảng 96 km (60 dặm) từ Patna thuộc bang Bihar) của Ấn Độ. Đây là con của cây Bồ-đề mà ngày xưa Phật Thích-ca Mâu-ni đã ngồi thiền định 49 ngày sau khi thành tựu Vô thượng chính đẳng chính giác. Cây này là điểm dừng chân của những người hành hương, là tụ điểm quan trọng nhất trong bốn khu vực thiêng liêng đối với những người theo đạo Phật.
Cây Bồ-đề thời Phật thành Đạo đã bị vua Bengal là Śaṣaṅka phá hủy hồi thế kỉ thứ 7. Cây con được trồng kế nó cũng bị bão thổi trốc gốc năm 1876. Cây con ngày nay được lấy từ một nhánh của cây Bồ-đề gốc được vua A-dục tặng vua Tích Lan vào khoảng 288 TCN. Nó mang tên Śrī Mahā ("điềm lành và to lớn"). Ngày nay, tại cố đô Anurādhapura của Tích Lan (Sri Lanka), cây Bồ-đề đó vẫn còn xanh tốt và thời điểm trồng này làm cho nó trở thành cây già nhất trong số các thực vật có hoa có thể kiểm chứng được tuổi.
Trong văn học

"Cây đa, cây đề" là chỉ những người đã có tên tuổi thành danh.
Tên gọi trong các ngôn ngữ khác nhau

Tiếng Việt — bồ-đề
Tiếng Kannada — araLi mara ಅರಳಿ ಮರ
Tiếng Malayalam — അരയാല് arayaal
Tiếng Tamil — அரசு, அரச மரம் arasa maram (Literally "king" or "king's tree"; arasu or arasan is Tamil for "king")
Tiếng Telugu — రావి చెట్టు raavi chettu
Tiếng Bengal — অশ্বথ, i.e. ashwath, পিপুল, i.e. pipul
Tiếng Bhojpuri — pippar
Tiếng Gujarati — પિપળો (pipdo)
Tiếng Hindi - Peepal - पीपल
Tiếng Konkani — pimpalla rook/jhadd
Tiếng Mahal — އަޝްވަތި ގަސް (aśvati gas)
Tiếng Maithili (मैथिली) — पीपर (peepar)
Tiếng Marathi — पिंपळ pimpaL (where L is as in for example Nagold)
Tiếng Nepal (नेपाली) — पीपल (peepal or pipal)
Tiếng Odia — ଅଶ୍ୱତ୍ଥ (ashwatth)
Tiếng Pali — assattha; rukkha
Tiếng Punjab — Pippal - ਪਿੱਪਲ/ پپل
Tiếng Phạn — अश्वत्थः aśvatthaḥ vṛksha, pippala vṛksha (vṛksha means "tree")
Tiếng Sinhala — ඇසතු esathu
Tiếng Urdu — peepal پیپل
Tiếng Nhật — 印度菩提樹 (Indo bodaiju, 印度菩提樹?)
Tiếng Triều Tiên —보리수 (bolisu); 菩提樹
Tiếng Tây Ban Nha Cuba - alamo
Tiếng Tagalog - ballete
Tiếng Miến Điện — ဗောဓိညောင်ပင် (Bodhi nyaung pin), ဗောဓိပင် (Bodhi pin)
Tiếng Hoa — 菩提樹 (pútíshù, bodhi tree)
Tiếng Thái — โพธิ์ (pho)
Ảnh

Lá và quả bồ đề.
Lá bồ đề đã già nên có chút úa vàng.
Một nhánh bồ đề bên lề đường
Nhánh cây bồ đề vào buổi sáng
Hậu duệ trực tiếp do sinh sản vô tính của cây Bồ-đề tại Bồ-đề đạo trường (bodhgayā, buddhagayā), được trồng tại vườn bách thảo Foster ở Honolulu, Hawaii
Example of fruits
Typical shape of the leaf of the Ficus religiosa
Patagonium divaricatum

| Patagonium divaricatum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Fabales
Họ (familia): Fabaceae
Chi (genus): Patagonium
Loài (species): P. divaricatum
Danh pháp hai phần
Patagonium divaricatum (Phil.) Reiche, 1897 
Patagonium divaricatum là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được (Phil.) Reiche mô tả khoa học đầu tiên năm 1897.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Patagonium divaricatum”. Truy cập ngày 6 tháng 6 năm 2013.
Pedaria fernandezi

| Pedaria fernandezi> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Phân thứ bộ (infraordo): Scarabeiformia
Liên họ (superfamilia): Scarabaeoidea
Họ (familia): Scarabaeidae
Chi (genus): Pedaria
Loài (species): P. fernandezi
Danh pháp hai phần
Pedaria fernandezi Cambefort, 1982 
Pedaria fernandezi là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 6 năm 2014.
↑  Hallan, J. (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Peperomia puerto-ospinana

| Peperomia puerto-ospinana> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Magnoliidae
Bộ (ordo): Piperales
Họ (familia): Piperaceae
Chi (genus): Peperomia
Loài (species): P. puerto-ospinana
Danh pháp hai phần
Peperomia puerto-ospinana Trel. & Yunck., 1950 
Peperomia puerto-ospinana là một loài thực vật có hoa trong họ Hồ tiêu. Loài này được Trel. & Yunck. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1950.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Peperomia puerto-ospinana”. Truy cập ngày 9 tháng 6 năm 2013.
Parotis luzonica

| Parotis luzonica> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Crambidae
Chi (genus): Parotis
Loài (species): P. luzonica
Danh pháp hai phần
Parotis luzonica
Parotis luzonica là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 19 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Petroplax prionii

| Petroplax prionii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Trichoptera
Họ (familia): Sericostomatidae
Chi (genus): Petroplax
Loài (species): P. prionii
Danh pháp hai phần
Petroplax prionii KH Barnard, 1934 
Petroplax prionii là một loài Trichoptera trong họ Sericostomatidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.
Patersonia lanata

| Patersonia lanata |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Iridaceae
Chi (genus): Patersonia
Loài (species): P. lanata
Danh pháp hai phần
Patersonia lanata R.Br., 1810 
Patersonia lanata là một loài thực vật có hoa trong họ Diên vĩ. Loài này được R.Br. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1810.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Patersonia lanata”. Truy cập ngày 25 tháng 6 năm 2013.
Pedaria dudleyi

| Pedaria dudleyi> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Phân thứ bộ (infraordo): Scarabeiformia
Liên họ (superfamilia): Scarabaeoidea
Họ (familia): Scarabaeidae
Chi (genus): Pedaria
Loài (species): P. dudleyi
Danh pháp hai phần
Pedaria dudleyi Josso & Prévost, 2003 
Pedaria dudleyi là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 6 năm 2014.
↑  Hallan, J. (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Peixotoa gardneri

| Peixotoa gardneri> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Malpighiales
Họ (familia): Malpighiaceae
Chi (genus): Peixotoa
Loài (species): P. gardneri
Danh pháp hai phần
Peixotoa gardneri C.E.Anderson, 1982 
Peixotoa gardneri là một loài thực vật có hoa trong họ Malpighiaceae. Loài này được C.E.Anderson mô tả khoa học đầu tiên năm 1982.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Peixotoa gardneri”. Truy cập ngày 15 tháng 9 năm 2013.
Patience Mthunzi-Kufa

Patience Mthunzi-Kufa (sinh ngày 2 tháng 5 năm 1976) là một nhà vật lý người Nam Phi và Trưởng phòng nghiên cứu Biophotonics tại Hội đồng Nghiên cứu Khoa học và Công nghiệp. Cô nhận được Huân chương Mapungubwe đồng.
Tuổi thơ và giáo dục ban đầu

Patience Mthunzi-Kufa (Patience Mthunzi) sinh ngày 2 tháng 5 năm 1976 tại Orlando, Soweto. Cô học trường trung học Reasöma và đăng ký học cử nhân ngành Tâm lý học. Cô bắt đầu quan tâm đến khoa học sinh học, và chuyển sang chuyên ngành, tốt nghiệp Đại học Rand Africaans năm 1999. Ở cùng một tổ chức, cô đã hoàn thành chương trình sau đại học về Hóa sinh. Cô trích dẫn lời dì của mình như một nguồn cảm hứng: dì cô là một giáo viên và là thành viên duy nhất trong gia đình hoàn thành bằng thạc sĩ.
Mthunzi bắt đầu làm việc cho Trung tâm Laser quốc gia trong Hội đồng nghiên cứu khoa học và công nghiệp, nơi cô thành lập một cơ sở nuôi cấy tế bào chức năng. Trong khi tại một hội nghị ở San Diego, Mthunzi-Kufa đã thấy một bài thuyết trình về nhíp quang học khiến cô bắt đầu tìm kiếm nghề nghiệp trong lĩnh vực phát quang sinh học. Không thể học điều này ở Nam Phi, vì vậy cô chuyển đến Đại học St Andrew, nơi cô là nghiên cứu sinh tiến sĩ Nam Phi đầu tiên trong ngành học này. Cô đã nhận được bằng tiến sĩ năm 2010, "Phân loại quang học và chuyển đổi hình ảnh của các tế bào động vật có vú". Cô là thành viên của hội sinh viên SPIE ở St Andrew.
Nghề nghiệp

Cô đã đến thăm Viện Khoa học và Công nghệ Okinawa để thảo luận về Ứng dụng Y sinh của Laser trong Biophotonics vào năm 2013.
Năm 2015, Mthunzi được bổ nhiệm làm thành viên TED. Cuộc nói chuyện trên TED của cô, Chúng ta có thể chữa khỏi HIV bằng laser không?, đã được xem hơn một triệu lần. Cô đã sử dụng cơ hội để thảo luận về mong muốn dịch nghiên cứu của mình từ đĩa petri sang thử nghiệm trên người. Bài nói chuyện của cô được khán giả ở Vancouver và các nhà khoa học trên toàn thế giới đón nhận.
Perenethis

| Perenethis |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Pisauridae
Chi (genus): Perenethis L. Koch, 1878
Perenethis là một chi nhện trong họ Pisauridae.
Chú thích

↑  Norman I. Platnick. “The World Spider Catalog, Version 13.5”. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2013.
Parotis laceritalis

| Parotis laceritalis |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Crambidae
Chi (genus): Parotis
Loài (species): P. laceritalis
Danh pháp hai phần
Parotis laceritalis (Kenrick, 1907) 
Danh pháp đồng nghĩa
 Glyphodes laceritalis Kenrick, 1907 
Parotis laceritalis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 19 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Perdita fulvescens

| Perdita fulvescens> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Andrenidae
Phân họ (subfamilia): Panurginae
Tông (tribus): Perditini
Chi (genus): Perdita
Loài (species): P. fulvescens
Danh pháp hai phần
Perdita fulvescens Timberlake, 1980 
Perdita fulvescens là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Timberlake mô tả khoa học năm 1980.
Chú thích

↑  (2008) Integrated Taxonomic Information System (ITIS) Bee Checklist 3 oktober 2008
Penia sachtlebeni

| Penia sachtlebeni> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Elateridae
Chi (genus): Penia
Loài (species): P. sachtlebeni
Danh pháp hai phần
Penia sachtlebeni Dolin & Suzuki, 1987 
Penia sachtlebeni là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Dolin & Suzuki miêu tả khoa học năm 1987.
Chú thích

↑  Elateridae in Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Perdita fracticincta

| Perdita fracticincta> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Andrenidae
Phân họ (subfamilia): Panurginae
Tông (tribus): Perditini
Chi (genus): Perdita
Loài (species): P. fracticincta
Danh pháp hai phần
Perdita fracticincta Timberlake, 1953 
Perdita fracticincta là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Timberlake mô tả khoa học năm 1953.
Chú thích

↑  (2008) Integrated Taxonomic Information System (ITIS) Bee Checklist 3 oktober 2008
Peponidium venulosum

| Peponidium venulosum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Gentianales
Họ (familia): Rubiaceae
Chi (genus): Peponidium
Loài (species): P. venulosum
Danh pháp hai phần
Peponidium venulosum (Boivin ex Baill.) Razafim., Lantz & B.Bremer 
Peponidium venulosum là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được (Boivin ex Baill.) Razafim., Lantz & B.Bremer mô tả khoa học đầu tiên năm 2007.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Peponidium venulosum”. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2013.
Penia scruposa

| Penia scruposa> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Elateridae
Chi (genus): Penia
Loài (species): P. scruposa
Danh pháp hai phần
Penia scruposa Schimmel, 2006 
Penia scruposa là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schimmel miêu tả khoa học năm 2006.
Chú thích

↑  Elateridae in Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Perusiopsis

| Perusiopsis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Perusiopsis
Perusiopsis là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 6 tháng 6 năm 2014.
Pascal Delhommeau

| Thông tin cá nhân |
| --- | --- | --- | --- |
Tên đầy đủ:  Pascal Delhommeau
Ngày sinh:  14 tháng 8, 1978 (46 tuổi)
Nơi sinh:  Nantes, Pháp
Chiều cao:  1,90 m (6 ft 3 in)
Vị trí:  Trung vệ
Sự nghiệp cầu thủ chuyên nghiệp*
| Năm |  Đội |  ST |  (BT) |
| 1998-2006 |  Nantes |  121 |  (1) |
| 2002 |  →Lorient (mượn) |  13 |  (0) |
| 2006-2008 |  Metz |  51 |  (0) |
| 2008-2011 |  Vannes |  16 |  (2) |
Sự nghiệp đội tuyển quốc gia
| Năm |  Đội |  ST |  (BT) |
| 1997 |  U18 Pháp |   |   |
 *Số trận ra sân và số bàn thắng ở câu lạc bộ tại giải quốc gia, chính xác tính đến 18:33, ngày 27 tháng 4 năm 2014 (UTC)
Pascal Delhommeau (sinh ngày 14 tháng 8 năm 1978 tại Nantes) là một trung vệ bóng đá Pháp. Anh đã chơi trong mười bốn mùa ở giải chuyên nghiệp và gần 300 trận trong bốn đội khác nhau.
Sự nghiệp

Delhommeau giành chiến thắng Giải vô địch UEFA U-18 vô với đội Pháp.
Chú thích

↑  “Champions d'Europe U18 1997 – Que sont-ils devenus ?” (bằng tiếng Pháp). EspoirsduFootball.com. ngày 3 tháng 2 năm 2013. Bản gốc lưu trữ ngày 22 tháng 8 năm 2017. Truy cập ngày 19 tháng 6 năm 2014.
Paslı, Kağızman

| Paslı |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
PaslıVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Kars
Huyện: Kağızman
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 524 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Paslı là một xã thuộc huyện Kağızman, tỉnh Kars, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2010 là 524 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Kars”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Lưu trữ bản gốc ngày 16 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 4 tháng 9 năm 2012.Quản lý CS1: bot: trạng thái URL ban đầu không rõ (liên kết)
Pera furfuracea

| Pera furfuracea> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Malpighiales
Họ (familia): Peraceae
Chi (genus): Pera
Loài (species): P. furfuracea
Danh pháp hai phần
Pera furfuracea Müll.Arg., 1874 
Pera furfuracea là một loài thực vật có hoa trong họ Peraceae. Loài này được Müll.Arg. mô tả khoa học đầu tiên năm 1874.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Pera furfuracea”. Truy cập ngày 15 tháng 9 năm 2013.
Bệnh phổi tắc nghẽn

Bệnh phổi tắc nghẽn là một loại bệnh hô hấp đặc trưng bởi tắc nghẽn đường thở. Nhiều bệnh tắc nghẽn phổi là do hẹp (tắc nghẽn) của phế quản nhỏ hơn và phế quản lớn hơn, thường là do sự co thắt quá mức của chính cơ trơn. Nó thường được đặc trưng bởi đường thở bị viêm và dễ bị xẹp, tắc nghẽn luồng khí, vấn đề thở ra và thường xuyên đến phòng khám y tế và nhập viện. Các loại bệnh phổi tắc nghẽn bao gồm; hen suyễn, giãn phế quản, viêm phế quản và bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD). Mặc dù COPD có chung đặc điểm với tất cả các bệnh phổi tắc nghẽn khác, chẳng hạn như các dấu hiệu ho và thở khò khè, chúng là các điều kiện riêng biệt về khởi phát bệnh, tần suất các triệu chứng và khả năng đảo ngược của tắc nghẽn đường thở. Xơ nang đôi khi cũng được bao gồm trong bệnh phổi tắc nghẽn.
Phân loại > Hen suyễn

Hen suyễn là một bệnh phổi tắc nghẽn trong đó các ống phế quản (đường thở) rất nhạy cảm (quá mẫn cảm phản ứng). Đường thở bị viêm và tạo ra chất nhầy dư thừa và các cơ xung quanh đường thở bị thắt chặt làm cho đường thở hẹp hơn. Hen suyễn thường được kích hoạt bằng cách hít vào những thứ trong không khí như bụi hoặc phấn hoa tạo ra phản ứng dị ứng. Nó có thể được kích hoạt bởi những thứ khác như nhiễm trùng đường hô hấp trên, không khí lạnh, tập thể dục hoặc hút thuốc. Hen suyễn là một tình trạng phổ biến và ảnh hưởng đến hơn 300 triệu người trên toàn thế giới. Hen suyễn gây ra các đợt tái phát khò khè, khó thở, tức ngực và ho, đặc biệt là vào ban đêm hoặc sáng sớm.
Một máy đo lưu lượng đỉnh có thể ghi lại các biến thể về mức độ nghiêm trọng của bệnh hen suyễn theo thời gian. Đo phế dung, đo chức năng phổi, có thể đưa ra đánh giá về mức độ nghiêm trọng, độ đảo ngược và độ biến thiên của giới hạn luồng khí và giúp xác định chẩn đoán hen.
Phân loại > Giãn phế quản

Giãn phế quản đề cập đến sự giãn nở bất thường, không thể đảo ngược của phế quản gây ra bởi những thay đổi phá hủy và viêm trong các bức tường đường thở. Giãn phế quản có ba mô hình giải phẫu chính: giãn phế quản hình trụ, giãn phế quản varicose và giãn phế quản nang.
Phân loại > Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính

Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), còn được gọi là bệnh tắc nghẽn đường thở mãn tính (COAD) hoặc hạn chế luồng khí mãn tính (CAL), là một nhóm bệnh đặc trưng bởi giới hạn luồng khí không thể hồi phục hoàn toàn. Luồng khí vào và ra khỏi phổi bị suy yếu. Điều này có thể được đo bằng các thiết bị thở như máy đo lưu lượng đỉnh hoặc bằng phép đo phế dung. Thuật ngữ COPD bao gồm các chứng phổi tắc nghẽn mạn tính và viêm phế quản mãn tính mặc dù hầu hết bệnh nhân mắc COPD có đặc điểm của cả hai điều kiện ở các mức độ khác nhau. Hen suyễn là một tắc nghẽn đường hô hấp thường được xem xét riêng, nhưng nhiều bệnh nhân COPD cũng có một số mức độ đảo ngược trong đường thở của họ.
Nguyên nhân gây bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính

Có hai loại yếu tố nguy cơ có thể gây ra bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính (COPD):
Nguyên nhân gây bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính > Các yếu tố nội tại

Những thiếu hụt, khuyết tật về gen như thiếu hụt men alpha-1 antitrypsin (rất hiếm gặp). Ở những người này, bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính thường xuất hiện sớm trước tuổi 40 và tiến triển nhanh chóng.
Nguyên nhân gây bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính > Các yếu tố môi trường

Khói thuốc lá, thuốc lào, khí thải, khí độc công nghiệp, ô nhiễm trong nhà (từ bếp củi, bếp than), và ô nhiễm môi trường là những yếu tố phổ biến nhất gây bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính.
Thuốc lá là nguyên nhân hàng đầu, chiếm 90% các trường hợp mắc COPD. Khoảng 20-30% số người hút từ hơn 20 điếu thuốc lá mỗi ngày sẽ có các biểu hiện sớm hoặc muộn của bệnh này.
COPD do tiếp xúc với bụi nghề nghiệp chiếm khoảng 10% các trường hợp. Thợ mỏ, công nhân làm việc tại các xưởng đúc, xưởng luyện kim, công nhân xây dựng, thợ dệt, nông dân,... là những người thường xuyên phơi nhiễm với các yếu tố kích thích phế quản, do đó có nguy cơ cao bị bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính.
Petroravenia

| Petroravenia> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Brassicales
Họ (familia): Brassicaceae
Chi (genus): Petroravenia
Petroravenia là chi thực vật có hoa trong họ Cải.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Petroravenia”. Truy cập ngày 9 tháng 7 năm 2013.
Petalura ingentissima

| Petalura ingentissima |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Odonata
Họ (familia): Petaluridae
Chi (genus): Petalura
Loài (species): P. ingentissima
Danh pháp hai phần
Petalura ingentissima Tillyard, 1908 
Petalura ingentissima là loài chuồn chuồn trong họ Petaluridae. Loài này được Tillyard mô tả khoa học đầu tiên năm 1908.
Chú thích

↑  “ingentissima”. World Odonata List. Bản gốc lưu trữ ngày 28 tháng 8 năm 2010. Truy cập ngày 17 tháng 6 năm 2013.
Phellinus rimosus

| Phellinus rimosus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Fungi
Ngành (phylum): Basidiomycota
Lớp (class): Basidiomycetes
Bộ (ordo): Hymenochaetales
Họ (familia): Hymenochaetaceae
Chi (genus): Phellinus
Loài (species): P. rimosus
Danh pháp hai phần
Phellinus rimosus Berk. Pila, 1940 
Phellinus rimosus là một loài Basidiomycetes trong họ Hymenochaetaceae. Loài này được Berk. Pila miêu tả khoa học đầu tiên năm 1940.
Đây là loài gây hại phát triển phổ biến ở Uzbekistan.
Chú thích

↑  “List of insect pests and diseases by country”. FAO. 2015. Truy cập ngày 2 tháng 7 năm 2015.
Pera microcarpa

| Pera microcarpa> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Malpighiales
Họ (familia): Peraceae
Chi (genus): Pera
Loài (species): P. microcarpa
Danh pháp hai phần
Pera microcarpa Urb., 1924 
Pera microcarpa là một loài thực vật có hoa trong họ Peraceae. Loài này được Urb. mô tả khoa học đầu tiên năm 1924.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Pera microcarpa”. Truy cập ngày 15 tháng 9 năm 2013.
Pera heteranthera

| Pera heteranthera> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Malpighiales
Họ (familia): Peraceae
Chi (genus): Pera
Loài (species): P. heteranthera
Danh pháp hai phần
Pera heteranthera (Schrank) I.M.Johnst., 1923 
Pera heteranthera là một loài thực vật có hoa trong họ Peraceae. Loài này được (Schrank) I.M.Johnst. mô tả khoa học đầu tiên năm 1923.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Pera heteranthera”. Truy cập ngày 15 tháng 9 năm 2013.