stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Thương mại Đại Việt thời Tây Sơn
Nội thương

Sự phát triển của hoạt động thủ công nghiệp đã tạo tiền đề cho hoạt động thương mại mở mang do chính sách cởi mở của triều đình.
Ngoài Bắc, trung tâm buôn bán là Bắc Thành (tức Thăng Long cũ), phía nam là kinh đô Phú Xuân. Phú Xuân trở thành nơi nhiều người dân đến tụ họp buôn bán, sầm uất hơn những nơi khác trong nước.
Để phục vụ lưu thông hàng hóa, các vua Tây Sơn như Thái Đức, Quang Trung và Cảnh Thịnh đều đúc tiền đồng. Tiền Tây Sơn được đúc nhiều loại và lưu hành rộng rãi, cả đến tận thời Nguyễn.
Ngoại thương

Nhà Tây Sơn có chủ trương thông thương, mở rộng quan hệ buôn bán với nước ngoài từ khá sớm. Năm 1777, khi chính quyền Tây Sơn làm chủ hầu hết khu vực Đàng Trong, Nguyễn Nhạc đã tạo điều kiện cho các thương gia người Anh buôn bán trong vùng đất mà ông quản lý. Thể theo nguyện vọng của thương nhân Anh, Nguyễn Nhạc cho họ buôn bán cả vụ, chỉ cần trả một khoản thuế nhất định là:
Thuyền 3 cột buồm nộp 7000 quan (cứ 5 quan bằng 1 đồng Tây Ban Nha)
Thuyền 2 cột buồm nộp 4000 quan
Thuyền nhỏ hơn nộp 2000 quan
Do chính sách cởi mở của Nguyễn Nhạc, nền kinh tế hàng hóa được kích thích phát triển, thương nhân các nước đến kinh doanh dễ dàng.
Sau ngày lên ngôi hoàng đế và quản lý cả khu vực Bắc Bộ, Quang Trung cũng bãi bỏ chính sách ức thương mà chính quyền Lê-Trịnh trước đây áp dụng để tạo điều kiện cho hàng hóa lưu thông, thúc đẩy sản xuất phát triển. Đối tác lớn nhất khi đó vẫn là Trung Quốc. Trái với sự kiểm soát ngặt nghèo của chính quyền Đàng Ngoài, Quang Trung chủ trương "mở cửa ải, thông buôn bán, khiến cho hàng hóa không bị ngưng đọng để làm lợi cho dân dùng".
Ngay sau khi quan hệ bang giao với nhà Thanh được bình thường trở lại vào cuối năm 1789, Quang Trung đã viết thư sang yêu cầu Càn Long cho mở cửa ải giữa Việt Nam và Trung Quốc để tiện cho việc đi lại buôn bán giữa nhân dân hai bên, cụ thể là mở chợ Bình Thủy ở trấn Cao Bằng, cửa ải Du Thôn ở Lạng Sơn. Từ chợ Bình Thủy, thương nhân có thể buôn bán với phố Mục Dã (Cao Bằng) và từ ải Du Thôn có thể qua lại phố Kỳ Lừa (Lạng Sơn) rất thuận tiện.
Ngoài ra, Quang Trung còn đề nghị rút miễn thuế buôn và lập nha hàng ở phủ Nam Ninh (Quảng Tây). Những đề nghị của Quang Trung được Càn Long chấp thuận. Do đó, quan hệ giao thương giữa Trung Quốc và Việt Nam được khôi phục và phát triển mạnh mẽ.
Sau khi nhà Tây Sơn mất, các thương nhân đến buôn bán tại Việt Nam vẫn có sự so sánh về chính sách thương mại với chính quyền đương thời. Thương nhân người Anh là Crafurd đến Việt Nam năm 1822, dẫn lại lời các Hoa kiều từng sống ở Huế dưới thời Tây Sơn cho rằng: anh em Tây Sơn cai trị ôn hòa và công bằng hơn vị vua hiện tại (Minh Mạng) hay người cha (Gia Long).
Nhận định

Về đại thể, do thời gian tồn tại ngắn ngủi, hoạt động thương mại thời Tây Sơn chưa có được những hiệu quả mạnh mẽ đối với nền kinh tế quốc dân, nhưng đã góp phần quan trọng trong việc phục hồi lại sức sống của đất nước sau nhiều năm chiến tranh.
Chú thích

↑  Viện Sử học, sách đã dẫn, tập 4, tr 461
1 2  Viện Sử học, sách đã dẫn, tập 4, tr 463
↑  Viện Sử học, sách đã dẫn, tập 4, tr 462
↑  Viện Sử học, sách đã dẫn, tập 4, tr 453
1 2  Viện Sử học, sách đã dẫn, tập 4, tr 464
| x t Nhà Tây Sơn |
| --- | --- |
Các vua (* là vua bị giết): Thái Đức  •  Quang Trung  •  Cảnh Thịnh *
Các sự kiện, cuộc chiến:  Chiến tranh Tây Sơn-Chúa Nguyễn lần 1  •  Chiến tranh Việt-Xiêm  •  Chiến tranh Tây Sơn-Chúa Trịnh  •  Chiến tranh Việt-Thanh •  Chiến tranh Tây Sơn-Chúa Nguyễn lần 2 
Các lĩnh vực:  Chính trị  •  Hành chính  •  Quân sự  •  Văn học  •  Kinh tế (Thủ công nghiệp  •  Thương mại  •  Nông nghiệp  •  Tiền tệ)  •  Giáo dục  •  Ngoại giao 
Các nước ngoài liên quan: Trung Quốc •  Chân Lạp •  Vạn Tượng  • Xiêm La • Pháp 
 Hồng Bàng  An Dương Vương  Triệu  Tự chủ  Đinh  Tiền Lê  Lý  Trần  Hồ  Lê sơ  Lê trung hưng  Mạc  Tây Sơn  Nguyễn
Hán Hoàn Đế

Hán Hoàn Đế (chữ Hán: 漢桓帝; 132 – 167), tên thật là Lưu Chí (劉志), là vị Hoàng đế thứ 11 nhà Đông Hán, và cũng là hoàng đế thứ 26 của nhà Hán trong lịch sử Trung Quốc.
Tuy được coi là một vị Hoàng đế thông minh và đã trừ được ngoại thích họ Lương đã nắm quyền từ lâu trong triều đình, nhưng Hoàn Đế lại thiếu quyết đoán và trọng dụng nhiều hoạn quan, dẫn đến vấn nạn hoạn quan chuyên quyền. Theo sách Hậu Hán thư, tác giả Phạm Diệp trách Hoàn Đế đã để mất lòng dân. Tuy nhiên, triều chính trong thời của ông cũng có vài điểm tốt hơn so với các triều trước, khi ông đã cho sửa lại việc chính trị. Ngoài ra, ông cũng khá đam mê âm nhạc và có tài chơi đàn.
Thân thế

Lưu Chí là cháu 4 đời của Hán Chương Đế, cha là Lễ Ngô hầu Lưu Dực, mẹ là Yển phu nhân, hiện chưa rõ tên là gì.
Lưu Chí lớn lên được phong tước Ngô Lễ hầu và lấy em gái của Lương thái hậu. Năm 146 (năm ông 14 tuổi), ngoại thích Lương Ký - anh của Lương thái hậu - hãm hại vua Hán Chất Đế và lập Lưu Chí lên ngôi, tức là Hán Hoàn Đế.
Trừ ngoại thích

Ngoại thích họ Lương thao túng triều đình từ nhiều năm. Sau khi giết Chất Đế, Lương Ký lập Lưu Chí là em rể để dễ khống chế. Do Hoàn Đế mới 14 tuổi nên Lương thái hậu vẫn lâm triều nhiếp chính và Lương Ký vẫn tiếp tục điều hành công việc.
Trong năm 146, việc nhà Hán mất gần hết miền Liêu Đông vào tay vua Thái Tổ Đại Vương của Cao Câu Ly mới chính thức công khai.
Năm 151, Hoàn Đế lên 19 tuổi, Lương Ký vẫn hoành hành, ngang nhiên vi phạm quy định của triều đình, đeo gươm vào cung. Thượng thư Trương Lăng giận dữ kể tội Lương Ký. Quân ngự lâm liền bắt Lương Ký. Tuy nhiên Hoàn Đế sợ mất lòng Lương thái hậu nên ra lệnh cởi trói cho Lương Ký và chỉ phạt bổng lộc 1 năm.
Năm 159, Hoàn Đế 27 tuổi, Lương thái hậu qua đời. Lương Ký cử tâm phúc vào cung dò la tin tức. Hoàn Đế dựa vào các hoạn quan Đan Siêu, Từ Hoàng dẫn quân vây nhà Lương Ký thu ấn Đại tướng quân. Lương Ký sợ hãi, cùng vợ và con cháu uống thuốc độc tự vẫn.
Họa hoạn quan

Do có công giúp vua trừ ngoại thích, các hoạn quan như Từ Hoàng, Đan Siêu, Đường Hoành, Từ Khuyên lại đắc thế, thao túng triều đình.
Một số quan lại xuất thân từ quý tộc như Lý Ưng, Trần Phồn, Vương Sướng, Quách Thái, Phạm Bàng cùng nhau liên hợp công kích hoạn quan. Các hoạn quan cùng nhau vu cáo những người này tội có ý gây loạn. Hán Hoàn Đế nghe lời hoạn quan, bèn bắt giam họ.
Tuy nhiên, các hoạn quan bị Lý Ưng dọa sẽ tố cáo lại việc những người thân của hoạn quan phạm pháp, vì vậy các hoạn quan chỉ kết tội những người chống đối phải bãi chức về quê mà không xử chết.
Qua đời

Năm 167, Hán Hoàn Đế qua đời. Ông ở ngôi 21 năm, thọ 35 tuổi. Ông được tôn miếu hiệu là Uy Tông, thuỵ hiệu là Hiếu Hoàn Hoàng đế, thường gọi là Hán Hoàn Đế. Sau này, Hán Hiến Đế bỏ đi miếu hiệu Uy Tông của ông.
Trong thời gian ở ngôi, ông dùng các niên hiệu:
Bản Sơ (146)
Kiến Hòa (147-149)
Hòa Bình (150)
Nguyên Gia (151-153)
Vĩnh Hưng (153-154)
Vĩnh Thọ (155-158)
Diên Hi (158-167)
Vĩnh Khang (167)
Vì Hoàn Đế không có con, Đậu hoàng hậu cùng cha là Đậu Vũ lập cháu 5 đời của Hán Chương Đế, con của Giải Độc đình hầu Lưu Trường là Lưu Hoành lên ngôi, tức là Hán Linh Đế.
Gia quyến

Thân phụ: Hiếu Sùng Hoàng Lưu Dực
Thân mẫu: Hiếu Sùng Hoàng hậu Yển Minh
Hậu phi:
Ý Hiến hoàng hậu Lương Nữ Oánh (懿獻皇后梁女瑩, ? - 159), em gái của Lương thái hậu và Lương Ký, đính hôn với Hoàn Đế từ khi ông còn là Ngô Lễ hầu. Do thân thế hiển hách nên được độc sủng và sống xa hoa trong cung. Sau khi mất bị Hoàn Đế truy phế, cải táng thành mộ Quý nhân (贵人).
Đặng hoàng hậu (鄧皇后, ? - 165), tên thật Đặng Mãnh Nữ, con gái Đặng Hương (鄧香), quan chức trong triều và là anh em họ với Hoà Hi Đặng hoàng hậu. Bị phế và qua đời năm 165 do thường xuyên gièm pha Quách quý nhân, sủng phi của Hán Hoàn Đế.
Hoàn Tư hoàng hậu Đậu Diệu (桓思皇后竇妙; ? - 172), con gái Đậu Vũ, quan đại thần trong triều. Mất năm 172.
Quách quý nhân , đại sủng phi của Hán Hoàn Đế , sơ phong Mỹ nhân , dần tấn Quý nhân.
Điền quý nhân.
Hoàn Đế hoang dâm, từ phi tần đến kẻ hầu người hạ tới hai vạn người.
Chú thích

↑  Hậu Hán thư. Phạm Diệp.
1 2  Đặng Huy Phúc, sách đã dẫn, tr 105
↑  Đây vốn là niên hiệu của Hán Chất Đế, đến đây, Hán Hoàn Đế tiếp tục sử dụng từ tháng 6 nhuận đến tháng 12 năm 146)
Thời kỳ Khánh Ứng

|     Lịch sử Nhật Bản  |
| --- | --- |
Tiền sửThời kỳ đồ đá cũ ~15000 TCN Thời kỳ Jōmon (Thằng Văn) ~15000 TCN–300 TCN Thời kỳ Yayoi (Di Sinh) tk 4 TCN–tk 3
Cổ đạiThời kỳ Kofun (Cổ Phần) tk 3–tk 7 Thời kỳ Asuka (Phi Điểu) 592–710 Thời kỳ Nara (Nại Lương) 710–794 Thời kỳ Heian (Bình An) 794–1185
Phong kiếnThời kỳ Kamakura (Liêm Thương) 1185–1333      Tân chính Kemmu (Kiến Vũ) 1333–1336 Thời kỳ Muromachi (Thất Đinh) 1336–1573      Thời kỳ Nam-Bắc triều 1336–1392      Thời kỳ Chiến Quốc 1467–1590 Thời kỳ Azuchi-Momoyama (An Thổ-Đào Sơn) 1573–1603      Mậu dịch Nanban (Nam Man)      Chiến tranh Nhật Bản – Triều Tiên 1592–1598 Thời kỳ Edo/Tokugawa (Giang Hộ/Đức Xuyên)1603–1868      Chiến tranh Nhật Bản – Lưu Cầu      Chiến dịch Ōsaka (Đại Phản)      Tỏa Quốc      Đoàn thám hiểm Perry      Hiệp ước Kanagawa (Thần Nại Xuyên)      Bakumatsu (Mạc mạt)      Minh Trị Duy tân      Chiến tranh Boshin (Mậu Thìn)
 Hiện đạiThời kỳ Minh Trị  (Meiji) 1868–1912      Nhật xâm lược Đài Loan 1874      Chiến tranh Tây Nam      Chiến tranh Nhật–Thanh      Hiệp ước Mã Quan      Chiến tranh Ất Mùi 1895      Phong trào Nghĩa Hòa Đoàn      Hòa ước Portsmouth      Hiệp ước Nhật–Triều 1910 Thời kỳ Đại Chính (Taishō) 1912-1926      Nhật Bản trong Thế chiến thứ nhất      Sự can thiệp của Nhật Bản vào Siberia      Đại thảm họa động đất Kantō 1923 Thời kỳ Chiêu Hòa (Shōwa) 1926–1989      Chủ nghĩa quân phiệt Nhật Bản      Sự kiện Phụng Thiên      Nhật Bản xâm lược Mãn Châu      Hiệp ước chống Quốc tế Cộng sản      Chiến tranh Trung–Nhật      Cuộc tấn công Trân Châu Cảng      Vụ ném bom nguyên tử xuống Hiroshima và Nagasaki      Chiến tranh Xô–Nhật      Nhật Bản đầu hàng      Thời kỳ bị chiếm đóng 1945-1952      Nhật Bản thời hậu chiếm đóng      Kỳ tích kinh tế Nhật Bản thời hậu chiến Thời kỳ Bình Thành (Heisei) 1989–2019      Thập niên mất mát      Động đất Kobe 1995      Cool Japan      Động đất và sóng thần Tōhoku 2011 Thời kỳ Lệnh Hòa (Reiwa) 2019–nay      Đại dịch COVID-19 tại Nhật Bản
Xem thêm Thiên hoàng • Niên biểu • Đế quốc Nhật Bản Kinh tế • Giáo dục • Quân sự • Hải quân • Di sản thế giới
x t 
Thời kỳ Khánh Ứng (慶応, Keiō?) là một Niên hiệu Nhật Bản sau Thời kỳ Nguyên Trị và trước Thời kỳ Minh Trị. Thời kỳ kéo dài 4 năm, từ tháng 5 năm 1865 đến tháng 10 năm 1868. Các vị Thiên hoàng trị vì là Thiên hoàng Hiếu Minh và Thiên hoàng Minh Trị. Tướng quân của Mạc phủ Edo là Tokugawa Iemochi và Tokugawa Yoshinobu.
Đây là niên hiệu cuối cùng trong thời kỳ Edo.
Lịch phát hành vào năm Khánh Ứng thứ 3. Vì là năm Mão nên vẽ biểu tượng con thỏ .
Thay đổi niên hiệu

Ngày 1 tháng 5 năm 1865 (ngày 7 tháng 4 âm lịch): Niên hiệu mới được tạo ra để đánh dấu Sự biến Cấm môn.
Ngày 23 tháng 10 năm 1868 (ngày 8 tháng 9 âm lịch): Đổi niên hiệu thành Minh Trị.
Sự kiện thời kỳ Khánh Ứng

Tháng 11 năm 1865 (năm Khánh Ứng, ngày 1 tháng 9 năm 1865 âm lịch): Sự kiện yêu cầu mở cảng Hyogo.
1866 (năm Khánh Ứng thứ 2): Goryōkaku hoàn thành.
Ngày 29 tháng 8 năm 1866 (năm Khánh Ứng thứ 2, ngày 20 tháng 7 năm 1866 âm lịch): Tướng quân Tokugawa Iemochi qua đời tại Osaka và Mạc phủ kiến ​​nghị rằng Tokugawa Yoshinobu nên được bổ nhiệm làm người kế vị.
Ngày 10 tháng 1 năm 1867 (năm Khánh Ứng thứ 2, ngày 5 tháng 12 năm 1867 âm lịch): Tokugawa Yoshinobu được bổ nhiệm làm shōgun.
Ngày 30 tháng 1 năm 1867 (năm Khánh Ứng thứ 2, ngày 25 tháng 12 năm 1867 âm lịch): Thiên hoàng Hiếu Minh băng hà.
Ngày 13 tháng 2 năm 1867 (năm Khánh Ứng thứ 3, ngày 9 tháng 1 1867 âm lịch): Mutsuhito lên ngôi lấy hiệu là Minh Trị.
Năm Khánh Ứng thứ 3: phong trào Ee ja nai ka diễn ra.
Ngày 14 tháng 10 (năm Khánh Ứng thứ 3): Lễ trình tấu ý định khôi phục quyền cai trị của Hoàng gia
Ngày 9 tháng 12 (năm Khánh Ứng thứ 3): Sắc lệnh khôi phục quyền lực của Thiên hoàng, bãi bỏ quyền lực của samurai
Ngày 27 tháng 1 năm 1868 (năm Khánh Ứng thứ 4): Chiến tranh Mậu Thìn bắt đầu với Trận Toba-Fushimi.
Ngày 3 tháng 9 năm 1868 (năm Khánh Ứng thứ 4, ngày 17 tháng 7 năm 1868 âm lịch): Edo (江戸 (Giang Hộ), Edo?) được đổi tên thành Tokyo (東京都 (Đông Kinh đô), Tokyo?).
Ngày 8 tháng 10 năm 1868 (năm Khánh Ứng thứ 4, ngày 23 tháng 8 năm 1868 âm lịch): Trận Aizu bắt đầu.
Ngày 12 tháng 10 năm 1868 (năm Khánh Ứng thứ 4, ngày 27 tháng 8 năm 1868 âm lịch): Thiên hoàng Minh Trị lên ngôi tại Hoàng cung Kyoto.
Đại học Keio

Đại học Keio (慶應義塾大学 (Khánh Ưng nghĩa thục đại học), Keiō Gijuku Daigaku?), được thành lập lần đầu vào năm 1858 (năm An Chính thứ 5), bảy năm trước khi bắt đầu thời kỳ Khánh Ứng, năm 1868 (năm Khánh Ứng thứ 4) Đại học Keio chuyển đến Shiba Shinsenza và được đặt tên theo thời kỳ này. Đây là tổ chức giáo dục đại học lâu đời nhất ở Nhật Bản.
Chú thích

↑  Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Khánh Ứng" Japan Encyclopedia, tr. 505, tr. 505, tại Google Books; n.b., Louis-Frédéric is pseudonym of Louis-Frédéric Nussbaum.
1 2 3  Kyoto: the old capital of Japan, 794-1869 Richard Ponsonby-Fane, tr. 326.
↑  Keene 2002, tr. 98.
↑  Ponsonby-Fane, tr. 327.
↑  Ponsonby-Fane, tr. 328.
↑  Ozaki, Yukio. (2001). The Autobiography of Ozaki Yukio, tr. 21.
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |

| Tiền nhiệm: Thời kỳ Nguyên Trị (元治) | Niên hiệu Nhật Bản Thời kỳ Khánh Ứng (慶応) 1 tháng 5 năm 1865 - 22 tháng 10 năm 1868 | Kế nhiệm: Thời kỳ Minh Trị (明治) |
Thái Hạo

Thái Hạo (太昊) có thể chỉ:
Nhân Hoàng, một trong Tam Hoàng theo Sử Ký.
Phục Hy, một trong Tam Hoàng hoặc Ngũ Đế theo các nguồn khác.
Hàm vectơ

Một hàm được định giá trị vectơ, cũng được gọi là hàm vectơ, là một hàm toán học của một hoặc nhiều biến với miền giá trị của nó là một bộ của những vectơ đa chiều hoặc những vectơ chiều vô hạn. Đầu vào của một hàm được định giá vectơ có thể là một vô hướng hoặc một vectơ. Chiều của miền xác định không bị quy định bởi số chiều của miền giá trị.[cần giải thích]
Ví dụ

Một ví dụ phổ biến của một hàm được định giá vectơ là hàm mà phụ thuộc vào một tham số thực t, thường biểu diễn thời gian, sinh ra một vectơ v(t) như một kết quả. Dưới dạng vectơ đơn vị chuẩn i, j, k của hệ trục tọa độ không gian 3 chiều Đề các, những loại cụ thể của hàm được định giá vectơ được cho bởi sự biểu diễn như:
\mathbf {r} (t)=f(t)\mathbf {i} +g(t)\mathbf {j}  hoặc
\mathbf {r} (t)=f(t)\mathbf {i} +g(t)\mathbf {j} +h(t)\mathbf {k}
với f(t), g(t) và h(t) là những hàm tọa độ của tham số t. Vecto r(t) có đuôi nằm tại gốc tọa độ và đầu tại điểm có tọa độ được tính bởi hàm.
Vecto được chỉ ra trên đồ thị bên phải là định giá của hàm gần t = 19,5 (giữa 6π và 6,5π, nghĩa là, nhiều hơn 3 vòng một chút). Đường xoắn ốc là đường được vẽ bởi đầu của vectơ với t tăng từ 0 tới 8π.
Hàm vectơ cũng có thể được ám chỉ trong cách biểu thị khác:
\mathbf {r} (t)=\langle f(t),g(t)\rangle  hoặc
\mathbf {r} (t)=\langle f(t),g(t),h(t)\rangle
Tính chất

Miền xác định của một hàm được định giá vectơ là giao của miền của những hàm f, g và h.
Đạo hàm của một hàm vectơ 3 chiều

Nhiều hàm được định giá vectơ, giống như hàm được định giá vô hướng, có thể được lấy vi phân bằng cách đơn giản là lấy vi phân những thành phần của hệ trục tọa độ Đề các. Vì vậy, nếu:
là một hàm được định giá vectơ thì
Đạo hàm vectơ thừa nhận sự hiểu biết vật lý sau đây:
nếu r(t) biểu thị vị trí của một hạt, thì đạo hàm là vận tốc của hạt:
Cũng như vậy, đạo hàm của vận tốc là gia tốc
Đạo hàm của một hàm vectơ 3 chiều > Đạo hàm riêng phần

Các đạo hàm riêng phần của một vectơ a đối với một biến vô hướng q được định nghĩa là
với ai là thành phần vô hướng của a trong các hướng của ei. Nó cũng được gọi là các cosine chỉ hướng của a và ei hay của tích vô hướng. Các vectơ e1,e,2,e3 tạo thành  một cơ sở trực giao cố định trong hệ quy chiếu trong đó đạo hàm được lấy.
Đạo hàm của một hàm vectơ 3 chiều > Đạo hàm thường

Nếu a được coi như là một hàm vectơ của một biến vô hướng, như thời gian t, thì phương trình trên giảm thành đạo hàm thời gian thường bậc 1 của a đối với t,
Đạo hàm của một hàm vectơ 3 chiều > Đạo hàm toàn phần

Nếu vectơ a là, một hàm của một số n của những biến vô hướng q,r (r = 1,...,n), và mỗi qr chỉ là một hàm của thời gian t, thì đạo hàm thường của a đối với t có thể được thể hiện trong một dạng được gọi là đạo hàm toàn phần, như
Một số các tác giả thích sử dụng chữ in hoa D để cho biết toán tử đạo hàm toàn phần, như trong D/Dt. Đạo hàm toàn phần khác với đạo hàm riêng phần thời gian trong đó đạo hàm toàn phần chịu trách nhiệm cho những thay đổi của a do thời gian sai của biến qr.
A graph of the vector-valued function r(t) = <2 cos t, 4 sin t, t> indicating a range of solutions and the vector when evaluated near t = 19.5
Thụy Vân (xã)

Đối với các định nghĩa khác, xem Thụy Vân.
|  Thụy Vân  |
| --- | --- |
 Xã 
 Xã Thụy Vân 
Hành chính
Quốc gia:  Việt Nam
Vùng: Đông Bắc Bộ
Tỉnh: Phú Thọ
Thành phố: Việt Trì
Địa lý
Diện tích: 9,86 km²
Dân số (2015)
Tổng cộng: 14.200 người
Mật độ: 1.440 người/km²
Khác
Mã hành chính: 08515
x t 
Thụy Vân là một xã đồng bằng thuộc thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ, Việt Nam.
Địa lý

Xã Thụy Vân nằm ở phía Tây Nam thành phố Việt Trì.
Phía Đông giáp phường Minh Nông
Phía Tây giáp xã Thanh Đình
Phía Nam giáp xã Cao Xá, huyện Lâm Thao.
Phía Bắc giáp các phường Minh Phương và Vân Phú
Làng Cẩm Đội theo truyền thuyết là địa điểm luyện quân đội thời Hùng Vương.
Xã Thụy Vân có diện tích 9,86 km², dân số năm 2015 là 14.200 người.
Hành chính

Xã Thụy Vân được chia thành 7 làng: Nội, Ngoại, Phú Thịnh, Phú Hậu, Vĩnh Hoá, Cẩm Đội, Nỗ Lực.
Chú thích

↑  Tổng cục Thống kê
↑  “Thụy Vân 2015”. Bản gốc lưu trữ ngày 13 tháng 9 năm 2016. Truy cập ngày 22 tháng 8 năm 2016.
Thyreus sejuncta

| Thyreus sejuncta> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Apidae
Phân họ (subfamilia): Apinae
Tông (tribus): Melectini
Chi (genus): Thyreus
Loài (species): T. sejuncta
Danh pháp hai phần
Thyreus sejuncta (Saussure, 1890) 
Thyreus sejuncta là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Saussure mô tả khoa học năm 1890.
Chú thích

↑  (2008) Integrated Taxonomic Information System (ITIS) Bee Checklist 3 oktober 2008
Thoramus rugipennis

| Thoramus rugipennis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Elateridae
Chi (genus): Thoramus
Loài (species): T. rugipennis
Danh pháp hai phần
Thoramus rugipennis Broun, 1880 
Thoramus rugipennis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Broun miêu tả khoa học năm 1880.
Chú thích

↑  Elateridae in Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Thiodina crucifera

| Thiodina crucifera> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Salticidae
Chi (genus): Thiodina
Loài (species): T. crucifera
Danh pháp hai phần
Thiodina crucifera F. O. P.-Cambridge, 1901 
Thiodina crucifera là một loài nhện trong họ Salticidae.
Loài này thuộc chi Thiodina. Thiodina crucifera được Frederick Octavius Pickard-Cambridge miêu tả năm 1901.
Chú thích

↑  Platnick, N. I. (2012) The world spider catalog, version 12.5. American Museum of Natural History. DOI: 10.5531/db.iz.0001.
Thoramus perblandus

| Thoramus perblandus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Elateridae
Chi (genus): Thoramus
Loài (species): T. perblandus
Danh pháp hai phần
Thoramus perblandus Broun, 1880 
Thoramus perblandus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Broun miêu tả khoa học năm 1880.
Chú thích

↑  Elateridae in Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Iga Nimpō-chō

Iga Nimpō-chō (伊賀忍法帖), tạm dịch: "bí kiếp nhẫn pháp của Ninja Iga" là tên một tác phẩm truyền kỳ, tiểu thuyết thời đại của nhà văn Nhật Bản Yamada Fūtarō. Tác phẩm này còn được thành phim Jidaigeki vào năm 1982 và là tác phẩm thứ 11 trong series "Nimpō-chō" nói về thuật thần thông biến hóa của các Ninja trong thời chiến loạn. Tác phẩm này cùng với Kōga Nimpō-chō (Basilisk Kōga Nimpō-chō) là được biết đến nhiều nhất trong series Nimpō-chō của Yamada.
Tác phẩm này mang đậm hơi hướm, phong cách của Yamada Fūtarō là thần quái, tàn khốc và dâm tình.
Nội dung

Tác giả Yamada Fūtarō mượn hình tượng của Quả Tâm cư sĩ, nhân vật kỳ bí xuất hiện thời Chiến quốc để kể lại câu chuyện tranh đấu tàn khốc của chàng Ninja phái Iga với các ma nhân của Quả Tâm. Câu chuyện mở đầu khi Quả Tâm cư sĩ được võ tướng Matsunaga Danjō gọi đến, yêu cầu phải làm cho phu nhân của đại tướng Miyoshi Yoshioki say đắm mình. Và Quả Tâm cư sĩ đã vạch ra kế hoạch "dâm thạch", là thứ thuốc khiến nữ nhân nổi dục tình mà say đắm nam nhân. Để thực hiện kế hoạch, đám La sát tăng dưới quyền của Quả Tâm cho bắt bớ, cưỡng hiếp nhiều nữ nhân để tạo ra dâm thạch. Trong số đó có Kagaribi, vị hôn thê của một Ninja trẻ phái Iga là Fuefuki Jōtarō....
Các nhân vật chủ yếu

Nhân vật chính trong tác phẩm, Ninja xuất thân từ làng Tsuba-gakure ở xứ Iga, cháu trai của đầu lãnh Hattori Hanzō. Trong một lần đi công chuyện, Jōtarō gặp gỡ du nữ Kagaribi ở khu phố hoa liễu rồi cùng nhau bỏ trốn. Câu chuyện mở đầu khi Jōtarō đang trên đường trở về Iga để được thừa nhận mối quan hệ với Kagaribi rồi bị các Ninja Negoro tập kích.
Vốn là du nữ ở khu phố hoa liễu, say mê Jōtarō rồi cùng bỏ trốn. Để được thừa nhận quan hệ với Jōtarō, Kagaribi đã cố công tu luyện Nhẫn thuật, đang trên đường về Iga cùng Jōtarō thì bị đám Ninja Negoro bắt cóc...
Chánh thất của Miyoshi Yoshioki, chủ nhân của Matsunaga Danjō, được ca tụng là tuyệt thế mỹ nhân và giống hệt với du nữ Kagaribi. Chính vì sắc đẹp này mà Matsunaga say mê, bày mưu lập kế để chiếm đoạt nàng.
Huyễn thuật sư không rõ hành trạng, được nhắc đến nhiều trong các câu chuyện dân gian, văn kiện. Quả Tâm cư sĩ xuất hiện trong tác phẩm này với tư cách người giúp Matsunaga Danjō thực hiện dục vọng.
Gồm 7 Ninja xuất thân từ Negoro, đồ đệ dưới trướng Quả Tâm cư sĩ. Phục sức như tăng lữ, sở hữu sức mạnh siêu nhiên. Gồm Phong Thiên Phường (Fūten-bō), Hư Không Phường (Kokū-bō), La Sát Phường (Rasetsu-bō), Kim Cang Phường (Kongō-bō), Thủy Chú Phường (Suiju-bō), Không Ma Phường (Kūma-bō) và Phá Quân Phường (Hagun-bō).
Phiên bản điện ảnh

Bộ phim cùng tên được công chiếu vào ngày 18 tháng 12 năm 1982 do hãng Tōei phân phối. Đây là bộ phim Jidaigeki thứ hai dựng từ nguyên tác của Yamada Fūtarō, sau Makai Tenshō (Ma giới chuyển sanh).
Bộ phim do nam tài tử Sanada Hiroyuki thủ vai chính, nữ nhân vật chính do Watanabe Noriko thủ diễn. Ngoài ra, diễn viên Strong Kobayashi cũng tỏ ra yêu thích vai diễn Kim Cang Phường nên sau đổi tên thành Strong Kongō. Bộ phim này đã tiêu tốn 1,5 tỷ En chi phí mỹ thuật chỉ cho cảnh đốt cháy Đông Đại tự. Tượng Đại Phật ở Đông Đại tự cũng được dựng với tỷ lệ 1/6 ở hồ Biwa cùng với mô hình của ngôi chùa này.
Bộ phim kéo dài 100 phút và thu được 16 tỷ En tiền vé.
Staff

Đạo diễn: Saitō Kōsei
Chế tác: Kadokawa Haruki
Kịch bản: Ogawa Ei
Quay phim: Morita Fujio
Âm nhạc: Yokota Toshiaki
Mỹ thuật: Ikawa Norimichi
Biên tập: Ichida Isamu
Thu âm: Hashimoto Fumio
Phó đạo diễn: Yoshihara Isao
Cast

Sanada Hiroyuki vai Jōtarō
Watanabe Noriko vai Kagaribi, Ukyō Dayū, Onibi
Chiba Shin-ichi vai Yagyū Shin-zaemon
Tanaka Hiroshi vai Hattori Hanzō
Nakao Akira vai Matsunaga Danjō
Narita Mikio vai Quả Tâm cư sĩ
Matsuhashi Noboru vai Miyoshi Yoshioki
Miho Jun vai Isaribi
Kazamatsuri Yuki vai La Sát Phường
Strong Kobayashi vai Kim Cang Phường
Satō Gajirō vai Thủy Chú Phường
Hamada Akira vai Phá Quân Phường
Fukumoto Seizō vai Hư Không Phường
Cước chú

↑  Iga Nimpō-chō
↑