Rối loạn đa nhân cách

"DID" đổi hướng tới đây. Đối với các định nghĩa khác, xem DID (định hướng).
Những thông tin y khoa của Wikipedia tiếng Việt chỉ mang tính chất tham khảo và không thể thay thế ý kiến chuyên môn.
Trước khi sử dụng những thông tin này, độc giả cần liên hệ và nhận sự tư vấn của các bác sĩ chuyên môn.
| Rối loạn nhân dạng phân ly |
| --- | --- |
Tên khác: Rối loạn đa nhân cách, đa nhân cách
Khoa/Ngành: Khoa tâm thần
Triệu chứng: Có tối thiểu 2 nhân cách, không nhớ các sự kiện xảy ra
Biến chứng: Tự sát, tự hại
Diễn biến: Dài hạn
Nguyên nhân: Sang chấn thời thơ ấu, liệu pháp tâm lý
Phương pháp chẩn đoán: Dựa theo các tiêu chí lâm sàng
Chẩn đoán phân biệt: Trầm cảm, rối loạn lưỡng cực, rối loạn stress sau sang chấn, loạn tâm thần, rối loạn sử dụng chất gây nghiện, động kinh, rối loạn nhân cách
Điều trị: Điều trị triệu chứng, Tâm lý trị liệu
Dịch tễ: ~2% dân số
Rối loạn đa nhân cách (tiếng Anh: DID - dissociative identity disorder) hay còn được gọi là rối loạn nhân dạng phân ly, là một dạng rối loạn tâm thần được đặc trưng bằng ít nhất hai nhân cách khác biệt và tồn tại tương đối lâu ở người bệnh. Triệu chứng thường đi kèm với bệnh mất trí nhớ tâm lý vượt xa so với sự đãng trí thông thường. Những nhân cách này thay phiên thể hiện trong hành vi của một người; tuy nhiên nhân cách nào xuất hiện còn tùy thuộc vào từng trường hợp. Các vấn đề khác thường xảy ra ở những người mắc DID bao gồm rối loạn nhân cách ranh giới (BPD), hậu chấn tâm lý (PTSD), trầm cảm, rối loạn sử dụng chất, tự gây hại, và lo lắng.
Một số chuyên gia tin rằng nguyên nhân của bệnh này là chấn thương từ thời thơ ấu. Trong khoảng 90% các trường hợp, người bệnh đã từng bị lạm dụng khi còn bé, trong khi các trường hợp còn lại nguyên nhân có liên quan đến chiến tranh hoặc các vấn đề sức khỏe khi còn nhỏ. Yếu tố di truyền cũng được cho là một yếu tố liên quan. Một giả thuyết khác cho rằng nó là tác dụng phụ của các kỹ thuật được sử dụng bởi một số nhà trị liệu, đặc biệt là những nhà trị liệu sử dụng thuật thôi miên. Không nên kết luận bệnh nhân bị bệnh này nếu tình trạng của người bệnh được giải thích tốt hơn bởi sự lạm dụng chất gây nghiện, co giật, trẻ em chơi trò chơi tưởng tượng, hoặc thực hành tôn giáo.
Những cách điều trị thường bao gồm chăm sóc hỗ trợ và tâm lý trị liệu. Tình trạng bệnh thường bị kéo dài nếu không được điều trị. Bệnh được cho là ảnh hưởng đến khoảng 1,5% trên tổng dân số và 3% đối với những người nhập viện tâm thần ở Châu Âu và Bắc Mỹ. Bệnh này ở nữ giới nhiều gấp sáu lần so với nam giới. Số lượng các trường hợp DID tăng đáng kể trong nửa sau của thế kỷ 20, cùng với số lượng nhân cách ở bệnh nhân cũng tăng đáng kể.
Rối loạn đa nhân cách là bệnh gây tranh cãi trong cả tâm thần học và hệ thống pháp luật. Trong các vụ kiện tòa án, bệnh này ít khi được sử dụng để bào chữa thành công bệnh nhân tâm thần. Không rõ liệu tỷ lệ bệnh này gia tăng là do xã hội nhận biết tốt hơn về bệnh này hay do các yếu tố văn hóa xã hội ví dụ như cách truyền thông mô tả bệnh này. Phần lớn các ca rối loạn đa nhân cách được chẩn đoán bởi một số ít bác sĩ lâm sàng, điều này trùng khớp với giả thuyết cho rằng bệnh này có thể do chính nhà trị liệu tâm lý gây ra. Các triệu chứng điển hình của bệnh này có thể có sự khác biệt khi so sánh các khu vực khác nhau trên thế giới tùy thuộc vào cách bệnh rối loạn đa nhân cách được các phương tiện truyền thông mô tả ví dụ như phim.