Roma (thiết giáp hạm Ý, 1940)

Đối với những tàu chiến cùng tên khác, xem Roma (tàu chiến Ý).
| --- | --- |
Thiết giáp hạm Roma
Lịch sử
 Hải quân Hoàng Gia Ý
Tên gọi:  Roma
Đặt tên theo:  Roma
Đặt hàng:  1937
Xưởng đóng tàu:  Xưởng Đóng tàu Cantieri Riuniti dell'Adriatico (C.R.D.A.), Trieste
Đặt lườn:  18 tháng 9 năm 1938
Hạ thủy:  9 tháng 6 năm 1940
Nhập biên chế:  14 tháng 6 năm 1942
Hoạt động:  21 tháng 8 năm 1942
Số phận:  Bị đánh chìm bởi máy bay Đức ở Eo biển Bonifacio, ngày 9 tháng 9 năm 1943
Đặc điểm khái quát
Lớp tàu:  Lớp thiết giáp hạm Littorio
Trọng tải choán nước:   Tiêu chuẩn: 40.992 tấn Anh (41.650 t)  Đầy tải: 45.485 tấn Anh (46.215 t) 
Chiều dài:  240,68 m (789 ft 8 in)
Sườn ngang:  32,82 m (107 ft 8 in)
Mớn nước:  9,6 m (31 ft 6 in)
Công suất lắp đặt:   8 x nồi hơi Yarrow  128.000 shp (95.000 kW) 
Động cơ đẩy:   4 x tuabin hơi nước Belluzzo  4 × trục chân vịt 
Tốc độ:  30 kn (56 km/h; 35 mph)
Thủy thủ đoàn tối đa:   1.830 sĩ quan và thủy thủ (tiêu chuẩn)  1.950 sĩ quan và thủy thủ (tối đa) 
Hệ thống cảm biến và xử lý:  Radar EC 3 ter 'Gufo'
Vũ khí:   3 × 3 pháo 381 mm (15,0 in) L/50  4 × 3 pháo 152 mm /55 Italian Models 1934 và 1936 152 mm (6,0 in) L/55  4 × 1 pháo QF 4.7-inch Gun Mk I–IV (12 cm) (bắn pháo sáng)  12 × 1 pháo phòng không 90 mm (3,5 in) /50  20 × pháo phòng không 37 mm (1,5 in) /54  28 x pháo phòng không 20 mm Breda 
Bọc giáp:   Đai giáp: 350 mm (14 in)  Sàn tàu: 162 mm (6,4 in)  Vách ngăn: 70–280 mm (2,8–11,0 in)  Mặt tháp pháo: 350 mm  Đài chỉ huy: 260 mm (10 in) 
Máy bay mang theo:  3 (IMAM Ro.43 hoặc Reggiane Re.2000)
Hệ thống phóng máy bay:  1 x máy phóng thủy phi cơ
Roma là một thiết giáp hạm của Regia Marina (Hải quân Hoàng gia Ý). Được đặt theo tên của thành phố Roma, đây là thiết giáp hạm thứ ba của lớp Littorio và là một trong những thiết giáp hạm tân tiến nhất của Hải quân Hoàng gia Ý trong Chiến tranh Thế giới thứ hai. Do căng thẳng leo thang trên toàn thế giới, cùng với lo ngại rằng chỉ với hai thiết giáp hạm lớp Littorio (Littorio và Vittorio Veneto) và các thiết giáp hạm cũ thời Chiến tranh Thế giới thứ nhất, Hải quân Hoàng gia Ý vẫn không có đủ sức mạnh để chống lại Hạm đội Địa Trung Hải của Hải quân Hoàng gia Anh và Pháp, nên người Ý đã đi đến quyết định đóng thêm hai thiết giáp hạm lớp Littorio là Roma và Impero. Được hạ thủy sau bốn năm so với hai thiết giáp hạm đầu tiên cùng lớp, Roma đã nhận được nhiều sự cải tiến nhỏ trong thiết kế, bao gồm việc tăng phần nổi ở khu vực mũi tàu.
Roma được đưa vào hoạt động ngày 14 tháng 6 năm 1942, nhưng tình trạng khan hiếm nhiên liệu ở Ý tại thời điểm đó đã cản trở việc ra khơi chinh chiến của tàu; thay vào đó, cùng với Littorio và Vittorio Veneto, Roma được hoạt động với vai trò pháo đài phòng không tại một số thành phố ở Ý. Trong thời gian neo đậu ở La Spezia, con tàu bị hư hại hai lần trong các đợt không kích của máy bay ném bom Đồng Minh trong tháng 6 năm 1943. Sau đợt sửa chữa kéo dài từ tháng 7 tới tháng 8 ở Genoa, Roma được chọn làm soái hạm của Đô đốc Carlo Bergamini trong một hạm đội lớn gồm ba thiết giáp hạm lớp Littorio, tám tuần dương hạm và tám khu trục hạm. Hạm đội dự định sẽ tham gia đánh chặn hạm đội Đồng Minh đang tiến về Salerno để hỗ trợ cuộc đổ bộ vào Ý ngày 9 tháng 9 năm 1943. Tuy nhiên, ngày 3 tháng 9 năm 1942, Hiệp định Đình chiến Cassibile được ký kết, nước Ý chính thức bước ra khỏi cuộc chiến và chiến dịch đánh chặn buộc phải hủy bỏ. Theo các thỏa thuận với phe Đồng Minh, Roma, cùng với toàn bộ hạm đội Ý, được lệnh khởi hành về La Maddalena (Sardinia), và sau đó là Malta để đầu hàng quân đội Anh.
Khi đang di chuyển qua Eo biển Bonifacio, hạm đội Ý bị tấn công bởi một tốp máy bay Dornier Do 217 được trang bị bom thông minh Fritz X, thuộc Không đoàn KG 100 (Kampfgeschwader 100) của Không quân Đức Quốc Xã. Cuộc tấn công đầu tiên không gây được thiệt hại gì cho hạm đội Ý, nhưng cuộc tấn công thứ hai đã làm hư hại đáng kể thiết giáp hạm Italia (gốc-Littorio) và Roma. Quả Fritz X đầu tiên ném trúng Roma lúc 15:52, khiến con tàu bị ngập nặng tại hai phòng lò hơi và phòng động cơ phía sau. Lửa bùng lên ở khu vực bên trong đuôi tàu và Roma dần bị thất tốc. Không lâu sau quả bom đầu tiên, một quả Fritz X nữa được ném trúng khu vực mũi tàu và phát nổ ngay tại phòng động cơ phía trước, khiến nước tràn vào mất kiểm soát và kích nổ hầm đạn tại tháp pháo 381 mm số 2. Roma chìm trong tư thế lập úp và gãy làm đôi, đem theo sinh mạng của 1.393 thành viên thủy thủ đoàn, trong đó có Đô đốc Carlo Bergamini.