New Zealand

|  New Zealand  |
| --- | --- |
 Tên bản ngữ New Zealand (tiếng Anh) Aotearoa (tiếng Māori) 
   Quốc kỳ    Quốc huy  

 Quốc ca: "God Defend New Zealand" (Anh) "Aotearoa" (Māori) (tiếng Việt: Chúa bảo vệ New Zealand) "God save the King" (tiếng Việt: Chúa phù hộ Quốc vương)
 
Vị trí của New Zealand, bao gồm các hòn đảo xa xôi, bao gồm lãnh thổ yêu sách ở Nam Cực và Tokelau.
Tổng quan
Thủ đô: Wellington 41°18′N 174°47′Đ﻿ / ﻿41,3°N 174,783°Đ﻿ / -41.300; 174.783
Thành phố lớn nhất: Auckland
Ngôn ngữ chính thức: Tiếng Anh Māori Ngôn ngữ ký hiệu New Zealand
Sắc tộc (2018): 71.8% Gốc Châu Âu 16.5% Māori 15.3% Gốc Châu Á 9.0% Thái Bình Dương 1.5% Trung Đông/Mỹ La Tinh/Châu Phi 1.2% Khác 
Tôn giáo chính (2018): 48.5% Không tôn giáo 37.0% Cơ đốc giáo 2.6% Ấn Độ giáo 1.3% Hồi giáo 1.1% Phật giáo 1.9% Khác 6.6% Không có câu trả lời
Tên dân cư: Người New Zealand Người Kiwi (không chính thức)
Chính trị
Chính phủ: Quân chủ lập hiến đơn nhất

• Quân chủ : Charles III
• Toàn quyền : Cindy Kiro
• Thủ tướng : Christopher Luxon
 
Lập pháp: Nghị viện (Viện Dân biểu)
Lịch sử
Các giai đoạn độc lập từ Anh Quốc

• Tự quản : 7 tháng 5 năm 1856
• Quốc gia tự trị : 26 tháng 9 năm 1907
• Phê chuẩn Pháp án Westminster :  25 tháng 11 năm 1947
 
Địa lý
Diện tích:  
• Tổng cộng: 268,021 km2 (hạng 75th) 103,483 mi2
• Mặt nước (%): 1.6
Dân số:  
• Ước lượng 2025:  5.624.150 (hạng 121)
• Điều tra 2018: 4,699,755
• Mật độ: 19.0/km2 (hạng 167) 49,2/mi2
Kinh tế
GDP  (PPP): Ước lượng 2020
• Tổng số:  $205.541 tỷ
• Bình quân đầu người:  $41,072 (hạng 29)
GDP  (danh nghĩa): Ước lượng 2020
• Tổng số:  $193.545 tỷ
• Bình quân đầu người:  $38,675 (hạng 23)
Đơn vị tiền tệ: Đô la New Zealand ($) (NZD)
Thông tin khác
Gini? (2019):  33.9 trung bình
HDI? (2019):  0.931 rất cao · hạng 14
Múi giờ: UTC+12 (NZST)
• Mùa hè (DST): UTC+13 (NZDT)
Cách ghi ngày tháng: dd/mm/yyyy
Giao thông bên: trái
Mã điện thoại: +64
Mã ISO 3166: NZ
Tên miền Internet: .nz
New Zealand (/njuːˈziːlənd/, tiếng Māori: Aotearoa [aɔˈtɛaɾɔa]) là một đảo quốc nằm tại khu vực phía tây nam của Thái Bình Dương. Trên phương diện địa lý, New Zealand bao gồm hai vùng lãnh thổ chính là đảo Bắc và đảo Nam, cùng khoảng hơn 600 đảo nhỏ.
New Zealand nằm cách khoảng 2.000 km về phía đông của Úc qua biển Tasman và cách khoảng 1.000 km về phía nam của các đảo Nouvelle-Calédonie, Fiji, và Tonga. Vì vị trí cách biệt, New Zealand nằm trong số những vùng đất cuối cùng có con người đến định cư trên Trái Đất. Trong thời gian cô lập kéo dài này, New Zealand duy trì một hệ sinh thái đa dạng với nhiều loài đặc hữu của các nhóm động vật, nấm và thực vật. Địa hình của New Zealand đa dạng với các đỉnh núi cao như dãy núi Nam Alps ở phía nam được hình thành từ quá trình kiến tạo núi tự nhiên và các vụ phun trào núi lửa. Thủ đô của New Zealand là Wellington, còn thành phố đông cư dân nhất là Auckland.
Người Polynesia bắt đầu định cư tại New Zealand vào khoảng năm 1250 tới 1300 và hình thành, phát triển nên nền văn hóa Māori đặc trưng. Năm 1642, nhà thám hiểm Abel Tasman là người châu Âu đầu tiên tìm thấy New Zealand. Đến năm 1840, ông đại diện cho Vương thất Anh và người Māori ký kết Hiệp ước Waitangi, tuyên bố chủ quyền của Đế quốc Anh đối với toàn bộ hòn đảo. New Zealand trở thành một thuộc địa của Anh vào năm 1841 và sau này tiếp tục trở thành cộng đồng tự trị trong Đế quốc Anh vào năm 1907. New Zealand tuyên bố độc lập vào năm 1947, nhưng nguyên thủ quốc gia vẫn là quân chủ Anh. Ngày nay, phần lớn dân số 4,8 triệu người của New Zealand có huyết thống châu Âu, người Maori bản địa là dân tộc thiểu số đông dân cư nhất, tiếp đến là người nhập cư gốc Á và thổ dân trên các đảo thuộc Thái Bình Dương. Các ngôn ngữ chính thức là tiếng Anh, tiếng Māori và ngôn ngữ ký hiệu New Zealand, trong đó tiếng Anh là ngôn ngữ quốc gia.
Là một quốc gia công nghiệp phát triển với mức thu nhập cao, New Zealand duy trì xếp hạng cao trên thế giới về nhiều phương diện như chất lượng cuộc sống, y tế, giáo dục, các quyền tự do dân sự và tự do kinh tế. GDP bình quân đầu người của New Zealand năm 2019 vượt qua Anh, Pháp và Nhật Bản. New Zealand là quốc gia ít tham nhũng nhất trên thế giới trong năm 2019 (báo cáo của Tổ chức Minh Bạch Quốc tế), được tổ chức The Legatum Institute gọi là một trong những quốc gia thịnh vượng nhất trên toàn cầu trong nhiều năm liền, xếp thứ 2 trong số những quốc gia bình yên và an toàn nhất, chỉ số phát triển con người (HDI) đạt mức rất cao, xếp hạng 13 trên toàn cầu năm 2019. Ngoài ra, chỉ số phát triển xã hội (SPI) của quốc gia này cũng xếp thứ 7 trên toàn cầu (2019) và đây là quốc gia thuận lợi nhất trên thế giới để kinh doanh năm 2020 (theo báo cáo của Doing Business 2020). Ngành xuất khẩu len từng chi phối nền kinh tế của New Zealand trong một khoảng thời gian dài, song hiện nay, việc xuất khẩu các sản phẩm chủ lực mới như bơ sữa, thịt, rượu vang, cùng với du lịch đã dần gia tăng tầm quan trọng. New Zealand là thành viên của hầu hết các tổ chức quốc tế lớn, trong số đó nổi bật như Liên Hợp Quốc, Khối Thịnh vượng chung Anh, Khối Đồng minh không thuộc NATO của Hoa Kỳ, ANZUS, OECD, Diễn đàn Quần đảo Thái Bình Dương và APEC.