stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Eduardo Saverin

| Eduardo Saverin |
| --- | --- |

Sinh: Eduardo Saverin 19 tháng 3, 1982 (42 tuổi)  Sao Paulo, Brazil
Nghề nghiệp:  Doanh nhân 
Năm hoạt động: 2006 - nay
Nổi tiếng vì: Đồng sáng lập Facebook
Tài sản: US$9.9 billion (2018)
Eduardo Saverin (sinh ngày 19 tháng 3 năm 1982 tại Sao Paulo, Brasil) là doanh nhân người Mỹ gốc Brasil và là người đồng sáng lập Facebook cùng với Mark Zuckerberg, Dustin Moskovitz và Chris Hughes. Người ta không biết anh sở hữu bao nhiêu cổ phần tại Facebook từ khi nó không phải là một công ty kinh doanh công khai, tuy nhiên nhà báo Allison Kade dự đoán rằng anh có thể sở hữu khoảng 30%, trị giá khoảng 23,5 tỉ đô-la Mỹ
Cuộc sống cá nhân

Eduardo Saverin sinh tại Sao Paulo, Brasil trong một gia đình Do Thái Brasil giàu có và lớn lên tại Miami, Florida, Hoa Kỳ. Cha của anh là một nhà tư bản công nghiệp làm việc trong ngành xuất khẩu, quần áo, hàng hải và kinh doanh bất động sản.
Anh học tại trường Gulliver Preparatory tại Miami, sau đó học đại học tại trường đại học Harvard, nơi Eduardo là thành viên của câu lạc bộ Phoenix S.K, và là chủ tịch của Hiệp hội đầu tư Harvard. Trong suốt thời gian học tại Harvard, anh kiếm được 300 000 đô-la Mỹ bởi những cuộc đầu tư chiến lược trong ngành công nghiệp dầu khí. Vào năm 2006, anh tốt nghiệp magna cum laude từ trường đại học Harvard với bằng cử nhân kinh tế. Người ta cho rằng anh đang sống tại Singapore.
Facebook

Trong năm học đầu tiên tại trường đại học Harvard, anh gặp người bạn cùng lớp học năm thứ hai có nhiều điểm chung là Mark Zuckerberg. Nhận thấy sự thiếu hụt một mạng xã hội dành cho sinh viên Harvard, hai người đã làm việc cùng nhau để tạo ra Facebook. Là người đồng sáng lập, anh giữ chức CFO và giám đốc điều hành kinh doanh. Khi Facebook nhanh chóng lan rộng đến các trường đại học khắp nước Mỹ, những xung đột nội bộ và những quan điểm trái ngược giữa Zuckerberg và Saverin xuất hiện. Mùa hè tiếp theo, khi anh đang ở New York, Thefacebook chuyển hoạt động đến California, trở thành doanh nghiệp mới nổi có sự tăng trưởng nhanh tại thung lũng Silicon.
Sau khi những nhà đầu tư bên ngoài, chủ yếu là những nhà đầu tư mạo hiểm, đồng sáng lập Paypal Peter Thiel, đồng sáng lập Napster Sean Parker, giành quyền kiểm soát tài chính của công ty mới nổi đồng thời sự cần thiết phải có một nhóm đầu não và sự quay lại chức CEO của Mark Zuckerberg, sự liên quan và tầm ảnh hưởng trực tiếp của anh đã bị giảm bớt. Tháng 4 năm 2005, Zuckerberg đã giảm phần trăm cổ phần của anh ở Facebook từ 34% xuống còn khoảng 5%.
Vụ kiện của anh chống lại Facebook đã được giải quyết bên ngoài tòa án. Mặc dù những điều khoản của sự giải quyết đã bị giấu kín, công ty đã xác nhận rằng danh nghĩa của anh là người đồng sáng lập. Anh đã ký một hợp đồng ký kết sẽ không tiếp tục kiện cáo sau khi vu kiện được giải quyết.
Sự miêu tả trên truyền thông

Trong phim The Social Network (2010), vai anh được đóng bởi nam diễn viên Andrew Garfield.
Cuphea tenuissima

| Cuphea tenuissima> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Myrtales
Họ (familia): Lythraceae
Chi (genus): Cuphea
Loài (species): C. tenuissima
Danh pháp hai phần
Cuphea tenuissima Koehne, 1877 
Cuphea tenuissima là một loài thực vật có hoa trong họ Lythraceae. Loài này được Koehne mô tả khoa học đầu tiên năm 1877.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Cuphea tenuissima”. Truy cập ngày 17 tháng 9 năm 2013.
Dialectica (bướm đêm)

| Dialectica |
| --- | --- |
Dialectica imperialella
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Phân bộ (subordo): Glossata
Liên họ (superfamilia): Gracillarioidea
(không phân hạng): Ditrysia
Họ (familia): Gracillariidae
Phân họ (subfamilia): Gracillariinae
Chi (genus): Dialectica Walsingham, 1897
Species
 Xem văn bản
Dialectica là một chi bướm đêm trong họ Gracillariidae.
Phân loài

Dialectica aemula (Meyrick, 1916)
Dialectica carcharota (Meyrick, 1912)
Dialectica columellina (Vári, 1961)
Dialectica cordiaecola Vári, 1961
Dialectica ehretiae (Vári, 1961)
Dialectica galactozona Vári, 1961
Dialectica galapagosensis Landry, 2006
Dialectica geometra (Meyrick, 1916)
Dialectica hedemanni (Rebel, 1896)
Dialectica imperialella (Zeller, 1847)
Dialectica japonica Kumata & Kuroko, 1988
Dialectica odontosema (Vári, 1961)
Dialectica pavonicola (Vári, 1961)
Dialectica permixtella Walsingham, 1897
Dialectica praegemina (Meyrick, 1917)
Dialectica pyramidota (Meyrick, 1918)
Dialectica rendalli Walsingham, 1897
Dialectica sanctaecrucis Walsingham, 1897
Dialectica scalariella (Zeller, 1850)
Dialectica soffneri (Gregor & Povolný, 1965)
Dialectica trigonidota (Vári, 1961)
Belisana schwendingeri

| Belisana schwendingeri> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Pholcidae
Chi (genus): Belisana
Loài (species): B. schwendingeri
Danh pháp hai phần
Belisana schwendingeri Huber,2005 
Belisana schwendingeri là một loài nhện trong họ Pholcidae. Loài này được phát hiện ở Thái Lan.
Chú thích

↑  Huber, B. A. (2005) High species diversity, male-female coevolution, and metaphyly in southeast Asian pholcid spiders: the case of Belisana Thorell 1898 (Araneae, Pholcidae). Zoologica 155: 1-126.
Ephedra pseudodistachya

| Ephedra pseudodistachya> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Gymnospermae
Lớp (class): Gnetopsida
Bộ (ordo): Ephedrales
Họ (familia): Ephedraceae
Chi (genus): Ephedra
Loài (species): E. pseudodistachya
Danh pháp hai phần
Ephedra pseudodistachya Pachom., 1968 
Ephedra pseudodistachya là một loài thực vật hạt trần trong họ Ephedraceae. Loài này được Pachom. mô tả khoa học đầu tiên năm 1968.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Ephedra pseudodistachya”. Truy cập ngày 28 tháng 5 năm 2014.
Di truyền học biểu sinh

Cơ chế di truyền học biểu sinh
Di truyền học biểu sinh, còn có tên gọi là ngoại di truyền học là một ngành sinh học, trong đó đề cập đến các câu hỏi về các yếu tố xác định hoạt động của một gen và do đó nhất thời ảnh hưởng tới sự phát triển của các tế bào. Ngành này xem xét sự thay đổi trong chức năng gen mà không phải là do đột biến (không có sự thay đổi nào trong chuỗi DNA của bộ gen) mà vẫn truyền đạt cho các tế bào con.
Di truyền học biểu sinh dựa trên những thay đổi trong nhiễm sắc thể, ảnh hưởng đến hoạt động của các đoạn hoặc toàn bộ nhiễm sắc thể, được gọi là sự thay đổi biểu sinh. Trình tự DNA không thay đổi. Những thay đổi này có thể là trong quá trình methyl hóa DNA, trong sự thay đổi của histon hoặc sự thoái hóa nhanh chóng của nhiễm sắc thể cuối. Những thay đổi này có thể được quan sát thấy trong kiểu hình, nhưng không có trong kiểu gen (trình tự DNA).
Dự án di truyền học biểu sinh lớn nhất thế giới với tên gọi TwinsUK do các nhà khoa học thuộc Viện nghiên cứu gen Hoa Đại (Trung Quốc) và Học viện Hoàng gia Anh cùng phối hợp thực hiện, với tổng kinh phí lên tới 20 triệu bảng Anh, đã được khởi động ngày 6/9/2010.
Di truyền biểu sinh giữa các thế hệ

Cơ thể con người được tạo nên không chỉ từ tập hợp các gen. Các cơ chế di truyền biểu sinh (epigenetics) được xác định bởi các yếu tố môi trường như là chế độ ăn, bệnh tật, lối sống thể hiện một vai trò quan trọng trong điều hòa DNA bằng cách bật tắt các gen.
Các nhà nhiên cứu tại Viện miễn dịch và di truyền biểu sinh Max Planck, Freiburg (Đức) cho thấy bằng chứng quan trọng rằng không chỉ có DNA mà cả các cấu trúc di truyền ngoại gen cũng tham gia vào điều hòa biểu hiện gen ở thế hệ con cái. Hơn nữa, những hiểu biết mới bởi Phòng thí nghiệm của Nicola Iovino mô tả lần đầu tiên hệ quả sinh học của thông tin di truyền này. Nghiên cứu chứng minh rằng trí nhớ di truyền biểu sinh của mẹ là cần thiết cho sự phát triển và tồn tại của thế hệ tiếp theo.
Nicola Iovino và nhóm của mình tại Max Planck đã sử dụng ruồi giấm để khám phá cách biến đổi biểu sinh được truyền từ mẹ sang phôi. Nhóm nghiên cứu tập trung vào một sửa đổi cụ thể được gọi là H3K27me3 cũng có thể được tìm thấy ở người. Nó làm thay đổi cái gọi là chromatin, bao bì của DNA trong nhân tế bào và chủ yếu liên quan đến việc kìm hãm biểu hiện gen.
Các nhà nghiên cứu Max Planck phát hiện ra rằng sửa đổi H3K27me3 ghi nhãn DNA nhiễm sắc thể trong tế bào trứng của mẹ vẫn còn tồn tại trong phôi sau khi thụ tinh, ngay cả khi các dấu hiệu biểu sinh khác bị xóa. Fides Zenk, tác giả đầu tiên của nghiên cứu cho biết: "Điều này chỉ ra rằng người mẹ truyền lại dấu ấn biểu sinh của mình cho con cái. Nhưng chúng tôi cũng quan tâm, nếu những dấu hiệu đó đang làm điều gì đó quan trọng trong phôi thai".
Chú thích

↑  Rudolf Hagemann: Epigenetik und Lamarckismus haben nichts gemeinsam! In: Laborjournal 4/2009; S. 12
↑  Benjamin Lewin: Gene. Lehrbuch der molekularen Genetik, 2. Auflage, VCH, Weinheim 1991, S. 885
↑  “Khởi động dự án nghiên cứu di truyền học biểu sinh”. VietnamPlus.
↑  “Epigenetics between the generations”. EurekAlert.
↑  “Maternal gametes and epigenetic inheritance”. Max Planck Institute.
↑  “Di truyển biểu sinh giữa các thế hệ”. Tế bào gốc NosiX. Bản gốc lưu trữ ngày 5 tháng 9 năm 2019. Truy cập ngày 5 tháng 9 năm 2019.
| x t Di truyền học |
| --- | --- |
 Giới thiệu  Lịch sử  Đại cương  Chỉ mục 
Thành phần then chốt:  Nhiễm sắc thể  DNA  RNA  Nucleotide  Bộ gene 
Chủ đề chính:  Di truyền học cổ điển  Di truyền học bảo tồn  Di truyền học sinh thái  Di truyền học miễn dịch  Di truyền học phân tử  Di truyền học quần thể  Di truyền học định lượng 
Khảo cổ học di truyền:  Châu Mỹ  Quần đảo Anh  Châu Âu  Ý  Cận Đông  Nam Á 
Chủ đề liên quan:  Di truyền học tập tính  Di truyền học biểu sinh  Nhà di truyền học  Hệ gene học  Mã di truyền  Di truyền y học  Tiến hóa phân tử  Di truyền học đảo ngược  Kỹ thuật di truyền  Đa dạng di truyền  Tính di truyền  Giám kiểm di truyền  Phả hệ học di truyền 
 Danh sách những tổ chức nghiên cứu di truyền học   Di truyền học
Entodon werneri

| Entodon werneri> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Bryophyta
Lớp (class): Bryopsida
Phân lớp (subclass): Bryidae
Bộ (ordo): Hypnales
Họ (familia): Entodontaceae
Chi (genus): Entodon
Loài (species): E. werneri
Danh pháp hai phần
Entodon werneri (Herzog) W.R. Buck, 1980 
Entodon werneri là một loài Rêu trong họ Entodontaceae. Loài này được (Herzog) W.R. Buck mô tả khoa học đầu tiên năm 1980.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Entodon werneri”. Truy cập ngày 10 tháng 8 năm 2013.
Dicranomyia memnon

| Dicranomyia memnon> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Diptera
Họ (familia): Limoniidae
Chi (genus): Dicranomyia
Danh pháp hai phần
Dicranomyia memnon Alexander, 1960 
Dicranomyia memnon là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.
Apteromantis

| Apteromantis |
| --- | --- |
Apteromantis aptera
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Mantodea
Họ (familia): Mantidae
Phân họ (subfamilia): Amelinae
Chi (genus): Apteromantis
Apteromantis là một chi côn trùng thuộc họ Mantidae. Nó chỉ có hai loài:
Apteromantis aptera
Apteromantis bolivari
Eleutherococcus henryi

| Eleutherococcus henryi> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Apiales
Họ (familia): Araliaceae
Chi (genus): Eleutherococcus
Loài (species): E. henryi
Danh pháp hai phần
Eleutherococcus henryi Oliv., 1887 
Eleutherococcus henryi là một loài thực vật có hoa trong Họ Cuồng cuồng. Loài này được Oliv. mô tả khoa học đầu tiên năm 1887.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Eleutherococcus henryi”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Erigeron formosissimus

| Erigeron formosissimus |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Asterales
Họ (familia): Asteraceae
Chi (genus): Erigeron
Loài (species): E. formosissimus
Danh pháp hai phần
Erigeron formosissimus Greene, 1898 
Erigeron formosissimus là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Greene mô tả khoa học đầu tiên năm 1898.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Erigeron formosissimus”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.
Crithote pannicula

| Crithote pannicula> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Chi (genus): Crithote
Loài (species): C. pannicula
Danh pháp hai phần
Crithote pannicula Swinhoe, 1904 
Crithote pannicula là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Diadelia obliquevittata

| Diadelia obliquevittata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Diadelia
Loài (species): D. obliquevittata
Danh pháp hai phần
Diadelia obliquevittata Breuning, 1961 
Diadelia obliquevittata là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Dereköy, Zonguldak

| Dereköy |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
DereköyVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Zonguldak
Huyện: Zonguldak
Dân số (2011)
 • Tổng cộng: 180 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Mã bưu chính: 67602 
Dereköy là một xã thuộc huyện Zonguldak, tỉnh Zonguldak, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 180 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Zonguldak”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Lưu trữ bản gốc ngày 13 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 5 tháng 9 năm 2012.Quản lý CS1: bot: trạng thái URL ban đầu không rõ (liên kết)
Geoffrey Tréand

| Thông tin cá nhân |
| --- | --- | --- | --- |
Tên đầy đủ:  Geoffrey Tréand
Ngày sinh:  16 tháng 1, 1986 (38 tuổi)
Nơi sinh:  Annemasse, Pháp
Chiều cao:  1,78 m (5 ft 10 in)
Vị trí:  Tiền đạo
Thông tin đội
Đội hiện nay:  Neuchâtel Xamax
Số áo:  17
Sự nghiệp cầu thủ trẻ
Năm:  Đội
2003–2005:  Étoile Carouge
Sự nghiệp cầu thủ chuyên nghiệp*
| Năm |  Đội |  ST |  (BT) |
| 2005–2010 |  Servette |  121 |  (44) |
| 2010–2012 |  Neuchâtel Xamax |  44 |  (4) |
| 2012–2012 |  FC Sion |  7 |  (0) |
| 2012–2014 |  Servette |  31 |  (6) |
| 2014–2016 |  FC St. Gallen |  50 |  (5) |
| 2016–2017 |  FC Aarau |  30 |  (10) |
| 2017– |  Neuchâtel Xamax |  16 |  (7) |
 *Số trận ra sân và số bàn thắng ở câu lạc bộ tại giải quốc gia, chính xác tính đến 13 tháng 8 năm 2017
Geoffrey Tréand (sinh ngày 16 tháng 1 năm 1986) là một cầu thủ bóng đá người Pháp hiện tại thi đấu ở vị trí tiền đạo cho Neuchâtel Xamax.
Tréand had khởi đầu sự nghiệp khi thi đấu cho Servette từ 2005 đến 2010, ghi 44 bàn trong 121 trận, trước khi chuyển đến Neuchâtel Xamax. Sau sự phá sản của Xamax vào tháng 12 năm 2011, Tréand ký hợp đồng cho FC Sion. Anh không thể góp mặt trong đội hình của Sion, chỉ có 6 lần ra sân (5 lần với vai trò dự bị). Ngày 18 tháng 6 năm 2012, có thông báo rằng Tréand đã trở lại Servette với hợp đồng 3 năm.
Tréand gia nhập St Gallen vào tháng 7 năm 2014 với mức phí £12.000. Anh rời St Gallen vì hết hạn hợp đồng vào mùa hè năm 2016.
Dicranomyia mesosternatoides

| Dicranomyia mesosternatoides> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Diptera
Họ (familia): Limoniidae
Chi (genus): Dicranomyia
Danh pháp hai phần
Dicranomyia mesosternatoides Alexander, 1924 
Dicranomyia mesosternatoides là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.
Geoffrey Rush

| Geoffrey Rush AC |
| --- | --- |
Rush tại liên hoan phim Berlin 2017
Sinh: Geoffrey Roy Rush 6 tháng 7, 1951 (73 tuổi) Toowoomba, Queensland, Úc
Quốc tịch: Úc
Tên khác: Geoff Rush
Học vị: Trường trung học Everton Park State
Trường lớp: Đại học Queensland
Nghề nghiệp: Diễn viên
Năm hoạt động: 1971–nay
Quê quán: Brisbane, Queensland, ÚC
Phối ngẫu: Jane Menelaus (cưới 1988)
Con cái: 2

Geoffrey Roy Rush AC (sinh ngày 6 tháng 7 năm 1951) là một nam diễn viên người Úc. Tính đến 2016, Rush là một trong 24 người đã đoạt danh hiệu Triple Crown of Acting: một giải Oscar, một giải Primetime Emmy và một giải Tony. Ông giành một giải Oscar (trong bốn đề cử), ba giải BAFTA (trong năm đề cử), hai Quả cầu vàng và bốn giải SAG. Hiện ông cũng là chủ tịch sáng lập của Viện Hàn lâm Nghệ thuật Điện ảnh và Truyền hình Úc và được vinh danh là Người Úc của năm vào năm 2012. Ông cũng là nam diễn viên đầu tiên chiến thắng tượng vàng Oscar, Quả cầu vàng, giải BAFTA, giải BFCA và giải SAG với chỉ cùng một vai diễn trong Shine (1996).
Eleutherococcus japonicus

| Eleutherococcus japonicus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Apiales
Họ (familia): Araliaceae
Chi (genus): Eleutherococcus
Loài (species): E. japonicus
Danh pháp hai phần
Eleutherococcus japonicus (Franch. & Sav.) Nakai, 1924 
Eleutherococcus japonicus là một loài thực vật có hoa trong Họ Cuồng cuồng. Loài này được (Franch. & Sav.) Nakai mô tả khoa học đầu tiên năm 1924.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Eleutherococcus japonicus”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Charaxes candiope

| Charaxes candiope |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Liên họ (superfamilia): Papilionoidea
(không phân hạng): Rhopalocera
Họ (familia): Nymphalidae
Phân họ (subfamilia): Charaxinae
Tông (tribus): Charaxini
Chi (genus): Charaxes
Loài (species): C. candiope
Danh pháp hai phần
Charaxes candiope (Godart, 1824) 
Danh pháp đồng nghĩa
  Danh sách  Nymphalis candiope Godart, 1824   Charaxes viridicostatus Aurivillius, 1879   Charaxes candiope f. uniformis Storace, 1948   Charaxes candiope uniformis ab. rosae Storace, 1948  
Charaxes candiope là một loài bướm thuộc họ Nymphalidae. Nó tìm thấy ở Châu Phi hạ Sahara.
Sải cánh dài 45–55 mm đối với con đực và 50–60 mm đối với con cái. Thời gian bay từ tháng 10 đến tháng 6.
Ấu trùng ăn Ochna arborea, Ochna natalitia, và Ochna serrulata.
Di truyền gen trội liên kết X

Hình 1: Trường hợp di truyền theo mẹ. Chú thích: Bố Unaffected = bình thường (không bị). Mẹ Affected = bị bệnh.Các con: 1/4 khả năng là trai bình thường + 1/4 khả năng là gái bị bệnh + 1/4 khả năng là trai bị bệnh + 1/4 khả năng là gái bình thường. Các con bị bệnh do nhận alen trội từ mẹ.
Di truyền gen trội liên kết X là phương thức kế thừa gen trội có lô-cut tại vùng không tương đồng của nhiễm sắc thể giới tính X cho đời sau. Đây là thuật ngữ dùng trong di truyền học, ở tiếng Anh là "X-linked dominant inheritance".
Di truyền gen trội liên kết X là một trường hợp của di truyền liên kết giới tính, khi gen đang xét là gen trội, có lô-cut định vị tại vùng không tương đồng của nhiễm sắc thể giới tính X. Ở người, vì gen này là gen trội không bị alen tương ứng lấn át, lại không có ở nhiễm sắc thể Y, nên dù ở nam giới hoặc ở nữ giới thì gen này vẫn biểu hiện.
Di truyền gen trội liên kết X là phương thức di truyền khá nhiều bệnh ở người (xem dưới đây). Tuy nhiên cha bị bệnh mà mẹ không bị, thì con trai của họ không bị bệnh; thậm chí cha mẹ đều bị bệnh thì con trai vẫn có khả năng không bị.
Cơ sở di truyền học

Trong hầu hết các loài động vật có vú kể cả loài người, bộ nhiễm sắc thể của mỗi cá thể thường mang một cặp nhiễm sắc thể giới tính; cặp này gồm hai loại là X và Y, trong đó X dài và mang nhiều gen hơn hẳn Y. Tuy nhiên, hai NST (nhiễm sắc thể) này có những đoạn mang các lô-cut giống nhau và trong giảm phân có thể tiếp hợp cũng như trao đổi chéo cho nhau, nên gọi là các đoạn này (PAR1 và PAR2 ở hình 2) là vùng tương đồng, giống như ở cặp NST thường, bởi thế thuật ngữ tiếng Anh gọi là "pseudoautosomal region" (vùng giả NST thường). Ngoài vùng này, các đoạn còn lại của X và Y đều gọi là vùng không tương đồng chứa các gen chỉ X có mà Y không có, hoặc ngược lại chỉ Y có mà X không có. Các tính trạng do các gen ở vùng không tương đồng thường luôn di truyền biểu hiện kèm giới tính.
Giả sử gen đó là A (trội) gây bệnh ở vùng không tương đồng của X, thì có thể gặp các trường hợp sau:
- Mẹ và bố đều là thể đồng hợp trội: XAXA × XAY → Các con = XAXA + XAY; 100% con bị bệnh.
- Mẹ là thể dị hợp còn bố bị bệnh: XAXa × XAY → Các con = XAXA + XAXa + XAY + XaY (hình 1). Vậy 75% bị bệnh.
- Mẹ là thể dị hợp còn bố bình thường: XAXa × XaY → Các con = XAXa + XaXa + XAY + XaY; có 50% bị bệnh.
- Mẹ bình thường còn bố bị bệnh: XaXa × XAY → Các con = XAXa + XaY; tất cả con gái bị bệnh.
- Mẹ là thể đồng hợp trội, còn bố bình thường: XAXA × XaY → Các con = XAXa + XAY (hình 3): 100% các con bị bệnh.
Một số bệnh di truyền gen trội liên kết X

Bệnh còi xương kháng Vitamin D do giảm phôtphat máu do gen trội liên kết X.
Hội chứng Rett do đột biến gen trội MECP2 (gen mã hoá "methyl CpG binding protein 2") liên kết X.
Hội chứng Alport.
Bệnh sắc tố incontinentia (Incontinentia pigmenti) do gen trội liên kết X (gen lặn không gây bệnh) phát sinh nhiều mụn nước rồi làm biến đổi sắc tố da.
Hội chứng Giuffrè -Tsukahara.
Hội chứng Goltz.
Bệnh Porphyria.
Hội chứng Fragile X.
Nguồn trích dẫn

1 2  “NCI Dictionary of Genetics Terms”.
1 2  Phạm Thành Hổ: "Di truyền học" - Nhà xuất bản Giáo dục, 1998.
1 2  Campbell và cộng sự: "Sinh học" - Nhà xuất bản Giáo dục, 2010.
↑  Bùi Phúc Trạch: "Luyện thi Sinh học" - Nhà xuất bản Thanh Hoá, 2017.
↑  A Helena Mangs & Brian J Morris. “The Human Pseudoautosomal Region (PAR): Origin, Function and Future”.
↑  Jais JP, Knebelmann B, Giatras I, De Marchi M, Rizzoni G, Renieri A,  và đồng nghiệp (tháng 10 năm 2003). “X-linked Alport syndrome: natural history and genotype-phenotype correlations in girls and women belonging to 195 families: a "European Community Alport Syndrome Concerted Action" study”. Journal of the American Society of Nephrology. 14 (10): 2603–10. doi:10.1097/01.ASN.0000090034.71205.74. PMID 14514738.
↑  Ngan V (2005). “Incontinentia pigmenti”. DermNet NZ.
↑  Dalal AB, Sarkar A, Priya TP, Nandineni MR (tháng 8 năm 2010). “Giuffrè-Tsukahara syndrome: Evidence for X-linked dominant inheritance and review”. American Journal of Medical Genetics. Part A. 152A (8): 2057–60. doi:10.1002/ajmg.a.33505. PMID 20635354.
↑  Seager MJ, Whatley SD, Anstey AV, Millard TP (tháng 1 năm 2014). “X-linked dominant protoporphyria: a new porphyria”. Clinical and Experimental Dermatology. 39 (1): 35–7. doi:10.1111/ced.12202. PMID 24131146.
Hình 2: Ở người, nhiễm sắc thể Y ngắn (sơ đồ trên) còn nhiễm sắc thể X dài hơn (sơ đồ dưới), nhưng có các vùng tương đồng nhỏ gọi là vùng giả NST thường.
Hình 3: Trường hợp di truyền bệnh theo bố. Chú thích: Bố Affected = bị bệnh. Mẹ Unaffected = bình thường (không bị).Các con: 1/4 khả năng là trai bình thường + 1/4 khả năng là gái bị bệnh + 1/4 khả năng là trai bị bệnh + 1/4 khả năng là gái bình thường. Các con bị bệnh do nhận alen trội từ bố.