stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Nùng Tồn Phúc
Chú thích

↑  Tuy nhiên các học giả Trung Quốc lại cho rằng châu Thảng Do nay nằm ở góc đông nam huyện Jingxi, Quảng Tây, Trung Quốc. Zhang Shenzhen, Qin Cailuan, Zhuangzu shi, trang 344
↑  Nay là huyện Na Rì, tỉnh Bắc Cạn
↑  Lê Thái Dũng, sách đã dẫn, tr 89
↑  Anderson, trang 76
↑  Anderson, trang 77
1 2  Đại Việt sử ký toàn thư, quyển II
↑  Anderson, trang 81
| x t sNhà Lý |
| --- | --- |
Quân chủ: Thái Tổ •  Thái Tông •  Thánh Tông •  Nhân Tông •  Thần Tông •  Anh Tông •  Cao Tông •  Thẩm •  Huệ Tông •  Nguyên Vương •  Chiêu Hoàng
Sự kiện:  Dời đô về Thăng Long •  Loạn họ Nùng •  Chiến tranh Việt – Chiêm (1044  •  1069)  •  Kháng chiến chống Tống (Phạt Tống  •  Phòng thủ Như Nguyệt)  •  Chính biến Canh Ngọ •  Chiến tranh Việt – Khmer  •  Loạn Quách Bốc •  Suy vong
Lĩnh vực:  Chính trị •  Ngoại giao •  Hành chính •  Quan chế •  Quân sự •  Pháp luật •  Văn học •  Nghệ thuật •  Kinh tế (Thủ công nghiệp  •  Thương mại •  Nông nghiệp •  Tiền tệ)  •  Giáo dục •  Tôn giáo •  Văn hóa Lý–Trần
Di tích:  Hoàng thành Thăng Long •  Văn Miếu – Quốc Tử Giám •  Sơn Lăng nhà Lý 
Hiện vật:  An Nam tứ đại khí (Tượng Phật chùa Quỳnh Lâm •  Tháp Báo Thiên •  Chuông Quy Điền)  •  Tượng A-di-đà chùa Phật Tích
Bang giao: Nhà Tống •  Nhà Kim •  Đại Lý •  Chiêm Thành •  Ai Lao •  Chân Lạp
 Hồng Bàng  An Dương Vương  Triệu  Tự chủ  Đinh  Tiền Lê  Lý  Trần  Hồ  Lê sơ  Lê trung hưng  Mạc  Tây Sơn  Nguyễn
Gaultheria akaensis

| Gaultheria akaensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Ericales
Họ (familia): Ericaceae
Chi (genus): Gaultheria
Loài (species): G. akaensis
Danh pháp hai phần
Gaultheria akaensis S.Panda & Sanjappa, 2006 
Gaultheria akaensis là một loài thực vật có hoa trong họ Thạch nam. Loài này được S.Panda & Sanjappa mô tả khoa học đầu tiên năm 2006.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Gaultheria akaensis”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Babaköy, Almus

| Babaköy |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
BabaköyVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Tokat
Huyện: Almus
Dân số (2011)
 • Tổng cộng: 402 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Mã bưu chính: 60900  
Babaköy là một xã thuộc huyện Almus, tỉnh Tokat, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 402 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Tokat”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Lưu trữ bản gốc ngày 12 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 23 tháng 9 năm 2012.Quản lý CS1: bot: trạng thái URL ban đầu không rõ (liên kết)
Arenaria piifontii

| Arenaria piifontii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Caryophyllales
Họ (familia): Caryophyllaceae
Chi (genus): Arenaria
Loài (species): A. piifontii
Danh pháp hai phần
Arenaria piifontii M.B.Crespo & Mateo, 2008 
Arenaria piifontii là loài thực vật có hoa thuộc họ Cẩm chướng. Loài này được M.B.Crespo & Mateo mô tả khoa học đầu tiên năm 2008.
Arctoa hyperborea

| Arctoa hyperborea> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Bryophyta
Lớp (class): Bryopsida
Phân lớp (subclass): Dicranidae
Bộ (ordo): Dicranales
Họ (familia): Dicranaceae
Chi (genus): Arctoa
Loài (species): A. hyperborea
Danh pháp hai phần
Arctoa hyperborea (Gunnerus ex With.) Bruch & Schimp., 1846 
Arctoa hyperborea là một loài Rêu trong họ Dicranaceae. Loài này được (Gunnerus ex With.) Bruch & Schimp. mô tả khoa học đầu tiên năm 1846.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Arctoa hyperborea”. Truy cập ngày 19 tháng 8 năm 2013.
Pokémon Emerald

| Pokémon Emerald |
| --- | --- |
Ảnh bìa game Pokémon Emerald phát hành tại Nhật Bản
Nhà phát triển: Game Freak
Nhà phát hành: Nintendo, The Pokémon Company
Giám đốc: Junichi Masuda
Thiết kế: Tajiri Satoshi 
Minh họa: Ken Sugimori
Dòng trò chơi: Pokémon
Nền tảng: Game Boy Advance
Phát hành: JP: ngày 16 tháng 9 năm 2004
Thể loại: Role-playing video game
Chế độ chơi: Chơi đơn, multiplayer, online multiplayer
Pokémon Emerald (ポケットモンスター エメラルド Poketto Monsutā Emerarudo) là phiên bản thứ 3 video game được phát triển bởi Game Freak và phát hành bởi Nintendo dành riêng cho Game Boy Advance. Hai trò chơi sẽ được phát hành trên toàn thế giới vào ngày 16 tháng 9 năm 2004.
Ninh Đức Hoàng Long

| Ninh Đức Hoàng Long> Thông tin cá nhân |
| --- | --- |
Sinh: 
Ngày sinh: 18 tháng 7, 1991 (33 tuổi)
Nơi sinh: Ninh Bình, Việt Nam
 
Giới tính: nam
Quốc tịch:  Việt Nam   Hungary
Nghề nghiệp: Ca sĩ
Học vị: Thạc sĩ biểu diễn Opera

Sự nghiệp âm nhạc
Vai trò: Biểu diễn
Năm hoạt động: 2017 - nay
Đào tạo: Đại học sư phạm nghệ thuật Trung ương  Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam Học viện Âm nhạc Franz Liszt (Hungary)
Trường phái: Opera
Nhạc cụ: Giọng hát (tenor)
Quản lý: Nhà hát Opera Quốc gia Hungary
 
 
x • t • 
Ninh Đức Hoàng Long (sinh ngày 18 tháng 07 năm 1991 tại Ninh Bình) là một nghệ sĩ biểu diễn Opera. Anh đã 2 lần đoạt giải nhất tại cuộc thi opera quốc tế Simándy József lần thứ 9 diễn ra ở Szeged, Hungary đầu tháng 4 năm 2016 và lần thứ 10 diễn ra từ ngày 23 đến 29/4/2018. Anh cũng đạt giải nhất Nhóm thí sinh lớn tuổi cuộc thi tìm kiếm tài năng âm nhạc cổ điển Virtuózok 2018 trên sóng truyền hình quốc gia Hungary.
Tiểu sử

Ninh Đức Hoàng Long, đặt theo tên của sông Hoàng Long chảy qua tỉnh Ninh Bình, sinh ra trong một gia đình bố là một nhà văn, viết kịch, nhiếp ảnh gia Ninh Đức Hậu, mẹ anh là người rất thích hát. Theo Facebook cá nhân, Long đã tốt nghiệp trung học tại THPT Đinh Tiên Hoàng năm 2007, bắt đầu theo học tại Đại học sư phạm nghệ thuật Trung ương sau đó là Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam.
Năm 2013 Ninh Đức Hoàng Long nhận học bổng toàn phần của chính phủ Việt Nam - Hungary. Anh tốt nghiệp xuất sắc cử nhân biểu diễn thanh nhạc cổ điển năm 2017.
Tháng 9 năm 2013 Long theo học 1 năm tiếng Hung tại Học viện Văn hóa Balassi. Tham gia chương trình văn nghệ tại một buổi liên hoan chia tay tại Học viện Văn hóa Balassi, Long đã hát lại bản Hazám, hazám ("Tổ quốc tôi") và đưa clip ấy lên mạng youtube. Theo lời truyền thông Hungary, đoạn clip ấy đã "được lan truyền như virus".
Sự nghiệp

Tháng 4 năm 2016 Long đã đặt dấu mốc đầu tiên trong sự nghiệp khi dành giải nhất bảng thí sinh dưới 26 tuổi tại cuộc thi Thanh nhạc quốc tế Simandy Jozsef, sau cuộc thi Long đã có những buổi biểu diễn quan trọng đầu tiên tại các nhà hát sân khấu lớn nhỏ của Hungary.
Tháng 12 năm 2016 Long biểu diễn tại chương trình Đếm ngược của Đài truyền hình Việt Nam.
Tháng 12 năm 2016 Long nhận lời mời biểu diễn trước thủ tướng Hungary và sinh viên đến từ hơn 30 nước đang học tại Hungary.
Tháng 5 năm 2018 Long một lần nữa dành giải nhất cuộc thi Thanh nhạc cổ điển Simandy lần thứ 10 nhưng lần này là bảng thí sinh trên 26 tuổi. Sau cuộc thi anh đã được giới chuyên môn của Hungary công nhận và đánh giá cao. Anh nhận được rất nhiều lời mời biểu diễn tại Nhà hát Opera, Hungarian philharmonic orchestra...
Tháng 6 năm 2018 Long dành giải nhất bảng thí sinh lớn tuổi cuộc thi âm nhạc cổ điển Virtuozok trên sóng truyền hình Hungary, anh bắt đầu ghi dấu ấn trong lòng khán giả đại chúng.
Long được vinh dự biểu diễn tại Phủ tổng thống Hungary và được Tổng thống Hungary đặc cách công nhận anh là công dân Hungary năm 2018.
Long nhận lời mời biểu diễn của Văn phòng thủ tướng và biểu diễn trong cuộc gặp mặt chính thức giữa thủ tướng Hungary Viktor Orbán và Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tại Budapest ngày 10 tháng 09 năm 2018
Năm2016, anh là cộng tác viên chính thức của Đài truyền hình Việt Nam - VTV24 và Đài truyền hình kỹ thuật số VTC.
Năm 2020, Ninh Đức Hoàng Long tốt nghiệp xuất sắc bậc Thạc sĩ biểu diễn Opera của Học viện Liszt và được Nhà hát Opera Quốc gia Hungary mời về làm việc.
Năm 2023, Ninh Đức Hoàng Long được biểu diễn cùng huyền thoại Opera Placido Domingo tại nhà hát Opera Hungary.
Ngày 15 tháng 03 năm 2024, NĐHL biểu diễn trong chương trình kỷ niệm ngày lễ dân tộc trên sóng truyền hình Hungary đã gây xôn xao dư luận. Anh là người nước ngoài đầu tiên biểu diễn trong lễ kỷ niệm dân tộc của Hungary.
Năm 2024 Long nhận lời mời biểu diễn của Văn phòng thủ tướng và biểu diễn trong cuộc gặp mặt chính thức giữa thủ tướng Hungary Viktor Orbán và Thủ tướng chính phủ Phạm Minh Chính tại Phủ thủ tướng - Karmelita Kolostor ngày 18 tháng 01 năm 2024.
Thành tích

Nằm trong danh sách Forbes 30 Under 30 năm 2020 do tạp chí Forbes Việt Nam bình chọn.
Nhận quyết định đặc cách cấp quốc tịch của Tổng thống Hungary tháng 10/2018.
Top 10 Gương mặt trẻ Việt Nam triển vọng năm 2016 và năm 2020.
Giải Nhất cuộc thi Thanh nhạc quốc tế Simandy Jozsef lần thứ 9 (năm 2016) và lần thứ 10 (năm 2018).
Giải Nhất cuộc thi Operett quốc tế tại Slovakia tháng 5/2019.
Giải Nhất cuộc thi Âm nhạc cổ điển Virtuozok.
Gương mặt tiêu biểu của Cộng đồng Việt Nam tại Hungary.
Tốt nghiệp xuất sắc bậc Thạc sĩ biểu diễn Opera của Học viện Liszt
Chú thích

1 2  “Ninh Đức Hoàng Long và giải opera quốc tế”. tuoitre. 12 tháng 4 năm 2016.
↑  Ninh Đức Hoàng Long: Từ sinh viên âm nhạc tài năng đến giải thưởng nghệ sỹ opera chuyên nghiệp
↑  “Giọng ca Việt đoạt giải nhất nhạc cổ điển quốc tế Hungary”. rfi. 13 tháng 4 năm 2016.
↑  “Young Vietnamese Tenor from Talent Show 'Virtuosos' Gets Hungarian Citizenship”. Hungarytoday. ngày 10 tháng 10 năm 2018. Bản gốc lưu trữ ngày 10 tháng 10 năm 2018. Truy cập ngày 21 tháng 11 năm 2019.
↑  Chàng ca sĩ Việt được Tổng thống Hungary đặc cách cấp quốc tịch
↑  Chàng ca sĩ Việt được Tổng thống Hungary đặc cách cấp quốc tịch[liên kết hỏng]
↑  Công bố 10 gương mặt trẻ Việt Nam tiêu biểu năm 2016
↑  Công bố 10 Gương mặt trẻ Việt Nam tiêu biểu năm 2020
↑  Thành tích 10 Gương mặt trẻ Việt Nam triển vọng năm 2020
James Lee

| Jim Aitchison (James Lee) |
| --- | --- |
James Lee tại một buổi ký tặng sách năm 2012
Sinh: 1947 (77–78 tuổi) Australia
Bút danh: James Lee David Carrick
Nghề nghiệp: Nhà văn
Quốc tịch: Australia
Giai đoạn sáng tác: 1998 đến nay
Thể loại: Kinh dị và kỳ ảo
Tác phẩm nổi bật: Mr. Midnight Mr. Mystery
Website
flameoftheforest.com
Jim Aitchison (sinh năm 1947), bút danh James Lee, là một nhà văn người Úc. Ông được biết đến qua loạt truyện kinh dị cho trẻ em Mr. Midnight.
Tiểu sử

Sinh ra ở Úc, Aitchison thường trú tại Singapore từ năm 1983 đến năm 2010 khi ông trở về Langwarrin, Victoria, Australia. Trước khi trở thành một nhà văn toàn thời gian, Aitchison là một diễn viên lồng tiếng và giám đốc sáng tạo của một công ty quảng cáo. Ông cũng xuất bản sách về kinh doanh và quảng cáo.
Tác phẩm

Tác phẩm đầu tiên của Aitchison là kịch bản cho hãng Grace Gibson Radio Productions dưới bút danh David Carrick, tên là Under Her Spell. Bộ phim kéo dài 130 tập và có sự tham gia của Fay Kelton, James Condon và Diana Perryman.
Ông trở nên nổi tiếng vào cuối những năm 1990, khi bắt đầu viết bộ sách kinh dị Mr. Midnight dưới bút danh James Lee vào năm 1998. Nhà xuất bản Flame Of The Forest xuất bản với ý tưởng một loạt truyện kinh dị và hồi hộp cho trẻ em sử dụng tên và phông nền châu Á - được coi là làm mới cho độc giả Singapore, những người đã quen với văn học phương Tây bấy giờ. Bộ sách có tính chất nhân học, mỗi cuốn sách chứa hai câu chuyện mà độc giả sẽ đóng góp cốt truyện và bối cảnh của nhân vật trong khi "James" sẽ bổ sung toàn bộ câu chuyện. Bộ truyện trở nên phổ biến rộng rãi không chỉ ở Singapore, mà cả nước láng giềng Malaysia, Thái Lan, Indonesia, Hồng Kông, Trung Quốc và Việt Nam với hơn 3 triệu bản được bán ra.
Vào tháng 3 năm 2006, Aitchison đã cho ra mắt loạt phim Mr. Mystery, phục vụ cho cùng nhóm độc giả với Mr. Midnight, có nội dung là những câu chuyện bí ẩn, tội phạm được giải quyết bởi một nhóm nhân vật.
Tháng 6 năm 2009, Aitchison là tác giả của loạt phim mới có tên The Young Immortals, với bộ ba nhân vật chính Train Tang, Jeffry Hunter và Tamaryn.
Các tác phẩm khác của Aitchison bao gồm series Sarong Party Girl (1994, 1995, 1996), The Seriously Funny Anti-Stress Book (1995) và Terror In Bali: An Eyewitness Account (2003).
Ông cũng viết lời cho một số bài hát được sử dụng cho Quốc khánh Singapore như "One People, One Nation, One Singapore" và "My Singapore Story". Năm 1998, Aitchison viết các tác phẩm văn xuôi Recollections, kể lại các giai đoạn khác nhau của lịch sử Singapore, được đọc trong các nghi lễ Quốc khánh của nước này khi tổ chức tại các trường học.
Vào năm 2014 và 2015, ông phát hành hai cuốn sách về lịch sử của hãng Grace Gibson Radio Productions. Bộ sách có đồng tác giả là Reg James, có tựa đề Yes, Miss Gibson và A Theater in My Mind.
Giải thưởng

Năm 2013, lần đầu tiên Aitchison giành giải thưởng "Australian Arts in Asia Awards" cho loạt tác phẩm Mr. Midnight và Mr. Mystery của mình.
Đền thờ Vua Đinh Tiên Hoàng

Bài này viết về đền vua Đinh Tiên Hoàng tại xã Trường Yên, Hoa Lư, Ninh Bình. Đối với các đền thờ Vua Đinh khác ở Ninh Bình, xem Quần thể di tích thờ Vua Đinh ở Ninh Bình.
Đền Vua Đinh nhìn từ cổng đền
Tế hội đền Vua Đinh
Đền Vua Đinh nhìn từ Mã Yên Sơn
Đền thờ Đinh Tiên Hoàng là một di tích quan trọng thuộc vùng bảo vệ đặc biệt của quần thể di sản cố đô Hoa Lư. Đền toạ lạc ở xã Trường Yên, thành phố Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình, Việt Nam.
Vị trí của đền thuộc trung tâm thành Đông của kinh đô Hoa Lư xưa. Đây là nơi duy nhất ở Việt Nam thờ đồng thời Vua Đinh Tiên Hoàng, cha mẹ ông cùng các con trai và có bài vị thờ các tướng triều Đinh. Đền Vua Đinh cùng với đền Vua Lê được xếp hạng "Top 100 công trình 100 tuổi nổi tiếng ở Việt Nam". Cũng như các di tích khác thuộc cố đô Hoa Lư, đền Vua Đinh nằm trong quần thể di sản thế giới Tràng An đã được UNESCO công nhận năm 2014.
Kiến trúc

Đền Vua Đinh được xây dựng theo kiểu nội công ngoại quốc,, trục chính đạo hướng đông. Trước mặt đền là núi Mã Yên có hình dáng giống cái yên ngựa, trên núi có lăng mộ vua Đinh Tiên Hoàng. Đền vua Đinh được xây dựng trên nền cung điện kinh đô Hoa Lư xưa. Xung quanh khu vực này, các nhà khảo cổ đã đào được một mảng sân gạch có họa tiết hoa sen và đôi phượng vờn nhau. Trên mặt gạch có dòng chữ "Đại Việt Quốc quân thành chuyên" và "Giang tây quân"; chứng tỏ đây là những viên gạch thời Đinh - Lê.
Kiến trúc > Khuôn viên

Đền vua Đinh được xây dựng theo kiểu đăng đối trên trục thần đạo. Bắt đầu từ hồ bán nguyệt và kết thúc ở Chính cung. Hồ bán nguyệt là một hồ nước xây dựng theo kiểu kiến trúc cung đình xưa. Trong hồ thả hoa súng. Sau Minh Đường - Hồ Bán Nguyệt là bức bình phong. Theo thuật phong thủy, bình phong để án ngữ gió độc. Ở giữa bình phong là bông gió với họa tiết kiểu hoa cúc, ý nói lên sự trường tồn. Ngọ môn quan là cổng ngoài dẫn vào đền. Trên vòm cửa cong là hai con lân vờn mây. Phía trên cổng là hai tầng mái che với tám dao mái cong vút. Cổng ngoài có ba gian lợp ngói, mặt trong cổng ghi bốn chữ "Tiền triều phụng khuyết". Toà thứ hai là Nghi môn (cổng trong) với 3 gian dựng bằng gỗ lim kiến trúc theo 3 hàng chân cột. Qua nghi môn ngoại, dọc theo đường thần đạo đến Nghi môn nội. Các họa tiết trang trí của nghi môn nội giống như nghi môn ngoại, ngay cả kiến trúc có ba hành cột cũng giống nhau. Đền thờ có hai lớp cửa vào đền cũng tương tự như hai vòng thành Hoa Lư xưa. Đi hết chính đạo, qua hai trụ cột lớn là đến sân rồng. Giữa sân rồng có một long sàng bằng đá chung quanh chạm nổi. Hai bên sập rồng có hai con nghê đá chầu, được tạc trên hai tảng đá xanh nguyên khối. Tiến dần vào trong, ở giữa có long sàng bằng đá. Cạnh hông của sập đá tạc đầu rồng. Bề mặt của sập rồng được tạc nổi hình con rồng với dáng vẻ khỏe mạnh và uy dũng. Hai bên long sàng là tượng hai con nghê chầu bằng đá xanh thưộc thế kỷ 17. Long sàng tượng trưng cho bệ rồng nên được điêu khắc với họa tiết rất đẹp. Hai tay vịn của long sàng là hai con rồng đang uốn mình trên tầng mây cao. Dáng rồng rất thanh cao với đầu ngẩng cao để bờm bay phất phới, râu dài thả rủ về phía trước. Xung quanh long sàng có cắm cờ tượng trưng cho các đạo quân, có nghê chầu, có ngựa trắng... Long sàng trước Nghi môn ngoại và trước Bái đường Đền thờ Vua Đinh Tiên Hoàng đã được thủ tướng chính phủ công nhận là Bảo vật quốc gia Việt Nam.
Kiến trúc > Nơi thờ Chính

Từ sân rồng bước lên là Bái đường 5 gian, kiến trúc độc đáo. Phía sau long sàng là điện thờ Vua Đinh Tiên Hoàng. Cấu trúc điện có hai phần: Bái đường và chính cung. Tòa bái đường để bàn thờ cộng đồng. Trên bàn thờ là nhang án được chạm trổ rất đẹp, thuộc về thế kỷ 17. Tiếp đến là Thiêu hương, kiến trúc theo kiểu ống muống, nơi thờ tứ trụ triều đình nhà Đinh là các quan trung thần: Nguyễn Bặc, Đinh Điền, Trịnh Tú, Lưu Cơ. Đi hết tòa Thiêu hương vào chính cung 5 gian. Ngai thờ Vua Đinh Tiên Hoàng được đặt ở giữa chính cung, trang trí sơn son thếp vàng. Ngai được đặt trên bệ với tượng rồng tạc giống như rồng nơi long sàng. Gian giữa thờ tượng Vua Đinh Tiên Hoàng được đúc bằng đồng đặt trên bệ thờ bằng đá xanh nguyên khối. Hai bên bệ đá có hai con rồng chầu, tạc theo kiểu yên ngựa. Trên bức đại tự có ghi hàng chữ: "Chính thống thủy" với ý nghĩa ca ngợi Đinh Bộ Lĩnh là người mở nền chính thống. Hai bên cột giữa có treo câu đối: "Cồ Việt Quốc đương Tống Khai Bảo – Hoa Lư đô thị Hán Tràng An" (nghĩa là: Nước Đại Cồ Việt sánh ngang với nước Tống - Kinh đô Hoa Lư bề thế như kinh đô Tràng An). Gian bên phải thờ tượng thái tử Hạng Lang và Đinh Toàn đều quay mặt về phía Bắc, là hai con thứ của vua. Gian bên trái thờ tượng Nam Việt Vương Đinh Liễn quay mặt về phía Nam là con trưởng của vua. Đền Đinh Tiên Hoàng là một công trình kiến trúc độc đáo trong nghệ thuật chạm khắc gỗ của các nghệ sĩ dân gian Việt Nam ở thế kỷ 17. Đền Vua Đinh cũng là công trình nghệ thuật đặc sắc với nhiều cổ vật quý hiếm được bảo tồn, như gạch xây cung điện có khắc chữ Đại Việt quốc quân thành chuyên, cột kinh Phật khắc chữ Phạn, các bài bia ký...
Trong đó có một văn bia với bài thơ được trích như sau:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Chính thống nước ta Xưa Đinh Tiên Hoàng Rồng vàng báo ứng Điềm mở đế vương Hoa Lư dấy nghĩa Bình dẹp sứ quân Hoà bình vừa lập Việc khác chưa thành Triều nghi mới chế Khiển lệnh cờ hồng Quân ngũ liền lệnh Lừng lẫy võ công Bày ra mưu rộng Lưu lại phép vương Giúp cho hậu thế Thông thái vô lường Ơn thấm lòng dân Đời xa chẳng quên.... | ” |
— Trích văn bia
Dấu ấn mỹ thuật

Người cố đô Hoa Lư lập đền thờ Vua Đinh Tiên Hoàng cũng như vẽ tranh thờ Đinh Tiên Hoàng đều theo cách riêng của mình. Điều khác biệt làm nên sự phức tạp đó chính là mối quan hệ giữa dân gian và bác học được dung hợp và nhuần nhuyễn trong văn hóa làng. Một cái nhìn cận cảnh về văn hóa làng qua bia ký ở hai ngôi đền vua Đinh, vua Lê là việc khảo sát các dữ liệu lịch sử, văn hóa, xã hội và tín ngưỡng được ghi lại trên 7 chiếc bia đá còn lại đến nay. Đền Đinh - Lê là một trong những ngôi đền lớn ở Việt Nam còn sót lại. Qua các triều đại, hai ông vua được phong tặng nhiều mỹ hiệu. Trong chiếc bia ở đền vua Đinh nhắc đến việc thờ tự hương hỏa, nhìn vào danh sách công đức người ta hình dung được các vị chức sắc, các gia tộc thời đó. Chiếc bia cuối cùng khắc năm 1843 cũng thấy rất nhiều tên tuổi các cựu lý trưởng, ông cai, ông xã trưởng và các họ tộc. Nhìn vào danh sách các tên tuổi lại thấy những họ Dương, họ Bùi, họ Phạm, họ Nguyễn, họ Ngô... Như thế miếu thờ vua Đinh, vua Lê chưa bao giờ là của riêng một dòng họ Đinh, họ Lê nào cả. Vua Đinh - vua Lê ở đây trở thành một thượng đẳng thần không của riêng một dòng họ nào. Các bia đá ở đền hai vua Đinh - Lê sớm thấy sự xuất hiện tên tuổi, quê quán những người thợ tạc bia.
Những dấu ấn văn hóa Hán - Mãn (Trung Hoa) đến từ một địa khí hậu lạnh-khô bị khúc xạ trong một môi trường nóng-ẩm sau lũy tre làng ở Hoa Lư (Bắc Bộ - Việt Nam). Nếu như rồng hay kỳ lân ở Trung Hoa thường xuất hiện cùng mây, gió thì ở đây, nó đã bị gắn vào môi trường sông nước. Làng nước như ở đồng bằng Bắc Bộ, trước hết là những ngôi làng ven sông, nhìn đâu cũng thấy ao hồ, đầm phá. Địa văn hóa của mảnh đất Hoa Lư vốn càng như vậy. Con rồng phun nước chứa đựng những ước mong "lạy trời mưa xuống" của các cư dân lúa nước. Thế nên cạnh bên những con rồng rất Trung Hoa là những con cá con tôm tung tăng trong các đám mây. Dễ nhận thấy những nét tương đồng, ảnh hưởng của cách tạo hình ở những bức bệ rồng ở các cung điện đền đài Trung Hoa với các sập rồng ở đền vua Đinh. Nhưng cũng chính ở đây người ta dễ dàng nhận thấy những dấu ấn mỹ thuật của văn hóa làng - nước của người Việt. Nhận xét về tính độc đáo của sập rồng ở đền vua Đinh Tiên Hoàng ở Hoa Lư, các nhà nghiên cứu cho rằng sập rồng đặc biệt đẹp sau những cơn giông mùa Hạ. Mặt sập loang loáng nước, như con rồng đang vẫy đạp để bay lên chín tầng mây. Ở Trung Hoa không có cảnh tượng này. Không phải ở Bắc Kinh, Nam Kinh hay Khúc Phủ không có những cơn giông mùa Hạ, mà cốt yếu ở đây là cảm thức địa văn hóa khác nhau. Các bệ rồng Trung Hoa được đặt ở vị trí nghiêng, dốc theo lối đi nên không đọng được nước mưa. Hai sập đá có chạm hình rồng trên mặt sập tạo hình tuy có khác nhau về phong cách tạo hình và niên đại nhưng đều giống nhau trong cách tạo đường diềm bao bốn bên để không cho nước mưa thoát ra nên hễ có mưa là rồng gặp nước... thỏa ước mong vùng vẫy.
Ảnh

Sân đền Vua Đinh
Ngày hội đền Đinh
Cửa đông
Đường nội bộ
Quảng trường lễ hội
Cổng đền với bốn chữ lớn Bắc Môn Tỏa Thược (Khóa chặt cửa Bắc)
Sân rồng
Cầu đá
Cầu đá cửa Đông
Cầu đá cửa Đông
Sông Sào Khê
Bia nhà Lý
Khuôn viên
Khuôn viên
Sân rồng
Khuôn viên
Các đền khác

Sơ đồ phân bố các di tích thờ Vua ở Ninh Bình với nơi thờ Vua Đinh Tiên Hoàng được tô màu đỏ
Các đền thờ Đinh Bộ Lĩnh có thể thấy ở nhiều vùng miền khác nhau, tiêu biểu như ở Ninh Bình tìm thấy 23 nơi thờ, trong đó có đền thờ Đinh Bộ Lĩnh ở xã Gia Phương, đền thung Lau ở động Hoa Lư, chùa Lạc Khoái Gia Viễn; đền Mỹ Hạ xã Gia Thủy, các đình thôn Me, thôn Lược xã Sơn Lai, Nho Quan; đền Đồi Thờ xã Quỳnh Lưu, phủ Đại, đình Yên Thành, đình Yên Trạch ở cố đô Hoa Lư... Nam Định có đền vua Đinh ở xã Yên Thắng, đền Cộng Hòa, đình Cát Đằng và đình Thượng Đồng ở xã Yên Tiến, đình Đằng Động ở xã Yên Hồng, Ý Yên; đình Bườn xã Mỹ Thắng, huyện Mỹ Lộc; đình làng việt cổ Bách Cốc, Vụ Bản; đền vua Đinh ở Giao Thủy... Hà Nam có đền Lăng, đình Yến Thanh Hà (Thanh Liêm); Đình Lạc Nhuế, Miếu Thượng (Đồng Hóa); Miếu Trung ở Văn Xá; đình Phương Khê xã Ngọc Sơn, Kim Bảng; đền Ung Liêm ở Phủ Lý; đình Đôn Lương, phường Yên Bắc, Duy Tiên... Phú Thọ có đình Nông Trang thờ Đinh Bộ Lĩnh; Bắc Kạn có đền Phja Đeng ở Na Rì thờ vua Đinh; Đà Nẵng có đền thờ vua Đinh ở xã Hoà Khương, Hoà Vang; Lạng Sơn có đình Pác Mòng thờ vua Đinh Tiên Hoàng ở thôn Quảng Trung xã Quảng Lạc, thành phố Lạng Sơn; Thanh Hóa có đền vua Đinh ở làng Quan Thành, Triệu Sơn; Đắk Lắk có đình Cao Phong ở Hòa Thắng, Buôn Ma Thuột; Hà Nội có đền Bách Linh ở Ứng Hòa thờ vua Đinh cùng 99 vị thần khác...
Bên cạnh các đền thờ, tượng đài anh hùng Đinh Bộ Lĩnh cũng được xây dựng ở Thành phố Hồ Chí Minh tại một số nơi như suối Tiên và công viên Tao Đàn. Tại trung tâm thành phố Hoa Lư đã xây dựng khu quảng trường Đinh Tiên Hoàng Đế.
Vào dịp lễ hội cố đô Hoa Lư, các đền thờ vua Đinh và các di tích thờ danh nhân thời Đinh trong khu vực đều tham gia lễ rước kiệu và chân nhang các danh nhân về Đền vua Đinh Tiên Hoàng.
Cung Trường Sanh

| Cung Trường Sanh |
| --- | --- |
Cung Trường Sanh
   cung Trường Sanh 
Tên
Tên khác: cung Trường Sinh, Cung Trường Ninh
Vị trí địa lý
Vị trí: Hoàng thành Huế
Lịch sử
Xây dựng: 1821
Đời vua: Minh Mạng
Tình trạng: Đang hoạt động
Chức năng
Chức năng: Nơi sống và sinh hoạt của Hoàng thái hậu, Thái hoàng thái hậu nhà Nguyễn
Trong quần thể di tích cố đô Huế, Cung Trường Sanh hay Cung Trường Sinh (chữ Hán: 長生宮, phiên âm: Trường Sanh cung), còn có tên gọi khác là Cung Trường Ninh (長寧宮),  với tổng diện tích là 11,400m2, nằm ở phía Tây Bắc Hoàng thành Huế, phía Bắc giáp với hồ Nội Kim Thủy, phía Nam là cung Diên Thọ, phía Đông là Trực Phương viên (thuộc khu vực Tử Cấm Thành). Vai trò ban đầu của cung là hoa viên, nơi các vua triều Nguyễn mời mẹ mình đến thăm thú ngoạn cảnh. Về sau cung được chuyển thành nơi ăn ở sinh hoạt của một số bà Hoàng thái hậu và Thái hoàng thái hậu.
Trong thời kỳ rực rỡ nhất, kiến trúc cảnh quan của Cung Trường Sanh được vua Thiệu Trị xếp vào hàng thứ bảy và được mô tả trong bài Trường Ninh Thùy Điếu thuộc tập thơ Thần kinh nhị thập cảnh liệt kê 20 thắng cảnh của kinh đô Huế.