Ovalipes catharus
Mô tả

Ovalipes catharus có mai hình bầu dục, thuôn dài và hơi sần sùi với năm điểm trên mai nhô ra khá lớn, các điểm đó trông giống răng cưa, chúng nằm ở hai bên mắt và bốn điểm nhỏ hơn nằm ở phía trước giữa hai mắt. Mai có hai đốm mắt lớn màu hạt dẻ ở phía sau, hai đốm mắt nhỏ hơn gần phía trước mai và các rãnh cổ tạo thành một vết lõm hình con bướm gần tâm của mai cua. Nhìn tổng quan, mai có màu xám cát với các điểm nhấn màu đỏ cam và rải rác những đốm nhỏ màu nâu. Bụng của cua có màu trắng, chân sau của nó dẹt và có màu tím, có chức năng như mái chèo bơi. Vùng trên miệng gần gốc râu có lông và một đường lông cứng chạy từ gốc hốc mắt sâu ra đến khu vực bên dưới răng cưa của mai cua. Giống như các loài Ovalipes khác, O. catharus có đôi mắt phát triển tốt, tương đối lớn. Tuy nhiên, không giống so với khoảng một nửa số loài Ovalipes đã biết, loài này không có hình thức báo hiệu như việc thể hiện óng ánh trên thân của chúng.
Loài có chi trước là một cặp càng tương đối ngắn có gai và hạt trên cổ càng và có lông ở viền sau của càng. Càng bên trái (càng phụ) nhỏ hơn càng bên phải (càng chính) và cả hai ngón của càng đều mảnh và thon. Càng nhỏ phát triển theo tỷ lệ thuận với chiều rộng mai cua ở con cái, nhưng nó có thể biểu hiện tương quan sinh trưởng (phát triển nhỏ hơn theo tỷ lệ) ở con đực. Nó sử dụng càng nhỏ để cắt, chiếc càng nhỏ có những chiếc răng hình nón nhỏ trên cả hai ngón càng, trong khi càng lớn cũng có một chiếc răng khá lớn được sử dụng để nghiền nát con mồi. Nó có ba cặp chân dùng để bò, có hạt và tương đối phẳng.  Các chân mái chèo phía sau phẳng, chạy dọc chân là viền bằng lông.
O. catharus đực trưởng thành có thể đạt chiều rộng mai cua lên tới 150 mm (5,9 in), và những con đực lớn nhất nặng khoảng 600–700 g (21–25 oz). Những con cái trưởng thành về mặt sinh dục thường có chiều rộng mai cua > 70 mm (2,8 in) và rộng tới khoảng 115 mm (4,5 in). Những con non nhỏ nhất có xu hướng cư trú ở vùng nước nông khoảng 0,1–0,5 m (0,33–1,6 ft), trong khi vùng nước sâu hơn từ 5–15 m (16–49 ft) thường là nơi sinh sống của những cá thể lớn nhất và trưởng thành nhất. Kích thước bụng ở con đực và con cái non phát triển dần theo tỷ lệ thuận với chiều rộng mai cua, nhưng sau khi chiều rộng mai cua đạt 30–40 mm (1,2–1,6 in), bụng của con cái biểu hiện tương quan sinh trưởng dương. Chiều dài mai cua tương đối giảm dần so với chiều rộng khi cua lớn lên. Trung bình, mai cua rộng hơn chiều dài khoảng 1,35 lần.
O. catharus có thời gian phát triển con non dài hơn so với các loài giáp xác mười chân khác – khoảng hai tháng với tám giai đoạn ấu trùng giáp xác. Trong quá trình sinh trứng, một noãn bào bắt nguồn từ một tế bào lưỡng bội cỡ nhỏ, ban đầu nó có đường kính từ 5–25 μm; sau đó nó phát triển đến khoảng 0,32 mm (0,013 in). Trứng có hình dạng gần như là hình cầu, từ màu vàng với xấp xỉ 0,3 mm (0,012 in) đường kính chuyển sang màu đen với khoảng 0,37 mm (0,015 in) đường kính trong khoảng một tháng sau đó ngay trước khi chuyển thành ấu trùng cua non. Dạng ấu trùng trong suốt hoặc màu đen, sau đó phát triển các tế bào sắc tố màu đỏ, và sau đó chuyển sang màu đen khi lột xác thành ấu trùng trưởng thành. Dạng ấu trùng có gai lưng nổi bật và gai mỏ cũng nổi bật tương tự cùng hai gai bên nhỏ hơn. Ở dạng ấu trùng đầy đủ, mỏ tương đối nhỏ hơn nhiều và mai cua dài khoảng 4,65 mm (0,18 in) hoàn toàn nhẵn. Sau dạng ấu trùng đầy đủ, O. catharus có 13 giai đoạn phát triển riêng biệt, được gọi là các giai đoạn lột vỏ giáp xác, và đạt kích thước tối đa khi được 3–4 tuổi. Người ta nghi ngờ rằng sự phát triển này chỉ bị giới hạn bởi tuổi thọ của nó và nếu không, nó có thể tiếp tục lột xác vô thời hạn một lần mỗi năm. Các cá thể cua của quần thể O. catharus biệt lập từ quần đảo Chatham có xu hướng lớn hơn và mất nhiều thời gian hơn để trưởng thành so với những con cua ở đất liền New Zealand. Tuổi thọ của loài này là 3–5 năm.