Beatriz của Bồ Đào Nha
Cuộc đời > Khủng hoảng 1383–1385

Vua Fernando I của Bồ Đào Nha qua đời vào ngày 22 tháng 10 năm 1383. Leonor Teles, góa phụ của nhà vua, theo Hiệp ước Salvaterra và di chúc của quốc vương quá cố, đã đảm nhận quyền nhiếp chính và cai quản vương quốc thay mặt con gái Beatriz. Leonor duy trì phái Petrist Castilla của mình, điều này đã củng cố phe đối lập đòi hỏi Hội đồng nhiếp chính chỉ bao gồm các cố vấn gốc Bồ Đào Nha.
Tin tức về cái chết của Vua Bồ Đào Nha đã đến tai Juan I của Castilla và Beatriz tại Torrijos, và họ ngay lập tức đóng cửa Cortes tại Segovia. Thống Lĩnh Avis đã viết thư cho quốc vương Castilla, thúc giục ông giành vương miện Bồ Đào Nha từ vợ mình, và rằng chính Thống lĩnh sẽ được phong làm nhiếp chính thay mặt họ. Để tránh xung đột với João của Bồ Đào Nha (con trai cả của Inês de Castro), Vua Castilla đã giam João tại Alcázar của Toledo, và tại đó đã lấy tước hiệu và huy hiệu của Vua Bồ Đào Nha, được Giáo hoàng đối lập Clêmentê VII công nhận. Sau đó, Juan I triệu tập Hội đồng Hoàng gia tại Montalbán và cử Alfonso López de Tejeda đến Bồ Đào Nha với chỉ thị cho Thái hậu nhiếp chính tuyên bố ông và vợ là Vua và Nữ vương của Bồ Đào Nha.
Việc tôn xưng đã được đưa ra, nhưng tại Lisboa và những nơi khác như Elvas và Santarém, người dân đã phản đối và ủng hộ João của Bồ Đào Nha. Juan I của Castilla quyết định dẫn quân vào Bồ Đào Nha để chiếm lấy vương quốc, bất chấp lời khuyên của một số thành viên trong Hội đồng vì hành động này rõ ràng vi phạm các thỏa thuận được đưa ra trong Hiệp ước Salvaterra. Với sự ủng hộ từ thủ tướng của Beatriz, Afonso Correia, Giám mục Guarda, người đã hứa sẽ giao nộp vùng đất này cho ông, Juan I đã vào Bồ Đào Nha cùng với Beatriz để đảm bảo sự phục tùng của Bồ Đào Nha và quyền lợi của vợ mình.
Đối với Juan I của Castilla, cuộc hôn nhân cho phép ông duy trì quyền bảo hộ đối với vương quốc Bồ Đào Nha và khả năng ngăn chặn Anh thiết lập cơ sở tại Bán đảo Iberia. Ngoài ra, sự hợp nhất của Castilla với Bồ Đào Nha sẽ có lợi cho giới quý tộc Bồ Đào Nha, những người sẽ có kỳ vọng lớn hơn về việc nhận được đất đai, tước hiệu và vị trí. Đối mặt với điều này, các tá điền, những người đã cải thiện vị thế của mình do sự suy giảm dân số ở vùng nông thôn, lo sợ rằng các đặc quyền của giới quý tộc sẽ được củng cố. Trong khi đó, các thương gia, thợ thủ công, viên chức nhà nước và một bộ phận lớn của giới quý tộc nhỏ hơn lo sợ về sự hủy bỏ về mặt chính trị, xã hội và kinh tế, trước sự gia tăng quyền lực của giới quý tộc cao cấp Bồ Đào Nha, và mối đe dọa từ sự thống trị của Castilla vốn ưu tiên nông nghiệp hơn là thương mại. Kết hợp sự phản đối với Thái hậu nhiếp chính và phái Petrist, kỳ vọng về sự độc quyền thương mại, và nỗi lo sợ về sự thống trị của Castilla và mất đi nền độc lập của Bồ Đào Nha, các cuộc nổi loạn đã nổ ra tại Lisboa vào cuối tháng 11 và đầu tháng 12. Thống lĩnh Avis đã giết chết Bá tước xứ Ourém, người được Thái hậu nhiếp chính sủng ái, và sau đó là cuộc nổi loạn của nông dân chống lại chính phủ do Alvaro Pais khởi xướng, trong đó Martinho Anes, Giám mục Lisboa, đã bị ám sát. Cuộc nổi loạn lan rộng ra các tỉnh, cướp đi mạng sống của Viện mẫu của Tu viện dòng Biển Đức tại Évora, Trưởng tu viện của nhà thờ kinh sĩ đoàn Guimarães và Lançarote Pessanha, Đô đốc Bồ Đào Nha tại Beja, cùng nhiều người khác. Cuộc nổi loạn có sự ủng hộ của giai cấp tư sản nhưng không có sự ủng hộ của giới quý tộc, những người vẫn duy trì sự ủng hộ đối với Thái hậu nhiếp chính.
Thái hậu Leonor Teles đã chạy trốn khỏi Lisboa cùng với triều đình và tị nạn tại Alenquer. Tại Lisboa, Alvaro Pais đề xuất cuộc hôn nhân giữa Thống lĩnh Avis với  Thái hậu để họ có thể cùng nhau nắm quyền nhiếp chính, nhưng Leonor đã từ chối. Với tin tức về sự xuất hiện sắp xảy ra của Vua Castilla, Thống lĩnh Avis đã được chọn làm Người bảo vệ và Nhiếp chính của vương quốc vào ngày 16 tháng 12 năm 1383, kêu gọi quyền của João của Bồ Đào Nha, con trai cả của Inês de Castro. Thống lĩnh Avis thành lập nên Hội đồng của riêng mình, trong đó João das Regras xuất hiện với tư cách là Thủ tướng và yêu cầu sự trợ giúp của Anh. Ông cũng cố gắng bao vây Alenquer, nhưng Leonor đã chạy trốn đến Santarém, vì vậy ông ngay lập tức quay trở lại để chuẩn bị phòng thủ Lisboa.Tại Santarém, Leonor Teles tiến hành tuyển mộ quân đội và tìm kiếm sự giúp đỡ từ con rể là Vua Castilla để đánh bại những kẻ nổi loạn không chấp nhận quyền nhiếp chính của bà hoặc không công nhận Beatriz là Nữ vương.
Juan I của Castilla đã hành động để kiểm soát tình hình ở Bồ Đào Nha, thành lập Hội đồng nhiếp chính ở Castilla bao gồm Alifonso của Aragón, Hầu tước xứ Villena, Pedro Tenorio (Tổng giám mục Toledo) và Pedro González de Mendoza (Mayordomo đầu tiên của Nhà vua). Vào đầu tháng 1 năm 1384, Juan I cùng với Beatriz xâm lược Bồ Đào Nha qua con đường đến Santarém, theo lời kêu gọi của Thái hậu Leonor Teles, và vài ngày sau, vào ngày 13 tháng 1, Juan I đã nhận được đơn từ chức nhiếp chính và chính phủ từ Leonor. Vì vậy, Vua Castilla đã nắm quyền kiểm soát chính phủ, và thành lập một dinh tể tướng, một triều đình và một đội quân chủ yếu gồm người Castilla. Sau đó, nhiều hiệp sĩ và người quản lâu đài từ nhiều nơi đã đến để tỏ lòng tôn kính với Juan I và Beatriz. Tuy nhiên, Thái hậu Leonor bắt đầu âm mưu chống lại con rể, và vì thế Leonor đã bị đưa đến Tu viện Tordesillas. Điều này cung cấp cho Thống lĩnh Avis thêm lý do để nổi loạn vì các điều khoản của Hiệp ước Salvaterra đã bị vi phạm, và ngoài ra, nó còn chia rẽ giới quý tộc vốn chủ yếu ủng hộ Leonor, với một số người trong số họ, chẳng hạn như Chưởng ấn của nhiếp chính là Lourenço Eanes Fogaça, đã liên minh với Thống lĩnh Avis.
Mặc dù ông trông cậy vào sự ủng hộ của phần lớn giới quý tộc Bồ Đào Nha, Juan I không thể lặp lại chiến thắng của Castilla trong Chiến tranh Fernando và đã thất bại trước Coimbra và Lisboa. Vào ngày 3 tháng 9 năm 1384, Juan I rời khỏi các đồn trú ở các thành phố của những người ủng hộ mình, trở về Castilla và yêu cầu sự giúp đỡ từ Vua Pháp. Beatriz cũng rời Bồ Đào Nha lần cuối cùng. Trong khi đó, Thống lĩnh Avis đã cố gắng chiếm các thành phố trung thành từ tay kẻ thù của mình, và mặc dù đã chiếm được Almada và Alenquer, ông đã thất bại ở Sintra, Torres-Novas và Torres Vedras. Sau đó, ông đến Coimbra, nơi ông đã triệu tập Cortes vào tháng 3 năm 1385. Tại đó, Beatriz bị tuyên bố là bất hợp pháp vì cuộc hôn nhân của cha mẹ bà bị coi là không hợp lệ, và vào ngày 6 tháng 4, họ tuyên bố Thống lĩnh Avis là Vua João I của Bồ Đào Nha. Sau Cortes, vị tân vương đã tiến hành một chiến dịch để kiểm soát miền bắc vương quốc, và do đó đã giành được Viana do Castelo, Braga và Guimarães. Juan I của Castilla một lần nữa tiến vào Bồ Đào Nha, lần này qua Ciudad Rodrigo và Celorico, nhưng thất bại của quân đội ông tại Trancoso và Aljubarrota vào tháng 5 và tháng 8 năm 1385 đã kết thúc mọi cơ hội để Juan I tự xưng là Vua của Bồ Đào Nha.
Tại Aljubarrota, thảm họa Castilla đã xảy ra: Nhà vua chạy trốn đến Santarém và từ đó ông đi xuống sông Tagus cho đến khi gặp hạm đội của mình xung quanh Lisboa, và vào tháng 9, hạm đội Castilla đã trở về nước. João I của Bồ Đào Nha sau đó đã giành được quyền kiểm soát các thành phố vẫn còn chống đối ông. João I đã tiếp quản khu vực phía bắc Duero nơi các hiệp sĩ Bồ Đào Nha vẫn trung thành với Beatriz và Juan I của Castilla: Villareal de Pavões, Chaves và Bragança đầu hàng vào cuối tháng 3 năm 1386, và Almeida đầu hàng vào đầu tháng 6.