stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Amur (tỉnh)
Kinh tế > Công nghiệp

Lĩnh vực công nghiệp đóng góp 18,3% trong tổng GRP (tổng sản phẩm khu vực). Các ngành công nghiệp quan trọng nhất tại tỉnh Amur trong năm 2007 là chế tạo, chiếm 25,7% sản lượng công nghiệp. Lĩnh vực này chủ yếu là chế biến thực phẩm và đồ uống, chiếm 13% sản lượng công nghiệp. Các ngành khác bao gồm máy móc đóng tàu, xe nâng và vận chuyển, thiết bị khai mỏ, máy nông nghiệp, cơ cấu kim loại và hàng hóa, thiết bị điện cùng máy điện và các công cụ. Các công ty kỹ thuật lớn nhất trong tỉnh bao gồm OAO Svobodny Railroad Car Repair Plant, OAO Blagoveshchensk October Revolution Ship Building Plant và OAO Bureya-Kran.
Khai mỏ và khai thác đá chiếm 19,9% sản lượng công nghiệp vào năm 2007. Tỉnh Amur xếp hạng thứ sáu tại Nga về khai thác vàng và có trữ lượng vàng lớn nhất đất nước. Tại đây cũng có một địa điểm khai mỏ và chế biến uranium lớn tại Oktyabrsky, gần biên giới Nga-Trung. Ngoài ra, cũng có kế hoạch phát triển các mỏ khai khoáng các loại khoáng sản khác, như titan, sắt, đồng, niken, apatit. Tổng sản lượng than đá là 3.398 tấn. Tính đến năm 2007, bốn mỏ than đá do OOO Amur Coal điều hành, và thêm hai mỏ nữa được thăm dò. Tổng cộng, tỉnh Amur được ước tính có 90 mỏ than đen và than non, với trữ lượng tổng thể là 70 tỷ tấn. Bên cạnh đó, khai thác nhiên liệu chiếm 2,9% sản lượng công nghiệp.
Kinh tế > Năng lượng

Tỉnh Amur thặng dư về năng lượng. Sản lượng điện của tỉnh vào năm 2007 là 9,9 TWh. Nhà cung cấp điện quan trọng nhất trên địa bàn là nhà máy thủy điện Zeyskaya với công suất lắp đặt 1.330 MW và sản lượng điện mỗi năm là 4,91 TWh. Nhà máy này do RusHydro quản lý. Công ty này cũng sở hữu nhà máy thủy điện Bureyskaya với công xuất lắp đạt 2.010 MW, mở cửa vào năm 2009. Sản lượng hàng năm của nó là 7.1 TWh.
Kinh tế > Nông nghiệp

Tổng sản phẩm nông nghiệp của tỉnh Amur vào năm 2006 đạt 462,612 triệu USD. Con số này bao gồm sản lượng cây trồng (244,07 triệu USD). Tỉnh Amur sản xuất ra 60% sản lượng đỗ tương của Nga với khoảng 240.000 tấn mỗi năm.
Kinh tế > Ngoại thương

Các sản phẩm xuất khẩu chính của tỉnh Amur là gỗ tho (1.172.900 m³ đến Trung Quốc, Bắc Triều Tiên, Nhật Bản, Kazakhstan và Ukraina), các mặt hàng kim loại (68.300 tấn đến Trung Quốc và Kazakhstan), và máy móc, thiết bị và xe vận tải (12.300 tấn đến Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Kazakhstan và Ukraine.) Các nước xuất khẩu thực phẩm và đồ uống chính đến tỉnh Amur là Trung Quốc, Kazakshtan, Uzbekistan và Philippines; hàng dệt may và giày dép đến từ Trung Quốc; còn máy móc và thiết bị đến từ Ukraina và Nhật Bản.
Kinh tế > Sân bay vũ trụ Vostochny

Tháng 7 năm 2010, thủ tướng Nga khi đó là Vladimir Putin đã tuyên bố tỉnh Amur sẽ là nơi xây dựng sân bay vũ trụ Vostochny mới, nhằm làm giảm sự phụ thuộc của Nga vào sân bay vũ trụ Baikonur ở Kazakhstan.
Địa phương kết nghĩa

Chungcheong Nam, Hàn Quốc
Bản đồ địa hình tỉnh Amur
Hành chính tỉnh Amur
En Avant Guingamp

En Avant Guingamp  (tiếng Breton: War-raok Gwengamp, tiếng Anh: Forward Guingamp), thường được gọi là EA Guingamp, EAG hoặc đơn giản là Guingamp (tiếng Pháp: [ɡɛ̃ɡɑ̃]), là một câu lạc bộ bóng đá  Pháp tại xã Guingamp. Câu lạc bộ được thành lập vào năm 1912 và chơi ở Ligue 2, cấp độ thứ hai của bóng đá Pháp. Guingamp chơi các trận đấu trên sân nhà tại Sân vận động Roudourou trong thành phố. Thật là bất thường khi một xã gồm 7.280 cư dân có một câu lạc bộ bóng đá chuyên nghiệp, chứ đừng nói đến một đội chơi ở giải hạng nhất. Ngoài ra sân vận động có sức chứa 18.000 khán giả, gấp khoảng 2,5 lần dân số của xã.
Đã là một câu lạc bộ nghiệp dư trong một thời gian dài, chơi ở các giải đấu trong khu vực, câu lạc bộ đã được thăng chức ba lần dưới sự chủ trì của Noël Le Graët, người đã tiếp quản vào năm 1972. Năm 1976, Guingamp đến được Giải hạng ba (nay gọi là Championnat National), và mùa tiếp theo họ được thăng lên Giải hạng hai (nay gọi là Ligue 2), nơi họ ở lại cho đến năm 1993. Câu lạc bộ đã trở nên hoàn toàn chuyên nghiệp vào năm 1984, và vào năm 1990, Sân vận động Roudourou đã được khai trương, với Guingamp tổ chức Paris Saint-Germain trong trận đấu khai mạc.
Danh hiệu lớn đầu tiên của câu lạc bộ là chiến thắng Coupe de France năm 2009, đội thứ hai trong lịch sử không phải từ Ligue 1 giành chiến thắng trong cuộc thi. Đội đã đánh bại đối thủ cùng thành phố Breton là Rennes 2-1 trong trận chung kết. Ngoài ra, vào năm 2014, En Avant de Guingamp đã đánh bại Stade Rennais FC 2-0 tại Stade de France. Ngoài hai năm chiến thắng của Coupe de France, chỉ có một kỳ tích lớn khác của câu lạc bộ là giành Cúp UEFA Intertoto 1996.
Câu lạc bộ đã chơi trong giải đấu hàng đầu của Pháp trước đây, chỉ được thăng hạng ba lần: 1995, 2000 và 2013. Thời gian lưu trú dài nhất của họ trong giải đấu hàng đầu là giữa năm 2013 và 2019.
Ngoài việc giành được Coupe de France, Guingamp còn được biết đến là bàn đạp cho những cầu thủ nổi bật như Didier Drogba, Florent Malouda, Fabrice Abriel và Vincent Candela. Các nhà quản lý như Guy Lacombe, Francis Smerecki và Erick Mombaerts cũng sử dụng câu lạc bộ làm bàn đạp trong giai đoạn khởi đầu của sự nghiệp huấn luyện. Guingamp được chủ trì bởi Bertrand Desplat. Cựu chủ tịch, Noël Le Graët, là chủ tịch của Liên đoàn bóng đá Pháp. Câu lạc bộ có một đội nữ chơi ở Giải 1 Féminine và đội dự bị trong CFA2.
Mùa giải 2018/2019, Guingamp lọt vào trận chung kết Coupe de la ligue với RC Strasbourg. Guingamp thua trận chung kết thua 4-1 trên chấm phạt đền sau khi trận đấu kết thúc không bàn thắng trong suốt 120 phút thi đấu. Vào ngày 12 tháng 5 năm 2019, Guingamp đã xuống hạng Ligue 2 kết thúc sáu năm ở giải đấu cao nhất sau khi hòa 1-1 với đối thủ Stade Rennais FC.
Lịch sử của câu lạc bộ > Mốc thời gian

1912: Thành lập câu lạc bộ.
1922: Trận đấu đầu tiên tại Stade de Montbareil.
1929: Lần thăng hạng đầu tiên cho giải d'Honneur.
1949: Lần thăng hạng thứ hai cho giải d'Honneur.
1974: Lần thăng hạng thứ ba cho Division d'Honneur.
Năm 1976: Lần đầu tiên thăng hạng lên giải hạng 3.
1977: Lần đầu tiên thăng hạng lên giải hạng 2.
1984: Thông qua tình trạng chuyên nghiệp.
1990: Trận đấu đầu tiên tại Sân vận động Roudourou.
1994: Lần thăng hạng thứ hai lên Ligue 2.
1995: Lần đầu tiên thăng hạng lên Ligue 1.
1996: Chiến thắng Cup Intertoto và lần đầu tiên xuất hiện ở châu Âu.
1997: Á quân của Coupe de France.
2000: Lần thăng hạng thứ hai lên Ligue 1.
2004: Rời khỏi Ligue 1.
2009: Chiến thắng của Coupe de France và lần thứ hai xuất hiện ở châu Âu.
2010: Rời khỏi Ligue 2.
2011: Thăng hạng tới Ligue 2.
2013: Thăng hạng tới Ligue 1.
2014: Chiến thắng Coupe de France và lần thứ ba xuất hiện tại UEFA Europa League.
2019: Á quân trong trận chung kết Coupe de la ligue.
2019: Rớt xuống Ligue 2.
Đội hình hiện tại > Đội một

Ghi chú: Quốc kỳ chỉ đội tuyển quốc gia được xác định rõ trong điều lệ tư cách FIFA. Các cầu thủ có thể giữ hơn một quốc tịch ngoài FIFA.
Đội hình hiện tại > Đội dự bị

Ghi chú: Quốc kỳ chỉ đội tuyển quốc gia được xác định rõ trong điều lệ tư cách FIFA. Các cầu thủ có thể giữ hơn một quốc tịch ngoài FIFA.
Danh hiệu > Trong nước

Coupe de Pháp
Vô địch (2): 2009, 2014
Á quân (1): 1996
Coupe de la Ligue
Á quân (1): 2019
Siêu cúp bóng đá Pháp
Á quân (1): 2009, 2014
Ligue 2
Á quân (3): 1994-1995, 1999-2000, 2012-13
Vô địch quốc gia
Vô địch (1): 1993
Coupe de Bretagne
Vô địch (2): 1975, 1979
Á quân (2): 1947, 1952
Championnat de l'Ouest
Vô địch (2): 1976, 1984
Danh hiệu > Châu Âu

Cúp Intertoto
Vô địch (1): 1996
Poel

| Insel Poel |
| --- | --- |

  Hiệu kỳ Huy hiệu

Insel Poel
Quốc gia: Đức
Bang: Mecklenburg-Vorpommern
Huyện: Nordwestmecklenburg
Phân chia hành chính: 15 Ortsteile
Chính quyền
 • Thị trưởng: Brigitte Schönfeldt (SPD)
Diện tích
 • Tổng cộng: 36,02 km2 (1,391 mi2)
Độ cao cực đại: 26 m (85 ft)
Độ cao cực tiểu: 0 m (0 ft)
Dân số (2006-12-31)
 • Tổng cộng: 2.802
 • Mật độ: 0,78/km2 (2,0/mi2)
Múi giờ: UTC+1, UTC+2
 • Mùa hè (DST): CEST (UTC+02:00)
Mã bưu chính: 23999
Mã vùng: 038425
Biển số xe: NWM
Thành phố kết nghĩa: Hammarö
Website: www.insel-poel.de
Poel (phát âm tiếng Đức: [ˈpøːl]) ahy Đảo Poel (tiếng Đức: Insel Poel)), là một đảo trên Biển Baltic.
Kedla

| Kedla |
| --- | --- |
Kedla
Quốc gia:  Ấn Độ
Bang: Jharkhand
Dân số (2001)
 • Tổng cộng: 17,588
Múi giờ: UTC+05:30
Kedla là một thị trấn thống kê (census town) của quận Hazaribag thuộc bang Jharkhand, Ấn Độ.
Nhân khẩu

Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Kedla có dân số 17.588 người. Phái nam chiếm 55% tổng số dân và phái nữ chiếm 45%. Kedla có tỷ lệ 62% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 72%, và tỷ lệ cho phái nữ là 49%. Tại Kedla, 15% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.
Zitlala

| Zitlala |
| --- | --- |
—  Đô thị  —
 

 
ZitlalaVị trí ở Mexico
Quốc gia:  México
Bang: Guerrero
Thủ phủ: Zitlala
Thủ phủ: Zitlala
Dân số (2005)
 • Tổng cộng: 19.718
Múi giờ: UTC-6
 • Mùa hè (DST): CDT (UTC-5)
Zitlala là một đô thị thuộc bang Guerrero, México. Năm 2005, dân số của đô thị này là 19718 người.
Đảng Trung dung Đức

| German Centre Party Deutsche Zentrumspartei |
| --- | --- |

President: Gerhard Woitzik
Founder: Joseph Görres
Thành lập: 13 tháng 12 năm 1870; 154 năm trước (1870-12-13) (lịch sử) 1945 (1945) (hiện đại)
Trụ sở chính: Straberger Weg 12 41542, Dormagen, NRW
Thành viên  (2006): 600
Ý thức hệ: Công giáo chính trị Dân chủ Kitô giáo Chủ nghĩa bảo thủ xã hội
Khuynh hướng: Trung hữu
Thuộc châu Âu: European Christian Political Movement
Thuộc tổ chức quốc tế: 0
Nhóm Nghị viện châu Âu: 0 MEPs
Màu sắc chính thức:      Xanh (hiện đại)          vàng, trắng (lịch sử)
Bundestag: 0 / 736
Nghị viện châu Âu: 1 / 96
Ministers-president of states: 0 / 16
Website: www.zentrumspartei.de
Quốc gia: Đức
Chính trị Đức
Centre Party Member of Reichstag (First line sitting from left to right: Paul Letocha, Dr. Ludwig Windthorst, Graf v. Johann Anton von Chamaré, Anton von Dejanicz-Gliszczynski, Albert Horn second line-standing-left to right: Graf v. Friedrich von Praschma, Philipp Schmieder (not Centre party), Dr. Felix Porsch, Dr. Frhr. Clemens Heereman von Zuydwyck, Julius Szmula)
Đảng Trung dung Đức (hay Đảng Trung tâm Đức, tiếng Đức: Deutsche Zentrumspartei hay ngắn gọn Zentrum) (DZP) là một đảng chính trị mà đa số thành viên là những người theo Công giáo Rôma, chủ yếu có ảnh hưởng dưới thời Đế chế Đức và thời Cộng hòa Weimar. Được thành lập năm 1870, nó tranh đấu trong cuộc Kulturkampf mà chính quyền Phổ đã khởi xướng để giảm bớt quyền lực của Giáo hội Công giáo. Chẳng bao lâu nó giành được 1/4 số ghế trong quốc hội Đế quốc Đức (Reichstag), và vị trí đứng giữa của nó về hầu hết các vấn đề chính trị giúp nó đóng một vai trò quyết định trong việc thành lập đa số. Từ lúc thành lập đến khi Hitler lên làm thủ tướng, 5 đảng viên đảng Trung tâm đã được phong làm thủ tướng. Thủ tướng cuối cùng của Đảng Trung tâm là Franz von Papen, đã ra khỏi đảng 2 ngày sau khi nhậm chức.
Sau thế chiến thứ hai, đảng này được thành lập trở lại, nhưng nó không thể giành được vai trò quan trọng như xưa, bởi vì đa số các thành viên cũ của nó nay gia nhập CDU, một đảng chung cho những người theo Kitô giáo. Đảng Trung tâm có đại biểu trong quốc hội đến 1957. Nó tồn tại như là một đảng ở bên lề, phần lớn chỉ còn ở bang Nordrhein-Westfalen.
Chú thích

↑  David Blackbourn, "The Political Alignment of the Centre Party in Wilhelmine Germany: A Study of the Party's Emergence in Nineteenth-Century Württemberg," Historical Journal Vol. 18, No. 4 (Dec., 1975), pp. 821-850 in JSTOR
Tiếng Swahili

| Tiếng Swahili |
| --- | --- |
Kiswahili
Sử dụng tại:  Burundi  Cộng hoà Dân chủ Congo  Comoros (được gọi là tiếng Comoros)  Kenya  Mozambique  Mayotte (được gọi là tiếng Shimaore)  Rwanda  Tanzania  Uganda  Oman
Tổng số người nói: Mẹ đẻ: 2 triệu tới 15 triệu (2012)  ngôn ngữ thứ hai: 30 triệu (1990–không có năm) đến hơn 100 triệu người tổng lại
Phân loại: Niger-CongoĐại Tây Dương-CongoBenue-CongoBantoidBantuBantu Bờ Đông bắcSabakiTiếng Swahili
Hệ chữ viết: Latinh, Ả Rập
Địa vị chính thức
Ngôn ngữ chính thức tại:  Liên minh châu Phi  Kenya  Tanzania  Uganda
Quy định bởi: Baraza la Kiswahili la Taifa (Tanzania)
Mã ngôn ngữ
ISO 639-1: sw
ISO 639-2: swa
ISO 639-3: tùy trường hợp: swa – Swahili (chung) swc – Swahili tại Congo swh – Swahili trên bờ biển
  Các khu vực ven biển nơi Swahili hay tiếng Comoros là ngôn ngữ bản xứ,   ngôn ngữ chính thức,   ngôn ngữ thương mại. Tiếng Swahili được sử dụng như là ngôn ngữ thương mại xa đi phía tây bắc hơn nữa.
Tiếng Swahili (tiếng Swahili: Kiswahilimã: swa được nâng cấp thành mã: sw ) là một ngôn ngữ Bantu được nói bởi các dân tộc sinh sống ở khu vực trải dài dọc bờ biển Ấn Độ Dương từ phía bắc Kenya tới miền bắc Mozambique, bao gồm cả quần đảo Comoros. Mặc dù chỉ có 5–10 triệu người dùng nó làm tiếng bản ngữ, nhưng tiếng Swahili là một ngôn ngữ quốc gia, hay ngôn ngữ chính thức của bốn quốc gia, cụ thể là Tanzania, Kenya, Uganda và Cộng hòa Dân chủ Congo. Tại Congo, như trong phần lớn Đông Phi, nó thường có vai trò như một lingua franca. Nó là ngôn ngữ duy nhất có nguồn gốc lịch sử của châu Phi có vai trò là ngôn ngữ làm việc của Liên minh châu Phi.
Lịch sử > Nguồn gốc

Tiếng Swahili thường xuyên được coi là thứ tiếng của vùng bờ biển của Tanzania và Kenya, được các tổng thống vùng Hồ Lớn hình thức hoá sau khi được độc lập. Vốn thứ tiếng này được người thổ dân ở vùng bờ biển của đất liền nói, rồi nó lan đi các hòn đảo xung quanh bờ biển Swahili và trở thành ngôn ngữ của ngư dân. Kể từ ít nhất là thế kỷ II CN, các thương nhân của các hòn đảo đó tiếp xúc nhiều với người dân bờ biển, nên kể từ ít nhất là thế kỷ VI tiếng Swahili lan đi suốt bờ biển Swahili. Cũng có ít nhiều chứng minh về người Zaramo đến từ Dar es Salaam (bây giờ thuộc Tanzania) định cư trên đảo Zanzibar.
Người nông dân trồng đinh hương đến từ Oman và vịnh Ba Tư làm cánh đồng trong quần đảo Zanzibar. Họ truyền bá Hồi giáo và cho thêm một vài từ vào tiếng Swahili. Họ xây dựng pháo đài và lâu đài tại các trung tâm kinh doanh và văn hoá chính cho đến Sofala (Moçambique) và Kilwa (Tanzania) ở phía nam, Mombasa và Lamu tại Kenya, quần đảo Comoros và miền bắc Madagascar trong Ấn Độ Dương, và Barawa (miền nam Somalia) ở phía bắc. Vì sự yêu cầu đinh hương nên xuất hiện tuyến giao thương, và nhà kinh doanh nói tiếng Swahili định cư theo dọc tuyến kinh doanh mới ấy. Lúc đó quý trình phát triển tiếng Swahili hiện đại bắt đầu.
Tài liệu sớm nhất được biết đến viết bằng tiếng Swahili là thư viết tại Kilwa Kisiwani năm 1711 sử dụng chữ cái Ả Rập. Thư này được gửi cho người Bồ Đào Nha tại Moçambique và đồng minh của họ. Bản nguyên của thư đó bây giờ được giữ tại Sở Lưu trữ Lịch sử Goa, Ấn Độ. Một tài liệu cổ khác là sử thi bằng chữ cái Ả Rập tựa đề là Utendi wa Tambuka (tạm dịch: Truyện Tambuka) của năm 1728.
Lịch sử > Thời kỳ thuộc địa

Sau khi nước Đức xâm chiếm vùng có tên là Tanganyika (bây giờ là đất liền Tanzania) làm thuộc địa vào năm 1886, người Đức nhận ra rằng tiếng Swahili được sử dụng rộng rãi, nên họ chỉ định tiếng Swahili là ngôn ngữ hành chính của toàn vùng thuộc địa. Người Anh Quốc ở Kenya láng giềng không làm vậy, nhưng có bước vào hướng đó. Cả hai người Anh Quốc và người Đức muốn làm cho thuận tiện sự cai trị của họ lên thuộc địa mà người bản địa ở đó nói khá nhiều thứ tiếng khác biệt với nhau. Vì vậy, nhà chính quyền thuộc địa chọn lựa một ngôn ngữ bản địa độc đáo mà họ hy vọng người bản xứ sẽ chấp nhận. Tiếng Swahili là thứ tiếng thuận lợi duy nhất trong hai thuộc địa đó.
Sau khi nước Đức thua Chiến tranh thế giới thứ nhất, Đức bị tước mọi vùng hải ngoại của nó. Vùng Tanganyika thì Anh Quốc làm uỷ trị. Chính quyền Anh Quốc với sự hỗ trợ của thể chế truyền giáo Kitô đến từ Anh Quốc mà có hoạt động trong thuộc địa đó tăng lên quyết tâm đặt tiếng Swahili là ngôn ngữ chung trong đào tạo tiểu học và sự thống trị cấp thấp trong khắp thuộc địa Đông Phi của Anh Quốc (Uganada, Tanganyika, Zanzibar, Kenya). Tiếng Swahili ở bậc dưới tiếng Anh: đào tạo đại học, phần lớn đào tạo trung học, thống trị cấp cao luôn là bằng tiếng Anh.
Một bước đến sự lan đi của tiếng Swahili là sáng tạo ngôn ngữ viết chuẩn. Vào tháng 6 năm 1928, một cuộc hội nghị liên lãnh thổ được tổ chức tại Mombasa, rồi tại đó ngôn ngữ địa phương Zanzibar là tiếng Unguja (Kiungujamã: swa được nâng cấp thành mã: sw ) được lựa chọn làm nền tảng của tiếng Swahili chuẩn. Tiếng Swahili chuẩn của ngày này —loại người ta dạy khi dạy tiếng Swahili cho người nước ngoài— trên thực tế là tiếng Swahili của Zanzibar, dù có sự không thống nhất nhỏ giữa ngôn ngữ viết chuẩn và tiếng địa phương của Zanzibar.
Địa vị hiện tại > Đông Phi

Tiếng Swahili đã trở thành ngôn ngữ thứ hai của hàng chục triệu người tại ba nước Hồ Lớn châu Phi: Tanzania, Kenya, Cộng hoà Dân chủ Congo. Ở đó, tiếng Swahili là thứ tiếng chính thức hay thứ tiếng quốc gia. Năm 1992 nước bên cạnh là Uganda làm tiếng Swahili là môn bắt buộc tại trường tiểu học rồi vào năm 2005, khi chuẩn bị cùng lập Liên bang Đông Phi, nước đó làm tiếng Swahili là ngôn ngữ chính thức. Tiếng Swahili cũng được số khá nhỏ người nói tại Burundi, Liên Bang Comoros, Rwanda, miền bắc Zambia, Malawi và Mozambique. Thêm hơn nữa, vào thế kỷ XX còn có người hiểu tiếng Swahili tại những cảng phần nam Biển Đỏ và trên bờ biển nam bán đảo Ả Rập và vịnh Ba Tư.
Khoảng chừng 90% trong số 50 triệu người Tanzania nói tiếng Swahili cùng với ngôn ngữ mẹ đẻ. Tình hình tại Kenya tương tự, mà tỷ lệ dân số biết tiếng Swahili cao hơn, vì thứ tiếng này là môn bắt buộc tại trường từ lớp một đến trường trung học, và là môn riêng tại nhiều đại học công và tư.
Địa vị hiện tại > Congo

Năm tỉnh miền đông Cộng hoà Dân chủ Congo cũng là vùng nói tiếng Swahili. Gần như phần nửa trong số 66 triệu người là dân số CHDC Congo tự nhận mình biết nói thứ tiếng này, và tiếng Swahili sắp thay thế tiếng Lingala làm thứ tiếng quốc gia quan trọng nhất của nước này.
Địa vị hiện tại > Nước khác

Ở nước khác thì tiếng Swahili chỉ phổ biến trong thành phố có chợ quan trọng, giữa người tị nạn đã về nước của mình, hay gần biến giới với Kenya và Tanzania.
Tên gọi

Tên của tiếng Swahili bằng tiếng Swahili là Kiswahili, và tên này đôi khi cũng được dùng khi người ta nói bằng thứ tiếng khác. Tên này đến từ dạng số nhiều sawāḥil (سواحل) của từ tiếng Ả Rập sāḥil (ساحل), có nghĩa là "biên giới" hay "bờ biển", mà khi dùng làm tính từ có nghĩa là "dân ven biển". Tiền tố ki-mã: swa được nâng cấp thành mã: sw  trong tiếng Swahili là tiền tố lớp danh từ bao gồm tên của ngôn ngữ.
Âm vị > Nguyên âm

Tiếng Swahili chuẩn có năm âm vị nguyên âm: /ɑ/, /ɛ/, /i/, /ɔ/, /u/. Tiếng Swahili không có nguyên âm đôi. Vì vậy, từ tiếng Swahili chui ("con báo") được phát âm như /tʃu.i/, mà có hai âm tiết.
Âm vị > Phụ âm

Các phụ âm của tiếng Swahili được liệt kê trong bảng này:
|  |  | Môi | Răng | Chân răng | Sauchân răng / vòm | Vòm mềm | Thanh hầu |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Mũi | Mũi | m /m/ |  | n /n/ | ny /ɲ/ | ng’ /ŋ/ |  |
| Tắc | tiền âm mũi | mb /mb/ |   | nd /nd/ | nj /ɲɟ ~ ndʒ/ | ng /ŋɡ/ |  |
| Tắc | hút vào | b /ɓ/ |  | d /ɗ/ | j /ʄ ~ ɗʒ/ | g /ɠ/ |  |
| Tắc | vô thanh không bật hơi | p /p/ |  | t /t/ | ch /tʃ/ | k /k/ |  |
| Tắc | bật hơi | (p /pʰ/) |  | (t /tʰ/) | (ch /tʃʰ/) | (k /kʰ/) |  |
| xát | tiền âm mũi | mv /ɱv/ |  | nz /nz/ |  |  |  |
| xát | hữu thanh | v /v/ | (dh /ð/) | z /z/ |  | (gh /ɣ/) |  |
| xát | vô thanh | f /f/ | (th /θ/) | s /s/ | sh /ʃ/ | (kh /x/) | h /h/ |
| Rung | Rung |  |  | r /r/ |  |  |  |
| Tiếp cận | Tiếp cận |  |  | l /l/ | y /j/ | w /w/ |  |
Ghi chú:
Các phụ âm mũi làm âm tiết riêng biệt khi đến trước phụ âm tắc có vị trí phát âm khác (ví dụ: mtotomã: swa được nâng cấp thành mã: sw  "đứa trẻ" /m.ˈtɔ.tɔ/) hoặc khi là hình vị riêng biệt (ví dụ: nilimpigamã: swa được nâng cấp thành mã: sw  "tôi đã đánh anh/chị ấy" /ni.li.m.ˈpi.ɠɑ/; trong đây chữ -m- là trung tố có nghĩa là "anh/chị ấy"). Trong những từ chỉ có một nguyên âm và có âm tắc có tiền âm mũi ở đầu từ thì trong đó âm mũi sẽ làm âm tiết đầu tiên, như ví dụ: mbwamã: swa được nâng cấp thành mã: sw  "con chó" /ˈm.bwɑ/. Điều này không xảy ra trong từ hơn một nguyên âm, như ndizimã: swa được nâng cấp thành mã: sw  "quả chuối" /'ndi.zi/ và nendamã: swa được nâng cấp thành mã: sw  "đi" /'nɛ.ndɑ/.
Các âm xát trong dấu ngoặc /ð θ ɣ x/ được mượn từ tiếng Ả Rập. Nhiều người phát âm chúng như /z s r h/.
Chính tả của tiếng Swahili không phân biệt phụ âm tắc vô thanh bật hơi với phụ âm không bật hơi. Khi danh từ trong lớp N có âm tắc ở đầu thì trong một vài giọng địa phương âm đó có bật hơi (tembomã: swa được nâng cấp thành mã: sw  "rượu dừa" /tɛmbɔ/ nhưng tembomã: swa được nâng cấp thành mã: sw  "con voi" /tʰɛmbɔ/). Ngoại trừ trường hợp đó âm bật hơi không phổ biến lắm. Có người sẽ viết âm bặt hơi bằng dấu lược (t'embomã: swa được nâng cấp thành mã: sw ).
Nhiều người không phân biệt l và r (bình thường tuỳ vào ngôn ngữ mẹ đẻ của người đó), và nhiều khi cả hai được phát âm như âm vỗ cạnh chân răng /ɺ/.
Sau tiền tố mũi, /l/ và /r/ trở thành /d/ còn /w/ trở thành /b/.
Âm vị > Siêu đoạn

Dù đa phần các ngôn ngữ nhóm Bantu có thanh điệu, nhưng tiếng Swahili đã mất thanh điệu.
Nói chung, từ trong tiếng Swahili có trọng âm trên âm tiết áp chót. Tuy nhiên, nhiều từ mượn từ tiếng Ả Rập hay tiếng Ba Tư có thể có âm tiết ở chỗ khác, như ghafulamã: swa được nâng cấp thành mã: sw  "bất thình lình" (trọng âm trên âm tiết đầu). Cũng có từ mà có thể chọn vị trí trọng âm tuỳ ý trong hai chỗ, như ahadimã: swa được nâng cấp thành mã: sw  "lời hứa" (trọng âm trên âm tiết đầu hay thứ hai). Một vài từ khác sẽ có nghĩa khác biệt tuỳ vào trọng âm, như barabaramã: swa được nâng cấp thành mã: sw  (nghĩa là "chính xác" khi trọng âm trên âm tiết thứ hai, "đại lộ" khi trọng âm trên âm tiết thứ ba). Trong trường hợp này, hai từ đó có chính tả bằng nhau.
Ngữ pháp > Động từ

Trong tiếng Swahili, động từ dùng nhiều tiền tố và một vài hậu tố liên kết với gốc từ để biểu lộ ngôi, thì, thức, trạng, thể.
Ngữ pháp > Động từ > Ngôi

Có một vài tiền tố chỉ chủ ngữ và tân ngữ của động từ:
Ví dụ:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
Ninamwona mtoto.mã: swa được nâng cấp thành mã: sw 
| ni-na-mw-onamã: swa được nâng cấp thành mã: sw  |   | mtotomã: swa được nâng cấp thành mã: sw  |
| tôi-đang-nó-xem |  | đứa trẻ |
Tôi xem đứa trẻ.