Lịch sử hành chính Tuyên Quang
Sau năm 1945

Sau Cách mạng tháng 8 năm 1945, bỏ cấp phủ, gọi chung là huyện. Tổ chức hành chính trên địa bàn gồm thị xã Tuyên Quang và 6 huyện: Chiêm Hóa, Hàm Yên, Nà Hang, Sơn Dương, Yên Bình, Yên Sơn.
Năm 1956, huyện Yên Bình được sáp nhập vào tỉnh Yên Bái.
Năm 1965, hợp nhất một số xã thuộc huyện Yên Sơn.
Năm 1968, điều chỉnh địa giới thị xã Tuyên Quang và huyện Yên Sơn.
Năm 1969, hợp nhất một số xã thuộc các huyện Nà Hang và Yên Sơn.
Năm 1970, hợp nhất một số xã thuộc các huyện Chiêm Hóa và Hàm Yên.
Năm 1975, hợp nhất tỉnh Hà Giang và tỉnh Tuyên Quang thành một tỉnh lấy tên là tỉnh Hà Tuyên.
Năm 1979, thành lập thị trấn Tân Bình thuộc huyện Yên Sơn.
Năm 1985, chia tách một số xã, thị trấn thuộc các huyện Chiêm Hóa và Hàm Yên.
Thành lập một số đơn vị hành chính cấp xã thuộc huyện Chiêm Hóa:
Thành lập xã Hà Lang trên cơ sở một phần xã Trung Hà
Thành lập xã Bình Phú trên cơ sở một phần xã Kiên Đài
Thành lập thị trấn Tân Yên, huyện Hàm Yên trên cơ sở một phần xã Nhân Mục.
Năm 1987, chia tách một số xã, thị trấn thuộc các huyện Nà Hang và Yên Sơn.
Thành lập một số đơn vị hành chính cấp xã thuộc huyện Na Hang:
Thành lập xã Xuân Lập trên cơ sở một phần xã Lăng Can. Xã Xuân Lập có 7.820 hécta đất với 1.236 nhân khẩu.
Thành lập xã Khâu Tình trên cơ sơ một phần xã Côn Lôn và xã Đà Vị. Xã Khâu Tinh có 6.657 hécta đất với 1.213 nhân khẩu.
Sáp nhập một phần xã Côn Lôn vào xã Trùng Khánh. Xã Trùng Khánh có 10.133 hécta đất với 2.071 nhân khẩu.
Thành lập thị trấn Na Hang trên cơ sở một phần xã Thanh Tương, xã Năng Khả và xã Vĩnh Yên. Thị trấn Na Hang có 1.668,8 hécta đất với 4.577 nhân khẩu.
Thành lập một số đơn vị hành chính cấp xã thuộc huyện Yên Sơn:
Thành lập xã Tân Tiến và xã Tân Long trên cơ sở toàn bộ xã Tân Hồng. Xã Tân Tiến có 6.266 hécta đất với 2.160 nhân khẩu. Xã Tân Long có 4.122 hécta đất với 3.009 nhân khẩu.
Thành lập xã Thái Bình và xã Tiến Bộ trên cơ sở toàn bộ xã Bình Ca. Xã Thái Bình có 2.518 hécta đất với 2.499 nhân khẩu. Xã Tiến Bộ có 3.350 hécta đất với 2.509 nhân khẩu.
Thành lập xã Quý Quân và xã Lực Hành trên cơ sở toàn bộ xã Hồng Sơn. Xã Quý Quân có 2.810 hécta đất với 1.283 nhân khẩu. Xã Lực Hành có 2.212 hécta đất với 1.917 nhân khẩu.
Thành lập xã Chân Sơn trên cơ sở một phần xã Trung Môn. Xã Chân Sơn có 2.174 hécta đất với 3.354 nhân khẩu.
Năm 1991, tỉnh Tuyên Quang được tái lập. Tỉnh Tuyên Quang có 6 đơn vị hành chính gồm thị xã Tuyên Quang và 5 huyện: Chiêm Hóa, Hàm Yên, Nà Hang, Sơn Dương, Yên Sơn.
Năm 1994, thành lập thị trấn Sơn Dương thuộc huyện Sơn Dương.
Năm 1999, giải thể các thị trấn nông trường và thành lập một số xã thuộc các huyện Nà Hang, Hàm Yên, Yên Sơn, Sơn Dương.
Giải thể thị trấn nông trường Tân Trào, huyện Sơn Dương. Sáp nhập toàn bộ thị trấn nông trường Tân Trào vào các xã Minh Thanh, Tú Thịnh, Phúc Ứng, Bình Yên, Thượng Ấm, Tân Trào và thị trấn Sơn Dương.
Giải thể thị trấn nông trường Sông Lô, huyện Yên Sơn. Sáp nhập toàn bộ thị trấn nông trường Sông Lô vào các xã An Tường, Nhữ Khê, Đội Bình, An Khang, Thắng Quân, Thái Long, Lưỡng Vượng, Hoàng Khai, Đội Cấn và thị trấn Tân Bình.
Giải thể thị trấn nông trường Tháng 10, huyện Yên Sơn. Sáp nhập toàn bộ thị trấn nông trường Tháng 10 vào các xã Mỹ Bằng, Phú Lâm, Nhữ Hán, Kim Phú.
Thành lập xã Xuân Tân và xã Xuân Tiến, huyện Na Hang trên cơ sở toàn bộ xã Đức Xuân. Xã Xuân Tân có 7.600 ha diện tích tự nhiên và 2.353 nhân khẩu. Xã Xuân Tiến có 5.434 ha diện tích tự nhiên và 1.903 nhân khẩu.
Thành lập xã Yên Lâm và xã Yên Phú, huyện Hàm Yên trên cơ sở toàn bộ xã Yên Hương. Xã Yên Lâm có 12.800 ha diện tích tự nhiên và 2.893 nhân khẩu. Xã Yên Phú có 8.450 ha diện tích tự nhiên và 6.263 nhân khẩu.
Thành lập xã Nhữ Hán và xã Nhữ Khê, huyện Yên Sơn trên cơ sở toàn bộ xã An Khê. Xã Nhữ Hán có 2.152 ha diện tích tự nhiên và 4.400 nhân khẩu. Xã Nhữ Khê có 1.685 ha diện tích tự nhiên và 4.600 nhân khẩu.
Năm 2006, điều chỉnh địa giới một số xã, thị trấn thuộc huyện Nà Hang.
Giải thể xã Thúy Loa, xã Xuân Tân, xã Xuân Tiến, xã Trùng Khánh và xã Vĩnh Yên. Sáp nhập toàn bộ các xã giải thể vào các xã thuộc huyện Na Hang, huyện Yên Sơn, huyện Chiêm Hóa, huyện Ham Yên
Năm 2008, điều chỉnh địa giới thị xã Tuyên Quang và huyện Yên Sơn; thành lập một số phường thuộc thị xã Tuyên Quang.
Sáp nhập một phần toàn bộ các xã: An Tường, Lưỡng Vượng, An Khang, Thái Long và Đội Cấn thuộc huyện Yên Sơn vào thị xã Tuyên Quang.
Thành lập các phường thuộc thị xã Tuyên Quang:
Thành lập phường Tân Hà trên cơ sở một phần xã Ỷ La. Phường Tân Hà có 524 ha diện tích tự nhiên và 8.525 nhân khẩu.
Thành lập phường Ỷ La trên cơ sở phần còn lại xã Ỷ La. Phường Ỷ La có 350,31 ha diện tích tự nhiên và 3.921 nhân khẩu.
Thành lập phường Hưng Thành trên cơ sở toàn bộ xã Hưng Thành. Phường Hưng Thành có 479,79 ha diện tích tự nhiên và 6.289 nhân khẩu.
Thành lập phường Nông Tiến trên cơ sở toàn bộ xã Nông Tiến. Phường Nông Tiến có 1.269,99 ha diện tích tự nhiên và 6.535 nhân khẩu.
Thị xã Tuyên Quang có 11.917,45 ha diện tích tự nhiên và 90.793 nhân khẩu, có 13 đơn vị hành chính trực thuộc, bao gồm 07 phường và 06 xã.
Năm 2010, thành lập thành phố Tuyên Quang trên cơ sở toàn bộ thị xã Tuyên Quang. Thành phố Tuyên Quang có diện tích tự nhiên 11.917,45 ha và 110.119 nhân khẩu, 13 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 07 phường và 06 xã.
Năm 2011, thành lập huyện Lâm Bình.
Thành lập huyện Lâm Bình trên cơ sở toàn bộ các xã Lang Can, Thượng Lam, Khuôn Hà, Phúc Yên, Xuân Lập thuộc huyện Na Hang và toàn bộ các xã Bình An, Thô Bình, Hồng Quang thuộc huyện Chiêm Hóa.
Huyện Lâm Bình có 78.152,17 ha diện tích tự nhiên và 29.459 nhân khẩu; có 08 xã.
Năm 2019, điều chỉnh địa giới hành chính thành phố Tuyên Quang và huyện Yên Sơn; thành lập một số phường thuộc thành phố Tuyên Quang và hợp nhất một số xã thuộc huyện Sơn Dương.
Sáp nhập toàn bộ xã Kim Phú, xã Phú Lâm và thị trấn Tân Bình thuộc huyện Yên Sơn vào thành phố Tuyên Quang.
Thành lập một số đơn vị hành chính thuộc thành phố Tuyên Quang:
Sáp nhập một phần xã Phú Lâm vào xã Kim Phú. Xã Kim Phú có 38,49 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số 16.331 người.
Thành lập phường Đội Cấn trên cơ sở toàn bộ thị trấn Tân Bình và xã Đội Cấn. Phường Đội Cấn có 34,00 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số 17.531 người.
Thành lập phường Mỹ Lâm trên cơ sở toàn bộ xã Phú Lâm. Phường Mỹ Lâm có 18,79 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số 7.418 người.
Thành lập phường An Tường trên cơ sở toàn bộ xã An Tường. Phường An Tường có 11,71 km2 diện tích tự nhiên và dân số 15.010 người.
Thành phố Tuyên Quang có 184,38 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số 191.118 người; có 15 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 10 phường và 05 xã.
Sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã thuộc huyện Sơn Dương:
Thành lập xã Tân Thanh trên cơ sở toàn bộ xã Thanh Phát và xã Tuân Lộ. Xã Tân Thanh có 47,50 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số 5.893 người.
Thành lập xã Trường Sinh trên cơ sở toàn bộ xã Sầm Dương và xã Lâm Xuyên. Xã Trường Sinh có 13,80 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số 4.231 người.
Sau khi sắp xếp, huyện Sơn Dương có 31 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 30 xã và 01 thị trấn.
Năm 2021, điều chỉnh địa giới các huyện Chiêm Hóa và Lâm Bình; thành lập thị trấn huyện lỵ của các huyện Lâm Bình, Yên Sơn.
Điều chỉnh địa giới hành chính huyện Chiêm Hóa, huyện Lâm Bình và thành lập thị trấn Lăng Can thuộc huyện Lâm Bình:
Điều chỉnh toàn bộ diện tích và dân số của xã Phúc Sơn và xã Minh Quang thuộc huyện Chiêm Hóa vào huyện Lâm Bình.
Thành lập thị trấn Lăng Can, huyện Lâm Bình trên cơ sở toàn bộ xã Lăng Can. Thị trấn Lăng Can có 73,33 km² diện tích tự nhiên và 8.373 người.
Huyện Chiêm Hóa có 1.146,24 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số 134.091 người; có 24 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 23 xã và 01 thị trấn.
Huyện Lâm Bình có 917,55 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số 51.421 người; có 10 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 09 xã và 01 thị trấn.
Điều chỉnh địa giới hành chính các xã Lang Quán, Tứ Quận và Thắng Quân thuộc huyện Yên Sơn để thành lập thị trấn Yên Sơn:
Điều chỉnh một phần xã Lang Quán và xã Tứ Quận vào xã Thắng Quân.
Thành lập thị trấn Yên Sơn, huyện Yên Sơn trên cơ sở toàn bộ xã Thắng Quân. Thị trấn Yên Sơn có 29,21 km² diện tích tự nhiên và 22.041 người.
Năm 2024, hợp nhất một số xã thuộc huyện Sơn Dương.
Thành lập xã Hồng Sơn trên cơ sở toàn bộ xã Hồng Lạc và xã Vân Sơn. Xã Hồng Sơn có diện tích tự nhiên là 19,35 km² và quy mô dân số là 9.576 người.
Sau khi sắp xếp, huyện Sơn Dương có 30 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 29 xã và 01 thị trấn.
Tỉnh Tuyên Quang có 7 đơn vị hành chính cấp huyện, bao gồm: 1 thành phố và 6 huyện; 137 đơn vị hành chính cấp xã, bao gồm: 121 xã, 10 phường và 6 thị trấn.