stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Đường sắt Nhà nước Triều Tiên
Hoạt động và cơ sở hạ tầng > Dịch vụ chở khách

Hệ thống đường sắt này cung cấp hình thức vận chuyển đường dài chính ở Bắc Triều Tiên.
Mặc dù Hồng quân Liên Xô đã khởi động lại hoạt động của các đoàn tàu chở khách chỉ vài ngày sau khi phân chia Triều Tiên vào năm 1945, nhưng chỉ sau khi Chiến tranh Triều Tiên kết thúc, các chuyến tàu quốc tế thường xuyên giữa Triều Tiên và Trung Quốc mới được nối lại. Một thỏa thuận về dịch vụ xe lửa xuyên biên giới đã được ký kết giữa hai nước vào ngày 5 tháng 2 năm 1954 và hoạt động thường xuyên của tuyến Bắc Kinh –P'yŏngyang thông qua các chuyến tàu bắt đầu bốn tháng sau, vào ngày 3 tháng 6, bằng cách sử dụng rolling stock của China Railway.
Năm 1983 Đường sắt Nhà nước Triều Tiên cũng bắt đầu vận hành các chuyến tàu P'yŏngyang–Bắc Kinh, bằng cách sử dụng đầu máy toa xe của riêng mình, và kể từ đó KSR và China Railway cùng khai thác các chuyến khứ hồi hàng tuần giữa hai thủ đô. Những chuyến tàu này, cho đến nay là dịch vụ hành khách quốc tế quan trọng nhất trong DPRK, hoạt động thông qua Sinŭiju 4 lần/tuần (Thứ 2, Thứ 4, Thứ 5 và Thứ 7). Kiểm tra hải quan và nhập cư diễn ra tại Sinŭiju. Chuyến đi mất 22 giờ 51 phút từ P'yŏngyang đến Beijing, và 23 giờ 18 phút từ Beijing đến P'yŏngyang. Các điểm dừng tại Bắc triều Tiên là tại các ga P'yŏngyang, Ch'ŏngju Ch'ŏngnyŏn, Ch'ŏnggang và Ga Sinŭiju Ch'ŏngnyŏn. Đoàn tàu thường gồm tám toa và một xe ăn chạy giữa Bình Nhưỡng và Tân Nghĩa Châu, gồm hai toa ngủ của Bắc Triều Tiên giữa Bình Nhưỡng và Bắc Kinh, và ba toa của Đường sắt Trung Quốc và một toa ngủ của Đường sắt Nhà nước Triều Tiên giữa Bình Nhưỡng và Đan Đông, Trung Quốc.
Dịch vụ quốc tế quan trọng khác là tàu hỏa (cụ thể là xe ngủ) hoạt động hai tuần một lần giữa P'yŏngyang và Moscow, hoạt động từ năm 1987. Chuyến tàu này thường không mở cho người nước ngoài ngoài trừ công dân Nga đến Rajin.
Ngoài ra còn có một dịch vụ hành khách quốc tế từ Manp'o đến Ji'an, Trung Quốc, dưới dạng một toa chở khách duy nhất gắn liền với toa chở hàng xuyên biên giới hàng ngày. Chuyến tàu này không được người nước ngoài sử dụng ngoài người Triều Tiên Trung Quốc.
Các chuyến tàu đường dài quan trọng khác bao gồm P'yŏngyang - Kilju - Hyesan (721 km (448 mi), P'yŏngyang - Ch'ŏngjin - Tumangang (1,011 km (0,628 mi)), P'yŏngyang - Ch'ŏngjin - Musan (813 km (505 mi)), P'yŏngyang - Kŭmgol (570 km (350 mi)), P'yŏngyang - Kowŏn - P'yŏnggang (370 km (230 mi)), Haeju - Manp'o (492 km (306 mi)), Haeju - Sariwŏn - P'yŏngyang - Kilju - Hyesan (855 km (531 mi)), Sinch'ŏn - Sariwŏn - P'yŏngyang - Ch'ŏngjin (858 km (533 mi)) và Sinŭiju - Kaesŏng (413 km (257 mi)).
Tuyến đường

Bắc Triều Tiên có một mạng lưới rộng lớn gồm các tuyến đường sắt khổ tiêu chuẩn và hẹp, gần như tạo thành hình chữ H, với các tuyến chính phía tây và phía đông kết nối với hai tuyến chính phía bắc và phía nam trên bờ biển phía đông và phía tây.
Danh sách này chỉ nêu các tuyến chính.
Trunk Lines
Hambuk Line: Ch'ŏngjin Ch'ŏngnyŏn–Rajin, 331,1 km (205,7 mi), 1,435 mm (0,0565 in) khổ tiêu chuẩn (Hongŭi–Rajin dùng đường ray kép với khổ tiêu chuẩn và khổ rộng 1,520 mm (0,0598 in) theo chuẩn của Nga);
Hongŭi Line: Hongŭi (Hambuk line) - Tumangang (-> Khasan, Nga), 9,5 km (5,9 mi), khổ kép;
Kangwŏn Line: Kowŏn (P'yŏngra Line) - P'yŏnggang, 145,8 km (90,6 mi) khổ tiêu chuẩn
Kŭmgangsan Ch'ŏngnyŏn Line: Anbyŏn (Kangwŏn Line) - Kŭmgangsan Ch'ŏngnyŏn (-> Chejin, Hàn Quốc, 101,0 km (62,8 mi) khổ tiêu chuẩn
Manp'o Line: Sunch'ŏn (P'yŏngra Line) - Manp'o, 299,9 km (186,3 mi) Khổ tiêu chuẩn
Paektusan Ch'ŏngnyŏn Line: Kilju Ch'ŏngnyŏn (P'yŏngra Line) - Hyesan Ch'ŏngnyŏn (Pukpu Line), 141,7 km (88,0 mi) khổ tiêu chuẩn
P'yŏngbu Line: P'yŏngyang - Kaesŏng (-> Torasan, Hàn Quốc), 187,3 km (116,4 mi) khổ tiêu chuẩn
P'yŏngdŏk Line: P'yŏngyang - Kujang Ch'ŏngnyŏn (Tuyến Manp'o và Ch'ŏngnyŏn P'arwŏn), 192,3 km (119,5 mi) khổ tiêu chuẩn
P'yŏngnam Line: P'yŏngyang - Namp'o, 55,2 km (34,3 mi) khổ tiêu chuẩn
P'yŏngra Line: P'yŏngyang - Rajin, 819,0 km (508,9 mi) khổ tiêu chuẩn
P'yŏngŭi Line: P'yŏngyang - Sinŭiju (-> Dandong, Trung Quốc), 225,1 km (139,9 mi) khổ tiêu chuẩn
Đường khổ hẹp
Các đường khổ hẹp ở Bắc Triều Tiên được chế tạo tới khổ 762 mm (30,0 in). Một số được điện khí hóa ở 1500 V DC. Trong khi có những tuyến như vậy trên khắp cả nước, những tuyến quan trọng nhất là ở phía bắc của đất nước. Tuyến dài nhất trong số các tuyến khổ hẹp ở Bắc Triều Tiên là Paengmu Line, dài 191,7 km (119,1 mi) từ Paegam đến Musan, kết nối các tuyến khổ tiêu chuẩn Paektusan Ch'ŏngnyŏn Line và Musan Line.
Liên kết đường sắt với các nước liền kề

Trung Quốc (China Railway) - mở - cùng khổ đường
Nga (Russian Railways) - mở - khác khổ đường
Hàn Quốc (Korail) - không sử dụng thường xuyên - cùng khổ đường
Bạch quả

| Bạch quả |
| --- | --- |
Khoảng thời gian tồn tại: 51.5–0 triệu năm trước đây  TiềnЄ Є O S D C P T J K Pg N     Thế Eocen–hiện tại

Cây trưởng thành
Tình trạng bảo tồn
 Nguy cấp  (IUCN 3.1)
 Cực kỳ nguy cấp  (NatureServe)
Phân loại khoa học 
Giới:: Plantae
nhánh:: Tracheophyta
Ngành:: Ginkgophyta
Lớp:: Ginkgoopsida
Bộ:: Ginkgoales
Họ:: Ginkgoaceae
Chi:: Ginkgo
Loài:: G. biloba
Danh pháp hai phần
Ginkgo biloba L., 1771

Các đồng nghĩa
 Ginkgo macrophylla K.Koch   Pterophyllus salisburiensis J.Nelson, nom. illeg.   Salisburia adiantifolia Sm., nom. illeg.   Salisburia biloba (L.) Hoffmanns.   Salisburia ginkgo Rich., nom. illeg.   Salisburia macrophylla Reyn.  
Bạch quả (tên khoa học: Ginkgo biloba; 銀杏 trong tiếng Trung, tức là ngân hạnh hay 白果 là bạch quả), là loài cây thân gỗ duy nhất còn tồn tại trong chi Ginkgo, họ Ginkgoaceae.
Tổng quan

Bạch quả là ví dụ tốt nhất về hóa thạch sống, do bộ Ginkgoales đã không còn biết đến từ các hóa thạch kể từ sau thế Pliocen.
Trong nhiều thế kỷ, người ta cho rằng nó đã tuyệt chủng trong tự nhiên, nhưng hiện nay người ta biết rằng nó còn mọc tại ít nhất là ở hai khu vực nhỏ trong tỉnh Chiết Giang ở miền đông Trung Quốc, trong khu vực bảo tồn Thiên Mẫu Sơn. Các cây bạch quả trong các khu vực này có thể đã được các nhà sư Trung Quốc chăm sóc và bảo tồn trong trên 1.000 năm. Vì thế, việc các quần thể bạch quả hoang dã bản địa có còn tồn tại hay không vẫn còn là điều chưa chắc chắn.
Quan hệ giữa bạch quả với các nhóm thực vật khác vẫn chưa rõ ràng. Nó đã từng được đặt lỏng lẻo trong ngành Thực vật có hạt (Spermatophyta) và ngành Thông (Pinophyta), nhưng đã không có sự đồng thuận nào trong việc xếp đặt như thế. Do các hạt của bạch quả không được bảo vệ trong thành bầu nhụy, nên về mặt hình thái học nó có thể coi là thực vật hạt trần. Các cấu trúc tương tự như của quả mơ do các cây bạch quả cái sinh ra về mặt kỹ thuật không phải là quả, mà là các hạt có vỏ bao gồm phần mềm và dày cùi thịt phía ngoài (sarcotesta), và phần cứng phía trong (sclerotesta).
Đặc trưng > Hình thái học

Bạch quả là cây thân gỗ rất lớn, thông thường đạt tới chiều cao 20–35 m (66–115 ft), với một vài cây tại Trung Quốc cao trên 50 m (164 ft). Cây có tán nhọn và các cành dài, gồ ghề, thông thường có rễ ăn sâu có khả năng chống chịu sự tàn phá của gió, tuyết. Các cây non thường cao và mảnh dẻ, ít phân cành; tán lá trở nên rộng hơn khi cây lớn. Trong mùa thu, lá đổi màu thành vàng sáng và sau đó bị rụng, đôi khi chỉ trong một khoảng thời gian ngắn (1–15 ngày). Sự kết hợp giữa khả năng kháng chịu sâu bệnh, gỗ có sức đề kháng mối mọt và khả năng sinh ra các chồi và rễ khí làm cho bạch quả có khả năng trường thọ, với một vài cây được cho là đã trên 2.500 năm tuổi: Một cây 3.000 năm tuổi được thông báo là tồn tại ở tỉnh Sơn Đông.
Một số cây bạch quả già sinh ra các rễ khí, gọi là chichi (nghĩa là "núm vú" trong tiếng Nhật) hay zhong-ru (tiếng Trung quan thoại), hình thành ở mặt dưới của các cành lớn và phát triển xuống phía dưới. Sự phát triển của các rễ khí này là rất chậm, và có thể phải mất hàng trăm năm để xuất hiện. Chức năng của các rễ khí dày này vẫn chưa được hiểu rõ.
Đặc trưng > Thân cây

Các cành bạch quả phát triển theo chiều dài bằng cách phát triển các cành non với các lá mọc cách đều đặn, như được ghi nhận ở phần lớn các cây. Từ nách lá của các lá này, các "cành cựa non" (hay các cành non ngắn) phát triển vào năm thứ hai của sự phát triển. Các cành non ngắn có các gióng rất ngắn (đến mức mà sự phát triển sau vài năm chỉ có thể kéo dài chúng thêm 1–2 cm) và các lá của chúng thông thường không có thùy. Chúng ngắn và có bướu, được sắp xếp đều trên các cành to, ngoại trừ trên sự phát triển năm đầu tiên. Do các gióng ngắn, nên các lá dường như là một cụm ở đỉnh của các cành non ngắn, và các cấu trúc sinh sản chỉ được hình thành trên chúng (xem hình – các hạt và lá chỉ có trên các cành non ngắn).
Ở bạch quả, giống như ở các thực vật khác có cấu trúc tương tự, các cành non ngắn cho phép hình thành các lá mới trên các phần già hơn của tán lá. Sau một số năm, các cành non ngắn này có thể phát triển và thay đổi để trở thành các cành non thông thường (dài), hoặc ngược lại.
Đặc trưng > Lá

Các lá là duy nhất trong thực vật có hạt, có dạng hình quạt với các gân lá tỏa ra thành phiến lá, đôi khi chia hai nhánh nhưng không bao giờ nối lại thành một hệ thống. Hai gân lá đi vào phiến lá tại gốc lá và chia nhánh lặp lại thành hai; theo kiểu gọi là hệ gân lá phân đôi. Các lá thông thường dài 5–10 cm (2-4 inch), nhưng đôi khi tới 15 cm (6 inch). Các lá này trông tương tự như một số lá chét của dương xỉ đuôi chồn (Adiantum capillus-veneris).
Các lá ở các cành non dài thông thường có vết khía hình chữ V hay có thùy, nhưng chỉ từ mặt ngoài, giữa các gân lá. Chúng sinh ra ở phần đầu của các cành lớn nhanh, mọc so le và cách nhau đều đặn; cũng như trên các cành non ngắn thành cụm ở đầu cành.
Đặc trưng > Sinh sản

Bạch quả là loài cây đơn tính khác gốc, với các cây mang các giới tính khác nhau, một số cây là cây đực và những cây khác là cây cái. Các cây đực sinh ra các nón phấn nhỏ với các lá bào tử mang 2 túi bao tử nhỏ sắp xếp thành vòng xung quanh trục trung tâm.
Các cây cái không sinh ra nón. Hai noãn được hình thành tại đầu cuống, và sau khi thụ phấn, một hoặc hai noãn sẽ phát triển thành hạt. Hạt dài 1,5–2 cm. Lớp vỏ ngoài dày cùi thịt (sarcotesta) có màu nâu vàng nhạt, mềm, trông tương tự như quả. 
Nó trông hấp dẫn bề ngoài, nhưng chứa axít butanoic và có mùi tương tự như bơ ôi (cũng chứa cùng hợp chất hóa học này) hay mùi phân khi rụng. Bên dưới lớp vỏ ngoài (sarcotesta) là lớp vỏ cứng (sclerotesta, thông thường gọi là "vỏ" hạt) và lớp vỏ trong (endotesta) mỏng tựa như giấy, với phôi tâm bao quanh thể giao tử cái ở giữa.
Quá trình thụ phấn ở hạt bạch quả diễn ra nhờ giao tử đực có thể di động, giống như ở tuế, dương xỉ, rêu và tảo. Giao tử đực có kích thước lớn (khoảng 250-300 micromét) và tương tự như giao tử đực của tuế (có kích thước hơi lớn hơn). Giao tử đực của bạch quả lần đầu tiên được nhà thực vật học Nhật Bản Sakugoro Hirase phát hiện ra năm 1896. Giao tử đực có cấu trúc nhiều lớp phức tạp, là một dải liên tục của các thể cơ sở, tạo ra từ đáy của vài nghìn roi có chuyển động tựa như lông mao. Bộ máy các roi/lông mao đẩy cơ thể giao tử đực về phía trước. Giao tử đực chỉ phải di chuyển một quãng ngắn để tới các túi chứa noãn. Hai giao tử đực được sinh ra, một trong chúng sẽ thụ phấn thành công cho noãn. Mặc dù người ta tin một cách rộng khắp rằng việc thụ phấn của hạt bạch quả xuất hiện chỉ ngay trước hay ngay sau khi chúng rụng vào đầu mùa thu, nhưng các phôi thông thường xuất hiện trong các hạt chỉ ngay trước và ngay sau khi chúng rụng khỏi cây.
Đặc trưng > Hiroshima

Sức sống mãnh liệt của cây bạch quả được thể hiện qua sự kiện nổ bom nguyên tử tại Hiroshima, Japan, nơi sáu cây bạch quả mọc cách tâm điểm vụ nổ hạt nhân 1,5 km được ghi nhận là vẫn sống sót sau vụ nổ. Mặc dù đa số động vật và thực vật trong khu vực này đều bị chết, nhưng các cây bạch quả vẫn sống sót, dù bị cháy đen, rồi sau đó sinh trưởng trở lại. Các cây này được đeo biển tại đền Housenbou (報専坊, Housenbou?)
Từ nguyên học

Tên gọi cũ trong tiếng Trung để chỉ loài cây này là 银果 yínguo ('ngân quả').
Tên gọi thông dụng ngày nay là 白果 bái guǒ ('bạch quả') và 銀杏 yínxìng ('ngân hạnh'). Tên gọi đầu tiên trong số tên mới này được vay mượn trực tiếp sang tiếng Việt (bạch quả). Tên gọi sau được vay mượn sang tiếng Nhật (ぎんなん '"ginnan") và tiếng Triều Tiên (eunhaeng), khi cây này được du nhập từ Trung Quốc sang.
Tên gọi khoa học Ginkgo dường như là do sự phát âm na ná của từ này trong Hán tự, thông thường có nhiều kiểu phát âm trong tiếng Nhật, và các ký tự 銀杏 được dùng để chỉ ginnan cũng có thể phát âm sai lệch thành ginkyō. Engelbert Kaempfer, người phương Tây đầu tiên nhìn thấy loài này năm 1690, đã ghi lại cách phát âm sai này trong cuốn Amoenitates Exoticae (1712) của ông; trong đó chữ y do ông viết đã bị đọc sai thành g, và lỗi chính tả này đã được giữ nguyên tới nay.
Gieo trồng và sử dụng

Bạch quả được trồng từ lâu tại Trung Quốc; một số cây trồng tại các ngôi chùa được coi là có trên 1.500 năm tuổi. Ghi chép đầu tiên của người châu Âu về bạch quả có vào năm 1690 trong các vườn chùa ở Nhật Bản, khi nhà thực vật học người Đức là Engelbert Kaempfer nhìn thấy cây này. Do bạch quả được coi là cây thánh trong cả Phật giáo lẫn Nho giáo, nên nó được trồng rộng rãi tại Triều Tiên và một số khu vực tại Nhật Bản; và trong cả hai khu vực này thì một số trường hợp tự nhiên hóa đã diễn ra, với bạch quả gieo rắc giống trong các khu rừng tự nhiên.
Ở một số khu vực, đáng chú ý là Hoa Kỳ, những cây bạch quả được gieo trồng có chủ định nhiều nhất là các giống cây đực được ghép trên các cây trồng từ hạt, do các cây đực không sinh ra hạt nặng mùi. Giống cây trồng phổ biến "Autumn Gold' là dòng vô tính của cây đực.
Bạch quả là cây chính thức của thành phố Kumamoto, và hai lá của nó tạo thành biểu tượng của Đại học Tokyo, khu trường sở chính của đại học này cũng có một số cây bạch quả.
Bạch quả cũng là loại cây phổ biến để trồng trong bồn cảnh và trong nghệ thuật bonsai; chúng có thể được giữ một cách nhân tạo ở dạng nhỏ trong nhiều thế kỷ. Ngoài ra, chúng cũng dễ dàng nhân giống bằng hạt.
Các ví dụ về sự ngoan cường của bạch quả có thể thấy tại Hiroshima, Nhật Bản, nơi có 4 cây mọc cách vụ nổ bom nguyên tử năm 1945 chỉ 1–2 km. Chúng nằm trong số chỉ rất ít các sinh vật trong khu vực còn sống sót sau vụ nổ . Trong khi phần lớn các động, thực vật khác bị tiêu diệt thì bạch quả, mặc dù bị đốt cháy, nhưng vẫn sống sót và phục hồi nhanh chóng. Hiện nay, chúng vẫn còn sống.
Gieo trồng và sử dụng > Ẩm thực

Thể giao tử tựa quả kiên bên trong hạt được coi trọng tại châu Á, và nó là một trong các thực phẩm truyền thống của người Trung Quốc. Trong tiếng Trung nó được gọi là 銀杏 ("ngân hạnh") hay 白果 ("bạch quả" như tên gọi của nó trong tiếng Việt. Hạt bạch quả được sử dụng trong món cháo, và thường được làm trong các dịp đặc biệt như lễ cưới hay Tết Nguyên Đán (một phần của món ăn chay gọi là La Hán thái (羅漢菜)). Trong văn hóa Trung Quốc, người ta tin rằng bạch quả có các tác dụng tốt với sức khỏe; một số người còn cho rằng nó có tác dụng kích thích tình dục. Trong ẩm thực Nhật Bản, người ta thêm hạt bạch quả (gọi là ginnan) vào các món ăn như chawanmushi (茶碗蒸し), và hạt đã chế biến thường được ăn cùng các món khác. Hạt bạch quả cũng có sẵn ở dạng đóng hộp, được bán dưới tên gọi "White Nuts", và có thể thấy ở nhiều cửa hàng thực phẩm châu Á tại phương Tây.
Khi trẻ em dùng với một lượng lớn (trên 5 hạt mỗi ngày), hay trong một thời gian dài, thể giao tử tươi (thịt) của hạt có thể gây ra ngộ độc MPN (4-methoxypyridoxin). MPN là chất ổn định về mặt nhiệt. Các nghiên cứu chứng minh rằng chứng co giật do MPN gây ra có thể ngăn ngừa hay hóa giải bằng pyridoxin.
Một số người mẫn cảm với các hóa chất trong lớp vỏ ngoài (sarcotesta). Những người này khi phải tiếp xúc với hạt cần cẩn thận như đeo găng tay dùng một lần. Các triệu chứng là chứng viêm da hay bỏng giộp tương tự như khi tiếp xúc với sơn độc (Toxicodendron radicans). Tuy nhiên, hạt không còn cùi thịt lại là an toàn để tiếp xúc.
Gieo trồng và sử dụng > Y học

Các chất chiết ra từ lá bạch quả chứa các flavonoit-glicozit và các terpenoit (ginkgolit, bilobalit) và được sử dụng trong dược phẩm. Chúng có nhiều tính chất được coi là tăng độ minh mẫn, và được sử dụng chủ yếu như là các chất làm tăng trí nhớ và sự chú ý, cũng như là tác nhân chống chóng mặt. Tuy nhiên, các nghiên cứu lại đưa ra các kết quả rất khác nhau về hiệu quả. Một số tranh luận đã nảy sinh về các kết luận mà một số nghiên cứu đưa ra mà người ta cho rằng được các hãng tiếp thị cho bạch quả tài trợ. Slate, một tạp chí trên Internet do Công ty The Washington Post sở hữu, báo cáo tháng 4 năm 2007:
Năm 2002, một bài báo xuất hiện trên JAMA (Tạp chí của Hiệp hội Y học Hoa Kỳ) với tiêu đề "Ginkgo for memory enhancement: a randomized controlled trial." Đây là nghiên cứu của Cao đẳng Williams, do Viện tuổi già quốc gia Hoa Kỳ (NIA) bảo trợ, đã kiểm tra các hiệu ứng của việc dùng bạch quả đối với những tình nguyện viên mạnh khỏe và trên 60 tuổi. Kết luận, được trích dẫn trong bảng dữ liệu về bạch quả Lưu trữ 2008-04-10 tại Wayback Machine của Viện sức khỏe quốc gia Hoa Kỳ (NIH), cho rằng: "Khi sử dụng tuân thủ theo chỉ dẫn của nhà sản xuất, bạch quả không đem lại lợi ích có thể đo đạc được về trí nhớ hay các chức năng nhận thức liên quan đối với những người lớn với chức năng nhận thức lành mạnh."
Bên ngoài những kết quả còn mâu thuẫn, các chất chiết từ bạch quả có thể có ba tác dụng đối với cơ thể người: cải thiện lưu thông máu (bao gồm cả vi tuần hoàn trong các mao mạch nhỏ) đến phần lớn các mô và cơ quan; bảo vệ chống lại các tổn thương tế bào do oxy hóa các gốc tự do; và nó ngăn chặn nhiều tác động của tác nhân hoạt hóa tiểu huyết cầu (tụ tập tiểu huyết cầu, vón cục máu) có liên quan tới sự phát triển của một loạt các rối loạn tim mạch, thận, hô hấp và hệ thần kinh trung ương. Bạch quả cũng có thể dùng để điều trị chứng tê liệt rời rạc.
Theo một số nghiên cứu, trong một vài trường hợp, bạch quả có thể cải thiện đáng kể sự tập trung ở các cá nhân mạnh khỏe. Tác dụng gần như là ngay tức thì và đạt tới đỉnh điểm trong vòng 2,5 giờ sau khi dùng.
Tại Việt Nam, nhiều bài thuốc được nghiên cứu với mục đích giúp tăng cường tuần hoàn máu não, cải thiện tình trạng giảm trí nhớ, tập trung, đau đầu. Trong đó các sản phẩm như Ích Trí Minh, Hoàn ích Trí... là thành quả của y học cổ truyền với chiết xuất từ cao lá bạch quả.
Một bài thuyết trình tại hội nghị năm 2004 đã tổng quát hóa kết quả các thử nghiệm khác nhau cho thấy bạch quả có triển vọng trong điều trị bệnh Alzheimer, mặc dù cần có thêm các nghiên cứu bổ sung.
Bạch quả cũng thường được bổ sung trong một số loại đồ uống tăng lực, nhưng lượng bổ sung thông thường là quá thấp nên không có các tác dụng đáng kể nào, ngoại trừ có lẽ là thông qua tác dụng làm yên lòng do có liệt kê bạch quả trên tem mác. Tuy nhiên, một hộp 454 g (16 oz.) đồ uống tăng lực Rockstar chứa khoảng 300 mg Ginkgo biloba.
Các chất bổ sung Ginkgo thông thường chỉ cần khoảng 40–200 mg trên ngày.
Gieo trồng và sử dụng > Y học > Hiệu ứng phụ

Bạch quả có thể có tác động phụ không mong muốn, đặc biệt là ở các cá nhân với các rối loạn tuần hoàn máu và ở những người sử dụng các thuốc chống đông máu như aspirin và warfarin, mặc dù các nghiên cứu gần đây cho thấy bạch quả có ít hay không có tác động đối với tính chất chống đông hay dược động lực học của warfarin. Bạch quả cũng không nên dùng cho những người đang dùng các chất ức chế monoamin oxidaza (MAOI) hay cho các phụ nữ đang mang thai mà không có sự tư vấn của bác sĩ chuyên môn.
Các hiệu ứng phụ của bạch quả có thể là: tăng rủi ro chảy máu, khó chịu đường ruột, buồn nôn, nôn mửa, tiêu chảy, đau đầu, hoa mắt chóng mặt, đánh trống ngực, bồn chồn. Nếu có bất kỳ tác dụng phụ nào cần dừng ngay việc sử dụng bạch quả.
Cây bạch quả về mùa thu
Vỏ thân cây
Ginkgo biloba
Hạt và lá bạch quả
Lá bạch quả vào mùa thu
Bạch quả trong bồn cảnh tại Vườn thực vật Montreal.
Một cây bạch quả tại Tournai (Bỉ).
Ginkgo biloba trong công viên Morlanwelz-Mariemont, Bỉ.
Đường tỉnh 109

| Đường tỉnh 109   Mường La – Ngọc Chiến – Mù Cang Chải> Thông tin tuyến đường |
| --- | --- |
Tên khác: Tỉnh lộ 109
Loại: Tỉnh lộ
Chiều dài: 36 km
Điều hành bởi: Sở Giao thông Vận tải tỉnh Sơn La
Các điểm giao cắt chính
Đầu Đông: Quốc lộ 279D tại Km 46+600, TT. Ít Ong, Mường La, Sơn La
 : tại Ngọc Chiến, Mường La, Sơn La
Đầu Tây: TL175B tại Mù Cang Chải, Yên Bái
Vị trí đi qua
Tỉnh / Thành phố: Sơn La
Quận/Huyện: Mường La
Hệ thống đường
Đường bộ khác← TL108 TL110 → 
Đường tỉnh 109 hay tỉnh lộ 109, viết tắt ĐT.109 hay TL.109 là đường tỉnh ở huyện Mường La, tỉnh Sơn La.
Đường tỉnh 109 giảm đoạn cuối tuyến dài 3 km do điều chỉnh hướng tuyến để kết nối với nối với đường tỉnh 175B, huyện Mù Cang Chải, tỉnh Yên Bái.
Đường tỉnh 109 (Mường La – Ngọc Chiến – Mù Cang Chải) bắt đầu thị trấn Ít Ong tại Km 46+600, Quốc lộ 279D, huyện Mường La đến huyện Mù Cang Chải, tỉnh Yên Bái với chiều dài là 36 km.
Đường tỉnh 109 được đề cập đến trong các văn bản của tỉnh, là đường từ thị trấn Mường La đến xã Ngọc Chiến. Tại thị trấn Mường La đường nối vào đường tỉnh 106. Đường dài 40 km .
Theo bản đồ địa hình  và "Danh mục địa danh... Sơn La"  thì đường còn kéo dài sang huyện Mai Sơn. Đoạn này qua xã Chiềng Sung, tới Chiềng Chăn thì nối vào đường tỉnh 110 ở ngã ba bản Phương. Đoạn từ thị trấn Mường La tới xã Mường Bú là đường tỉnh 106, nhưng không rõ đoạn nối tới xã Chiềng Sung.
Tulipa cretica

| Tulipa cretica> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Liliales
Họ (familia): Liliaceae
Chi (genus): Tulipa
Loài (species): T. cretica
Danh pháp hai phần
Tulipa cretica Boiss. & Heldr., 1854 
Tulipa cretica là một loài thực vật có hoa trong họ Liliaceae. Loài này được Boiss. & Heldr. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1854.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Tulipa cretica”. Truy cập ngày 20 tháng 7 năm 2013.
Chăm sóc da

Mỹ phẩm chăm sóc da
Chăm sóc da bằng kem
Chăm sóc da (Skin care) hay còn gọi là Dưỡng da là một loạt các phương pháp hỗ trợ bảo vệ làn da, cải thiện vẻ ngoài của da và làm giảm các tình trạng da, các biện pháp chăm sóc da có thể bao gồm tăng cường chế độ dinh dưỡng, bổ sung dưỡng chất cho da, tránh tiếp xúc quá nhiều với ánh nắng mặt trời và sử dụng chất làm mềm da phù hợp. Các phương pháp cải thiện vẻ ngoài bao gồm sử dụng mỹ phẩm, botulinum, tẩy da chết, tiêm chất làm đầy, tái tạo bề mặt bằng laser, vi kim mài mòn, lột da, liệu pháp retinol và điều trị da bằng sóng siêu âm Chăm sóc da là một quy trình hàng ngày thường xuyên trong nhiều trường hợp, chẳng hạn như da quá khô hoặc quá ẩm, và phòng ngừa viêm da và phòng ngừa tổn thương da. Chăm sóc da là một phần của quá trình điều trị chữa lành vết thương, xạ trị và một số loại thuốc.
Light Up the World (bài hát)

"Light Up the World" là ca khúc được trình bày bởi dàn diễn viên của sê-ri truyền hình Mỹ, Glee, trích từ album nhạc phim thứ 8 của họ, Glee: The Music, Volume 6. Ca khúc được viết bởi nhà sản xuất âm nhạc của chương trình, Adam Anders, nhà sản xuất nhạc pop người Thụy Điển Max Martin và Peer Åström, Savan Kotecha, cùng Johan Schuster. Anders và Martin đồng thời cũng đảm nhiệm việc sản xuất ca khúc.
Xếp hạng

| Bảng xếp hạng (2011) | Vị trí cao nhất |
| --- | --- |
Canada (Canadian Hot 100): 26
Ireland (IRMA): 46
Anh Quốc (Official Charts Company): 48
US Billboard Hot 100: 33
Temelucha albipennis

| Temelucha albipennis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Ichneumonidae
Chi (genus): Temelucha
Loài (species): T. albipennis
Danh pháp hai phần
Temelucha albipennis (Zetterstedt, 1838) 
Temelucha albipennis là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2014.
Gulabpura

| Gulabpura |
| --- | --- |
Gulabpura
Quốc gia:  Ấn Độ
Bang: Rajasthan
Độ cao: 397 m (1,302 ft)
Dân số (2001)
 • Tổng cộng: 24,349
Múi giờ: UTC+05:30
Mã điện thoại: 1483
Gulabpura là một thành phố và khu đô thị của quận Bhilwara thuộc bang Rajasthan, Ấn Độ.