stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Louis Theroux
Giải thưởng và đề cử > Giải thưởng Truyền hình của Hiệp hội Truyền hình Hoàng gia

| Năm | Hạng mục | Chương trình | Kết quả |
| --- | --- | --- | --- |
| 2010 | Người thuyết trình xuất sắc nhất | A Place for Paedophiles | Đoạt giải |
| 2002 | Người thuyết trình xuất sắc nhất | When Louis Met... | Đề cử |
Peter Stephen Du Ponceau

| Peter Stephen Du Ponceau |
| --- | --- |
Du Ponceau, vào khoảng năm 1830
Sinh: Pierre-Étienne du Ponceau 3 tháng 6, 1760 Saint-Martin-de-Ré, Pháp
Mất: 1 tháng 4, 1844 (ở tuổi 83) Philadelphia, Pennsylvania, Hoa Kỳ
Nơi an nghỉ: Mount Vernon Cemetery
Nghề nghiệp: Nhà triết học, nhà ngôn ngữ học, nhà luật học
Peter Stephen Du Ponceau (sinh là Pierre-Étienne du Ponceau, 3 tháng 6 năm 1760 – 1 tháng 4 năm 1844) là một nhà ngôn ngữ học, nhà triết học, nhà luật học người Mỹ gốc Pháp. Sau khi di cư đến các thuộc địa vào năm 1777, ông đi lính trong Chiến tranh Cách mạng Mỹ. Sau đó, ông định cư tại Philadelphia, nơi đó ông sống những năm còn lại của đời mình. Ông đã đóng góp đáng kể vào công trình nghiên cứu về ngôn ngữ bản địa của châu Mỹ, cũng như nâng cao hiểu biết về Hán ngữ văn viết.
Đầu đời

Niềm ham mê ngôn ngữ của Du Ponceau bắt đầu từ khi ông lên sáu. Ông theo học tại một học xá dòng Benedict cho đến khi đột ngột kết thúc nghiệp học của mình, chỉ sau 18 tháng, vì không hài lòng với triết lý học vấn được dạy ở đó. Khi 17 tuổi, ông di cư đến Mỹ vào năm 1777 cùng với Nam tước von Steuben lớn hơn ông 30 tuổi.
Quân dịch

Du Ponceau đi quân dịch và làm thư ký cho Steuben trong Quân lục địa trong thời Cách mạng Mỹ. Sau chiến tranh, ông định cư tại Philadelphia, ở đó nơi ông dành phần đời còn lại của mình. Trong số những người quen của ông có nhiều nhân vật quan trọng của Cách mạng Mỹ, bao gồm Alexander Hamilton, John Laurens, Lafayette và James Monroe.
Công trình trong triết học và ngôn ngữ học

Du Ponceau gia nhập Hiệp hội triết học Hoa Kỳ vào năm 1791 và đảm chức phó chủ tịch của hội từ năm 1816 cho đến khi ông trở thành chủ tịch vào năm 1828, một vị trí mà ông giữ cho đến khi qua đời. Ông trở nên có tiếng trong giới ngôn ngữ học nhờ phân tích của mình về các ngôn ngữ bản địa châu Mỹ. Là một thành viên của Ủy ban Lịch sử và Văn học của hiệp hội, ông đã giúp xây dựng nên một bộ sách mô tả và ghi lại các ngôn ngữ bản địa. Cuốn sách của ông về hệ thống ngữ pháp của họ (Mémoire sur le système grammatical des langues de quelques nations indiennes de l'Amérique du Nord) đã giành được Giải thưởng Volney của Viện Pháp quốc vào năm 1835.
Năm 1816, ông được bầu làm thành viên của Hiệp hội cổ vật Hoa Kỳ, rồi vào năm 1820, ông được bầu làm Viện sĩ của Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Hoa Kỳ.
Du Ponceau cũng làm việc về các ngôn ngữ châu Á và là một trong những nhà ngôn ngữ học phương Tây đầu tiên bác bỏ việc mặc nhiên phân loại văn tự Hán ngữ vào hệ chữ biểu ý, ông cũng bác bỏ quan điểm rằng chữ Hán có thể làm văn tự phổ quát. Du Ponceau phát biểu các ý tóm gọn như sau:
Hệ chữ viết Hán ngữ không phải là hệ chữ ghi ý (ideographic) như người ta vẫn tưởng; chữ của nó không hề đại diện cho ý (idea), mà là cho từ (word), và vì vậy phải gọi nó là chữ ghi từ (lexigraphic).
Văn tự biểu ý là sản phẩm trong trí tưởng tượng, không thể nào tồn tại được, nếu có thì là cho những mục đích rất hạn chế và không làm cho nó mang cái tên "biểu ý" vậy được.
Trong cõi người với khiếu nói năng trời phú, tất cả văn tự đều phải là đại diện trực tiếp của ngôn ngữ nói, và không thể nào bày tỏ ý tưởng cho tâm trí sao cho tách rời khỏi nó được cả.
Mọi văn tự mà chúng ta biết đến giờ đều thể hiện ngôn ngữ ở mấy yếu tố của nó là từ, âm tiết, và âm tố. Cái đầu tiên thì là văn tự ghi từ, cái thứ hai thì là văn tự ghi âm tiết, và ở cái thứ ba thì là văn tự ghi âm tố.
Hệ chữ ghi từ của Hán ngữ không thể áp dụng cho ngôn ngữ đa âm tiết – có biến tố và có hình thái ngữ pháp – được; trừ phi chỉ áp dụng một phần hoặc đôi chút; không thể dùng làm hệ văn tự phổ quát cho cách sử dụng phổ thông.
Hệ chữ này có thể áp dụng được cho ngôn ngữ đơn âm tiết, tạo lập dựa trên mô hình Hán ngữ; nhưng tất yếu sẽ phải có cải biên và thay đổi, tức là sẽ tạo ra khác biệt văn liệu giữa các ngôn ngữ, cho dù có tương đồng về cấu trúc gốc đi nữa.
Những quốc gia có ngôn ngữ đa âm tiết như Nhật Bản hay Lưu Cầu thì không có khả năng hiểu được kinh sách Hán ngữ, trừ phi người dân mấy nước đó đã học Hán ngữ; còn những quốc gia có ngôn ngữ đơn âm tiết và có sử dụng chữ Hán làm văn tự ghi từ thì có thể hiểu đôi chút Hán văn mà không cần phải học ngôn ngữ đó, nhưng chỉ đến chừng mực nhất định nào đó thôi.
Ông có lấy ví dụ về tiếng Việt, hồi đó được người Tây gọi là "Cochinchinese" và dùng chữ Nôm, một dạng cải biên từ chữ Hán. Ông cho thấy tiếng Việt dùng chữ Hán để biểu âm chứ không phải biểu nghĩa. Một trăm năm sau, lý thuyết của ông vẫn là một nguồn gây tranh cãi.
Qua đời

Ông mất ngày 1 tháng 4 năm 1844 tại Philadelphia, Pennsylvania và được mai táng tại Nghĩa trang Mount Vernon.
Hòa Bình

Đối với các định nghĩa khác, xem Hòa Bình (định hướng).
Hòa Bình là một tỉnh miền núi thuộc vùng Tây Bắc Bộ, Việt Nam. Tỉnh Hòa Bình có diện tích lớn thứ 29 trong 63 tỉnh thành của Việt Nam và là đơn vị hành chính Việt Nam đông thứ 49 về số dân (năm 2018).
Năm 2018, xếp thứ 47 về Tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP), xếp thứ 30 về GRDP bình quân đầu người, đứng thứ 20 về tốc độ tăng trưởng GRDP. Với 846,1 nghìn dân, GRDP đạt 40.867 tỉ Đồng (tương ứng với 1,7749 tỉ USD), GRDP bình quân đầu người đạt 48,3 triệu đồng (tương ứng với 2.098 USD), tốc độ tăng trưởng GRDP đạt 8,36%.
Hòa Bình có vị trí ở phía nam Bắc Bộ, giới hạn ở tọa độ 20°19' - 21°08' vĩ độ Bắc, 104°48' - 105°40' kinh độ Đông, tỉnh lỵ là thành phố Hòa Bình nằm cách trung tâm thủ đô Hà Nội 73 km.
Địa lý

Cũng giống như Ninh Bình và Thanh Hóa, tỉnh Hòa Bình nằm giáp ranh giữa ba khu vực: Tây Bắc Bộ, đồng bằng sông Hồng và Bắc Trung Bộ của Việt Nam.
Trung tâm hành chính của tỉnh là thành phố Hòa Bình, nằm cách trung tâm thủ đô Hà Nội khoảng 73 km, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp tỉnh Hà Nam và thủ đô Hà Nội
Phía tây giáp tỉnh Sơn La
Phía nam giáp tỉnh Thanh Hóa và tỉnh Ninh Bình
Phía bắc giáp tỉnh Phú Thọ.
Các điểm cực của tỉnh Hòa Bình:
Điểm cực bắc tại: xóm Nghê, xã Nánh Nghê, huyện Đà Bắc.
Điểm cực tây tại: xã Cun Pheo, huyện Mai Châu.
Điểm cực đông tại: thôn Ngọc Lâm, xã Đồng Tâm, huyện Lạc Thủy.
Điểm cực nam tại: xóm Hổ, xã Ngọc Lương, huyện Yên Thủy.
Diện tích tự nhiên toàn tỉnh là 4.662.5 km², chiếm 1,41% tổng diện tích tự nhiên của Việt Nam.
Hòa Bình là tỉnh miền núi, tiếp giáp với phía tây đồng bằng sông Hồng, Hòa Bình có địa hình núi trung bình, chia cắt phức tạp, độ dốc lớn và theo hướng tây bắc - đông nam, phân chia thành 2 vùng: vùng núi cao nằm về phía tây bắc có độ cao trung bình từ 600 – 700 m, địa hình hiểm trở, diện tích 212.740 ha, chiếm 44,8% diện tích toàn vùng; vùng núi thấp nằm ở phía đông nam, diện tích 262.202 ha, chiếm 55,2% diện tích toàn tỉnh, địa hình gồm các dải núi thấp, ít bị chia cắt, độ dốc trung bình từ 20 – 250, độ cao trung bình từ 100 – 200 m.
Bên cạnh đó, hệ thống sông ngòi trên địa bàn tỉnh phân bố tương đối đồng đều với các sông lớn như sông Đà, sông Mã, sông Bưởi, sông Lạng, sông Bùi...
Hòa Bình có khí hậu cận nhiệt đới ẩm, mùa đông phi nhiệt đới khô lạnh, ít mưa; mùa hè nóng, mưa nhiều. Nhiệt độ trung bình hàng năm trên 23 °C. Tháng 7 có nhiệt độ cao nhất trong năm, trung bình 27 - 29 °C, ngược lại tháng 1 có nhiệt độ thấp nhất, trung bình 15,5 - 16,5 °C.
Hành chính

Tỉnh Hòa Bình có 10 đơn vị hành chính cấp huyện trực thuộc, bao gồm 1 thành phố và 9 huyện với 151 đơn vị hành chính cấp xã, bao gồm 12 phường, 10 thị trấn và 129 xã.
Văn hóa > Phong tục

Trên địa bàn tỉnh cơ bản có bảy thành phần dân tộc sinh sống. Các dân tộc vừa giữ gìn bản sắc văn hóa riêng của mình, vừa bảo tồn tính đa dạng của văn hóa các dân tộc khác trong cộng đồng. Người Tày Thái sinh sống trong tỉnh có nhiều nét giống nhau trong phong tục và sinh hoạt. Dân tộc Mường có nền văn học dân gian phong phú như: hát ví Mường với nhạc trống đồng, nhạc cồng, trường ca Đẻ đất đẻ nước... Dân tộc Thái có làn điệu dân ca Thái tính cộng đồng cao. Số ít người Mông trong tỉnh có múa khèn, múa ô... Sản phẩm rượu cần trong các dịp lễ tết, hội hè tiếp khách quý của người Mường, người Thái là nét văn hóa độc đáo không thể thiếu trong bản sắc của con người sinh sống trên mảnh đất miền hạ sông Đà.
Văn hóa > Ẩm thực

Hòa Bình là tỉnh chuyển tiếp giữa vùng đồng bằng sông Hồng và vùng núi Tây Bắc, Việt Bắc, vùng Bắc Trung Bộ. Là nơi có nhiều dân tộc sinh sống nên đặc sản, ẩm thực của tỉnh rất phong phú: cơm lam Hòa Bình, cam Cao Phong, lợn mán thui luộc, chè san tuyết Pà Cò, rượu Đù Địn, bánh uôi, mận Hang Kia, gà đồi Hương Nhượng, khoai sọ Phúc Sạn, rau rừng đồ, quýt đường Ôn Châu, rượu cần Mường, tiết canh Hòa Bình, ong rừng xáo măng Mai Châu, su su Lũng Vân, rau sắn nấu chua, rượu cần, hạt dổi Lạc Sơn, cá nướng sông Đà, sâu Lạc Sơn, canh loóng chuối, mía tím Hòa Bình, quất hồng bì Kỳ Sơn, dê núi, bánh dày Hang Kia, chả rau đáu, hạt dổi Chí Đạo, khoai lang Ba Khan, măng đắng Hòa Bình, mật ong Tự Do, lợn rừng xiên nướng bản Lác, canh rau đắng Lạc Sơn, bí đao Kim Bôi, chả cuốn lá bưởi, canh môn nấu da trâu khô, rượu Mai Hạ, nậm pịa Mai Châu, nhãn Sơn Thủy, quả lặc lè, vịt bầu Bến, cá ngần sông Đà, mật ong Lạc Sỹ, quýt Nam Sơn, thịt trâu lá lồm, dưa bở Mỵ Hòa, thịt lợn muối chua, rau sắng, gà chạy bộ Thung Nai, ốc núi Hòa Bình, củ dong Cao Sơn, xôi nếp nương Mai Châu, gà ri Lạc Thủy, tỏi tía Thành Sơn, gà nấu măng chua hạt dổi, bưởi đỏ Tân Lạc.
Văn hóa > Lễ hội

Hội xên bản, xên mường: Hàng năm  vào mùa xuân khi hoa ban nở trắng khắp núi đồi và nghe thấy tiếng sấm nơi đầu nguồn sông Đà thì cũng là lúc người dân huyện Mai Châu tổ chức lễ hội. Hội xên bản mường là hội cầu mùa, cầu phúc họ gửi gắm vào đó những ước vọng về cuộc sống yên bình ấm no trong bản. Lễ hội cũng là dịp trai gái vui chơi tìm hiểu nhau trong tiếng đàn, tiếng hát.
Hội cầu mưa (dân tộc Thái): hàng năm vào khoảng tháng Ba, tháng Tư âm lịch thời tiết hanh khô chuẩn bị bước sang mùa hè thì người Thái tổ chức lễ hội cầu mưa.
Lễ cầu mát: Đây là tục lệ của cư dân Mường vùng Hòa Bình. Vào buổi lễ thầy mo cầu khấn bốn vị: Trời, Đất, Nước, Lửa phù hộ cho dân bản luôn được mát mẻ. Lễ cũng được tổ chức sau khi một gia đình nào có hỏa hoạn.
Lễ cầu phúc bản mường: Lễ hội được tổ chức bởi cộng đồng người Thái ở Mai Châu, mục đích cầu thần phù hộ dân bản và cúng rửa lá lúa, xua đuổi thần Trùng. Vào ngày lễ hội, các miếu thờ thổ công, thổ địa ở các bản được sửa sang sạch sẽ, bờ ruộng nương cũng được tu sửa, be cao để đón nước.
Lễ hội rửa lá lúa ở Mường Bi vào tháng 7, tháng 8 lúc cây lúa bắt đầu ra hạt. Thầy mo cùng dân bản cúng tại ruộng lúa cầu mong cho mùa màng tươi tốt, sâu bệnh không phá hoại.
Lễ cơm mới: có trong cộng đồng người Mường Bi ở Hòa Bình. Dịp lễ hội các gia đình soạn cỗ mừng vụ thu hoạch, cúng vía lúa, cúng ông bà cha mẹ tỏ lòng thành kính.
Lễ khẩn chiêm: đây là lễ cúng cầu lúa mùa của người Dao ở Hòa Bình được tổ chức vào đầu tiết lập hạ. Đây là lễ cầu đất trời, tổ tiên phù hộ cho một năm làm ăn tốt lành.
Hội xéc bùa: hay còn gọi là hội cồng chiêng của dân tộc Mường vùng Hòa Bình. Xéc bùa là xách cồng chiêng đi hát của các phường bùa. Phường bùa gồm những người biết hát và đánh cồng chiêng, đọc theo lối ứng khẩu.
Mo Mường là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia đang được đề nghị UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại.
Giao thông > Đường bộ

Các đường giao thông quan trọng trên địa bàn tỉnh như:
Quốc lộ 6 đi qua các huyện Lương Sơn, thành phố Hòa Bình,huyện Cao Phong, huyện Tân Lạc, Mai Châu nối liền Hòa Bình với thủ đô Hà Nội và các tỉnh tây bắc khác, điểm gần trung tâm Hà Nội nhất trên quốc lộ 6 của Hòa Bình thuộc huyện Lương Sơn là gần 40 km.
Quốc lộ 15A đi từ huyện Mai Châu nối quốc lộ 6 với các huyện vùng cao tỉnh Thanh Hóa.
Quốc lộ 12B nối thẳng quốc lộ 6 (ở Mãn Đức - Tân Lạc) đi qua các huyện Tân Lạc, Lạc Sơn, Yên Thủy và tỉnh Ninh Bình là con đường ngắn nhất từ tây bắc xuyên ra Biển Đông.
Quốc lộ 21A có điểm đầu là ngã ba giao cắt với quốc lộ 32, trước cửa ngõ vào thị xã Sơn Tây, điểm cuối là thị trấn Thịnh Long, huyện Hải Hậu, tỉnh Nam Định qua thị trấn Xuân Mai Hà Nội qua các huyện Lương Sơn, Kim Bôi, Lạc Thủy xuống Phủ Lý.
Quốc lộ 21C có điểm đầu là ngã ba giao cắt với Đường vành đai 3 (Hà Nội) tại Hoàng Mai, điểm cuối là nút giao Mai Sơn, huyện Yên Mô, tỉnh Ninh Bình qua huyện Lạc Thủy.
Quốc lộ 37C nối từ Hưng Thi (Lạc Thủy) qua Nho Quan, Gia Viễn (Ninh Bình) tới Ý Yên (Nam Định).
Đường Hồ Chí Minh chạy song song với quốc lộ 21, giao với quốc lộ 12B tại thị trấn Ba Hàng Đồi và quốc lộ 12A tại địa bàn giáp ranh giữa xã Yên Nghiệp của huyện Lạc Sơn và xã Lạc Thịnh của huyện Yên Thủy.
Đường cao tốc Hà Nội – Hòa Bình – Sơn La – Điện Biên đi qua các huyện thị thành phố Hòa Bình, Đà Bắc, Mai Châu.
Các tuyến đường chính này nối với hệ thống đư­ờng nối liền các huyện, xã trong tỉnh với thị xã và với các huyện, tỉnh bạn rất thuận lợi cho giao lư­u kinh tế - xã hội.
Giao thông > Đường thủy

Hệ thống sông ngòi thủy văn: Hòa Bình có mạng lưới sông suối phân bố tương đối dày và đều khắp ở các huyện. Sông Đà là sông lớn nhất chảy qua tỉnh có lưu vực 15.000 km² chảy qua các huyện Mai Châu, Đà Bắc, Tân Lạc và thành phố Hòa Bình với tổng chiều dài là 151 km. Hồ sông Đà có dung tích 9,5 tỷ m³ nước nối liền với Sơn La, phần hạ l­ưu chảy qua Phú Thọ, Hà Tây thông với sông Hồng, đ­ược điều tiết n­ước bởi hồ sông Đà, tại đây có thể phát triển vận tải thủy thuận lợi, có hiệu quả; sông Bưởi bắt nguồn từ xã Phú Cường, huyện Tân Lạc, dài 55 km; sông Bôi bắt nguồn từ xã Thượng Tiến, huyện Kim Bôi, dài 125 km; sông Bùi bắt nguồn từ xã Lâm Sơn huyện Lương Sơn, dài 32 km; sông Lạng bắt nguồn từ xã Bảo Hiệu huyện Yên Thủy, dài 30 km.
Giao thông > Biển số xe

Thành phố Hòa Bình : 28-H1/K1 XXX.XX
Huyện Cao Phong : 28-C1 XXX.XX
Huyện Đà Bắc : 28-D1 XXX.XX
Huyện Kim Bôi : 28-B1 XXX.XX
Huyện Lạc Sơn : 28-N1 XXX.XX
Huyện Lạc Thủy : 28-L1 XXX.XX
Huyện Lương Sơn : 28-G1 XXX.XX
Huyện Mai Châu : 28-M1 XXX.XX
Huyện Tân Lạc : 28-E1 XXX.XX
Huyện Yên Thủy : 28-F1 XXX.XX
Kinh tế

Bài chi tiết: Danh sách  đơn vị hành chính Việt Nam theo GRDP
Bài chi tiết: Danh sách đơn vị hành chính  Việt Nam theo GRDP bình quân đầu người
Kinh tế > Thủy điện

Hòa Bình cũng là nơi đặt Nhà máy Thủy điện Hòa Bình công suất thiết kế đạt 1.920 megawatt, được xây dựng tại hồ Hòa Bình, trên dòng sông Đà. Nhà máy Thủy điện Hòa Bình là một trong các nhà máy thủy điện lớn nhất Việt Nam và khu vực Đông Nam Á. Đây là một công trình do Liên Xô viện trợ cho Việt Nam. Công trình khởi công ngày 6 tháng 11 năm 1979, khánh thành ngày 20 tháng 12 năm 1994. Ngoài tác dụng phát điện, nhà máy này còn có chức năng ngăn lũ cho sông Hồng, cung cấp nước tưới tiêu và cải thiện giao thông đường thủy.
Kinh tế > Nông nghiệp

Nhiều vùng sản xuất hàng hóa chuyên canh nguyên liệu tập trung được phát triển và nhân rộng như: vùng cam huyện Cao Phong; vùng mía tím huyện Tân Lạc, Lạc Sơn, Cao phong; vùng gỗ, luồng nguyên liệu ở huyện Đà Bắc, Mai Châu; vùng lạc, đậu ở huyện Lạc Sơn, Yên Thủy; vùng cây dưa hấu ở huyện Lạc Thủy, Kim Bôi; vùng cây dược liệu ở Tân Lạc, Lạc Sơn; vùng chè ở huyện Lương Sơn, Mai Châu, Đà Bắc.
Kinh tế > Đá thủ công mỹ nghệ

Làng nghề đá thủ công mỹ nghệ Sỏi, huyện Lạc Thủy là cái nôi của những sản phẩm đồ đá nổi tiếng như bàn ghế đá, lavabo đá (chậu rửa đá), tượng đá,... Với nguồn nguyên liệu đá sẵn có, cùng bàn tay điêu luyện lành nghề của những nghệ nhân hàng chục năm trong nghề các sản phẩm luôn được đánh giá cao. Làng Sỏi bao bọc những cụm KCN Phú Thành I, II và là nơi có nhiều công ty toạ lạc mang đến sự phát triển vượt bậc cho địa phương nói riêng và toàn tỉnh nói chung.
Du lịch

Địa hình đồi núi trùng điệp với các động thác Bờ, Hang Rết, động Hoa Tiên, vùng rừng nhiệt đới nguyên sinh Pù Noọc mở ra những tuyến du lịch mạo hiểm leo núi, đi bộ, săn bắn, tắm suối. Sức người và thiên nhiên đã tạo cho Hòa Bình một vùng hồ sông Đà thơ mộng cho phép phát triển du lịch vùng lòng hồ và ven hồ có đầy đủ vịnh, đảo và bán đảo mà ở đó động thực vật quý hiếm được bảo tồn. Thấp thoáng các bản Mường, bản Dao, bản Tày rải rác ven hồ, ven thung lũng tạo nên bức tranh sơn thủy hữu tình.
Hòa Bình là một tỉnh có khá nhiều những suối nước khoáng nóng, những thung lũng hoang sơ huyền bí. Tiêu biểu nổi bật như:
Suối nước khoáng Kim Bôi với nguồn nước phun lên ở nhiệt độ 36 °C, đủ tiêu chuẩn dùng làm nước uống, để tắm, chữa bệnh. Nước suối Kim Bôi đã được đóng chai làm nước giải khát, nó cùng loại với nước khoáng Thạch Bích ở Quảng Ngãi, Kum-dua ở Nga và Paven Barbia của Hungari.
Thung lũng Mai Châu thuộc huyện lỵ Mai Châu là một thung lũng với đồng lúa và những nếp nhà sàn được quy hoạch bảo tồn phục vụ du lịch.
Đà Bắc- một huyện vùng cao thích hợp cho du khách tham quan du lịch sinh thái và văn hóa. Đà Bắc với cảnh quan nguyên sơ yên ả, thơ mộng của thị trấn miền núi tây bắc.
Những hang động thiên tạo đa dạng hình thù có đỉnh Phù Bua bốn mùa mây phủ. Có bản Nanh, bản Nưa của người Mường, người Dao và xen kẽ một số gia đình người Thái, với những mái nhà sàn cổ.
Lương Sơn - huyện cửa ngõ của tỉnh Hòa Bình, nới tiếp giáp giữa đồng bằng châu thổ sông Hồng và miền núi tây bắc, với vị trí chỉ cách Hà Nội khoảng 40 km tiện lợi về giao thông, là nơi tập trung rất nhiều khu du lịch sinh thái, địa điểm giải trí.
Trích dẫn

↑  “Phê duyệt và công bố kết quả thống kê diện tích đất đai năm 2020”. Quyết định số 387/QĐ-BTNMT 2022. Bộ Tài nguyên và Môi trường (Việt Nam).
1 2  Tổng cục Thống kê (2022), tr. 89.
↑  Tổng cục Thống kê (2022), tr. 92.
↑  Tổng cục Thống kê (2022), tr. 98.
↑  Tổng cục Thống kê (2022), tr. 100.
↑  Tổng cục Thống kê
↑  Quyết định số 124/2004/QĐ-TTg của Chính phủ ngày 08/07/2004 ban hành Danh mục và mã số các đơn vị hành chính Việt Nam có đến 30/6/2004. Thuky Luat Online, 2016. Truy cập 11/04/2019.
↑  Tập bản đồ hành chính Việt Nam. Nhà xuất bản Tài nguyên – Môi trường và Bản đồ Việt Nam. Hà Nội, 2013
↑  “Dân số các tỉnh Việt Nam năm 2018”. Tổng cục Thống kê Việt Nam. Truy cập Ngày 30 tháng 9 năm 2019.
↑  “Tình hình kinh tế, xã hội Hòa Bình năm 2018”. Báo Hòa Bình, Đảng bộ tỉnh. Truy cập Ngày 12 tháng 10 năm 2019.
1 2  Nghị quyết số 31/NQ-CP ngày 14 tháng 7 năm 2009 của Chính phủ Việt Nam.
↑  “Nghị quyết số 1189/NQ-UBTVQH14 năm 2021 về việc thành lập phường Quỳnh Lâm và phường Trung Minh thuộc thành phố Hòa Bình, tỉnh Hòa Bình”.
↑  Theo Avenir du Tonkin, Aumoitte nguyên là phó công sứ Pháp của tỉnh Hải Dương (1885), Nam Định (1889, 1892), Lạng Sơn (1891, 1896), Ninh Bình (1894). Ở tỉnh Mường (Hòa Bình), Aumoitte làm phó công sứ từ tháng 6/1896 (thay cho Vouillon), đến tháng 8/1896 làm công sứ Hòa Bình thay cho Jean-Pierre Minault về Thái Bình
↑  Cũng theo Avenir du Tonkin, từ năm 1897, Ferrando được cử ra làm phó công sứ tỉnh Hòa Bình từ tháng 8/1897 (thay cho Patrioux) đã kiêm luôn chức Ủy viên Cộng hòa Pháp của tỉnh, bên cạnh Dupuy. Tháng 1/1899, Pháp đưa Brun làm Ủy viên Cộng hòa ở Hòa Bình.
↑  Một số Công sứ Pháp ở Hoà Bình (thống kê chưa đầy đủ): Moulié (1886 - 1888), J. Morel (1888 - 1890), Rougery (1890 - 1891), De Goy (1891), Ganella (1891 - 1899), Ferrand (1899 - 1901), Lévy (1902), Wulfingh (1903 - 1906), Patry (1906 - 1907), Rigaud (1907 - 1909), Regnier (1909 - 1910), Richard (1910 - 1911), Fitz-Patrick (1912 - ? ), Collet (1924 - 1925), Fleury (1926 - 1927), Tustes (1928 - 1930)...
↑  Sắc lệnh số 131/SL năm 1950
↑  Nghị quyết về việc điều chỉnh địa giới hành chính một số tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương do Quốc hội ban hành
↑  Nghị định 95/2001/NĐ-CP về việc chia huyện Kỳ Sơn, tỉnh Hoà Bình thành hai huyện Cao Phong và Kỳ Sơn
↑  Nghị định 126/2006/NĐ-CP về việc thành lập thành phố Hoà Bình thuộc tỉnh Hoà Bình
↑  Nghị quyết số 15/2008/QH12 về việc điều chỉnh địa giới hành chính thành phố Hà Nội và một số tỉnh có liên quan do Quốc hội ban hành
↑  “Nghị quyết số 830/NQ-UBTVQH14 năm 2019 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã thuộc tỉnh Hòa Bình”.
↑  Kết quả toàn bộ Tổng điều tra Dân số và Nhà ở Việt Nam năm 2009, Tổng cục Thống kê Việt Nam.
Bản đồ tỉnh Chợ Bờ năm 1891
Bản đồ tỉnh Hòa Bình năm 1909
Phong cảnh Mai Châu - trung tâm du lịch Hòa Bình
Phía trước nhà máy thủy điện Hoà Bình
Các vị trí trong bóng chày

Trong môn thể thao bóng chày, mỗi người trong số chín cầu thủ của một đội được chỉ định một vị trí phòng ngự trên sân cụ thể khi đội của họ đang trong lượt phòng ngự của hiệp đấu. Nhiệm vụ chính của các vị trí này là nhanh chóng loại (out) các cầu thủ đối phương 3 lần để kết thúc lượt phòng thủ và giảm thiểu để thua điểm.
Mỗi vị trí sẽ được đánh số tương ứng để sử dụng bởi người phụ trách ghi lại tỉ số trận đấu, hay nhân sự ghi chép chính thức sử dụng trong ghi chép thông số, và được chia thành các nhóm sau:
Cặp giao bóng (battery)

cầu thủ giao bóng, hay tay ném (pitcher, P)
cầu thủ bắt bóng, hay tay bắt (catcher, C)
Hàng thủ trong

cầu thủ chốt 1 (first baseman, 1B)
cầu thủ chốt 2 (second baseman, 2B)
cầu thủ chốt 3 (third baseman, 3B)
cầu thủ chặn ngắn (shortstop, SS)
Hàng thủ ngoài

cầu thủ trái ngoài (left fielder, LF)
cầu thủ giữa ngoài (center fielder, CF)
cầu thủ phải ngoài (right fielder, RF).
Thông thường, cầu thủ trong mỗi nhóm có thể thay đổi vị trí linh hoạt (ví dụ như chốt 2 có thể chơi chặn ngắn, giữa ngoài có thể chơi phải ngoài). Tuy nhiên, tay ném và tay bắt là những vị trí đặc thù và hiếm khi chơi ở các vị trí khác.
Phòng ngự trên sân

Các cầu thủ phòng ngự thực hiện loại (out) cầu thủ đối phương bằng việc xử lí các tình huống bóng bị batter đánh trả (tình huống "bóng sống" - play)
Cầu thủ phòng ngự trên sân phải có khả năng bắt bóng tốt. Cầu thủ phải bắt được bóng bị đánh trả trước khi chúng chạm đất để loại cầu thủ đánh bóng (flyout).
Ngoài ra, mỗi vị trí cũng phải có khả năng ném bóng tốt. Cầu thủ phòng ngự khi bắt bóng bị đánh trả đã chạm đất khẩn trương chuyền cho một cầu thủ phòng ngự ở hàng thủ trong để họ đảm nhận loại cầu thủ đang chạy lên chốt.
Lúc này, họ có thể loại cầu thủ đang chạy lên chốt bằng cách dùng tay cầm bóng chạm vào họ (tag out) hoặc chốt họ đang tiến tới chiếm trước (force out).
Cầu thủ phòng ngự thường phải bứt tốc, đổ người và xoạc một cách nhanh chóng để lấy được bóng bị batter đánh trả để tự loại hoặc luân chuyển bóng tới những cầu thủ phòng ngự khác. Họ cũng có nguy cơ va chạm mạnh với cầu thủ chạy chốt khi cố gắng thực hiện tag out hay force out; họ có cả nguy cơ va chạm với tường rào, hay khu vực kĩ thuật ngoài đường biên (foul territory) khi cố gắng với bóng để thực hiện fly out.
Cầu thủ phòng ngự có nhiều nhiệm vụ khác nhau tùy thuộc vào tình hình trận đấu. Ví dụ, khi một cầu thủ sân ngoài cố gắng ném bóng từ gần hàng rào đến một trong các chốt, cầu thủ sân trong có thể đóng vai trò như một "trung chuyển" tiếp nhận bóng và đưa bóng tới nơi cần đến.
Cùng với nhau, cầu thủ sân ngoài còn có thể ngăn chặn home run bằng cách vươn lên trên hàng rào (bằng cách nhảy vươn qua hay leo tường) để bắt lấy bóng bị đánh bay qua tường rào. Cặp giao bóng (battery) còn có trách nhiệm đặc biệt trong việc ngăn chặn cướp chốt, vì họ là những người xử lý bóng chưa được đánh ("bóng không sống").
Vị trí và vai trò khác > Vị trí thi đấu chính thức

Cầu thủ đánh bóng thay thế , hay tay đập chỉ định (designated hitter, DH):
là cầu thủ đảm nhiệm việc lên đập bóng trong lượt tấn công thay cho một cầu thủ phòng ngự, thường là tay ném. Thậm chí, theo điều 5.11, Luật Bóng chày do MLB hiện hành quy định ngoài tay ném, vị trí này không được lên đập thay cho bất kì vị trí nào khác.
Hiện tất cả các giải đấu chuyên nghiệp, ngoại trừ chi giải Central League của Nippon Professional Baseball, đều cho phép áp dụng vị trí này khi thi đấu.
Kể từ năm 2022, các tay ném chủ công (starting pitcher) có quyền đảm nhiệm vị trí DH sau khi kết thúc vai trò giao bóng của mình trong trận đấu.