Lịch sử ngành giáo dục ở Ba Lan
Thời kỳ nước Ba Lan Nhân dân (1945-1989)

Một yếu tố giúp khôi phục các cấu trúc của nhà nước Ba Lan sau khi kết thúc sự chiếm đóng của Đức là việc mở lại các cơ sở giáo dục phổ thông và giáo dục đại học phù hợp với các quy định của luật pháp giữa hai cuộc chiến tranh thế giới. Đại hội Giáo dục Quốc gia tổ chức vào tháng 6 năm 1945 tại Łódź, quy tụ hơn 500 đại biểu từ các giáo viên, chính quyền nhà nước và cả hệ thống chính trị, công nhận "giáo dục phổ cập, miễn phí, công lập và thống nhất, phân cấp mạng lưới các trường trung học, xác định nghĩa vụ thành lập và duy trì các trường mẫu giáo của nhà nước và chính quyền địa phương, duy trì trường phổ thông 8 lớp bắt buộc ở nông thôn và thành phố, thống nhất về tổ chức và chương trình giảng dạy, phát triển trường dạy nghề trên cơ sở trường 8 lớp, giới thiệu dạy nghề cho thanh niên đến 18 tuổi, phát triển các cơ sở giáo dục thường xuyên và phân bổ ngân sách cho các trường nội trú và cấp học bổng cho các học sinh nội trú.
Trong năm học 1945/1946, tất cả các trường đại học đã tồn tại trước Chiến tranh thế giới thứ hai đều hoạt động trở lại trên lãnh thổ mới của đất nước. Các trường đại học mới cũng được thành lập tại Łódź (Đại học Łódź), Toruń (Đại học Nicolaus Copernicus) và Lublin (Đại học Maria Curie-Skłodowska). Nhiều trường sư phạm được thành lập. Trong những năm đầu tiên sau chiến tranh, có tổng cộng 55.000 sinh viên theo học tại các trường đại học, nhiều hơn so với năm học cuối cùng ở Cộng hòa Ba Lan thứ hai [1919-1945].
Một trong những thành tựu lớn nhất của những năm đầu sau chiến tranh là nỗ lực xóa nạn mù chữ. Năm 1949, khoảng 80.000 người đã tham gia chiến dịch chống nạn mù chữ. giáo viên. Hơn 1 triệu trong số khoảng 1,5 triệu người mù chữ trong độ tuổi 14–50 được học đọc và viết. Do vậy, nạn mù chữ không còn tồn tại ở Ba Lan như một hiện tượng phổ biến.
Trong những năm đầu tiên sau Thế chiến II, các cơ sở giáo dục thường xuyên như Viện Giáo dục và Văn hóa Nhân dân, Hiệp hội các trường Đại học Nhân dân của Cộng hòa Ba Lan, Hiệp hội các trường Đại học Công nhân đã được phát triển nghiêm túc.
Mô hình giáo dục mới ở Ba Lan được đưa ra trong phong trào Stalin hóa đời sống nhà nước, do đảng cộng sản (PZPR) và bộ máy chính quyền tạo ra. Hoạt động giáo dục từ đó về sau dựa trên hệ tư tưởng Mác - Lênin. Năm 1949, chương trình giảng dạy tiếng Nga bắt buộc được đưa vào các trường học. Quá trình giải thể các trường tư thục và loại bỏ giáo dục tôn giáo khỏi các trường công lập được khởi xướng. Các trường lớp 7 bắt buộc trở thành cơ sở của hệ thống trường học, trên cơ sở đó bắt đầu giáo dục ở các trường trung học (từ lớp VIII-XI) [6].
Do quá trình công nghiệp hóa đất nước được đẩy mạnh, dẫn đến một làn sóng di cư lớn từ nông thôn ra thành phố, giáo dục nghề nghiệp đã được phát triển, tùy thuộc vào Văn phòng Đào tạo Nghề Trung ương  được thành lập năm 1949 (tồn tại cho đến năm 1956). "Đạo luật tháng 7 năm 1958 khiến việc làm của thanh niên dưới 18 tuổi có điều kiện được đào tạo trong một trường phổ thông hoặc dạy nghề. Hệ quả của nó là sự phát triển của các trường công ty. Việc mở rộng giáo dục nghề nghiệp, đồng thời với việc kìm hãm sự phát triển thêm của các trường trung học phổ thông, chủ yếu là do sự mở rộng của các trường chuẩn bị đào tạo thực hành. thực hành nghề (trường dạy nghề và trường dạy nghề cơ bản). Các trường này đã không mở ra cơ hội học lên cao và bị bỏ bê giáo dục phổ thông. Nhược điểm của tất cả các trường dạy nghề là chuyên môn hóa quá mức, không đáp ứng được nhu cầu của thị trường lao động. "[6].
Năm 1947, các trường đại học đã đưa ra các nghiên cứu hai chu kỳ (học nghề 3 hoặc 4 năm và nghiên cứu MA 2 năm). Quy tắc này không áp dụng cho các nghiên cứu y học. Vào đầu những năm 1940 và 1950, các khoa y tế, thú y, nông nghiệp và lâm nghiệp bị loại khỏi các trường đại học, tạo ra các trường đại học riêng biệt (bao gồm cả các học viện y khoa). Năm 1954, các khoa thần học được loại bỏ khỏi các trường đại học và Học viện Thần học Công giáo ở Warsaw và Học viện Thần học Cơ đốc ở Warsaw được thành lập. Do thừa nhận tư tưởng Mác-Lênin ràng buộc tình trạng học đường, nhiều người công khai chống lại tình trạng này đã mất chức giáo viên và giảng viên [6].
Trường Millennium ("thiên niên kỷ") ở Węgierska Górka (1973)
Đạo luật năm 1951 tước quyền tự chủ của các trường đại học. Quyền hạn của các cơ quan đại học của các trường đại học đã được mở rộng ở một mức độ nào đó trên cơ sở quy định của pháp luật năm 1956. Năm 1951–1961, số sinh viên tăng từ 141.000 lên 172.000 [6].
Các cơ quan nhà nước cộng sản phải chịu sự giám sát chặt chẽ của giới khoa học. Một biểu hiện của điều này là sự thành lập vào năm 1951 của Ủy ban Trình độ Trung ương, một cơ quan nhà nước chịu trách nhiệm trao các học vị, sau khi xác minh trước các đặc điểm phi khoa học của các ứng viên [7].
Đạo luật ngày 15 tháng 7 năm 1961 đưa ra một cuộc cải cách trường học. Một trong những biểu hiện của nó là việc thành lập một trường tiểu học 8 năm và kéo dài thời gian giáo dục bắt buộc đến năm 17 tuổi. Các trường học mang tính cách thế tục, việc giảng dạy tôn giáo được chuyển sang các điểm giáo lý ngoài trường học. Trong những năm 1962-1971, chi tiêu cho giáo dục tăng lên đáng kể. Từ năm 1959 đến năm 1965, hơn 1.200 "trường thiên niên kỷ" mới (cái gọi là "thiên niên kỷ") đã được xây dựng để kỷ niệm 1000 năm thành lập nhà nước Ba Lan. Cải cách giáo dục đã cải thiện tình hình giáo viên. Giáo dục của nhóm chuyên môn này được phát triển thông qua việc mở rộng các nghiên cứu giảng dạy 2 năm (150.000 giáo viên được đào tạo theo phương thức này cho đến năm 1970) [6].
Đạo luật về giáo dục đại học được thông qua vào ngày 31 tháng 3 năm 1965, bao gồm tạo điều kiện cho sự phát triển của các viện trong trường đại học, giới thiệu các điểm ưu đãi cho các ứng viên nghiên cứu về nguồn gốc giai cấp công nhân và nông dân (cái gọi là điểm xuất thân). Trong những năm 1960, số lượng sinh viên tăng gấp đôi (lên 330,8 nghìn người ở ak. 1970/1971). Các cuộc biểu tình của sinh viên năm 1968 đã tạo cơ hội cho chính quyền Cộng hòa Nhân dân Ba Lan thắt chặt sự giám sát của bộ trưởng đối với các trường đại học [6].
Trong những năm 1970, các cơ quan nhà nước đã phát triển khái niệm trường phổ thông 10 năm (cái gọi là "trường 10 tuổi"). Các nền giáo dục cao hơn đã được dựa trên cơ sở đó: các trường dạy nghề 2 năm cho các ứng viên học cao hơn và các trường dạy nghề 2 năm cho những người dự định chuyển đến làm việc. Năm 1981, các kế hoạch cải cách cơ cấu hệ thống giáo dục bị bỏ rơi [6].