Âm dương lịch
Xác định tháng nhuận > Những lần Việt Nam và Trung Quốc ăn Tết lệch ngày

Ví dụ 1: Việt Nam ăn Tết trước Trung Quốc 1 ngày (Tết Đinh Hợi 2007)
Điểm Sóc của tháng 2/2007 được ghi nhận (theo múi giờ GMT+0) vào lúc 16:14 ngày 17/2/2007. Khi chuyển qua giờ Việt Nam và Trung Quốc, ta có kết quả sau:
- Giờ Việt Nam (GMT+7): 23 giờ 14 phút ngày 17/2/2007. Vậy mùng 1 Tết ở Việt Nam rơi vào ngày 17/2/2007.
- Giờ Trung Quốc (GMT+8): 00 giờ 14 phút ngày 18/2/2007. Vậy mùng 1 Tết ở Trung Quốc rơi vào ngày 18/2/2007.
Ví dụ 2.1: Việt Nam ăn Tết trước Trung Quốc 1 tháng (Tết Ất Sửu 1985)
Trong giai đoạn 1983-1985, âm dương lịch của Việt Nam và Trung Quốc có sự khác nhau về tháng nhuận, cũng như khoảng cách giữa 2 tháng Tý, dẫn đến Tết Ất Sửu 1985 của 2 nước bị lệch nhau 1 tháng. Trước khi tính khoảng cách giữa 2 tháng Tý theo lịch Việt Nam và Trung Quốc, ta có các dữ liệu quan trọng sau:
- Điểm Sóc trong tháng 11/1984 rơi vào ngày 23/11/1984.
- Trung khí Đông chí năm 1984 rơi vào lúc 23:23 ngày 21/12/1984 (theo giờ Việt Nam), tương ứng với 00:23 ngày 22/12/1984 (theo giờ Trung Quốc).
- Điểm Sóc trong tháng 12/1984 rơi vào ngày 22/12/1984.
Âm lịch năm 1984-1985 theo giờ Việt Nam:
- Sóc A (ngay trước Đông chí năm 1983) rơi vào ngày 4/12/1983, Sóc B (ngay trước Đông chí năm 1984) vào ngày 23/11/1984.
   - Giữa A và B là khoảng 355 ngày, như thế năm âm lịch 1984 theo lịch Việt Nam là năm bình thường. 
   - Tết Ất Sửu 1985 tại Việt Nam rơi vào ngày 21/1/1985.
   - Sóc B (ngay trước Đông chí năm 1984) rơi vào ngày 23/11/1984, Sóc C (ngay trước Đông chí năm 1985) rơi vào ngày 12/12/1985.
   - Giữa B và C là khoảng 385 ngày, như thế năm âm lịch 1985 theo lịch Việt Nam là năm nhuận. 
   - Tháng âm lịch đầu tiên sau Đông chí mà không chứa Trung khí là tháng từ 21/3/1985 đến 19/4/1985 (Xuân phân rơi vào lúc 23:14 ngày 20/3/1985 theo giờ Việt Nam, còn Cốc vũ rơi vào ngày 20/4/1985). Như thế tháng ấy là tháng nhuận.
Âm lịch năm 1984-1985 theo giờ Trung Quốc:
- Sóc A (ngay trước Đông chí năm 1983) rơi vào ngày 4/12/1983, Sóc B xảy ra trùng ngày với trung khí Đông chí năm 1984 (22/12/1984).
   - Giữa A và B là khoảng 385 ngày, như thế năm âm lịch 1984 theo lịch Trung Quốc là năm nhuận. 
   - Tháng âm lịch đầu tiên sau Đông chí mà không chứa Trung khí là tháng từ 23/11/1984 đến 21/12/1984 (Tiểu tuyết rơi vào ngày 22/11/1984, còn Đông chí rơi vào ngày 22/12/1984). Như thế tháng ấy là tháng nhuận.
   - Tết Ất Sửu 1985 tại Trung Quốc rơi vào ngày 20/2/1985.
   - Sóc B xảy ra trùng ngày với Đông chí năm 1984 (22/12/1984), Sóc C (ngay trước Đông chí năm 1985) rơi vào ngày 12/12/1985.
   - Giữa B và C là khoảng 355 ngày, như thế năm âm lịch 1985 theo lịch Trung Quốc là năm bình thường. 
   - Tháng âm lịch đầu tiên sau Đông chí mà không chứa Trung khí là tháng từ 20/2/1985 đến 20/3/1985 (Vũ thủy rơi vào ngày 19/2/1985, còn Xuân phân rơi vào lúc 00:14 ngày 21/3/1985 theo giờ Trung Quốc. Nhưng do đây là năm bình thường nên không tính là tháng nhuận. Việc này nhằm đảm bảo tháng chứa Đông chí tiếp theo vẫn là tháng 11 âm lịch.
Ví dụ 2.2: Việt Nam ăn Tết trước Trung Quốc 1 tháng (Tết Mậu Thân 2148)
Dữ liệu quan trọng: Trung khí Đại hàn 2148 được ghi nhận vào lúc 23:29 ngày 20/1/2148 theo giờ Việt Nam, tương ứng với 00:29 ngày 21/1/2148 theo giờ Trung Quốc.
Âm lịch năm 2147-2148 theo giờ Việt Nam:
- Sóc A (ngay trước Đông chí năm 2147) rơi vào ngày 23/11/2147, Sóc B (ngay trước Đông chí năm 2148) rơi vào ngày 11/12/2148.
   - Giữa A và B là khoảng 385 ngày, như thế năm âm lịch 2148 theo lịch Việt Nam là năm nhuận. 
   - Tháng âm lịch đầu tiên sau Đông chí mà không chứa Trung khí là tháng từ 20/2/2148 đến 19/3/2148 (Vũ thủy rơi vào ngày 19/2/2148, còn Xuân phân rơi vào ngày 20/3/2148). Như thế tháng ấy là tháng nhuận.
   - Tết Mậu Thân 2148 tại Việt Nam rơi vào ngày 21/1/2148.
Âm lịch năm 2147-2148 theo giờ Trung Quốc:
- Sóc A (ngay trước Đông chí năm 2147) rơi vào ngày 23/11/2147, Sóc B (ngay trước Đông chí năm 2148) rơi vào ngày 11/12/2148.
   - Giữa A và B là khoảng 385 ngày, như thế năm âm lịch 2148 theo lịch Trung Quốc là năm nhuận. 
   - Tháng âm lịch đầu tiên sau Đông chí mà không chứa Trung khí là tháng từ 23/12/2147 đến 20/1/2148 (Đông chí rơi vào ngày 22/12/2147, còn Đại hàn rơi vào lúc 00:29 ngày 21/1/2148 theo giờ Trung Quốc. Như thế tháng ấy là tháng nhuận.
   - Tết Mậu Thân 2148 tại Trung Quốc rơi vào ngày 20/2/2148.
Ví dụ 3.1: Trung Quốc ăn Tết trước Việt Nam 1 tháng (Tết Canh Thân 2520)
Ta có một số dữ liệu quan trọng như sau:
- Điểm Sóc tháng 12/2519 rơi vào ngày 23/12/2519.
- Trung khí Đại hàn 2520 rơi vào ngày 21/1/2520.
- Điểm Sóc tháng 1/2520 được ghi nhận vào lúc 23:46 ngày 21/1/2520 theo giờ Việt Nam, tương ứng với 00:46 ngày 22/1/2520 theo giờ Trung Quốc.
Điều này dẫn đến việc độ dài tháng âm lịch của Việt Nam và Trung Quốc khác nhau, cụ thể như sau:
- Lịch Việt Nam: tháng âm lịch bắt đầu từ 23/12/2519 đến 20/1/2520, kéo dài 29 ngày. Mùng 1 tháng sau rơi vào ngày 21/1/2520. Vì ngày xảy ra trung khí Đại hàn trùng với ngày mùng 1 của tháng sau, nên dẫn đến tháng trước đó không có trung khí.
- Lịch Trung Quốc: tháng âm lịch bắt đầu từ 23/12/2519 đến 21/1/2520, kéo dài 30 ngày. Mùng 1 tháng sau rơi vào ngày 22/1/2520. Vì trung khí Đại hàn xảy ra vào ngày cuối tháng âm lịch (theo giờ Trung Quốc), nên vẫn đảm bảo tháng này có chứa trung khí.
Âm lịch năm 2519-2520 theo giờ Việt Nam:
- Sóc A - ngay trước Đông chí 2519 - rơi vào ngày 23/11/2519. Sóc B (ngay trước Đông chí năm 2520) rơi vào ngày 11/12/2520.
   - Giữa 2 điểm Sóc là 385 ngày, như vậy năm âm lịch 2520 theo lịch Việt Nam là năm nhuận.
   - Trong 385 ngày đó có 2 tháng không chứa Trung khí:
     * Tháng từ 23/12/2519 đến 20/1/2520 (Đông chí rơi vào ngày 22/12/2519, còn Đại hàn rơi vào ngày 21/1/2520).
     * Tháng từ 20/2/2520 đến 19/3/2520 (Vũ thủy rơi vào ngày 19/2/2519, còn Xuân phân rơi vào ngày 20/3/2520).
   - Trong đó, tháng từ 23/12/2519 đến 20/1/2520 là tháng đầu tiên sau Đông chí mà không chứa Trung khí, nên chỉ tháng này là tháng nhuận, còn tháng còn lại không tính là nhuận.
   - Tết Canh Thân 2520 tại Việt Nam rơi vào ngày 20/2/2520.
Âm lịch năm 2519-2520 theo giờ Trung Quốc:
- Sóc A (ngay trước Đông chí năm 2519) rơi vào ngày 23/11/2519, Sóc B (ngay trước Đông chí năm 2520) rơi vào ngày 11/12/2520.
   - Giữa A và B là khoảng 385 ngày, như thế năm âm lịch 2520 theo lịch Trung Quốc là năm nhuận. 
   - Tháng âm lịch đầu tiên sau Đông chí mà không chứa Trung khí là tháng từ 20/2/2519 đến 19/3/2520 (Vũ thủy rơi vào ngày 19/2/2520, còn Xuân phân rơi vào ngày 20/3/2520. Như thế tháng ấy là tháng nhuận.
   - Tết Canh Thân 2520 tại Trung Quốc rơi vào ngày 21/1/2520.
Ví dụ 3.2: Trung Quốc ăn Tết trước Việt Nam 1 tháng (Tết Kỷ Mão 2539)
Trong giai đoạn 2537-2539, âm dương lịch của Việt Nam và Trung Quốc có sự khác nhau về tháng nhuận, cũng như khoảng cách giữa 2 tháng Tý, dẫn đến Tết Kỷ Mão của 2 nước bị lệch nhau 1 tháng. Trước khi tính khoảng cách giữa 2 tháng Tý theo lịch Việt Nam và Trung Quốc, ta có các dữ liệu quan trọng sau:
- Điểm Sóc trong tháng 11/2538 rơi vào ngày 23/11/2538.
- Trung khí Đông chí năm 2538 rơi vào ngày 22/12/2538.
- Điểm Sóc trong tháng 12/2538 rơi vào lúc 23:16 ngày 22/12/2538 theo giờ Việt Nam, tương ứng với 00:16 ngày 23/12/2538 theo giờ Trung Quốc. Điều này dẫn đến việc Đông chí rơi vào ngày đầu tháng sau (theo giờ Việt Nam), tương ứng với ngày cuối tháng trước (theo giờ Trung Quốc).
Âm lịch năm 2537-2539 theo giờ Việt Nam:
- Sóc A (ngay trước Đông chí năm 2537) rơi vào ngày 4/12/2537, Sóc B xảy ra trùng ngày với trung khí Đông chí năm 2538 (22/12/2538).
   - Giữa A và B là khoảng 384 ngày, như thế năm âm lịch 2538 theo lịch Việt Nam là năm nhuận. 
   - Tháng âm lịch đầu tiên sau Đông chí mà không chứa Trung khí là tháng từ 23/11/2538 đến 21/12/2538 (Tiểu tuyết rơi vào ngày 22/11/2538, còn Đông chí rơi vào ngày 22/12/2538). Như thế tháng ấy là tháng nhuận.
   - Tết Kỷ Mão 2539 tại Việt Nam rơi vào ngày 20/2/2539.
   - Sóc B xảy ra trùng ngày với Đông chí năm 2538 (22/12/2538), Sóc C (ngay trước Đông chí năm 2539) rơi vào ngày 11/12/2539.
   - Giữa B và C là khoảng 355 ngày, như thế năm âm lịch 2539 theo lịch Việt Nam là năm bình thường. 
   - Tháng âm lịch đầu tiên sau Đông chí mà không chứa Trung khí là tháng từ 20/2/2539 đến 20/3/2539 (Vũ thủy rơi vào ngày 19/2/2539, còn Xuân phân rơi vào ngày 20/3/2539. Nhưng do đây là năm bình thường nên không tính là tháng nhuận. Việc này nhằm đảm bảo tháng chứa Đông chí tiếp theo vẫn là tháng 11 âm lịch.
Âm lịch năm 2537-2539 theo giờ Trung Quốc:
- Sóc A (ngay trước Đông chí năm 2537) rơi vào ngày 4/12/2537, Sóc B (ngay trước Đông chí năm 2538) vào ngày 23/11/1984.
   - Giữa A và B là khoảng 355 ngày, như thế năm âm lịch 2538 theo lịch Trung Quốc là năm bình thường. 
   - Tết Kỷ Mão 2539 tại Trung Quốc rơi vào ngày 21/1/2539.
   - Sóc B (ngay trước Đông chí năm 2538) rơi vào ngày 23/11/2538, Sóc C (ngay trước Đông chí năm 2539) rơi vào ngày 11/12/2539.
   - Giữa B và C là khoảng 384 ngày, như thế năm âm lịch 2539 theo lịch Trung Quốc là năm nhuận. 
   - Tháng âm lịch đầu tiên sau Đông chí mà không chứa Trung khí là tháng từ 20/2/2539 đến 20/3/2539 (Vũ thủy rơi vào ngày 19/2/2539, còn Xuân phân rơi vào ngày 21/3/2539). Như thế tháng ấy là tháng nhuận.