stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Giải Oscar cho phim hoạt hình ngắn xuất sắc nhất
Thập niên 1970

1970 (43rd) Is It Always Right to Be Right? - Stephen Bosustow Prods., Schoenfeld Films - Nick Bosustow
The Further Adventures of Uncle Sam: Part Two - Haboush Company, Goldstone Films - Robert Mitchell và Dale Case
The Shepherd - Cameron Guess and Associates, Brandon Films - Cameron Guess
Tên giải đổi thành Short Subjects (Animated Films)
1971 (44th) The Crunch Bird - Maxwell-Petok-Petrovich Prods., Regency Films - Ted Petok
Evolution - National Film Board of Canada, Columbia - Michael Mills
The Selfish Giant - Potterton Prods., Pyramid Films - Peter Sander và Murray Shostak
1972 (45th) A Christmas Carol American Broadcasting Company Film Services - Richard Williams
Kama Sutra Rides Again - Lion International Films - Bob Godfrey
Tup Tup - Zagreb Film-Corona Cinematografica, Manson Distributing - Nedeljko Dragic
1973 (46th) Frank Film - Frank Mouris Prod. - Frank Mouris
The Legend of John Henry - Bosustow-Pyramid Films - Nick Bosustow và David Adams
Pulcinella - Luzzati-Gianini Prod. - Emanuele Luzzati và Guilo Gianini
Tên giải đổi thành Short Films (Animated Films)
1974 (47th) Closed Mondays - Lighthouse Productions - Will Vinton và Bob Gardiner
The Family That Dwelt Apart - National Film Board of Canada - Yvon Mallette và Robert Verrall
Hunger - National Film Board of Canada - Peter Foldes và René Jodoin
Voyage to Next - Hubley Studio - John Hubley và Faith Hubley
Winnie the Pooh and Tigger Too! - Walt Disney Productions, Buena Vista - Wolfgang Reitherman
1975 (48th) Great - Grantstern, British Lion Films Ltd. - Bob Godfrey
Kick Me - Swarthe Productions - Robert Swarthe
Monsieur Pointu - National Film Board of Canada - René Jodoin, Bernard Longpré và André Leduc
Sisyphus - Hungarofilms - Marcell Jankovics
1976 (49th) Leisure - Film Australia - Suzanne Baker
Dedalo - Cineteam Realizzazioni - Manfredo Manfredi
The Street - National Film Board of Canada - Caroline Leaf và Guy Glover
1977 (50th) Sand Castle - National Film Board of Canada - Co Hoedeman
The Bead Game - National Film Board of Canada - Ishu Patel
The Doonesbury Special - Hubley Studio - John Hubley (posthumous nomination), Faith Hubley và Garry Trudeau
Jimmy the C - Motionpicker Production - James Picker, Robert Grossman và Craig Whitaker
1978 (51st) Special Delivery - National Film Board of Canada - Eunice Macauley và John Weldon
Oh My Darling - Nico Crama Productions - Nico Crama
Rip Van Winkle - Will Vinton/Billy Budd - Will Vinton
1979 (52nd) Every Child - National Film Board of Canada - Derek Lamb
Dream Doll - Godfrey Films/Zagreb Films/Halas and Batchelor, Film Wright - Bob Godfrey và Zlatko Grgic
It's so Nice to Have a Wolf Around the House - AR&T Productions for Learning Corporation of America - Paul Fierlinger
Thập niên 1980

1980 (53rd) The Fly - PannóniaFilm, Budapest - Ferenc Rófusz
All Nothing - Radio Canada - Frédéric Back
History of the World in Three Minutes Flat - Michael Mills Productions Ltd. - Michael Mills
1981 (54th) Crac - Société Radio Canada - Frédéric Back
The Creation - Will Vinton Productions - Will Vinton
The Tender Tale of Cinderella Penguin - National Film Board of Canada - Janet Perlman
1982 (55th) Tango - Film Polski - Zbigniew Rybczynski
The Great Cognito - Will Vinton Productions - Will Vinton
The Snowman - Snowman Enterprises Ltd. - Dianne Jackson
1983 (56th) Sundae in New York - Motionpicker Production - Jimmy Picker
Mickey's Christmas Carol - Walt Disney Productions - Burny Mattinson
Sound of Sunshine - Sound of Rain - Hallinan Plus - Eda Hallinan
1984 (57th) Charade - Sheridan College - Jon Minnis
Doctor Desoto - Sporn Animation - Morton Schindel và Michael Sporn
Paradise - National Film Board of Canada - Ishu Patel
1985 (58th) Anna & Bella - The Netherlands - Børge Ring
The Big Snit - National Film Board of Canada - Richard Condie và Michael Scott
Second Class Mail - National Film & Television School - Alison Snowden
1986 (59th) A Greek Tragedy - CineTe pvba - Linda Van Tulden và Willem Thijsen
The Frog, The Dog and The Devil - New Zealand National Film Unit - Hugh MacDonald và Martin Townsend
Luxo Jr. - Pixar Productions - John Lasseter và William Reeves
1987 (60th) The Man Who Planted Trees - Canadian Broadcasting Corporation - Frédéric Back
George and Rosemary - National Film Board of Canada - Eunice Macauley
Your Face (phim) - Bill Plympton
1988 (61st) Tin Toy - Pixar Productions - John Lasseter và William Reeves
The Cat Came Back - National Film Board of Canada - Cordell Barker
Technological Threat - Bill Kroyer
gumbastic - Premavision
1989 (62nd) Balance - producers: Wolfgang và Christoph Lauenstein
The Hill Farm - Mark Baker
The Cow - Aleksandr Petrov
Thập niên 1990

1990 (63rd) Creature Comforts - Nick Park
A Grand Day Out - Nick Park
Grasshoppers - Bruno Bozzetto
1991 (64th) Manipulation - Daniel Greaves
Blackfly - National Film Board of Canada - Christopher Hinton
Strings - National Film Board of Canada - Wendy Tilby
1992 (65th) Mona Lisa Descending a Staircase - Joan C. Gratz
Adam - Peter Lord
Reci, Reci, Reci... - Michaela Pavlátová
The Sandman - Paul Berry
Screen Play - Barry Purves
1993 (66th) The Wrong Trousers - Nick Park
Blindscape - Stephen Palmer
The Mighty River - Frédéric Back và Hubert Tison
Small Talk - Bob Godfrey và Kevin Baldwin
The Village - Mark Baker
1994 (67th) Bob's Birthday - National Film Board of Canada co-production - Alison Snowden và David Fine
The Big Story - Tim Watts và David Stoten
The Janitor - Vanessa Schwartz
The Monk and the Fish - Michael Dudok de Wit
Triangle - Erica Russell
1995 (68th) A Close Shave - Nick Park
The Chicken From Outer Space - John Dilworth
The End - Chris Landreth và Robin Barger
Gagarin - Alexiy Kharitidi
Runaway Brain - Chris Bailey
1996 (69th) Quest - Tyron Montgomery và Thomas Stellmach
Canhead - Timothy Hittle
La Salla - National Film Board of Canada - Richard Condie
Wat's Pig - Peter Lord
1997 (70th) Geri's Game - Pixar Animation Studios - Jan Pinkava
Famous Fred - Joanna Quinn
Mermaid - Aleksandr Petrov
Redux Riding Hood - Walt Disney Pictures - Steve Moore
La Vieille dame et les pigeons - Sylvain Chomet
1998 (71st) Bunny - Blue Sky Studios - Chris Wedge
The Canterbury Tales - Christopher Grace và Jonathan Myerson
Jolly Roger - Mark Baker
More - Mark Osborne và Steven B. Kalafer
When Life Departs - Karsten Kiilerich và Stefan Fjeldmark
1999 (72nd) The Old Man and the Sea - Aleksandr Petrov
3 Misses - Paul Driessen
Humdrum - Peter Peake
My Grandmother Ironed the King's Shirts - National Film Board of Canada co-production - Torill Kove
When the Day Breaks - National Film Board of Canada - Wendy Tilby và Amanda Forbis
Thập niên 2000

2000 Father and Daughter - Michaël Dudok De Wit
The Periwig-Maker - Steffen Schäffler và Annette Schäffler
Rejected - Don Hertzfeldt
2001 For the Birds - Pixar Animation Studios - Ralph Eggleston
Fifty Percent Grey - Ruairi Robinson và Seamus Byrne
Give Up Yer Aul Sins - Cathal Gaffney và Darragh O'Connell
Strange Invaders - Cordell Barker - National Film Board of Canada
Stubble Trouble - Joseph E. Merideth
2002 The ChubbChubbs! - Sony Pictures Animation - Jacquie Barnbrook, Eric Armstrong and Jeff Wolverton
Katedra - Tomek Baginski
Mike's New Car - Pixar Animation Studios - Gale Gortney
Mt. Head - Koji Yamamura
Das Rad - Georg Gruber
2003 Harvie Krumpet - Adam Elliot
Boundin' - Pixar Animation Studios - Bud Luckey
Gone Nutty - Blue Sky Studios - Carlos Saldanha và John C. Donkin
Nibbles - Chris Hinton
Destino - Walt Disney Pictures - Dominique Monfery và Roy Edward Disney
2004 Ryan - Chris Landreth - National Film Board of Canada co-production
Birthday Boy - Sejong Park và Andrew Gregory
Gopher Broke - Jeff Fowler và Tim Miller
Guard Dog - Bill Plympton
Lorenzo - Walt Disney Pictures - Mike Gabriel và Baker Bloodworth
2005 The Moon and the Son: An Imagined Conversation - John Canemaker
Badgered - Sharon Colman
The Mysterious Geographic Explorations of Jasper Morello - Anthony Lucas
9 - Shane Acker
One Man Band - Pixar Animation Studios - Andrew Jimenez và Mark Andrews
2006 The Danish Poet - Torill Kove
Lifted - Pixar Animation Studios - Gary Rydstrom
The Little Matchgirl - Walt Disney Pictures  - Roger Allers và Don Hahn
Maestro - Géza M. Tóth
No Time for Nuts - Blue Sky Studios - Chris Renaud và Michael Thurmeier
2007 Peter and the Wolf - Suzie Templeton và Hugh Welchman
Even Pigeons Go To Heaven - Samuel Tourneux và Simon Vanesse
I Met the Walrus - Josh Raskin
Madame Tutli-Putli - Chris Lavis và Maciek Szczerbowski
My Love - Aleksandr Petrov
2008 La Maison en Petits Cubes - Robot Communications - Kunio Katō
Lavatory - Lovestory - Konstantin Bronzit
Oktapodi - Emud Mokhberi và Thierry Marchand
Presto - Doug Sweetland
This Way Up - Alan Smith và Adam Foulkes
2009 Logorama - H5, Autour de Minuit Productions - Nicolas Schmerkin
Granny O'Grimm's Sleeping Beauty - Brown Bag Films - Nicky Phelan và Darragh O'Connell
French Roast - Fabrice Joubert
The Lady and the Reaper - Kandor Graphics - Javier Recio Gracia
A Matter of Loaf and Death - Aardman Animations - Nick Park
Thập niên 2010

2010 (83rd) The Lost Thing – Passion Pictures Animation – Shaun Tan và Andrew Ruhemann
Day & Night – Pixar – Teddy Newton
The Gruffalo – Magic Light Pictures, Studio Soi – Jakob Schuh và Max Lang
Let's Pollute – Geefwee Boedoe
Madagascar, a Journey Diary – Bastien Dubois
2011 (84th) The Fantastic Flying Books of Mr. Morris Lessmore – Moonbot Studios – William Joyce và Brandon Oldenburg
Dimanche – National Film Board of Canada – Patrick Doyon
La Luna – Pixar – Enrico Casarosa
A Morning Stroll – Studio AKA – Grant Orchard và Sue Goffe
Wild Life – National Film Board of Canada – Wendy Tilby và Amanda Forbis
2012 (85th) Paperman – Walt Disney Animation Studios – John Kahrs
Adam and Dog – Minkyu Lee
Fresh Guacamole – PES
Head Over Heels – National Film và Television School – Timothy Reckart và Fodhla Cronin O'Reilly
The Longest Daycare – 20th Century Fox Animation, Gracie Films, Film Roman – David Silverman
2013 (86th) Mr Hublot – Laurent Witz và Alexandre Espigares
Feral – Daniel Sousa và Dan Golden
Get a Horse! – Walt Disney Animation Studios – Lauren MacMullan và Dorothy McKim
Possessions – Sunrise – Shuhei Morita
Room on the Broom – Magic Light Pictures – Max Lang và Jan Lachauer
2014 (87th) Feast – Walt Disney Animation Studios – Patrick Osborne và Kristina Reed
The Bigger Picture – National Film and Television School – Daisy Jacobs và Christopher Hees
The Dam Keeper – Robert Kondo và Dice Tsutsumi
Me and My Moulton – National Film Board of Canada – Torill Kove
A Single Life – Joris Oprins
2015 (88th) Bear Story – Punkrobot – Gabriel Osorio Vargas và Pato Escala Pierart
Prologue – Richard Williams và Imogen Sutton
Sanjay's Super Team – Pixar – Sanjay Patel và Nicole Paradis Grindle
We Can't Live Without Cosmos – Melnitsa Animation Studio – Konstantin Bronzit
World of Tomorrow – Don Hertzfeldt
2016 (89th) Piper – Pixar – Alan Barillaro và Marc Sondheimer
Blind Vaysha – National Film Board of Canada – Theodore Ushev
Borrowed Time – Quorum Films – Andrew Coats và Lou Hamou-Lhadj
Pear Cider and Cigarettes – Massive Swerve Studios/Passion Pictures Animation – Robert Valley và Cara Speller
Pearl – Evil Eye Pictures/Google Spotlight Stories/Passion Pictures – Patrick Osborne
Nguyễn Tri Phương

Đối với các định nghĩa khác, xem Nguyễn Tri Phương (định hướng).
| Nguyễn Tri Phương阮知方 |
| --- | --- |

Tên húy: Nguyễn Văn Chương
Tên chữ: Hàm Trinh
Tên hiệu: Đường Xuyên
Thông tin cá nhân
Sinh: 
Tên húy: Nguyễn Văn Chương
Ngày sinh: 1800
Nơi sinh: Điền Lộc
 
Mất: 
Ngày mất: 1873
Nơi mất: Hà Nội
Nguyên nhân mất: tử trận
 
An nghỉ: Phong Chương
Giới tính: nam
Gia quyến: 
Hậu duệ: Nguyễn Lâm
 
Nghề nghiệp: chính khách
Quốc tịch: nhà Nguyễn
x • t • 
Nguyễn Tri Phương (1800-1873) là một đại danh thần Việt Nam thời nhà Nguyễn. Ông là vị Tổng chỉ huy quân đội triều đình Nguyễn chống lại quân Pháp xâm lược lần lượt ở các mặt trận Đà Nẵng (1858), Gia Định (1861) và Hà Nội (1873). Thành Hà Nội thất thủ, ông bị thương nặng và bị quân Pháp bắt giữ, lính Pháp đã đề nghị cứu chữa cho ông nhưng ông đã từ chối và cự tuyệt hợp tác với chúng cho đến khi qua đời.
Thống lĩnh quân sự chống Pháp

Năm Mậu Ngọ (1858), tàu chiến Pháp đến uy hiếp Đà Nẵng, vua Tự Đức cử ông làm Quân thứ Tổng thống đại thần trực tiếp chỉ huy quân đội chống lại. Với vũ khí tối tân, Pháp đã uy hiếp và phá hủy một số lớn đồn lũy của Việt Nam, ông bị triều đình giáng cấp nhưng vẫn lưu tại chức. Tuy nhiên, do công cuộc kế hoạch phòng thủ của Nguyễn Tri Phương chu đáo nên quân Pháp không thể tiến lên được.
Năm 1859, Pháp chuyển hướng đánh thành Gia Định, quân nhà Nguyễn không rõ thương vong nhưng tan rã gần hết. Thành bị hạ, Hộ đốc thành Gia Định là Võ Duy Ninh tự vẫn. Sau đó, Pháp đã cho phá hủy thành Gia Định. Năm 1860, Nguyễn Tri Phương được sung chức Gia Định quân thứ, Thống đốc quân vụ cùng Tham tán đại thần Phạm Thế Hiển trông coi việc quân sự ở miền Nam.
Nguyễn Tri Phương chủ trương huy động từ 15.000 đến 20.000 quân; nhưng không tập trung quân ở một nơi, mà chia thành ba đạo: một đạo chính đóng tại đồn Phú Thọ, chỗ quân thứ Gia Định hiện đóng; một đạo đóng ở phủ hạt Tân An; một đạo đóng ở tỉnh hạt Biên Hòa. Ông hạ lệnh phòng thủ các đường sông, ngòi lớn nhỏ, vừa đánh và giữ, dần dần đắp thêm đồn lũy tiến sát đến chỗ địch đóng quân. Trang bị cho quân đội cần từ 20 đến 30 cổ súng loại lớn, đường kính nòng từ 2 tấc 9 phân trở lên. Do không nắm vững tình hình quân sự và chính trị của Pháp, Nguyễn Tri Phương đã chủ trương xây dựng đại đồn Chí Hòa (về sau người Pháp gọi là Kỳ Hòa) để bao vây, bức rút quân Pháp. Tuy nhiên, sau vào ngày 25 tháng 2 năm 1861, quân Pháp đã tiến hành công phá đại đồn. Ông chỉ huy quân lính chống cự quyết liệt nhưng rồi bị thương, đại đồn thất thủ, Gia Định lại bị chiếm. Em ruột ông là Nguyễn Duy tử trận, ông bị cách chức xuống làm Tham tri, mãi đến năm sau lại được hàm Binh bộ Thượng thư, sung Đổng nhung quân vụ Biên Hòa, tập hợp lực lượng để chống sự bành trướng của quân đội Pháp.
Xem thêm: Trận Đại đồn Chí Hòa
Năm 1862, sau khi triều đình Huế ký Hòa ước Nhâm Tuất, mất 3 tỉnh miền Đông Nam Kỳ vào tay Pháp, ông được cử ra Bắc làm Tổng thống Hải An quân vụ, thăng chức Võ Hiển Đại học sĩ, tước Tráng Liệt Bá. Năm Nhâm Thân (1872), lại được điều về giữ chức Tuyên sát đổng sức đại thần, thay mặt triều đình xem xét việc quân sự ở Bắc Kỳ.
Đánh dẹp giặc cướp trên đất Bắc

Từ năm 1863, ông được cử ra Bắc Kỳ đánh dẹp quân Lê Duy Phụng.
Năm Tự Đức thứ 25 (1870), quân Cờ Đen Lưu Vĩnh Phúc vẫn đánh phá cướp bóc các tỉnh Thái Nguyên, Lạng Sơn, Cao Bằng, Trong 3 năm trường chúng vẫn uy hiếp các tỉnh này và quan quân liên tục thất bại.
Sau khi quan Tổng đốc Phạm Chi Hương bại trận và bị bắt, triều đình đã phái Võ Trọng Bình ra làm Tổng đốc Hà Ninh kiêm Khâm sai Quân thứ đại thần các tỉnh Tuyên-Thái-Lạng. Quan Khâm sai hội với quan Đề đốc Quảng Tây để cùng đánh quân Ngô Côn vì họ cứ quấy phá cả hai bên biên thùy. Vào giữa năm 1869, Ngô Côn đem quân đánh Bắc Ninh, quan Tiểu phủ Ông Ích Khiêm đánh thắng một trận lớn, phá tan quân giặc và Ngô Côn bị bắn chết.
Ngô Côn chết rồi thì đồng đảng chia làm 3 phe tiếp tục cướp phá các tỉnh mạn ngược ở miền Bắc: phe Cờ Đen của Lưu Vĩnh Phúc, phe Cờ Vàng của tướng Hoàng Sùng Anh, phe Cờ Trắng của Bàn Văn Nhị và Lương Văn Lợi.
Quan Trung quân Đoàn Thọ được gửi từ Kinh ra làm Tổng thống quân vụ Bắc Kỳ. Ông liền kéo quân lên Lạng Sơn. Bọn giặc Khách là Tô Tứ thình lình nổi lên nửa đêm vào chiếm thành giết chết Đoàn Thọ. Võ Trọng Bình may mắn chạy thoát được. Triều đình Huế lại sai Hoàng Kế Viêm ra làm Thống đốc quân vụ Lạng-Bình-Ninh-Thái cùng với Tán tương Tôn Thất Thuyết tìm cách dẹp giặc cho yên. Tiếp theo vua lại sai ông Lê Tuấn là Thượng thơ Hình bộ ra làm Khâm sai thị sự để giúp Hoàng Kế Viêm. Rồi Hoàng Kế Viêm giữ mạn Sơn Tây, Lê Tuấn trấn đóng ở Hải Dương. Tuy vậy tình hình vẫn lằng nhằng không giải quyết thanh thỏa được.
Vua Tự Đức quá lo lắng, lại phải vời Nguyễn Tri Phương cho làm chức Tam tuyên quân thứ Khâm mạng Đại thần, được phép tùy nghi lo việc đánh dẹp cho yên. Vua ban cho ông kỳ bài, ấn kiếm, cờ mao tiết, nhung y, v.v. Đến miền Bắc, ông và Hoàng Kế Viêm chủ trương chia để trị, thu phục quân Cờ Đen vì lực lượng này mạnh nhất và dùng nó để chế ngự các nhóm khác. Vua Tự Đức bằng lòng và ban cho Lưu Vĩnh Phúc chức Đề đốc với nhiệm vụ tuần phòng ở biên cảnh. Chính sách này tỏ ra có hiệu quả, quân Cờ Đen giúp sức đánh quân Cờ Vàng, Cờ Trắng và sau này tham gia đánh Pháp.
Năm Tự Đức thứ 24 (1871) vua xuống dụ chuẩn cho ông khôi phục nguyên hàm Thái tử Thái bảo Võ hiển điện Đại học sĩ Trí dõng tướng Tráng liệt bá, nhưng vẫn sung Tam tuyên quân thứ Khâm mạng Đại thần.
Chống giữ thành Hà Nội

Bài chi tiết: Pháp đánh thành Hà Nội lần thứ nhất
Năm 1873, Soái phủ Nam Kỳ phái Francis Garnier đem quân ra Hà Nội, lấy cớ giúp thương nghị sự tranh cãi giữa tay lái buôn Jean Dupuis và chính quyền nhà Nguyễn ở Bắc Kỳ. Thoạt tiên Đô đốc Dupré định đưa ra hai ngàn quân, tuy nhiên việc phái một lực lượng quân sự lớn như vậy gây nghi ngờ từ phía triều đình Huế. Kết cục là đại úy Garnier thuyết phục đô đốc Dupré là chỉ cần vài chục binh sĩ tinh nhuệ là đủ. Trên giấy tờ, Garnier có lệnh điều tra tình hình tranh cãi giữa Dupuis và nhà đương cục, trục xuất Dupuis khỏi Bắc kỳ sau khi đã thu xếp bồi thường thiệt hại cho ông ta. Tiếp đó Garnier phải buộc nhà đương cục chấp thuận mở cửa thông thương tuyến đường thủy sông Hồng, đặt trạm thuế quan và dùng tiền thuế thu được để hoàn trả phí tổn cuộc viễn hành. Tuy nhiên thực tế là Garnier đã rất hoan hỉ viết thư cho anh trai "Tôi có toàn quyền hành động! Nước Pháp tiến lên!"
Garnier chuyển quân ra bắc thành hai đợt, đợt đầu 83 lính, đợt hai thêm 88 lính và hai pháo thuyền (kể cả số thủy thủ và thủy binh). Tới ngày 5 tháng 11 ông ta đã đến Hà Nội trên tàu hơi nước của Dupuis, do Dupuis đi đón dọc đường. Cộng với thuộc hạ của Dupuis, gồm có 10 người Âu, 30 người Á, 150 lính đánh thuê Vân Nam và một số lính Cờ vàng, Garnier chuẩn bị đánh chiếm thành Hà Nội sau khi nhận thấy các yêu sách của mình không đe dọa được Nguyễn Tri Phương.
Đêm ngày 19, rạng sáng ngày 20 tháng 11 năm 1873, Garnier đánh úp thành Hà Nội. Quân Pháp bất ngờ đánh chiếm vòng phòng thủ bên ngoài của hai cửa phía nam, và vượt qua cầu trước khi quân trú phòng kịp bắn xuống. Đồng thời, pháo từ các pháo thuyền cũng bắn lên, khiến cho binh lính phòng thủ, do không quen với đạn pháo, bỏ chạy tán loạn khỏi thành theo cửa tây. Cùng lúc đó, hỏa lực quân Pháp cũng bắn vỡ cửa nam, và chỉ trong một giờ, quân Pháp đã treo cờ tam tài lên vọng lâu thành Hà Nội. Hơn hai nghìn quân triều đình bị bắt làm tù binh, về phía quân Pháp, chỉ có một người lính đánh thuê Vân Nam của Dupuis bị giết do một viên sĩ quan Pháp bắn nhầm.
Con trai Nguyễn Tri Phương là Phò mã Nguyễn Lâm bị trúng đạn chết tại trận, Nguyễn Tri Phương cũng bị trọng thương. Ông được lính Pháp cứu chữa, nhưng ông khẳng khái từ chối và nói rằng: "Bây giờ nếu ta chỉ gắng lây lất mà sống, sao bằng thung dung chết về việc nghĩa" Sau đó, ông tuyệt thực gần một tháng và mất vào ngày 20 tháng 12 năm 1873 (1 tháng 11 Âm lịch), thọ 73 tuổi. Thi hài ông và Nguyễn Lâm được đưa về an táng tại quê nhà. Đích thân vua Tự Đức tự soạn bài văn tế cho ba vị công thần (Nguyễn Duy, Nguyễn Lâm, Nguyễn Tri Phương) và cho lập đền thờ Nguyễn Tri Phương tại quê nhà.
Nhận xét

Tấm gương quên mình vì nước của ông được nhân dân khâm phục, kính trọng, ông được thờ trong đền Trung Liệt (cùng với Hoàng Diệu) trên gò Đống Đa với câu đối:
Dịch:
Sách Việt Nam sử lược nhận xét về ông: "Ông Nguyễn tri Phương là người ở Thừa-thiên, do lại-điển xuất thân, làm quan từ đời vua Thánh-tổ, trải qua ba triều, mà nhà vẫn thanh-bạch, chỉ đem trí-lực mà lo việc nước, chứ không thiết của-cải. Nhưng chẳng may phải khi quốc bộ gian nan, ông phải đem thân hiến cho nước, thành ra cả nhà cha con, anh em đều mất vì việc nước. Thật là một nhà trung-liệt xưa nay ít có vậy."
Khen thưởng

Năm Canh Tý (1840), Khâm sai quân thứ đại thần, hàm Tòng Hiệp Biện Đại học sĩ rồi được thưởng danh hiệu "An Tây trí dũng tướng".
Tháng 5 năm 1847, thăng hàm Chánh Hiệp biện đại học sĩ, tước Tráng Liệt tử và được ban một Ngọc bài có khắc bốn chữ "Quân kỳ thạc phụ", được chép công trạng vào bia đá ở Tòa Võ miếu Huế, trên bia Võ công An tây dựng khoảng năm 1847-1851, (tấm bia Võ công này ngày nay đã bị thất lạc).
Năm Canh Tuất (1850), vua Tự Đức ban tên Nguyễn Tri Phương, chức Khâm sai Tổng thống Quân vụ Đại thần kiêm Tổng đốc các tỉnh Gia Định, Biên Hòa, Vĩnh Long, Định Tường, An Giang, Hà Tiên.
Năm 1853, thăng Điện hàm Đông các Đại học sĩ. Năm 1862, thăng chức Võ Hiển Đại học sĩ, tước Tráng Liệt Bá. Hàm Thái tử Thái bảo Võ hiển điện Đại học sĩ Trí dõng tướng Tráng liệt bá (1871).
Vinh danh

Khu lăng mộ (Nguyễn Tri Phương, Nguyễn Duy, Nguyễn Lâm) và Nhà thờ Nguyễn Tri Phương nay thuộc xã Phong Chương, huyện Phong Điền, Thừa Thiên Huế. Ngày 14 tháng 7 năm 1990, toàn thể khu đền mộ này được công nhận là di tích cấp quốc gia theo quyết định số 575-QĐ/VH của Bộ trưởng Bộ Văn hóa Thông tin Việt Nam. Ngày 21 tháng 3 năm 2010, tại xã Phong Chương đã diễn ra lễ khánh thành công trình phục hồi, tôn tạo khu di tích trên.
Ngoài đền thờ họ Nguyễn Tri ở Phong Điền, Thừa Thiên Huế, tại phường Bửu Hòa, thành phố Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai cũng có một đền thờ Tam công mà trong đó Nguyễn Tri Phương được xem là thành hoàng của địa phương. Bên tả và hữu chánh điện thờ hai vị Tán lý quân vụ Nguyễn Duy (em ruột Nguyễn Tri Phương) và phò mã Nguyễn Lâm (con Nguyễn Tri Phương). Hằng năm tổ chức lễ Kỳ yên long trọng vào ngày 16, 17 tháng 10 âm lịch. Lễ kéo dài trong hai ngày với những nghi thức tiến thần, diễn hành lễ bộ, tống phong... Đền thờ Tam công đã được xếp hạng Di tích lịch sử cấp quốc gia vào năm 1992.
Ở Việt Nam cũng đang có nhiều con đường và trường học mang tên ông.
Thơ ca

Sinh thời, Nguyễn Tri Phương rất ít làm thơ, nhưng năm 1866, ông được vua Tự Đức cho vào Nam nhậm chức, ông có bài thơ tặng Kinh lược sứ Phan Thanh Giản:
Hậu duệ

Con trai, Phò mã Nguyễn Lâm hy sinh trong trận Pháp đánh thành Hà Nội lần thứ nhất, cùng ông.
Theo cụ Nguyễn Tri Tài, nguyên giáo sư Ban Việt - Hán, Đại học Văn khoa Sài Gòn, giảng viên  môn Hán cổ khoa Ngữ văn, Trường Đại học Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh, cháu 5 đời của Nguyễn Tri Phương (đứng hàng chánh bái), thì dòng họ Nguyễn Tri còn một nhánh ở Tiền Giang. Trưởng nhánh là Nguyễn Tri Túc, con thứ Nguyễn Tri Phương. Nguyễn Tri Túc nổi tiếng về tài thổi sáo và đánh đàn. Nguyễn Tri Túc có hai con là Nguyễn Tri Lạc giỏi về hát bội, đàn cò và Nguyễn Tri Khương là tác giả vở cải lương Giọt lệ chung tình.
Con Nguyễn Tri Lạc là nhạc sĩ Nguyễn Mỹ Ca. Em gái ông là mẹ của Giáo sư tiến sĩ âm nhạc Trần Văn Khê và nghệ sĩ quái kiệt Trần Văn Trạch (chắt ngoại).
Chú ruột của ông Nguyễn Tri Tài là Nguyễn Tri Kiệt, cháu nội Phò mã Nguyễn Lâm, con của Lễ bộ thượng thư Nguyễn Tri Kiểm cũng là nghệ sĩ đa tài, giỏi các loại đàn cò, tranh, nguyệt, làm đạo diễn và đóng vai kép hát bội, ca Huế, cải lương vào những năm 1940 tại xứ Huế.
Chú giải

↑  Lấy ý câu chữ "Dõng thả Tri Phương", nghĩa là Dũng mãnh mà lắm mưu chước.
↑  Bấy giờ còn được gọi là thành Phụng.
↑  Có tài liệu chép "...thập niên tâm sự hữu thanh thiên"