Eino Leino
Phong cách văn chương và tầm quan trọng > Đặc điểm và đánh giá

Tác phẩm của Leino luôn được đón nhận trái chiều cả trong giới học thuật và lẫn giới văn nghệ sĩ. Tài năng nhưng nhân cách đa đạng đã khơi dậy nhiều cảm xúc trong lòng độc giả đương thời. Đặc biệt là thế hệ nhà văn thập niên 1920 xa lánh tác phẩm của Leino dù vẫn ngưỡng mộ thời trẻ của ông. Ngay cả những người theo chủ nghĩa hiện đại khởi đầu sự nghiệp sau Thế chiến thứ hai cũng coi Leino đối lập với tác phẩm của họ. Sự coi thường của các tác giả đồng nghiệp dành cho Leino đã ảnh hưởng đến nhiều nhà nghiên cứu, và thực tế là Leino được nghiên cứu tương đối ít cho dù được nhiều giải thưởng, được nhà nước công nhận và trao tặng lương hưu.
Tiểu sử chi tiết nhất về Leino được viết vào thập niên 1930 dưới ngòi bút người yêu và đồng nghiệp của ông là L. Onerva. Qua những trang giấy đầy kịch tính, Onerva cũng viết về đời mình. Cuối năm 1953, Onerva viết trên tạp chí Kaltio:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Trong những đam mê và tình yêu cuộc sống, anh ấy chắc chắn vượt trội hơn tất cả người đương thời. Anh ấy đi qua hết các cộng đồng, lang thang qua những tầng lớp xã hội khác nhau, thấy cả trên cao lẫn dưới thấp. Cả một mạng lưới mà anh ấy quen biết rộng đến mức khó tin. Và mọi nơi đi đến, anh ấy đều trở thành tâm điểm, một hạt nhân tinh thần, là tia lửa lóe lên làm hài hòa ngay cả những yếu tố nhân bản trái ngược nhất. – – Như một người đồng hành, anh ấy rất nổi tiếng, luôn ánh lên những tư tưởng chớp nhoáng, ập tới lan tràn như một cơn gió mát cả bầu không khí xung quanh khó cưỡng lại được. Nguyên vănElämän intohimoissa ja elämän rakkaudessa hän varmasti voitti kaikki aikalaisensa. Hän liikkui kaikissa piireissä, vaelsi läpi eri yhteiskuntaluokkien, tunsi ylhäiset ja alhaiset. Hänen henkilökohtainen tuttavapiirinsä oli uskomattoman laaja. Ja kaikkialla, minne hän tulikin, muodostui hän aivan itsestään keskipisteeksi, henkiseksi sulatusahjoksi, joka hetkiseksi hehkutti sopusointuun vastakkaisimmatkin ihmisainekset. – – Seuramiehenä hän oli erittäin suosittu, hän säkenöi ajatusvälähdyksiä, räiskyi sukkeluuksia ja uhosi vastustamattomasti tarttuvaa hyvää tuulta ja suggeroivaa tunnelmavoimaa ympärilleen. | ” |
Trong những tác phẩm vượt trội của Leino, chẳng hạn như vở kịch Maan parhaat (1911), có thể dễ dàng nhận ra những người từng là bạn nhưng hiện thời lại là kẻ thù văn chương, như các tác giả Maila Talvio và V. A. Koskenniemi. Họ cũng đáp trả lại, ví dụ như Koskenniemi viết cho biên tập viên tờ Iltalehti:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Lúc này, tôi không cảm thấy gì ngoài việc thương hại cho nhân cách của E. L.. Thật quá thảm khi anh ta không nhận được những phê bình chính xác, vì vậy anh ta đã làm hoen ố tư cách nhà thơ của chính mình. Thật đúng khi người ta phải thắc mắc về những người bạn thân nhất của anh ta, bọn người đã không ngăn anh ấy chìm vào thơ Tivoli hoàn bích, nhưng nhờ sự bạc bẽo của họ, giờ đây bản thân anh chẳng có lời nhận xét nào. – – Tôi nghĩ tôi biết L. khá rõ về khía cạnh con người. Anh ấy là một trong những người nhân từ nhất trên thế giới, nhưng yếu đuối và dễ bị ảnh hưởng. – – Anh ấy phải cần những người bạn nghiêm khắc và phê bình đến nơi đến chốn. Nguyên vănMitä E. L:n persoonaan tulee, tunnen sitä kohtaan tällä hetkellä vain sääliä. On jotain syvästi traagillista hänen täysin naivissa kritiikittömyydessään, jolla hän turmelee runoilijanmaineensa. Olet täysin oikeassa siinä, että täytyy ihmetellä hänen lähimpiä ystäviään, jotka eivät koeta estää häntä liukumasta täydelliseen Tivoli-runouteen, vaan petollisilla kiitoksillaan nukuttavat hänen itsekritiikkinsä rippeetkin. – – Luulen tuntevani L:n mieskohtaisesti koko hyvin. Hän on hyväntahtoisimpia miehiä maailmassa, mutta heikko ja vaikutuksille altis. – – Hän jos kukaan olisi tarvinnut ankaria ystäviä ja ankaria arvostelijoita. | ” |
— Thư V. A. Koskenniemi viết gửi biên tập viên Iltalehti Emerik Olson, tháng 10 năm 1920. Lưu trữ Olson, Thư viện Quốc gia Phần Lan
Trong lời tựa tuyển tập Lyriskt Urval dịch sang tiếng Thụy Điển năm 1931, nhà thơ Elmer Diktonius đã thử mô tả hai địa vị song hành đó của Leino trong văn hóa Phần Lan:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Với tính cách phóng túng nhưng nhân hậu và khéo léo, ông có được danh tiếng rộng rãi nhưng cũng bị coi thường; ông vừa được thần thánh yêu mến lại vừa là đứa con trai hoang đàng. Khi người con vĩ đại này qua đời, những gì còn lại trong thơ ông đã vượt qua thời gian - nhà thơ trữ tình Phần Lan quan trọng nhất. Nguyên vănOriginellilla, hyväsydämisellä ja nerokkaalla boheemiluonteellaan hän hankki itselleen laajaa populariteettia ja poroporvarien halveksunnan; hän oli jumalien suosikki ja tuhlaajapoika. Kun tämä suuri lapsi oli kuollut, hänen elämäntyöstään jäi jäljelle ajaton runoilija – suomenkielisen Suomen merkittävin lyyrikko. | ” |
Trong lễ kỷ niệm 100 năm ngày sinh Leino tại Paltaniemi, nhà văn Erno Paasilinna phát biểu khẳng định tính bền vững của các tác phẩm phê bình văn hóa của Leino:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Tổng hợp lại, các bài luận chiến của Leino có thể tạo thành một cuốn sách giáo khoa chính trong lĩnh vực này. Sân khấu Arkadia không còn, Agathon Meurman không còn, giáo sư Aspelin không còn, nhưng những thứ cốt yếu lại còn đó: chủ nghĩa dân tộc hẹp hòi, bảo thủ, hàn lâm kiêu ngạo, giáo điều, tham nhũng, hạ thấp con người, Leino đã thẳng thắn chỉ ra trong một thời gian dài. – – Là nhà luận chiến, Leino không phải đi làm báo Chúa nhật mà là nỗi kinh hoàng của thời đại. Nhưng ông xứng đáng với những gì còn lại trên mặt giấy ấy, đằng sau đó không chút âm mưu, xúi giục hay ai trả tiền cho điều đó. Nguyên vănYhteen koottuina Leinon taistelukirjoitukset muodostavat tämän alan suuren oppikirjan. Arkadia-teatteria ei enää ole, Agathon Meurmania ei ole, professori Aspelinia ei ole, mutta mitään olennaista ei ole menetetty: ahdasmielisyyttä, vanhoillisuutta, akateemista pöyhkeyttä, kirkollissiveellisyyttä, kansalliskiihkoa, korruptiota, rahvaanhalveksuntaa: pitkä jono asenteita, jotka Leino järkähtämättä veti esiin. – – Poleemikkona Leino ei ollut mikään sunnuntaipoika, hän oli aikansa kauhu. Mutta hän oli käsitteen arvoinen siinä, että kaikki sanottu oli paperilla, sen takana ei ollut mitään henkilökohtaista juonittelua, sopimusta tai maksajaa. | ” |
Nhà phê bình văn hóa của tờ Helsingin Sanomat Seppo Heikinheimo thậm chí còn liệt khả năng ngôn ngữ của Leino vào hàng tốt nhất thế giới:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Nếu phải kể tên ba nhà thơ mà tôi đã đọc bằng ngôn ngữ gốc và những người đã làm cho ngôn ngữ của họ có âm hưởng độc đáo, tôi sẽ nói rằng không ai sánh được với tiếng Hy Lạp của Homeros, tiếng Nga của Pushkin và tiếng Phần Lan của Eino Leino. Nguyên vănJos minun pitäisi nimetä kolme runoilijaa, joita olen lukenut alkukielellä ja jotka ovat saaneet kielensä soimaan ainutlaatuisella tavalla, sanoisin että Homeroksen kreikalle, Puškinin venäjälle ja Eino Leinon suomelle mikään ei vedä vertoja. | ” |
Tuy vậy, trong vòng những thập niên sau đó, Leino vẫn không được đa số yêu thích, như Matti Klinge đã hạ thấp trong nhật ký của mình:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Theo tôi, Leino không phải là nhà thơ lớn. Một vài bài trữ tình cũng hay, phong cách tân nghệ thuật tôn lên vẻ Helkavirsiä, nhưng vô số bài thơ khác thì vô nghĩa hoàn toàn tệ hại, trí tuệ trống rỗng hoặc ngây thơ. Tâm trí nghiêm túc thì không thể đọc nổi tuyển tập thơ này. Nguyên vănLeino ei mielestäni ole kovin suuri runoilija. Muutama kaunis lyyrinen runo, jugendpaisuttelevat Helkavirret, mutta loputon määrä aivan surkeaa, ajatuksellisesti tyhjää tai naiivia hölskyttelyä. Koottuja runoja ei voi lukea vakavalla mielellä. | ” |
Mặt khác, những người làm sân khấu tân thời vẫn tìm ra những góc nhìn mới và kịch tính trong các tác phẩm của Leino. Chỉ đạo sân khấu Juha Hurme viết:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Năng lực thi ca của tác giả đã làm chúng ta kinh ngạc trong gần hai trăm năm. Các bài thơ quá phổ biến khiến chúng ta khó tiếp cận với tư tưởng và hiểu biết của ông để tạo ra một vở kịch hoành tráng. Nguyên vănTekijän runotaituruus on häikäissyt meitä jo pitkälti toista sataa vuotta. Runojen ansaittu suosio on estänyt meitä kurottamasta ajatuksella ja ymmärryksellä mittavaan draamatuotantoon. | ” |