T-26
Quá trình phát triển

Đến đầu những năm 1930, lực lượng xe tăng của Liên Xô chủ yếu bao gồm loại xe tăng hạng nhẹ hỗ trợ bộ binh T-18, cũng như các loại xe tăng khác do Anh phát triển trong Chiến tranh thế giới thứ nhất. Xe tăng T-18 tương đối hiện đại trong thời điểm đó, đáp ứng nhiệm vụ hỗ trợ bộ binh Hồng quân và phù hợp với trình độ phát triển của ngành công nghiệp Liên Xô. Tuy nhiên, T-18 chỉ là phiên bản hiện đại hóa sâu của FT-17 của Pháp, đến năm 1929 thì nó đã không còn đáp ứng được yêu cầu của Hồng quân.
Cuối năm 1929, tại một cuộc họp do hội đồng Công nghiệp quốc phòng Liên Xô tổ chức, họ đưa ra kết luận rằng do sự thiếu kinh nghiệm của các nhà thiết kế xe tăng cũng như ngành công nghiệp xe tăng Liên Xô khi đó đang kém phát triển, thời gian phát triển của xe tăng Liên Xô và các đặc tính cụ thể của chúng đã không được đáp ứng, và các dự án được tạo ra không phù hợp để sản xuất hàng loạt. Về vấn đề này, vào ngày 5 tháng 12 năm 1929, một đơn vị thuộc Ủy ban Phụ trách Công nghiệp nặng do Sergo Ordzhonikidze chủ trì đã quyết định chuyển sang học hỏi kinh nghiệm nước ngoài.
Sau quá trình nghiên cứu xe tăng do Đức phát triển trong giai đoạn hợp tác Xô-Đức, cũng như xe tăng của Mỹ và Châu Âu trong khuôn khổ chuyến thăm quan nghiên cứu của Chánh văn phòng thiết giáp và cơ giới hóa Hồng quân I.A Khalepsky, bắt đầu từ ngày 30 tháng 12 năm 1929, Liên Xô kết luận rằng họ đang bị tụt hậu về trình độ phát triển của xe tăng.
Năm 1930, một ủy ban được thành lập dưới sự lãnh đạo của Khalepsky và trưởng phòng thiết kế kỹ thuật xe tăng S.A. Ginzburg, với nhiệm vụ là chọn mua từ nước ngoài các mẫu xe tăng, máy kéo và phương tiện phù hợp để Hồng quân tiếp nhận. Vào mùa xuân năm 1930, ủy ban đã đến thăm Vương quốc Anh, quốc gia được coi là đứng đầu thế giới về sản xuất xe bọc thép vào thời điểm đó.
Ủy ban cảm thấy hứng thú với dòng xe tăng hạng nhẹ là Vickers Mk E hay "Vickers 6 tấn", được phát triển bởi hãng Vickers-Armstrong trong giai đoạn 1928-1929. Ủy ban dự định chỉ mua một bản mẫu của các thiết bị cần thiết nhưng công ty từ chối bán các mẫu đơn lẻ, và thậm chí từ chối chuyển giao tài liệu. Do đó một thỏa thuận đã đạt được về việc mua các lô xe tăng nhỏ, bao gồm cả 15 xe Mk. E với giá 42 nghìn rúp theo thời giá năm 1931, kèm theo đầy đủ tài liệu kỹ thuật và giấy phép sản xuất tại Liên Xô. Việc chuyển giao xe tăng được thực hiện từ tháng 9 năm 1930 đến tháng 1 năm 1931. Vickers-Armstrong cung cấp một số biến thể của xe tăng, đặc biệt là "Model A" với hai tháp pháo đơn trang bị súng máy Vickers 7,7 mm và Model B với một tháp pháo hai người trang bị một khẩu pháo nòng ngắn 47 mm và một súng máy 7,7 mm nhưng phía Liên Xô chỉ mua phiên bản xe hai tháp pháo. Tại Liên Xô, Mk.E nhận được định danh là V-26.
Quá trình lắp ráp xe tăng được thực hiện tại nhà máy Vickers-Armstrong và các chuyên gia Liên Xô đã cùng tham gia để học hỏi công nghệ. Chiếc V-26 đầu tiên được gửi cho Liên Xô vào ngày 22 tháng 10 năm 1930. Vào cuối năm đó, ba xe tăng nữa đã được chuyển giao cho Liên Xô.
Tại Liên Xô, chiếc đầu tiên trong số những chiếc xe tăng nhập khẩu được đặt dưới quyền quản lý của "Ủy ban đặc biệt về xe tăng mới của Hồng quân" (RKKA) đứng đầu là S. Ginzburg, người có nhiệm vụ chọn một chiếc xe tăng để quân đội tiếp nhận. Từ ngày 24 tháng 12 năm 1930 đến ngày 5 tháng 1 năm 1931, ba chiếc V-26 đã được thử nghiệm tại khu vực Đồi Poklonnaya, trên cơ sở đó ủy ban đã đưa ra các kết luận rằng chúng "khá hạn chế". Nhưng tại cuộc trình diễn hai xe tăng được tổ chức vào ngày 8 tháng 1 - ngày 11 tháng 1 trước sự giám sát của đại diện Bộ chỉ huy cấp cao của Hồng quân và Quân khu Matxcova, V-26 đã nhận được sự ủng hộ nhiệt tình. Ngày 9 tháng 1, nguyên soái K. Voroshilov ban hành chỉ thị: "...cuối cùng đã đến lúc giải quyết câu hỏi về tính khả thi của việc tổ chức sản xuất V-26 ở Liên Xô", và Ginzburg được lệnh trình lên Ban Quân ủy Nhân dân một danh sách những ưu điểm và nhược điểm của V-26 so với T-19 được ghi nhận trong các cuộc thử nghiệm.
Trong báo cáo được trình bày vào ngày 11 tháng 1 năm 1931, người ta kết luận rằng hệ thống truyền động và khung gầm của V-26 là đáng tin cậy và đơn giản, và các hệ thống này đáp ứng các yêu cầu của Hồng quân, nhưng cũng có ý kiến cho rằng động cơ không phù hợp để lắp đặt trên một chiếc xe tăng, và thiết kế của nó không cho phép tăng công suất bằng các phương pháp truyền thống. Trong số các ưu điểm của xe tăng, còn có súng máy với ống ngắm quang học và hình dáng thân xe dễ chế tạo. Còn các nhược điểm là khó tiếp cận động cơ và bộ truyền động, không thể tiến hành bảo dưỡng động cơ từ bên trong xe tăng trong quá trình chiến đấu. Nói chung, người ta ghi nhận rằng "... V-26, bất chấp những thiếu sót, được coi là có khả năng tăng tốc nhanh và khả năng cơ động cao, và chắc chắn là ví dụ điển hình nhất trong số các mẫu xe tăng nước ngoài được biết đến hiện nay." Trong phần kết luận của báo cáo, người ta nói về sự cần thiết phải bắt đầu thiết kế một chiếc xe tăng mới dựa trên thiết kế của T-19 và V-26.
Học viện Thiết giáp Quân sự Malinovsky (WAMM) cũng đề xuất dự án của mình. Sau khi xem xét tài liệu về V-26, họ đã đề xuất bắt đầu thiết kế một chiếc xe tăng sử dụng cấu trúc thân xe của Anh, nhưng có vỏ giáp được tăng cường và dùng động cơ Hercules hoặc Franklin công suất 100 mã lực. Dựa trên kết quả các cuộc họp của ủy ban vào ngày 16-17 tháng 1 năm 1931, quyết định đưa hai nhiệm vụ: nhóm thiết kế S. Ginzburg sẽ tạo ra một chiếc xe tăng lai có tên "T-19 cải tiến" và VAMM sẽ tạo ra "Xe tăng công suất thấp" (TMM). Cả hai dự án đều có tiến triển, đặc biệt thiết kế sơ bộ của "T-19 cải tiến" đã được thông qua vào ngày 26 tháng 1 cùng năm, nhưng tình hình quốc tế đã khiến các kế hoạch phải điều chỉnh. Vào ngày 26 tháng 1, I. Khalepsky đã gửi một bức thư cho Ginzburg, trong đó nói rằng theo dữ liệu tình báo, Ba Lan cũng đang mua các mẫu xe Vickers Mk.E. Theo ước tính của ban lãnh đạo Hồng quân, cuối năm đó Anh-Pháp đã giúp Ba Lan sản xuất hơn 300 xe tăng loại này, điều này sẽ mang lại lợi thế cho lực lượng xe tăng Ba Lan. Về vấn đề này, Hội đồng quân nhân cách mạng (RVS) của Hồng quân cho rằng cần phải xem xét áp dụng ngay lập tức phiên bản V-26 hiện đại hơn. Kết quả là vào ngày 13 tháng 2 năm 1931, sau khi nghe Khalepsky báo cáo về tiến độ nghiên cứu các loại xe tăng mới, hội đồng quyết định đưa V-26 vào biên chế Hồng quân với vai trò là "xe tăng hộ trợ chủ lực cho các đơn vị hợp thành, cũng như các đơn vị xe tăng và cơ giới của Lực lượng dự bị của Bộ Tư lệnh Tối cao (RGK)" với định danh T-26.