stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Phường 12, Vũng Tàu
Lịch sử > Ngày thống nhất

Sau sự kiện 30 tháng 4, phường Phước Thắng trực thuộc thị xã Vũng Tàu, sau là Đặc khu Vũng Tàu - Côn Đảo.
Ngày 14 tháng 5 năm 1986, chính quyền đặc khu đổi tên phường Phước Thắng thành phường 11. Khi mới thành lập, phường trực thuộc đặc khu Vũng Tàu – Côn Đảo.
Ngày 12 tháng 8 năm 1991, đặc khu Vũng Tàu - Côn Đảo giải thể, Phường 11 trực thuộc thành phố Vũng Tàu, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu.
Phường 12 được thành lập vào ngày ngày 22 tháng 10 năm 2002 trên cơ sở 3.429,8 ha diện tích tự nhiên và 15.826 người của Phường 11.
Từ năm 2005 đến 2015, các tuyến Quốc lộ 51C, 51B và đường Ven biển được khánh thành, trở thành đường trục chính ra vào trung tâm thành phố Vũng Tàu. Sự kiện này đem đến thay đổi vượt bậc về hạ tầng đô thị của phường.
Hiện nay trên địa bàn phường đang triển khai nhiều dự án đô thị lớn như Lavida Vũng Tàu và The Light City.
Ngày 28 tháng 10 năm 2013, Thành phố Vũng Tàu quyết định đặt tên đoạn Quốc lộ 51 từ cầu Cỏ May đến Vòng xoay đường 3 tháng 2 là đường Võ Nguyên Giáp.
Chính trị

Hội đồng Nhân dân và Ủy ban Nhân dân phường là hai cơ quan quyền lực Nhà nước ở địa phương này. Trong đó, Hội đồng nhân dân hiện tại là hội đồng nhân dân khóa 2021-2026, được bầu tại kỳ bầu cử Quốc hội khóa XV. Đứng đầu hội đồng nhân dân là Chủ tịch Hội đồng nhân dân. Trước đó, từ năm 2008 đến 2016, phường này không có hội đồng nhân dân, do thực hiện thí điểm không tổ chức hội đồng nhân dân.
Ủy ban Nhân dân là cơ quan chấp hành của Hội đồng nhân dân. Đứng đầu cơ quan này là Chủ tịch ủy ban nhân dân.
Về mặt Đảng, Đảng ủy phường 12 là cơ quan lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam tại địa phương.
Trụ sở Đảng ủy, Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân phường 12 đặt tại số 7A Nguyễn Gia Thiều.
Chính trị > Bầu cử

Ở cấp tỉnh, phường 12 thuộc đơn vị bầu cử số 3, gồm các phường 11, 12, Thắng Nhất và xã Long Sơn, bầu ra 5 đại biểu cho Hội đồng nhân dân tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu.
Ở cấp thành phố, phường nằm trong đơn vị bầu cử số 7, cùng với xã Long Sơn, bầu ra 5 đại biểu cho Hội đồng nhân dân thành phố Vũng Tàu.
Phân khu

Phường 12 được chia thành 6 khu phố, được đánh số từ 1 đến 6.
khu phố 1-2-3: nằm ở phía Tây Nam của phường, tại khu đô thị cũ dọc theo Đường 30 tháng 4 và Đô Lương
khu phố 4-5: ở phía Đông Nam của phường đến cầu Cửa Lấp
khu phố 6: ở Phước Cơ gần cầu Cỏ May.
Phân khu > Các địa danh

Phước Cơ: khu dân cư ở đầu đường Võ Nguyên Giáp, nằm dọc theo chân câu Cỏ May đến trước sông Cây Khế. Đây vốn là ấp Phước Cơ thuộc xã Phước Lễ.
Ẹo Ông Từ: Ngã ba các đường 30 tháng 4, Võ Nguyên Giáp. Trước đây là đoạn cong của Quốc lộ 51 và là cửa ngõ không chính thức của Vũng Tàu. Sau khi đường 51 (tức 3 tháng 2, hay quốc lộ 51C) khánh thành, nơi đây được xây dựng một công viên lớn.
Trại Nhái, còn gọi là Đồi Nhái: khu dân cư dọc theo bờ biển phía Đông Nam của phường.
Cầu Cây Khế: cầu cũ bắc qua Sông Cây Khế. Thời chiến tranh nơi đây là ranh giới giữa tỉnh Phước Tuy và thị xã Vũng Tàu và là chốt quân sự.
Cửa Lấp: khu dân cư dọc theo cầu Cửa Lấp hiện nay. Trước đây có bến đò sang xã Phước Tỉnh, huyện Long Điền.
Hạ tầng > Giáo dục

Trên địa bàn phường hiện có 2 trường tiểu học là Hải Nam và Võ Nguyên Giáp, 1 trường Trung học cơ sở là THCS Nguyễn Gia Thiều, và 1 trường trung học phổ thông là THPT Nguyễn Khuyến.
Ngoài ra, còn có Trung tâm Huấn luyện và Bồi dưỡng nghiệp vụ Công an tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu ở bờ sông Cửa Lấp.
Hạ tầng > Tôn giáo

Trên địa bàn phường có 3 nhà thờ Công giáo thuộc các giáo xứ Phước Thành, Nam Bình và Hải Đăng. Có 1 Hội thánh tin lành Phước Thắng thuộc Hội thánh Tin lành Miền Nam Việt Nam.
Có 3 chùa Phật giáo là chùa Phước Thành, Giác Hạnh và Hưng Thành Tự (phái Tịnh độ).
Ngoài ra, có 2 đền thờ tín ngưỡng dân gian là Miễu bà Chúa xứ Ẹo Ông Từ và Đền Quan Tam.
Giao thông

Các trục đường chính đi qua địa bàn phường 12 bao gồm:
Võ Nguyên Giáp: tức Quốc lộ 51 nối cầu Cỏ May tới Vòng Xoay Cửa Lấp và đường 3 tháng 2
Ven Biển: nối Vòng xoay Cửa Lấp đến cầu Cửa Lấp và đi huyện Long Điền
Bình Quới: đoạn Quốc lộ 51A (cũ) từ Ngã ba Ẹo Ông Từ đi các phường 11, Rạch Dừa.
Phước Thắng: nối Ẹo Ông Từ với khu dân cư gần cầu Cửa Lấp
Giao thông > Xe buýt

Tất cả 4 tuyến xe buýt công cộng nối Thành phố Vũng Tàu với các địa phương lân cận đều đi qua địa bàn phường 12.
Chú thích

1 2 3  “Nghị định 83/2002/NĐ-CP về việc thành lập xã, phường thuộc các huyện Châu Đức, Xuyên Mộc, thị xã Bà Rịa và thành phố Vũng Tàu, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu”.
↑  Tổng cục Thống kê
↑  “Quyết định 58-HĐBT năm 1986 về việc điều chỉnh địa giới hành chính của các phường thuộc đặc khu Vũng Tàu - Côn Đảo”.
↑  “Nghị quyết về việc điều chỉnh địa giới hành chính một số tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương do Quốc hội ban hành”.
↑  “Vũng Tàu đặt tên đường Võ Nguyên Giáp”.
↑  “Ủy ban bầu cử tỉnh công bố danh sách chính thức những người ứng cử đại biểu HĐND tỉnh nhiệm kỳ 2021-2026”.
↑  “Vũng Tàu: Công bố danh sách 35 đại biểu HĐND TP nhiệm kỳ mới”.
Cầu Cỏ May in trên bưu thiếp năm 1917
Lophoptera rufa

| Lophoptera rufa> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Noctuidae
Chi (genus): Lophoptera
Loài (species): L. rufa
Danh pháp hai phần
Lophoptera rufa Bethune-Baker, 1906 
Lophoptera rufa là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Cyperus distinctus

| Cyperus distinctus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Poales
Họ (familia): Cyperaceae
Chi (genus): Cyperus
Loài (species): C. distinctus
Danh pháp hai phần
Cyperus distinctus Steud. 
Cyperus distinctus là loài thực vật có hoa trong họ Cói. Loài này được Steud. mô tả khoa học đầu tiên năm 1854.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Cyperus distinctus”. Truy cập ngày 11 tháng 6 năm 2013.
Vĩnh Bảo

Đối với các định nghĩa khác, xem Vĩnh Bảo (định hướng).
Vĩnh Bảo là một huyện ngoại thành thuộc thành phố Hải Phòng, Việt Nam.
Địa lý

Huyện Vĩnh Bảo nằm ở phía nam của thành phố Hải Phòng, cách trung tâm thành phố khoảng 40 km, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp huyện Tiên Lãng
Phía tây giáp huyện Quỳnh Phụ, tỉnh Thái Bình và huyện Ninh Giang, tỉnh Hải Dương
Phía nam giáp huyện Thái Thụy, tỉnh Thái Bình
Phía bắc giáp huyện Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dương.
Huyện có Quốc lộ 10 sang Thái Bình (hướng Tây Nam), hướng ngược lại lên phía Bắc là hướng đi trung tâm thành phố Hải Phòng qua các huyện Tiên Lãng, An Lão. Huyện Vĩnh Bảo được bao bọc kín xung quanh bởi ba con sông:
Sông Luộc phía Tây Bắc, là ranh giới của huyện với tỉnh Hải Dương
Sông Hóa ở phía Tây Nam và Nam, gần như là ranh giới của huyện với tỉnh Thái Bình
Sông Thái Bình làm ranh giới giữa huyện Vĩnh Bảo với huyện Tiên Lãng.
Hành chính

Huyện Vĩnh Bảo có 20 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm thị trấn Vĩnh Bảo (huyện lỵ) và 19 xã: Cao Minh, Dũng Tiến, Giang Biên, Hòa Bình, Hùng Tiến, Liên Am, Lý Học, Tam Cường, Tân Hưng, Tân Liên, Thắng Thủy, Tiền Phong, Trấn Dương, Trung Lập, Việt Tiến, Vĩnh An, Vĩnh Hải, Vĩnh Hòa, Vĩnh Hưng.
Kinh tế

Kinh tế Vĩnh Bảo chủ yếu dựa vào nông nghiệp và tiểu thủ công nghiệp. Những năm gần đây với sự ra đời của cụm công nghiệp Tân Liên, vấn đề việc làm đã phần nào được giải quyết và thúc đẩy sự phát triển kinh tế của huyện. Nhưng sự thiếu thốn cơ sở vật chất khiến khu công nghiệp trở nên khó hấp dẫn các nhà đầu tư. Không những vậy nguy cơ ô nhiễm môi trường từng ngày đang đe dọa đời sống người dân.
Huyện Vĩnh Bảo là một huyện giữ vai trò trọng yếu trong phát triển vùng kinh tế ngoại thành Hải Phòng. Điểm cực Đông của huyện là cửa của sông Hóa đổ vào sông Thái Bình, trước khi sông Thái Bình đổ ra vịnh Bắc Bộ (biển Đông). Vĩnh Bảo là huyện trọng điểm về nông nghiệp của thành phố. Ngoài ra huyện có nhiều nghề thủ công truyền thống khá nổi tiếng như: dệt vải, dệt thảm, chiếu cói, mây tre đan, tạc tượng, sơn mài, điêu khắc gỗ, thêu mỹ nghệ, thuốc lào,....
Kinh tế > Làng nghề

Huyện Vĩnh Bảo có ít các làng nghề và nghề truyền thống. Nhóm mộc điêu khắc có làng nghề Bảo Hà. Nhóm nghề dệt chiếu ở Đồng Minh số hộ tham gia giảm nhiều, có nguy cơ mai một. Nhóm nghề thương mại dịch vụ hầu như chưa phát triển đáng kể ở tất cả các xã; Vĩnh Bảo thuộc nhóm những huyện có tỉ lệ số hộ tham gia lĩnh vực thương mại dịch vụ thấp nhất ở vùng đồng bằng sông Hồng. Các làng nghề, ngành nghề phụ ở huyện Vĩnh Bảo như:
Làm con giống rối nước Nhân Mục (Nhân Hòa)
Làng nghề tạc tượng, sơn mài Bảo Hà (Đồng Minh)
Nghề trồng và chế biến thuốc lào Lý Học
Làng nghề vớt cá bột nuôi cá giống Hội Am (Cao Minh)
Nghề dệt chiếu xã Đồng Minh
Nghề trồng và chế biến thuốc lào Liên Am.
Kinh tế > Giáo dục

Trường THPT Vĩnh Bảo: Thị trấn Vĩnh Bảo
Trường THPT Nguyễn Bỉnh Khiêm: Xã Lý Học
Trường THPT Cộng Hiền: Xã Tiền Phong
Trường THPT Tô Hiệu: Quốc lộ 10, xã Vĩnh An
Trường THPT Nguyễn Khuyến: Khu phố Bắc Hải, thị trấn Vĩnh Bảo
Trung tâm giáo dục thường xuyên: Khu phố Bắc Hải, thị trấn Vĩnh Bảo.
Dân số

Huyện Vĩnh Bảo có diện tích 183,30 km², dân số ngày 1/4/2019 là 182.835 người, mật độ dân số đạt 998 người/km². 6% dân số theo đạo Thiên Chúa.
Huyện Vĩnh Bảo có diện tích 183,16 km², dân số quy đổi tính đến ngày 31/12/2022 là 224.813 người, mật độ dân số đạt 1.227 người/km².
Văn hóa > Đặc sản

Dưa Tân Hưng
Thuốc lào Hải Phòng
Văn hóa > Lễ hội

Hội Đánh Pháo Đất
Rối Nước
Giao thông > Đường phố

18 tháng 3
20 tháng 8
Nguyễn Bỉnh Khiêm (Quốc lộ 37 chạy qua địa bàn thị trấn Vĩnh Bảo).
Chú thích

1 2 3  UBND TP. Hải Phòng (5 tháng 2 năm 2024). “Phương án số 01/PA-UBND về việc tổng thể sáp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, xã giai đoạn 2023 – 2025 của thành phố Hải Phòng” (PDF). Thành phố Hải Phòng. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 11 tháng 3 năm 2024. Truy cập ngày 11 tháng 3 năm 2024.
↑  Tổng cục Thống kê
↑  “Địa giới hành chính huyện Vĩnh Bảo”. Cổng thông tin điện tử Chính phủ.
↑  “Vĩnh Bảo: Từ truyền thống tới thành công”. VnEconomy, báo điện tử thuộc nhóm Thời báo Kinh tế Việt Nam. Bản gốc lưu trữ ngày 15 tháng 10 năm 2013. Truy cập 25 tháng 9 năm 2015.
↑  “Nghị quyết số 1232/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã của thành phố Hải Phòng giai đoạn 2023 – 2025”. Cổng thông tin điện tử Quốc hội Việt Nam. 24 tháng 10 năm 2024. Lưu trữ bản gốc ngày 2 tháng 11 năm 2024. Truy cập ngày 2 tháng 11 năm 2024.
↑  Ban chỉ đạo Tổng điều tra dân số và nhà ở trung ương. “Dân số đến 01 tháng 4 năm 2019 - Thành phố Hải Phòng” (PDF). Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 1 tháng 12 năm 2020. Truy cập ngày 4 tháng 5 năm 2020.
Castillo de Garcimuñoz

| Castillo de Garcimuñoz Castillo de Garcimuñoz |
| --- | --- |

  Hiệu kỳ Ấn chương

Quốc gia:  Tây Ban Nha
Vùng
Tỉnh:  Cuenca
Thủ phủ: Castillo de Garcimuñoz
Chính quyền
 • Thị trưởng: Luís Miguel Sepúlveda Martínez
Diện tích
 • Đất liền: 82,21 km2 (3,174 mi2)
Độ cao: 915 m (3,002 ft)
 • Mật độ: 0/km2 (0/mi2)
 • Mùa hè (DST): CEST (UTC+2)
Mã bưu chính: 16623
Tên gọi dân cư: Castilleros/Castilleras
Castillo de Garcimuñoz là một đô thị trong tỉnh Cuenca, cộng đồng tự trị Castile-La Mancha Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 82,21 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 171 người với mật độ 2,08 người/km². Đô thị này có cự ly km so với tỉnh lỵ Cuenca.
Caloptilia iophanes

| Caloptilia iophanes> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Động vật
Ngành (phylum): Chân khớp
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Phân bộ (subordo): Glossata
Liên họ (superfamilia): Gracillarioidea
(không phân hạng): Ditrysia
Họ (familia): Gracillariidae
Chi (genus): Caloptilia
Loài (species): C. iophanes
Danh pháp hai phần
Caloptilia iophanes (Meyrick, 1912) 
Danh pháp đồng nghĩa
 Gracilaria iophanes Meyrick, 1912 
Caloptilia iophanes là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Queensland.
Chú thích

↑  Australian Faunal Directory
↑  Global Taxonomic Database of Gracillariidae (Lepidoptera)[liên kết hỏng]
Wehr, Baden-Württemberg

| Wehr  |
| --- | --- |
Toàn cảnh
  Huy hiệu

Wehr Xem bản đồ ĐứcWehr Xem bản đồ Baden-Württemberg
Quốc gia: Đức
Bang: Baden-Württemberg
Vùng hành chính: Freiburg  
Huyện: Waldshut  
 • Thị trưởng: (Ind.)
Diện tích
 • Tổng cộng: 35,66 km2 (1,377 mi2)
Độ cao: 366 m (1,201 ft)
Dân số (2020-12-31)
 • Tổng cộng: 13.140
 • Mật độ: 3,7/km2 (9,5/mi2)
Múi giờ: UTC+1, UTC+2
 • Mùa hè (DST): CEST (UTC+02:00)
Mã bưu chính: 79664
Mã vùng: 07762
Biển số xe: WT
Thành phố kết nghĩa: Bandol
Website: www.wehr.de
Wehr là một thị trấn thuộc huyện Waldshut, bang Baden-Württemberg, Đức. Nơi đây nằm cách Bad Säckingen 9 km về phía bắc và cách Lörrach 18 km về phía đông.
Oxalis incana

| Oxalis incana> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Oxalidales
Họ (familia): Oxalidaceae
Chi (genus): Oxalis
Loài (species): O. incana
Danh pháp hai phần
Oxalis incana Phil. 
Oxalis incana là một loài thực vật có hoa trong họ Chua me đất. Loài này được Phil. mô tả khoa học đầu tiên năm 1856.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Oxalis incana”. Truy cập ngày 30 tháng 8 năm 2013.[liên kết hỏng]
Múa rối nước

Một màn biểu diễn múa rối nước ở Việt Nam
Sân khấu múa rối nước Nhà hát Múa rối Thăng Long
Múa rối nước là một loại hình nghệ thuật sân khấu dân gian truyền thống ra đời từ nền văn minh lúa nước. Từ một nghệ thuật mang yếu tố dân gian, múa rối nước đã trở thành một nghệ thuật truyền thống, và là một sáng tạo đặc trưng của người Việt Nam.
Lịch sử

Múa / rối nước đã ra đời chừng hơn 10 thế kỷ trước ở vùng châu thổ sông Hồng. Loại hình này thường diễn vào dịp lễ, hội làng, ngày vui, ngày Tết, dùng con rối diễn trò, diễn kịch trên mặt nước. Trò rối nước cũng được coi là nét văn hóa phi vật thể đặc sắc của dân tộc Việt Nam.
Do tính đặc sắc, nên từ nghệ thuật mang yếu tố dân gian, múa rối nước đã nhanh chóng trở thành nghệ thuật truyền thống, có thể sánh ngang với tuồng, chèo là những bộ môn nghệ thuật có vị trí cao trong nền sân khấu dân tộc. Múa rối có ở nhiều quốc gia trên thế giới, nhưng múa rối nước thì chỉ duy nhất có ở Việt Nam.
Lịch sử > Hình thành

Múa rối nước ra đời cùng nền văn minh lúa nước nhưng được hình thành và phát triển vào triều đại nhà Lý (1010 - 1225). Theo thời gian, nghệ thuật múa rối nước được truyền từ đời này sang đời khác, dần dần trở thành một thú chơi tao nhã của người dân Việt Nam trong các dịp lễ hội.
Chứng cứ bằng văn tự đầu tiên ghi chép về múa rối nước Việt Nam là bia tháp Sùng Thiện Diên Linh, dựng năm 1121, trong đó có đoạn viết: "Thả rùa vàng đội ba ngọn núi, trên mặt sóng dập dờn. Phơi mai vân để lộ bốn chân, dưới dòng sông lờ lững, liếc mắt nhìn lên bờ, cúi xét bầu trời lồng lộng. Trông vách dựng cheo leo, dạo nhạc thiều réo rắt. Cửa động mở ra thần tiên xuất hiện. Đều là dáng điệu thiên cung, há phải phong tư trần thế. Vươn tay nhỏ dâng khúc Hồi phong, nhăn mày thúy ngợi ca vận tốt. Chim quý từng đàn ca múa, thú lành từng đội xênh xang".
Lịch sử > Đặc điểm

Nghệ thuật trò rối nước có những đặc điểm khác với múa rối thông thường: dùng mặt nước làm sân khấu (gọi là nhà rối hay thủy đình), phía sau có phông che (được gọi là tấm y môn) tạo sân khấu biểu diễn múa rối nước y như ban thờ lớn ở Đình, chùa của người Việt, xung quanh trang trí cờ, quạt, voi, lọng, cổng hàng mã... trên "sân khấu" là những con rối (được làm bằng gỗ) biểu diễn nhờ sự điều khiển của những người phía sau phông thông qua hệ thống sào, dây... Biểu diễn rối nước không thể thiếu những tiếng trống, tiếng pháo phụ trợ.
Lịch sử > Cách thức hoạt động

Con rối làm bằng gỗ sung, loại gỗ nhẹ nổi trên mặt nước, được đục cốt, đẽo với những đường nét cách điệu riêng sau đó gọt giũa, đánh bóng và trang trí với nhiều màu sơn khác nhau để làm tôn thêm đường nét tính cách cho từng nhân vật. Hình thù của con rối thường tươi tắn, ngộ nghĩnh, tính hài và tính tượng trưng cao.
Phần thân rối là phần nổi lên mặt nước thể hiện nhân vật, còn phần đế là phần chìm dưới mặt nước giữ cho rối nổi bên trên và là nơi lắp máy điều khiển cho quân rối cử động.
Máy điều khiển và kỹ xảo điều khiển trong múa rối nước tạo nên hành động của quân rối nước trên sân khấu, đó chính là mấu chốt của nghệ thuật trò rối nước.
Máy điều khiển rối nước có thể được chia làm hai loại cơ bản: máy sào và máy dây đều có nhiệm vụ làm di chuyển quân rối và tạo hành động cho nhân vật. Máy điều khiển được giấu trong lòng nước, lợi dụng sức nước, tạo sự điều khiển từ xa, cống hiến cho người xem nhiều điều kỳ lạ, bất ngờ.
Buồng trò rối nước là nhà rối hay thủy đình thường được dựng lên giữa ao, hồ với kiến trúc cân đối tượng trưng cho mái đình của vùng nông thôn Việt Nam.
Người nghệ nhân rối nước đứng trong buồng trò để điều khiển con rối. Họ thao tác từng cây sào, thừng, vọt... hoặc giật con rối bằng hệ thống dây bố trí ở bên ngoài hoặc dưới nước. Sự thành công của quân rối nước chủ yếu trông vào sự cử động của thân hình, hành động làm trò đóng kịch của nó.
Sân khấu rối nước là khoảng trống trước mặt buồng trò. Buồng trò, sân khấu được trang bị cờ, quạt, voi, lọng, cổng hàng mã...Buổi diễn rất nhộn nhịp với lời ca, tiếng trống, mõ, tù và, chen tiếng pháo chuột, pháo thăng thiên, pháo mở cờ từ dưới nước lên, trong ánh sáng lung linh và màn khói huyền ảo.
Trò rối nước là trò khéo lấy động tác làm ngôn ngữ diễn đạt, rối nước gắn bó với âm nhạc như nghệ thuật múa. Âm nhạc điều khiển tốc độ, giữ nhịp, dẫn dắt động tác, gây không khí với tiết tấu truyền thống giữ vai trò chủ đạo của trò rối nước, nhạc rối nước thường sử dụng các làn điệu chèo hoặc dân ca đồng bằng Bắc Bộ.
Theo các truyền thuyết, huyền thoại lịch sử, trò rối nước ra đời từ thời xây thành Cổ Loa, Kinh An Dương Vương, năm 255 trước công nguyên. Còn theo sử sách, văn bia trò rối nước ra đời năm 1121 (đời Lý).
Trong kho tàng trò rối nước của Việt Nam, có 30 tiết mục cổ truyền và hàng trăm tiết mục rối hiện đại kể về những sự tích dân gian và cuộc sống hàng ngày của người dân Việt. Các trò diễn thường được mở đầu bằng sự giới thiệu của chú Tễu, mô tả:
Những sinh hoạt đời thường như: công việc nhà nông, câu ếch, cáo bắt vịt,
Lễ hội: múa rồng, múa sư tử, rước kiệu, đấu vật, đánh võ, chọi trâu.
Trích đoạn một số tích cổ: Thạch Sanh, Tấm Cám...
Một số phường múa rối nước ở Việt Nam

Nghệ thuật rối nước là đặc phẩm văn hoá bản địa dân tộc Việt, phát triển ở hầu hết các làng xã quanh kinh thành Thăng Long như Đào Thục (Đào Xá) - Huyện Đông Anh, Phường rối nước xã Thanh Hải - Thanh Hà - Hải Dương, Bảo Hà - Vĩnh Bảo - Hải Phòng và nhiều phường rối ở hầu hết các tỉnh đồng bằng Bắc Bộ.
Ngoài Nhà hát múa rối Trung ương và Nhà hát múa rối Thăng Long, cón có một số phường như Đào Thục, Tế Tiêu, Tràng Sơn, Bình Phú, Thạch Xá, Nguyên Xá và Nam Chấn.
Đặc biệt, trong những địa phương này, nổi bật có rối Thẩm Rộc của đồng bào Tày ở huyện Định Hoá, Thái Nguyên. Từ 13 đời nay, nghề rối được dòng họ Ma Quang gìn giữ. Dù trải qua nhiều thăng trầm, nhưng nghề vẫn được truyền đến ngày nay. Múa rối Thẩm Rộc thuộc loại hình rối que, thông thường phường rối có 12 thành viên gồm người điều khiển, người chơi nhạc và một số người giúp. Cách điều khiển con rối ở phường rối Thẩm Rộc cũng có cách khác với các phường rối khác. Ngoài một số con rối dùng dây giật, cầm trên tay điều khiển, phần lớn các con rối được điều khiển qua các que tre.
Năm 1992, Nhà hát Múa rối Thăng Long tại Hà Nội phục hồi 17 trò rối nước làm sống dậy trò rối nước trên toàn quốc gồm 17 trò: Bật cờ, Chú Tễu, Múa rồng, Em bé chăn trâu, Cày cấy, Cậu ếch, Bắt vịt, Đánh cá, Vinh quy bái tổ, Múa sư tử, Múa phượng, Lê Lợi trả gươm, Nhi đồng vui chơi, Đua thuyền, Múa lân, Múa tiên, Tứ linh.
Tại Thành phố Hồ Chí Minh có sân khấu múa rối nước Rồng Vàng.
Một số phường múa rối nước ở Việt Nam > Múa rối nước ở Hải Dương

Ở Hải Dương có ba phường múa rối nước được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia tại: xã Thanh Hải, huyện Thanh Hà; xã Lê Lợi, huyện Gia Lộc; xã Hồng Phong, huyện Ninh Giang.
Một số phường múa rối nước ở Việt Nam > Múa rối nước Đào Thục

Rối nước Đào Thục là môn rối nước có xuất xứ tại làng Đào Thục, xã Thuỵ Lâm, huyện Đông Anh, Hà Nội.
Vào thời Hậu Lê làng Đào Thục có Ông Đào Đăng Khiêm (Tự Phúc Khiêm) tên thật là Nguyễn Đăng Vinh quê ở Đào Xá, huyện Yên Phong, Bắc Ninh nay là Đào Thục, xã Thụy lâm, huyện Đông Anh, Hà Nội. Sau khi đỗ đạt Thám Hoa (Tiến sĩ) rồi làm quan Nội giám thời vua Lê Hy Tông, được nhà vua yêu mến ban cho nghệ thuật múa rối nước đem về quê hương xây dựng làng Đào Xá cùng với tâm huyết của mình. Vì có công lớn nên dân làng đã viết đơn đề nghị triều đình Hậu Lê phong thần lập bia đá năm 1735 (thời Lê Ý Tông).
Rối nước Đào Thục có màn đốt pháo bật cờ khai mạc và dùng nhân vật Ba Khí giáo trò (Ba khí là đại diện chung cho cả hình ảnh người nông dân Bắc Bộ và anh Ba Khía Miền Nam) đại diện cho cái "khí phách" của người Việt chứ không chỉ là chú Tễu - anh nông dân đồng bằng Bắc Bộ từ xa xưa như các phường rối khác (theo lời Nghệ nhân Nguyễn Thế Nghị).
Một số phường múa rối nước ở Việt Nam > Múa rối nước Đồng Ngư

Hiện nay chưa có tài liệu nào ghi chép về thời gian ra đời của trò múa rối nước làng Đồng Ngư, xã Ngũ Thái. Trước năm 1945, phường múa rối nước làng Đồng Ngư chủ yếu biểu diễn phục vụ nhân dân trong làng vào những dịp nông nhàn, hội hè, đình đám và đi biểu diễn giao lưu với các phường rối bạn. Sau Cách mạng Tháng Tám, trò múa rối nước mai một dần.
Năm 1986, được sự giúp đỡ của Viện Văn hóa, chính quyền địa phương, Phường rối nước Đồng Ngư được thành lập với sự tham gia của 40 nghệ nhân tâm huyết với nghề.
Năm 2012, nhằm bảo tồn, phát huy giá trị nghệ thuật trình diễn múa rối nước của làng Đồng Ngư, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Bắc Ninh đã lập hồ sơ trình Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia.
Một số phường múa rối nước ở Việt Nam > Múa rối nước làng Ra

Thủy Đình làng Ra được xây dựng lại từ năm 1992, đối diện đình làng. Vào hội chùa Thầy hằng năm (7/3 âm lịch), phường rối làng Ra vẫn biểu diễn độc quyền tại thủy đình giữa hồ Long Trì.
Tại làng Ra, mỗi khi hội làng (tháng 7 âm lịch) đến, các nghệ nhân lại biểu diễn cho nhân dân trong thôn cùng xem. Sau chiến tranh, từ năm 1977, rối nước đã được các nghệ nhân phục hồi trở lại.
Từ năm 1977 đến những năm 2000, rối nước Làng Ra ngày càng phát triển mạnh mẽ. Mỗi năm đều có hàng chục tour du lịch, khách tham quan có cả trong và ngoài nước. Các nghệ nhân liên tục được đi biểu diễn ở các nơi trên cả nước: Bảo tàng dân tộc học Việt Nam, các liên hoan múa rối, Festival,...Ngoài ra, phường còn được đi biểu diễn ở các quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới: Italia, Áo, Singapore, Trung Quốc, Đài Loan... đưa hình ảnh Việt Nam đến với bạn bè quốc tế.Nhưng hiện nay múa rối nước đang dần mai một, khách tham quan tới làng Ra cũng không còn, các chuyến đi biểu diễn cũng dần ít đi.
Sân khấu rối nước.
Các nhân vật trong rối nước.