stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Đầu máy xe lửa
Hiện trạng tại Việt Nam

Hiện trạng tại Việt Nam đang vận dụng các loại Đầu Máy (ĐM) Xe Lửa như sau:
ĐM D2M (Là 1 biến thể của ĐM Liên Xô D4H, vận dụng ở xí nghiệp toa xe Đà Nẵng) 1 chiếc 400 mã lực (công suất)
ĐM D4H (Liên Xô, có một số đầu máy khổ 1435mm) 77 chiếc 400 mã lực (công suất)
ĐM D4HR (Là 1 biến thể của ĐM Liên Xô D4H, vận dụng ở ga Đà Lạt) 2 chiếc 400 mã lực (công suất)
ĐM D5H (Úc) 13 chiếc 500 mã lực (công suất)
ĐM D8E (Việt Nam) 2 chiếc 800 mã lực (công suất) (hiện đã ngừng vận dụng)
ĐM D9E (Mỹ) 33 chiếc 900 mã lực (công suất) (hiện đã ngừng vận dụng từ 1/1/2021)
ĐM D10E (Nguyên bản là ĐM D9E nhưng được lắp động cơ Caterpilar 1000 HP) 2 chiếc 1.000 mã lực (công suất)
Đầu máy Đổi Mới D19E-927ĐM D10H (Trung Quốc) 20 chiếc 1.000mã lực(công suất)
ĐM D11H (Rumani) 23 chiếc 1.100 mã lực (công suất)
ĐM D12E (Tiệp Khắc) 40 chiếc 1.200 mã lực (công suất)
ĐM D13E (Ấn Độ) 24 chiếc 1.300 mã lực (công suất)
ĐM D14E (Trung Quốc,khổ 1435mm) 5 chiếc 1.400 mã lực (công suất)
ĐM D18E (Bỉ) 16 chiếc 1.800 mã lực (công suất)
ĐM D19E (Số hiệu: Từ 901 đến 940: Trung Quốc, Từ 941 đến 980: Việt Nam 80 chiếc 1.900 mã lực (công suất)
ĐM D19Er (Trung Quốc, khổ 1435 mm) 5 chiếc 1.950 mã lực (công suất)
ĐM D20E (Đức) 16 chiếc 2.000 mã lực (công suất)
ĐM TU6P (Nga, có ở ga Đà Lạt) 2 chiếc 400 mã lực (công suất)
ĐM DD11 của Nhật Bản, bị bỏ hoang ở Công ty Xe lửa Gia Lâm 1 chiếc 400 mã lực (công suất)
Các đầu máy hơi nước (thuộc quản lý Gang thép Thái Nguyên, không thuộc quản lý của Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam nhưng không còn sử dụng)
Ngoài ra còn có các đầu máy khác không thuộc quản lí của Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam như: CK1E, CK6 của Công ty Apatit Việt Nam; CK1E, TY7E (hay TY7A3, 1 dạng khác của D4H)  của Công ty Tuyển than Cửa Ông và CK1F của Công ty Kho vận Đá Bạc.
Đầu máy dùng lực nâng từ trường ở Đức
Một đầu máy xe lửa chạy bằng hơi nước do Việt Nam chế tạo năm 1964 được trưng bày tại Ga Sài Gòn
Đầu máy D12E kéo đoàn tàu mác LP tuyến Hải Phòng-Long Biên
Xysticus beni

| Xysticus beni> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Thomisidae
Chi (genus): Xysticus
Loài (species): X. beni
Danh pháp hai phần
Xysticus beni Strand, 1913 
Xysticus beni là một loài nhện trong họ Thomisidae.
Loài này thuộc chi Xysticus. Xysticus beni được Embrik Strand miêu tả năm 1913.
Chú thích

↑  Platnick, Norman I. (2010): The world spider catalog, version 10.5. American Museum of Natural History.
Xã Goodrich, Quận Sheridan, Bắc Dakota

| Xã Goodrich Goodrich Township |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
 Vị trí quận Sheridan trong tiểu bang Bắc Dakota ở Hoa Kỷ
Xã Goodrich
Quốc gia: Hoa Kỳ
Tiểu bang: Bắc Dakota
Quận: Quận Sheridan
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 29
Múi giờ: CST (UTC-6)
 • Mùa hè (DST): CDT (UTC-5)
Xã Goodrich (tiếng Anh: Goodrich Township) là một xã thuộc quận Sheridan, tiểu bang Bắc Dakota, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 29 người.
Xã Columbia, Quận Jackson, Michigan

| Xã Columbia Columbia Township |
| --- | --- |
—  Xã  —
 

 Vị trí quận Jackson trong tiểu bang Michigan ở Hoa Kỷ
Xã Columbia
Quốc gia: Hoa Kỳ
Tiểu bang: Michigan
Quận: Quận Jackson
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 7.420
Múi giờ: CST (UTC-5)
 • Mùa hè (DST): CDT (UTC-4)
Xã Columbia (tiếng Anh: Columbia Township) là một xã thuộc quận Jackson, tiểu bang Michigan, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 7.420 người.
Chú thích

↑  “2010 Census Gazetteer Files”. Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ. Truy cập ngày 13 tháng 10 năm 2012.
Xysticus bilimbatus

| Xysticus bilimbatus |
| --- | --- |
Xysticus bilimbatus
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Thomisidae
Chi (genus): Xysticus
Loài (species): X. bilimbatus
Danh pháp hai phần
Xysticus bilimbatus L. Koch, 1875 
Xysticus bilimbatus là một loài nhện trong họ Thomisidae.
Loài này thuộc chi Xysticus. Xysticus bilimbatus được Ludwig Carl Christian Koch miêu tả năm 1875.
Chú thích

↑  Platnick, Norman I. (2010): The world spider catalog, version 10.5. American Museum of Natural History.
Phân loài

Hổ Bengal (Panthera tigris tigris) là một phân loài của Hổ (Panthera tigris).
Trong phân loại học sinh vật cũng như trong các nhánh khác của sinh học, phân loài (subspecies) hay còn gọi là phụ loài là cấp nằm ngay dưới loài. Phân loài là một nhóm phân loại với ít khác biệt hơn so với loài mà từ đó nó phát sinh. Các đặc trưng được quy cho phân loài nói chung xuất phát từ các thay đổi diễn ra hay tiến hóa như là kết quả của sự phân bố hay sự cô lập về mặt địa lý từ loài ban đầu. Phân loài có thể được miêu tả như là sự đa dạng hóa của loài ban đầu (hay dạng được chỉ định) do các phân loài của cùng một loài luôn luôn có dạng được chỉ định hay loài ban đầu như là tổ tiên chung, nghĩa là chúng luôn luôn bắt nguồn từ một dòng dõi tổ tiên chung.
Đớp ruồi thiên đường Ceylon (Terpsiphone paradisi ceylonensis), một phân loài đớp ruồi thiên đường Ấn Độ có nguồn gốc từ Sri Lanka.
Báo hoa mai châu Phi (Panthera pardus pardus), phân loài báo hoa mai bản địa của châu Phi.
Hổ đảo Sunda (P. tigris sondaica), một phân loài hổ bản địa của quần đảo Sunda.
Danh pháp

Trong phân loại động vật, tên khoa học của phân loài là danh pháp hai phần kết hợp với tên phân loài, ví dụ Homo sapiens sapiens. ICZN (ấn bản lần thứ 4, 2000) không có ý định đề ra quy tắc chung cho bất kỳ "thực thể cận phân loài" nào (như các chủng người hay các giống vật nuôi).
Nếu có nhu cầu về một đơn vị phân loại cận đặc trưng nào trong việc đặt danh pháp cho động vật, một danh pháp ba phần có thể được miêu tả cho phân loài. Nhiều "mẫu vật điển hình" khác có thể cũng được miêu tả, nhưng chúng nói chung không nên coi là tuyệt đối và vô điều kiện. Các dạng này không có địa vị chính thức, mặc dù chúng có thể là hữu ích trong việc miêu tả các dị biệt theo địa lý hay độ cao.
Một phân loài được chỉ ra bằng cách nhắc lại phần thứ hai trong danh pháp khoa học của loài được biết đến như là phân loài được chỉ định. Vì thế Motacilla alba alba là phân loài được chỉ định của chim chìa vôi trắng (Motacilla alba). Trong các bài báo khoa học, phân loài nói chung hay được viết tắt là subsp. hay ssp. — ví dụ, chìa vôi trắng ssp. yarrellii, có nghĩa là chìa vôi trắng phân loài yarrellii hay chìa vôi lông đen trắng.
Một số ví dụ:
Chó nhà (Canis lupus familiaris) và chó Dingo (Canis lupus dingo) là các phân loài của loài sói xám (Canis lupus).
Mèo nhà (Felis silvestris catus) và mèo hoang châu Phi (Felis silvestris libyca) là các phân loài của loài mèo rừng (Felis silvestris).
Ghi chú
Trong thực vật học, phân loài là bậc phân loại duy nhất có tên ba phần.
Trong vi khuẩn học, các thuật ngữ phân loài và thứ (varieta) thường có thể sử dụng hoán đổi cho nhau (xem ICNB).
Đơn và đa đại diện

Loài đơn đại diện không có các chủng, hay chỉ có một chủng khi xem xét tổng thể cả loài. Loài đơn đại diện có thể xảy ra theo nhiều cách:
Tất cả các thành viên của loài là rất giống nhau và không thể phân chia một cách hợp lý thành các tiểu thể loại đáng chú ý về mặt sinh học.
Các cá thể là biến đổi một cách đáng kể nhưng sự biến đổi này về bản chất là ngẫu nhiên và chủ yếu là không có ý nghĩa đến mức như là có liên quan tới sự truyền tải di truyền của các biến thiên này.
Các biến thiên giữa các cá thể là đáng chú ý và tuân theo một kiểu mẫu, nhưng không có các đường phân chia rõ ràng giữa các nhóm tách biệt: chúng phai nhòa lẫn nhau đến mức không thể nhận thấy. Biến thiên dị biệt như vậy luôn luôn chỉ ra di trú gen đáng kể giữa các nhóm dường như là tách biệt khi tạo ra (các) quần thể này. Các quần thể có sự di trú gen đáng kể và đều đều giữa chúng nói chung là chỉ thị cho loài đơn đại diện, thậm chí ngay cả khi có thể nhận thấy các biến thiên di truyền ở mức độ tương đối.
Loài đa đại diện có hai hay nhiều hơn các chủng và phân loài. Chúng là các nhóm tách biệt và khác biệt một cách rõ ràng với nhau và nói chung không lai ghép (mặc dù có thể có khu vực lai ghép hóa tương đối hẹp), nhưng chúng có thể lai ghép tự do nếu như có cơ hội để thực hiện điều này. Lưu ý rằng các nhóm mà không thể lai ghép tự do ngay cả khi đưa lại gần nhau để cho chúng có cơ hội thực hiện điều này thì không là các chủng mà chúng là các loài khác nhau.
Xã Goodfarm, Quận Grundy, Illinois

| Xã Goodfarm Goodfarm Township |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
 
 Vị trí trong Quận Grundy, Illinois
 Vị trí quận Grundy trong tiểu bang Illinois ở Hoa Kỷ
Xã Goodfarm
Quốc gia: Hoa Kỳ
Tiểu bang: Illinois
Quận: Quận Grundy
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 376
Múi giờ: CST (UTC-6)
 • Mùa hè (DST): CDT (UTC-5)
Xã Goodfarm (tiếng Anh: Goodfarm Township) là một xã thuộc quận Grundy, tiểu bang Illinois, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 376 người.
Phương trình Landau-Lifshitz-Gilbert

Phương trình Landau-Lifshitz-Gilbert (Landau-Lifshitz-Gilbert equation, viết tắt là phương trình LLG) là một phương trình vi phân đạo hàm riêng được đặt tên theo các nhà vật lý Lev Landau, Evgeny Lifshitz và T. L. Gilbert mô tả chuyển động hồi chuyển của mômen từ hay độ từ hóa trong chất rắn. Phương trình này được bổ sung bởi Gilbert từ phương trình Landau-Lifshitz nguyên bản.
Phương trình Landau-Lifshitz nguyên bản

Phương trình Landau-Lifshitz được xây dựng bởi hai nhà vật lý Xô Viết là Lev Landau và Evgeny Lifshitz và được công bố vào năm 1935. Phương trình này mô tả chuyển động của độ từ hóa qua đó lý giải về lý thuyết sự tồn tại của các đômen từ:
Với: α là hệ số tắt dần hiện tượng luận Landau-Lifshitz phụ thuộc vào vật liệu rắn, γ là tỉ số từ cơ của điện tử. M, H lần lượt là độ từ hóa và từ trường ngoài, t là thời gian.
Phương trình Landau-Lifshitz-Gilbert đầy đủ

Phương trình Landau-Lifshitz có thể ứng dụng tốt cho việc tính toán các hệ với hệ số tắt dần nhỏ, nhưng lại trở nên sai lệch nhiều khi hệ số tắt dần lớn. Để bổ sung điều này, Gilbert đã sửa đổi lại phương trình này vào năm 1955 và thay đổi hệ số tắt dần bằng hệ số tắt dần khác, và phương trình trở thành,:
Ở đây, α được gọi là hằng số tắt dần Gilbert, và mọi nghiệm của phương trình này đều thỏa mãn phương trình Landau-Lifshitz nguyên bản khi thay γ bởi γ/(1+α2). Phương trình có thể khai triển dưới dạng véctơ như sau:
Ứng dụng của phương trình LLG

Phương trình LLG là một trong những phương trình cơ bản sử dụng trong các tính toán về vi từ học để xác định trạng thái và cấu hình từ hóa trong các hệ spin. LLG đặc biệt hiệu quả trong các hệ các cấu trúc từ nhỏ. Để xác định trạng thái, người ta còn kết hợp với bài toán xác định năng lượng vi từ của hệ. Hai hệ phần mềm rất thông dụng sử dụng phương trình LLG để mô phỏng trạng thái các cấu trúc từ nhỏ là OOMMF (phát triển bởi Viện Tiêu chuẩn và Công nghệ Quốc gia Hoa Kỳ) và NMAG (phát triển bởi Trường Đại học Southampton, Anh Quốc), và một số nhóm chương trình mô phỏng khác kết hợp với bài toán năng lượng vi từ,.
Xã Gallatin, Quận Clay, Missouri

| Xã Gallatin Gallatin Township |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
Vị trí trong Quận Clay, Missouri Vị trí trong Quận Clay, Missouri
 Vị trí quận Clay trong tiểu bang Missouri ở Hoa Kỳ
Xã Gallatin
Quốc gia: Hoa Kỳ
Tiểu bang: Missouri
Quận: Quận Clay
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 68.393
Múi giờ: CST (UTC-6)
 • Mùa hè (DST): CDT (UTC-5)
Xã Gallatin (tiếng Anh: Gallatin Township) là một xã thuộc quận Clay, tiểu bang Missouri, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 68.393 người.
Xã Ganeer, Quận Kankakee, Illinois

| Xã Ganeer Ganeer Township |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
 
 Vị trí trong Quận Kankakee, Illinois
 Vị trí quận Kankakee trong tiểu bang Illinois ở Hoa Kỷ
Xã Ganeer
Quốc gia: Hoa Kỳ
Tiểu bang: Illinois
Quận: Quận Kankakee
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 3.215
Múi giờ: CST (UTC-6)
 • Mùa hè (DST): CDT (UTC-5)
Xã Ganeer (tiếng Anh: Ganeer Township) là một xã thuộc quận Kankakee, tiểu bang Illinois, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 3.215 người.
Đại Khâu (Mã Tổ)

Đối với các định nghĩa khác, xem Đại Khâu.
|  đảo Đại Khâu  |
| --- | --- |
đảo Đại Khâu
Địa lý
Vị trí: phía bắc đảo Bắc Can
Tọa độ: 
Diện tích: 0,53 km2 (20,5 mi2)
Hành chính
Trung Hoa Dân Quốc (Đài Loan)
Tỉnh: Phúc Kiến (danh nghĩa)
Huyện: Liên Giang (quần đảo Mã Tổ)
Hương: Bắc Can
Nhân khẩu học
Dân số: 1
Thông tin khác
Múi giờ: Giờ chuẩn quốc gia (UTC+8)
đảo Đại Khâu
Vị trí đảo Đại Khâu
Đảo Đại Khâu (tiếng Trung: 大坵島; bính âm: Dàqiū Dǎo; Wade–Giles: Ta4-chʻiu1 Tao3; Latin hóa tiếng Phúc Châu: Duâi-kiŭ-dō̤) là một đảo trên biển Hoa Đông, thuộc hương Bắc Can, huyện Liên Giang (quần đảo Mã Tổ), tỉnh Phúc Kiến, Trung Hoa Dân Quốc (Đài Loan). Trên đảo không có cư dân sinh sống, nhưng mở cửa cho công chúng. Đảo Tiểu Khâu nhỏ hơn (小坵島) và nằm ở phía đông bắc của đảo Đại Khâu.
Tháng 10 năm 2020, cầu nối đảo Bắc Can với đảo Đại Khâu được khởi công xây dựng .
Chính quyền huyện Liên Giang vận hành dịch vụ phà đến đảo trong mùa hè. Trong thời gian còn lại,  có thể thuê tàu đến đảo.
Đảo nổi tiếng với quần thể hươu sao Đài Loan. một loài xâm lấn độc hại là Solanum pseudocapsicum chiếm một phần diện tích trên đảo và là mối đe dọa đối với loài hươu.
Một trường học được xây dựng trên đảo vào năm 1965 nhưng hiện bị bỏ hoang.
Nhân khẩu

Trong thế kỷ 20, từng có hàng trăm cư dân và binh sĩ trên đảo.
Tính đến  năm 1970, 280 người thuộc 45 hộ sống trên đảo. Đến ngày 7 tháng 4 năm 1990, hộ cuối cùng rời khỏi đảo, sau đó trên đảo chỉ còn binh sĩ. Năm 1996, lực lượng vũ trang cũng rời khỏi đảo Tính đến  năm 2021 có một người đang sinh sống trên đảo, tên là Hồ Tiến Giang (胡進江).  Ông đã chuyển hộ khẩu đến đây từ năm 2010 để khai thác dịch vụ du lịch trên đảo.
Hàng năm có khoảng 4 vạn du khách đến đảo.
Hình ảnh

Hươu sao Đài Loan trên đảo
Bến tàu đảo Đại Khâu
Nhà trong làng cũ
Quang cảnh đảo Tiểu Khâu lân cận
Đường tản bộ trên đảo Đại Khâu
(phía xa là đảo Cao Đăng)
Đảo Đại Khâu
Xã Grafton, Quận Walsh, Bắc Dakota

| Xã Grafton Grafton Township |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
 Vị trí quận Walsh trong tiểu bang Bắc Dakota ở Hoa Kỷ
Xã Grafton
Quốc gia: Hoa Kỳ
Tiểu bang: Bắc Dakota
Quận: Quận Walsh
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 288
Múi giờ: CST (UTC-6)
 • Mùa hè (DST): CDT (UTC-5)
Xã Grafton (tiếng Anh: Grafton Township) là một xã thuộc quận Walsh, tiểu bang Bắc Dakota, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 288 người.
Xã Grafton, Quận Sibley, Minnesota

| Xã Grafton Grafton Township |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
 Vị trí quận Sibley trong tiểu bang Minnesota ở Hoa Kỷ
Xã Grafton
Quốc gia: Hoa Kỳ
Tiểu bang: Minnesota
Quận: Quận Sibley
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 238
Múi giờ: CST (UTC-6)
 • Mùa hè (DST): CDT (UTC-5)
Xã Grafton (tiếng Anh: Grafton Township) là một xã thuộc quận Sibley, tiểu bang Minnesota, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 238 người.
Xã Powell, Quận Comanche, Kansas

| Xã Powell Powell Township |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
 
 Vị trí trong Quận Comanche, Kansas
 Vị trí quận Comanche trong tiểu bang Kansas ở Hoa Kỳ
Xã Powell
Quốc gia: Hoa Kỳ
Tiểu bang: Kansas
Quận: Quận Comanche
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 82
Múi giờ: CST (UTC-6)
 • Mùa hè (DST): CDT (UTC-5)
Xã Powell (tiếng Anh: Powell Township) là một xã thuộc quận Comanche, tiểu bang Kansas, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 82 người.
Xã Powell, Quận Edmunds, Nam Dakota

| Xã Powell Powell Township |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
 Vị trí quận Edmunds trong tiểu bang Nam Dakota ở Hoa Kỷ
Xã Powell
Quốc gia: Hoa Kỳ
Tiểu bang: South Dakota
Quận: Quận Edmunds
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 42
Múi giờ: CST (UTC-6)
 • Mùa hè (DST): CDT (UTC-5)
Xã Powell (tiếng Anh: Powell Township) là một xã thuộc quận Edmunds, tiểu bang Nam Dakota, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 42 người.
Xã Jackson, Quận Effingham, Illinois

| Xã Jackson Jackson Township |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
 
 Vị trí trong Quận Effingham, Illinois
 Vị trí quận Effingham trong tiểu bang Illinois ở Hoa Kỷ
Xã Jackson
Quốc gia: Hoa Kỳ
Tiểu bang: Illinois
Quận: Quận Effingham
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 1.215
Múi giờ: CST (UTC-6)
 • Mùa hè (DST): CDT (UTC-5)
Xã Jackson (tiếng Anh: Jackson Township) là một xã thuộc quận Effingham, tiểu bang Illinois, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 1.215 người.
Đoàn Bá Cang

| Đoàn Bá Cang |
| --- | --- |


Đại sứ Việt Nam Cộng hòa thứ 5 tại Úc
Nhiệm kỳ Tháng 12 năm 1974 – Tháng 5 năm 1975
Tiền nhiệm: Nguyễn Phương Thiệp
Kế nhiệm: Cuối cùng (Sài Gòn thất thủ, chức vụ bãi bỏ)
Đại sứ Việt Nam Cộng hòa thứ 4 tại New Zealand
Nhiệm kỳ Tháng 6 năm 1972 – Tháng 12 năm 1974
Tiền nhiệm: Trần Kim Phượng
Kế nhiệm: Nguyễn Hoàn
Đại biện Việt Nam Cộng hòa tại Nhật Bản
Nhiệm kỳ Tháng 2 năm 1970 – Tháng 5 năm 1972
Tiền nhiệm: Vĩnh Thọ
Kế nhiệm: Đỗ Vạn Lý
Bộ trưởng tại Phủ Thủ tướng Việt Nam Cộng hòa
Nhiệm kỳ 9 tháng 11 năm 1967 – 17 tháng 5 năm 1968
 
Thông tin cá nhân
Sinh: (1928-08-18)18 tháng 8, 1928 Bến Tre, Liên bang Đông Dương
Mất: 28 tháng 7, 2019(2019-07-28) (90 tuổi) Sydney, Úc
Nghề nghiệp: Nhà ngoại giao
Đoàn Bá Cang (18 tháng 8 năm 1928 – 28 tháng 7 năm 2019), là nhà ngoại giao Việt Nam Cộng hòa, đồng thời cũng là vị đại sứ cuối cùng của Việt Nam Cộng hòa tại Úc.
Tiểu sử

Đoàn Bá Cang chào đời ngày 18 tháng 8 năm 1928 tại tỉnh Bến Tre, Nam Kỳ, Liên bang Đông Dương.
Ông tốt nghiệp cử nhân Trường Trung học Chasseloup-Laubat ở Sài Gòn năm 1949, lấy bằng luật của Đại học Paris năm 1952 và bằng luật tư năm 1953, rồi về sau đậu thêm bằng luật công năm 1954. Cùng năm, ông gia nhập Bộ Ngoại giao Quốc gia Việt Nam và công tác tại các đại sứ quán ở Phnôm Pênh và Ankara.
Từ năm 1964 đến năm 1965, ông làm tham vụ Đại sứ quán Việt Nam Cộng hòa tại Pháp. Năm 1965, ông trở về nước và giữ chức vụ Giám đốc Văn phòng Sự vụ châu Âu và châu Phi của Bộ Ngoại giao Việt Nam Cộng hòa. Cùng năm đó, ông được cử sang Nhật Bản trên cương vị là Tham vụ Đại sứ quán Việt Nam Cộng hòa tại Nhật Bản cho đến năm 1967.
Ông trở về nước vào năm 1967 và lên làm Bộ trưởng tại Phủ Thủ tướng của Nội các Nguyễn Văn Lộc cho đến năm 1968. Từ năm 1968 đến năm 1970, ông là Phó Tổng lãnh sự Việt Nam Cộng hòa tại Paris. Từ năm 1970 đến năm 1972, ông được bổ nhiệm làm Công sứ và Đại biện của Đại sứ quán Việt Nam Cộng hòa tại Nhật Bản. Từ năm 1972 đến năm 1974, ông giữ chức Đại sứ tại New Zealand, và từ năm 1974 đến năm 1975, ông giữ chức Đại sứ tại Úc, đây cũng là nhiệm kỳ cuối cùng của ông.
Sau biến cố 30 tháng 4 năm 1975, ông cùng gia đình định cư ở Sydney. Ông qua đời tại Sydney vào ngày 28 tháng 7 năm 2019.
Đời tư

Đoàn Bá Cang đã kết hôn, sinh được một cậu con trai và hai cô con gái. Vợ ông cũng là người tỉnh Bến Tre, cả hai đều là thành viên Hội Đồng hương Bến Tre.
Vinh danh

Đệ Nhị Hạng Chương Mỹ Bội Tinh
Đệ Nhất Hạng Hành Chính Bội Tinh
Đệ Nhất Hạng Công Cộng Phục Vụ Bội Tinh
Xã Franklin, Quận O'Brien, Iowa

| Xã Franklin Franklin Township |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
Vị trí trong Quận O'Brien, Iowa Vị trí trong Quận O'Brien, Iowa
 Vị trí quận O'Brien trong tiểu bang Iowa ở Hoa Kỷ
Xã Franklin
Quốc gia: Hoa Kỳ
Tiểu bang: Iowa
Quận: Quận O'Brien
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 1.605
Múi giờ: CST (UTC-6)
 • Mùa hè (DST): CDT (UTC-5)
Xã Franklin (tiếng Anh: Franklin Township) là một xã thuộc quận O'Brien, tiểu bang Iowa, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 1.605 người.
Chú thích

↑  “2010 Census Gazetteer Files”. Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ. Truy cập ngày 7 tháng 10 năm 2012.
Xã Goodland, Michigan

| Xã Goodland Goodland Township |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
 Vị trí quận Lapeer trong tiểu bang Michigan ở Hoa Kỷ
Xã Goodland
Quốc gia: Hoa Kỳ
Tiểu bang: Michigan
Quận: Quận Lapeer
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 1.828
Múi giờ: CST (UTC-5)
 • Mùa hè (DST): CDT (UTC-4)
Xã Goodland (tiếng Anh: Goodland Township) là một xã thuộc quận Lapeer, tiểu bang Michigan, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 1.828 người.
Chú thích

↑  “2010 Census Gazetteer Files”. Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ. Truy cập ngày 13 tháng 10 năm 2012.
Đăng cao

Đỗ Phủ (tranh họa)
Đăng cao (chữ Hán: 登高, Lên cao) hay Cửu nhật đăng cao (Ngày tiết Trùng cửu lên cao) của Đỗ Phủ (杜甫, 712 - 770) là một trong số những bài thơ hay và nổi tiếng trong nền văn học cổ đại Trung Quốc.
Hoàn cảnh ra đời

Tháng 11 năm 755, tướng An Lộc Sơn khởi binh chống nhà Đường.
Năm đầu Bảo Ứng (762), quan Thiếu doãn Thành Đô (Tứ Xuyên) là Từ Tri Đạo cũng nổi lên làm phản, cho nên Đỗ Phủ lại phải lưu lạc ở vùng Tử Châu, Lãng Châu.
Để lánh thân, Đỗ Phủ định đáp thuyền đi về phía đông thì được tin người bạn tốt là Nghiêm Vũ đến trấn thủ Tứ Xuyên, ông liền từ bỏ ý định rời đất Thục. Nhờ Nghiêm Vũ cất nhắc, ông được bổ làm Tiết độ tham mưu và Kiểm hiệu Công bộ viên ngoại lang (nên ông còn được người đời gọi là Đỗ Công Bộ).
Nhưng chẳng bao lâu, Nghiêm Vũ mắc bệnh mất. Không còn chỗ dựa, năm 765, Đỗ Phủ đưa gia đình rời Thành Đô, phiêu bạt qua một số nơi rồi về tạm ngụ tới Qùy Châu (nay là huyện Phụng Tiết, tỉnh Tứ Xuyên).
Ở Qùy Châu được gần hai năm, ông sáng tác nhiều và phong phú nhất. Ông viết về cảnh non nước, cuộc sống của nhân dân và hồi tưởng về thời tuổi trẻ của mình; trong số đó có những bài rất hay như Thu hứng (tám bài), được sáng tác năm 766 và Đăng Cao được sáng tác vào mùa thu năm 767.
Lịch sử Văn học Trung Quốc tập 2 nêu nhận xét chung:
Thơ ở thời kỳ này (trong số đó có bài Đăng cao), tuy tính chất hiện thực không thay đổi, nhưng tình cảm trong thơ thì đã chuyển từ nồng cháy sang sang trầm tĩnh hơn, âm điệu cũng trở nên bi thương hơn.
Nguyên tác & bản dịch

| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
|  Nguyên tác: 登高 風急天高猿嘯哀， 渚清沙白鳥飛回。 無邊落葉蕭蕭下， 不盡長江滾滾來。 萬里悲秋常作客， 百年多病獨登臺。 艱難苦恨繁霜鬢， 潦倒新停濁酒杯。 |  Phiên âm Hán - Việt: Đăng cao Phong cấp, thiên cao, viên khiếu ai, Chử thanh, sa bạch, điểu phi hồi. Vô biên lạc diệp tiêu tiêu hạ, Bất tận trường giang cổn cổn lai. Vạn lý bi thu thường tác khách, Bách niên đa bệnh độc đăng đài. Gian nan khổ hận phồn sương mấn, Lạo đảo tân đình trọc tửu bôi. |  Dịch nghĩa: Lên cao Gió thổi, trời cao, tiếng vượn kêu rầu rĩ, Bến nước trong, làn cát trắng, chim bay liệng vòng. Ngàn cây bát ngát lá rụng xào xạc, Dòng sông dằng dặc, nước cuồn cuộn trôi. Muôn dặm thu buồn, xót thân thường nơi đất khách, Suốt đời quặt quẹo, một mình lên ngắm trên đài. Gian khổ uất hận, mái tóc thêm ngả màu sương, Lận đận vì mang nhiều bệnh mới phải ngừng chén rượu đục. |
Nhận xét

Đăng cao cũng giống như tám bài Thu hứng, đều là thơ trữ tình, làm theo thể thơ luật (thất ngôn bát cú) và đều là những bài rất hay. Tuy nhiên, dù là thơ tự sự, trữ tình hay kết cả hai, thơ Đỗ Phủ đều có đặc điểm chung là thâm trầm, cô động. 
Phong cách ấy là sự thống nhất giữa kinh nghiệm sống, cá tính, tư tưởng của nhà thơ; đồng thời nó cũng thể hiện thái độ lao động nghệ thuật nghiêm túc: "chữ dùng chưa kinh người, chết cũng chưa yên".
Trích ý kiến GS. Nguyễn Khắc Phi: 
Giống như nhiều bài thơ bát cú Đường luật khác, Đăng Cao chia làm hai phần (mỗi phần 4 câu), phần trên nặng cảnh nhẹ tình, phần dưới nặng tình nhẹ cảnh. Tống Tôn Nguyên nhận xét "Bốn câu trên nói những điều nhìn thấy lúc lên cao, bốn câu dưới nói những điều xúc cảm lúc lên cao" (thượng tứ cú đăng cao sở kiến, hạ tứ cú đăng cao sở cảm).
Và thông thường, thơ Đường luật chỉ cần đối ở hai cặp giữa. Đặc biệt, ở Đăng cao, tất cả bốn cặp câu đều đối rất chỉnh mà vẫn tự nhiên; trong thơ cổ, rất ít bài được như vậy.
Trong bài thơ, trọng điểm ở bốn câu đầu là tả cảnh, song trong cảnh đã thoáng lộ tình buồn (qua tiếng vượng kêu bi ai, qua cảnh lá rơi tơi tả), nhưng xao động, dữ dội (qua làn gió thổi gấp, cánh chim liệng vòng, sóng nước cuồn cuộn).
Ở bốn câu cuối, chủ yếu là tả nỗi lòng của Đỗ Phủ lúc lên cao: buồn và ngao ngán vì mãi phải "làm khách tha hương, cô đơn, già yếu và lắm bệnh".
Qua đó, có thể nói Đăng cao là một bài thơ buồn, rất buồn. Cảnh buồn, tình buồn. Nhưng không buồn sao được khi đất nước chìm đắm mãi trong loạn ly, khi nhân dân chịu đựng mãi cảnh đau thương hoạn nạn và bản thân ông thì: đói khổ, già yếu, bệnh tật, gia đình ly tán…Nhưng đây không phải là một thứ tình cảm bi lụy vì đằng sau đó vẫn thấy cả một sự vận động, trăn trở của một tâm hồn lớn...