Bhanaka
Truyền thống Theravada

Theo Buddhaghosa, truyền thống truyền khẩu của Mahavihara, mỗi bộ trong bốn bộ kinh được giao cho một trưởng lão của Tăng đoàn nguyên thủy và các học trò của họ để bảo quản. A-nan-đà được giao giữ gìn Trường Bộ, Xá-lợi-phất phụ trách Trung Bộ, Ma-ha-ca-diếp phụ trách Tương ưng Bộ, và A-nậu-lâu-đà (Anuruddha) phụ trách Tăng chi Bộ.
Các học giả nghi ngờ rằng kinh điển và bốn bộ Nikaya khó có thể đã được thiết lập ở dạng hoàn chỉnh ở thời kỳ sớm như vậy. KR Norman gợi ý rằng câu chuyện có thể là sự phản ánh của các hoạt động sau này. Một số kinh văn trong Luận tạng (Abhidhamma Piṭaka) và Tiểu Bộ (Khuddaka Nikaya) của truyền thống Theravada rõ ràng bắt nguồn từ sau Đại hội kết tập thứ nhất, nhưng truyền thống Theravada nhìn chung coi các phần của A-tì-đạt-ma đã được đưa vào giai đoạn này như một phần của kinh điển. Các kinh văn được xác định là có nguồn gốc tương đối muộn (sau Đại hội kết tập lần thứ ba) cũng được truyền thống Theravada gộp vào lần kết tập đầu tiên. Những kinh văn không phù hợp với bất kỳ bộ kinh nào trong bốn bộ kinh được gán cho Khuddaka (bao gồm Vi Diệu Pháp trong một số truyền thống).
Trong các bản chú giải Theravada, người ta tìm thấy các tài liệu tham khảo về bhāṇaka chuyên về từng bộ trong bốn bộ kinh Nikaya, cũng như Jataka-bhāṇaka, Dhammapada-bhāṇaka, và Khuddaka-bhāṇaka. Mỗi nhóm bhāṇaka chịu trách nhiệm đọc thuộc lòng và giảng các kinh văn của họ, và dường như đã thực hiện chú giải độc lập về cách kinh văn của họ được tổ chức và các phiên bản của câu chuyện và học thuyết mà họ bảo tồn - các cách đọc khác nhau giữa các phiên bản nội dung được bảo tồn trong cả Digha Nikaya và Majjhima Nikaya chẳng hạn, có thể là do sự bảo tồn các phiên bản khác nhau của các trường phái bhāṇaka khác nhau. Các trường phái bhāṇaka khác nhau có thể đã 'đóng khung' kinh điển của họ vào những thời điểm khác nhau, và cũng như một số trường hợp mà các kinh văn khác nhau của Khuddaka Nikaya và Abhidharma Pitaka được họ chấp nhận là kinh điển.
Các bản khắc trên tháp từ Ấn Độ có niên đại vào thế kỷ thứ 2 trước Công nguyên đề cập đến các bhāṇaka chuyên giảng dạy kinh điển hoặc biết bốn bộ kinh Nikaya/Agama nhưng không thể hiện họ là người chuyên về một bộ kinh duy nhất. Ngược lại, những bản khắc trong hang động từ Sri Lanka có niên đại từ thế kỷ thứ 3 trước Công nguyên đến thế kỷ thứ nhất sau Công nguyên đưa ra những tham chiếu cụ thể đến các nhà sư chuyên về Tương ưng Bộ, Trung Bộ, hoặc Tăng chi Bộ. Các vai trò như bhāṇaka của một bộ kinh cụ thể được truyền thừa trực tiếp từ sư phụ sang đệ tử.
KR Norman gợi ý rằng truyền thống Theravada tổ chức các bhāṇaka cho từng Nikaya có thể không hình thành cho đến sau Đại hội kết tập lần thứ hai. Dipavamsa đề cập đến một tổ chức 'chín lần' của các kinh văn ban đầu được chia thành các chương riêng lẻ tại Đại hội đầu tiên, điều này có thể phản ánh một phương pháp tổ chức trước đó.
Các tài liệu tham khảo về abhidhammika (chuyên gia về Vi Diệu Pháp) nhưng không đề cập đến Abhidhamma-bhāṇaka trong Milindapanha có thể gợi ý rằng hệ thống bhāṇaka bắt nguồn từ trước khi Abhidhamma Pitaka bị 'đóng khung' bởi các Theravadin (được họ xác định niên đại từ thời vua A Dục tại Đại hội kết tập lần thứ ba) nhưng, vì Vi Diệu Pháp có thể đã được đọc thuộc nhiều loại kinh khác nhau, nên cũng có thể chỉ ra rằng việc trở thành một chuyên gia trong một nhánh kinh điển khác với việc chịu trách nhiệm về việc đọc thuộc lòng nó.