stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Long Đức, thành phố Trà Vinh
Địa lý > Khí hậu

Xã Long Đức chịu ảnh hưởng chung của khí hậu tỉnh Trà Vinh và vùng ĐBSCL với 2 mùa mưa nắng rõ rệt trong năm, mùa mưa từ tháng 5 đến tháng 11, mùa khô từ tháng 12 năm trước đến tháng 4 năm sau.
Nhiệt độ tương đối cao và ổn định, trung bình 26,8°C biên độ dao động giữa các ngày và tháng không lớn; Nhiệt độ trung bình tháng cao nhất 28,5°C (tháng 4), nhiệt độ trung bình tháng thấp nhất 25°C (tháng 1), nhiệt độ cao nhất tuyệt đối 380C, nhiệt độ thấp nhất tuyệt đối 16,2°C.
Nắng và bức xạ mặt trời: số giờ nắng trong năm cao khoảng 2.236-2.877 giờ/năm, trung bình 7,3 giờ/năm. Tổng lượng bức xạ trung bình ngày đạt mức 385 – 448 cal/cm²/ngày, tập trung từ 8 giờ đến 4h chiều trong ngày.
Mưa và lượng bốc hơi: tổng lượng mưa hàng năm khoảng 1.600 mm, cao nhất 1.875 mm và thấp nhất 1.200 mm, có 90% lượng mưa tập trung từ tháng 5 đến tháng 11, các tháng còn lại chiếm 10% đặc biệt tháng 2,3 hầu như không có mưa; Lượng bốc hơn biến thiên từ 48 mm vào tháng 7 đến 111 mm vào tháng 3; Lương bốc hơi cao nhất vào mùa khô từ tháng 12 năm trước đến tháng 4 năm sau.
Do nằm vị trí gần biển Đông nên thành phố Trà Vinh (xã Long Đức) bị chi phối bởi nhiều hệ thống gió mùa, đặc biệt là gió Tây Nam, Đông Bắc và Đông Nam; Gió mùa Tây Nam thổi từ tháng 5 đến tháng 10 mang nhiều hơi nước và gây mưa, tốc độ khoảng 3–4 m/s; Gió mùa Đông Bắc hoặc gió mùa Đông Nam thổi từ tháng 11 đến tháng 3 năm sau, tốc độ 2–3 m/s, đặc biệt gió Đông Nam (gió chướng) tốc độ 14–16 m/s là nguyên nhân dẩy nước biển dâng cao lấn sâu vào nội đồng mang theo hàm lượng muối đáng kể gây ảnh hưởng đến năng suất cây trồng.
Xã Long Đức nằm trong vùng khí hậu khô, độ ẩm trung bình 82% độ ẩm cao nhất 90% ở các tháng mùa mưa và thấp nhất 75% vào các tháng mùa khô.
Địa lý > Thủy văn

Xã Long Đức với hệ thống kênh mương, sông ngòi đan xen nhiều, phân bổ không đồng đều trên địa bàn và chịu ảnh hưởng của chế độ bán nhật triều biển Đông; tiếp giáp với sông Cổ Chiên là 1 trong 3 nhánh lớn của sông Tiền với chiều dài khoảng 11km chiều rộng 1,5–2 km, chiều sâu từ 3–6m hướng dòng chảy từ Tây Bắc xuống Đông Nam. Xã Long Đức có một phần sông Long Bình, góp phần vào vận tải, vận chuyển, tiêu thoát nước của thành phố Trà Vinh.
Do ảnh hưởng của chế độ bán nhật triều biển Đông, thành phố Trà Vinh (xã Long Đức) mỗi ngày có 2 lần triều lên, 2 lần triều xuống trong 1 tháng có 2 lần triều cường và 2 lần triều kém, đỉnh triểu dao động trung bình từ 0,6m đến 1,52m.
Địa lý > Tài nguyên đất

Tổng diện tích tư nhiên của xã Long Đức 3.906,23 ha (theo số liệu kiểm kê đất đai đến tháng 12/2018), trong đó diện tích đất nông nghiệp là 2.043,84 ha chiếm tỷ lệ 52,32 % diện tích tự nhiên toàn xã đây là tiềm năng phát triển cho xã Long Đức về du lịch, phát triển đô thị,... còn lại đất phi nông nghiệp là 1,862.39 ha chiếm tỷ lệ 47,68 % diện tích tự nhiên toàn xã. Xã Long Đức với 2 nhóm đất chính là đất phù sa (chiếm khoảng 60%) và đất phèn tiềm tàng (chiếm khoảng 40%).
Hành chính

Xã Long Đức được chia thành 12 ấp: Sa Bình, Long Đại, Vĩnh Hội, Huệ Sanh, Phú Hòa, Hòa Hữu, Rạch Bèo, Kinh Lớn, Công Thiện Hùng, Vĩnh Yên, Vĩnh Hưng, Long Trị.
Lịch sử

Ngày 11 tháng 3 năm 1977, Hội đồng Chính phủ ban hành Quyết định số 59-CP về việc sáp nhập xã Long Đức thuộc huyện Châu Thành Đông vừa giải thể về thị xã Trà Vinh quản lý.
Ngày 4 tháng 3 năm 2010, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 11/NQ-CP về việc thành lập thành phố Trà Vinh thuộc tỉnh Trà Vinh. Xã Long Đức trực thuộc thành phố Trà Vinh.
Kinh tế - xã hội

Tổng giá trị ước đạt năm 2018 là 3.024,08 tỷ đồng, tăng 14,28%, đạt 102% so với Nghị quyết trong đó (giá trị công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp và xây dựng ước đạt 2.120,61 tỷ đồng (+ 231,21 tỷ đồng), chiếm tỷ trọng 70,12% đạt 100,31% so với Nghị quyết; dịch vụ thương mại ước đạt 516,53 tỷ đồng (+67,23 tỷ đồng), chiếm tỷ trọng 17,08%, đạt 101,55% so với Nghị quyết; nông nghiệp - thủy sản ước đạt 386,94 tỷ đồng (+56,74 tỷ đồng), chiếm tỷ trọng 12,8%, đạt 100,86% so với Nghị quyết.
Kinh tế - xã hội > Công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp và xây dựng

Tổng giá trị ước đạt 2.120,61 tỷ đồng, toàn xã hiện có 146 cơ sở, Công ty, Doanh nghiệp (trong đó có 93 Công ty, Doanh nghiệp) với 12.895 lao động, tập trung các ngành hàng như: xây dựng, sản xuất hóa chất, dây điện, vật tư ngành in, may mặc, giày da, vật liệu xây dựng, than gáo dừa, xay xát lúa,... nhìn chung, các đơn vị duy trì hoạt động mang lại hiệu quả.
Kinh tế - xã hội > Dịch vụ thương mại

Tổng giá trị ước đạt 516,53 tỷ đồng, hoạt động thương mại dịch vụ tiếp tục phát triển khá, đáp ứng nhu cầu sản xuất và tiêu dùng, toàn xã có 961 cơ sở sản xuất kinh doanh cá thể, các dịch vụ ăn uống, giải khát, nhà nghỉ nhà trọ, dịch vụ internet,...
Kinh tế - xã hội > Nông nghiệp - thủy sản

Tổng giá trị ước đạt 386,94 tỷ đồng:
Sản xuất nông nghiệp: nông dân thu hoạch 729 ha lúa mùa, đông xuân hè thu, năng suất bình quân 4,8 tấn/ha, tổng sản lượng các vụ lúa khoảng 3.672,5 tấn (-1.088,15 tấn so với năm 2017 do giảm diện tích), tổng giá trị 22,035 tỷ đồng. Lập mới 79,9 ha, cải tạo 16,4 ha đất vườn, hiện nay toàn xã có 1.394,3 ha diện đất vườn chủ yếu là trồng dừa, bưởi, xoài, thanh long,... cây màu: tổng diện tích trồng màu 34 ha, luân phiên xuống giống khoảng 87,6 ha rau màu các loại. Thu hoạch 340.000 chậu hoa kiểng tết các loại (+ 52.000 chậu so với năm 2017), giá bán bình quân 40.000 đồng/chậu hoa, quy thành tiền 13,6 tỷ đồng, lợi nhuận 8,5 tỷ đồng; xuống giống 95.000 chậu hoa các loại phục vụ Tết nguyên đán 2019.
Chăn nuôi: toàn xã có 1.546 hộ chăn nuôi với 151.875 gia súc, gia cầm; tiêm phòng 1.198 con gia súc, gia cầm; tiêu độc xác trùng chuồng trại với diện tích 505.441 m² (6.007 lượt hộ); phối hợp kiểm tra 14 trường hợp chăn nuôi Heo gây ô nhiễm môi trường ấp Phú Hòa, Sa Bình, Kinh Lớn, Công Thiện Hùng, nghiệm thu 38/38 hộ xây dựng hầm Biogas.
Thủy sản: toàn xã có 86 tàu (+02 tàu) hoạt động đánh bắt thủy hải sản và thu hoạch nội đồng, tổng sản lượng ước đạt 2.287,5 tấn tôm cá các loại.
Kinh tế - xã hội > Giáo dục

Hiện nay xã có 9/9 trường học có cơ sở vật chất và trang thiết bị đạt chuẩn Quốc gia; có 5 trường đạt chuẩn quốc gia mức độ 1 (Trường THCS Trần Phú, tiểu học Kim Đồng, Trần Văn Ẩn, Lê Anh Xuân, Trường MG Sen Hồng).
Kinh tế - xã hội > Chợ

Toàn xã có 3 điểm chợ Sóc Ruộng, Ba Trường, chợ Khu Công nghiệp ấp Vĩnh Yên, trong đó chợ  Khu Công nghiệp ấp Vĩnh Yên được xây dựng hoàn thành và đưa vào hoạt động trong năm 2017, kinh phí 13 tỷ đồng.
Kinh tế - xã hội > Thông tin truyền thông

Xã có 01 điểm Bưu điện văn hóa xã tại ấp Vĩnh Yên đáp ứng 02 dịch vụ Bưu chính và viển thông.
Có đường truyền internet đến 12/12 ấp, đáp ứng nhu cầu cập nhật thông tin liên lạc trong xã.
Phối hợp nâng cấp Trạm truyền thanh xã với 24 đầu thu và 48 loa phóng thanh đến các ấp, đảm bảo hoạt động thường xuyên đúng theo quy định, kinh phí thực hiện 350 triệu đồng.
Trong công tác quản lý và điều hành xã có ứng dụng công nghệ thông tin; Các bộ phận chuyên môn của xã đều có bố trí máy vi tính, thực hiện nhận và gửi văn bản điều hành qua mạng internet. Hiện xã có 33 máy vi tính/23 cán bộ, công chức.
Giao thông

Đến nay 35/35 km đường từ trung tâm xã đến thành phố và đường trục xã được nhựa hóa đạt tỷ lệ 100%.
Đường liên ấp, trục ấp tổng chiều dài 25 km (khi lập đề án), thực hiện cứng hóa 28,85 km (mở mới 3,85km) đạt tỷ lệ 115,41%, tăng 14,12 km so với trước khi lập đề án. Đảm bảo ô tô đi lại thuận tiện quanh năm.
Đường ngõ xóm có 42,65/55 km tuyến đường ngõ, xóm được cứng hóa đạt tỷ lệ 77,5%. Còn 12,35/55 km đường ngõ xóm chưa được cứng hóa đảm bảo không lầy lội vào mùa mưa.
Đường trục chính nội đồng tổng chiều dài 48 km, thực hiện kiên cố hóa được 39 km (đạt tỷ lệ 81,25%) xe cơ giới đi lại được, còn lại 11 km mùa mưa còn đi lại khó khăn (hiện chuẩn bị thực hiện kiên cố hóa 7 km).
Hiện trên địa bàn xã có 35 km đường liên xã, 28,85 km đường liên ấp. Trong đó có 34 km đường liên xã và liên ấp có hệ thống đèn chiếu sáng chiếm tỷ lệ 53,2% (đường 30/4, Trần Thành Đại, Nguyễn Tấn Liềng, Vũ Đình Liệu, Trương Văn Kỉnh, Trần Văn Ẩn, Võ Văn Kiệt, Phạm Ngũ Lão, Bùi Hữu Nghĩa).
Hình ảnh

Đền thờ Chủ tịch Hồ Chí Minh ở Long Đức
Tòa nhà được xây dựng sau 1975 để bao bọc và gìn giữ đền thờ
Một trong số các bụi tre được trồng trước năm 1975, để che chở cho đền thờ.
Ngày 29 tháng 4 năm 1975, một quả bom nổ tại bụi tre này làm hư hỏng một phần đền thờ.
Nhà trưng bày máy bay và súng pháo của đối phương trong khu đền thờ.
Chú thích

1 2  “Quyết định số 59-CP năm 1977 về việc hợp nhất và điều chỉnh địa giới một số huyện thuộc tỉnh Cửu Long”. Thư viện Pháp luật. 11 tháng 3 năm 1977.
1 2 3  UBND TP. Trà Vinh (25 tháng 10 năm 2023). Quy hoạch chung thành phố Trà Vinh (mở rộng), tỉnh Trà Vinh đến năm 2045 (PDF). Cổng thông tin quy hoạch xây dựng và quy hoạch đô thị Việt Nam. TP. Trà Vinh. tr. 54 và 57. Lưu trữ (PDF) bản gốc ngày 6 tháng 12 năm 2023.
↑  Tổng cục Thống kê
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12  “Quy hoạch chung xây dựng xã Long Đức, thành phố Trà Vinh, tỉnh Trà Vinh đến năm 2030”. Cổng thông tin Quy hoạch xây dựng và Quy hoạch đô thị Việt Nam. tháng 5 năm 2019.
↑  “Nghị quyết số 11/NQ-CP về việc thành lập thành phố Trà Vinh thuộc tỉnh Trà Vinh”. Thư viện Pháp luật. 4 tháng 3 năm 2010.
Kolar

| Kolar |
| --- | --- |

Kolar
Quốc gia:  Ấn Độ
Bang: Karnataka
Độ cao: 822 m (2,697 ft)
Dân số (2001)
 • Tổng cộng: 113,299
Múi giờ: UTC+05:30
Mã điện thoại: 8152
Kolar là một thị xã và là nơi đặt hội đồng thành phố của quận Kolar thuộc bang Karnataka, Ấn Độ.
Địa lý

Kolar có vị trí 13°08′B 78°08′Đ﻿ / ﻿13,13°B 78,13°Đ﻿ / 13.13; 78.13 Nó có độ cao trung bình là 822 mét (2696 feet).
Nhân khẩu

Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Kolar có dân số 113.299 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Kolar có tỷ lệ 72% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 76%, và tỷ lệ cho phái nữ là 68%. Tại Kolar, 13% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.
Địa Tạng

Địa Tạng hay Địa Tạng Vương (skt. क्षितिगर्भ, Kṣitigarbha; tiếng Trung: 地藏; bính âm: Dìzàng; Wade–Giles: Ti-tsang; jap. 地蔵, Jizō; tib. ས་ཡི་སྙིང་པོ, sa'i snying po, kor.: 지장, 지장보살, ji jang, ji jang bosal) hay Địa Tạng vương Bồ tát là một vị Bồ-tát được tôn thờ trong Phật giáo Đông Á, thường được mô tả như một tỉ-khâu phương Đông. Địa Tạng Vương Bồ tát là một trong Sáu vị bồ tát quan trọng của Phật giáo Đại thừa, năm vị còn lại là các vị Quan Thế Âm Bồ tát, Đại Thế Chí Bồ tát, Văn Thù Sư Lợi Bồ tát, Phổ Hiền Bồ tát và Di Lặc Bồ tát. Địa Tạng Bồ-tát được biết đến bởi lời nguyện cứu độ tất cả chúng sinh trong lục đạo luân hồi vào thời kỳ sau khi Phật Thích-ca Mâu-ni nhập Niết-bàn cho đến khi Bồ-tát Di Lặc hạ sinh, và nguyện không chứng Phật quả nếu địa ngục chưa trống rỗng (Địa ngục chưa Không, Thề không hóa Phật). Do đó, Địa Tạng thường được xem như là vị Bồ-tát của chúng sinh dưới địa ngục hay là giáo chủ của cõi U Minh.
Trong văn hóa Nhật Bản, Địa Tạng là Bồ-tát hộ mệnh cho trẻ em, cũng như bảo vệ các vong linh của trẻ em hoặc bào thai chết yểu. Địa Tạng thường được mô tả là một tỳ kheo trọc đầu với vầng hào quang, một tay cầm tích trượng để mở cửa địa ngục và đánh tan mọi sự đau khổ, tay kia cầm ngọc Như Ý tượng trưng cho ánh sáng xua tan bóng đêm. Địa Tạng vương ở Trung Quốc và Việt Nam được khắc họa tượng cưỡi trên con linh thú Đế Thính (hay Thiện Thính) có hình dáng như con kỳ lân có một sừng, một số khắc họa linh khuyển Đế Thính này trông như một con sư tử tuyết Tây Tạng màu lam trông giống như một con chó ngao Tây Tạng (ngao Tạng).
Những tranh tượng ở Trung Quốc và Việt Nam cũng khắc họa Địa Tạng Vương Bồ tát đội mũ thất phật và mặc cà sa đỏ vốn là hình ảnh tu sĩ Phật giáo Bắc Truyền, hình tượng nhân vật Đường Tăng trong tiểu thuyết Tây Du Ký rất giống hình tượng này. Ngoài ra, Địa Tạng vương rất dễ nhầm lẫn với Mục-kiền-liên vì có nhiều điểm tương đồng về trang phục (mặc áo cà sa) và tay đều cầm tích trượng. Ở Việt Nam, khi người ta điêu khắc thì có sự phân biệt, khi Địa Tạng sẽ đội mũ thất phật, trong khi đó Mục-kiền-liên thì không đội mão, Địa Tạng thường được điêu khắc ngồi trên tòa sen hoặc cưỡi Đề Thính, trong khi Mục-kiền-liên thì đứng, ông không ngồi mà luôn ở thế đứng, một đặc điểm phân biệt là Mục-kiền-liên tay trái không cầm gì hoặc cầm bình bát, trong khi Địa Tạng tay trái sẽ cầm viên ngọc Như Ý.
Tiền thân và Hóa thân

Tiền thân khi chưa là bồ tát địa tạng ngài là hoàng tử thứ tư của mẫu lục nương với cha Ngọc Hoàng thượng đế, được vua cha phong làm Phong Đô Đại Đế quản địa ngục,trong khi ngài làm Phong Đô Đại đế thấy chúng sanh tạo nghiệp đoạ vào địa ngục, không ai cứu độ họ , ngài thấy vậy sinh lòng thương cảm, Ngài nguyện cởi bỏ áo thần vị mà tu hành bồ tát đạo.
Ngài hoá thân xuống trần gian tu hành bồ tát đạo vô lượng kiếp đến nay .
| STT | Tiền Thân - Hóa Thân | Đại Nguyện | Ghi Chú |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 | Vị Trưởng Giả | Từ nay tới tận đời vị lai, tđạt được quả vị thánh là bồ tát ôi vì những chúng sinh tội khổ trong sáu đạo mà giảng bày nhiều phương tiện làm cho chúng sinh giải thoát hết cả, rồi tự thân tôi mới chứng thành Phật quả. | cơ duyên chiêm ngưỡng, đảnh lễ, được sự chỉ dạy của Sư Tử Phấn Tấn Cụ Túc Vạn Hạnh Như Lai. |
| 2 | Người nữ dòng Bà La Môn nhiều phúc đức uy lực nhưng có mẹ không kính không tin vào Tam Bảo, tin mê theo Tà giáo. | Tôi nguyện từ nay nhẫn đến đời vị lai những chúng sinh mắc phải tội khổ, thì tôi lập nhiều phương chước làm cho chúng đó đều được giải thoát. | được Giác Hoa Định Tự Tại Vương Như Lai độ thoát cho mẹ nên cô đã phát nguyện trước Phật |
| 3 | Vị Vua Từ bi thương dân | Như Tôi chẳng trước độ những kẻ tội khổ được an vi đắc quả Bồ Đề, thời Tôi nguyện chưa chịu thành Phật. | Thủa đức Nhất Thiết Trí Thành Tựu Như Lai |
| 4 | Thiếu nữ Quang Mục | Từ nay nhẫn đến về sau trăm nghìn muôn ức kiếp, trong những thế giới nào mà chúng sinh chịu tội khổ nơi địa ngục cùng ba đường ác đạo, Tôi nguyện cứu vớt chúng sinh đó làm cho tất cả đều thoát khỏi chốn Địa Ngục, Ngạ Quỷ, Súc Sinh... những kẻ mặc tội báo như vậy thành Phật cả rồi, sau Tôi mới thành bậc Chính Giác. | Thời đức Liên Hoa Mục Như Lai |
| 5 | Hoàng Tử Kim Kiều Giác (Kim Kyo Gak) |  | Hoàng Tử nước Tân La, sinh năm 696 |
Ý nghĩa pháp tu

Công Năng, Oai Lực của đức Địa Tạng bao trùm khắp Tam Giới, không thể nghĩ bàn. Riêng trong cõi thế gian này Đức Thích Ca Mâu Ni qua kinh Địa Tạng Bản Nguyện đã cho chúng ta biết nếu ai nghe được danh hiệu bồ tát Địa Tạng rồi chí tâm quy y, cúng dường, chiêm ngưỡng, tô vẽ hình tượng, đảnh lễ bồ tát sẽ được các lợi ích sau đây:
Lợi ích trong cuộc sống hiện tại:
Những nguyện lớn mau chóng thành tựu.
Được trí huệ lớn.
Tiêu Trừ Tai Nạn.
Thoát Khỏi Hiểm Nguy.
Tiêu Trừ Tội Chướng, Bệnh Tật.
Được quỷ thần hộ vệ.
Lợi Ích cho kiếp sau:
Thoát Khỏi Thân Nữ.
Được Thân Xinh Đẹp.
Thoát Kiếp Nô Lệ.
Lợi ích lúc lâm chung:
Khi người thân sắp mất, chúng ta có thể niệm danh hiệu bồ tát hoặc tụng kinh Địa Tạng, làm nhiều việc thiện cho người đó.
Trong giai đoạn 49 ngày sau khi mất, việc Tụng Kinh Địa Tạng cho vong linh quá cố có thể giúp họ được siêu thoát.
Lợi ích với người đã quá vãng:
Siêu Độ vong linh: trong giấc ngủ nếu gặp ma quỷ, người lạ, các sự quái ác... chúng ta có thể chí tâm tụng kinh Địa Tạng.
Siêu độ, gặp lại người thân quá vãng.
Chú thích

↑  “Ksitigarbha”. Bản gốc lưu trữ ngày 29 tháng 12 năm 2014. Truy cập 10 tháng 7 năm 2011.
↑  Hồng danh:U minh Giáo chủ Bổn Tôn Địa Tạng Bồ-tát Ma ha tát
Kolathupalayam

| Kolathupalayam |
| --- | --- |
Kolathupalayam
Quốc gia:  Ấn Độ
Bang: Tamil Nadu
Dân số (2001)
 • Tổng cộng: 17,321
Múi giờ: UTC+05:30
Mã điện thoại: 04258
Kolathupalayam là một thị xã panchayat của quận Erode thuộc bang Tamil Nadu, Ấn Độ.
Nhân khẩu

Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Kolathupalayam có dân số 17.321 người. Phái nam chiếm 50% tổng số dân và phái nữ chiếm 50%. Kolathupalayam có tỷ lệ 59% biết đọc biết viết, thấp hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 70%, và tỷ lệ cho phái nữ là 49%. Tại Kolathupalayam, 8% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.
Lê Hùng (đạo diễn)

| Lê Hùng> Giám đốc Nhà hát Kịch Việt Nam |
| --- | --- |

Nhiệm kỳ: 2009 – 2012
Tiền nhiệm: Anh Dũng
Kế nhiệm: Nguyễn Thế Vinh
 
Giám đốc Nhà hát Tuổi trẻ

Nhiệm kỳ: 2007 – 2012
Tiền nhiệm: Trần Tiến Thuật
Kế nhiệm: Trương Nhuận
 
Thông tin cá nhân
Sinh: 
Tên khai sinh: Lê Hùng
Ngày sinh: 1952 (72–73 tuổi)
Nơi sinh: Hà Nội, Việt Nam Dân chủ Cộng hòa
Quê hương: Nghĩa Thái, Nghĩa Hưng, Nam Định
 
Quốc tịch:  Việt Nam
Đảng chính trị:  Đảng Cộng sản Việt Nam
Nghề nghiệp: Đạo diễn sân khấu
Gia đình: 
Vợ: Thanh (–1998) Thu Hoài (cưới 2006)
Con cái: 6
 
Danh hiệu: Nghệ sĩ ưu tú (1993) Nghệ sĩ nhân dân (2007)

Sự nghiệp sân khấu
Vai trò: Đạo diễn Quản lí
Năm hoạt động: 1963 – 2013
Đào tạo: Trường Sân khấu Việt Nam GITIS
Thể loại: Kịch nói
Quản lý: Nhà hát Tuổi trẻ (2007 – 2012) Nhà hát Kịch Việt Nam(2009 – 2012)
Studio: Nhà hát Tuổi trẻ (1987 – 2012)
 
 
x • t • 
Lê Hùng (sinh năm 1952) là đạo diễn sân khấu người Việt Nam, ông được biết đến qua các vở kịch thành công như Người ngựa, ngựa người, Bệnh nói nhiều hay chuỗi chương trình Đời cười. Được khán giả và người trong ngành gọi là "sói già" hay "phù thủy sân khấu", cùng với Nghệ sĩ nhân dân (NSND) Doãn Hoàng Giang và NSND Ngô Xuân Huyền là ba nam đạo diễn sân khấu hàng đầu miền Bắc, họ đã tạo nên một thời vàng son cho lĩnh vực sân khấu Việt Nam.
Tiểu sử

Lê Hùng sinh năm 1952 tại Hà Nội, trong một gia đình có truyền thống nghệ thuật, là hậu duệ của nghệ sĩ Lê Văn Khúc, từ nhỏ đã bộc lộ khả năng diễn xuất thiên phú cùng đam mê trở thành đạo diễn sân khấu. Từ năm 8 tuổi, ông đã gây ấn tượng khi có thể độc diễn, hóa thân vào các nhân vật và trình diễn trọn vẹn trích đoạn "Tuần Ty, Đào Huế" của vở chèo Chu Mãi Thần cùng đoàn nghệ thuật Thanh Kỳ – đoàn kịch gia đình ông do Thanh Kỳ – ông nội của Lê Hùng lập nên. Thanh Kỳ cùng với Tân Việt là hai đoàn cải lương nổi tiếng miền bắc từ những năm 1930, sau này Thanh Kỳ kết hợp với nhiều đoàn khác trở thành Đoàn cải lương Liên khu IV và cuối cùng là Đoàn cải lương Trung ương.
Sự nghiệp > Diễn viên kịch

Lê Hùng học diễn xuất, lớp diễn viên kịch khóa II (1968–1971) cùng Tất Bình, Anh Dũng, Tiến Đạt tại trường Sân khấu Việt Nam. Lớp diễn viên này được nghệ sĩ Hà Nhân và Chu Ngọc đào tạo để cung cấp nhân sự cho Nhà hát Thanh thiếu niên. Sau khi tốt nghiệp, ông cùng các bạn học Tất Bình, Bằng Thái, Tiến Đạt về làm diễn viên của Đoàn kịch Quảng Ninh vì Nhà hát Thanh thiếu niên lúc này đã giải thể, dù bị loạn thị nhưng ông vẫn tìm cách xung phong vào chiến trường. Lê Hùng từng giữ chức vụ Tiểu đội trưởng trinh sát, từng chiến đấu tại Tây Ninh và biên giới Campuchia trước khi được Đoàn văn công Tổng cục chính trị nhận về.
Chiến tranh kết thúc. Năm 1976, ông xuất ngũ và làm diễn viên của Nhà hát Kịch Quân đội. Năm 1978, nghệ sĩ Hà Nhân được sự đồng ý của Bộ Văn hóa Thông tin đã đưa ông về xây dựng Nhà hát Tuổi trẻ. Ông tiếp tục sự nghiệp trong vai trò diễn viên, nghệ sĩ kịch câm và là giảng viên đào tạo khóa diễn viên đầu tiên của Nhà hát như Lê Khanh, Anh Tú, Lan Hương, Minh Hằng, Chí Trung...
Năm 1980, Lê Hùng được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam. Năm 1982, Nhà hát Tuổi trẻ đưa vở diễn Sống mãi tuổi 17 tham gia Hội diễn sân khấu toàn quốc, tại kỳ hội diễn này Lê Hùng đã giành được huy chương vàng cho vai diễn Lý Tự Trọng. Trong cùng năm nghệ sĩ Hà Nhân, lúc này là giám đốc nhà hát, đã cử Lê Hùng đi học tại Trường Đại học Nghệ thuật Sân khấu Quốc gia Liên Xô (GITIS), ông tốt nghiệp năm 1988 và được giữ lại làm giáo sinh trong hai năm. Lê Hùng có dự định ở lại học lên tiến sĩ, nhưng năm 1990, Bộ Văn hóa đã gọi ông trở về.
Sự nghiệp > Đạo diễn sân khấu

Sau khi về nước, có thể nói là giai đoạn mà tài năng của Lê Hùng bắt đầu đạt đến độ chín. Các tác phẩm của ông đã mang về nhiều huy chương vàng, bạc cá nhân và tập thể trong các kỳ Hội diễn Sân khấu Chuyên nghiệp toàn quốc. Bên cạnh đó, ông cũng giành được nhiều giải thưởng của các Liên hoan Nghệ thuật quốc tế.
Ông đã sáng tạo ra chương trình hài kịch "Đời cười" một thời rất ăn khách của Nhà hát Tuổi trẻ, được bình chọn là 1 trong 10 Sự kiện Văn hóa tiêu biểu năm 2000 và là cảm hứng cho chương "Gala cười" của Đài Truyền hình Việt Nam. Ông cũng là đạo diễn của một số tiểu phẩm như "Người ngựa, ngựa người" hay "Bệnh nói nhiều".
Năm 2007, Lê Hùng được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân đồng thời trở thành giám đốc của Nhà hát Tuổi trẻ. Năm 2009 ông kiêm nhiệm thêm chức vụ Giám đốc Nhà hát Kịch Việt Nam. Lê Hùng trở thành trường hợp đầu tiên một người đồng thời làm giám đốc của hai Nhà hát. Vở kịch đầu tiên ông dàn dựng tại Nhà hát Kịch Việt Nam là "Mỹ nhân và anh hùng". Năm 2010, Lê Hùng là Tổng đạo diễn lễ khai mạc Giỗ tổ Hùng Vương - Lễ hội đền Hùng 2010.
Tháng 4 năm 2012, với sự đồng ý của Bộ Văn hóa - Thể thao - Du lịch, ông công bố sáp nhập hai nhà hát này để thành lập nhà hát Kịch Quốc gia Việt Nam. Tuy nhiên, chỉ một tháng sau đó, quyết định này bị thu hồi vì gặp phản ứng mạnh của các nghệ sĩ mà đại diện là nghệ sĩ Lan Hương – Trưởng đoàn Kịch Hình thể Nhà hát Tuổi Trẻ. Sau sự việc đã có một số nghệ sĩ tiết lộ việc ông chuyên quyền trong thời gian lãnh đạo Nhà hát Tuổi trẻ, sức ép lớn khiến Lê Hùng phải thừa nhận và quyết định nghỉ hưu vào tháng 10 năm 2012. Trong nhiệm kỳ 5 năm tại Nhà hát Tuổi trẻ, Lê Hùng được cho là "một nhà quản lý tồi" vì nhà hát thường trong tình trạng như "bố mẹ đi vắng xa nhà". Các đạo diễn trẻ không có cơ hội thể hiện mình, các diễn viên không được nhận đủ lương dù Nhà hát tổ chức rất nhiều vở diễn.
Trong sự nghiệp đạo diễn, Lê Hùng đã dàn dựng hơn 300 vở kịch, đã có 5 lần liên tiếp được trao tặng danh hiệu đạo diễn xuất sắc nhất ở hội diễn toàn quốc, cùng nhiều giải thưởng của các Liên hoan Nghệ thuật quốc tế.
Sự nghiệp > Sự nghiêp quản lý

Giám đốc Nhà hát Tuổi trẻ (2007 – 2012)
Giám đốc Nhà hát Kịch Việt Nam (2009 – 2012)
Phó Chủ tịch Hội Nghệ sỹ Sân khấu Việt Nam (2009)
Chủ tịch Trung tâm ASSITEJ Việt Nam (2007 – 2012)
Ủy viên sáng lập trong Ban chấp hành Liên minh Sân khấu Châu Á (2011)
Đời tư

Lê Hùng được báo chí nhắc đến khi đã có 6 đời vợ và 6 người con, 5 gái và 1 trai; nhưng theo ông chỉ có hai người vợ trong số này là chính thức và được đăng ký kết hôn.
Một người phụ nữ có với ông một cô con gái sinh năm 1986, khi cô bé được 6 tuổi thì ông bà ly hôn, bà đưa con sang định cư tại Đức.
Ông kết hôn chính thức lần đầu với bà Thanh và có 2 người con gái, bà Thanh qua đời năm 1998.
Năm 2006, Lê Hùng kết hôn lần thứ hai với diễn viên chèo sinh năm 1984 Trần Hoài Thu, lúc này cô đang là diễn viên kịch hình thể của Nhà hát tuổi trẻ. Năm 2007, họ chào đón cô con gái chung; năm 2013, Hoài Thu sinh được một cậu con trai. Đến năm 2017, họ đã có 3 người con chung. Năm 2023, Hoài Thu được phong danh hiệu Nghệ sĩ nhân dân.
Tác phẩm tiêu biểu

Macbeth
Brand
Con vịt trời
Nhà búp bê
Âm mưu và Tình yêu (F. Schiller)
100 phút cuối cùng của Hàn Mạc Tử
Đêm của bóng tối
Ngụ ngôn năm 2000
Đời cười
Ngôi nhà của bé
Vườn thiên đàng
Những quân bài định mệnh