stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Hiến chương 97
Thành lập và hoạt động

Tên Hiến chương 97 hình thành dựa vào Hiến chương 77 của Tiệp Khắc, kỷ niệm 1 năm của cuộc trưng cầu dân ý vào năm 1996 gây nhiều tranh cãi, mà tổng thống Aliaksandr Lukašenka đã cho thực hiện để lấy sự chấp thuận cho chính sách cải tổ chính trị của mình, đảm bảo ông có thêm nhiều quyền lực và tạo ra một khuôn khổ hợp pháp cho thể chế chuyên chế của ông ta. Để phản đối cuộc bỏ phiếu này và sự vi phạm nhân quyền liên tục, vào ngày 10 tháng 11 năm 1997 một nhóm ký giả độc lập đã cho công bố một tuyên ngôn chống lại sự phá hoại chủ quyền quốc gia Belarus, mà thời đó được hầu hết các báo tự do đăng lên. Những người ký tên kêu gọi dấn thân cho những nguyên tắc độc lập, tự do và dân chủ, sự bảo vệ cho nhân quyền và hỗ trợ cho những người, mà muốn chiến đấu chiến thắng chế độ độc tài và khôi phục lại nền dân chủ ở Belarus.
Trên căn bản của Hiến chương 97, một liên minh đối lập được thành lập, trong ủy ban tổ chức có lúc có những chính trị gia nổi tiếng như Andrej Sannikau hay Aljaksandr Milinkewitsch. Chỉ trong một thời gian ngắn, liên minh này đã được ủng hộ bởi khoảng 100 người có danh tiếng trong giới chính trị và văn hóa Belarus và họ đã lập chiến dịch ký tên, mà đã lấy được toàn quốc khoảng 100.000 chữ ký ủng hộ hiến chương.
Từ 1998 liên minh đã cho ra đời trang mạng charter97.org, đăng những tin tức báo chí ngoại quốc viết về Belarus và những hoạt động của phe đối lập trong nước. Trang này bây giờ là một trong những phương tiện truyền thống cuối cùng để có được những tin tức độc lập với chính quyền. Những văn phòng của ban biên tập trong những năm sau này luôn bị đột nhập và đập phá, tuy nhiên những tội ác này không lần nào truy ra được thủ phạm, cho nên người ta nghi ngờ là, chính nhà cầm quyền đã đứng sau những vụ này.
Vào tháng 9 năm 2010, Aleh Bjabenin, người thành lập trang mạng này, đã chết trong nhà ông. Trong khi những cơ quan chính thức cho là ông đã treo cổ tự tử, những người bạn và những người cùng tranh đấu với ông cho là, ông đã bị giết chết bởi cơ quan mật vụ KGB Belarus và có dính líu đến vụ bầu cử tổng thống Belarus vào ngày 19 tháng 12 năm 2010.
chú thích

↑  charter97.org: Vyzvalenne: Torture is used against political prisoners
↑  “Netz ohne Maschen”. SZ-Online. Truy cập ngày 16 tháng 5 năm 2011.
↑  “Mutmaßlicher Suizid: Minsk lädt Experten zur Ermittlung von Journalistentod ein”. RIA Novosti. Bản gốc lưu trữ ngày 14 tháng 9 năm 2010. Truy cập ngày 16 tháng 5 năm 2011.
↑  “Weißrussland: Regimegegner tot aufgefunden”. SZ-Online. Truy cập ngày 16 tháng 5 năm 2011.
↑  “Belarusian Colleagues Remember Byabenin As Talented Journalist Who Was 'High On Life'”. Radio Free Europe. Truy cập ngày 16 tháng 5 năm 2011.
Lamelligomphus laetus

| Lamelligomphus laetus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Odonata
Họ (familia): Gomphidae
Chi (genus): Lamelligomphus
Loài (species): L. laetus
Danh pháp hai phần
Lamelligomphus laetus Yang & Davies, 1993 
Lamelligomphus laetus là loài chuồn chuồn trong họ Gomphidae. Loài này được Yang & Davies miêu tả khoa học đầu tiên năm 1993.
Chú thích

↑  “laetus”. World Odonata List. Bản gốc lưu trữ ngày 28 tháng 10 năm 2010. Truy cập ngày 17 tháng 6 năm 2013.
Lasiopogon

Lasiopogon có thể là:
Chi thực vật Lasiopogon thuộc họ Asteraceae.
Chi ruồi ăn sâu Lasiopogon thuộc họ Asilidae.
Aneilema silvaticum

| Aneilema silvaticum> Tình trạng bảo tồn |
| --- | --- |
 Sắp nguy cấp  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
(không phân hạng): Commelinids
Bộ (ordo): Commelinales
Họ (familia): Commelinaceae
Chi (genus): Aneilema
Loài (species): A. silvaticum
Danh pháp hai phần
Aneilema silvaticum Brenan 
Aneilema silvaticum là một loài thực vật]] thuộc họ Commelinaceae. Loài này có ở Cameroon, Cộng hòa Dân chủ Congo, và Nigeria. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.
Froesia venezuelensis

| Froesia venezuelensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Malpighiales
Họ (familia): Ochnaceae
Chi (genus): Froesia
Loài (species): F. venezuelensis
Danh pháp hai phần
Froesia venezuelensis Steyerm. & Bunting 
Froesia venezuelensis là một loài thực vật có hoa trong họ Ochnaceae. Loài này được Steyerm. & Bunting mô tả khoa học đầu tiên năm 1975.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Froesia venezuelensis”. Truy cập ngày 15 tháng 9 năm 2013.
Aspidium rigidissimum

| Aspidium rigidissimum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Pteridophyta
Lớp (class): Polypodiopsida
Bộ (ordo): Polypodiales
Họ (familia): Tectariaceae
Chi (genus): Aspidium
Loài (species): A. rigidissimum
Danh pháp hai phần
Aspidium rigidissimum C.Chr., 1902 
Aspidium rigidissimum là một loài dương xỉ trong họ Tectariaceae. Loài này được C.Chr. mô tả khoa học đầu tiên năm 1902.
Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Aspidium rigidissimum”. Truy cập ngày 28 tháng 5 năm 2014.
Ga Yatap

| K226 Yatap |
| --- | --- |
 Bảng tên ga   Sân ga

Tên tiếng Triều Tiên
Hangul: 야탑역
Hanja: 野塔驛
Romaja quốc ngữ: Yatap-yeok
McCune–Reischauer: Yat'ap-yŏk
 
Thông tin chung
Địa chỉ: 688-1 Yatap-dong,   Bundang-gu, Seongnam-si,   Gyeonggi-do
Quản lý: Korail
Tuyến: ● Tuyến Suin–Bundang
Sân ga: 2
Đường ray: 2
Kiến trúc
Kết cấu kiến trúc: Dưới lòng đất
Mốc sự kiện
1 tháng 9 năm 1994: Mở ● Tuyến Suin–Bundang

Ga Yatap (Tiếng Hàn: 야탑역, Hanja: 野塔驛) là ga tàu điện ngầm trên Tuyến Bundang ở Yatap-dong, Bundang-gu, Seongnam-si, Gyeonggi-do. Gần đó có Bến xe buýt Seongnam và nó được nối với nhau bằng một lối đi từ tầng hầm thứ hai của tòa nhà bến xe (Themapolis).  Xung quanh nhà ga có hai trung tâm mua sắm lớn là Kim's Club và Homeplus. The Yatap CGV Multiplex ở tầng hầm của Homeplus được kết nối bằng một lối đi ngầm đến ga Yatap.
Bố trí ga

| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| １ | ●Tuyến Suin–Bundang | → Hướng đi Imae · Jukjeon · Giheung · Suwon · Incheon → |
| ２ | ●Tuyến Suin–Bundang | ← Hướng đi Moran · Suseo · Dogok · Seolleung · Wangsimni |
Lối ra

Lối ra 1: Trường trung học Yatap, Bưu điện Yatap
Lối ra 2: Trường tiểu học Dolma
Lối ra 3: Trung tâm Y tế Bundang, Bệnh viện Bundang Cha, Khu liên hợp thể thao Tancheon (Sân nhà của Seongnam FC)
Lối ra 4: Bến xe buýt Seongnam, Trường tiểu học Yatap
Ga kế cận

| Ga trước |   | Tàu điện ngầm vùng thủ đô Seoul |   | Ga sau |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| MoranHướng đi Cheongnyangni  |  |  Tuyến Suin–Bundang |  | ImaeHướng đi Incheon  |
| MoranHướng đi Cheongnyangni  |  |  Tuyến Suin–BundangTuyến Bundang Tốc hành |  | ImaeHướng đi Gosaek  |
Grasseiteles ciliator

| Grasseiteles ciliator> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Ichneumonidae
Chi (genus): Grasseiteles
Loài (species): G. ciliator
Danh pháp hai phần
Grasseiteles ciliator Aubert, 1965 
Grasseiteles ciliator là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2014.
Aneilema taylorii

| Aneilema taylorii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
(không phân hạng): Commelinids
Bộ (ordo): Commelinales
Họ (familia): Commelinaceae
Chi (genus): Aneilema
Loài (species): A. taylorii
Danh pháp hai phần
Aneilema taylorii C.B.Clarke, 1901 
Aneilema taylorii là một loài thực vật có hoa trong họ Commelinaceae. Loài này được C.B.Clarke mô tả khoa học đầu tiên năm 1901.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Aneilema taylorii”. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2013.
Lasiopoderes pratti

| Lasiopoderes pratti> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Chi (genus): Lasiopoderes
Loài (species): L. pratti
Danh pháp hai phần
Lasiopoderes pratti Bethune-Baker, 1906 
Lasiopoderes pratti là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Aporé

Aporé là một đô thị ở bang Goiás. Dân số năm 2007 ước khoảng 3.554 người.
Aporé giáp các đô thị: Serranópolis, Cassilandia-MS, Itajá, Itarumã, Chapadão do Céu.
Guadua superba

| Guadua superba> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Poales
Họ (familia): Poaceae
Chi (genus): Guadua
Loài (species): G. superba
Danh pháp hai phần
Guadua superba Huber, 1906 
Guadua superba là một loài thực vật có hoa trong họ Hòa thảo. Loài này được Huber mô tả khoa học đầu tiên năm 1906.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Guadua superba”. Truy cập ngày 6 tháng 6 năm 2013.
Alafia whytei

| Alafia whytei> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Gentianales
Họ (familia): Apocynaceae
Chi (genus): Alafia
Loài (species): A. whytei
Danh pháp hai phần
Alafia whytei Stapf, 1904 
Alafia whytei là một loài thực vật có hoa trong họ La bố ma. Loài này được Stapf mô tả khoa học đầu tiên năm 1904.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Alafia whytei”. Truy cập ngày 10 tháng 6 năm 2013.
Bùi Nhân Cơ

| Bùi Nhân Cơ> Thông tin cá nhân |
| --- | --- |
Sinh: 539
Mất: 619
Giới tính: nam
Gia tộc: họ Bùi Hà Đông
Nghề nghiệp: chính khách
Quốc tịch: nhà Tùy
x • t • 
Bùi Nhân Cơ (chữ Hán: 裴仁基, ? – 619) là tướng lãnh cuối đời Tùy trong lịch sử Trung Quốc.
Thân thế

Nhân Cơ tự Đức Bổn, là thành viên của nhánh Trung Quyến thuộc sĩ tộc họ Bùi ở quận Hà Đông . Ông nội là Bùi Bá Phượng, được làm đến Phần Châu thứ sử nhà Bắc Chu. Cha là Bùi Định, được làm đến Thượng nghi đồng nhà Tùy.
Sự nghiệp > Phục vụ nhà Tùy

Nhân Cơ từ nhỏ kiêu vũ, quen cưỡi ngựa bắn cung. Đầu thời Tùy Văn đế, Nhân Cơ được làm Thân vệ. Trong chiến dịch đánh nước Trần, Nhân Cơ xung phong phá trận, được bái làm Nghi đồng, thưởng ngàn tấm lụa. Sau đó Nhân Cơ được lấy bản quan làm thân tín trong phủ của Hán vương Dương Lượng.
Tùy Dạng đế nối ngôi, Dương Lượng dấy binh làm phản, Nhân Cơ khổ sở can ngăn, khiến Lượng cả giận, giam ông vào ngục. Đến khi Lượng thất bại, Dạng đế khen ngợi, vượt cấp bái Nhân Cơ làm Hộ quân. Mấy năm sau, Nhân Cơ được đổi thụ Vũ bôn lang tướng, theo tướng quân Lý Cảnh đánh dẹp người Man làm loạn là Hướng Tư Đa, nhờ công được tiến vị Ngân thanh Quang lộc đại phu, thưởng trăm nô tỳ, 500 xúc lụa sống. Nhân Cơ đánh người Thổ Dục Hồn ở Trương Dịch, phá xong, được thụ thêm Kim tử Quang lộc đại phu. Nhân Cơ đánh giết và bắt sống người Mạt Hạt xâm phạm, được bái làm Tả quang lộc đại phu. Sau đó Nhân Cơ tòng chinh Cao Ly, được tiến vị Quang lộc đại phu.
Dạng đế ghé thăm Giang Đô (616), Lý Mật chiếm cứ Lạc Khẩu, triều đình lệnh Nhân Cơ làm Hà Nam đạo Thảo bộ đại sứ, giữ Hổ Lao  để kháng cự Mật. Đến khi Huỳnh Dương thông thủ Trương Tu Đà bị Mật giết chết, Nhân Cơ thu lấy tàn quân của Tu Đà, nhiều lần cùng Mật giao chiến, giết và bắt nhiều kẻ địch. Bấy giờ nhà Tùy đại loạn, người có công không được ghi nhận. Nhân Cơ thấy địch mạnh ở trước mặt, sĩ tốt vất vả, có được quân tư, lập tức dùng để chia thưởng. Giám quân ngự sử Tiêu Hoài Tĩnh nhiều lần ngăn trở, khiến mọi người đều oán giận. Hoài Tĩnh lại ngầm dò xét hành vi của Nhân Cơ, muốn kiếm cớ tâu lên hặc tội.
Sự nghiệp > Quy hàng Lý Mật

Sang năm (617), Việt vương Dương Đồng ở Đông đô Lạc Dương sai bọn Hổ bôn lang tướng Lưu Trường Cung, Quang lộc thiếu khanh Phòng Trắc soái 2,5 vạn bộ kỵ đánh Mật, lệnh cho Nhân Cơ đem quân bản bộ từ Tỷ Thủy tây tiến hòng đánh úp phía sau nghĩa quân Ngõa Cương. Nhân Cơ chưa đến thì bọn Trường Cung đã đại bại, khiến ông sợ hãi không dám tiến, lại sợ triều đình bắt tội nên không dám lui, bèn đóng đồn ở Bách Hoa cốc. Mật biết Nhân Cơ tiến thoái lưỡng nan, sai sứ khuyên hàng, hứa hẹn trọng đãi. Con Giả Vụ Bổn (phó tướng của Trương Tu Đà) là Giả Nhuận Phủ khuyên Nhân Cơ giết Hoài Tĩnh rồi đầu hàng Mật, ông nghe theo, sai Nhuận Phủ đi gặp Mật xin hàng. Mật cả mừng, giữ Nhuận Phủ ở lại giúp việc cho mình, sai sứ gởi thư vỗ về Nhân Cơ. Sau đó Nhân Cơ đem quân quay về Hổ Lao, phát hiện Hoài Tĩnh dâng mật biểu cho Việt vương, Nhân Cơ bèn giết chết ông ta, soái quân đội dâng Hổ Lao quy hàng Mật. Mật lấy Nhân Cơ làm Thượng trụ quốc, Hà Đông quận công; con ông là Bùi Hành Nghiễm kiêu dũng thiện chiến, Mật cũng lấy làm Thượng trụ quốc, Giáng quận công, đối xử rất thân cận.
Ít lâu sau, Mật sai Nhân Cơ cùng Mạnh Nhượng đem hơn 2 vạn quân tập kích kho đông Hồi Lạc, thừa thắng cướp bóc, bị quân đội Lạc Dương đẩy lui.  Lý Mật phải đem quân tái chiếm kho Hồi Lạc. Ít lâu sau, chủ tướng quân đội Lạc Dương là Vương Thế Sung soái quân đối trận với nghĩa quân Ngõa Cương ở sông Giáp Thạch Tử. Nghĩa quân vờ chạy, quân Lạc Dương đuổi theo, Nhân Cơ và Vương Bá Đương cắt đôi quan quân, Mật thúc trung quân tiến đánh, khiến cho Thế Sung đại bại bỏ chạy. Năm sau (618), Mật và Thế Sung tiếp tục giằng co, Nhân Cơ nằm trong nhóm thuộc hạ đề nghị Mật lên ngôi hoàng đế, ông ta từ chối.
Thế Sung thấy Lạc Dương đã hết lương, dốc toàn quân đến Yển Sư, muốn cùng Mật quyết chiến. Mật hỏi kế chư tướng, Nhân Cơ đáp rằng: "Thế Sung đem hết tinh nhuệ mà đến, dưới thành Lạc Dương ắt trống rỗng, có thể chia binh giữ các con đường trọng yếu, khiến họ không thể đông hạ. Chọn 3 vạn tinh binh, men sông (Hoàng Hà) tây tiến, nhằm uy hiếp Đông Đô. Thế Sung lùi về, chúng ta án binh bất động, Thế Sung quay đầu, chúng ta tiếp tục uy hiếp. Như vậy thì chúng ta có thừa sức lực, kẻ địch vất vả đi lại, binh pháp nói rằng ‘họ tiến ta lui, họ lui ta tiến, vài trận khiến chúng mệt mỏi, nhiều hướng khiến chúng lầm lỡ’ là thế đấy." Mật nói: "Ngài biết một mà không biết hai. Binh mã Đông đô có 3 điều không thể chống lại được: khí giới tốt là một, quyết chiến mà đến là hai, hết lương mong đánh là ba. Chúng ta án binh giữ sức, để nhìn họ mệt mỏi, kẻ địch mong đánh không được, muốn lui không lối, chẳng quá 10 ngày, đầu của Thế Sung có thể treo dưới cờ." Chư tướng là bọn Thiện Hùng Tín khinh Thế Sung, đều xin đánh, Nhân Cơ khổ sở tranh cãi không được. Mật khó lòng trái ý chư tướng, ra đánh nên đại bại, Nhân Cơ bị Thế Sung bắt được.
Sự nghiệp > Quy hàng Vương Thế Sung

Thế Sung cho rằng cha con Nhân Cơ đều kiêu dũng, đối đãi rất trọng thị, lấy con gái của anh mình gả cho Hành Nghiễm. Đến khi Thế Sung tiếm ngôi, thự Nhân Cơ làm lễ bộ thượng thư, Hành Nghiễm làm Tả phụ đại tướng quân. Hành Nghiễm mỗi khi ra trận, không kẻ nào chống nổi, được đặt hiệu là Vạn nhân địch. Thế Sung e dè uy danh của hai cha con, càng lúc càng nghi kỵ, đề phòng. Nhân Cơ hiểu ý, không yên lòng, bèn cùng các quan viên cũng được chánh quyền Vương Trịnh thự chức là Thượng thư tả thừa Vũ Văn Nho Đồng, Thượng thực trực trưởng Trần Khiêm, Bí thư thừa Thôi Đức Bổn mưu phản.
Bọn họ mưu tính vào lúc Trần Khiêm dâng thức ăn, cầm chủy thủ khống chế Thế Sung, còn Hành Nghiễm sẽ đem binh tiếp ứng dưới thềm; dự định sau khi thành công, sẽ đưa Việt vương Dương Đồng ra để phù tá. Việc sắp tiến hành, tướng quân Trương Đồng Nhi biết được bèn cáo giác, mọi người đều bị Thế Sung giết chết.
Hậu sự

Sau khi quân Đường đánh chiếm Lạc Dương, La Sĩ Tín nhớ ơn tri ngộ của Nhân Cơ (thu nhận ông ta sau cái chết của Trương Tu Đà), tự xuất tiền riêng để thu nhặt thi thể của Nhân Cơ, chôn cất ở Bắc Mang. Nhà Đường vin cớ Nhân Cơ phù tá Việt vương mà chết, truy thụy là Trung công, tặng quan Nguyên Châu đô đốc.
Gia đình

Sử cũ ghi nhận Nhân Cơ có 2 con trai:
Bùi Hành Nghiễm mất cùng cha ở Lạc Dương.
Bùi Hành Kiệm là danh thần kiêm danh tướng nhà Đường, sử cũ có truyện.
Hình tượng văn hóa

Trong tiểu thuyết khuyết danh Thuyết Đường, Bùi Nhân Cơ vốn là Sơn Mã quan tổng binh, có 3 con trai là Nguyên Thiệu, Nguyên Phúc, Nguyên Khánh và 1 con gái là Bùi Thúy Vân – về sau gả cho Hỗn thế ma vương Trình Giảo Kim. Bùi Nhân Cơ phụng mệnh đánh dẹp trại Ngõa Cương, nhưng không chịu nổi Giám quân Trương Đại Tân bức hại, bèn đầu hàng nghĩa quân. Ở hồi 38, Trác Châu lưu thủ Nghiệt Thế Hùng đem quân tấn công đại bản doanh của nghĩa quân là thành Kim Dung, lão tướng Bùi Nhân Cơ tử trận.
Trong Hưng Đường truyện, 2 con trai lớn của Bùi Nhân Cơ có tên là Nguyên Long, Nguyên Hổ. Ở hồi 109, Hắc Phong trại chủ Nghiệt Thế Hùng thừa cơ quần hùng tham gia tranh giành Ngọc tỷ ở Dương Châu, tấn công núi Ngõa Cương. Lão tướng Bùi Nhân Cơ ra đánh, bị Nghiệt Thế Hùng dùng phi đao ám toán.
Chú thích

↑  Nay là huyện cấp thị Vĩnh Tế, địa cấp thị Vận Thành, tỉnh Sơn Tây
↑  Tân thư, tlđd và Bùi Hành Kiệm truyện ở Cựu thư, Tân thư đều chép là Bùi Định Cao, thay vì Bùi Định.
↑  Trừ Tư trị thông giám, các tài liệu khác đều gọi là Vũ Lao, thay vì Hổ Lao, nhằm kiêng húy Đường Thái tổ Lý Hổ.
↑  Cựu thư chép là 3 vạn, Tân thư và Thông giám đều chép là 2 vạn.
↑  Trừ Tùy thư, tlđd chép tên nhân vật này là "Trương Đồng Nhân", còn các tài liệu khác: Bắc sử, Thông giám, bao gồm Vũ Văn Hóa Cập truyện thuộc chính Tùy thư đều chép là "Trương Đồng Nhi".
Kozure Ōkami

Kozure Ōkami (tiếng Nhật:子連れ狼, tạm dịch là "sói mang con") tên tiếng Anh là Lone Wolf and Cub là một tác phẩm Jidaigeki Manga Nhật Bản của tác giả Koike Kazuo và họa sĩ Kojima Gōseki. Tác phẩm được đăng tải liên tục trên tạp chí Manga Action từ tháng 9 năm 1970 cho đến tháng 4 năm 1976. 
Tác phẩm Manga này sau đó trở nên nổi tiếng trong văn hóa đại chúng tại Nhật Bản rồi lan truyền ra hải ngoại. Nhiều bộ phim điện ảnh, truyền hình đã được dựng dựa trên nguyên tác Manga này và nhận được sự hoan nghênh nhiệt liệt tại nhiều nước trên Thế giới, dù một số bộ phim về nó bị cấm chiếu ở một số nước trong thời gian dài vì những cảnh bạo lực.
Kozure Ōkami đã trở thành một thứ văn hóa phổ thông tại Nhật Bản và có tầm ảnh hưởng nhất định đến đời sống văn hóa của đất nước này.
Khái yếu

Bối cảnh của Kozure Ōkami là một xã hội tưởng tượng, mô phỏng xã hội Nhật Bản thời Edo khi chính quyền Tokugawa cai trị đất nước. Để dễ dàng kiểm soát các chư hầu Daimyō, chính quyền Tokugawa đã đặt ra ba tổ chức phù trợ mình. Đầu tiên là nhóm Ninja mật thám do họ Kurokuwa cầm đầu chuyên dò la chứng cứ sai phạm của các chúa Daimyō để đẩy họ vào cảnh bị tịch thu lãnh địa. Thứ hai là nhóm thích khách do họ Yagyū chỉ đạo, làm nhiệm vụ ám sát các nhân vật quan trọng gây cản trở chính sách của Tokugawa và cuối cùng là chức đao phủ của Shōgun chuyên chặt đầu các lãnh chúa phạm tội phải mổ bụng. Trong số này thì chỉ có chức đao phủ là được ban cho đặc ân mặc chiếc áo có gia huy của Shōgun, tượng trưng cho quyền lực của Mạc Phủ.
Kozure Ōkami là câu chuyện về nhân vật đao phủ Ogami Ittō đi lang bạt giang hồ cùng đứa con trai ba tuổi của mình nhằm hành thích Yagyū Retsudō để báo thù cho người vợ là Azami đã bị Retsudō sát hại. 
Nguyên tác Manga của Koike Kazuo và họa sĩ Kojima Gōseki đã chiếm vị trí cố định trong lòng người đọc, nó được đánh giá là một dấu móc của kịch họa Nhật Bản. Sau đó nó càng trở nên nổi tiếng hơn khi sáu bộ phim cùng tên do tài tử Wakayama Tomisaburō thủ diễn ra đời, bám theo sát nguyên tác. Một thời gian sau thì Kozure Ōkami được dựng thành phim truyền hình do tài tử Yorozuya Kinnosuke thủ diễn và nổi tiếng vì tài diễn xuất của tài tử này. Đến năm 1993, hãng phim Shōchiku chế tác lại bộ phim, nam tài tử Murata Masakazu thủ vai chính đã gây lại làn sóng Kozure Ōkami tại Nhật sau hơn 20 năm kể từ ngày ra đời.
Kozure Ōkami là một trong những tác phẩm Manga đầu tiên xâm nhập vào thị trường Mỹ (1987) và gây dựng nền tảng cho Manga Nhật Bản tại hải ngoại. Tại Mỹ quốc, nó được biết đến với cái tên "Lone Wolf and Cub". Thời gian gần đây, hãng Dark Horse Comic đã dịch tác phẩm này sang Anh ngữ và nhận được sự hoan nghênh nhiệt liệt từ phía công chúng. Hãng này còn xuất bản một tác phẩm truyện tranh khác là "Lone Wolf 2010" dù nội dung không hề liên quan gì đến Kozure Ōkami, nhưng có ghi chú một câu là "Inspired by the classic manga series Lone Wolf and Cub"
(chị ảnh hưởng từ bộ Manga kinh điển "Lone Wolf and Cub"). Kozure Ōkami còn là nguồn cảm hứng cho hai bộ phim Mỹ đình đám những năm gần đây là Road to Perdition và Kill Bill. Bản thân đạo diễn phim Kill Bill, Quentin Tarantino cũng là một fan cuồn nhiệt của Kozure Ōkami.
Tác phẩm Manga này đã được xuất bản thành Tankōbon và bán được 830 vạn bản trong nước Nhật, 1180 vạn bản trên toàn Thế giới. Từ tháng 11 năm 2003 trở đi, tạp chí truyện tranh Shūkan Post đã cho đăng tải phần tiếp theo là Shin Kozure Ōkami với cùng tác giả Koike Kazuo nhưng họa sĩ lần này là Mori Hideki vì họa sĩ Kojima Gōseki đã qua đời. Đây là phần tiếp theo của Kozure Ōkami, bắt đầu từ sau cái chết của nhân vật chính Ogami Ittō trong trận đấu kinh thiên động địa với cừu địch Yagyū Retsudō. Kể từ tháng 1 năm 2007, bộ mới được tạp chí Jidaigeki Manga Yaiba đăng tải với cái tên Soshite Kozure Ōkami, shikaku no ko (tạm dịch: sói mang con, con trai của thích khách).
Các bộ phim về Kozure Ōkami > Phim điện ảnh

Kozure Ōkami (bản Wakayama Tomisaburō)
Kozure Ōkami Sono Chiisaki te ni
Các bộ phim về Kozure Ōkami > Phim truyền hình

Kozure Ōkami (bản Yorozuya Kinnosuke)
Jidaigeki Special Kozure Ōkami
Kozure Ōkami (bản Takahashi Hideki)
Kozure Ōkami (bản Kitaōji Kinya)
Gnathopalystes nigrocornutus

| Gnathopalystes nigrocornutus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Sparassidae
Chi (genus): Gnathopalystes
Loài (species): G. nigrocornutus
Danh pháp hai phần
Gnathopalystes nigrocornutus (Merian, 1911) 
Gnathopalystes nigrocornutus là một loài nhện trong họ Sparassidae.
Loài này thuộc chi Gnathopalystes. Gnathopalystes nigrocornutus được Anna Maria Sibylla Merian miêu tả năm 1911.
Chú thích

↑  Platnick, Norman I. (2010): The world spider catalog, version 10.5. American Museum of Natural History.
Insulochamus annobonae

| Insulochamus annobonae> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Insulochamus
Loài (species): I. annobonae
Danh pháp hai phần
Insulochamus annobonae (Aurivillius, 1928) 
Insulochamus annobonae là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Asparagus bucharicus

| Asparagus bucharicus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocot
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Asparagaceae
Chi (genus): Asparagus
Loài (species): A. bucharicus
Danh pháp hai phần
Asparagus bucharicus Iljin, 1935 
Asparagus bucharicus là một loài thực vật có hoa trong họ Măng tây. Loài này được Iljin mô tả khoa học đầu tiên năm 1935.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Asparagus bucharicus”. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2013.