stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Sóng xung kích kim cương
Cơ chế

Sóng xung kích kim cương hình thành khi ống xả siêu thanh từ vòi phun hơi mở rộng, có nghĩa là áp suất tĩnh của khí thoát ra khỏi vòi phun nhỏ hơn áp suất không khí xung quanh. Áp suất môi trường xung quanh cao hơn sẽ nén dòng chảy, do sự gia tăng áp suất dẫn đến dòng khí thải đoạn nhiệt, việc giảm vận tốc làm cho nhiệt độ tĩnh của nó tăng lên đáng kể. Khí thải thường được siêu mở rộng ở độ cao thấp, nơi có áp suất không khí cao hơn.
Khi dòng chảy ra khỏi vòi phun, áp suất không khí xung quanh sẽ nén dòng chảy. Lực nén bên ngoài là do sóng xung kích xiên nghiêng một góc so với dòng chảy. Luồng nén được mở rộng xen kẽ bởi các quạt mở rộng Prandtl-Meyer, và mỗi "viên kim cương" được hình thành bằng cách ghép một cú sốc xiên với một quạt mở rộng. Khi dòng bị nén trở nên song song với đường tâm, một sóng xung kích vuông góc với dòng chảy hình thành, được gọi là sóng xung kích kim cương hay đĩa Mach. Sóng xung kích kim cương đầu tiên nằm ở đây, không gian giữa nó và vòi phun được gọi là "vùng im lặng". Khoảng cách từ vòi phun đến sóng xung kích kim cương đầu tiên có thể được tính gần đúng bằng: x=0.67D_{0}{\sqrt {\frac {P_{0}}{P_{1}}}},Trong đó x là khoảng cách, D0 là đường kính vòi phun, P0 là áp suất dòng chảy và P1 là áp suất khí quyển.
Khi ống xả đi qua làn sóng xung kích thông thường, nhiệt độ của nó tăng lên, đốt cháy lượng nhiên liệu dư thừa và gây ra sự phát sáng khiến các sóng xung kích kim cương có thể nhìn thấy được. Các vùng được chiếu sáng sẽ xuất hiện dưới dạng đĩa hoặc kim cương, thứ đã đặt tên cho chúng.
Cuối cùng, dòng chảy giãn ra đủ để áp suất của nó lại thấp hơn môi trường xung quanh, tại thời điểm đó quạt giãn nở phản xạ từ sự gián đoạn tiếp xúc (mép ngoài của dòng chảy). Các sóng phản xạ, được gọi là quạt nén, làm cho dòng chảy bị nén. Nếu quạt nén đủ mạnh, một sóng xung kích xiên khác sẽ hình thành, tạo ra đĩa Mach thứ hai và sóng xung kích kim cương. Mô hình của đĩa và kim cương sẽ lặp lại vô thời hạn nếu khí lý tưởng và không có ma sát;  tuy nhiên, lực cắt hỗn loạn tại điểm tiếp xúc không liên tục làm cho dạng sóng tiêu tan theo khoảng cách.
Các mẫu kim cương có thể hình thành tương tự khi vòi phun bị giãn nở quá mức (áp suất thoát ra cao hơn môi trường xung quanh), trong điều kiện áp suất khí quyển thấp hơn ở độ cao lớn hơn. Trong trường hợp này, quạt giãn nở được hình thành đầu tiên, sau đó là chấn động xiên.
Các Nguồn Hình Thành Khác

Sóng xung kích kim cương thường được kết hợp với động cơ phản lực và tên lửa, nhưng chúng có thể hình thành trong các hệ thống khác.
Các Nguồn Hình Thành Khác > Xả đáy đường ống dẫn khí đốt tự nhiên:

Những sóng xung kích kim cương có thể được nhìn thấy khi xả đáy đường ống dẫn khí vì khí ở áp suất cao và thoát ra khỏi van xả đáy với tốc độ cực lớn.[cần dẫn nguồn]
Các Nguồn Hình Thành Khác > Pháo binh:

Khi các mảnh pháo được bắn ra, khí thoát ra khỏi họng pháo với tốc độ siêu thanh và tạo ra một loạt sóng xung kích kim cương. Những đốm kim cương gây ra một chớp lửa đầu nòng có thể làm lộ vị trí của các ụ súng cho kẻ thù. Người ta nhận thấy rằng khi tỷ số giữa áp suất dòng chảy và áp suất khí quyển gần nhau, các sóng xung kích kim cương đã giảm thiểu đáng kể. Việc bổ sung một bộ giảm giật vào đầu nòng pháo giúp cân bằng áp suất và ngăn sự hình thành sóng xung kích kim cương.
Các Nguồn Hình Thành Khác > Dòng phản lực vô tuyến:

Một số phản lực vô tuyến, tia plasma mạnh phóng ra từ các chuẩn tinh và thiên hà vô tuyến, được quan sát thấy có các nút cách đều nhau do phát xạ vô tuyến tăng cường.  Các máy bay phản lực di chuyển với tốc độ siêu thanh xuyên qua một "bầu khí quyển" mỏng của khí trong không gian, nên có giả thuyết rằng những nút thắt này là chính là sóng xung kích kim cương.
Shock diamond đằng sau Lockheed SR-71 Blackbird.
Shock diamond từ một chiếc F-16 cất cánh với bộ đốt sau
Thử nghiệm động cơ Aerojet Rocketdyne RS-25 tại Trung tâm Không gian Stennis của NASA
Một chiếc F-22 Raptor với những shock diamond phía sau.
Sóng xung kích kim cương bên dưới tên lửa Xoie của Masten Space Systems trong cuộc hạ cánh giành chiến thắng trong cuộc thi Lunar Lander Challenge.
Rami Malek

| Rami Malek |
| --- | --- |
Rami Malek năm 2011
Sinh: 12 tháng 5, 1981 (43 tuổi) Los Angeles, California, Hoa Kỳ
Nghề nghiệp: Diễn viên
Năm hoạt động: 2004–nay
Rami Said Malek (/ˈrɒmi sɒid mælɛk/; sinh ngày 12 tháng 5 năm 1981) là một nam diễn viên người Mỹ gốc Ai Cập. Anh trở nên nổi tiếng với vai diễn chính Elliot Alderson trong loạt phim truyền hình được khen ngợi và đánh giá cao của USA Network, Mr. Robot, bộ phim giúp anh thắng giải Critics' Choice và giải Primetime Emmy cho "Nam diễn viên chính xuất sắc nhất trong loạt phim truyền hình". Anh cũng nhận đề cử của các giải thưởng Golden Globe, giải Screen Actors Guild và giải TCA.
Malek cũng đã thủ vai các nhân vật đáng chú ý trong phim ảnh và truyền hình như Vua Ahkmenrah trong phim Night at the Museum, loại phim hài của Fox, The War at Home (2005–2007), loạt phim ngắn của HBO, The Pacific (2010), Larry Crowne (2011), bộ phim của đạo diễn Paul Thomas Anderson, The Master (2012), bộ phim độc lập Ain't Them Bodies Saints (2013), và bộ phim kịch tính được giới phê bình ca ngợi Short Term 12 (2013).
Tiểu sử

Malek sinh ra ở Los Angeles, California, cha mẹ của anh là người Ai Cập. Người cha quá cố của anh từng là một hướng dẫn viên tại Cairo, và sau đó bán bảo hiểm. Mẹ anh là một kế toán. Anh cũng có tổ tiên là người Hy Lạp. Malek lớn lên trong đức tin Chính Thống Coptic. Anh có một người anh song sinh giống hệt mình tên là Sami, trẻ hơn anh bốn phút, và là một giáo viên. Anh cũng có một người chị là một bác sĩ y khoa. Malek theo học tại trường trung học Notre Dame ở Sherman Oaks, California, nơi anh tốt nghiệp vào năm 1999 cùng với nữ diễn viên Rachel Bilson. Malek theo học tại trung học cùng với Kirsten Dunst, người đã từng cùng tập luyện trong tầng hầm và cùng học tại lớp sân khấu âm nhạc với anh. Anh nhận bằng Cử nhân văn bằng Mỹ thuật năm 2003 của Trường Đại học Evansville ở Evansville, Indiana.
Sự nghiệp > 2004–09: Khởi nghiệp

Năm 2004, Malek bắt đầu sự nghiệp diễn xuất của mình với vai trò khách mời trong bộ phim truyền hình Gilmore Girls. Năm 2005, anh nhận được Giải thưởng của Nghiệp đoàn Diễn viên Màn ảnh cho vai diễn của anh trong bộ phim truyền hình về chiến tranh của đạo diễn Steven Bochco, Over There, anh xuất hiện trong hai tập phim. Cùng năm đó, anh xuất hiện trong một tập của phim Medium, và được chọn vào vai diễn nổi bật Kenny, trong bộ phim truyền hình hài của Fox,The War at Home.
Năm 2006, Malek có vai diễn đầu tiên của anh trên phim nhựa, Pharaoh Ahkmenrah trong bộ phim hài Night at the Museumvà tái diễn trong các phần tiếp theo của bộ phim Night at the Museum: Battle of the Smithsonian (2009) và Night at the Museum: Secret of the Tomb (2014).
Vào mùa xuân năm 2007, anh đã xuất hiện trên sân khấu như "Jamie" trong Vitality Productions, người trao giải trên sân khấu cho The Credeaux Canvas của Keith Bunin tại sân khấu Elephant ở Los Angeles.
Sự nghiệp > 2010–15: Đột phá

Trong khi quay hình cho bộ phim Night at the Museum, Malek quay trở lại với truyền hình năm 2010 trong một vai diễn định kỳ như là người ném bom tự sát Marcos Al-Zacar trong mùa 8 của bộ phim 24, của đài Fox. Cuối năm đó, anh đã nhận được sự khen ngợi đối với vai diễn Corporal Merriell "Snafu" Shelton trong bộ phim ngắn giành giải Emmy của đài HBO, bộ phim về Thế chiến thứ hai, The Pacific.
Trong quá trình quay phim The Pacific, Malek đã gặp nhà điều hành sản xuất Tom Hanks, người đã bị ấn tượng mạnh bởi sự diễn xuất của anh và sau đó mời anh vào vai sinh viên đại học Steve Dibiasi trong bộ phim nhựa Larry Crowne, phát hành tháng 7 năm 2011.
Sau giai đoạn đó, Malek tham gia diễn các vai phụ trong những bộ phim lớn. Tháng 8 năm 2010, có thông báo rằng Malek sẽ vào vai ma cà rồng Benjamin trong bộ phim The Twilight Saga: Breaking Dawn – Phần 2. Năm 2013, anh thủ vai Nate, một nhân viên mới của một nhóm người trẻ tuổi, trong Short Term 12, đối mặt với Brie Larson. Anh cũng xuất hiện trong hai bộ phim của Spike Lee trong khoảng thời gian này, bộ phim làm lại vào năm 2012 từ bộ phim của Hàn Quốc Oldboy. Anh cũng có các vai diễn nhỏ trong phim Battleship, bộ phim được đề cử giải Oscar The Master, và phim Aint Them Bodies Saints.
Anh cũng xuất hiện trong vai Josh, một trong những diễn viên chính, trong Until Dawn, một trò chơi phát hành trên PlayStation 4 vào ngày 25 tháng 8 năm 2015. Anh đã lồng tiếng và minh họa chuyển động của nhân vật cho trò chơi.
Sự nghiệp > 2015–hiện tại: Mr. Robot và thành công

Malek gần đây tham gia trong bộ phim tâm lý Mr. Robot được giới phê bình khen ngợi và đánh giá cao của USA Network, anh thủ vai một hacker máy tính, bộ phim được giới thiệu vào ngày 24 tháng 6 năm 2015. Vai diễn giúp anh nhận được các đề cử giải Dorian, giải Satellite, giải Golden Globe, và giải Giải thưởng của Nghiệp đoàn Diễn viên Màn ảnh, cũng như chiến thắng giải Critics' Choice Television cho "Nam diễn viên xuất sắc nhất trong phim truyền hình" và giải Primetime Emmy "Nam diễn viên chính xuất sắc nhất trong loạt phim truyền hình".
Tháng 9 năm 2016, Buster's Mal Heart, bộ phim điện ảnh đầu tiên mà Malek thủ vai chính, ra mắt tại Liên hoan phim Quốc tế Toronto và nhận được đánh giá tích cực. Trong đó, Malek vào vai một người đàn ông có hai cuộc sống, Jonah và Buster.
Tháng 8 năm 2016, có thông báo rằng Malek sẽ đồng xuất hiện cùng Charlie Hunnam trong vai Louis Dega trong một bộ phim làm lại theo phiên bản hiện đại của bộ phim năm 1973, Papillon.
Phim > Điện ảnh

| Năm | Tựa phim | Vai diễn | Gi chú |
| --- | --- | --- | --- |
| 2006 | Night at the Museum | Vua Ahkmenrah |  |
| 2009 | Đêm kinh hoàng 2 | Vua Ahkmenrah |  |
| 2011 | Larry Crowne | Steve Dibiasi |  |
| 2012 | Battleship | Lt. Hill |  |
| 2012 | The Twilight Saga: Breaking Dawn – Phần 2 | Benjamin |  |
| 2012 | The Master | Clark |  |
| 2013 | Ain't Them Bodies Saints | Will |  |
| 2013 | Short Term 12 | Nate |  |
| 2013 | Oldboy | Browning |  |
| 2014 | Need for Speed | Finn |  |
| 2014 | Đêm ở viện bảo tàng: Bí mật hầm mộ | Vua Ahkmenrah |  |
| 2014 | Da Sweet Blood of Jesus | Seneschal Higginbottom |  |
| 2016 | Buster's Mal Heart | Jonah/Buster |  |
| 2017 | Papillon | Louis Dega |  |
| 2018 | Bohemian Rhapsody | Freddie Mercury |  |
| 2021 | Không phải lúc chết | Lyutsifer Safin |  |
| 2022 | Amsterdam - Vụ án mạng kỳ bí |  |  |
| 2023 | Oppenheimer | David Hill |  |
Phim > Truyền hình

| Năm | Tựa phim | Vai diễn |
| --- | --- | --- |
| 2004 | Gilmore Girls | Andy |
| 2005 | Over There | Hassan |
| 2005 | Medium | Timothy Kercher |
| 2005–2007 | The War at Home | Kenny |
| 2010 | 24 | Marcos Al-Zacar |
| 2010 | The Pacific | Merriell "Snafu" Shelton |
| 2012 | Alcatraz | Webb Porter |
| 2012 | The Legend of Korra | Tahno (lồng tiếng) |
| 2014 | Believe | Dr. Adam Terry |
| 2015–2019 | Mr. Robot | Elliot Alderson |
Phim > Trò chơi

| Năm | Tựa đề | Vai |
| --- | --- | --- |
| 2004 | Halo 2 | Lồng tiếng nhiều vai |
| 2014 | The Legend of Korra | Tahno |
| 2015 | Until Dawn | Joshua "Josh" Washington |
Giải thưởng và đề cử

| Năm | Giải thưởng | Danh mục | Phim | Kết quả | Nguồn |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2016 | Giải Satellite | Nam diễn viên xuất sắc nhất - Thể loại phim truyền hình | Mr. Robot | Đề cử |  |
| 2016 | Giải Quả cầu vàng | Nam diễn viên xuất sắc nhất - Thể loại phim truyền hình | Mr. Robot | Đề cử |  |
| 2016 | Giải Critics' Choice Television | Nam diễn viên xuất sắc nhất - Thể loại phim truyền hình | Mr. Robot | Thắng |  |
| 2016 | Giải Dorian | Diễn xuất trên truyền hình của năm – Danh mục nam diễn viên | Mr. Robot | Đề cử |  |
| 2016 | Giải Dorian | Ngôi sao đang lên | Mr. Robot | Đề cử |  |
| 2016 | Giải thưởng của Nghiệp đoàn Diễn viên Màn ảnh | Màn diễn xuất hay nhất bởi nam diễn viên trong phim truyền hình | Mr. Robot | Đề cử |  |
| 2016 | Giải Primetime Emmy | Nam diễn viên chính xuất sắc nhất trong phim truyền hình | Mr. Robot | Thắng |  |
| 2019 | Giải Quả cầu vàng | Nam diễn viên chính xuất sắc nhất - Thể loại chính kịch | Bohemian Rhapsody | Thắng |  |
| 2019 | Giải Oscar | Nam chính xuất sắc nhất | Bohemian Rhapsody | Thắng |  |
Nam diễn viên Rami Malek thăm Trại Pendleton vào tháng 8 năm 2007.
Rami Malek trong một buổi quảng bá phim Mr. Robot năm 2016.
Nhân quyền

Logo của Phong trào đấu tranh cho Nhân quyền, kết hợp giữa biểu tượng chim hòa bình và bàn tay
Nhân quyền (hay quyền con người; tiếng Anh: human rights) là những quyền tự nhiên của con người và không bị tước bỏ bởi bất cứ ai và bất cứ chính thể nào. Theo định nghĩa của Văn phòng Cao ủy Liên Hợp Quốc, nhân quyền là những bảo đảm pháp lý toàn cầu có tác dụng bảo vệ các cá nhân và các nhóm chống lại những hành động hoặc sự bỏ mặc mà làm tổn hại đến nhân phẩm, những tự do cơ bản của con người. Trong bản Tuyên ngôn Độc lập Hoa Kỳ, Thomas Jefferson đã đưa ra một nguyên tắc cơ bản làm cơ sở cho sự thành lập chính phủ dân chủ. Các chính phủ trong thể chế dân chủ không ban phát các quyền tự do cơ bản mà Jefferson đã nêu, mà chính các chính phủ đó để bảo vệ các quyền tự do đó – các quyền mà mọi cá nhân "hiển nhiên có" do sự tồn tại của mình.
Như vậy, có thể khái quát, quyền con người là các đặc quyền tự nhiên, bắt nguồn từ phẩm giá vốn có của tất cả mọi người, được cộng đồng quốc tế và quốc gia thừa nhận, tôn trọng, bảo vệ và bảo đảm bằng hệ thống pháp luật quốc gia và quốc tế.
Tổng quan

Theo quan điểm của các nhà triết học thời đại khai sáng của thế kỷ 17 và 18 thì các quyền không thể tước bỏ được là các quyền tự nhiên do Tạo hóa ban cho họ. Các quyền này không bị phá hủy khi xã hội dân sự được thiết lập và không một xã hội hay một chính phủ nào có thể xóa bỏ hoặc "chuyển nhượng" các quyền này.
Các quyền không thể tước bỏ bao gồm quyền được sống, quyền tự do (các quyền tự do ngôn luận và thể hiện, quyền tự do tín ngưỡng và nhận thức, quyền tự do lập hội) quyền mưu cầu hạnh phúc và quyền được bảo vệ bình đẳng trước pháp luật. Tuy nhiên, đây chưa phải là bản liệt kê đầy đủ các quyền mà các công dân có được trong một nền dân chủ. Các xã hội dân chủ đồng thời thừa nhận các quyền dân sự như quyền được xét xử công bằng, quyền lập hội, quyền tự do ngôn luận, quyền tụ tập, quyền biểu tình và còn lập nên các quyền quan trọng khác mà bất kỳ chính phủ dân chủ nào cũng phải duy trì. Tuy nhiên, theo Lý Quang Diệu không ở đâu trên thế giới mà các quyền này được phép thực hiện mà không có những giới hạn vì nếu áp dụng một cách mù quáng những ý tưởng này có thể đi theo hướng hủy hoại xã hội có tổ chức.
Vì các quyền này tồn tại không phụ thuộc vào chính phủ, do đó chúng không thể bị luật pháp bãi bỏ cũng như không phụ thuộc vào ý muốn nhất thời của đa số cử tri nào đó. Ví dụ như điều sửa đổi bổ sung đầu tiên của Hiến pháp Hoa Kỳ không đưa ra quyền tự do tín ngưỡng hay tự to báo chí cho dân chúng. Điều sửa đổi bổ sung đó nghiêm cấm Quốc hội thông qua các luật vi phạm tới tự do ngôn luận, tự do tín ngưỡng và quyền hội họp ôn hòa. Nhà sử học Leonard Levy đã phát biểu: "Các cá nhân có thể tự do khi chính phủ của họ không tự do".
Lịch sử > Thế giới cổ đại

Bộ luật cải cách, của Urukagina thành phố Lagash, được biết đến sớm nhất (khoảng năm 2350 TCN) đã nói đến những khái niệm về quyền ở mức độ nào đó, văn bản chính thức bộ luật đó của ông ta vẫn chưa được tìm thấy.
Bộ luật cổ nhất hiện còn ngày nay là Luật Ur-Nammu thời Tân Sumer (khoảng 2050 TCN). Một số bộ luật khác cũng được ban hành ở Mesopotamia, gồm cả Bộ luật Hammurabi (khoảng 1780 TCN) một trong những ví dụ điển hình nhất của loại tài liệu này. Nó có các luật, và hình phạt nếu những luật này bị vi phạm ở nhiều khía cạnh khác nhau, kể cả nữ quyền, quyền trẻ em, và quyền của nô lệ. Lời tựa của những bộ luật này viện dẫn sự đồng ý thiêng liêng của Thần của người Mesopotamian.
Các tài liệu tôn giáo cũng đề cập đến vấn đề nhân quyền. Kinh Vệ đà, Kinh Thánh, Kinh Koran và sách Luận ngữ của Khổng Tử cũng trong số những tài liệu ra đời sớm đã nêu ra những vấn đề về nghĩa vụ, quyền, và bổn phận của con người.
Lịch sử > Trụ Cyrus

Trụ Cyrus (Cyrus Cylinder) được cho là hiến chương đầu tiên của nhân quyền thế giới, " ra đời trước hiến chương Magna Carta hơn một ngàn năm". Một bản mẫu của trụ được Iran tặng cho Liên Hợp Quốc vào năm 1971. Trụ này có từ thời vua Cyrus II, tức Cyrus Đại đế (559 TCN - 530 TCN) - vị Hoàng đế sáng lập ra Đế quốc Ba Tư hùng mạnh. Tuy là một nhà chinh phạt hiển hách, ông cũng được ca ngợi về vấn đề nhân quyền. Sau khi đánh bại quân Babylon và chinh phạt luôn cả Đế quốc Tân Babylon, ông ghi nhận về chiến công lừng lẫy này qua Trụ Cyrus. Theo Trụ này, Hoàng đế Cyrus Đại Đế luôn tôn trọng các vị Thần trong tín ngưỡng của Babylon, phục hồi những ngôi đền ở kinh đô Babylon và giải phóng những thần dân ngoại lai thoát khỏi ách nô lệ. Những việc làm này của nhà vua đã trở thành biểu tưởng của sự khoan dung và kính trọng các tôn giáo khác. Trong Đế quốc Ba Tư, Hoàng đế Cyrus Đại Đế đặt ra luật pháp trị vì muôn dân, và trăm họ cảm thấy kính mến ông hơn là e sợ ông. Những ý tưởng của nhà vua Ba Tư về chính phủ có ảnh hưởng đến nhân quyền.
Lịch sử > Hiến chương Magna Carta

Bài chi tiết: Hiến chương Magna Carta
Hiến chương Magna Carta của người Anh lần đầu tiên được công bố năm 1215. Hiến chương này có ảnh hưởng đến sự phát triển của thông luật (common law) và nhiều tài liệu liên quan đến hiến pháp như bản Hiến pháp Hoa Kỳ, đặc biệt là Đạo luật Nhân quyền (Bill of Rights), và nó được xem là một trong những tài liệu pháp lý quan trọng nhất trong lịch sử dân chủ. Hiến chương này cũng sớm có ảnh hưởng lớn đến quá trình lịch sử dẫn đến hiến pháp hiện nay.
Hiến chương Magna Carta còn là một trong những tài liệu pháp lý đầu tiên tiết chế quyền lực của nhà nước để bảo vệ các quyền của công dân nước đó. Hiện nay, giá trị còn tồn tại lớn nhất của nó là luật bảo thân (habeas corpus - thân xác thuộc về người). Quyền này phát sinh từ các điều 36, 38, 39 và 40 của Hiến chương Magna Carta năm 1215. Nó cũng bao gồm due process of law (luật tôn trọng tất cả các quyền hợp pháp của công dân).
Lịch sử > Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền

Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền (tiếng Pháp: Déclaration des droits de l'Homme et du citoyen) là văn bản nền tảng của Cách mạng Pháp, trong đó quy định các quyền cá nhân và quyền tập thể của tất cả các giai cấp là bình đẳng. Chịu ảnh hưởng bởi học thuyết các quyền tự nhiên, các quyền Con người là bình đẳng: có giá trị tại mọi thời điểm và tại mọi không gian, gắn với bản chất con người. Dù văn bản này thiết lập các quyền cơ bản cho tất cả công dân Pháp và tất cả con người không ngoại lệ, nó không hề để cập đến vị trí của phụ nữ cũng như nô lệ; dù vậy, nó vẫn là tiền thân của các phương thức nhân quyền quốc tế.
Lịch sử > Công ước Genève

Các Công ước Genève (phát âm tiếng Việt: Công ước Giơ-ne-vơ) gồm có bốn công ước được viết ở Genève (Thụy Sĩ) đặt tiêu chuẩn luật pháp quốc tế về vấn đề nhân đạo. Những hiệp định này do những đóng góp của Henry Dunant, người đã chứng kiến sự khủng khiếp của chiến tranh ở Trận Solferino năm 1859.
Theo điều khoản 49, 50, 129, và 146 của Công ước Genève I, II, III, và IV, riêng từng cái một, các quốc gia ký Công ước phải thông qua đủ luật pháp để làm những sự vi phạm Công ước Genève thành tội ác phải được trừng phạt.
Tuy nhiên, "Công ước Genève" thực sự chỉ đến một số văn kiện khác:
Công ước Genève thứ nhất "để cải tiến tình trạng của những người bị thương và những người ốm của quân lực tại chiến trường" (được chấp nhận lần đầu tiên năm 1864; được sửa lại lần cuối năm 1949)
Công ước Genève thứ 2 "để cải tiến tình trạng của những người bị thương, những người ốm, và những người bị đắm tàu của quân lực trên biển" (được chấp nhận lần đầu tiên năm 1949, tiếp theo Đoạn X của Hiệp định La Hay năm 1907)
Công ước Genève thứ 3 "về cách đối xử với tù binh" (được chấp nhận lần đầu tiên năm 1929; được sửa lại lần cuối năm 1949)
Công ước Genève thứ 4 "về sự bảo vệ thường dân vào thời chiến" (được chấp nhận lần đầu tiên năm 1949, dựa trên một số phần trong Đoạn IV của Hiệp định La Hay năm 1907)
Ngoài ra, cũng có ba nghị định phụ vào Công ước Genève:
Nghị định I (1977): "Nghị định phụ vào Công ước Genève ngày 12 tháng 8 năm 1949, và nhằm bảo vệ những nạn nhân của xung đột vũ trang quốc tế"
Nghị định II (1977): "Nghị định phụ vào Công ước Genève ngày 12 tháng 8 năm 1949, và nhằm bảo vệ những nạn nhân của xung đột vũ trang không quốc tế"
Nghị định III (2005): "Nghị định phụ vào Công ước Genève ngày 12 tháng 8 năm 1949, và nhằm chấp nhận biểu trưng đặc biệt phụ vào"
Lịch sử > Các tuyên ngôn hiện đại > Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền

Bài chi tiết: Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền
Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền là tuyên ngôn về các quyền cơ bản của con người được Đại hội đồng Liên Hợp Quốc thông qua ngày 10 tháng 12 năm 1948 tại Palais de Chaillot ở Paris, Pháp. Bản Tuyên ngôn đã được dịch ra ít nhất 375 ngôn ngữ. Tuyên bố phát sinh trực tiếp từ những kinh nghiệm của Chiến tranh thế giới thứ hai và là tuyên ngôn nhân quyền đầu tiên trên thế giới, trong đó liệt kê các quyền cơ bản mà mọi cá nhân được hưởng. Nó bao gồm 30 điều đã được xây dựng trong các Thỏa ước quốc tế, thỏa ước nhân quyền khu vực, hiến pháp và luật pháp quốc gia. Bộ Luật Nhân quyền Quốc tế bao gồm Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền, Công ước Quốc tế về các Quyền Kinh tế, Xã hội và Văn hóa, và Công ước Quốc tế về các Quyền Dân sự và Chính trị cùng hai Nghị định thư không bắt buộc I và II. Năm 1966, Đại hội đồng Liên Hợp Quốc đã thông qua hai Công ước trên, qua đó hoàn thành cơ bản Bộ Luật Nhân quyền Quốc tế.
Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền là một khuôn mẫu chung cần đạt tới của mọi quốc gia và mọi dân tộc. Tinh thần của bản Tuyên ngôn là dùng truyền đạt và giáo dục để nỗ lực thúc đẩy các quốc gia thành viên Liên Hợp Quốc tôn trọng các quyền con người cơ bản được đưa ra trong Tuyên ngôn.
Điều khoản cuối cùng của bản Tuyên ngôn có viết "Không được phép diễn giải bất kỳ điều khoản nào trong Bản tuyên ngôn này theo hướng ngầm ý cho phép bất kỳ quốc gia, nhóm người hay cá nhân nào được quyền tham gia vào bất kỳ hoạt động nào hay thực hiện bất kỳ hành vi nào nhằm phá hoại bất kỳ quyền và tự do nào nêu trong Bản tuyên ngôn này".
Lịch sử > Các tuyên ngôn hiện đại > Tuyên ngôn Nhân quyền ASEAN

Bài chi tiết: Tuyên bố Nhân quyền ASEAN
Tuyên bố Nhân quyền ASEAN (tiếng Anh: ASEAN Human Rights Declaration, viết tắt là AHRD) là văn bản tuyên bố chung về nhân quyền của các nước ASEAN trong khuôn khổ Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 21 được tổ chức tại Phnom Penh, Campuchia vào ngày 18 tháng 11 năm 2012 với sự chấp thuận và ký kết của lãnh đạo 10 nước thành viên ASEAN. Đây là văn kiện chính trị đầu tiên của ASEAN nhằm tạo khuôn khổ chung cho tăng cường hợp tác ASEAN về thúc đẩy và bảo vệ nhân quyền trong khu vực.
Tuyên bố Nhân quyền ASEAN gồm 40 điều khoản, khẳng định mọi công dân ASEAN có 4 nhóm quyền căn bản về dân sự và chính trị, về kinh tế, xã hội và văn hóa, quyền phát triển, và quyền hưởng hòa bình. Các quyền này được xây dựng trên những nguyên tắc căn bản là bình đẳng, tôn trọng đặc thù khu vực và sự đa dạng của mỗi quốc gia. Tuy vậy, cũng có một số chỉ trích của các tổ chức nhắm đến tuyên bố này, cho rằng nó vẫn còn mang một số khiếm khuyết nhất định và thậm chí, một số tổ chức nhân quyền phê phán văn bản không đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế.
Nguồn gốc > Nguồn gốc tự nhiên

Những người theo học thuyết về quyền tự nhiên (natural rights) ‐ tiêu biểu là các tác giả  như  Zeno (333‐264 TCN), Thomas Hobbes (1588‐1679), John Locke (1632‐ 1704), Thomas Paine (1731‐1809)... cho rằng quyền con người là bẩm sinh, vốn có mà mọi cá nhân sinh ra  đều được hưởng vì họ là thành viên của nhân loại.
Các quyền con người không phụ thuộc vào phong tục, tập quán, truyền thống văn hóa hay ý chí của bất cứ ai, giai cấp, tầng lớp, tổ chức, cộng đồng hay nhà nước nào; và không một chủ thể nào, kể cả các nhà nước, có thể ban phát hay tùy tiện tước bỏ các quyền con người.