Vắc-xin COVID-19
Tiếp cận

Các quốc gia cam kết mua liều vắc-xin COVID-19 trước khi vắc xin được đưa ra thị trường. Mặc dù các quốc gia có thu nhập cao chỉ chiếm 14% dân số toàn cầu, nhưng tính đến ngày 15 tháng 11 năm 2020, các quốc gia này đã ký hợp đồng mua 51% tất cả các liều thuốc đã được bán trước. Một số quốc gia có thu nhập cao đã mua nhiều liều hơn mức cần thiết để tiêm chủng cho toàn bộ dân số của họ.
Vào ngày 18 tháng 1 năm 2021, Tổng Giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus cảnh báo về các vấn đề trong việc phân phối vắc xin một cách công bằng: "Hơn 39 triệu liều vắc xin hiện đã được tiêm ở ít nhất 49 quốc gia có thu nhập cao hơn. Chỉ 25 liều đã được tiêm ở một quốc gia có thu nhập thấp nhất. Không phải 25 triệu; không phải 25 nghìn; chỉ 25 liều."
Vào tháng 3, có thông tin tiết lộ rằng Mỹ đã cố gắng thuyết phục Brazil không mua vắc xin Sputnik V COVID-19 vì lo ngại "ảnh hưởng của Nga" ở Mỹ Latinh. Một số quốc gia liên quan đến các tranh chấp lãnh thổ lâu đời được cho là đã bị các quốc gia cạnh tranh ngăn chặn quyền tiếp cận vắc-xin; Palestine cáo buộc Israel ngăn chặn việc cung cấp vắc xin tới Gaza, trong khi Đài Loan cho rằng Trung Quốc đã cản trở nỗ lực mua vắc xin của họ.
Theo nhà miễn dịch học, Tiến sĩ Anthony Fauci, các chủng virus đột biến và việc phân phối vắc xin hạn chế gây ra những rủi ro liên tục và ông nói: "Chúng ta phải tiêm chủng cho toàn thế giới, không chỉ riêng đất nước của chúng ta." Edward Bergmark và Arick Wierson đang kêu gọi một nỗ lực tiêm chủng toàn cầu và viết rằng tâm lý "bản thân là trên hết" của các quốc gia giàu có cuối cùng có thể phản tác dụng, bởi vì sự lây lan của virus ở các quốc gia nghèo hơn sẽ dẫn đến nhiều biến thể hơn, khiến việc chống lại vắc xin trở nên kém hiệu quả.
Vào ngày 10 tháng 3 năm 2021, Hoa Kỳ, Anh, các quốc gia thuộc Liên minh Châu Âu và các thành viên khác của WTO đã ngăn chặn việc thúc đẩy hơn 80 quốc gia đang phát triển từ bỏ quyền bằng sáng chế vắc xin COVID-19 trong nỗ lực thúc đẩy sản xuất vắc xin cho các quốc gia nghèo. Vào ngày 5 tháng 5 năm 2021, chính quyền Biden thông báo rằng họ ủng hộ việc từ bỏ các biện pháp bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ đối với vắc xin COVID-19. Các thành viên của Nghị viện Châu Âu đã ủng hộ một kiến nghị yêu cầu tạm thời dỡ bỏ các quyền sở hữu trí tuệ đối với vắc xin COVID-19. Phó chủ tịch Ủy ban Valdis Dombrovskis nhấn mạnh rằng trong khi EU sẵn sàng thảo luận về vấn đề miễn trừ bằng sáng chế, các giải pháp được đề xuất của họ bao gồm hạn chế xuất khẩu, giải quyết nghẽn cổ chai trong quá trình sản xuất, xem xét cấp phép bắt buộc, đầu tư vào năng lực sản xuất ở các nước đang phát triển và tăng cường đóng góp cho kế hoạch phân phối vắc xin COVAX.
Trong một cuộc họp vào tháng 4 năm 2021, ủy ban khẩn cấp của Tổ chức Y tế Thế giới đã giải quyết những lo ngại về sự bất bình đẳng dai dẳng trong việc phân phối vắc xin toàn cầu. Mặc dù 9 phần trăm dân số thế giới sống ở 29 quốc gia nghèo nhất, các quốc gia này chỉ nhận được 0,3% tổng số vắc xin được sử dụng tính đến tháng 5 năm 2021. Trong một bài báo của Agência Pública từ ngày 15 tháng 3 năm 2021, Brazil đã tiêm chủng cho người da trắng nhiều hơn gấp đôi so với người da đen và nhận thấy thực tế là tỷ lệ tử vong do COVID-19 ở người da đen lớn hơn.
Vào tháng 5 năm 2021, UNICEF đã đưa ra lời kêu gọi khẩn cấp đối với các quốc gia công nghiệp phát triển để gộp lượng vắc xin COVID-19 dư thừa của các nước này để bù đắp khoảng trống 125 triệu liều trong chương trình COVAX. Chương trình chủ yếu dựa vào vắc-xin Oxford – AstraZeneca COVID-19 do SRI sản xuất, vốn phải đối mặt với các vấn đề nghiêm trọng về nguồn cung do nhu cầu vắc-xin trong nước tăng lên ở Ấn Độ từ tháng 3 đến tháng 6 năm 2021. Chỉ có một số lượng vắc xin hạn chế có thể được phân phối hiệu quả, và sự thiếu hụt vắc xin ở Nam Mỹ và các khu vực của châu Á là do thiếu nguồn tài trợ thích hợp của các quốc gia giàu có hơn. Các tổ chức viện trợ quốc tế đã chỉ ra Nepal, Sri Lanka và Maldives cũng như Argentina và Brazil, và một số khu vực của Caribe là những khu vực có vấn đề, với nguồn cung vắc xin đang thiếu hụt. UNICEF cũng rất tập trung vào việc đề xuất tài trợ vắc xin Moderna và Pfizer vì chúng không được dự kiến giao cho đến nửa cuối năm 2021 hoặc đầu năm 2022.
Vào ngày 1 tháng 7 năm 2021, những người đứng đầu Nhóm Ngân hàng Thế giới, Quỹ Tiền tệ Quốc tế, Tổ chức Y tế Thế giới và Tổ chức Thương mại Thế giới cho biết trong một tuyên bố chung: "Do nhiều quốc gia đang phải vật lộn với các biến thể mới và làn sóng thứ ba nhiễm COVID-19, đang gia tăng tiếp cận với vắc xin càng trở nên quan trọng hơn để chấm dứt đại dịch ở khắp mọi nơi và đạt được sự phát triển trên diện rộng. Chúng tôi quan tâm sâu sắc đến các loại vắc xin, phương pháp điều trị, chẩn đoán và hỗ trợ cung cấp cho các nước đang phát triển. " Vào tháng 7 năm 2021, BMJ báo cáo rằng các quốc gia đã vứt đi hơn 250.000 liều vắc xin do cung vượt quá cầu và luật nghiêm ngặt ngăn cản việc chia sẻ vắc xin. Một cuộc khảo sát của The New York Times cho thấy hơn một triệu liều vắc-xin đã bị vứt bỏ ở mười tiểu bang của Hoa Kỳ.
Việc tối ưu hóa lợi ích xã hội của việc tiêm chủng có thể được hưởng lợi từ một chiến lược phù hợp với tình trạng đại dịch, nhân khẩu học của một quốc gia, độ tuổi của người nhận, sự sẵn có của vắc xin và nguy cơ mắc bệnh nặng của cá nhân: Ở Anh, khoảng thời gian giữa liều chính và liều tăng cường đã được kéo dài để tiêm chủng càng sớm càng tốt cho nhiều người, nhiều quốc gia đang bắt đầu tiêm bổ sung một mũi tăng cường cho người bị ức chế miễn dịch và người cao tuổi, và nghiên cứu dự đoán một lợi ích bổ sung của việc cá nhân hóa liều lượng vắc-xin trong bối cảnh khả năng sử dụng vắc-xin hạn chế khi một làn sóng các biến thể đáng lo ngại của virus này tấn công một quốc gia.
Mặc dù vắc-xin làm giảm đáng kể xác suất nhiễm trùng, nhưng những người được tiêm chủng đầy đủ vẫn có thể mắc và lây lan COVID-19. Các cơ quan y tế đã khuyến cáo những người được tiêm chủng tiếp tục sử dụng các biện pháp phòng bệnh (đeo khẩu trang, giữ khoảng cách xã hội, rửa tay) để tránh lây nhiễm cho người khác, đặc biệt là những người dễ bị tổn thương, đặc biệt ở những vùng có cộng đồng lây lan cao. Các chính phủ đã chỉ ra rằng các khuyến nghị như vậy sẽ giảm xuống khi tỷ lệ tiêm chủng tăng lên và sự lây lan trong cộng đồng giảm.