stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Súng trường
Lịch sử > Từ súng hỏa mai nòng trơn tới súng trường bán tự động > Nạp đạn từ khóa nòng, búa kim hỏa và thuốc súng không khói

Mặc dù loại đạn miníe đã cải thiện cả tốc độ nạp đạn và tầm bắn lẫn độ chính xác so với đạn bi tròn, nhưng khẩu súng trường sơ khai vẫn còn rất phiền phức trong vấn đề nạp đạn, và súng vẫn chưa đạt được độ chính xác cao khi bắn.
Việc sử dụng kiểu nạp đạn từ khóa nòng đã có từ thế kỷ XIV , nhưng phải tới năm 1776 thì khẩu súng nòng rãnh xoắn đầu tiên sử dụng kiểu nạp đạn này mới được đưa vào sử dụng trong quân ngũ: khẩu Ferguson. Có một số lý do khiến chúng cũng không được sử dụng rộng rãi: chúng đắt gấp 4 lần một khẩu súng bình thường và có độ bền vô cùng kém do thiết kế tồi tệ của súng. Súng đã được sử dụng trong cách mạng Mỹ, và sử dụng một cách hạn chế trong cuộc chiến Mỹ – Anh tiếp sau. Việc nạp đạn hậu đem lại một số ưu điểm: nó khiến xạ thủ không còn phải đứng bắn mỗi khi giao chiến, giảm khả năng binh sĩ bị trúng đạn trên chiến trường.
Tương tự với cơ chế nạp đạn từ khóa nòng, vỏ đạn giấy cũng đã được sử dụng từ cuối thế kỷ XIV , được làm từ giấy phủ một lớp sáp ong hoặc mỡ động vật  Trong hầu hết trường hợp, đá mồi lửa sẽ kích cháy thuốc súng và đốt luôn cả vỏ đạn. Phát kiến đầu tiên về hệ thống đánh lửa không dùng cốc mồi là khẩu Dreyse của người Đức, sử dụng một cây kim dài và vỏ đạn giấy có hạt nổ bên trong làm cơ cấu khai hỏa; khi bắn, cây kim sẽ chọc xuyên qua phần thuốc bên trong vỏ giấy, đâm thẳng vào hạt nổ và kích nổ phần thuốc súng. Sau này, vỏ đạn được làm bằng kim loại, với hạt nổ nằm ngay ở đấy của vỏ đạn, cho phép khai hỏa dễ dàng hơn trước rất nhiều.
Một số loại đạn dược không sử dụng hạt nổ mà lợi dụng lực mạnh của búa khai hỏa đập mạnh vào vành vỏ đạn để khai hỏa. Các loại đạn này thường được trộn chất nhạy nổ trong thuốc đạn, như fulminate thủy ngân và/hoặc sử dụng thuật phóng áp suất thấp, vì vỏ đạn phải mỏng để truyền lực kích nổ tới thuốc đạn. Chúng có tầm bắn lẫn mức sát thương đều thấp so với đạn sử dụng hạt nổ kim hỏa cùng cỡ .
Thuốc súng của đạn sau đó cũng được chuyển dần sang sử dụng thuốc súng không khói, vốn có uy lực lớn hơn thuốc nổ đen rất nhiều mà lại ít sinh ra khói và muội than hơn. Hỗn hợp đầu tiên được sáng chế vào năm 1884 là Poudre B, viết tắt của "poudre blanche" ("bột màu trắng", phân biệt với "black powder" là thuốc súng đen). Hỗn hợp này gồm 68.2%  nitrocellulose, 29.8% collodion và 2% parafin, được cán mỏng và sử dụng ở dạng vảy nhỏ. Năm 1887, Alfred Nobel đăng ký bản quyền cho Ballistite, một hỗn hợp được tạo ra khi hòa tan nitrocellulose, nitroglycerin với tỉ lệ tương đương nhau cùng với long não trong dung môi, sau đó cho bay hơi rồi thu sản phẩm. Cordite của Anh/Mỹ cũng là một hỗn hợp tương tự sản phẩm của Nobel, nhưng sử dụng 5% vaseline thay cho long não và ép thành dạng sợi rồi sấy khô. Rất nhiều hỗn hợp thuốc súng không khói khác cũng được phát minh, ngày càng phát triển về kỹ thuật cháy cũng như sức mạnh và độ ổn định.
Lịch sử > Từ súng hỏa mai nòng trơn tới súng trường bán tự động > Súng carbine, súng trường bán tự động và hộp tiếp đạn rời

Những khẩu súng trường hiện đại hoàn chỉnh với đạn spitzer, cơ cấu bolt-action và băng tiếp đạn 5 viên vẫn chưa thỏa mãn hoàn chỉnh yêu cầu của một vũ khí bộ binh chủ lực. Chúng quá dài, đặc biệt là với lính kỵ binh, làm giảm sức sẵn sàng cơ động chiến đấu của binh lính trên chiến trường và sở hữu tầm bắn lẫn uy lực sát thương ở mức thừa thãi: tầm bắn hiệu quả lý thuyết lên tới 1000m trong khi đa số thị lực người lính chỉ đạt hiệu quả ở mức 400m, và họ cũng thường xuyên giao tranh ở tầm đó, trong khi đó gần như vô dụng khi giao chiến ở tầm dưới 50m. Mặc dù tới trước thế chiến tranh thế giới thứ hai, các khẩu súng trường được đưa vào chiến trận đều là các phiên bản carbine cắt ngắn nòng (Karabiner 98k là phiên bản carbine ngắn của khẩu Gewehr 98, cũng như M91/30 lẫn các phiên bản sau nó như M38 Carbine, M44 Carbine sử dụng trong chiến tranh Vệ quốc Vĩ đại đều là bản ngắn nòng của khẩu Mosin-Nagant M1891), nhưng sức sát thương và tầm bắn của những khẩu súng này đều vẫn quá thừa.
Phát kiến quan trọng nhất trong giai đoạn này là súng trường với cơ cấu lên đạn bán tự động, đi kèm với đó là hộp tiếp đạn rời. Nổi tiếng nhất trong số chúng là hai khẩu SVT-40 của Liên Xô và M1 Garand của Mỹ. Khẩu M1 đã trở thành biểu tượng của lính Mỹ cho tới khi được thay thế bằng khẩu M14 và sau đó là M16, còn khẩu SVT-40 dù sản xuất với số lượng nhỏ giọt nhưng thành công tới mức người Đức đã bên y chang thiết kế về để copy thành khẩu Gewehr 43 của riêng mình.
Cả G43 lẫn SVT-40 đều sử dụng hộp tiếp đạn rời cho phép nhanh chóng thay đạn trên chiến trường. Chúng không phải là những khẩu súng trường đầu tiên sử dụng băng đạn rời: khẩu Lee–Metford của người Anh đã có hộp tiếp đạn rời từ cuối thế kỷ XIX, tuy nhiên cấu trúc này phức tạp hơn so với nạp đạn từng viên bằng tay hay nạp đạn bằng kẹp đạn. Chỉ khi những súng trường bán tự động ra đời thì hộp tiếp đạn rời mới có chỗ đứng vững chắc của chính mình.
Lịch sử > Thế hệ súng trường mới: súng trường xung kích

Trước khi súng trường xung kích (tiếng Nga: Автомат, tiếng Đức: Sturmgewehr, tiếng Anh: Assault Rifle) ra đời, người Đức lần đầu tiên đưa ra giải pháp tạm thời trong thế chiến thứ nhất: sử dụng súng ngắn liên thanh song song với súng trường chủ lực. Súng trường sẽ hỗ trợ và tạo ra màn hỏa lực bắn thẳng mạnh mẽ từ tuyến sau, trong khi súng ngắn liên thanh trở thành hỏa lực xung phong gọn nhẹ trên chiến trường, áp đảo kẻ địch bằng chiến thuật xung kích tầm gần và tiêu diệt cụm hỏa lực địch với tốc độ bắn cao. Sự kết hợp bù trừ này hóa giải các điểm yếu và điểm mạnh giữa hai loại súng, bù lại vấn đề hậu cần lại càng trở nên nặng nề do giờ đây quân đội phải tiếp ứng cùng lúc cả hai loại đạn. Điều này khiến các nhà thiết kế súng cảm thấy sự cần thiết phải tạo ra một loại súng có khả năng thay thế cả hai: súng ngắn liên thanh lẫn súng trường phát một chủ lực.
Lịch sử > Thế hệ súng trường mới: súng trường xung kích > Hoàn thiện đạn cỡ nhỏ. Thiết kế băng đạn phía sau tay cầm

Đầu thập niên 70, một nhóm nhà thiết kế và kỹ sư Xô Viết dưới sự chỉ đạo của trưởng nhóm M. Sabelnikov được giao nhiệm vụ thiết kế loại đạn súng trường xung kích mới. Và sản phẩm của họ là đạn 5,45x39mm 7N5, cùng với đó là khẩu súng trường xung kích mới AK-74
Đạn có thiết kế đặc biệt, với phần đầu rỗng lớn và mũi chì đệm, lõi xuyên tù nhằm dồn trọng tâm đầu đạn ra sau, đảm bảo hiệu ứng Spitzer và "chống trên mũi nhọn". Các phiên bản sau của đạn ngày càng được cải tiến dần: 7N10 thu nhỏ khoang đầu rỗng, dồn trọng tâm bằng điều chỉnh khối lượng; 7N22 loại bỏ khoang đầu rỗng, giữ lại mũi chì, đầu đạn thuôn hơn. Nhờ những cải tiến đơn giản mà hiệu quả này, sức xuyên của đạn được đảm bảo mà vẫn thu nhỏ được đạn, giữ lại các lợi thế khí động học. Ở tầm 100m, đạn 7N10 xuyên 14mm thép cán CT-3. còn đạn 7N22 xuyên qua áo giáp dày 20mm với tỉ lệ 80%.
Khối NATO chấp nhận cỡ đạn.223 của Mỹ, trở thành loại đạn 5,56,45mm NATO. Mặc dù vậy, đạn được thiết kế lại hoàn toàn do châu Âu không chấp nhận dùng đạn cũ, đồng thời phải đáp ứng với các yêu sách của Mỹ là tương thích ngược khẩu M16A1 hiện có. Loại đạn mới được chọn là thiết kế SS109 của FN Herstal, ngay sau đó, NATO chuyển sang dùng loại đạn này cùng các thiết kế súng trường mới: FN CAL và FN FNC của FN Herstal, H&K G36 của Heckler & Koch, SIG SG 550 của Swiss Arms AG,. Cùng với đó là một loạt các thiết kế dựa trên khẩu AR-18 (phiên bản hoàn thiện hóa của AR-15/M16) được các nước, chủ yếu là châu Á chế tạo và sử dụng. Trong số đó có thể kể tới K1 và K2 của Hàn Quốc, SAR-80 của Singapore, Howa Kiểu 89 của Nhật Bản, Kiểu 65 của Đài Loan... Tương tự, Trung Quốc cũng thay thế đạn M43/67 của Liên Xô bằng đạn 5.8×42mm DBP87, sử dụng lần đầu trong Xung đột biên giới Việt–Trung 1979–1990.
Một đặc điểm nữa trong giai đoạn này là các thiết kế kiểu bull-pup, đưa băng đạn ra phía sau tay cầm nhằm làm giảm độ giật, tăng tính cân bằng cho súng và giảm chiều dài cho súng, do lúc này báng súng và máy súng trở thành cùng một bộ phận. Kiểu thiết kế này đã được chú ý từ lâu với TKB-408 của Liên Xô và EM-2 của Anh, tuy nhiên tới nhũng năm thuộc nửa cuối của thế kỷ XX mới được sử dụng rộng rãi. Các ví dụ về kiểu súng này gồm có FAMAS của Pháp, TAR-21 của Israel, SA80 của Anh, Kiểu 86S và QBZ-95 của Trung Quốc, SAR-21 của Singapore, Steyr AUG của Áo và Vektor CR-21 của Nam Phi. Hầu hết những mẫu súng này đều được trang bị một kính ngắm quang học thay thế cho hệ thống thước nhắm và đầu ruồi thông thường.
Lịch sử > Súng trường bắn tỉa với độ chính xác cao > Vai trò quan trọng của bắn tỉa

Ban đầu, khi súng trường còn sơ khai và đắt đỏ, vai trò duy nhất dành cho chúng là bắn tỉa. Các xạ thủ bắn tỉa được huấn luyện tốt để hoàn thành một trong hai mục tiêu: hạ những mục tiêu quan trọng nhất, hoặc hạ càng nhiều mục tiêu càng tốt trong một trận đánh kéo dài ngày. Vì lẽ đó, họ thường là những xạ thủ giỏi nhất, được tuyển chọn trong số ít những lính bộ binh chủ lực tinh nhuệ, có thị lực và giác quan hơn hẳn bình thường.
Sau này, khi khí tài bộ binh phát triển, đi kèm với đó là các chiến thuật quân sự thì vai trò dành cho lính bắn tỉa cũng được tăng lên. Chúng bao gồm: trinh sát, giám sát, chống bắn tỉa, tiêu diệt chỉ huy đối phương, hỗ trợ hỏa lực chính xác, lựa chọn mục tiêu có giá trị và phá hoại khí tài của đối phương.
Vai trò bắn tỉa hỗ trợ được người Anh và Mỹ áp dụng trước và trong Chiến tranh thế giới lần thứ nhất, nhưng phải đến cuộc Chiến tranh thế giới lần thứ hai thì mới trở thành một phần quan trọng trong cuộc chiến, đặc biệt là bởi quân đội Đức Quốc xã và Hồng Quân Liên Xô trong Chiến tranh Vệ Quốc Vĩ đại. Trong cuộc chiến này, hai bên đều có những xạ thủ với chiến tích hạ hàng trăm kẻ địch đối phương; thậm chí, một xạ thủ người Phần Lan là Simo Hayha đã khoảng 500 -700 lính Hồng Quân chỉ bằng một khẩu Mosin Nagant M1928 với thước ngắm thông thường. Những chiến công như vậy tạo ra sự hoang mang (thậm chí là hoảng loạn tâm lý) cho đối phương, buộc đối phương phải cẩn thận khi do thám – quan sát – chiến đấu và bị kìm hãm trong chiến hào của mình.
Chú thích

↑  Samuel Johnson, A Dictionary of the English Language vol. 2. Bản ebook có thể tìm thấy ở đây.
↑  “Early Firearms History”. The Firearms Guide. Bản gốc lưu trữ ngày 1 tháng 7 năm 2016. Truy cập ngày 24 tháng 5 năm 2016.
↑  “Rifles”. Bản gốc lưu trữ ngày 24 tháng 6 năm 2016. Truy cập ngày 24 tháng 5 năm 2016.
↑  “Early modern warfare”. en.wikipedia.org. Truy cập ngày 24 tháng 5 năm 2016.
↑  “Lands grooves rifled barrel history with colonel smoothbore”. Truy cập ngày 23 tháng 5 năm 2016.
↑  Jack Coggins (2004), Arms and Equipment of the Civil War. Courier Dover Publications
↑  Stephen Turnbull. Samurai: The World of the Warrior. Bản Ebook tại đây[liên kết hỏng]
↑  “HISTORY OF ARMS AND ARMOUR”. History World. ngày 24 tháng 5 năm 2016.
↑  Shane Mountjoy - Tim McNeese (2009), Technology and the Civil War (The Civil War: a Nation Divided). Amazon
↑  Lewis Potter (2014), Practical Ballistics: An Introductory Guide for Rifle and Shotgun Shooters.
Oblast

Oblast (tiếng Belarus: вобласьць; tiếng Bosna: oblast; tiếng Bulgaria: област; tiếng Séc: oblast; tiếng Nga: область; tiếng Serbia: област; tiếng Slovakia: oblasť; tiếng Ukraina: область) dùng để chỉ tới một kiểu đơn vị hành chính tại các quốc gia Slav và một số quốc gia khác trước đây thuộc Liên Xô. Từ "oblast" khi hiểu theo ngữ cảnh đơn vị hành chính thì nói chung trong tiếng Việt được dịch là tỉnh, miền, vùng, khu, địa hạt mặc dù nghĩa của nó còn có thể là khu vực, lĩnh vực, phạm vi, ngành v.v.
Các oblast là một loại hình đơn vị hành chính tại các quốc gia như Bulgaria, Belarus, Kyrgyzstan, Nga, Ukraina, cũng như ở Liên Xô cũ. Các thuật ngữ chính thức tại các quốc gia tách ra từ Liên Xô là khác nhau, nhưng đôi khi vẫn có chung nguồn gốc của thuật ngữ Nga này, chẳng hạn voblast (voblasts, voblasts' ) được sử dụng cho các tỉnh của Belarus, và oblys (số nhiều: oblystar) cho các tỉnh của Kazakhstan.
Oblast tại Bulgaria

Bài chi tiết: Tỉnh của Bulgaria
Kể từ năm 1997, Bulgaria được phân chia thành 28 oblasti, thông thường được dịch sang tiếng Việt là "tỉnh". Trước đó, quốc gia này được chia thành 9 đơn vị to hơn, cũng gọi là oblast.
Oblast tại Đế quốc Nga

Trong Đế quốc Nga, các oblast cũng được coi là các đơn vị hành chính và là một phần của guberniya hay krai. Phần lớn các oblast tồn tại khi đó nằm ở ven biên giới của đế quốc hay trong các khu vực có người Cossack sinh sống.
Oblast tại Liên Xô

Tại Liên Xô cũ, các oblast là một loại hình đơn vị hành chính của các nước cộng hòa. Mỗi oblast bao gồm các raion (huyện, quận) và các thành phố/thị xã trược thuộc chính quyền oblast. Một số oblast còn bao gồm cả các chính thể tự trị gọi là okrug tự trị (vùng tự trị).
Tên gọi của oblast thông thường không tương ứng với các tên gọi của vùng lịch sử tương ứng, do chúng được tạo ra thuần túy chỉ là các đơn vị hành chính. Với một vài ngoại lệ, các oblast của Liên Xô được đặt tên theo tên gọi của trung tâm hành chính của nó.
Oblast tại Liên Xô > Các thuật ngữ để chỉ oblast hậu Liên Xô

Các oblast tại các quốc gia hậu-Liên Xô được gọi chính thức là:
Armenia: marz (xem tỉnh của Armenia)
Belarus: voblast (xem tỉnh của Belarus)
Kazakhstan: oblys (xem tỉnh của Kazakhstan)
Kyrgyzstan: oblast (xem tỉnh của Kyrgyzstan)
Tajikistan: viloyat (xem tỉnh của Tajikistan)
Turkmenistan: welayat (xem tỉnh của Turkmenistan)
Uzbekistan: viloyat (xem tỉnh của Uzbekistan)
Viloyat và welayat có nguồn gốc từ tiếng Ả Rập wilayah.
Oblast tại Liên bang Nga

Bài chi tiết: Tỉnh của Nga
Theo hiến pháp Liên bang Nga, các oblast được coi là các chủ thể Liên bang, với địa vị pháp lý cao hơn so với các đơn vị hành chính cùng tên của RSFSR trước khi Liên Xô tan rã. Địa vị chủ thể liên bang tạo ra cho các oblast một mức độ tự trị cao hơn và các oblast có đại diện trong Hội đồng Liên bang Nga.
Oblast tại Ukraina

Bài chi tiết: Phân cấp hành chính Ukraina
Oblast tại Nam Tư

Các oblast là đơn vị hành chính của Vương quốc Nam Tư trong thời gian từ 1922 tới 1929. Trong thời kỳ này, quốc gia này được chia thành 33 oblast. Năm 1929, các oblast được thay thế bằng các đơn vị hành chính lớn hơn, gọi là banovina.
Trong Chiến tranh Nam Tư (1991-2001), một vài oblast tự trị của người Serbia đã được hình thành tại Croatia và Bosna và Hercegovina. Các oblast này sau đó đã hợp nhất thành Cộng hòa Serbia Krajina và Cộng hòa Srpska.
Điện dung

Nếu đặt vào hai bản cực dẫn điện của tụ điện một điện áp thì các bản cực này sẽ tích các điện tích trái dấu. Khoảng không gian này sẽ tích lũy một điện trường, điện trường này phụ thuộc vào điện dung của tụ điện.
Công thức tính

Vậy, điện dung là đại lượng đặc trưng cho khả năng tích điện của tụ điện, được tính theo công thức  C={\frac {q}{U}} hay  C={\frac {dq}{dU}} trong đó C là điện dung của tụ điện, đơn vị là Fara (F), theo đó thì 1F là điện dung của một tụ điện mà khi hiệu điện thế giữa hai bản tụ là 1V thì điện tích của tụ điện là 1C.
Công thức tính điện dung của tụ điện có cấu tạo đặc biệt

Với C là điện dung của tụ điện (F), ε là hằng số điện môi của lớp cách điện giữa hai bản tụ, ε₀, k là hằng số điện với  \varepsilon _{0}={\frac {1}{4\pi k}} và  k\approx 9.10^{9}{\frac {Nm^{2}}{C^{2}}}, ta có công thức tính điện dung của các tụ điện có cấu tạo đặc biệt như sau:
Công thức tính điện dung của tụ điện có cấu tạo đặc biệt > Tụ điện phẳng

C={\frac {\varepsilon \varepsilon _{0}S}{d}}={\frac {\varepsilon S}{4\pi kd}}
d là chiều dày của lớp cách điện hay khoảng cách giữa hai bản tụ (m).
S là diện tích bản tụ (m²).
Công thức tính điện dung của tụ điện có cấu tạo đặc biệt > Tụ điện trụ

C={\frac {2\pi h\varepsilon _{0}}{\ln {\frac {R_{2}}{R_{1}}}}}
h là chiều cao của bản tụ (m).
R₁ là bán kính tiết diện mặt trụ trong, R₂ là bán kính tiết diện mặt trụ ngoài.
Công thức tính điện dung của tụ điện có cấu tạo đặc biệt > Tụ điện cầu

C={\frac {4\pi \varepsilon _{0}R_{1}R_{2}}{R_{2}-R_{1}}}
R₁ là bán kính mặt cầu trong, R₂ là bán kính mặt cầu ngoài.
Điện dung của một bộ tụ điện

Ghép song song:  C=\Sigma C_{i}
Ghép nối tiếp:  {\frac {1}{C}}=\Sigma {\frac {1}{C_{i}}}
Dung kháng của tụ điện

Dung kháng của tụ điện: Zc = 1/ωC = 1/2πfC
Đối với tụ điện lý tưởng không có dòng qua hai tấm bản cực tức là tụ điện không tiêu thụ công suất. Nhưng thực tế vẫn có dòng từ cực này qua lớp điện môi đến cực kia của tụ điện, vì vậy trọng tụ có sự tổn hao công suất. Thường sự tổn hao này rất nhỏ và người ta thường đo góc tổn hao (tgδ) của tụ để đánh giá tụ điện.
Để tính toán, tụ điện được đặc trưng bởi một tụ điện lý tưởng và một thuần trở mắc nối tiếp nhau (đối với tụ có tổn hao ít) hoặc mắc song song với nhau (đối với tụ có tổn hao lớn), trên cơ sở đó xác định góc tổn hao của tụ.
Scopula cajanderi

| Scopula cajanderi |
| --- | --- |


Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Tông (tribus): Scopulini
Chi (genus): Scopula
Loài (species): S. cajanderi
Danh pháp hai phần
Scopula cajanderi (Herz, 1903) 
Danh pháp đồng nghĩa
  Danh sách  Acidalia cajanderi Herz, 1904   Acidalia anaitaria Herz, 1904   Scopula elwesi achlyoides Prout, 1935   Scopula elwesi sajanensis Prout, 1935   Scopula septentrionicola McDunnough, 1939  
Scopula cajanderi là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Sihvonen, P., 2005: Phylogeny and classification of the Scopulini moths (Lepidoptera: Geometridae, Sterrhinae). Zoological Journal of the Linnean Society 143: 473–530.
↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 17 tháng 6 năm 2014.
Scopula callibotrys

| Scopula callibotrys> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Tông (tribus): Scopulini
Chi (genus): Scopula
Loài (species): S. callibotrys
Danh pháp hai phần
Scopula callibotrys Prout 1918 
Danh pháp đồng nghĩa
 Antitrygodes callibotrys Prout, 1918 
Scopula callibotrys là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Sihvonen, P., 2005: Phylogeny and classification of the Scopulini moths (Lepidoptera: Geometridae, Sterrhinae). Zoological Journal of the Linnean Society 143: 473–530.
↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Chín Hầm

Khu lưu niệm tội ác khu vực Chín Hầm
Hầm số 8 được gọi là "Địa ngục trần gian"
Chín Hầm là một khu di tích lịch sử thuộc phường An Tây, quận Thuận Hóa, thành phố Huế, cách trung tâm thành phố khoảng 6 km về phía nam, dưới chân núi Thiên Thai.
Gọi là Chín Hầm nhưng thực ra chỉ có 8 hầm và 1 căn nhà gác. Đây là khu vực kho tàng vật liệu vũ khí chiến tranh do quân đội Pháp xây dựng từ năm 1941.
Từ năm 1954, Ngô Đình Cẩn dùng nơi này để biệt giam những người Cộng sản và một số người dân Huế đấu tranh chống chế độ độc tài gia đình trị họ Ngô.
Các hầm được phân bố trên 2/3 quả đồi, cửa hầm hướng xuống chân đồi, hầm có hình chữ nhật, chiều rộng bằng 2/3 chiều dài. Trừ hầm số 1 chìm sâu xuống lòng đất, các hầm còn lại đều nổi lên mặt đất từ 1/3 đến 2/3 chiều cao của hầm. Hầm được xây dựng kiên cố bằng bê tông cốt sắt, trần hầm có độ dày 0,5m.
Những hầm này còn được gọi là chuồng cọp, trong hầm được chia thành 2 dãy xà lim chuồng cọp, mỗi chuồng rộng 0,9m, dài 0,2m, cao 1,5m phía trên đầu là một lưới sắt, mỗi hầm có 1 lỗ thông hơi nhỏ.
Sau năm 1975 Chín Hầm đã được xếp hạng di tích quốc gia.
Theo quyết định số 2015VH-QĐ ngày 26/02/1993, Chín Hầm và ngôi biệt thự của Ngô Đình Cẩn (cách đó 1 km) được Nhà nước Việt Nam công nhận là Di tích lịch sử với tên gọi "Di tích lịch sử lưu niệm tội ác khu vực Chín Hầm và nhà Ngô Đình Cẩn".
Ông Trần Quốc Hương (là cấp trên trực tiếp của các nhà tình báo: Vũ Ngọc Nhạ, Lê Hữu Thúy, Phạm Ngọc Thảo, Phạm Xuân Ẩn) từng bị giam tại đây
Một đại tá tình báo khác là Hoàng Minh Vân cũng từng bị giam ở đây trong thời gian 1957-1963. Ông đã sáng tác truyền khẩu một tập thơ "Sống trong mồ" để mô tả cuộc sống địa ngục tại đây.
Hầm số 4
Hầm số 5
Hầm số 9
Mô phỏng một cảnh bắt giam
Mô phỏng cảnh 1 tù nhân tại hầm số 8
Chú thích

↑  Xem Điệp viên hoàn hảo-Kỳ 4
↑  Xem Khu biệt giam Chín Hầm của họ Ngô Đình ở Huế Lưu trữ 2008-09-15 tại Wayback Machine
Scopula caledonica

| Scopula caledonica> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Tông (tribus): Scopulini
Chi (genus): Scopula
Loài (species): S. caledonica
Danh pháp hai phần
Scopula caledonica Holloway, 1979 
Scopula caledonica là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Sihvonen, P., 2005: Phylogeny and classification of the Scopulini moths (Lepidoptera: Geometridae, Sterrhinae). Zoological Journal of the Linnean Society 143: 473–530.
↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 17 tháng 6 năm 2014.
Scopula celebraria

| Scopula celebraria> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Tông (tribus): Scopulini
Chi (genus): Scopula
Loài (species): S. celebraria
Danh pháp hai phần
Scopula celebraria (Walker, 1861) 
Danh pháp đồng nghĩa
 Acidalia celebraria Walker, 1861 
Scopula celebraria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Sihvonen, P., 2005: Phylogeny and classification of the Scopulini moths (Lepidoptera: Geometridae, Sterrhinae). Zoological Journal of the Linnean Society 143: 473–530.
↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 17 tháng 6 năm 2014.