stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Neide Van-Dúnem
Sự nghiệp thu âm > 2008-2009: Teu Marido Casou/Esta Noite

Neide quyết định đưa sự nghiệp diễn xuất của mình vào hoạt động để trở thành một nghệ sĩ độc lập và bắt đầu thực hiện album solo đầu tay của mình, viêt lời cho tất cả các ca khúc trong đó. Phong cách âm nhạc mà cô theo đuổi chủ yếu là Kizomba và Semba nhưng chịu ảnh hưởng của R&B rất mạnh. "Teu Marido Casou (com outra)" là bài hát đầu tiên được phát sóng trên radio, sau này được phát hành dưới dạng đĩa CD cùng với bài hát "Esta Noite". Album đầy đủ dự định sẽ được phát hành vào nửa cuối năm 2009 nhưng đã bị trì hoãn.
Danh sách đĩa nhạc

Bài chi tiết: Danh sách đĩa nhạc của Neide Van-Dúnem
2009: Teu Marido Casou/Esta Noite
Danh sách phim ảnh

| Năm | Tên | Vai diễn | Notes |
| --- | --- | --- | --- |
| 2008 | Momentos de Glória |  | Short movie |
Danh sách phim ảnh > Truyền hình

| Năm | Title | Role | Notes |
| --- | --- | --- | --- |
| 2008 | Para Além do Preconceito |  |  |
| 2006–2007 | Sede de Viver  | Anita Bronca |  |
Or lam

| --- | --- |

Tên khác: O-lam
Loại: Món hầm
Xuất xứ: Lào
Vùng hoặc bang: Luang Prabang
Thành phần chính: Thịt trâu hoặc thịt bò hoặc thịt thú rừng hoặc thịt gà, sả, mai sakhaan, ớt, cà tím, mộc nhĩ, đậu ván, gạo rang
 Nấu ăn: Or lam
Or lam (tiếng Lào: ເອາະຫຼາມ) là một món hầm có vị cay nhẹ, hơi tê đầu lưỡi của người Lào bắt nguồn từ Luang Prabang, Lào.  Nước dùng có vị ngọt và đặc được chế biến bằng cách ninh từ từ sả, ớt và gỗ ớt Lào (sakhaan) với gạo nếp nghiền hoặc xay nhuyễn, sả nướng, tỏi và hành thêm vào để làm đặc nước dùng.
Or Lam thường được nấu với da trâu khô, thịt bò, thịt thú săn, chim cút hoặc thịt gà, cà tím, mộc nhĩ, đậu ván. Or lam nếu nấu theo đúng kiểu nguyên gốc của hoàng tộc Luang Prabang phải được làm từ thịt hươu. Món hầm này cực kỳ phổ biến ở Lào.
Tipula araucania

| Tipula araucania> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Diptera
Họ (familia): Tipulidae
Chi (genus): Tipula
Loài (species): T. araucania
Danh pháp hai phần
Tipula araucania Alexander, 1929 
Tipula araucania là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập 5 tháng 6 năm 2012.
Tillandsia sucrei

| Tillandsia sucrei |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
(không phân hạng): Commelinids
Bộ (ordo): Poales
Họ (familia): Bromeliaceae
Phân họ (subfamilia): Tillandsioideae
Chi (genus): Tillandsia
Phân chi (subgenus): Anoplophytum
Loài (species): T. sucrei
Danh pháp hai phần
Tillandsia sucrei E.Pereira 
Tillandsia sucrei là một loài thuộc chi Tillandsia. Đây là loài đặc hữu của Brasil.
Giống

Tillandsia 'Pink Sugar'
Tillandsia 'Pink Truffles'
Nemastylis nuttallii

| Nemastylis nuttallii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Iridaceae
Chi (genus): Nemastylis
Loài (species): N. nuttallii
Danh pháp hai phần
Nemastylis nuttallii Pickering ex R.C.Foster, 1945 
Nemastylis nuttallii là một loài thực vật có hoa trong họ Diên vĩ. Loài này được Pickering ex R.C.Foster miêu tả khoa học đầu tiên năm 1945.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Nemastylis nuttallii”. Truy cập ngày 25 tháng 6 năm 2013.
Giáo hoàng Têlesphôrô

| Thánh Têlesphôrô Giáo hoàng |
| --- | --- |

Tựu nhiệm: 126
Bãi nhiệm: 137
Tiền nhiệm: Sixtus I
Kế nhiệm: Hyginus
Thông tin cá nhân
Tên khai sinh: Telesphorus
Sinh: ??? Hy Lạp
Mất: 137 Roma, Ý
Têlesphôrô (Latinh: Telesphorus) là vị giáo hoàng thứ tám của Giáo hội Công giáo theo danh sách của Irênê thành Lyon. Ông được suy tôn là một vị thánh. Theo Niên giám Tòa thánh năm 1861 thì ông lên ngôi năm 127 và triều đại của ông kéo dài 11 năm. Niên giám năm 2003 thì triều đại của ông kéo dài từ năm 125 tới năm 136. Theo Niên giám tòa thánh năm 2008 (Libreria Editrice Vaticana) thì thời gian cai trị của Giáo hoàng Telesphorus kéo dài từ năm 127 hoặc 128 tới năm 137 hoặc 138.
Triều đại của ông bắt đầu trong thời gian cai trị của hoàng đế Hadrian và kết thúc trong thời gian cai trị của Antonius Pius.
Ông là người Hy Lạp. Sinh ra ở Calabria Terranuova (Sibari từ Newfoundland). Trước khi tới Rôma, ông đã sống như một ẩn sĩ trong một khoảng thời gian dài ở Palestine và Ai Cập. Có lẽ ông là một trong những người sống ẩn dật (tách lìa khỏi xã hội và hoàn toàn độc thân) tại núi Carmel. Đó là lý do vì sao các giáo sĩ thuộc một dòng tu được thành lập vào năm 115 (Carmelites) tôn kính Telesphorus như là vị thánh bảo trợ.
Ông tỏ ra rất thông cảm với các Giáo hội Đông phương về việc ấn định lễ Phục sinh vào một ngày tháng khác với lễ được ấn định ở Rôma. Liber Pontificalis cho rằng ông là người đã sáng tác Kinh Vinh Danh. Ông truyền mỗi linh mục nên cử hành 3 thánh lễ trong đêm Chúa Giáng Sinh và thêm những kinh nguyện mới vào thánh lễ. Tuy nhiên, một số người nghi ngờ sự chính xác của những điều này. Ông cũng là người được cho là đã thiết lập Bảy Tuần Mùa Chay. Ông quy định phải ăn chay và đền tội trong suốt bảy tuần trước lễ Phục Sinh.
Thánh Irenaeus giám mục của Lion cho rằng Giáo hoàng Telesphorus đã chịu tử vì đạo. Trong Roman Martyrology, ông được giáo hội kính nhớ vào ngày 2 tháng 1, giáo hội Hi-lạp kính nhớ vào ngày 22 tháng 2. Tuy nhiên, một số nguồn khác cho rằng ông được mừng lễ một cách không đúng phép như là vị tử vì đạo, vì ông bị lẫn lộn với một người Rô-ma trùng tên đã bị hành hình dưới triều Hađrianô. Thị trấn Saint-Télesphore, ở thành phố Quebec – vùng tây nam của Canada đã được đặt theo tên của ông.
Chú thích

↑  Annuario pontificio 1806, Google sách
Solidago patula

| Solidago patula> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Asterales
Họ (familia): Asteraceae
Chi (genus): Solidago
Loài (species): S. patula
Danh pháp hai phần
Solidago patula Muhl., 
Solidago patula là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Muhl. miêu tả khoa học đầu tiên.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Solidago patula”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.
Thánh Thần Đế

Thánh Thần Đế (chữ Hán 聖神帝) là thụy hiệu hoặc tôn hiệu của một số vị quân chủ.
Danh sách

Chu Thánh Thần Đế (có tôn hiệu là Đại Thánh Đế)
Đại Lý Thánh Thần Đế (gọi tắt theo thụy hiệu dài Thánh Thần Văn Vũ Hoàng Đế, có khi chỉ gọi là Văn Vũ Đế)
Lý Thánh Thần Đế (gọi tắt theo tôn hiệu dài Ứng Thiên Sùng Nhân Chí Đạo Uy Khánh Long Trường Minh Văn Duệ Võ Hiếu Đạo Thánh Thần Hoàng Đế, thụy hiệu là Văn Vũ Đế)
Tephrina anostilpna

| Tephrina anostilpna> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Tephrina
Loài (species): T. anostilpna
Danh pháp hai phần
Tephrina anostilpna Wehrli, 1938 
Tephrina anostilpna là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 17 tháng 6 năm 2014.
Elaeagnus montana

| Elaeagnus montana |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Rosales
Họ (familia): Elaeagnaceae
Chi (genus): Elaeagnus
Loài (species): E. montana
Danh pháp hai phần
Elaeagnus montana Makino, 1913 
Elaeagnus montana là một loài thực vật có hoa trong họ Elaeagnaceae. Loài này được Makino mô tả khoa học đầu tiên năm 1913.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Elaeagnus montana”. Truy cập ngày 15 tháng 9 năm 2013.
Globidrillia ferminiana

| Globidrillia ferminiana> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Mollusca
Lớp (class): Gastropoda
Liên họ (superfamilia): Conoidea
(không phân hạng): nhánh Caenogastropoda nhánh Hypsogastropoda nhánh Neogastropoda
Họ (familia): Drilliidae
Chi (genus): Globidrillia
Loài (species): G. ferminiana
Danh pháp hai phần
Globidrillia ferminiana (Dall, 1919) 
Danh pháp đồng nghĩa
 Clavus (Cymatosyrinx) hemphillii (Stearns, 1871),  Cymatosyrinx ferminiana Dall, 1919 
Globidrillia ferminiana là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Drilliidae.
Chú thích

1 2  Globidrillia ferminiana (Dall, 1919). World Register of Marine Species, truy cập 5 tháng 4 năm 2010.
Neonitocris hiekei

| Neonitocris hiekei> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Neonitocris
Loài (species): N. hiekei
Danh pháp hai phần
Neonitocris hiekei Breuning, 1965 
Neonitocris hiekei là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Neil deGrasse Tyson
Tác phẩm

Danh sách tác phẩm của Tyson:
Tác phẩm > Nghiên cứu được xuất bản

Twarog, Bruce A.; Tyson, Neil D. (1985). "uvby Photometry of Blue Stragglers in NGC 7789". Astronomical Journal 90: 1247. doi:10.1086/113833
Tyson, Neil D.; Scalo, John M. (1988). "Bursting Dwarf Galaxies: Implications for Luminosity Function, Space Density, and Cosmological Mass Density". Astrophysical Journal 329: 618. doi:10.1086/166408
Tyson, Neil D. (1988). "On the possibility of Gas-Rich Dwarf Galaxies in the Lyman-alpha Forest". Astrophysical Journal (Letters) 329: L57. doi:10.1086/185176
Tyson, Neil D.; Rich, Michael (1991). "Radial Velocity Distribution and Line Strengths of 33 Carbon Stars in the Galactic Bulge". Astrophysical Journal 367: 547. doi:10.1086/169651
Tyson, Neil D.; Gal, Roy R. (1993). "An Exposure Guide for Taking Twilight Flatfields with Large Format CCDs". Astronomical Journal 105: 1206. doi:10.1086/116505
Tyson, Neil D.; Richmond, Michael W.; Woodhams, Michael; Ciotti, Luca (1993). "On the Possibility of a Major Impact on Uranus in the Past Century". Astronomy & Astrophysics (Research Notes) 275: 630
Schmidt, B. P. et al. (1994). "The Expanding Photosphere Method Applied to SN1992am at cz = 14600 km/s". Astronomical Journal 107: 1444
Wells, L. A. et al. (1994). "The Type Ia Supernova 1989B in NGC3627 (M66)". Astronomical Journal 108: 2233. doi:10.1086/117236
Hamuy, M. et al. (1996). "BVRI Light Curves For 29 Type Ia Supernovae". Astronomical Journal 112: 2408. doi:10.1086/118192
Lira, P. et al. (1998). "Optical light curves of the Type IA supernovae SN 1990N and 1991T". Astronomical Journal 116: 1006. doi:10.1086/300175
Scoville, N. et al. (2007). "The Cosmic Evolution Survey (COSMOS): Overview". Astrophysical Journal Supplement 172: 1. doi:10.1086/516585
Scoville, N. et al. (2007). "COSMOS: Hubble Space Telescope Observations". Astrophysical Journal Supplement 172: 38. doi:10.1086/516580
Liu, C. T.; Capak, P.; Mobasher, B.; Paglione, T. A. D.; Scoville, N. Z.; Tribiano, S. M.; Tyson, N. D. (2008). "The Faint-End Slopes of Galaxy Luminosity Functions in the COSMOS Field". Astrophysical Journal Letters 672: 198. doi:10.1086/522361
Tác phẩm > Sách

Merlin's Tour of the Universe (1989). ISBN 0-385-48835-1
Universe Down to Earth (1994). ISBN 0-231-07560-X
Just Visiting This Planet (1998). ISBN 0-385-48837-8
One Universe: At Home in the Cosmos (2000). ISBN 0-309-06488-0
Cosmic Horizons: Astronomy at the Cutting Edge (2000). ISBN 1-56584-602-8
City of Stars: A New Yorker's Guide to the Cosmos (2002)
My Favorite Universe (a 12-part lecture series) (2003). ISBN 1-56585-663-5
Origins: Fourteen Billion Years of Cosmic Evolution (co-authored with Donald Goldsmith) (2004). ISBN 0-393-32758-2
The Sky Is Not the Limit: Adventures of an Urban Astrophysicist (1st ed 2000 / 2nd ed 2004). ISBN 978-1-59102-188-9
Death by Black Hole: And Other Cosmic Quandaries (2007). ISBN 0-393-33016-8
The Pluto Files: The Rise and Fall of America's Favorite Planet (2009). ISBN 0-393-06520-0
Space Chronicles: Facing the Ultimate Frontier (2012). ISBN 0-393-08210-5
Tác phẩm > Phim ảnh

The Inexplicable Universe: Unsolved Mysteries
Cosmos: A Spacetime Odyssey
Chú thích

↑  
The Science Foundation (ngày 1 tháng 1 năm 2011). “Neil deGrasse Tyson – Called by the Universe”. YouTube. Truy cập ngày 9 tháng 2 năm 2012.
↑  "Curriculum Vitae Lưu trữ 2012-01-01 tại Wayback Machine". Hayden Planetarium. Truy cập ngày 16 tháng 5 năm 2014.
↑  “The Inexplicable Universe: Unsolved Mysteries”. Thegreatcourses.com. Truy cập ngày 12 tháng 3 năm 2014.
Thần Kiếm

| Kyon Sin-gom견신검 |
| --- | --- |

Quốc vương Hậu Bách Tế
Nhiệm kỳ 15 tháng11, 935 – 936
Đăng cơ: 15 tháng11, 935
Niên hiệu: 
Jeonggae (정개, 正開, Chính Khai): 900–936
 
Tiền nhiệm: Kyon Hwon
Kế nhiệm: không có
 

Binh nghiệp
Cấp bậc: thống tướng
 
Thông tin cá nhân
Sinh: 
Ngày sinh: 885
Nơi sinh: Triều Tiên
 
Mất: 936
Giới tính: nam
Gia quyến: 
Thân phụ: Chân Huyên
Anh chị em: Keung Yeun, Keong YeongKam, Keung Kinkang, Gyeon Ae-bok
 
Nghề nghiệp: tướng lĩnh quân đội
Quốc tịch: Hậu Bách Tế

Tên tiếng Triều Tiên
Hangul: 신검
Hanja: 神劍
Romaja quốc ngữ: Sin-geom
McCune–Reischauer: Sin'gŏm
Hán-Việt: Thần Kiếm
 
x • t • 
Thần Kiếm (trị vì 935–936) là quốc vương thứ hai và cuối cùng của Hậu Bách Tế, một trong Hậu Tam Quốc Triều Tiên. Ông lên ngôi sau khi cùng với hai đệ là Lương Kiếm (Yanggeom) và Long Kiếm (Yonggeom), lật đổ phụ vương là Chân Huyên (Gyeon Hwon) và giết chết người được chỉ định kế vị, người đệ khác mẹ là Kim Cương (Geumgang).
Ông cho giam lỏng Chân Huyên trong Geumsansa (Kim Sơn tự), song Chân Huyên đã đào thoát thành công và đến chỗ kẻ thù cũ là Cao Ly Thái Tổ, người này chào đón ông và cấp cho ông thái âp và nông bộc. Chân Huyên đã lãnh đạo quân Cao Ly chống lại các nghịch tử của mình vào năm 936 tại nơi ngàu nay là Seonsan, Gumi và tiêu diệt quân của Thần Kiếm.
Cao Ly Thái Tổ dường như coi âm mưu trước đó là chuyện nội bộ của anh em Thần Kiếm, và phong cho Thần Kiếm tước hiệu quý tộc. Có các tài liệu khác nau về việc các đệ là Lương Kiếm và Long Kiếm đã bị cho đi lưu đày hay bị giết.
Tất cả các hoàng tử, công chúa của ông đều chết trong cuộc hỗn loạn, chỉ duy nhất một công chúa sống xót là công chúa WooHee.
Gioan Hồng Sơn Xuyên

| Tổng giám mục   Gioan Hồng Sơn Xuyên 洪山川 |
| --- | --- |
Tổng giám mục Tổng giáo phận Đài Bắc   (2007 - 2020)   Giám mục chính tòa Giáo phận Gia Nghĩa   (2006 - 2007)
Tổng giám mục Hồng Sơn Xuyên năm 2008
Tổng giáo phận: Đài Bắc
Tựu nhiệm: 9 tháng 11, 2007
Tiền nhiệm: Giuse Trịnh Tái Phát
Kế nhiệm: Tôma Chung An Trụ
Truyền chức
Thụ phong: 23 tháng 6 , 1973
Tấn phong: 28 tháng 2, 2006
Thông tin cá nhân
Sinh: 20 tháng 11, 1943 (80 tuổi) Bành Hồ, Đài Loan thuộc Nhật
Quốc tịch:  Đài Loan
Hệ phái: Công giáo Rôma
Khẩu hiệu: Chân lý, tự do （Veritas et libertas）
Gioan Hồng Sơn Xuyên S.V.D. (tiếng Trung: 洪山川; Hung Shan-chuan; sinh 1943) là một Giám mục người Đài Loan của Giáo hội Công giáo Rôma. Ông nguyên là Tổng giám mục chính tòa Tổng giáo phận Đài Bắc.
Tiểu sử

Tổng giám mục Xuyên sinh ngày 20 tháng 11 năm 1943 tại đảo Bành Hồ. Năm 29 tuổi (1972) ông gia nhập hội dòng Society of the Divine Word, viết tắt là S.V.D. Ngày 23 tháng 6 cùng năm, ông trở thành linh mục của dòng này.
Ngày 16 tháng 1 năm 2006, Tòa Thánh quyết định bổ nhiệm linh mục Gioan Hồng Sơn Xuyên làm Giám mục chính tòa Giáo phận Gia Nghĩa. Lễ tấn phong cho vị tân chức diễn ra ngay sau đó vào ngày 28 tháng 2 cùng năm. Chủ phong là Hồng y Phaolô Thiện Quốc Tỷ S.J., Nguyên giám mục chính tòa Giáo phận Cao Hùng, Đài Loan. Hai giám mục phụ phong gồm tổng giám mục Đài Bắc Giuse Trịnh Tái Phát và Giám mục Phêrô Lưu Chấn Trung, giám mục Cao Hùng.
Ngày 9 tháng 11 năm 2007, Tòa Thánh thuyên chuyển giám mục Xuyên, bổ nhiệm ông làm Tổng giám mục Tổng giáo phận Đài Bắc, kế nhiệm Tổng giám mục Giuse Trịnh Tái Phát về hưu. Ông hồi hưu ngày 23 tháng 5 năm 2020 vì tuổi tác, theo giáo luật.
Nemacheilus troglocataractus

| Nemacheilus troglocataractus> Tình trạng bảo tồn |
| --- | --- |
 Sắp nguy cấp  (IUCN 2.3)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Actinopterygii
Bộ (ordo): Cypriniformes
Họ (familia): Nemacheilidae
Chi (genus): Nemacheilus
Loài (species): N. troglocataractus
Danh pháp hai phần
Nemacheilus troglocataractus Kottelat & Géry, 1989 
Danh pháp đồng nghĩa
 Noemacheilus troglocataractus (Kottelat & Géry, 1989)  Nemacheilus trogocataractus Kottelat & Géry, 1989
Nemacheilus troglocataractus là một loài cá vây tia trong họ Nemacheilidae (trước đây là phân họ Nemacheilinae trong họ Balitoridae). Loài này chỉ được tìm thấy ở Thái Lan.
Glomeropitcairnia

| Glomeropitcarnia |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Poales
Họ (familia): Bromeliaceae
Chi (genus): Glomeropitcarnia Mez, 1905
Phân cấp
 xem trong bài
Danh pháp đồng nghĩa
 Tillandsia penduliflora Griseb.  Caraguata penduliflora (Griseb.) Wittm.  Hepetis penduliflora (Griseb.) Mez 
Glomeropitcarnia là một chi thực vật có hoa trong họ Bromeliaceae.
Chú thích

↑  Kew World Checklist of Selected Plant Families
↑  The Plant List (2010). “Glomeropitcairnia”. Truy cập ngày 20 tháng 8 năm 2013.
Nhóm đồng luân của các hình cầu

Quấn một hình cầu hai chiều quanh một hình cầu khác.
Trong toán học, và cụ thể hơn là trong tô pô đại số, các nhóm đồng luân của hình cầu là các bất biến mô tả, một cách đại số, những cách mà các hình cầu  n chiều và  k chiều có thể quấn quanh nhau. Khái niệm này, vốn ban đầu được xác định cho các mặt cầu 1 chiều (vòng tròn) và 2 chiều (hình cầu), được khái quát cho các mặt cầu  n chiều.
Định nghĩa

Nhóm đồng luân bậc  j của hình cầu  n chiều  \mathbb {S} ^{n}, là tập hợp, ký hiệu  \pi _{j}(\mathbb {S} ^{n})=[\mathbb {S} ^{j}\to \mathbb {S} ^{n}], các lớp đồng luân của các hàm liên tục giữa hai hình cầu sao cho một điểm cố định của hình cầu  \mathbb {S} ^{j} được gửi tới một điểm cố định của hình cầu  \mathbb {S} ^{n} (gọi là hai điểm cơ sở).
Tập hợp  \pi _{j}(\mathbb {S} ^{n}) có thể được trang bị một cấu trúc nhóm abel.
Nếu  j<n, nhóm này là nhóm tầm thường:  \pi _{j}(\mathbb {S} ^{n})=\{0\}.
Nếu  j=n, ta có  \pi _{n}(\mathbb {S} ^{n})=\mathbb {Z}  (có thể chứng minh bằng định lý Hurewicz).
1 chiều: các nhóm đồng luân của đường tròn

Ta có:
\pi _{1}(\mathbb {S} ^{1})=\mathbb {Z} ;
\pi _{q}(\mathbb {S} ^{1})=0\quad với \quad q\geq 2.
2 chiều và 3 chiều

Các hình cầu có ít nhất hai chiều là đơn liên, nói riêng:
Với mọi  n lớn hơn hoặc bằng 3, ta có:  \pi _{2}(\mathbb {S} ^{n})=0, nói riêng:
Với mọi  n, ta có:  \pi _{n}(\mathbb {S} ^{n})=\mathbb {Z} , nói riêng:
Thành thớ Hopf
cho ta một dãy khớp đồng luân,
Từ  \pi _{1}(\mathbb {S} ^{1})=\mathbb {Z}  và với  i\geq 2,  \pi _{i}(\mathbb {S} ^{1})=0 ta có một đẳng cấu
nói riêng
Với các nhóm đồng luân bậc cao hơn, nhiều kỹ thuật khác cho ta các kết quả sau
\pi _{4}(\mathbb {S} ^{2})=\pi _{4}(\mathbb {S} ^{3})=\mathbb {Z} /(2)
\pi _{5}(\mathbb {S} ^{2})=\pi _{5}(\mathbb {S} ^{3})=\mathbb {Z} /(2)
\pi _{6}(\mathbb {S} ^{2})=\pi _{6}(\mathbb {S} ^{3})=\mathbb {Z} /(12)
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  k | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | số 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 |
|  \pi _{k}(\mathbb {S} ^{3})=\pi _{k}(\mathbb {S} ^{2}) | Z | Z2 | Z2 | Z12 | Z2 | Z2 | Z3 | Z15 | Z2 | Z22 | Z12×Z2 | Z84×Z22 | Z22 | Z6 | Z30 | Z30 | Z2×Z6 | Z22×Z12 | Z22×Z12 | Z22×Z132 |
Chiều cao hơn > Bảng

Tính toán các nhóm đồng luân của các hình cầu nói chung là phức tạp. Bảng sau tóm gọn lại kết quả thu được.
|  | π1 | π2 | π3 | π4 | π5 | π6 | π7 | π8 | π9 | π10 | π11 | π12 | π13 | π14 | π15 | π16 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| S1 | Z | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| S2 | 0 | Z | Z | Z2 | Z2 | Z12 | Z2 | Z2 | Z3 | Z15 | Z2 | Z22 | Z12×Z2 | Z84×Z22 | Z22 | Z6 |
| S3 | 0 | 0 | Z | Z2 | Z2 | Z12 | Z2 | Z2 | Z3 | Z15 | Z2 | Z22 | Z12×Z2 | Z84×Z22 | Z22 | Z6 |
| S4 | 0 | 0 | 0 | Z | Z2 | Z2 | Z×Z12 | Z22 | Z22 | Z24×Z3 | Z15 | Z2 | Z23 | Z120×Z12×Z2 | Z84×Z25 | Z26 |
| S5 | 0 | 0 | 0 | 0 | Z | Z2 | Z2 | Z24 | Z2 | Z2 | Z2 | Z30 | Z2 | Z23 | Z72×Z2 | Z504×Z22 |
| S6 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | Z | Z2 | Z2 | Z24 | 0 | Z | Z2 | Z60 | Z24×Z2 | Z23 | Z72×Z2 |
| S7 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | Z | Z2 | Z2 | Z24 | 0 | 0 | Z2 | Z120 | Z23 | Z24 |
| S8 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | Z | Z2 | Z2 | Z24 | 0 | 0 | Z2 | Z×Z120 | Z24 |
| S9 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | Z | Z2 | Z2 | Z24 | 0 | 0 | Z2 | Z240 |