stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Trần Ngọc Danh
Xuất thân

Trần Ngọc Danh (tên húy là Khôi) sinh năm 1908 tại Đức Phổ, Quảng Ngãi, là con út trong một gia đình có 8 anh chị em, con của quan huyện Trần Văn Phổ và bà Hoàng Thị Cát. Ông là em trai của Tổng bí thư Đảng Cộng sản Đông Dương Trần Phú.
Ông mồ côi từ nhỏ. Cùng với Trần Phú, ông được người bác họ mẹ đưa về cho gia đình anh họ của ông nuôi dưỡng và cho ăn học.
Về nước và qua đời

Theo hồi ký của Hoàng Văn Hoan, thì ông Hoan đã đến Praha để gặp Trần Ngọc Danh và phê bình ông hành động vô tổ chức. Ông Hoan cho biết ông Danh đang chữa bệnh ở Slovakia có về Prague gặp ông này rồi quay lại chữa bệnh tiếp và lúc rời Tiệp về Bắc Kinh cùng với Lê Hy (trong nhóm của ông Danh ở Prague), thì ông Danh thì vẫn ở Tiệp tiếp tục chữa bệnh một thời gian rồi sẽ về nước sau.
Theo M.A. Silin (lúc này là đại sứ Liên Xô tại Tiệp Khắc) thì máy bay chở Trần Ngọc Danh cất cánh ngày 14 tháng 6 năm 1950 từ Praha đi Moskva. Thông tin từ các nguồn nước ngoài về Trần Ngọc Danh sau năm 1950 không thống nhất về thời gian.
Theo gia đình ông, năm 1951 ông đã cùng vợ và con gái 2 tuổi theo đường bộ trở lại chiến khu Việt Bắc.
Một số nguồn nước ngoài cho rằng ông bị khai trừ ra khỏi đảng và mất không lâu sau đó. Theo Lê Hy (về Việt Bắc năm 1950), thì ông này và ông Danh đã bị khai trừ khỏi Đảng vì lý do “đào nhiệm, phê bình vô nguyên tắc đối với Trung ương”, do cuộc họp có Trường Chinh chủ trì, Hoàng Quốc Việt báo cáo viên, Lê Văn Lương, Trần Quang Huy, Lê Khắc, Dương Bạch Mai và Nguyễn Văn Minh làm uỷ viên.
Theo lời vợ con ông thì mặc dù Giáo sư Tôn Thất Tùng điều trị tích cực, ông mất vì bệnh lao khi vợ ông sắp sinh người con thứ hai (Trần Thanh Bình, sinh năm 1952).
Phần mộ Trần Ngọc Danh hiện tại được đặt trên đồi Quần Hội, ở quê là xã Tùng Ảnh, Hà Tĩnh, trong khu mộ có cha mẹ và anh trai Trần Phú.
Gia đình

Vợ Trần Ngọc Danh là nghệ sĩ piano Thái Thị Liên. Hai người có với nhau hai người con Trần Bạch Thu Hà và Trần Thanh Bình. Trần Bạch Thu Hà sau cũng trở thành một nghệ sĩ và giảng viên piano, cựu giám đốc Nhạc viện Hà Nội. Trần Thanh Bình là cựu viện trưởng Viện Nghiên cứu thiết kế trường học của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Chú thích

↑  “Về thăm khu mộ đồng chí Trần Phú”. Ban quản lý di tích Trần Phú. Bản gốc lưu trữ ngày 26 tháng 2 năm 2021. Truy cập ngày 19 tháng 2 năm 2021.
↑  Lê Doãn Thắng (30 tháng 3 năm 2014). “Về thăm khu mộ đồng chí Trần Phú”. Khu di tích Trần Phú. Bản gốc lưu trữ ngày 26 tháng 2 năm 2021. Truy cập ngày 19 tháng 2 năm 2021.
↑  
Kiều Khải (27 tháng 6 năm 2010). “Nhà văn Sơn Tùng và truyện ký về cố Tổng Bí thư Trần Phú”. Báo Công an nhân dân điện tử. Truy cập ngày 19 tháng 2 năm 2021.
↑  
Phạm Quang Đẩu (11 tháng 12 năm 2017). “"Mảng ghép" cuối cùng!”. Khu di tích Hà Huy Tập. Truy cập ngày 19 tháng 2 năm 2021.
1 2 3 4  Селиванов И.Н. Чан Нгок Дан Lưu trữ 2021-02-26 tại Wayback Machine (Вопросы истории. 2013. №4. С. 50-63)
1 2 3 4 5 6  Dror, O. (2016). Establishing Hồ Chí Minh’s Cult: Vietnamese Traditions and Their Transformations. The Journal of Asian Studies, 75(02), 433–466. doi:10.1017/s0021911815002041
1 2  Sophie Quinn-Judge (2002). Ho Chi Minh: The Missing Years, 1919-1941. University of California Press.
↑  “Chuyện kể của Luật sư Trần Văn Khương về Bác Hồ”. Ủy ban Mặt trận Tổ Quốc Việt Nam. 19 tháng 5 năm 2009.[liên kết hỏng]
1 2 3  “Tùng Ảnh, đất địa linh nhân kiệt”. Trang thông tin điện tử xã Tùng Ảnh, huyện Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh. 19 tháng 7 năm 2017. Truy cập ngày 19 tháng 2 năm 2021.[liên kết hỏng]
1 2 3  “Chuyện ít biết về người Mẹ của nghệ sĩ tài danh Đặng Thái Sơn”. Văn Nghệ Công An. 3 tháng 9 năm 2017.
↑  “Sophie Quinn-Judge: Hồ Chí Minh 'không phải vị thánh cộng sản'”. BBC Tiếng Việt. 19 tháng 5 năm 2020.
↑  SAINTENY, JEAN. 1970. Face à Ho Chi Minh [Faced with Ho Chi Minh]. Paris: Édition seghers.[cần số trang]
↑  Trần Ngọc Danh, Tiểu sử Hồ Chủ tịch [Biography of President Hồ]. Paris: Chi-hội Liên-Việt tại pháp. Archives Nationales d’Outre-Mer, Aix-en-Provence, fonds du Haut Commissariat de l’Indochine: SPCE, carton 370.
↑  Selivanov, Igor N. 2014. Stalin, Ho Shi Min i “delo” Chan Ngok Dana: Fakty, hipotezy, arhivnye dokumenty [Stalin, Ho Chi Minh, and the “affair” of Tran Ngoc Danh: Facts, hypothesis, archival documents]. Kursk, Russia: Kursk State University
↑  Dror 2016, tr. 441.  Trích: "Trần Ngọc Danh presents this as evidence of Hồ Chí Minh's incorrect thinking and self-deification." dịch: Trần Ngọc Danh đưa ra điều này như bằng chứng cho đường lối sai trái và sự thần thánh hóa chính mình của Hồ Chí Minh."
↑  “Hoàng Văn Hoan (hồi ký) - Giọt nước trong biển cả”. Bản gốc lưu trữ ngày 22 tháng 5 năm 2013. Truy cập ngày 20 tháng 2 năm 2021.
↑  “Vài nét về cuộc đời hoạt động của Từ Lâm. Nhà xuất bản Tin Việt Nam, tháng 7.1986”. Bản gốc lưu trữ ngày 22 tháng 5 năm 2013. Truy cập ngày 20 tháng 2 năm 2021.
↑  “Người thầy đầu tiên của khoa Piano Trường Âm nhạc Việt Nam”. Học Viện Âm Nhạc Quốc Gia Việt Nam.
Trần Nguyên Hãn (phường)

Đối với các định nghĩa khác, xem Trần Nguyên Hãn (định hướng).
Trần Nguyên Hãn là một phường thuộc quận Lê Chân, thành phố Hải Phòng, Việt Nam.
Địa lý

Phường Trần Nguyên Hãn có vị trí địa lý:
Phía đông giáp phường Hàng Kênh
Phía tây giáp phường An Dương
Phía nam giáp phường An Dương và phường Dư Hàng Kênh
Phía bắc giáp phường An Biên.
Phường Trần Nguyên Hãn có diện tích 0,90 km², dân số năm 2023 là 44.142 người, mật độ dân số đạt 49.046 người/km².
Lịch sử

Ngày 15 tháng 1 năm 1981, UBND TP. Hải Phòng ban hành Quyết định số 83/QĐ-UBND về việc:
Thành lập phường Dư Hàng thuộc quận Lê Chân.
Thành lập phường Hồ Nam thuộc quận Lê Chân.
Ngày 25 tháng 9 năm 1981, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định số 89-HĐBT về việc thành lập phường Trần Nguyên Hãn trên cơ sở một phần của phường An Dương và một phần của phường Lam Sơn.
Ngày 20 tháng 7 năm 2022, HĐND TP. Hải Phòng ban hành Nghị quyết số 26/NQ-HĐND về việc:
Sáp nhập tổ dân phố số 2 và tổ dân phố số 3 vào tổ dân phố số 1.
Thành lập tổ dân phố số 2 trên cơ sở 3 tổ dân phố: số 4, số 5, số 6.
Thành lập tổ dân phố số 3 trên cơ sở 3 tổ dân phố: số 7, số 8, số 9.
Thành lập tổ dân phố số 4 trên cơ sở 3 tổ dân phố: số 10, số 11, số 12.
Thành lập tổ dân phố số 5 trên cơ sở tổ dân phố số 13 và tổ dân phố số 14.
Thành lập tổ dân phố số 6 trên cơ sở 3 tổ dân phố: số 15, số 16, số 17.
Thành lập tổ dân phố số 7 trên cơ sở tổ dân phố số 18 và tổ dân phố số 19.
Thành lập tổ dân phố số 8 trên cơ sở tổ dân phố số 20 và tổ dân phố số 21.
Thành lập tổ dân phố số 1 trên cơ sở 3 tổ dân phố: số 2, số 3, số 4.
Thành lập tổ dân phố số 2 trên cơ sở 3 tổ dân phố: số 5, số 6, số 7.
Thành lập tổ dân phố số 3 trên cơ sở 3 tổ dân phố: số 8, số 9, số 10.
Thành lập tổ dân phố số 4 trên cơ sở 4 tổ dân phố: số 11, số 12, số 13, số 23.
Thành lập tổ dân phố số 5 trên cơ sở 4 tổ dân phố: số 14, số 15, số 16, số 21.
Thành lập tổ dân phố số 6 trên cơ sở 3 tổ dân phố: số 18, số 19, số 25.
Thành lập tổ dân phố số 7 trên cơ sở 3 tổ dân phố: số 20, số 22, số 26.
Thành lập tổ dân phố số 8 trên cơ sở 3 tổ dân phố: số 1, số 17, số 24.
Sáp nhập tổ dân phố số 2 và một phần của tổ dân phố số 3 vào tổ dân phố số 1.
Thành lập tổ dân phố số 2 trên cơ sở 2 tổ dân phố: số 4, số 5 và một phần của tổ dân phố số 3.
Thành lập tổ dân phố số 3 trên cơ sở tổ dân phố số 6 và tổ dân phố số 7.
Thành lập tổ dân phố số 4 trên cơ sở 3 tổ dân phố: số 14, số 15, số 16.
Thành lập tổ dân phố số 5 trên cơ sở 3 tổ dân phố: số 8, số 9, số 10.
Thành lập tổ dân phố số 6 trên cơ sở 3 tổ dân phố: số 25, số 26, số 27.
Thành lập tổ dân phố số 7 trên cơ sở 3 tổ dân phố: số 11, số 12, số 13.
Thành lập tổ dân phố số 8 trên cơ sở 3 tổ dân phố: số 17, số 18, số 23.
Thành lập tổ dân phố số 9 trên cơ sở 3 tổ dân phố: số 19, số 21, số 22.
Thành lập tổ dân phố số 10 trên cơ sở tổ dân phố số 20 và tổ dân phố số 24.
Ngày 24 tháng 10 năm 2024, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1232/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã của thành phố Hải Phòng giai đoạn 2023 – 2025 (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2025). Theo đó, sáp nhập toàn bộ 0,34 km² diện tích tự nhiên, quy mô dân số là 16.620 người của phường Hồ Nam và toàn bộ 0,27 km² diện tích tự nhiên, quy mô dân số là 13.812 người của phường Dư Hàng vào phường Trần Nguyên Hãn.
Phường Trần Nguyên Hãn có 0,90 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số là 44.142 người.
Chú thích

1 2  “Quyết định số 89-HĐBT năm 1981 về việc phân vạch địa giới một số phường thuộc thành phố Hải Phòng”. Dữ liệu pháp luật. 25 tháng 9 năm 1981. Bản gốc lưu trữ ngày 25 tháng 8 năm 2024. Truy cập ngày 25 tháng 8 năm 2024.
1 2 3 4  “Nghị quyết số 1232/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã của thành phố Hải Phòng giai đoạn 2023 – 2025”. Cổng thông tin điện tử Quốc hội Việt Nam. 24 tháng 10 năm 2024. Lưu trữ bản gốc ngày 2 tháng 11 năm 2024. Truy cập ngày 2 tháng 11 năm 2024.
↑  Tổng cục Thống kê
↑  Quyết định số 83/QĐ-UBND ngày 15/01/1981 của UBND thành phố Hải Phòng về việc đổi tên khu phố thành quận và đổi tên tiểu khu thành phường.
↑  “Nghị quyết số 26/NQ-HĐND về việc sắp xếp, sáp nhập, đổi tên thôn, tổ dân phố trên địa bàn thành phố Hải Phòng” (PDF). Cổng thông tin điện tử thành phố Hải Phòng. 20 tháng 7 năm 2022. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 4 tháng 8 năm 2024. Truy cập ngày 4 tháng 8 năm 2024.
Phong trào Tiệc Trà

Những người của phong trào Tiệc trà biểu tình trên Bãi cỏ Tây Điện Quốc hội và Khu dạo chơi Quốc gia trong sự kiện Người đóng thuế Hành quân đến Washington ngày 12 tháng 9 năm 2009
Phong trào Tiệc trà (tiếng Anh: Tea Party movement) là một phong trào chính trị phân quyền cánh hữu tại Hoa Kỳ nổi bật chủ yếu vì kêu gọi giảm nợ công quốc gia và ngân sách liên bang bằng cách giảm chi phí và thuế má. Phong trào này được coi là một phần chủ nghĩa bảo thủ, một phần chủ nghĩa tự do cá nhân, và một phần chủ nghĩa dân túy. Phong trào đã tổ chức các cuộc biểu tình và ủng hộ các ứng viên chính trị kể từ năm 2009.
Tên của phong trào chơi chữ thuật ngữ đảng phái chính trị (political party) và Tiệc trà Boston (Boston Tea Party), một sự kiện gây ấn tượng trong lịch sử Hoa Kỳ năm 1773. Những người biểu tình chống thuế má tại nước Mỹ thường công nhận Tiệc trà Boston là nguồn cảm hứng. Các biểu tình vào Ngày đóng thuế vào những năm 1990 trở về trước nhắc đến Tiệc trà Boston. Vào năm 2001, một số nhà hoạt động bảo thủ đã sáng tạo phong tục gửi gói trà cho các nghị sĩ và viên chức khác qua bưu điện như một hành động tượng trưng.
Phong trào Tiệc trà không phải là một đảng chính trị quốc gia. Theo các cuộc thăm dò ý kiến, phần đông những người ủng hộ Tiệc trà tự nhận mình thuộc đảng Cộng hòa, và những người ủng hộ phong trào thường ủng hộ các ứng viên đảng Cộng hòa. Một số đảng viên Cộng hòa nổi tiếng là thành viên của những tổ chức thuộc phong trào Tiệc trà, bao gồm Sarah Palin, Dick Armey, Michele Bachmann, Marco Rubio, Ted Cruz, và Rand Paul.
Princess Tutu

Princess Tutu (プリンセスチュチュ Purinsesu Chuchu?) là anime về một câu chuyện hư cấu, lấy ba lê làm chủ đề, thuộc dòng anime magical-girl. Được tạo ra bởi bà Ikuko Itoh vào năm 2002 cho xưởng phim hoạt hình Hal Film Maker. Bộ anime nhiều tập này được chia làm hai phần chính: Phần đầu được phát sóng vào năm 2002 và phần sau phát sóng năm 2004 tại Nhật Bản. Sau đó được chuyển thể thành manga. Cả anime và manga của Princess Tutu đều được ADV Films cấp phép phát hành tại Bắc Mỹ, năm 2004.
Nôi dung bộ phim mở rộng khái niệm của "định mệnh" và "khát vọng được tự do". Phần lớn người xem nhận xét rằng mặc dù Princess Tutu, trên danh nghĩa là phim về magical-girl, thật ra thiên về "ba lê dựa trên một loạt chuyện cổ tích với một ít yếu tố của magical-girl,". Việc dùng vũ điệu ba lê để giải quyết rắc rối thay cho vũ lực đã đem lại hiệu quả bất ngờ về tính hấp dẫn của bộ phim.
Điểm đặc sắc nhất của bộ phim chính là phần âm nhạc.
Ngoài truyện

Cái tên Drosselmeyer trong vở ba lê Kẹp Hạt Dẻ là cha đỡ đầu của bé Clara. Ông tặng cô bé một món quà mở ra một thế giới trong mơ đầy kì ảo. Ahiru trong vai cô bé Clara. Drosselmeyer là người tặng Ahiru món quà khiến vịt con hóa thiên nga.
Phần một, tập 4, câu chuyện về hồn ma của các thiếu nữ Wili được dựa trên vở ba lê Giselle. Phần âm nhạc trong tập này cũng từ đó mà ra. Princess Tutu trong vai nàng Giselle, cô gái quê yêu chàng công tước cao sang. Mytho là Hoàng Tử, quá cao sang so với vịt con.
Phần một, tập 6, được dựa trên vở ba lê Người đẹp ngủ trong rừng, phần âm nhạc cũng lấy từ vở này. Mytho trong vai người đẹp: bị mất trái tim—đang ngủ say. Câu hỏi là liệu nhân vật chính có muốn thức dậy—thu thập lại trái tim—hay không.
Phần một, tập 9, được dựa trên câu chuyện Đôi Giầy Đỏ. Rue trong vai cô bé Karen, bị trói buộc bởi đôi giầy tội lỗi không thể thoát ra được. Đôi giầy đỏ là đôi giày ba lê đen của Princess Kraehe
Phần một, tập 10, là truyện cổ tích Cô bé Lọ Lem. Princess Tutu trong vai Cinderella: Cinderella phải bỏ chạy sau khi phép thuật hết hiệu nghiệm—Princess Tutu cũng giấu thân phận vịt của mình. Nhưng thay vì Hoàng Tử nhặt được chiếc giày thủy tinh, Fakir nhặt được sợi dây chuyền phép của Princess Tutu.
Phần một, tập 11, là vở ba lê cổ điển La Sylphide, Mytho trong vai James, người bị bà phù thủy lừa gài bẫy nàng Tiên gió. Pricness Tutu trong vai nàng Tiên gió. Princess Kraehe là mụ phù thủy. Vì muốn trói buộc nàng Tiên gió với mình mà James đã bị mụ lừa giết nàng. Cùng nội dung, Kraehe ếm bùa món quà của Mytho, gián tiếp trói Tutu bằng tình cảm của anh.
Cuối phần một, tập 13, khi Princess Tutu đối đầu với Princess Kraehe, bối cảnh bộ phim dựa trên vở ba lê nổi tiếng Hồ Thiên Nga. Thiên nga trắng, Odette, là Princess Tutu. Còn Thiên nga đen, Odile, là Princess Kraehe.
Phần hai, tập 15, điệu múa ba lê của Pike và phần âm nhạc được dựa 
trên vở ba lê Coppelia: Swanhilde giả vờ làm búp bê Coppelia—Pike tự 
nguyện biến mình thành con rối. Franz nhân danh tình yêu mà hy sinh bản 
thân—Pike cũng làm vậy.
Phong trào Gülen

Phong trào Gülen là một phong trào Hồi giáo xuyên quốc gia do nhà thần học Hồi giáo Fethullah Gülen, hiện sống lưu vong tại Mỹ, thành lập và lan tỏa ở Thổ Nhĩ Kỳ vào thập niên 1980. Phong trào không có tên chính thức nhưng nó thường được gọi là Hizmet ("Dịch vụ") bởi những người ủng hộ hoặc Cemaat ("cộng đồng") bởi công chúng rộng lớn ở Thổ Nhĩ Kỳ.
Phong trào đã thu hút nhiều người ủng hộ và chỉ trích Thổ Nhĩ Kỳ, Trung Á, và ở các nơi khác trên Thế giới. Nó hoạt động tích cực trong ngành giáo dục tại các trường phổ thông và đại học tư nhân ở hơn 180 quốc gia được điều hành bởi những người theo nó. Phong trào đã bắt đầu diễn đàn đối thoại liên tôn giáo. Nó có các khoản đầu tư đáng kể trong phương tiện truyền thông, tài chính, và vì lợi nhuận các phòng khám sức khỏe. Một số người khen ngợi phong trào này như một phiên bản hòa bình, hiện đại của Hồi giáo, và là một con đường khác so với trường phái cực đoan hơn của Hồi giáo như Salafism.
Sau cuộc điều tra tham nhũng ở Thổ Nhĩ Kỳ năm 2013 về các hành vi tham nhũng của một số quan chức, Bộ trưởng, thị trưởng, và các thành viên gia đình của người cầm quyền Đảng Công lý và Phát triển (AKP) Thổ Nhĩ Kỳ đã được phát hiện, Tổng thống Recep Tayyip Erdoğan đổ lỗi cho phong trào khởi xướng  các cuộc điều tra như là kết quả của việc cắt đứt mối quan hệ mà trước đây là thân thiện. Phong trào được coi là có ảnh hưởng đối với lực lượng cảnh sát Thổ Nhĩ Kỳ và các cơ quan tư pháp. Nó hiện đang bị buộc tội âm mưu lật đổ Chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ được bầu dân chủ thông qua một cuộc đảo chính tư pháp bằng cách sử dụng các cuộc điều tra tham nhũng. Chính phủ khẳng định, phong trào này là một mối đe dọa an ninh quốc gia cho Thổ Nhĩ Kỳ và tịch thu tờ báo thuộc sở hữu phong trào (Zaman - tờ báo lưu hành nhiều nhất ở Thổ Nhĩ Kỳ trước khi bị tịch thu.) và một số công ty có quan hệ với phong trào. Các cuộc điều tra về phong trào vẫn đang tiếp tục với một số cáo buộc.
Trong cuộc Đảo chính Thổ Nhĩ Kỳ 2016, Tổng thống Erdogan đổ lỗi cho phong trào chủ mưu cuộc đảo chính khi ông ta đến Istanbul. Fethullah Gülen đã lên án mạnh mẽ cuộc đảo chính, và bác bỏ các cáo buộc về sự tham gia của ông.
Gülen vs. Erdogan

Nhà truyền đạo Gülen trong nhiều năm là một đồng minh thân cận của đảng Bảo thủ Hồi giáo đang nắm quyền AKP, nhưng đã có bất hòa 2013 với Erdogan, khi cơ quan tư pháp khởi xướng điều tra rộng rãi tham nhũng của các chính trị gia và doanh nhân chung quanh Erdogan.
Erdogan cáo buộc Gülen thậm chí sau đó có âm mưu đảo chính, cho sa thải hoặc chuyển chỗ làm hàng ngàn cảnh sát, công tố viên và thẩm phán bị cáo buộc thuộc phong trào. Kể từ khi đó Gülen là kẻ thù không đội trời chung của Erdogan. Một số phương tiện truyền thông của phong trào Gülen đã bị Chính phủ trong những năm gần đây tịch thu.
Heterorachis acuta

| Heterorachis acuta> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Heterorachis
Loài (species): H. acuta
Danh pháp hai phần
Heterorachis acuta Herbulot 1954 
Heterorachis acuta là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 17 tháng 6 năm 2014.
Mai Trung Thứ

| Mai Trung Thứ |
| --- | --- |
Mai Thứ tại Paris, năm 1942
Thông tin cá nhân
Sinh: 
Tên khai sinh: Mai Trung Thứ
Ngày sinh: 1906
Nơi sinh: An Dương, Hải Phòng
 
Mất: 
Ngày mất: 1980
Nơi mất: Paris
 
An nghỉ: Vanves
Giới tính: nam
Quốc tịch:  Pháp
Gia đình: 
Bố: Mai Trung Cát
 
Đào tạo: Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương
Lĩnh vực: Hội họa

Sự nghiệp nghệ thuật
Bút danh: Mai Thứ
Tác phẩm: Mona Lisa   Trẻ con chơi Vật
 
 
Website
http://www.mai-thu.fr/
x • t • 
Mona Lisa với hình mẫu người phụ nữ Việt Nam trong tà áo dài truyền thống
Mai Trung Thứ là một họa sĩ nổi tiếng của nền mỹ thuật hiện đại của Việt Nam trong những năm đầu thế kỷ 20. Ông là một trong những họa sĩ tốt nghiệp khóa đầu tiên của Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương (1925-1930). Sau đó ông có khoảng thời gian dài sống và hoạt động nghệ thuật tại châu Âu. Tên tuổi ông trong hội họa gắn liền với những tác phẩm tranh lụa về đề tài phụ nữ, trẻ em, cuộc sống thường ngày dưới cái nhìn mang đầy màu sắc văn hóa Á Đông. Mai Trung Thứ là một trong nhóm tứ kiệt trời Âu của nền hội họa Việt Nam (Phổ - Thứ - Lựu - Đàm).
Tiểu sử

Mai Trung Thứ sinh năm 1906, quê ở làng Do Nha (Ro Nha), huyện An Dương, tỉnh Kiến An (cũ) nay là Tân Tiến, An Dương, thành phố Hải Phòng trong một gia đình quan lại.
Ông nội là Mai Trung Quế, tri châu Tuần Giáo kiêm nhiệm châu Luân, quyền tri phủ phủ Điện Biên, tỉnh Sơn La (cũ) được triều đình Huế phong tặng Thái Thường Tự Khanh, gia tặng Đô Sát Viện hữu phó Đô Ngự Sử. Cha là Mai Trung Cát (枚中桔), Tổng đốc Bắc Ninh, được gia phong hàm Thái tử Thiếu bảo Đông Các Đại học sĩ, tước Văn Tân nam và chính quyền Pháp phong tước hiệu Nam tước (Baron).
Năm 1925, ông thi vào khóa I Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương cùng lứa với Nguyễn Phan Chánh, Lê Văn Đệ, Lê Phổ, Nguyễn Cao Luyện... Đây là trường Mỹ thuật duy nhất cho toàn Đông Dương do Victor Tardieu làm Hiệu trưởng, Tardieu là một nghệ sĩ đồng thời là một nhà sư phạm giỏi, một trí thức Pháp tiến bộ.
Trong những năm theo học, lúc đầu Mai Trung Thứ theo đuổi chất liệu tranh sơn dầu vẽ cảnh sinh hoạt của nông thôn Việt Nam thời đó, về sau ông chuyển sang vẽ tranh lụa, chất liệu tranh đã tạo nên tên tuổi ông sau này. Tranh của Mai Trung Thứ nổi bật với những gam màu tươi sáng, con người và cảnh vật cũng tươi sáng giống như tranh của Tô Ngọc Vân sau này.
Năm 1930, sau khi tốt nghiệp Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương, Mai Trung Thứ được bổ nhiệm dạy vẽ tại Trường Quốc học Huế . Tại nơi đây, tài năng vẽ tranh lụa của ông đã nở rộ. Hàng loạt các tác phẩm lụa của ông ra đời mà nhân vật trong tác phẩm của ông là những cô gái Huế dịu dàng, những khung cảnh hữu tình bên dòng sông Hương, những mái nhà cong của khu đền đài lăng tẩm. Sáu năm sống và làm việc ở kinh đô Huế đã gợi cho ông những hình ảnh, những ký ức sâu đậm, đồng thời tạo cho ông chỗ đứng vững chắc trong nền hội họa hiện đại Việt Nam.
Trong thập niên 1930, cùng với một số họa sĩ khác, Mai Trung Thứ tham gia trưng bày tranh ở nhiều nước trên thế giới như ở Italia (Roma 1932, Milan 1934, Naples 1934), ở Bỉ (Brussels 1936), ở Mỹ (San Francisco 1937) và ở Pháp nơi ông đến định cư sau này. Sau khi tham gia Hội chợ đấu xảo Paris năm 1936, Mai Trung Thứ quyết định ở lại sống và hoạt động nghệ thuật tại thành phố được ví như kinh đô ánh sáng, nơi hội tụ các danh họa bậc thầy của thế giới lúc đó. Suốt mấy chục năm sống và làm việc tại thủ đô nước Pháp, ông chủ yếu vẽ bằng ký ức về đề tài các cô thiếu nữ, các trẻ em Việt Nam, khung cảnh Việt Nam, những mái lá hay đền đài...
Năm 1974, Mai Trung Thứ về thăm Việt Nam sau 38 năm xa quê hương cùng nhiều văn nghệ sĩ khác trong đó có nhà điêu khắc Điềm Phùng Thị (học trò của ông) theo lời mời của Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa khi đó.
Năm 1980, ông qua đời đột ngột vì bệnh tim, hưởng thọ 75 tuổi. Thi hài của ông được an táng dưới chân một ngọn núi cách thủ đô Pháp không xa.
Những đóng góp quan trọng

Dù có những đóng góp xuất sắc cho hội họa Việt Nam hiện đại thời kỳ sơ khai trong những năm đầu thế kỷ 20, nhưng các tác phẩm Mai Trung Thứ chủ yếu được biết đến ở nước ngoài hơn là ở Việt Nam. Tại quê hương ông, sự nghiệp sáng tác của Mai Trung Thứ ít được biết đến hơn so với nhiều họa sĩ nổi danh cùng lứa, có thể vì phần lớn cuộc đời ông trôi qua tương đối lặng lẽ trong những năm tháng sống và sáng tác chủ yếu trong căn hộ ở ngoại ô thủ đô Paris của nước Pháp. Năm 1974 là lần đầu tiên và cũng là lần cuối cùng, Mai Trung Thứ có dịp về thăm đất mẹ sau gần 40 năm xa quê hương. Ông qua đời 6 năm sau đó (1980). Sau này, trong bài trả lời phỏng vấn của Thụy Khuê cho đài RFI (Pháp), họa sĩ Lê Phổ - người bạn đồng niên đồng khóa của Mai Trung Thứ đã nói: Người vẽ đẹp nhất ở khóa chúng tôi, đó là họa sĩ Mai Trung Thứ.
Mai Trung Thứ được coi là họa sĩ góp phần quan trọng tạo nên sự phong phú về màu sắc của chất liệu tranh lụa Việt Nam đương thời ông. Đề tài yêu thích của ông là về phụ nữ, trẻ em và cuộc sống hàng ngày với cái nhìn mang đầy màu sắc dân gian và bản sắc văn hóa truyền thống của Việt Nam. Ông đã đặt vào mảnh lụa những hòa sắc lung linh huyền ảo của chủ nghĩa ấn tượng nhưng lại tránh sa vào thái độ duy lý thẩm mỹ của chủ nghĩa này. Những cuộc trưng bày các tác phẩm của ông tại nhiều triển lãm trên thế giới đã góp phần giúp hội họa hiện đại Việt Nam được biết đến nhiều hơn tại phương Tây, trung tâm hình thành nên các trào lưu nghệ thuật trong lịch sử nhân loại.
Đầu tháng 10/2010, tại Trung tâm Hội nghị và Triển lãm ở Hong Kong, đại diện của nhà bán đấu giá Sotheby's đã tổ chức phiên bán đấu giá những tác phẩm hội họa hiện đại và đương đại Đông Nam Á trong đó có các tác phẩm của nhiều họa sĩ Việt Nam. Trong số này có 5 bức tranh của họa sĩ Mai Trung Thứ.
Dù hơn nửa đời người sống xa Việt Nam nhưng Mai Trung Thứ đã làm hết sức mình những gì có thể cho sự phát triển của nền văn hóa nghệ thuật tại quê nhà. Ngoài những cống hiến cho nền hội họa Việt Nam, Mai Trung Thứ còn có nhiều đóng góp quý báu cho nền Điện ảnh Việt Nam. Bên cạnh niềm đam mê suốt đời là hội họa, ông còn dành sự quan tâm trong lĩnh vực điện ảnh. Năm 1946, ông gửi về nước bộ phim tài liệu ông quay được với nhan đề 'Sức sống của 25.000 Việt kiều tại Pháp' do chính ông đứng tên hãng sản xuất là Tân Việt. Bộ phim sau đó được chiếu rộng rãi trên các rạp ở Hà Nội. Ngoài ra một số bộ phim tài liệu quý giá của ông như 'Hồ Chủ tịch tại Pháp' hay 'Hội nghị Fontainebleau 1946' đã giúp ích rất nhiều trong việc cung cấp tư liệu lịch sử cho các nhà làm phim tài liệu ở Việt Nam sau này.
Một trong những tác phẩm của ông, Chân dung Madam Phương trở thành bức tranh trở thành tác phẩm có giá công khai cao nhất của nền mỹ thuật Việt Nam, với giá 3.1 triệu USD.