Cơ quan Tình báo Trung ương (Hoa Kỳ)

Bài này viết về Cơ quan Tình báo Hoa Kỳ. Đối với khác, xem Cục Tình báo Trung ương.
| --- | --- |
Con dấu CIA
Hiệu kỳ CIA
Tổng quan Cơ quan
Thành lập: 18 tháng 9 năm 1947; 77 năm trước (1947-09-18)
Cơ quan tiền thân: Office of Strategic Services (OSS)
Trụ sở: Langley, Virginia, Hoa Kỳ 38°57′06″B 77°08′48″T﻿ / ﻿38,951796°B 77,146586°T﻿ / 38.951796; -77.146586
Khẩu hiệu: Công trình của một quốc gia. Trung tâm tình báo.
Số nhân viên: Ước tính 21.575
Ngân quỹ hàng năm: Tuyệt mật $27 tỷ USD vào năm 1998
Các Lãnh đạo Cơ quan: William J. Burns, Giám đốc David S. Cohen, Phó giám đốc Kate Heinzelman, Cố vấn trưởng
Trực thuộc cơ quan: Văn phòng Giám đốc Tình báo Quốc gia
Cơ quan trực thuộc: Tổng cục Chiến dịch Tổng cục Khoa học và Kỹ thuật Đơn vị Hỗ trợ Chiến dịch
Website: www.cia.gov
Cơ quan Tình báo Trung ương (tiếng Anh: Central Intelligence Agency; viết tắt: CIA) được biết đến một cách không chính thức là Cơ quan, ẩn dụ là Langley và lịch sử là Công ty, là một cơ quan tình báo nước ngoài dân sự của chính phủ liên bang Hoa Kỳ có nhiệm vụ thu thập, xử lý và phân tích thông tin an ninh quốc gia từ khắp nơi trên thế giới, chủ yếu thông qua việc sử dụng tình báo con người (Human intelligence - HUMINT) và thực hiện các chiến dịch mật thông qua Tổng cục Chiến dịch của mình. Cơ quan này có trụ sở chính tại Trung tâm Tình báo George Bush ở Khu chưa hợp nhất Langley, bang Virginia.
Là một thành viên chính của Cộng đồng Tình báo Hoa Kỳ (Inteliigence Community - IC), CIA báo cáo với Giám đốc Tình báo Quốc gia và chủ yếu tập trung vào việc cung cấp thông tin tình báo cho Tổng thống và Nội các. Cơ quan này được thành lập sau khi Cơ quan Tình báo Chiến Lược (Office of Strategic Services - OSS) giải thể vào cuối Thế chiến thứ II bởi Tổng thống Harry S. Truman, người đã thành lập Nhóm Tình báo Trung ương dưới sự chỉ đạo của một Giám đốc Tình báo Trung ương theo chỉ thị của Tổng thống vào ngày 22 tháng 1 năm 1946. Việc thành lập cơ quan này được ủy quyền bởi Đạo luật An ninh Quốc gia năm 1947.
Không giống như Cục Điều tra Liên bang (Federal Bureau of Investigation - FBI), một cơ quan an ninh nội địa, CIA không có chức năng thực thi pháp luật và chủ yếu tập trung vào việc thu thập thông tin tình báo ở nước ngoài, với việc hạn chế thu thập thông tin tình báo trong nước. CIA đóng vai trò là cơ quan quản lý quốc gia cho HUMINT, điều phối các hoạt động trên toàn IC. CIA cũng thực thi các chiến dịch mật theo lệnh của Tổng thống.
CIA gây ảnh hưởng chính trị ở nước ngoài thông qua các đơn vị hoạt động bán quân sự của mình, bao gồm Trung tâm Hoạt động Đặc biệt. CIA đóng vai trò quan trọng trong việc thành lập các cơ quan tình báo ở nhiều quốc gia, chẳng hạn như Tổng cục Tình báo Ai Cập và Cơ quan Tình báo Liên bang Đức. CIA cũng đã hỗ trợ một số nhóm chính trị và chính phủ nước ngoài, bao gồm lập kế hoạch, điều phối, đào tạo về tra tấn và hỗ trợ kỹ thuật. CIA đã tham gia vào nhiều cuộc thay đổi chế độ và thực hiện các cuộc tấn công khủng bố và ám sát có kế hoạch các nhà lãnh đạo nước ngoài.
Từ năm 2004, CIA được tổ chức theo Văn phòng Giám đốc Tình báo Quốc gia (ODNI). Mặc dù đã chuyển một số quyền hạn của mình cho DNI, CIA đã phát triển về quy mô sau các cuộc tấn công ngày 11 tháng 9. Năm 2013, tờ The Washington Post đưa tin rằng trong năm tài chính 2010, CIA có ngân sách lớn nhất trong tất cả các cơ quan cộng đồng tình báo, vượt quá ước tính trước đó.
Vai trò của CIA đã mở rộng kể từ khi thành lập, hiện bao gồm cả các hoạt động bán quân sự bí mật.[3] Một trong những bộ phận lớn nhất của CIA, Trung tâm Hoạt động Thông tin (Information Operations Center - IOC), đã chuyển từ chống khủng bố sang các hoạt động tấn công mạng.
Cơ quan này đã là chủ đề của một số bê bối, bao gồm việc sử dụng tra tấn, nghe lén trong nước, tuyên truyền và cáo buộc vi phạm nhân quyền và buôn bán ma túy. Năm 2022, một chương trình giám sát trong nước của CIA đã bị phát hiện mà không chịu sự giám sát của Quốc hội Hoa Kỳ.