stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
VinFast Ludo

| --- | --- |
Xe máy điện VinFast Ludo Màu đỏ  tại rạp CGV, Times City
Nhà sản xuất: VinFast
Công ty mẹ: Vingroup
Sản xuất: 2019
Lắp ráp: Việt Nam
Sản phẩm trước: VinFast Klara
Kiểu xe: E-Scooter
Động cơ: Bosch tích hợp trong vành
Công suất: 500 W
Mô men lực: 60 Nm
Phanh xe: phanh đĩa trước,  phanh tang trống sau
Lốp: Lốp cao su không săm
Wheelbase: 1.157 mm
Kích thước: L: 1.699 mm  W: 715 mm  H: 1.070 mm 
Chiều cao ghế: NA
Cân nặng: 68 kg (cả pin) tải trọng 140 kg (dry) 
VinFast Ludo là một trong hai dòng xe máy điện tay ga được Công ty trách nhiệm hữu hạn sản xuất và Kinh doanh VinFast thiết kế, phát triển sản xuất và đưa ra thị trường ngày 12 tháng 9 năm 2019, tiếp nối dòng xe máy điện VF Klara năm 2018. Tên gọi Ludo xuất phát từ Latinh  ludo 'I play - Tay chơi'. Cùng với VF Impes, VF Ludo hướng tới đối tượng là học sinh trung học, mà chủ yếu là cấp 3.
Tên gọi

Ludo - I Play, nghĩa là năng động, sôi nổi.
Cấu hình

Nguồn: VF
| Tham số | VinFast Ludo |
| --- | --- |
Thiết kế: Italdesign
Động cơ
Loại động cơ: Động cơ điện một chiều không chổi than
Công suất: danh định 500 W tối đa 1.100 w
Khối lượng động cơ: 8,5 kg
Chống nước: IP57
Moment xoắn: 60 Nm
Vòng xoay định danh động cơ: 382 vòng/phút
Vành bánh: 14 ″
Số chỗ ngồi: 2
Màu xe: 5 (đỏ, trắng, xanh lam,  xanh da trời, ghi xám)
Dài: 1.699 mm
Cao: 1.209 mm
Rộng: 749 mm
Chiều dài cơ sở: 1.300 mm
Trọng lượng: 68 kg
Tải trọng: 140 kg
Nguồn điện
Pin Lithium-ion: LG Chem
Khối lượng pin: 7,8 kg
Pin chống nước: IP67
Dung lượng pin: 22 Ah
Điện áp pin: 50,4 V
Tốc độ tối đa: 35 km/h
Quãng đường: 70 km
Chế độ lái: 2 (Eco, Sport)
Ngày 1 tháng 6 năm 2020, VF công bố giá bán pin Lithium ion LG Chem-VinFast (dành cho dòng xe máy điện VinFast Klara S, Impes và Ludo) là 6.600.000 VND trong tháng 6/2020, từ tháng 7/2020 sẽ là 8.600.000 VND.
Eleocharis rugosa

| Eleocharis rugosa> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Poales
Họ (familia): Cyperaceae
Chi (genus): Eleocharis
Loài (species): E. rugosa
Danh pháp hai phần
Eleocharis rugosa D.A.Simpson 
Eleocharis rugosa là loài thực vật có hoa trong họ Cói. Loài này được D.A.Simpson mô tả khoa học đầu tiên năm 1987.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Eleocharis rugosa”. Truy cập ngày 11 tháng 6 năm 2013.
Ngoại thích

Ngoại thích (chữ Hán: 外戚; bính âm: wàiqī; Người thân bên ngoại) là cụm từ thường được dùng trong thời phong kiến tại các nước Á Đông như Trung Quốc, Việt Nam, Nhật Bản, Triều Tiên dùng để chỉ những lực lượng chính trị trong triều đình phong kiến có nguồn gốc là người thân của họ ngoại nhà vua như họ hàng của hoàng hậu, hoàng thái hậu hoặc thái phi.
Do đặc điểm phong kiến tập quyền cao độ ở phương Đông với quyền lực tập trung hầu hết trong tay vua, lực lượng ngoại thích đôi khi đóng vai trò rất quan trọng trong cán cân quyền lực tại triều đình phong kiến, đặc biệt là trong trường hợp vua nhỏ tuổi được nhiếp chính bởi hoàng hậu hoặc hoàng thái hậu. Sử sách các nước Á Đông đã ghi lại nhiều cuộc chính biến hoặc nổi loạn được lực lượng ngoại thích châm ngòi, ngoại thích đôi khi còn lật đổ triều đại cũ để lập ra một triều đại mới.
Trung Quốc

Kể từ khi Tần Thủy Hoàng thống nhất Trung Quốc và thực hiện chế độ phong kiến tập quyền với toàn bộ quyền lực tập trung vào tay hoàng đế, vai trò của lực lượng ngoại thích đã bắt đầu xuất hiện ngay từ thời kỳ đầu của nhà Hán khi Lã hậu tuy không nhiếp chính nhưng nắm gần như toàn bộ quyền lực thời Hán Huệ Đế. Ngoại thích họ Lã dưới thời Lã hậu đã có nhiều người làm trọng quan trong triều và chèn ép các lực lượng quý tộc khác, dẫn đến việc sau khi Lã hậu qua đời, các công thần cũ như Giáng hầu Chu Bột và Trần Bình đã lập mưu giết hết các tướng họ Lã để trừ bỏ quyền lực của ngoại thích. Tới thời Hán Vũ Đế vua đã bắt đầu tính tới mối lo ngoại thích khi ấu chúa lên ngôi bằng cách cử ba phụ chính đại thần là Hoắc Quang, Thượng Quan Kiệt và Kim Nhật Di để phò tá Hán Chiêu Đế, tuy vậy đến cuối đời Tây Hán thời Hán Bình Đế, Hán Ai Đế, ngoại thích lại hoành hành trở lại. Vương Mãng, một người xuất thân từ lực lượng ngoại thích, thậm chí đã lật đổ nhà Hán để lập nên một triều đại mới lấy tên nhà Tân. Nạn ngoại thích thời này đã được Ban Cố ghi lại trong Hán thư phần Ngoại thích truyện.
Sau thời Tây Hán, lịch sử lại tiếp tục ghi lại nhiều lần ngoại thích chuyên quyền lấn át cả hoàng đế và triều đình, họa hoạn quan và ngoại thích chính là hai nguyên nhân quan trọng dẫn tới sự sụp đổ của nhà Đông Hán. Trong lịch sử có thể kể tới các nhân vật ngoại thích nổi tiếng như:
Nhà Tây Hán: Vệ Thanh thời Hán Vũ Đế; Hoắc Quang thời Hán Chiêu Đế và Hán Nguyên Đế; Vương Mãng thời Hán Thành Đế.
Nhà Đông Hán: Đậu Hiến thời Hán Chương Đế; Lương Ký thời Hán Hoàn Đế; Hà Tiến thời Hán Linh Đế; Tào Tháo thời Hán Hiến Đế.
Nhà Đường: Dương Quốc Trung thời Đường Huyền Tông.
Võ Tắc Thiên thời nhà Đường là trường hợp duy nhất trong lịch sử Trung Quốc dựa vào lực lượng ngoại thích của mình để từ vị trí hoàng hậu nhiếp chính trở thành nữ hoàng đế. Về cuối đời nhà Thanh Từ Hi Thái Hậu tuy cũng nắm quyền lực tuyệt đối, thao túng hoàng đế theo ý mình nhưng bà không tự mình lên ngôi hoàng đế.
Nhật Bản

Tại Nhật Bản, hoàng tử, công chúa thường được giao cho họ ngoại nuôi dưỡng, vì vậy ngoại thích cũng nhiều lần đóng vai trò quan trọng trong triều đình Nhật Bản, có thể kể tới họ Fujiwara thời kỳ Heian hay họ Soga.
Triều Tiên

Lịch sử Triều Tiên cũng ghi lại nhiều lần khuynh đảo triều đình của lực lượng ngoại thích như thời Triều Tiên Trung Tông có họ Yun Papyeong, cuối triều đại này lại có họ Kim Andong của Thuần Nguyên Vương hậu
Việt Nam

Trong Lịch sử Việt Nam, lực lượng ngoại thích từng nhiều lần giành quyền lực từ tay nhà vua.
Dương Tam Kha là anh của Dương hậu vợ vua Ngô Quyền, ông được vua ủy thác phò tá con trưởng Ngô Xương Ngập nhưng ông đã tự lập làm vua. Sau này ông bị Ngô Xương Văn (em của Xương Ngập) lật đổ và bị giáng làm Chương Dương Công.
Điện Tiền Chỉ huy sứ Lý Công Uẩn là phò mã của vua Lê Đại Hành, đã lên ngôi vua sau cái chết của Lê Long Đĩnh.
Họ Trần cuối thời nhà Lý có thể coi là ngoại thích vì có người trong họ là Trần Cảnh làm chồng của nữ hoàng đế Lý Chiêu Hoàng. Trần Thủ Độ lợi dụng sự suy yếu của nhà Lý đã giành toàn bộ quyền lực về tay họ Trần để lập ra nhà Trần. Chính vì sự kiện này mà nhà Trần sau đó hầu như chỉ thực hiện hôn phối trong nội tộc để tránh nạn ngoại thích, nhưng cuối cùng chính nhà Trần đã không thể tránh khỏi kết cục như nhà Lý khi một ngoại thích là Hồ Quý Ly, họ hàng của cung phi vua Trần, đã tiếm ngôi và lập ra nhà Hồ.
Thời Lê Trung Hưng, chính quyền Chúa Trịnh dù nắm mọi quyền hành nhưng nhiều lần gả con gái hay cháu họ cho vua Lê. Các hoàng hậu thời Lê Trung hưng đa số mang họ Trịnh.
Ngoại trừ các trường hợp thay ngôi hay chiếm quyền lực, một số ngoại thích cũng đóng góp đáng kể vào việc xây dựng và bảo vệ quốc gia như Tô Hiến Thành, Trần Quốc Tảng, Lê Sát, Lê Ngân, Ngô Từ, Vũ Xuân Cẩn...
Aegiochus leptonica

| Aegiochus leptonica> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Lớp (class): Malacostraca
Bộ (ordo): Isopoda
Họ (familia): Aegidae
Chi (genus): Aegiochus
Loài (species): A. leptonica
Danh pháp hai phần
Aegiochus leptonica Bruce, 1988 
Aegiochus leptonica là một loài chân đều trong họ Aegidae. Loài này được Bruce miêu tả khoa học năm 1988.
Chú thích

↑  Bruce, Niel L.; Schotte, M. (2010). Aegiochus leptonica (Bruce, 1988). In: Schotte, M., Boyko, C.B, Bruce, N.L., Poore, G.C.B., Taiti, S., Wilson, G.D.F. (Eds) (2010). World Marine, Freshwater and Terrestrial Isopod Crustaceans database. Gebaseerd op informatie uit het Cơ sở dữ liệu sinh vật biển, te vinden op http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=256420
Nivenia stenosiphon

| Nivenia stenosiphon> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Iridaceae
Chi (genus): Nivenia
Loài (species): N. stenosiphon
Danh pháp hai phần
Nivenia stenosiphon Goldblatt, 1993 
Nivenia stenosiphon là một loài thực vật có hoa trong họ Diên vĩ. Loài này được Goldblatt miêu tả khoa học đầu tiên năm 1993.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Nivenia stenosiphon”. Truy cập ngày 25 tháng 6 năm 2013.
Fagitana niveicostatus

| Fagitana niveicostatus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Noctuidae
Chi (genus): Fagitana
Loài (species): F. niveicostatus
Danh pháp hai phần
Fagitana niveicostatus Grote, 1874 
Fagitana niveicostatus là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Agaronia hiatula

| Agaronia hiatula |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Mollusca
Lớp (class): Gastropoda
(không phân hạng): nhánh Caenogastropoda nhánh Hypsogastropoda nhánh Neogastropoda
Liên họ (superfamilia): Olivoidea
Họ (familia): Olividae
Chi (genus): Agaronia
Loài (species): A. hiatula
Danh pháp hai phần
Agaronia hiatula (Gmelin, 1791) 
Agaronia hiatula là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Olividae, ốc ôliu.
Chú thích

↑  Gmelin, J. F. 1791. Caroli a Linné Systema naturae per regna tria naturae, Editio decima tertia, aucta reformata. Leipzig: G. E. Deer. Tome 1, pars 6 (Vermes):3021-3910.. World Register of Marine Species, accessed ngày 28 tháng 4 năm 2010.
↑  Agaronia hiatula (Gmelin, 1791). World Register of Marine Species, truy cập 28 tháng 4 năm 2010.
Milford Center, Ohio

| Milford Center, Ohio |
| --- | --- |
—  Làng  —
 

 
 Vị trí trong Quận Union, Ohio
 Vị trí tiểu bang Ohio ở Hoa Kỷ
Milford Center, Ohio
Quốc gia: Hoa Kỳ
Tiểu bang: Ohio
Quận: Quận Union
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 792
Múi giờ: CST (UTC-5)
 • Mùa hè (DST): CDT (UTC-4)
Milford Center là một làng thuộc quận Union, tiểu bang Ohio, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của làng này là 792 người.
Dân số

Dân số năm 2000: 626 người.
Dân số năm 2010: 792 người.
Chú thích

↑  “2010 Census Gazetteer Files”. Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ. Truy cập ngày 16 tháng 10 năm 2012.
Ngữ tộc Semit

| Ngữ tộc Semit |
| --- | --- |
Khu vực: Trung Đông, Bắc Phi, Đông Bắc Phi và Malta
Phân loại: Phi-ÁNgữ tộc Semit
Phân nhánh: Đông Semit (đã mất đi) Trung Semit Nam Semit                 
Mã ngôn ngữ
ISO 639-2 và 639-5: sem
Glottolog: semi1276
Phạm vi phân bố lịch sử gần đúng của các ngôn ngữ Semit
Ngữ tộc Semit là nhóm ngôn ngữ bắt nguồn từ Trung Đông, hiện được sử dụng bởi hơn 330 triệu người tại Tây Á, Tiểu Á, Bắc Phi và Sừng châu Phi, ngoài ra còn có những cộng đồng người nói lớn tại Bắc Mỹ và châu Âu, và những cộng đồng nhỏ hơn tại Nam Mỹ, Úc, Kavkaz và Trung Á. Thuật ngữ ngữ tộc Semit được sử dụng đầu tiên bởi các học giả của Trường Lịch sử Göttingen vào thập niên 1780, xuất phát từ cái tên Shem, một trong ba con trai của Noah trong Sách Sáng Thế.
Những ngôn ngữ Semit phổ biến nhất là (chỉ tính số người bản ngữ) tiếng Ả Rập (300 triệu), tiếng Amhara (22 triệu), tiếng Tigrinya (7 triệu), tiếng Hebrew (5 ltriệu người bản ngữ và L1 tại Israel), tiếng Aram (575.000 tới 1 triệu) và tiếng Malta (520,000).Những ngôn ngữ ở Semit có hình thái đáng chú ý, ở chỗ những gốc từ không phải là những nhóm ký tự hay từ, thay vào đó là các nhóm phụ âm riêng rẽ (thường là ba). Những từ được tạo ra từ các gốc thường không phải bằng cách thêm tiền tố hay hậu tố, mà bằng cách thênguyên âm vào giữa phụ âm (dù tiền tố và hậu tố cũng có xuất hiện). Ví dụ, trong tiếng Ả Rập, gốc từ "viết" có dạng k-t-b. Từ gốc này, nguyên âm và đôi khi phụ âm được thêm vào: كتاب kitāb "sách", كتب kutub "những cuốn sách", كاتب kātib "người viết", كتّابkuttāb "những người viết", كتب kataba "anh ta đã viết", يكتب yaktubu "anh ta viết"...l
Chú thích

↑  Nordhoff, Sebastian; Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin biên tập (2013). “Semitic”. Glottolog. Leipzig: Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology.
↑  Baasten 2003.Lỗi sfn: không có mục tiêu: CITEREFBaasten2003 (trợ giúp)
↑  Jonathan, Owens (2013). The Oxford Handbook of Arabic Linguistics. Oxford University Press. tr. 2. ISBN 0199344094. Truy cập ngày 18 tháng 2 năm 2014.
↑  Amharic tại Ethnologue (ấn bản 18, 2015) (cần đăng ký mua)
↑  Tigrinya tại Ethnologue (ấn bản 18, 2015) (cần đăng ký mua)
↑  Modern Hebrew tại Ethnologue (ấn bản 18, 2015) (cần đăng ký mua)
↑  ^ Jump up to: a b Assyrian Neo-Aramaic at Ethnologue (18th ed., 2015)
↑  Chaldean Neo-Aramaic at Ethnologue (14th ed., 2000).
↑  ^ Turoyo at Ethnologue (18th ed., 2015)
↑  ^ Jump up to: a b c Maltese at Ethnologue (18th ed., 2015)
Chú thích > Sách

Patrick R. Bennett. Comparative Semitic Linguistics: A Manual. Eisenbrauns 1998. ISBN 1-57506-021-3.
Gotthelf Bergsträsser, Introduction to the Semitic Languages: Text Specimens and Grammatical Sketches. Translated by Peter T. Daniels. Winona Lake, Ind.: Eisenbrauns 1995. ISBN 0-931464-10-2.
Giovanni Garbini. Le lingue semitiche: studi di storia linguistica. Istituto Orientale: Napoli 1984.
Giovanni Garbini & Olivier Durand. Introduzione alle lingue semitiche. Paideia: Brescia 1995.
Robert Hetzron (ed.) The Semitic Languages. Routledge: London 1997. ISBN 0-415-05767-1. (For family tree, see p. 7).
Edward Lipinski. Semitic Languages: Outlines of a Comparative Grammar. 2nd ed., Orientalia Lovanensia Analecta: Leuven 2001. ISBN 90-429-0815-7
Sabatino Moscati. An introduction to the comparative grammar of the Semitic languages: phonology and morphology. Harrassowitz: Wiesbaden 1969.
Edward Ullendorff, The Semitic languages of Ethiopia: a comparative phonology. London, Taylor's (Foreign) Press 1955.
William Wright & William Robertson Smith. Lectures on the comparative grammar of the Semitic languages. Cambridge University Press 1890. [2002 edition: ISBN 1-931956-12-X]
Arafa Hussein Mustafa. "Analytical study of phrases and sentences in epic texts of Ugarit." (German title: Untersuchungen zu Satztypen in den epischen Texten von Ugarit). PhD-Thesis. Martin-Luther-University Halle-Wittenberg, Germany: 1974.
Zuckermann, Ghil'ad (2012), Burning Issues in Afro-Asiatic Linguistics Lưu trữ 2020-08-16 tại Wayback Machine.
Zikanapis seabrai

| Zikanapis seabrai> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Colletidae
Phân họ (subfamilia): Diphaglossinae
Tông (tribus): Caupolicanini
Chi (genus): Zikanapis
Loài (species): Z. seabrai
Danh pháp hai phần
Zikanapis seabrai Moure, 1953 
Zikanapis seabrai là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Moure mô tả khoa học năm 1953.
Chú thích

↑  (2008) Integrated Taxonomic Information System (ITIS) Bee Checklist 3 oktober 2008
Eleocharis schlechteri

| Eleocharis schlechteri> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Poales
Họ (familia): Cyperaceae
Chi (genus): Eleocharis
Loài (species): E. schlechteri
Danh pháp hai phần
Eleocharis schlechteri C.B.Clarke 
Eleocharis schlechteri là loài thực vật có hoa trong họ Cói. Loài này được C.B.Clarke mô tả khoa học đầu tiên năm 1900.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Eleocharis schlechteri”. Truy cập ngày 11 tháng 6 năm 2013.
Fagivorina viduaria

| Fagivorina viduaria> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Fagivorina
Loài (species): F. viduaria
Danh pháp hai phần
Fagivorina viduaria Borkhausen 1794 
Fagivorina viduaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Zikanapis zikani

| Zikanapis zikani> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Colletidae
Phân họ (subfamilia): Diphaglossinae
Tông (tribus): Caupolicanini
Chi (genus): Zikanapis
Loài (species): Z. zikani
Danh pháp hai phần
Zikanapis zikani (Friese, 1925) 
Zikanapis zikani là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1925.
Chú thích

↑  (2008) Integrated Taxonomic Information System (ITIS) Bee Checklist 3 oktober 2008
Parania obscura

| Parania obscura> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Ichneumonidae
Chi (genus): Parania
Loài (species): P. obscura
Danh pháp hai phần
Parania obscura (Schmid, 1969) 
Parania obscura là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2014.
Nhạc sống

Nghệ sĩ Jimi Mbaye người Sénégal đang biểu diễn trực tiếp
Nhạc sống (tiếng Anh: gig) là một từ lóng để chỉ việc biểu diễn âm nhạc trực tiếp. Ban đầu, từ tiếng Anh của "nhạc sống" (gig) là do các nghệ sĩ nhạc jazz tạo ra vào thập niên 1920, vốn là viết tắt của cụm từ tiếng Anh "engagement", nghĩa hiện tại là bất cứ khía cạnh nào của nghề biểu diễn ví dụ như trợ lý biểu diễn và phục vụ trình diễn âm nhạc. Theo nghĩa rộng hơn, thuật ngữ "gigging" trong tiếng Anh tức là có công việc được trả lương, được thuê làm.
Ngữ tộc Tchad

| Tchad  |
| --- | --- |
Phân bố địa lý: Nigeria, Niger, Tchad, Cộng hòa Trung Phi, Cameroon
Phân loại ngôn ngữ học: Phi-ÁTchad
Ngữ ngành con:  Biu–Mandara  Tchad Đông  Masa  Tchad Tây 
ISO 639-5:: cdc
Glottolog:: chad1250

Ngữ tộc Tchad là một nhánh con của ngữ hệ Phi-Á, nói chủ yếu ở vùng Sahel, châu Phi. Ngữ tộc này gồm khoảng 150 ngôn ngữ, nói khắp miền bắc Nigeria, nam Niger, nam Tchad, một phần Cộng hòa Trung Phi và bắc Cameroon. Ngôn ngữ Tchad phổ biến hơn cả là tiếng Hausa, một lingua franca của miền nội lục Tây Phi.
Thành phần

Newman (1977) chia ngữ tộc này ra bốn nhóm con; đa phần nghiên cứu về sau đồng tình với phân loài này. Tuy nhiên, việc phân loại "sâu" hơn còn gặp khó khăn; chẳng hạn, Blench (2006) chỉ chấp nhận việc ngữ chi Tchad Đông "phân đôi A/B". Blench (2008) cho rằng tiếng Kujargé có thể là ngôn ngữ Tchad, đề xuất thêm rằng tiếng Kujargé tách ra trước khi ngôn ngữ Tchad nguyên thủy chia tách hoàn toàn, rồi về sau chịu ảnh hưởng của nhóm Tchad Đông.
Phân loại dưới đây chỉ liệt kê một số ngôn ngữ/nhóm trong mỗi ngữ chi:
Tchad Tây, hai phân nhánh
Biu–Mandara (Tchad Trung), ba phân nhánh
Tchad Đông, hai nhánh
Masa
? Kujargé
Tài liệu

Lukas, Johannes (1936) 'The linguistic situation in the Lake Chad area in Central Africa.' Africa, 9, 332–349.
Lukas, Johannes. Zentralsudanische Studien, Hamburg 1937;
Newman, Paul and Ma, Roxana (1966) 'Comparative Chadic: phonology and lexicon.' Journal of African Languages, 5, 218–251.
Newman, Paul (1977) 'Chadic classification and reconstructions.' Afroasiatic Linguistics 5, 1, 1–42.
Newman, Paul (1978) 'Chado-Hamitic 'adieu': new thoughts on Chadic language classification', in Fronzaroli, Pelio (ed.), Atti del Secondo Congresso Internazionale di Linguistica Camito-Semitica. Florence: Instituto de Linguistica e di Lingue Orientali, Università di Firenze, 389–397.
Newman, Paul (1980) The Classification of Chadic within Afroasiatic. Leiden: Universitaire Pers Leiden.
Herrmann Jungraithmayr, Kiyoshi Shimizu: Chadic lexical roots. Reimer, Berlin 1981.
Herrmann Jungraithmayr, Dymitr Ibriszimow: Chadic lexical roots. 2 volumes. Reimer, Berlin 1994
Schuh, Russell (2003) 'Chadic overview', in M. Lionel Bender, Gabor Takacs, and David L. Appleyard (eds.), Selected Comparative-Historical Afrasian Linguistic Studies in Memory of Igor M. Diakonoff, LINCOM Europa, 55–60.
Nguồn tham khảo

↑  Nordhoff, Sebastian; Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin biên tập (2013). “Tchad”. Glottolog. Leipzig: Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology.
↑  Blench, 2006. The Afro-Asiatic Languages: Classification and Reference List (ms)
↑  Blench, Roger. 2008. Links between Cushitic, Omotic, Chadic and the position of Kujarge. 5th International Conference of Cushitic and Omotic languages.
Liêm kết ngoài

Chadic Newsletter Online
| --- | --- |
Tiêu đề chuẩn :  BNF: cb126497759 (data)  GND: 4061075-5  LCCN: sh85022289  LNB: 000304494  NKC: ph128079  SUDOC: 050572172 
Cây phát sinh ngữ tộc Tchad.
Agaronia johnkochi

| Agaronia johnkochi |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Mollusca
Lớp (class): Gastropoda
(không phân hạng): nhánh Caenogastropoda nhánh Hypsogastropoda nhánh Neogastropoda
Liên họ (superfamilia): Olivoidea
Họ (familia): Olividae
Chi (genus): Agaronia
Loài (species): A. johnkochi
Danh pháp hai phần
Agaronia johnkochi Voskuil, 1990 
Danh pháp đồng nghĩa
 Agaronia (Anazola) johnkochi Voskuil, 1990
Agaronia johnkochi là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Olividae, ốc ôliu.
Chú thích

↑  Voskuil R. (1990). A new Agaronia (Mollusca: Olividae) from Indonesia. Kreukel 26(2/3) Page 19-22, pl.4.. World Register of Marine Species, accessed ngày 28 tháng 4 năm 2010.
↑  Agaronia johnkochi Voskuil, 1990. World Register of Marine Species, truy cập 28 tháng 4 năm 2010.
Eleocharis schaffneri

| Eleocharis schaffneri> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Poales
Họ (familia): Cyperaceae
Chi (genus): Eleocharis
Loài (species): E. schaffneri
Danh pháp hai phần
Eleocharis schaffneri Boeckeler 
Eleocharis schaffneri là loài thực vật có hoa trong họ Cói. Loài này được Boeckeler mô tả khoa học đầu tiên năm 1886.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Eleocharis schaffneri”. Truy cập ngày 11 tháng 6 năm 2013.
Adetoneura

| Adetoneura> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
(không phân hạng): Macrolepidoptera
Liên họ (superfamilia): Noctuoidea
Họ (familia): Erebidae
Phân họ (subfamilia): Lymantrinae
Tông (tribus): Lymantriini
Chi (genus): Adetoneura Hübner, 1819
Các loài
 Xem trong bài.
Adetoneura là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.
Vuapa florida

| Vuapa florida> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Fabales
Họ (familia): Fabaceae
Chi (genus): Vuapa
Loài (species): V. florida
Danh pháp hai phần
Vuapa florida (H. Karst.) Kuntze, 1891 
Vuapa florida là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được (H. Karst.) Kuntze miêu tả khoa học đầu tiên năm 1891.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Vuapa florida”. Truy cập ngày 6 tháng 6 năm 2013.
Fagitana littera

| Fagitana littera> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Noctuidae
Chi (genus): Fagitana
Loài (species): F. littera
Danh pháp hai phần
Fagitana littera Guenée, 1852 
Fagitana littera là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.