stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Philodendron macropodum

| Philodendron macropodum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Alismatales
Họ (familia): Araceae
Chi (genus): Philodendron
Loài (species): P. macropodum
Danh pháp hai phần
Philodendron macropodum K.Krause 
Philodendron macropodum là một loài thực vật có hoa trong họ Ráy (Araceae). Loài này được K.Krause miêu tả khoa học đầu tiên năm 1913.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Philodendron macropodum”. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2013.
Hyperfrontia direae

| Hyperfrontia direae> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Noctuidae
Chi (genus): Hyperfrontia
Loài (species): H. direae
Danh pháp hai phần
Hyperfrontia direae Berio, 1962 
Hyperfrontia direae là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Hypochaeris microcephala

| Hypochaeris microcephala> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Asterales
Họ (familia): Asteraceae
Chi (genus): Hypochaeris
Loài (species): H. microcephala
Danh pháp hai phần
Hypochaeris microcephala (Sch.Bip.) Cabrera, 1937 
Hypochaeris microcephala là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (Sch.Bip.) Cabrera mô tả khoa học đầu tiên năm 1937.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Hypochaeris microcephala”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.
Hypenia macrantha

| Hypenia macrantha |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Lamiales
Họ (familia): Lamiaceae
Chi (genus): Hypenia
Loài (species): H. macrantha
Danh pháp hai phần
Hypenia macrantha (A.St.-Hil. ex Benth.) Harley, 1988 
Hypenia macrantha là một loài thực vật có hoa trong họ Hoa môi. Loài này được (A.St.-Hil. ex Benth.) Harley mô tả khoa học đầu tiên năm 1988.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Hypenia macrantha”. Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2013.
Tiểu Giáp

"Tử Cao" đổi hướng tới đây. Đối với các định nghĩa khác, xem Tử Cao (định hướng).
Tiểu Giáp (chữ Hán: 小甲, trị vì: 1666 TCN-1650 TCN), tên thật Tử Cao (子高), là vua thứ bảy nhà Thương trong lịch sử Trung Quốc.
Thân thế

Tiểu Giáp là em của Thái Canh (太庚) – vua thứ sáu nhà Thương. Khoảng năm 1667 TCN, Thái Canh qua đời, Tiểu Giáp lên nối ngôi.
Trị vì

Sử sách không chép rõ về hành trạng của Tiểu Giáp trong thời gian làm vua. Khoảng năm 1650 TCN, Tiểu Giáp qua đời. Ông ở ngôi tất cả 17 năm. Em ông là Ung Kỷ (雍己) lên nối ngôi .
Giáp cốt văn khai quật tại Ân Khư ghi ông là vua thứ sáu của nhà Thương, kế nghiệp anh là Thái Canh và được nối ngôi bởi cháu là Đại Mậu (大戊) .
Chú thích

↑  Trình Doãn Thắng, Ngô Trâu Cương, Thái Thành, sách đã dẫn, tr 17
↑  Bai, Shouyi (2002). An Outline History of China. Beijing: Foreign Language Press. ISBN 7-119-02347-0.
1 2  “The Shang Dynasty Rulers”. China Knowledge. Truy cập ngày 7 tháng 8 năm 2007.
1 2  “Shang Kingship And Shang Kinship” (PDF). Đại học Indiana. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 9 tháng 4 năm 2008. Truy cập ngày 7 tháng 8 năm 2007.
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |

| Tiền nhiệm: Thái Canh | Vua nhà Thương 1666 TCN–1650 TCN | Kế nhiệm: Ung Kỷ |
| x t Các vua nhà Thương |
| --- | --- |
 Thang  Ngoại Bính  Trọng Nhâm  Thái Giáp  Ốc Đinh  Thái Canh  Tiểu Giáp  Ung Kỷ  Thái Mậu  Trọng Đinh  Ngoại Nhâm  Hà Đản Giáp  Tổ Ất  Tổ Tân  Ốc Giáp  Tổ Đinh  Nam Canh  Dương Giáp  Bàn Canh  Tiểu Tân  Tiểu Ất  Vũ Đinh  Tổ Canh  Tổ Giáp  Lẫm Tân  Canh Đinh  Vũ Ất  Thái Đinh  Đế Ất  Trụ Tân 
  Vua Trung Quốc  Tam Hoàng Ngũ Đế  Hạ  Thương  Chu  Tần  Hán  Tam Quốc  Tấn  Ngũ Hồ loạn Hoa  Nam Bắc triều  Tùy  Đường  Ngũ đại Thập quốc  Tống  Liêu  Tây Hạ  Kim  Nguyên  Minh  Thanh
Hydrelia costalis

| Hydrelia costalis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Hydrelia
Loài (species): H. costalis
Danh pháp hai phần
Hydrelia costalis Aurivillius 1910 
Hydrelia costalis là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 17 tháng 6 năm 2014.
Hypospila

| Hypospila |
| --- | --- |
Hypospila bolinoides
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Chi (genus): Hypospila Guenée in Boisduval & Guenée, 1852
Danh pháp đồng nghĩa
 Orrea Walker, 1866 
Hypospila là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.
Các loài

Hypospila bolinoides Guenée, 1852
Hypospila creberrima Walker, 1858
Hypospila dochmotoma Turner, 1939
Hydrelia exhumata

| Hydrelia exhumata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Hydrelia
Loài (species): H. exhumata
Danh pháp hai phần
Hydrelia exhumata Pearsall 1906 
Hydrelia exhumata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 17 tháng 6 năm 2014.
Hyposoter vierecki

| Hyposoter vierecki> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Ichneumonidae
Chi (genus): Hyposoter
Loài (species): H. vierecki
Danh pháp hai phần
Hyposoter vierecki Townes, Momoi & Townes, 1965 
Hyposoter vierecki là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2014.
Hyperthaema signatus

| Hyperthaema signatus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Chi (genus): Hyperthaema
Loài (species): H. signatus
Danh pháp hai phần
Hyperthaema signatus (Walker, 1862) 
Danh pháp đồng nghĩa
 Elysius signatus Walker, 1862  Ammalo signata 
Hyperthaema signatus là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Hypsoropha

| Hypsoropha> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Chi (genus): Hypsoropha Hübner, 1818
Hypsoropha là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.
Các loài

Hypsoropha baja McCabe, 1992
Hypsoropha hormos Hübner, 1818
Hypsoropha monilis Fabricius, 1777
Hydrobia glyca

| Hydrobia glyca> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Mollusca
Lớp (class): Gastropoda
Liên họ (superfamilia): Truncatelloidea
(không phân hạng): nhánh Caenogastropoda nhánh Hypsogastropoda nhánh Littorinimorpha
Họ (familia): Hydrobiidae
Chi (genus): Hydrobia
Loài (species): H. glyca
Danh pháp hai phần
Hydrobia glyca (Servain, 1880) 
Danh pháp đồng nghĩa
 Hydrobia joossei van Aartsen, Menkhorst & Gittenberger, 1984
Hydrobia glyca là một loài ốc nước ngọt rất nhỏ, động vật thân mềm chân bụng có mài trong họ Hydrobiidae.
Chú thích

1 2  Hydrobia glyca (Servain, 1880). Gofas, S. (2010). Hydrobia glyca (Servain, 1880). In: Bouchet, P.; Gofas, S.; Rosenberg, G. (2010) World Marine Mollusca database. Truy cập through: Cơ sở dữ liệu sinh vật biển at http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=180988 on 9 tháng 8 năm 2010.
Hạn chót

Hạn chốt hay hạn cuối cùng (tiếng Anh: deadline) có thể là:
Thời hạn hay giới hạn thời gian, tức khoảng thời gian eo hẹp phải hoàn thành và làm xong một mục tiêu hay một cái gì đó.
Cách dùng khác

Hạn sử dụng, tức mốc thời gian mà quá thời gian đó thì hàng hóa không được phép lưu thông.
Hyperthaema sanguineata

| Hyperthaema sanguineata |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Chi (genus): Hyperthaema
Loài (species): H. sanguineata
Danh pháp hai phần
Hyperthaema sanguineata (Walker, 1865) 
Danh pháp đồng nghĩa
 Halesidota sanguineata Walker, [1865] 
Hyperthaema sanguineata là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Hypocepon globosus

| Hypocepon globosus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Lớp (class): Malacostraca
Bộ (ordo): Isopoda
Họ (familia): Bopyridae
Chi (genus): Hypocepon
Loài (species): H. globosus
Danh pháp hai phần
Hypocepon globosus Markham, 1992 
Hypocepon globosus là một loài chân đều trong họ Bopyridae. Loài này được Markham miêu tả khoa học năm 1992.
Chú thích

↑  Boyko, C.; Schotte, M. (2010). Hypocepon globosus Markham, 1992. In: Schotte, M., Boyko, C.B, Bruce, N.L., Poore, G.C.B., Taiti, S., Wilson, G.D.F. (Eds) (2010). World Marine, Freshwater and Terrestrial Isopod Crustaceans database. Gebaseerd op informatie uit het Cơ sở dữ liệu sinh vật biển, te vinden op http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=260707
Hypocassida subferruginea

| Hypocassida subferruginea |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Chrysomelidae
Tông (tribus): Cassidini
Chi (genus): Hypocassida
Loài (species): H. subferruginea
Danh pháp hai phần
Hypocassida subferruginea (Schrank, 1776) 
Danh pháp đồng nghĩa
 Cassida subferruginea (Schrank, 1776)  
Hypocassida subferruginea là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Schrank miêu tả khoa học năm 1776.
Chú thích

↑  Biolib
↑  SYNOPSIS OF THE DESCRIBED COLEOPTERA OF THE WORLD
↑  Chrysomelidae in Synopsis of the described Coleoptera of the World ngày 13 tháng 12 năm 2008
Hypocassida meridionalis

| Hypocassida meridionalis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Chrysomelidae
Chi (genus): Hypocassida
Loài (species): H. meridionalis
Danh pháp hai phần
Hypocassida meridionalis Suffrian, 1844 
Hypocassida meridionalis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Suffrian miêu tả khoa học năm 1844.
Chú thích

↑  Chrysomelidae in Synopsis of the described Coleoptera of the World ngày 13 tháng 12 năm 2008
Hymenaea maranhensis

| Hymenaea maranhensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Fabales
Họ (familia): Fabaceae
Chi (genus): Hymenaea
Loài (species): H. maranhensis
Danh pháp hai phần
Hymenaea maranhensis Lee & Langenh. 
Hymenaea maranhensis là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được Lee & Langenh. miêu tả khoa học đầu tiên.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Hymenaea maranhensis”. Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2013.
Hymenachne wombaliensis

| Hymenachne wombaliensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Poales
Họ (familia): Poaceae
Chi (genus): Hymenachne
Loài (species): H. wombaliensis
Danh pháp hai phần
Hymenachne wombaliensis Vanderyst ex Robyns 
Hymenachne wombaliensis là một loài thực vật có hoa trong họ Hòa thảo. Loài này được Vanderyst ex Robyns mô tả khoa học đầu tiên năm 1932.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Hymenachne wombaliensis”. Truy cập ngày 6 tháng 6 năm 2013.
Hypsicera parca

| Hypsicera parca> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Ichneumonidae
Chi (genus): Hypsicera
Loài (species): H. parca
Danh pháp hai phần
Hypsicera parca (Morley, 1913) 
Hypsicera parca là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2014.
Tiểu Hùng

| --- | --- |
Chòm sao
Danh sách các sao trong chòm sao Tiểu Hùng
Viết tắt: UMi
Sở hữu cách: Ursae Minoris
Xích kinh: 15 h
Xích vĩ: 75°
Diện tích: 256 độ vuông (56)
Mưa sao băng: Ursids
Giáp với các chòm sao:  Thiên Long  Lộc Báo  Tiên Vương 
Nhìn thấy ở vĩ độ giữa +90° và −10°. Nhìn thấy rõ nhất lúc 21:00 (9 giờ tối) vào tháng 6.
Chòm sao Tiểu Hùng 小熊, (tiếng La Tinh: Ursa Minor, có nghĩa là Con gấu nhỏ), cũng được biết tới trong Tiếng Anh là Little Bear (Gấu nhỏ) là một chòm sao của bầu trời phương bắc. Giống như chòm sao Ursa Major (hay Great Bear- Gấu lớn), những ngôi sao chính trong chòm Tiểu Hùng cũng có hình dạng của một cái gáo hoặc môi múc nước, do đó mà có tên gọi khác là Little Dipper (môi múc nước nhỏ). Nó là một trong 48 chòm sao Ptolemy và cũng là một trong 88 chòm sao hiện đại. Chòm Tiểu Hùng nổi tiếng vì nằm gần Thiên cực Bắc nhất, tuy nhiên điều này sẽ thay đổi sau vài thế kỷ nữa do sự Tiến động/Tuế sai.
Chòm sao này có diện tích 256 độ vuông, nằm trên thiên cầu bắc, chiếm vị trí thứ 56 trong danh sách các chòm sao theo diện tích.
Chòm sao Tiểu Hùng nằm kề các chòm sao Thiên Long, Lộc Báo, Tiên Vương.
Lịch sử và thần thoại

Bí ẩn
Thiên thể nổi bật > Sao

Polaris (hay Alpha Ursae Minoris) sao sáng nhất của chòm, là một sao siêu khổng lồ (siêu kềnh) màu trắng vàng, và là sao thay đổi độ sáng Cepheid sáng nhất trên bầu trời, với độ sáng biểu kiến dao động trong khoảng 197- 2.00 trong một chu kỳ 3.97 ngày. Ngôi sao này hiện đang ở rất gần Thiên cực Bắc nên được coi là sao Bắc Cực. Sao này cách Trái Đất 432 năm ánh sáng.
Beta Ursae Minoris, thường được gọi là Kochab, sáng yếu hơn Polaris một chút ở độ sáng 2.08, cách Trái Đất 131 năm ánh sáng và là một sao khổng lồ cam.
Thiên thể nổi bật > Các thiên thể sâu trong vũ trụ

Chòm Tiểu Hùng có khá ít các Thiên thể sâu trong vũ trụ (Deep-sky object).
Ursa Minor Dwarf, một thiên hà lùn phỏng cầu được khám phá bởi  Albert George Wilson năm 1955, trung tâm của nó cách Trái Đất 225 000 năm ánh sáng
NGC 6217 là một thiên hà xoắn ốc bị chắn (barred spiral galaxy), cách Trái Đất 67 triệu năm ánh sáng, chỉ quan sát được qua kính thiên văn 10 cm (4 in).hoặc lớn hơn.
Hội Kỹ sư Điện và Điện tử

| Institute of Electrical and Electronics Engineers |
| --- | --- |

Thành lập: 1 tháng 1 năm 1963; 61 năm trước (1963-01-01)
Loại: Hội nghề nghiệp
Mã số thuế : 13-1656633
Vị thế pháp lý: 501(c)(3) Tổ chức phi lợi nhuận
Tiêu điểm: Điện, điện tử, truyền thông, kỹ nghệ máy tính, khoa học máy tính và công nghệ thông tin
Vị trí: Piscataway, New Jersey, Hoa Kỳ
Nguồn gốc: Hợp nhất của Hội Kỹ sư điện Hoa Kỳ (AIEE) và Hội Kỹ sư Vô tuyến điện (IRE)
Phương pháp: Tiêu chuẩn, hội thảo và ấn bản phẩm công nghiệp
Thành viên  : 420.000+
Nhân vật chủ chốt: Stephen Welby (Giám đốc điều hành & COO) José M. F. Moura (Chủ tịch & CEO)
Doanh thu  : 413 triệu USD
Trang web: www.ieee.org
Hội Kỹ sư Điện và Điện tử (tiếng Anh: Institute of Electrical and Electronics Engineers, viết tắt: IEEE) là một tổ chức phi lợi nhuận, chuyên nghiệp nhằm nâng cao sự thịnh vượng qua sự phát huy các đổi mới công nghệ tạo cơ hội nghề nghiệp cho các thành viên và cổ vũ cộng đồng thế giới mở rộng. IEEE đề xướng quá trình kỹ nghệ cao của sáng tạo, phát triển, tích hợp, chia sẻ và ứng dụng hiểu biết về công nghệ điện tử và tin học, cũng như là các khoa học nhằm đem lại lợi ích cho con người và nghề nghiệp. Tổ chức này chính thức hoạt động đầu năm 1963. Thành viên hiện hơn 420 ngàn người khắp nơi trên thế giới bao gồm kỹ sư, khoa học gia và sinh viên. Một ảnh hưởng lớn của IEEE là việc phát triển tiêu chuẩn 802 cho LAN và được phổ dụng mọi nơi.
Tiếng Mao Nam

| Tiếng Mao Nam |
| --- | --- |
Vah kiong naemz
Sử dụng tại: Trung Quốc
Khu vực: Bắc Quảng Tây, nam Quý Châu
Tổng số người nói: 30.000
Dân tộc: 107.000 (2000)
Phân loại: Tai-KadaiĐồng-ThủyTiếng Mao Nam
Mã ngôn ngữ
ISO 639-3: mmd
Glottolog: maon1241
Tiếng Mao Nam được phân loại là ngôn ngữ dễ bị tổn thương.
ELP: Maonan
Tiếng Mao Nam (Vah kiong naemz, tiếng Trung: 毛南语; bính âm: Máonán yǔ) là một ngôn ngữ Đồng–Thủy được nói chủ yếu ở Trung Quốc bởi người Mao Nam, đặc biệt là miền bắc Quảng Tây (huyện tự trị Hoàn Giang, Hà Trì) và miền nam Quý Châu.
Nhân khẩu

Khoảng một nửa số người Mao Nam có khả năng nói tiếng Mao Nam. Ngoài ra, nhiều người Mao Nam cũng nói tiếng Trung Quốc hoặc tiếng Tráng. Khoảng 1/3 số người tự nhận mình là Mao Nam tập trung ở tỉnh miền nam Quý Châu. Họ nói một phương ngữ có sự thông hiểu thấp thường được gọi là Dương Quang, thường được gọi là tiếng Then trong các tài liệu phương Tây.
Ngoài Huyện tự trị dân tộc Mao Nam Hoàn Giang ở Quảng Tây, tiếng Mao Nam cũng được nói ở các địa điểm sau:
Huyện Nam Đan, Quảng Tây
Huyện tự trị dân tộc Dao Đô An, Quảng Tây
Quận Nghi Châu, Quảng Tây
Huyện Lệ Ba, Quý Châu
Huyện Bình Đường, Quý Châu
Âm vị học

Tiếng Mao Nam là ngôn ngữ có thanh điệu với 8 thanh điệu (Lu 2008:90–91), có cấu trúc câu SVO (Lu 2008:169). (Xem tiếng Thái nguyên thủy#Thanh điệu để hiểu giải thích về số âm.) Ví dụ:
VD:
man2
3SG
na4
ăn
kʰaːu3
rượu
man2 na4 kʰaːu3
3SG ăn rượu
"Anh/cô ta uống rượu."
ex:
man2
3SG
paːi1
đi
hɯ1
chợ
man2 paːi1 hɯ1
3SG đi chợ
"Anh/cô ta đi chợ."
Cú pháp

Tiếng Mao Nam hiển thị cấu trúc sửa đổi đầu tiên, tức là từ bổ nghĩa xuất hiện sau khi từ được sửa đổi (Lu 2008:170). Ví dụ:
VD:
kʰaːu3
rượu
ɦu4ljaːŋ4
cao-lương
kʰaːu3 ɦu4ljaːŋ4
rượu cao-lương
"rượu cao lương"
VD:
mu5
lợn
laːu4
to
mu5 laːu4
lợn to
"con lợn to"
VD:
nok7
chim
vin1
bay
nok7 vin1
chim bay
"chim bay"
Đôi khi, cấu trúc sửa đổi cuối của phần đầu cũng có thể thực hiện được với sự tham gia của tiểu từ (P.P.) ti5. Ví dụ:
VD:
jaːn1
nhà
ndaːu1
1PL
ti5
POSS.PTCL
bo4
trâu
jaːn1 ndaːu1 ti5 bo4
nhà 1PL POSS.PTCL trâu
"Con trâu nhà tôi"
(xem bo4 jaːn1 ndaːu1 phổ biến hơn) (Lu 2008:173-174).
Chữ viết

Hệ chữ viết tiếng Mao Nam được lập vào năm 2010. Hệ thống này dựa trên 26 chữ cái Latinh để hỗ trợ nhập liệu bàn phím tiêu chuẩn. Các chữ cái z, j, x, s, h được thêm vào cuối mỗi âm tiết như các dấu thanh điệu, biểu thị các thanh 2, 3, 4, 5, 6 tương ứng. Thanh đầu tiên (thanh ngang) không được viết. Các âm tiết kết thúc bằng -b, -d, -g, -p, -t, -k cũng không phân biệt thanh điệu. Hệ chữ này đang được sử dụng bởi một bộ phận nhỏ giới trí thức Mao Nam. Ví dụ:
VD:
Chữ:
IPA:
Nghĩa:
Hez
ɦe²
1SG
suen
suːn¹
dạy
ngz
ŋ²
2SG
nhieij
ˀnjai³
mua
hux
ɦu⁴
gạo
gangs
kaːŋ⁵
khâu
deih
dai⁶
túi
tuet
tuːt⁷'
cởi
mad
maːt⁸'
tất
Chữ: Hez suen ngz nhieij hux gangs deih tuet mad
IPA: ɦe² suːn¹ ŋ² ˀnjai³ ɦu⁴ kaːŋ⁵ dai⁶ tuːt⁷' maːt⁸'
Nghĩa: 1SG dạy 2SG mua gạo khâu túi {cởi} tất
Câu: "Ta dạy con mua gạo, khâu túi và cởi tất."
Hữu Kiên

Hữu Kiên là một xã thuộc huyện Chi Lăng, tỉnh Lạng Sơn, Việt Nam.
Xã Hữu Kiên có diện tích 82,9 km², dân số năm 1999 là 2.561 người, mật độ dân số đạt 31 người/km².
Theo thống kê năm 2019, xã Hữu Kiên có diện tích  km², dân số là 2.677 người, mật độ dân số đạt 32 người/km².
Chú thích

1 2 3  Ban chỉ đạo Tổng điều tra dân số và nhà ở trung ương. “Dân số đến 01 tháng 4 năm 2019 - tỉnh Lạng Sơn” (PDF). Truy cập ngày 4 tháng 5 năm 2020.
↑  Tổng cục Thống kê
↑  “Mã số đơn vị hành chính Việt Nam”. Bộ Thông tin & Truyền thông. Bản gốc lưu trữ ngày 24 tháng 3 năm 2013. Truy cập ngày 10 tháng 4 năm 2012.
Idaea triangularia

| Idaea triangularia> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Idaea
Loài (species): I. triangularia
Danh pháp hai phần
Idaea triangularia Guenée 1858 
Idaea triangularia là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 17 tháng 6 năm 2014.
Họ Cá voi lưng gù

| Họ Cá voi lưng gù |
| --- | --- |
Khoảng thời gian tồn tại: Miocene–nay  TiềnЄ Є O S D C P T J K Pg N     

Cá voi xanh (Balaenoptera musculus)

Phân loại khoa học 
Vực:: Eukaryota
Giới:: Animalia
Ngành:: Chordata
nhánh:: Mammaliaformes
Lớp:: Mammalia
Bộ:: Artiodactyla
Phân thứ bộ:: Cetacea
Tiểu bộ:: Mysticeti
Liên họ:: Balaenopteroidea
Họ:: Balaenopteridae Gray 1864Lỗi harv: không có mục tiêu: CITEREFGray1864 (trợ giúp)

Chi điển hình
Balaenoptera Lacépède, 1804
Các chi còn tồn tại
 Balaenoptera  Megaptera
Các đồng nghĩa
 Eschrichtiidae? Ellerman & Morrison-Scott 1951  Rhachianectidae Weber 1904
Họ Cá voi lưng gù (Balaenopteridae) là họ gồm các loài cá voi tấm sừng lớn nhất, với 9 loài trong 2 chi. Họ này gồm loài động vật lớn nhất trên thế giới còn sinh tồn, cá voi xanh, có thể đạt đến 180 tấn, và cá voi vây, đạt đến 120 tấn; thậm chí loài nhỏ nhất trong họ, cá voi Minke, đạt đến 9 tấn.
Tên họ Balaenopteridae có nguồn gốc từ loại chi, Balaenoptera. Họ này được nhà động vật học John Edward Gray miêu tả vào năm 1864.
Inabaia

| Inabaia> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Noctuidae
Chi (genus): Inabaia
Inabaia là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.