stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Tiếng Kutch
Ảnh hưởng từ các ngôn ngữ khác

Tiếng Kutch được coi là một phương ngữ của tiếng Sindh, vì chúng có thể thông hiểu lẫn nhau. Theo thời gian, nó đã mượn từ vựng từ tiếng Gujarat. Hầu hết người Kutch sống ở Ấn Độ nói song ngữ hoặc tam ngữ, do tiếp xúc với các ngôn ngữ có liên quan chặt chẽ lân cận như tiếng Gujarat. Nhiều người Pakistan cũng biết song ngữ hoặc tam ngữ; nhiều cư dân của thành phố Karachi nói tiếng Kutch.[cần dẫn nguồn] Nó là một ngôn ngữ độc đáo, đặc biệt là trong cách nói và có nhiều từ thông dụng từ phương ngữ Marwar (của tiếng Rajasthan).
Trong thời thuộc Anh, nhiều thành viên của cộng đồng Kutch đã rời Ấn Độ/Pakistan và định cư ở các khu vực thuộc Đông Phi như Kenya, Uganda, Zaire/Congo, Tanzania và thậm chí ở phía nam như Nam Phi. Điểm hạ cánh nhập cảnh vào châu Phi là ở Zanzibar, một điểm giao dịch hàng hóa giữa Ấn Độ và Đông Phi vào cuối thế kỷ 19.
Có những giọng khác nhau tùy theo khu vực cũng như các biến thể trong ngữ pháp. Như trong nhiều ngôn ngữ được nói dọc theo các tuyến thương mại châu Á, có rất nhiều từ mượn[cần dẫn nguồn] từ tiếng Ba Tư và tiếng Ả Rập như "duniya" (thế giới) và "Nasib" (số phận), được người Kutch sử dụng thường xuyên. Nhiều người nói tiếng Kutch cũng nói tiếng Gujarat như một ngôn ngữ riêng biệt vì người nói tiếng Kutch thường dùng chữ viết của ngôn ngữ để viết. Giọng Gujarat và cách sử dụng của người nói tiếng Kutch có xu hướng hướng tới các dạng thức tiêu chuẩn mà bất kỳ người nói tiếng Gujarat nào cũng có thể hiểu được.
Hệ thống chữ viết

Tiếng Kutch thường được viết bằng một phiên bản sửa đổi của chữ Gujarat. Nhiều sách và tạp chí được xuất bản bằng tiếng Kutch sử dụng chữ viết này, bao gồm cả Vadhod ("Điều tra"). Tiếng Kutch cũng được một số người viết bằng chữ Devanagari. Trong thời gian trước, nó được viết bằng chữ Khojki, hiện đã biến mất. Tiến sĩ Rajul Shah, một chuyên gia Ayurveda, nhà tâm lý học và một bút tướng pháp đã tạo ra một loại chữ để sử dụng cho ngôn ngữ này.
Cunlhat

| --- | --- |
 Cunlhat
Cunlhat

Hành chính
Quốc gia:  Pháp
Vùng: Auvergne-Rhône-Alpes
Tỉnh: Puy-de-Dôme
Quận: Ambert
Tổng: Cunlhat
Xã (thị) trưởng: Jean Bernard (2001–2008)
Thống kê
Độ cao: 540–1.014 m (1.772–3.327 ft) (bình quân 700 m (2.300 ft)[chuyển đổi: tùy chọn không hợp lệ])
Diện tích đất1: 29,55 km2 (11,41 dặm vuông Anh)
Nhân khẩu2: 1.369  (2006)
 - Mật độ: 46/km2 (120/sq mi)
INSEE/Mã bưu chính: 63132/ 63590
1 Dữ liệu địa chính Pháp loại trừ các hồ và ao lớn hơn 1 km² (0.386 dặm vuông hoặc 247 acre) cũng như các cửa sông.
2 Dân số không tính hai lần: cư dân của nhiều xã (ví dụ, các sinh viên và quân nhân) chỉ tính một lần.
Cunlhat là một xã ở tỉnh Puy-de-Dôme trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes miền trung nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 700 mét trên mực nước biển.
Cunlhat là nơi sinh cuẩ Maurice Pialat (1925–2003) diễn viên kiêm đạo diễn phim.
Trochomeria hookeri

| Trochomeria hookeri> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Cucurbitales
Họ (familia): Cucurbitaceae
Chi (genus): Trochomeria
Loài (species): T. hookeri
Danh pháp hai phần
Trochomeria hookeri Harv., 
Trochomeria hookeri là một loài thực vật có hoa trong họ Cucurbitaceae. Loài này được Harv. miêu tả khoa học đầu tiên.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Trochomeria hookeri”. Truy cập ngày 13 tháng 9 năm 2013.
Cyrtochilum macasense

| Cyrtochilum macasense> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Chi (genus): Cyrtochilum
Loài (species): C. macasense
Danh pháp hai phần
Cyrtochilum macasense (Dodson) Dalström 
Cyrtochilum macasense là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được (Dodson) Dalström mô tả khoa học đầu tiên năm 2001.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Cyrtochilum macasense”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Brymela laevinervis

| Brymela laevinervis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Bryophyta
Lớp (class): Bryopsida
Bộ (ordo): Hookeriales
Họ (familia): Hookeriaceae
Chi (genus): Brymela
Loài (species): B. laevinervis
Danh pháp hai phần
Brymela laevinervis (Renauld & Cardot) B. H. Allen, 2010 
Brymela laevinervis là một loài Rêu trong họ Hookeriaceae. Loài này được (Renauld & Cardot) B. H. Allen mô tả khoa học đầu tiên năm 2010.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Brymela laevinervis”. Truy cập ngày 1 tháng 6 năm 2014.
Cung thiên văn Eise Eisinga

Cung thiên văn thế kỷ 18 và bảo tàng khoa học ở Franeker, Friesland, Hà LanBản mẫu:SHORTDESC:Cung thiên văn thế kỷ 18 và bảo tàng khoa học ở Franeker, Friesland, Hà Lan
| --- | --- |
Koninklijk Eise Eisinga Planetarium
Mặt tiền bảo tàng năm 2007

Thành lập: 1781
Vị trí: Franeker, Hà Lan
Tọa độ: 53°11′14″B 5°32′38″Đ﻿ / ﻿53,187348°B 5,543965°Đ﻿ / 53.187348; 5.543965
Kiểu: Bảo tàng khoa học
Trang web: www.planetarium-friesland.nl

 Di sản thế giới UNESCO
Tên chính thức: Cung thiên văn Eisinga tại Franeker
Loại: Văn hoá
Tiêu chuẩn: iv
Đề cử: 2023 (45th session)
Số tham khảo: 1683
Vùng: Châu Âu
 
 
Mô hình vũ trụ cơ học.
Cỗ máy phía trên trần nhà giúp mô hình vũ trụ cơ học hoạt động.
Cung thiên văn Hoàng gia Eise Eisinga (tiếng Hà Lan: Koninklijk Eise Eisinga Planetarium) là một công trình kiến ​​trúc có từ thế kỷ 18 ở Franeker, Friesland, Hà Lan. Nó hiện là một bảo tàng và mở cửa cho công chúng tham quan. Mô hình vũ trụ cơ học này nằm trong Top 100 Di sản Hà Lan kể từ năm 1990 và là một Di sản thế giới dự kiến từ tháng 12 năm 2011. Vào tháng 9 năm 2023, nó đã chính thức trở thành một Di sản thế giới của UNESCO. Đây là mô hình vũ trụ cơ học hoạt động lâu đời nhất trên thế giới.
Lịch sử

Mô hình vũ trụ này được xây dựng từ năm 1774 đến năm 1781 bởi Eise Eisinga, một thợ chải len và nhà thiên văn học nghiệp dư. Cung thiên văn cơ khí của Eise Eisinga được xây dựng trên trần gỗ tại phòng khách trong ngôi nhà lịch sử của ông nằm ven con kênh. Willem I của Hà Lan đã rất ấn tượng với cung thiên văn nên đã mua lại ngôi nhà và nó trở thành Cung thiên văn của hoàng gia.
Bảo tàng bao gồm phòng thiên văn, phòng chiếu nơi phim tài liệu được trình chiếu và các triển lãm đặc biệt dựa trên thiên văn học hiện đại. Các phần khác được trưng bày thường xuyên là cơ sở chải len trước đây của Eisinga và bộ sưu tập các dụng cụ thiên văn lịch sử. Những thiết bị trong bộ sưu tập bao gồm kính thiên văn Georgia, octan đo độ thế kỷ 18 và Teluri, một mô hình giáo dục về Mặt trời, Trái đất và Mặt trăng. Bảo tàng cũng là một quán cà phê và là nhà rang cà phê Van Balen trước đây.
Năm 2018, Cung thiên văn đã kỷ niệm 250 năm ngày Eisinga chuyển đến thành phố Franeker vào năm 1768, sáu năm trước khi ông bắt đầu làm việc tại Cung thiên văn. Công trình được liệt vào danh sách Tượng đài Hà Lan và nhờ những nỗ lực không ngừng trong việc bảo tồn nó đã được UNESCO công nhận là Di sản thế giới vào tháng 9 năm 2023.
Mô tả

Mô hình vũ trụ cơ học là một cung thiên văn, mô hình hoạt động của Hệ Mặt trời. Mô hình được sơn màu xanh hoàng gia lấp lánh và được viền bằng sơn vàng sáng bóng. Giữa trần nhà là Mặt trời, còn Trái Đất được tượng trưng bằng một quả cầu vàng treo lơ lửng bằng một sợi dây. Các cung Hoàng đạo cũng được mô tả. Cung thiên văn cơ học giống như kim đồng hồ di chuyển giống như trong thực tế nhưng ở quy mô thu nhỏ. Nó chính xác nhưng không hoàn hảo. Ví dụ, con lắc được làm từ một loại kim loại duy nhất nên sự dao động của nó chịu ảnh hưởng của nhiệt độ.
Dưới trần nhà là phòng khách với hầu hết các công trình cơ khí tại đây. Nó được điều khiển bởi một đồng hồ quả lắc, có 9 quả cân hoặc ao
Thliptoceras caradjai

| Thliptoceras caradjai> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Crambidae
Chi (genus): Thliptoceras
Loài (species): T. caradjai
Danh pháp hai phần
Thliptoceras caradjai
Thliptoceras caradjai là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 19 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Eria curranii

| Eria curranii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Chi (genus): Eria
Loài (species): E. curranii
Danh pháp hai phần
Eria curranii Leav., 1909 
Eria curranii là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Leav. mô tả khoa học đầu tiên năm 1909.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Eria curranii”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Tinus peregrinus

| Tinus peregrinus |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Pisauridae
Chi (genus): Tinus
Loài (species): T. peregrinus
Danh pháp hai phần
Tinus peregrinus Bishop, 1924 
Tinus peregrinus là một loài nhện trong họ Pisauridae.
Loài này thuộc chi Tinus. Tinus peregrinus được miêu tả năm 1924 bởi Bishop.
Chú thích

↑  Platnick, Norman I. (2010): The world spider catalog, version 10.5. American Museum of Natural History.
Criophasia

| Criophasia> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Noctuidae
Chi (genus): Criophasia
Criophasia là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.
Tipula luteicorporis

| Tipula luteicorporis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Diptera
Họ (familia): Tipulidae
Chi (genus): Tipula
Loài (species): T. luteicorporis
Danh pháp hai phần
Tipula luteicorporis Alexander, 1933 
Tipula luteicorporis là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập 5 tháng 6 năm 2012.
Cotula stenophylla

| Cotula stenophylla> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Asterales
Họ (familia): Asteraceae
Chi (genus): Cotula
Loài (species): C. stenophylla
Danh pháp hai phần
Cotula stenophylla K.Koch, 1843 
Cotula stenophylla là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được K.Koch mô tả khoa học đầu tiên năm 1843.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Cotula stenophylla”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.
Crinum crassicaule

| Crinum crassicaule> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocot
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Amaryllidaceae
Chi (genus): Crinum
Loài (species): C. crassicaule
Danh pháp hai phần
Crinum crassicaule Baker 
Crinum crassicaule là một loài thực vật có hoa trong họ Amaryllidaceae. Loài này được Baker mô tả khoa học đầu tiên năm 1888.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Crinum crassicaule”. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2013.
Crateranthus talbotii

| Crateranthus talbotii> Tình trạng bảo tồn |
| --- | --- |
 Sắp nguy cấp  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Asterids
Bộ (ordo): Ericales
Họ (familia): Lecythidaceae
Chi (genus): Crateranthus
Loài (species): C. talbotii
Danh pháp hai phần
Crateranthus talbotii Baker f. 
Crateranthus talbotii là một loài thực vật linhin thuộc họ Lecythidaceae.
Loài này có ở Cameroon và Nigeria.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừngs ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và đầm lầy nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất nơi sống.
Croton baillonianus

| Croton baillonianus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Malpighiales
Họ (familia): Euphorbiaceae
Chi (genus): Croton
Loài (species): C. baillonianus
Danh pháp hai phần
Croton baillonianus Müll.Arg., 1865 
Croton baillonianus là một loài thực vật có hoa trong họ Đại kích. Loài này được Müll.Arg. mô tả khoa học đầu tiên năm 1865.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Croton baillonianus”. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2013.
Cobalt (màu)

#0047AB
| Lam cobalt |
| --- | --- |
 
Một mẫu bột màu lam cobalt thương mại
     Các tọa độ màu
Bộ ba hex: #0047AB
sRGBB  (r, g, b): (0, 71, 171)
CMYKH   (c, m, y, k): (100, 58, 0, 33)
HSV       (h, s, v): (215°, 100%, 67%)
Nguồn: [Không nguồn]
Hệ ISCC–NBS: Lam chói
B: Chuẩn hóa thành [0–255] (byte) H: Chuẩn hóa thành [0–100] (một trăm)
| Bột màu lam cobalt |
| --- | --- |
  Al3+       Co2+       O2−

Nhận dạng
Số CAS: 1345-16-0
PubChem: 12888320
Số EINECS: 310-193-6
Ảnh Jmol-3D: ảnh
SMILES:  đầy đủ [O-][Al]=O.[O-][Al]=O.[Co+2] 
Thuộc tính
Công thức phân tử: CoAl2O4
Khối lượng mol: 176,892 g·mol−1
Khối lượng riêng: 4,5 g·cm−3
Điểm nóng chảy:  1.955 °C (2.228 K; 3.551 °F) 
Điểm sôi:   
 
Trừ khi có ghi chú khác, dữ liệu được cung cấp cho các vật liệu trong trạng thái tiêu chuẩn của chúng (ở 25 °C [77 °F], 100 kPa).   Tham khảo hộp thông tin
Màu lam cobalt là một màu xanh lam chưa bão hòa, tạo cảm giác lạnh, các chất liệu có màu như thế này chủ yếu tìm thấy trong các muối của cobalt. Màu xanh nhìn thấy trên phần lớn các loại kính, thủy tinh là màu cobalt.
Lam cobalt cũng là tên gọi của một bột màu lam được làm ra bằng cách thiêu kết cobalt(II) oxide với nhôm oxide (alumina) ở 1.200 °C. Về mặt hóa học, bột màu lam cobalt là cobalt(II) oxide - nhôm oxide, hay cobalt(II) aluminat, CoAl2O4. Màu lam cobalt là nhạt và ít chói hơn so với bột màu gốc sắt-cyanide là xanh Phổ. Màu này rất ổn định và theo dòng lịch sử đã được sử dụng làm tác nhân tạo màu trong nghề gốm (đặc biệt là trong đồ sứ Trung Hoa), nghề kim hoàn và trong sơn. Thủy tinh trong suốt được nhuộm màu bằng bột màu cobalt gốc silica là bột màu thủy tinh xanh.
Lịch sử sử dụng và sản xuất

Bột màu lam cobalt ở dạng không tinh khiết đã được sử dụng từ lâu trong đồ sứ Trung Quốc. Ghi chép đầu tiên về việc sử dụng cobalt blue (lam cobalt) như là một tên gọi màu trong tiếng Anh là vào năm 1777. Nó được Louis Jacques Thénard phát hiện một cách độc lập như một chất màu nguyên chất dựa trên alumina vào năm 1802. Sản xuất thương mại ở Pháp bắt đầu năm 1807. Nhà sản xuất bột màu lam cobalt hàng đầu thế giới trong thế kỷ 19 là Công ty Na Uy Blaafarveværket (xưởng bột màu lam) của Jacob Benjamin Wegner thời Đan Mạch–Na Uy). Đức cũng nổi tiếng về sản xuất bột màu lam cobalt, đặc biệt là các xưởng bột màu lam cobalt (Blaufarbenwerke) trong dãy núi Quặng ở Saxony.
Trong văn hóa > Nghệ thuật

Bột màu lam cobalt là chất màu lam chính được sử dụng nhiều thế kỷ trong đồ sứ hoa lam Trung Hoa, bắt đầu từ cuối thế kỷ VII hay đầu thế kỷ IX.
Họa sĩ màu nước John Varley (1778-1842) gợi ý rằng lam cobalt là thay thế tốt cho màu lam sẫm để vẽ màu bầu trời, khi viết trong "J Varley's List of Colours (Danh sách các màu của J Varley) năm 1818: "Được sử dụng thay thế cho màu lam sẫm vì độ sáng của màu, và vượt trội hơn khi được sử dụng vẽ màu bầu trời và các đồ vật khác đòi hỏi sắc nhạt đều; thỉnh thoảng được sử dụng để lấy lại độ sáng của các sắc nhạt này khi chúng quá đậm và cho các sắc nhạt trên vải, v.v. Nhờ độ sáng và độ tương phản vượt trội của mình, nó có thể làm giảm độ sáng của các màu xanh lam khác."
Màu lam cobalt được sử dụng trong hội họa kể từ khi Thénard phát hiện ra nó, với các họa sĩ như J. M. W. Turner, các họa sĩ theo trường phái ấn tượng như Pierre-Auguste Renoir và Claude Monet cũng như các họa sĩ trường phái hậu ấn tượng như Vincent van Gogh. Nó ổn định và khó bay màu cũng như tương thích với các chất màu khác. Maxfield Parrish, nổi tiếng một phần vì các bức vẽ cảnh bầu trời của ông bằng việc sử dụng màu lam cobalt, và kết quả là màu lam cobalt đôi khi được gọi là lam Parrish.
Trong văn hóa > Thể thao

Hai đội bóng của Major League Soccer có màu lam cobalt là màu thứ hai: Real Salt Lake từ khi thành lập, và Sporting Kansas City trong trang phục thi đấu sân nhà kể từ mùa giải năm 2008.
Trong văn hóa > Video game

Màu logo chính thức của Sega là lam cobalt. Nhím Sonic, con vật lấy khước hiện tại của Sega, cũng được tô màu lam cobalt.
Trong văn hóa > Kỳ học

Một vài quốc gia như Hà Lan và România, và tiểu bang Hoa Kỳ Nevada, có màu lam cobalt như là một trong ba sắc đậm trên cờ.
Sản xuất, xây dựng > Ô tô

Một vài nhà sản xuất xe ô tô như Jeep và Bugatti có màu lam cobalt nhu là các tùy chọn sơn.
Sản xuất, xây dựng > Xây dựng

Do độ ổn định hóa học của lam cobalt trong môi trường kiềm, nên nó được sử dụng làm chất màu trong bê tông xanh.
Độc tính

Bột màu lam cobalt có độc khi nuốt hay hít phải. Các thợ gốm không thực hiện các biện pháp phòng ngừa đầy đủ khi sử dụng bột màu lam cobalt có thể bị ngộ độc cobalt.
Thư viện ảnh

Một ví dụ về tướng màu lam cobalt (không phải lam cobalt thuần khiết).
Pierre-Auguste Renoir, Chèo thuyền trên sông Seine (La Yole), khoảng 1879.
Croton azuensis

| Croton azuensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Malpighiales
Họ (familia): Euphorbiaceae
Chi (genus): Croton
Loài (species): C. azuensis
Danh pháp hai phần
Croton azuensis Urb., 1913 
Croton azuensis là một loài thực vật có hoa trong họ Đại kích. Loài này được Urb. mô tả khoa học đầu tiên năm 1913.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Croton azuensis”. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2013.
Crinum darienense

| Crinum darienense> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocot
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Amaryllidaceae
Chi (genus): Crinum
Loài (species): C. darienense
Danh pháp hai phần
Crinum darienense Woodson 
Crinum darienense là một loài thực vật có hoa trong họ Amaryllidaceae. Loài này được Woodson mô tả khoa học đầu tiên năm 1938.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Crinum darienense”. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2013.
Thống Tông

Thống Tông (chữ Hán: 统宗) là miếu hiệu của một số vị quân chủ.
Danh sách

Tây Hán Thống Tông
Hậu Minh Thống Tông
Rustam Kasimdzhanov

| Rustam Kasimdzhanov |
| --- | --- |
Rustam Kasimdzhanov tại giải Tưởng niệm Dziedzic lần thứ 4 ở Trzcianka (Ba Lan) năm 2014
Tên: Rustam Qosimjonov
Quốc gia: Uzbekistan
Sinh: 5 tháng 12, 1979 (44 tuổi) Tashkent, Xô viết Uzbekistan, Liên Xô
Danh hiệu: Đại kiện tướng
Vô địch thế giới: 2004–05 (FIDE)
Elo FIDE: 2672 (9.2024) 2657 Hạng 93 (7.2019)
Elo cao nhất: 2715 (5.2015)
Thứ hạng cao nhất: Hạng 11 (10.2011)
Rustam Kasimdzhanov (tiếng Uzbek: Rustam Qosimjonov; tiếng Nga: Рустам Касымджанов; sinh ngày 5 tháng 12 năm 1979) là một đại kiện tướng cờ vua Uzbekistan. Anh là nhà vô địch thế giới FIDE năm 2004. Anh sinh ra ở Tashkent và là người Uzbek.
Sự nghiệp ban đầu

Thành tích tốt nhất của anh trước khi trở thành nhà vô địch thế giới là chức vô địch châu Á năm 1998, hạng nhì thanh niên thế giới năm 1999, vô địch tại Essen năm 2001, vô địch Pamplona 2002 (thắng playoff cờ chớp trước Victor Bologan sau khi cả hai cùng kết thúc giải với 3½ điểm /6 ván), vô địch với 8 điểm / 9 ván tại Vlissingen Open năm 2003, đồng vô địch với Liviu-Dieter Nisipeanu với 6 điểm / 9 ván tại Pune năm 2005, huy chương đồng (9½ điểm / 12 ván) bàn một tại Olympiad cờ vua 2000 và á quân Cúp cờ vua thế giới năm 2002 (thua Viswanathan Anand ở chung kết). Anh cũng từng tham dự giải đấu danh giá Wijk aan Zee hai lần vào năm 1999 và 2002, tuy nhiên không đạt kết quả tốt.
Vô địch thế giới FIDE năm 2004

Tại Giải vô địch cờ vua thế giới FIDE 2004 tổ chức tại Tripoli, Libya, Kasimdzhanov bất ngờ lọt vào chung kết, sau khi lần lượt vượt qua các đối thủ Alejandro Ramírez, Ehsan Ghaem Maghami, Vassily Ivanchuk, Zoltán Almási, Alexander Grischuk và Veselin Topalov. Anh gặp Michael Adams ở chung kết để tranh ngôi vô địch và giành quyền đấu với số 1 thế giới lúc đó Garry Kasparov.
Tại trận đấu 6 ván, hai đấu thủ đều thắng hai ván, do vậy phải đánh tiếp cờ nhanh phân định thắng thua. Kasimdzhanov thắng ván đầu dù cầm đen sau khi trải qua một hình cờ khó khăn. Ở ván thứ hai anh hòa và trở thành nhà vô địch FIDE mới.
Các giải vô địch thế giới khác

Ngôi vô địch năm 2004 giúp Kasimdzhanov được mời tham dự Giải vô địch cờ vua thế giới FIDE 2005, gồm 8 kỳ thủ đánh vòng tròn hai lượt. Anh xếp đồng hạng 6–7.
Tiếp theo, anh cũng được vào thẳng vòng ứng viên của Giải vô địch cờ vua thế giới 2007, gồm 16 kỳ thủ đánh loại trực tiếp. Tuy nhiên anh bị loại ngay vòng đầu.
Sự nghiệp sau chức vô địch thế giới

Kasimdzhanov lần đầu có mặt tại giải Linares năm 2005, tuy nhiên xếp cuối bảng. Năm 2006, Kasimdzhanov thắng giải đấu kiện tướng Corsica bằng đánh loại trực tiếp. Năm 2010, anh vô địch nội dung cờ nhanh nam ở Đại hội Thể thao châu Á 2010. Trong thời gian gần đây, anh luôn duy trì được mức Elo quanh 2700.
Kasimdzhanov còn từng là trợ tá cho cựu vua cờ Viswanathan Anand, giúp Anand chuẩn bị và đóng góp vào thành công của Anand khi bảo vệ ngôi vua cờ trước Vladimir Kramnik năm 2008, Veselin Topalov năm 2010 và Boris Gelfand năm 2012. Năm 2016, anh là trợ tá cho Sergey Karjakin tại Candidates 2016.
Một số ván đấu tiêu biểu

Rustam Kasimdzhanov gặp Viktor Korchnoi, Julian Borowski-A lần thứ 4 năm 2002, Phòng thủ Pháp: nhánh cổ điển, biến Burn (C11), 1–0
Michael Adams gặp Rustam Kasimdzhanov, Giải vô địch thế giới FIDE 2004, phòng thủ Sicilia: biến tấn công Nyezhmetdinov–Rossolimo (B30), 0–1
Veselin Topalov gặp Rustam Kasimdzhanov, Giải vô địch thế giới FIDE 2004, phòng thủ Ấn Độ cánh hậu: hệ thống Ấn Độ loại trừ hậu (E17), 0–1
Rustam Kasimdzhanov gặp Viswanathan Anand, Giải vô địch thế giới FIDE 2005, phòng thủ Sicilia: biến Najdorf (B90), 1–0
Chú thích

1 2  Các ván đấu của Rustam Kasimdzhanov lưu trên ChessGames.com
↑  
“FIDE WCC R7-7: Rustam Kasimdzhanov is world champion (Rustam Kasimdzhanov trở thành nhà vô địch thế giới)”. ChessBase. 13 tháng 7 năm 2004. Truy cập ngày 21 tháng 7 năm 2014. (tiếng Anh)
↑  
“Barua clinches silver (Barua giành huy chương bạc)”. The Tribune India. 29 tháng 8 năm 1998. Truy cập ngày 21 tháng 7 năm 2014. (tiếng Anh)
↑  
Robert Byrne (24 tháng 10 năm 1999). “A Russian Versed in Theory Wins the World Junior Title (Một kì thủ Nga nắm vững lý thuyết đã giành ngôi vô địch trẻ thế giới)”. The New York Times. Truy cập ngày 21 tháng 7 năm 2014. (tiếng Anh)
↑  
“Rustam Kasimdzhanov wins Corsica Masters (Rustam Kasimdzhanov giành giải Corsica Masters)”. ChessBase. 9 tháng 11 năm 2006. Truy cập ngày 21 tháng 7 năm 2014. (tiếng Anh)
↑  
“Anand in Playchess – the helpers in Sofia (Anand trên Playchess – những người hỗ trợ ở Sofia )”. ChessBase. 19 tháng 5 năm 2010. Truy cập ngày 21 tháng 7 năm 2014. (tiếng Anh)
↑  “WORLD CHESS CHAMPIONSHIP MATCH”. FIDE. ngày 31 tháng 5 năm 2012. Bản gốc lưu trữ ngày 28 tháng 9 năm 2013. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2012.
↑  
Sagar Shah (11 tháng 3 năm 2016). “Opening ceremony at the Candidates 2016 (Lễ khai mạc Candidates 2016)”. ChessBase. Truy cập ngày 14 tháng 3 năm 2016. (tiếng Anh)
Kasimdzhanov tại Porz năm 1999
Kasimdzhanov tại Olympiad cờ vua Torino 2006