Heinrich Heine
Một số bài thơ đã dịch ra tiếng Việt

| --- | --- |
 Thư gửi mẹ   (Gửi mẹ tôi,, B. Heine, tên khai sinh là v. Geldern) I Con thích sống ngẩng cao đầu, kiêu hãnh Và đôi khi ngang bướng đến lạ lùng Ngay cả nhà vua nếu nhìn mặt con Thì đôi mắt cũng không hề nhìn xuống.   Nhưng mẹ thân yêu, con xin thừa nhận Rằng tính con dù bướng bỉnh thế nào Thì khi bên mẹ âu yếm ngọt ngào Con vẫn tỏ ra vô cùng ngoan ngoãn.   Có phải đấy vì tâm hồn cao thượng Trí tuệ thanh cao thâm nhập vào con Như từ trời xanh làm dịu cõi lòng?   Con xấu hổ vì những việc con làm Trái tim mẹ đã bao lần u ám? Nhưng thế rồi vẫn tha thứ cho con.   II Trong cơn mê, con từ giã mẹ hiền Để ra đi khắp tận cùng thế giới Con khát khao và chỉ mong tìm thấy Một tình yêu và ôm ấp lấy tình.   Con kiếm tình yêu khắp mọi nẻo đường Chìa bàn tay ra trước từng cánh cửa Nhưng tình yêu không một ai cho cả Mà được trao sự căm ghét lạnh lùng.   Vì tình yêu con nhầm lẫn thường xuyên Kiếm tình yêu nhưng chẳng tìm thấy nó Con trở về nhà buồn bã cô đơn.   Thì lúc này mẹ đi đến với con Thứ ánh sáng cháy bừng trong mắt mẹ Là tình yêu mà con vẫn đi tìm.   Gửi Jenny   Tôi bây giờ đã là ba lăm tuổi Còn em thì chỉ vừa mới mười lăm Nhưng mỗi lần nhìn em, Jenny ạ Giấc mơ xưa lại thức dậy trong lòng!   Vào năm một nghìn tám trăm mười bảy Tôi gặp một người con gái như em Mái tóc của nàng giống như em vậy Giống cả nụ cười, dáng vẻ tự nhiên.   Thế rồi tôi bước vào trường Đại học Tôi dặn nàng: “Hãy gắng đợi chờ anh Anh sẽ quay về một ngày gần nhất” Nàng nói rằng: “Em mãi mãi của anh”.   Ba năm trời học ở Göttingen Ba năm miệt mài với bao sách luật Thế rồi một hôm nhận thư biết được Người yêu của tôi đã bước theo chồng.   Khi đó tháng Năm, khi đó mùa xuân Những bông hoa nở đầy trong thung lũng Những con chim đã cất tiếng hót vang Những con sâu cũng vui đùa trong nắng.   Nhưng tôi buồn, xanh xao và u ám Vì buồn đau mà sức lực không còn Chỉ có Chúa Trời may ra thấu tận Những điều gì tôi đã chịu hằng đêm.   Nhưng tôi phục hồi. Như cây sồi xanh Vẻ mạnh mẽ hiện trong từng nhánh lá Giờ mỗi lần nhìn em, Jenny ạ Giấc mơ xưa lại thức dậy trong lòng!   Vết thương hạnh phúc   Khi có em trong tay! Một niềm vui hạnh phúc Trong lòng tôi tràn ngập Những mơ ước diệu kỳ.   Khi có em trong tay! Tôi hôn lên mái tóc Mái tóc vàng tuyệt đẹp Buông xõa trên vai này.   Khi có em trong tay! Tôi tin rằng hiện thực Cõi thiên đường hạnh phúc Ngay trên mặt đất này.   Nhưng như Thánh ngờ vực Tôi còn nghi điều này Khi chưa đặt ngón tay Vào vết thương hạnh phúc.   Ăn mặn ăn chay   Bạn tôi ơi, phạm thượng! Khi bạn làm điều này: Bỏ Hanne tròn lẳn Để yêu Marianne gầy!   Nếu yêu thịt – thì bạn Được coi là bình thường Còn phóng đãng với xương Điều này là ghê tởm.   Quỷ Sa tăng nham hiểm Đưa ta vào bẫy đây Giống như người ăn mặn Bỗng dưng thích ăn chay.   Nước Đức quê hương tôi   Nước Đức quê hương tôi Đâu cũng có cây đời Trái chín mọng, nhưng khổ Hình nộm dọa khắp nơi.   Ta như bầy chim sẻ Sợ yêu tinh, quỷ sứ Nhìn anh đào nở hoa Mà đành lòng nín chịu.   Anh đào đỏ, nhưng hột Bên trong là cái chết Chỉ ở trên trời cao Có anh đào không hột.   Chúa Cha – Con – Thánh thần Mà hồn ta ngợi khen Khát khao cái vĩnh cửu Linh hồn Đức đáng thương.   Chỉ nơi có thiên thần Là hạnh phúc muôn năm Còn ở đây đau khổ Anh đào cũng chua lòm.   Ở đâu?   Ở đâu, người lữ thứ Sẽ gửi nắm xương tàn? Phương Nam – dưới bóng cọ? Hay dưới liễu sông Ranh?   Hay ở nơi sa mạc Tay người lạ sẽ chôn? Hay bên bờ biển xanh Mộ nằm trên bờ cát?   Ở nơi nào cũng được Miễn là có bầu trời Và trên mộ của tôi Có sao như đèn đốt.:  Sonette   (An meine Mutter B. Heine geborene v. Geldern) I Ich bin's gewohnt, den Kopf recht hoch zu tragen, Mein Sinn ist auch ein bißchen starr und zähe; Wenn selbst der König mir ins Antlitz sähe, Ich würde nicht die Augen niederschlagen.   Doch, liebe Mutter, offen will ich's sagen: Wie mächtig auch mein stolzer Mut sich blähe, In deiner selig süßen, trauten Nähe Ergreift mich oft ein demutvolles Zagen.   Ist es dein Geist, der heimlich mich bezwinget, Dein hoher Geist, der alles kühn durchdringet, Und blitzend sich zum Himmelslichte schwinget?   Quält mich Erinnerung, daß ich verübet So manche Tat, die dir das Herz betrübet? Das schöne Herz, das mich so sehr geliebet?   II Im tollen Wahn hatt ich dich einst verlassen, Ich wollte gehn die ganze Welt zu Ende, Und wollte sehn, ob ich die Liebe fände, Um liebevoll die Liebe zu umfassen.   Die Liebe suchte ich auf allen Gassen, Vor jeder Türe streckt ich aus die Hände, Und bettelte um g'ringe Liebesspende - Doch lachend gab man mir nur kaltes Hassen.   Und immer irrte ich nach Liebe, immer Nach Liebe, doch die Liebe fand ich nimmer, Und kehrte um nach Hause, krank und trübe.   Doch da bist du entgegen mir gekommen, Und ach! was da in deinem Aug' geschwommen, Das war die süße, langgesuchte Liebe.   An Jenny   Ich bin nun fünfunddreißig Jahr alt, Und du bist fünfzehnjährig kaum... O Jenny, wenn ich dich betrachte, Erwacht in mir der alte Traum!   Im Jahre achtzehnhundert siebzehn Sah ich ein Mädchen, wunderbar Dir ähnlich an Gestalt und Wesen, Auch trug sie ganz wie du das Haar.   Ich geh auf Universitäten, Sprach ich zu ihr, ich komm zurück In kurzer Zeit, erwarte meiner. Sie sprach: "Du bist mein einzges Glück."   Drei Jahre schon hatt ich Pandekten Studiert, als ich am ersten Mai Zu Göttingen die Nachricht hörte, Daß meine Braut vermählet sei.   Es war am ersten Mai! Der Frühling Zog lachend grün durch Feld und Tal, Die Vögel sangen, und es freute Sich jeder Wurm im Sonnenstrahl.   Ich aber wurde blaß und kränklich, Und meine Kräfte nahmen ab; Der liebe Gott nur kann es wissen, Was ich des Nachts gelitten hab.   Doch ich genas. Meine Gesundheit Ist jetzt so stark wie'n Eichenbaum... O Jenny, wenn ich dich betrachte, Erwacht in mir der alte Traum!   Der Ungläubige   Du wirst in meinen Armen ruhn! Von Wonnen sonder Schranken Erbebt und schwillt mein ganzes Herz Bei diesem Zaubergedanken.   Du wirst in meinen Armen ruhn! Ich spiele mit den schönen Goldlocken! Dein holdes Köpfchen wird An meine Schultern lehnen.   Du wirst in meinen Armen ruhn! Der Traum will Wahrheit werden, Ich soll des Himmels höchste Lust Hier schon genießen auf Erden.   O, heil’ger Thomas! Ich glaub’ es kaum! Ich zweifle bis zur Stunde, Wo ich den Finger legen kann In meines Glückes Wunde.   Welcher Frevel, Freund! Abtrünnig   Welcher Frevel, Freund! Abtrünnig Wirst du deiner fetten Hanne, Und du liebst jetzt jene spinnig Dürre, magre Marianne!   Läßt man sich vom Fleische locken, Das ist immer noch verzeihlich; Aber Buhlschaft mit den Knochen, Diese Sünde ist abscheulich!   Das ist Satans böse Tücke, Er verwirret unsre Sinne: Wir verlassen eine Dicke, Und wir nehmen eine Dünne!   Im lieben Deutschland daheime   Im lieben Deutschland daheime, Da wachsen viel Lebensbäume; Doch lockt die Kirsche noch so sehr, Die Vogelscheuche schreckt noch mehr.   Wir lassen uns wie Spatzen Einschüchtern von Teufelsfratzen; Wie auch die Kirsche lacht und blüht, Wir singen ein Entsagungslied:   Die Kirschen sind von außen rot, Doch drinnen steckt als Kern der Tod; Nur droben, wo die Sterne, Gibts Kirschen ohne Kerne.   Gott Vater, Gott Sohn, Gott heiliger Geist, Die unsere Seele lobt und preist - Nach diesen sehnet ewiglich Die arme deutsche Seele sich.   Nur wo die Engel fliegen, Da wächst das ewge Vergnügen; Hier unten ist alles Sünd und Leid Und saure Kirsche und Bitterkeit.   Wo?   Wo wird einst des Wandermüden Letzte Ruhestätte sein? Unter Palmen in dem Süden? Unter Linden an dem Rhein?   Werd ich wo in einer Wüste Eingescharrt von fremder Hand? Oder ruh ich an der Küste Eines Meeres in dem Sand?   Immerhin! Mich wird umgeben Gotteshimmel, dort wie hier, Und als Totenlampen schweben Nachts die Sterne über mir. Bản dịch của Nguyễn Viết Thắng