Immanuel Kant

Triết gia người PhổBản mẫu:SHORTDESC:Triết gia người Phổ
| Immanuel Kant |
| --- | --- |
Chân dung Kant do Johann Gottlieb Becker vẽ năm 1768
Sinh: (1724-04-22)22 tháng 4 năm 1724 Königsberg, Vương quốc Phổ (ngày nay là Kaliningrad, Nga)
Mất: 12 tháng 2 năm 1804(1804-02-12) (79 tuổi) Königsberg, Đông Phổ, Vương quốc Phổ
Quốc tịch: Phổ
Học vị: Cao đẳng Fridericianum Đại học Königsberg (B.A.; M.A., Tháng 4 năm 1755; Tiến sĩ, Tháng 9 năm 1755; Tiến sĩ, Tháng 8 năm 1770)

Thời kỳ: Kỷ nguyên Khai sáng
Vùng: triết học phương Tây
Trường phái: Chủ nghĩa Kant Triết học Khai sáng Chủ nghĩa duy tâm Đức Chủ nghĩa nền tảng Khái niệm siêu hình Chủ nghĩa phi khái niệm Chủ nghĩa duy tâm siêu việt Chủ nghĩa hiện thực Chủ nghĩa hiện thực gián tiếp Thuyết đối xứng của sự thật Chủ nghĩa tự nhiên tự do Đạo đức Kant Chủ nghĩa tự do cổ điển
Tổ chức: Đại học Königsberg
Luận văn:  Principiorum primorum cognitionis metaphysicae nova dilucidatio (Một Minh chứng mới về các Nguyên tắc Đầu tiên của Nhận thức Siêu hình) (Tháng 9 năm 1755)  De mundi sensibilis atque intelligibilis forma et principiis (Luận án về Hình thức và Nguyên tắc của Thế giới Hợp lý và Thông thái) (Tháng 8 năm 1770) 
Tư vấn học thuật: Martin Knutzen, Johann Gottfried Teske (M.A. advisor), Konrad Gottlieb Marquardt
Học sinh nổi bật: Jakob Sigismund Beck, Johann Gottlieb Fichte, Johann Gottfried Herder
Ngôn ngữ: tiếng Đức
Đối tượng chính: Tri thức luận Siêu hình học Đạo đức Mỹ học Vũ trụ
Tư tưởng nổi bật:  Phân biệt trừu tượng và cụ thể  Mỹ học–Phê phán mục đích luận  Phân biệt tổng hợp - phân tích  Mệnh lệnh nhất quyết và Mệnh lệnh giả định  Các phạm trù  Vũ trụ học  Triết học phê phán  Cách mạng Copernic  Khoảng cách mỹ học  Chủ nghĩa hiện thực  Các mâu thuẫn của Kant  Cây ba chĩa của Kant  Vương quốc của những Kết thúc  Thăng hoa toán học với thăng hoa năng động  Giả thuyết tinh vân  Bản thể và Vật tự thể  Bản thể học  Tính ưu việt của lý trí thực tiễn  Lý trí công cộng  Rechtsstaat  Sapere aude  Lược đồ siêu việt  Triết học lý thuyết với thực tiễn  Chủ nghĩa duy tâm siêu việt  Thần học siêu việt  Phân biệt hiểu biết – lý trí 
 Ảnh hưởng bởi Wolff Baumgarten Plato Aristotle Hamann Empiricus Lucretius Hume Smith Descartes Leibniz Locke Rousseau Newton Tetens Swedenborg (tranh cãi) Euclid 
 Ảnh hưởng tới Hầu như toàn bộ các triết gia triết học phương Tây về sau, đặc biệt là Beck, Beneke, Bolzano, Carnap, Fichte, Frege, Guyer, Habermas, Hegel, Heidegger, Herder, Jacobi, Jaspers, Maimon, Peirce, Popper, Reinhold, Schelling, Schleiermacher, Schlegel, Schopenhauer, Spir, Zeller 
 
Chữ ký

Immanuel Kant (tiếng Đức: [ɪˈmaːnu̯eːl ˈkant, -nu̯ɛl -]; phiên âm tiếng Việt: Imanuen Cantơ; 22 tháng 4 năm 1724 – 12 tháng 2 năm 1804) là một triết gia người Đức  có ảnh hưởng lớn đến Kỷ nguyên Khai sáng. Ông được cho là một trong những nhà triết học có ảnh hưởng nhất từ trước đến nay. Trong học thuyết của mình về chủ nghĩa duy tâm siêu việt, ông cho rằng không gian, thời gian và nhân quả đơn thuần là những thứ cảm nhận được; "Những vật tự thể" có tồn tại, nhưng bản chất của chúng lại không thể biết được. Theo quan điểm của ông, tâm trí tạo hình và cấu tạo nên kinh nghiệm, trong đó toàn bộ kinh nghiệm của con người đều chia sẻ các đặc điểm cấu trúc nhất định. Một trong những tác phẩm nổi bật nhất của ông, Phê phán Lý tính Thuần túy (1781; tái bản lần 2 năm 1787), ông đề ra một giả thuyết tương đồng với Cách mạng Copernic trong đó nói rằng các sự vật trên thế giới có thể bị kích thích thông qua một tiên nghiệm ('trước đó'), và rằng do đó trực giác độc lập với thực tế khách quan.
Kant tin rằng lý trí cũng là nguồn gốc của đạo đức, và mỹ học nổi lên từ một nhánh của phê phán không vụ lợi. Quan điểm của Kant tiếp tục ảnh hưởng lớn đến triết học hiện đại, đặc biệt là đối với các lĩnh vực như nhận thức luận, đạo đức, lý luận chính trị và mỹ học hậu hiện đại. Ông cố gắng giải thích mối quan hệ giữa lý trí và kinh nghiệm của con người và đã vượt ra khỏi những sai lầm của triết học và siêu hình học truyền thống. Ông muốn đặt ra dấu chấm hết cho những thứ mà ông coi là kỷ nguyên của những lý thuyết võ đoán và vô ích về kinh nghiệm của con người, đồng thời chống lại sự hoài nghi của các nhà tư tưởng như David Hume. Ông coi mình là người chỉ ra con đường cho những nhà tư tưởng theo chủ nghĩa duy lý và chủ nghĩa kinh nghiệm vượt ra khỏi những bế tắc, trong đó ông kết hợp cả hai phương pháp trong tư tưởng của mình.