stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Ngư Huyền Cơ

| Ngư Huyền Cơ |
| --- | --- |

Tiếng Trung:: 魚玄機
Bính âm:: Yu Xuanji
Wade-Giles:: Yü Hsüan-chi
Biểu tự:: Ấu Vi (幼薇) Huệ Lan (惠蘭)
Ngư Huyền Cơ (chữ Hán: 魚玄機; 844 - 871), tự Ấu Vi (幼薇), lại có tự Huệ Lan (惠蘭), là một tài nữ trứ danh và là một kĩ nữ tuyệt sắc vào thời kì Vãn Đường trong lịch sử Trung Quốc. Về sau, do hoàn cảnh gia đình, bà buộc phải xuất gia làm đạo sĩ.
Nổi danh là một tuyệt sắc giai nhân và là một nữ thi nhân tài năng, bà từng là tiểu thiếp của một nhà quyền quý, nhưng sau bị phụ bạc nên xuất gia làm đạo sĩ, giao du với nhiều nho sinh mặc khách, phóng đãng một thời. Cuối cùng, do bị khép tội giết tỳ nữ, bà bị xử trảm khi tuổi đời còn chưa quá 30 tuổi. Bà nổi tiếng với câu thán: "Dị cầu vô giá bảo, nan đắc hữu tình lang" (易求無價寶，難得有情郎; dễ tìm được bảo vật vô giá, khó có được người chồng có tình cảm). Về sau, câu cú thán này lưu danh thiên cổ, được hậu nhân lấy đó mà tâm đắc tài nghệ của bà.
Thời kì nhà Đường có 4 tài nữ được đương thời xưng là Đường triều Tứ đại nữ thi nhân (唐朝四大女诗人), bao gồm: Tiết Đào, Ngư Huyền Cơ, Lý Quý Lan và Lưu Thái Xuân.
Câu chuyện với Ôn Đình Quân

Trong cuộc đời của mình, Ngư Huyền Cơ qua lại với rất nhiều người đàn ông, trăng hoa thì nhiều nhưng đá vàng cũng không hề ít. Tuy nhiên, có lẽ mối tình được nhiều người nhắc tới nhất chính là câu chuyện tình nhiều nước mắt giữa Huyền Cơ và Ôn Đình Quân, người bạn vong niên đồng thời cũng là người thầy dạy thơ của cô.
Ôn Đình Quân là một văn nhân nổi tiếng thời Vãn Đường, là người đặt nền móng quan trọng cho thể loại từ, một thể loại văn học mà về sau rất phát triển dưới thời nhà Tống. Ông cùng là tiến sĩ đỗ khoa thi với Lý Ức. Dù đường công danh chẳng mấy suôn sẻ, song văn tài của Ôn Đình Quân lại vang khắp xa gần, không ai có thể đè nén nổi. Dù tài năng nổi tiếng, song tướng mạo Ôn Đình Quân tương truyền rất xấu xí.
Ông Đình Quân gặp Ngư Huyền Cơ lần đầu tiên khi Huyền Cơ còn đang giặt quần áo cho một kỹ viện ở thành Trường An. Lúc bấy giờ, Ngư Huyền Cơ chỉ mới khoảng 12 tuổi. Ôn Đình Quân thấy Huyền Cơ còn nhỏ mà thông minh lanh lợi nên nhận Huyền Cơ làm đệ tử, đồng thời giúp tiền bạc cho mẹ con cô sinh sống. Khi ấy, Huyền Cơ nhận sự chăm sóc của Ôn Đình Quân như một người thầy, một ân nhân của mẹ con mình.
Tới năm Ôn Đình Quân 50 tuổi, ông đỗ tiến sĩ nhưng do làm loạn trong trường thi nên chỉ được bổ nhiệm một chức huyện úy nhỏ bé ở tận vùng Hồ Bắc. Lúc này, Huyền Cơ cảm kích tấm lòng, thán phục tài năng, từ lâu đã gởi gắm con tim non trẻ nơi người thầy nhưng không biết bày tỏ thế nào, nên trước khi Ôn Đình Quân lên đường, Huyền Cơ liên tục gửi thư bày tỏ tình cảm của mình. Đình Quân tài tình phi phàm nhưng diện mạo cực xấu nên tuy thương yêu Huyền Cơ nhưng vẫn giữ nguyên tắc, không dám vượt qua ranh giới mà giới thiệu Huyền Cơ cho Lý Ức, cho nên Lý Ức mới đến xin lấy Huyền Cơ làm tiểu thiếp. Dẫu vậy, Huyền Cơ và Ôn Đình Quân vẫn hay sáng tác thơ, trao đổi tin tức với nhau.
Tương truyền, sau khi nghe tin cái chết của Huyền Cơ, Ôn Đình Quân từ đó thần trí thẫn thờ, hay giao du qua lại với các kỹ nữ. Người ta nói rằng, sở dĩ như vậy là do Ôn Đình Quân tự trách mình năm xưa đã đẩy Huyền Cơ vào chỗ bi kịch.
Tác phẩm

Ngư Huyền Cơ biết viết thơ văn, nên tác phẩm tương đối nhiều. Do về sau mắc tội, mà cũng dần tiêu tán, chỉ còn chép lác đác trong một số sách vở. Số lượng bài thơ còn lại của bà khoảng 49 bài, đều được tập hợp trong tập Đường nữ lang Ngư Huyền Cơ thi (唐女郎鱼玄机诗) thời Nam Tống. Tại Văn uyển anh hoa (文苑英华) có chép thêm một bài Chiết dương liễu (折杨柳), đã nâng tổng số bài thơ của bà lên là 50 bài.
Khi Ôn Đình Quân nhận bà làm môn đệ thi học. Buổi sơ tập, Ôn Đình Quân lấy thi đề Giang biên liễu (江邊柳; Cây liễu ven sông) để Ngư Huyền Cơ làm bài thơ theo thể ngũ ngôn. Ngư Huyền Cơ chỉ mươi phút đã viết xong:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
|  江邊柳 ... 翠色連荒岸， 煙姿入遠樓。 影鋪秋水面， 花落釣人頭。 根老藏魚窟， 枝低系客舟。 蕭蕭風雨夜， 驚夢複添愁。 |  Giang biên liễu ... Thuý sắc liên hoang ngạn, Yên tư nhập viễn lâu. Ảnh phô thu thủy diện, Hoa lạc điếu nhân đầu. Căn lão tàng ngư quật, Chi đê hệ khách chu. Tiêu tiêu phong vũ dạ, Kinh mộng phức thiêm sầu. |  Cây liễu bên sông ... Màu xanh biếc liên tiếp với bờ hoang, Dáng dấp khói sương nhập vào lầu xa. Bóng phô trương trên mặt nước mùa thu, Hoa rụng xuống đầu người đi câu. Rễ già làm hang cho cá ẩn nấp, Cành rủ xuống để thuyền khách cột. Reo vi vu trong đêm mưa gió, Giấc mộng kinh hãi càng buồn thêm. |
Bài Tặng lân nữ (贈鄰女), đây là bài thơ khiến danh tiếng của Ngư Huyền Cơ vang dội nhất, với câu từ bất hủ "Dị cầu vô giá bảo, nan đắc hữu tình lang" lưu truyền nhiều đời:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
|  贈鄰女 ... 羞日遮羅袖， 愁春懶起妝。 易求無價寶， 難得有情郎。 枕上潛垂淚， 花間暗斷腸。 自能窺宋玉， 何必恨王昌。 |  Phiên âm ... Tu nhật già la tụ, Sầu xuân lãn khởi trang. Dị cầu vô giá bảo, Nan đắc hữu tình lang. Chẩm thượng tiềm thuỳ lệ, Hoa gian ám đoạn trường. Tự năng khuy Tống Ngọc, Hà tất hận Vương Xương. |  Dịch thơ ... Thẹn nắng tay che lụa, Buồn xuân ngại điểm trang. Dễ kiếm bán vô giá, Khó tìm được tình lang. Trên gối thầm rơi lệ, Bên hoa đau xé lòng. Có thể nhìn Tống Ngọc, Sao phải hận Vương Xương. |
Chú thích

↑  Theo Tam thủy tiểu độc của Hoàng Phủ Mai
↑  Theo Bắc mộng tỏa ngôn của Tôn Quang Hiến
↑  北宋孫光憲北夢瑣言·卷九：「唐女道魚玄機字蕙蘭，甚有才思。咸通中，為李憶補闕執箕帚，後愛衰，下山隸咸宜觀為女道士。有怨李公詩曰：『易求無價寶，難得有心郎。又云：『蕙蘭銷歇歸春浦，楊柳東西伴客舟。』是縱懷，乃娼婦也，竟以殺侍婢為京兆尹溫璋殺之。」
↑  Danh nữ Trung Hoa trong huyền thoại và lịch sử, Nhà xuất bản Thanh Niên, 2007
Ôn Đình Quân
Bức họa Nguyên Cơ thi ý đồ (元機詩意圖) của họa sĩ đời Thanh tên Cải Kỳ (改琦).
Notiophygus heliophilus

| Notiophygus heliophilus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Discolomatidae
Chi (genus): Notiophygus
Loài (species): N. heliophilus
Danh pháp hai phần
Notiophygus heliophilus John, 1965 
Notiophygus heliophilus là một loài bọ cánh cứng trong họ Discolomatidae. Loài này được John miêu tả khoa học năm 1965.
Chú thích

↑  Hallan, J.  (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Sarosa pseudohelotes

| Sarosa pseudohelotes> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Chi (genus): Sarosa
Loài (species): S. pseudohelotes
Danh pháp hai phần
Sarosa pseudohelotes Rothschild, 1931 
Sarosa pseudohelotes là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Lamprosiella pygmaea

| Lamprosiella pygmaea> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Chi (genus): Lamprosiella
Loài (species): L. pygmaea
Danh pháp hai phần
Lamprosiella pygmaea
Lamprosiella pygmaea là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Ribes trilobum

| Ribes trilobum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Saxifragales
Họ (familia): Grossulariaceae
Chi (genus): Ribes
Loài (species): R. trilobum
Danh pháp hai phần
Ribes trilobum Meyen, 1834 
Ribes trilobum là một loài thực vật có hoa trong họ Grossulariaceae. Loài này được Meyen miêu tả khoa học đầu tiên năm 1834.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Ribes trilobum”. Truy cập ngày 25 tháng 8 năm 2013.
Frullania fauriana

| Frullania fauriana> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Marchantiophyta
Lớp (class): Jungermanniopsida
Bộ (ordo): Jungermanniales
Họ (familia): Jubulaceae
Chi (genus): Frullania
Loài (species): F. fauriana
Danh pháp hai phần
Frullania fauriana Stephani, 1894 
Frullania fauriana là một loài Rêu trong họ Jubulaceae. Loài này được Stephani mô tả khoa học đầu tiên năm 1894.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Frullania fauriana”. Truy cập ngày 1 tháng 6 năm 2014.
Hypobathrum sampitense

| Hypobathrum sampitense> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Gentianales
Họ (familia): Rubiaceae
Chi (genus): Hypobathrum
Loài (species): H. sampitense
Danh pháp hai phần
Hypobathrum sampitense Mulyan. & Ridsdale 
Hypobathrum sampitense là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được Mulyan. & Ridsdale mô tả khoa học đầu tiên năm 2002.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Hypobathrum sampitense”. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2013.
Novalena cuspidata

| Novalena cuspidata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Agelenidae
Chi (genus): Novalena
Loài (species): N. cuspidata
Danh pháp hai phần
Novalena cuspidata F. O. P.-Cambridge, 1902 
Novalena cuspidata là một loài nhện trong họ Agelenidae.
Loài này thuộc chi Novalena. Novalena cuspidata được Frederick Octavius Pickard-Cambridge miêu tả năm 1902.
Chú thích

↑  Platnick, Norman I. (2010): The world spider catalog, version 10.5. American Museum of Natural History.
Sarosa innotata

| Sarosa innotata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Chi (genus): Sarosa
Loài (species): S. innotata
Danh pháp hai phần
Sarosa innotata
Sarosa innotata là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Oxytropis kopetdaghensis

| Oxytropis kopetdaghensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Fabales
Họ (familia): Fabaceae
Chi (genus): Oxytropis
Loài (species): O. kopetdaghensis
Danh pháp hai phần
Oxytropis kopetdaghensis Gontsch. 
Oxytropis kopetdaghensis là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được Gontsch. miêu tả khoa học đầu tiên.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Oxytropis kopetdaghensis”. Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2013.
Cavendishia palustris

| Cavendishia palustris> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Ericales
Họ (familia): Ericaceae
Chi (genus): Cavendishia
Loài (species): C. palustris
Danh pháp hai phần
Cavendishia palustris A.C.Sm., 1940 
Cavendishia palustris là một loài thực vật có hoa trong họ Thạch nam. Loài này được A.C.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1940.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Cavendishia palustris”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Thân Khương

Thân Khương (tiếng Trung: 申薑 hoặc 申姜) là tên gọi theo tính thị của các nữ công tộc nước Thân của họ Khương.
Một số công tộc tiêu biểu là:
Thân Khương [zh], vương hậu của Chu Lệ vương, mẹ của Chu Tuyên vương.
Thân Khương, vương hậu của Chu U vương, mẹ của Chu Bình vương.
Thân Vũ Khương, mẹ của Trịnh Trang công.
Hypocrita hystaspes

| Hypocrita hystaspes> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Chi (genus): Hypocrita
Loài (species): H. hystaspes
Danh pháp hai phần
Hypocrita hystaspes (Butler, 1871) 
Danh pháp đồng nghĩa
 Eucyane hystaspes Butler, 1871 
Hypocrita hystaspes là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Nhà thờ Thánh Catherine thành Alexandria ở Kremnica

BuildingBản mẫu:SHORTDESC:Building
| Nhà thờ Thánh Catherine thành Alexandria ở Kremnica |
| --- | --- |
Kostol svätej Kataríny Alexandrijskej v Kremnica


Thông tin chung
Tọa độ: 48°42′22″N 18°55′03″E
Nhà thờ Thánh Catherine thành Alexandria ở Kremnica (tiếng Slovakia: Kostol svätej Kataríny Alexandrijskej v Kremnica) là một nhà thờ tọa lạc ngay tại trung tâm thành phố Kremnica, vùng Banská Bystrica, Slovakia. Nhà thờ là đặc điểm nổi bật của Quần thể Lâu đài Thành phố. Vào ngày 18 tháng 5 năm 1955, nhà thờ này được ghi danh vào Danh sách Di tích Trung ương theo quyết định của Bộ Văn hóa Cộng hòa Slovakia. Năm 1970, theo Nghị quyết của Chủ tịch Hội đồng Quốc gia Slovakia, nhà thờ được công nhận là di tích văn hóa quốc gia.
Miêu tả

Nhà thờ Thánh Catherine thành Alexandria ở Kremnica là một nhà thờ được xây dựng theo phong cách kiến trúc Gothic, bao gồm hai gian giữa và một tòa tháp chuông đồ sộ. Nhà thờ này được củng cố bằng một bức tường một cổng và ba pháo đài. Ngày nay vẫn còn vết tích của tòa thị chính cũ ở phía nam của công sự. Nhà thờ Thánh Catherine thành Alexandria từng là nhà thờ giáo xứ cho đến cuối thế kỷ 14.
Vào năm 1922, trên cơ sở nghiên cứu của nhà bảo tồn Jindřich Čapek Jr., một dự án trùng tu di tích đã được lập ra. Công cuộc trùng tu chính thức diễn ra vào năm 1930, dưới sự giám sát của Václav Mencl.
Sarosa ignicornis

| Sarosa ignicornis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Chi (genus): Sarosa
Loài (species): S. ignicornis
Danh pháp hai phần
Sarosa ignicornis Hampson, 1914 
Sarosa ignicornis là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Chú thích

↑  LepIndex[liên kết hỏng]
↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Nguyễn Thuật

| Nguyễn Thuật |
| --- | --- |
Nguyễn Thuật
Sinh: 1842 Quảng Nam, Việt Nam
Mất: 1912 Thăng Bình, Quảng Nam
Nghề nghiệp: Quan nhà Nguyễn, nhà thơ, nhà văn
Nguyễn Thuật (1842-1911), tự: Hiếu Sinh, hiệu: Hà Đình; là danh sĩ và là danh thần triều Nguyễn trong lịch sử Việt Nam.
Thân thế và sự nghiệp

Nguyễn Thuật sinh ngày 13 tháng 5 năm Nhâm Dần (1842) tại làng Hà Lam, huyện Lễ Dương, phủ Thăng Hoa, trấn Quảng Nam (nay là thị trấn Hà Lam, huyện Thăng Bình, tỉnh Quảng Nam).
Ông nguyên tên là Nguyễn Công Nghệ, sau đổi thành Nguyễn Thuật, xuất thân trong một gia đình Nho học, là con trai thứ của ông Nguyễn Đạo và bà Võ Thị Tại. Các anh em của ông cũng đều là người đỗ đạt. Anh trai ông là Cử nhân Nguyễn Tạo và em trai của ông là Cử nhân Nguyễn Duật.
Thuở nhỏ, ông học tại nhà, sau học tại trường Huấn huyện Thăng Bình và trường Đốc tỉnh Quảng Nam. Năm Tự Đức thứ 20 (1867), Nguyễn Thuật thi đỗ cử nhân; năm sau, đỗ Phó bảng. Ban đầu, ông được bổ làm Biên tu sung Hàn lâm viện nội các, rồi thăng làm Giáo đạo trường Dưỡng Thiện, dạy các Hoàng tử.
Năm Tự Đức thứ 34 (1881), thăng Nguyễn Thuật hàm Tham tá các vụ, lãnh Bộ Hộ thị lang, rồi nhận lệnh làm Chánh sứ sang Trung Quốc. Đến khi về nước, ông được thăng hàm Tham tri.
Năm Tự Đức thứ 36 (1883), ông lại được cử làm Phó sứ để cùng Chánh sứ Phạm Thận Duật sang Thiên Tân (Trung Quốc) bàn việc hội thương, nhưng không thành công.
Trở về nước, lúc này vua Tự Đức đã băng hà (tháng 7 năm 1883), ông được vua Kiến Phúc bổ làm Tuần vũ Thanh Hóa (1884). Cũng trong năm này, ông được cử làm Chánh chủ khảo kỳ thi Hội.
Tháng 5 năm Ất Dậu (tháng 7 năm 1885), quân Pháp chiếm Kinh thành Huế, vua Hàm Nghi xuất bôn ra Quảng Trị bạn dụ Cần Vương; Nguyễn Thuật xin bãi chức vì người thân của ông tham gia chống Pháp rất đông, nhưng không được triều Đồng Khánh chấp thuận. Sau đó, ông được sung chức Tả trực Tuyên úy, rồi Thượng thư bộ Hộ, Thượng thư bộ Lại, Hiệp Biện Đại học sĩ gia hàm Thái tử Thiếu bảo.
Năm Đồng Khánh thứ hai (1887), ông được cử làm Tổng đốc Thanh Hóa. Kỳ thi Hội năm này, ông cũng được cử làm Chánh chủ khảo.
Năm Thành Thái thứ năm (1893), ông được triệu về kinh nhận hàm Hiệp tá đại học sĩ, tước An Trường tử, lãnh chức Thượng thư bộ Binh, sung Cơ mật viện đại thần.
Năm Thành Thái thứ tám (1896), với cương vị Tổng tài Quốc sử quán, Nguyễn Thuật nhận lệnh hiệp cùng Trương Quang Đản soạn cuốn Sử Quán thư mục.
Năm Thành Thái thứ mười ba (1901), vì bất hòa với Hoàng Cao Khải, và còn vì chống đối việc Nguyễn Thân chém chết mười mấy người thuộc chi đảng của Phan Đình Phùng, nên Nguyễn Thuật xin về hưu, rồi mở trường dạy học tại quê nhà. Kính trọng, người dân địa phương gọi ông là "cụ Thượng Hà Đình".
Đến khi chính quyền bảo hộ Pháp và Nam triều cho Nguyễn Thân về hưu và cử Hoàng Cao Khải ra Bắc Kỳ, vua Thành Thái liền ban chỉ triệu Nguyễn Thuật và cựu Thượng thư Hồ Lệ vào triều.
Sang đời vua Duy Tân, Nguyễn Thuật lại xin về hưu, rồi tiếp tục dạy học cho đến khi qua đời ngày 25 tháng 11 ÂL năm Tân Hợi (tức ngày 13/1/1912), thọ 70 tuổi.
Nguyễn Thuật là một quan lớn triều Nguyễn, trải các đời vua Tự Đức, Hàm Nghi, Thành Thái, Duy Tân mà gia đình vẫn thanh bạch, đương thời được nhân dân và sĩ phu trọng vọng .
Tôn vinh

Ngày 15 tháng 9 năm 2015, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Quảng Nam phối hợp với UBND huyện Thăng Bình tổ chức Hội thảo khoa học: "Hà Đình Nguyễn Thuật - Danh nhân văn hóa".
Tác phẩm

Tác phẩm viết bằng chữ Hán của Nguyễn Thuật, có:
Hà Đình ứng chế thi sao, gồm thơ họa lại thơ vua Tự Đức, hoặc làm theo đề do nhà vua này nêu ra. Ngoài ra, còn có thơ họa đáp bạn bè, vịnh sử, vịnh vật, vịnh cảnh, cảm hoài...
Hà Đình văn tập, gồm 244 câu đối.
Hà Đình văn sao, gồm các bài biểu, luận, tự, bi, trướng…
Mỗi hoài ngâm thảo, quyển chi nhất (quyển I), gồm khoảng 185 bài thơ được làm từ năm 1881, tức khi tác giả nhận mệnh đi sứ sang Trung Quốc lần đầu.
Mỗi hoài ngâm thảo, quyển chi nhị (quyển II), gồm khoảng 118 bài thơ.
Vãng sứ Thiên Tân nhựt ký, ghi lại cuộc hành trình sang Thiên Tân năm 1883.
Trung Triều định lệ, viết về các định chế Trung Quốc và Triều tiên (phụ).
Khoái thư trích lục (bản chép tay, chưa in), gồm một số câu đối và các tạp bút về văn chương, nghệ thuật,v.v...
Hà Đình Ứng chế thi sao, gồm 36 bài thơ đáp họa thơ của vua.
Hà Đình thi thảo trích sao và Hà Đình thi thảo trích sao (tiếp theo), bao gồm khoảng 168 bài thơ xướng họa với các danh sĩ trong và ngoài nước. Trong số này có nhiều bài được vua Tự Đức khen tặng.
Đa số các quyển trên đều được khắc in năm 1910, dưới triều vua Duy Tân. Phần tác phẩm viết bằng chữ Nôm, ông có 3 bài thơ làm theo thể ca trù. Ngoài ra, theo chỉ dụ vua, Nguyễn Thuật còn biên tập hoặc tham gia biên tập nhiều tác phẩm của các vua (như: Lê Thánh Tông, Thiệu Trị, Tự Đức, v.v...), của các danh sĩ (như: Tùng Thiện Vương, Tuy Lý Vương, Trương Quốc Dụng, Phạm Phú Thứ, Nguyễn Siêu, Phạm Quý Thích, Vũ Trinh, v.v...) và một số sách khác, như: Sử quán thư mục, Đại Nam danh sơn thắng thủy thi đề tập, Đại Nam cương giới vựng biên, Đại Nam quốc cương vựng biên, Đại Nam Quốc sử tàng thư mục, Tỳ bà quốc âm tân truyện, Thi thảo tạp biên, v.v...
Đóng góp cho văn học Việt

Nhà nghiên cứu Nguyễn Q. Thắng viết:
Thơ Nguyễn Thuật

Bài thơ sau đây trích trong Mỗi hoài ngâm thảo (quyển II), đã được nhà chí sĩ Huỳnh Thúc Kháng chọn đăng trong báo Tiếng Dân số 684, nhưng ghi là Vô đề. Căn cứ câu 5 và câu cuối, thì bài thơ được làm sau khi quân Pháp đã đánh chiếm Kinh thành Huế (tức sau tháng 7 năm 1885), và khi này toàn thể Nam Kỳ đã thành thuộc địa của Pháp.
| --- | --- |
 Phiên âm Hán-Việt: Tức sự I Phi các nam lâm Thái dịch trì, Ý sơ diện diện xán pha li. Hòa giai trú tỉnh toan nghê liệt Liễu mạch thu thâm yểu niểu trì Ngọa tháp nhẫn dung tha tộc xử Hướng ngung hoàng vấn nhất nhân bi! Thập niên đăng hỏa tiêu trần tận Hồi thủ Ngưu giang lệ ám thùy.:  Dịch nghĩa: Nói chuyện trước mặt (bài I) Lầu cao phía nam giáp ao Thái Dịch, Bốn mặt cửa lồng gương sáng, treo màng the mỏng. Thềm hoa ban ngày yên tĩnh, hình sư tử bày, Đường liễu mùa thu muộn, ngựa hay ruổi dong. Giường ngủ đành để cho người khác giống nằm, Hướng vào một xó góc mà khóc thử hỏi có ai thương xót! Công mười năm đèn sách nay đã tiêu mòn hết, Ngoảnh đầu xa trông Bến Nghé mà nước mắt thầm rơi.
Chú thích

1 2  Huỳnh Định (16 tháng 9 năm 2015). “Hội thảo khoa học "Hà Đình Nguyễn Thuật - Danh nhân văn hóa"”. Cổng thông tin huyện Thăng Bình. Bản gốc lưu trữ ngày 21 tháng 11 năm 2021. Truy cập ngày 21 tháng 11 năm 2021.
1 2  Phạm Thị Huệ (chủ biên) 2012, tr. 26.
↑  Đỗ Thị Hương Thảo (20 tháng 10 năm 2013). “Chính sách giáo dục thời Nguyễn: Tiếp cận từ danh hiệu Phó bảng”. Khoa Lịch sử - Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn. Bản gốc lưu trữ ngày 21 tháng 11 năm 2021. Truy cập ngày 21 tháng 11 năm 2021.
↑  Theo Nguyễn Q. Thắng - Nguyễn Bá Thế, Từ điển nhân vật lịch sử Việt Nam.
↑  Nguyễn Q. Thắng, Sống đẹp với Hà Đình, tr. 7.
↑  Ao Thái Dịch trong Kinh thành Huế, ngay phía sau Ngọ Môn.
Sách tham khảo

Nguyễn Q. Thắng, Hà Đình Nguyễn Thuật. Nhà xuất bản Thành phố Hồ Chí Minh, 2005.
Nguyễn Q. Thắng, Sống đẹp với Hà Đình. Nhà xuất bản Văn học, Hà Nội, 2009.
Phạm Thị Huệ; Nguyễn Xuân Hoài; Phạm Thị Yến (2012). Khoa bảng Trung Bộ và Nam Bộ qua tài liệu Mộc bản triều Nguyễn. Hà Nội: Nhà xuất bản chính trị Quốc gia – Sự thật..
Ribes grande

| Ribes grande> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Saxifragales
Họ (familia): Grossulariaceae
Chi (genus): Ribes
Loài (species): R. grande
Danh pháp hai phần
Ribes grande Rose, 1905 
Ribes grande là một loài thực vật có hoa trong họ Grossulariaceae. Loài này được Rose miêu tả khoa học đầu tiên năm 1905.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Ribes grande”. Truy cập ngày 25 tháng 8 năm 2013.
Oxytropis komarovii

| Oxytropis komarovii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Fabales
Họ (familia): Fabaceae
Chi (genus): Oxytropis
Loài (species): O. komarovii
Danh pháp hai phần
Oxytropis komarovii Vassilcz. 
Oxytropis komarovii là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được Vassilcz. miêu tả khoa học đầu tiên.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Oxytropis komarovii”. Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2013.
Hán Nguyên Đế (định hướng)

Hán Nguyên Đế (chữ Hán:漢元帝)  có thể là những nhân vật lịch sử sau:
Danh sách

Hán Nguyên Đế Lưu Thích, gọi tắt theo thụy hiệu thật là Hiếu Nguyên Đế, vị Hoàng đế thứ 11 của nhà Tây Hán.
Hán Nguyên Hoàng Lưu Thục (truy tôn là Hiếu Nguyên Hoàng, ông nội của Hán Linh Đế Lưu Hoằng)
Hán Nguyên Đế Hầu Tiêu, cha của Hán Đế Hầu Cảnh thời Nam-Bắc triều, truy tôn.
Hyposmocoma municeps

| Hyposmocoma municeps> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Phân bộ (subordo): Glossata
Liên họ (superfamilia): Gelechioidea
(không phân hạng): Ditrysia
Họ (familia): Cosmopterigidae
Chi (genus): Hyposmocoma
Loài (species): H. municeps
Danh pháp hai phần
Hyposmocoma municeps (Walsingham, 1907) 
Danh pháp đồng nghĩa
 Neelysia municeps Walsingham, 1907 
Hyposmocoma municeps là một loài bướm đêm thuộc họ Cosmopterigidae. Nó là loài đặc hữu của Kauai và Maui. Loài địa phương ở Olinda, nơi nó được tim thấy ở độ cao 4,000 feet.