stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Đặng Tất

| Đặng Tất鄧悉> Thông tin cá nhân |
| --- | --- |
Sinh: 
Ngày sinh: 1357
Nơi sinh: Hà Tĩnh
 
Mất: 1409
Giới tính: nam
Quốc tịch: Đại Ngu
Thời kỳ: Nhà Hồ
x • t • 
Đặng Tất (chữ Hán: 鄧悉 1357-1409) quê ở Hà Tĩnh, làm chức Châu phán Hóa Châu dưới triều nhà Hồ. Nhà Minh xâm chiếm Đại Ngu, họ Hồ thất bại, người Chiêm tiến quân chiếm lại đất cũ Thăng Hoa, Đặng Tất xin với Trương Phụ cho mình cai quản Hóa Châu. Trương Phụ cho Đặng Tất làm Đại tri châu Hóa Châu, người Chiêm rút binh về.
Khi Trương Phụ dẫn quân về nước, Trần Ngỗi khởi nghĩa, lập ra nhà Hậu Trần, xưng là Giản Định đế, khởi binh ở Ninh Bình. Do mới lập, quân Hậu Trần tự vỡ, chạy vào Nghệ An. Đặng Tất nghe tin, liền giết quan nhà Minh ở Hóa Châu, đem quân ra theo Giản Định đế, được phong làm Quốc công. Quân Hậu Trần tiến quân ra Bắc, đánh bại Mộc Thạnh ở trận Bô Cô, Mộc Thạnh chạy rút vào thành Cổ Lộng. Giản Định đế muốn tiến binh đuổi gấp, đánh Đông Quan, Đặng Tất chủ trương tiêu diệt những kẻ còn sống sót và bao vây các thành. Tháng 2, năm 1409, Giản Định đế nghe lời gièm pha, giết chết Đặng Tất và Nguyễn Cảnh Chân.
Tiểu sử

Theo Đặng tộc Đại tông phả, ông tổ 4 đời của Đặng Tất là Đặng Bá Kiển vốn cư ngụ ở vùng kinh kỳ Thăng Long, sau đó di dời vào Nghệ An châu. Con trưởng của Bá Kiển là Đặng Bá Tĩnh đỗ Thám hoa đời nhà Trần. Bá Tĩnh chính là ông nội của Đặng Tất. Con trưởng của Bá Tĩnh là Đặng Đình Dực chính là cha Đặng Tất.
Theo Khâm định Việt sử Thông giám cương mục: Đặng Tất (1357-1409) người làng Tả Thiên Lộc, huyện Thiên Lộc, Nghệ An châu nay là xã Tùng Lộc, huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh; có thuyết lại nói rằng ông người Hóa Châu. Ông thi đậu Thái học sinh thời nhà Trần và được bổ làm Tri phủ Hóa Châu nay là vùng Hải Lăng, Quảng Trị. Sau đó lại chuyển đến huyện Thăng Bình, Quảng Nam.[cần dẫn nguồn]
Sự nghiệp > Triều nhà Trần, nhà Hồ

Năm 1391, uy quyền của Hồ Quý Ly ngày càng lớn, các tướng ở Hóa châu bàn luận về việc này. Phan Mãnh nói: Trời không bao giờ có hai mặt trời, dân không bao giờ có hai vua. Chu Bỉnh Khuê nói: Dương Liễu lắm điều, mọi người đều khóa miệng. Đặng Tất và Hoàng Hối Khanh ngầm viết thư cho Hồ Quý Ly. Hồ Quý Ly cho là Phan Mãnh và Bỉnh Khuê ngấm ngầm làm điều trái phép, bèn giết hai người ấy. Bổ dụng Đặng Tất thay thế, giữ chức Châu phán; Hoàng Hối Khanh người An Định, Thanh Hóa, làm Chánh hình viện đại phu ở Hóa châu.
Năm 1402, chúa Chiêm xin dâng đất Chiêm Động, Hồ Quý Ly bắt ép nước Chiêm dâng đất Cổ Lũy nữa, nhận được rồi bèn chia 2 đất ấy làm 4 châu là Thăng, Hoa, Tư, Nghĩa. Hồ Quí Ly bổ dụng Nguyễn Cảnh Chân làm An phủ sứ lộ Thăng Hoa, bổ dụng người Chiêm đầu hàng tên là Chế Ma Nô Đà Nan làm trấn trị hai châu Tư, Nghĩa.. Theo sử sách, hai họ nhà Đặng và Nguyễn có thân nhau từ trước nên từ đó Đặng Tất và Nguyễn Cảnh Chân càng thân thiết và có uy tín lớn trong vùng.[cần dẫn nguồn]
Nhân lúc nhà Hồ chưa ổn định, Chiêm Thành quấy rối phía nam. Hồ Quý Ly sai Hoàng Hối Khanh làm Tuyên úy sứ trấn thủ cả vùng Thăng Hoa. Đến Thăng Hoa, Hối Khanh chọn Đặng Tất, Phạm Thế Căng và Nguyễn Lỗ giúp việc cho mình. Đặng Tất và Nguyễn Lỗ mâu thuẫn với nhau vì công trạng
Sự nghiệp > Chiến tranh Minh-Đại Ngu

Nhà Minh năm 1406 đem quân sang xâm chiếm nước Đại Ngu, chiến sự đến năm 1407, cha con Hồ Quý Ly thua chạy vào nam, bị quân Minh đuổi gấp, bèn viết thư cho Hoàng Hối Khanh, lệnh cho lấy một phần ba số dân di cư khi trước, gộp với lính địa phương giao cho Nguyễn Lỗ chỉ huy để làm quân Cần vương, lại sắc phong cho Chế Ma Nô Đà Nan làm Thăng Hoa quận vương để vỗ yên dân Chiêm; Hoàng Hối Khanh giấu lệnh ấy đi, không cho ai biết.
Người Chiêm cất quân định thu lại đất cũ, dân di cư sợ chạy, Hoàng Hối Khanh trở về Hóa Châu, chỉ còn Chế Ma Nô Đà Nan chống nhau với quân Chiêm, thế cô bị quân Chiêm giết chết. Hoàng Hối Khanh trước đã thề với dân Nghĩa Châu, Nguyễn Lỗ nghĩ Đặng Tất và Hoàng Hối Khanh có ý đồ khác nên không dự thề. Hối Khanh về Hóa Châu, Nguyễn Lỗ đưa dân di cư đi đường bộ đến chậm, Đặng Tất đi đường thủy đến trước. Viên trấn phủ sứ lộ Thuận Hóa là Nguyễn Phong ngăn không cho vào, Đặng Tất công thành, giết Nguyễn Phong, lại đánh nhau với Nguyễn Lỗ hơn một tháng. Quân Nguyễn Lỗ thế cô, liền đem gia quyến chạy sang Chiêm Thành, Hoàng Hối Khanh giết mẹ và gia thuộc Nguyễn Lỗ.
Họ Hồ thất bại, hai cha con Hồ Quý Ly, Hồ Hán Thương đều bị bắt, Phạm Thế Căng trở về Tân Bình, đón hàng người Minh ở Nghệ An, nhận chức Tri phủ Nghệ An do Trương Phụ ban cho, cướp bóc của dân rồi trở về. Lúc này người Chiêm chiếm lại đất Thăng Hoa, rồi sang cướp Hóa Châu. Đặng Tất xin với Trương Phụ cho làm quan cai trị Hóa Châu, Chiêm Thành dẫn quân rút về. Đặng Tất đưa người đón Hoàng Hối Khanh về, đến cửa biển Đan Thai, Hoàng Hối Khanh tự vẫn, Trương Phụ chặt đầu đem bêu ở chợ Đông Đô.
Khởi nghĩa nhà Hậu Trần > Tiến quân từ Hóa châu ra Nghệ An phò Giản Định đế

Năm 1407, Trương Phụ và Mộc Thạnh dẫn quân về nước, để viên giữ ty Đô chỉ huy sứ là Lữ Nghị và viên giữ hai ty Bố chính và Án sát là Hoàng Phúc ở lại trấn thủ Đại Việt. Tháng 11 năm 1407, tôn thất nhà Trần là Trần Ngỗi xưng đế ở xã Yên Mô (Ninh Bình), tức là Giản Định Đế, lập ra nhà Hậu Trần, khởi binh chống quân Minh. Quân Hậu Trần mới họp, chưa đánh đã tự tan vỡ, vua phải chạy vào Nghệ An.
Nghe tin đó, Đặng Tất lúc này đang làm Đại tri châu ở Hóa Châu bèn giết quan lại nhà Minh ở Hoá châu rồi mang quân ra Nghệ An theo Giản Định đế, lại dâng con gái cho Giản định đế, Giản Định đế phong làm Quốc công. Nguyễn Cảnh Chân và nhiều tướng khác cũng mang quân đến họp, thế quân Hậu Trần mạnh lên.
Đầu năm 1408, theo kiến nghị của Đặng Tất, Giản Định Đế điều quân đánh Nghệ An và Diễn Châu, tiêu diệt lực lượng của hai quý tộc nhà Trần cũ là Trần Thúc Dao và Trần Nhật Chiêu theo hàng quân Minh trấn giữ.
Trước đây, Trương Phụ cùng tướng người Việt là Mạc Thúy (tổ 4 đời của Mạc Đăng Dung) mang quân vào đánh Diễn châu. Quân nhà Hồ phải bỏ chạy vào Nam, khi Trương Phụ đuổi đến cửa sông Gianh, Phạm Thế Căng ra đón, được Phụ cho làm Tri phủ Tân Bình.
Tháng 5 năm 1408, Đặng Tất cùng Giản Định đế từ Hoá châu ra đánh chiếm lại Nghệ An. Tân Bình vẫn do Phạm Thế Căng chiếm giữ. Thế Căng cậy quyền hống hách, tự xưng là Duệ Vũ Đại vương. Tháng 7 năm 1408, Đặng Tất mang quân vào đánh Tân Bình, phá tan quân Thế Căng ở cửa Nhật Lệ, bắt giết Căng và cháu là Đống Cao. Quân Hậu Trần làm chủ từ Nghệ An tới Thuận Hóa.
Khởi nghĩa nhà Hậu Trần > Trận Bô Cô

Tháng 12, năm 1408, Giản Định đế Trần Ngỗi sai Đặng Tất điều động quân ở các lộ Thuận Hóa, Tân Bình, Nghệ An, Diễn Châu và Thanh Hóa, tiến ra đánh thành Đông Đô. Khi quân Hậu Trần kéo đến Tràng An, quan thuộc cũ cùng hào kiệt các nơi rủ nhau hưởng ứng theo, Đặng Tất đều tùy theo tài năng từng người trao cho quan chức. Lòng người phấn khởi, thế quân Hậu Trần mạnh thêm.
Trước đây, lúc Đế Ngỗi khởi binh, viên thủ tướng nhà Minh đã đem việc ấy tâu cho triều đình nhà Minh biết. Vua nhà Minh lại sai Kiềm Quốc công Mộc Thạnh đem bốn vạn quân, theo đường Vân Nam tiến sang dẹp. Đến đây, Mộc Thạnh cùng quân của Đô chỉ huy Lữ Nghị hội họp ở Bô Cô, gặp lúc Giản Định đế đem quân từ Tràng An đến.
Quân hai bên gặp nhau, bên nào cũng chia quân thủy, quân bộ để cầm cự với nhau. Giản Định đế cầm dùi thúc trống, bắt quân sĩ nhân cơ hội đánh tung ra, đánh nhau từ giờ tị đến giờ thân, quân nhà Minh thua chạy, quân Hậu Trần chém được Lữ Nghị và Thượng thư Lưu Tuấn, Mộc Thạnh thoát thân chạy đến thành Cổ Lộng, Giản Định đế hạ lệnh cho các quân sĩ rằng: Bây giờ nhân thế chẻ tre, đánh quét một trận ruổi dài, làm cho chúng không kịp bịt tai khi gặp sét đánh mạnh, rồi ta tiến lên lấy thành Đông Đô, thì thế nào cũng phá được. Đặng Tất nói: Hãy bắt hết bọn giặc còn sống sót, không nên để mối lo về sau. Vua tôi mưu tính dùng dằng mãi không quả quyết. Gặp lúc ấy viện binh nhà Minh kéo đến đón tiếp Mộc Thạnh về thành Đông Quan. Đặng Tất bèn chia quân bao vây các thành ở các châu, phủ, đưa tờ hịch đi các lộ hội họp binh sĩ, rồi sẽ tiến đánh sau.
Về sau Lê Quý Đôn thời Hậu Lê đi qua vùng Ý Yên - Phong Doanh, thấy nông dân nhặt được những thanh gươm cũ của quân Minh, lại thấy thành Cổ Lộng hoang tàn đổ nát, tức cảnh làm bài thơ:
Bị ám hại

Giản Định đế muốn thừa cơ đánh ngay vào lấy Đông Quan, nhưng Đặng Tất lại chủ trương đánh xong số quân địch còn sót lại rồi mới tiến. Vua tôi bàn mãi chưa quyết định được, viện binh quân Minh ở Đông Quan đã tiếp ứng cho Mộc Thạnh chạy về cố thủ Đông Quan. Đặng Tất chia quân vây các thành và gửi hịch đi các lộ kêu gọi hưởng ứng đánh quân Minh.
Tháng 2, năm 1409, người hoạn giả Nguyễn Quỹ và học sinh Nguyễn Mộng Trang nói kín với Đế Ngỗi rằng: Tất và Cảnh Chân chuyên quyền bổ dụng người này, cất chức người khác, nếu không liệu tính sớm đi, sau này khó lòng mà chế phục được.
Giản Định đế tin lời, chu sư của Giản Định đế tiến đến đóng ở Hoàng Giang, cho triệu hai người ấy đến, Giản Định đế sai người đánh chết Đặng Tất, Nguyễn Cảnh Chân chạy lên bờ, lực sĩ đuổi theo chém chết. Con của Đặng Tất và Nguyễn Cảnh Chân là Đặng Dung và Nguyễn Cảnh Dị bực tức vì cha mình vô tội mà chết, bèn đem binh lính Thuận Hóa về Thanh Hóa, rước Trần Quý Khoáng về Nghệ An, lập làm vua, tức vua Trùng Quang.
Nhận định

Đời sau còn bàn luận nhiều về việc bất đồng chiến thuật giữa vua Giản Định và Đặng Tất, một trong những nguyên nhân dẫn đến cái chết của Đặng Tất.
Đại Việt Sử ký Toàn thư dẫn ý kiến của Phan Phu Tiên và Ngô Sĩ Liên:
Việt sử tiêu án của Ngô Thì Sĩ bàn:
Bùi Dương Lịch thời Lê mạt viết sách Nghệ An ký:
Tiến sĩ đời Hậu Lê là Sùng Nham hầu Dương Văn An viết sách Ô châu cận lục:
Theo Trần Trọng Kim bàn về Đặng Dung trong Việt Nam sử lược: Cha con ông Đặng Dung đều hết lòng giúp nước phò vua, tuy không thành công được, nhưng cái lòng trung liệt của nhà họ Đặng cũng đủ làm cho người đời sau tưởng nhớ đến, bởi vậy hiện nay còn có đền thờ ở huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh.
Tưởng nhớ

Thi hài Đặng Tất được các con ông mang về chôn ở làng Thế Vinh, huyện Sĩ Vang, ngoại thành Hóa châu (nay là xã Phú Mậu, huyện Phú Vang, Thừa Thiên Huế). Mộ ông nằm ở ven bờ nam sông Hương, cách bến đò Sình khoảng 3 km và cách thành Hóa châu khoảng 7 km. Dân trong vùng tôn ông làm Thành hoàng.
Năm 1428, Lê Lợi sau khi đánh xong quân Minh, ban chiếu cho hai cha con ông (cùng Đặng Dung) biển vàng tám chữ: "Tiết liệt cương trung - Trung thần hiếu tử", truy phong Đặng Tất làm Đại quốc công, Khuông quốc đại vương Thượng đẳng tôn thần; cho lập đền thờ tại quê hương Tả Thiên Lộc, cấp 200 mẫu ruộng lộc điền, giao cho huyện xã hằng năm cúng tế.
Vua Lê Thánh Tông vịnh thơ về hai ông:
Gia phả họ Đặng chép:
Đền thờ của ông có ở rất nhiều nơi. Ngày nay tại Hà Nội, Huế và Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng,... đều có đường phố mang tên Đặng Tất.
Các con

Ngoài hai em là [[Đặng Đức, Đặng Quý (Trấn thủ Hóa Châu), các con ông cũng đều tham gia giúp nhà Hậu Trần:
Đặng Dung
Đặng Chủng
Đặng Liên
Đặng Thát
Đặng A Thiết
Đặng A Noãn
Đặng Thu Hạnh (Hậu phi của vua Giản Định Đế)
Chú thích

↑  Đặng Huy Phúc, sách đã dẫn, tr. 47 - 49.
↑  Khâm định Việt sử thông giám cương mục; Quốc sử quán triều Nguyễn; Nhà Xuất bản Giáo dục Hà Nội, 1998; bản điện tử, tr. 312.
↑  Khâm định Việt sử thông giám cương mục; Nhà Xuất bản Giáo dục Hà Nội, 1998; bản điện tử, tr. 312.
↑  Xưa là đất quận Nhật Nam; từ nhà Đường trở về sau là đất Chiêm Thành. Hồ Hán Thương lấy đất này, đặt làm châu Thăng và châu Hoa; nhà Lê hợp lại làm một, gọi là phủ Thăng Hoa, tức là phủ Thăng Bình, tỉnh Quảng Nam bây giờ; lời chú theo sách Khâm định Việt sử thông giám cương mục
1 2  Khâm định Việt sử thông giám cương mục; Nhà Xuất bản Giáo dục Hà Nội, 1998; bản điện tử, tr. 337.,
1 2  Khâm định Việt sử thông giám cương mục; Nhà Xuất bản Giáo dục Hà Nội, 1998; bản điện tử, tr. 337, 338.
↑  Cửa biển Đan Thai: Ở chỗ giáp giới hai huyện Nghi Xuân và Chân Lộc thuộc tỉnh Nghệ An, nay là cửa biển Hội Thống.
↑  Bô Cô: Tên bến đò, ở địa phận huyện Phong Doanh, tỉnh Nam Định, đối diện với tỉnh thành Ninh Bình, trước gọi là Bồ Cô, nay đổi là xã Hiếu Cổ.
↑  Đặng Huy Phúc, sách đã dẫn, tr. 89-91.
↑  Tức Giản Định Đế
↑  Đặng Huy Phúc, sách đã dẫn, tr. 153.
↑  Đặng Huy Phúc, sách đã dẫn, tr. 152.
↑  “Tiểu sử danh tướng Đặng Tất”. Bản gốc lưu trữ ngày 9 tháng 7 năm 2021. Truy cập ngày 30 tháng 6 năm 2021.
Cầu La Ngà

| Cầu La Ngà |
| --- | --- |
Quốc gia:  Việt Nam
Vị trí: Xã La Ngà, huyện Định Quán, tỉnh Đồng Nai
Tuyến đường: 
Bắc qua: Sông La Ngà
Lịch sử
Khởi công: Tháng 12 năm 2013
Đã thông xe: 05 tháng 02 năm 2015
Cầu La Ngà là một cây cầu bắc qua sông La Ngà, nằm trên tuyến Quốc lộ 20 thuộc địa phận xã La Ngà, huyện Định Quán, tỉnh Đồng Nai.
Chi tiết

Cầu có chiều dài 330 m, bề rộng 12 m, được thiết kế bằng bê tông cốt thép vĩnh cửu với 10 nhịp dầm, đường dẫn hai bên cầu dài khoảng hơn 1 km.
Cầu La Ngà hiện tại nằm song song với cầu cũ, là một phần của Dự án cải tạo và nâng cấp tuyến Quốc lộ 20 nối tỉnh Lâm Đồng và ngã tư Dầu Giây (Đồng Nai) với tổng vốn đầu tư trên 170 tỷ đồng. Dự án xây cầu mới được khởi công vào tháng 12 năm 2013, khánh thành vào ngày 05 tháng 02 năm 2015, tạo sự thuận lợi cho giao thông trong vùng.
USS Gurnard (SS-254)

Về những tàu chiến Hoa Kỳ khác mang cùng tên, xin xem USS Gurnard.
| --- | --- |
Tàu ngầm USS Gurnard (SS-254) vào năm 1944, sau khi đại tu tại Xưởng hải quân Mare Island, Vallejo, California
Lịch sử
Hoa Kỳ
Tên gọi:  USS Gurnard
Đặt tên theo:  một loài trong họ Cá chào mào
Xưởng đóng tàu:  Electric Boat Company, Groton, Connecticut
Đặt lườn:  2 tháng 9, 1941 
Hạ thủy:  1 tháng 6, 1942 
Người đỡ đầu:  cô Suzanne Slingluff
Nhập biên chế:  18 tháng 9, 1942 
Xuất biên chế:  27 tháng 11, 1945 
Xóa đăng bạ:  1 tháng 5, 1961 
Danh hiệu và phong tặng:   Đơn vị Tuyên dương Hải quân  6 × Ngôi sao Chiến trận 
Số phận:  Bán để tháo dỡ, 29 tháng 10, 1961 
Đặc điểm khái quát
Kiểu tàu:  tàu ngầm Diesel-điện
Trọng tải choán nước:   1.525 tấn Anh (1.549 t) (mặt nước)   2.424 tấn Anh (2.463 t) (lặn) 
Chiều dài:  311 ft 9 in (95,02 m) 
Sườn ngang:  27 ft 3 in (8,31 m) 
Mớn nước:  17 ft (5,2 m) tối đa 
Động cơ đẩy:   4 × động cơ diesel Hooven-Owens-Rentschler (H.O.R.) dẫn động máy phát điện  2 × ắc quy 126-cell Sargo  4 × động cơ điện General Electric với hộp số giảm tốc   2 × trục chân vịt  5.400 shp (4.000 kW) (mặt nước)  2.740 shp (2.040 kW) (lặn) 
Tốc độ:   21 hải lý trên giờ (39 km/h) (mặt nước)  9 hải lý trên giờ (17 km/h) (lặn) 
Tầm xa:  11.000 hải lý (20.000 km) trên mặt nước ở tốc độ 10 hải lý trên giờ (19 km/h)
Tầm hoạt động:   48 giờ lặn ở tốc độ 2 hải lý trên giờ (3,7 km/h)  75 ngày (tuần tra) 
Độ sâu thử nghiệm:  300 ft (90 m)
Thủy thủ đoàn tối đa:  6 sĩ quan, 54 thủy thủ
Vũ khí:   10 × ống phóng ngư lôi 21 in (530 mm)   6 trước mũi, 4 phía đuôi  24 quả ngư lôi  1 × hải pháo 3 inch/50 caliber  1 × pháo phỏng không Bofors 40mm  2 × pháo phỏng không Oerlikon 20 mm (1×2) 
USS Gurnard (SS-254) là một tàu ngầm lớp Gato từng phục vụ cùng Hải quân Hoa Kỳ trong Chiến tranh Thế giới thứ hai. Nó là chiếc tàu chiến đầu tiên của Hải quân Hoa Kỳ được đặt cái tên này, theo tên một loài trong họ Cá chào mào. Nó đã phục vụ trong suốt Thế chiến II tại cả hai mặt trận Đại Tây Dương và Thái Bình Dương, thực hiện tổng cộng chín chuyến tuần tra, đánh chìm mười tàu Nhật Bản với tổng tải trọng 57.866 tấn. Được cho ngừng hoạt động sau khi xung đột chấm dứt vào năm 1945, con tàu cuối cùng bị bán để tháo dỡ vào năm 1961. Gurnard được tặng thưởng danh hiệu Đơn vị Tuyên dương Hải quân cùng sáu Ngôi sao Chiến trận do thành tích phục vụ trong Thế Chiến II.
Thiết kế và chế tạo

Bài chi tiết: Gato (lớp tàu ngầm)
Lớp tàu ngầm Gato được thiết kế cho mục đích một tàu ngầm hạm đội nhằm có tốc độ trên mặt nước cao, tầm hoạt động xa và vũ khí mạnh để tháp tùng hạm đội chiến trận. Con tàu dài 311 ft 9 in (95,02 m) và có trọng lượng choán nước 1.525 tấn Anh (1.549 t) khi nổi và 2.424 tấn Anh (2.463 t) khi lặn. Chúng trang bị động cơ diesel dẫn động máy phát điện để cung cấp điện năng cho bốn động cơ điện, đạt được công suất 5.400 shp (4.000 kW) khi nổi và 2.740 shp (2.040 kW) khi lặn, cho phép đạt tốc độ tối đa 21 hải lý trên giờ (39 km/h) và 9 hải lý trên giờ (17 km/h) tương ứng. Tầm xa hoạt động là 11.000 hải lý (20.000 km) khi đi trên mặt nước ở tốc độ 10 hải lý trên giờ (19 km/h) và có thể hoạt động kéo dài đến 75 ngày và lặn được sâu tối đa 300 ft (90 m).
Lớp tàu ngầm Gato được trang bị mười ống phóng ngư lôi 21 in (530 mm), gồm sáu ống trước mũi và bốn ống phía phía đuôi tàu, chúng mang theo tối đa 24 quả ngư lôi. Vũ khí trên boong tàu gồm một hải pháo 3 inch/50 caliber, và thường được tăng cường một khẩu pháo phòng không Bofors 40 mm nòng đơn và một khẩu đội Oerlikon 20 mm nòng đôi, kèm theo súng máy .50 caliber và .30 caliber. Tiện nghi cho thủy thủ đoàn bao gồm điều hòa không khí, thực phẩm trữ lạnh, máy lọc nước, máy giặt và giường ngủ cho hầu hết mọi người, giúp họ chịu đựng cái nóng nhiệt đới tại Thái Bình Dương cùng những chuyến tuần tra kéo dài đến hai tháng rưỡi.
Gurnard được đặt lườn tại xưởng tàu của hãng Electric Boat Company ở Groton, Connecticut vào ngày 2 tháng 9, 1941. Nó được hạ thủy vào ngày 1 tháng 6, 1942, được đỡ đầu bởi cô Suzanne Slingluff, và được cho nhập biên chế cùng Hải quân Hoa Kỳ vào ngày 18 tháng 9, 1942 dưới quyền chỉ huy của Hạm trưởng, Thiếu tá Hải quân Charles Herbert Andrews.
Lịch sử hoạt động > Mặt trận Đại Tây Dương > Chuyến tuần tra thứ nhất

Sau khi hoàn tất việc chạy thử máy huấn luyện tại các vùng biển ngoài khơi New London, Connecticut và Newport, Rhode Island, Gurnard khởi hành vào ngày 2 tháng 11, 1942 để đi sang Rosneath, Scotland, đến nơi vào ngày 15 tháng 11. Con tàu được phái đi chuyến tuần tra đầu tiên trong vịnh Biscay từ ngày 28 tháng 11 đến ngày 27 tháng 12, khi nó phục kích dọc bờ biển Tây Ban Nha để tấn công các tàu vượt phong tỏa Đức. Không tìm thấy mục tiêu nào, cuối cùng nó quay trở về Căn cứ Tàu ngầm Hải quân New London vào ngày 9 tháng 2, 1943 để sửa chữa và cải biến, và chuẩn bị để được điều động sang khu vực Mặt trận Thái Bình Dương.
Lịch sử hoạt động > Mặt trận Thái Bình Dương > Chuyến tuần tra thứ hai

Đi đến Trân Châu Cảng vào ngày 26 tháng 5, Gurnard lên đường vào ngày 12 tháng 6 cho chuyến tuần tra thứ hai. Vào ngày 29 tháng 6, nó phóng ngư lôi gây hư hại cho hai tàu chở hàng đối phương, rồi né tránh được 24 quả mìn sâu do tàu khu trục đối phương truy đuổi thả xuống. Nó tiếp tục gây hư hại cho nhiều tàu bè khác cho đến ngày 11 tháng 6, khi nó đánh chìm tàu chở hàng Taiko Maru (1.925 tấn) tại tọa độ 12°53′B 131°49′Đ﻿ / ﻿12,883°B 131,817°Đ﻿ / 12.883; 131.817. Sau khi tiêu phí hết số ngư lôi mang theo, nó quay trở về Trân Châu Cảng ngang qua đảo Midway vào ngày 26 tháng 7 để được tái trang bị.
Lịch sử hoạt động > Mặt trận Thái Bình Dương > Chuyến tuần tra thứ ba

Trong chuyến tuần tra thứ ba từ ngày 6 tháng 9 đến ngày 28 tháng 10 tại khu vực biển Đông, Gurnard phát hiện một đoàn tàu vận tải lúc gần nữa đêm ngày 7 tháng 10 ở về phía Tây đảo Luzon, Philippines, tiếp cận lúc 01 giờ 39 phút sáng ngày 8 tháng 10, đánh chìm được tàu chở hàng Taian Maru (5.655 tấn) và tàu chở hành khách Dainichi Maru (5.813 tấn). Nó kết thúc chuyến tuần tra khi quay trở về Trân Châu Cảng.
Lịch sử hoạt động > Mặt trận Thái Bình Dương > Chuyến tuần tra thứ tư

Tiến hành chuyến tuần tra thứ tư tại bờ biển Đông Nam đảo Honshū, Nhật Bản, vào ngày 24 tháng 12, Gurnard phát hiện một đoàn tàu vận tải, và đến 07 giờ 10 phút nó tấn công, đánh chìm các tàu buôn Seizan Maru No. 2 (1.898 tấn) và Tofuku Maru (5.857 tấn). Các tàu khu trục đối phương đã phản công, thả hơn 80 quả mìn sâu tấn công chiếc tàu ngầm nhưng không có kết quả. Nó còn tiếp tục gây hư hại cho một tàu buôn khác vào ngày 27 tháng 12, rồi quay trở về Trân Châu Cảng vào ngày 7 tháng 1, 1944. Nó được gửi về vùng bờ Tây để đại tu.
Lịch sử hoạt động > Mặt trận Thái Bình Dương > Chuyến tuần tra thứ năm

Rời Trân Châu Cảng vào ngày 16 tháng 4 cho chuyến tuần tra thứ năm, Gurnard hướng sang khu vực phía Đông biển Celebes, nơi nó ghi được một trong những thành tích tải trọng tàu cao nhất từ bị đánh chìm trong một chuyến tuần tra. Vào ngày 6 tháng 5, nó lần lượt đánh chìm tàu chở hàng Tenshinzan Maru (6.886 tấn), tàu chở hành khách Taijima Maru (6.995 tấn), và tàu chở hành khách Aden Maru (5.824 tấn); đoàn tàu này đang vận chuyển lực lượng 40.000 binh lính mà Nhật Bản đang gửi sang để đối đầu với lực lượng Tây Nam Thái Bình Dương dưới quyền Đại tướng Douglas MacArthur, và đã bị tổn thất khoảng gần một nữa lực lượng được chuyên chở trên ba con tàu. Các tàu hộ tống phản công với khoảng 100 quả mìn sâu nhưng chiếc tàu ngầm né tránh được. Đến ngày 24 tháng 5, chiếc tàu ngầm lại tiếp tục phóng ngư lôi đánh chìm tàu chở dầu Tatekawa Maru (10.090 tấn). Nó quay trở về căn cứ tại Fremantle, Australia để tái trang bị vào ngày 11 tháng 6.
Lịch sử hoạt động > Mặt trận Thái Bình Dương > Chuyến tuần tra thứ sáu

Trong chuyến tuần tra thứ sáu từ ngày 8 tháng 7 đến ngày 5 tháng 9 tại các vùng biển Banda, Molucca, Celebes, Sulu và Mindanao, Gurnard không tìm được mục tiêu nào phù hợp. Nó được tiếp nhiên liệu tại Darwin, Lãnh thổ Bắc Úc rồi tiếp tục tuần tra tại eo biển Peleng, gây hư hại cho một tàu buôn đối phương trước khi quay trở về Fremantle vào ngày 5 tháng 9.
Lịch sử hoạt động > Mặt trận Thái Bình Dương > Chuyến tuần tra thứ bảy

Trong chuyến tuần tra thứ bảy từ ngày 9 tháng 10 đến ngày 17 tháng 11, Gurnard hoạt động ngoài khơi Borneo, và vào ngày 3 tháng 11 đã đánh chìm được tàu chở hàng Taimei Maru (6.923 tấn) sau cuộc săn đuổi kéo dài 18 giờ.
Lịch sử hoạt động > Mặt trận Thái Bình Dương > Chuyến tuần tra thứ tám và thứ chín

Trong hai chuyến tuần tra sau cùng từ ngày 11 tháng 12, 1944 đến ngày 1 tháng 2, 1945 và từ ngày 10 tháng 3, đến ngày 9 tháng 5, Gurnard tiến hành tranh sát khu vực vịnh Cam Ranh và tham gia một đội phối hợp tác chiến "Bầy sói" vốn còn bao gồm các tàu ngầm Hammerhead (SS-364) và Boarfish (SS-327). Tuy nhiên mục tiêu phù hợp đã trở nên hiếm hoi và nó không ghi thêm được chiến công nào. Chiếc tàu ngầm kết thúc chuyến tuần tra thứ chín tại Trân Châu Cảng vào ngày 9 tháng 5, và đi đến Xưởng hải quân Mare Island vào ngày 18 tháng 5 để được đại tu.
Hoàn tất công việc trong xưởng tàu, Gurnard quay trở lại Trân Châu Cảng đúng vào lúc Nhật Bản chấp nhận đầu hàng vào ngày 15 tháng 8, giúp chấm dứt vĩnh viễn cuộc xung đột. Nó thực hiện chuyến đi khứ hồi giữa Trân Châu Cảng và Midway, rồi quay trở về San Francisco, California vào ngày 11 tháng 9, nơi nó được cho xuất biên chế vào ngày 27 tháng 11, 1945, và được đưa về Hạm đội Dự bị Thái Bình Dương.
Lịch sử hoạt động > 1949 - 1960

Vào ngày 1 tháng 7, 1949, Gurnard được chuyển đến Xưởng hải quân San Francisco để tái kích hoạt thành một tàu huấn luyện, rồi được kéo đến Trân Châu Cảng vào ngày 9 tháng 12, 1949 để phục vụ cho việc huấn luyện của Hải quân Dự bị Hoa Kỳ. Con tàu lại được kéo đến Tacoma, Washington vào ngày 18 tháng 5, 1953 và tiếp tục vai trò huấn luyện dự bị cho đến tháng 6, 1960. Tên nó được cho rút khỏi danh sách Đăng bạ Hải quân vào ngày 1 tháng 5, 1961, và con tàu bị bán cho hãng National Metal and Steel Corporation tại Terminal Island, Los Angeles để tháo dỡ vào ngày 26 tháng 9, 1961.
Phần thưởng

Gurnard được tặng thưởng danh hiệu Đơn vị Tuyên dương Hải quân cùng sáu Ngôi sao Chiến trận do thành tích phục vụ trong Thế Chiến II. Nó được ghi công đã đánh chìm mười tàu Nhật Bản với tổng tải trọng 57.866 tấn.
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
 

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
| Dãi băng Hoạt động Tác chiến | Dãi băng Hoạt động Tác chiến | Đơn vị Tuyên Dương Hải quân | Đơn vị Tuyên Dương Hải quân |
| Huân chương Chiến dịch Hoa Kỳ | Huân chương Chiến dịch Châu Á-Thái Bình Dương với 6 Ngôi sao Chiến trận | Huân chương Chiến dịch Châu Á-Thái Bình Dương với 6 Ngôi sao Chiến trận | Huân chương Chiến thắng Thế Chiến II |
Gurnard sau khi được đại tu, ngoài khơi Mare Island, California, ngày 14 tháng 3 năm 1944.