Trung Hoa Dân Quốc (1912–1949)
Chính trị > Quân phiệt cát cứ địa phương

Ngoài khu vực chịu sự khống chế của chính phủ trung ương, trong lãnh thổ Trung Hoa Dân Quốc còn tồn tại rất nhiều chính quyền cát cứ địa phương hoặc thế lực cát cứ, trong đó chính quyền Ngoại Mông Cổ, Tây Tạng, chính quyền Đảng Cộng sản và chính quyền bù nhìn của Nhật Bản từng tuyên bố độc lập.
Chính quyền Ngoại Mông CổNgày 29 tháng 12 năm 1911, Jebtsundamba Khutuktu đời thứ tám thành lập Hãn quốc Bác Khắc Đa, tuyên bố thoát ly Trung Quốc để độc lập. Ngày 9 tháng 6 năm 1915, do ký kết "Hiệp ước Trung-Nga-Mông" nên thủ tiêu độc lập, tuyên bố quy thuận Trung Hoa Dân Quốc đồng thời thi hành "tự trị". Năm 1921, Bạch vệ Nga xua đuổi thế lực của Trung Quốc, chính quyền Mông Cổ chính thức khôi phục. Sau khi Jebtsundamba Khutuktu đời thứ tám từ trần vào năm 1924, Mông Cổ vào ngày 26 tháng 11 cùng năm sửa đổi hiến pháp, chính thức chuyển từ chế độ quân chủ lập hiến sang nước Cộng hòa Nhân dân Mông Cổ xã hội chủ nghĩa. Ngày 5 tháng 1 năm 1946, Trung Hoa Dân Quốc chính thức thừa nhận Ngoại Mông Cổ độc lập. Năm 1911, Ngoại Mông Cổ tuyên bố độc lập, Tannu Uriankhai vẫn do Ngoại Mông Cổ thống trị. Sau đó, Nga thừa cơ chiếm lĩnh Tannu Uriankhai, khuyến khích khu vực thoát ly Ngoại Mông Cổ để độc lập. Năm 1914, Tannu Uriankhai tuyên bố độc lập, đổi tên thành Tuva. Sau Cách mạng Nga năm 1917, đến năm 1919 Chính phủ Bắc Dương khôi phục thống trị đối với Ngoại Mông Cổ, bao gồm Tuva. Tháng 1 năm 1920, nước Nga Xô viết tái chiếm Tuva; đến ngày 14 tháng 8 năm 1921, những người Bolshevik Tuva thành lập nước Cộng hòa Nhân dân Tannu-Tuva. Năm 1926, Liên Xô và Mông Cổ ký kết điều ước, đổi tên nước này thành Cộng hòa Nhân dân Tuva, khẳng định tính độc lập của Tuva. Ngày 11 tháng 10 năm 1944, Tuva gia nhập Liên Xô.
Cộng hòa Nhân dân Tuva
Chính quyền Tây Tạng
Năm 1911, Khởi nghĩa Vũ Xương bùng phát, các tỉnh tại Trung Quốc bản thổ lần lượt tuyên bố thoát ly triều Thanh để độc lập. Tin tức được truyền đến Tây Tạng, dẫn tới náo loạn tại Lhasa. Tháng 12 năm 1912, Đạt Lai Lạt Ma thứ 13 trở về Lhasa từ nơi lưu vong tại Ấn Độ, chính phủ Tây Tạng xua đuổi đại thần và quân đồn trú của triều Thanh, tuyên bố độc lập. Ngày 11 tháng 1 năm 1913, Đạt Lai Lạt Ma thứ 13 phái người ký kết Hiệp ước Mông-Tạng tại Khố Luân, Mông Cổ, thừa nhận độc lập lẫn nhau. Tháng 10 năm 1913, các đại biểu của Tây Tạng, Anh Quốc và Chính phủ Bắc Dương cử hành hội đàm ba bên tại Shimla, đến tháng 3 năm 1914, đại biểu của phía Anh là Henry McMahon dùng ủng hộ Tây Tạng độc lập làm điều kiện nhằm đổi lấy việc phía Tây Tạng chấp thuận biên giới theo đường McMahon. Ngày 3 tháng 7 cùng năm, Chính phủ Bắc Dương nhận thấy âm mưu bên trong nên rút khỏi đàm phán, cùng ngày Anh Quốc và Chính phủ Tây Tạng ký kết "Điều ước Shimla"。
Căn cứ địa Đảng Cộng sản (1927-1949)
Sau khi Quốc-Cộng hợp tác lần thứ nhất tan vỡ năm 1927, Đảng Cộng sản Trung Quốc trước sau lập Căn cứ địa Cách mạng Tỉnh Cương Sơn, nước Cộng hòa Xô viết Trung Hoa, Liên bang Tây Bắc nước Cộng hòa Xô viết Trung Hoa, nước Cộng hòa Nhân dân Xô viết Trung Hoa, nước Cộng hòa Dân chủ Xô viết Trung Hoa... Thời kỳ kháng Nhật từ năm 1937 đến năm 1945, lập nhiều căn cứ địa kháng Nhật tại khu vực bị Nhật Bản chiếm cứ, đến thời kỳ nội chiến lần thứ hai Đảng Cộng sản Trung Quốc gọi khu vực do mình khống chế là khu giải phóng.
Mãn Châu Quốc
Chính phủ Duy tân Trung Hoa Dân Quốc
Chính phủ Trung Hoa Dân Quốc của Uông Tinh Vệ
Chính quyền bù nhìn của Nhật Bản
Sau khi Nhật Bản xâm chiếm Trung Quốc, họ sử dụng chính sách chia để trị đối với Trung Quốc, bảo trợ thành lập các chính quyền bù nhìn trung thành với Nhật Bản. Năm 1932, Nhật Bản kết hợp một bộ phận tông thất triều Thanh cùng các tướng lĩnh và quyền quý người Hán tại khu vực Đông Bắc thành lập Mãn Châu Quốc, thủ đô đặt tại Tân Kinh. Lãnh thổ bao gồm toàn bộ ba tỉnh Liêu Ninh, Cát Lâm và Hắc Long Giang và miền đông Nội Mông và thành phố Thừa Đức của tỉnh Hà Bắc hiện nay. Tháng 8 năm 1945, sau khi Nhật Bản chiến bại, Phổ Nghi cử hành nghi thức thoái vị, Mãn Châu Quốc chính thức diệt vong. Năm 1937, Nhật Bản xâm chiếm toàn diện Trung Quốc, sau đó tại lãnh thổ Trung Quốc còn lập các chính quyền bù nhìn như Chính phủ Tự trị phòng Cộng Ký Đông, Chính phủ Lâm thời Hoa Bắc, Chính phủ Tự trị Liên minh Mông Cổ, Chính phủ Tự trị Tấn Bắc, Chính phủ Tự trị Sát Nam, Chính phủ Duy Tân Trung Hoa Dân Quốc. Năm 1940, các đảng viên Quốc dân đảng quay về phía người Nhật Bản như Uông Tinh Vệ lập ra "Chính phủ Quốc dân Trung Hoa Dân Quốc" tại Nam Kinh, Uông Tinh Vệ đảm nhiệm chức vụ quyền chủ tịch của Chính phủ Quốc dân và Viện trưởng Hành chính viện, Chu Phật Hải và Lý Sĩ Quần là các thành viên chủ yếu, sử dụng "Thanh Thiên Bạch Nhật Mãn Địa Hồng kỳ" làm quốc kỳ. Ngày 9 tháng 1 năm 1943, Chính phủ Quốc dân Uông Tinh Vệ tuyên chiến với liên quân Anh-Mỹ, sau khi Nhật Bản đầu hàng năm 1945 thì giải thể.
Đông Turkestan
Ngày 12 tháng 11 năm 1933, Đệ Nhất Cộng hòa Đông Turkestan thành lập tại khu vực Kashgar, tỉnh Tân Cương, là một nước cộng hòa Hồi giáo; đến ngày 6 tháng 2 năm 1934, bị quân phiệt người Hồi là Mã Bộ Oanh phá hủy. Tháng 8 năm 1944, các khu vực Y Lê, Tháp Thành, A Sơn ở miền bắc Tân Cương bùng phát cách mạng. Elihan Tore thành lập Đệ Nhị Cộng hòa Turkestan với ủng hộ của Liên Xô, thủ đô đặt tại Y Ninh, đến tháng 12 năm 1949 thì kết thúc.
| Danh sách thế lực địa phương (quân phiệt) thời kỳ Trung Hoa Dân Quốc tại Đại lục> Danh xưng | Danh sách thế lực địa phương (quân phiệt) thời kỳ Trung Hoa Dân Quốc tại Đại lục> Thế lực | Danh sách thế lực địa phương (quân phiệt) thời kỳ Trung Hoa Dân Quốc tại Đại lục> Thời gian hoạt động | Danh sách thế lực địa phương (quân phiệt) thời kỳ Trung Hoa Dân Quốc tại Đại lục> Căn cứ địa | Danh sách thế lực địa phương (quân phiệt) thời kỳ Trung Hoa Dân Quốc tại Đại lục> Nhân vật đại biểu | Danh sách thế lực địa phương (quân phiệt) thời kỳ Trung Hoa Dân Quốc tại Đại lục> Cường quốc trợ giúp | Danh sách thế lực địa phương (quân phiệt) thời kỳ Trung Hoa Dân Quốc tại Đại lục> Bản đồ tình thế |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Hoàn hệ | Bắc Dương phái | 1916-1925 | An Huy | Đoàn Kỳ Thụy, Nghê Tự Xung, Từ Thụ Tranh, Đoàn Chi Quý, Lô Vĩnh Tường | Nhật Bản | Bản đồ phạm vi thế lực năm 1930Năm 1934, Đảng Cộng sản Trung Quốc buộc phải Trường chinh |
| Trực hệ | Bắc Dương phái | 1917-1926 | Trực Lệ | Phùng Quốc Chương, Tào Côn, Ngô Bội Phu, Tề Tiếp Nguyên, Tôn Truyền Phương | Hoa Kỳ, Anh Quốc | Bản đồ phạm vi thế lực năm 1930Năm 1934, Đảng Cộng sản Trung Quốc buộc phải Trường chinh |
| Phụng hệ | Bắc Dương phái | 1916-1928 | Phụng Thiên | Trương Tác Lâm, Trương Học Lương, Trương Tông Xương | Nhật Bản | Bản đồ phạm vi thế lực năm 1930Năm 1934, Đảng Cộng sản Trung Quốc buộc phải Trường chinh |
| Tây Bắc quân | Bắc Dương phái | 1921-1930 | Thiểm Tây | Phùng Ngọc Tường, Hàn Phúc Củ, Tống Triết Nguyên, Dương Hổ Thành | Liên Xô | Bản đồ phạm vi thế lực năm 1930Năm 1934, Đảng Cộng sản Trung Quốc buộc phải Trường chinh |
| Tấn hệ | Bắc Dương phái | 1911-1949 | Sơn Tây | Diêm Tích Sơn | Nhật Bản | Bản đồ phạm vi thế lực năm 1930Năm 1934, Đảng Cộng sản Trung Quốc buộc phải Trường chinh |
| Xuyên quân | Bắc Dương phái | 1919-1938 | Tứ Xuyên | Lưu Tương, Lưu Văn Huy, Đặng Tích Hầu, Dương Sâm |  | Bản đồ phạm vi thế lực năm 1930Năm 1934, Đảng Cộng sản Trung Quốc buộc phải Trường chinh |
| Kiềm quân | Bắc Dương phái | 1920-1926 | Quý Châu | Viên Tổ Minh, Vương Gia Liệt, Chu Tây Thành, Lưu Hiển Thế, Bành Hán Chương |  | Bản đồ phạm vi thế lực năm 1930Năm 1934, Đảng Cộng sản Trung Quốc buộc phải Trường chinh |
| Cựu Quế hệ | không | 1916-1925 | Quảng Tây | Lục Vinh Đình, Thẩm Hùng Anh |  | Bản đồ phạm vi thế lực năm 1930Năm 1934, Đảng Cộng sản Trung Quốc buộc phải Trường chinh |
| Tân Quế hệ | Quốc dân đảng | 1922-1953 | Quảng Tây | Lý Tông Nhân, Bạch Sùng Hy, Hoàng Thiệu Hoành |  | Bản đồ phạm vi thế lực năm 1930Năm 1934, Đảng Cộng sản Trung Quốc buộc phải Trường chinh |
| Điền hệ | Quốc dân đảng | 1916-1927 | Vân Nam | Đường Kế Nghiêu, Long Vân, Lô Hán | Pháp | Bản đồ phạm vi thế lực năm 1930Năm 1934, Đảng Cộng sản Trung Quốc buộc phải Trường chinh |
| Tương hệ | Quốc dân đảng | 1916-1937 | Hồ Nam | Triệu Hằng Dịch, Đường Sinh Trí, Hà Kiện |  | Bản đồ phạm vi thế lực năm 1930Năm 1934, Đảng Cộng sản Trung Quốc buộc phải Trường chinh |
| Việt hệ | Quốc dân đảng | 1920-1925 | Quảng Đông | Trần Quýnh Minh, Long Tế Quang, Trần Minh Xu, Tương Phát Khuê, Trần Tế Đường, Dư Hãn Mưu |  | Bản đồ phạm vi thế lực năm 1930Năm 1934, Đảng Cộng sản Trung Quốc buộc phải Trường chinh |
| Mã gia quân | Hồi giáo | 1872-1949 | Cam Túc | Mã An Lương, Mã Đình Hiền | 无 | Bản đồ phạm vi thế lực năm 1930Năm 1934, Đảng Cộng sản Trung Quốc buộc phải Trường chinh |
| Mã gia quân | Hồi giáo | 1872-1949 | Ninh Hạ | Mã Hồng Quỳ, Mã Hồng Tân | 无 | Bản đồ phạm vi thế lực năm 1930Năm 1934, Đảng Cộng sản Trung Quốc buộc phải Trường chinh |
| Mã gia quân | Hồi giáo | 1872-1949 | Thanh Hải | Mã Bộ Thanh, Mã Bộ Phương | 无 | Bản đồ phạm vi thế lực năm 1930Năm 1934, Đảng Cộng sản Trung Quốc buộc phải Trường chinh |
| Tỉnh Tự trị Tân Cương | không | 1933-1944 | Tân Cương | Thịnh Thế Tài | Liên Xô | Bản đồ phạm vi thế lực năm 1930Năm 1934, Đảng Cộng sản Trung Quốc buộc phải Trường chinh |
|  |  |  |  |  |  | Bản đồ phạm vi thế lực năm 1930Năm 1934, Đảng Cộng sản Trung Quốc buộc phải Trường chinh |