stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Những kẻ khờ mộng mơ

Đừng nhầm lẫn với Những kẻ mộng mơ (phim).
| Những kẻ khờ mộng mơ  |
| --- | --- |
Áp phích phim chiếu rạp tại Việt Nam
Đạo diễn: Damien Chazelle
Tác giả: Damien Chazelle
Sản xuất:  Fred Berger  Gary Gilbert  Jordan Horowitz  Marc Platt 
Diễn viên:  Ryan Gosling  Emma Stone  J. K. Simmons  Finn Wittrock  Rosemarie DeWitt  Meagen Fay 
Quay phim: Linus Sandgren
Dựng phim: Tom Cross
Âm nhạc: Justin Hurwitz
Hãng sản xuất:  Gilbert Films  Impostor Pictures  Marc Platt Productions  
Phát hành: Summit Entertainment
Công chiếu:  31 tháng 8 năm 2016 (2016-08-31) (Liên hoan phim Venice)  9 tháng 12 năm 2016 (2016-12-09) (Hoa Kỳ)  
Thời lượng: 128 phút
Quốc gia: Hoa Kỳ
Ngôn ngữ: English
Kinh phí: 30 triệu đô la Mỹ
Doanh thu: 446,1 triệu đô la Mỹ
Những kẻ khờ mộng mơ (tên gốc: La La Land) là bộ phim nhạc kịch lãng mạn xen lẫn chính kịch hài hước của Hoa Kỳ năm 2016, do Damien Chazelle biên soạn và đạo diễn. Bộ phim có diễn xuất của Ryan Gosling, Emma Stone, J. K. Simmons, John Legend và Rosemarie DeWitt. Phim theo chân một nhạc sĩ và một nữ diễn viên đầy tham vọng, khi họ gặp gỡ và yêu nhau tại Los Angeles. Tựa đề của phim ám chỉ thành phố Los Angeles và một thành ngữ đề cập tới vùng đất hư cấu, đầy huyền ảo.
Chazelle viết kịch bản cho Những kẻ khờ mộng mơ năm 2010 nhưng không thể tìm được hãng phim chịu hợp tác kinh phí hay chấp nhận chỉ đạo nghệ thuật của anh. Sau thành công của Whiplash (2014), Summit Entertainment hồi sinh lại dự án này. Phim công chiếu tại Liên hoan phim Venice ngày 31 tháng 8 năm 2016 và phát hành tại Hoa Kỳ ngày 9 tháng 12 năm 2016. Tính tới ngày 15 tháng 1 năm 2017, phim đã thu về 128 triệu đô-la Mỹ trên toàn cầu, so với kinh phí chỉ 30 triệu đô-la Mỹ.
La La Land nhận được nhiều lời khen ngợi trong thời gian phát hành phim và được nhận định là một trong những bộ phim xuất sắc nhất trong năm 2016. Các nhà phê bình đánh giá cao kịch bản và chỉ đạo của Chazelle, diễn xuất của Gosling và Stone, nhạc nền phim và bài hát của Justin Hurwitz. Tại Lễ trao giải Oscars, phim nhận được 6 giải thưởng quan trọng, trong đó có Đạo diễn xuất sắc, Nữ chính xuất sắc, Quay phim xuất sắc, Nhạc phim hay nhất, Ca khúc hay nhất và Thiết kế sản xuất xuất sắc sau khi nhận được số đề cử kỷ lục là 14 đề cử (bằng với bộ phim năm 1997 là Titanic và năm 1950 là All About Eve). Phim cũng thắng lớn ở tất cả các hạng mục được đề cử tại Lễ trao giải Quả cầu vàng, với con số kỷ lục là 7 hạng mục. Phim cũng nhận đến 11 đề cử ở Lễ trao giải BAFTA, và chiến thắng 6 hạng mục.
Diễn viên

Ryan Gosling vai Sebastian Wilder
Emma Stone vai Mia Dolan
John Legend vai Keith
Rosemarie DeWitt vai Laura Wilder
J. K. Simmons vai Bill
Finn Wittrock vai Greg Earnest
Tom Everett Scott vai David
Meagen Fay vai mẹ của Mia
Damon Gupton vai Harry
Jason Fuchs vai Carlo
Jessica Rothe vai Alexis
Sonoya Mizuno vai Caitlin
Callie Hernandez vai Tracy
Josh Pence vai Josh
Anna Chazelle vai Sarah
Sản xuất > Tiền sản xuất

Là một tay trống, Damien Chazelle có sự yêu thích dành cho phim ca nhạc. Anh ấy viết kịch bản cho La La Land vào 2010, khi ngành điện ảnh dường như ngoài tầm với của anh. Ý tưởng của anh ấy là "lấy từ các phim âm nhạc cũ nhưng đặt trong đời thật, khi mà nhiều thứ không nhất thiết là sẽ thành công," và để nhắc tới những người sáng tạo chuyển tới Los Angeles để theo đuổi giấc mơ của họ. Anh ấy lên ý tưởng về bộ phim khi còn là một sinh viên tại Đại học Harvard cùng với bạn học Justin Hurwitz. Hai người đã viết về vấn đề này trong luận án tốt nghiệp của họ qua một vở nhạc kịch kinh phí thấp về một nhạc sĩ jazz tại Boston, Guy and Madeline on a Park Bench.
Sản xuất > Tuyển vai

Dự án thông báo lần đầu vào ngày 5 tháng 6 năm 2014, khi Miles Teller và Emma Watson được báo cáo trong quá trình thương lượng tham gia bộ phim hài nhạc kịch La La Land với đạo diễn và biên kịch của bộ phim Whiplash (2014), Damien Chazelle. Với bộ phim này, Chazelle vẫn đạo diễn từ chính kịch bản của mình. Các nhà sản xuất phim bao gồm Jordan Horowitz từ Gilbert Films và Fred Berger từ Impostor Pictures, trong khi Lionsgate chịu trách nhiệm phân phối nội địa. Justin Hurwitz cũng tái hợp với đạo diễn để soạn nhạc cho bộ phim.
Ngày 14 tháng 4 năm 2015, Ryan Gosling và Emma Stone đang thương lượng để tham gia vai chính trong phim, với kịch bản được tiết lộ do tác giả sáng tác trước bộ phim Whiplash. Ngày 30 tháng 4, cả hai diễn viên xác nhận vai diễn. Ngày 8 tháng 7 năm 2015, Jessica Rothenberg, Sonoya Mizuno và Callie Hernandez được tuyển vào vai bạn cùng phòng của Stone. Ngày 10 tháng 7 năm 2015, The Hollywood Reporter xác nhận J. K. Simmons tái hợp với đạo diễn của Whiplash trong bộ phim này; trong vai diễn Boss. Cùng ngày, Finn Wittrock thông báo tham gia phim với vai Greg, với nhà sản xuất chính của phim bao gồm Berger, Gary Gilbert, Horowitz và Marc E. Platt. Ngày 4 tháng 8 năm 2015, Rosemarie DeWitt ký vào vai chị gái của Sebastian. Cùng ngày, John Legend cũng lên tiếng xác nhận tuyển vai. Ngày 10 tháng 8 năm 2015, Meagen Fay nhận vai mẹ của Stone. Ngày 11 tháng 8 năm 2015, Jason Fuchs nhận vai biên kịch Carlo. Quá trình quay phim diễn ra từ ngày 10 tháng 8 năm 2015 ở Los Angeles.
Âm nhạc

Bài chi tiết: Những kẻ khờ mộng mơ (nhạc phim)
Phần ca khúc và nhạc nền cho phim cho Những kẻ khờ mộng mơ được sáng tác và dàn dựng bởi Justin Hurwitz, bạn học Đại học Harvard của Chazelle, người cũng làm việc trong hai bộ phim trước đây của ông. Phần lời nhạc được viết bởi Pasek và Paul, trừ ca khúc "Start a Fire", được viết bởi John Stephens, Hurwitz, Marius De Vries và Angelique Cinelu.
Một album nhạc phim đã được phát hành vào ngày 9 tháng 12 năm 2016 bởi Interscope Records, bao gồm tuyển chọn các bản nhạc nền của Hurwitz và các bản nhạc được biểu diễn bởi các diễn viên.
Phát hành

Vào tháng 6 năm 2016, phim được chọn mở màn Liên hoan phim Venice lần thứ 73. Phim còn xuất hiện ở Liên hoan phim Telluride, Liên hoan phim quốc tế Toronto ngày 12 tháng 9 năm 2016 và Liên hoan phim Luân Đôn BFI ngày 7 tháng 10 năm 2016.
Tháng 4 năm 2015, Lionsgate lên lịch phát sóng ngày 15 tháng 7 năm 2016 bởi Summit Entertainment. Dù vậy, vào tháng 3 năm 2016, hãng thông báo phim phát hành có giới hạn vào ngày 2 tháng 12 năm 2016 trước khi mở rộng ngày 16 tháng 12.
Tiếp nhận > Phòng vé

La La Land bắt đầu bằng thời gian trình chiếu giới hạn tại 5 rạp phim ở Los Angeles và Thành phố New York vào ngày 9 tháng 12. Phim mang về 881.104 đô-la Mỹ trong tuần đầu tiên, với trung bình mỗi rạp là 176.221 đô-la Mỹ, giá trị trung bình cao nhất của năm.
Tiếp nhận > Đánh giá của giới phê bình

La La Land nhận nhiều lời tán thưởng sau khi công chiếu ở Liên hoan phim Venice lần thứ 73. Trên Rotten Tomatoes, bộ phim đạt tỉ lệ 93% nhận xét tích cực, dựa trên 311 bài bình luận, với điểm trung bình 8.7/10. Lời đánh giá chung viết "La La Land thổi một làn gió mới vào thể loại điện ảnh vàng son, với chỉ đạo kịch tính, diễn xuất đầy mạnh mẽ và sức quyến rũ không thể cưỡng lại." Trên Metacritic, bộ phim ghi được số điểm 93 trên 100, dựa trên bài nhận xét của 53 nhà phê bình, đồng nghĩa với mức đánh giá tích cực.
Hôtel Solvay

| Hotel Solvay |
| --- | --- |
Hôtel Solvay (tiếng Pháp)   Hotel Solvay (tiếng Hà Lan)
Hotel Solvay, tại 224 đại lộ Louise ở Brussels

Thông tin chung
Phong cách: Tân nghệ thuật
Địa điểm: Brussels, Bỉ
Tọa độ: 50°49′34,75″B 4°21′55″Đ﻿ / ﻿50,81667°B 4,36528°Đ﻿ / 50.81667; 4.36528
Chủ đầu tư: Armand Solvay
Sử dụng: Louis Wittamer
Xây dựng
Khởi công: 1898
Hoàn thành: 1900
Thiết kế
Kiến trúc sư: Victor Horta

 Di sản thế giới UNESCO
Tên chính thức: Các công trình chính được thiết kế bởi Victor Horta (Brussels)
Loại: Văn hóa
Tiêu chuẩn: i, ii, iv
Đề cử: 2000 (Kỳ họp 24)
Số tham khảo: 1005
Quốc gia:  Bỉ
Vùng: Châu Âu
 
 
Hôtel Solvay là một ngôi nhà nằm ở số 224 đại lộ Louise, thành phố Bruxelles, Bỉ. Đây là công trình do kiến trúc sư Victor Horta thiết kế theo phong cách Tân nghệ thuật. Đây là một trong bốn công trình chính được thiết kế bởi kiến trúc sư Victor Horta thiết kế được UNESCO đưa vào danh sách di sản thế giới trong năm 2000.
Ngôi nhà này do Armand Solvay là con của nhà hóa học kiêm kỹ nghệ gia nổi tiếng người Bỉ Ernest Solvay ủy quyền cho kiến trúc sư Victor Horta thiết kế. Nhờ sự giàu có của chủ nhân ngôi nhà mà Horta có thể sử dụng các vật liệu quý và chi tiết đắt tiền. Ông thiết kế rất tỉ mỉ tới từng chi tiết nhỏ như thảm, đồ nội thất, ánh sáng, đồ dùng trên bàn ăn, thậm chí cả chuông cửa. Các vật liệu xây dựng rất đắt tiền được sử dụng như đá cẩm thạch, mã não, đồ đồng, gỗ vùng nhiệt đới... Để trang trí cầu thang, Horta đã cộng tác với họa sĩ chấm màu người Bỉ nổi tiếng Théo van Rysselberghe.
Hôtel Solvay và phần lớn giữ được sự lộng lẫy vốn có của nó là nhờ gia đình Wittamer.Họ đã mua ngôi nhà đó trong những năm 1950 và đã làm hết sức để bảo tồn và khôi phục lại ngôi nhà tráng lệ này. Hôtel Solvay ngày nay vẫn là tài sản thuộc sở hữu tư nhân, nên du khách chỉ có thể ghé thăm khi có lịch hẹn với điều kiện hết sức nghiêm ngặt. Cùng với ba công trình kiến trúc khác do Victor Horta thiết kế, tư gia này đã được UNESCO công nhận là Di sản thế giới từ năm 2000.
Echinopsis thionantha

| Echinopsis thionantha> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Caryophyllales
Họ (familia): Cactaceae
Chi (genus): Echinopsis
Loài (species): E. thionantha
Danh pháp hai phần
Echinopsis thionantha (Speg.) D.R.Hunt, 1987 
Echinopsis thionantha là một loài thực vật có hoa trong họ Cactaceae. Loài này được (Speg.) D.R.Hunt mô tả khoa học đầu tiên năm 1987.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Echinopsis thionantha”. Truy cập ngày 19 tháng 8 năm 2013.
Siliștea, Constanța

| Siliștea |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
 
 Vị trí của Siliștea, Constanța
Siliștea
Tọa độ: 44°24′0″B 28°10′0″Đ﻿ / ﻿44,4°B 28,16667°Đ﻿ / 44.40000; 28.16667 
Quốc gia:  România
Hạt
Cấp hành chính: Xã
Thủ phủ: Siliștea 
Chính quyền
 • Thị trưởng: Mihai Soare (Đảng Dân chủ xã hội)
Diện tích
 • Tổng cộng: 71,54 km2 (2,762 mi2)
Dân số (2004)
 • Tổng cộng: 1.423
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Mã bưu chính: 907270 
Trang web: http://www.primaria-silistea.go.ro/
Siliștea là một xã ở hạt Constanța, România.
Xã này có hai làng:
Siliştea (tên lịch sử: Taşpunor, tiếng Thổ Nhĩ Kỳ: Taşpınar)
Ţepeş Vodă (tên lịch sử: Chiorcişme, Chior-Cişmea, tiếng Thổ Nhĩ Kỳ: Körçeşme) - được đặt tên theo Vlad III the Impaler (Vlad Ţepeş trong tài liệu Romania)
Crepidomanes bipunctatum

| Crepidomanes bipunctatum |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Pteridophyta
Lớp (class): Polypodiopsida /  Pteridopsida (disputed)
Bộ (ordo): Hymenophyllales
Họ (familia): Hymenophyllaceae
Chi (genus): Crepidomanes
Loài (species): C. bipunctatum
Danh pháp hai phần
Crepidomanes bipunctatum (Poir.) Copel., 1938 
Crepidomanes bipunctatum là một loài thực vật có mạch trong họ Hymenophyllaceae. Loài này được (Poir.) Copel. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1938.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Crepidomanes bipunctatum”. Truy cập ngày 13 tháng 8 năm 2013.
Echinopsis vasquezii

| Echinopsis vasquezii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Caryophyllales
Họ (familia): Cactaceae
Chi (genus): Echinopsis
Loài (species): E. vasquezii
Danh pháp hai phần
Echinopsis vasquezii (Rausch) G.D. Rowley 
Echinopsis vasquezii là một loài thực vật có hoa trong họ Cactaceae. Loài này được (Rausch) G.D.Rowley mô tả khoa học đầu tiên năm 1973 publ. 1975.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Echinopsis vasquezii”. Truy cập ngày 19 tháng 8 năm 2013.
Narlıca, Orhangazi

| Narlıca |
| --- | --- |
—  Thị trấn  —
 
NarlıcaVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Bursa
Huyện: Orhangazi
Dân số (2011)
 • Tổng cộng: 1,269 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Narlıca là một xã thuộc huyện Orhangazi, tỉnh Bursa, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 1.269 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Bursa”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Lưu trữ bản gốc ngày 21 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 12 tháng 9 năm 2012.Quản lý CS1: bot: trạng thái URL ban đầu không rõ (liên kết)
Crepidomanes borbonicum

| Crepidomanes borbonicum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Pteridophyta
Lớp (class): Polypodiopsida
Bộ (ordo): Hymenophyllales
Họ (familia): Hymenophyllaceae
Chi (genus): Crepidomanes
Loài (species): C. borbonicum
Danh pháp hai phần
Crepidomanes borbonicum J.P.Roux, 2001 
Crepidomanes borbonicum là một loài dương xỉ trong họ Hymenophyllaceae. Loài này được J.P.Roux mô tả khoa học đầu tiên năm 2001.
Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Crepidomanes borbonicum”. Truy cập ngày 28 tháng 5 năm 2014.
Echinopsis tiegeliana

| Echinopsis tiegeliana |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Caryophyllales
Họ (familia): Cactaceae
Chi (genus): Echinopsis
Loài (species): E. tiegeliana
Danh pháp hai phần
Echinopsis tiegeliana (Wessner) D.R. Hunt 
Echinopsis tiegeliana là một loài thực vật có hoa trong họ Cactaceae. Loài này được (Wessner) D.R.Hunt mô tả khoa học đầu tiên năm 1991.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Echinopsis tiegeliana”. Truy cập ngày 19 tháng 8 năm 2013.
Hôtel van Eetvelde

| Hotel van Eetvelde |
| --- | --- |
Hôtel van Eetvelde (tiếng Pháp)   Hotel van Eetvelde (tiếng Hà Lan)


Thông tin chung
Phong cách: Tân nghệ thuật
Địa điểm: Brussels, Bỉ
Tọa độ: 50°50′49,94″B 4°22′50,11″Đ﻿ / ﻿50,83333°B 4,36667°Đ﻿ / 50.83333; 4.36667
Chủ đầu tư: Edmond van Eetvelde
Chủ sở hữu: Synergrid
Xây dựng
Khởi công: 1898
Hoàn thành: 1900
Thiết kế
Kiến trúc sư: Victor Horta

 Di sản thế giới UNESCO
Tên chính thức: Các công trình chính được thiết kế bởi Victor Horta (Brussels)
Loại: Văn hóa
Tiêu chuẩn: i, ii, iv
Đề cử: 2000 (Kỳ họp 24)
Số tham khảo: 1005
Quốc gia:  Bỉ
Vùng: Châu Âu
 
 
Hôtel van Eetvelde là một nhà liền kề được thiết kế vào năm 1895 bởi Victor Horta cho Edmond van Eetvelde, một thành viên quản trị của Nhà nước Tự do Congo. Ngôi nhà cùng với Hôtel Tassel, Hôtel Solvay và Bảo tàng Horta đồng thời nhà tư gia riêng của kiến trúc sư đã được UNESCO công nhận là Di sản thế giới từ năm 2000 như là những công trình nổi bật của các khu dân cư đô thị trong kỷ nguyên mà Victor Horta thiết kế trước những năm 1900. Ngôi nhà mang phong cách kiến trúc Tân nghệ thuật với mặt tiền chính nằm tại số 4 Đại lộ Palmerston, thủ đô Bruxelles, Bỉ.
Mô tả

Ngôi nhà nằm tại số 2, 4 và 6 đại lộ Palmerston theo nhiều hướng tại góc giao với Marie-Louise, phía trước là một quảng trường. Chủ nhân của công trình là Edmond van Eetvelde (1853-1925) là tổng thư ký của Nhà nước Tự do Congo đã mời Victor Horta hiện thực hóa một ngôi nhà thích hợp theo phong cách sáng tạo. Tư gia riêng này được xây dựng theo ba giai đoạn. Phần chính của ngôi nhà được xây dựng năm 1895 trên một lô đất rộng 9 mét tại số 4 đại lộ Palmerston. Tiếp sau đó, một tòa nhà góc được xây dựng năm 1899 để mở rộng thêm ngôi nhà, phần này có lối đi riêng tại số 2 của đại lộ. Năm 1901, ông tiếp tục thiết kế phần phụ của ngôi nhà chính có chiều rộng 4 mét nằm tại số 6 đại lộ.
Ngôi nhà sử dụng các vật liệu công nghiệp như thép và kính là những vật liệu xây dựng không tưởng trong thời đó. Bên trong được chiếu sáng thêm thông qua mái vòm kính màu giữa phòng khách. Các trang trí nội thất gồm các gỗ quý và ngà voi của Congo. Một phần mở rộng của ngôi nhà gồm một văn phòng làm việc và một gara cùng các gian phụ được thêm vào năm 1898 do Victor Horta thiết kế giúp phần này có thêm một lối đi riêng ở số 2 đại lộ. Mặt tiền của ngôi nhà có cấu trúc kim loại và những họa tiết trang trí bằng đá sa thạch khiến nó vô cùng nổi bật
Ebéjico

| Ebéjico |
| --- | --- |
—  Khu tự quản  —
 

  Hiệu kỳ Ấn chương
 Vị trí của khu tự quản Ebéjico trong tỉnh Antioquia
EbéjicoVị trí trong Colombia
Quốc gia:  Colombia
Tỉnh (Departmento): Antioquia
Thủ phủ: Ebéjico
Diện tích
 • Tổng cộng: 235 km2 (91 mi2)
Dân số (28 tháng 5 năm 2005)
 • Tổng cộng: 13.802
 • Mật độ: 59/km2 (150/mi2)
Ebéjico là một khu tự quản thuộc tỉnh Antioquia, Colombia. Thủ phủ của khu tự quản Ebéjico đóng tại Ebéjico Khu tự quản Ebéjico có diện tích 235 ki lô mét vuông. Đến thời điểm ngày 28 tháng 5 năm 2005, khu tự quản Ebéjico có dân số 13802 người.
Echinopsis thelegonoides

| Echinopsis thelegonoides |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Caryophyllales
Họ (familia): Cactaceae
Chi (genus): Echinopsis
Loài (species): E. thelegonoides
Danh pháp hai phần
Echinopsis thelegonoides (Speg.) H. Friedrich & G.D. Rowley 
Echinopsis thelegonoides là một loài thực vật có hoa trong họ Cactaceae. Loài này được (Speg.) Friedrich & G.D.Rowley mô tả khoa học đầu tiên năm 1974.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Echinopsis thelegonoides”. Truy cập ngày 19 tháng 8 năm 2013.
Nitroglycerin

| --- | --- |
   Nitroglycerin
propane-1,2,3-triyl trinitrate Tên quy định IUPAC
Công thức hóa học: C3H5(NO3)3
Phân tử gam: 227.0872
Nhạy nổ với va chạm: Rất mạnh
Nhạy nổ với ma sát: Rất mạnh
Mật độ: 1.13 kg/dm³ tại 15°C
Tốc độ truyền nổ: 7700 m/s
Tương đương TNT: 1.50
Nhiệt độ nóng chảy: 13.2°C (55.76°F)
Điểm phát nổ: 50°C đến 60°C (12°F to 140 °F)
Bề ngoài: rắn vàng nhạt/lỏng nhớt không màu
Số CAS: 55-63-0
PubChem: 4510
SMILES: C(C(CO[N+](=O)[O-])O [N+](=O)[O-])O[N+](=O)[O-]
Nitroglycerin (NG), còn được gọi là nitroglycerine, trinitroglycerin (TNG), nitro, glyceryl trinitrate (GTN), hoặc 1,2,3-trinitroxypropane, là một chất lỏng đặc, không màu, như dầu, gây nổ phổ biến nhất được sản xuất bằng cách nitrat hóa glycerol với axit nitric bốc khói màu trắng trong điều kiện thích hợp với sự hình thành este của axit nitric. Về mặt hóa học, chất này là một hợp chất nitrat hữu cơ chứ không phải là hợp chất nitro, nhưng tên truyền thống thường được giữ lại. Được phát minh vào năm 1847, nitroglycerin đã được sử dụng từ khi còn là một hoạt chất trong sản xuất thuốc nổ, chủ yếu là thuốc nổ và do đó nó được sử dụng trong các ngành công nghiệp xây dựng, phá hủy và khai thác mỏ. Từ những năm 1880, nó đã được quân đội sử dụng như một hoạt chất, và một chất hồ hóa cho nitrocellulose, trong một số chất đẩy rắn, như cordite và ballistite.
Nitroglycerin là thành phần chính trong thuốc súng không khói dựa trên cơ sở kép được sử dụng bởi các súng nạp lại đạn. Kết hợp với nitrocellulose, hàng trăm tổ hợp bột được sử dụng bởi súng trường, súng lục và súng nạp đạn.
Trong y học trong hơn 130 năm, nitroglycerin đã được sử dụng như một thuốc giãn mạch mạnh mẽ (giãn hệ thống mạch máu) để điều trị các bệnh về tim, như đau thắt ngực và suy tim mạn tính. Mặc dù trước đây người ta đã biết rằng những tác dụng có lợi này là do nitroglycerin được chuyển đổi thành oxit nitric, một chất khử tĩnh mạch mạnh, enzyme cho sự chuyển đổi này không được phát hiện là aldehyd dehydrogenase (ALDH2) cho đến năm 2002. Nitroglycerin có sẵn ở dạng viên ngậm dưới lưỡi, thuốc xịt, thuốc mỡ và miếng dán.
Lịch sử > Tỷ lệ sản xuất thời chiến

Một lượng lớn nitroglycerin được sản xuất trong Thế chiến I và Thế chiến II để sử dụng làm nhiên liệu quân sự và trong công việc kỹ thuật quân sự. Trong Thế chiến I, Nhà máy HM, Gretna, nhà máy nhiên liệu lớn nhất ở Anh, đã sản xuất khoảng 800 tấn RDB thân mật mỗi tuần. Số lượng này cần ít nhất 336 tấn nitroglycerin mỗi tuần (giả sử không có thiệt hại trong sản xuất). Hải quân Hoàng gia có nhà máy riêng tại Nhà máy Cordite của Hải quân Hoàng gia, Holton Heath, ở Dorset, Anh. Một nhà máy sản xuất cordite lớn cũng được xây dựng ở Canada trong Thế chiến I. Nhà máy sản xuất cordite Canada Explosives Limited tại Nobel, Ontario, được thiết kế để sản xuất 1.500.000 lb (680 t) cordite mỗi tháng, cần khoảng 286 tấn nitroglycerin mỗi tháng.
Tính ổn định và việc giảm nhạy nổ

Khi ở dạng nguyên chất, nitroglycerin là một chất nhạy nổ, va đập vật lý có thể làm nó phát nổ. Điều này làm việc vận chuyển và sử dụng rất nguy hiểm. Ở dạng loãng, nitroglycerin là một chất nổ rất hữu dụng, sánh với những chất nổ quân sự mạnh như RDX, PETN (không thể nhồi chặt vào đầu đạn vì nhạy nổ). Nó nổ tốt hơn thuốc nổ dẻo C-4.
Khởi đầu nghiên cứu nitroglycerin, người ta tìm cách làm cho thuốc nổ lỏng bớt nhậy, người ta nhận thấy có thể làm nó ổn định khi làm lạnh xuống 5-10 °C, khi đó, thuốc nổ đông đặc. Tuy nhiên, khi nóng chảy nó lại cực nhậy, đặc biệt khi không sạch hoặc sấy quá nhanh. Điểm này gợi ý cho người ta tìm cách đặt nitrôglyxêrin vào trạng thái ổn định bằng cách trộn thêm 10-30% ethanol, acetone, hoặc dinitrotoluene, ổn định như các chất nổ mạnh hiện tại. Việc làm giảm nhậy yêu cầu các chất phải rất sạch, nếu không chất nổ khó điểm hỏa, khó khăn khi ứng dụng thực tế.
Rất nhiều vấn đề khi sử dụng nitroglycerin do nhiệt độ nóng chảy của nó cao. Khi vận chuyển, người ta làm lạnh nó, nhưng nhiều tai nạn xảy ra khi làm lỏng chất nổ này. Bước tiếp theo người ta trộn chất nổ với các chất làm giảm nhiệt độ chảy, như các polynitrat, ví dụ ethylene glycol dinitrat nóng chảy ở -29 °C. Nitroglycerin có thể dốt cháy như nhiên liệu, nhưng nguy hiểm. Việc tăng áp suất xung quanh khối thuốc đang cháy có thể tạo ra các ứng lực, sóng chấn động nhanh hơn tốc độ âm thanh, các sóng này có thể sắp xếp dẫn đến một điểm nào đó đủ áp suất làm chất nổ phân hủy, phát nổ.
Kích nổ

Nitroglycerin và bất kỳ chất pha loãng nào chắc chắn có thể gây nổ. Sức mạnh bùng nổ của nitroglycerin bắt nguồn từ sự kích nổ: năng lượng từ sự phân hủy ban đầu gây ra một làn sóng áp lực mạnh làm nổ nhiên liệu xung quanh. Đây là sóng xung kích tự duy trì, truyền qua môi trường nổ với tốc độ gấp 30 lần tốc độ âm thanh khi phân hủy nhiên liệu do áp suất gần như tức thời gây ra thành khí nóng trắng. Sự phát nổ của nitroglycerin tạo ra các khí sẽ chiếm hơn 1.200 lần thể tích ban đầu ở nhiệt độ và áp suất phòng thông thường. Nhiệt giải phóng làm tăng nhiệt độ lên khoảng 5.000 °C (9.000 °F). Điều này hoàn toàn khác với sự nổ thông thường, vốn phụ thuộc vào nhiên liệu có sẵn bất kể áp suất hay sóng xung kích. Sự phân hủy dẫn đến tỷ lệ năng lượng so với các mol khí được giải phóng cao hơn nhiều so với các chất nổ khác, khiến nó trở thành một trong những chất nổ cao nhất gây nổ.
Điều chế

Nitroglycerin có thể được điều chế bằng nitrát hóa glycerin. Theo cách này, trộn Axit sulfuric và Axit nitric đặc với glycerin theo tỷ lệ 50%, 40%, 10%. Đầu tiên trộn hai axit trước, rồi làm lạnh đến 10 °C, đặt hỗn hợp trong có nước đá đang tan rồi trộn glycerin từ từ vào. Không được để hỗn hợp phản ứng ở nhiệt độ cao sẽ gây nổ, cũng không được để nhiệt độ quá thấp nếu không phản ứng dừng lại. Khi phản ứng xong, nitroglycerin màu vàng nhạt nổi lên, đổ từ từ vào chậu nước lớn, nitroglycerin chìm xuống đáy chậu. Tách ra và trung hòa dần bằng muối kiềm, như natri cacbonat.
Một cách nữa để điều chế nitroglycerin là trộn glycerin với axit sunfuric trước, hỗn hợp nóng lên và dược làm lạnh trước, đến đây thì có thể đổ nhanh axit nitric vào. Tuy nhiên, vẫn phải cẩn thận không dung dịch bắn ra. Cũng có thẻ trộn thêm glycerin thật chậm vào. Sau khi phản ứng nitrat hóa glycerin diễn ra, nitroglycerin nổi lên trên, phương pháp này điều chế được chất tinh khiết. Đợi có thể đến một ngày hay ít hơn, nhưng kéo dài thời gian ngâm có thể làm axit phân hủy hoặc kích nổ nitroglycerin, tuy sau này chỉ xảy ra ở các mẻ lớn. Nếu có màu sữa thì chỉ có thể là nước, từ điểm đó lên trên. Phương pháp này dùng từ thời Alfred Nobel, nhưng không phải của ông.