stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Meriania amplexicaulis

| Meriania amplexicaulis> Tình trạng bảo tồn |
| --- | --- |
 Sắp nguy cấp  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Myrtales
Họ (familia): Melastomataceae
Chi (genus): Meriania
Loài (species): M. amplexicaulis
Danh pháp hai phần
Meriania amplexicaulis Wurdack 
Meriania amplexicaulis là một loài thực vật có hoa trong họ Mua. Loài này được Wurdack mô tả khoa học đầu tiên năm 1978.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Meriania amplexicaulis”. Truy cập ngày 10 tháng 6 năm 2013.
Claudio Arrau

Chilean pianistBản mẫu:SHORTDESC:Chilean pianist
Chân dung Claudio Arrau - ảnh của Allan Warren chụp năm 1974.
| Claudio Arrau |
| --- | --- |

Thông tin cá nhân
Sinh: 
Ngày sinh: 6 tháng 2, 1903
Nơi sinh: Chillán
 
Mất: 
Ngày mất: 9 tháng 6, 1991
Nơi mất: Mürzzuschlag
 
An nghỉ: nghĩa trang Chillán
Nơi cư trú: Douglaston
Giới tính: nam
Quốc tịch: Chile, Hoa Kỳ
Tôn giáo: tín hữu Công giáo
Nghề nghiệp: nghệ sĩ dương cầm
Gia đình: 
Cha: Carlos Arrau Ojeda
Mẹ: Lucrecia León y Bravo de Villalba
Hôn nhân: Erika Burkewitch, Ruth Schneider
 
Thầy giáo: Martin Krause
Học sinh: Erland von Koch, Edith Fischer

Sự nghiệp nghệ thuật
Đào tạo: Đại học nghệ thuật Berlin, Nhạc viện Stern
Thể loại: nhạc cổ điển
Nhạc cụ: dương cầm
Hãng đĩa: Philips Records
Thành viên của: Học viện Nghệ thuật Berlin
Giải thưởng: Huân chương Thập tự CHLB Đức hạng 5, Huy chương vàng Hiệp hội Philharmonic Hoàng gia, Bắc Đẩu Bội tinh hạng 3, Huân chương Hans von Bülow, Huân chương Nghệ thuật và Văn học hạng 3, Giải thưởng nghệ thuật quốc gia Chile
 
 
Chữ ký

http://arrauhouse.org/
Claudio Arrau trên IMDb
x • t • 
Claudio Arrau (phát âm tiếng Tây Ban Nha: [ˈklawðjo aˈraw]) có tên đầy đủ: Claudio Arrau León, là một nghệ sĩ dương cầm người Chilê, nổi tiếng vì tài nghệ biểu diễn hàng loạt nhạc phẩm trải dài suốt từ thời kì nhạc baroque, qua nhạc cổ điển đến thời kì âm nhạc hiện đại, đặc biệt là những nhạc phẩm của các tác giả Bach, Beethoven, Schubert, Chopin, Schumann, Liszt and Brahms. Ông đã được đánh giá là một trong những nghệ sĩ dương cầm xuất sắc nhất thế giới qua mọi thời đại.
Claudio Arrau León sinh ngày 7 tháng 2 năm 1903, mất ngày 9 tháng 6 năm 1991.
Giải thưởng và ghi nhận

2012: Voted into the Gramophone Hall of Fame
1990: Gold Medal of The Royal Philharmonic Society
1988: La Medalla Teresa Carreño of Venezuela; Honorary Member of The Royal Philharmonic Society
1984: The Highest Distinction Award from the Inter-American Music Council and the Organization of American States; Doctor Honoris Causa of Universidad de Concepción; Professor Honoris Causa of Universidad de Bío-Bío
1983: The International UNESCO Music Prize; National de la Légion d'honneur of France; National Prize of Art of Chile; First Honorary Member of The Robert Schumann Society; Doctor Honoris Causa of University of Oxford; Commandatore da Accademia Nazionale di Santa Cecilia; Knighthood from the Order of Malta; Beethoven Medal of New York; Philadelphia Bowl of Philadelphia
1982: La Orden del Águila Azteca of Mexico
1980: Hans von Bülow Medal of the Berlin Philharmonic Orchestra
1970: Großes Bundesverdienstkreuz of the Federal Republic of Germany
1965: Chevalier of Ordre des Arts et des Lettres of France; Presented with 'The Mask of Chopin' & Chopin's manuscripts
1959: Santiago's Honorary Citizen; Concepción's Honorary Citizen and City Gold Medal; Hijo Benemérito de Chillán; Chillán's hitherto Lumaco Street was named after Claudio Arrau
1958: The Medal of The Royal Philharmonic Society
1949: Hijo Predilecto de México; Doctor Honoris Causa of University of Chile
1941: Hijo Ilustre de Chillán
1927: Winner of the Grand Prix of the Concours International des Pianistes Geneva. The jury was composed by Arthur Rubinstein, Joseph Pembauer, Ernest Schelling, Alfred Cortot and José Vianna da Motta. Cortot exclaimed: "Cela c'est un pianiste. C'est merveilleux"
1925: Honour Prize of the Stern Conservatory, becoming Professor
1919 & 1920: Liszt Prize (after 45 years without a first-place winner)
1918: Schulhoff Prize; End of studies at the Stern Conservatory, receiving an "Exceptional Diploma"
1917: Sachsen-Gothaische Medaille
1916: Grant of the Stern Conservatory
1915: First Prize in the Rudolph Ibach Competition (he was the only participating boy)
1915: Gustav Holländer Medal for young artists
1911: Grant of the Chilean Congress for musical studies in Berlin
Các album được giải

Giải thưởng của Đức về biểu diễn các tác phẩm:
Brahms 2 Piano Concertos with Carlo Maria Giulini and Philharmonia Orchestra [EMI Recorded in 1960 & 1962]
Beethoven 5 Piano Concertos with Bernard Haitink and Concertgebouw Orchestra [Philips Recorded in 1964]
Schumann Sonate Op.11, Fantasiestücke Op.111 [Philips Recorded in 1967 & 1968]
Brahms 2 Piano Concertos with Bernard Haitink and Concertgebouw Orchestra [Philips Recorded in 1969]
Giải thưởng lớn về biểu diễn các tác phẩm của Liszt:
Liszt Complete Concert Paraphrases on Operas by Verdi [Philips Recorded in 1971]
Liszt 12 Etudes d'exécution Transcendente [Philips Recorded in 1974 & 1976]
Liszt 2 Piano Concertos with Sir Colin Davis and London Symphony Orchestra [Philips Recorded in 1979]
Giải thưởng "Diapason d'Or" (âm thoa vàng) về biểu diễn các tác phẩm của Chopin:
Chopin Complete Nocturnes [Philips Recorded in 1977 & 1978]
Chopin Complete Etudes [EMI Recorded in 1956, Remastered in 1987]
Giải thưởng "Grand Prix du Disque" (giải ghi âm đĩa nhựa):
Toàn tập các khúc luyện của Chopin (Complete Etudes) [EMI Recorded in 1956, Remastered in 1987]
Schumann Piano Concerto, Carnaval
Beethoven Sonata Op.111 [EMI Filmed in 1963, 1961 & 1970]
Giải Edison về biểu diễn các tác phẩm của Liszt:
Độc tấu dương cầm Ballade No.2,
Jeux d'eaux à la villa d'Este, Vallée d'Obermann [Philips Recorded in 1969]
Giải Belgium Caecilia về biểu diễn tác phẩm của Schumann: Comprehensive Solo Piano Works [Philips Recorded from 1966 to 1976]
Japan Record Academy Award:về biểu diễn các tác phẩm của Beethoven: Piano Concertos 5 với Ngài Colin Davis và Staatskapelle Dresden [Philips Recorded in 1984 & 1987]
FFFF de Télérama về biểu diễn các tác phẩm của Chopin Complete Etudes (lần thứ hai 1987) [Remastered in 1987]
Giải thưởng lớn của Hội Chopin Vacsava về biểu diễn các tác phẩm của Chopin Complete Etudes [EMI Recorded in 1956, Remastered in 1987]
Nguồn trích dẫn

↑  “Claudio Arrau, Pianist, Is Dead at 88”. The New York Times. ngày 10 tháng 6 năm 1991.
↑  “The 25 best piano players of all time”.
↑  Freya Parr. “The 20 Greatest Pianists of all time”.
↑  Howard Milstein. “16 of TODAYS GREATEST LIVING CLASSICAL PIANISTS”.
↑  Justin Wildridge. “4 Best Pianists Alive Today”.
↑  Jessica Duchen. “Best Classical Pianists: Top 25 Greatest All Time”.
↑  Allan Kozinn. “Claudio Arrau, Pianist, Is Dead at 88”.
↑  “Claudio Arrau (pianist)”. Gramophone. Truy cập ngày 11 tháng 4 năm 2012.
↑  Sachs, H., & Manildi, D.: Rubinstein: a life, page 379. Grove Press, 1995.
C. A. León hồi trẻ (năm 1929)
Lygodactylus bernardi

| Lygodactylus bernardi> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Reptilia
Bộ (ordo): Squamata
Phân bộ (subordo): Lacertilia
Họ (familia): Gekkonidae
Chi (genus): Lygodactylus
Loài (species): L. bernardi
Danh pháp hai phần
Lygodactylus bernardi FitzSimons, 1958 
Lygodactylus bernardi là một loài thằn lằn trong họ Gekkonidae. Loài này được Fitzsimons mô tả khoa học đầu tiên năm 1958.
Chú thích

↑  “Lygodactylus bernardi”. The Reptile Database. Truy cập ngày 31 tháng 5 năm 2013.
Piz dal Teo

| Piz dal Teo |
| --- | --- |
 Piz dal TeoVị trí trong dãy Anpơ 
Độ cao: 3.049 m (10.003 ft)
Phần lồi: 223 m (732 ft)
Độ cao đỉnh mẹ: Piz Sena
Vị trí
Vị trí: Lombardia, Ý/Graubünden, Thụy Sĩ
Dãy núi: Dãy núi Livigno
Tọa độ: 46°22′11″B 10°07′34″Đ﻿ / ﻿46,36972°B 10,12611°Đ﻿ / 46.36972; 10.12611
Piz dal Teo là một ngọn núi trong dãy núi Livigno, nằm trên biên giới giữa Ý và Thụy Sĩ. Nó nằm ở phía nam của Scima da Saoseo.
Chú thích

↑  Swisstopo map
Những nẻo đường gần xa

Đừng nhầm lẫn với Những nẻo đường phù sa.
| Những nẻo đường gần xa |
| --- | --- |

Tên khác: Chân tay xanh lè
Thể loại: Gia đình Tình cảm Tâm lý xã hội Tuổi trẻ Thể thao
Định dạng: Phim truyền hình
Kịch bản: Trịnh Khánh Hà Trịnh Cẩm Hằng Trịnh Đan Phượng
Đạo diễn: Nguyễn Mai Hiền
Diễn viên: Cù Thị Trà Trần Việt Hoàng Ngô Minh Hoàng Trần Trung Kiên Nguyễn Lê Việt Anh Nguyễn Bích Thủy Nguyễn Vĩnh Xương Cao Nguyệt Hằng Hoàng Thanh Dương
Quốc gia:  Việt Nam
Ngôn ngữ: tiếng Việt
Số tập: 65
Sản xuất
Thời lượng: 25 – 30 phút/tập (không bao gồm quảng cáo)
Đơn vị sản xuất: Trung tâm Phim truyền hình Việt Nam, Đài Truyền hình Việt Nam
Trình chiếu
Kênh trình chiếu: VTV1
Phát sóng: 22 tháng 5 năm 2024 – 27 tháng 8 năm 2024
Thông tin khác
Chương trình trước: Lỡ hẹn với ngày xanh
Chương trình sau: Hoa sữa về trong gió
Những nẻo đường gần xa (tên cũ: Chân tay xanh lè) là một bộ phim truyền hình được thực hiện bởi Trung tâm Phim truyền hình Việt Nam, Đài Truyền hình Việt Nam do Nguyễn Mai Hiền làm đạo diễn. Phim phát sóng vào lúc 21h00 thứ 2 đến thứ 6 hàng tuần, bắt đầu từ ngày 22 tháng 5 năm 2024 và kết thúc vào ngày 27 tháng 8 năm 2024 trên kênh VTV1.
Nội dung

Những nẻo đường gần xa xoay quanh câu chuyện của một nhóm bạn ở nông thôn là Anh Hùng, Anh Dũng, Phương Đông, Ngọc Bảo. Họ không cùng tuổi, không cùng chí hướng, nhưng họ có chung tình bạn chân thành giản đơn và trong sáng bước vào cuộc đời. Trong đó, Hùng, Bảo, Đông là bạn cùng học, còn Dũng là em trai Hùng. Khi lên thành phố lập nghiệp, họ chọn sống trọ cạnh nhau trong một khu phố và cùng nhau ăn uống, sinh hoạt chung trong tiệm cơm của ông Nam – bố của Đông.
Diễn viên > Diễn viên chính

Nguyễn Vĩnh Xương trong vai Ông Nam
Cù Thị Trà trong vai Nguyễn Phương Đông
Ngô Minh Hoàng trong vai Lê Anh Hùng
Trần Trung Kiên trong vai Trần Ngọc Bảo
Trần Việt Hoàng trong vai Lê Anh Dũng
Nguyễn Lê Việt Anh trong vai Trần Thành Vinh
Nguyễn Bích Thủy trong vai Mai Ngọc Yên
Cao Nguyệt Hằng trong vai Bà Châu
Hoàng Thanh Dương trong vai Ông Báu
Diễn viên > Diễn viên phụ

Ngọc Thoa trong vai Bà nội Yên
Nguyễn Phú Kiên trong vai Bố Hùng
Đình Chiến trong vai Thầy Thạch
Văn Hát trong vai Bố Hân
Phạm Đỗ Kỷ trong vai Bố Yên
Ngân Hoa trong vai Mẹ Yên
Thái An trong vai Bà Ngát
Đào Thanh Mai trong vai Bà Thanh
Hà Việt Dũng trong vai Khoa
Phạm Bảo Anh trong vai Thầy Hải (huấn luyện viên đấu kiếm)
Nguyễn Huyền Trang trong vai Diễm
Kim Dung trong vai Diệp
Huyền Sâm trong vai Nhật
Minh Nguyệt trong vai Khánh Hà
Nguyễn Tiến Ngọc trong vai Nguyễn Viết Thái
Lâm Đức Anh trong vai Bách
Nguyễn Huyền Trang (Trang Emma) trong vai Bảo Ngọc
Phương My trong vai Ngà
Nguyễn Thị Mai Huê trong vai Trần Bảo Hân
Đỗ Hiền trong vai Duyên
Hoàng Khánh Ly trong vai Nga
Nguyễn Nam Việt trong vai Tài
Đỗ Phạm Khánh Linh trong vai Ngọc Anh
Lê Tuấn Thành trong vai Tuấn
Sỹ Lâm trong vai Quân
Hoàng Hải Thu trong vai Trang
Quang Lâm trong vai Lão chủ nhà
Doãn Quốc Đam trong vai Ông Dũng (chủ đại lý)
Nguyễn Thị Nguyệt trong vai Bà Nguyệt (chủ đại lý)
Lê Anh Trình trong vai Hưng
Trần Đức Sơn trong vai Dân
Thùy Linh trong vai Nhà báo
Cùng một số diễn viên khác...
Ca khúc trong phim

| Danh sách nhạc phim theo thứ tự xuất hiện> STT | Danh sách nhạc phim theo thứ tự xuất hiện> Nhan đề | Danh sách nhạc phim theo thứ tự xuất hiện> Phổ lời | Danh sách nhạc phim theo thứ tự xuất hiện> Thể hiện | Danh sách nhạc phim theo thứ tự xuất hiện> Thời lượng |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1. | "Học cách thương một người" | Lê Thành Trung | Bằng Kiều | 4:41 |
| 2. | "Giấc mơ từ hôm qua" | Lê Thành Trung | Bằng Kiều, Phượng Vũ | 4:39 |
| 3. | "Lời nói là nhói đau" | Lê Thành Trung | Hồng Dương, Thanh Hương | 5:16 |
Sản xuất

Những nẻo đường gần xa do Nguyễn Mai Hiền đảm nhận vai trò đạo diễn, với phần kịch bản được chấp bút bởi nhóm biên kịch gồm Trịnh Khánh Hà, Trịnh Cẩm Hằng, Trịnh Đan Phượng. Bộ phim chính thức khai máy từ ngày 30 tháng 12 năm 2023 và đóng máy vào ngày 3 tháng 7 năm 2024.
Vai chính bộ phim lần lượt được giao cho Cù Thị Trà, Ngô Minh Hoàng, Trần Trung Kiên và Trần Việt Hoàng thủ vai. Đây là lần đầu tiên cả bốn người cùng đảm nhận vai chính. Để vào vai diễn trong bộ phim, Cù Thị Trà cho biết, cô đã phải học đấu kiếm vài tháng, làm quen các loại kiếm và trò chuyện với các vận động viên đấu kiếm để hiểu hơn về môn thể thao này; diễn viên Việt Anh cho biết, anh đã dành 2 tháng để học thổi kèn saxophone cho vai diễn trong bộ phim.
Buổi họp báo ra mắt bộ phim tổ chức vào ngày 27 tháng 2 năm 2024 tại Hà Nội, Tác phẩm sau đó chính thức lên sóng vào lúc 21h00 từ thứ 2 đến thứ 6 hàng tuần trên VTV1, bắt đầu từ ngày 22 tháng 5 cùng năm sau khi Lỡ hẹn với ngày xanh kết thúc.
Đón nhận

Theo thống kê do Kantar Media công bố vào ngày 2 tháng 6 năm 2024, Những nẻo đường gần xa đứng đầu bảng xếp hạng Top 10 chương trình có lượng xem nhiều nhất cả nước, với tỷ suất là 5,2%. Tuy nhiên, trong tập 1 của bộ phim, nhiều khán giả đã nhặt "sạn" khi nhân vật nghe điện thoại ở trạm xăng trong một cảnh phim; trong khi đó, diễn xuất của Việt Anh bị cho là mờ nhạt, chưa gây ấn tượng với khán giả; một số khán giả cho rằng vai diễn của Việt Anh giống vai diễn trước đó mà anh đã đảm nhận, sau khi anh được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ ưu tú vào tháng 3.
Pyrausta solemnalis

| Pyrausta solemnalis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Crambidae
Chi (genus): Pyrausta
Loài (species): P. solemnalis
Danh pháp hai phần
Pyrausta solemnalis
Pyrausta solemnalis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 19 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
27952 Atapuerca

| Khám phá |
| --- | --- |
Khám phá bởi: Àngel López và R. Pacheco
Nơi khám phá: Observatori Astronómic de Mallorca
Ngày phát hiện: 11 tháng 8 năm 1997
Tên định danh
Tên định danh: 27952
Đặt tên theo: Atapuerca Mountains
Tên định danh thay thế: 1997 PR4
Đặc trưng quỹ đạo
Kỷ nguyên 14 tháng 5 năm 2008
Cận điểm quỹ đạo: 2.1789378
Viễn điểm quỹ đạo: 2.5781362
Độ lệch tâm: 0.0839168
Chu kỳ quỹ đạo: 1339.8719581
Độ bất thường trung bình: 243.92862
Độ nghiêng quỹ đạo: 5.78301
Kinh độ điểm mọc: 295.15397
Góc cận điểm: 130.71320
Đặc trưng vật lý
Cấp sao tuyệt đối (H): 14.3
 
27952 Atapuerca (1997 PR4) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 11 tháng 8 năm 1997 bởi Àngel López và R. Pacheco ở Observatori Astronómic de Mallorca (Majorca Observatory). Nó được đặt theo tên the Spanish town thuộc Atapuerca.
Pingasa tapungkanana

| Pingasa tapungkanana |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Pingasa
Loài (species): P. tapungkanana
Danh pháp hai phần
Pingasa tapungkanana Strand, 1910 
Danh pháp đồng nghĩa
 Pseudoterpna tapungkanana Strand, 1910 
Pingasa tapungkanana là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Pitkin, Linda M.; Hongxiang Han & Shayleen James, 2007, Moths of the tribe Pseudoterpnini (Geometridae: Geometrinae): a review of the genera, Zoological Journal of the Linnean Society 150: 343-412. doi:10.1111/j.1096-3642.2007.00287.x
↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 17 tháng 6 năm 2014.
Cao Bá Quát

| Cao Bá Quát高伯适 |
| --- | --- |
Quân sư
Tên chữ: Chu Thần
Tên hiệu: Mẫn Hiên, Cúc Đường
Bút danh: Chu Thần, Cao Chu Thần, Cúc Đường, Cao Tử

Binh nghiệp
Phục vụ: cuộc nổi dậy Mỹ Lương
Năm tại ngũ: 1854–1855
Cấp bậc: Quân sư
 
Thông tin cá nhân
Sinh: 
Ngày sinh: 1808
Nơi sinh: làng Sủi, phủ Thuận An, trấn Kinh Bắc (nay thuộc xã Phú Thị, huyện Gia Lâm, Hà Nội)
 
Mất: 
Ngày mất: 1855 (47 tuổi)
Nơi mất: Yên Sơn
Nguyên nhân mất: tử trận
 
Giới tính: nam
Nghề nghiệp: nhà thơ
Tôn giáo: Nho giáo
Quốc tịch: Việt Nam
Thời kỳ: triều Nguyễn
x • t • 
Cao Bá Quát (chữ Hán: 高伯适; 1808–1855), biểu tự Chu Thần (周臣), hiệu Mẫn Hiên (敏軒), lại có hiệu Cúc Đường (菊堂), là quân sư trong cuộc nổi dậy Mỹ Lương, và là một nhà thơ nổi danh ở giữa thế kỷ 19 trong lịch sử văn học Việt Nam.
Thân thế

Ông là người làng Sủi, phủ Thuận An, trấn Kinh Bắc; nay thuộc thôn Phú Thụy, xã Phú Thị, huyện Gia Lâm, Hà Nội.
Có ý kiến khác nhau về tên tự của Cao Bá Quát. Theo GS. Dương Quảng Hàm thì Cao Bá Quát có hiệu là Chu Thần (周臣). Theo các tác giả gần đây như GS. Nguyễn Lộc, GS. Vũ Khiêu, GS. Thanh Lãng, GS. Nguyễn Q. Thắng – Nguyễn Bá Thế ... thì tự của ông là Chu Thần, còn Mẫn Hiên (閔軒) chỉ là hiệu hoặc là biệt hiệu. Theo gia phả của dòng họ Cao ở Phú Thị: "Thân sinh ra Cao Bá Quát tên là Cao Huy Tham, có tên tự là Bộ Hiên. Ông nội Cao Bá Quát có tên tự là Ngọ Hiên. Cao Bá Quát có tên tự là Mẫn Hiên, lúc sinh thời, ông thường dùng các bút hiệu như: Chu Thần, Cao Chu Thần,  hoặc Cao Tử".
Ông nội Cao Bá Quát tên là Cao Huy Thiềm (1761-1821) sau đổi là Cao Danh Thự, một danh y nổi tiếng trong vùng. Thân sinh Cao Bá Quát tên là Cao Huy Sâm (1784-1850) sau đổi là Cao Huy Tham, cũng là một thầy thuốc giỏi . Cao Bá Quát là em song sinh với Cao Bá Đạt, là chú của Cao Bá Nhạ và là ông tổ của cháu nội đời thứ 7 Cao Bá Hưng.
Khởi nghĩa chống nhà Nguyễn

Bài chi tiết: Khởi nghĩa Mỹ Lương
Khoảng cuối năm Canh Tuất (1850) đời vua Tự Đức, Cao Bá Quát lấy cớ về quê chịu tang cha và sau đó xin ở lại nuôi mẹ già rồi xin thôi chức Giáo thụ ở phủ Quốc Oai.
Khoảng tháng 6, tháng 7 âm lịch năm Giáp Dần 1854, nhiều tỉnh ở miền Bắc gặp đại hạn, lại bị nạn châu chấu làm cho mùa màng mất sạch, đời sống người nhân dân hết sức cực khổ; Cao Bá Quát bèn vận động một số sĩ phu yêu nước, các thổ hào ở các vùng Quốc Oai, Vĩnh Phúc, Cao Bằng, Lạng Sơn... cùng nhau tôn Lê Duy Cự làm minh chủ chống lại nhà Nguyễn. Cao Bá Quát làm quốc sư, họp với thổ mục Sơn Tây là Đinh Công Mỹ và Bạch Công Trân dựng cờ nổi dậy tại Mỹ Lương, thuộc vùng Sơn Tây chống lại triều đình đương thời.
Đang trong quá trình chuẩn bị khởi nghĩa, do có người tố giác nên kế hoạch bị bại lộ. Trước tình thế cấp bách, Cao Bá Quát buộc phải phát lệnh tấn công vào cuối năm 1854. Buổi đầu ông cùng các thổ mục ở Sơn Tây là Đinh Công Mỹ và Bạch Công Trân đem lực lượng đánh phá phủ Ứng Hòa, huyện Thanh Oai, huyện thành Tam Dương, phủ Quốc Oai, Yên Sơn... Tuy giành được một số thắng lợi, nhưng sau khi quan quân triều đình tập trung phản công thì quân khởi nghĩa liên tiếp bị thất bại.
Tháng Chạp năm Giáp Dần (tháng 12 năm này rơi vào năm dương lịch 1855 ), sau khi bổ sung lực lượng (chủ yếu là người Mường và người Thái ở vùng rừng núi Mỹ Lương, nay là vùng đất phía Tây sông Đáy thuộc các huyện Chương Mỹ, Mỹ Đức của Hà Nội, và các huyện Lương Sơn, Kim Bôi tỉnh Hòa Bình), Cao Bá Quát đem quân tấn công huyện lỵ Yên Sơn lần thứ hai (huyện lỵ huyện Yên Sơn cũng là phủ lỵ phủ Quốc Oai, ngày nay là thị trấn Quốc Oai huyện Quốc Oai). Phó lãnh binh Sơn Tây là Lê Thuận đem quân nghênh chiến. Cuộc đối đầu đang hồi quyết liệt tại vùng núi Yên Sơn (giáp Sài Sơn), thì Cao Bá Quát bị suất đội Đinh Thế Quang bắn chết tại trận. Tiếp theo, Nguyễn Kim Thanh và Nguyễn Văn Thực cũng lần lượt bị quân triều đình bắt được, sau cả hai đều bị xử chém. Ngoài những thiệt hại này, hơn trăm quân khởi nghĩa bị chém chết và khoảng 80 quân khác bị bắt (theo sử nhà Nguyễn).
Nghe tin đại thắng, vua Tự Đức lệnh cho ban thưởng và cho đem thủ cấp của nghịch Quát bêu và rao khắp các tỉnh Bắc Kỳ rồi giã nhỏ quăng xuống sông. Sự thật về cái chết của Cao Bá Quát cho đến nay vẫn còn là một vấn đề nghi vấn cần làm sáng tỏ hơn .
Sau khi dẹp được cuộc khởi nghĩa, triều đình ra lệnh tru di tam tộc dòng họ Cao của ông. Anh trai song sinh của ông là Cao Bá Đạt đang làm Tri huyện Nông Cống tỉnh Thanh Hóa, và có tiếng là một viên quan mẫn cán và thanh liêm, cũng phải chịu tội và bị giải về kinh đô Huế. Dọc đường, Cao Bá Đạt làm một tờ trần tình gửi triều đình rồi dùng dao đâm cổ tự vẫn.
Tác phẩm

Ngay sau khi cuộc nổi dậy ở Mỹ Lương (tỉnh Sơn Tây) bị thất bại (1855-1856), các tác phẩm của Cao Bá Quát đã bị triều đình nhà Nguyễn cho thu đốt, cấm tàng trữ và lưu hành, nên đã bị thất lạc không ít. Tuy vậy, trước 1984, nhóm biên soạn sách Thơ văn Cao Bá Quát, đã tìm đến kho sách cổ của Thư viện Khoa học kỹ thuật trung ương (Hà Nội), và sau khi loại trừ những bài chắc chắn không phải của ông, thì số tác phẩm còn sót lại cũng còn được trên ngàn bài được viết bằng thứ chữ Nôm và chữ Hán.
Cụ thể là hiện còn 1353 bài thơ và 21 bài văn xuôi, gồm 11 bài viết theo thể ký hoặc luận văn và 10 truyện ngắn viết theo thể truyền kỳ. Trong số này về chữ Nôm, có một số bài hát nói, thơ Đường luật và bài phú Tài tử đa cùng (Bậc tài tử lắm cảnh khốn cùng). Về chữ Hán, khối lượng thơ nhiều hơn, được tập hợp trong các tập:
Cao Bá Quát thi tập
Cao Chu Thần di thảo
Cao Chu Thần thi tập
Mẫn Hiên thi tập
Đánh giá chuyên môn

Theo như Từ điển văn học (bộ mới) có nhận xét:
Trích thêm một số nhận xét khác:
GS. Dương Quảng Hàm:
GS. Thanh Lãng:
Thi sĩ Xuân Diệu:
Tranh cãi > Năm sinh, năm mất

Phỏng đoán Cao Bá Quát sinh năm 1808 là căn cứ bài "Thiên cư thuyết" của ông. Trong bài có câu (dịch): "Với tuổi ta mới hai kỷ mà đã thấy núi sông, thành quách cũ thay đổi đến ba lần". Cuối bài ghi: "Tháng mạnh thu, năm Nhâm Thìn (1832), Chu thần thị viết bài thuyết này". Hai kỷ tức 24 năm, suy ra ông sinh năm 1808. Tuy nhiên cứ liệu này chỉ có giá trị tương đối. Theo GS Vũ Khiêu và nhóm nghiên cứu về Cao Bá Quát thì khẳng định ông sinh năm 1809. Từ điển Bách khoa Việt Nam cũng ghi ông sinh năm 1809..
Về năm mất, có một vài tác giả cho rằng Cao Bá Quát mất năm 1854. Nhưng theo Trần Công Nghị thì:
Tranh cãi > Những giai thoại

Hiện vẫn còn tồn tại nhiều giai thoại liên quan đến nhân cách và tài thơ của Cao Bá Quát (như Bịa thơ tài hơn vua, Chữa câu đối của vua, Cá đớp cá-người trói người, Trên dưới đều chó, Câu thơ thi xã v.v...). Tuy nhiên, theo GS. Vũ Khiêu thì đa phần chúng đều thiếu căn cứ và chưa được xác minh. Bởi vậy theo ông chỉ có thể hiểu Cao Bá Quát và đánh giá đúng tư tưởng cùng hành động của ông trên cơ sở phân tích nguồn gốc xã hội đương thời, diễn biến trong cuộc đời và trong thơ văn của ông mà thôi . Ở một đoạn khác, giáo sư lại viết:
Đề cập đến Trần tình văn của Cao Bá Nhạ, theo giáo sư thì rất có thể người cháu này đã đỗ lỗi cho chú để minh oan cho mình.
Sách tham khảo chính

Quốc sử quán triều Nguyễn, Đại Nam chính biên liệt truyện. Nhà xuất bản Văn Học, 2004.
Phạm Thế Ngũ, Việt Nam Văn học giản ước tân biên (quyển trung). Quốc học tùng thư, Sài Gòn, 1963.
Thanh Lãng, Bảng lược đồ văn học Việt Nam (quyển thượng). Nhà xuất bản Trình Bày, không ghi năm xuất bản.
Nguyễn Lộc, mục từ Cao Bá Quát trong Từ điển Văn học (bộ mới). Nhà xuất bản Thế giới, 2004.
Nhiều người soạn, Thơ văn Cao Bá Quát. Nhà xuất bản Văn Học, 1984.
Xuân Diệu, Các nhà thơ cổ điển Việt Nam (tập 2). Nhà xuất bản Văn Học, 1987.
Nguyễn Minh Tường, Cao Bá Quát: Danh sĩ đất Thăng Long-Hà Nội. Nhà Xuất bản Quân đội nhân dân, Hà Nội, 2012.