stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Markowa
Cứu người Do Thái trong Thế chiến II

Vào ngày 24 tháng 3 năm 1944, một đội tuần tra của cảnh sát Đức đã đến nhà của đôi vợ chồng người Ba Lan Józef và Wiktoria Ulma, nơi họ tìm thấy tám thành viên Do Thái của gia đình Szall và Goldman. Lúc đầu, quân Đức xử tử tất cả người Do Thái. Sau đó, họ bắn Wiktoria, lúc đó đang mang thai, và chồng bà. Khi sáu đứa trẻ bắt đầu la hét khi nhìn thấy xác của cha mẹ chúng, Joseph Kokott, một sĩ quan cảnh sát Đức (Volksdeutsche từ Sudetenland), đã bắn chúng sau khi hỏi ý kiến cấp trên. Những kẻ giết người khác là Eilert Dieken, Michael Dziewulski và Erich Wilde. Vào ngày kỷ niệm 60 năm của thảm kịch này, một đài tưởng niệm  đã được dựng lên để tưởng nhớ gia đình Józef và Wiktoria Ulma.
Bảo tàng Ba Lan của gia đình Markowa Ulma đã cứu người Do Thái trong Thế chiến II nằm trong làng.
Tượng đài của gia đình Ulma bị xử tử năm 1944
Nhà Skansen của Markowa. cách khoảng 150–200 km (93–124 mi) về phía đông nam của Krakow, khoảng thế kỷ 18/19, được xây dựng theo phong cách của Walddeutsche trên núi cổ.
Phong Điền (thị trấn thuộc Thừa Thiên Huế)

Đối với các định nghĩa khác, xem Phong Điền.
Phong Điền là thị trấn huyện lỵ của huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế, Việt Nam.
Địa lý

Thị trấn Phong Điền có vị trí địa lý:
Phía đông giáp xã Phong Hiền và xã Phong An
Phía tây giáp xã Phong Thu
Phía nam giáp xã Phong Thu và xã Phong An
Phía bắc giáp xã Phong Thu và xã Phong Hòa.
Thị trấn Phong Điền có diện tích 18,75 km², dân số năm 2022 là 9.164 người, mật độ dân số đạt 488 người/km².
Hành chính

Thị trấn được chia thành 6 tổ dân phố: Khánh Mỹ, Tân Lập, Trạch Tả, Trạch Thượng 1, Trạch Thượng 2, Vĩnh Nguyên.
Lịch sử

Ngày 22 tháng 11 năm 1995, Chính phủ ban hành Nghị định số 80-CP về việc thành lập thị trấn Phong Điền trên cơ sở các thôn Vĩnh Nguyên, Trạch Thượng, Trạch Tả, Khánh Mỹ của xã Phong Thu và thôn Tân Lập của xã Phong An với 1.821 ha diện tích tự nhiên và 4.502 người.
Chú thích

1 2  Nghị định số 80-CP về việc thành lập thị trấn huyện lỵ thuộc các huyện Phong Điền, A Lưới và phân chia các phường thuộc thành phố Huế, tỉnh Thừa Thiên Huế.
1 2 3  UBND tỉnh Thừa Thiên Huế (30 tháng 1 năm 2024). “Tổ chức lấy ý kiến cử tri về Đề án thành lập thành phố trực thuộc Trung ương và sắp xếp, thành lập đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã trên cơ sở địa giới hành chính tỉnh Thừa Thiên Huế”. Cổng thông tin điện tử thành phố Huế. Bản gốc lưu trữ ngày 1 tháng 2 năm 2024. Truy cập ngày 1 tháng 2 năm 2024.
↑  Tổng cục Thống kê
Lê Hiền Đức

| Lê Hiền Đức |
| --- | --- |
Bà Lê Hiền Đức (người đeo kính) trong một lần biểu tình phản đối Trung Quốc tại Hà Nội
Sinh: Phạm Thị Dung Mỹ 12 tháng 12, 1932 (92 tuổi) thị xã Thuận Thành, Bắc Ninh
Quốc tịch:  Việt Nam
Tên khác: "Bà già khó chịu" (nickname)
Dân tộc: Kinh
Nghề nghiệp: Nhà giáo
Giải thưởng: Giải thưởng Liêm chính năm 2007 của Tổ chức Minh bạch Quốc tế
Lê Hiền Đức (sinh 12 tháng 12 năm 1932) là một nhà giáo hưu trí người Việt Nam, một người tích cực đấu tranh chống tham nhũng, và là một trong hai người đoạt Giải thưởng Liêm chính năm 2007 của Tổ chức Minh bạch Quốc tế.
Hoạt động cách mạng

Bà tên thật là Phạm Thị Dung Mỹ, con út của tri phủ Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh. Gia đình bà có 12 anh chị em, bà tham gia hoạt động cách mạng từ rất sớm như các anh chị của mình. Năm 13 tuổi, bà đã làm liên lạc cho Mặt trận Việt Minh, cầm thư của Mặt trận đến cho cha, để phối hợp phá kho thóc của Quân đội Đế quốc Nhật Bản chia cho dân nghèo.
Từ năm 1946, bà làm giao liên, làm mật mã viên cho ngành công an, rồi hoạt động tình báo cho Sở Liêm phóng Hà Nội. Năm 1949, mới 17 tuổi bà đã được điều lên chiến khu Việt Bắc làm việc tại Nha Công an Trung ương. Nhiệm vụ của bà là dịch các tài liệu bằng mật mã từ các nơi gửi về và làm liên lạc, đưa công văn, giấy tờ sang Văn phòng Chủ tịch ở ATK. Bí danh của bà thời đó là Lê Đức. Chủ tịch Hồ Chí Minh bảo nghe giống tên con trai quá, con gái phải hiền thục, trung hậu, nên đã đặt cho bà tên là Lê Hiền Đức. Tuy nhiên, Tạ Quang Chiến, một bảo vệ của chủ tịch Hồ Chí Minh, phủ nhận điều này.
Sau thời gian hoạt động cách mạng, bà được cử đi học ở Trung Quốc. Sau ngày tiếp quản Thủ đô, bà được điều về dạy học tại trường cấp 1 Chu Văn An (Hà Nội). Bà thông thạo tiếng Pháp và tiếng Trung, sau này bà còn tự học thêm tiếng Anh và đi phiên dịch cho người nước ngoài.
Chống tham nhũng

Từ năm 1984 khi vừa về hưu, bà bắt đầu tham gia chống tham nhũng. Với lương hưu 1.700.000 đồng/tháng, bà đã chi hầu hết số tiền này vào điện thoại, internet, báo chí và tem thư. Nhưng bà đã được các báo hỗ trợ. Công ty FPT có hỗ trợ bà tiền Internet, EVN biếu một máy điện thoại, miễn cước thuê bao. Thế là bà dùng tiền dư để đầu tư vào máy ảnh kỹ thuật số, các thiết bị điện tử để thu bằng chứng và bà dùng các phương tiện này để liên hệ với người dân cần bà giúp đỡ.
Bà giúp họ về pháp lý, tư vấn cách thức chống tham nhũng. Nhà bà ở quận Đống Đa, Hà Nội được rất nhiều người biết và tìm đến nhờ bà giúp đỡ. Bà công khai địa chỉ email để họ liên lạc với bà và lập một blog mang tên "Bà già khó chịu". Theo báo Tiền Phong vào sáng ngày 18 tháng 9 năm 2007, chịu không nổi với những trận chống tham nhũng quyết liệt của bà, một số người đã thuê người đặt vòng hoa tang trước cửa nhà bà để đe dọa. Theo bà Đức kể, ngoài chiếc vòng hoa "quái gở" này, bà còn nhận được rất nhiều cuộc điện thoại nặc danh, với những lời lẽ chửi bới, đe dọa như: "Nếu không ngừng việc chống tiêu cực, ra đường sẽ bị xe tông..."
Có rất nhiều người quý bà, họ gọi bà là "Bà già Liêm chính" và muốn trao cho bà giải thưởng, tuy nhiên cũng có nhiều người ghét bà họ gọi bà là "Ác Đức", "Thất Đức", "Bà già khó chịu", "Bà già lắm chuyện". Đảng Cộng sản Việt Nam thì cho rằng bà Lê Hiền Đức trong một số vụ việc không có liên quan nhưng vẫn tự cho mình quyền vào công sở, có hành vi thách thức, xúc phạm cán bộ, nhân viên cơ quan Nhà nước, thậm chí ngồi gọi điện thoại để cả chân lên ghế, đe dọa phá trụ sở, đập cửa cơ quan nhà nước. Bà tự cho mình là người cả thế giới biết và bà đã khiến nhiều người không khỏi bất bình.
Giải thưởng Liêm chính

Lê Hiền Đức rất kiên trì trong công việc chống tham nhũng dù phải đối mặt với rất nhiều nguy hiểm, khó khăn, đây là lý do đặc biệt đưa bà vào vòng chung kết Giải thưởng Liêm chính năm 2007 (2007 Integrity Awards).
Lê Hiền Đức sắp được tổ chức Minh bạch Quốc tế (Transparency International) trao Giải Liêm chính, tin này được đại sứ Thụy Điển ở Việt Nam, ông Rolf Bergman tiết lộ cho báo chí Việt Nam biết ngày 3 tháng 12, bên lề diễn đàn chống tham nhũng 2007 tổ chức tại Hà Nội. Ông còn nói thêm là bà sẽ lên đường sang Đức vào đầu năm tới để nhận giải. Giải thưởng được trao không phải bằng tiền mặt, mà là tấm bằng ghi nhận công lao và một tặng vật bằng pha lê. Giải thưởng Liêm chính lần thứ sáu này nhằm ghi nhận những nỗ lực của các cá nhân hay các tổ chức để tạo ra thế giới không có tham nhũng, vì công lý, nhân quyền, tính minh bạch và liêm chính.
Ngoài bà Đức, những cá nhân và tổ chức vào vòng chung kết năm nay được chọn từ 20 đề cử khắp thế giới. Trong đó có trưởng công tố của Haiti Claudy Gassant, nhật báo Prothom Alo tại Bangladesh (liên tục đưa ra ánh sáng những vụ tham nhũng của các quan chức chính phủ ở cấp cao nhất trong vòng mười năm qua với sự chỉ đạo của tổng biên tập dũng cảm Motiur Rahman), nhóm luật sư Abdelatif Kanjae, Lhibib Lhaji và Khalid Bouhail của Maroc (đã chống lại nạn tham nhũng trong hệ thống luật pháp của nước này, giúp người dân nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của một hệ thống pháp lý công bằng và độc lập) và giáo sư Mark Pieth từ Đại học Basel (ông chuyên về tội phạm học và luật hình sự, là thành viên của Ủy ban Điều tra độc lập về chương trình đổi dầu lấy lương thực của Liên Hợp Quốc)...
Đại sứ Thụy Điển tại Việt Nam, ông Rolf Bergman nhấn mạnh rằng
Kết quả đề cử: Theo thông báo của Tổ chức Minh bạch thế giới vào ngày 12 tháng 12 năm 2007 thì bà Lê Hiền Đức đã chính thức đoạt giải thưởng Liêm chính cho năm 2007.
Hoạt động tiếp tục

Bà Lê Hiền Đức tiếp tục hoạt động xã hội, trong đó là việc giúp đỡ những người bị nhà nước tịch thu đất, đang khiếu kiện đòi lại. Đối với bà:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Cứ phải có quyền lợi liên quan thì mới lên tiếng, thì mới vào à?... Tôi không vô cảm... | ” |
Chính kiến

Có mặt trong danh sách những người đã ký trong "Kiến nghị về sửa đổi Hiến pháp 1992" phổ biến vào ngày 19 tháng 01 năm 2013 tại Hà Nội
Chú thích

↑  “2007 Integrity Awards Winners announced”. Transparency International. ngày 12 tháng 12 năm 2007. Bản gốc lưu trữ ngày 14 tháng 12 năm 2007. Truy cập ngày 13 tháng 12 năm 2007. Đã bỏ qua văn bản “accessdate-2007-12-13” (trợ giúp)
↑  “Cô gái dịch mật mã và những kỷ niệm đẹp với Bác Hồ”. Bản gốc lưu trữ ngày 4 tháng 5 năm 2005. Truy cập ngày 10 tháng 12 năm 2007.
↑  “Bác Hồ có đặt tên cho bà Lê Hiền Đức không?”. Lưu trữ bản gốc ngày 30 tháng 6 năm 2012. Truy cập ngày 3 tháng 7 năm 2014.
↑  Chống tiêu cực bị 'khủng bố' bằng vòng hoa
↑  “Khâm phục tinh thần đấu tranh chống tiêu cực của bà Đức”. Bản gốc lưu trữ ngày 15 tháng 12 năm 2007. Truy cập ngày 7 tháng 12 năm 2007.
↑  “www.cpv.org.vn”. Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam. Bản gốc lưu trữ ngày 16 tháng 9 năm 2012. Truy cập 7 tháng 2 năm 2015.
↑  Người Việt Nam đầu tiên được Tổ chức Minh bạch Quốc tế trao giải thưởng 2007.12.05[liên kết hỏng]
↑  "Bà già khó chịu" đoạt giải thưởng Liêm chính Thứ Năm, 13/12/2007, 07:58 (GMT+7)[liên kết hỏng]
↑  "Sẽ có nhiều Đoàn Văn Vươn?" theo BBC
↑  Kiến nghị Hiến pháp bỏ Điều 4, BBC 23 tháng 1 năm 2013
Lợn lùn

| Lợn lùn |
| --- | --- |

At the Pygmy Hog Research and Breeding Centre, Assam
Tình trạng bảo tồn
 Nguy cấp  (IUCN 3.1)
CITES Phụ lục I (CITES)
Phân loại khoa học 
Vực:: Eukaryota
Giới:: Animalia
Ngành:: Chordata
nhánh:: Synapsida
nhánh:: Mammaliaformes
Lớp:: Mammalia
Bộ:: Artiodactyla
Họ:: Suidae
Chi:: Porcula Hodgson, 1847
Loài:: P. salvania
Danh pháp hai phần
Porcula salvania Hodgson, 1847


Distribution of the pygmy hog
Các đồng nghĩa
 Sus salvanius
Lợn lùn (danh pháp hai phần: Porcula salvania) là một loài lợn thuộc họ Suidae, trước đây sinh sống trải rộng tại Ấn Độ, Nepal, và Bhutan, nhưng hiện nay chỉ còn tại bang Assam. Quần thể toàn cầu hiện tại khoảng 150 cá thể trưởng thành hoặc ít hơn.
Chú thích

1 2 3  Meijaard, E.; Narayan, G. & Deka, P. (2019). “Porcula salvania”. Sách đỏ IUCN về các loài bị đe dọa. 2019: e.T21172A44139115. doi:10.2305/IUCN.UK.2019-3.RLTS.T21172A44139115.en. Truy cập ngày 16 tháng 1 năm 2022.
1 2 3  Grubb, P. (2005). “Species Porcula salvania”.  Trong Wilson, D.E.; Reeder, D.M (biên tập). Mammal Species of the World: A Taxonomic and Geographic Reference (ấn bản thứ 3). Johns Hopkins University Press. tr. 641. ISBN 978-0-8018-8221-0. OCLC 62265494.
Kachenahalli, Gubbi

| Kachenahalli |
| --- | --- |
—  Làng  —
 
Quốc gia:  Ấn Độ
Bang: Karnataka
Huyện: Tumkur
Thành phố/thị trấn: Gubbi
Kachenahalli là một làng thuộc tehsil Gubbi, huyện Tumkur, bang Karnataka, Ấn Độ.
Matt Talbot

| Đấng đáng kính Matt Talbot TOSF |
| --- | --- |
Chân dung của Matt Talbot từ một tấm ảnh duy nhất có liên quan
Sinh: (1856-05-02)2 tháng 5 năm 1856 thành phố Dublin, Ireland
Mất: 7 tháng 6 năm 1925(1925-06-07) (69 tuổi) thành phố Dublin, Ireland
Quan thầy của: Người đấu tranh với chứng nghiện rượu Các chứng nghiện
Tác phẩm chính: lòng mộ đạo, bác ái và việc hãm mình ép xác
Matthew Talbot (2 tháng 5, 1856 – 7 tháng 6, 1925) là một tu sĩ khổ hạnh người Ireland. Ông được nhiều tín hữu Công giáo tôn kính bởi lòng mộ đạo, bác ái và việc hãm mình ép xác của ông.
Khi còn sống, ông Talbot làm nghề lao động chân tay và sống một mình hầu như suốt cuộc đời, mặc dù có một khoảng thời gian ông từng sống cùng với mẹ ruột. Đáng lẽ ra cuộc đời của ông đã không được nhiều người biết đến cho tới thời điểm ông qua đột ngột qua đời trên một con phố thuộc thành phố Dublin vào năm 1925, khi đó người ta đã phát hiện ra rằng ông đã dùng nhiều sợi dây xích và cáp kim loại buộc vào người để ép xác.
Dù Giáo hội Công giáo chưa chính thức công nhận ông là một vị thánh, ông được Giáo hoàng Phaolô VI tuyên bố là "Đấng đáng kính" vào năm 1975 và được đặt làm quan thầy của những người đấu tranh với chứng nghiện rượu. Giáo hội Công giáo mừng kính ông vào ngày 19 tháng 6 hằng năm.
Ceres (hành tinh lùn)

Đối với các định nghĩa khác, xem Ceres (định hướng).
Ceres (tiếng Latin: Cerēs) còn gọi sao Cốc Thần hay Cốc Thần Tinh; biểu tượng: ) là hành tinh lùn nhỏ nhất được biết trong Hệ Mặt Trời và là hành tinh lùn duy nhất trong vành đai tiểu hành tinh chính ở khoảng giữa Sao Mộc và Sao Hỏa. Hành tinh lùn này được Giuseppe Piazzi phát hiện vào ngày 1 tháng 1 năm 1801 và được đặt tên theo nữ thần Hy Lạp Ceres – nữ thần của cây cỏ, mùa màng và tình mẫu tử. Trong một nửa thế kỷ, nó được cho là hành tinh thứ 8.
Với đường kính khoảng 950 km (590 mi), Ceres là vật thể lớn nhất và nặng nhất trong vành đai chính, và chiếm 32% tổng khối lượng vành đai chính. Các quan sát gần đây xác định được nó có dạng hình cầu, không giống như hình dạng bất định của các vật thể nhỏ hơn với lực hấp dẫn yếu hơn. Bề mặt của Ceres có thể là một hỗn hợp của băng nước và các khoáng vật hydrat khác nhau như carbonat và sét. Ceres có biểu hiện phân dị thành lõi đá và manti băng. Có thể có đại dương nước lỏng bên dưới bề mặt của nó.
Từ Trái Đất, cấp sao biểu kiến của Ceres vào khoảng 6,7 đến 9,3 và do đó lúc sáng nhất nó vẫn bị rất mờ khi nhìn bằng mắt thường. Vào ngày 27 tháng 9 năm 2007, NASA đã phóng tàu Dawn để thám hiểm Vesta (2011–2012) và Ceres (2015).
Lịch sử khám phá và đặt tên > Đặt tên

Piazzi đã đặt tên cho thiên thể mà ông khám phá là Ceres Ferdinandea trong đó Ceres là tên của nữ thần mùa màng trong thần thoại La Mã, có ngôi nhà ở dương thế và cũng có một ngôi đền cổ xưa nhất nằm ở vùng Sicily. Còn Ferdinandea là tên gọi nhằm tôn vinh người bảo trợ của Piazzi, Vua Ferdinand III của Sicily, nhưng sau đó Ferdinandea không được các quốc gia khác chấp nhận và bị loại bỏ. Trước khi Franz Xaver von Zach xác nhận lại Ceres vào tháng 12 năm 1801, Franz Xaver von Zach gọi hành tinh là Hera và Bode gọi nó là Juno. Ngay sau đó, các nhà thiên văn học đã chấp nhận cách đặt tên của Piazzi.
Ceri, một nguyên tố kiềm thổ được phát hiện vào năm 1803, được đặt theo tên của Ceres.
Quỹ đạo

Ceres quay trên quỹ đạo nằm giữa quỹ đạo của Sao Hỏa và Sao Mộc. Gần nằm chính giữa vành đai tiểu hành tinh, Ceres có chu kỳ quỹ đạo 4,6 năm Trái Đất. So với các hành tinh và hành tinh lùn khác, quỹ đạo của Ceres đều đặn hơn mặc dù không nghiêng nhiều so với của Trái Đất. Độ nghiêng quỹ đạo của Ceres là 10,6° (so với Sao Thủy là 7° và hành tinh lùn Sao Diêm Vương là 17°), độ lệch tâm quỹ đạo của nó là 0,08 (so với Sao Hỏa là 0,09).
Ceres từng được các nhà khoa học nghĩ là một thành viên của họ tiểu hành tinh Gefion, một tập hợp các thành viên san sẻ những phần quỹ đạo giống nhau, gợi ra về nguồn gốc chung thông qua vụ va chạm với tiểu hành tinh trong quá khứ. Ceres sau đó được phát hiện có thành phần khác với các thành viên trong họ tiểu hành tinh Gefion, và dường như chỉ đơn thuần là một vật thể xâm nhập có các phần quỹ đạo tương tự nhưng không cùng chung nguồn gốc. Sự thiếu đi thành phần trong Ceres như một thành viên trong họ Gefion được tin rằng vào thời điểm hình thành của Hệ Mặt Trời, tỷ lệ băng trong thành phần của nó sẽ bị thăng hoa đến khi không còn nữa.
Quỹ đạo > Cộng hưởng

Ceres gần như có cộng hưởng quỹ đạo trung bình 1: 1 với Pallas và chu kỳ của chúng thường chênh lệch nhau 0,2%, nhưng không đủ gần so với mốc thời gian lịch sử thiên văn. Bởi khối lượng nhỏ cùng với khoảng cách rất lớn giữa cả hai vật thể, hiếm khi xảy ra cộng hưởng quỹ đạo trên khắp vành đai tiểu hành tinh. Tuy nhiên, Ceres có thể đưa các tiểu hành tinh khác rơi vào mức cộng hưởng quỹ đạo tạm thời 1:1 tối đa 2 triệu năm, có đến khoảng 50 vật thể đã được biết đến có mức cộng hưởng như vậy.
Chuyển động tự quay và độ nghiêng trục

Chu kỳ tự quay của Ceres là 9 giờ 4 phút, và độ nghiêng trục quay là 4°, đủ bé để các miệng núi lửa trên vùng cực bị chìm vĩnh viễn trong bóng tối, chúng được cho là sẽ hoạt động như bẫy ngưng tụ và tích tụ băng theo thời gian tương tự như trên Mặt Trăng và Sao Thủy. Khoảng 0,14% các phân tử nước thoát hơi khỏi bề mặt, bật lên ba lần trước khi chúng thoát ra ngoài hoặc bị mắc kẹt bên trong bẫy.
Đặc trưng vật lý > Kích thước và khối lượng

Với đường kính khoảng 939 km và khối lượng 9,39×1020 kg, Ceres là thiên thể lớn nhất và nặng nhất trong vành đai tiểu hành tinh. Khối lượng riêng của Ceres là 2,162 ± 0,008 g/cm³,  cho thấy một phần tư khối lượng của nó là nước. Ceres có dạng hình cầu (không như các thiên thể nhỏ hơn với các hình dạng không đều), với đường kính xích đạo lớn hơn vùng cực 8%.
Ceres nặng khoảng 1/3 tổng khối lượng vành đai tiểu hành tinh, và nặng 1,3% khối lượng Mặt Trăng. Nó gần như đạt trạng thái cân bằng thủy tĩnh, dù chưa giải thích sự sai lệch về hình dạng gần cầu. Ceres là hành tinh lùn duy nhất nằm bên trong vành đai tiểu hành tinh giữa Sao Hỏa và Sao Mộc. Nó gần bằng với Orcus, một vật thể nằm bên ngoài Sao Hải Vương. Diện tích của Ceres tương đương với diện tích nước Argentina. Mô hình toán học hiện tại cho rằng đá trên Ceres một phần rất khác biệt, thậm chí có khả năng chứa lõi nhỏ, nhưng dữ liệu phù hợp hơn cho thấy Ceres chứa một lớp manti giàu silicat ngậm nước nhưng lại không có lõi.
Đặc trưng vật lý > Bề mặt > Cấu Tạo

Bề mặt của Ceres có lẽ cấu tạo bởi hỗn hợp của băng và nhiều loại khoáng vật ngậm nước như các cacbonat và đất sét.
Khí quyển

Tháng 1 năm 2014, các kết quả quan sát của Kính viễn vọng Herschel thuộc Cơ quan vũ trụ châu Âu chỉ ra rằng trên bề mặt Ceres có dấu hiệu của hơi nước.
 có đường kính không quá 60 km, sản xuất ra khoảng 3 kg nước trong mỗi giây. Hai vùng có khả năng phát ra nước là vùng Piazzi (ở vĩ độ 123° kinh đông và 23° kinh bắc) và vùng Region A (231° kinh đông và 23° kinh bắc), được quan sát trong vùng cận hồng ngoại của Đài thiên văn Keck chỉ định là các vùng tối. Cơ chế có khả năng xảy ra trong việc thoát hơi nước là sự thăng hoa từ lớp băng tiếp xúc tại bề mặt khoảng 0,6 km², sự phun trào núi lửa băng trên Ceres do nội nhiệt phóng xạ, hoặc lớp băng phía trên trở nên dày đặc do sự tăng áp suất trong đại dương ngầm bên dưới bề mặt. Năm 2015, David Jewitt liệt Ceres vào danh sách các tiểu hành tinh hoạt động. Ở khoảng cách tới Mặt Trời khoảng 5 AU, bề mặt băng không ổn định, vì vậy nó được cho là sẽ bốc hơi nếu nó tiếp xúc trực tiếp với bức xạ Mặt Trời. Băng nước có thể di chuyển từ tầng sâu lên đến bề mặt, nhưng sẽ bị thất thoát ra bên ngoài trong thời gian ngắn. Sự thăng hoa trên bề mặt dự kiến ​​sẽ thấp hơn khi Ceres nằm ở điểm viễn nhật trên quỹ đạo, trong khi Ceres phát xạ được phần nội năng sẽ không bị ảnh hưởng bởi vị trí quỹ đạo của nó. Dữ liệu trước đây thích hợp hơn cho việc băng nước bị thăng hoa như sao chổi, dù bằng chứng sau đó từ tàu không gian Dawn cho thấy hoạt động địa chất diễn ra trên Ceres cũng tác động một phần.
Nghiên cứu sử dụng Máy dò tia gamma và neutron (GRaND) ​​của Dawn tiết lộ rằng Ceres làm tăng các electron khi nhận từ gió mặt trời. Giả thuyết được chấp nhận nhiều nhất là các electron này có được là do va chạm giữa gió mặt trời và ngoại quyển mỏng chứa hơi nước của Ceres.
Năm 2017, Dawn xác nhận Ceres dường như có khí quyển chứa hơi nước. Nó được cho là hình thành do các hạt năng lượng từ Mặt Trời tác động vào lớp băng trên bề mặt tiếp xúc của Ceres khiến băng bị bốc hơi thành khí quyển.
Quan sát và thám hiểm > Quan sát

Cấp sao biểu kiến có thể của Ceres ​​đạt +6,7, quá mờ để có thể nhìn thấy bằng mắt thường. Nhưng trong điều kiện quan sát lý tưởng và rất tinh mắt, có thể dễ dàng quan sát nó. Các tiểu hành tinh khác có thể đạt tới cấp sao tương tự là Vesta, Pallas và Iris và khi ở những vị trí xung đối hiếm hoi nằm gần các vùng ngoại tâm của chúng. Khi tập hợp với nhau, độ sáng Ceres lớn khoảng +9,3, tương ứng với những vật thể mờ nhất có thể nhìn thấy bằng ống nhòm ở cường độ 10×50.
Sự kiện Ceres che khuất một ngôi sao được quan sát tại Mexico, Florida và phần ngang vùng biển Caribê vào ngày 13 tháng 11 năm 1984, cho phép đo đạc dễ dàng hơn về kích thước, hình dáng và suất phản chiếu của nó. Ngày 25 tháng 6 năm 1995, Hubble chụp bức ảnh cực tím của Ceres với độ phân giải 50 km. Năm 2002, Đài quan sát Keck sử dụng phương pháp quang học thích nghi chụp được bức ảnh hồng ngoại với phân giải 30 km, trong bức ảnh này Ceres trông như một quả cầu màu nâu với những đốm tối và đốm sáng có màu xanh.
Những bức ảnh sử dụng ánh sáng khả kiến mà Hubble chụp vào các năm 2003 và 2004 đã chỉ ra 11 đặc trưng trên bề mặt, bản chất của chúng vẫn chưa biết đến. Trong số 11 đặc trưng này giống với miệng núi lửa Piazzi. Năm 2012, những bức ảnh hồng ngoại gần đã được Đài thiên văn Keck chụp bằng cách sử dụng quang học thích nghi, cho thấy các đặc trưng sáng tối chuyển động theo chiều tự quay của Ceres. Hai đặc trưng tối có dạng tròn và có thể đó là các miệng núi lửa. Một trong số chúng có vùng sáng ở trung tâm, còn một vùng khác được xác định chính là Piazzi.
Quan sát và thám hiểm > Thám hiểm

Năm 1981, một đề xuất về phi vụ tiểu hành tinh đã được đệ trình lên Cơ quan Vũ trụ Châu Âu (ESA). Được đặt tên là AGORA, tàu vũ trụ này phóng vào một thời gian nào đó của năm 1990–1994 và thực hiện hai chuyến bay qua các tiểu hành tinh lớn. Vật thể chính mà phi vụ này thám hiểm là Vesta. AGORA sẽ tiếp cận Vesta bằng cách lợi dụng lực hấp dẫn từ Sao Hỏa hoặc dùng động cơ ion cỡ nhỏ. Nhưng phi vụ này sau đó đã bị ESA từ chối. Tiếp đó một phi vụ tiểu hành tinh do NASA-ESA hợp tác với nhau điều khiển, mang tên MAOSEP, thăm dò các tiểu hành tinh bao gồm Vesta. NASA cho biết họ không mấy quan tâm đến phi vụ thăm dò tiểu hành tinh. Thay vào đó, ESA thực hiện một cuộc nghiên cứu mang tính công nghệ về tàu vũ trụ với ổ đĩa ion. Thập niên 1980, những phi vụ khác tới vành đai tiểu hành tinh đã được đề xuất bởi Pháp, Đức, Ý và Hoa Kỳ, nhưng không có phi vụ nào được chấp nhận.
Quan sát và thám hiểm > Thám hiểm > Phi vụ Dawn

Bài chi tiết: Dawn (tàu vũ trụ)
Đầu thập niên 1990, NASA đã khởi xướng Chương trình Discovery, dự định sẽ có một loạt các phi vụ khoa học với chi phí thấp. Năm 1996, nhóm nghiên cứu thuộc chương trình đã đề xuất một phi vụ khám phá vành đai tiểu hành tinh bằng cách sử dụng tàu vũ trụ với sử dụng động cơ ion. Nguồn vốn cho chương trình này vẫn còn nhiều nan giải trong gần một thập kỷ. Nhưng mãi đến năm 2004, tàu vũ trụ Dawn đã vượt qua được cuộc bình phẩm thiết kế quan trọng.
Dawn được phóng vào ngày 27 tháng 9 năm 2007, là phi vụ không gian đầu tiên đến thăm Vesta hoặc thậm chí cả Ceres. Ngày 3 tháng 5 năm 2011, Dawn chụp được bức ảnh đầu tiên về Vesta khi nó cách tiểu hành tinh này 1,2 triệu km. Sau khi quay quanh Vesta trong vòng 13 tháng, Dawn sử dụng động cơ ion của mình để tiếp tục khởi hành đến hành tinh lùn Ceres, cách nhau 61.000 km vào ngày 6 tháng 3 năm 2015, bốn tháng trước khi tàu vũ trụ New Horizons bay qua Sao Diêm Vương.
Thiết bị đo đạc trên tàu vũ trụ gồm một máy ảnh định hình, một quang phổ kế hồng ngoại và khả kiến, một máy dò tia gamma và neutron (GRaNDs). Những thiết bị này được sử dụng để xác định hình dạng và thành phần của Ceres. Ngày 13 tháng 1 năm 2015, khi Dawn tiếp cận gần với Ceres, tàu vũ trụ đã chụp những bức ảnh đầu tiên với độ phân giải gần giống Hubble, tiết lộ về các miệng núi lửa và một số đốm nhỏ nằm ở độ cao lớn trên bề mặt, gần giống với vị trí đã được quan sát trước đó.