stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Con quạ (Cổ tích Ba Lan)
Tóm tắt

Ngày xưa, có vị vua nọ có ba nàng công chúa xinh đẹp, tuy vậy nàng út là người được yêu quý, ngưỡng mộ hơn cả. Khi công chúa út đang dạo chơi trong khu vườn gần tàn tích của một lâu đài hoang, nàng gặp một con quạ bị thương nặng. Biết công chúa thương xót mình, quạ liền nói với công chúa rằng, mình chính là một hoàng tử bị nguyền rủa trong hình dạng của một con quạ, đã suốt bảy năm nay. Nếu công chúa bằng lòng sống trong một căn phòng của lâu đài, và ngủ trên chiếc giường vàng mỗi đêm, mà không phát ra tiếng động thì nàng thể giải thoát cho chàng. Nhưng nếu cô không tuân theo nghiêm ngặt thì chàng quạ sẽ phải chịu khổ gấp bội.
Công chúa nhận lời với chàng quạ và chuyển vào sống trong lâu đài đổ nát. Vào mỗi lúc nửa đêm, những hồn ma quỷ quyệt lại xuất hiện, và hù dọa cô cho đến rạng sáng, bất chấp nỗi kinh hoàng, nàng chẳng kêu lên tiếng nào. Một người chị của công chúa út đến thăm nàng, đã cố tự mình ngủ trên chiếc giường vàng, nhưng quá kinh hãi trước những bóng ma, nên cô chị đã hét lên. Sau sự cố này, công chúa út nhất quyết ở một mình. Nàng tiếp tục với sự im lặng của mình, và nhận thấy quạ mỗi ngày đều có tiến triển tốt hơn.
Sau hai năm, quạ kia thông báo với công chúa út rằng, để hoàn thành nhiệm vụ của mình, nàng phải đi tìm một người chủ để làm người hầu trong một năm. Nàng đồng ý và tìm được một người làm chủ, nhưng bị kẻ này đối xử tệ bạc. Sau một năm, hoàng tử đã lấy lại được hình dạng con người của mình, và cưới công chúa út. Hai người họ trở về sống hạnh phúc bên nhau trong lâu đài đổ nát, nay đã được trang hoàng trở lại.
Bản dịch

Trong nguyên tác Ba Lan, The Enchanted Crow (tiếng Ba Lan: Zaklęty w wronę), nàng út trong ba công chúa thích đi dạo trong một khu vườn xinh đẹp nằm trong một lâu đài vô chủ. Một ngày nọ, nàng nhìn thấy một con quạ bị thương nằm trên mặt đất. Con chim nói với cô rằng, chàng là một hoàng tử bị bỏ bùa và với sự giúp đỡ của nàng, chàng mới có thể phá lời nguyền của mình.
Coprosma hirtella

| Coprosma hirtella> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Gentianales
Họ (familia): Rubiaceae
Chi (genus): Coprosma
Loài (species): C. hirtella
Danh pháp hai phần
Coprosma hirtella Labill. 
Coprosma hirtella là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được Labill. mô tả khoa học đầu tiên năm 1805.
Chú thích

↑  “Coprosma nitida Labill”. Australian Plant Name Index (APNI), cơ sở dữ liệu IBIS. Trung tâm Nghiên cứu Đa dạng sinh học Thực vật (Centre for Plant Biodiversity Research), Chính phủ Úc.
↑  The Plant List (2010). “Coprosma hirtella”. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2013.
Coprosma gracilis

| Coprosma gracilis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Gentianales
Họ (familia): Rubiaceae
Chi (genus): Coprosma
Loài (species): C. gracilis
Danh pháp hai phần
Coprosma gracilis A.Cunn. 
Coprosma gracilis là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được A.Cunn. mô tả khoa học đầu tiên năm 1839.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Coprosma gracilis”. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2013.
Cortino

Cortino là một đô thị và thị xã của Ý. Đô thị này thuộc tỉnh Teramo trong vùng Abruzzo. Cortino có diện tích km2, dân số theo ước tính năm 2010 của Viện thống kê quốc gia Ý là người. 
Các đơn vị dân cư:
Đô thị Cortino giáp với các đô thị:
Dịch hạch

| Dịch hạch |
| --- | --- |

Một người bị nhiễm dịch hạch
Chuyên khoa: bệnh truyền nhiễm
ICD-10: A200 
ICD-9-CM: 02 0.0 
DiseasesDB: 14226
Patient UK: Dịch hạch
Dịch hạch (plague) là một loại bệnh do vi khuẩn Yersinia pestis hình que thuộc họ Enterobacteriaceae gây ra. Từ nguyên của từ "plague" được cho là đến từ plāga Latin ("vết thương") và plangere ("tấn công, đánh"), cf. Plage Đức ("phá hoại").
Tùy theo nhiễm trùng phổi, hoặc điều kiện vệ sinh, dịch hạch có thể lây lan trong không khí, bằng cách tiếp xúc trực tiếp, hoặc ít khi bị ô nhiễm thức ăn chưa chế biến. Các triệu chứng của bệnh dịch hạch phụ thuộc vào các khu vực mà vi khuẩn tập trung gây nên bên các bộ phận nhiễm trùng ở mỗi người: bệnh dịch hạch ở hạch lympho, bệnh dịch hạch nhiễm khuẩn huyết trong mạch máu, bệnh dịch hạch khí phổi ở phổi.
Trước kia dịch hạch là bệnh nan y, nhưng ngày nay nó có thể được chữa khỏi với tỷ lệ thành công cao nếu phát hiện sớm. Bệnh dịch hạch vẫn còn phổ biến ở một số vùng sâu vùng xa trên thế giới.
Vi khuẩn dịch hạch
Cho đến tháng 6 năm 2007, dịch hạch là một trong ba bệnh dịch đặc biệt báo cáo với Tổ chức Y tế Thế giới (cùng với cholera và sốt vàng). Loại vi khuẩn này được đặt theo tên của nhà nghiên cứu sinh học người Pháp - Thụy Sĩ Alexandre Yersin, người đã khám phá ra nó. Căn bệnh đã gây nhiều trận dịch bệnh kinh hoàng với tỉ lệ tử vong rất cao trong lịch sử nhân loại (nếu không được điều trị, tử vong ở thể hạch là 75%, ở thể nhiễm khuẩn huyết và thể phổi là gần 100%), như là trận Đại dịch hạch (1665 ở Anh với 60.000 người chết) và Cái chết Đen (giữa thế kỷ 14, giết chết khoảng 1/3 dân số châu Âu tức là 25 triệu người). Việc sử dụng dịch tễ học của thuật ngữ dịch hạch hiện đang được áp dụng cho bất kỳ viêm bọt nào gây ra do nhiễm trùng với Y. pestis. Về mặt lịch sử, việc sử dụng thuật ngữ bệnh dịch hạch đã được áp dụng cho các bệnh truyền nhiễm nói chung. Các tên khác đã được sử dụng để mô tả bệnh này, chẳng hạn như Black Scourge và Cái chết Đen; cái tên thứ hai hiện nay được sử dụng chủ yếu bởi các học giả để mô tả những trận đại dịch do bệnh gây ra.
Bệnh học > Bệnh dịch hạch thể hạch (bubonic)

Khi một con bọ cắn một người và gây ô nhiễm vết thương, bệnh dịch hạch mang vi khuẩn được đưa vào mô. Y. pestis có thể sinh sản bên trong các tế bào, do đó, ngay cả khi thực bào, chúng vẫn có thể sống sót. Một khi trong cơ thể, vi khuẩn có thể xâm nhập vào hệ thống bạch huyết. Vi khuẩn bệnh dịch hạch tiết ra một số độc tố, một trong số đó được biết đến là gây ra sự phong bế beta-adrenergic nguy hiểm. Y. pestis lây lan qua các mạch bạch huyết của người bị nhiễm bệnh cho đến khi nó đạt đến một hạch bạch huyết, nơi nó kích thích viêm sưng tấy nghiêm trọng gây ra các hạch bạch huyết để mở rộng phạm vi sinh sống. Các hạch lympho sưng lên tạo thành những bong bóng đặc trưng liên quan đến bệnh. Nếu nút bạch huyết bị quá tải, nhiễm trùng có thể xâm nhập vào máu, gây ra bệnh dịch hạch lần thứ hai và nếu phổi bị xâm hại, nó có thể gây ra bệnh nhiễm trùng máu dịch hạch.
Bệnh học > Bệnh dịch hạch thể máu (septicemic)

Lymphatics cuối cùng chảy vào máu, do đó, vi khuẩn bệnh dịch hạch có thể đi vào máu và đi đến hầu như bất kỳ phần nào của cơ thể. Trong bệnh nhiễm trùng huyết, các vi khuẩn endotoxin gây ra đông máu nội mạch lan ra (DIC), gây ra các cục máu nhỏ trên khắp cơ thể và có thể gây ra hoại tử vì thiếu máu cục bộ (do các cục máu đông làm tắc nghẽn mạch máu). DIC còn dẫn đến kết quả là cạn kiệt nguồn làm đông máu của cơ thể, do đó người bệnh không còn kiểm soát được sự chảy máu. Vậy nên, có chảy máu vào da và các cơ quan khác, có thể gây phát ban đỏ và màu đen, chảy máu hoại huyết (ho hoặc nôn mửa ra máu). Thường sẽ có những vết sưng trên da trông giống như côn trùng cắn; chúng thường đỏ, và đôi khi trắng ở giữa.
Nếu không chữa trị kịp thời, bệnh dịch hạch thể máu sẽ gây hoại tử và thường gây tử vong. Điều trị sớm bằng kháng sinh làm giảm tỉ lệ tử vong xuống còn 4 đến 15%. Dạng bệnh này diễn tiến rất nhanh, người bệnh thường chết trong cùng một ngày khi các triệu chứng xuất hiện lần đầu tiên.
Bệnh học > Bệnh dịch hạch thể phổi (pneumonic)

Hình thức viêm phổi gây ra do nhiễm trùng phổi. Nó gây ra ho và hắt hơi, do đó tạo ra các giọt không khí chứa các tế bào vi khuẩn và có khả năng lây nhiễm sang người hít phải chúng. Thời kỳ ủ bệnh dịch hạch là ngắn, thường là từ hai đến bốn ngày, nhưng đôi khi chỉ cần vài giờ. Các dấu hiệu ban đầu không thể phân biệt được với một số bệnh hô hấp khác; chúng bao gồm nhức đầu, suy nhược, ho ra máu hoặc hematemesis (chứng ngứa hoặc nôn mửa máu). Quá trình tiến triển nhanh chóng; trừ khi được chẩn đoán và điều trị sớm, thường trong vòng vài giờ, tử vong có thể kéo dài trong một đến sáu ngày; ở những trường hợp không điều trị thì tử vong có tỉ lệ gần 100%.
Bệnh học > Dịch hạch ở hầu

Đây là một dạng không phổ biến của bệnh dịch hạch tương tự như viêm amiđan được phát hiện trong trường hợp tiếp xúc gần gũi của bệnh nhân với các dạng bệnh dịch hạch khác.
Bệnh học > Bệnh dịch hạch màng não

Hình thức bệnh dịch hạch xảy ra khi vi khuẩn vượt qua hàng rào máu-não, dẫn đến viêm màng não nhiễm trùng.
Bệnh học > Các hình thức lâm sàng khác

Có một vài biểu hiện hiếm hoi khác của bệnh dịch hạch, bao gồm bệnh dịch hạch không triệu chứng và bệnh dịch hạch. Nhiễm trùng da cam đôi khi dẫn đến nhiễm trùng da và mô mềm, thường quanh chỗ cắn của bọ chét.
Phòng ngừa

Do bệnh dịch hạch ở hầu hết các nơi trên thế giới thì không cần chủng ngừa trừ những người có nguy cơ cao bị phơi nhiễm, cũng như đối với những người sống trong các khu vực có dịch hạch kinh niên, có nghĩa là nó xảy ra ở mức bình thường và có thể đoán trước ở quần thể và các khu vực, chẳng hạn như miền tây Hoa Kỳ. Nó thậm chí không được chỉ định cho hầu hết các du khách đến các quốc gia với các trường hợp được báo cáo gần đây đã được báo cáo, khi đó việc du lịch của họ sẽ được giới hạn ở khu vực thành thị với các khách sạn hiện đại. CDC chỉ đề nghị chủng ngừa cho: tất cả nhân viên phòng thí nghiệm và nhân viên hiện trường đang làm việc với các sinh vật Y. pestis kháng thuốc kháng sinh; người tham gia thử nghiệm aero với Y. pestis; và người tham gia vào các hoạt động thực địa tại các khu vực có dịch hạch thể ở nơi không thể tiếp xúc với phơi nhiễm (như một số khu vực thiên tai).Tổng quan có hệ thống của Tổ chức Cochrane đã không tìm ra chất lượng đủ để đưa ra bất kỳ tuyên bố nào về hiệu quả của văcxin. Waldemar Haffkine, một bác sĩ làm việc ở Bombay, Ấn Độ, là người đầu tiên phát minh ra và thử nghiệm một loại văcxin phòng bệnh dịch hạch vào năm 1897. Xem thêm: Vắc-xin bệnh dịch hạch.
Điều trị

Nếu được chẩn đoán kịp thời, các dạng bệnh dịch hạch khác nhau thường đáp ứng cao với liệu pháp kháng sinh. Thuốc kháng sinh thường sử dụng là streptomycin, chloramphenicol và tetracycline. Trong số các loại thuốc kháng sinh thế hệ mới, gentamicin và doxycycline đã chứng minh hiệu quả trong điều trị đơn trị bệnh dịch hạch.
Gần đây xuất hiện các vi khuẩn bệnh dịch hạch có thể chịu được thuốc kháng sinh, và một lần nữa căn bệnh trở thành một mối đe dọa sức khỏe lớn. Một trường hợp có dạng vi khuẩn chống được thuốc kháng sinh đã được tìm thấy ở Madagascar vào năm 1995. Sự bùng phát thêm ở Madagascar được báo cáo vào tháng 11 năm 2014.
Dịch tễ học > 1994 dịch ở Surat, Ấn Độ

Bài chi tiết: Dịch bệnh dịch hạch ở Surat năm 1994
Năm 1994, có một dịch bệnh dịch hạch ở tỉnh Surat, Ấn Độ đã gây ra 52 ca tử vong và trong một cuộc di cư nội bộ rộng khoảng 300.000 người, người đã trốn chạy vì sợ kiểm dịch. Sự kết hợp của mưa gió lớn và các ống cống bị tắc nghẽn đã dẫn đến lũ lụt khổng lồ gây ra tình trạng mất vệ sinh và một số xác động vật chưa được xác định rõ ràng. Người ta tin rằng tình trạng này làm cho dịch này trở nên trầm trọng.
Có một nỗi lo sợ lan rộng rằng người dân ở khu vực này có thể lây lan sang các vùng khác của Ấn Độ và thế giới, nhưng giả thiết đó đã được bác bỏ, có lẽ là kết quả của sự đáp ứng y tế công cộng hiệu quả do các cơ quan y tế Ấn Độ. Một số nước, đặc biệt là các nước vùng Vịnh gần đó, đã thực hiện bước hủy bỏ một số chuyến bay và tạm dừng chuyến hàng từ Ấn Độ.
Giống như Cái chết đen lan rộng khắp châu Âu thời trung cổ, một số câu hỏi vẫn chưa được giải đáp về dịch bệnh 1994 ở Surat. Các câu hỏi ban đầu về việc đó là một dịch bệnh dịch hạch phát sinh vì các cơ quan y tế Ấn Độ không thể nuôi Yersinia pestis để nghiên cứu, nhưng điều này có thể là do các quy trình phòng thí nghiệm đang ở chất lượng kém. Tuy nhiên, một số bằng chứng cho thấy đó là một dịch bệnh dịch hạch: xét nghiệm máu cho Yersinia là dương tính, một số cá thể cho thấy các kháng thể chống lại Yersinia và các triệu chứng lâm sàng được hiển thị bởi những người bị ảnh hưởng đều phù hợp với bệnh dịch hạch.
Lịch sử

Thông tin thêm: Lịch trình bệnh dịch hạch
Lịch sử > Các vụ dịch bệnh trung cổ và hậu trung cổ

Các ổ dịch địa phương của dịch hạch được chia thành 3 đại dịch bệnh dịch, trong đó ngày bắt đầu và ngày kết thúc tương tự với nhau và sự phân bố của một số đợt dịch cho cả hai đại dịch vẫn đang được thảo luận. Theo Joseph P. Byrne từ Đại học Belmont, các đại dịch là:
đại dịch bệnh dịch đầu tiên từ 541 đến 750, lan rộng từ Ai Cập đến Địa Trung Hải (bắt đầu với bệnh dịch Justinian) và Tây Bắc Châu Âu.
đại dịch bệnh dịch thứ hai từ 1345 đến 1840, lan rộng từ Trung Á đến Địa Trung Hải và châu Âu (bắt đầu với Cái Chết Đen), và có lẽ cũng lan đến Trung Quốc.
đại dịch dịch hạch thứ ba từ năm 1866 đến những năm 1960, lan rộng từ Trung Quốc đến các nơi khác trên thế giới, đặc biệt là Ấn Độ và Bờ Tây Hoa Kỳ.
Tuy nhiên, cái chết Đen cuối thời đôi khi không phải là bắt đầu từ lần thứ hai, nhưng là khi kết thúc đại dịch đầu tiên - trong trường hợp đó, đại dịch thứ hai bắt đầu là 1361; cũng thay đổi ngày kết thúc của đại dịch thứ hai, ví dụ như 1890 thay vì 1840.
Lịch sử > Đại dịch đầu tiên: Đầu Trung Cổ

Bài chi tiết: Bệnh dịch Justinian
Bệnh dịch Justinian trong năm 541-542 là vụ tấn công đầu tiên được biết đến, và đánh dấu mô hình ghi nhận mạnh mẽ đầu tiên của bệnh dịch hạch. Bệnh này được cho là có nguồn gốc ở Trung Quốc. Sau đó nó lan sang Bắc Phi, là nơi mà thành phố lớn Constantinople nhập khẩu một khối lượng ngũ cốc lớn, chủ yếu từ Ai Cập, để nuôi sống công dân của mình. Các tàu chở ngũ cốc là nguồn lây nhiễm cho thành phố, với các kho lương thực khổng lồ nuôi dưỡng chuột và bọ chét. Vào thời đỉnh điểm, Procopius nói rằng bệnh dịch hạch đã giết chết 10.000 người ở Constantinople mỗi ngày. Con số thực có nhiều khả năng gần 5.000 một ngày. Bệnh dịch hạch cuối cùng giết chết có lẽ là 40% dân cư của thành phố, và sau đó tiếp tục giết chết tới 1/4 dân số ở phía đông Địa Trung Hải.
Vào năm 588, một làn sóng dịch bệnh lớn thứ hai lan rộng khắp Địa Trung Hải, lan sang cả vùng là nước Pháp hiện nay. Ước tính rằng bệnh dịch hạch thời Justinian đã giết chết khoảng 100 triệu người trên toàn thế giới. Nó làm cho dân số châu Âu giảm khoảng 50% giữa 541 và 700. Nó cũng có thể đã góp phần vào thành công của các cuộc chinh phục của người Hồi giáo Ả Rập. Sự bùng nổ của nó vào năm 560 được mô tả trong năm 790 như là nguyên nhân gây ra "sưng phồng trong các tuyến... giống như một quả hạch ở háng và ở những nơi khác, theo sau là một cơn sốt không thể chịu nổi". Mặc dù sự bùng phát trong mô tả này đã được một số người xác định là vết sưng tấy do dịch hạch, vẫn có một số tranh cãi về việc liệu đại dịch này có phải là do bệnh dịch hạch, Yersinia pestis, được biết đến trong thời hiện đại.
Lịch sử > Cái Chết Đen

Bài chi tiết: Cái chết đen
Vào đầu thế kỷ 20, theo nhận dạng của Yersin và Kitasato về vi khuẩn bệnh dịch hạch đã gây ra bệnh dịch hạch cuối năm 19 và đầu thế kỷ 20 (Đại dịch lần thứ ba), hầu hết các nhà khoa học và sử gia tin rằng Cái chết Đen chính là bệnh dịch hạch, với sự hiện diện mạnh mẽ của nhiều loại bệnh viêm phổi và nhiễm khuẩn lây truyền, tăng tốc độ lây lan, lan rộng bệnh sâu vào trong đất liền của lục địa. Một số nhà nghiên cứu hiện đại đã lập luận rằng bệnh này có nhiều khả năng liên quan đến virus hơn, chỉ ra sự vô can của những con chuột ở một số khu vực ở Châu Âu bị ảnh hưởng nặng và sự tin chắc của người dân vào thời điểm đó căn bệnh đã lây lan qua tiếp xúc trực tiếp của con người. Theo các báo cáo đương thời về Cái chết Đen, nó đã cực kỳ nguy hiểm, không giống như dịch bệnh Henny vào đầu thế kỷ 19 và đầu thế kỷ 20. Samuel K. Cohn đã có một nỗ lực toàn diện để bác bỏ lý thuyết bệnh dịch hạch.
Các nhà nghiên cứu đã đưa ra một mô hình toán học dựa trên sự thay đổi nhân khẩu học của châu Âu từ năm 1000 đến năm 1800 cho thấy dịch bệnh dịch hạch từ năm 1347 đến năm 1670 có thể đã tạo ra áp lực tuyển chọn tăng tần suất đột biến lên mức hiện nay, HIV xâm nhập vào các đại thực bào và các tế bào T CD4 + mang đột biến (tần số trung bình của allele này là 10% ở các nước châu Âu). Người ta gợi ý rằng đột biến đơn đầu tiên đã xuất hiện cách đây hơn 2.500 năm và dịch bệnh sốt xuất huyết liên tục xảy ra ở các nền văn minh cổ đại thời kỳ đầu.
Tuy nhiên, có bằng chứng cho thấy hai loại clades chưa biết trước đó (chủng biến thể) của Y. pestis chịu trách nhiệm về Tử vong Đen. Nhóm nghiên cứu đa quốc gia đã thực hiện các cuộc điều tra mới sử dụng cả các phân tích DNA cổ đại và phát hiện protein cụ thể để tìm các DNA và các protein đặc trưng cho Y. pestis trong bộ xương người từ những ngôi mộ tập thể được phân bố rộng rãi ở miền bắc, trung và nam châu Âu có liên quan đến khảo cổ học với cái chết Đen với sự hồi sinh sau đó. Các tác giả kết luận rằng nghiên cứu này, cùng với các phân tích trước đây từ phía nam của Pháp và Đức, "... kết thúc cuộc tranh luận về căn nguyên của Cái Chết Đen, và rõ ràng chứng minh rằng vi khuẩn Y. pestis là tác nhân gây ra dịch bệnh dịch hạch đã tàn phá châu Âu trong thời Trung Cổ".
Nghiên cứu cũng xác định hai dòng virus Y. pestis chưa từng biết đến nhưng liên quan đến những ngôi mộ tập thể khác biệt thời trung cổ. Chúng được tìm thấy là tổ tiên của các dòng phân lập hiện đại của các chủng Y. pestis 'Orientalis' và 'Medievalis' hiện nay, cho thấy các chủng biến thể này (hiện đang bị tuyệt chủng) có thể đã tiến vào châu Âu theo hai đợt. Các cuộc khảo sát về hố ô nhiễm vẫn còn ở Pháp và Anh cho thấy phiên bản đầu tiên được đưa vào châu Âu qua cảng Marseille vào khoảng tháng 11 năm 1347 và lan rộng khắp Pháp trong hai năm tới, cuối cùng đến Anh vào mùa xuân năm 1349, nơi nó lan rộng khắp đất nước với ba dịch liên tiếp.
Chú thích

1 2  3M HIS ICD-10 Comparison Report
↑  “Bản sao đã lưu trữ”. Bản gốc lưu trữ ngày 17 tháng 2 năm 2019. Truy cập ngày 16 tháng 2 năm 2019.
Con Bọ Chét làm lây lan dịch bệnh
Sưng tấy ở dịch hạch
Hình ảnh bệnh dịch hạch thể phổi
Chân người bị hoại tử
Tay người bệnh dịch hạch do bị hoại tử
Bản đồ phân bố toàn cầu của các ổ dịch hạch tự nhiên tính đến tháng 3 năm 2016
Bản đồ về sự lây lan dịch Cái chết đen
Tranh vẽ bộ đồ bác sĩ thời bùng dịch hạch
Chuột mèo
Cosmisoma argyreum

| Cosmisoma argyreum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Cosmisoma
Loài (species): C. argyreum
Danh pháp hai phần
Cosmisoma argyreum Bates, 1870 
Cosmisoma argyreum là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Cosmisoma brullei

| Cosmisoma brullei |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Cosmisoma
Loài (species): C. brullei
Danh pháp hai phần
Cosmisoma brullei (Mulsant, 1862) 
Cosmisoma brullei là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Cosmisoma chalybeipenne

| Cosmisoma chalybeipenne> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Cosmisoma
Loài (species): C. chalybeipenne
Danh pháp hai phần
Cosmisoma chalybeipenne Zajciw, 1962 
Cosmisoma chalybeipenne là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Corsia triceratops

| Corsia triceratops> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Liliales
Họ (familia): Corsiaceae
Chi (genus): Corsia
Loài (species): C. triceratops
Danh pháp hai phần
Corsia triceratops P.Royen, 1972 
Corsia triceratops là một loài thực vật có hoa trong họ Corsiaceae. Loài này được P.Royen miêu tả khoa học đầu tiên năm 1972.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Corsia triceratops”. Truy cập ngày 20 tháng 7 năm 2013.
Coprosma atropurpurea

| Coprosma atropurpurea |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Gentianales
Họ (familia): Rubiaceae
Chi (genus): Coprosma
Loài (species): C. atropurpurea
Danh pháp hai phần
Coprosma atropurpurea (Cockayne & Allan) L.B.Moore 
Coprosma atropurpurea là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được (Cockayne & Allan) L.B.Moore mô tả khoa học đầu tiên năm 1974.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Coprosma atropurpurea”. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2013.
Corsia torricellensis

| Corsia torricellensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Liliales
Họ (familia): Corsiaceae
Chi (genus): Corsia
Loài (species): C. torricellensis
Danh pháp hai phần
Corsia torricellensis Schltr., 1905 
Corsia torricellensis là một loài thực vật có hoa trong họ Corsiaceae. Loài này được Schltr. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1905.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Corsia torricellensis”. Truy cập ngày 20 tháng 7 năm 2013.
Cosmisoma debile

| Cosmisoma debile> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Cosmisoma
Loài (species): C. debile
Danh pháp hai phần
Cosmisoma debile Monné & Magno, 1988 
Cosmisoma debile là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Cosmisoma cambaia

| Cosmisoma cambaia> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Cosmisoma
Loài (species): C. cambaia
Danh pháp hai phần
Cosmisoma cambaia Monné & Magno, 1988 
Cosmisoma cambaia là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Coprosma benefica

| Coprosma benefica> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Gentianales
Họ (familia): Rubiaceae
Chi (genus): Coprosma
Loài (species): C. benefica
Danh pháp hai phần
Coprosma benefica W.R.B.Oliv. 
Coprosma benefica là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được W.R.B.Oliv. mô tả khoa học đầu tiên năm 1935.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Coprosma benefica”. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2013.