Hryhorii Savych Skovoroda
Quan điểm > Thái độ với cuộc sống

Trong một trong những là thư của mình, Skovoroda kể về một cuộc gặp với một tu sỹ người đã:
bị hành hạ bởi con quỷ của phiền muộn, cũng được gọi là con quỷ của nỗi u sầu. (…) Đưa ra lời khuyên cho vị này, người gần như đã đánh mất chính mình. (…) Điều rất quan trọng là người giao thiệp hàng ngày với ai và lắng nghe từ ai. Bởi khi chúng ta lắng nghe, chúng ta hấp thu tinh thần của họ.
Câu chuyện này có tính hướng dẫn cao bởi chính Skovoroda cũng thừa nhận rằng đôi khi ông cũng ngập tràn trong phiền muộn, từ đó nêu lên cách ông vượt qua nó, trong một cơn mơ, ông đã cầu nguyện với Chúa trời tìm kiếm sự giúp đỡ:
Nếu Chúa có mặt ở muôn nơi, nếu Ngài hiện diện cả bên trong những mảnh vỡ này (Skovoroda nhặt một mảnh vỡ từ dưới đất lên), thì sao người lại tìm kiếm sự an ủi ở nơi khác thay vì trong chình bản thân mình? Sau tất cả, bản thân người mới chính là điều tuyệt vời nhất trong tất cả tạo vật.
Không như nhiều triết gia khác, Skovoroda không tách biệt hai phần tâm hồn và thể xác, rằng con người là sự kết hợp của cả hai và do đó cần phải nuôi dưỡng cả hai phần này một cách bình đẳng. Trong những lời dạy của mình, Skovoroda đã so sánh tâm hồn và thể xác cùng với các chức năng của chúng: "hãy chắc chắn rằng mỗi ngày người đều cho vào tâm hồn mình một từ hay câu nói, như đưa thức ăn vào bao tử","...những gì người nghe hay nhìn thấy, hãy biến chúng thành hương vị bổ dưỡng và cứu rỗi tâm hồn, như cách ta chuẩn bị một con vật được hiến tế cho Thượng đế", về vấn đề giao thiệp với những người khác nhau, ông nói "Thức ăn là tốt, nhưng nếu dạ dày người không thích nó thì sao?"...
Skovoroda có những hiểu biết đáng kể về các lý thuyết y học cổ đại: Ông từng ghi rằng: Galenus khi nghĩ về sức khỏe, đã khuyên các chàng trai và thanh niên nên ăn thức ăn lạnh hơn, và những người lớn tuổi thì nên dùng đồ ấm. Ông giải thích điều này như sau: "độ ẩm dư thừa sinh ra từ thức ăn nóng, và từ đó sinh ra cảm lạnh, sổ mũi, nổi mủ và gia tăng độ ẩm do nhiệt". Plutarchus cũng cho rằng độ ẩm dư thừa trong cơ thể là nguyên nhân của mọi bệnh tật.
Skovoroda đã cụ thể hóa mối liên hệ giữa những bệnh tật tinh thần và thể xác: những người lạm dụng rượu và thịt về lâu dài sẽ phát sinh nhiều lo lắng - "từ đó dẫn đến lão hóa sớm, nếu không phải là thứ khác tồi tệ hơn". Trong lá thư thứ 26 gởi cho Mykhailo Kovalinskyi, Skovoroda đã khéo léo sử dụng các thuật ngữ lâm sàng bằng tiếng Latinh, liệt kê các chứng bệnh và tình trạng mà theo ông là phổ biến ở người: ghẻ (scabies), sốt (febris), phù thũng (hydrops), động kinh (epilepsia), ho (tussis), kiệt sức (lassitudo)...
Mãi đến năm 1798, tác phẩm "Narcissus" mới được xuất bản lần đầu tại Sankt-Peterburg nhưng không đề tên ông. Năm 1806, tạp chí "Zionskyi Vestnyk" đã phát hành một số tác phẩm khác của ông. Vào năm 1837-1839, ở Moskva, một số tác phẩm của ông được xuất bản riêng lẻ, và chỉ đến năm 1861, một tuyển tập đầu tiên nhưng không hoàn chỉnh về các tác phẩm của ông mới được ra mắt. Một bộ sưu tập chất lượng hơn và đầy đủ hơn, nhưng cũng không hoàn chỉnh, đã được xuất bản vào năm 1896 tại Kharkiv dưới sự biên tập của Giáo sư D. Bagaliya. Ở đây, có 16 tác phẩm được xuất bản, trong đó 9 tác phẩm là lần đầu được công bố. Ngoài ra, còn có mục tiểu sử và một số bài thơ của ông. Một ấn bản khác về các tác phẩm của Skovoroda được xuất bản năm 1912 tại Sankt-Peterburg dưới sự biên tập của V. Bonch-Bruyevich. Một số tác phẩm của ông và phần tiểu sử do người học trò M. Kovalinskyi viết, cũng được xuất bản tại lần in này. Tuy nhiên, vẫn chưa có một ấn bản hoàn chỉnh nào vì nhiều bản thảo của ông vẫn đang nằm rải rác ở các nhiều kho lưu trữ và thư viện khác nhau.