stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Trần Thiện Khiêm
Tiểu sử và Binh nghiệp > Mưu sĩ của các cuộc đảo chính

Tuy vậy, tướng Khiêm lại là một trong những tướng lĩnh chủ chốt tham gia Cuộc Đảo chính ngày 1 tháng 11 năm 1963 lật đổ Tổng thống Ngô Đình Diệm. Với cương vị Tham mưu trưởng Liên quân, tướng Khiêm được cho là có những động thái tích cực để vạch kế hoạch và điều động các đơn vị tham gia đảo chính vào Sài Gòn cũng như cách ly các đơn vị trung thành với Tổng thống Diệm. Sau cuộc đảo chính, ngày 2 tháng 11 ông được thăng cấp Trung tướng kiêm chức vụ Ủy viên Quân sự trong Hội đồng Quân nhân Cách mạng do Trung tướng Dương Văn Minh làm Chủ tịch. Ngày 17 tháng 12, với tư cách là Ủy viên Quân sự, ông cùng phái đoàn Việt Nam Cộng hòa do Đại sứ Phạm Đăng Lâm làm Trưởng đoàn, sang Seoul tham dự lễ nhậm chức Tổng thống Đại Hàn của Trung tướng Phác Chánh Hy.
Đầu năm 1964, ông được bổ nhiệm vào chức vụ Tư lệnh Quân đoàn III và Vùng 3 Chiến thuật, kiêm Tổng trấn Sài Gòn thay thế Trung tướng Tôn Thất Đính. Tuy nhiên, chỉ một tháng sau, ông cùng với người bạn cũ là tướng Nguyễn Khánh đã thực hiện cuộc "Chỉnh lý" chớp nhoáng, cướp quyền của Hội đồng Quân nhân Cách mạng, đưa tướng Khánh lên nắm quyền tối cao. Để trả công, ông được tướng Khánh giao giữ chức vụ Tổng trưởng Quốc phòng kiêm Tổng Tư lệnh Quân lực, sau khi bàn giao Quân đoàn III lại cho Thiếu tướng Lâm Văn Phát. Ngày 11 tháng 8, ông được thăng cấp Đại tướng và trở thành người thứ 2 sau tướng Lê Văn Tỵ thụ phong hàm Đại tướng của Việt Nam Cộng hòa.
Tiểu sử và Binh nghiệp > Thắng làm Vua, thua làm Đại sứ

Nhằm dung hòa mâu thuẫn giữa các tướng lãnh lãnh đạo, giải pháp "Tam đầu chế" ra đời. Ngày 27 tháng 8 năm 1964, ông được Hội đồng Quân lực (hậu thân của Hội đồng Quân Nhân Cách mạng) gồm 53 thành viên tướng lãnh họp tại Bộ Tổng Tham mưu, bầu vào Ủy ban Lãnh đạo Lâm thời Quốc gia và Quân lực cùng với hai tướng Dương Văn Minh và Nguyễn Khánh. Tuy nhiên, mâu thuẫn quyền lực đã nẩy sinh với ông bạn cũ Nguyễn Khánh. Sau cuộc binh biến ngày 13 tháng 9 do tướng Dương Văn Đức phát động, tướng Khánh nghi ngờ có sự hậu thuẫn của ông, nên từ giữa tháng 9 đến đầu tháng 10, ông bị tướng Khánh buộc phải bàn giao hai chức vụ Tổng trưởng Quốc phòng và Tổng Tư lệnh Quân lực lại cho tướng Khánh kiêm nhiệm (đây là một động thái thâu tóm quyền lực của tướng Khánh). Ngày 7 tháng 10, ông được cử làm Trưởng phái đoàn công du thăm viếng thiện chí Vương quốc Anh và Liên bang Tây Đức để cám ơn các Quốc gia này đã từng hỗ trợ cho Việt nam Cộng hòa trong công cuộc chống Cộng sản. Ngày 24 tháng 10 cùng năm hết hạn công du, thay vì trở về nước, ông nhận được quyết định của tướng Khánh đi làm Đại sứ Việt Nam Cộng hòa ở Hoa Kỳ
Giữa năm 1965, sau khi nhóm các tướng trẻ do tướng Nguyễn Cao Kỳ và một người bạn cũ của ông là tướng Nguyễn Văn Thiệu đứng đầu, đã buộc tướng Khánh phải rời khỏi mọi chức vụ để đi làm "Đại sứ Lưu động", ông nghĩ rằng có thể được trở về. Tuy nhiên vào tháng 10 năm 1965, hết nhiệm kỳ Đại sứ tại Hoa Kỳ, ông lại nhận được quyết định từ tướng Nguyễn Cao Kỳ đương nhiệm Chủ tịch Ủy ban Hành pháp Trung ương, tiếp tục đi làm Đại sứ Việt Nam Cộng hòa ở Đài Loan thay thế Trung tướng Phạm Xuân Chiểu (thực chất đây là một hình thức ông bị đẩy đi lưu vong ở nước ngoài).
Tiểu sử và Binh nghiệp > Trở về nắm quyền

Mãi đến năm 1967, người bạn cũ Nguyễn Văn Thiệu sau khi đã ngồi chắc vào chiếc ghế Tổng thống, đã dùng nhiều biện pháp để loại trừ vây cánh của tướng Nguyễn Cao Kỳ (lúc đó đã là Phó Tổng thống), tháng 5 năm 1968, ông mới được triệu hồi về nước và được giao chức vụ Tổng trưởng Nội vụ trong Chính phủ Trần Văn Hương. Đầu năm 1969, ông được cử làm Phó Thủ tướng đặc trách bình định. Đến ngày 22 tháng 8 cùng năm, Thủ tướng Trần văn Hương từ chức, ông được Tổng thống Thiệu chỉ định làm Thủ tướng và lập Nội các Chính phủ mới. Khi tướng Nguyễn Văn Vỹ bị cách chức Tổng trưởng Quốc phòng năm 1972, ông được cử kiêm nhiệm luôn chức vụ này đến tháng 4 năm 1975.
Nội các Chính phủ Trần Thiện Khiêm từ 2/1974 đến 4/1975 được ấn định thành phần nhân sự như sau:
-Thủ tướng Chính phủ -Đại tướng Trần Thiện Khiêm
-Đệ nhất Phó Thủ tướng -Bác sĩ Phan Quang Đán
-Đệ nhị Phó Thủ tướng -Trung tướng hồi hưu Trần Văn Đôn
-Tổng trưởng Ngoại giao -Luật sư Vương Văn Bắc
-Tổng trưởng Tư pháp -Ông Dương Đức Thụy
-Tổng trưởng Nội vụ -Ông Lê Công Chất
-Tổng trưởng Văn hóa-Giáo dục-Thanh niên -Dược sĩ Ngô Khắc Tỉnh
-Tổng trưởng Tài chính -Đốc sự Châu Kim Nhân
-Tổng trưởng Thương mại-Kỹ nghệ -Kỹ sư Nguyễn Đức Cường
-Tổng trưởng Canh nông -Kỹ sư Tôn Thất Trình
-Tổng trưởng Công chánh-Giao thông -Kỹ sư Dương Kích Nhưỡng
-Tổng trưởng Dân vận-Chiêu hồi -Kỹ sư Hoàng Đức Nhã
-Tổng trưởng Y tế -Bác sĩ Huỳnh Văn Hưởng
-Tổng trưởng Lao động -Ông Đàm Sĩ Hiến
-Tổng trưởng Cựu chiến binh -Bác sĩ Hồ Văn Châm
-Tổng trưởng Phát triển Sắc tộc -Ông Nay Luett
-Bộ trưởng Phủ Thủ tướng -Đốc sự Bửu Viên
-Thứ trưởng Giáo dục -Giáo sư Bùi Văn Hào
1975

Tháng 3 năm 1975, sau khi Quân đội nhân dân Việt Nam đã kiểm soát được hầu hết miền Trung và Cao nguyên, trước áp lực của Hoa Kỳ đòi hỏi phải có một cuộc cải tổ sâu rộng thành phần chính phủ để ổn định nội tình Miền Nam và có đủ sức mạnh để đối thoại với phía Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu đã yêu cầu ông từ chức để mời Dân biểu Nguyễn Bá Cẩn, Chủ tịch Hạ viện, thành lập Chính phủ mới. Ngày 5 tháng 4 năm 1975 ông chính thức từ chức, rời khỏi các chức vụ. Ngày 21 tháng 4 đến lượt tổng thống Thiệu cũng từ chức, giao quyền Tổng thống cho phó Tổng thống Trần Văn Hương.
Đêm 25 tháng 4, ông cùng với cựu Tổng thống Thiệu rời khỏi Việt Nam sang Đài Loan. Sau đó qua định cư tại Tiểu bang Virginia rồi di chuyển sang Thành phố Houston, Tiểu bang Texas, Hoa Kỳ. Sau cùng ông định cư ở Tp Garden Grove, Nam Califonia.
Những giờ phút cuối cùng của ông tại Việt Nam được cựu điệp viên CIA Frank Snepp ghi lại trong quyển "Decent Interval" như sau:
(Khoảng 5 giờ chiều 25 tháng 4 năm 1975, Polgar gọi tôi, Joe Kingsley, tướng Timmes và một nhân viên khác của sở đến văn phòng: "Các anh có thể tìm đường quanh Sài Gòn ban đêm". "Tốt". "Vì tôi muốn các anh giúp tôi đưa Thiệu và Thủ tướng Khiêm đi Đài Loan tối nay". Đại sứ Martin sau này thú nhận với tôi là ông đã tiếc vì đã nhờ Polgar, Giám đốc CIA ở Việt Nam, thay vì nhờ cơ quan DAO và than phiền Polgar đã không làm được việc giao phó cho đúng. "Tôi đã yêu cầu ông ấy đánh máy hồ sơ cần thiết cho Thiệu và đem theo với ông ấy khi các anh vào Tân Sơn Nhất. Nhưng ông ấy không làm được. Ông ấy quên giấy. Ông ấy bảo là không tìm thấy bàn đánh máy chữ". Kết quả là Thiệu rời khỏi xứ trên máy bay Mỹ mà không có giấy tờ chấp thuận của Việt Nam hay phía Mỹ.
Timmes, hai nhân viên khác và tôi lấy ba chiếc Limousine từ nhà xe của cơ quan CIA khoảng 8 giờ 30 tối và lái xe đến Bộ Tư lệnh Quân đội miền Nam ngoài Tân Sơn Nhất nơi Khiêm cư ngụ.
Ngay sau 9 giờ tối, Polgar đến nhà Khiêm với xe riêng và tài xế. Trong khi ông ta uống rượu với Khiêm và Timmes trong nhà, tất cả chúng tôi ra ngoài sân nghỉ chân).
Ngày 24 tháng 6 năm 2021, ông từ trần tại Nam California, hưởng thọ 96 tuổi.
Huy chương

-Bảo quốc Huân chương đệ nhị đẳng (ân thưởng)
-Nhiều Huân, Huy chương quân sự, dân sự Việt Nam Cộng hòa và ngoại quốc.
Gia đình

Bào huynh:
 Ông Trần Thiện Khởi (sn: 1918 tại Sài Gòn. Nguyên là Tổng Giám đốc Quan thuế Việt Nam Cộng hòa).
 Ông Trần Thiện Phương (sn: 1920 tại Sài Gòn, tốt nghiệp trường Võ bị Địa phương Nam Việt Vũng Tàu. Nguyên là Đại tá Giám đốc Thương cảng Sài Gòn. Giải ngũ năm 1970).
 Ông Trần Thiện Ngươn (sn: 1923 tại Long An, tốt nghiệp trường Võ bị Quốc gia Đà Lạt K12. Sau cùng là Đại tá phục vụ tại Bộ Quốc phòng Việt Nam Cộng hòa).
Phu nhân:
 Bà Đinh Thùy Yến (1934 - 2004), còn gọi là Tư Nết, tên Pháp là Annette, con gái một đại điền chủ vùng Rạch Giá. Bà từng trúng cử Dân biểu Quốc hội Việt Nam Cộng hòa (1959 - 1963).
Chú thích

↑  “Cựu Đại Tướng Trần Thiện Khiêm Qua Đời Tại California Hưởng Thọ 96 Tuổi”. Truy cập ngày 24 tháng 6 năm 2021.
↑  Cựu Đại tá Trần Đình Lan sinh năm 1923, tốt nghiệp khóa 1 Nguyễn Văn Thinh trường Võ bị Liên quân Viễn Đông Đà Lạt (khóa 2 Đỗ Hữu Vị dời về Vũng Tàu lấy tên trường Sĩ quan Nước Ngọt). Trước ngày đảo chính Tổng thống Ngô Đình Diệm 1/11/1963, ông là Trung tá Chỉ huy phó Lực lượng Đặc biệt do Đại tá Lê Quang Tung làm Chỉ huy trưởng. Sau ngày đảo chính, ông được thăng cấp Đại tá và vẫn là chỉ huy phó của Binh chủng Lực lượng Đặc biệt do Thiếu tướng Lê Văn Nghiêm làm Chỉ huy trưởng. Năm 1965 ông được cho giải ngũ.
↑  Thiếu tá Nguyễn Văn Thiệu chuyển ra miền Trung được cử làm Tiểu khu trưởng Tiểu khu Ninh Thuận.
↑  Đại tá Nguyễn Văn Y sinh năm 1922 tại Tây Ninh, tốt nghiệp khóa 3 Võ bị Đà Lạt.
↑  Cựu Trung tá Vương Văn Đông sinh năm 1930 tại Hà Nội, tốt nghiệp khóa 2 Võ bị Quốc gia Huế, giải ngũ năm 1960.
↑  Thiếu tướng Nguyễn Khánh chuyển ra Cao nguyên giữ chức vụ Tư lệnh Quân đoàn II và Vùng 2 Chiến thuật.
↑  Cùng tháp tùng phái đoàn Việt Nam Cộng hòa sang Đại Hàn ngày 17 tháng 12 năm 1963 còn có:
-Thiếu tướng Nguyễn Văn Thiệu, Ủy viên Hội đồng Quân nhân Cách mạng kiêm Tư lệnh Sư đoàn 5 Bộ binh.
-Thiếu tướng Linh Quang Viên, Tổng Tham mưu phó Đặc trách Tiếp vận Bộ Tổng Tham mưu.
↑  Chức vụ Chủ tịch Ủy ban Hành pháp Trung ương là Thủ tướng Việt Nam Cộng hòa
↑  Thủ tướng kiêm Tổng trưởng Quốc phòng
↑  Đệ nhất Phó Thủ tướng kiêm Tổng trưởng Xã hội Đặc trách Khẩn hoang lập Ấp
↑  Đệ nhị Phó Thủ tướng kiêm Đặc trách Thanh tra các Chương trình Phát triển Quốc gia
Liên kết

Phỏng vấn đặc biệt nguyên Thủ tướng Trần Thiện Khiêm: Phần 1 và Phần 2
| x t Nguyên thủ Việt Nam Cộng hòa |
| --- | --- |
Ngô Đình Diệm  ·  Dương Văn Minh  ·  Nguyễn Khánh  ·  Ủy ban Lãnh đạo Lâm thời (Khánh-Minh-Khiêm)  ·  Dương Văn Minh   ·  Phan Khắc Sửu  ·  Nguyễn Văn Thiệu  ·  Trần Văn Hương  ·  Dương Văn Minh
In nghiêng: Quyền
| x t Thủ tướng Việt Nam Cộng hòa |
| --- | --- |
Nguyễn Ngọc Thơ (1963-1964)  ·  Nguyễn Khánh (1964)  ·  Nguyễn Xuân Oánh (1964)  ·  Nguyễn Khánh (1964)  ·  Trần Văn Hương (1964-1965)  ·  Nguyễn Xuân Oánh (1965)  ·  Phan Huy Quát (1965)  ·  Nguyễn Cao Kỳ (1965-1967)  ·  Nguyễn Văn Lộc (1967-1968)  ·  Trần Văn Hương (1968-1969)  ·  Trần Thiện Khiêm (1969-1975)  ·  Nguyễn Bá Cẩn (1975)  ·  Vũ Văn Mẫu (1975)
In nghiêng: Quyền Thủ tướng hoặc tương đương
Võ miếu

Võ miếu ở Cung Thành, Quế Lâm, Trung Quốc.
Quan đế miếu ở Đài Nam, Đài Loan.
Đối với các định nghĩa khác, xem Võ miếu (định hướng).
Võ miếu (tiếng Trung: 武廟; bính âm: wǔmiào) là tên gọi chung dùng để chỉ nơi các công trình kiến trúc thờ tự các nhà lãnh đạo quân sự và chiến lược gia lỗi lạc (trừ vua và hoàng đế) trong văn hóa truyền thống Đông Á (ảnh hưởng đến Việt Nam và Bán đảo Triều Tiên). Chúng thường do các triều đại xây dựng nên, được xem như là đối trọng của các văn miếu (wenmiao). Những ngôi đền thờ chung cả hai ban văn võ được gọi là Văn võ miếu (wenwumiao).
Chú thích

↑  Kai Filipiak biên tập (17 tháng 12 năm 2014). Civil-Military Relations in Chinese History: From Ancient China to the Communist Takeover. Routledge. tr. 134. ISBN 9781317573449.
↑  Prasenjit Duara (tháng 12 năm 2008). The Global and Regional in China's Nation-Formation. Routledge. tr. 87. ISBN 9781134015306.
↑   Tân Đường thư, quyển 5.
↑  “兩千中西曆換算”. Bản gốc lưu trữ ngày 15 tháng 6 năm 2018. Truy cập ngày 11 tháng 9 năm 2020. Đã bỏ qua tham số không rõ |dead-url= (gợi ý |url-status=) (trợ giúp)
↑  Tống sử quyển 105, chí 58, Lễ 8, Cát lễ 8, Võ Thành vương miếu
↑  Trenton Campbell biên tập (15 tháng 7 năm 2014). “Guandi”. Gods & Goddesses of Ancient China. Rosen Education Service. ISBN 9781622753949.
Tượng thờ Quan (phải, mặt đỏ tượng trưng cho mặt trời), Nhạc (trái, mặt trắng tượng trưng cho mặt trăng) tại Văn võ miếu.
Pothyne stictica

| Pothyne stictica> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Pothyne
Loài (species): P. stictica
Danh pháp hai phần
Pothyne stictica Breuning, 1950 
Pothyne stictica là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Systeloglossum

| Systeloglossum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Tông (tribus): Cymbidieae
Phân tông (subtribus): Oncidiinae
Chi (genus): Systeloglossum Schltr.
Danh pháp đồng nghĩa
 Diadeniopsis Szlach.
Systeloglossum là một chi thực vật có hoa trong họ, Orchidaceae.
Tây du ký (định hướng)

Tây du ký là một tiểu thuyết Trung Quốc của nhà văn Ngô Thừa Ân. Tác phẩm này đã được chuyển thể, cải biên thành:
Phim truyền hình

Tây du ký, (Tiếng Nhật: 西遊記 - Saiyūki) phim truyền hình của kênh truyền hình Nhật Bản Nippon TV và KHK kết hợp sản xuất, gồm hai phần và được phát sóng vào các năm 1978 và 1980
Tây du ký, phim truyền hình của Đài Truyền hình Trung ương Trung Quốc sản xuất năm 1986
Tây du ký, phim truyền hình do hãng TVB Hồng Kông sản xuất gồm hai phần được phát sóng vào các năm 1996 và 1998
Tây du ký, phim truyền hình do Trung Quốc và Hồng Kông hợp tác, phát sóng năm 2002
Hậu Tây du ký, phim truyền hình do Trung Quốc sản xuất, phát sóng năm 2006
Ngô Thừa Ân và Tây du ký, bộ phim truyền hình sử dụng kĩ xảo 3D đầu tiên trên thế giới, khởi quay năm 2007, chiếu 2010
Tân Tây du ký, phim truyền hình của Đài Truyền hình Chiết Giang, khởi quay năm 2008
Tân Tây du ký, phim truyền hình do Trương Kỉ Trung làm giám chế, khởi quay năm 2009
The New Legends of Monkey, công chiếu toàn cầu 2018, được dựa trên tác phẩm Tây Du Ký, chương trình bao gồm 10 tập phim.
Phim điện ảnh

Động Bàn Tơ, bộ phim câm sản xuất năm 1927 của đạo diễn Đản Đỗ Vũ, bộ phim thành công lớn nên năm 1929, Đản Đỗ Vũ làm tiếp phần 2 nhưng cả hai phần đều bị cấm tại Trung Quốc vì có những cảnh gợi cảm. Bộ phim tưởng như thất truyền cho đến khi được phía Na Uy phát hiện và tặng lại cho Trung Quốc. Bộ phim được xem là bảo vật điện ảnh của Trung Quốc.
Nobita Tây du ký, bộ phim hoạt hình Doraemon thứ 9, công chiếu năm 1988
Đại thoại Tây du, còn được gọi là Tân Tây du ký, phim điện ảnh Hồng Kông do Dương Quốc Huy đạo diễn và Châu Tinh Trì thủ vai chính, công chiếu năm 1995
Tây du ký Nhật Bản, phim điện ảnh Nhật Bản với Hương Thủ Thận Ngô thủ vai chính, công chiếu năm 2002
Tình Điên Đại Thánh, phim điện ảnh Hồng Kông với Tạ Đình Phong thủ vai chính, công chiếu năm 2005
Tây du ký: Đại náo Thiên cung, phim điện ảnh Hồng Kông do Trịnh Bảo Thụy đạo diễn, công chiếu năm 2014.
Tây du ký 2: Tôn Ngộ Không ba lần đánh Bạch Cốt Tinh, phim điện ảnh Hồng Kông do Trịnh Bảo Thụy đạo diễn, công chiếu năm 2016.
Tây du ký 3: Nữ Nhi Quốc, phim điện ảnh Hồng Kông do Trịnh Bảo Thụy đạo diễn, công chiếu năm 2018.
Tây du ký: Mối tình ngoại truyện, Phim điện ảnh Hồng Kông do Châu Tinh Trì đạo diễn, công chiếu năm 2015
Tây Du Ký: Mối tình ngoại truyện 2, phim điện ảnh Hồng Kông do Từ Khắc đạo diễn, Châu Tinh Trì đồng sản xuất và kịch bản, công chiếu năm 2017
Phim hoạt hình

Saiyûki, phim hoạt hình của các đạo diễn Daisaku Shirakawa, Taiji Yabushita và Osamu Tezuka, công chiếu năm 1960.
Tây du ký, phim hoạt hình của Đài Truyền hình Trung ương Trung Quốc phát sóng vào năm 2000.
The Monkey King, phim hoạt hình của đạo diễn Anthony Stacchi phát sóng năm 2023.
Truyện tranh

Tôn Ngộ Không (My Songoku), manga của Tezuka Osamu, phát hành từ 1952-1959
Sân khấu kịch

Monkey: Journey to the West, biểu diễn trên sân khấu Nhà hát Châtelet được chỉ đạo bởi đạo diễn Trần Thế Chính.
Trò chơi điện tử

Enslaved: Odyssey to the West, tựa game hành động được phát triển bởi Ninja Theory và phát hành bởi Bandai Namco Entertainment, phát hành chính thức ngày 24/10/2023.
Hắc Thần Thoại: Ngộ Không, trò chơi điện tử trên nền tảng PlayStation 5, Xbox, và máy tính. Được studio Game Science phát hành chính thức ngày 20/08/2024.
Chú thích

↑  “吴承恩与西游记” [Tựa Việt: Ngô Thừa Ân và Tây Du Ký]. Baidu.
↑  “'Tây du ký' 1927 - bom tấn từng bị cấm chiếu”. Báo điện tử VnExpress. Truy cập ngày 14 tháng 4 năm 2022.
↑  “My Songoku”. Tezuka Osamu Official. Truy cập ngày 1 tháng 11 năm 2024.
↑  “ENSLAVED™: Odyssey to the West™ Premium Edition”. Steam.
Phreatia sororia

| Phreatia sororia> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Chi (genus): Phreatia
Loài (species): P. sororia
Danh pháp hai phần
Phreatia sororia Schltr. 
Phreatia sororia là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Schltr. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1913.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Phreatia sororia”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Trận chiến sân bay Henderson

| x t Chiến dịch Guadalcanal |
| --- | --- |
Tulagi •  Đảo Savo •  Tenaru •  Đông Solomon •  Đồi Edson •  Sông Matanikau •  Mũi Esperance •  Sân bay Henderson •  Quần đảo Santa Cruz •  Tấn công Matanikau •  Koli Point •  Tuần tra Carlson •  Hải chiến Guadalcanal •  Tassafaronga •  Núi Austen •  Đảo Rennell •  Chiến dịch Ke
| x t Chiến dịch quần đảo Solomon |
| --- | --- |
Tulagi lần thứ nhất •  Guadalcanal •  Eo Blackett •  Cartwheel •  I-Go •  Vengeance •  New Georgia •  Vịnh Kula •  Kolombangara •  Vịnh Vella •  Horaniu •  Vella Lavella •  Hải chiến Vella Lavella •  Đảo Treasury •  Choiseul •  Bougainville •  Vịnh Empress Augusta •  Không kích Rabaul •  Mũi St.George •  Quần đảo Green
Trận chiến sân bay Henderson, hay còn được bên Nhật Bản gọi là trận Lunga Point, là trận đánh diễn ra từ ngày 23 tháng 10 đến ngày 26 tháng 10 năm 1942 tại Guadalcanal thuộc quần đảo Solomon. Trận đánh này diễn ra ở cả trên bộ, trên biển và trên không giữa Lục quân và Hải quân Đế quốc Nhật Bản với quân Đồng Minh (chủ yếu là Thủy quân lục chiến Hoa Kỳ và Lục quân Hoa Kỳ). Trận đánh này là một trong ba cuộc tấn công lớn của lục quân Nhật tại Guadalcanal.
Kết quả của trận đánh là nhiều cuộc tấn công của Quân đoàn 17 Lục quân Nhật Bản kéo dài trong ba ngày do trung tướng Harukichi Hyakutake chỉ huy đã bị lực lượng thủy quân lục chiến của thiếu tướng Alexander Vandegrift đẩy lùi với thương vong rất lớn của quân Nhật. Lực lượng Hoa Kỳ đã bảo vệ thành công phòng tuyến Lunga, vành đai bảo vệ sân bay Henderson tại Guadalcanal trong khi các máy bay của họ xuất phát từ chính sân bay này cũng đã tấn công các lực lượng hải quân và không quân Nhật.
Trận đánh này là cuộc tấn công trên bộ cuối cùng của quân Nhật tại Guadalcanal. Sau khi nỗ lực tăng thêm quân của người Nhật thất bại trong trận Hải chiến Guadalcanal vào tháng 11 năm 1942, quân Nhật xem như đã bị đánh bại và cuối cùng đã rút lui khỏi hòn đảo vào tháng 2 năm 1943.
Hoàn cảnh trận đánh > Lực lượng đôi bên

Vì mất vị trí ở phía đông sông Matanikau, quân Nhật nhận thấy cuộc tấn công vào các vị trí phòng thủ của quân Mỹ dọc bờ biển sẽ vô cùng khó khăn. Do đó, sau khi quan sát các vị trí của quân Mỹ ở Lunga Point bởi các sĩ quan tham mưu của mình, tướng Hyakutake đã quyết định mũi tấn công chính của ông sẽ là từ phía nam sân bay Henderson. Sư đoàn 2 (được tăng viện một trung đoàn từ Sư đoàn 38), do trung tướng Masao Maruyama chỉ huy, bao gồm 7.000 quân trong ba trung đoàn bộ binh (mỗi trung đoàn gồm ba tiểu đoàn) được lệnh băng qua rừng và tấn công quân phòng thủ Mỹ từ phía nam gần bờ phía đông sông Lunga. Sư đoàn 2 được chia làm ba đơn vị: đơn vị cánh trái của thiếu tướng Yumio Nasu gồm Trung đoàn Bộ binh 29, đơn vị cánh phải của thiếu tướng Kiyotake Kawaguchi gồm Trung đoàn Bộ binh 230 (tăng viện từ Sư đoàn 38), và cuối cùng là lực lượng dự phòng do Maruyama chỉ huy gồm Trung đoàn Bộ binh 16. Ngày dự tính cho cuộc tấn công là ngày 22 tháng 10. Để đánh lạc hướng sự chú ý của phía Mỹ khỏi mũi tấn công chủ yếu từ phía Nam, lực lượng pháo binh hạng nặng cùng năm tiểu đoàn bộ binh (khoảng 2.900 người) do Thiếu tướng Tadashi Sumiyoshi chỉ huy sẽ tấn công chu vi phòng thủ của quân Mỹ từ phía tây dọc theo hành lang bờ biển. Người Nhật ước tính có 10.000 lính Mỹ trên đảo, nhưng trên thực tế con số này lên đến 23.000.
Trong lúc đó, phòng tuyến Lunga được bảo vệ bởi 4 trung đoàn bộ binh bao gồm 13 tiểu đoàn. Trung đoàn Bộ binh 164 bảo vệ khu vực cực đông. Mở rộng trung đoàn 164 về phía nam và phía tây qua đỉnh Edson đến sông Lunga là Trung đoàn Thủy quân lục chiến 7. Bảo vệ khu vực phía đông Lunga đến bờ biển là hai trung đoàn 1 và 5 Thủy quân lục chiến. Bảo vệ cửa sông Matanikau là hai tiểu đoàn do Trung tá William J. McKelvy chỉ huy: Tiểu đoàn 3 thuộc Trung đoàn 1 Thủy quân lục chiến và Tiểu đoàn 3 thuộc Trung đoàn 7 Thủy quân lục chiến. Lực lượng của McKelvy bị chia cắt khỏi phòng tuyến Lunga một khoảng cách được bảo vệ bởi các đơn vị tuần tra.
Diễn biến > Cuộc tấn công của đại tá Nakaguma

Tướng Sumiyoshi nhận được tin tức từ bộ tham mưu của tướng Hyakutake về việc thay đổi thời gian tấn công sang ngày 24 tháng 10, nhưng không thể liên lạc được với đơn vị dưới quyền để thông báo sự trì hoãn. Do đó, đêm 23 tháng 10, hai tiểu đoàn thuộc Trung đoàn 4 Bộ binh cùng chín xe tăng của Đại đội 1 Xe tăng Độc lập tung ra cuộc tấn công vào các vị trí phòng ngự của Thủy quân Lục chiến Mỹ tại cửa sông Matanikau.
Những chiếc xe tăng của Nakaguma đã tấn công thành từng cặp vượt qua bãi cát cửa sông Matanikau phía sau hàng rào pháo binh. Pháo chống tăng 37mm và hỏa lực pháo đã nhanh chóng tiêu diệt cả chín xe tăng. Cùng thời điểm đó, bốn tiểu đoàn thuộc pháo binh Thủy quân Lục chiến, với 40 lựu pháo, đã bắn hơn 6.000 quả đạn pháo vào khu vực giữa Point Cruz và Matanikau, gây thiệt hại nặng cho những tiểu đoàn của đại tá Nakaguma đang tìm cách tiếp cận phòng tuyến Hoa Kỳ. Cuộc tấn công của Nakaguma kết thúc vào lúc 1 giờ 15 phút ngày 24 tháng 10, lực lượng Mỹ chỉ bị thiệt hại nhẹ và không bị mất bất kỳ khu vực nào.
Một phần vì cuộc tấn công của Nakaguma, ngày 24 tháng 10, Tiểu đoàn 2 Trung đoàn 7 Thủy quân Lục chiến do Thiếu tá Herman H. Hanneken chỉ huy đã được đưa đến Matanikau. Sau khi phát hiện lực lượng của đại tá Oka đang áp sát các vị trí Thủy quân lục chiến tại Matanikau từ phía nam, tiểu đoàn của Hanneken được bố trí trên một đỉnh núi sườn phải đối mặt với phía nam hình thành nên một phần mở rộng liên tục của các sườn nội địa của tuyến phòng thủ Matanikau hình móng ngựa. Tuy nhiên vẫn có một khoảng cách giữa cánh trái của đơn vị Hanneken (phía đông) và phòng tuyến chính.