stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Cambalida coriacea

| Cambalida coriacea> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Corinnidae
Chi (genus): Cambalida
Loài (species): C. coriacea
Danh pháp hai phần
Cambalida coriacea Simon, 1910 
Cambalida coriacea là một loài nhện trong họ Corinnidae.
Loài này thuộc chi Cambalida. Cambalida coriacea được Eugène Simon miêu tả năm 1910.
Chú thích

↑  Platnick, Norman I. (2010): The world spider catalog, version 10.5. American Museum of Natural History.
Bom bay

Đối với thành phố của Ấn Độ, xem Bombay.
Bom bay V-1
Yokosuka MXY-7 Ohka
Bom bay là một tên lửa hoặc máy bay có người lái hoặc không người lái mang theo đầu đạn nổ lớn, tiền thân của tên lửa hành trình hiện đại. Ngược lại với một máy bay ném bom, dự định sẽ thả bom và sau đó quay trở lại căn cứ của nó để tái sử dụng, một quả bom bay đâm vào mục tiêu của nó và do đó chính nó bị phá hủy trong cuộc tấn công của nó.
Thuật ngữ bom bay thường xuyên nhất liên quan đến hai loại vũ khí đặc biệt của Thế chiến thứ hai là V-1 của Đức Quốc Xã và Ohka của Đế quốc Nhật Bản. Loại trước đây không được điều khiển, vì tên lửa hành trình đầu tiên được biết đến từng được triển khai trong chiến đấu; người sau mang theo một phi công trong một nhiệm vụ kamikaze.
Hình mẫu lịch sử

Sphere ngày 13 tháng 3 năm 1915 đã xuất bản một bài viết về "Khả năng của ngư lôi trên không được điều khiển bởi không dây", được đề xuất bởi một "phóng viên của Sphere" và được một "chuyên gia hàng không" tuyên bố là khả thi.
Nỗ lực đầu tiên để chế tạo bom bay (được gọi là "ngư lôi trên không" trong Hải quân) được thực hiện bởi Elmer Sperry cho Hải quân Hoa Kỳ vào năm 1916, được gọi là Máy bay tự động Hewitt-Sperry, và dựa trên thủy phi cơ Curtiss N-9. Điều này dẫn đến một thiết kế dành riêng cho nhiệm vụ của Curtiss, Bom Bay của Sissry, gần như không thành công. Quân đội Hoa Kỳ cũng đã cố gắng phát triển một quả bom bay trong Thế chiến I, Lỗi Kettering, nhưng chiến tranh đã kết thúc trước khi chương trình có thể trưởng thành. Bom bay Mistel của Đức hoạt động nhưng không thành công về cơ bản là một điện tích hình dạng khổng lồ gắn trên khung máy bay của máy bay ném bom hai động cơ được tái sử dụng (thường là Junkers Ju 88) thay cho buồng lái, được điều khiển bởi một máy bay chiến đấu ngồi trên. Máy bay chiến đấu đầu tiên thực hiện một khóa học về phía mục tiêu, sau đó phát hành Mistel sẽ tiếp tục mục tiêu của nó. Ví dụ nổi tiếng nhất về bom bay là V-1 của Đức, nhiều trong số đó nhắm vào London vào năm 1944 trong Thế chiến II.
Các loại

Bom bay có thể được cung cấp năng lượng hoặc không có sức mạnh, được điều khiển hoặc không được điều khiển, mặc dù các loại bom bay không có sức mạnh như Bat của Hải quân Hoa Kỳ và Hagelkorn của Đức ("Hailstone") và Fritz X được thiết kế trong Thế chiến II thường được gọi là bom lượn. Bom bay tương tự như các tên lửa hành trình hiện đại như Tomahawk dùng động cơ phản lực và Exocet chạy bằng tên lửa, trong đó chúng được trang bị cánh để cung cấp lực nâng trên một khoảng cách xa và thường có động cơ hoạt động cho đến khi va chạm. Điều này khác biệt đáng kể so với các tên lửa đạn đạo, được phóng theo quỹ đạo đạn đạo và không dựa vào lực nâng để tiếp cận mục tiêu của chúng.
Đăk Ring

Đăk Ring là một xã thuộc huyện Kon Plông, tỉnh Kon Tum, Việt Nam.
Xã Đăk Ring có diện tích 97,47 km², dân số năm 2019 là 1.991 người, mật độ dân số đạt 20 người/km².
Chú thích

↑  13/2004/NĐ-CP
1 2  Ban chỉ đạo Tổng điều tra dân số và nhà ở trung ương. “Dân số đến 01 tháng 4 năm 2019 - tỉnh Kon Tum” (PDF). Truy cập ngày 4 tháng 5 năm 2020.
↑  Tổng cục Thống kê
Tropicus alpacinchensis

| Tropicus alpacinchensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Heteroceridae
Chi (genus): Tropicus
Loài (species): T. alpacinchensis
Danh pháp hai phần
Tropicus alpacinchensis Skalický, 2002 
Tropicus alpacinchensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Heteroceridae. Loài này được Skalický miêu tả khoa học đầu tiên năm 2002.
Chú thích

↑  Hallan, J.  (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Acroporium lamprophyllum

| Acroporium lamprophyllum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Bryophyta
Lớp (class): Bryopsida
Phân lớp (subclass): Bryidae
Bộ (ordo): Hypnales
Họ (familia): Sematophyllaceae
Chi (genus): Acroporium
Loài (species): A. lamprophyllum
Danh pháp hai phần
Acroporium lamprophyllum Mitt., 1868 
Acroporium lamprophyllum là một loài Rêu trong họ Sematophyllaceae. Loài này được Mitt. mô tả khoa học đầu tiên năm 1868.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Acroporium lamprophyllum”. Truy cập ngày 10 tháng 8 năm 2013.
Đình Bát Tràng

| Đình Bát Tràng  |
| --- | --- |

Thờ phụng

Lưu Thiên Tử Đại Vương
Lưu Cơ
Công tích: khai quốc công thần nhà Đinh
 


Bạch Mã Đại Vương
Long Đỗ
Thánh tích: thành hoàng Thăng Long
 


Tràng Thuận Nghi Dung
 
Thông tin đình
Địa chỉ:  làng Bát Tràng, xã Bát Tràng, huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội, Việt Nam
Thành lập: 1720
x t 
Đình Bát Tràng là một trong số những ngôi đình lớn của xứ Kinh Bắc xưa. Đình nằm tại làng Bát Tràng, xã Bát Tràng, huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội. Đình Bát Tràng thờ sáu vị thần đã có công giúp dân đánh giặc giữ nước bao: gồm: Lưu Thiên Tử Đại Vương, Bạch Mã Đại Vương, Tràng Thuận Nghi Dung, Phan Đại tướng, Cai Minh Đại Vương và Hồ Quốc Thần Đại Vương.
Đình được làm lại vào năm 1720 đời vua Lê Dụ Tông, xây theo kiểu chữ Nhị, phía trong là hậu cung gồm 3 gian, phía ngoài là tòa đại bái gồm 5 gian 2 chái. Cột đình làm bằng những cây gỗ lim lớn, Các gian bên được lát bục gỗ theo bậc tam cấp làm chỗ ngồi, đình quay ra sông Nhị Hà. Hiện nay đình còn lưu giữ hơn 50 đạo sắc phong cho thành hoàng, đời vua Lê Cảnh Hưng, đời vua Quang Trung và vua Cảnh Thịnh.
Một số câu đối tại đình Bát Tràng

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
|    埔移手藝開亭宇 蘭熱心香拜聖神 |  Phiên âm: Bồ di thủ nghệ khai đình vũ Lan nhiệt tâm hương bái thánh thần | Làng  gốm Bát Tràng của ta nhiều nghệ nhân,sẽ thành công |  |
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
|    兩界交爭圖畫入 重門煙月太平開 |  Phiên âm: Lưỡng giới giao tranh đồ họa nhập Trùng môn yên nguyệt thái bình khai. |  |
Câu thơ sau rất ý nghĩa mong các bạn đọc:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
|  五行秀氣煄英傑 萬丈文光表吉祥 |  Phiên âm: Ngũ hành tú khí chung anh kiệt Vạn trượng văn quang biểu cát tường |  Dịch nghĩa: Nơi tụ hội khí thiêng hun đúc nên những bậc anh hùng hào kiệt Ánh sáng văn hóa tỏa xa vạn dặm biểu hiện sự cát tường. |
Tipula finitima

| Tipula finitima> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Diptera
Họ (familia): Tipulidae
Chi (genus): Tipula
Loài (species): T. finitima
Danh pháp hai phần
Tipula finitima Alexander, 1936 
Tipula finitima là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập 5 tháng 6 năm 2012.
Xylocopa teredo

| Xylocopa teredo> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Apidae
Phân họ (subfamilia): Xylocopinae
Tông (tribus): Xylocopini
Chi (genus): Xylocopa
Loài (species): X. teredo
Danh pháp hai phần
Xylocopa teredo Guilding, 1825 
Xylocopa teredo là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Guilding mô tả khoa học năm 1825.
Chú thích

↑  (2008) Integrated Taxonomic Information System (ITIS) Bee Checklist 3 oktober 2008
Cambarellus blacki

| Cambarellus blacki> Tình trạng bảo tồn |
| --- | --- |
 Thiếu dữ liệu  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Crustacea
Lớp (class): Malacostraca
Bộ (ordo): Decapoda
Họ (familia): Cambaridae
Chi (genus): Cambarellus
Loài (species): C. blacki
Danh pháp hai phần
Cambarellus blacki (Hobbs, 1980) 
Cambarellus blacki là một loài tôm sông trong họ Cambaridae. Nó là loài đặc hữu của Florida.
Chú thích

↑   http://www.natureserve.org/explorer/servlet/NatureServe?searchName=Cambarellus+Blacki+. Đã bỏ qua tham số không rõ |verk= (trợ giúp); Đã bỏ qua tham số không rõ |titel= (gợi ý |title=) (trợ giúp); Đã bỏ qua tham số không rõ |månad= (trợ giúp); Đã bỏ qua tham số không rõ |utgivare= (trợ giúp); Đã bỏ qua tham số không rõ |år= (trợ giúp); Đã bỏ qua tham số không rõ |hämtdatum= (trợ giúp); |title= trống hay bị thiếu (trợ giúp)[liên kết hỏng]
↑  F. Alvarez, M. López-Mejía & C. Pedraza Lara (2010). “Cambarellus blacki”. Sách Đỏ IUCN các loài bị đe dọa. Phiên bản 3.1. Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế. Truy cập ngày 5 tháng 10 năm 2010.
376 Geometria

| Khám phá |
| --- | --- |
Khám phá bởi: Auguste Charlois
Ngày phát hiện: 18 tháng 9 năm 1893
Tên định danh
Đặt tên theo: geometry
Tên thay thế: 1893 AM
Danh mục tiểu hành tinh: Vành đai chính
Đặc trưng quỹ đạo
Kỷ nguyên ngày 30 tháng 1 năm 2005 (JD 2453400.5)
Cận điểm quỹ đạo: 283.826 Gm (1.897 AU)
Viễn điểm quỹ đạo: 401.004 Gm (2.681 AU)
Bán trục lớn: 342.415 Gm (2.289 AU)
Độ lệch tâm: 0.171
Chu kỳ quỹ đạo: 1264.825 d (3.46 a)
Tốc độ vũ trụ cấp 1 trung bình: 19.69 km/s
Độ bất thường trung bình: 147.945°
Độ nghiêng quỹ đạo: 5.43°
Kinh độ điểm mọc: 302.268°
Góc cận điểm: 316.336°
Đặc trưng vật lý
Kích thước: 35.0 km
Khối lượng: không biết
Mật độ trung bình: không biết
Hấp dẫn bề mặt: không biết
Tốc độ vũ trụ cấp 2: không biết
Chu kỳ tự quay: không biết
Suất phản chiếu: không biết
Nhiệt độ: không biết
Kiểu phổ: S
Cấp sao tuyệt đối (H): 9.49
 
376 Geometria là một tiểu hành tinh kiểu S, ở vành đai chính. Nó được Auguste Charlois phát hiện ngày 18.9.1893 ở Nice, và được đặt tên là Geometria, nghĩa là hình học.
Boenasa tricolor

| Boenasa tricolor> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Chi (genus): Boenasa
Loài (species): B. tricolor
Danh pháp hai phần
Boenasa tricolor (Herrich-Schaffer, 1866) 
Danh pháp đồng nghĩa
 Torycus tricolor Herrich-Schaffer, 1866  Boenasa toryca Schaus, 1924 
Boenasa tricolor là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Trí tuệ nhân tạo phân tán

Trí tuệ Nhân tạo Phân tán (TNP), còn được gọi là Trí tuệ Nhân tạo Phi tập trung, là một mảng con trong lĩnh vực nghiên cứu trí tuệ nhân tạo, chú trọng phát triển các giải pháp mang tính phân tán để giải quyết các vấn đề. TNP có liên quan chặt chẽ đến lĩnh vực hệ thống đa tác nhân, đồng thời là tiền thân của nó.
Định nghĩa

Trí tuệ Nhân tạo Phân tán (TNP) là một phương thức tiếp cận nhằm giải quyết các vấn đề phức tạp trong mảng học thuật, lập kế hoạch và ra quyết định. Nó mang tính song song đáng xấu hổ, thế nên có thể khai thác năng lực tính toán trên quy mô lớn và phân phối tài nguyên máy tính theo không gian. Các thuộc tính này cho phép nó giải quyết các vấn đề đòi hỏi phải xử lý của các tập dữ liệu khổng lồ. Hệ thống TNP bao gồm các nút xử lý học tập tự trị (tức các tác nhân) được phân tán, thường ở quy mô rất lớn. Các nút TNP có thể hoạt động độc lập và các giải pháp từng phần được tích hợp lại thông qua quy trình giao tiếp giữa các nút. Các hệ thống TNP được xây dựng để có thể dễ dàng thích ứng với những thay đổi trong định nghĩa vấn đề hoặc các tập dữ liệu nền tảng.
Trái với các hệ thống trí tuệ nhân tạo tập trung hoặc nguyên khối, hệ thống TNP không yêu cầu tất cả dữ liệu và nút liên quan phải được tổng hợp tại một vị trí duy nhất.
Tài liệu tham khảo

↑  Demazeau, Yves, and J-P. Müller, eds. Decentralized Ai. Vol. 2. Elsevier, 1990.
Tropicus arawak

| Tropicus arawak> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Heteroceridae
Chi (genus): Tropicus
Loài (species): T. arawak
Danh pháp hai phần
Tropicus arawak Bameul, 1995 
Tropicus arawak là một loài bọ cánh cứng trong họ Heteroceridae. Loài này được Bameul miêu tả khoa học đầu tiên năm 1995.
Chú thích

↑  Hallan, J.  (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
377

Năm lịchBản mẫu:SHORTDESC:Năm lịch
| --- | --- |
Thiên niên kỷ:: thiên niên kỷ 1
Thế kỷ::  thế kỷ 3  thế kỷ 4   thế kỷ 5
Thập niên::  thập niên 350  thập niên 360  thập niên 370  thập niên 380  thập niên 390
Năm::  374  375  376  377  378  379  380
Năm 377 là một năm trong lịch Julius.
Sinh

| --- | --- |
Lịch Gregory: 377 CCCLXXVII
Ab urbe condita: 1130
Năm niên hiệu Anh: N/A
Lịch Armenia: N/A
Lịch Assyria: 5127
Lịch Ấn Độ giáo: 
 - Vikram Samvat: 433–434
 - Shaka Samvat: 299–300
 - Kali Yuga: 3478–3479
Lịch Bahá’í: −1467 – −1466
Lịch Bengal: −216
Lịch Berber: 1327
Can Chi: Bính Tý (丙子年) 3073 hoặc 3013     — đến — Đinh Sửu (丁丑年) 3074 hoặc 3014
Lịch Chủ thể: N/A
Lịch Copt: 93–94
Lịch Dân Quốc: 1535 trước Dân Quốc 民前1535年
Lịch Do Thái: 4137–4138
Lịch Đông La Mã: 5885–5886
Lịch Ethiopia: 369–370
Lịch Holocen: 10377
Lịch Hồi giáo: 253 BH – 252 BH
Lịch Igbo: −623 – −622
Lịch Iran: 245 BP – 244 BP
Lịch Julius: 377 CCCLXXVII
Lịch Myanma: −261
Lịch Nhật Bản: N/A
Phật lịch: 921
Dương lịch Thái: 920
Lịch Triều Tiên: 2710
Tipula filicornis

| Tipula filicornis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Diptera
Họ (familia): Tipulidae
Chi (genus): Tipula
Loài (species): T. filicornis
Danh pháp hai phần
Tipula filicornis Brunetti, 1918 
Tipula filicornis là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Indomalaya.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập 5 tháng 6 năm 2012.
Acroporium longirostre

| Acroporium longirostre> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Bryophyta
Lớp (class): Bryopsida
Phân lớp (subclass): Bryidae
Bộ (ordo): Hypnales
Họ (familia): Sematophyllaceae
Chi (genus): Acroporium
Loài (species): A. longirostre
Danh pháp hai phần
Acroporium longirostre (Brid.) W.R.Buck, 1983 
Acroporium longirostre là một loài Rêu trong họ Sematophyllaceae. Loài này được (Brid.) W.R. Buck mô tả khoa học đầu tiên năm 1983.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Acroporium longirostre”. Truy cập ngày 10 tháng 8 năm 2013.
Đăk Pxi

Đăk Pxi là một xã thuộc huyện Đăk Hà, tỉnh Kon Tum, Việt Nam.
Xã Đăk Pxi có diện tích 295,95 km², dân số năm 2019 là 4.672 người, mật độ dân số đạt 16 người/km².
Chú thích

↑  122/1983/QĐ-HĐBT
1 2  Ban chỉ đạo Tổng điều tra dân số và nhà ở trung ương. “Dân số đến 01 tháng 4 năm 2019 - tỉnh Kon Tum” (PDF). Truy cập ngày 4 tháng 5 năm 2020.
↑  Tổng cục Thống kê
3699 Milbourn

| Khám phá |
| --- | --- |
Khám phá bởi: E. Bowell
Nơi khám phá: Flagstaff (AM)
Ngày phát hiện: 29 tháng 10 năm 1984
Tên định danh
Tên định danh: 3699
Tên định danh thay thế: 1984 UC2
Đặc trưng quỹ đạo
Kỷ nguyên 14 tháng 5 năm 2008
Cận điểm quỹ đạo: 1.9496900
Viễn điểm quỹ đạo: 2.8473010
Độ lệch tâm: 0.1871196
Chu kỳ quỹ đạo: 1356.7717155
Độ bất thường trung bình: 175.37017
Độ nghiêng quỹ đạo: 5.71794
Kinh độ điểm mọc: 95.13415
Góc cận điểm: 232.26606
Đặc trưng vật lý
Cấp sao tuyệt đối (H): 12.7
 
3699 Milbourn (1984 UC2) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 29 tháng 10 năm 1984 bởi E. Bowell ở Flagstaff (AM).
Tênd in honor of Stanley William Milbourn, editor of the circulars of
the British Astronomical Association during 1969-1986, director of the comet
section during 1968-1977 và currently assistant director of the computing
section. Long interested in astronomical computations, particularly those
involving returning periodic comets, he has produced a steady stream of
accurate predictions over the năm, as he has adapted procedures from
mechanical calculating machine to pocket calculator to personal computer.
Tên suggested bởi B. G. Marsden, who wrote the citation.
Tropicus belizensis

| Tropicus belizensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Heteroceridae
Chi (genus): Tropicus
Loài (species): T. belizensis
Danh pháp hai phần
Tropicus belizensis Skalický, 2006 
Tropicus belizensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Heteroceridae. Loài này được Skalický miêu tả khoa học đầu tiên năm 2006.
Chú thích

↑  Hallan, J.  (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Địa lý Mali

Bản đồ Mali
Vị trí của Mali
Mali là một quốc gia không giáp biển ở Tây Phi, nằm ở phía tây nam của Algeria, kéo dài về phía tây nam từ  phía nam sa mạc Sahara qua Sahel đến khu vực Sudan. Diện tích của Mali là 1.240.192 km².
Hoang mạc hoặc bán hoang mạc mạc bao phủ khoảng 65% tổng diện tích của Mali (1.240.192 km vuông). Sông Niger tạo ra một đồng bằng nội địa rộng lớn và màu mỡ khi nó chảy về phía đông bắc qua Mali từ Guinea trước khi quay về phía nam và cuối cùng đổ vào vịnh Guinea.
Lãnh thổ bao gồm ba khu vực tự nhiên: khu vực trồng trọt ở phía nam khu vực Sudan, khu vực bán hoang mạc trung tâm Sahelian và vùng sa mạc Sahara phía bắc. Địa hình chủ yếu là sa mạc ở phía nam và bằng phẳng đến đồng bằng gợn sóng hoặc cao nguyên cao (ở độ cao 200–500 m) ở phía bắc. Có những ngọn đồi gồ ghề ở phía đông bắc, với độ cao lên đến 1.000 mét.
Sông Niger (với 1.693 km ở Mali) và sông Senegal là hai con sông lớn nhất của Mali. Sông Niger thường được mô tả là mạch máu của Mali, một nguồn thực phẩm, nước uống, thủy lợi và giao thông.
Điểm thấp nhất của đất nước nằm trên sông Senegal (23 m) và điểm cao nhất là Hombori Tondo (1155 m).
Khí hậu

Mali là một trong những nước nóng nhất trên thế giới. Đường xích đạo nhiệt, trùng với các điểm nóng nhất quanh năm trên hành tinh dựa trên nhiệt độ trung bình hàng năm nằm trên nước này. Phần lớn Mali có lượng mưa không đáng kể và hạn hán rất thường xuyên sảy ra. Cuối tháng 6 đến đầu tháng 12 là mùa mưa ở khu vực cực nam. Trong thời gian này, lũ lụt ở sông Niger diễn ra phổ biến, tạo ra châu thổ nội địa sông Niger. Phần sa mạc phía bắc rộng lớn của Mali có khí hậu sa mạc nóng (phân loại khí hậu Köppen BWh) với mùa hè dài, cực kỳ nóng và lượng mưa khan hiếm giảm về phía bắc. Khu vực trung tâm có khí hậu bán khô hạn nóng (phân loại khí hậu Köppen BSh) với nhiệt độ quanh năm rất cao, mùa khô kéo dài và mùa mưa ngắn, bất thường. Vành đai nhỏ miền nam sở hữu khí hậu xavan (phân loại khí hậu Köppen Aw) nhiệt độ rất cao quanh năm với một mùa khô và một mùa mưa. Trong mùa nóng nhất trong năm, nhiệt độ cao trong cả nước. Timbuktu, Taoudenni, Araouane, Gao, Kidal, Tessalit là một trong những điểm nóng nhất trên trái đất trong những tháng nóng nhất. Kayes, với nhiệt độ cao trung bình khoảng 44 °C (111,2 °F) trong tháng tư có biệt danh là "nồi áp suất của châu Phi" do nhiệt độ cực cao quanh năm. Nhiệt độ cực đoan hơn ở phía bắc trong sa mạc Sahara; nhiệt độ cao trung bình tối đa trong năm đạt 46 °C (114,8 °F) ở Araouane vào tháng 6 và đến gần 48 °C trong vùng Taoudenni trong thời gian nắng tháng 7 là cao ở Mali, đạt mức cao nhất trong vùng khô cằn phía Bắc với khoảng 3600 - 3700 giờ một năm. Mali có tổng thể là khí hậu nóng, nắng và khô bị chi phối bởi các sườn núi cận nhiệt đới.
Địa chất

Về mặt địa chất, Mali bao gồm phần lớn các vùng đá hoa cương và đá phiến sét bao phủ bởi đá sa thạch và thạch anh bồi tích. Mali trải dài trên hai cấu trúc địa chất chính, nền lục địa Tây Phi Cổ ở phía tây và khiên Tuareg ở phía đông nam kết hợp với nhau vào cuối thời kỳ Tiền Cambri từ 600 đến 550 triệu năm trước. Vùng nối nằm ở phía tây của núi Adrar des Ifoghas.
Những tảng đá mẹ của nền cổ Tây Phi được bao phủ ở phía tây bắc bởi trầm tích của lưu vực Taoudeni, với hai nhánh đá tinh thể chính ở phía bắc khiên Reguibat ở Mauritania và phía nam khiên Leo bao gồm Bougouni và vết lộ thiên Kaneiba, cả hai đều chứa các khoáng sản quý giá. Cũng có thể có trữ lượng dầu mỏ trong lưu vực Taoudeni.
Biên giới

Mali có đường biên giới dài tổng cộng 7.243 km (4.500 dặm), giáp với bảy nước:
Bắc và Đông Bắc: Algeria- 1.376 km / 855 mi
Đông: Niger- 821 km / 510 mi
Đông Nam: Burkina Faso- 1.000 km / 621 mi
Nam: Bờ Biển Ngà- 532 km / 330 mi
Tây Nam: Guinea-858 km / 533 mi
Tây: Senegal & Mauritania- 419 km / 260 mi & 2,237 km / 1390 mi (tương ứng)
Tài nguyên thiên nhiên

Mali có giàu tài nguyên với bauxite, đồng, kim cương, vàng, đá hoa cương, thạch cao, quặng sắt, cao lanh, đá vôi, lithi, mangan, phosphat, muối, bạc, urani và kẽm. Không phải tất cả các khoáng sản đều đang được khai thác và một số khoáng sản có thể không khả thi về mặt thương mại. Mali cũng có nguồn thủy năng dồi dào.
Sử dụng đất

65% diện tích đất của Mali là hoang mạc mạc hoặc bán hoang mạc. Theo ước tính trong năm 2011, chỉ có 5,63% diện tích của Mali có thể được phân loại là đất canh tác, và 0,1% là trồng cây lâu năm. Mali ước tính có 2.358 km² diện tích đất được tưới tiêu vào năm 2003. Mali có 100 km khối tổng tài nguyên nước tái tạo theo ước tính của năm 2011.
Vấn đề môi trường

Mali phải đối mặt với nhiều thách thức về môi trường, bao gồm sa mạc hóa, phá rừng, xói mòn đất, hạn hán và nguồn cung cấp nước uống không đủ. Phá rừng là một vấn đề đặc biệt nghiêm trọng và đang phát sinh. Theo Bộ Môi trường, dân số Mali tiêu thụ 6 triệu tấn gỗ mỗi năm dùng cho nguyên liệu và nhiên liệu. Để đáp ứng nhu cầu này, 400.000 ha diện tích rừng bị mất hàng năm, hầu như chắc chắn việc phá hủy các khu rừng hoang dã của đất nước.
Mali là một bên tham gia các hiệp ước quốc tế về Đa dạng sinh học, Công ước khung Liên Hợp Quốc về Biến đổi Khí hậu, Nghị định thư Kyoto, Sa mạc hóa, Các loài nguy cấp, Chất thải nguy hại, Luật biển, Nghị định thư Montreal, đất ngập nước và Săn bắt cá voi. Nước này đã ký nhưng không phê chuẩn các thỏa thuận đã chọn.
Mối nguy hiểm tự nhiên

Các mối nguy hiểm tự nhiên ở Mali bao gồm:
Bão cát sa mạc ở phía bắc
Gió có nhiều bụi thường gặp trong mùa khô, mang đến một đám mây bụi có thể làm hỏng máy bay, làm hỏng máy tính và các thiết bị điện tử nhạy cảm, cũng như gây các bệnh về đường hô hấp.
Hạn hán định kỳ
Cháy rừng ở phía nam
Lũ lụt không thường xuyên, ví dụ như trong tháng 7 năm 2007.
Giông nhiệt đới ở phía nam, có thể gây ra gió và sét cũng như lũ quét.
Lũ không thường xuyên ở sông Niger
Rừng ở Mali không gây hại cho động vật hoang dã nhưng gây hại đối với con người.
Ttham khảo

1 2 3 4 5  Mali country profile. Library of Congress [//en.wikipedia.org/wiki/Federal_Research_Division Federal Research Division (January 2005).
1 2  http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/profiles/Mali.pdf
↑  https://books.google.fr/books?id=cHRHH7_minUC&pg=PA411&dq=Araouan+%C3%A0+sa+limite+sud-est&hl=fr&sa=X&ei=8CNCVYGuMdPLaO-CgPgL&ved=0CCAQ6AEwAA#v=onepage&q=Araouan%20%C3%A0%20sa%20limite%20sud-est&f=false
↑  “Correspondance d'Orient”. Google Books. Truy cập 9 tháng 5 năm 2018.
1 2  Imrich Kusnir (1999). “Gold in Mali” (PDF). Acta Montanistica Slovaca. Truy cập ngày 14 tháng 3 năm 2009.
↑  “Taoudeni Basin,OnshoreMali & Mauritania” (PDF). IHS. tháng 8 năm 2007. Truy cập ngày 14 tháng 3 năm 2009.
↑  International Federation of Red Cross And Red Crescent Societies (IFRC): "Mali: Floods DREF Bulletin No. MDRML004". ngày 13 tháng 7 năm 2007. ReliefWeb site retrieved ngày 13 tháng 8 năm 2007.
Bản đồ khí hậu Köppen của Mali
Địa hình Mali