stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Zlatan Ibrahimović
Sự nghiệp cầu thủ > Manchester United > Mùa giải 2016–17

Anh được trao chiếc áo số 9 trước mùa giải 2016–17. Vào ngày 7 tháng 8, Ibrahimović ghi bàn thắng quyết định giúp Manchester United đánh bại Leicester City tại Siêu cúp Anh 2016, Anh bật cao hơn Wes Morgan rồi đánh đầu hạ thủ môn Kasper Schmeichel của Leicester City ở phút thứ 83. Trong trận khai màn Premier League sau đó một tuần, anh ghi bàn với một cú sút xa trong chiến thắng 3–1 tại trước Bournemouth vào ngày khai mạc. Vào ngày 20 tháng 8, anh ghi cả hai bàn thắng, một pha đánh đầu trong hiệp một và một quả phạt đền trong hiệp hai, để đánh bại Southampton với tỷ số 2-0 trên sân nhà cho câu lạc bộ. Vào ngày 6 tháng 11, anh ghi 2 bàn thắng trong chiến thắng 3-1 trước Swansea City, bàn thắng đầu tiên của anh trong trận đấu là bàn thắng thứ 25,000 trong lịch sử Premier League. Tuy nhiên, sau đó anh đã bị phạt và nhận thẻ vàng thứ năm trong mùa giải, điều này khiến anh bỏ lỡ trận đấu của Manchester United trên sân nhà trước Arsenal vào ngày 19 tháng 11. Vào ngày 5 tháng 2 năm 2017, Ibrahimović ghi bàn thắng thứ 15 của mình trong mùa giải và 20 ở tất cả mọi đấu trường trong chiến thắng 3-0 trước Leicester City, trở thành cầu thủ lớn tuổi nhất ghi ít nhất 15 bàn thắng trong một mùa giải Premier League ở tuổi 35 và 125 ngày.
Vào ngày 16 tháng 2 năm 2017, Ibrahimović đã lập hat-trick đầu tiên cho Manchester United trong chiến thắng 3–0 trước Saint-Étienne ở vòng 32 đội tại Europa League. Vào ngày 19 tháng 2, anh ra sân lần đầu tiên tại Cúp FA ở phút thứ 62 và ghi bàn thắng trong chiến thắng 2–1 trước Blackburn Rovers tại Ewood Park. Chính xác một tuần sau khi ra mắt Cúp FA, Ibrahimović ghi hai bàn thắng, một cú đá phạt và một cú đánh đầu trong trận chung kết Cúp EFL năm 2017. Qua đó giúp United giành danh hiệu này lần thứ 5 trong lịch sử và riêng cá nhân anh cũng giành được danh hiệu thứ hai cùng với Quỷ Đỏ. Vào ngày 7 tháng 3, Ibrahimović đã bị treo giò ba trận đấu bởi FA vì hành vi bạo lực đối với cầu thủ Tyrone Mings của Bournemouth trong trận hòa 1-1 tại Old Trafford khoảng ba ngày trước đó. Sau đó vào ngày 13 tháng 4, Ibrahimović được đưa vào danh sách rút gọn gồm 6 cầu thủ cho Giải thưởng cầu thủ PFA của năm. Vào ngày 20 tháng 4, Ibrahimović bị chấn thương dây chằng nghiêm trọng ở đầu gối phải trong trận tứ kết Europa League trước Anderlecht ở Old Trafford. Một số nguồn tin cho biết rằng chấn thương đó khiến cho Ibrahimović có thể nghĩ đến hết mùa giải 2016–17. Anh quyết định không chấp nhận bất kỳ khoản lương nào từ câu lạc bộ trong khi anh chưa lấy lại được sức khỏe.
Ibrahimović giành danh hiệu châu Âu đầu tiên trong sự nghiệp sau khi Manchester United đánh bại Ajax trong trận chung kết Europa League tại Friends Arena ở Stockholm, sau đó anh lọt vào đội hình tiêu biểu UEFA Europa League của mùa giải. Vào cuối mùa giải, có thông báo rằng Manchester United sẽ để Ibrahimović ra đi vào cuối hợp đồng của mình vào ngày 30 tháng 6 năm 2017. Tuy nhiên, sau đó họ xác nhận rằng họ đã đàm phán trở lại với Ibrahimović để tái ký hợp đồng vào nửa sau của mùa giải 2017–18.
Sự nghiệp cầu thủ > Manchester United > Mùa giải 2017–18

Vào ngày 24 tháng 8 năm 2017, Ibrahimović đã ký hợp đồng một năm với Manchester United. Anh sẽ mặc số 10 trong mùa thứ hai của mình với đội bóng. Vào ngày 18 tháng 11, Ibrahimović trở lại câu lạc bộ, thay thế Anthony Martial từ băng ghế dự bị trong trận thắng 4–1 trước Newcastle United. Tuần tiếp theo, anh trở thành cầu thủ đầu tiên góp mặt tại 7 câu lạc bộ khác nhau ở Champions League khi anh vào sân từ băng ghế dự bị trong trận thua 1–0 trước Basel. Trong trận đá chính đầu tiên của mình tức là ngày 20 tháng 12, Ibrahimović ghi được bàn thắng đầu tiên của mình trong mùa giải từ một cú đá phạt trong trận thua 2–1 trước Bristol City trong trận tứ kết của Cúp EFL. Ngày 22 tháng 3 năm 2018, Manchester United tuyên bố Ibrahimović đã đồng ý chấm dứt hợp đồng của mình.
Sự nghiệp cầu thủ > LA Galaxy

Tháng 3 năm 2018, Zlatan Ibrahimović chấm dứt hợp đồng với câu lạc bộ bóng đá Manchester United F.C và gia nhập câu lạc bộ bóng đá Los Angeles Galaxy dưới dạng tự do. Tờ LA Times chạy hai trang quảng cáo với hình ảnh Ibrahimovic và dòng chữ: "Los Angeles thân mến, bạn được chào đón tại đây". Ibrahimovic giảm lương hơn 20 lần khi gia nhập Los Angeles Galaxy (Từ mức lương 35 triệu đôla một mùa, hiện chỉ nhận hơn 1,5 triệu đôla).
Sự nghiệp cầu thủ > LA Galaxy > Mùa giải 2018

Vào ngày 1 tháng 4 năm 2018, trong trận đấu với LA FC, anh ghi bàn thắng đầu tiên cho câu lạc bộ từ khoảng cách 36 mét và ở phút bù giờ đầu tiên anh tiếp tục ghi bàn giúp đội nhà lội ngược dòng 4-3 sau khi bị dẫn trước 3-0.
Anh đã ghi bàn từ một quả phạt đền trong chiến thắng 4-0 trước Columbus Crew vào ngày 8 tháng 7. Ibrahimović đã ghi bàn thắng thứ 12 của mình để giúp đội bóng của mình đánh bại Philadelphia Union với chiến thắng 3-1 vào ngày 22 tháng 7. Anh lập hat-trick đầu tiên của mình tại MLS vào tuần sau trong chiến thắng 4-3 trước Orlando City. Vào ngày 15 tháng 9, anh đã ghi bàn thắng thứ 500 trong sự nghiệp bằng cú móc bóng đẳng cấp trong trận thua 5-3 trước Toronto FC. Sau trận đấu, Ibrahimović nói rằng anh "hạnh phúc cho Toronto vì họ sẽ được nhớ đến như là nạn nhân thứ 500 của tôi". Bàn thắng đó được đề cử ở Giải thưởng FIFA Puskás 2019. Trong năm đầu tiên của mình, anh đã được xướng tên ở MLS All-Star và MLS Best XI, và được trao giải Cầu thủ mới của MLS và Bàn thắng của năm.
Sự nghiệp cầu thủ > LA Galaxy > Mùa giải 2019

Ibrahimović được bầu làm đội trưởng trước mùa giải 2019. Vào ngày 2 tháng 3 năm 2019, anh ghi một bàn thắng vào ngày khai mạc mùa giải mới trong chiến thắng 2-1 trước Chicago Fire. Vào ngày 31 tháng 3, trong trận đấu thứ hai của mùa giải, Ibrahimović đã ghi hai bàn thắng từ chấm phạt đền, trong đó có một kiểu Panenka, trong chiến thắng trên sân nhà với tỷ số 2-1 trước Portland Timbers. Với Với bàn thắng này, anh đã ghi tổng cộng 515 bàn trong suốt nghề nghiệp, vượt qua Gunnar Nordahl để trở thành cầu thủ người Thụy Điển Điển ghi nhiều bàn thắng nhất trong lịch sử. Vào ngày 20 tháng 7, Ibrahimović đã lập một hat-trick hoàn hảo trước Los Angeles FC để giành chiến thắng trong trận đấu với tỷ số 3-2, Ibrahimović đã giúp LA Galaxy đến Playoff MLS Cup 2019, nơi họ bị loại ở bán kết. Vào ngày 13 tháng 11 năm 2019, Zlatan thông báo rằng anh sẽ rời LA Galaxy thông qua tài khoản Twitter của mình.
Sự nghiệp cầu thủ > Trở lại Milan > Mùa giải 2019–20

Vào ngày 27 tháng 12 năm 2019, Ibrahimović ký hợp đồng với AC Milan theo dạng chuyển nhượng tự do với thời hạn sáu tháng cho đến hết mùa giải. Anh xuất hiện lần đầu tiên kể từ khi trở lại câu lạc bộ vào ngày 6 tháng 1 năm 2020, anh là cầu thủ vào sân trong trận hòa 0-0 trên sân nhà trước Sampdoria ở Serie A. Ibrahimović ghi bàn thắng đầu tiên cho Milan kể từ khi trở lại vào ngày 11 tháng 1, trong chiến thắng 2-0 trên sân khách trước Cagliari. Vào ngày 9 tháng 2 năm 2020, anh đã kiến tạo và sau đó ghi một bàn thắng cho Milan trong trận thua 4-2 trước đối thủ Inter tại San Siro ở Milan; anh trở thành cầu thủ lớn tuổi nhất ghi bàn tại Derby della Madonnina, ở tuổi 38 và 129 ngày, phá vỡ kỷ lục trước đó do Nils Liedholm thiết lập trong chiến thắng 2-1 trước Inter vào ngày 26 tháng 3 năm 1961, ở tuổi 38 và 43 ngày.
Anh có trận thi đấu lần thứ 100 cho câu lạc bộ vào ngày 15 tháng 7, trong chiến thắng 3-1 trên sân nhà trước Parma tại Serie A. Anh trở thành cầu thủ đầu tiên ghi được 50 bàn thắng tại Serie A cho cả hai câu lạc bộ thành Milan vào ngày 29 tháng 7 năm 2020, với 2 bàn trong chiến thắng trước Sampdoria. Vào ngày 1 tháng 8, Ibrahimović ghi bàn trong chiến thắng 3–0 trước Cagliari, trở thành cầu thủ lớn tuổi nhất ghi ít nhất 10 bàn trong một mùa giải Serie A kể từ Silvio Piola với Novara vào những năm 1950, ở tuổi 38. và 302 ngày. Vào ngày 01 tháng 9 năm 2020, Ibra ký hợp đồng kéo dài 1 năm với AC Milan.
Sự nghiệp cầu thủ > Trở lại Milan > Mùa giải 2021–22

Vào ngày 12 tháng 9 năm 2021, Ibrahimović có trận đấu đầu tiên cho Milan kể từ khi trở lại sau chấn thương và ghi bàn trong chiến thắng 2–0 trước Lazio, và làm như vậy, ở tuổi 39 344 ngày, anh trở thành cầu thủ không phải người Ý lớn tuổi nhất. ghi bàn thắng trong lịch sử 123 năm của Serie A, phá kỷ lục do cựu trung vệ Bruno Alves của Parma nắm giữ trước đó. Vào ngày 23 tháng 10, Ibrahimović ghi bàn thứ tư cho Milan trong chiến thắng 4–2 trước Bologna, trở thành cầu thủ thứ tư ghi bàn thắng tại Serie A sau sinh nhật lần thứ 40 sau Alessandro Costacurta, Silvio Piola và Pietro Vierchowod. Vào ngày 20 tháng 11, anh ghi hai bàn trong trận thua 4–3 trước Fiorentina, và làm như vậy, trở thành cầu thủ lớn tuổi nhất ghi một cú đúp trong một trận đấu ở Serie A cũng như cầu thủ 40 tuổi đầu tiên lập một cú đúp. trong năm giải đấu hàng đầu châu Âu trong thế kỷ 21. Vào ngày 11 tháng 12, Ibrahimović ghi bàn gỡ hòa ở phút bù giờ trong trận hòa 1-1 với Udinese, đạt cột mốc 300 bàn thắng trong sự nghiệp ở 5 giải đấu hàng đầu châu Âu, do đó trở thành người thứ ba trong thế kỷ 21 ghi đạt được nó sau Cristiano Ronaldo và Lionel Messi.
Tranh cãi

Ibrahimović từng dính tới một số vụ ẩu đả với đồng đội trong sự nghiệp của mình. Sau một trận giao hữu với Hà Lan, đồng đội tại Ajax là Rafael van der Vaart đã tố cáo Ibrahimović cố tình gây chấn thương cho mình. Ibrahimović đáp lại rằng anh sẽ đạp gãy cả hai chân của cầu thủ này. Ibrahimović cũng từng đấm đồng đội tại Ajax là Mido sau khi anh này ném một cây kéo vào Ibrahimović.
Trong thời gian chơi cho Barcelona, Ibrahimović có quan hệ xấu với HLV Guardiola. Anh từng ném hộp đựng đồ tập luyện trong phòng thay đồ và chửi HLV này. Guardiola quyết định không nói chuyện với anh và cho Milan mượn chỉ sau một mùa. Phó chủ tịch của Barcelona, ông Carles Vilarrubi còn tiết lộ Ibrahimović đã đe dọa sẽ đánh Guardiola nếu như ông này không cho anh sang Milan.
Năm 2010, Ibrahimović dính vào một cuộc ẩu đả trên sân tập với đồng đội tại Milan là Oguchi Onyewu, sau khi anh xoạc bằng cả hai chân rồi húc đầu cầu thủ này. Tháng ba năm 2011, anh bị cấm thi đấu ba trận sau khi đấm vào bụng một cầu thủ của Bari là Marco Rossi. Anh tiếp tục nhận thêm án treo giò ba trận sau khi tát cầu thủ Salvatore Aronica của Napoli. Năm 2011, Ibrahimović đá vào đầu Antonio Cassano khi anh này đang trả lời phóng viên.
Cuộc sống riêng tư

Ibrahimović có vợ là Helena Seger và có hai con, Maximilian (sinh ngày 22 tháng 9 năm 2006) và Vinent (sinh ngày 6 tháng 3 năm 2008). Anh hiện sống ở Milan, mặc dù anh vẫn về quê nhà Malmö vào mùa hè. Ibra nhận đai đen trong môn võ taekwondo ở tuổi 17, anh học môn võ này ở câu lạc bộ Taekwondo Malmo Enighet. Ibrahimović có thể nói thông thạo các ngôn ngữ Thụy Điển, Bosnia, Anh, Hà Lan, Ý và Tây Ban Nha. Anh có thói quen đề cập đến bản thân mình ở ngôi thứ ba.
Cái tên Zlatan được đăng ký vào tháng 5 năm 2003 bởi Văn phòng sáng chế và bảo hộ thương hiệu Thuỵ Điển, có nghĩa rằng anh sẽ nhận được đặc quyền đối với tên gọi của một số sản phẩm, bao gồm đồ thể thao, quần áo và giày. Anh hiện có hợp đồng với Nike và xuất hiện trên chương trình quảng cáo của hãng này. Anh đi giày Mercurial và có tên cùng ngày sinh của con trai anh in trên phía ngoài của giày.
Vào mùa thu năm 2007, Ibrahimović, với sự giúp đỡ của Nike, tự thành lập quỹ cho một khoá dạy bóng đá mới ở khu phố nơi anh sống ở Thuỵ Điển Rosengård; anh cho xây thêm hai cầu môn, hệ thống đèn, và hàng rào hiện đại. Vào năm 2008, anh tặng áo mới của Nike cho đội bóng trẻ của anh, FBK Balkan.
Trong một cuộc phỏng vấn vào tháng 2 năm 2011, Ibrahimović nói rằng võ sĩ quyền anh huyền thoại Muhammad Ali là một trong những thần tượng của anh.
Zlatan được chọn làm đại sứ cho Chương trình Lương thực Thế giới của Liên Hợp Quốc vào năm 2015.
Năm 2013, Ibrahimović ra mắt tự truyện "Tôi là Zlatan". Năm 2016, tự truyện trên phát hành bản tiếng Việt.
Cuối tháng 9/2020, Ibrahimovíć bị nhiễm Covid-19.
Thống kê sự nghiệp > Đội tuyển quốc gia

| Đội tuyển quốc gia | Năm | Trận | Bàn |
| --- | --- | --- | --- |
| Thụy Điển | 2001 | 5 | 1 |
| Thụy Điển | 2002 | 10 | 2 |
| Thụy Điển | 2003 | 4 | 3 |
| Thụy Điển | 2004 | 12 | 8 |
| Thụy Điển | 2005 | 5 | 4 |
| Thụy Điển | 2006 | 6 | 0 |
| Thụy Điển | 2007 | 7 | 0 |
| Thụy Điển | 2008 | 7 | 2 |
| Thụy Điển | 2009 | 6 | 2 |
| Thụy Điển | 2010 | 4 | 3 |
| Thụy Điển | 2011 | 8 | 3 |
| Thụy Điển | 2012 | 11 | 11 |
| Thụy Điển | 2013 | 11 | 9 |
| Thụy Điển | 2014 | 5 | 3 |
| Thụy Điển | 2015 | 10 | 11 |
| Thụy Điển | 2016 | 5 | 0 |
| Thụy Điển | 2017 | 0 | 0 |
| Thụy Điển | 2018 | 0 | 0 |
| Thụy Điển | 2019 | 0 | 0 |
| Thụy Điển | 2020 | 0 | 0 |
| Thụy Điển | 2021 | 4 | 0 |
| Thụy Điển | 2022 | 1 | 0 |
| Thụy Điển | 2023 | 1 | 0 |
| Tổng cộng | Tổng cộng | 122 | 62 |
Danh hiệu > Câu lạc bộ > Ajax

Eredivisie (2): 2001–02, 2003–04
KNVB Cup (1): 2001–02
Johan Cruijff Shield (1): 2003
Danh hiệu > Câu lạc bộ > Internazionale

Serie A (3): 2006–07, 2007–08, 2008–09
Supercoppa Italiana (2): 2006, 2008
Danh hiệu > Câu lạc bộ > Barcelona

La Liga (1): 2009–10
Supercopa de España (2): 2009, 2010
UEFA Super Cup (1): 2009
FIFA Club World Cup (1): 2009
Danh hiệu > Câu lạc bộ > Milan

Serie A (2): 2010–11, 2021–22
Supercoppa Italiana (1): 2011
Danh hiệu > Câu lạc bộ > Paris Saint-Germain

Ligue 1 (4): 2012–13, 2013–14, 2014–15, 2015–16
Coupe de France (2): 2014–15, 2015–16
Coupe de la Ligue (3): 2013–14, 2014–15, 2015–16
Trophée des Champions (3): 2013, 2014, 2015
Danh hiệu > Câu lạc bộ > Manchester United

EFL Cup (1): 2016–17
FA Community Shield (1): 2016
UEFA Europa League (1): 2016–17
Danh hiệu > Cá nhân

Vua phá lưới Serie A: 2
Cầu thủ nước ngoài xuất sắc nhất năm của Serie A: 3
Cầu thủ xuất sắc nhất năm của Serie A: 2
Bàn thắng đẹp nhất mùa giải Serie A: 1
Guldbollen: 4
Jerringpriset (Cá nhân thể thao xuất sắc nhất năm của Thuỵ Điển): 1
Vận động viên nam người Thuỵ Điển xuất sắc nhất năm: 2
Đội hình tiêu biểu trong năm của UEFA: 4
Thành tích > Tổng thể

Cầu thủ duy nhất chơi ở UEFA Champions League với 7 câu lạc bộ khác nhau: Ajax, Juventus, Inter Milan, Barcelona, A.C. Milan, Paris Saint-Germain và Manchester United
Cầu thủ thứ ba ghi bàn trong các giải đấu châu Âu với bảy đội khác nhau, chỉ sau Adrian Mutu và John Carew.
Thành tích > Manchester United

Cầu thủ thứ hai (sau Ian Storey-Moore trong mùa giải 1971–72) ghi bàn trong ba trận đầu tiên của giải đấu
Cầu thủ thứ hai (sau Javier Hernández trong mùa giải 2010–11) ghi bàn tại Premier League, Cúp FA, League Cup, Cúp châu Âu và Siêu cúp Anh trong một mùa giải duy nhất (mùa giải 2016–17)
Cầu thủ thứ tư đạt 15 bàn trong ít trận đấu nhất (23 trận, chỉ sau Ruud van Nistelrooy (19 trận), Dwight Yorke (20 trận) và Robin van Persie (21 trận)
^ Nhưng là cầu thủ Man.Utd đầu tiên ở định dạng Premier League.
Thành tích > Premier League

Cầu thủ ghi bàn thứ 100 ở Premier League
Cầu thủ thứ ba đã ghi 14 bàn trong 20 trận đầu tiên của Premier League (chia sẻ với Alan Shearer và Sergio Agüero)
Cầu thủ già nhất đạt 1 bàn trong một mùa giải (mùa giải 2016–17 với 35 tuổi và 125 ngày)
Chai Nat (tỉnh)

| Chai Nat ชัยนาท |
| --- | --- |

  Hiệu kỳ Ấn chương
Khẩu hiệu: หลวงปู่ศุขลือชา เขื่อนเจ้าพระยาลือชื่อ นามระบือสวนนก ส้มโอดกขาวแตงกวา

Chai Nat
Trực thuộc:  Thái Lan  
Thủ phủ: Chai Nat
Chính quyền
 • Tỉnh trưởng: Rangsan Tancharoen (Tháng 10 năm 2021)
Diện tích
 • Tổng cộng: 2.469 km2 (953 mi2)
Dân số (2018)
 • Tổng cộng: 332,283
 • Mật độ: 130/km2 (350/mi2)
Mã bưu chính: 17
Mã điện thoại: 056
Mã ISO 3166: TH-18
Website: http://www.chainat.go.th/
Chai Nat (tiếng Thái: ชัยนาท, phát âm [tɕʰāj nâːt]) là một tỉnh miền Trung của Thái Lan. Tỉnh này giáp các tỉnh sau (từ phía Bắc theo chiều kim đồng hồ: Nakhon Sawan, Sing Buri, Suphan Buri và Uthai Thani.
Các đơn vị hành chính

Tỉnh Chai Nat có 8 huyện (Amphoe).
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
|  Mueang Chai Nat  Manorom  Wat Sing  Sapphaya |   Sankhaburi  Hankha  Nong Mamong  Noen Kham  |  |
Epinephelus insularis

| Epinephelus insularis |
| --- | --- |

Phân loại khoa học 
Vực:: Eukaryota
Giới:: Animalia
Ngành:: Chordata
Lớp:: Actinopterygii
Bộ:: Perciformes
Họ:: Serranidae
Chi:: Epinephelus
Loài:: E. insularis
Danh pháp hai phần
Epinephelus insularis Nakamura & Motomura, 2021

Epinephelus insularis là một loài cá biển thuộc chi Epinephelus trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 2021.
Từ nguyên

Tính từ định danh insularis trong tiếng Latinh nghĩa là "ở ngoài đảo", hàm ý đề cập đến môi trường sống của loài cá này, vì chúng được tìm thấy ở ngoài đảo chứ không phải ở rìa lục địa.
Phân bố và môi trường sống

E. insularis được biết đến ở miền nam Nhật Bản (gồm cả quần đảo Ryukyu và quần đảo Ogasawara), Biển Đông, Indonesia, biển Timor (quanh rạn san hô Scott), Nouvelle-Calédonie và vùng Micronesia (quanh quần đảo Caroline và Marshall).
Mô tả

Chiều dài lớn nhất được biết đến ở E. insularis là 52,8 cm. Đặc điểm nhận biết của loài này là rìa sau của vây hậu môn bo tròn; vây đuôi cụt, có vạch trắng ở rìa; đầu, thân và tất cả các vây có nhiều đốm đa giác nhỏ màu nâu tạo thành hoa văn mắt lưới; vây ngực màu nâu.
Số gai vây lưng: 11; Số tia vây lưng: 16–17; Số gai vây hậu môn: 3; Số tia vây hậu môn: 8; Số tia vây ngực: 18; Số gai vây bụng: 1; Số tia vây bụng: 5; Số vảy đường bên: 48–52.
Cố Luân Khác Tĩnh Công chúa

| Cố Luân Khác Tĩnh Công Chúa 固伦恪靖公主> Thông tin chung |
| --- | --- |
Sinh: (1679-07-04)4 tháng 7, 1679
Mất: 4 tháng 4, 1735(1735-04-04) (55 tuổi) Quy Hóa thành
An táng: Hãn sơn, Khố Luân, Töv
Phối ngẫu: Đôn Đa Bố Đa Nhĩ Tể
Hậu duệ: Căn Trát Bố Đa Nhĩ Tể
Tước hiệu: Cố Luân Công chúa
Hoàng tộc: Ái Tân Giác La
Thân phụ: Thanh Thánh Tổ
Thân mẫu: Quý nhân Quách Lạc La thị
Cố Luân Khác Tĩnh Công chúa (giản thể: 固伦恪靖公主; phồn thể: 固倫恪靖公主; bính âm: Gù Lún Kè Jìng Gōngzhǔ, tiếng Mông Cổ: Гүрүн и Кө жин Гүнгжү; 4 tháng 7 năm 1679 - 4 tháng 4 năm 1735), Công chúa nhà Thanh, Hoàng nữ thứ sáu của Khang Hy Đế, xếp thứ tự là Tứ Công chúa. Công chúa đầu tiên của nhà Thanh xa giá đến Mông Cổ Khách Nhĩ Khách bộ.
Cuộc đời

Cố Luân Khác Tĩnh Công chúa sinh vào giờ Dần ngày 21 tháng 5 (âm lịch) năm Khang Hi thứ 18 (1679), sinh mẫu là Quý nhân Quách Lạc La thị. Bà có một người em trai ruột là Dận Vũ (胤䄔) nhưng mất sớm. Từ nhỏ bà được nuôi dưỡng bởi người dì là Nghi phi Quách Lạc La thị.
Năm Khang Hi thứ 36 (1697), tháng 5, trên đường trở về sau lần thứ 3 thân chinh, Khang Hi Đế đã nhận một tấu chiết từ Hoàng thái tử Dận Nhưng, liền phê rằng, nhân vì Cát Nhĩ Đan chưa diệt mà kéo dài việc Tứ Công chúa gả cho Đôn Đa Bố Đa Nhĩ Tễ - cháu nội của Khách Nhĩ Khách Thổ Tạ Đồ hãn; nay Thổ Tạ Đồ hãn đã thúc giục, muốn thương lượng hôn sự, (trẫm) không tiện tự tiện quyết định, liền cẩn thỉnh ý của Hoàng thái hậu. Thái tử liền theo chỉ dụ của Khang Hi, đem việc hôn sự của Tứ Công chúa đến xin ý kiến của Nhân Hiến Hoàng thái hậu liền nhận được sự đồng ý.
Cuộc đời > Trở về Mạc Bắc

Năm thứ 39 (1700), Ngạch phò được tập tước Thổ Tạ Đồ hãn, cần quay về bộ tộc, Khác Tĩnh Công chúa cũng theo cùng đi. Trước khi hai người khởi hành đi Khách Nhĩ Khách, Lý Phiên viện bắt đầu chuẩn bị các công việc liên quan. Sau khi nghe tấu xin ý chỉ, Khang Hi Đế đã chỉ định Thất Bối lặc Dận Hựu và Hoàng thập tử Dận Ngã đi hộ tống Khác Tĩnh Công chúa, đoàn hộ tống còn có Trưởng sử của vương phủ, quan viên Nội vụ phủ, Nội quản lĩnh, thị vệ, hộ quân, nãi công, cáp cáp châu tử, những người lo chuyện trà nước ăn uống, thợ thủ công, đầu bếp, và nhiều người có nhiệm vụ khác như dẫn lạc đà,... Sau khi quyết định được đoàn người hộ tống, Lý Phiên viện tấu thỉnh cùng đưa tất cả của hồi môn của Công chúa theo. Khang Hi Đế lại nghĩ của hồi môn của Công chúa rất nhiều, rất quý trọng, hơn nữa điệu kiện sinh hoạt trên thảo nguyên có hạn và việc vận chuyển không thuận tiện, nên không đồng ý đem toàn bộ đều đưa đến Khách Nhĩ Khách trong 1 lần. Do đó, Lý Phiên viện và Nội vụ phủ chiếu theo lệ của những Công chúa khác, chỉ mang theo những vật phẩm mà Khác Tĩnh Công chúa thường sử dụng. Cuối cùng là chuẩn bị những thứ sử dụng trên đường đi, đoàn người hộ tống Công chúa tùy theo cấp bậc mà được ban từ 2 đến 5 con ngựa, những vật dụng của Công chúa ngoại trừ xe ngựa do trong cung phái ra, còn lại 8 xe vận chuyển những đồ linh tinh do thương nhân của Trương Gia khẩu điều ra, còn mang theo dê để ăn trên đường đi. Thời gian vận chuyển tới lui được ước chừng khoảng hơn 100 ngày.
Năm thứ 40 (1701), tháng 2, Nội vụ phủ bắt đầu lương thực cần thiết cho Khác Tĩnh Công chúa, lại phái quan viên Nội vụ phủ và Nội quản lĩnh mang đi nghênh tiếp Công chúa trở về; vật phẩm mang đi có lợn, gạo trắng, lúa mạch, các loại gạo kê, tinh bột, bột mỳ, hạt mè, lá trà, dưa muối, muối, hoa quả khô, mật ong, các loại kẹo; số lượng vật phẩm được chuẩn bị cho khoảng 60 ngày sử dụng. Ngày 5 tháng 8, Công chúa đến Trương Gia Khẩu, không lâu sau thì về đến Bắc Kinh. Vì tình hình không an toàn ở Mạc Bắc, Khác Tĩnh Công chúa đã sống ở Bắc Kinh kể từ đó. Năm thứ 44 (1705), con gái của bà qua đời. Việc một công chúa đã xuất giá ở lâu trong kinh thành vốn không hợp lẽ, vì vậy triều đình và Khang Hi bắt tay vào việc chọn nơi xây dựng phủ Công chúa.
Đánh giá

Cố Luân Khác Tĩnh Công chúa còn có một xưng hô là "Hải Bạng Công chúa" (海蚌公主). Thực tế "Hải Bạng" là mãn văn, nghĩa là "Tham mưu, nghị sự". Đương thời, Khác Tĩnh Công chúa là một nhân vật quyền khuynh Mạc Bắc, Mạc Nam. Phủ Công chúa đặt tại Quy Hóa gần như trở thành một "vương quốc độc lập". Chẳng những không chịu sự quản hạt của Quy Hóa Tướng quân, Đốc thống nha môn mà Tướng quân, Đốc thống nha môn còn phải quỳ thỉnh an bà. Hơn nữa, Công chúa còn đặt chân vào vũ đài chính trị, tham gia vào những quyết sách.
Năm Khang Hi thứ 48 (1709), Đa Nhĩ Tể Đức Nhĩ Ách Ni A Hải (Thổ Tạ Đồ hãn đời thứ 4) sau khi được sự đồng ý của Khác Tĩnh Công chúa đã lập ra "Khách Nhĩ Khách tam kỳ đại pháp quy". Tuy rằng Đại pháp quy này cũng cần thông qua sự đồng ý của Khang Hi Đế nhưng cũng đủ cho thấy vai trò và địa vị của Công chúa. "Công chúa phủ chí" chép bà "Cung kiệm nhu thuận, bất đãi Hoàng gia chi kiêu, nhàn vu lễ giáo".
Sau khi Khác Tĩnh Công chúa xuất giá, Khách Nhĩ Khách bộ không còn nổi lên nội chiến, toàn lực chĩa mũi nhọn về Cát Nhĩ Đan. Ba bộ của Khách Nhĩ Khách (thời Ung Chính lại phân ra Tái Âm Nặc Nhan bộ, trở thành 4) đều trở thành phụ thuộc của nhà Thanh, tạo thành một bản đồ thống nhất của nhà Thanh, xúc tiến giao lưu văn hóa, kinh tế giữa nhà Thanh và các bộ tộc Mông Cổ. Công chúa còn dùng khả năng của bản thân, sáng lập một mạng lưới Bắc quốc thương mậu hoàng kim. "Công chúa phủ chí" đối với Khác Tĩnh Công chúa có đánh giá rất cao "Ngoại Mông Cổ nhị bách dư niên, tiềm tâm nội phủ giả, diệc thử Công chúa". Trong số các Hoàng nữ của Khang Hi gả đến Mông Cổ, cuộc hôn nhân này của Khác Tĩnh Công chúa là có ý nghĩa lớn nhất, bà cũng là người đầu tiên xa giá đến Khách Nhĩ Khách Mông Cổ.
Công chúa gả đến Mông Cổ không chỉ lấy hạnh phúc cả đời của mình đổi lấy ràng buộc giữa 2 tộc Mãn - Mông mà còn chân chính trở thành người giám quốc của Hoàng triều tại Mông Cổ.
Gia đình

Ngạch phò: Đôn Đa Bố Đa Nhĩ Tể (敦多布多尔济; 1678 - 1743).
Hậu duệ: Ngạch phò có 4 con trai, trong đó chỉ có con trai trưởng và con trai thứ ba do Công chúa sinh
Căn Trát Bố Đa Nhĩ Tể (根扎布多尔济; ? - 1760), năm 1716, cưới Quận chúa, con gái thứ hai của Dận Chỉ; không rõ Quận chúa qua đời khi nào nhưng đến năm 1723 ông lại cưới Hòa Thạc Cách cách - cháu gái năm đời của Đa Nhĩ Cổn làm chính thê. Năm 1757 ông tập tước Trát Tát Khắc Cố Sơn Bối tử của Thổ Tạ Đồ hãn bộ Trung kỳ. Sau khi ông qua đời, con trai là Xa Bố Đăng Đa Nhĩ Tể (车布登多尔济) tập Cố Sơn Bối tử.
Ngạch Lân Thấm Đa Nhĩ Tể (额璘沁多尔济)
Cách Trai Đa Nhĩ Tể (格斋多尔济), năm 1757 tập Trát Tát Khắc, thụ Công phẩm cấp.
La Bố Tang Đan Bân Đa Mật (Triết Bố Tôn Đan Ba Hô Đồ Khắc Đồ đời thứ 2).