stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Tôn Thất Thuyết

| Tôn Thất Thuyết尊室説 |
| --- | --- |

Tên chữ: Đàm Phu
Thông tin cá nhân
Sinh: 
Ngày sinh: 12 tháng 5, 1839
Nơi sinh: Huế
 
Mất: 
Ngày mất: 22 tháng 9, 1913(1913-09-22) (74 tuổi)
Nơi mất: Long Châu
 
Giới tính: nam
Gia quyến: 
Thân phụ: Tôn Thất Đính
Thân mẫu: Văn Thị Thu
Phối ngẫu: Lê Thị Thanh
Hậu duệ: Tôn Thất Đàm, Tôn Thất Tiệp
 
Chức quan: nhiếp chính
Nghề nghiệp: chính khách
Quốc gia: Việt Nam, Liên bang Đông Dương
Quốc tịch: Việt Nam
Thời kỳ: Nhà Nguyễn
x • t • 
Tôn Thất Thuyết (chữ Hán: 尊室説; 1839 – 1913), biểu tự Đàm Phu (談夫), là quan phụ chính đại thần, nhiếp chính dưới triều Dục Đức, Hiệp Hòa, Kiến Phúc và Hàm Nghi của triều đại nhà Nguyễn trong lịch sử Việt Nam.
Ông làm quan đầu triều trong giai đoạn Việt Nam lâm nguy: bên ngoài thì bị quân Pháp xâm chiếm, bên trong thì vua Nguyễn nhu nhược bất tài, trong khi ông luôn chủ trương phải chiến đấu đến cùng để bảo vệ đất nước. Ông là người đã phế lập các vua Dục Đức, Hiệp Hoà và Kiến Phúc do những ông vua này quá bất tài hoặc có ý đầu hàng Pháp, gây nên một cuộc khủng hoảng nghiêm trọng bên trong hoàng tộc, cho tới khi Hàm Nghi (một vị vua có dũng khí chống Pháp) được ông hỗ trợ lên ngôi. Khi thất bại trong một cuộc binh biến chống Pháp năm 1885, Tôn Thất Thuyết đã phò tá vua Hàm Nghi đi Quảng Trị, tổ chức nghĩa quân chống Pháp, và chính ông nhân danh Hàm Nghi đã ra chiếu Cần Vương, bản chiếu thư nổi tiếng kêu gọi nhân dân Việt Nam yêu nước đứng lên chống Pháp. Toàn bộ gia đình 3 đời của ông cũng tham gia kháng chiến và phần lớn đã hy sinh vì nước, được sử sách và nhân dân ca ngợi là "Toàn gia ái quốc".
Xuất thân

Tôn Thất Thuyết sinh ngày 29 tháng 3 năm Kỷ Hợi, tức 12 tháng 5 năm 1839 tại làng Phú Mộng, bên bờ sông Bạch Yến cạnh Kinh thành Thuận Hóa, nay thuộc thôn Phú Mộng, phường Kim Long, thành phố Huế.
Ông là con thứ hai của Đề đốc Tôn Thất Đính và bà Văn Thị Thu, cũng là cháu 5 đời của Hiền vương Nguyễn Phúc Tần.
Sự nghiệp > Thời vua Dục Đức, vua Hiệp Hòa

Chỉ sau ít ngày giữ chức Phụ chính đại thần, Tôn Thất Thuyết đã cùng Nguyễn Văn Tường phế lập vua Dục Đức để đưa Hiệp Hòa lên ngôi. Vua Dục Đức bị giam vào ngục cho đến chết. Từ lúc về Huế tham dự triều chính, đặc biệt là sau ngày vua Tự Đức mất, Tôn Thất Thuyết đã nỗ lực biến triều đình Huế thành trung tâm đầu não chống Pháp.
Sáng ngày 20/3/1883, hơn 1.000 quân Pháp đổ bộ và chiếm được cửa Thuận An. Nghe tin Thuận An thất thủ, vua Hiệp Hòa phải cử người đến xin người Pháp đình chiến và buộc các tướng lĩnh rút lui và nhổ các vật cản trên sông Hương. Quyết định nghị hòa của vua Hiệp Hòa tạo ra sự bất mãn trong hàng ngũ quan quân chủ chiến, nhưng họ đành bất lực. Tôn Thất Thuyết phản ứng bằng cách đem cờ và ngự bài binh sự trả lại cho nhà vua, còn Ông Ích Khiêm thì hậm hực rút quân bản bộ (chừng 700 người).
Hiệp ước Harmand được vua Hiệp Hòa phê chuẩn ngày 25/8/1883, gồm 27 điều khoản công nhận người Pháp có quyền bảo hộ lãnh thổ và kiểm soát về mặt ngoại giao của triều đình. Đây được coi là văn bản đầu hàng chính thức của nhà Nguyễn và Việt Nam chính thức bị thực dân Pháp đô hộ. Vua Hiệp Hòa còn nghe theo Khâm sứ De Champeaux, cử người ra Bắc để triệu hồi các võ tướng đang trấn giữ ở nơi đó về kinh. Những việc làm mang tính đầu hàng Pháp của nhà vua đã khiến nhiều người thêm phẫn nộ. Các tướng như Hoàng Tá Viêm, Trương Quang Đản, Ngô Tất Ninh... đều không tuân lệnh vua và đều ở lại để cùng nhân dân tiếp tục kháng Pháp.
Tháng 8/1883, Tôn Thất Thuyết được thăng chức Điện tiền tướng quân, Hiệp biện Đại học sỹ, tước Vệ Chính bá. Nhưng do phản đối Hiệp ước Harmand, ông đã bị Hiệp Hoà đổi sang làm thượng thư bộ Lễ rồi thượng thư bộ Lại. Do không chấp nhận chủ trương đầu hàng người Pháp của vua Hiệp Hòa, ông đã cùng các đại thần tiếp tục phế bỏ và bức tử vua Hiệp Hòa vào cuối tháng 11 năm đó, rồi lập người con nuôi khác của vua Tự Đức là Kiến Phúc lên ngôi. Ông giữ lại chức thượng thư bộ Binh.
Vua Kiến Phúc lên ngôi ngày 2/12/1883, tạo điều kiện cho phái chủ chiến do Tôn Thất Thuyết đứng đầu củng cố thế lực, tăng cường lực lượng quân sự ở các tỉnh và kinh đô, cũng như củng cố hệ thống sơn phòng ở các tỉnh miền Trung và các tỉnh phía Bắc. Trong triều đình Huế, tất cả những quan từng có quan hệ mật thiết với Pháp đều bị ông tìm cách trừ bỏ. Nhưng ông phải nhẫn nhịn để Kiến Phúc ký Hòa ước Giáp Thân (6 tháng 6 năm 1884) vì cần có thêm thời gian củng cố lực lượng.
Vào đầu tháng 8 năm 1884, sau khi vua Kiến Phúc lâm bệnh băng hà, việc đưa Hàm Nghi lên ngôi cũng xuất phát từ mục tiêu của Tôn Thất Thuyết nhằm hướng triều đình theo chủ trương chống Pháp. Đến lúc Hàm Nghi lên ngôi, Tôn Thất Thuyết mới thực sự kiểm soát triều đình đã không còn thực quyền nhằm tháo gỡ những ràng buộc mà người Pháp đang thiết lập lên An Nam. Người Pháp cũng đã công nhận "triều đình An Nam đã biểu dương một thái độ không hèn" và "thái độ ấy do Hội đồng Phụ chính đề ra". Từ đó, Tôn Thất Thuyết trở thành đối tượng cần thanh trừng hàng đầu của người Pháp.
Sự nghiệp > Thời vua Hàm Nghi

Dưới thời vua Hàm Nghi, Tôn Thất Thuyết thực sự trở thành cái gai mà người Pháp muốn nhổ ngay lập tức.
Đầu tháng 1 năm 1884, Tôn Thất Thuyết lập đội quân Phấn Nghĩa và giao cho Trần Xuân Soạn trực tiếp chỉ huy để sẵn sàng ứng phó khi có sự cố.
Ngày 2/7/1885, tướng Pháp là De Cuorcy đã mang 3 đại đội bộ binh, 1 phân đội lính bộ truy kích, 1 đội kèn, tổng cộng 19 sỹ quan, 1.024 lính và 2 tàu chiến đến cảng Thuận An - Huế. Ngày 3/7/1885, De Courcy yêu cầu hội kiến với các Thượng thư của Triều đình Huế và Cơ Mật viện để bàn chi tiết lễ chuyển giao hiệp ước Patenôtre, đồng thời nhân cơ hội này để bắt Tôn Thất Thuyết. Nhưng âm mưu của De Courcy bị lộ, Tôn Thất Thuyết cáo ốm không có mặt.
Do âm mưu bắt Tôn Thất Thuyết không thành, De Courcy liền đưa yêu sách là đòi triều đình Huế nội trong ba ngày phải nộp tiền chiến phí. Sự khiêu khích của Pháp đối với triều đình Hàm Nghi đã đến cực điểm.
Sự nghiệp > Hoạt động tại Trung Quốc

Lúc này tại Thanh Hóa, cuộc khởi nghĩa Ba Đình bị dập tắt, căn cứ của Trần Xuân Soạn bị mất, nên ông Soạn đã vượt biên sang Trung Quốc gặp ông Thuyết tại Quảng Đông. Việc cầu viện nhà Thanh của Tôn Thất Thuyết bất thành, nhưng nhờ vào tình cảm cá nhân của một số quan lại Mãn Thanh chống Pháp nên Tôn Thất Thuyết đã cùng các đồng sự của ông tổ chức liên lạc với các cuộc chống Pháp bên trong nước, mua sắm vũ khí, đạn dược mang về cho nghĩa quân. Tôn Thất Thuyết đã tổ chức đường dây liên lạc với các cuộc khởi nghĩa bên trong nước, quyên góp, chiêu mộ binh dũng. Trâu bò, lúa gạo từ Việt Nam được chuyển sang Trung Quốc và đổi lấy vũ khí đưa về cho nghĩa quân. Hoạt động của Tôn Thất Thuyết và Trần Xuân Soạn ở Quảng Đông rầm rộ đến nỗi quan lại Việt Nam thuộc tỉnh Lạng Sơn hay biết. Tháng 9/1888, tỉnh Lạng Sơn báo cáo về triều đình Đồng Khánh rằng: “Lê Thuyết (tức Tôn Thất Thuyết)và Trần Xuân Soạn, lẻn đến một dải Liên Thành, Bằng Tường nước Thanh nhập bọn với Lương Tuấn Tú và bọn Hoàng Văn Tường thuộc khách tỉnh ấy, cùng nhau tụ họp”, “Lê Thuyết ở nước Trung Hoa, giả làm quan nước Thanh, chiêu mộ binh dũng...”.
Việc tiếp tế này duy trì mãi đến năm 1894 thì kết thúc do biên giới Việt - Trung bị khoá. Tống Duy Tân sau khi thất bại ở Thanh Hóa đã sang Quảng Đông gặp ông, nhưng năm 1888 ông lại cử Tống Duy Tân về xây dựng căn cứ chống Pháp ở Hùng Lĩnh.
Năm 1889, Tôn Thất Thuyết cử người về Hà Tĩnh và phong cho Phan Đình Phùng làm Bình Trung tướng quân. Hầu hết các tướng lĩnh vùng Đông Bắc và Bắc Kỳ đều có sự liên lạc với Tôn Thất Thuyết. Ông đã tổ chức nhiều hoạt động chống Pháp ở vùng Đông Triều liên tục trong những năm 1891 - 1892. Những năm 1892 - 1895, do bị mất liên lạc trong nước, ông đã xây dựng nhiều toán quân có vũ trang mà chủ yếu là người Hoa và dân tộc thiểu số. Tháng 6 năm 1892, ông đã chỉ đạo cho Lương Phúc đưa quân xâm nhập tổng Hoành Mô thuộc Móng Cái, phát tuyên ngôn dưới danh nghĩa Hàm Nghi để đánh Pháp. Đầu năm 1893, ông đã chỉ đạo cho Vũ Thái Hà tiến vào Bình Hồ cũng thuộc Móng Cái để tấn công Pháp cũng dưới danh nghĩa Cần Vương.
Tháng 3 năm 1895, ông cho một đạo quân tiến đánh Cao Bằng, chiếm vùng Lục Khu nhưng bị Pháp đẩy lui. Từ năm 1895, chiến tranh Trung - Nhật nổ ra, biên giới Việt - Trung bị kiểm soát chặt chẽ, người Pháp yêu cầu nhà Mãn Thanh quản thúc Tôn Thất Thuyết, theo dõi Lưu Vĩnh Phúc nên các hoạt động của ông chấm dứt. Ông bị cấm túc, không được ra khỏi nơi cư trú. Triều đình Mãn Thanh cấp cho ông khoản trợ cấp hàng tháng 60 lạng bạc để hưu trí. Trong những năm cuối đời, ông thường có cơn điên dại và thường múa gươm chém vào những tảng đá trong vườn. Tính khí thất thường của ông trong những năm này khiến những người theo ông dần bỏ về Việt Nam hết. Trong những năm này, do cô quạnh, ông tái giá với một bà góa người Trung Quốc năm 1899. Nhân dân vùng Long Châu, Quảng Đông, Trung Quốc gọi ông là "Đả thạch lão" ("Ông già chém đá").
Ông mất tại Trung Quốc vào ngày 22 tháng 9 năm 1913. Khi ông mất, đại thần nhà Thanh là Lý Căn Nguyên ở Bắc Kinh xót thương ông trung liệt, đã cho xây mộ và dựng bia ông ở Thiên Quang. Nhân sĩ Quảng Châu có câu đối điếu ông:
Toàn gia ái quốc

Gia sản của ông bị tịch biên, gia đình ly tán, còn Tôn Thất Thuyết bị treo làm phần thưởng: nếu ai bắt sống được sẽ thưởng 1.000 lượng bạc, nếu chém chết thì cũng được 800 lượng bạc.
Cha ông là Tôn Thất Đính bị bắt tại Quảng Bình khi đang tìm đường theo vua Hàm Nghi, bị đày đi Côn Đảo và mất ngày 5 tháng 7 năm 1893.
Mẹ ông là Văn Thị Thu theo hộ giá vua Hàm Nghi đến cùng, nhưng do khí độc rừng rú nên đã chết tại Mường Bò, Hà Tĩnh vào ngày 19 tháng 9 năm 1887.
Vợ ông là Lê Thị Thanh cũng theo chồng phò vua, bất chấp khó khăn gian khổ và đã chết tại núi rừng Hà Tĩnh vào ngày 26 tháng 9 năm 1885.
Em ruột là Tham biện Sơn phòng Tôn Thất Lệ đã cầm đầu cánh quân tấn công tòa Khâm sứ đêm 5 tháng 7, sau đó hộ giá vua Hàm Nghi và đã hy sinh trong trận đánh ở Mai Lĩnh, Quảng Trị để bảo vệ cho vua chạy thoát.
Người em Tôn Thất Hàm, tri huyện Nông Cống cũng đã tích cực tham gia phong trào Cần Vương và đã tuyệt thực chết khi bị bắt đưa vào Đà Nẵng.
Người con Tôn Thất Tiệp, cùng tuổi với vua Hàm Nghi đã hy sinh thân mình để bảo vệ vua tại núi rừng Tuyên Hóa. (theo gia phả của nhà cụ Tôn Thất Thuyết thì con trai Tôn Thất Tiệp chứ không phải là Thiệp, và Tôn Thất Đàm chứ không phải là Đạm)
Con trai trưởng Tôn Thất Đàm, trụ cột của "triều đình Hàm Nghi" kháng chiến, đã thắt cổ tự tử khi biết tin vua bị bắt sau khi gửi một bài biểu cho vua Hàm Nghi tạ tội đã không bảo vệ được ngài.
Con trai Tôn Thất Hoàng bị bắt ở Cam Lộ, Quảng Trị và bị đày lên Lao Bảo, ở đó cho đến chết.
Con trai thứ chín Tôn Thất Trọng lúc mới 8 tuổi đã bị Pháp bắt cùng với thủ lĩnh nghĩa quân Cần Vương Quảng Bình là Nguyễn Phạm Tuân (tháng 4 năm 1887) và về sau lại hưởng ứng phong trào Đông Du và mất tích ở nước ngoài.
Cha vợ của Tôn Thất Thuyết là Tán tương Nguyễn Thiện Thuật, thủ lĩnh nghĩa quân Bãi Sậy, chiến đấu đến cùng và khi thất thế đã chạy sang Trung Quốc cùng ông hoạt động.
Con rể là Hoàng giáp Nguyễn Thượng Hiền cũng tham gia cách mạng. Ông cưới con gái của Tôn Thất Thuyết khi còn chưa đến 20 tuổi, đỗ Hoàng giáp năm 1892, rồi được bổ nhiệm làm việc trong Quốc sử quán. Sau đó ông được cử làm đốc học ở Ninh Bình, rồi Nam Định. Năm 1907, khi Pháp phế truất vua Thành Thái, ông từ quan rồi trốn sang Nhật theo Phan Bội Châu và hoàng thân Cường Để.
Như vậy phần lớn gia đình ông đều hy sinh vì nước: Cha Tôn Thất Đính bị lưu đày, mẹ và vợ ông mất nơi rừng núi, hai em trai ông Tôn Thất Hàm, Tôn Thất Lệ cùng hai con ông là Đàm và Tiệp đều anh dũng hi sinh, mấy người con trai thứ và con rể ông là Hoàng giáp Nguyễn Thượng Hiền cũng bôn ba ở nước ngoài lo chống Pháp.
Gia đình Tôn Thất Thuyết đã được người đời xưng tặng là "Toàn gia yêu nước"
Chú thích

↑  PHỦ THỜ TÔN THẤT THUYẾT
↑  Có tài liệu ghi ông sinh ngày 12 tháng 6 năm 1839
↑  Đại Nam thực lục. Tập 33, tr. 235, 236, 358.
↑  Chapuis, tr. 22
↑  Marcel Gaultier. Le roi proscrit. Hà Nội, Impr. d'Extrême-Orient, 1940, tr. 41
↑  Phạm Văn Sơn. Việt Nam cách mạng cận sử. Sài Gòn, Khai Trí phát hành, 1963, tr. 44
↑  Chapuis, tr. 23
↑  Nguyễn Nhược Thị. Hạnh Thục Ca. (Trần Trọng Kim phiên dịch). Sài Gòn, Tân Việt, 1950, tr. 20-33
↑  Trần Trọng Kim. Việt Nam sử lược. Sài Gòn, Tân Việt, 1968, tr. 550
↑  Phan Trần Chúc. Vua Hàm Nghi. Hà Nội, Chinh ký, 1923
↑  Ch. Gosselin. L'Empire d' Annam. Paris, Pierin et Cie, 1904
↑  M. Gaultier, trong Ông vua bị lưu đầy (Le Roi proscrit), Hà Nội, 1940
↑  Lược theo
↑  Nguyễn Văn Tường, cuộc đời và lời giải, PGS. TS. Đỗ Bang chủ biên, Nhà xuất bản VHTT, 2007, tr. 12.
1 2 3  https://vov2.vov.vn/van-hoa-giai-tri/ton-that-thuyet-linh-hon-cua-phong-trao-can-vuong-22647.vov2
↑  Nguyễn Quang Trung Tiến. Tôn Thất Thuyết anh hào lắm nỗi nhiêu khê. Tạp chí Thông tin Khoa học và Công nghệ, số 2(8).1995
Tàu chiến Pháp tấn công cửa Thuận An 1883
Phyllonorycter melhaniae

| Phyllonorycter melhaniae> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Phân bộ (subordo): Glossata
Liên họ (superfamilia): Gracillarioidea
(không phân hạng): Ditrysia
Họ (familia): Gracillariidae
Chi (genus): Phyllonorycter
Loài (species): P. melhaniae
Danh pháp hai phần
Phyllonorycter melhaniae (Meyrick, 1912) 
Danh pháp đồng nghĩa
 Lithocolletis melhaniae Meyrick, 1912 
Phyllonorycter melhaniae là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Zimbabwe.
Ấu trùng ăn Melhania velutina. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.
Chú thích

↑  Afrotropical Gracillariidae
↑  Global Taxonomic Database of Gracillariidae (Lepidoptera)[liên kết hỏng]
Lý Khuê

| Lý Khuê李奎 |
| --- | --- |
Lý Lãng công
Thông tin cá nhân
Giới tính: nam
Thời kỳ: Loạn 12 sứ quân
x • t • 
Đình Dương Đanh, Dương Xá là nơi thờ sứ quân Lý Khuê
Lý Khuê (chữ Hán: 李奎; ? - 968), hiệu Lý Lãng công (李郞公) là một thủ lĩnh thời loạn 12 sứ quân trong lịch sử Việt Nam thế kỷ 10. Ông vốn là một hào trưởng, nhân thời loạn lập ấp và cai quản vùng Siêu Loại (giáp ranh Bắc Ninh - Hưng Yên), phía nam sông Đuống ngày nay. Năm 968, ông bị tướng Lưu Cơ của Đinh Bộ Lĩnh ở Hoa Lư đánh dẹp, chấm dứt tình trạng cát cứ để lập ra nhà nước Đại Cồ Việt trong lịch sử.
Sứ quân vùng Siêu Loại

Theo thần tích các đình Yên Bình, đình Dương Đanh ở xã Dương Xá, huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội, Lý Khuê vốn là người làng Đại Trạch thuộc tổng Đình Tổ (nay thuộc xã Đình Tổ, thị xã Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh). Lý Khuê là một bậc hào trưởng, văn võ kiêm toàn, đức độ, được nhân dân trong vùng mến mộ, tin tưởng.
Sau khi Dương Tam Kha cướp ngôi nhà Ngô, các nơi không chịu thuần phục, các thủ lĩnh nổi lên cát cứ một vùng và đem quân đánh chiếm lẫn nhau, sử gọi là loạn 12 sứ quân. Năm 965, Ngô Xương Văn đi đánh thôn Đường và thôn Nguyễn bị phục binh bắn nỏ chết. Trong giai đoạn này, Lý Khuê đóng quân ở Siêu Loại (Thuận Thành), chiếm giữ vùng đất phía Nam sông Đuống của tỉnh Bắc Ninh (gồm các huyện Thuận Thành, Lương Tài, Gia Bình; một phần các huyện Văn Lâm, tỉnh Hưng Yên); một phần huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội ngày nay
Căn cứ vào thần tích và di vật còn ở Siêu Loại, Lý Khuê từng cho sửa lại thành Luy Lâu làm đại bản doanh. Nhưng thực chất chỉ là cái bẫy cho đối phương. Sự thật, ông đã bí mật cho đại quân kéo về ấp Cồi, nay thuộc làng Thư Đôi, xã Nguyệt Đức, huyện Thuận Thành xây dựng căn cứ chính. Tại đây, Lý Khuê đã cho xây dựng ấp thành căn cứ quân sự: Đào ao toàn bộ xung quanh ấp, đắp lũy cao, rồi trồng tre gai thật dầy. Cả ấp chỉ để hai cổng ra vào. Riêng cổng ở Ngõ Dưới hướng lên phía bắc, ông cho xây dựng rất kiên cố. Bên ngoài cổng cho đắp một cái bãi hình mũi mác chĩa ra đường cái, gọi là Bãi Mác. Cạnh đấy, ông còn cho xây một đồn canh có hình thù rất kỳ dị và độc đáo: Đồn nửa chìm nửa nổi, phần nổi có hình như một cái bụng người nên gọi là Đồn Bụng. Riêng Đồn Bụng sau này đã bị quân Minh tàn phá nên đổi tên gọi là Vườn Bụng ở giữa ngõ Ngoài và ngõ Giữa. Còn bên trong cho đắp những gò đống để khi bí thế thì rút quân vào đấy. Chỗ này gọi là Tầm Bùi. Ông còn cho đào một cái ao khá lớn, xung quanh cũng trồng tre gai dày đặc, dưới ao cũng thả rau muống, rau ngổ cho lên cao tốt. Ở giữa ao cho đắp một cái gò khá rộng để họp bộ chỉ huy. Chỗ này gọi là Vườn Phủ.
Những ghi chép cho thấy, địa bàn hoạt động của sứ quân Lý Khuê nằm ở bờ nam sông Đuống thuộc tỉnh Bắc Ninh và một phần nhỏ ở Gia Lâm, Hà Nội ngày nay. Ông không xâm chiếm lãnh địa của các sứ quân khác mà hành động theo kế "Tọa sơn quan hổ đấu", tức là ngồi trên núi xem hổ đánh nhau chứ chưa thực sự nổi dậy, tranh hùng và mở rộng lãnh thổ.
Theo thần tích ở một số xã thuộc Thuận Thành, Bắc Ninh thì Lý Khuê đánh nhau với lực lượng của Đinh Bộ Lĩnh bị thua và mất ở làng Dương Xá (nay thuộc xã Dương Xá, Gia Lâm, Hà Nội).
Thần tích đền thờ Lưu Cơ ở làng Đại Từ, xã Đại Đồng, tỉnh Hưng Yên cho biết nơi đây cũng thuộc đất Siêu Loại cũ và là địa điểm tướng Lưu Cơ của Đinh Tiên Hoàng đóng quân để đánh dẹp sứ quân Lý Khuê.
Đền thờ

Sứ quân Lý Khuê được thờ ở đình Yên Bình, thôn Yên Bình và đình Dương Đanh thôn Dương Đanh là hai thôn liền nhau thuộc xã Dương Xá, Gia Lâm, Hà Nội. Theo thần tích, Lãng Khuê công (Lý Lãng Công) là một trong 12 sứ quân chia cắt đất nước cuối thế kỷ X. Sứ quân này chiếm cứ vùng Siêu Loại, bị Đinh Bộ Lĩnh đánh tan và tử trận tại Dương Đanh ngày 30 tháng 4 năm Mậu Thìn (968) nên được dân thôn thờ.
Tại đình Yên Bình, Lý Khuê đã được sắc phong là Ngô Thông Thượng Đẳng phúc thần. Dân làng Yên Bình đã tôn Lý Lãng Công làm thành hoàng làng sau khi ông mất và thờ ở đình làng. Bên cạnh đình, cách một cái ao rộng là đền thờ Đức Thánh Bà Phu Nhân của Lý Lãng Công tạo thành một tổng thể hài hoà trong quần thể kiến trúc đình - đền – chùa Yên Bình. Lai lịch của Đức Thánh Bà cũng không có tài liệu nào nhắc đến, chỉ biết bà là người ở thôn Yên Bình, nổi tiếng tài sắc hiền thục. Dân làng Yên Bình lập đền thờ Bà, nhưng cũng chính là thờ Mẫu – những thần linh của cư dân nông nghiệp cầu cho mưa thuận gió hòa.
Xét trên lợi ích quốc gia, việc cát cứ của các sứ quân Lý Khuê đi ngược lại nguyện vọng thống nhất của dân tộc. Nhưng có thể thấy trong bối cảnh đất nước rơi vào tình trạng vô chủ, việc ông cùng các vị hào trưởng khác có thế lực quân sự mạnh, thiết lập chính quyền, duy trì trật tự tại địa phương để nhân dân có thể sống yên bình trong vùng đất của họ là điều cần thiết và thuận lòng dân, dù việc này không có tính toàn cục và chỉ diễn ra trong một thời đoạn ngắn, điều đó lý giải vì sao các sứ quân vẫn được nhân dân trong vùng chiếm đóng lập đền thờ.
Chú thích

↑  “Lễ đón nhận Bằng xếp hạng di tích lịch sử văn hóa Đình thôn Dương Đanh, xã Dương Xá”. Bản gốc lưu trữ ngày 19 tháng 9 năm 2016. Truy cập ngày 15 tháng 9 năm 2016.
↑  “Lý Khuê - Một vị sứ quân thắm tình dân nghĩa nước”. Bản gốc lưu trữ ngày 1 tháng 4 năm 2018. Truy cập ngày 31 tháng 3 năm 2018.
↑  Đình Yên Bình
| x t Loạn 12 sứ quân |
| --- | --- | --- |
| Sứ quân chống đối  và bị tiêu diệt |  Đỗ Cảnh Thạc (Đỗ Động Giang - Hà Nội)  Kiều Công Hãn (Phong Châu - Phú Thọ)  Nguyễn Khoan (Tam Đái - Vĩnh Phúc)  Nguyễn Thủ Tiệp (Tiên Du - Bắc Ninh)  Nguyễn Siêu (Tây Phù Liệt - Hà Nội)  Kiều Thuận (Hồi Hồ - Phú Thọ)  Lý Khuê (Siêu Loại - Bắc Ninh)  |  |
| Sứ quân liên kết,  hàng phục nhà Đinh |  Trần Lãm (Bố Hải Khẩu - Thái Bình)  Ngô Xương Xí (Bình Kiều - Thanh Hóa)  Ngô Nhật Khánh (Đường Lâm - Hà Nội)  Lã Đường (Tế Giang - Hưng Yên)  Phạm Bạch Hổ (Đằng Châu - Hưng Yên)  |  |
| Các sự kiện chính |  Dương Tam Kha cướp ngôi Vua  Loạn hai thôn Đường, Nguyễn  Thổ hào cát cứ và nổi dậy  Một nước hai Vua  Lã Xử Bình-Dương Huy-Kiều Tri Hựu-Đỗ Cảnh Thạc tranh lập  Đinh Tiên Hoàng thống nhất Tĩnh Hải quân lập ra nước Đại Cồ Việt  |  |
| Các tướng tham gia dẹp 12 sứ quân |  Nguyễn Bặc  Đinh Điền  Trịnh Tú  Lưu Cơ  Phạm Hạp  Đinh Liễn  Lê Hoàn  Phạm Cự Lượng  Võ Trung  Cao Các  Trình Minh  Bùi Quang Dũng  Nguyễn Bồ  Ninh Hữu Hưng  Trần Ứng Long  Trương Ma Ni  Bạch Đa  Đinh Nga  Nguyễn Tấn  Tướng nhà Đinh khác  |  |
Canthium spinosissimum

| Canthium spinosissimum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Gentianales
Họ (familia): Rubiaceae
Chi (genus): Canthium
Loài (species): C. spinosissimum
Danh pháp hai phần
Canthium spinosissimum Merr., 1932 
Canthium spinosissimum là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được Merr. mô tả khoa học đầu tiên năm 1932.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Canthium spinosissimum”. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2013.
Câu lạc bộ bóng chuyền Vĩnh Phúc

Câu lạc bộ bóng chuyền Vĩnh Phúc (gọi tắt Vĩnh Phúc) là một câu lạc bộ bóng chuyền Nữ chuyên nghiệp có trụ sở ở Vĩnh Phúc, Việt Nam. Đây là đội bóng giành quyền thi đấu tại Giải bóng chuyền vô địch quốc gia Việt Nam 2022 sau khi đoạt chức vô địch giải bóng chuyền hạng A năm 2021. Trước đó, Vĩnh Phúc từng tham gia Giải bóng chuyền vô địch quốc gia Việt Nam từ năm 2015 đến năm 2017 thì bị xuống hạng A. Ngay sau khi vô địch hạng A, Bamboo Airways Vĩnh Phúc đặt mục tiêu lọt top 3 Giải bóng chuyền vô địch quốc gia Việt Nam 2022. Tuy nhiên, đội Vĩnh Phúc đã kết thúc mùa giải với chuỗi 7 trận toàn thua và lập tức bị xuống hạng.
Lịch sử hình thành

Tại Vĩnh Phúc, đội bóng chuyền nữ tỉnh Vĩnh Phúc được thành lập từ tháng 10 năm 2007. Sau gần 14 năm hoạt động, tới năm 2021 Ban huấn luyện đội bóng gồm có 04 HLV, 03 tuyến VĐV với 20 tuyển thủ.
Từ năm 2015 đội bóng chuyền nữ tỉnh Vĩnh Phúc đã được lên hạng tham gia Giải bóng chuyền vô địch quốc gia Việt Nam tuy nhiên đến năm 2017 lại bị xuống hạng A. Đội bóng phụ thuộc chính vào nguồn ngân sách nhà nước, dẫn đến nhiều hạn chế trong công tác đãi ngộ Ban huấn luyện và VĐV, đầu tư mở rộng trang thiết bị vật chất, tuyển dụng và chiêu mộ nguồn nhân lực chất lượng,…
Ngày 5/2/2021, tại Vĩnh Phúc, hãng hàng không Bamboo Airways đã phối hợp với Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch tỉnh tổ chức lễ ra mắt đội bóng chuyền nữ Bamboo Airways Vĩnh Phúc. Bamboo Airways sẽ đảm bảo nguồn kinh phí để xây dựng cơ sở vật chất, trang thiết bị dụng cụ tập luyện, thi đấu, sinh hoạt, chế độ đãi ngộ cho HLV, VĐV… phù hợp và vượt với so với mặt bằng chung của các đội tuyển Bóng chuyền nữ các địa phương, ngành khác cùng được xếp hạng đội mạnh quốc gia. Hãng sẽ bổ sung kinh phí phục vụ việc đi tập huấn, thi đấu cọ sát, thi đấu dã ngoại trong và ngoài nước, liên tục củng cố và nâng cao chất lượng chuyên môn của đội bóng.
Danh sách > Đội hình hiện tại

Cập nhật danh sách tháng 6 năm 2022.
Huấn luyện viên:  Nguyễn Trung Dũng
Trợ lý: Nguyễn Hồng Quyết
Các cầu thủ: Nguyễn Thị Kiều Oanh,  Lại Thị Hoài,  Nguyễn Thị Anh, Giang Thị Khánh Hòa,  Đỗ Thị Hiền,  Hà Thị Hoa (C),  Nguyễn Thị Kiều, Nguyễn Thị Thúy, Đào Thị Hồng Hạnh, Triệu Thành Huyền, Nguyễn Lý Thụy Vi, Phạm Thị Lệ Thảo, Vàng Thị Tặng, Đặng Thị Chúc,  Nguyễn Thị Hà, Nguyễn Thị Thơm, Đỗ Thị Lý, Phạm Thị Lựu, Alejandra Argtiello.
Danh sách > Đội hình quá khứ

Năm 2022: Huấn luyện viên:  Nguyễn Trung Dũng, Trợ lý: Nguyễn Hồng Quyết, Các cầu thủ: Nguyễn Thị Kiều Oanh,  Lại Thị Hoài,  Nguyễn Thị Anh, Giang Thị Khánh Hòa,  Đỗ Thị Hiền,  Hà Thị Hoa (C),  Nguyễn Thị Kiều, Nguyễn Thị Thúy, Đào Thị Hồng Hạnh, Triệu Thành Huyền, Nguyễn Lý Thụy Vi, Phạm Thị Lệ Thảo, Vàng Thị Tặng, Đặng Thị Chúc,  Nguyễn Thị Hà, Nguyễn Thị Thơm, Đỗ Thị Lý, Phạm Thị Lựu, Alejandra Argtiello, Katerina Zhikova.
Năm 2021: Nguyễn Thị Kiều Oanh,  Phạm Thị Thúy (L), Lại Thị Hoài, Nguyễn Thị Anh, Giang Thị Khánh Hòa, Đỗ Thị Hiền, Trần Thị Ngọc Huyền, Hà Thị Hoa (C), Trần Thị Mỹ Hằng, Nguyễn Huỳnh Phương Thùy, Trần Thu Trang, Vũ Thị Hồng Hậu (L), Đặng Thị Chúc, Hà Lê Khanh, Đào Thị Huyền, Phạm Thị Lệ Thảo, Lâm Thị Xiếu Ken, Châu Hồng My.