stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
USS Queenfish (SS-393)
Thiết kế và chế tạo

Bài chi tiết: Balao (lớp tàu ngầm)
Thiết kế của lớp Balao được cải tiến dựa trên  tàu ngầm lớp Gato dẫn trước, là một kiểu tàu ngầm hạm đội có tốc độ trên mặt nước cao, tầm hoạt động xa và vũ khí mạnh để tháp tùng hạm đội chiến trận. Khác biệt chính so với lớp Gato là ở cấu trúc lườn chịu áp lực bên trong dày hơn, và sử dụng thép có độ đàn hồi cao (HTS: High-Tensile Steel), cho phép lặn sâu hơn đến 400 ft (120 m). Con tàu dài 311 ft 9 in (95,02 m) và có trọng lượng choán nước 1.526 tấn Anh (1.550 t) khi nổi và 2.424 tấn Anh (2.463 t) khi lặn. Chúng trang bị động cơ diesel dẫn động máy phát điện để cung cấp điện năng cho bốn động cơ điện, đạt được công suất 5.400 shp (4.000 kW) khi nổi và 2.740 shp (2.040 kW) khi lặn, cho phép đạt tốc độ tối đa 20,25 hải lý trên giờ (37,50 km/h) và 8,75 hải lý trên giờ (16,21 km/h) tương ứng. Tầm xa hoạt động là 11.000 hải lý (20.000 km) khi đi trên mặt nước ở tốc độ 10 hải lý trên giờ (19 km/h) và có thể hoạt động kéo dài đến 75 ngày.
Tương tự như lớp Gato dẫn trước, lớp Balao được trang bị mười ống phóng ngư lôi 21 in (530 mm), gồm sáu ống trước mũi và bốn ống phía phía đuôi tàu, chúng mang theo tối đa 24 quả ngư lôi. Vũ khí trên boong tàu gồm một hải pháo 4 inch/50 caliber, một khẩu pháo phòng không Bofors 40 mm nòng đơn và một khẩu đội Oerlikon 20 mm nòng đôi, kèm theo hai súng máy .50 caliber. Trên tháp chỉ huy, ngoài hai kính tiềm vọng, nó còn trang bị ăn-ten radar SD phòng không và SJ dò tìm mặt biển. Tiện nghi cho thủy thủ đoàn bao gồm điều hòa không khí, thực phẩm trữ lạnh, máy lọc nước, máy giặt và giường ngủ cho hầu hết mọi người, giúp họ chịu đựng cái nóng nhiệt đới tại Thái Bình Dương cùng những chuyến tuần tra kéo dài đến hai tháng rưỡi.
Queenfish được đặt lườn tại Xưởng hải quân Portsmouth ở Kittery, Maine vào ngày 27 tháng 7, 1943. Nó được hạ thủy vào ngày 30 tháng 11, 1943, được đỡ đầu bởi bà Robert A. Theobald, và được cho nhập biên chế cùng Hải quân Hoa Kỳ vào ngày 11 tháng 3, 1944 dưới quyền chỉ huy của Hạm trưởng, Thiếu tá Hải quân Charles Elliott Loughlin.
Lịch sử hoạt động > 1944

Sau khi hoàn tất việc chạy thử máy và huấn luyện tại vùng bờ Đông Hoa Kỳ, Sterlet lên đường để hướng sang khu vực Thái Bình Dương ngang qua kênh đào Panama. Sau khi đi đến Trân Châu Cảng, nó tiếp tục được huấn luyện bổ sung.
Lịch sử hoạt động > 1944 > Chuyến tuần tra thứ nhất

Khởi hành vào ngày 4 tháng 8, 1944 cho chuyến tuần tra đầu tiên trong chiến tranh, Queenfish hoạt động tại khu vực eo biển Luzon phía Bắc Philippines, trong thành phần đội tấn công phối hợp ("Bầy sói") "Ed's Eradicators", vốn bao gồm các tàu ngầm Barb (SS-220) và Tunny (SS-282). Vào ngày 31 tháng 8, trong eo biển Luzon về phía Nam Đài Loan lúc 02 giờ 20 phút, Queenfish phóng một loạt bốn quả ngư lôi đánh chìm tàu chở dầu Chiyoda Maru (4.700 tấn) tại tọa độ 21°21′B 121°06′Đ﻿ / ﻿21,35°B 121,1°Đ﻿ / 21.350; 121.100; 382 hành khách cùng 15 thủy thủ đã tử trận cùng con tàu. Nó cũng đồng thời gây hư hại cho chiếc tàu chở dầu Rikko Maru.
Đến ngày 9 tháng 9, tại vị trí khoảng 43 mi (69 km) về phía Tây Bắc đảo Calayan phía Bắc Luzon, lúc 03 giờ 15 phút Queenfish lại phóng ngư lôi đánh trúng tàu chở hành khách-hàng hóa Toyooka Maru (7.097 tấn), khiến mục tiêu đắm chỉ trong vòng năm phút sau đó tại tọa độ 19°45′B 120°55′Đ﻿ / ﻿19,75°B 120,917°Đ﻿ / 19.750; 120.917; 1.036 binh lính cùng chín thủy thủ đã tử trận cùng con tàu. Cùng lúc đó tàu vận tải Manshu Maru (3.054 tấn) cũng trúng ngư lôi phóng bởi Queenfish và đắm tại cùng tọa độ trên; 900 binh lính đã tử trận cùng con tàu.
Sau đó, Bộ chỉ huy Tàu ngầm Hạm đội Thái Bình Dương yêu cầu đội "Ed's Eradicators" đi đến trợ giúp cho đội "Ben's Busters" (bao gồm các tàu ngầm Growler (SS-215), Sealion (SS-315) và Pampanito (SS-383)) trong việc cứu vớt các tù binh chiến tranh Đồng Minh, sau khi các chiếc SS Rakuyō Maru và SS Kachidoki Maru bị đánh chìm. Phía Nhật Bản đã cứu vớt người của họ nhưng bỏ mặc khoảng 2.100 tù binh Anh và Australia. Queenfish đã cứu vớt 127 người, nhưng một cơn bão đang ập đến buộc nó phải chấm dứt việc tìm kiếm và quay trở về căn cứ Majuro thuộc quần đảo Marshall vào ngày 3 tháng 10.
Lịch sử hoạt động > 1944 > Chuyến tuần tra thứ hai

Queenfish thực hiện chuyến tuần tra thứ hai tại khu vực phía Bắc biển Hoa Đông, khi Trung tá Loughlin Hạm trưởng kiêm nhiệm việc chỉ huy "Bầy sói" "Loughlin's Loopers", vốn còn bao gồm các tàu ngầm Barb và Picuda (SS-382). Vào ngày 8 tháng 11, trong biển Hoàng Hải, nó phóng ngư lôi đánh chìm các tàu chở hàng Keijo Maru (1.051 tấn) và Hakko Maru (1.948 tấn) cùng tại tọa độ 31°09′B 129°38′Đ﻿ / ﻿31,15°B 129,633°Đ﻿ / 31.150; 129.633. Sang ngày hôm sau, khoảng 13,5 nmi (25,0 km) về phía Tây Bắc đảo Suzume, nó phát hiện một đoàn tàu gồm ba tàu vận tải được năm tàu vũ trang hộ tống. Một loạt ba quả ngư lôi do Queenfish phóng đã trúng đích toàn bộ, đánh chìm chiếc pháo hạm cũ Chojusan Maru  (2.131 tấn) tại tọa độ 31°15′B 129°10′Đ﻿ / ﻿31,25°B 129,167°Đ﻿ / 31.250; 129.167; một thành viên thủy thủ đoàn đã tử trận cùng con tàu.
Nhờ thông tin tình báo vô tuyến, Bộ chỉ huy Tàu ngầm Thái Bình Dương biết được một đoàn tàu vận tải lớn xuất phát từ Mãn Châu đang trên đường vận chuyển lực lượng tăng viện cho Philippines. Đội "Loopers" được huy động phối hợp cùng đội "Urchins" để đánh chặn, và Queenfish mở màn vào ngày 15 tháng 11 trong eo biển Triều Tiên, khi phóng một loạt bốn quả ngư lôi phía đuôi nhắm vào  tàu sân bay hộ tống Akitsu Maru lúc 11 giờ 55 phút. Hai quả trúng đích, trong đó một quả đánh trúng hầm đạn đã khiến Akitsu Maru (9.186 tấn) nổ tung, lật úp sang mạn trái và đắm chỉ trong vòng ba phút, tại tọa độ 33°17′B 128°11′Đ﻿ / ﻿33,283°B 128,183°Đ﻿ / 33.283; 128.183; 67 thủy thủ, 140 pháo thủ cùng 2.093 binh lính Lục quân đã tử trận cùng con tàu. Trong hai ngày tiếp theo, các tàu ngầm của hai "Bầy sói" đã phá hủy tổng cộng tám tàu trong đoàn tàu, bao gồm một tàu sân bay tải trọng 21.000 tấn và chiếc tàu chở quân lớn nhất. Tổn thất nhân mạng tương đương khoảng một sư đoàn lục quân. Thành tích trong hai chuyến tuần tra đầu tiên trong chiến tranh đã đưa đến cho Queenfish danh hiệu Đơn vị Tuyên dương Tổng thống.
Lịch sử hoạt động > 1945 > Chuyến tuần tra thứ ba

Trong chuyến tuần tra thứ ba từ ngày 29 tháng 12, 1944 đến ngày 29 tháng 1, 1945, Queenfish hoạt động tại khu vực eo biển Đài Loan và dọc bờ biển phía Nam Trung Quốc. Tuy nhiên nó không bắt gặp mục tiêu nào đáng kể.
Lịch sử hoạt động > 1945 > Chuyến tuần tra thứ tư

Quay trở lại cùng khu vực này trong chuyến tuần tra thứ tư từ ngày 24 tháng 2 đến ngày 14 tháng 4, Queenfish hoạt động cùng "Bầy sói" "Post's Panzers" dưới quyền chỉ huy của Trung tá Hải quân William S. Post, Jr., Hạm trưởng chiếc Spot (SS-413), và còn bao gồm tàu ngầm Sea Fox (SS-402). Sau khi Spot bắn hết số ngư lôi mang theo nên phải rút lui về căn cứ để tái trang bị, quyền chỉ huy "Bầy sói" được chuyển cho Trung tá Loughlin.
Vào ngày 1 tháng 4, trong eo biển Đài Loan lúc 22 giờ 00, Queenfish dò được mục tiêu qua radar ở khoảng cách 17.000 yd (16 km) trong hoàn cảnh sương mù và tầm nhìn chỉ có 200 yd (180 m). Nhận định mục tiêu là một tàu khu trục căn cứ vào tốc độ tín hiệu radar, chiếc tàu ngầm tiếp cận và phóng một loạt bốn quả ngư lôi ở khoảng cách 1.200 yd (1.100 m), tất cả đều trúng đích. Tàu chở hành khách Awa Maru (11.600 tấn), vốn đang vận chuyển hàng tiếp liệu Chữ thập đỏ cho các trại tù binh, đắm trong vòng hai phút tại tọa độ 24°41′B 119°12′Đ﻿ / ﻿24,683°B 119,2°Đ﻿ / 24.683; 119.200; 1.907 hành khách cùng 148 thành viên thủy thủ đoàn đã thiệt mạng cùng con tàu, chỉ một người duy nhất sống sót được Queenfish cứu vớt. Do chuyến đi của Awa Maru được chính phủ Hoa Kỳ đảm bảo an toàn, sự kiện Awa Maru bị đánh chìm tạo ra nhiều tranh cãi; Queenfish bị Bộ chỉ huy Tàu ngầm Thái Bình Dương triệu hồi về căn cứ, Trung tá Loughlin bị cách chức hạm trưởng và bị đưa ra xét xử tại tòa án quân sự.
Lịch sử hoạt động > 1945 > Chuyến tuần tra thứ năm

Dưới quyền chỉ huy của hạm trưởng mới, Trung tá Hải quân Frank N. Shamer, Queenfish thực hiện chuyến tuần tra cuối cùng trong chiến tranh tại khu vực biển Hoa Đông và Hoàng Hải. Nó quay trở về căn cứ Midway và đang được tái trang bị khi Nhật Bản chấp nhận đầu hàng vào ngày 15 tháng 8, giúp chấm dứt vĩnh viễn cuộc xung đột.
Lịch sử hoạt động > 1945 – 1963

Sau khi được đại tu tại Xưởng hải quân Mare Island, Queenfish đảm nhiệm vai trò soái hạm của Lực lượng Tàu ngầm Hạm đội Thái Bình Dương, đặt cảng nhà tại Trân Châu Cảng. Nó được phái sang hoạt động tại Viễn Đông trong tháng 3, 1946 và từ tháng 6 đến tháng 7, 1949, cũng như hoạt động trong biển Bering vào cuối năm 1947. Trong tháng 2 và tháng 3, 1950, nó tham gia cuộc tập trận phối hợp giữa các đơn vị Hải quân Hoa Kỳ và Hải quân Hoàng gia Anh. Trong cuộc Chiến tranh Triều Tiên, chiếc tàu ngầm có các chuyến đi sang khu vực xung đột vào năm 1951 và 1953. Sang tháng 2, 1954, nó chuyển cảng nhà đến San Diego, và trong bốn năm tiếp theo đã hoạt động chủ yếu tại vùng bờ Tây ngoại trừ hai tuần lễ hoạt động tại vùng biển Hawaii vào cuối năm 1956. Con tàu lên đường vào ngày 16 tháng 1, 1958 cho một lượt biệt phái phục vụ tại khu vực Tây Thái Bình Dương kéo dài trong sáu tháng, và quay trở về San Diego vào ngày 27 tháng 7.
Queenfish được xếp lại lớp như một "tàu ngầm phụ trợ" và mang ký hiệu lườn mới AGSS-393 vào ngày 1 tháng 7, 1960. Nó được cho xuất biên chế đồng thời được rút tên khỏi danh sách Đăng bạ Hải quân vào ngày 1 tháng 3, 1963. Con tàu bị đánh chìm như một mục tiêu bởi tàu ngầm hạt nhân Swordfish (SSN-579) vào ngày 14 tháng 8, 1963.
Phần thưởng

Queenfish được tặng thưởng danh hiệu Đơn vị Tuyên dương Tổng thống cùng sáu Ngôi sao Chiến trận do thành tích phục vụ trong Thế Chiến II. Nó được ghi công đã đánh chìm tám tàu Nhật Bản với tổng tải trọng 40.767 tấn.
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |


| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
| Dãi băng Hoạt động Tác chiến | Dãi băng Hoạt động Tác chiến | Đơn vị Tuyên Dương Tổng thống | Đơn vị Tuyên Dương Tổng thống |
| Huân chương Chiến dịch Hoa Kỳ | Huân chương Chiến dịch Châu Á-Thái Bình Dương với 6 Ngôi sao Chiến trận | Huân chương Chiến dịch Châu Á-Thái Bình Dương với 6 Ngôi sao Chiến trận | Huân chương Chiến thắng Thế Chiến II |
Queenfish đang cứu vớt tù binh Anh và Australia
Côn Đảo

Côn Đảo là một quần đảo nằm ở ngoài khơi bờ biển Nam Bộ và cũng là đơn vị hành chính cấp huyện trực thuộc tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu, Việt Nam.
Quần đảo cách thành phố Vũng Tàu 97 hải lý theo đường biển. Nơi gần Côn Đảo nhất trên đất liền là xã Vĩnh Hải, thị xã Vĩnh Châu, tỉnh Sóc Trăng là 40 hải lý. Côn Đảo từng được biết đến là nơi giam giữ và lưu đày tù nhân lớn nhất Đông Dương trước năm 1975. Ngày nay, Côn Đảo là điểm du lịch nghỉ dưỡng và tham quan với các bãi tắm và khu bảo tồn thiên nhiên Vườn quốc gia Côn Đảo.
Tên gọi

Côn Đảo hay Côn Sơn cũng hay dùng cho tên của hòn đảo lớn nhất trong quần đảo này. Sách sử Việt Nam trước thế kỷ XX thường gọi đảo Côn Sơn là đảo Côn Lôn. Theo các nhà nghiên cứu, tên gọi Côn Lôn có nguồn gốc từ tiếng Mã Lai, là "Pulau Kundur" (tạm dịch là "hòn Bí"). Người châu Âu phiên âm thành Poulo Condor (trong các văn bản tiếng Anh và tiếng Pháp). Riêng tên trong tiếng Khmer là "Koh Tralach".
Trong một thời gian ngắn (1974-1975), Côn Đảo còn có tên gọi hành chính là thị xã Phú Hải.
Năm 1977, Quốc hội Việt Nam quyết định tên gọi chính thức là Côn Đảo. Tên gọi này được sử dụng cho đến tận ngày nay.
Địa lý

Quần đảo Côn Đảo nằm cách thành phố Vũng Tàu 97 hải lý và cách cửa sông Hậu 45 hải lý, có cùng một kinh độ với Thành phố Hồ Chí Minh (106°36′ Đông) và cùng một vĩ độ với tỉnh Cà Mau (8°36′ Bắc). Quần đảo gồm 16 hòn đảo, trong đó 14 hòn quây cụm gần nhau; riêng hai hòn Trứng Lớn và Trứng Nhỏ nằm tách biệt về phía tây, vốn dĩ mới được chính quyền Việt Nam nhập vào huyện Côn Đảo từ năm 1995. Côn Đảo có tổng diện tích đất nổi là 76 km², trong đó đảo lớn nhất là đảo Côn Sơn 51,52 km². Đảo này có địa hình đồi núi, ưu thế bởi các dãy đá granit chạy từ phía tây nam đến đông bắc, che chở cho các vùng vịnh của đảo cả về hai phía khỏi những luồng gió mạnh. Điểm cao nhất của quần đảo là đỉnh núi Thánh Giá trên đảo Côn Sơn, cao 577 m. Địa chất quần đảo có tính đa dạng cao, gồm đá mácma Mesozoi xâm nhập axít, đá mácma phun trào axít và phun trào trung tính và trầm tích Đệ Tứ.
Địa lý > Danh sách các hòn đảo

| STT | Tên gọi | Tên khác | Toạ độ | Diện tích   (km²) | Ghi chú |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | Đảo Côn Sơn | Côn Đảo; đảo/hòn Côn Lôn; Phú Hải | 8°40′57″B 106°36′26″Đ﻿ / ﻿8,6825°B 106,60722°Đ﻿ / 8.68250; 106.60722﻿ (đảo Côn Sơn) | 51,52 | đảo lớn nhất |
| 2 | Hòn Bà | Hòn Côn Lôn Nhỏ; Phú Sơn | 8°38′51″B 106°33′37″Đ﻿ / ﻿8,6475°B 106,56028°Đ﻿ / 8.64750; 106.56028﻿ (hòn Bà) | 5,45 | cách đảo Côn Sơn bởi khe nước Họng Đầm rộng không quá 20 m; trên đảo có đỉnh núi cao 321 m |
| 3 | Hòn Bảy Cạnh | Phú Tường | 8°40′14″B 106°40′20″Đ﻿ / ﻿8,67056°B 106,67222°Đ﻿ / 8.67056; 106.67222﻿ (hòn Bảy Cạnh) | 5,5 | là điểm A5 trên đường cơ sở tính chiều rộng lãnh hải của lục địa Việt Nam |
| 4 | Hòn Bông Lan | Hòn Bông Lang; hòn Bông Lau; Phú Phong | 8°39′4″B 106°40′31″Đ﻿ / ﻿8,65111°B 106,67528°Đ﻿ / 8.65111; 106.67528﻿ (hòn Bông Lan) | 0,2 | là điểm A4 trên đường cơ sở tính chiều rộng lãnh hải của lục địa Việt Nam |
| 5 | Hòn Cau | Phú Lệ | 8°41′34″B 106°44′20″Đ﻿ / ﻿8,69278°B 106,73889°Đ﻿ / 8.69278; 106.73889﻿ (hòn Cau) | 1,8 | nằm về phía đông bắc đảo Côn Sơn, đất đai màu mỡ; thuở xưa đảo có loại cau to, ngon và rất được người Gia Định ưa chuộng |
| 6 | Hòn Tài Lớn | Phú Bình | 8°38′15″B 106°37′52″Đ﻿ / ﻿8,6375°B 106,63111°Đ﻿ / 8.63750; 106.63111﻿ (hòn Tài Lớn) | 0,38 | là điểm A3 trên đường cơ sở tính chiều rộng lãnh hải của lục địa Việt Nam |
| 7 | Hòn Tài Nhỏ | Hòn Thỏ; Phú An | 8°38′14″B 106°38′11″Đ﻿ / ﻿8,63722°B 106,63639°Đ﻿ / 8.63722; 106.63639﻿ (hòn Tài Nhỏ) | 0,1 | - |
| 8 | Hòn Trác Lớn | Phú Hưng | 8°38′14″B 106°37′8″Đ﻿ / ﻿8,63722°B 106,61889°Đ﻿ / 8.63722; 106.61889﻿ (hòn Trác Lớn) | 0,25 | - |
| 9 | Hòn Trác Nhỏ | Phú Thịnh | 8°38′19″B 106°37′22″Đ﻿ / ﻿8,63861°B 106,62278°Đ﻿ / 8.63861; 106.62278﻿ (hòn Trác Nhỏ) | 0,1 | - |
| 10 | Hòn Tre Lớn | Phú Hoà | 8°42′27″B 106°32′34″Đ﻿ / ﻿8,7075°B 106,54278°Đ﻿ / 8.70750; 106.54278﻿ (hòn Tre Lớn) | 0,75 | - |
| 11 | Hòn Tre Nhỏ | Phú Hội | 8°44′13″B 106°35′14″Đ﻿ / ﻿8,73694°B 106,58722°Đ﻿ / 8.73694; 106.58722﻿ (hòn Tre Nhỏ) | 0,25 | - |
| 12 | Hòn Trọc | Hòn Trai; Phú Nghĩa | 8°41′18″B 106°33′28″Đ﻿ / ﻿8,68833°B 106,55778°Đ﻿ / 8.68833; 106.55778﻿ (hòn Trọc) | 0,4 | còn gọi là hòn Trai vì có nhiều trai ốc biển |
| 13 | Hòn Trứng | Hòn Đá Bạc; hòn Đá Trắng; Phú Thọ | 8°46′45″B 106°43′12″Đ﻿ / ﻿8,77917°B 106,72°Đ﻿ / 8.77917; 106.72000﻿ (hòn Trứng) | 0,1 | trơ trụi nhưng có nhiều chim |
| 14 | Hòn Vung | Phú Vinh | 8°37′46″B 106°33′27″Đ﻿ / ﻿8,62944°B 106,5575°Đ﻿ / 8.62944; 106.55750﻿ (hòn Vung) | 0,15 | nằm ngay phía nam của hòn Bà |
| 15 | Hòn Trứng Lớn | Hòn Anh | 8°36′13″B 106°08′29″Đ﻿ / ﻿8,60361°B 106,14139°Đ﻿ / 8.60361; 106.14139﻿ (hòn Trứng Lớn) | 0,11 | đảo không người, chủ yếu núi đá |
| 16 | Hòn Trứng Nhỏ | Hòn Em | 8°34′40″B 106°05′25″Đ﻿ / ﻿8,57778°B 106,09028°Đ﻿ / 8.57778; 106.09028﻿ (hòn Trứng Nhỏ) | 0,03 | đảo không người, chủ yếu núi đá |
Vị trí các đảo
  hòn Trứng đảo Côn Sơn hòn Cau hòn Bảy Cạnh hòn Bông Lan hòn  Trác Lớn  và Trác Nhỏ hòn Tài Lớn  và Tài Nhỏ hòn Vung hòn Bà hòn Trọc hòn Tre Lớn hòn Tre Nhỏ
Địa lý > Khí hậu

Khí hậu Côn Đảo mang đặc điểm á xích đạo - hải dương nóng ẩm, chia thành hai mùa rõ rệt: mùa mưa kéo dài từ tháng 5 đến tháng 11 và mùa khô kéo dài từ tháng 12 đến tháng 4 năm sau. Nhiệt độ trung bình năm là 26,9 °C. Tháng 5 oi bức, có lúc nhiệt độ lên đến 34 °C. Lượng mưa bình quân trong năm đạt 2.200 mm; mưa ít nhất vào tháng 1. Quần đảo Côn Đảo nằm ở vùng giao nhau giữa luồng hải lưu ấm từ phía nam và luồng hải lưu lạnh từ phía bắc. Nhiệt độ nước biển từ 25,7 °C đến 29,2 °C.
Địa lý > Sinh thái

Vườn quốc gia Côn Đảo được thành lập từ năm 1993 trên cơ sở chuyển từ Khu rừng cấm Côn Đảo với diện tích 6.000 ha trên cạn và 14.000 ha vùng nước, bao trùm 14 hòn đảo (không bao gồm hòn Trứng Lớn và hòn Trứng Nhỏ).
Về thực vật, người ta thống kê được 882 loài thực vật rừng bậc cao thuộc 562 chi, 161 họ, trong đó có 371 loài thân gỗ, 30 loài phong lan, 103 loài dây leo, 202 loài thảo mộc,.... Về động vật rừng, hiện đã biết 144 loài bao gồm 28 loài thú, 69 loài chim, 39 loài bò sát,... Côn Đảo có loài thạch sùng Côn Đảo đặc hữu.
Vùng biển của vườn quốc gia sở hữu 1.383 loài sinh vật biển, trong đó có 127 loài rong biển, 11 loài cỏ biển, 157 loài thực vật phù du, 115 loài động vật phù du, 202 loài cá, 8 loài thú và bò sát biển,... Các rạn san hô nơi đây do 219 loài hợp thành; độ phủ trung bình là 42,6 %. Côn Đảo không chỉ là vùng có nhiều rùa biển nhất nước Việt Nam mà còn là nơi duy nhất ở Việt Nam còn tồn tại một quần thể bò biển có cuộc sống không tách rời các thảm cỏ biển.
Hành chính

Hiện nay, huyện Côn Đảo có chính quyền một cấp, thông qua các cơ quan chức năng huyện, trực tiếp đến địa bàn khu dân cư, không có các cấp phụ thuộc như xã, phường hay thị trấn.
Lịch sử

Bài chi tiết: Lịch sử Côn Đảo
Lịch sử > Thời Pháp thuộc

Ngày 1 tháng 9 năm 1858, Pháp tấn công Đà Nẵng, chiếm đóng bán đảo Sơn Trà và chuẩn bị đánh Huế.
Tháng 4 năm 1861, Pháp đánh chiếm Định Tường. Chính trong thời gian này, Pháp khẩn cấp đặt vấn đề chiếm đóng Côn Đảo vì sợ Anh chiếm mất vị trí chiến lược quan trọng này.
Vào lúc 10 giờ sáng, ngày 28 tháng 11 năm 1861, Thủy sư đô đốc Hải quân Pháp là Louis Adolphe Bonard hạ lệnh cho tàu thông báo Norzagaray đến chiếm Côn Đảo, thượng cờ Pháp.
Trung úy Hải quân Pháp Lespès Sebastien Nicolas Joachim lập biên bản "Tuyên cáo chủ quyền" của Pháp tại Côn Đảo.
Ngày 14 tháng 1 năm 1862, chiếc tàu chở hàng Nievre đưa một số nhân viên ra đảo. Những người này có nhiệm vụ tìm vị trí thuận lợi dựng tạm hải đăng Côn Đảo nhằm chống chế nếu có nước nào phản kháng hành động tuyên bố chủ quyền.
Ngày 5 tháng 6 năm 1862, triều đình Huế ký Hòa ước Nhâm Tuất với Pháp. Khoản 3 của Hoà ước ghi rõ rằng nhà Nguyễn phải nhượng hoàn toàn chủ quyền Côn Lôn cho Hoàng đế Pháp. Nguyễn (2012) cho rằng, sở dĩ Pháp ép triều đình Huế là do Anh phản đối việc Pháp chiếm Côn Lôn năm 1861. Lý lẽ của Anh là, Pháp chiếm đảo dựa theo một hiệp ước vốn dĩ không được thi hành (tức Hiệp ước Versailles năm 1783).
Ngày 16 tháng 5 năm 1882, Tổng thống Pháp Jules Grévy ký sắc lệnh công nhận quần đảo Côn Lôn là một quận của Nam Kỳ.
Lịch sử > Thời Quốc gia Việt Nam và Việt Nam Cộng hoà

Tháng 9 năm 1954, dưới chính quyền Quốc gia Việt Nam, Thủ tướng Ngô Đình Diệm tiếp tục chế độ nhà tù của Pháp và đổi tên quần đảo Côn Lôn thành hải đảo Côn Sơn.
Ngày 22 tháng 10 năm 1956, Tổng thống Ngô Đình Diệm ký sắc lệnh số 143-NV về việc công bố danh sách các đơn vị hành chính Nam Việt, qua đó đánh dấu sự thành lập của tỉnh Côn Sơn.
Ngày 24 tháng 4 năm 1965, chính quyền Việt Nam Cộng hòa đổi tỉnh Côn Sơn thành Cơ sở Hành chính Côn Sơn trực thuộc Bộ Nội vụ. Chức vụ tỉnh trưởng được đổi thành đặc phái viên hành chính.
Ngày 1 tháng 11 năm 1974, dưới thời Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu, Cơ sở hành chính Côn Sơn đổi tên thành thị xã Phú Hải thuộc tỉnh Gia Định. (Do đó, các trại tù Côn Đảo đều được ghép thêm chữ Phú: Trại I thành Trại Phú Thọ, Trại II thành Trại Phú Sơn, Trại IV thành Trại Phú Tường, Trại V thành Trại Phú Phong, Trại VI thành Trại Phú An, Trại VII thành Trại Phú Bình và Trại VIII thành Trại Phú Hưng).
Ngày 1 tháng 5 năm 1975, quân đội Cộng hòa miền Nam Việt Nam tiếp quản Côn Đảo.
Lịch sử > Từ sau 1975 đến nay

Ngày 18 tháng 9 năm 1976, Hội đồng Chính phủ ban hành Nghị định số 164-CP về việc thành lập huyện Côn Sơn trực thuộc Thành phố Hồ Chí Minh.
Ngày 15 tháng 1 năm 1977, Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa VI, kỳ họp thứ 2 ban hành nghị quyết phê chuẩn việc đổi tên huyện Côn Sơn thành huyện Côn Đảo và sáp nhập huyện Côn Đảo vào tỉnh Hậu Giang.
Ngày 30 tháng 5 năm 1979, huyện Côn Đảo sáp nhập với thị xã Vũng Tàu và xã Long Sơn thuộc huyện Châu Thành, tỉnh Đồng Nai để thành lập đặc khu Vũng Tàu - Côn Đảo trực thuộc trung ương. Ngày 10 tháng 12 năm 1979, Côn Đảo được chuyển thành quận trực thuộc đặc khu Vũng Tàu - Côn Đảo.
Ngày 12 tháng 8 năm 1991, đặc khu Vũng Tàu - Côn Đảo giải thể, Côn Đảo trở thành huyện thuộc tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu như hiện nay.
Kinh tế

Tính đến năm 2010, ngành dịch vụ chiếm tỉ trọng cao nhất (71,63%) trong cơ cấu kinh tế của huyện, kế đó là công nghiệp (20,20%) và cuối cùng là nông nghiệp (8,27%). GDP bình quân đầu người là 965 đô la Mỹ. Hàng năm ngành dịch vụ tăng trưởng với nhịp độ khoảng 33,7%; số khách du lịch đến Côn Đảo đạt khoảng 200.000 đến 250.000 người/năm.
Viễn thông: Côn Đảo đã được phủ sóng điện thoại và chất lượng sử dụng rất tốt. Hiện có 4 mạng điện thoại di động phủ sóng là VinaPhone, Mobifone, Viettel Telecom và Vietnamobile. Ngoài ra, còn có mạng điện thoại cố định không dây của Viettel. Cuối tháng 8 năm 2007, Côn Đảo đã có kết nối Internet tốc độ cao ADSL, đảm bảo thông tin liên lạc. Côn Đảo cũng có đài phát thanh và truyền hình.
Dân cư

Dân cư trên đảo sống tập trung trong một thung lũng hình bán nguyệt ở tọa độ 8°40′57″ Bắc 106°36′10″ Đông. Thung lũng có chiều dài từ 8 đến 10 km, chiều rộng từ 2 đến 3 km và có độ cao trung bình khoảng 3m so với mặt nước biển. Một mặt trông ra vịnh Đông Nam trong khi ba mặt còn lại vây quanh là núi. Khu vực này nằm ở khoảng giữa của sân bay Cỏ Ống và cảng Bến Đầm (khoảng cách ước chừng là 12 km). Đây là nơi tập trung toàn bộ đời sống kinh tế, chính trị và xã hội của quần đảo nhưng không mang danh nghĩa đơn vị hành chính thực sự vì Côn Đảo chỉ có chính quyền một cấp (là cấp huyện), không có xã hoặc thị trấn.
Dân số Côn Đảo tính đến năm 2014 là 8.360 người thuộc 10 khu dân cư.
Huyện Côn Đảo có diện tích là 76,78 km², dân số hiện trạng quy đổi đến đầu năm 2021 đạt khoảng 10.760 người.
Huyện Côn Đảo có diện tích 75,79 km², dân số tính đến năm 2022 khoảng 14.386 người: trong đó, dân số thường trú là 9.886 người, dân số quy đổi từ lao động con lắc và khách du lịch khoảng 4.500 người, mật độ dân số đạt 189 người/km².
Huyện Côn Đảo có diện tích là 75,79 km², dân số quy đổi tính đến ngày 31/12/2023 là 13.112 người, mật độ dân số đạt 173 người/km².
Du lịch

Côn Đảo là một trong 21 khu du lịch quốc gia của Việt Nam. Nơi đây được nhiều du khách đánh giá là thiên đường của nghỉ dưỡng và khám phá thiên nhiên (rừng và biển). Côn Đảo được xem là hòn đảo du lịch với những bãi tắm hoang sơ tuyệt đẹp, làn nước trong xanh mát lạnh, bãi cát dài phẳng mịn. Không khí trên đảo thật trong lành, được ví như thiên đường nghỉ dưỡng. Sở hữu rừng nguyên sinh và biển được bảo tồn đa dạng sinh học, Côn Đảo không chỉ là nơi nghiên cứu của các nhà khoa học mà còn là nơi để du khách đến du lịch khám phá, với các chương trình du lịch sinh thái.
Tháng 5 năm 2011, tạp chí Travel + Leisure gọi Côn Đảo - nơi có "những vách đá dốc đứng bên cạnh những bãi biển hoang sơ và làn nước xanh trong vắt" - là một trong những đảo bí ẩn và tốt nhất thế giới. Tương tự, Lonely Planet cũng xếp Côn Đảo vào danh sách những đảo bí ẩn và tốt nhất thế giới, đồng thời ca ngợi Côn Đảo là "thiên đường thiên nhiên với những cánh rừng rậm rạp, làn nước màu ngọc bích, những bãi cát trắng và là ngôi nhà của bò biển, cá heo, rùa biển và những rạn san hô ngoạn mục".
Ngày 5 tháng 9 năm 2011, Thủ tướng Chính phủ Việt Nam ký Quyết định số 1518/QĐ-TTG phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch chung xây dựng Côn Đảo, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu đến năm 2030, theo đó định hướng sẽ phát triển Côn Đảo thành khu kinh tế du lịch hiện đại, tầm cỡ khu vực và quốc tế.