stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Hoạn giả

Thái giám Ağası, người đứng đầu các thái giám đen của Hậu cung Đế quốc Ottoman
Hoạn giả (chữ Nho: 宦者) là người đàn ông do khiếm khuyết ở bộ phận sinh dục nên không thể có gia đình riêng.
Hoạn quan

Bài chi tiết: Hoạn quan
Khác

Một số quốc gia khác thì có tập tục thiến những ca sinh có giọng cao (tenor) trong những ca đoàn tôn giáo để giữ cho những người này khỏi vỡ tiếng khi dậy thì. Những ca sinh đó gọi là castrati được tĩnh thân từ khi còn nhỏ vì người ta tin rằng giọng trong trẻo của họ sẽ khiến cho Thiên Chúa vừa lòng hơn những ca sinh con gái, và vì thế trong thời Trung cổ phụ nữ không được gia nhập các ca đoàn này.
Tại Nga, giáo phái tên là Bồ Câu Trắng (White Dove), hay còn gọi là giáo phái Skoptzy do Ssaliwanow sáng lập vào thế kỷ 18, đã khuyến khích giáo đồ tự nguyện cắt bỏ bộ phận sinh dục, coi đó như là một hành vi dâng hiến cho Thiên Chúa. Phương pháp này áp dụng cho cả nam lẫn nữ tín đồ. Nam nhân có thể bị cắt cả sinh thực khí lẫn dịch hoàn hay chỉ một trong hai, còn đàn bà thì cắt bỏ tử cung, ngoại âm thần, nhũ hoa tùy theo mức độ trong sạch mà họ muốn. Những người cắt bỏ hoàn toàn bộ phận sinh dục được mang nhãn hiệu "người mang dấu ấn của Vương triều" (Bearer of the Imperial Seal).
Pseudochelidon sirintarae

| Pseudochelidon sirintarae |
| --- | --- |

Tình trạng bảo tồn
 Cực kỳ nguy cấp, có thể tuyệt chủng  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Aves
Bộ (ordo): Passeriformes
Họ (familia): Hirundinidae
Chi (genus): Pseudochelidon
Loài (species): P. sirintarae
Danh pháp hai phần
Pseudochelidon sirintarae Thonglongya, 1968 Mẫu gốc từ Bung Boraphet, Amphoe Mueang, Nakhon Sawan (tỉnh), Thái Lan 
 Phân bố cho thấy phạm vi trú đông ở Thái Lan; phạm vi sinh sản không rõ
Danh pháp đồng nghĩa
 Eurochelidon sirintarae, (Kitti, 1968) 
Pseudochelidon sirintarae hay Én sông mắt trắng là một loài chim trong họ Hirundinidae.
Chú thích

↑  BirdLife International (2012). “Eurochelidon sirintarae”. Sách Đỏ IUCN các loài bị đe dọa. Phiên bản 2013.2. Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế. Truy cập ngày 26 tháng 11 năm 2013.
↑  Dickinson, E C; Dekker, R W R J; Eck, S; Somadikarta, S (2001). “Systematic notes on Asian birds. 14. Types of the Hirundinidae”. Zoologische Verhandelingen Leiden. 335: 145–166.Quản lý CS1: nhiều tên: danh sách tác giả (liên kết)
↑  Turner & Rose (1989) pp. 86–88.
↑  Clements, J. F.; Schulenberg, T. S.; Iliff, M. J.; Wood, C. L.; Roberson, D.; Sullivan, B.L. (2012). “The eBird/Clements checklist of birds of the world: Version 6.7”. Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.
Söğütlü, Selim

| Söğütlü |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
SöğütlüVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Kars
Huyện: Selim
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 149 người
Múi giờ: UTC+3
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Söğütlü là một xã thuộc huyện Selim, tỉnh Kars, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2010 là 149 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Kars”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Lưu trữ bản gốc ngày 16 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 4 tháng 9 năm 2012.Quản lý CS1: bot: trạng thái URL ban đầu không rõ (liên kết)
Deglur

| Deglur |
| --- | --- |
Deglur
Quốc gia:  Ấn Độ
Bang: Maharashtra
Dân số (2001)
 • Tổng cộng: 48,024
Múi giờ: UTC+05:30
Mã điện thoại: 02463
Deglur là một thành phố và là nơi đặt hội đồng đô thị (municipal council) của quận Nanded thuộc bang Maharashtra, Ấn Độ.
Nhân khẩu

Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Deglur có dân số 48.024 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Deglur có tỷ lệ 64% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 73%, và tỷ lệ cho phái nữ là 55%. Tại Deglur, 14% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.
Bittium philomelae

| Bittium philomelae> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Mollusca
Lớp (class): Gastropoda
(không phân hạng): nhánh Caenogastropoda nhánh Sorbeoconcha
Liên họ (superfamilia): Cerithioidea
Họ (familia): Cerithiidae
Chi (genus): Bittium
Loài (species): B. philomelae
Danh pháp hai phần
Bittium philomelae (Watson, 1880) 
Danh pháp đồng nghĩa
 Cerithium (Bittium) philomelae Watson, 1880
Bittium philomelae là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Cerithiidae.
Miêu tả

Chiều dài vỏ lớn nhất được ghi lại là 3.2 mm.
Môi trường sống

Độ sâu lớn nhất được ghi lại là 183 m. Độ sâu lớn nhất ghi nhận được là 274 m.
Chú thích

1 2  Bittium philomelae (Watson, 1880).  Xem: Cơ sở dữ liệu sinh vật biển tại http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=473071 on 17 tháng 5 năm 2010.
1 2 3  Welch J. J. (2010). "The "Island Rule" và Deep-Sea Gastropods: Re-Examining the Evidence". PLoS ONE 5(1): e8776. doi:10.1371/journal.pone.0008776.
Mưa phùn

Đối với các định nghĩa khác, xem Mưa phùn (định hướng).
Mưa phùn là một hiện tượng ngưng tụ nước thành những hạt nhỏ hơn giọt mưa - đường kính nói chung nhỏ hơn 0.5mm. Mưa phùn thường được tạo ra bởi những đám mây thấp. Lượng mưa đo được từ mưa phùn vào khoảng 1 mm mỗi ngày hoặc ít hơn. Do kích thước nhỏ của giọt mưa phùn, dưới nhiều hoàn cảnh mưa phùn phần lớn bị bốc hơi trước khi chạm tới mặt đất và do đó có thể không thể quan sát trên mặt đất để phát hiện. Mã METAR của mưa phùn là DZ.
Ảnh hưởng

Trong khi hầu hết mưa phùn chỉ có một tác động nhỏ đến con người, mưa phùn đông đá có thể dẫn đến tình trạng nguy hiểm. Mưa phùn đông đá xảy ra khi mưa phùn rơi xuống đất trên bề mặt có nhiệt độ dưới mức đóng băng. Những giọt mưa ngay lập tức đóng băng khi rơi xuống đất, dẫn đến sự tích tụ của các dải băng (đôi khi được gọi là băng đen) trên bề mặt đường phố và gây nguy hiểm cho giao thông.
Sự xuất hiện

Mưa phùn là dạng mưa thường gặp nhất, đặc biệt là ở vùng lạnh thuộc cận nhiệt đới được chi phối bởi mây cumulus mà hoàn toàn trong lớp biên. Các dụng cụ tần số cao như radar có thể phát hiện mưa phùn.
Bostrychopsebium transvaalense

| Bostrychopsebium transvaalense> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Bostrychopsebium
Loài (species): B. transvaalense
Danh pháp hai phần
Bostrychopsebium transvaalense Quentin & Villiers, 1971 
Bostrychopsebium transvaalense là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Lê Anh Tông

Lê Anh Tông (chữ Hán: 黎英宗 1532 - 22 tháng 1 năm 1573), tên húy là Lê Duy Bang (黎維邦), là hoàng đế thứ ba của Nhà Lê Trung hưng và là hoàng đế thứ 14 của nhà Hậu Lê nước Đại Việt. Ông trị vì từ năm 1556 đến năm 1572, tổng cộng 16 năm, trong thời kỳ Nam-Bắc triều.
Anh Tông xuất thân là cháu năm đời của Lê Trừ, anh trai vua Lê Thái Tổ. Khi Lê Trung Tông mất không có người nối dõi, Thái sư Trịnh Kiểm lập Anh Tông lên ngôi, đóng tại hành cung Vạn Lại, cai quản vùng đất Đại Việt từ Thanh Hóa trở vào nam, đánh nhau với nhà Mạc ở phía bắc. Khi ấy nhà Lê vừa mới trung hưng, chính sự còn khá non nớt nhưng được Thái sư Trịnh Kiểm hết lòng phò tá, tiếp tục dựng nên cơ nghiệp. Sau này con Trịnh Kiểm là Trịnh Tùng lên kế nghiệp, làm Thái úy. Năm 1573, Anh Tông ghét Trịnh Tùng chuyên quyền, bèn lập mưu cùng Lê Cập Đệ phế bỏ Trịnh Tùng. Trịnh Tùng biết được, giết Lê Cập Đệ khiến Anh Tông phải đem theo 4 hoàng tử chạy ra Nghệ An. Sau Trịnh Tùng sai Tống Đức Vị giết Anh Tông.
Thân thế

Đại Việt Sử ký Toàn thư viết:
Như vậy, về vai vế trong dòng họ các vua Lê, Anh Tông ở hàng ông của Trung Tông.
Lên ngôi

Năm 1556, Trung Tông mất, không có con nối. Dòng dõi của Lê Thái Tổ vẫn còn một số hậu duệ sống ở Thanh Hóa, như các con cháu của Lê Kiện (con út vua Lê Thánh Tông). Tuy nhiên, Thái sư Lượng quốc công Trịnh Kiểm quyết định chọn dòng dõi Lê Trừ (anh trai Lê Lợi) lập làm vua. Trịnh Kiểm bèn chọn Lê Duy Bang lên ngôi, tức là Lê Anh Tông.
Thời kỳ Anh Tông làm vua, nhà Lê chỉ kiểm soát địa bàn từ Thanh Hóa trở vào nam. Phía bắc là vùng đất thuộc nhà Mạc kiểm soàt.
Thơi kì này là thời kì ông giao toàn bộ quyền hành cho Trịnh Kiểm xử lí quốc sự. Năm 1558, Thái úy Đoan quận công Nguyễn Hoàng xin trấn thủ Quảng Nam ông cũng giao cho Trịnh Kiểm quyết định. Vụ hoàng đệ Lê Duy Hàn trộm ấn báu, ông cũng để Kiểm xử trí thay. Có thể thấy, không cần đến đời Lê Thế Tông các chúa Trịnh mới nắm thực quyền mà mầm mống từ khi trung hưng cơ nghiệp đã không còn là của nhà Lê nữa mà là của quyền thần họ Nguyễn và họ Trịnh.
Bị giết

Khác với hai vua đầu thời Lê Trung hưng thường ủy thác toàn bộ việc chiến sự cho Nguyễn Kim và Trịnh Kiểm, Anh Tông đã có những lần tự cầm quân ra mặt trận chống nhà Mạc. Một tướng họ Lê khác là Lê Cập Đệ nhiều lần ra trận lập được công, được phong làm Thái phó.
Trong thời kỳ này, quyền hành của các chúa Trịnh tăng lên rất nhiều. Năm 1570, Trịnh Kiểm chết, hai con là Trịnh Cối và Trịnh Tùng tranh giành quyền bính. Vua Lê về phía Trịnh Tùng phong làm Trường Quận công chống lại Cối và đạo quân nhà Mạc do Nhiếp chính Mạc Kính Điển chỉ huy.   Trịnh Cối thất bại phải sang hàng nhà Mạc. Sau đó vua Lê tiếp tục thăng Tùng làm Thái úy Trưởng Quốc công, làm tướng đánh nhà Mạc.
Ban đầu vua Lê và Trịnh Tùng sống với nhau rất hòa thuận, binh sĩ cường tráng, võ nghệ thần sầu nhưng đến năm 1572, vì nghe lời dèm của Cảnh Hấp và Đình Ngạn thấy quyền hành Trịnh Tùng quá lớn, Lê Cập Đệ bàn mưu với Anh Tông mưu trừ khử Tùng để lấy lại quyền bính cho nhà Lê.
Sau khi bố trí mọi việc, Anh Tông cùng Cập Đệ hẹn nhau: hễ đêm đến, nghe thấy tiếng pháo nổ một tiếng thì nhà vua qua sông để cử sự. Mưu cơ bị lộ, Trịnh Tùng biết rõ chuyện ấy, nhưng bề ngoài vẫn cứ biếu Cập Đệ nhiều vàng bạc. Khi Cập Đệ đến tạ ơn thì Tùng cho tên đao phủ mai phục sẵn, xông ra giết chết.
Nghe tin Cập Đệ bị giết, Anh Tông biết cơ mưu đã lộ bèn bỏ hành cung, cùng 4 hoàng tử lớn chạy ra Nghệ An.
Ngày 1 tháng 1 năm 1573, Trịnh Tùng đưa con trai thứ năm còn nhỏ tuổi của ông là Lê Duy Đàm lên ngôi vua, tức Lê Thế Tông.
Sau đó Trịnh Tùng sai Nguyễn Hữu Liêu đem quân đến Nghệ An bắt Anh Tông. Nhà vua lánh ra ruộng mía. Hữu Liêu đến lạy mời:
Anh Tông đành phải quay về. Trịnh Tùng sai Tống Đức Vị ngày đêm hầu ở bên nhà vua để giám sát. Ngày 22 tháng 1 năm 1573, Anh Tông đi đến Lôi Dương. Đức Vị ngầm bức bách giết chết nhà vua, rồi nói phao lên rằng nhà vua tự thắt cổ chết.
Đại Nam Thực lục Tiền biên, bộ biên niên sử về các chúa Nguyễn ở phương Nam, chép về cái chết của Lê Anh Tông:
Anh Tông chết khi 42 tuổi, được táng ở lăng Bố Vệ.
Gia đình

Thân phụ: Lê Duy Khoáng
Thân mẫu:
Gia đình > Hậu Phi

| STT | Danh hiệu | Tên | Sinh mất | Cha | Ghi chú |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | Ý Thận Hoàng Hậu (懿慎皇后) | Nguyễn Thị Minh  (阮氏明) |  |  |  |
| 2 | Nhuy Khanh Hoàng Hậu (綏慶皇后) | Nguyễn Thị Ngọc (阮氏玉) |  |  |  |
| 3 | Cung nhân | Lê Thị Ngọc Quế |  |  |  |
| 4 | Cung nhân | Lê Thị Ngọc Bền |  |  |  |
Gia đình > Hậu Duệ

| STT | Danh hiệu | Tên | Sinh mất | Mẹ | Ghi chú |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | Bản Quốc Công (本國公) | Lê Duy Bách  (黎維栢) | ?-1600 | Ý Thận Hoàng Hậu Nguyễn Thị Minh |  |
| 2 |  | Lê Duy Lưu (黎維榴) |  | Lê Thị Ngọc Quế |  |
| 3 |  | Lê Duy Ngạch (黎維梗) |  | Lê Thị Ngọc Bền |  |
| 4 |  | Lê Duy Tùng (黎維松) |  | Lê Thị Ngọc Bền |  |
| 5 | Lê Thế Tông (黎世宗) | Lê Duy Đàm (黎維潭) |  | Nhuy Khanh Hoàng Hậu Nguyễn Thị Ngọc |  |
| STT | Danh hiệu | Tên | Sinh mất | Mẹ | Ghi chú |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | Trưởng Công Chúa | Lê Thị Ngọc Lễ |  |  | Gả cho Hoàng Đình Phùng |
| 2 |  | Lê Thị Ngọc Hoa |  |  |  |
| 3 | Công chúa Mai Hoa  (梅花公主) | Không rõ tên |  |  | Có tên thánh là Maria Flora |
Vua Lê Anh Tông sinh được 5 người con trai 1 người con gái, trưởng nam là Lê Duy Sách tức Chủ Sản, mẹ là Lê Thị Ngọc Quế người xã Tam Lư, huyện Lôi Dương, sinh 2 con trai 1 con gái thứ nam là Lê Duy Lựu, thứ 3 là Lê Duy Ngạch, mẹ là Lê Thị Ngọc Bền, người sách Nông Vụ. Thứ 4 là Lê Duy Tùng, thứ 5 là Lê Duy Đàm (Lê Thế Tông); Trưởng nữ là Ngọc Lễ (theo Hoàng Đình Phùng), và công chúa Ngọc Hoa, và Mai Hoa.
Nhận định

Bộ Đại Việt Sử ký Toàn thư biên soạn dưới sự chỉ đạo của các chúa Trịnh đã nhận xét về Lê Anh Tông:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Anh Tông khởi thân từ hàn vi, vì là cháu xa đời của họ Lê, là dòng dõi của nhà vua, nhờ được Tả tướng Trịnh Tùng và các quan tôn lập làm vua thiên hạ, lo việc khôi phục gian nan. Sau tin dùng bọn tiểu nhân, nghe lời ly gián, khinh xuất đem ngôi báu xiêu giạt ra ngoài, hại tới thân mình. Lời kẻ tiểu nhân làm hỏng nước nhà của người ta, thực là quá lắm! Như thế há chẳng đáng răn sao! | ” |
— Đại Việt Sử ký Toàn thư
Chú thích

↑  Đại Việt Sử ký Toàn thư
↑  Đại Nam thực lục, Tập 1, Nhà xuất bản Giáo dục, 2002, bản điện tử, trang 23
↑  Anh Tông là hậu duệ trực hệ của dòng dõi Lê Trừ (anh của Thái Tổ Cao hoàng đế Lê Lợi). Trước khi kế vị, nội tộc của nhà vua định cư ở xã Bố Vệ, huyện Đông Sơn. Từ đời Anh Tông trở về sau, các vua nhà Lê không còn được táng tại Lam Sơn nữa mà chuyển sang táng tại xã Bố Vệ và những vùng lân cận. (英宗是黎除後人，繼位之前，家族定居東山縣布衞社。自英宗開始，黎朝皇帝不再葬在藍山，而是葬在布衞社及其附近。)
↑  來源請求
Thelairodoriopsis maracasi

| Thelairodoriopsis maracasi> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Diptera
Họ (familia): Tachinidae
Chi (genus): Thelairodoriopsis
Loài (species): T. maracasi
Danh pháp hai phần
Thelairodoriopsis maracasi
Thelairodoriopsis maracasi là một loài ruồi trong họ Tachinidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 20 tháng 6 năm 2014.
↑  James E. O’Hara WORLD GENERA OF THE TACHINIDAE (DIPTERA) AND THEIR REGIONAL OCCURRENCE; Version 7; 10 december 2012
12975 Efremov

| Khám phá |
| --- | --- |
Khám phá bởi: N. S. Chernykh
Nơi khám phá: Đài vật lý thiên văn Crimean
Ngày phát hiện: 28 tháng 9 năm 1973
Tên định danh
Tên định danh: 12975
Tên định danh thay thế: 1973 SY5
Đặc trưng quỹ đạo
Kỷ nguyên 14 tháng 5 năm 2008
Cận điểm quỹ đạo: 2.2219612
Viễn điểm quỹ đạo: 2.9529260
Độ lệch tâm: 0.1412523
Chu kỳ quỹ đạo: 1520.2140968
Độ bất thường trung bình: 82.73680
Độ nghiêng quỹ đạo: 15.14376
Kinh độ điểm mọc: 186.38020
Góc cận điểm: 217.06574
Đặc trưng vật lý
Cấp sao tuyệt đối (H): 13.4
 
12975 Efremov (1973 SY5) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 28 tháng 9 năm 1973 bởi N. S. Chernykh ở Đài vật lý thiên văn Crimean. Nó được đặt theo tên the Russian palaeontologist Ivan Yefremov.
Tilda Swinton
Thời trẻ

Kinda Matilda Swinton sinh ngày 5 tháng 11 năm 1960 tại London, con gái của Judith Balfour (nhũ danh Killen; 1929–2012) and Sir John Swinton. Bà có 3 anh em trai. Cha bà là một thiếu tướng đã nghỉ hưu trong Quân đội Anh, và là Trung úy của Berwickshire từ năm 1989 đến 2000. Mẹ bà là người Úc.
Danh sách phim > Điện ảnh

| Năm | Tên phim | Vai diễn | Ghi chú |
| --- | --- | --- | --- |
| 2014 | The Grand Budapest Hotel | Quý bà Céline Villeneuve Desgoffe und Taxis |  |
| 2016 | Doctor Strange: Phù thủy tối thượng | The Ancient One |  |
| 2019 | Avengers: Hồi kết | The Ancient One |  |
| 2021 | The French Dispatch | J.K.L. Berensen |  |
| 2022 | Pinocchio của Guillermo del Toro | Fairy with Turquoise Hair | Lồng tiếng |
Delhi Municipal Corporation (U)

| Delhi Municipal Corporation (U) |
| --- | --- |

Delhi Municipal Corporation (U)
Quốc gia:  Ấn Độ
Bang: Delhi
Dân số (2001)
 • Tổng cộng: 9,817,439
Delhi Municipal Corporation (U) là một thành phố và là nơi đặt hội đồng thành phố (municipal corporation) của quận In all 9 districts thuộc bang Delhi, Ấn Độ.
Nhân khẩu

Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Delhi Municipal Corporation (U) có dân số 9.817.439 người. Phái nam chiếm 55% tổng số dân và phái nữ chiếm 45%. Delhi Municipal Corporation (U) có tỷ lệ 72% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 77%, và tỷ lệ cho phái nữ là 67%. Tại Delhi Municipal Corporation (U), 13% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.
Đại học Bách khoa Hà Nội

Xem thêm: Trường Đại học Bách khoa, Đại học Đà Nẵng; Trường Đại học Bách khoa, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh; và Trường Bách khoa, Trường Đại học Cần Thơ
| Đại học Bách khoa Hà Nội |
| --- | --- |
Hanoi University of Science and Technology

Vị trí

Thông tin
Tên cũ: Trường Đại học Bách khoa Hà Nội Trường Đại học Chuyên nghiệp Bách khoa
Loại: Đại học
Khẩu hiệu: Một tình yêu, một tương lai (One Love, One Future)
Thành lập: 6 tháng 3 năm 1956; 68 năm trước (1956-03-06) 
Thể loại: Công lập
Mã trường: BKA
Giám đốc: PGS.TS Huỳnh Quyết Thắng
Khuôn viên: 26 ha 
Màu: Đỏ      Vàng      
Website: http://www.hust.edu.vn/

Thông tin khác
Viết tắt: BKHN HUST
Thành viên của: Bộ Giáo dục và Đào tạo
Tổ chức và quản lý
Phó hiệu trưởng danh dự: PGS.TS Nguyễn Phong Điền PGS.TS Huỳnh Đăng Chính PGS.TS Trần Ngọc Khiêm
Thống kê
Sinh viên đại học: khoảng 30.000
Sinh viên sau đại học: khoảng 8.000
Xếp hạng
Xếp hạng quốc gia
THE(2021): 2
Webometrics(2020): 1
uniRank(2020): 2
Xếp hạng châu Á
QS(2021): 261-270
THE(2021): 251-300
Webometrics(2020): 210
Xếp hạng thế giới
THE(2021): 1000+
uniRank(2020): 2753
Webometrics(2020): 1038
 
 
Đại học Bách khoa Hà Nội (tiếng Anh: Hanoi University of Science and Technology, HUST) là đại học theo lĩnh vực kỹ thuật và công nghệ có trụ sở tại Hà Nội, Việt Nam. Đại học Bách khoa Hà Nội được xem là một trong những đại học kỹ thuật lớn nhất Việt Nam, trực thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo và được xếp vào nhóm các trường Đại học, Học viện trọng điểm Quốc gia của Việt Nam.
Tiền thân của Đại học Bách khoa Hà Nội vốn là Trường Đại học Bách khoa Hà Nội được thành lập vào ngày 6 tháng 3 năm 1956. Ngày 5 tháng 12 năm 2022, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 1512/QĐ-TTg về việc chuyển Trường Đại học Bách khoa Hà Nội thành Đại học Bách khoa Hà Nội, đưa Bách khoa Hà Nội trở thành đại học đa thành viên thứ 6 của Việt Nam.
Tầm nhìn của đại học là trở thành một đại học nghiên cứu hàng đầu khu vực với nòng cốt là kỹ thuật và công nghệ, tác động quan trọng vào phát triển nền kinh tế tri thức và góp phần gìn giữ an ninh, hòa bình đất nước, tiên phong trong hệ thống giáo dục đại học Việt Nam. Đại học Bách khoa Hà Nội cũng là thành viên của Hiệp hội các đại học kỹ thuật hàng đầu khu vực châu Á – Thái Bình Dương (AOTULE; Asia–Oceania Top University League on Engineering).
Lịch sử

Trường Đại học Bách khoa Hà Nội được thành lập theo Nghị định số 147/NĐ ngày 6-3-1956 do Bộ trưởng Bộ Giáo dục Nguyễn Văn Huyên ký. Đây là trường đại học kỹ thuật đầu tiên của Việt Nam có nhiệm vụ đào tạo kỹ sư công nghiệp cho công cuộc xây dựng CNXH ở miền Bắc và đấu tranh giải phóng miền Nam Việt Nam. Với 60 năm xây dựng và phát triển, Đại học Bách khoa Hà Nội đã trải qua các giai đoạn:
Lịch sử > 1956–2021: Trường Đại học Bách khoa Hà Nội > 1956–1965

Trong giai đoạn này các thế hệ cán bộ và sinh viên của Trường Đại học Bách khoa Hà Nội đã trải qua chặng đường đầu tiên với muôn vàn khó khăn, thách thức. Trường đã bắt đầu gần như từ không đến có để trở thành một trường đại học kỹ thuật công nghiệp tương đối hoàn chỉnh. Ngày 15-10-1956 trường đã chính thức làm Lễ khai giảng khóa học chính quy đầu tiên cho gần 1000 sinh viên thuộc 14 chuyên ngành của 4 Liên khoa Cơ – Điện, Mỏ – Luyện kim, Hóa – Thực phẩm và Xây dựng. Giáo sư Trần Đại Nghĩa là hiệu trưởng đầu tiên, người đặt nền móng cho trường đại học khoa học, kỹ thuật và công nghệ đầu tiên của Việt Nam - chiếc nôi nuôi dưỡng một lực lượng cán bộ khoa học kỹ thuật và cán bộ quản lý phục vụ công cuộc tái thiết và xây dựng đất nước sau này.Trong giai đoạn này đã đào tạo khoảng 4000 kỹ sư công nghiệp hệ chính quy, thực hiện hơn 100 đề tài nghiên cứu khoa học và hợp đồng kinh tế, kỹ thuật.
Lịch sử > 1956–2021: Trường Đại học Bách khoa Hà Nội > 1965–1975

Trong giai đoạn này Trường đã không ngừng phát triển về số lượng, nâng cao về chất lượng toàn diện để tham gia xây dựng CNXH trước mắt và lâu dài. Gắn nội dung giảng dạy và nghiên cứu khoa học với cuộc cách mạng kỹ thuật, đào tạo cán bộ thích ứng với yêu cầu về kinh tế, quốc phòng của Việt Nam. Trường đã nghiên cứu và ứng dụng thành công nhiều đề tài vào sản xuất và phục vụ quốc phòng. Trường đã đào tạo được gần 7000 sinh viên tốt nghiệp hệ chính quy và 2302 sinh viên hệ tại chức thuộc 58 chuyên ngành. Hưởng ứng phong trào "Ba sẵn sàng", gần 200 cán bộ và trên 2700 sinh viên lần lượt nhập ngũ bổ sung kịp thời một số đáng kể cán bộ kỹ thuật cho quân đội nhân dân Việt Nam.
Lịch sử > 1956–2021: Trường Đại học Bách khoa Hà Nội > 1975–1985

Trường đã triển khai và thực hiện kế hoạch đào tạo đáp ứng nhu cầu cán bộ kỹ thuật của Việt Nam về số lượng, chất lượng và đa dạng ngành nghề. Trường đã tiến hành cải tiến nội dung chương trình, phương pháp đào tạo, kết hợp học với hành, kết hợp nghiên cứu tại trường với phục vụ sản xuất. Để đáp ứng nhu cầu cán bộ khoa học, kỹ thuật trình độ cao, năm 1976 trường đã mở hệ đào tạo sau đại học và năm 1979 bắt đầu tuyển nghiên cứu sinh thuộc 9 chuyên ngành. Trong giai đoạn này được sự quan tâm của Đảng, Chính phủ Việt Nam, đặc biệt là sự giúp đỡ của Liên Xô, cơ sở vật chất và trang thiết bị đã được hiện đại hóa. Việc đào tạo và bồi dưỡng cán bộ trong giai đoạn này đã tiến bộ vượt bậc, tính đến năm 1985 số cán bộ giáo dục và phục vụ giáo dục là 1467 người, trong đó có trên 33% cán bộ giảng dạy có trình độ sau đại học, đã đào tạo gần 9000 kỹ sư hệ chính quy, 2200 kỹ sư hệ tại chức và 26 tiến sĩ, phó tiến sĩ.
Lịch sử > 1956–2021: Trường Đại học Bách khoa Hà Nội > 1986–2021

Thực hiện mục tiêu chiến lược xây dựng Trường Đại học Bách khoa Hà Nội không chỉ là trung tâm đào tạo đa ngành, đa lĩnh vực, trình độ cao mà còn là trung tâm Nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ tiên tiến của Việt Nam. Trường đã tăng cường quy mô đào tạo của cả hệ đại học và sau đại học, đa dạng hóa loại hình đào tạo, mở thêm ngành và chuyên ngành mới, đổi mới căn bản mục tiêu, nội dung chương trình và phương thức đào tạo.
Đại học Bách khoa Hà Nội đang đào tạo trên 40.000 sinh viên, học viên cao học và nghiên cứu sinh với 67 chuyên ngành đại học và 33 chuyên ngành cao học, 57 chuyên ngành tiến sĩ.
Hiện nay đại học có quan hệ hợp tác trong đào tạo, Nghiên cứu khoa học với trên 200 trường đại học, trung tâm Nghiên cứu khoa học, viện nghiên cứu và tổ chức giáo dục của 32 quốc gia trên thế giới, là thành viên của 8 tổ chức mạng lưới đại học quốc tế. Thông qua hợp tác quốc tế, trường đã cử khoảng 500 cán bộ và sinh viên đi nước ngoài học tập, nghiên cứu, trao đổi,...Xây dựng hàng chục dự án quốc tế về đào tạo, trang bị, nghiên cứu khoa học để góp phần tăng cường cơ sở vật chất cho đại học.
Bộ Giáo dục và Đào tạo đã giao cho Trường Đại học Bách khoa Hà Nội thực hiện bốn chương trình đào tạo tiên tiến là chương trình Cơ – Điện tử, Công nghệ Vật liệu, Điện – Điện tử và Kỹ thuật y sinh. Từ năm 1986 đến nay cơ sở vật chất của Trường đã được cải tạo và nâng cấp một cách cơ bản, cơ sở hạ tầng và cảnh quan đã khang trang sạch đẹp hơn nhiều, đã đầu tư nhiều phòng thí nghiệm hiện đại, xây dựng và đang thực hiện nhiều dự án lớn phục vụ công tác đào tạo và nghiên cứu khoa học ở trình độ cao. Điều kiện làm việc và đời sống vật chất, tinh thần của cán bộ, sinh viên không ngừng được cải thiện. Đặc biệt, tháng 9 năm 2006 trường đã đưa vào sử dụng Thư viện điện tử Tạ Quang Bửu với mức đầu tư 199 tỷ VNĐ.
Năm 2006, trường đã xây dựng Đề án: Quy hoạch tổng thể xây dựng và phát triển trường Đại học Bách khoa Hà Nội giai đoạn 2006-2030". Ngày 01 tháng 2 năm 2007, Bộ trưởng Bộ GD–ĐT Nguyễn Thiện Nhân đã ký Quyết định số 668/QĐ-BGDĐT phê duyệt bản Đề án này.
Trường Đại học Bách khoa Hà Nội thường được chọn làm nơi cố vấn, in sao đề thi đại học hằng năm.