stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Kỹ thuật sông
Các công trình kỹ thuật sông > Giải pháp phi công trình

Để giảm thiểu sự xói mòn bờ sông tăng tốc độ và lưu lượng bồi lắng trầm tích ngoài việc xây dựng các công trình chúng ta có thể:
- Trồng cây, trồng rừng ở thượng nguồn của lưu vực sông.
- Tại đoạn sông bị sạt lở ta có thể trồng một số loại cây có rẽ ăn sâu để giảm thiểu việc xói mòn.
- Cấm khai thác cát tại các vùng có nguy cơ sạt lở, xử lý các đơn vị, cá nhân lấn chiếm bờ sông.
- Tuyên truyền giáo dục ý thức cộng đồng.
Ưu nhược điểm của giải pháp phi công trình:
Ưu điểm: Chi phí rẻ, bảo vệ, cải thiện môi trường.
Nhược điểm: Thời gian thi công lâu, phải chờ đợi một khoảng thời gian để các giải pháp phát huy hiệu quả.
Các công trình kỹ thuật sông > Giải pháp công trình

Đê là một dạng công trình nhân tạo được xây dựng trong lòng, dọc theo các con sông, bờ biển. Từ xưa đến nay con người đã và đang không ngừng phát triển các hệ thống đê điều để ngăn ngừa ngập lụt và xói mòn.
Các dạng đê thường gặp:
- Đê dọc bờ chắn sóng (đặt dọc theo bờ làm giảm xói mòn xâm thực bờ sông).
- Đê chữ V hay đê hình cung (loại đê này thường được đặt ở giữa dòng chảy nhằm giảm vận tốc dòng chảy tăng bồi lắng 2 bên cánh của đê).
- Kè mỏ hàn (là một loại đê có hình chữ L ngược, đặt vuông góc với bờ sông).
- Kè bằng đá dọc bờ. Ưu nhược điểm của đê, kè:
Ưu điểm: Giải quyết được các vấn đề xâm thực xói mòn bờ biển, bảo vệ bờ tốt trước các vấn đề do dòng chảy gây ra.
Nhược điểm: Một số loại đê, kè làm cản trở giao thông, thời gian thi công lâu, chi phí cao.
- Người ta sẽ xây dựng các kênh thoát nước tai các dòng sông thường xuyên xảy ra hiện tượng ngập lụt. Các kênh này được xây dựng tại 1 độ cao đã được tính toán đo đạc và thống kê số liệu từ trước đó.
- Khi có lũ, hay dòng chảy của dòng sông đạt đến 1 độ cao nào đó nước của dòng sông sẽ tự động chảy vào các kênh này làm giảm lưu lượng nước chảy ở dòng sông chính, điều này cũng có ý nghĩa với đê. Nó làm giảm tác dụng của dòng nước lên đê, tuy nhiên đê tại ngã rẽ lại chịu tác động lớn hơn, nên khi tính toán thiết kế cần chú ý đến điểm này.
- Việc xây dựng các kênh này có ý nghĩa hơn tại các khu vực có khí hậu khắc nghiệt, việc trữ nước ở mùa mưa qua các kênh dẫn để sử dụng cho mùa khô là một trong các điều đó.
Nhược điểm: tốn kém chi phí đầu tư
Khi nước tại dòng sông tăng lên các rào chắn này sẽ tự động dâng lên làm ngăn ngừa nước tràn vào bờ gây ảnh hưởng đến người dân và môi trường quanh bờ.
Nhược điểm: chi phí đầu tư ban đầu lớn.
Lưu vực của sông Mississippi là lưu vực lớn nhất ở Mỹ.
Công trình kiểm soát lũ dọc bờ sông Thames, London.
(Kênh chia dòng tại Danville, Pennsylvania
Tramea calverti

| Tramea calverti |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Odonata
Họ (familia): Libellulidae
Chi (genus): Tramea
Loài (species): T. calverti
Danh pháp hai phần
Tramea calverti Muttkowski, 1910 
Tramea calverti là loài chuồn chuồn trong họ Libellulidae. Loài này được Muttkowski mô tả khoa học đầu tiên năm 1910.
Chú thích

↑  “calverti”. World Odonata List. Bản gốc lưu trữ ngày 28 tháng 7 năm 2013. Truy cập ngày 17 tháng 6 năm 2013.
Hypena erikae

| Hypena erikae> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Chi (genus): Hypena
Loài (species): H. erikae
Danh pháp hai phần
Hypena erikae Lödl, 1994 
Hypena erikae là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Andersonia latiflora

| Andersonia latiflora> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Ericales
Họ (familia): Ericaceae
Chi (genus): Andersonia
Loài (species): A. latiflora
Danh pháp hai phần
Andersonia latiflora F. Muell. 
Andersonia latiflora là một loài thực vật có hoa trong họ Thạch nam. Loài này được (F.Muell.) Benth. mô tả khoa học đầu tiên năm 1868.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Andersonia latiflora”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Phryneta aurocincta

| Phryneta aurocincta |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Phryneta
Loài (species): P. aurocincta
Danh pháp hai phần
Phryneta aurocincta (Guérin-Méneville, 1832) 
Phryneta aurocincta là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Incolia longipennis

| Incolia longipennis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Tetratomidae
Chi (genus): Incolia
Loài (species): I. longipennis
Danh pháp hai phần
Incolia longipennis Casey, 1900 
Incolia longipennis là một loài bọ cánh cứng trong họ Tetratomidae. Loài này được Casey miêu tả khoa học đầu tiên năm 1900.
Chú thích

↑  Hallan, J.  (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Tiếng Sherpa

| Tiếng Sherpa |
| --- | --- |
शेर्वी तम्ङे śērwī tamṅē, ཤར་པའི་སྐད་ཡིག shar pa'i skad yig
Sử dụng tại: Nepal, Sikkim, Tây Tạng
Tổng số người nói: 169.000
Dân tộc: Người Sherpa
Phân loại: Hán-TạngTạng-KanaurTạngTạng NamTiếng Sherpa
Hệ chữ viết: Chữ Tạng, Devanagari
Địa vị chính thức
Ngôn ngữ chính thức tại:    Nepal  Ấn Độ (Sikkim)
Mã ngôn ngữ
ISO 639-3: xsr
Glottolog: sher1255
ELP: Sherpa
Tiếng Sherpa (cũng được gọi là Sharpa, Xiaerba, Sherwa) là một ngôn ngữ Hán-Tạng được nói ở Nepal và bang Sikkim của Ấn Độ, chủ yếu bởi người Sherpa. Khoảng 200.000 người nói sống ở Nepal (theo điều tra dân số năm 2001), khoảng 20.000 người ở Sikkim (1997) và khoảng 800 người ở Khu tự trị Tây Tạng (1994).
Một số từ ngữ trong tiếng Sherpa

| Tiếng Việt | Sherpa |
| --- | --- |
Chủ nhật: ŋi`ma (/ŋ/ Ng')
Thứ hai: Dawa
Thứ ba: Miŋma
Thứ tư: Lakpa
Thứ năm: Phurba
Thứ sáu: Pasaŋ
Thứ bảy: Pemba
Tên ngày trong tuần bắt nguồn từ tiếng Tạng ("Pur-gae").
Sherpa là một ngôn ngữ SOV, được viết bằng chữ Devanagari hoặc Sambotas.
Syzygium phyllyraeoides

| Eugenia phillyraeoides> Tình trạng bảo tồn |
| --- | --- |
 Cực kỳ nguy cấp  (IUCN 2.3)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Myrtales
Họ (familia): Myrtaceae
Chi (genus): Eugenia
Loài (species): E. phillyraeoides
Danh pháp hai phần
Eugenia phillyraeoides Trimen 
Danh pháp đồng nghĩa
 Syzygium phillyraeoides (Trimen) Santapau 
Eugenia phillyraeoides là một loài thực vật thuộc họ Myrtaceae. Đây là loài đặc hữu của Sri Lanka.
Chú thích

↑  “The Plant List: A Working List of All Plant Species”. Truy cập ngày 17 tháng 1 năm 2014.
Hyperolius castaneus

| Hyperolius castaneus |
| --- | --- |

Tình trạng bảo tồn
 Sắp nguy cấp  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Amphibia
Bộ (ordo): Anura
Họ (familia): Hyperoliidae
Chi (genus): Hyperolius
Loài (species): H. castaneus
Danh pháp hai phần
Hyperolius castaneus Ahl, 1931 
Hyperolius castaneus là một loài ếch thuộc họ Hyperoliidae.
Loài này có ở Burundi, Cộng hòa Dân chủ Congo, Rwanda, và Uganda.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, đồng cỏ nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng đất cao, và đầm nước.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.
Cobaea lutea

| Cobaea lutea |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Asterids
Bộ (ordo): Ericales
Họ (familia): Polemoniaceae
Chi (genus): Cobaea
Loài (species): C. lutea
Danh pháp hai phần
Cobaea lutea D. Don 
Cobaea lutea là một loài thực vật có hoa trong họ Polemoniaceae. Loài này được D.Don mô tả khoa học đầu tiên năm 1824.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Cobaea lutea”. Truy cập ngày 14 tháng 9 năm 2013.
Tragiscoschema cor-flavum

| Tragiscoschema cor-flavum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Tragiscoschema
Loài (species): T. cor-flavum
Danh pháp hai phần
Tragiscoschema cor-flavum Fiedler, 1939 
Tragiscoschema cor-flavum là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Lacon anthracinus

| Lacon anthracinus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Elateridae
Chi (genus): Lacon
Loài (species): L. anthracinus
Danh pháp hai phần
Lacon anthracinus Candèze, 1900 
Lacon anthracinus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1900.
Chú thích

↑  Elateridae in Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Hypena epigaea

| Hypena epigaea> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Chi (genus): Hypena
Loài (species): H. epigaea
Danh pháp hai phần
Hypena epigaea Swinhoe, 1906 
Hypena epigaea là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Ancylistes parabiacutus

| Ancylistes parabiacutus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Ancylistes
Loài (species): A. parabiacutus
Danh pháp hai phần
Ancylistes parabiacutus Breuning, 1971 
Ancylistes parabiacutus là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Altıngedik, Kağızman

| Altungedik |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
AltungedikVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Kars
Huyện: Kağızman
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 311 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Altungedik là một xã thuộc huyện Kağızman, tỉnh Kars, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2010 là 311 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Kars”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Lưu trữ bản gốc ngày 16 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 4 tháng 9 năm 2012.Quản lý CS1: bot: trạng thái URL ban đầu không rõ (liên kết)
Syzygium phanerophlebium

| Syzygium phanerophlebium> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Myrtales
Họ (familia): Myrtaceae
Chi (genus): Syzygium
Loài (species): S. phanerophlebium
Danh pháp hai phần
Syzygium phanerophlebium (C.B.Rob.) Merr., 1951 
Syzygium phanerophlebium là một loài thực vật có hoa trong Họ Đào kim nương. Loài này được (C.B.Rob.) Merr. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1951.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Syzygium phanerophlebium”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Hyperolius cinnamomeoventris

| Hyperolius cinnamomeoventris |
| --- | --- |

Tình trạng bảo tồn
 Ít quan tâm  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Amphibia
Bộ (ordo): Anura
Họ (familia): Hyperoliidae
Chi (genus): Hyperolius
Loài (species): H. cinnamomeoventris
Danh pháp hai phần
Hyperolius cinnamomeoventris Bocage, 1866 
Hyperolius cinnamomeoventris là một loài ếch thuộc họ Hyperoliidae.
Loài này có ở Angola, Cameroon, Cộng hòa Congo, Cộng hòa Dân chủ Congo, Guinea Xích Đạo, Gabon, Kenya, Uganda, Zambia, có thể cả Cộng hòa Trung Phi, có thể cả Rwanda, có thể cả Sudan, và có thể cả Tanzania.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, đầm nước nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, xavan khô, xavan ẩm, đồng cỏ nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng ngập nước hoặc lụt theo mùa, đầm lầy, hồ nước ngọt, hồ nước ngọt có nước theo mùa, đầm nước ngọt, đầm nước ngọt có nước theo mùa, vườn nông thôn, rừng trước đây suy thoái nghiêm trọng, và ao.
Corydalis maackii

| Corydalis maackii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Ranunculales
Họ (familia): Papaveraceae
Chi (genus): Corydalis
Loài (species): C. maackii
Danh pháp hai phần
Corydalis maackii Rupr. ex Trautv., 1883 
Corydalis maackii là một loài thực vật có hoa trong họ Anh túc. Loài này được Rupr. ex Trautv. mô tả khoa học đầu tiên năm 1883.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Corydalis maackii”. Truy cập ngày 21 tháng 8 năm 2013.
Indanthidium crenulaticauda

| Indanthidium crenulaticauda> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Liên họ (superfamilia): Apoidea
Họ (familia): Megachilidae
Phân họ (subfamilia): Megachilinae
Chi (genus): Indanthidium
Loài (species): I. crenulaticauda
Danh pháp hai phần
Indanthidium crenulaticauda Michener & Griswold, 1994 
Indanthidium crenulaticauda là một loài ong trong họ Megachilidae. Loài này được Michener & Griswold miêu tả khoa học đầu tiên năm 1994.
Chú thích

↑  Indanthidium crenulaticauda (TSN 756033) tại Hệ thống Thông tin Phân loại Tích hợp (ITIS). Truy cập ngày 01 tháng 8 năm 2014.
Trattenbach

| --- | --- |
Trattenbach
Huy hiệu: Vị trí

Hành chính
Quốc gia:  Áo
Bang: Niederösterreich
Huyện: Neunkirchen

Thị trưởng: Ernst Schabauer (ÖVP)
Dữ liệu thống kê cơ bản
Diện tích: 30,86 km² (11,9 mi²)

Độ cao: 777 m  (2549 ft)
Dân số: 562  (2005)
 - Mật độ: 18 /km² (47 /sq mi)



Thông tin khác
Múi giờ: CET/CEST (UTC+1/+2)
Biển số xe: NK
Mã bưu chính: 2881
Mã vùng: 02641
Website: www.tiscover.com/trattenbach 
Trattenbach là một thị xã thuộc huyện Neunkirchen trong bang Niederösterreich.
| x t Thị trấn và đô thị thuộc Neunkirchen |
| --- | --- |
  Altendorf ·  Aspang-Markt ·  Aspangberg-Sankt Peter ·  Breitenau ·  Breitenstein ·  Buchbach ·  Bürg-Vöstenhof ·  Edlitz ·  Enzenreith ·  Feistritz am Wechsel ·  Gloggnitz ·  Grafenbach-Sankt Valentin ·  Grimmenstein ·  Grünbach am Schneeberg ·  Höflein an der Hohen Wand ·  Kirchberg am Wechsel ·  Mönichkirchen ·  Natschbach-Loipersbach ·  Neunkirchen ·  Otterthal ·  Payerbach ·  Pitten ·  Prigglitz ·  Puchberg am Schneeberg ·  Raach am Hochgebirge ·  Reichenau an der Rax ·  Scheiblingkirchen-Thernberg ·  Schottwien ·  Schrattenbach ·  Schwarzau am Steinfeld ·  Schwarzau im Gebirge ·  Seebenstein ·  Semmering ·  Sankt Corona am Wechsel ·  Sankt Egyden am Steinfeld ·  Ternitz ·  Thomasberg ·  Trattenbach ·  Warth ·  Wartmannstetten ·  Willendorf ·  Wimpassing im Schwarzatale ·  Würflach ·  Zöbern
Kocapınar, Cizre

| Kocapınar |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
KocapınarVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Şırnak
Huyện: Cizre
Dân số (2011)
 • Tổng cộng: 825 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Mã bưu chính: 73200 
Kocapınar là một xã thuộc huyện Cizre, tỉnh Şırnak, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 825 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Şırnak”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Lưu trữ bản gốc ngày 19 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 23 tháng 9 năm 2012.Quản lý CS1: bot: trạng thái URL ban đầu không rõ (liên kết)
Tiếng Shabak

| Tiếng Shabak |
| --- | --- |
شەبەکی
Sử dụng tại: Iraq
Khu vực: Mosul
Tổng số người nói: 250,000
Phân loại: Ấn-ÂuẤn-IranIranIran TâyTây Bắc IZaza–GoranTiếng Shabak
Mã ngôn ngữ
ISO 639-3: sdb
Glottolog: shab1251
Tiếng Shabak là một ngôn ngữ Ấn-Âu thuộc nhánh Zaza-Goran trong nhóm ngôn ngữ Iran Tây. Tiếng Shabak là ngôn ngữ của người Shabak sống ở vùng Mosul miền bắc Iraq. Nó gần gũi với tiếng Goran (còn gọi là tiếng Hawram), một ngôn ngữ mà lắm lúc được coi là "phương ngữ tiếng Kurd", dù các phương ngôn tiếng Kurd và nhóm Zaza-Goran là hai nhánh riêng biệt trong nhóm Iran Tây Bắc. Tiếng Shabak thường được là một ngôn ngữ riêng rẽ. Ngôn ngữ này đã và đang chịu ảnh hưởng của tiếng Ả Rập, tiếng Thổ Nhĩ Kỳ, tiếng Ba Tư. Số người nói ước tính tiếng Shabak vào năm 1989 là 10.000-20.000 người. Hiện tại, ước tính có 250.000 người bản ngữ tiếng Shabak.
| Shabak | Zaza | Kurd Nam | Kurd Soran | Kurd Kurmanj | Hewram | Ba Tư | nghĩa |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| çam | çim | çem/çew | çaw | çav | cem | čašm/češm | mắt |
| ziwan | ziwan | ziwan | ziman | ziman | ziwan | zabân | lưỡi, tiếng nói |
Đại từ

| Shabak | Zaza | Kurd Nam | Kurd Soran | Kurd Kurmanj | Hewram | Ba Tư | nghĩa |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| emn-em | ez, min | mi | min | ez, min | emin, min | man | tôi |
| etu | ti, to | tu | to | tu, te | eto, to | to, tu | bạn |
| ew, îna | a, o | ew | ew | ew, wî, wê | ew | en | anh/cô ta |
| hima-alama-gişt | ma | îme | ême | em, me | ma | mâ | chúng ta/tôi |
| işma | şima | îwe | êwe | hûn, we | şima | şomâ | các bạn |
| işan | înu, înan | ewane | ewan | ewan, wan | ade | işân | họ, chúng |
Chú thích

1 2  “Zaza-Gorani”. Ethnologue (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 22 tháng 10 năm 2018.
1 2  Hulst, Harry van der; Goedemans, Rob; Zanten, Ellen van (2010). A Survey of Word Accentual Patterns in the Languages of the World (bằng tiếng Anh). Walter de Gruyter. ISBN 9783110196313.
↑  Nordhoff, Sebastian; Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin biên tập (2013). “Shabaki”. Glottolog. Leipzig: Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology.
↑  Hindo, Walid A. (ngày 8 tháng 9 năm 2016). From Baghdad on the Tigris to Baghdad on the Subway (bằng tiếng Anh). Archway Publishing. ISBN 9781480834033.
1 2  Gunter, Michael M. (ngày 20 tháng 2 năm 2018). Historical Dictionary of the Kurds (bằng tiếng Anh). Rowman & Littlefield. ISBN 9781538110508.
↑  Abd al-Jabbar, Falih. Ayatollahs, sufis and ideologues: state, religion, and social movements in Iraq. University of Virginia 2008.
↑  Sykes, Mark. The Caliphs' last heritage: a short history of the Turkish Empire
↑  Löwer, Hans-Joachim (ngày 16 tháng 2 năm 2015). Die Stunde der Kurden: Wie sie den Nahen Osten verändern (bằng tiếng Đức). Styriabooks. ISBN 9783990403549.
↑  Hann, Geoff; Dabrowska, Karen; Townsend-Greaves, Tina (ngày 7 tháng 8 năm 2015). Iraq: The ancient sites and Iraqi Kurdistan (bằng tiếng Anh). Bradt Travel Guides. ISBN 9781841624884.
↑  al-Lami, Mina (ngày 21 tháng 7 năm 2014). “Iraq: The minorities of Nineveh”. BBC News (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 25 tháng 10 năm 2018.
↑  “Shabak - Minority Rights Group”. Minority Rights Group (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 22 tháng 10 năm 2018.
↑  Ethnologue about Shabaki
↑  “Shabak - Minority Rights Group”. Minority Rights Group (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 27 tháng 10 năm 2018.
Taschorema dispatens

| Taschorema dispatens> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Trichoptera
Họ (familia): Hydrobiosidae
Chi (genus): Taschorema
Loài (species): T. dispatens
Danh pháp hai phần
Taschorema dispatens A Neboiss, 2002 
Taschorema dispatens là một loài Trichoptera trong họ Hydrobiosidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.
Toxorhina taiwanicola

| Toxorhina taiwanicola> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Diptera
Họ (familia): Limoniidae
Chi (genus): Toxorhina
Danh pháp hai phần
Toxorhina taiwanicola Alexander, 1923 
Toxorhina taiwanicola là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Planorbidella planispira

| Planorbidella planispira> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Mollusca
Lớp (class): Gastropoda
(không phân hạng): clade Vetigastropoda
Liên họ (superfamilia): Neomphaloidea
Họ (familia): Neomphalidae
Chi (genus): Planorbidella
Loài (species): P. planispira
Danh pháp hai phần
Planorbidella planispira (Warén & Bouchet, 1989) 
Danh pháp đồng nghĩa
 Depressigyra planispira Warén & Bouchet, 1989
Planorbidella planispira là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Neomphalidae.
Chú thích

1 2  Planorbidella planispira (Warén & Bouchet, 1989). World Register of Marine Species, truy cập 11 tháng 4 năm 2010.
Trathala rostrata

| Trathala rostrata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Ichneumonidae
Chi (genus): Trathala
Loài (species): T. rostrata
Danh pháp hai phần
Trathala rostrata (Cushman, 1917) 
Trathala rostrata là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2014.
Altınevler, Adaklı

| Altınevler |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
AltınevlerVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Bingöl
Huyện: Adaklı
Dân số (2011)
 • Tổng cộng: 108 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Mã bưu chính: 12600 
Altınevler là một xã thuộc huyện Adaklı, tỉnh Bingöl, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 108 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Bingöl”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Bản gốc lưu trữ ngày 5 tháng 12 năm 2012. Truy cập ngày 5 tháng 10 năm 2012.
Tiếng Sentinel

| Tiếng Sentinel |
| --- | --- |
Sử dụng tại: Ấn Độ
Khu vực: Đảo Bắc Sentinel của Quần đảo Andaman và Nicobar.
Tổng số người nói: (có lẽ là bằng số người Sentinel)
Dân tộc: chừng 100–250 người Sentinel (2007)
Phân loại: Không rõ, có lẽ là Önge
Mã ngôn ngữ
ISO 639-3: std
Glottolog: sent1241

ELP: Sentinel
Tiếng Sentinel được phỏng đoán là ngôn ngữ của người Sentinel tại đảo Bắc Sentinel thuộc quần đảo Andaman và Nicobar, Ấn Độ. Do sự thiếu tiếp xúc giữa người Sentinel và phần còn lại của thế giới trong vòng ba thế kỷ qua, ta không biết gì về ngôn ngữ của họ. Không có cách nào biết được lượng người nói Sentinel vì người Sentinel không cho người ngoài lên đảo và rất không thân thiện với họ.