HIV
Lịch sử và hiện trạng > Phát hiện

Françoise Barré-Sinoussi, Robert Gallo, và Luc Montagnier, những người đồng phát hiện ra HIV
Vào ngày 5 tháng 6 năm 1981, Báo cáo Hằng tuần về Tỉ lệ phát bệnh và tử vong (Morbidity and Mortality Weekly Report) của Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật Atlanta, Hoa Kì, lần đầu tiên báo cáo công khai về bệnh HIV/AIDS, nhưng bị chính phủ bảo thủ Reagan coi thường. Dưới sự làm việc liên tục không ngừng của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Bệnh tật Hoa Kì cùng rất nhiều bác sĩ và nhà khoa học, đã tích luỹ số liệu bệnh học lưu hành có đủ tính tin cậy và thuyết phục, cho thấy rằng bệnh HIV/AIDS có thuyết nguyên nhân (en) truyền nhiễm nhất định, hơn nữa lưu hành ở trong một số quần thể được xác định. Đồng thời, vì nguyên do dùng chung kim tiêm cùng với số ca bệnh do truyền máu mà truyền nhiễm dần dần tăng nhiều cho nên các nhà khoa học bắt đầu điều tra bệnh nguyên mang tính truyền nhiễm này.
Các ca bệnh ban đầu là những người hít ma tuý và đồng tính nam mà khả năng miễn dịch suy giảm không rõ nguyên nhân. Họ biểu hiện những triệu chứng của viêm phổi do Pneumocystis (PCP), một loại nhiễm trùng cơ hội hiếm gặp xảy ra ở những người có hệ miễn dịch rất yếu. Không lâu sau, những người đồng tính nam bộc lộ một dạng ung thư da mà trước kia không phổ biến gọi là Sacom Kaposi (KS). Thêm nhiều ca PCP và KS xuất hiện dấy lên hồi chuông báo động cho Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) và một đội đặc nhiệm CDC đã được thành lập để giám sát nguy cơ bùng phát. Ca AIDS đầu tiên nhìn về quá khứ được mô tả là ở Na Uy bắt đầu năm 1966.
Khởi đầu CDC không có tên chính thức cho căn bệnh và thường nhắc đến nó bằng tên những bệnh liên quan, ví dụ như bệnh hạch bạch huyết, ban đầu những người phát hiện ra HIV đã đặt tên virus theo tên bệnh này. CDC còn dùng tên Sacom Kaposi và nhiễm trùng cơ hội, trong khi báo chí nói chung dùng thuật ngữ GRID (viết tắt của gay-related immune deficiency, suy giảm miễn dịch liên hệ đồng tính nam). Trong hành trình đi tìm một cái tên và nhìn vào cộng đồng người mắc bệnh, CDC đã sáng tạo ra tên "bệnh 4H" vì có vẻ nó chỉ xảy ra ở các nhóm đối tượng mà đều có chữ cái đầu là h (trong tiếng Anh) cụ thể là người đồng tính (homosexuals), người dùng heroin (heroin users), người bị máu khó đông (hemophiliacs), và người Haiti (Haitians). Sau khi AIDS được xác định không chỉ có ở cộng đồng người đồng tính, người ta nhận ra thuật ngữ GRID không còn đúng và AIDS được giới thiệu tại một cuộc họp vào tháng 7 năm 1982. Từ tháng 9 năm 1982 CDC bắt đầu sử dụng tên AIDS.
Năm 1983, Luc Montagnier - nhà virus học Pháp chuyên nghiên cứu mối quan hệ giữa virus phiên mã ngược và ung thư tại Viện Nghiên cứu Pasteur, Paris, cùng nhóm nghiên cứu của ông lần đầu tiên phân lập được một loại virus phiên mã ngược mới từ trong mẫu máu và hạch bạch huyết của một bệnh nhân HIV/AIDS trẻ tuổi mắc bệnh ung thư thịt Kaposi thời kì cuối. Qua chứng thực, đây là một loại virus vừa mới phát hiện, Viện Nghiên cứu Pasteur đem loại virus này gọi là Virus Liên quan đến Hạch bạch huyết (Lymphadenopathy-Associated Virus, LAV).
Ở bên kia Đại Tây Dương, bạn hợp tác của Montagnier lúc đó là Robert Gallo (en) - nhà khoa học y học sinh vật Hoa Kì công tác tại Sở Nghiên cứu Ung thư Quốc gia Hoa Kì, cùng nhân viên cấp dưới của ông cũng phân lập được virus mới từ trong gốc tế bào (cell strain) và dòng tế bào (cell line), đồng thời đem nó đặt tên là Virus Bệnh bạch huyết Tế bào Lympho T4 ở người loại IIIB/H9 (Human T-cell Leukemia Virus-IIIB/H9, HTLV-IIIB/H9). Năm 1986, tên gọi của virus này được thống nhất là Virus Suy giảm miễn dịch ở Người, để phản ánh rõ hơn tính chất gây suy giảm miễn dịch của virus mà không phải là gây ung thư. Năm 1987, Uỷ ban Phân loại Virus Quốc tế đã xác nhận tên gọi này.
Còn một nhóm khác làm việc đồng thời với hai nhóm của Gallo và Montagnier là nhóm của bác sĩ Jay Levy tại Đại học California, San Francisco. Ông đã độc lập phát hiện ra virus gây AIDS vào năm 1983 và đặt tên nó là retrovirus liên hệ AIDS (ARV). Virus này rất khác với virus mà hai nhóm Montagnier và Gallo báo cáo. Các chủng ARV đã lần đầu tiên chỉ ra tính không đồng nhất của HIV và một vài trong số chúng vẫn là ví dụ kinh điển về virus gây bệnh AIDS được tìm thấy ở Hoa Kỳ.