Josef Mengele

"Mengele" đổi hướng tới đây. Đối với các định nghĩa khác, xem Mengele (định hướng).
| Josef Mengele |
| --- | --- |
Mengele tại Auschwitz năm 1944
Biệt danh:  Thiên thần Chết (tiếng Đức: Todesengel)  Thiên thần Trắng (tiếng Đức: der weiße Engel hay weißer Engel)  Wolfgang Gerhard (tên trên bia mộ) 
Sinh: (1911-03-16)16 tháng 3 năm 1911 Günzburg, Vương quốc Bayern, Đế quốc Đức
Mất: 7 tháng 2 năm 1979(1979-02-07) (67 tuổi) Nam Đại Tây Dương, ngoài khơi Bertioga, Santos, São Paulo, Brazil
Thuộc:  Đức Quốc Xã
Quân chủng:  Schutzstaffel
Năm tại ngũ: 1938—1945
Cấp bậc: SS-Hauptsturmführer (Đại úy)
Tặng thưởng: Thập tự sắt hạng nhất Huy chương trọng thương hạng ba  Huy chương vì sự nghiệp chăm sóc người Đức
Alma mater:  Đại học Bonn  Đại học München (PhD)  Đại học Frankfurt (MD) 
Phối ngẫu:  Irene Schönbein (cưới 1939⁠–⁠ld.1954)  Martha Mengele (cưới 1958) 
Con cái: Rolf Mengele
Người thân: Karl Mengele Walburga Hupfauer
Chữ ký: 
Josef Mengele ([ˈjoːzɛf ˈmɛŋələ] Tập tin:Josef Rudolf Mengele.ogg; 16 tháng 3 năm 1911 – 7 tháng 2 năm 1979), còn được biết đến với biệt danh Thiên thần Chết (tiếng Đức: Todesengel), là một sĩ quan Schutzstaffel (SS) và bác sĩ quân y người Đức trong Chiến tranh thế giới thứ hai. Mengele vốn phục vụ tại mặt trận phía Đông trước khi chuyển đến làm việc tại Auschwitz vào năm 1943. Tại trại tập trung Auschwitz II (Birkenau), Mengele được giao nhiệm vụ tuyển chọn tù nhân để thủ tiêu tại các phòng hơi ngạt.
Giai đoạn tiền chiến, Mengele gây nổi bật khi bảo vệ thành công hai bằng tiến sĩ về nhân chủng học và y học, đồng thời bắt đầu sự nghiệp nghiên cứu khoa học. Ông gia nhập Đảng Quốc xã vào năm 1937 và lực lượng SS vào năm 1938. Khi Chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ, Mengele được bổ nhiệm làm sĩ quan y tế cấp tiểu đoàn, phục vụ trong Waffen-SS. Đến đầu năm 1943, ông chuyển sang hệ thống trại tập trung của Đức Quốc Xã và được điều đến Auschwitz làm việc. Tại đây, Mengele coi Auschwitz là cơ hội để tiến hành các nghiên cứu di truyền, đặc biệt tập trung vào các cặp song sinh, bất chấp sức khỏe và mạng sống của các nạn nhân. Mengele thường được khắc họa như hiện thân của hai thái cực tính cách đối lập, khi vừa thể hiện sự thân thiện và chu đáo kỳ lạ với các nạn nhân, nhưng lại lạnh lùng đến tàn nhẫn khi thực hiện tội ác. Ngày 17 tháng 1 năm 1945, chỉ 10 ngày trước khi Hồng quân Liên Xô giải phóng trại Auschwitz, Mengele được di tản đến Trại tập trung Gross-Rosen cách đó 280 kilômét (170 dặm).
Sau chiến tranh, Mengele sử dụng Con đường chuột để đào tẩu sang Nam Mỹ. Tháng 7 năm 1949, ông đặt chân đến Argentina bằng đường biển, sống mai danh ẩn tích tại khu vực Buenos Aires nhưng vẫn duy trì nhiều mối liên hệ với cộng đồng ủng hộ Quốc Xã tại đây. Tuy nhiên, trước áp lực ngày càng gia tăng từ các cuộc truy lùng của Tây Đức, Israel và các thợ săn quốc xã, Mengele phải liên tục di chuyển, trốn sang Paraguay năm 1959 và cuối cùng định cư tại Brasil vào năm 1960. Bất chấp các nỗ lực truy bắt, bao gồm chiến dịch bí mật của Mossad và những yêu cầu dẫn độ từ Tây Đức, Mengele vẫn không sa lưới công lý nhờ sự hỗ trợ từ những người ủng hộ và mạng lưới tàn dư Quốc Xã. Ngày 7 tháng 2 năm 1979, Mengele tử vong do đột quỵ và chết đuối khi đang tắm biển ở Bertioga, Brasil và được chôn cất dưới tên giả Wolfgang Gerhard. Cái chết của ông ban đầu không được phát hiện, nhưng vào năm 1985, hài cốt của Mengele được khai quật và xác nhận danh tính thông qua giám định pháp y.