Cuộc đột kích Tatsinskaya
Diễn biến trận đánh > Đột kích sân bay Tatsinskaya

Cuộc tấn công nhằm vào khu vực sân bay của Đức tại Tatsinskaya, một trong những đầu cầu hàng không quan trọng nhằm tiếp tế cho Tập đoàn quân số 6 đang bị vây tại Stalingrad. Chiều ngày 23 tháng 12, các đơn vị đi trước của quân đoàn này đã vượt sông Bystraya, một chi lưu nhỏ của sông Bắc Donets tại khu vực Skotsyrskaya phía Bắc Tatsinskaya khoảng 30 km. Đêm Giáng sinh 24 rạng sáng 25 tháng 12 năm 1942, quân đoàn đã tiếp cận và tổ chức đánh chiếm sân bay bằng ba mũi tấn công mà không chờ trung đoàn bộ binh cơ giới 24 còn đang vượt sông Bystraya. Lữ đoàn xe tăng 130 tấn công từ hướng Nam và Đông Nam, Lữ đoàn xe tăng cận vệ 4 tấn công từ hướng Bắc và Tây Bắc, Lữ đoàn xe tăng 54 tấn công từ hướng Tây và Tây Nam. Lúc đó, tướng Fiebig, chỉ huy sân bay, do không được báo trước về cuộc đột kích của xe tăng Liên Xô nên vẫn cho sân bay hoạt động như bình thường để thực hiện các chuyến tiếp tế cuối cùng trong ngày cho Cụm quân Stalingrad. Một sĩ quan Hồng quân tham chiến tại trận này kể lại:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Các chi đội xe tăng của chúng ta bất ngờ đột phá vào bên trong sân bay quân sự Tatsinski. Lực lượng đầu tiên đột phá vào khu vực của quân địch là tiểu đoàn của Đại tá Neachev. Một trận đánh ác liệt diễn ra giữa xe tăng của ta và pháo binh của địch. Bọn Đức bắn lựu đạn vào các xe tăng Nga và phá hủy một vài chiếc. Tuy nhiên các lực lượng xe tăng Xô Viết đã phá vỡ phòng tuyến của bọn phát xít Đức. Sau khi tiêu diệt các lực lượng tuần tra, các binh sĩ Nga bắt đầu bắn vào những tên phi công Đức đang chạy một cách tuyệt vọng về phía những máy bay nhằm thoát thân. | ” |
— Chương trình của Đài Tiếng nói Nước Nga dẫn lại, 
Tướng không quân Đức Quốc xã Fiebig kể lại:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Hoạt động trên đường băng lúc này rất náo nhiệt, tiếng động cơ máy bay khởi động, cất cánh và hạ cánh làm cho chúng tôi không nghe thấy gì khác. Buổi sáng hôm đó, trời có trần mây thấp và sương mù buộc tôi phải nghĩ đến việc tạm dừng các chuyến bay. Vừa ra lệnh dừng bay thì đúng lúc đó, chúng tôi bất ngờ bị tấn công | ” |
— Fiebig, 
7 giờ 20 phút, những cột lửa đầu tiên dựng lên tại khu để máy bay khi hai chiếc Ju-52 chở đầy dầu bị trúng đạn pháo từ xe tăng Liên Xô. Do tiếng ồn và sự náo loạn trên sân bay, nhiều phi công thậm chí đã không nhận ra điều gì đang xảy ra, ngay cả khi hai chiếc Ju-52 bị trúng đạn và bốc cháy. Tướng Fiebig đổi ý và ra lệnh: "Cất cánh ngay và bay về Novocherkash!". Các phi công Đức sắp máy bay thành hàng để chuẩn bị cất cánh, bất chấp nhiều chiếc bị bắn cháy và thương vong ngày càng lớn. Tuy nhiên, chỉ có đợt máy bay đầu tiên chưa đến 10 chiếc Ju-52 kịp cất cánh. Tai họa với không quân Đức thực sự xảy ra khi một chiếc xe tăng Liên Xô đâm vào một xe bồn tiếp dầu bị bỏ lại trên đường băng và cả hai xe cùng bốc cháy. Đường băng vô tình bị khóa lại khiến các máy bay tiếp theo không thể cất cánh và làm mồi cho hỏa lực xe tăng Liên Xô. Mấy chiếc Ju-52 cuối cùng cất cánh từ bãi cỏ tưởng đã thoát nhưng vẫn bị hỏa lực phòng không của pháo phòng không tự hành Liên Xô bắn hạ. Mảnh vỡ của chúng tung tóe khắp nơi và làm bắt lửa những chiến máy bay khác còn nằm trên đường băng. Xe tăng Liên Xô lần lượt phá hủy các máy bay Đức bằng pháo tăng và cả những cú đâm trực diện. 8 giờ 15 phút, tướng Fiebig thoát được lên không trên một chiếc He-111 cất cánh từ bãi cỏ cạnh đường băng. Trận công kích sân bay kết thúc với hơn 100 máy bay tiêm kích và cường kích, 108 chiếc ném bom Ju-86 và 72 chiếc vận tải Ju-52 bị phá huỷ. Tổng số khoảng 300 máy bay trong đó có 72 chiếc Ju-52 bị mất chiếm 10% số lượng máy bay vận tải của không quân Đức Quốc xã. Phần lớn số máy bay của Đức không bị bắn cháy mà bị xe tăng Liên Xô cán nát. Nhiều chiếc bị phá hủy khi chúng vẫn còn đang nằm trên đường ray xe lửa chờ được dỡ xuống. Chỉ có khoảng 100 máy bay Đức cất cánh và chạy thoát được về Novocherkash.
Kurt Streit, một trong những lính Đức thoát chết chứng kiến trận đánh đã viết trong cuốn sách "Những người trở về từ địa ngục", xuất bản tại nước Đức:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Buổi sáng của ngày 24 tháng 12 năm 1942, bình minh tại chân trời phía đông mờ nhạt trong làn sương mù màu xám dày đặc. Đúng lúc đó, xe tăng Liên Xô đột ngột khai hoả vào doanh trại và sân bay. Những chiếc máy bay ngay lập tức bùng cháy như những ngọn đuốc. Lửa khói hoành khắp mọi nơi. Mảnh vỡ và đạn bay tứ tung. Một tài xế bỏ lại chiếc xe chở dầu giữa đường băng và điên cuồng hò hét: "Tăng Nga đến, nấp đi, trốn đi". Bất cứ thứ gì có thể sử dụng được để di chuyển, chạy trốn, bay trốn đều được đem dùng để di tản theo mọi hướng. Chẳng cần đến ai phải ra lệnh, các phi công đều cố sức chạy thoát khỏi địa ngục này về Novocherkash... Trên đường băng, một chiếc xe tăng đâm thẳng vào một chiếc Ju-52 làm bùng lên một cột lửa khói với tiếng nổ inh tai... Tiếng máy xe tăng gầm rú, bánh xích nghiến ken két trên đường băng, tiếng động cơ máy bay hòa lẫn với tiếng nổ, tiếng pháo và súng máy hòa vào nhau thành một thứ âm thanh hỗn tạp và quái đản. Tất cả những điều đó tạo ra một hình ảnh hoàn chỉnh cho địa ngục này. | ” |
— Kurt Streit,