Heraclius
Di sản

Những vùng lãnh thổ mà Heraclius giành lại từ tay Ba Tư nhanh chóng rơi vào tay người Ả Rập trong các cuộc chinh phục sau đó. Trước tình thế này, ông tiến hành cải tổ quân đội nhằm tăng cường khả năng phòng thủ trước mối đe dọa mới. Nhờ những cải cách này, quân Đông La Mã có thể đẩy lùi các đợt tấn công của người Ả Rập tại Tiểu Á và giữ được Carthage thêm 60 năm, giúp đế quốc có thời gian phục hồi và củng cố sức mạnh. Đến thế kỷ 20, Heraclius vẫn thường được cho là người đã thiết lập chế độ Theme (Quân khu chế), hệ thống tổ chức quân sự và hành chính quan trọng của Đông La Mã. Tuy nhiên, các nghiên cứu hiện đại chỉ ra rằng hệ thống này thực sự hình thành vào những năm 660, dưới triều đại của Konstans II.
Việc tái chiếm các vùng đất phía đông từ tay Ba Tư cũng làm nảy sinh vấn đề cũ về sự thống nhất tôn giáo, xoay quanh bản chất của Chúa Kitô. Phần lớn cư dân trong vùng theo Nhất tính luận, vốn không chấp nhận Công đồng Chalcedon. Để hòa giải xung đột, Heraclius đưa ra học thuyết Nhất chí luận với hy vọng dung hòa các phe phái. Tuy nhiên, học thuyết này bị cả hai bên phản đối và bị xem là dị giáo. Do đó, một số giáo sĩ Kitô giáo thời hậu Heraclius đánh giá ông là một hoàng đế thất bại trong lĩnh vực tôn giáo. Khi các tỉnh theo Nhất tính luận cuối cùng rơi vào tay người Hồi giáo, học thuyết Nhất chí luận cũng không còn lý do tồn tại và dần bị loại bỏ.
Về mặt ngoại giao, Người Croatia và Serbia tại Dalmatia thiết lập quan hệ thân cận với Heraclius. Người Serbia, từng sinh sống một thời gian ngắn tại Macedonia, trở thành chư hầu liên minh (foederati) của Đông La Mã và cải sang Kitô giáo theo yêu cầu của Heraclius (trước năm 626). Ngoài ra, theo đề nghị của ông, Giáo hoàng Gioan IV cử các nhà truyền giáo đến gặp Công tước Porga, nhằm giảng đạo cho người Croatia, khi đó vẫn theo tín ngưỡng truyền thống của người Slav. Bên cạnh các cải cách quân sự và tôn giáo, Heraclius cũng củng cố hệ thống tài chính. Ông thành lập chức vụ sakellarios, một quan chức chuyên giám sát ngân khố, giúp triều đình quản lý tài chính chặt chẽ hơn và đảm bảo nguồn lực cho nhà nước.
Nhà sử học Edward Gibbon, trong tác phẩm Sự suy tàn và sụp đổ của Đế chế La Mã, viết về Heraclius như sau:
Trong số những nhân vật nổi bật của lịch sử, Heraclius là một hình tượng phi thường nhưng cũng đầy mâu thuẫn. Những năm đầu và cuối triều đại, ông hiện lên như một kẻ buông thả trong lạc thú, mê tín và bất lực, chỉ đứng nhìn vận mệnh đế chế lụi tàn. Nhưng nếu buổi sáng và hoàng hôn bị phủ mờ bởi sương mù uể oải, thì giữa trưa lại rực sáng như mặt trời chói lọi: từ một Arcadius trong cung điện, ông đã trở thành một Caesar trên chiến trường; danh dự của La Mã và của chính ông đã được khôi phục lẫy lừng qua sáu chiến dịch phiêu lưu đầy vinh quang [...] Kể từ thời Scipio và Hannibal, chưa từng có ai dám thực hiện một chiến công táo bạo như cuộc viễn chinh giải cứu đế chế mà Heraclius đã hoàn thành.
Theo các nhà sử học Leo Donald Davis và Romilly James Heald Jenkins, một trong những di sản quan trọng nhất của Heraclius là việc chuyển đổi ngôn ngữ hành chính của đế quốc từ tiếng Latinh sang tiếng Hy Lạp. Tuy nhiên, Anthony Kaldellis lập luận rằng Heraclius không ban hành bất kỳ đạo luật nào chính thức hóa tiếng Hy Lạp, mà thực tế, ngôn ngữ này đã được sử dụng rộng rãi trên khắp đế quốc từ lâu.