stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Yến Anh
Vụ án chia đào

Án Anh nổi tiếng nhờ vụ án chia đào, theo đó trong một dịp vua Tề mở tiệc chiểu đãi Lỗ Chiêu Công cùng quan đại phu Thúc Tôn Nhược, Án Anh đã dùng một quả đào kết hợp với thủ thuật phân chia, nói khích đã khiến cho Tam Kiệt của nước Tề là Điền Khai Cương, Công Tôn Tiệp, Cổ Giả Tử thi nhau tự sát, qua đó đã trừ khử được cái gai trong mắt của Án Anh từ đó để lại điển tích "Nhị đào sát tam kiệt" (二桃殺三士, èr taó shā sān shì)
Tam Kiệt (ba dũng sĩ nổi tiếng đó là Công Tôn Tiệp, Cổ Giả Tử, Điền Khai Cương) vốn có sức mạnh lại có công lớn, thường hay ỷ mình nên kiêu ngạo với bá quan. Họ liên kết với nhau, lại còn liên kết một số cường thần trong triều có ý không tốt. Từ lâu Án Anh muốn trừ khử mà chưa có dịp. Nhân dịp đang chiêu đãi, này Án Anh tâu: Nay vườn đào đã có quả chín, xin chúa công cho trẩy để chúc thọ hai vua. Nhà vua sai người đi hái, Án Anh theo. Một lúc Án Anh đem đào vào, và cho biết giống đào quý này có tên là "Vạn thọ Kim Đào", còn gọi là Bàn Đào, trồng đã ba mươi năm, từng ra hoa mà chưa từng kết trái. May sao năm nay được lứa đầu tiên. Toàn cây đào có chín quả, chỉ có sáu quả chín.
Án Anh dâng rượu và mời Lỗ Chiêu Công một quả đào. Tiếp đó Án Anh dâng rượu và mời Tề Cảnh Công một quả. Cảnh Công lại ban cho Thúc Tôn Nhược và Án Anh mỗi người một quả (còn dư lại hai quả). Ai nấy ăn vào thấy mùi vị ngon ngọt sảng khoái. Án Anh quay xuống các quan, nói: Theo lệnh chúa công truyền cho các quan, quan nào thấy mình có nhiều công trạng được phép tâu lên để lãnh đào.
Dũng sĩ Công Tôn Tiệp đứng ra nói: Ngày xưa chúa công đi săn bị con cọp gấm chụp, tôi ra sức giết nó, cứu được chúa công, công ấy như thế nào?. Án Anh nói: Cái công bảo giá ấy cao ngất trời, còn gì hơn, đáng được ăn đào lắm. Nói rồi cho Công Tôn Tiệp một quả.
Cổ Giả Tử đứng ra nói: Ngày xưa chúa công qua sông Hoàng Hà bị con giải yêu quái làm nổi sóng, sắp đắm thuyền hại chúa công, tôi nhảy xuống nước giết giải. Công ấy thế nào?. Tề Cảnh Công nói: Đó mới là cái công to lớn nhất đời. Đáng được uống rượu và ăn đào. Án Anh cho Cổ Giả Tử uống rượu và ăn đào.
Điền Khai Cương giờ bước ra nói: Tôi phụng mệnh chúa công đi đánh nước Từ, bắt được tướng sĩ nước Từ. Các vua Từ, Đàm, Cử cả sợ mới tôn chúa công tôi làm minh chủ. Cái công ấy có xứng đáng để được ăn đào không? Án Anh nói: Công của tráng sĩ lớn gấp mười so với hai người trước, nhưng giờ đào đã hết, tạm uống chén rượu, chờ năm khác vậy.
Điền Khai Cương nói: Giết hổ, chém giải chỉ là cái công vặt, còn ta xông pha mũi tên hòn đạn, biết bao khó nhọc, thế mà không được ăn đào, chịu nhục trước mặt hai vua, để tiếng cười về sau, còn mặt mũi nào sống nữa. Nói rồi rút gươm tự vẫn. Công Tôn Tiệp giật mình nói lớn: Công ta nhỏ mọn mà được ăn đào, không nhường cho bạn sao gọi là liêm, không chết theo bạn sao gọi là dũng? Công Tôn Tiệp cũng đâm cổ chết theo. Cổ Giả Tử la lên: Ba ta đã kết nghĩa với nhau. Nay hai bạn đã chết rồi, ta sống làm gì. Nói rồi cũng tự sát.
Ive

| Ive |
| --- | --- |

Ive vào năm 2023 Từ trái sang phải: Rei, Gaeul, Wonyoung, Yujin, Leeseo, và Liz
Thông tin nghệ sĩ
Nguyên quán: Seoul, Hàn Quốc
Thể loại: K-pop J-pop pop electronic EDM
Năm hoạt động: 2021–nay
Hãng đĩa: Starship Columbia

Thành viên:  Gaeul  Yujin  Rei  Wonyoung  Liz  Leeseo 

Website: ive-official.com
IVE (/aɪv/, tiếng Hàn: 아이브; Romaja: Aibeu, tiếng Nhật: アイヴ) là một nhóm nhạc nữ Hàn Quốc được thành lập và quản lý bởi Starship Entertainment. Nhóm bao gồm 6 thành viên: Gaeul, Yujin, Rei, Wonyoung, Liz và Leeseo. Nhóm chính thức ra mắt công chúng ngày 1 tháng 12 năm 2021 với album đĩa đơn đầu tay Eleven.
Tên gọi

Tên của nhóm, IVE, có nghĩa là "I Have" - I've" ( n.đ. '"Tôi có"') với ý nghĩa "tự tin thể hiện những điều mà nhóm có với khán giả".
Lịch sử > 2018–2021: Trước khi ra mắt

Từ trái sang: An Yujin và Jang Wonyoung khi tham gia  vào năm 2018
Năm 2018, An Yujin và Jang Wonyoung tham gia chương trình truyền hình thực tế sống còn Produce 48 và lần lượt đạt hạng 5 và hạng nhất. Cả hai ra mắt công chúng với vai trò là thành viên của nhóm nhạc nữ dự án 2 năm 6 tháng Iz*One. Họ hoạt động cùng IZ*ONE cho đến khi nhóm kết thúc hợp đồng và tan rã vào ngày 29 tháng 4 năm 2021.
Lịch sử > 2021: Ra mắt công chúng với album đĩa đơn đầu tay Eleven

Ngày 24 tháng 5 năm 2021, Starship Entertainment mở tài khoản Instagram cá nhân cho 2 thành viên nổi tiếng nhất nhóm là Jang Won-young và An Yu-jin (vì cả 2 đã hoạt động với nhóm cũ từ năm 2018 và có danh tiếng trước khi ra mắt với nhóm của công ty quản lý hiện tại), công ty tập trung đẩy mạnh hoạt động cá nhân cho cả 2 cũng như song song hoạt động với nhóm mới hiện tại.
Ngày 2 tháng 11 năm 2021, Starship Entertainment công bố thành lập nhóm nhạc nữ tiếp theo của công ty sau WJSN (2016) với tên gọi IVE. Các thành viên của nhóm lần lượt được công bố từ ngày 3 đến ngày 8 tháng 11 (theo thứ tự: An Yujin, Gaeul, Jang Wonyoung, Liz, Rei, và Leeseo). Ngày 8 tháng 11, Starship cho biết nhóm sẽ ra mắt vào ngày 1 tháng 12. Hai ngày sau, nhóm được công bố là sẽ ra mắt với album đĩa đơn Eleven.
Album đĩa đơn đầu tay của IVE, Eleven, và bài hát chủ đề cùng tên được phát hành vào ngày 1 tháng 12. Nhóm biểu diễn lần đầu tiên trên truyền hình trong chương trình âm nhạc Music Bank của KBS2 vào ngày 3 tháng 12. "Eleven" lọt vào bảng xếp hạng World Digital Song Sales của Billboard ở vị trí thứ 12. Bài hát cũng lọt vào bảng xếp hạng Hot 100 của Billboard Nhật Bản ở vị trí thứ 16. Ngày 8 tháng 12, đúng 1 tuần sau khi ra mắt, IVE giành được chiến thắng trên chương trình âm nhạc đầu tiên trên Show Champion của đài MBC M và trở thành nhóm nhạc nữ giành chiến thắng đầu tiên nhanh nhất từ trước đến nay. Eleven cũng trở thành album đầu tay của một nhóm nhạc nữ có doanh số tuần đầu tiên cao nhất tại Hàn Quốc. "Eleven" giành được tổng cộng 13 chiến thắng trên các chương trình âm nhạc, trong đó có "triple crown" trên Music Bank, Show! Music Core và Inkigayo.
Lịch sử > 2022: Love Dive, After Like và ra mắt tại Nhật Bản

Ngày 5 tháng 4 năm 2022, Ive phát hành album đĩa đơn thứ hai Love Dive và bài hát chủ đề cùng tên. "Love Dive" đạt vị trí thứ nhất trên bảng xếp hạng Circle Digital Chart và là bài hát đầu tiên của nhóm làm được điều này. Bài hát cũng đạt vị trí thứ 10 trên bảng xếp hạng Global Excl. US của Billboard, cũng như vị trí thứ 9 trên bảng xếp hạng Apple Music toàn cầu.
Ngày 18 tháng 7, Ive phát hành album đĩa đơn thứ ba After Like và đĩa đơn cùng tên. Sử dụng một đoạn sample từ bài hát nổi tiếng "I Will Survive" của Gloria Gaynor, "After Like" đạt vị trí thứ nhất trên bảng xếp hạng Circle Digital Chart. Bài hát cũng đạt vị trí thứ 9 trên bảng xếp hạng Billboard Global Excl. US, cũng như vị trí thứ 23 trên bảng xếp hạng Spotify toàn cầu. Là bài hát đầu tiên của Ive đạt perfect all-kill, "After Like" đã dành chiến thắng trên các chương trình âm nhạc 14 lần và là bài hát dành được nhiều chiến thắng nhất của năm. Đến nay, After Like đã bán được hơn 1,7 triệu bản.
Ngày 8 tháng 9, Ive được công bố là sẽ ra mắt tại Nhật Bản với phiên bản tiếng Nhật của "Eleven" vào ngày 19 tháng 10. Video âm nhạc của phiên bản này được phát hành trước vào ngày 19 tháng 9. "Eleven" được phát hành với tư cách một album đĩa đơn đi kèm với bài hát b-side "Queen of Hearts," bài hát gốc tiếng Nhật đầu tiên của Ive. Album đĩa đơn bán được 88.312 bản trong tuần đầu tiên theo số liệu của Billboard Japan, và đã được Hiệp hội Công nghiệp Ghi âm Nhật Bản chứng nhận đĩa Vàng vào ngày 19 tháng 11.
"Love Dive" đứng đầu bảng xếp hạng cuối năm 2022 của cả Melon và Circle Digital Chart. Nhờ thành công của bài hát, ngày 26 tháng 11, Ive nhận được giải Daesang đầu tiên của mình với đề cử Bài hát của năm tại Giải thưởng Âm nhạc Melon năm 2022. Sau đó, bài hát tiếp tục nhận được ba giải Daesang nữa tại các lễ trao giải khác, trong đó có giải MAMA, Golden Disc Awards, và Asia Artist Awards.  Ive cũng nhận được giải Nhóm nhạc nữ xuất sắc nhất và Nghệ sĩ mới xuất sắc nhất tại Giải thưởng Âm nhạc Melon, giải Nghệ sĩ mới của năm tại giải thưởng Golden Disc Awards, cũng như một số giải thưởng khác tại các lễ trao giải Genie Music Awards, Circle Chart Music Awards, và Seoul Music Awards. Ngày 20 tháng 12, Ive được công bố là sẽ trở thành nhóm nhạc thứ năm xuất hiện trên trang bìa của tạp chí Vogue Korea sau Big Bang, EXO, Blackpink và BTS.
Lịch sử > 2023–nay: I've Ive, lưu diễn và I've Mine

Ngày 16 tháng 1 năm 2023, Ive phát hành đĩa đơn tiếng Nhật thứ hai "Love Dive", phiên bản tiếng Nhật của đĩa đơn tiếng Hàn cùng tên của nhóm. Từ ngày 11 đến ngày 24 tháng 2, Ive bắt đầu tổ chức chuyến lưu diễn đầu tiên của mình, The Prom Queens, với sáu buổi diễn tại Seoul, Yokohama và Kobe.
Ngày 16 tháng 3, Ive được công bố là sẽ phát hành album phòng thu đầu tay của mình, I've Ive, vào ngày 10 tháng 4. Các thành viên của nhóm đã tham gia sáng tác 7 trên 11 bài hát trong album. Ngày 27 tháng 3, nhóm phát hành một đĩa đơn mở đường với tên gọi "Kitsch" cho album. Bài hát lọt vào bảng xếp hạng Circle Digital Chart ở vị trí thứ nhất và là bài hát thứ hai của nhóm đạt perfect all-kill. Ngày 24 tháng 3, nhóm được công bố là đã ký hợp đồng với Columbia Records thuộc Sony Music để tiến hành các hoạt động ở Mỹ.
Sau khi được phát hành vào ngày 10 tháng 4, I've Ive đứng đầu bảng xếp hạng Circle Album Chart. Đĩa đơn thứ hai của album, "I Am", tiếp tục đạt perfect all-kill, giúp I've Ive trở thành album đầu tiên của một nhóm nhạc nữ có hai bài hát đạt được thành tích này sau 2NE1 vào năm 2011. Cả hai bài hát cũng đều đạt vị trí thứ nhất trên bảng xếp hạng Circle Digital Chart. Ngày 11 tháng 4, Starship Entertainment thông báo rằng thành viên Rei sẽ tạm ngưng hoạt động vì lý do sức khỏe.
Ngày 9 tháng 5, Ive phát hành đĩa đơn mở đường "Wave" cho mini-album tiếng Nhật cùng tên của nhóm. Ngày 26 tháng 5, Starship Entertainment cho biết Rei sẽ quay trở lại hoạt động cùng nhóm. Sau khi được phát hành, Wave lọt vào bảng xếp hạng album của Oricon và bảng xếp hạng Billboard Japan Hot Albums ở vị trí thứ nhất. Album đã được Hiệp hội Công nghiệp Ghi âm Nhật Bản chứng nhận đĩa Vàng. Từ ngày 17 tháng 6 đến ngày 9 tháng 7, nửa thứ hai của chuyến lưu diễn The Prom Queens được tiến hành, bao gồm sáu buổi diễn tại Đông Nam Á và Đài Loan. Chuyến lưu diễn đã thu hút 97.000 khán giả. Ngày 13 tháng 7, Ive hợp tác với Pepsi để phát hành đĩa đơn quảng bá "I Want".
Vào tháng 8, Ive được công bố là sẽ tổ chức chuyến lưu diễn toàn thế giới đầu tiên của mình, Show What I Have, bắt đầu từ tháng 10. Ngày 3 tháng 9, nhóm được công bố là sẽ phát hành mini-album tiếng Hàn đầu tay, I've Mine, vào ngày 13 tháng 10. Album bao gồm ba đĩa đơn, hai trong số đó, "Either Way" và "Off the Record", sẽ đóng vai trò đĩa đơn mở đường. Đĩa đơn thứ ba "Baddie" sẽ được phát hành cùng với album.
Thành viên

Chú thích: In đậm là trưởng nhóm
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Nghệ danh | Nghệ danh | Nghệ danh | Tên khai sinh | Tên khai sinh | Tên khai sinh | Tên khai sinh | Tên khai sinh | Vai trò | Ngày sinh | Nơi sinh | Quốc tịch |
| Latinh | Hangul | Kana | Latinh | Hangul | Kana | Hanja | Hán-Việt | Vai trò | Ngày sinh | Nơi sinh | Quốc tịch |
| Gaeul | 가을 | ガウル | Kim Gaeul | 김가을 | キム·ガウル | 金佳乙 | Kim Giai Ất | Main Dancer, Lead Rapper, Lead Vocalist | 24 tháng 9, 2002 (22 tuổi) |  Bupyeong-gu, Incheon, Hàn Quốc |  Hàn Quốc |
| An Yujin | 안유진 | アン・ユジン | An Yujin | 안유진 | アン・ユジン | 安兪真 | An Hữu Trân | Lead Vocalist, Main Dancer, Center | 1 tháng 9, 2003 (21 tuổi) |  Cheongju, Chungcheong-buk, Hàn Quốc |  Hàn Quốc |
| Rei | 레이 | レイ | Naoi Rei | 나오이 레이 | ナオイ・レイ | 直井怜 | Trực Tỉnh Liên | Main Rapper, Lead Vocalist | 3 tháng 2, 2004 (21 tuổi) |  Nagoya, Aichi, Nhật Bản |  Nhật Bản |
| Jang Wonyoung | 장원영 | チャン・ウォニョン | Jang Wonyoung | 장원영 | チャン・ウォニョン | 張員瑛 | Trương Nguyên Anh | Center, Sub Vocalist, Visual | 31 tháng 8, 2004 (20 tuổi) |  Gwangju, Gyeonggi, Hàn Quốc |  Hàn Quốc |
| Liz | 리즈 | リズ | Kim Jiwon | 김지원 | キム・ジウォン | 金智媛 | Kim Trí Viên | Main Vocalist, Lead Dancer | 21 tháng 11, 2004 (20 tuổi) |  Jeju, Hàn Quốc |  Hàn Quốc |
| Leeseo | 이서 | イソ | Lee Hyunseo | 이현서 | イ・ヒョンソ | 李賢瑞 | Lý Hiền Thư | Maknae, Sub Vocalist, Sub Rapper, Visual | 21 tháng 2, 2007 (18 tuổi) |  Seoul, Hàn Quốc |  Hàn Quốc |
Danh sách đĩa nhạc

Bài chi tiết: Danh sách đĩa nhạc của Ive
Eleven (2021)
Love Dive (2022)
After Like (2022)
Alive
I've Ive (2023)
Wave (2023) - Japan
I've Mine (2023)
Ive Switch (2024)
Danh sách video > Video âm nhạc

| Tên | Năm | Album | Chú thích |
| --- | --- | --- | --- |
| "Eleven" | 2021 | Eleven |  |
| "Love Dive" | 2022 | Love Dive |  |
| “After Like” | 2022 | After Like |  |
| “Kitsch” | 2023 | I’ve IVE |  |
| “I am” | 2023 | I’ve IVE |  |
| “Wave” | 2023 | Wave |  |
| “I Want” | 2023 | IVE I Want |  |
| “Either Way” | 2023 | I’ve Mine |  |
| “Off the record” | 2023 | I’ve Mine |  |
| “Baddie” | 2023 | I’ve Mine |  |
| “All Night” | 2024 |  |  |
| “Heya” | 2024 | IVE Switch |  |
| “Accendio | 2024 | IVE Switch |  |
| “Summer Festa” | 2024 |  |  |
| “Crush | 2024 | Alive |  |
Danh sách video > Video khác

| Tên | Năm | Đạo diễn | Chú thích |
| --- | --- | --- | --- |
| "Have What We Want" | 2021 | Rigend Film Studio |  |
| "Show What I Have" | 2022 | HAUS OF TEAM |  |
| "DEAR. CUPID" | 2022 | HAUS OF TEAM |  |
| "I'VE SUMMER FILM" | 2022 | __ |  |
Danh sách video > Chương trình chiếu mạng

| Tên | Năm | Kênh | Ghi chú | Chú thích |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1,2,3 IVE | 2021 - nay | YouTube | Chương trình thực tế của các thành viên sau mỗi đợt comeback |  |
| IVE ON | 2021 - nay | YouTube | Hậu trường hoạt động của các thành viên |  |
Giải thưởng và đề cử

Bài chi tiết: Danh sách giải thưởng và đề cử của Ive
Bảng xếp hạng thương hiệu > Xếp hạng giá thị thương hiệu cá nhân thành viên nhóm nhạc nữ K POP

| Năm | Tháng | Thứ hạng> Yujin | Thứ hạng> Gaeul | Thứ hạng> Rei | Thứ hạng> Wonyoung | Thứ hạng> Liz | Thứ hạng> Leeseo |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2021 | 12 | 78 | 44 | 32 | 23 | 26 | 10 |
| 2022 | 1 | – | – | 45 | 26 | 36 | 14 |
| 2022 | 2 | – | 91 | 66 | – | 75 | 60 |
| 2022 | 3 | – | – | 76 | – | 69 | 68 |
| 2022 | 4 | – | 41 | 47 | – | 61 | 51 |
| 2022 | 5 | – | 33 | 39 | 15 | 30 | 43 |
| 2022 | 6 | – | 60 | 53 | 33 | 51 | 50 |
| 2022 | 7 | 44 | 50 | 49 | 31 | 34 | 75 |
| 2022 | 8 | 29 | 61 | 47 | 30 | 28 | 53 |
| 2022 | 9 | 28 | 22 | 29 | 20 | 21 | 30 |
| 2022 | 10 | 29 | 19 | 27 | 45 | 17 | 37 |
| 2022 | 11 | 39 | 8 | 25 | 18 | 36 | 44 |
Borobudur

| Borobudur |
| --- | --- |
Tên địa phương:  tiếng Java: ꦧꦫꦧꦸꦝꦸꦂ
Borobudur, một di sản thế giới của UNESCO
Vị trí: Magelang, Central Java
Tọa độ: 7°36′29″N 110°12′14″Đ﻿ / ﻿7,608°N 110,204°Đ﻿ / -7.608; 110.204
Xây dựng: Được xây dựng vào thế kỷ thứ 9 dưới triều đại Sailendra
Phục hồi lại: 1911
Kiến trúc sư: Gunadharma

 Di sản thế giới UNESCO
Loại: Phật giáo
Tiêu chuẩn: i, ii, vi
Ngày nhận danh hiệu: 1991 (Kỳ họp 15)
Một phần của: Tổ hợp đền Borobudur
Số hồ sơ tham khảo: 592
 Indonesia
Vùng: Châu Á và châu Đại Dương
 
Borobudur hay còn gọi là Barabodur hay Ba La Phù đồ (tiếng Indonesia: Candi Borobudur) là một ngôi đền Phật giáo có niên đại từ thế kỷ thứ 9 toạ lạc ở Magelang, miền trung Java, Indonesia, là một trong những ngôi đền cũng như di tích Phật giáo lớn nhất thế giới. Ngôi đền có chín tầng, xếp chồng lên nhau bao gồm sáu vuông, ba tròn và trên cùng là một mái tròn. Ngôi đền được trang trí bằng 2672 tấm phù điêu chạm khắc nổi và 504 pho tượng Phật. Mái vòm trên cùng được bao quanh bởi 72 pho tượng Phật, mỗi tượng được đặt trong một phù đồ.
Đền được xây dựng vào thế kỷ thứ 9 dưới triều đại Sailendra theo phong cách kiến trúc Phật giáo Java, trong đó pha trộn với tục thờ cúng tổ tiên của người Indonesia bản địa cũng như các khái niệm nhập Niết-bàn của Phật giáo. Ngôi đền cũng cho thấy sự ảnh hưởng của phong cách Gupta, phản ánh ảnh hưởng của Ấn Độ trong khu vực, nhưng vẫn mang những nét đặc sắc Indonesia riêng biệt. Ngôi đền là nơi thờ Đức Phật và cũng là một địa điểm hành hương cho tín đồ Phật giáo. Cuộc hành trình của Phật tử bắt đầu từ nền đền rồi đi vòng quanh để lên đến đỉnh qua ba khu vực mô tả khái niệm tam giới vũ trụ của Phật giáo: Kāmadhātu (Dục giới), Rupadhatu (Sắc giới) và Arupadhatu (Vô sắc giới). Trên đường lên đến đỉnh ngôi đền, khách hành hương sẽ đi qua một hệ thống cầu thang và hành lang rộng lớn, qua 1460 tấm chạm khắc trên tường và lan can. Đền Borobodur là nơi có tập hợp phù điêu chạm khắc lớn nhất và đầy đủ nhất trên thế giới.
Bằng chứng đã cho thấy Borobodur đã được xây dựng từ thế kỷ thứ 9 và bị bỏ rơi sau sự suy tàn của các vương quốc Ấn giáo ở thế kỷ 14 và người Java cải sang đạo Hồi. Thế giới bên ngoài chỉ biết được về sự tồn tại của nó vào năm 1814 khi toàn quyền người Anh trên đảo Java là Sir Thomas Stamford Raffles được người bản địa chỉ địa điểm. Kể từ đây, Borobodur đã trải qua nhiều đợt trùng tu. Các lần lớn nhất là vào năm 1975 và1982 được thực hiện bởi chính phủ Indonesia và UNESCO. Sau đó, ngôi đền đã được liệt kê vào danh sách Di sản Thế giới.
Ngày nay, Borobudur vẫn được sử dụng như là địa điểm hành hương; mỗi năm một lần, Phật tử tại Indonesia lại tổ chức Đại lễ Phật đản tại ngôi đền. Ngoài ra, đây là địa điểm thu hút nhiều khách du lịch nhất của Indonesia.
Lịch sử

Borobudur được dựng vào khoảng thế kỷ thứ 8 đến thế kỷ thứ 9 dưới vương triều Sailendra vốn sùng đạo Phật. Tọa lạc trên đỉnh đồi giữa vùng đồng bằng phì nhiêu, Borobudur sừng sững nổi lên giữa lòng chảo, chung quanh là núi rừng bao bọc.
Ngôi đền tháp Borobudur, sau khi vương triều Phật giáo Sailendra sụp đổ, đã bị bỏ hoang và lãng quên trong suốt 10 thế kỷ. Vào năm 1814, một phái đoàn các nhà khoa học châu Âu, do chính quyền thuộc địa Hà Lan ở Indonesia cử đến, mới tiến hành nghiên cứu và tu bổ lại ngôi đền. Những ngôi đền đã bị đổ nát, hư hỏng quá nhiều. Năm 1970, chính phủ Indonesia phải kêu gọi UNESCO giúp đỡ. Một bản phục chế Borobudur của UNESCO, bao gồm 600 nhà phục chế có tên tuổi trên thế giới đã tiến hành trùng tu lại ngôi đền trong suốt 12 năm trời và tiêu tốn mất 50 triệu đô la Mỹ.
Ngày nay, Borobudur đã được trùng tu, tuy không được hoàn toàn như trước, nhưng đã thể hiện được dáng dấp và làm khách tham quan vô cùng ngưỡng mộ, xứng đáng là một trong những kì quan nổi tiếng của châu Á.
Kiến trúc

Từ chân đồi khách phải trèo hơn 15 m mới lên tới nền đền. Cấu trúc ngôi phù đồ gồm 12 nền lộ thiên to, nhỏ, vuông, tròn xen kẽ, chồng lên nhau tạo thành một khối cao 42 mét. Chiều dài mỗi cạnh nền dưới cùng là 123 m. Nếu trèo lên từng tầng một và đi dọc đường chu vi của tất cả 12 tầng thì tổng cộng là 5 km.
Tầng thứ nhất (từ chân đồi lên) có bình đồ hình vuông, mỗi bốn cạnh căn đúng vào bốn hướng: Đông, tây, nam, bắc. Khoảng giữa mỗi cạnh để trống 7,38 m, hai bên đặt con sư tử lớn bằng đá chầu hai bên. Mỗi tượng thú cao 1,7 m kể cả bệ, dài 1,26 m, và rộng 0,8 m. Miệng sư tử nhe răng, lông bờm ở lưng, cổ, ngực dựng lên trông rất dữ tợn. Đuôi con thú uốn cong ngược về phía sau. Trong tám con sư tử ở bốn cạnh thì một số đã được đẽo gọt, chạm trổ hoàn chỉnh. Vài con còn ở dạng dở dang, chưa hoàn tất.
Tầng thứ hai cao hơn tầng thứ nhất 1,52 m. Bình đồ tầng hai không theo dạng hình vuông như ở tầng nhất, mà là hình đa giác với 20 cạnh, gần như ôm lấy triền đồi. Tầng hai dù vậy vẫn có bốn cạnh lớn hướng về bốn phương trời, giữa có bốn tầng cấp. Hai bên tầng cấp có hai lan can uốn cong rất duyên dáng. Cuối lan can là một đầu voi rất to, trong miệng ngoạm một con sư tử; còn đầu lan can kia, là một đàn sư tử, mõm mở rộng, lưng tựa vào tường.
Từ tầng thứ ba trở lên, lại có hình dạng vuông, riêng ba tầng trên cùng có dạng hình tròn. Trên mỗi tầng có xây dựng nhiều đền đài miếu mạo trông như vòm bát úp, vòm lớn nhất ở giữa, hai bên là những cái bé hơn. Trên cùng của đền tháp là mái tròn hình chuông .
Tất cả các bậc thềm từ tầng một đến tầng chín đều được phủ kín những phù điêu, được chạm trổ rất công phu, mô tả về cuộc đời của đức Phật Thích Ca Mầu Ni, các bồ tát và các vị đã giác ngộ Phật pháp, và cả những cảnh trên niết bàn hay dưới địa ngục...
Riêng ba tầng trên cùng phẳng phiu, trơn nhẵn có trổ 72 tháp chuông hình mắt cáo. Bên trong có đặt 72 tượng Phật ngồi (tầng một 2,32 m, tầng hai 2,24 m và tầng ba 2,16 m).
Một bức tranh của G.B. Hooijer (khoảng 1916-1919) mô tả hiện trường của Borobudur trong thời kỳ hoàng kim
Bình đồ toàn thể đền Borobudur, biểu hiện Tam giới: Dục giới kāmadhātu, Sắc giới rūpadhātu, và Vô sắc giới arūpadhātu
Một số stupa
Mordellistena neocincta

| Mordellistena neocincta> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Mordellidae
Chi (genus): Mordellistena
Loài (species): M. neocincta
Danh pháp hai phần
Mordellistena neocincta Ray, 1946 
Mordellistena neocincta là một loài bọ cánh cứng trong họ Mordellidae. Loài này được Ray miêu tả khoa học năm 1946.
Chú thích

↑  Mordellidae in Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Stigmella alba

| Stigmella alba> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Liên bộ (superordo): Amphiesmenoptera
Bộ (ordo): Lepidoptera
Phân bộ (subordo): Glossata
Phân thứ bộ (infraordo): Heteroneura
Liên họ (superfamilia): Nepticuloidea
Họ (familia): Nepticulidae
Chi (genus): Stigmella
Loài (species): S. alba
Danh pháp hai phần
Stigmella alba Wilkinson & Scoble, 1979 
Stigmella alba là một loài bướm đêm thuộc họ Nepticulidae. Nó được tìm thấy ở Arizona và British Columbia.
52 Europa

Đối với vệ tinh của Sao Mộc, xem Europa (vệ tinh). Đối với các định nghĩa khác, xem Europa.
| --- | --- |

Khám phá
Khám phá bởi: Hermann M. S. Goldschmidt
Ngày phát hiện: 4 tháng 2 năm 1858
Tên định danh
Tên định danh: (52) Europa
Phiên âm: /jʊˈroʊpə/
Đặt tên theo: Europa
Tên định danh thay thế: A858 CA; 1948 LA
Danh mục tiểu hành tinh: Vành đai chính
Tính từ: Europan, Europian
Đặc trưng quỹ đạo
Kỷ nguyên 01 tháng 7 năm 2021 (JD 2.459.396,5, nhật tâm)
Điểm viễn nhật: 3,444 AU (510 Gm)
Điểm cận nhật: 2,75 AU (420 Gm)
Bán trục lớn: 3,095 AU (460 Gm)
Độ lệch tâm: 0,111
Chu kỳ quỹ đạo: 5,45 năm (1989 ngày)
Độ bất thường trung bình: 21°
Độ nghiêng quỹ đạo: 7,48°
Kinh độ điểm mọc: 129°
Góc cận điểm: 343°
Đặc trưng vật lý
Kích thước: c/a = 0,67±0,04 (379±16)×(330±8)×(249±10) km
Đường kính trung bình: 319±4 km 315±7 km
Khối lượng: (24±4)×1018 kg (22,6±1,6)×1018 kg
Mật độ trung bình: 1,41±0,23 g/cm3 1,5±0,4 g/cm3
Chu kỳ tự quay: 5,63 giờ
Suất phản chiếu hình học: 0,057±0,007 hình học (0,679±0,017 BV, 0,338±0,028 UB)
Nhiệt độ: ~173 K cực đại: 258K (−15 °C)
Kiểu phổ: Tholen = CF SMASS = C
Cấp sao tuyệt đối (H): 6,48 
 
Europa (định danh hành tinh vi hình: 52 Europa) là tiểu hành tinh lớn thứ 6 trong vành đai tiểu hành tinh, với đường kính là 300 km, mặc dù nó không lớn tương ứng. Nó không tròn mà có hình elip với kích thước xấp xỉ 380×330×250 km. Nó được Hermann Goldschmidt phát hiện ngày 4 tháng 2 năm 1858 từ ban công của ông ở Paris và được đặt theo tên Europa, một trong các nữ thần mà thần Zeus chinh phục được trong thần thoại Hy Lạp.