stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Đội tuyển bóng đá U-20 nữ quốc gia Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên

Đội tuyển bóng đá U-20 nữ quốc gia Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên do DKFA quản lý đại diện Bắc Triều Tiên tại các giải bóng đá nữ cho độ tuổi dưới 19 hoặc 20. Đội bóng nữ trẻ này của Triều Tiên đã 3 lần vô địch giải thế giới, trong đó lần lên ngôi đầu tiên năm 2006 đánh dấu họ là đội châu Á đầu tiên vô địch một giải bóng đá nữ của FIFA.
Lịch sử cạnh tranh > Giải vô địch U-20 thế giới

2002: Không vượt qua vòng loại
2004: Không vượt qua vòng loại
2006: Vô địch
2008: Á quân
2010: Tứ kết
2012: Tứ kết
2014: Hạng tư
2016: Vô địch
2018: Tứ kết
Kỳ 2006, Triều Tiên lần đầu lên ngôi vô địch sau khi đè bẹp Trung Quốc 5 bàn không gỡ, "trả nợ" thành công trận chung kết thua chính đối thủ ấy ở tại giải U-19 châu Á cùng năm.
Kỳ 2012, Triều Tiên nã 9 bàn không gỡ vào lưới Argentina trong đó Kim Un-hwa góp công tới 5 lần và tính tới năm 2012 đó là trận thắng có cách biệt lớn nhất lịch sử giải đấu khi phá kỷ lục thắng 9–1 của Đức trước Mexico 6 năm trước đó.
Lịch sử cạnh tranh > Giải vô địch U-19 châu Á

2002: Hạng tư
2004: Hạng ba
2006: Á quân
2007: Vô địch
2009: Hạng ba
2011: Á quân
2013: Á quân
2015: Á quân
2017: Á quân
2019: Á quân
2024: Vô địch
Triều Tiên lên ngôi vô địch giải đấu vào năm 2007 sau khi hạ Nhật Bản 1–0, là kỳ phùng địch thủ quen mặt mà Triều Tiên để vuột suất đăng quang trước trong 3 lần đối đầu khác. Sau 17 năm, Triều Tiên đã lần thứ 2 lên ngôi vô địch vào giải đấu năm 2024 (tổ chức tại Uzbekistan) sau khi hạ kỳ phùng địch thủ Nhật Bản 2-1
Lê Trung Đình (định hướng)

Lê Trung Đình có thể là:
Nhân vật

Lê Trung Đình, thủ lĩnh phong trào Cần Vương ở Quảng Ngãi.
Lê Trung Đình, Bí thư Tỉnh ủy Thái Nguyên, Chủ tịch tỉnh đầu tiên của tỉnh Thái Nguyên.
Địa danh

Tên gọi của tỉnh Quảng Ngãi trong một thời gian ngắn sau năm 1945.
Chú thích

↑  “Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ I, II, III, IV, V, VI, VII, VIII, IX, X, XI, XII, XIII, XIV, XV, XVI, XVII”. Bản gốc lưu trữ ngày 22 tháng 10 năm 2015. Truy cập ngày 14 tháng 2 năm 2016.
Melanophthalma simpliata

| Melanophthalma simpliata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Latridiidae
Chi (genus): Melanophthalma
Loài (species): M. simpliata
Danh pháp hai phần
Melanophthalma simpliata Rucker, 1980 
Melanophthalma simpliata là một loài bọ cánh cứng trong họ Latridiidae. Loài này được Rucker miêu tả khoa học năm 1980.
Chú thích

↑  Hallan, J.  (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Lý thuyết số đại số

Lý thuyết số đại số là một nhánh của lý thuyết số sử dụng các kỹ thuật của đại số trừu tượng để nghiên cứu các số nguyên, các số hữu tỷ và các tổng quát hoá của chúng. Các câu hỏi lý thuyết số được thể hiện dưới dạng thuộc tính của các đối tượng đại số, chẳng hạn các trường số đại số và các vành số nguyên của chúng, các trường hữu hạn, và các trường hàm đại số. Những tính chất này, chẳng hạn như liệu một vành có thừa nhận tính chất nhân tử hoá, dáng điệu của các iđêan, và các nhóm Galois của các trường, có thể giải quyết các câu hỏi có tầm quan trọng hàng đầu trong lý thuyết số, như sự tồn tại của các lời giải cho các phương trình Diophantos.
Tranh bìa của bản phát hành đầu tiên của cuốn sách Disquisitiones Arithmeticae, Một trong những tác phẩm nền tảng của lý thuyết số đại số hiện đại.
Lịch sử > Diophantos

Sự bắt đầu của lý thuyết số học đại số có thể được tìm từ các phương trình Diophantos được đặt tên theo nhà toán học Alexandria thế kỷ thứ ba, Diophantos, người đã nghiên cứu chúng và phát triển các phương pháp giải quyết một số phương trình này. Một bài toán Diophantos điển hình là tìm hai số nguyên x và y sao cho tổng của chúng, và tổng bình phương, bằng hai số A và B tương ứng:
Các phương trình Diophantos đã được nghiên cứu trong hàng ngàn năm. Ví dụ, các lời giải cho phương trình Diophantos bậc hai x2 + y2 = z2 là các bộ ba số Pythagore, ban đầu được người Babylon (khoảng 1800 TCN) giải thành công. Các lời giải cho các phương trình Diophantos tuyến tính, như 26x + 65y = 13, có thể được tìm thấy bằng thuật toán Euclid (khoảng thế kỷ 5 TCN).
Tác phẩm chính của Diophantos là Arithmetica, trong đó chỉ có một phần còn lại đến ngày nay.
Lịch sử > Fermat

Định lý cuối cùng của Fermat lần đầu tiên được Pierre de Fermat phỏng đoán năm 1637, nổi tiếng khi được ông viết ở mép của một bản sao của Arithmetica, tại đó ông tuyên bố ông có một lời giải quá lớn so với lề cuốn sách nên không ghi vào. Không có chứng minh nào thành công được xuất bản cho đến năm 1995 bất chấp những nỗ lực của vô số các nhà toán học trong suốt 358 năm liền. Bài toán chưa được giải quyết này đã kích thích sự phát triển của lý thuyết số đại số trong thế kỷ 19 và chứng minh định lý môđun trong thế kỷ 20.
Lịch sử > Gauss

Một trong những tác phẩm nền móng của lý thuyết số đại số, Disquisitiones Arithmeticae (tiếng Latin, nghĩa là Khám phá số học) là một cuốn sách giáo khoa về lý thuyết số được viết bằng tiếng Latin  của Carl Friedrich Gauss vào năm 1798 khi Gauss 21 tuổi và xuất bản lần đầu tiên năm 1801 khi ông 24 tuổi. Trong cuốn sách này Gauss kết hợp các kết quả trong lý thuyết số thu được bởi các nhà toán học như Fermat, Euler, Lagrange và Legendre và thêm các kết quả quan trọng mới của riêng mình. Trước khi cuốn Disquisitiones được công bố, lý thuyết số bao gồm một tập hợp các định lý cô lập và các phỏng đoán. Gauss kết hợp công trình của những người tiền nhiệm của mình cùng với tác phẩm của chính mình vào một khuôn khổ có hệ thống, lấp đầy các khoảng trống, sửa chữa các chứng minh sai và mở rộng chủ đề bằng nhiều cách.
Cuốn Disquisitiones là điểm xuất phát cho công trình của các nhà toán học châu Âu thế kỷ 19 khác bao gồm Ernst Kummer, Peter Gustav Lejeune Dirichlet và Richard Dedekind. Nhiều chú thích được Gauss đưa ra mang tính thông báo cho các nghiên cứu thêm của riêng ông, một số trong đó vẫn chưa được xuất bản. Các chú thích này chắc chắn có vẻ bí ẩn đối với những người cùng thời; bây giờ chúng ta có thể đọc chúng như là chứa các mầm mống của các lý thuyết của các hàm Lagrange và đặc biệt là phép nhân phức.
Euxoa dissona

| Euxoa dissona |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Noctuidae
Phân họ (subfamilia): Noctuinae
Chi (genus): Euxoa
Loài (species): E. dissona
Danh pháp hai phần
Euxoa dissona (Möschler, 1860) 
Danh pháp đồng nghĩa
  Danh sách  Agrotis dissona Möschler, 1860   Agrotis opipara Morrison, 1875   Euxoa opipara (Morrison, 1875)   Agrotis solitaria Smith, 1888  
Euxoa dissona (tên tiếng Anh: Dissonant Dart) là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở đông bắc Bắc Mỹ, bao gồm Quebec, Newfoundland và Labrador, Northwest Territories, Manitoba và New Hampshire.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 15 tháng 6 năm 2014.
Ancyloscelis ursinus

| Ancyloscelis ursinus |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Apidae
Phân họ (subfamilia): Apinae
Tông (tribus): Emphorini
Chi (genus): Ancyloscelis
Loài (species): A. ursinus
Danh pháp hai phần
Ancyloscelis ursinus Haliday, 1836 
Ancyloscelis ursinus là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Haliday mô tả khoa học năm 1836.
Chú thích

↑  (2008) Integrated Taxonomic Information System (ITIS) Bee Checklist 3 oktober 2008
Điều này rồi cũng qua

Bài này viết về ngạn ngữ. Đối với các định nghĩa khác, xem Điều này rồi cũng qua (định hướng).
"Điều này rồi cũng qua đi" (tiếng Ba Tư: این نیز بگذرد‎, chuyển tự īn nīz bogzarad, tiếng Anh: This too shall pass) là một câu ngạn ngữ Ba Tư được dịch ra và lưu hành trong nhiều ngôn ngữ khác nhau.[cần dẫn nguồn] Câu ngạn ngữ này phản ảnh về bản chất tạm thời, hữu hạn, hoặc tính phù du của thân phận con người - rằng chẳng có điều gì xấu xa, tốt đẹp, hoặc những khoảnh khắc trong cuộc đời là mãi trường tồn. Cảm nhận chung nhất thường được bày tỏ thông qua văn học thông thái xuyên suốt lịch sử cũng như các nền văn hóa, nhưng cụm từ cụ thể này dường như phát nguyên từ một số bản ghi chép của các nhà thơ Sufi Ba Tư thời trung cổ.
Câu ngạn ngữ được biết đến trong thế giới phương Tây chủ yếu qua một câu chuyện ngụ ngôn Ba Tư được kể lại từ thế kỷ 19 bởi nhà thơ người Anh Edward FitzGerald
Câu ngạn ngữ này cũng được nhắc đến trong bài phát biểu của Abraham Lincoln trước khi ông trở thành Tổng thống thứ 16 của Hoa Kỳ.
Nguồn gốc

Câu chuyện ngụ ngôn do FitzGerald kể lại có thể bắt nguồn từ nửa đầu thế kỷ 19, xuất hiện trên các báo chí Hoa Kỳ sớm nhất là từ năm 1839. Câu chuyện thường liên quan đến một "quốc vương phương Đông" vô danh. Nguồn gốc của câu chuyện bắt nguồn từ các tác phẩm của các nhà thơ Sufi Ba Tư, chẳng hạn như Rumi, Sanai và Farid al-Din Attar. Attar ghi chép lại câu chuyện ngụ ngôn về một vị vua quyền lực, tập họp các nhà thông thái lại để tạo ra một chiếc nhẫn có thể khiến ông vui khi buồn. Sau khi cân nhắc, các nhà hiền triết trao cho ông một chiếc nhẫn giản đơn có khắc dòng chữ Ba Tư "Điều này rồi cũng sẽ qua", mang lại hiệu nghiệm như mong muốn.
Câu chuyện này cũng từng xuất hiện trong văn hóa dân gian Do Thái. Nhiều phiên bản của câu chuyện đã được Cơ quan Lưu trữ Văn hóa Dân gian Israel tại Đại học Haifa ghi chép lại. Văn hóa dân gian Do Thái thường xem Solomon là vị vua bị khiêm nhường hóa bởi câu ngạn ngữ này, hoặc là người truyền đạt nó cho người khác.
Trong một số phiên bản, cụm từ này thậm chí còn được đơn giản hóa hơn nữa, xuất hiện dưới dạng từ viết tắt, chỉ có các chữ cái tiếng Do Thái gimel, zayin và yodh, bắt đầu bởi các từ "Gam zeh ya'avor" (tiếng Hebrew: גַּם זֶה יַעֲבֹר‏‎, gam zeh yaavor), "điều này rồi cũng sẽ qua."
Hemigrammus pulcher

| Cá Tetra ngọc thanh lựu> Tình trạng bảo tồn |
| --- | --- |
 Ít quan tâm  (IUCN 3.1) 
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Actinopterygii
Bộ (ordo): Characiformes
Họ (familia): Characidae
Chi (genus): Hemigrammus
Loài (species): H. pulcher
Danh pháp hai phần
Hemigrammus pulcher Ladiges, 1938 
Cá Tetra ngọc thanh lựu (Danh pháp khoa học: Hemigrammus pulcher) là một loài cá nhỏ trong họ Characidae thuộc bộ cá chép mỡ Characiformes. Trong tự nhiên, chúng phân bố ở gần vùng Iquitos ở vùng rừng Amazon thuộc Peru và cũng hiện diện ở Brazil và Colombia. Loài này có vẻ đẹp ở cuối đuôi của chúng, chúng thường sống trong nhóm khoảng 6 cá thể. Trong nuôi nhốt, dù chúng dễ nuôi nhưng khó nhân giống, cá bố mẹ có thể ăn trứng của chính chúng, ngoài ra khi nuôi, chúng đòi hỏi thức ăn có chất lượng cao.
Macromia clio

| Macromia clio> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Odonata
Họ (familia): Macromiidae
Chi (genus): Macromia
Loài (species): M. clio
Danh pháp hai phần
Macromia clio Ris, 1916 
Macromia clio là loài chuồn chuồn trong họ Macromiidae. Loài này được Ris mô tả khoa học đầu tiên năm 1916.
Chú thích

↑  “clio”. World Odonata List. Bản gốc lưu trữ ngày 27 tháng 9 năm 2012. Truy cập ngày 17 tháng 6 năm 2013.
Melanophthalma subornata

| Melanophthalma subornata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Latridiidae
Chi (genus): Melanophthalma
Loài (species): M. subornata
Danh pháp hai phần
Melanophthalma subornata Rucker, 1990 
Melanophthalma subornata là một loài bọ cánh cứng trong họ Latridiidae. Loài này được Rucker miêu tả khoa học năm 1990.
Chú thích

↑  Hallan, J.  (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Lựu

| Lựu |
| --- | --- |

Quả lựu, mặt cắt quả lựu với hạt bên trong và nước ép lựu
Tình trạng bảo tồn
 Ít quan tâm  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học 
Giới:: Plantae
nhánh:: Tracheophyta
nhánh:: Angiospermae
nhánh:: Eudicots
nhánh:: Rosids
Bộ:: Myrtales
Họ:: Lythraceae
Chi:: Punica
Loài:: P. granatum
Danh pháp hai phần
Punica granatum L.

Các đồng nghĩa
 Granatum punicum St.-Lag.   Punica florida Salisb.   Punica grandiflora  hort. ex Steud.   Punica nana L.   Punica spinosa  Lam.  Rhoea punica St.-Lag. 
Lựu hay còn gọi là thạch lựu (Danh pháp khoa học: Punica granatum) là một loài thực vật ăn quả thân gỗ nhỏ có chiều cao từ 5-8 mét.
Lựu có nguồn gốc bản địa Tây Nam Á và được đem trồng tại vùng Kavkaz từ thời cổ đại. Tiếng Anh được gọi là Pomegranate. Nó được trồng rộng rãi tại Gruzia, Afghanistan, Algérie, Armenia, Azerbaijan, Iran, Iraq, Ấn Độ, Israel, Maroc, Pakistan, Syria, Thổ Nhĩ Kỳ, lục địa Đông Nam Á, Malaysia bán đảo, Đông Ấn, và châu Phi nhiệt đới. Được di thực vào châu Mỹ Latinh và California bởi những người định cư Tây Ban Nha vào năm 1769, ngày nay lựu được trồng tại một số vùng của bang California và Arizona để sản xuất đồ uống.
Quả thường có trong mùa ở Bắc bán cầu từ tháng 10 đến tháng 2,[không khớp với nguồn] và ở Nam bán cầu từ tháng 3 đến tháng 5. Khi còn nguyên hạt hoặc nước trái cây, lựu được sử dụng khi nướng, nấu ăn, pha nước trái cây, trang trí thức ăn, sinh tố và đồ uống có cồn, chẳng hạn như cocktail và rượu vang.
Từ nguyên

Tên gọi lựu trong tiếng Anh (pomegranate) bắt nguồn từ tiếng Latinh pōmum "táo" và grānātum "có hạt" trong tiếng Latinh thời trung cổ. Có thể xuất phát từ từ tiếng Pháp cổ cho trái cây, pomme-lựu đạn, quả lựu được biết đến trong tiếng Anh thời kỳ đầu là "táo Grenada" — một thuật ngữ ngày nay chỉ tồn tại trong các huy hiệu. Đây là một từ nguyên dân gian, gây nhầm lẫn giữa chữ granatus trong tiếng Latinh với tên của thành phố Granada của Tây Ban Nha, vốn bắt nguồn từ tiếng Ả Rập.
Garnet có nguồn gốc từ grenat trong tiếng Pháp cổ do hiện tượng đảo âm trong ngôn ngữ học, từ granat tiếng Latinh thời Trung cổ như được sử dụng với một nghĩa khác là "có màu đỏ sẫm". Dẫn xuất này có thể bắt nguồn từ pomum granatum mô tả màu sắc của cùi quả lựu hoặc từ granum dùng để chỉ "thuốc nhuộm màu đỏ, rệp son".
Thuật ngữ tiếng Pháp chỉ lựu, Grenade, đã được đặt tên cho lựu đạn dùng trong quân sự.
Đặc điểm

Là một cây bụi hoặc cây nhỏ cao từ 5 đến 10 m (16 đến 33 ft), cây lựu có nhiều nhánh gai và sống rất lâu, một số mẫu ở Pháp có thể tồn tại tới 200 năm. Lá P. granatum mọc đối hoặc mọc đối diện, bóng, thuôn hẹp, nguyên, dài 3–7 cm (1 1⁄4–2 3⁄4 in) và rộng 2 cm (3⁄4 in). Những bông hoa có màu đỏ tươi và đường kính 3 cm (1 1 in4 in) với ba đến bảy cánh hoa, có 5-6 lá đài hợp ở gốc, rất nhiều nhị bầu nhiều ô chứa nhiều noãn xếp chồng lên nhau. Hoa mọc đơn độc hoặc tụ họp thành cụm 3-4 cái ở ngọn cành, nở vào mùa hè. Một số giống không có quả chỉ được trồng để lấy hoa.
Đặc điểm > Quả, hạt quả và hạt

Quả lựu có màu đỏ tía, vỏ quả có hai phần: lớp vỏ cứng bên ngoài và lớp trung bì xốp, bên trong ("albedo" màu trắng), bao gồm thành bên trong quả nơi hạt quả liên kết. Màng của vỏ quả giữa được tổ chức như những khoang không đối xứng chứa các hạt bên trong các phân tử, được đặt vào mà không gắn vào vỏ quả giữa. Chứa nước trái cây, hạt quả được hình thành như một màng mỏng có nguồn gốc từ tế bào thượng bì của hạt. Số lượng hạt quả trong một quả lựu có thể thay đổi từ 200 đến khoảng 1.400.
Về mặt thực vật học, quả ăn được là quả mọng có hạt và cùi được tạo ra từ bầu nhụy của một bông hoa. Quả có kích thước trung bình giữa quả chanh vàng và quả bưởi chùm, đường kính 5–12 cm (2–4 1⁄2 in) với hình dạng tròn và vỏ dày, hơi đỏ.
Ở trái cây trưởng thành, nước ép thu được bằng cách nén hạt sẽ có vị chua do độ pH thấp (4,4) và hàm lượng polyphenol cao, có thể gây ra vết màu đỏ không thể tẩy xóa trên vải.  Chủ yếu, sắc tố của nước ép lựu là do sự hiện diện của các anthocyanin và ellagitannin.
Trồng trọt

P. granatum được trồng để lấy quả, làm cây cảnh và cây bụi trong công viên và vườn. Các cây trưởng thành có thể phát triển nhiều thân vỏ xoắn tạo hình và tạo dáng đặc biệt. Lựu có khả năng chịu hạn và có thể được trồng ở những vùng khô hạn với khí hậu mưa mùa đông Địa Trung Hải hoặc ở vùng khí hậu mưa mùa hè. Ở những khu vực ẩm ướt hơn, chúng có thể dễ bị thối rễ do nấm bệnh. Chúng có thể chịu được sương giá vừa phải, khoảng -12 °C (10 °F).
Côn trùng hại lựu có thể bao gồm bướm lựu Virachola isocrates và bọ chân lá Leptoglossus zonatus, ruồi giấm và kiến bị thu hút bởi trái chín chưa thu hoạch. Cây lựu phát triển dễ dàng từ hạt, nhưng thường được nhân giống từ các hom gỗ cứng từ 25 đến 50 cm (10 đến 20 in) để tránh sự biến đổi di truyền của cây con. Chiết cành cũng là một lựa chọn để nhân giống nhưng thường không thành công.
Trồng trọt > Các thứ

P. granatum var. nana là một loại P. granatum lùn được trồng phổ biến làm cây cảnh trong vườn và các chậu chứa lớn hơn và được sử dụng làm cây bonsai. Nó cũng có thể là một dạng hoang dại với nguồn gốc riêng biệt. Nó đã giành được Giải thưởng Công trạng về nghề làm vườn của Hiệp hội nghề làm vườn Hoàng gia.
Một loài độc nhất khác trong chi Lựu là lựu Socotra (P. protopunica), nó là loài đặc hữu của quần đảo Socotra gồm bốn hòn đảo nằm ở biển Ả Rập, hòn đảo lớn nhất còn được gọi là Socotra. Lãnh thổ là một phần của Yemen. Nó khác ở chỗ có hoa màu hồng (không phải màu đỏ) và quả nhỏ hơn, ít ngọt hơn.
Trồng trọt > Các giống cây trồng

P. granatum có hơn 500 giống cây trồng được đặt tên nhưng rõ ràng có sự đồng nghĩa đáng kể trong đó cùng một kiểu gen được đặt tên khác nhau giữa các khu vực trên thế giới.
Một số đặc điểm giữa các kiểu gen của lựu khác nhau về nhận dạng, sở thích của người tiêu dùng, ưu tiên sử dụng và tiếp thị, trong đó quan trọng nhất là kích thước quả, màu sắc vỏ quả ngoài (từ vàng đến tím, phổ biến nhất là hồng và đỏ), màu vỏ hạt (khác nhau từ trắng đến đỏ), độ cứng của hạt, độ chín, hàm lượng nước trái cây và độ chua, vị ngọt và độ se của nó.
Lịch sử

Lựu có nguồn gốc từ một khu vực từ Iran đến miền bắc Ấn Độ ngày nay. Lựu đã được trồng khắp Trung Đông, Nam Á và khu vực Địa Trung Hải trong vài thiên niên kỷ và nó cũng được trồng ở Thung lũng Trung tâm California và ở Arizona. Lựu có thể đã được thuần hóa sớm nhất là vào thiên niên kỷ thứ năm trước Công nguyên vì chúng là một trong những cây ăn quả đầu tiên được thuần hóa ở khu vực phía đông Địa Trung Hải.
Các vỏ quả ngoài hóa thạch đã được xác định ở đầu thời kỳ đồ đồng ở Tell es-Sultan (Jericho) ở Bờ Tây, cũng như cuối thời đồ đồng ở Hala Sultan Tekke, Síp và Tiryns. Một quả lựu khô lớn được tìm thấy trong lăng mộ của Thoth, quản gia của Nữ hoàng Hatshepsut ở Ai Cập; Các ghi chép chữ hình nêm ở Lưỡng Hà đề cập đến quả lựu từ giữa thiên niên kỷ thứ ba trước Công nguyên trở đi. Xác quả lựu bị ngập nước đã được xác định tại vụ đắm tàu Uluburun vào khoảng thế kỷ 14 trước Công nguyên ngoài khơi bờ biển Thổ Nhĩ Kỳ. Các hàng hóa khác trên tàu bao gồm nước hoa, đồ trang sức bằng ngà voi và vàng cho thấy rằng quả lựu vào thời điểm này có thể được coi là một mặt hàng xa xỉ. Các phát hiện khảo cổ khác về di tích của quả lựu từ cuối thời đại đồ đồng đã được tìm thấy chủ yếu trong các khu dân cư giàu có đã hỗ trợ cho suy luận này.
Nó cũng được trồng rộng rãi ở miền nam Trung Quốc và Đông Nam Á, cho dù ban đầu được trồng dọc theo con đường tơ lụa hoặc do các thương nhân đường biển mang đến. Kandahar nổi tiếng ở Afghanistan với những quả lựu chất lượng cao.
Mặc dù không có nguồn gốc từ Hàn Quốc hay Nhật Bản, nhưng lựu được trồng rộng rãi ở đó và nhiều giống cây đã được phát triển. Nó được sử dụng rộng rãi làm cây cảnh vì hoa của nó và vỏ cây xoắn bất thường mà các cây già có thể có được. Thuật ngữ "balaustine" (tiếng Latinh: balaustinus) cũng được sử dụng cho màu đỏ của lựu.
Những người thực dân Tây Ban Nha sau đó đã đưa loại quả này đến vùng Caribê và Châu Mỹ (Châu Mỹ Tây Ban Nha), nhưng ở các thuộc địa của Anh, loại quả này ít trồng ở nhà hơn: "Đừng dùng quả lựu thiếu ân cần, một người lạ đã đi quá xa để tỏ lòng kính trọng với bạn", nhà nghiên cứu thuộc theo giáo phái Quakers người Anh Peter Collinson đã viết cho nhà thực vật học John Bartram ở Philadelphia, năm 1762." Hãy trồng nó bên hông nhà của bạn, đóng đinh nó vào tường. Bằng cách này, nó sẽ phát triển tuyệt vời với chúng ta, ra hoa đẹp đẽ và đơm hoa kết trái trong năm nóng nực này. Tôi có hai mươi bốn quả trên một cây... Bác sĩ Fothergill nói, trong tất cả các loại cây, loại cây này tốt cho sức khoẻ con người nhất. "
Lựu đã được John Tradescant Cha đưa vào thế kỷ trước như một giống cây lạ ở Anh nhưng sự thất vọng vì nó không kết trái ở đó dẫn đến việc nó được đưa đến các thuộc địa của Mỹ, thậm chí là New England. Nó đã được trồng thành công ở miền Nam: Bartram nhận được một thùng lựu và cam từ một phóng viên ở Charleston, Nam Carolina năm 1764. John Bartram đã tham gia thử những quả lựu "ngon lành" với Noble Jones tại đồn điền Wormsloe gần Savannah, Georgia vào tháng 9 năm 1765. Thomas Jefferson trồng lựu tại Monticello năm 1771; ông đã có chúng từ George Wythe ở Williamsburg.
Lịch sử > Trong y học dân gian

Trong hệ thống y học cổ truyền Ayurveda cổ đại của Ấn Độ, quả lựu thường được mô tả như một thành phần trong các phương thuốc.
Thành phần dinh dưỡng

100 g (3,5 oz) lựu cung cấp 12% vitamin C (DV), 16% vitamin K DV và 10% axit folic (bảng) cần thiết hàng ngày.
Hạt lựu là một nguồn thực phẩm giàu chất xơ (20% DV) hoàn toàn có trong hạt ăn được.
Nghiên cứu > Hóa chất thực vật

Các hóa chất thực vật phong phú nhất trong nước ép lựu là polyphenol gồm tannin có thể thủy phân được gọi là ellagitannin được hình thành khi axit ellagic và axit gallic liên kết với một carbohydrate để tạo thành ellagitannin trong quả lựu, còn được gọi là punicalagin. Màu đỏ của nước ép là do các anthocyanin như delphinidin, cyanidin, và các glycoside pelargonidin. Nói chung, sự gia tăng sắc tố nước trái cây xảy ra trong quá trình chín của trái cây. Hàm lượng phenolic của nước ép lựu bị phân hủy bởi kỹ thuật chế biến và Pasteur hóa.
Vỏ quả lựu chứa nhiều polyphenol, tannin cô đặc, catechin và prodelphinidin. Hàm lượng phenolic cao hơn trong vỏ tạo ra chiết xuất để sử dụng trong thực phẩm chức năng và chất bảo quản thực phẩm.
Dầu hạt lựu chứa axit punicic (65%), axit palmitic (5%), axit stearic (2%), axit oleic (6%) và axit linoleic (7%).
Nghiên cứu > Tuyên bố về sức khỏe

Mặc dù dữ liệu nghiên cứu hạn chế, các nhà sản xuất và tiếp thị nước ép lựu đã sử dụng một cách tự do các kết quả từ nghiên cứu sơ bộ để quảng bá sản phẩm. Vào tháng 2 năm 2010, FDA đã gửi Thư cảnh báo cho nhà sản xuất POM Wonderful vì đã sử dụng tài liệu đã xuất bản để đưa ra các tuyên bố bất hợp pháp về lợi ích chống bệnh tật chưa được chứng minh. Vào tháng 5 năm 2016, Ủy ban Thương mại Liên bang Hoa Kỳ tuyên bố rằng POM Wonderful không thể đưa ra các tuyên bố về sức khỏe trong quảng cáo của mình, theo sau là phán quyết của Tòa án Tối cao Hoa Kỳ đã từ chối yêu cầu của POM Wonderful xem xét lại phán quyết của tòa án, giữ nguyên quyết định của FTC.
Tính biểu tượng > Ai Cập cổ đại

Người Ai Cập cổ đại coi quả lựu là biểu tượng của sự thịnh vượng và tham vọng. Nó được gọi bằng tên tiếng Semit là jnhm hoặc nhm. Theo Ebers Papyrus, một trong những tác phẩm y học cổ nhất từ khoảng 1500 năm trước Công nguyên, người Ai Cập đã sử dụng quả lựu để điều trị sán dây và các bệnh nhiễm trùng khác.