Thời kỳ Bắc thuộc lần thứ tư
Chính sách cai trị > Hành chính

Bài chi tiết: Hành chính Việt Nam thời Bắc thuộc lần 4
Năm 1408, nhà Minh kiểm soát được dân số 3.120.000 người, người "man" 2.087.500 người thì sau 10 năm chỉ còn quản lý được 162.558 hộ với 450.288 nhân khẩu.
Quận Giao Chỉ được thiết lập bộ máy cai trị giống như các đơn vị hành chính của nhà Minh khi đó, gồm có 3 ty (Tam ty) trực tiếp thuộc vào triều đình Yên Kinh (sau này đổi thành Bắc Kinh):
Giao Chỉ đô chỉ huy sử ti (交址都指揮使司) phụ trách quân chính.
Giao Chỉ đẳng xử thừa tuyên bố chính sử ti (交址等處承宣布政使司) phụ trách dân sự và tài chính.
Giao Chỉ đẳng xử đề hình án sát sử ti (交址等處提刑按察使司) phụ trách tư pháp.
Các quan chánh, phó các ty đều là người phương Bắc sang. Một số người Việt được trọng dụng vì có công với nhà Minh như Nguyễn Huân, Mạc Thúy, Lương Nhữ Hốt, Trần Phong, Đỗ Duy Trung…
Để duy trì bộ máy cai trị, năm 1407, nhà Minh thiết lập các vệ quân (5.000 quân) bản xứ, gồm Tả, Hữu, Trung đóng trong thành Đông Quan, Tiền quân đóng ở phía bắc sông Phú Lương, và các thiên hộ sở (1.000 quân), đóng đồn ở những nơi xung yếu, như Thị Cầu cần hai thiên hộ sở, Ải Lưu một thiên hộ sở. Đặt tại Xương Giang một vệ, và Khâu Ôn (Lạng Sơn ngày nay) một vệ quân canh giữ. Trong đạo quân viễn chinh, 2.500 quân Quảng Tây, 4.750 quân Quảng Đông, 6.750 quân Hồ Quảng, 2.500 quân Triết Giang, 1.500 quân Giang Tây, 1.500 quân Phúc Kiến, hơn 4.000 quân Vân Nam được lệnh ở lại. Việc bắt lính bản địa được xúc tiến để hỗ trợ quân Minh đóng đồn giữ.
Các tướng văn, võ nhà Minh ở Giao Chỉ:
Người Minh: gồm có Trương Phụ, Mộc Thạnh, Lý Bân, Vương Thông, Trần Trí, Lý An, Phương Chính, Hoàng Phúc, Liễu Thăng
Người Việt: gồm có Nguyễn Huân, Mạc Thúy, Lương Nhữ Hốt, Trần Phong, Đỗ Duy Trung, Phan Liêu
Cao Hùng Trưng, tác giả sách An Nam chí cho biết: Nhà Minh chia quận Giao Chỉ làm 17 phủ là:
| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
|  Giao Châu (Hà Nội hiện nay, phủ lỵ tại thành Đông Quan)  Bắc Giang (Bắc Ninh hiện nay)  Lạng Giang (Bắc Giang hiện nay, phủ lỵ tại thành Xương Giang)  Tam Giang (Phú Thọ hiện nay)  Thái Nguyên (trước là châu, lập thủ năm 1408) |  Tuyên Hóa (Tuyên Quang-Hà Giang hiện nay, trước là châu, lập thủ năm 1408)  Kiến Bình (Nam Định-Ninh Bình hiện nay)  Tân An (Hải Phòng-Quảng Ninh hiện nay)  Kiến Xương (Thái Bình hiện nay) |  Phụng Hóa (Phủ Thiên Trường thời Trần tại Nam Định)  Thanh Hóa  Trấn Man (Phủ Long Hưng thời Trần tại Thái Bình, là nơi phát tích của triều Trần)  Lạng Sơn |  Tân Bình (Quảng Bình hiện nay)  Nghệ An (gồm cả châu Trà Long và Ngọc Ma)  Thuận Hóa  Thăng Hoa |
Dưới 17 phủ là 47 châu, 154 huyện, 1 vệ, 13 sở, 1 thuyền chợ. Ngoài ra còn có các châu dưới quyền các thổ ty dân tộc như Quảng Nguyên (Cao Bằng), Quy Hóa (Lào Cai-Yên Bái), Gia Hưng (Hòa Bình-Sơn La), Ninh Hóa (Hòa Bình) và Châu Ninh Viễn do Đèo Cát Hãn nắm quyền một cách độc lập.
Trong 17 phủ, 4 châu trên, phủ Thăng Hoa thực chất chỉ đặt khống vì khi quân Minh tiến đến Hóa Châu thì vua Chiêm Thành là Ba Đích Lại đã mang quân chiếm lại những vùng đất phải nộp cho nhà Hồ trước đây (năm 1402) là 4 châu Thăng, Hoa, Tư, Nghĩa. Do đó trên thực tế nhà Minh chỉ cai quản Giao Chỉ gồm 16 phủ, địa giới phía nam chỉ đến Hóa Châu.
Trong thời kỳ từ 1408 đến 1413, Nhà Hậu Trần chủ yếu làm chủ từ Nghệ An tới Thuận Hóa. Từ cuối 1425, quân Lam Sơn của Lê Lợi cũng làm chủ vùng đất từ Thanh Hóa đến Thuận Hóa.
Năm 1408, Trương Phụ tâu về nhà Minh: Giao Chỉ đông tây dài 1760 dặm, nam bắc dài 2700 dặm.
Để tăng cường quản lý Giao Chỉ, năm 1419, theo đề nghị của Lý Bân, nhà Minh tổ chức lại hệ thống xã thôn thành lý và giáp. Cứ 10 hộ thành 1 giáp do Giáp trưởng đứng đầu; 110 hộ thành 1 lý, do lý trưởng đứng đầu. Tương đương với lý, tại nội thành gọi là phường, tại ngoại thành gọi là sương.
Chức năng chính của Lý trưởng và Giáp trưởng là thu thuế cho chính quyền đô hộ. Họ thường bị ép bức và đánh đập nên khi được giao chức đều rất lo sợ.
Để đảm bảo giao thông liên lạc giữa các phủ, châu, huyện của Giao Chỉ với Trung Quốc, năm 1415, nhà Minh cho mở đường thủy Vĩnh An, Vạn Ninh, đặt trạm tiếp đón tận Khâm Châu; đồng thời cho đặt trạm ngựa đến thẳng phủ Hoành Châu. Trên toàn địa bàn Giao Chỉ có 374 nhà trạm, nhiều nhất là phủ Giao Châu có 51 nhà trạm.