Oda Nobunaga
Tổng quan

Oda Nobunaga là con trai của Oda Nobuhide, người đứng đầu gia tộc Oda Danjōtadaie (弾正忠家 Đạn chính Trung gia), và là lãnh chúa địa phương vùng Owari (phía tây tỉnh Aichi). Sau khi kế vị tộc trưởng Oda Danjōtadaie, Nobunaga đã tiêu diệt gia tộc Oda Yamatomori và gia tộc Oda Ise, những shugodai Owari, đồng thời loại bỏ em trai mình là Oda Nobuyuki, dần dần củng cố quyền kiểm soát tại vùng Owari.
Năm 1560, Nobunaga đánh bại Imagawa Yoshimoto, Daimyō Suruga, trong trận Okehazama. Sau đó Nubunaga thành lập một liên minh với Tokugawa Ieyasu (Matsudaira Motoyasu), Daimyō Mikawa. Năm 1565, Nubunaga thống nhất vùng Owari sau khi đánh bại Oda Nobukiyo tại lâu đài Inuyama.
Mặt khác, sau khi Shogun Muromachi Ashikaga Yoshiteru bị sát hại (Sự kiện Eiroku), ông được triệu tập bởi Mạc phủ Ashikaga Ashikaga Yoshiaki để phục hưng Mạc phủ, và Nobunaga cũng đến Kyoto vào năm Eiroku 9 (1566). Điều này không xảy ra do xung đột với Gia tộc Saitō (gia tộc Isshiki), một Daimyō Mino, nhưng vào năm 1567, ông đã giành chiến thắng trong việc đánh bại gia tộc Saito (Trận chiến lâu đài Inabayama) và trở thành Daimyō hai nước Owari và Mino. Sau đó ông sử dụng ấn "Thiên hạ bố võ" (天下布武 rải võ ra khắp thiên hạ) với ý định một lần nữa mong muốn khôi phục lại Mạc phủ.
Vào tháng 10 năm sau, Nobunaga, cùng với Ashikaga Yoshiaki, đến Kyoto và đánh bại Tam đầu chế Miyoshi (gồm Miyoshi Chōitsu, Miyoshi Sōi, Iwanari Tomomichi) và những người khác, qua đó khôi phục lại Mạc phủ Muromachi. Nobunaga nhằm mục đích thiết lập một chính quyền nhị trùng (liên minh) với Mạc phủ Muromachi để đạt được sự yên bình "thiên hạ" (trong năm vùng Kinai). Tuy nhiên, có rất nhiều thế lực thù địch, và mặc dù ông đã thành công trong việc đánh bại Asakura Yoshikage Echizen và Azai Nagamasa Ōmi trong trận Anegawa vào tháng 6 năm 1570, Tam đầu chế Miyoshi, đền Enryaku-ji, Chùa Ishiyama Hongan. Cuối năm đó, Nobunaga và Yoshiaki đã làm hòa với một số kẻ thù, thoát khỏi tình trạng đối đầu với nhiều kẻ thù.
Núi Hiei bị thiêu rụi vào tháng 9 năm 1571. Tuy nhiên, tình hình khó khăn vẫn tiếp tục, và sau thất bại lực lượng kết hợp của Oda và Tokugawa trước Takeda Shingen trong trận Mikagahara, shogun Ashikaga Yoshiaki đã từ chối liên minh với Nobunaga năm Genki 4 (1573). Nobunaga đối đầu với Yoshiaki, và vào cuối năm đó, ông đã đánh đuổi Yoshiaki khỏi Kyoto (Trận chiến thành Makitōjō).
Nobunaga, người bây giờ duy trì chính quyền trung ương mà không có Shogun, bắt đầu con đường trở thành Shogun của đất nước. Sau khi đổi niên hiệu Genki thành Tensho, ông đã tấn công Azai Nagamasa, Asakura Yoshikage và Miyoshi Yoshitsugu trong năm đầu tiên niên hiệu Tensho (1573), và thành công trong việc tiêu diệt các lực lượng khác nhau. Vào năm Tensho 3 (1575), ông thắng trận Nagashino chống lại gia tộc Takeda, đồng thời đảm nhận chức vụ Konoe taishō (近衛大将 Cận vệ đại tướng) và bắt đầu xây dựng một chính quyền mới để thay thế Mạc phủ Muromachi. Năm sau, ông cũng bắt đầu xây dựng Thành Azuchi. Tuy nhiên, sau năm Tensho 5 (1577), Matsunaga Hisahide, Bessho Nagaharu, Araki Murashige, và những người khác lần lượt nổi dậy chống lại Nobunaga.
Năm 1580, Trận chiến Ishiyama kéo dài (Chiến tranh Ishiyama Hongan-ji) cuối cùng cũng kết thúc, và vào năm sau, một buổi lễ duyệt binh bằng ngựa quy mô lớn (Kyoto Oumazoroe) được tổ chức ở Kyoto để chứng tỏ quyền lực.
Năm 1582 (Tensho 10), ông chinh phạt Kōshū, khiến Takeda Katsuyori tự sát, tiêu diệt gia tộc Takeda, và khiến nhiều Daimyō phía đông phải phục tùng. Trong cùng năm đó, một kế hoạch được đề xuất bổ nhiệm Nobunaga làm Daijō daijin (太政大臣 Thái chính đại thần), Kanpaku (関白, Quan bạch), Seii taishōgun (征夷大将軍 Chinh di Đại tướng quân), đồng thời 3 chức. Nobunaga sau đó quyết định tấn công Shikoku để đánh bại Chōsokabe Motochika, và để con trai thứ ba của ông, Nobutaka, chuẩn bị ra trận. Bản thân Nobunaga cũng đang chuẩn bị đến vùng Chūgoku để đánh bại Mori Terumoto và các gia tộc Mōri khác. Tuy nhiên, vào ngày 21 tháng 6, ông buộc phải tự sát tại chùa Honnōji ở Kyoto do sự phản loạn chư hầu chính của ông, Akechi Mitsuhide (Sự kiện Honnōji).
Người ta thường nói rằng Nobunaga cực kỳ độc ác, và ông cũng có một khả năng nhạy cảm khác với người thường, và khắc nghiệt và tàn nhẫn với thần dân của mình. Mặt khác, có một ý kiến ​​phản đối rằng Nobunaga rất quan tâm đến danh tiếng công khai của mình và lắng nghe ý kiến ​​từ các chư hầu. Ngoài ra, Nobunaga còn là một chiến binh được đào tạo, và sở thích chơi chim ưng, trà đạo, và đấu vật sumo. Ông cũng được cho là đã quan tâm đến nước ngoài như những người man rợ phía nam.
Về mặt chính sách, Nobunaga thành lập chính quyền của riêng mình dưới hình thức được Shogun Mạc phủ Muromachi ủy nhiệm “thiên hạ”. Quan điểm phổ biến là ông có lập trường hợp tác đối với Thiên hoàng và triều đình.
Trong thời kỳ Edo, Nobunaga không được coi trọng, vì Arai Hakuseki và những người khác đã lên án mạnh mẽ sự tàn bạo của Nobunaga.
Tuy nhiên, Nobunaga cuối cùng được ca ngợi là một người trung thành và được tôn thờ như một vị thần trong thời kỳ Minh Trị. Sau Thế chiến II, Nobunaga được coi là một nhà đổi mới do tính mới trong các chính sách của ông. Tuy nhiên, hình ảnh này của Nobunaga với tư cách là một nhà đổi mới đang bị nghi ngờ, và trong những năm gần đây, giới học thuật lịch sử đã đánh giá lại danh tiếng của Nobunaga.