stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Kraków szopka
Lịch sử

Cảnh Chúa giáng sinh, phổ biến trong các nền văn hóa Kitô giáo, bắt nguồn từ Thánh Phanxicô Assisi vào thế kỷ 13 và nhanh chóng lan sang Ba Lan. Trong thời trung cổ, một cuộc thi dựa trên cảnh Chúa giáng sinh cụ thể, được gọi là Jasełka, được phát triển ở Ba Lan.
Một số người biểu diễn đã trưng bày szopkas của họ cùng với những con rối trong khung cảnh của một nhà hát đường phố. Trong một số tác phẩm, những con rối di chuyển được thay thế bằng những bức tượng gỗ bất động. Đôi khi những con rối hoặc bức tượng cụ thể theo chủ đề đã và đang được thêm vào để minh họa các yếu tố của văn hóa Ba Lan, từ các nhân vật lịch sử như kỵ sĩ có cánh và Tadeusz Kościuszko, thông qua các phù thủy huyền thoại Pan Twardowski và Rồng Wawel, cho các chính trị gia hoặc nghệ sĩ đương đại. Vào thế kỷ 18, việc truyền bá nội dung phi tôn giáo như vậy đã dẫn đến lệnh cấm các cảnh Chúa giáng sinh xa hoa hơn ở một số nhà thờ Ba Lan; Sau lệnh cấm, các buổi biểu diễn đã phát triển thành một biểu hiện thực sự của nghệ thuật dân gian.
Truyền thống szopka bắt nguồn từ thế kỷ 19, khi các thợ thủ công của Kraków - thợ xây, thợ mộc - bắt đầu biến chúng thành một vật trang trí theo mùa để kiếm thêm thu nhập trong dịp Giáng sinh. Phong tục trở nên phổ biến, với những người sẵn sàng trả tiền để xem bộ sưu tập szopka - thường mang theo door-to-door caroller - hoặc để sở hữu chúng. Trong số những người bảo trợ ban đầu đáng chú ý của phong tục này là gia đình ông trùm Potoccy.
Sau khi Ba Lan giành lại độc lập vào năm 1918, szopkas bắt đầu được sản xuất và bán làm quà lưu niệm của Kraków. Chính quyền thành phố quyết định ủng hộ truyền thống này bằng cách tuyên bố cuộc thi đầu tiên vào tháng 12 năm 1937. Kể từ đó, ngoại trừ thời gian của Chiến tranh thế giới thứ hai, buổi thuyết trình và cuộc thi szopka diễn ra hàng năm vào thứ Năm đầu tiên của mỗi tháng 12, tại Quảng trường chợ chính, Kraków, bên cạnh Đài tưởng niệm Adam Mickiewicz. Các szopkas tốt nhất sau đó được trưng bày trong Bảo tàng Lịch sử Kraków trong Cung điện Krzysztofory.
Thiết kế

Các cấu trúc trang trí công phu có thể cao đến hai mét và rộng ba mét. Tòa nhà thường được sử dụng như một nguồn cảm hứng cho các mô hình szopka là Nhà thờ Thánh Mary, Kraków với các ngọn tháp dễ nhận biết của nó. Các lựa chọn phổ biến khác bao gồm Lâu đài Wawel, hội trường thương mại Sukiennice và Thành lũy Kraków.
Bethlehem thường được hiển thị trên tầng thứ hai, vì tầng thứ nhất được sử dụng để trưng bày các bức tượng lịch sử.
Wijk aan Zee

Wijk aan Zee (phát âm tiếng Hà Lan: [ˈʋɛi̯k aːn ˈzeː]) là một thị trấn nhỏ trên bờ biển Bắc Hải thuộc đô thị Beverwijk, tỉnh Bắc Hà Lan của Hà Lan. Giải cờ vua Tata Steel  (trước đây gọi là giải cờ Corus hoặc giải Hoogovens) diễn ra tại đây hàng năm.
Do có vị trí bên bờ biển, Wijk aan Zee đã trở thành một điểm đến nổi tiếng của khách du lịch. Mặc dù điều này được phản ánh trong nền kinh tế của thị trấn (bao gồm phần lớn các quán bar và khách sạn), Wijk aan Zee vẫn tiếp tục hoạt động ít nhiều theo truyền thống.[cần giải thích]
Giao tranh Armenia–Azerbaijan tháng 7 năm 2020

| x t sXung đột Nagorno-Karabakh |
| --- | --- |
 Chiến tranh Nagorno-Karabakh thứ nhất (1988–1994) Vi phạm thỏa hiệp ngừng bắn Giao tranh Madakert năm 2008  Giao tranh năm 2010  Giao tranh Mardakert năm 2010  Giao tranh năm 2012  Giao tranh năm 2014  Bắn hạ trực thăng năm 2014  Giao tranh năm 2016  Giao tranh năm 2018  Giao tranh tháng 7 năm 2020 Chiến tranh Nagorno-Karabakh thứ hai (2020) Leo thang giao tranh Giao tranh Nagorno-Karabakh 2023 
Giao tranh Armenia–Azerbaijan năm 2020  bắt đầu vào ngày 12 tháng 7 năm 2020 giữa Lực lượng Vũ trang Armenia và Lực lượng Vũ trang Azerbaijan. Các cuộc đụng độ ban đầu xảy ra gần Movkes ở tỉnh Tavush của Armenia, và Ağdam ở quận Tovuz của Azerbaijan tại biên giới Armenia-Azerbaijan.
Các cuộc giao tranh được nối lại vào ngày 13 tháng 7 và đang diễn ra với cường độ khác nhau, dẫn đến ít nhất 16 thương vong về quân sự và một dân sự. Trong số các thương vong của quân đội Azerbaijan có một thiếu tướng, một thượng tá và hai thiếu tá. Chính phủ Armenia cũng báo cáo về cái chết của một thiếu tá, một đại úy và hai trung sĩ. Các cuộc giao tranh được tiến hành chủ yếu thông qua pháo binh và máy bay không người lái, không có bộ binh.
Bối cảnh

Vấn đề chính của sự tranh chấp giữa các bên tham chiến là cuộc xung đột Nagorno-Karabakh đã leo thang chiến tranh giữa năm 1988 và 1994, giữa đa số người Armenia của Nagorno-Karabakh được Armenia hậu thuẫn và Cộng hòa Azerbaijan. Vào cuối cuộc chiến năm 1994, người Armenia đã kiểm soát hoàn toàn khu vực này (ngoại trừ Quận Goranboy), ngoài các khu vực của Azerbaijan nối liền khu vực với Armenia. Một lệnh ngừng bắn do Nga làm trung gian, Nghị định thư Bishkek, được ký vào tháng 5 năm 1994, nhưng nhiều cuộc đụng độ đã xảy ra kể từ đó, đáng chú ý nhất là cuộc đụng độ Nagorno-Karabakh năm 2016. Skifyishes cũng đã tràn qua biên giới nhà nước Armenia Armenia bên ngoài Nagorno-Karabakh, với các cuộc đụng độ biên giới năm 2012, 2014  và 2018  là nổi bật.
Quận Tovuz, nơi diễn ra những cuộc giao tranh chính, dối trá đối diện với Armenia của Tavush, trong vùng lãnh thổ Tây Bắc và biên giới của Azerbaijan, dọc theo các tuyến đường của đường sắt Baku-Tbilisi-Akhalkalaki-Kars, Baku-Tbilisi-Ceyhan đường ống dẫn dầu, Đường ống Nam Caucasus, và Hành lang khí phía Nam. South Gas Corridor là một cơ sở hạ tầng mang khí đốt tự nhiên từ Azerbaijan đến Thổ Nhĩ Kỳ và châu Âu qua Georgia, nằm cách thị trấn Tovuz 78 km về phía tây.
Święconka

Phước lành thực phẩm trong thế kỷ 19, bởi Michał Elwiro Andriolli
Święconka (phát âm tiếng Ba Lan: [ɕfʲɛnˈtsɔnka]), có nghĩa là "phước lành của các giỏ Phục sinh", là một trong những truyền thống của người Ba Lan bền vững và được yêu thích nhất vào Thứ Bảy Tuần Thánh. Với nguồn gốc bắt nguồn từ lịch sử ban đầu của Ba Lan, nó cũng được thực hiện bởi người nước ngoài và con cháu của họ Ba Lan ở Hoa Kỳ, Canada, Anh, Ireland và các cộng đồng Giáo xứ Ba Lan khác.
Nguồn gốc

Truyền thống ban phước thực phẩm vào lễ Phục sinh, có nguồn gốc từ thời trung cổ trong xã hội Kitô giáo, có thể bắt nguồn từ một nghi lễ ngoại giáo. Truyền thống được cho là có từ thế kỷ thứ 7 ở dạng cơ bản, hình thức hiện đại hơn có cả bánh mì và trứng (biểu tượng của sự phục sinh và Chúa Kitô) được cho là có từ thế kỷ thứ 12.
Thời hiện đại

Các giỏ chứa một mẫu thực phẩm Phục Sinh được mang đến nhà thờ để được ban phước vào Thứ Bảy Thánh. Theo truyền thống, giỏ được lót bằng vải lanh trắng hoặc khăn ăn bằng ren và được trang trí với những nhánh gỗ hoàng dương (bukszpan), cây thường xanh Phục sinh điển hình. Người Ba Lan có một niềm tự hào đặc biệt trong việc chuẩn bị một giỏ trang trí và trang nhã với vải lanh sắc nét, đôi khi được thêu cho dịp này, và gỗ hoàng dương và ruy băng dệt qua tay cầm. Quan sát có rất nhiều sự sáng tạo từ các giáo dân khác nhau là một trong những niềm vui đặc biệt của sự kiện này.
Trong khi ở một số cộng đồng lớn tuổi hoặc nông thôn, linh mục đến thăm nhà để ban phước cho các loại thực phẩm, đại đa số người Ba Lan và người Mỹ gốc Ba Lan đến thăm nhà thờ vào Thứ Bảy Tuần Thánh, cầu nguyện tại Lăng mộ của Chúa (Trạm thứ mười bốn và cuối cùng của Đàng Thánh giá). Blessing of the Food, tuy nhiên, là một dịp lễ hội. Những lời cầu nguyện phước lành gồm ba phần đặc biệt đề cập đến các nội dung khác nhau của các giỏ, với những lời cầu nguyện đặc biệt cho các loại thịt, trứng, bánh và bánh mì. Các linh mục hoặc phó tế sau đó rắc lên các giỏ cá nhân bằng nước thánh.
Nhiều nhà thờ Ba Lan truyền thống sử dụng chổi rơm để tưới nước; những nơi khác sử dụng đũa thần phun nước bằng kim loại hiện đại hơn. Ở một số giáo xứ, những chiếc giỏ được xếp trên những chiếc bàn dài; ở những người khác, giáo dân tiến về phía trước bàn thờ mang giỏ của họ, như thể trong một dòng rước lễ. Các thế hệ người Mỹ gốc Ba Lan lớn tuổi, xuất thân từ những người nhập cư đầu thế kỷ 19, có xu hướng ban phước cho toàn bộ số lượng bữa ăn, thường được mang đến hội trường nhà thờ hoặc quán ăn tự phục vụ trong các giỏ lớn và giỏ đi dã ngoại.
Các loại thực phẩm trong giỏ có ý nghĩa tượng trưng:
trứng - tượng trưng cho sự sống và sự phục sinh của Chúa Kitô
bánh mì - tượng trưng của Chúa Giêsu
thịt cừu - đại diện cho Chúa Kitô
muối - đại diện cho thanh lọc
cải ngựa - tượng trưng cho sự hy sinh cay đắng của Chúa Kitô
giăm bông - tượng trưng cho niềm vui lớn và phong phú.
Các món ăn may mắn trong nhà thờ vẫn còn nguyên vẹn theo truyền thống địa phương cho đến chiều thứ bảy hoặc sáng chủ nhật.
Một giỏ "Święconka" điển hình của truyền thống Thứ Bảy Tuần Thánh ở Ba Lan
Lễ hiện đại ở Ba Lan
Khấu Chuẩn

| Khấu Chuẩn |
| --- | --- |

Tên chữ: Bình Trọng
Thụy hiệu: Trung Mẫn
Thông tin cá nhân
Sinh: 
Ngày sinh: 961
Nơi sinh: châu Hoa
Quê quán: huyện Hạ Khuê
 
Mất: 
Thụy hiệu: Trung Mẫn
Ngày mất: 24 tháng 10, 1023
Nơi mất: Lôi Châu
 
An nghỉ: Vị Nam
Giới tính: nam
Gia quyến: 
Thân phụ: Khấu Tương
Phối ngẫu: Thiến Đào
 
Học vấn: Tiến sĩ Nho học
Nghề nghiệp: thẩm phán, chính khách
Quốc tịch: nhà Tống
x • t • 
Khấu Chuẩn (chữ Hán: 寇準; bính âm: Kòu zhǔn) (961 - 1023) tên chữ Bình Trọng (平仲), quê ở Hạ Khuê, Hoa Châu (nay là Vị Nam, Thiểm Tây), là đại thần Bắc Tống, từng làm đến chức quan tể tướng.
Tiểu sử > Thơ ca

Ông nổi tiếng văn võ song toàn. Giỏi làm thơ, từ, có bài nổi tiếng như bài từ theo điệu Đạp sa hành, có đoạn:
Dịch:
Chú thích

↑  Đường Nhạn Sinh, Bạo Thúc Diễm, Chu Chính Thư, Mưu trí thời Lưỡng Tống, Ông Văn Tùng dịch, Nhà xuất bản Văn Nghệ TP. Hồ Chí Minh, 2003, trang 103
↑  Tư Mã Quang, Huấn kiệm thị khang: "Gần đây có Khấu Lai công một thời làm quan giàu sang xa xỉ, nhưng lập được công nghiệp to lớn, gây ra lỗi lầm tai hại, con cháu học theo tác phong ấy, giờ nhiều người khốn cùng".
↑  Âu Dương Tu, Quy điền lục, quyển một viết: "(Khấu Chuẩn) từng làm Tri Đặng châu, mà tự thiếu niên phú quý, không xài đèn dầu, rất thích uống rượu yến tiệc ban đêm, dù là phòng ngủ cũng sai người đốt đuốc cho tới sáng. Về sau mỗi khi bãi quan, từ dân tới quan đều xa lánh, nhìn ngọn đuốc bên cạnh nhà xí mà bỗng ứa nước mắt, thường xuyên thành đống".
↑  Dương Thận, Cổ kim phong dao
↑  Kiên Hồ tập, Kiên Hồ lục tập, "tặng trường đoản cú"
↑  Nguyễn Trí Viễn dịch trong cuốn Tuyển tập Từ, Nhà xuất bản Văn Hoá, 1996
↑  Sách Cổ học tinh hoa, Nguyễn Văn Ngọc - Trần Lê Nhân
Thu Phương
Cuộc đời và sự nghiệp > Thời niên thiếu

Thu Phương sinh ngày 9 tháng 10 năm 1972 tại Kiến An, Hải Phòng trong thời điểm gia đình cô phải đi sơ tán do chiến tranh. Một thời gian sau gia đình cô trở về căn nhà số 1, trên con ngõ số 40, phố Chùa Hàng, quận Lê Chân, Hải Phòng. Bố cô là nhân viên của một công ty xây dựng, mẹ cô làm việc tại công ty dịch vụ ăn uống. Thu Phương có anh trai là Quang Minh (sinh năm 1971) và em gái Kim Oanh (sinh năm 1975). Ngay từ nhỏ, Thu Phương sớm đã bộc lộ sở thích với âm nhạc khi ba anh em thường xuyên biểu diễn cho khách của gia đình.
"Nhà hát Tuổi trẻ là nơi đó có tuổi thơ tôi, tuổi trẻ của tôi trôi qua ở đó. Là niềm tin của bố và nơi chắp cánh ước mơ ca hát của tôi."
~ Thu Phương, trả lời báo Lao động, 2024, 2015
Thuở nhỏ, Thu Phương theo học tại Trường Tiểu học Dư Hàng và Trường Trung học cơ sở Dư Hàng Kênh. Trong thời gian học, Thu Phương trở thành cây văn nghệ của trường và đồng thời phụ giúp mẹ kiếm tiền. Năm 1984, cô tham gia sinh hoạt lớp múa, hát tại Cung văn hoá thiếu nhi Hải Phòng và lần đầu tiên biểu diễn trên sân khấu với ca khúc "Chỉ có một trên đời" của nhạc sĩ Trương Quang Lục. Năm 1985, Thu Phương được thầy cô cử đi dự tuyển du học múa ở Liên Xô nhưng bị bố mẹ từ chối. Năm 1986, Thu Phương chính thức bước vào con đường ca sĩ khi tham dự vòng hai cuộc thi tuyển sinh lớp đào tạo diễn viên của đoàn ca nhạc nhẹ của Nhà hát Tuổi trẻ tại Nhà hát Lớn Hải Phòng. Hội đồng tuyển sinh không nhận hồ sơ đăng ký do chưa đủ tuổi và vì ngoại hình gầy bé, tuy nhiên ca sĩ Hồng Kỳ đã thuyết phục được hội đồng vì cho rằng Thu Phương có năng khiếu. Ngày 25 tháng 9 cùng năm, Thu Phương chuyển đến Hà Nội và trở thành diễn viên, ca sĩ của Nhà hát Tuổi trẻ khi cô chỉ 14 tuổi. Tại đây cô được đào tạo hát và nhảy múa và theo học song song Khoa thanh nhạc tại Nhạc viện Hà Nội.
Một mình ở Hà Nội không người thân thích... Thật sự với một con bé 14 tuổi thì quả là quá sức và ngay cả bây giờ tôi cũng không hiểu tại sao mình lại có thể vượt qua. Tuy nhiên, nhờ có vậy mà đến bây giờ tôi có được vô vàn kinh nghiệm để học sống và để đối diện với cuộc đời.
—Thu Phương, báo điện tử , 12 tháng 8 năm 2002.
Trong thời gian sinh sống tại xóm số 23 Ngô Thì Nhậm giữa những khó khăn về kinh tế của thời bao cấp, Thu Phương trải qua nỗi nhớ gia đình nhưng cũng nhận được tình cảm trân quý từ bạn học và thầy cô: "Tuổi thơ của tôi là những cảm nhận sâu sắc của sự nghèo khó, vất vả, hy sinh...".
Phong cách nghệ thuật

Nhạc mẫu:
| --- | --- |
"Này em có nhớ" (2004): 

Thu Phương thể hiện nốt trầm nhất (B2) trong ca khúc "Này em có nhớ" (sáng tác Trịnh Công Sơn)
| --- | --- |
"Im lặng đêm Hà Nội" (2004): 

Thu Phương thể hiện ca khúc viết cho giọng nữ trầm "Im lặng đêm Hà Nội" (sáng tác Phú Quang) với nốt trầm nhất E3 tại 00:19
Trục trặc khi nghe? Xem hướng dẫn.
Phong cách nghệ thuật > Ảnh hưởng

Suốt thời niên thiếu nhiều khó khăn, cả ba anh em gia đình Thu Phương đều được truyền niềm đam mê nghệ thuật từ người bố. Thu Phương cũng chia sẻ, mẹ cô chính là hình mẫu để cô "luôn hiểu và thông cảm với những người xung quanh, biết cách chấp nhận những vất vả trong cuộc sống". Em gái Kim Oanh nhớ lại "tính cách của Phương [...] sôi nổi, quyết liệt và thích thử thách đúng 'chất' Hải Phòng." Hai năm sinh hoạt tại Cung văn hoá thiếu nhi Hải Phòng đã giúp định hình giọng hát, những điểm mạnh yếu và chỉnh sửa phương ngữ của cô. Đây cũng là giai đoạn cô được đào tạo bài bản về vũ đạo, một trong những điểm nổi bật của Thu Phương trên sân khấu sau này.
Những giọng ca hàng đầu thế giới của thập niên 1990 như Whitney Houston, Céline Dion... cũng ảnh hưởng lớn tới kỹ thuật, phong cách trình diễn của Thu Phương. Trong số đó, cô đặc biệt yêu thích Toni Braxton với mái tóc ngắn, áo ba lỗ và quần bò cùng chất giọng dày bẩm sinh với những âm sắc trầm, rền và vang — tất cả đều được nữ ca sĩ thể hiện trên sân khấu trong giai đoạn 1994–1995. VnExpress cho rằng việc "tiếp xúc với nhiều nhạc ngoại quốc" đã giúp cô có được "sự bốc lửa, sự đa dạng và cả sự lắt léo trong xử lý kỹ thuật".
Thu Phương cũng nhắc tới Cẩm Vân là nghệ sĩ giúp cô hiểu hơn về "sự say mê, bền bỉ, luôn theo những chuẩn mực nghệ thuật". Ngoài ra cô chia sẻ rằng hâm mộ duy nhất một nữ ca sĩ Việt Nam là Bảo Yến vì "giọng hát có chiều sâu đặc biệt". Cô cũng "mê cuồng âm nhạc Trịnh Công Sơn" qua tiếng hát của Khánh Ly hay ngưỡng mộ Sơn Tùng M-TP vì thấy được điểm chung ở "sự nhạy cảm, nỗ lực cống hiến hết mình và tôn trọng cảm xúc của khán giả".
Phong cách nghệ thuật > Giọng hát

"[Thu Phương] có một đặc điểm là lúc nào cũng hát rất chân thật bằng cảm xúc của mình. Nên giọng ca của Phương thay đổi là do sự trải nghiệm qua năm tháng đã thấm vào trong đó."
~ Huy MC, trả lời trên tạp chí Đẹp, 2015
Thu Phương được biết tới với chất giọng nữ trầm (mezzo alto), mới lạ, chắc khỏe, dày dặn, đầy tình cảm. Nhiều đánh giá nhấn mạnh chất giọng khàn nhẹ đã tạo nên sự khác biệt trong cách xử lý của Thu Phương, đồng thời góp phần mang chất cổ điển, lãng mạn cho những bản tình ca da diết, nồng ấm. Quãng giọng của Phương được cho là hai quãng tám và hai nốt dài trải dài từ nốt B2 cho đến D5. Nốt nhạc trầm nhất của Phương từng đạt tới là nốt B2 trong ca khúc "Này em có nhớ" trích từ album Lời của dòng sông và nốt E3 trong ca khúc "Im lặng đêm Hà Nội".[cần dẫn nguồn]
Chất giọng của cô cũng được đánh giá đẹp tự nhiên, trầm sâu, đầy mê hoặc, thổn thức và mộc mạc, dung dị với cách hát tự nhiên, phóng khoáng với nhiều xử lý, luyến láy có thể coi là thương hiệu. Ngoài ra, giọng hát của Thu Phương cũng được nhiều chuyên gia nhận xét mang "chất Hà Nội", cùng lối biểu diễn quý phái, sang trọng. Cô cũng được đánh giá là một giọng hát có chiều sâu cùng "cách xử lý riêng biệt", "phá cách vừa đủ để tác phẩm không mất chất nhưng luôn mang lại sự mới mẻ và sức hút khó cưỡng".
Nhạc sĩ Quốc Bảo từng viết: "Có lẽ mãi mãi, chất giọng alto vừa đằm sâu ẩn ức vừa thơm ngát như những luồng sáng tỏa ra từ một chiếc đỉnh đồng đốt trầm của em, vẫn còn ở thật vững trong trí nhớ khán, thính giả. Mãi mãi." Ca sĩ Huy MC đánh giá cho dù Thu Phương sở hữu một giọng hát tốt, nhưng "để có thể một lần nữa cất lên tiếng hát ở một mảnh đất mới, tôi cho rằng phần nhiều là do bản thân Phương nỗ lực." Trần Thu Hà thì cho rằng Thu Phương sở hữu giọng hát trầm nội lực, đẹp, nhưng lại không có những dấu ấn mạnh mẽ trong những tìm tòi mang tính tiên phong, định hướng tai nghe của công chúng. Ca sĩ Bằng Kiều nhận xét về giọng hát đặc biệt của Thu Phương: "Giọng hát ấy có một sức hút khác, đó là sự trải nghiệm... Đủ để mỗi lần Phương cất giọng, là những lời ca bỗng dưng tha thiết. Đối với một nghệ sĩ, sự trải nghiệm như chất keo dính với đời sống và tự nó thắp sáng cho con đường nghệ thuật." Bản thân Thu Phương từng tự nhận xét bản thân có lối hát không ưu tiên kỹ thuật, thiên về cảm xúc đến từ "sự đồng cảm từ trái tim" cùng "nỗi đau tôi từng nếm trải đã giúp tôi mạnh mẽ hơn, hát cảm xúc hơn và thấu đáo".
Tôi sống và hát bằng nỗi nhớ, bằng tất cả những gì có thật. Tất nhiên không phải là một mình Thu Phương nhớ, một mình Thu Phương buồn, một mình trải nghiệm và có sóng gió, nhưng mình có thể lan tỏa và truyền tải cho người xung quanh bằng những câu hát, để sống lạc quan hơn.
—Thu Phương, tại đêm nhạc tri ân thầy cô, đồng nghiệp ở Nhà hát Tuổi trẻ, Hà Nội, tháng 11 năm 2016
Phong cách nghệ thuật > Phong cách âm nhạc > Thu Phương và âm nhạc Việt Anh

Tháng 2 năm 1997, để tuyển chọn ca khúc cho album tổng hợp Bốn giọng ca vàng, nhạc sĩ Nhật Trung đã giao cho Thu Phương thu âm ca khúc "Dòng sông lơ đãng" của Việt Anh tại phòng thu hãng đĩa Bến Thành Audio & Video. Sau đó, Phương được Nhật Trung đưa đến gặp Việt Anh lần đầu tiên trước thềm buổi lễ trao giải Làn Sóng Xanh.  Giai điệu này sau đó đã giúp cô có được hai giải thưởng quan trọng nhất của giải thưởng Làn Sóng Xanh cho "Top 10 ca sĩ được yêu thích nhất" và "Ca khúc được yêu thích nhất", "Đó là lúc khán giả biết đến tôi, âm nhạc của tôi gắn liền với Việt Anh và tôi định hình được dòng nhạc của mình, đúng với mình nhất". Thành công của ca khúc này, cùng sự hỗ trợ từ nhạc sĩ Nhật Trung, đã mở ra mối lương duyên hợp tác giữa Việt Anh và Thu Phương, khi cô chính là người trình bày thành công nhất các ca khúc của nhạc sĩ người Hà Nội: "Tình yêu tôi hát", "Những mùa hoa bỏ lại", "Đêm nằm mơ phố", "Chưa bao giờ", "Không còn mùa thu", "Nơi mùa thu bắt đầu", "Dường như là tình yêu", "Màu của lãng quên", "Hoa có vàng nơi ấy", "Mưa phi trường"...
Âm nhạc của Việt Anh được đánh giá là một chất nhạc lãng mạn, có một chút triết lý, "khá kén chọn", dựa theo cảm xúc. Bản thân Việt Anh từng chia sẻ "khi đưa cho Thu Phương hát thì tôi lại thấy hình như chúng thuộc về cô ấy" và các sáng tác của anh không chỉ dành cho giọng hát "mà còn cả cuộc đời đầy biến động" của Phương. Cho dù cả hai đều coi là "tri kỷ trong âm nhạc", họ "gặp nhau không thường xuyên nhưng có chung rung cảm trong âm nhạc. Có những thứ không cần nói ra, chỉ im lặng hiểu nhau." Thu Phương thì cho rằng "thấy bản thân mình trong những tác phẩm của nhạc sĩ Việt Anh". Đối với cô, âm nhạc của anh là một chất nhạc rất có tư duy, câu chuyện trong tác phẩm không giới hạn về không gian hay thời gian.
Tháng 7 năm 2016, Thu Phương là một trong những giọng ca chính tại chương trình Dòng sông lơ đãng kỷ niệm 20 năm sự nghiệp sáng tác của nhạc sĩ Việt Anh. Cô cũng trực tiếp đầu tư và sản xuất dự án phim tài liệu Theo dấu Vàng son hát các ca khúc của Việt Anh tại các địa điểm nơi Nam Phương Hoàng hậu từng ghé qua. Video tư liệu và album cùng tên được phát hành vào năm 2020. Tháng 10 năm 2022, Thu Phương phát hành album phòng thu đặc biệt mang tên 25 năm Thu Phương hát Việt Anh trong một chương trình đặc biệt tại Nhà hát Hòa Bình, Thành phố Hồ Chí Minh.
Phong cách nghệ thuật > Phong cách âm nhạc > Diva Việt Nam

Bài chi tiết: Diva Việt Nam
Thành danh từ khi còn trẻ, sở hữu phong cách riêng và xây dựng được một số lượng người hâm mộ nhất định, Thu Phương sớm được coi là gương mặt nghệ sĩ nữ mới tiêu biểu của làng nhạc nhẹ Việt Nam cùng với Thanh Lam, Hồng Nhung, Mỹ Linh và Trần Thu Hà. Ba nghệ sĩ đầu tiên từng thu âm cùng Thu Phương album tổng hợp mang tên Bốn giọng ca vàng (1997). Một số tranh cãi nổ ra khi vào khoảng đầu thập niên 2000, giới truyền thông trong nước nhắc tới khái niệm Diva Việt Nam.
Có nhiều luồng quan điểm khác nhau về sự xuất hiện của Thu Phương trong danh xưng "Diva Việt Nam". Trần Thu Hà đánh giá Thanh Lam, Hồng Nhung, Mỹ Linh đã là "Diva" khi cô và Thu Phương lúc đó chưa có thành tựu gì. Trong khi đó, Mỹ Linh lại nhắc tới Thu Phương là thế hệ đi trước, khi cô và Bằng Kiều vẫn còn ngồi dưới xem Thu Phương trình diễn trong cuộc thi Giọng hát hay chuyên nghiệp (1991) và cho rằng Thu Phương không cần nhận danh hiệu này mới chứng tỏ đẳng cấp, vị trí trong làng nhạc Việt.
Nhạc sĩ Quốc Bảo bình luận nên đưa ra khái niệm "thế hệ Diva Việt Nam" và Thu Phương với những đóng góp của mình xứng đáng thuộc thế hệ này. Nhạc sĩ Dương Khắc Linh chia sẻ rằng anh không biết Thu Phương vì cô là thế hệ đi trước, tuy nhiên anh khẳng định "nếu chị Phương rất nổi tiếng, được nhiều người yêu thích và có nhiều bài hit thì hoàn toàn có thể gọi chị là Diva." Báo Vietnamnet nhận xét Thu Phương có ưu thế "nhả chữ khéo léo, tinh tế, xử lý bài hát tốt, cảm xúc" nhưng chưa có ảnh hưởng tới các thế hệ sau, trong khi Thanh Niên thì cho rằng Thu Phương chưa có cống hiến nổi bật.
Tranh cãi trong giới truyền thông tiếp tục gia tăng trong quá trình trước và sau buổi biểu diễn The Master of Symphony vào cuối năm 2015 khi Thu Phương là ca sĩ duy nhất trình bày các giai điệu cùng 4 ca sĩ được coi là Diva Việt Nam. Trả lời về vấn đề này, Thu Phương khẳng định không theo đuổi âm nhạc vì danh hiệu Diva, âm nhạc của cô khác với 4 nữ ca sĩ được phong Diva cũng như các tiêu chí xét danh hiệu này không phù hợp đối với trường hợp của cô. Với cô, chỉ có tình cảm yêu thương khán giả mới là niềm hạnh phúc đích thực. "Tôi chẳng nghĩ gì nhiều về điều này. Vì suy cho cùng là gì, là ai thì cũng đều phải cố gắng làm việc. Ai cũng có khả năng và giá trị riêng, ai cũng có khuyết điểm và yếu điểm. Cứ tập trung làm tốt nhất khả năng có thể để không bao giờ phải băn khoăn, hối tiếc."
Đời tư > Hôn nhân và con cái

Năm 1993, Thu Phương kết hôn với ca sĩ, nhạc công Huy MC (anh là mối tình đầu của cô). Họ từng là cặp đôi biểu tượng của thập niên 1990 và đã có 2 người con Nguyễn Duy Hải và Nguyễn Thanh Thảo. Ngày 15 tháng 1 năm 2003, cô và Huy đã chính thức ly hôn do khác biệt trong quan điểm chung và vì Huy ngoại tình.
Tại Mỹ, Thu Phương có mối quan hệ tình cảm với Clarence Dũng Taylor (bầu show và quản lý của cô). Năm 2008, Dũng Taylor thay mặt cô về Việt Nam đón Duy Hải và Thanh Thảo sang Mỹ đoàn tụ. Năm 2010, anh tiếp tục làm thủ tục bảo lãnh cho bố mẹ của Phương. Ngày 12 tháng 12 năm 2012, Thu Phương và Dũng Taylor tổ chức lễ đính hôn. Họ đã có hai người con Gia Bảo và Hailey Thanh Thủy Nguyễn dù chưa đăng ký kết hôn. Tuy nhiên, mãi cho đến ngày 8 tháng 5 năm 2023, Thu Phương và Dũng Taylor mới chính thức trở thành vợ chồng theo pháp luật Hoa Kỳ. Dũng Taylor chăm sóc gia đình khi cô biểu diễn.