stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Bão Wendy (1968)
Lịch sử khí tượng

Nguồn gốc của bão Wendy là từ một áp thấp nhiệt đới hình thành ở khu vực quần đảo Mariana vào ngày 27 tháng 8 năm 1968. Một ngày sau, áp thấp nhiệt đới này phát triển thành bão và có tên quốc tế là Wendy. Wendy bắt đầu bước vào quá trình gia tăng cường độ và đạt cường độ mạnh nhất vào lúc 0 giờ (UTC) ngày 31 tháng 8 năm 1968, với vận tốc gió đạt 260 km/h (140 nút, 72 m/s) tương đương siêu bão cuồng phong cấp 5 theo thang bão Saffir-Simpson. Sau đó cơn bão di chuyển về phía Tây và suy yếu dần, ngày 1 tháng 9 đi vào vùng biển thuộc Khu vực trách nhiệm của Philippines (PAR), đi qua vùng biển phía Nam Đài Loan (phía Bắc eo biển Ba Sĩ) trong ngày 5 tháng 9 với cường độ bão cấp 1, rồi đi vào vùng biển Đông Bắc Biển Đông trong ngày 6 tháng 9.
Sau khi vào biển Đông, bão Wendy di chuyển thẳng về phía Tây, đi dọc theo bờ biển miền Nam Trung Quốc, đổ bộ vào bán đảo Lôi Châu (Trung Quốc) vào ngày 8 tháng 9, và 1 ngày sau Wendy đã đổ bộ lần cuối vào thành phố Hải Phòng thời điểm đó thuộc Việt Nam Dân chủ Cộng hòa sau đó tan đi trên khu vực biên giới Việt Nam–Lào. Quan sát vệ tinh về bão trong thời gian này rất hạn chế, không có máy bay trinh sát khi bão ở trên biển Đông trong thời gian này, vì vậy dữ liệu về bão Wendy trên biển Đông của các cơ quan không thống nhất và có mâu thuẫn. Ảnh vệ tinh được phục chế lại của NOAA cũng không có những tín hiệu cho thấy rõ về cơn bão này. Theo Trung tâm Cảnh báo Bão Liên hợp Hải quân Hoa Kỳ (JTWC) thì bão chỉ đạt cấp bão nhiệt đới (sức gió dưới 65 nút hay 33 m/s) và suy yếu từ từ trên biển Đông, đổ bộ vào bán đảo Lôi Châu với sức gió 45 nút (23 m/s), suy yếu thành áp thấp nhiệt đới khi vào miền Bắc Việt Nam. Theo Cục khí tượng Trung Quốc (CMA) thì cho rằng bão Wendy trên biển Đông mạnh trở lại lên 2 cấp từ cấp 12 (35 m/s) khi vào biển Đông lên cấp 14 (45 m/s) khi ở vùng biển phía Nam Trung Quốc, đổ bộ vào bán đảo Lôi Châu với sức gió cấp 12, cấp 13 vào khoảng đêm ngày 8, rạng sáng 9 tháng 9 và suy yếu rất nhanh chóng thành áp thấp nhiệt đới khi đổ bộ vào Việt Nam. Nhưng theo dữ liệu quan trắc khí tượng của Việt Nam, bão gây ra gió mạnh 50 m/s (cấp 15) giật tới 57 m/s (cấp 17) ở Phù Liễn (Hải Phòng), và gây gió mạnh 40 m/s tại Hòn Dáu.
Tài liệu khác

Vũ Như Hoán (2004), Thiên tai ven biển và cách phòng chống (PDF), Hà Nội: Nhà xuất bản Khoa học Kỹ thuật
Nguyễn Đức Ngữ (1999), Bão và phòng chống Bão (PDF), Hà Nội: Nhà xuất bản Khoa học Kỹ thuật, Bản gốc (PDF) lưu trữ 15 tháng 7 năm 2019
IBTrACS, 1968
Biểu đồ thể hiện đường đi và cường độ của bão theo thang Saffir–Simpson
Chú thích biểu đồ
Thang Saffir–Simpson

     Áp thấp nhiệt đới (≤38 mph, ≤62 km/h)

     Bão nhiệt đới (39–73 mph, 63–118 km/h)

     Cấp 1 (74–95 mph, 119–153 km/h)

     Cấp 2 (96–110 mph, 154–177 km/h)

     Cấp 3 (111–129 mph, 178–208 km/h)

     Cấp 4 (130–156 mph, 209–251 km/h)

     Cấp 5 (≥157 mph, ≥252 km/h)

     Không rõ



Kiểu bão
 Xoáy thuận nhiệt đới
 Xoáy thuận cận nhiệt đới
 Xoáy thuận ngoài nhiệt đới, áp thấp tàn dư, nhiễu động nhiệt đới, hoặc áp thấp gió mùa
Ảnh chụp vệ tinh khu vực trung tâm Hải Phòng, nơi bão Wendy đổ bộ
Apicia mediosignata

| Apicia mediosignata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Apicia
Loài (species): A. mediosignata
Danh pháp hai phần
Apicia mediosignata Prout 1916 
Apicia mediosignata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Thomas Müntzer

| Thomas Müntzer |
| --- | --- |
Thomas Müntzer, được khắc 1608 bởi Christoffel Van Sichem.
Sinh: 21 tháng 12 1489 Stolberg, Mansfeld-Südharz, ngày nay thuộc Saxony-Anhalt
Mất: 27 tháng 5 1525 (35–36 tuổi) Mühlhausen, ngày nay thuộc Thuringia
Nghề nghiệp: nhà truyền giáo, nhà thần học
Thomas Müntzer (Tháng 12 1489 - 27 tháng 5 1525) là một nhà truyền giáo người Đức cấp tiến và nhà thần học của những năm đầu cải cách, phản đối cả Martin Luther và Giáo hội Công giáo La Mã, dẫn đến thách thức công khai của ông đối với giới phong kiến cầm quyền ở miền trung nước Đức. Müntzer là người đầu tiên trong số những nhà cải cách mà chỉ trích sự thỏa hiệp Luther với chính quyền phong kiến. Ông trở thành một nhà lãnh đạo của người nông dân Đức và cuộc nổi dậy của người bình dân 1525, rồi bị bắt sau trận Frankenhausen, và bị tra tấn và hành quyết.
Ít có các nhà cải cách khác của Đức đã đưa ra nhiều tranh cãi mà kéo dài cho tới ngày nay như Müntzer. Một nhân vật phức tạp và độc nhất trong lịch sử, ông được xem là có một vai trò quan trọng trong những năm đầu của thời kỳ Cải cách Tôn giáo ở Đức trong lịch sử của cách mạng châu Âu. Hầu như tất cả các nghiên cứu hiện đại về Müntzer nhấn mạnh sự cần thiết về hiểu biết hành động cách mạng của ông như là một hệ quả của nền thần học của ông ta: Müntzer tin rằng ngày phán xét cuối cùng sắp xảy ra và nhiệm vụ của các tín hữu thật sự là hỗ trợ Thiên Chúa trong việc mở ra một kỷ nguyên mới của lịch sử  Trong lịch sử của phong trào Cải Cách, đóng góp của ông - đặc biệt là trong phụng vụ và Kinh Thánh chú giải Thánh Kinh - mặc dù có chất lượng, nhưng vẫn bị đánh giá thấp.
Chú thích

↑  No contemporary portrait of the reformer exists. This engraving may have been a copy of a picture made by Hans Holbein the Younger in Basel - but all evidence suggests that Holbein had left for France before Müntzer came to Basel in late 1524. Another possibility is that the original portrait was made by Sebald Beham, one of the 'three godless painters' of Nuremberg, when Müntzer was in that city in late 1524.
↑  Tom Scott: Thomas Müntzer (1989)
↑  Günter Vogler: Thomas Müntzer und die Gesellschaft seiner Zeit (2003)
↑  R.W.Scribner: The German Reformation (1986)
Thư mục

Michael G. Baylor biên tập (1993). Revelation and Revolution: Basic Writings of Thomas Müntzer. Bethlehem, PA. ISBN 0-93422-316-5.
Peter Matheson biên tập (1988). The Collected Works of Thomas Müntzer. Edinburgh. ISBN 0-56729-252-5.
G.H.Williams (1996). Spiritual and Anabaptist Writers. Louisville, KY. ISBN 0-66424-150-6. (first pub. 1957)
Wu Ming biên tập (2010). Thomas Müntzer – Sermon to the Princes (and other writings). London. ISBN 1-84467-320-0. (Translations by Michael Baylor)
Günther Franz & Paul Kirn biên tập (1968). Thomas Müntzer – Schriften und Briefe. Kritische Gesamtausgabe. Gütersloh.
Marion Dammaschke & Günter Vogler (2013). Thomas-Müntzer-Bibliographie (1519-2012). Baden-Baden. ISBN 3-87320-733-8.
New German edition - 3 volumes comprising:
Wieland Held & Siegfried Hoyer biên tập (2004). Quellen zu Thomas Müntzer. Leipzig. ISBN 3-374-02180-8. (Volume 3)
Siegfried Bräuer & Manfred Kobuch biên tập (2010). Thomas Müntzer – Briefwechsel. Leipzig. ISBN 3-374-02203-0. (Volume 2)
Eike Wolgast & Gottfried Seebass (biên tập). Thomas Müntzer – Schriften und Fragmente. Leipzig. (awaiting publication) (Volume 1)
Quách Kính Minh

| Quách Kính Minh |
| --- | --- |
Sinh: 郭敬明   Guō Jìngmíng 6 tháng 6, 1983 (41 tuổi) Tự Cống, Tứ Xuyên, Trung Quốc
Bút danh: Đệ Tứ Duy
Nghề nghiệp: Nhà văn, Đạo diễn, Biên kịch
Quốc tịch:  Trung Quốc
Dân tộc: Hán
Giáo dục: Đại học Công nghệ Thượng Hải (Bỏ học)
Giai đoạn sáng tác: 2002
Thể loại: Giả tưởng, văn xuôi
Giải thưởng nổi bật: Giải nhất Cuộc thi "Khái niệm mới về viết văn" lần 3 và 4
Quách Kính Minh (sinh ngày 6 tháng 6 năm 1983) là biên kịch, đạo diễn, nhà văn theo thể loại giả tưởng người Trung Quốc. Trước khi trở thành nhà văn và doanh nhân, anh từng là thần tượng được giới trẻ yêu mến. Tuy nhiên vào năm 2007, anh được trang Tianya.com, một trong những diễn đàn lớn nhất Đại lục, bầu chọn là "Nam nghệ sĩ bị ghét nhất Trung Quốc" 3 năm liên tiếp. Dù vậy, ba trong số bốn tiểu thuyết của anh đã bán được một triệu bản mỗi cuốn nên đến năm 2007, anh là một trông số các tác giả có sách bán chạy nhất tại Đại lục.
Anh hiện là chủ tịch của Công ty Giải trí Ke Ai do chính anh thành lập vào năm 2004. Ke Ai chủ yếu ra mắt những tạp chí cho thiếu niên như "Tiểu thuyết hàng đầu" và "Hòn đảo". Năm 2008, anh ký hợp đồng với Công ty Giải trí Tian Yu. Không lâu sau thì được Nhà xuất bản Changjiang bổ nhiệm làm Phó Tổng biên tập vào năm 2009.
Quách Kính Minh là thành viên trẻ nhất gia nhập Hội Nhà văn Trung Quốc khi mới 23 tuổi. Anh còn là biên kịch và đạo diễn phim Quách Kính Minh đã làm đạo diễn cho các tác phẩm của anh thành phim Tiểu Thời Đại 1, 2, 3, 4 ra mắt và giành nhiều thành công.
Sự nghiệp > Tuổi thơ

Quách Kính Minh sinh ra trong một gia đình trung lưu ở Tư Cống, Tứ Xuyên ở phía tây nam Trung Quốc. Cha anh là ông Cheng Jianwei làm kỹ sư cho một nhà máy tại cùng khu còn mẹ anh là bà Zou Huilan, làm thư ký tại ngân hàng của địa phương. Anh bộc lộ sở thích đọc sách ngay từ khi còn nhỏ. Mẹ anh đã mua nhiều sách để truyền cảm hứng cho anh, giải thích mọi điều cho đến khi anh hiểu. Anh có thể ghi nhớ những gì mà mình đã nghe được và đọc được, như những câu chuyện mọi người đọc cho anh. Anh có thể kể lại câu chuyện sau khi chỉ nghe một lần. Mẹ anh ủng hộ mạnh mẽ sở thích đọc sách của con và cho anh chọn bất kì quyển sách nào anh thích trong hiệu sách.
Năm 1988, anh vào học tiểu học ở quê nhà Tư Cống và khả năng đọc được cải thiện dần. Dần dần mở rộng khối lượng sách đọc để vun đắp kĩ năng viết và đã trở thành học sinh viết văn giỏi nhất nhất lớp.
Khả năng viết văn đã trở nên nổi bật trong những năm trung học và Quách Kinh Minh tiếp tục đọc nhiều hơn, gồm các danh tác của Trung Quốc, nhất là các tiểu thuyết võ hiệp giả tưởng Kim Dung và Cổ Long. Từ đó giúp anh phát triển khả năng viết của mình nên anh bắt đầu viết bài đăng cho các tạp chí. Năm 1997, anh đăng bài thơ đầu tiên "Nỗi cô đơn" trong tạp chí toàn quốc "Rensheng Shiliuqi". "Nỗi cô đơn" là bài thơ hiện đại, diễn tả nỗi niềm của Quách Kính Minh suốt thời đi học. Anh nhận tiền thưởng là10 nhân dân tệ (xấp xỉ 1.5 đô la) của tạp chí Shiliuqi, điều này có ý nghĩa rất nhiều đối với Quách Kinh Minh cũng như gia đình anh.
Sự nghiệp > Cuộc thi Khái niệm mới về viết văn

Được sự ủng hộ của mẹ, anh tham gia Cuộc thi khái niệm mới về viết văn lần thứ 3 và thứ 4 do tập chí Mengya tổ chức. Hai tác phẩm của anh là The "Script" và "Bài hát cuối cùng trên giảng đường" đã nhanh chóng giành giải nhất trong các cuộc thi năm 2001 và 2002. Thành công của Quách Kính Minh dần được công chúng trong nước chú ý. Cuộc thi Khái niệm mới này đã giúp đưa anh từ Tư Cống đến Thượng Hải, anh chia sẻ "một thành phố hối hả và thuận lợi", nơi "Tôi có thể dễ dàng tìm được nhiều sách để đọc hơn ở quê nhà".
Sự nghiệp > Viết văn

Năm sau 2003, anh cho xuất bản cuốn tiểu thuyết đầu tay có tên Huan Cheng(幻城). Cuốn sách tiêu thụ 800,000 bản ngay trong những tháng đầu tiên, giúp anh trở thành một trong số các nhà văn nổi tiếng nhất tại Trung Quốc. Huan Cheng(幻城) sau đó tiêu tục đạt mức 1.5 triệu bản vào năm ngoái đưa tên tuổi Quách Kính Minh vang danh khắp cả nước.
Học xong trung học, anh vào học đại học tại Thượng Hải và xác định sẽ ở lại đây sau khi ra trường; nhưng dần nhận thấy "mình như mắc kẹt bởi sự đông đúc của thành phố".Tuy vậy anh vẫn quyết định phát triển sự nghiệp ở Thượng Hải mà "chẳng có ai hay bất cứ thứ gì giúp đỡ ngoại trừ chút tiếng tăm có được từ cuộc thi viết văn". Vào ngày Giáng sinh năm 2003, anh cùng với 5 người bạn thân đã cùng họp mặt trong của hàng McDonald mới nhất ở Thượng Hải, cùng thành lập một phòng viết văn goi là "Hòn đảo". Từ đó, anh bắt đầu sự nghiệp viết văn và kinh doanh trong một căn hộ làm văn phòng 140 mét vuông (1.500 foot vuông).
Tác phẩm > Huyễn Thành

Cuốn sách đầu tay Huan Cheng (Huyễn Thành) (tên đầy đủ Thành phố kỳ ảo), xuất bản như truyện dài kỳ trên tạp chí Meng Ya. Anh đã thành công chỉ sau một đêm vào năm 2003 khi cuốn tiểu thuyết ra mắt trên thị trường sách tại Bắc Kinh. Cuốn sách bán được hơn 1.5 triệu bản, đứng thứ hai trong mục sách bán chạy nhất chỉ sau sách của nhà văn nổi tiếng Trì Lị.
Tác phẩm > Tiểu Thời Đại

Loạt sách gồm bốn cuốn tựa đề 1.0, 2.0, 3.0, 4.0.
Tác phẩm > Tước Tích

Loạt sách dựa trên ký ức về sự nghiệp viết văn 10 năm của Quách Kính Minh (爵迹).
Tranh cãi về đạo văn

Trong năm 2004, Quách Kính Minh đã xuất bản cuốn sách thứ hai có tên Hoa rơi trong giấc mộng khi còn đang học ở Đại học Thượng Hải. Truyện nói về mối tình tay ba trong đó "nổi bật là sự tranh giành vô hại trong lòng thế giới ngầm của Bắc Kinh". Cuốn sách đã bán được 600,000 bản ngay trong tháng đầu ra mắt. Tuy nhiên, không lâu sau, cuốn sách bị kiện vì "có tới 12 yếu tố về nội dung chính và 57 điểm giống với một tác phẩm khác". Sách của Quách Kính Minh bị tố sao chép ý tưởng từ tác phẩm "Vòng trong vòng ngoài" của tác giả Trang Vũ.
Năm 2006, tòa án ra phán quyết cuối cùng tuyên bố Quách Kính Minh đã vi phạm bản quyền tác phẩm của Trang Vũ và yêu cầu anh bồi thường 200,000 nhân dân tệ (xấp xỉ $25,000) để bồi thường và xin lỗi nữ tác giả. Anh đã nộp phạt nhung từ chối xin lỗi, không thừa nhận đạo văn hay nói thêm về vụ kiện.
Nhạc Thác

Nhạc Thác (tiếng Mãn: ᠶᠣᡨᠣ, chuyển tả: Yoto, chữ Hán: 岳托 hay 岳託; 26 tháng 2 năm 1599 – 11 tháng 2 năm 1639) là một hoàng thân của nhà Thanh trong lịch sử Trung Quốc, người thừa kế 1 trong 12 tước vị Thiết mạo tử vương. Ông là một trong những Thân vương góp công lớn trong trong việc đưa Thanh binh nhập quan, thống nhất Trung Quốc.
Thân thế

Nhạc Thác sinh vào giờ Dần, ngày 2 tháng 2 (âm lịch) năm Minh Vạn Lịch thứ 27 (1599), trong gia tộc Ái Tân Giác La. Ông là con trai trưởng là Lễ Liệt Thân vương Đại Thiện, mẹ ông là Đích Phúc tấn Lý Giai thị (李佳氏). Từ sớm ông đã theo Nỗ Nhĩ Cáp Xích tấn công Liêu Thẩm, chinh phạt Mông Cổ, cùng Đại Thiện chưởng quản Lưỡng Hồng kỳ, lần lượt được phong Đài cát, Bối lặc. Sau lại nhờ công huân mà được phong Thành Thân vương, chưởng quản Binh bộ.
Cuộc đời

Năm Thiên Mệnh thứ 6 (1621), tháng 2, Nỗ Nhĩ Cáp Xích đem quân đánh chiếm Phụng Tập Bảo (奉集堡, nay thuộc Tô Gia Truân khu, thành phố Thẩm Dương, tỉnh Liêu Ninh), lúc sắp sửa khải hoàn trở về kinh sư thì có tin tình báo phát hiện ở vùng phụ cận có hơn vài trăm quân Minh. Ông cùng Đài cát Đức Cách Loại phát động tập kích, đại bại quân Minh, truy tàn quân đến tận Vũ Tĩnh doanh mới trở về. Tháng 3, Nỗ Nhĩ Cáp Xích tấn công Thẩm Dương, Tổng binh Lý Bỉnh Thành (李秉诚) đem quân Minh rút lui về Bạch Tháp Phô (白塔舖). Nhạc Thác vâng mệnh đuổi theo về phía Bắc hơn 40 dặm, tiêu diệt hơn 3000 quân Minh. Sứ giả của Hậu Kim bị Khách Nhĩ Khách Trát Lỗ Đặc Bối lặc Ngang An (昂安) bắt giữ đưa đến Diệp Hách, sau đó bị giết chết. Năm thứ 8 (1623), tháng 4, Nỗ Nhĩ Cáp Xích phái ông cùng Đài cát A Ba Thái chinh phạt Nội Khách Nhĩ Khách Trát Lỗ Đặc bộ. Ông tiến quân thần tốc, trong 8 ngày đã đến nơi đóng quân của Trát Lỗ Đặc bộ, chém đầu Ngang An và con trai. Tháng 9 năm 1626, Nỗ Nhĩ Cáp Xích qua đời. Hoàng Thái Cực dựa vào sự tiến cử của tám vị Hòa Thạc Bối lặc mà thừa kế ngôi vị Đại Hãn. Tháng 10, có một số bộ lạc của Mông Cổ rời Minh, ông lại một lần nữa theo Đại Thiện chinh phạt Trát Lỗ Đặc bộ, chém đầu thủ lĩnh Ngạc Nhĩ Trai Đồ (鄂尔斋图), bắt sống 14 vị Bối lặc, bắt giữ toàn bộ dân chúng, nhờ quân công mà được phong Bối lặc.
Gia quyến

Nguyên phối: Nạp Lạt thị (纳喇氏), con gái của A Bái Nghi (阿拜宜).
Kế thất: Nạp Lạt thị (纳喇氏), có tài liệu chép tên A Mộc Sa Lễ (阿木沙礼), trưởng nữ của Ngô Nhĩ Cổ Đại và Mãng Cổ Tế, cũng là cháu ngoại của Nỗ Nhĩ Cáp Xích.
Gia quyến > Con trai

| # | Danh hiệu | Tên> Phiên âm | Tên> Chữ Hán | Thời gian sống> Sinh | Thời gian sống> Mất | Mẹ | Ghi chú |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 |  | Nhạc Lạc Hoan | 岳洛歡 | 1616 | 1628 | Đích Phúc tấn | Mất sớm |
| 2 | Diễn Hi Giới Quận vương | La Lạc Hồn | 羅洛渾 | 1623 | 1646 | Kế Phúc tấn | Năm 1644 được phong làm Diễn Hi Quận vương. |
| 3 | Hiển Vinh Bối lặc | Khách Nhĩ Sở Hồn | 喀爾楚渾 | 1628 | 1651 | Kế Phúc tấn | Năm 1649 được phong Bối lặc. |
| 4 | Hòa Huệ Bối lặc | Ba Nhĩ Sở Hồn | 巴爾楚渾 | 1630 | 1651 | Kế Phúc tấn | Năm 1649 được phong Bối lặc. Vô tự. |
| 5 |  | Ba Tư Cáp | 巴思哈 | 1633 | 1661 | Kế Phúc tấn | Từng được phong Bối lặc (1649) nhưng bị cách tước. |
| 6 | Cương Nghị Bối lặc | Hỗ Lý Bố | 祜里布 | 1635 | 1662 | Kế Phúc tấn | Năm 1649 được phong Bối lặc. |
| 7 |  | Phú Anh Vũ | 富英武 | 1638 | 1649 | Kế Phúc tấn | Mất sớm |
Gia quyến > Con gái

| # | Danh hiệu | Thời gian sống> Sinh | Thời gian sống> Mất | Mẹ | Chồng | Ghi chú |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | Hòa Thạc Công chúa | 1614 | 1637 | Đích Phúc tấn | Đạt Nhĩ Hãn Thân vương Mẫn Châu Tập Lễ, anh trai của Hiếu Trang Hoàng hậu, cha của Điệu phi. | Được Hoàng Thái Cực nuôi dưỡng trong cung, phong làm Công chúa. |
| 2 | Huyện chúa | 1617 | 1678 | Đích Phúc tấn | Bật Lạc Tích (弼喇锡) họ Bác Nhĩ Tế Cát Đặc. |  |
| 3 |  | 1618 |  | Đích Phúc tấn | Cố Sơn Bối tử Tắc Lăng (塞棱) của Ba Lâm bộ. | Đính hôn năm 1627, kết hôn năm 1630. |
| 4 |  |  |  |  | Ngạc Mộc Bố (鄂木布) | Kết hôn năm 1634. |
| 5 |  |  |  |  | Khinh xa Đô úy A Lạp Khắc Tề (阿拉克齊) | Kết hôn năm 1634. |
| 6 |  |  |  | Kế Phúc tấn | Ba Đôn (巴敦) Đạt Nhĩ Hán Trác Khắc Đồ Đài cát  của Khoa Nhĩ Thấm, con trai của Băng Đồ Quận vương Khổng Quả Nhĩ. | Ba Đôn có một người con gái là Đích Phúc tấn của Bình Bỉ Quận vương La Khoa Đạc – con trai của La Lạc Hồn cùng Đích Phúc tấn là con gái của Đông Dưỡng Tính. |
| 7 |  |  |  |  | Đông Thọ Niên (佟壽年), con trai của Đông Dưỡng Tính | Đông Dưỡng Tính còn có một con gái Đích Phúc tấn của Diễn Hi Quận vương La Lạc Hồn |
Một số lời đồn > Bị đối xử cay nghiệt

Đích Phúc tấn Lý Giai thị mất sớm, Kế Phúc tấn Na Lạp thị và Đại Thiện đối xử với hai anh em Nhạc Thác và Thạc Thác rất cay nghiệt. Thái tổ Đại phi Mạnh Cổ Triết Triết đã vâng mệnh đưa hai anh em ông vào cung cùng nuôi dưỡng với Hoàng Thái Cực. Năm 1620, Hậu Kim chuẩn bị chuyển đến thành Tát Nhĩ Hử. Nỗ Nhĩ Cáp Xích sau khi thị sát đã chỉ định nơi xây dựng trạch đệ cho các Bối lặc. Đại Thiện cho rằng nơi ở của Nhạc Thác được tu chỉnh tốt hơn của mình, đã nhiều lần nói với A Mẫn và Tế Nhĩ Cáp Lãng nơi ở của mình quá nhỏ, ý muốn chiếm trạch đệ thuộc về Nhạc Thác. Tháng 9 cùng năm, Thạc Thác vì không chịu nổi sự ngược đãi của Đại Thiện mà "mất tích". Có người cho rằng ông phản bội Hậu Kim, đầu quân cho nhà Minh. Lúc còn chưa xác nhận được Thạc Thác có phải bỏ trốn, phản bội hay không, Đại Thiện đã quả quyết nhận định Thạc Thác có tâm phản bội mà chạy trốn. Sau khi tìm được Thạc Thác, ông tỏ vẻ mình chưa bao giờ có ý định phản bội Hậu Kim, Đại Thiện vẫn liên tục quỳ xin Nỗ Nhĩ Cáp Xích chém đầu Thạc Thác. Yêu cầu của Đại Thiện bị Nỗ Nhĩ Cáp Xích từ chối, ông được thả ra.
Cũng vì thái độ của Đại Thiện mà Nỗ Nhĩ Cáp Xích đã bắt đầu điều tra, phát hiện đãi ngộ mà Đại Thiện dành cho hai người con trai của nguyên phối có vấn đề. Tư sản của Nhạc Thác và Thạc Thác đều bị kế mẫu và con trai của kế mẫu chiếm đoạt. Nỗ Nhĩ Cáp Xích từ nhỏ cũng phải nhận sự đối xử khắc nghiệt từ kế mẫu, cũng vì vậy mà ông rất quan tâm đến các con. Đối với hai người con trai Trử Anh và Đại Thiện còn nhỏ đã mất mẹ lại càng thêm chú ý, đãi ngộ cũng đặc biệt được hậu đãi. Vì vậy, Nỗ Nhĩ Cáp Xích đã nói với Đại Thiện:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | 你也是前妻的儿子, 何不想想我不是对你更亲近吗? 你怎么就被后妻蒙蔽得虐待已长大成人的儿子呢? 何况我待你一直是特选良好的部民让你专管, 你为什么就不能像我一样将优良的部民赐给岳托, 硕托呢?  . Ngươi cũng là con vợ trước, ta chẳng phải đối với các ngươi càng thêm thân thiết hay sao? Tại sao ngươi có thể bị vợ sau qua mặt, để con trai vợ trước bị mẹ kế ngược đãi như vậy đây? Huống chi ta còn một mực đối xử đặc biệt với ngươi, chọn bộ dân tốt nhất cho người quản, tại sao ngươi lại không chia cho Nhạc Thác và Thạc Thác một phần đây? | ” |
Từ đây, Nỗ Nhĩ Cáp Xích cho phép Nhạc Thác và Thạc Thác phân gia cùng Đại Thiện. Cũng vì vậy mà Tương Hồng kỳ vốn do Đại Thiện quản lý bị chia cho hai anh em Nhạc Thác và Thạc Thác cùng nhau nắm giữ. Đại Thiện chỉ giữ lại Chính Hồng kỳ.
Một số lời đồn > Ủng lập Thái Tông

Năm thứ 11 (1626), tháng 9, Nỗ Nhĩ Cáp Xích qua đời không lưu lại di chiếu, người kế thừa Hãn vị do 8 Hòa Thạc Bối lặc cùng nhau đề cử. Tứ đại Bối lặc gồm Đại Thiện, A Mẫn, Mãng Cổ Nhĩ Thái và Hoàng Thái Cực đều tay cầm trọng binh, đều có ý định tranh giành ngôi vị. Thời khắc mấu chốt, ông cùng tam đệ Tát Cáp Lân khuyên nhủ Đại Thiện ủng lập Hoàng Thái Cực, ông nói:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | 国不可一日无君, 邦家大事, 宜早定策. 四贝勒才德冠世, 深得人心, 众皆悦服, 当速继大位.  . Nước không thể một ngày không có vua, bang gia đại sự, nên sớm định ra. Tứ Bối lặc tài đức toàn vẹn, rất được lòng người, ai ai cũng mến phục, nên nhanh chóng kế thừa đại vị. | ” |
Đại Thiện vốn cũng có ý này liền khen Nhạc Thác nói rất đúng tâm ý. Sau đó, Đại Thiện đề nghị với Đại Bối lặc A Mẫn, Mãng Cổ Nhĩ Thái và các Bối lặc A Ba Thái, Đức Cách Loại, Tế Nhĩ Cáp Lãng, A Tế Cách, Đa Nhĩ Cổn, Đa Đạc việc ủng lập Hoàng Thái Cực lên ngôi vị Đại Hãn. Dùng hình thức các vị Hòa Thạc Bối lặc cùng nhau tiến cử để lập Tân Hãn. Sau khi lên ngôi, uy vọng của Hoàng Thái Cực chưa cao, thực hiện chế độ cùng ba vị Đại Bối lặc cùng ngồi vị trí ngang hàng, cùng hướng mặt phía Nam, nhận lễ của các bồi thần, nghiễm nhiên như là Tứ Hãn. Nhạc Thác lại tích cực trợ giúp Hoàng Thái Cực củng cố quyền lực tập quyền, đả kích, làm suy yếu thế lực của Tam đại Bối lặc.
Năm 1631, trước tình hình Hoàng Thái Cực đã hoàn toàn khống chế được 6 Kỳ, buộc Đại Thiện phải chấp nhận từ bỏ chế độ Tam đại Bối lặc cùng ngồi ngang hàng nghị bàn việc triều chính với Đại Hãn. Từ đây, ngôi vị tối cao của Hoàng Thái Cực đã được xác lập.
Một số lời đồn > Bị tố cáo ý muốn mưu phản

Sau khi ông được hạ táng không đến 2 tháng, một thuộc cấp người Mông Cổ của ông là A Lan Sài (阿兰柴) tố cáo ông có lòng làm phản, nói lúc Nhạc Thác còn sống đã từng cấp cho trượng phu thứ hai của Tắc Nặc Mộc Đỗ Lăng – Ngạch phò thứ hai của Mãng Cổ Tế, mẹ vợ của Nhạc Thác – 1 thanh đao và hai cái cung, Tắc Nặc Mộc Đỗ Lăng cũng tặng lại cho nhạc Thác một con ngựa. Hơn nữa, Nhạc Thác còn từng mời Tắc Nặc Mộc Đỗ Lăng vào nội thất mật đàm rất lâu. Sau khi việc này được bẩm tấu, có Đại Thiện cầm đầu, lại thêm Tế Nhĩ Cáp Lãng và Đa Nhĩ Cổn đều tấu lên Thái Tông: "Theo luật mà trừng trị, vứt bỏ thi cốt, xử tử các con". Đối với việc này, Thái Tông nhận định "Trẫm quyết định không giáng tội Nhạc Thác. Từ nhỏ Nhạc Thác đã được Hoàng tỷ Thái hậu nuôi dưỡng, Trẫm cũng rất yêu thương. Cho dù Nhạc Thác có lòng phản trắc, Trẫm cũng không nhẫn tâm xử phạt như vậy. Đối với việc này, các ngươi đừng nhắc đến việc vứt xác diệt môn nữa".
Saurita arimensis

| Saurita arimensis |
| --- | --- |

Phân loại khoa học 
Vực:: Eukaryota
Giới:: Animalia
Ngành:: Arthropoda
Lớp:: Insecta
Bộ:: Lepidoptera
Liên họ:: Noctuoidea
Họ:: Erebidae
Chi:: Saurita
Loài:: S. arimensis
Danh pháp hai phần
Saurita arimensis Fleming, 1957

Saurita arimensis là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae. Loài này được Henry Fleming mô tả năm 1957. Loài này có ở Trinidad.
Boronia beeronensis

| Boronia beeronensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Sapindales
Họ (familia): Rutaceae
Chi (genus): Boronia
Loài (species): B. beeronensis
Danh pháp hai phần
Boronia beeronensis Duretto, 2003 
Boronia beeronensis là một loài thực vật có hoa trong họ Cửu lý hương. Loài này được Duretto mô tả khoa học đầu tiên năm 2003.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Boronia beeronensis”. Truy cập ngày 12 tháng 6 năm 2013.
Boronia crassifolia

| Boronia crassifolia> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Sapindales
Họ (familia): Rutaceae
Chi (genus): Boronia
Loài (species): B. crassifolia
Danh pháp hai phần
Boronia crassifolia Bartl., 1848 
Boronia crassifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Cửu lý hương. Loài này được Bartl. mô tả khoa học đầu tiên năm 1848.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Boronia crassifolia”. Truy cập ngày 12 tháng 6 năm 2013.