stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Từ An Thái hậu
Mẫu hậu Hoàng thái hậu > Chọn lập Quang Tự Đế

Năm Đồng Trị thứ 13 (1874), ngày 10 tháng 11 (âm lịch), Đồng Trị Đế bệnh, Lưỡng cung Thái hậu do đó tiếp tục [Tạm lãnh triều chính; 暂览朝政]. Sang ngày 5 tháng 12 (tức ngày 13 tháng 1 năm 1875), Đồng Trị Đế băng hà khi mới 19 tuổi tại Dưỡng Tâm điện.
Hoàng đế không con mà chết, chính quyền rơi vào tình trạng bất ổn, vì phải chọn ra người thích hợp để thừa kế. Vì Đồng Trị Đế là con trai độc nhất của Hàm Phong Đế, nên tính ra thứ hệ là dòng dõi Hàm Phong Đế đã tuyệt tự. Sau khi Đồng Trị Đế băng hà khoảng 2 canh giờ, tại Tây Noãn các của Dưỡng Tâm điện đã diễn ra họp mặt của các Hoàng thúc, gồm: Đôn Thân vương Dịch Thông, Cung Thân vương Dịch Hân, Thuần Thân vương Dịch Hoàn, Phu Quận vương Dịch Huệ cùng các đại thần khác như Dịch Khuông, Cảnh Thọ. Đầu tiên có người thỉnh vì Đồng Trị Hoàng đế lập tự, hơn nữa nhắc tới Phổ Khản, Phổ Luân là 2 người có khả năng, nhưng Đôn Thân vương phản đối và nói "Thân thích họ xa thì không được", thế rồi Từ Hi Thái hậu liền nhân đó tán thành, liền cơ hội đề nghị Tái Điềm, con trai của Thuần Thân vương cùng em gái của bà là Uyển Trinh. Từ An Hoàng thái hậu cuối cùng cũng tán thành. Sau đó, ngày 7 tháng 12, Tái Điềm lên ngôi tại Dưỡng Tâm điện, tức là Thanh Đức Tông Quang Tự Hoàng đế. Lưỡng cung Hoàng thái hậu tiếp tục thùy liêm thính chính, chỉ dụ của Lưỡng cung gọi là Ý chỉ (懿旨), còn của Hoàng đế gọi là Dụ chỉ (谕旨). Lúc này, Từ An Hoàng thái hậu bắt đầu ngụ ở Đông lục cung Chung Túy cung, còn Từ Hi Hoàng thái hậu trú tại Trường Xuân cung.
Năm Quang Tự nguyên niên (1875), ngày 20 tháng 1, Tái Điềm chính thức đăng quang tại Thái Hòa điện, tế cáo thiên địa, Tông miếu, Xã tắc. Sau khi đăng ngai, Hoàng đế đến Càn Thanh cung lạy trước ngự dung của Đồng Trị Đế, sau đó đến Chung Túy cung lạy Từ An Hoàng thái hậu, Trường Xuân cung lạy Từ Hi Hoàng thái hậu, và đến Trữ Tú cung lạy Gia Thuận Hoàng hậu.
Năm Quang Tự thứ 2 (1876), ngày 3 tháng 7, dâng thêm huy hiệu 4 chữ, toàn xưng là Từ An Đoan Dụ Khang Khánh Chiêu Hòa Trang Kính Hoàng thái hậu (慈安耑裕康慶昭和莊敬皇太后).
Vào lúc này, Từ Hi Thái hậu bắt đầu ngã bệnh, nên khoảng thời gian đầu Quang Tự, Từ An Thái hậu đã một mình thiết triều. Đương khi đó, Đại Thanh phải đối mặt với Đế quốc Nga trong việc tranh giành sự ảnh hưởng lên Ili. Khoảng năm 1871 thời Đồng Trị, có một cuộc nổi dậy của người Hồi, được gọi là [Đồng Trị hồi biến; 同治回变] đã khuấy động vùng Tân Cương, Đế quốc Nga trước tình thế đó đã giành lấy Ili. Khoảng năm 1877, triều đình nhà Thanh yêu cầu lấy lại chính quyền tại Ili, thì sang năm 1879, Đế quốc Nga đáp trả lại rằng họ đang thực sự nắm quyền tại Ili và từ chối yêu cầu của Đại Thanh, và điều này làm Đại Thanh chính thức gay gắt với Đế quốc Nga. Chính sự tạm lắng khi Thanh và Nga ký Y Lê điều ước (伊犁條約), chấm dứt 10 năm căng thẳng giữa Thanh và Nga vì Ili.
Nguyên nhân cái chết > Từ Hi Thái hậu hại chết

Do Từ An Thái hậu qua đời quá nhanh, nghi vấn về sự liên quan của Từ Hi Thái hậu trong cái chết của bà là không tránh khỏi. Có lời đồn cho rằng chính Từ Hi Thái hậu đã thủ tiêu bà vì bà có di chiếu bí mật của Hàm Phong Đế để lại trước khi băng hà. Đây cũng chính là lời đồn đoán được lưu truyền phổ biến nhất về cái chết của bà.
Lời đồn nói rằng, ngay trước khi lâm chung, Hàm Phong Đế đã cảm thấy Từ Hi về sau ắt tạo loạn, nên bí mật lập chiếu dụ, dặn dò Từ An Thái hậu nếu Từ Hi cậy tử làm xằng làm bậy thì lấy đạo dụ này ra, căn cứ theo tổ tông gia pháp mà trị tội.
Sau khi Hàm Phong Đế băng hà, Từ An Thái hậu từng gọi Từ Hi Thái hậu đến và đưa ra mật dụ, lấy cảnh báo tỉnh, khiến Từ Hi nơm nớp lo sợ. Vì thế, suốt thời Đồng Trị, Từ Hi Thái hậu an phận thủ thường, đối với Từ An Thái hậu muôn phần cung kính, không hề làm trái. Do thấy Từ Hi Thái hậu như vậy phụng dưỡng mình, Từ An Thái hậu dần tháo bỏ cảnh giác. Một ngày, Từ An Thái hậu bị bệnh, uống thuốc khác không khỏi, nhưng đến khi ăn thứ của Từ Hi Thái hậu thì kỳ diệu khỏi hẳn. Phấn chấn, Từ An đi dạo Di Hòa Viên, thấy cánh tay Từ Hi Thái hậu băng bó mới tra hỏi. Từ Hi thuật lại việc mình cắt cổ tay làm mồi nhử thuốc cho Từ An uống, trần tình rất là thống khổ cảm động. Từ An là người nhân từ, nghe thế rất cảm động, mới hồi cung, trước mặt Từ Hi Thái hậu mà đốt mật dụ năm nào. Sau đó, Từ Hi Thái hậu không còn kiêng dè gì, câu kết Thái y hại chết Từ An Thái hậu, dần giành quyền độc bá triều chính.
Câu chuyện này thậm chí ghi vào Sùng Lăng truyện tín lục (崇陵传信录), về sau dù cho có vài dị bản của câu chuyện nhưng đều thống nhất rằng: [Từ Hi đã giết chết Từ An]. Ngoài ra, còn có sách Vấn trần ngẫu ký (聞塵偶記) của Văn Đình Thức (文廷式) cũng đề cập một kết quả tương tự, nhưng nguyên do là bởi vì Từ An Thái hậu biết Từ Hi Thái hậu có một con riêng, và Từ Hi đã giết Từ An để bịt đầu mối cùng chiếm quyền. Dù có rất nhiều giả thuyết cùng vô số câu chuyện tạo thành, nhưng chung quy thì đó cũng chỉ là những tác phẩm văn học dân gian, bị ảnh hưởng bởi tiểu thuyết hoặc động cơ chính trị bôi nhọ Từ Hi Thái hậu, rất nhiều trong đó là đồn đoán vô căn cứ.
Nguyên nhân cái chết > Xuất huyết não

Mặc dù có sức khỏe tốt, Từ An Thái hậu thực sự đã từng ngã bệnh nhiều lần trước đó. Trong cuốn hồi ký của Ông Đồng Hòa, thầy dạy của Quang Tự Đế một thời gian, Từ An đã từng gặp một số triệu chứng mà y học ngày nay gọi là đột quỵ hay xuất huyết não.
Dựa vào trí nhớ của mình, Ông Đồng Hòa từng ghi rõ mạch chứng của Từ An Thái hậu như sau: "Thần phương: Thiên ma, đảm tinh; (mạch) án vân loại phong giản thậm trọng. Ngọ khắc nhất (mạch) án vô dược, vân thần thức bất thanh, nha khẩn. Vị khắc lưỡng phương tuy khả quán, cứu bất thỏa vân vân, tắc dĩ hữu di niệu tình hình, đàm ủng khí bế như cựu. Dậu khắc, nhất phương vân lục mạch tương thoát, dược bất năng hạ. Tuất khắc (vãn bát thời tiền hậu) tiên thệ.". Căn cứ vào bệnh tình phát triển, các chuyên gia trung y ở Trung Quốc phán đoán hơn phân nửa là do xuất huyết não đột phát, làm Từ An Thái hậu đột nhiên qua đời.
Kì thực, bệnh của Từ An Thái hậu đã có biểu hiện từ rất sớm chứ không phải đột nhiên. Khoảng tháng 3 năm Đồng Trị thứ 2 (1863), lúc chỉ mới 26 tuổi, Từ An Thái hậu từng bất ngờ ngất xỉu và bị á khẩu trong khoảng một tháng sau khi tỉnh lại, đó là một biểu hiện lâm sàng. Sự việc tiếp diễn lần thứ hai vào tháng 1 năm Đồng Trị thứ 8 (1870). Bên cạnh đó, Thuật Am bí lục từng ghi bà hai má ửng đỏ, này chính là "Gan dương thượng kháng", khả năng đã huyết áp rất cao, trực tiếp dụ phát não trúng phong, thậm chí não xuất huyết.
Trong văn hóa đại chúng

| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| Năm | Tên phim | Diễn viên |
| 1964 | Tây Thái hậu và Trân phi (西太后與珍妃) | Lâm Tịnh 林靜 |
| 1981 | Song Ấn truyền kỳ (雙印傳奇) | Doãn Bảo Liên 尹寶蓮 |
| 1983 | Hỏa thiêu Viên Minh viên (火燒圓明園) | Trần Diệp 陳燁 |
| 1983 | Thùy liêm thính chính (垂簾聽政) | Trần Diệp 陳燁 |
| 1983 | Thiếu nữ Từ Hi (少女慈禧) | Mạc Thúy Nhàn 麥翠嫻 |
| 1986 | Từ Hi ngoại truyện (慈禧外傳) | Doãn Bảo Liên 尹寶蓮 |
| 1987 | Lưỡng cung Hoàng thái hậu (兩宮皇太后) | Lưu Đông 劉冬 |
| 1989 | Nhất đại Yêu hậu (一代妖后) | Trần Diệp 陳燁 |
| 1990 | Thanh cung Thập tam hoàng triều chi Huyết nhiễm Tử Cấm Thành (滿清十三皇朝之血染紫禁城) | Sâm Sâm 森森 |
| 1993 | Hí thuyết Từ Hi (戲說慈禧) | Hà Tình 何晴 |
| 2005 | Hàm Phong vương triều chi Nhất liêm u mộng (咸豐王朝之一簾幽夢) | Cao Đan Đan 高丹丹 |
| 2005 | Nhất sinh vi nô (一生为奴) | Tống Giai 宋佳 |
| 2012 | Nữ nhân hoa (女人花) | Lâm Vĩ Quân 林韦君 |
| 2012 | Hồng tường lục ngõa (红墙绿瓦) | Trần Lị Na 陳莉娜 |
| 2012 | Đại thái giám (大太監) | Thiệu Mỹ Kỳ 邵美琪 Lương Lệ Oánh 梁麗瑩 |
| 2015 | Doanh hoàn chi chí (瀛寰之志) | Xuân Lệ 秦丽 |
Tiếng Ả Rập Maroc

| Tiếng Ả Rập Maroc |
| --- | --- |
الدارجة Darija
Phát âm: [ddæɾiʒæ]
Sử dụng tại: Maroc
Tổng số người nói: 30,6 triệu
Phân loại: Phi-ÁSemitSemit TrungẢ RậpMaghrebTiếng Ả Rập Maroc
Hệ chữ viết: chữ Ả Rập
Mã ngôn ngữ
ISO 639-3: ary
Glottolog: moro1292

Bài viết này có chứa ký tự ngữ âm IPA. Nếu không thích hợp hỗ trợ dựng hình, bạn có thể sẽ nhìn thấy dấu chấm hỏi, hộp, hoặc ký hiệu khác thay vì kí tự Unicode. Để biết hướng dẫn giới thiệu về các ký hiệu IPA, xem Trợ giúp:IPA.
Cuộc phỏng vấn với Salma Rachid, một ca sĩ người Ma rốc trong khi cô nói tiếng Ả Rập Ma-rốc.
Một người đang nói tiếng Ả Rập Maroc
Tiếng Ả Rập Maroc (tiếng Ả Rập Maroc: الدارجة المغربية, tiếng Ả Rập: اللهجة المغربية), còn được gọi là Darija (tiếng phổ thông) ở Maroc, là một thành viên của cụm phương ngữ tiếng Ả Rập Maghreb được nói ở Maroc. Nó thông hiểu lẫn nhau ở một mức độ nào đó với tiếng Ả Rập Algeria và ở mức độ thấp hơn với tiếng Ả Rập Tunisia. Nó chịu ảnh hưởng nặng nề chủ yếu bởi các ngôn ngữ Berber và ở mức độ thấp hơn bởi tiếng Latinh, tiếng Punic, tiếng Ba Tư, tiếng Pháp và tiếng Tây Ban Nha.
Trong khi tiếng Ả Rập chuẩn hiện đại hiếm khi được sử dụng trong cuộc sống hàng ngày và được sử dụng ở các mức độ khác nhau trong các tình huống trang trọng như thuyết pháp tôn giáo, sách, báo, truyền thông chính phủ, quảng bá tin tức hoặc nói chuyện chính trị, Darija là ngôn ngữ nói đại chúng tại Ma-rốc và chiếm ưu thế trong giải trí truyền hình, điện ảnh và quảng cáo thương mại.
Tiếng Ả Rập Hassaniya Sahrawi được nói ở vùng Tây Sahara đang tranh chấp, bị Maroc chiếm đóng thường được coi là một phương ngữ tiếng Ả Rập nói riêng rẽ với một số từ vựng Amazigh (Berber).
Tiếng Ả Rập Maroc có nhiều phương ngữ khu vực và giọng nói. Phương ngữ chính của nó là phương ngữ được sử dụng ở Casablanca, Rabat và Fes và do đó nó chiếm ưu thế trong phương tiện truyền thông và lấn át các phương ngữ khu vực khác như phương ngữ được nói ở Tangier và Oujda.
Nó được sử dụng như ngôn ngữ đầu tiên bởi khoảng 50% đến 75% dân số Maroc. Nửa còn lại nói một trong những ngôn ngữ Tamazight. Những người nói tiếng Tamazight Maroc có học thức có thể giao tiếp bằng tiếng Ả Rập Maroc chính thống.
Phương ngữ

Tiếng Ả Rập Ma-rốc được hình thành từ một số phương ngữ của tiếng Ả Rập thuộc hai nhóm khác nhau về mặt phả hệ: phương ngữ tiền Hilalia và Hilalia.
Phương ngữ > Phương ngữ tiền Hilalia

Phương ngữ tiền Hilalia là kết quả của các giai đoạn Ả Rập hóa sớm của Maghreb, từ thế kỷ thứ 7 đến thế kỷ 12, liên quan đến các khu định cư đô thị chính, bến cảng, trung tâm tôn giáo (zaouias) cũng như các tuyến thương mại chính. Các phương ngữ thường được phân loại theo ba loại: (cũ) đô thị, "làng" và "núi" định cư và phương ngữ Do Thái.
Phương ngữ đô thị (cổ) của Fes, Rabat, Salé, Taza, Tétouan, Ouezzane, Chefchaouen, Tangier, Asilah, Larache, Ksar el-Kebir, Meknes và Marrakech.
Phương ngữ miền núi ở miền nam và miền tây Rif có thể được phân loại thành hai phân khu: phương ngữ miền bắc (được nói bởi các bộ lạc Masmouda và Ghomara) và phương ngữ miền Nam (được nói bởi các bộ lạc của Zenata và Sanhaja).
Các phương ngữ ít di động ("làng") ở Zerhoun và Sefrou và các bộ lạc lân cận của họ (bộ lạc Zerahna; Kechtala, Behalil và Yazgha), tàn dư của các phương ngữ tiền Hilalia được sử dụng rộng rãi trước thế kỷ 12.
Judeo-Ma-rốc gần như biến mất nhưng với một nền văn học còn sót lại.
Phương ngữ > Phương ngữ Hilalia

Hilalia hay Bedouin là phương ngữ được đưa đến đến Ma-rốc sau sự định cư của một số bộ lạc Hilalin và Mâqilia ở miền tây Ma-rốc do vua Berber Almohad Yaqub Mansur mang đến.
Các phương ngữ Hilalia được nói ở Maroc thuộc phân nhóm Mâqil, một nhóm bao gồm ba khu vực phương ngữ chính: tây Morocco (Doukkala, Abda, Tadla, Chaouia, Gharb, Zaers và Sraghna), đông Maroc (L'Oriental và Khu vực Oujda) và miền tây Algeria (miền trung và miền tây Oranie), và khu vực cực nam Hassaniya (miền nam Maroc, Tây Sahara và Mauritania). Trong số các phương ngữ, tiếng Ả Rập Hassaniya thường được coi là khác biệt với tiếng Ả Rập Ma-rốc.
Ngôn ngữ Koiné đô thị hiện đại cũng dựa trên phương ngữ Hilalia và có các đặc điểm chủ yếu là Hilalia.
Một người Ma-rốc đến từ thành phố Salé nói tiếng Ả Rập Maroc.
Bản đồ ngôn ngữ Ethno ở miền bắc Maroc: Các khu vực nói tiếng tiền Hilalia màu tím (Ả Rập Núi) và màu xanh (đô thị cũ, làng).
Mily Balakirev

| Mily Alexeyevich BalakirevМилий Алексеевич Балакирев |
| --- | --- |

Thông tin cá nhân
Sinh: 
Ngày sinh: 21 tháng 12, 1836
Nơi sinh: Nizhny Novgorod
 
Mất: 
Ngày mất: 16 tháng 5, 1910
Nơi mất: Sankt-Peterburg
 
An nghỉ: Nghĩa trang Tikhvin
Nơi cư trú: Sankt-Peterburg, Nizhny Novgorod, Warszawa
Giới tính: nam
Quốc tịch: Đế quốc Nga
Nghề nghiệp: nhà soạn nhạc, nhạc trưởng, nhà sư phạm, nhà âm nhạc học, nghệ sĩ dương cầm, giáo viên âm nhạc
Gia đình: 
Hôn nhân: không có
 
Thầy giáo: Alexandre Dubuque
Học sinh: Fedir Yakymenko
Lĩnh vực: âm nhạc, dương cầm, chỉ huy âm nhạc, giáo dục âm nhạc

Sự nghiệp nghệ thuật
Đào tạo: Đại học Hoàng gia Kazan, Học viện Quý tộc Nizhny Novgorod
Thể loại: giao hưởng
Nhạc cụ: dương cầm
Thành viên của: Moguchaya kuchka
Tác phẩm: Tamara
Giải thưởng: Huân chương Thánh Stanislaus hạng 2
 
 
Website
Mily Balakirev trên IMDb
x • t • 
Portrait of Balakirev
Mily Alexeyevich Balakirev (tiếng Nga: Милий Алексеевич Балакирев, IPA: [ˈmʲilʲɪj ɐlʲɪkˈsʲeɪvʲɪtɕ bɐˈlakʲɪrʲɪf]; sinh năm 1837 tại Novgorod - mất năm 1910 tại Sankt Peterburg) là nhà soạn nhạc, nghệ sĩ đàn piano, nhạc trưởng, nhà hoạt động xã hội âm nhạc của Nga. Ông cùng với Modest Mussorgsky, Nikolay Rimsky-Korsakov, Alexander Borodin và César Cui trở thành những thành viên của nhóm Hùng mạnh. Ông là linh hồn của nhóm này. Ông cũng như các thành viên trong nhõm luôn mong muốn một thứ âm nhạc Nga thực thụ.
Cuộc đời và sự nghiệp

Mily Balakirev học vỡ lòng về âm nhạc với người mẹ của mình, tiếp theo đó là tự học trong sách vở và thực tập với dàn nhạc trong trang trịa của ông Oulibuchev, một người yêu nhạc nghiệp dư, tác giả của 3 cuốn nói về tiểu sử của Wolfgang Amadeus Mozart. Năm 10 tuổi, Balakirev học chơi piano với Dyubyuk ở Moskva. Sau trở về quê nhà học với nhạc trưởng Eizich. Nhờ có ông Ukibichev giúp đỡ, Barakirev được học tập và sau đó làm nhạc trưởng cho dàn nhạc của ông này. Trong các năm 1853-1855, Balakirev học trường đại học ở Kazan. Trong khoảng thời gian đó, ông đã tiếp thu những tư tưởng có tính chất tiến bộ về chính trị. Sau thời gian học ở trường đại học này, ông đến Sankt Peterburg và gặp nhà soạn nhạc người Nga đang có danh tiếng ở châu Âu hồi đó, Mikhail Glinka. Tuy là nhà soạn nhạc có tiếng ở lục địa già, nhưng Glinka đã bị thu hút bởi tài năng của người đàn em Balakirev. Tại chốn Sankt Peterburg hoa lệ, Balakirev trở nên nổi tiếng với tư cách là một nghệ sĩ đàn piano có tài, nhà soạn nhạc xuất sắc, nhà chỉ huy và lý luận âm nhạc tuyệt vời. Khi đã hơn 20 tuổi, năm 1861, Balakirev trở thành nhân vật trung tâm của nhóm Hùng mạnh. Ông thành lập một trường dạy nhạc miễn phí tại Sankt Peterburg, cùng với nhóm Hùng mạnh do ông lập ra sưu tầm và khám phá kho tàng dân ca Nga phong phú, đồng thời cho xuất bản toàn tập những tác phẩm của người đàn anh Glinka, tổ chức và chỉ huy những buổi hòa nhạc (trong những buổi như thế, các tác phẩm mới nhất của nhóm được giới thiệu).
Mily Balakirev là người rất yêu dân ca Nga, nên vào mùa hè năm 1860, ông đã đi dọc bờ sông Volga nổi tiếng để sưu tầm dân ca. Năm 1866, ông đã viết phần đệm và cho in tuyển tập "40 bài dan ca Nga". Balakirev đã 3 lần đến vùng Kavkaz. Ấn tượng của vùng đất miền nam nước Nga này đối với ông là không hề nhỏ chút nào, điển hình là trong bản Fantasia dành cho piano có tên Islamey và bản giao hưởng Tamara. Năm 1866, ông đến Praha, thủ đô của Cộng hòa Séc, để dựng vở nhạc kịch hay nhất của Glinka, Ruslan và Lyudmila. Buổi dàn dựng hôm ấy rất thành công. Trong thời gian tiếp theo, ông bị suy nhược thần kinh nên đã phải ngừng hoạt động từ năm 1871 đến năm 1876. Sau đó, sức khỏe của ông đã được bình phục lại và ông tiếp tục công việc của mình. Từ năm 1883 đến năm 1894, ông phụ trách công việc chỉ huy tại dàn hợp xướng của triều đình Nga hoàng.
Phong cách sáng tác

Mily Balakirev là người kế thừa truyền thống của Glinka. Ông là người đã sáng tác những tác phẩm mang tính giá trị nghệ thuật cao. Ông đã cổ vũ, dìu dắt nhóm Hùng mạnh bằng những tác phẩm tôn vinh nghệ thuật âm nhạc Tổ quốc Nga xinh đẹp. Balakierev là một nhà soạn nhạc đã đấu tranh cho một nền văn hóa âm nhạc tiến bộ và dân chủ. Ông cũng rất có uy tín trong vai trò của một người nghiên cứu âm nhạc dân gian nước mình.
Các tác phẩm

2 bản giao hưởng (1897, 1908): ba bản overture dựa trên ca khúc Nga: bản giao hưởng thơ Tamara (1882), Nước Nga (1862), Ở nước Séc (1867): nhạc cho vở bi kịch Vua Lia, tác phẩm văn học của William Shakespeare (1861); hai bản concerto cho piano và dàn nhạc giao hưởng; bản fantasia Islamey (1869) và những tác phẩm khác cho piano; 10 bản romance, nổi bật có Bài ca Gruzia, Bài hát con cá vàng, Bài hát của tên cướp,...; 2 tuyển tập dân ca Nga, đó là những gì mà Balakirev đã để lại.
Media

Chopin Suite, Op. 11 – Mazurka
Performed by
Singapore Symphony Orchestra
Hoey Choo (Conductor)
Courtesy of NAXOS
Islamej
MIDI performance by Bernd Krueger
Chú thích

1 2 3  Từ điển tác giả, tác phẩm âm nhạc phổ thông, Vũ Tự Lân, xuất bản năm 2007
Louis Althusser

| Louis Althusser |
| --- | --- |

Sinh: Louis Pierre Althusser (1918-10-16)16 tháng 10 năm 1918 Birmendreïs, Algérie thuộc Pháp
Mất: 22 tháng 10 năm 1990(1990-10-22) (72 tuổi) La Verrière, Yvelines, Pháp
Trường lớp: École normale supérieure, Đại học Paris Đại học Picardie
Tác phẩm nổi bật: Vì Marx (1965) Đọc Tư bản (1965) "Ý thức hệ và Bộ máy nhà nước ý thức hệ" (1970)
Phối ngẫu: Hélène Rytmann (cưới k. 1975; mất 1980)

Thời kỳ: Triết học thế kỷ 20
Vùng: Triết học phương Tây
Trường phái: Chủ nghĩa Marx phương Tây Chủ nghĩa Marx cấu trúc luận Chủ nghĩa Spinoza Mới
Tổ chức: École Normale Supérieure
Đối tượng chính: Chính trị học kinh tế học ý thức hệ
Tư tưởng nổi bật: Đứt gãy tri thức luận Bộ máy nhà nước ý thức hệ Chất vấn triết học
 Ảnh hưởng bởi Marx •  Bachelard •  Canguilhem •  Cavaillès •  Lacan •  Freud •  Lenin •  Mao Trạch Đông  •  Gramsci •  Hegel  •  Machiavelli •  Spinoza •  Montesquieu •  Rousseau 
 
Louis Pierre Althusser (tiếng Pháp: [altysɛʁ]; 16 tháng 10 năm 1918 – 22 tháng 10 năm 1990) là một nhà triết học Marxist người Pháp. Althusser sinh ra ở Algérie thuộc Pháp và là cựu sinh viên của Trường École normale supérieure ở Paris, nơi ông vinh dự nhận chức danh Giáo sư Triết học.
Tiểu sử > Thuở thơ ấu và thanh niên: 1918–1948

Althusser chào đời ngày 16 tháng 10 năm 1918 tại Birmendreïs, gần Algiers, bấy giờ là Algérie thuộc Pháp, trong một gia đình tiểu tư sản pied-noir nguyên quán ở Alsace, Pháp. Cha ông, Charles-Joseph Althusser, là một trung úy trong quân đội Pháp song sau về Pháp làm nhân viên ngân hàng; mẹ ông, Lucienne Marthe Berger, làm nghề giáo viên, sùng mộ Công giáo. Nhà sử học Martin Jay nhận xét rằng, giống như Albert Camus và Jacques Derrida, Althusser là "một sản phẩm của nền văn hóa thực dân Pháp ở Bắc Phi." Năm 1930, gia đình ông chuyển đến sống tại thành phố Marseille để cha ông dễ bề công tác ở Compagnie Algérienne (Công ty Ngân hàng Algérie). Althusser dành phần tuổi thơ còn lại ở đó, theo học Lycée Saint-Charles (fr) và tham gia một hội hướng đạo. Năm 1936, Althusser chuyển đến Lyon để nhập học Lycée du Parc. Về sau ông còn được nhận vào École Normale Supérieure (ENS) (Grande école), trường cao học cực kỳ danh giá của Paris. Tại Lycée du Parc, Althusser chịu ảnh hưởng tư tưởng của các giáo sư theo Công giáo, điều này đã khiến ông quyết định tham gia phong trào thanh niên Công giáo mang tên Jeunesse Étudiante Chrétienne, đồng thời ao ước muốn trở thành tu sĩ dòng Xitô. Đáng chú ý rằng, mối quan tâm về Công giáo của Althusser tồn tại song song với tư tưởng cộng sản chủ nghĩa của ông.
Chú thích

↑  Bao gồm các nhà triết học Jean Guitton (1901–1999) và Jean Lacroix (fr) (1900–1986), và nhà sử học Joseph Hours (fr) (1896–1963).
Lycée du Parc, nơi Althusser dành hai năm học tập và chịu ảnh hưởng của đức tin Công giáo
Nagavakulam

| Nagavakulam |
| --- | --- |
Nagavakulam
Quốc gia:  Ấn Độ
Bang: Tamil Nadu
Dân số (2001)
 • Tổng cộng: 17,579
Múi giờ: UTC+05:30
Nagavakulam là một thị xã panchayat của quận Madurai thuộc bang Tamil Nadu, Ấn Độ.
Nhân khẩu

Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Nagavakulam có dân số 17.579 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Nagavakulam có tỷ lệ 80% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 83%, và tỷ lệ cho phái nữ là 77%. Tại Nagavakulam, 7% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.
Nagaon

| Nagaon |
| --- | --- |

Nagaon
Quốc gia:  Ấn Độ
Bang: Assam
Dân số (2001)
 • Tổng cộng: 107,471
Múi giờ: UTC+05:30
Mã điện thoại: 3672
Nagaon là một thành phố và là nơi đặt ban đô thị (municipal board) của quận Nagaon thuộc bang Assam, Ấn Độ.
Nhân khẩu

Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Nagaon có dân số 107.471 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Nagaon có tỷ lệ 77% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 81%, và tỷ lệ cho phái nữ là 73%. Tại Nagaon, 10% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.
Trạm Nhiên Viên Trừng

| Trạm Nhiên Viên Trừng 湛然圓澄 |
| --- | --- |

Tên khai sinh: họ Hạ
Tên khác: Tán Mộc Đạo Nhân
Hoạt động tôn giáo
Tôn giáo: Phật giáo
Tông phái: Thiền tông
Lưu phái: Tào Động
Chi phái: Lộc Môn
Dòng: Vân Môn
Sư phụ: Từ Chu Phương Niệm
Đệ tử: Thụy Bạch Minh Tuyết   Thạch Vũ Minh Phương   Tam Nghi Minh Vu
Thông tin cá nhân
Sinh: 
Tên khai sinh: họ Hạ
Ngày sinh: 05/08/1561
Nơi sinh: Cối Khê, Triết Giang
 
Mất: 
Ngày mất: 04/12/1626
Nơi mất: Vân Môn Hiển Thánh Tự
 
Giới tính: nam
Quốc tịch: Đại Minh
 Cổng thông tin Phật giáo
x • t • 
Trạm Nhiên Viên Trừng (zh. 湛然圓澄, ja. Tannen Enchō, ngày 5 tháng 8 năm 1561 - ngày 4 tháng 12 năm 1626), còn có hiệu là Tán Mộc Đạo Nhân, là Thiền sư Trung Quốc đời Minh, thuộc đời thứ 27 của tông Tào Động, pháp tử của Thiền sư Từ Chu Phương Niệm. Công cuộc hoằng pháp của sư đóng một vai trò quan trọng trong việc phục hưng tông Tào Động vào cuối nhà Minh. Sư có nhiều đệ tử, trong đó có các nổi danh nhất là Thụy Bạch Minh Tuyết, Thạch Vũ Minh Phương, Tam Nghi Minh Vu.
Sư cũng là tổ sáng lập của phái Vân Môn - một trong các phái chính của tông Tào Động dưới thời nhà Minh và Thanh.
Cơ duyên ngộ đạo

Sư họ Hạ, sinh ngày 5 tháng 8 năm thứ 40 niên hiệu Gia Tĩnh, nhà Minh tại Cối Khê, tỉnh Triết Giang.
Lớn lên, sư làm người đưa thư. Sau đó do có duyên lành với Thiền Tông, sư đến tham học với Thiền Sư Ngọc Phong với vai trò là cư sĩ tại gia. Tại đây, sư đảm nhận công việc dọn nhà xí cho chúng.
Đến năm 24 tuổi, sư xuất gia với Đại sư Diệu Phong tại núi Tuế Thiên Hoang. Sau, sư đến thọ giới cụ túc và tham vấn với Thiền Sư Vân Thê Châu Hoàng - một vị cao tăng thuộc Tông Lâm Tế với chủ trương Thiền-Tịnh song tu và cũng được coi là vị tổ thứ 8 của Tịnh Độ Tông. Kế, sư đến tham yết Thiền sư Nam Tông rồi quay lại tham vấn Thiền Sư Vân Thê Châu Hoàng một lần nữa.
Ở chổ Trưởng lão Ấn Phong, sư tham thoại đầu chữ " Ai" 3 ngày thì có chút tỏ ngộ. Rồi sư tham câu thoại đầu "Càn Phong nói một chẳng nói hai" trong ba năm và được đại ngộ.
Vào năm thứ 19 (1591) niên hiệu Vạn Lịch, Thiền sư Từ Chu Phương Niệm được các vị đại phu thỉnh đến thăng tòa thuyết pháp tại Chỉ Phong Đồ. Trạm Nhiên cũng đến pháp hội này tham vấn. Vừa gặp, Thiền sư Phương Niệm tỏ vẻ hoan hỷ với sự chứng ngộ của sư và nhớ lại lời căn dặn của Tổ Huyễn Hữu Thường Thuận bảo sau này phải tìm được một người làm rạng rỡ tông Tào Động, Phương Niệm biết sư là người xứng đáng kế thừa pháp của mình.
Phương Niệm hỏi sư: "Từ Chỉ Phong Đồ đến Thanh Sơn, khi gần qua bờ Việt Vương Đài, ngó lại biển xanh, ông thấy như thế nào?"
Sư đáp bài kệ:
Phương Niệm lại đem tông chỉ của Tào Động ra hỏi, sư đều ứng đáp không ngại. Phương Niệm bèn ấn khả cho sư và khen ngợi: "Sau này, ông sẽ cắt đứt lưỡi của mọi người trong thiên hạ!"