stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Mạnh Tử
Khái niệm chủ yếu

"Nhân tâm nhất tân" (Lòng của người, một mới) - Mạnh Tử viết: Nhân, nhân tâm dã; nghĩa, nhân lộ dã (仁人心也、義人路也), nghĩa là 'Nhân' (yêu người), ấy là lòng của người; 'nghĩa' (lẽ phải chăng) ấy là đường để làm người.
"Vương đạo lạc thổ" (Đường vua, đất vui) - Mạnh Tử viết: Dưỡng sinh táng tử vô hám, vương đạo chi thủy dã (養生喪死無憾、王道之始也), nghĩa là "Nuôi sự sống, mất sự chết, đừng tiếc, ấy là bắt đầu của Vương đạo".
"Quân tử tam lạc" (Quân tử, ba vui) - Mạnh Tử viết trong sách "Tận Tâm - Thượng (盡心上)": Phụ mẫu câu tồn, huynh đệ vô cố, nhất lạc dã. Ngưỡng bất quý ư thiên, phủ bất tạc ư nhân, nhị lạc dã. Đắc thiên hạ anh tài nhi giáo dục chi, tam lạc dã (父母俱存、兄弟無故、一樂也。 仰不愧於天、俯不怍於人、二樂也。 得天下英才而教育之、三樂也), nghĩa là "Cha mẹ đều còn, anh em không bị gì, ấy là vui thứ nhất. Ngửa mặt lên trời mà không hổ, cúi đầu đối với người mà không thẹn, ấy là vui thứ nhì. Được và dạy anh tài trong thiên hạ, ấy là vui thứ ba".
"Nhất thiên vạn thặng" (Một trời, muôn xe) - Thầy Mạnh khuyên: Thị thích vạn thặng chi quân, nhược thích hạt phu (視刺萬乘之君、若刺褐夫) nghĩa là "Giết một ông vua có vạn cỗ xe thì cũng không khác việc giết một kẻ thường dân (làm nhục mình)".
Mạnh tử tiên tổ

tam thập bát thế tổ Bất Khuất
tam thập thất thế tổ Cúc
tam thập lục thế tổ Công Lưu
tam thập ngũ thế tổ Khánh Tiết
tam thập tứ thế tổ Hoàng Bộc
tam thập tam thế tổ Sai Phất
tam thập nhị thế tổ Hủy Du
tam thập nhất thế tổ Công Phi
tam thập thế tổ Cao Ngữ
nhị thập cửu thế tổ Á Ngữ
nhị thập bát thế tổ Công Thúc Tổ Loại
nhị thập thất thế tổ Cổ Công Đản Phủ, Chu Thái vương
nhị thập lục thế tổ Quý Lịch, Chu vương Quý
nhị thập ngũ thế tổ Chu Văn vương
nhị thập tứ thế tổ Chu công Đán
nhị thập tam thế tổ Lỗ Thái công
nhị thập nhị thế tổ Lỗ Dương công
nhị thập nhất thế tổ Lỗ Nguỵ công
nhị thập thế tổ Lỗ Hiến công
thập cửu thế tổ Lỗ Vũ công
thập bát thế tổ Lỗ Ý công
thập thất thế tổ Lỗ Hiếu công
thập lục thế tổ Lỗ Huệ công
thập ngũ thế tổ Lỗ Hoàn công
thập tứ thế tổ Mạnh Khánh Phủ, Lỗ Tam hoàn chi trưởng, lúc đầu xưng Trọng tôn thị, sau cải xưng Mạnh tôn thị, Mạnh thị
thập tam thế tổ Mạnh Ngao, Mạnh Mục bá
thập nhị thế tổ Mạnh Cốc, Mạnh Văn bá
thập nhất thế tổ Mạnh Miệt, Mạnh Hiến tử
thập thế tổ Mạnh Tốc, Mạnh Trang tử
cửu thế tổ Mạnh Yết, Mạnh Hiếu bá
bát thế tổ Mạnh Quắc, Mạnh Hy tử
thất thế tổ Mạnh Hà Kỵ, Mạnh Ý tử
lục thế tổ Mạnh Trệ, Mạnh Vũ bá
cao tổ phụ Mạnh Tiệp, Mạnh Kính tử
tằng tổ phụ Mạnh Mộ
tổ phụ Mạnh Mẫn
phụ Mạnh Khích, tự Công nghi.
Chú thích

↑  Tên thị tộc ban đầu là Mạnh Tôn (孟孫), gọi tắt thành Mạnh (孟). Không rõ việc này xảy ra trước hay sau khi Mạnh Tử qua đời.
↑  Theo truyền thống, tên tự của ông là Tử Xa (子車), đôi lúc viết sai thành Tử Dư (子輿) hay Tử Cư (子居), tuy nhiên theo các công trình nghiên cứu gần đây thì các tên tự này đã xuất hiện vào thế kỷ thứ III và chỉ một nhân vật lịch sử khác tên là Mạnh Kha cũng sông vào thời cổ đại Trung Quốc và bị nhầm với Mạnh Tử.
↑  Nghĩa là, vị thánh sau Khổng Tử. Hiệu do Minh Thế Tông đặt vào năm 1530. Hai thế kỷ trước năm 1530, thì thụy hiệu của Mạnh Tử là "Trâu quốc á thánh công" (鄒國亞聖公), hiệu này vẫn còn thấy trên đền thời tổ tiên Mạnh Tử tại Trâu Thành.
↑  Latinh hóa thành Mencius.
↑  “Những quan niệm của một con người chính trực”. www.minhhue.net. Truy cập ngày 21 tháng 4 năm 2014.
Novara (tỉnh)

| Novara |
| --- | --- |
—  Tỉnh  —
Tỉnh Novara
 

  Huy hiệu
 Bản đồ với vị trí tỉnh Novara ở Ý
Novara
Quốc gia:  Ý
Vùng: Piemonte
Tỉnh lỵ: Novara
Chính quyền
 • Tỉnh trưởng: Diego Sozzani
Diện tích
 • Tổng cộng: 1,339 km2 (0,517 mi2)
Dân số 
 • Tổng cộng: 365,156
 • Mật độ: 256/km2 (660/mi2)
Múi giờ: UTC+1, UTC+2
Mã bưu chính: 28100, 28010–28079
Mã điện thoại: 0161, 0163, 0321, 0322, 0323, 0331
Mã ISO 3166: IT-NO
Đơn vị hành chính: 88
Biển số xe: NO
ISTAT: 003
Novara (tiếng Ý Provincia di Novara) là một tỉnh trong vùng Piemonte của Ý. Tỉnh lỵ là thành phố Novara.
Tỉnh có diện tích 1.339 km², tổng dân số 365.156 người (2008). Có 88 đô thị trong tỉnh (.
Scalptia crispa

| Scalptia crispa> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Mollusca
Lớp (class): Gastropoda
Liên họ (superfamilia): Cancellarioidea
(không phân hạng): nhánh Caenogastropoda nhánh Hypsogastropoda nhánh Neogastropoda
Họ (familia): Cancellariidae
Chi (genus): Scalptia
Loài (species): S. crispa
Danh pháp hai phần
Scalptia crispa (Sowerby I, 1832b) 
Danh pháp đồng nghĩa
 Cancellaria crispa G.B. Sowerby I, 1832b
Scalptia crispa là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Cancellariidae.
Chú thích

1 2  Scalptia crispa (G.B. Sowerby I, 1832b). World Register of Marine Species, truy cập 6 tháng 4 năm 2010.
Bách bộ lá nhỏ

| Bách bộ lá nhỏ> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Pandanales
Họ (familia): Stemonaceae
Chi (genus): Stemona
Loài (species): S. pierrei
Danh pháp hai phần
Stemona pierrei Gagnep., 1934 
Bách bộ lá nhỏ (danh pháp: Stemona pierrei) là một loài thực vật có hoa trong họ Stemonaceae. Loài này được Gagnep. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1934.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Stemona pierrei”. Truy cập ngày 20 tháng 7 năm 2013.
Bolbitis simplex

| Bolbitis simplex> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Pteridophyta
Lớp (class): Polypodiopsida
Bộ (ordo): Polypodiales
(không phân hạng): Eupolypods I
Họ (familia): Lomariopsidaceae
Chi (genus): Bolbitis
Loài (species): B. simplex
Danh pháp hai phần
Bolbitis simplex R.C.Moran, 1990 
Bolbitis simplex là một loài thực vật có mạch trong họ Lomariopsidaceae. Loài này được R.C. Moran mô tả khoa học đầu tiên năm 1990.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Bolbitis simplex”. Truy cập ngày 16 tháng 8 năm 2013.
Phan Kế An

| Phan Kế An |
| --- | --- |
Chân dung họa sĩ lúc trẻ
Thông tin cá nhân
Sinh: 
Ngày sinh: (1923-03-20)20 tháng 3, 1923
Nơi sinh: Đường Lâm, Sơn Tây, Hà Tây (nay thuộc Hà Nội)
 
Mất: 
Ngày mất: 21 tháng 1, 2018(2018-01-21) (94 tuổi)
Nơi mất: Hà Nội
 
Giới tính: nam
Quốc tịch:  Việt Nam
Gia đình: 
Cha mẹ: Phan Kế Toại (bố)
 
Đào tạo: Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương
Lĩnh vực: Họa sĩ
Khen thưởng:  Huân chương Độc lập hạng Ba 

Sự nghiệp hội họa
Tác phẩm: Nhớ một chiều Tây Bắc, Gặt ở Việt Bắc
Giải thưởng: Giải nhất tại Triển lãm Mỹ thuật Toàn quốc (1951, 1955, 1960)
 
 
Giải thưởng
Giải thưởng Nhà nước 2001 Về văn học nghệ thuật
x • t • 
Phan Kế An (20 tháng 3 năm 1923 – 21 tháng 1 năm 2018) là một họa sĩ Việt Nam. Ông nổi tiếng là người đầu tiên được ký họa chân dung Hồ Chí Minh và là họa sĩ vẽ tranh biếm họa của báo Sự Thật.
Tiếu sử

Phan Kế An sinh ngày 20 tháng 3 năm 1923 tại Sơn Tây, là con của quan Khâm sai đại thần Phan Kế Toại của Chính phủ Trần Trọng Kim (sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, Phan Kế Toại giữ chức Bộ trưởng Bộ Nội vụ, Phó Thủ tướng Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa). Trước Cách mạng tháng Tám năm 1945, ông là một chiến sĩ cách mạng và tham gia Việt Minh cùng với các họa sĩ khác là Mai Văn Nam, Tạ Thúc Bình, Vĩnh Noãn, Mai Văn Hiến, Lê Phá, Kim Đồng, Phan Thông, Nguyễn Tư Nghiêm, Tôn Đức Lượng, Nguyễn Văn Thiện... Vũ khí khi cướp được của quân đội Nhật Bản cho Việt Minh được giấu tại tư dinh của cụ Phan Kế Toại.
Ông mất ngày 21 tháng 1 năm 2018 tại Hà Nội, hưởng thọ 95 tuổi.
Sáng tác nghệ thuật

Họa sĩ Phan Kế An thành công ở thể loại tranh sơn mài, tranh sơn dầu mà nổi tiếng nhất là bức Nhớ một chiều Tây Bắc được vẽ vào mùa đông năm 1950, khi đó ông đi kháng chiến với tư cách là đặc phái viên của báo Sự Thật, bức tranh đã gợi cho họa sĩ - nhà thơ Đoàn Việt Bắc phổ thơ và nhạc sĩ Vũ Thanh sáng tác nhạc cho ca khúc "Thả chiều vào tranh"
Ngoài ra Phan Kế An còn nổi tiếng trong các thể loại tranh đả kích - châm biếm với bút danh Phan Kích và ký họa, ông là người đầu tiên được ký họa chân dung Chủ tịch Hồ Chí Minh do Trường Chinh đặt nhiệm vụ vào năm 1948 , trong thời gian này ông đã sáng tác hơn 20 bức tranh về Bác, sau này được in lên báo Sự Thật số tháng 12 năm 1948. Hầu hết văn nghệ sĩ uy tín của nước ta thời đó như Nguyên Hồng, Thế Lữ, Nguyễn Công Hoan, Nguyễn Huy Tưởng, Nguyễn Tuân, Hoài Thanh, Hoàng Trung Thông, Trần Lê Văn, Quang Dũng, Hoàng Cầm, Anh Thơ đều được Phan Kế An ký họa.
Tác phẩm tiêu biểu

Nhớ một chiều Tây Bắc
Những đồi cọ
Bác Hồ làm việc lán Nà Lừa
Hà Nội tháng 12 năm 1972
Cánh đồng bản Bắc
Gác chuông (trưng bày tại Bảo tàng Phương Đông - Liên Xô cũ)
Bụi nứa miền xuôi (được trưng bày tại Bảo tàng Quốc gia Hermitage)
Phong tặng, Danh hiệu

Giải nhất tại Triển lãm Mỹ thuật Toàn quốc (1951 - 1955 - 1960)
Giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật (2001)
Huân chương Độc lập hạng Ba
Bolbitis guineensis

| Bolbitis guineensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Pteridophyta
Lớp (class): Polypodiopsida
Bộ (ordo): Polypodiales
Họ (familia): Dryopteridaceae
Chi (genus): Bolbitis
Loài (species): B. guineensis
Danh pháp hai phần
Bolbitis guineensis Tardieu, 1948 
Bolbitis guineensis là một loài dương xỉ trong họ Dryopteridaceae. Loài này được Tardieu mô tả khoa học đầu tiên năm 1948.
Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Bolbitis guineensis”. Truy cập ngày 28 tháng 5 năm 2014.
Owen, Wisconsin

| Owen, Wisconsin |
| --- | --- |
—  Thành phố  —
 

 
 Vị trí trong Quận Clark, Wisconsin
Owen, Wisconsin
Quốc gia: Hoa Kỳ
Tiểu bang: Wisconsin
Quận: Clark
Thành lập: 1925
Dân số (2000)
 • Tổng cộng: 936
Múi giờ: CST (UTC-6)
 • Mùa hè (DST): CDT (UTC-5)
Mã bưu chính: 54460  
Owen là một thành phố thuộc quận Clark, tiểu bang Wisconsin, Hoa Kỳ. Năm 2000, dân số của thành phố này là 936 người.
Chú thích

↑  “US Census ngày 1 tháng 7 năm 2009 est”.
↑  “All Incorporated Places: 2000 to 2009”.
1 2  “Population and Housing Occupancy Status: 2010 - State -- Place 2010 Census Redistricting Data (Public Law 94-171) Summary File”. Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ. Truy cập ngày 15 tháng 7 năm 2012.
Euchaetis elata

| Euchaetis elata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Sapindales
Họ (familia): Rutaceae
Chi (genus): Euchaetis
Loài (species): E. elata
Danh pháp hai phần
Euchaetis elata Eckl. & Zeyh., 1835 
Euchaetis elata là một loài thực vật có hoa trong họ Cửu lý hương. Loài này được Eckl. & Zeyh. mô tả khoa học đầu tiên năm 1835.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Euchaetis elata”. Truy cập ngày 12 tháng 6 năm 2013.
Nagasaki

| Tỉnh Nagasaki 長崎県 |
| --- | --- |
—  Tỉnh  —
Chuyển tự Nhật văn
 • Kanji: 長崎県
 • Rōmaji: Nagasaki-ken
 
 
Lễ hội Obon với nghi thức thả đèn lồng tōrō nagashi trên cầu Albuquerque bắc qua sông Sasebo, thành phố Sasebo, tỉnh Nagasaki.
  Hiệu kỳ Biểu hiệu
 Vị trí tỉnh Nagasaki trên bản đồ Nhật Bản.
Tỉnh Nagasaki
Tọa độ: 32°44′41,4″B 129°52′25,4″Đ﻿ / ﻿32,73333°B 129,86667°Đ﻿ / 32.73333; 129.86667 
Quốc gia:  Nhật Bản
Vùng: Kyushu (Bắc Kyushu)
Đảo: Kyushu
Lập tỉnh: 25 tháng 12 năm 1871
Đặt tên theo: Nagasaki bugyō
Thủ phủ: Nagasaki
Phân chia hành chính: 4 huyện 21 hạt
Chính quyền
 • Thống đốc: Nakamura Hōdō, Kengo Oishi
 • Phó Thống đốc: Hamamoto Makiho
 • Văn phòng tỉnh: 2-13, phường Edo, thành phố Nagasaki 〒850-8570 Điện thoại: (+81) 095-824-1111
Diện tích
 • Tổng cộng: 4,132,09 km2 (1,59.541 mi2)
 • Mặt nước: 8,5%
 • Rừng: 58,4%
Thứ hạng diện tích: 37
Dân số (1 tháng 10 năm 2015)
 • Tổng cộng: 1.377.187
 • Thứ hạng: 29
 • Mật độ: 333/km2 (860/mi2)
GDP (danh nghĩa, 2014)
 • Tổng số: JP¥ 4.310 tỉ
 • Theo đầu người: JP¥ 2,354 triệu
 • Tăng trưởng:  1,3%
 
Múi giờ: UTC+9, Giờ UTC+9
Mã ISO 3166: JP-42
Mã địa phương: 420000
Thành phố kết nghĩa: Phúc Kiến, Busan, Thượng Hải
Tỉnh lân cận: Saga
     ■ ― Thành phố / ■ ― Thị trấn  
Website: www.pref.nagasaki.jp 
Biểu trưng

Hymn: "Minami no Kaze" (南の風, "Minami no Kaze"?)
Loài chim: Uyên ương (Aix galericulata)
Cá: Cá tráp biển (Sparidae) Mực bay Nhật Bản (Todarodes pacificus) Cá nàng đào (Branchiostegus japonicus) Cá sòng Nhật Bản (Trachurus japonicus) Cá sạo xám (Parapristipoma trilineatum) Bào ngư (Haliotis) Cá sa ba (Scomber japonicus) Cá chuồn Nhật Bản (Cheilopogon pinnatibarbatus japonicus) Cá bơn vỉ (Paralichthys olivaceus) Cá cam Nhật Bản (Seriola quinqueradiata) Cá cơm Nhật Bản (Engraulis japonicus) Cá nóc Nhật Bản (Takifugu)
Hoa: Đỗ quyên Unzen (Rhododendron kiusianum)
Động vật có vú: Hươu sao (Cervus nippon)
Cây: Bách Nhật Bản (Chamaecyparis obtusa) Sơn trà Nhật Bản (Camellia japonica)
 
Nagasaki (Nhật: 長崎県 (Trường Kỳ huyện), Hepburn: Nagasaki-ken?) là một tỉnh của Nhật Bản, nằm ở phía tây đảo Kyushu. Trung tâm hành chính là thành phố Nagasaki.
Địa lý

Tỉnh Nagasaki nằm ở phía Tây Nam của Nhật Bản, thuộc phía Tây Bắc của vùng Kyushu, có lãnh thổ kéo dài 213 km theo hướng Đông Tây và 307 km theo hướng Bắc Nam. Tổng diện tích tỉnh Nagasaki là 4.105,47 km² (tính đến ngày 1 tháng 10 năm 2011). Tỉnh Nagasaki có địa hình kém bằng phẳng với núi đồi nhấp nhô khắp nơi và đường bờ biển dài đến 4.184 km (tính đến ngày 31 tháng 3 năm 2012), được tạo thành từ nhiều bán đảo, mũi đất và vịnh. Đây là đường bờ biển dài thứ hai ở Nhật Bản, chỉ sau tỉnh Hokkaido.
Thuộc phía Đông tỉnh Nagasaki là bán đảo Shimabara. Bán đảo này nằm ở phía đối diện với tỉnh Fukuoka tỉnh Kumamoto thông qua biển Ariake. Phía Nam tỉnh Nagasaki là bán đảo Nagasaki vọng ra biển Amakusa Nada, quần đảo Goto trên biển phía Tây, đảo Iki và đảo Tsushima trên vùng biển phía Tây Bắc và Hàn Quốc nằm ở bên kia eo biển phía Tây.
Tỉnh Nagasaki có các dãy núi chính là dãy núi Unzen, dãy núi Tara và dãy núi Kunimi. Trong đó, Tara và Kunimi là 2 dãy núi phân vùng khí hậu giữa tỉnh Nagasaki và với tỉnh Saga. Tất cả các thành phố thuộc tỉnh Nagasaki đều giáp biển, cũng như tất cả sông ngòi đều đổ thẳng ra biển. Vì vậy, ở Nagasaki không có sông lớn. Một số sông chính có thể kể đến là sông Honmyo, sông Saza, sông Ainoura và sông Kawatana.
Hành chính

Tỉnh Nagasaki có 13 thành phồ, 4 quận và 10 thị trấn.

Các thành phố
Gotō
Hirado
Iki
Isahaya
Matsuura
Minamishimabara
Nagasaki (thủ phủ)
Ōmura
Saikai
Sasebo
Shimabara
Tsushima
Unzen
Kinh tế

Cảng Nagasaki là nơi buôn bán sầm uất và là một cảng trọng yếu của Nhật Bản.
Văn hóa > Các Tài sản văn hóa dân gian phi vật thể quan trọng > Lễ hội Nagasaki Kunchi (長崎くんち)

Nagasaki Kunchi là một lễ hội truyền thống thường niên của ngôi đền Suwa ở thành phố Nagasaki, tỉnh Nagasaki. Lễ hội này được tổ chức trong 3 ngày, kéo dài từ ngày 7 đến ngày 9 tháng 10 hằng năm. Năm 1979, tỉnh Nagasaki đón nhận danh hiệu "Tài sản văn hóa dân gian phi vật thể quan trọng của quốc gia" đầu tiên dành cho nghi thức rước lễ có tên gọi "Nagasaki Kunchi no Hono-odori (長崎くんちの奉納踊)", vốn được xem là tiết mục đặc sắc nhất không thể bỏ qua của lễ hội truyền thống này.
Lễ hội Nagasaki Kunchi mang nhiều nét tương đồng không chỉ với những lễ hội đến từ các quốc gia thuộc nền "Văn hóa Tóc đỏ" như Bồ Đào Nha và Hà Lan, mà còn chịu ảnh hưởng từ các nước Trung Quốc và Việt Nam. Sự giao thoa văn hóa này thể hiện qua các điệu Múa Rồng (Ja odori – 龍踊), Lễ rước cá ông (Kujira no Shiofuki – 鯨の潮吹き), Lễ tung kiệu trống "Taikoyama/Kokkodesho" – 太鼓山 (コッコデショ), hài kịch Oranda Manzai (阿蘭陀万才) hay Lễ rước Chu Ấn Thuyền (Go-shuinsen –御朱印船). Trong đó, tâm điểm của lễ hội – nghi thức "Hono-odori" – lại mang ảnh hưởng của cố đô Kyoto và vùng Sakai qua các lọng che rực rỡ hay các cỗ xe kéo và kiệu rước hoành tráng.
Mối lương duyên giữa Việt Nam và Nhật Bản từng được đề cập trong diễn văn của Nguyên Chủ tịch nước Trương Tấn Sang khi ông tham dự Quốc yến của nhà vua nhật bản Akihito được tổ chức tại Tokyo vào ngày 14 tháng 3 năm 2014. Nguyên văn như sau: "Tại đô thị cổ Hội An của Việt Nam, dấu ấn của những thương nhân Nhật Bản vượt biển bằng thuyền đến giao thương cách đây hơn 400 năm vẫn còn hiện diện qua nhiều di tích như cây cầu Nhật Bản, khu mộ người Nhật Bản... Mối nhân duyên giữa một nàng công chúa Việt Nam với thương nhân Sô-ta-rô A-ra-ki trong thời kỳ này cho đến ngày nay vẫn tiếp tục được tái hiện qua lễ hội Cưn-chi tại tỉnh Na-ga-sa-ki." Điều này càng làm củng cố mối quan hệ hữu nghị giữa Việt Nam và Nhật Bản, vốn khởi đầu từ giai thoại về Công Nữ Ngọc Hoa và thương nhân người Nhật Bản Sotaro Araki thời xa xưa.
Văn hóa > Nghề thủ công truyền thống > Đồ gốm sứ

Nagasaki là quê hương của 2 thương hiệu gốm sứ Hasami và Hirado đã có tuổi đời lên đến hàng trăm năm. Từ vật dụng bàn ăn thường ngày cho đến mặt hàng quà biếu cao cấp, tuy mỗi mặt hàng có lịch sử phát triển khác nhau nhưng tựu trung, những tinh hoa kỹ thuật vẫn tiếp tục được kế thừa cho đến ngày nay qua những món đồ gốm tuyệt hảo phù hợp với lối sống hiện đại.
Văn hóa > Nghề thủ công truyền thống > Đồ gốm Hasami

Gốm Hasami đã có khoảng 400 năm hình thành và phát triển. Người ta cho rằng, gốm Hasami xuất hiện lần đầu tiên vào năm 1599, khi các lò nung được dựng nên tại 3 khu vực thuộc thị trấn Hasami. Chén gốm "Kurawanka" ra đời vào thời Edo với lớp màu nhuộm đơn giản nhưng lại có độ bền cao và khó nứt vỡ đã xóa bỏ định kiến "gốm sứ là đồ cao cấp khó có thể sở hữu" của người Nhật thời bấy giờ, từ đó trở thành vật dụng bàn ăn thường ngày đóng vai trò quan trọng trong văn hóa ẩm thực của người bình dân. Cho đến ngày nay, Hasami vẫn tiếp tục cho ra đời các mẫu gốm sứ hiện đại, mới lạ với giá cả hợp lý.
Văn hóa > Nghề thủ công truyền thống > Đồ gốm Hirado

Người ta kể rằng khởi nguồn của làng gốm Hirado là khi lãnh chúa của Shigenobu Matsura của phiên Hirado đã cho vận hành một lò nung ngay tại địa phương vào năm 1598. Sau đó, nhằm tìm kiếm các nguyên liệu hảo hạng hơn, ông tiếp tục đi xa hơn về phía đông và chính thức dừng cuộc hành trình vào năm 1637 tại thị trấn Mikawachi ngày nay, sau đó lập nên các lò nung dành riêng cho gốm Hirado. Kể từ khi đi vào hoạt động, các lò gốm Hirado luôn đòi hỏi những người thợ phải có tay nghề cao, từ đó cho ra đời nhiều mẫu mã đa dạng, từ vật dụng bàn ăn dành cho tầng lớp bình dân cho đến cống phẩm dâng lên triều đình và Mạc phủ. Gốm Hirado nổi tiếng là những sản phẩm gốm sứ độc đáo mà không có nơi nào sản xuất ra được, thể hiện ở những nét cọ tỉ mỉ, tinh tế hay lớp phủ trong suốt của loại sứ thấu quang đặc trưng thời Minh Trị.
Văn hóa > Nghề thủ công truyền thống > Thủ công mỹ nghệ Nagasaki

Tỉnh Nagasaki có những ngành nghề thủ công truyền thống được lưu truyền từ xa xưa. Vốn là cửa ngõ giao thương với thế giới nên ở Nagasaki hình thành nên một nền văn hóa phồn thịnh và đa màu sắc, từ đó góp phần mài giũa các kỹ năng thủ công mỹ nghệ độc đáo làm nên tên tuổi của địa phương.
Văn hóa > Nghề thủ công truyền thống > Búp bê Koga

Búp bê Koga là một trong 3 loại búp bê đất sét nổi tiếng nhất ở Nhật Bản đã có tuổi đời hơn 400 năm. Búp bê Koga bắt đầu xuất hiện vào năm 1592 và mang dáng dấp của nhiều yếu tổ ngoại quốc đặc trưng của một địa phương mở cửa giao thương với nước ngoài, từ cách phối màu tươi sáng, rực rỡ cho đến cách thiết kế nhân vật, chẳng hạn như nhân vật "Acha-san" (cách gọi người Trung Quốc theo tiếng địa phương) hay quý bà trong trang phục Tây phương. Có khoảng 90 loại búp bê Koga khác nhau với kỹ thuật và mẫu mã vẫn được gìn giữ nguyên vẹn kể từ thời Edo. Hiện tại, nghệ nhân Kenichi Ogawa – hậu duệ thứ 19 của gia tộc – là người duy nhất kế thừa và tiếp tục ngành nghề chế tạo búp bê Koga truyền thống này. Từ công đoạn nhào nặn đất sét để tạo hình cho đến khi bỏ vào lò nung và lên màu đều được ông thực hiện hoàn toàn bằng phương pháp thủ công một cách tỉ mỉ.
Văn hóa > Nghề thủ công truyền thống > Con quay Sasebo

Con quay của thành phố Sasebo, tỉnh Nagasaki có đặc trưng là hình dáng củ kiệu mềm mại cùng màu sắc nổi bật hiếm, là sản phẩm nổi tiếng toàn Nhật Bản. Hình dạng con quay được cho là du nhập vào Nagasaki từ các nước phía Nam, cùng với việc sử dụng 5 màu sắc xanh lam/xanh lá cây, đỏ, vàng, trắng (màu của nguyên liệu gốc) và đen cũng được cho là áp dụng thuyết Ngũ hành của Trung Quốc. Cách chơi cũng vô cùng đơn giản. Người chơi sẽ điều khiển con quay của mình và cố gắng đánh bại đối thủ bằng cách giật sợi dây được buộc vào chiếc kim nhọn ở đuôi.
Giáo dục > Một số trường đại học ở Nagasaki

Đại học Nagasaki - Nagasaki University
Đại học Tỉnh lập Nagasaki - Nakasaki Prefectural Public University
Đại học nữ Kassui - Kassui Women's University
Đại học Nagasaki Wesleyan - Nagasaki Wesleyan University
Đại học Ngoại ngữ Nagasaki - Nagasaki University of Foreign Studies
Đại học Quốc tế Nagasaki - Nagasaki International University
Đại học Khoa học tổng hợp Nagasaki - Nagasaki Institute of Applied Science
Cao đẳng sơ cấp Nagasaki - Nagasaki Junior College
Đại học Công giáo Nagasaki Junshin - Nagasaki Junshin Catholic University
Giáo dục > Các ngành đào tạo

Tại Nagasaki đào tạo đa dạng từ khối ngành Tự nhiên với các môn như Y học nhiệt đới châu Á hay Hóa học, Kĩ thuật, cho đến khối ngành Xã hội với các môn như Ngôn ngữ học, Lịch sử, Kinh tế và Giáo dục.
Lĩnh vực khoa học xã hội gồm có: Ngôn ngữ học, khoa học xã hội, xã hội học, giáo dục và đào tạo giáo viên.
Lĩnh vực khoa học tự nhiên gồm có: Kỹ thuật công nghệ, Thủy sản, y tế và bảo hiểm.
Lĩnh vực tổng hợp của khoa học xã hội và tự nhiên gồm có: Đời sống sinh hoạt, các môn nghệ thuật và tổng hợp các môn về kỹ nghệ. Ngoài ra, hiện nay còn có các khóa học tiếng Nhật đặc biệt dành cho sinh viên quốc tế (tức lớp học tiếng Nhật từ cơ bản đến nâng cao).
Ngoài ra, Trung tâm hỗ trợ du học sinh ở Nagasaki (Nagasaki International Student Support Center) sẽ giới thiệu các trường đại học trong tỉnh và hỗ trợ cuộc sống của bạn, do đó bạn có thể hoàn toàn an tâm khi đến du học nơi này.
Thể thao

Nagasaki thường chơi bóng đá và tennis rất nhiều
Du lịch

Tỉnh Nagasaki nằm ở phía Tây Bắc của Kyushu –  vùng địa lý thuộc phần cực tây của Nhật Bản, cách Tokyo khoảng 2 giờ di chuyển bằng máy bay. Với ba mặt đều giáp biển nên tỉnh Nagasaki có hệ sinh thái vô cùng phong phú với nhiều hòn đảo và bán đảo tuyệt đẹp. Đây cũng là địa phương sở hữu nhiều hòn đảo nhất ở Nhật Bản với số lượng lên đến 594 đảo, bao gồm quần đảo Goto, quần đảo Iki và đảo Tsushima. Không chỉ được bao quanh bởi làn nước biển trong vắt, những hòn đảo xinh đẹp này còn mang đậm dấu ấn lịch sử với cảnh vật thiên nhiên trù phú, nguồn tài nguyên hải sản đa dạng và nhiều địa danh du lịch hấp dẫn.
Để đến được quần đảo Goto, quần đảo Iki và đảo Tsushima, bạn có thể đi thuyền từ cảng Nagasaki, cảng Sasebo và cảng Hakata (tỉnh Fukuoka), hoặc cũng có thể đi bằng máy bay từ sân bay Nagasaki hoặc sân bay Fukuoka tùy theo khu vực. Việc di chuyển đến các đảo này khá tiện lợi vì lịch vận hành của các chuyến tàu và chuyến bay được thiết kế khá dày đặc trong điều kiện thời tiết tốt.
Du lịch > Các Di sản Văn hóa ở Nagasaki

Tỉnh Nagasaki có 2 địa danh được công nhận là Di sản văn hóa Thế giới, cùng với các di tích cấu thành nằm rải rác đó đây.
Du lịch > Các Di sản Văn hóa ở Nagasaki > Các nhà thờ và địa điểm Cơ đốc giáo tại Nagasaki

Kitô giáo ở Nhật Bản đã có lịch sử hơn 450 năm. Nhóm di tích này được đăng ký là Di sản Văn hóa Thế giới vào năm 2018, là một minh chứng quý giá về quá trình hình thành và truyền bá của Kitô giáo tại Nhật Bản.
Du lịch > Các Di sản Văn hóa ở Nagasaki > Các địa điểm của Cải cách Công nghiệp Minh Trị tại Nhật Bản: Sắt thép, Đóng tàu và Khai mỏ

Tỉnh Nagasaki – nơi tiếp xúc duy nhất với phương Tây – đã nhanh chóng tiếp nhận công nghệ từ nước ngoài và áp dụng vào công cuộc hiện đại hóa Nhật Bản. Có tất cả 8 địa điểm (trong đó có cả những địa điểm du lịch nổi tiếng như đảo Chiến hạm – Gunkan-jima) đã được đăng ký là Di sản Văn hóa Thế giới vào năm 2015 với tư cách là các di sản cấu thành của "Di sản Cải cách Công nghiệp Minh Trị tại Nhật Bản: Sắt thép, Đóng tàu và Khai mỏ".