Chiến dịch đổ bộ đường không Rzhishchev–Bukrin
Diễn biến chiến dịch > Các trận đánh tại khu vực đầu cầu Bukrin

Ngày 26 tháng 9, G. K. Zhukov đã báo cáo với I. V. Stalin về những thất bại đầu tiên trong cuộc đổ bộ đường không xuống căn cứ đầu cầu Bukrin, về tình trạng thiếu đạn dược và lương thực của đội quân đổ bộ và yêu cầu nghiên cứu một phương án khác để tấn công vào Kiev, nhưng I. V. Stalin bác bỏ đề xuất đó. Ông cho rằng:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Chúng ta chưa thử tấn công theo đúng quy cách mà đã vội thoái lui. Cần phải thực hiện đột phá từ bàn đạp hiện có. Vì trong lúc này, phương diện quân khó có thể tạo được một bàn đạp mới. | ” |
— I. V. Stalin., 
Những ý kiến của I. V. Stalin rõ ràng là không có cơ sở vì ngay trong ngày 26 tháng 9, Tập đoàn quân 38 đã mở lại cuộc tấn công trên khu vực đầu cầu Lyutezh và chiếm được một căn cứ bàn đạp tuy nhỏ nhưng rất gần phía Bắc thành phố Kiev và đến ngày 29 tháng 9, đã phát triển căn cứ này sang cả khu vực Svaromye (Novi Petrivtsi) ở cánh trái Tập đoàn quân 60.
Trong các ngày 24 đến 29 tháng 9, Tập đoàn quân 40 đổ bộ thêm 4 sư đoàn bộ binh sang khu vực đầu cầu. Sư đoàn bộ binh 309 đánh chiếm các thị trấn Monostyrok (???) và Shchuchynka (Balyko-Shchuchynka); sư đoàn bộ binh 161 chiếm giữ làng Trakhtemirov; sư đoàn bộ binh 337 chiếm làng Zarubentsy và sư đoàn bộ binh 38 chiếm điểm cao Grigorevka. Ngày 26 tháng 9, tướng Rybalko thử đưa một tiểu đoàn xe tăng T-34 của lữ đoàn xe tăng 91 vượt sông trong dải của Tập đoàn quân 40; nhưng ngay trong 10 chuyến phà đầu tiên chỉ có 4 chiếc sang được bờ Tây Dniepr, 6 chiếc bị các máy bay Ju-87 (Đức) đánh chìm xuống sông cùng với các con phà. Từ ngày 23 đến ngày 29 tháng 9, các phi vụ không kích nhằm vào khu vực đầu cầu Bukrin của không quân Đức Quốc xã tăng dần lên. Ngày 22 tháng 9, chỉ có 16 phi vụ; ngày 23 tháng 9 đột ngột tăng lên 43 phi vụ; ngày 24 tháng 9, 122 phi vụ được ghi nhận; ngày 24 tháng 9, có đến 440 phi vụ không kích nhằm vào khu vực Shchuchynka, ngày 25 tháng 9, 60 phi vụ Henschel-126 và 23 phi vụ Ju-87 nhằm vào điểm cao Grigorevka. Ngày 26 tháng 9, không quân Đức Quốc xã tổ chức một trận ném bom quy mô lớn vào các căn cứ đầu cầu trong khu vực Bukrin gồm trên 1.000 phi vụ, huy động các máy bay của cả hai tập đoàn quân không quân 2 và 4 (Đức) cùng tham gia. Dưới các trận mưa bom, các đợt tấn công của Tập đoàn quân 40 (Liên Xô) nhằm bắt liên lạc với 3 nhóm quân đổ bộ đường không đang hoạt động ở sau lưng quân Đức đều không thành công.
Ngày 27 tháng 9, các lực lượng cơ bản của hai quân đoàn xe tăng 24 và 48 (Đức) đã tập kết xong trước khu vực Bukrin và bắt đầu các hoạt động chặn kích tại các căn cứ đầu cầu của quân đội Liên Xô. Ở phía Bắc, Sư đoàn xe tăng 19 (Đức) tấn công khu vực Shchuchynka và chặn được hướng mở rộng bàn đạp này của sư đoàn bộ binh 309 tại Plya (Pii) và tiến ra bờ sông Dniepr ở phía Đông Shchuchynka. Trung đoàn bộ binh cận vệ 88 bị cắt rời khỏi chủ lực Sư đoàn 309 và bị bao vây tại Khodorov. Mặc dù ngày 28 tháng 9, trung đoàn này cố gắng đánh nống ra khu vực Plya, Grushev và Potaptsy để kết nối với nhóm quân dù của lữ đoàn 3 còn trên 300 quân hoạt động ở đây nhưng đều bị xe tăng Đức đẩy lùi. Ở khu vực Bukrin, các sư đoàn bộ binh 72, 112 (Đức) được sư đoàn xe tăng 7 và sư đoàn cơ giới 20 mở đường đã đánh chiếm làng Malyi Bukrin ngày 27 tháng 9. Ngày 28 tháng 9, sư đoàn xe tăng 7 (Đức) chiếm làng Bolshoy Bukrin và chia cắt sư đoàn bộ binh 161 cùng lữ đoàn xe tăng 36 (Liên Xô), dồn họ về sát bờ sông Dniepr trong khu vực Zarubentsy nhỏ hẹp. Sư đoàn bộ binh 337 (Liên Xô) bị dồn về khu vực Grigorevka. Tướng N. F. Vatutin yêu cầu Tập đoàn quân 27 điều Sư đoàn bộ binh 38 và Tập đoàn quân xe tăng cận vệ 3 điều Lữ đoàn xe tăng 91 vượt sông sang khu vựa Grigorevka, giữ được bàn đạp tại đây. Quá về phía Nam, ngày 29 tháng 9, sư đoàn bộ binh 255 (Đức) chiếm được làng Buchak bên bờ Tây sông Dniepr nhưng không tiêu diệt được căn cứ bàn đạp của sư đoàn bộ binh 340 cách đó 5 km về phía Bắc. Ngày 30 tháng 9, Sư đoàn xe tăng 3 và Sư đoàn bộ binh 57 Đức tổ chức tấn công từ Studenets ra sông Dniepr nhưng cũng bị chặn đứng trước ba căn cứ đầu cầu nhỏ do sư đoàn bộ binh 133 và các lữ đoàn bộ binh 16, 103 của Tập đoàn quân 47 đóng giữ. Góp phần lớn vào việc giữ được các căn cứ bàn đạp tại khu vực Shchuchynka, Zarubentsy, Grigorevka, phía bắc Buchak và phía Đông Studenets có vai trò của Quân đoàn pháo binh chiến lược 7 trực thuộc thuộc Bộ Tư lệnh pháo binh Liên Xô hoạt động tại bờ Đông sông Dniepr. Quân đoàn này đã gần như thay thế cho không quân trong việc bắn chặn đường tiến công của các sư đoàn xe tăng Đức, yểm hộ đắc lực cho bộ binh và xe tăng trên bờ Tây.
Ngày 12 tháng 10, Phương diện quân Voronezh tiếp tục đưa thêm 3 sư đoàn bộ binh và Lữ đoàn xe tăng cận vệ 47 vượt sang khu vực Zarubentsy và mở cuộc phản kích, chiếm lại làng Bolshoy Bukrin. Ngôi làng Malyi Bukrin đã bị hai bên giành giật nhau liên tục và qua bốn lần đổi chủ chỉ trong một tuần. Đến ngày 19 tháng 9, mỗi bên chia nhau chiếm giữ một nửa ngôi làng giờ đây chỉ còn lại những đống gạch vụn đổ nát. Ở cánh phải, được tăng cường lữ đoàn xe tăng cận vệ 8, các sư đoàn bộ binh 309 và 253 đã từ Shchuchinka và Khodorov mở hai mũi đột kích gặp nhau nối liền hai mảnh của căn cứ bàn đạp nhưng vẫn không thể vượt qua được Sư đoàn xe tăng 19 (Đức). Nhóm đổ bộ của lữ đoàn dù 3 tiếp tục giao chiến với quân Đức trong vòng vây tại Pya và Grushev. Mọi nỗ lực của các sư đoàn thuộc Tập đoàn quân 40 từ ngày 20 tháng 10 đều nhằm giải vây cho cánh quân này. Ngày 23 tháng 10, tiểu đoàn xe tăng cận vệ 88 và sư đoàn bộ binh 309 mở được một hành lang nhỏ và đưa được quân số còn lại gồm hơn 100 người của toán quân dù ra khỏi vòng vây. Ở cánh trái, ngày 23 tháng 11, Tập đoàn quân 52 thuộc Phương diện quân Ukraina 2 vượt sông Dniepr đánh chiếm Cherkassy và bàn đạp Kanev trong khuôn khổ Chiến dịch Nizhni Dnieprovsk đã đón gặp một toán quân lớn hơn 500 người từ hậu tuyến của quân Đức đánh ra bờ sông Ros. Ban đầu, Bộ tư lệnh tập đoàn quân 52 báo cáo đó là các đơn vị du kích. Tuy nhiên, Bộ tổng tư lệnh quân đội Liên Xô khẳng định không có đơn vị du kích nào lớn như vậy hoạt động ở khu vực này. Ngày 25 tháng 11, Sở chỉ huy Tập đoàn quân 52 cải chính lại thông tin này và cho biết chính xác đó là đội đổ bộ đường không thuộc lữ đoàn 5 do đại tá P. M. Sidorchuk chỉ huy đang đóng sở chỉ huy chính tại khu rừng Taganchansk phía Nam Kanev. Toán quân này đã nhập vào đội hình Sư đoàn bộ binh 254 của Tập đoàn quân 52.