Alix của Hessen và Rhein
Hoàng hậu Nga > Thế chiến thứ I

Sự bùng nổ của Thế chiến thứ I là thời điểm then chốt đối với Nga và Aleksandra. Trong cuộc chiến, Đế quốc Nga dưới triều Romanov phải đối đầu với đối thủ mạnh hơn là Đế quốc Đức dưới triều Hohenzollern. Khi Aleksandra hay tin về lệnh tổng động viên của Nga, bà đã xông vào phòng làm việc của chồng và la, "Chiến tranh! Mà tôi thì chẳng biết chút gì về nó! Đây chính là dấu chấm hết của mọi thứ."
Đại Công quốc Hessen và Rhein do em trai bà cai trị là một phần của Đế quốc Đức. Đây chính là nơi sinh của Aleksandra, là lý do khiến nhân dân Nga không thích bà và buộc tội bà là câu kết với người Đức. Kaiser Wilhelm II cũng là anh họ của Aleksandra. Trớ trêu thay, một trong những điểm chung ít ỏi của Hoàng hậu Aleksandra và mẹ chồng, Thái hậu Maria, lại là sự chán ghét tột cùng ông Wilhelm II. Wilhelm thường đối xử với bà bằng vẻ trịch thượng, coi bà chỉ như một vương nữ Đức kém quan trọng. Chị gái Aleksandra, Irene, thì đã cưới em trai Kaiser Wilhelm là Heinrich và cũng theo phe Đức.
Khi sa hoàng thân chinh ra tiền tuyến vào năm 1915 để nắm quyền chỉ huy quân đội, ông để Aleksandra lại thủ đô Sankt-Peterburg làm nhiếp chính. Em chồng của bà là Aleksandr Mikhaylovich ghi nhận, "Khi hoàng đế ra trận thì lẽ tất nhiên là vợ ngài nắm quyền thay cho ngài." Aleksandra không có kinh nghiệm triều chính. Bà liên tục bổ nhiệm và tái bổ nhiệm những bộ trưởng bất tài, khiến bộ máy chính quyền không khi nào hoạt động ổn định và hiệu quả. Điều này đặc biệt nguy hiểm trong một cuộc chiến tranh tiêu hao, vì cả quân đội lẫn nhân dân đều không được tiếp tế đầy đủ.
Trong cuộc chiến, hoàng gia cũng dấy lên một mối lo ngại sâu sắc về tầm ảnh hưởng của Hoàng hậu Aleksandra lên những vấn đề chính trị quan trọng thông qua sa hoàng và ảnh hưởng của Grigori Rasputin lên bà, vì những điều này được xem là gây kích động quần chúng, đe dọa sự an nguy của hoàng vị và sự tồn vong của đất nước. Grigori sớm trở thành cố vấn thân cận của Aleksandra và bị nhiều người cho là có thông dâm với hoàng hậu, song đây chỉ là tin thất thiệt. Dù vậy Aleksandra vẫn là trung tâm của nhiều tin đồn tiêu cực và còn bị cho là gián điệp Đức tại triều đình Nga. Thay mặt cho các hoàng thân của sa hoàng, Elisabeth của Hessen và Rhein và Victoria Melita của Sachsen-Coburg và Gotha được cử ra làm trung gian để xin Aleksandra trục xuất Rasputin khỏi triều đình hòng bảo vệ chính bà và danh tiếng của hoàng vị, trong đó Elisabeth xin những hai lần, song hoài công. Tương tự vậy, nhiều đại vương công đã thử lý lẽ với sa hoàng nhưng cũng không đạt được gì.
Cũng trong giai đoạn xung đột năm 1916–1917 này, Marie xứ Mecklenburg-Schwerin đã lên kế hoạch đảo chính và phế truất sa hoàng với sự hỗ trợ của bốn trung đoàn vệ binh hoàng gia bằng cách chiếm Cung điện Aleksandr, ép sa hoàng thoái vị rồi đưa hoàng tử Aleksei còn nhỏ tuổi lên ngôi dưới quyền nhiếp chính của con trai bà ta, Kirill Vladimirovich của Nga.
Có nhiều tài liệu chứng minh Thái hậu Maria Feodorovna cũng có tham gia vào kế hoạch đảo chính trên hòng phế truất con trai mình và bảo vệ đất nước. Kế hoạch là Maria sẽ ra tối hậu thư cho sa hoàng, hăm là ông phải trục xuất Rasputin nếu không chính bà sẽ rời thủ đô – đây cũng chính là tín hiệu để bắt đầu cuộc đảo chính. Kế hoạch thay ngôi do bà sắp đặt ra sao vẫn chưa được chứng thực, nhưng có hai khả năng như sau: một là Đại Công tước Pavel Aleksandrovich của Nga sẽ nắm quyền nhân danh bà, rồi sau đó chính bà sẽ lên làm nữ hoàng; hai là bà và Pavel Aleksandrovich sẽ cho Thái tử Aleksei tức vị, còn Maria và Pavel thì chia sẻ quyền nhiếp chính trong thời gian thái tử còn nhỏ tuổi. Có người cho rằng Hoàng hậu Aleksandra đã được thông báo về kế hoạch đảo chính này. Khi Maria Feodorovna gửi tối hậu thư cho sa hoàng, bà đã thuyết phục ông lệnh cho mẹ mình rời khỏi kinh đô. Do vậy, trong cùng năm ấy, Thái hậu đã rời Sankt-Peterburg và tới sống ở Cung điện Mariyinsky tại Kiev. Kể từ đó bà không quay lại thủ đô của Nga lần nào nữa.