stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Zingiber odoriferum

| Zingiber odoriferum> Tình trạng bảo tồn |
| --- | --- |
 Cực kỳ nguy cấp  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
(không phân hạng): Commelinids
Bộ (ordo): Zingiberales
Họ (familia): Zingiberaceae
Phân họ (subfamilia): Zingiberoideae
Tông (tribus): Zingibereae
Chi (genus): Zingiber
Loài (species): Z. odoriferum
Danh pháp hai phần
Zingiber odoriferum Blume, 1827 
Danh pháp đồng nghĩa
 Zingiber aquosum Blume, 1827  Zingiber pachystachys Valeton, 1918  Zingiber tongtak K.Schum., 1904 
Zingiber odoriferum là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Carl Ludwig Blume miêu tả khoa học đầu tiên năm 1827.
Mẫu định danh

Các mẫu định danh bao gồm:
Z. aquosum: Hasselt J.C.v. s.n.; do nhà thực vật học người Hà Lan Johan Coenraad van Hasselt (1797-1823) thu thập tại đảo Java. Mẫu holotype lưu giữ tại Naturalis, Leiden (L), barcode: L0041177.
Z. odoriferum: Kuhl H. & Hasselt J.C.v. s.n., do nhà thực vật học người Đức Heinrich Kuhl (1796-1821) và nhà thực vật học người Hà Lan Johan Coenraad van Hasselt thu thập. Mẫu holotype lưu giữ tại Naturalis, Leiden (L).
Z. pachystachys: Koorders S.H. s.n.; do nhà thực vật học người Hà Lan Sijfert Hendrik Koorders (1863-1919) thu thập tại đảo Java. Mẫu lưu tại Trung tâm Nghiên cứu Sinh học Indonesia tại Cibinong (BO).
Lịch sử phân loại

Danh pháp Z. aquosum được bác sĩ kiêm nhà thực vật học người Tây Ban Nha Francisco Noroña (1748-1788) đề cập lần đầu tiên trong sách xuất bản năm 1790 (sau khi ông mất) với tên gọi thông thường balacatoà, nhưng danh pháp này là không hợp lệ và trần trụi (nom. inval. nom. nud.), do chỉ có mỗi danh pháp Latinh kèm tên gọi thông thường trong tiếng Java.
Năm 1827, Carl Ludwig Blume mô tả đồng thời hai loài là Z. aquosum (tên gọi thông thường trong tiếng Sunda: belakatoa) và Z. odoriferum (tên gọi thông thường trong tiếng Sunda: dongtak hay tongtak montjet. Hai loài này được công nhận trong Miquel (1859) và Schumann (1904); nhưng Valeton (1904 a, b, 1918) cho rằng chúng chỉ là một loài với danh pháp được ông công nhận là Z. odoriferum.
Schumann (1904) cũng mô tả loài Z. tongtak còn Valeton (1918) mô tả loài Z. pachystachys. Hai danh pháp này hiện nay cũng như Z. aquosum đều được coi là đồng nghĩa của Z. odoriferum var. odoriferum.
Phân loại

Schumann (1904) và Valeton (1904) xếp Z. odoriferum trong tổ Lampugium / Lampuzium (= tổ Zingiber).
Valeton (1918) chia Z. odoriferum thành 4 thứ là:
var. 1: genuina (nguyên chủng): Cành hoa bông thóc tù chứ không rộng, lá bắc với đỉnh tù hay thuôn tròn hiếm khi gần nhọn, có mấu nhọn, có lông tơ với mép có lông nhung, các lá bắc thấp nhất lớn, thùy giữa cánh môi rộng như dài (1,5 × 1,5 cm), nhị lép bên thuôn tròn, nhụy lép dài 6 mm, hình dùi. Có lẽ có trong mọi khu rừng miền núi ở Tây Java.
tomentosa: Mặt dưới lá và lưỡi bẹ rậm lông nhung, lá bắc có lông măng. Pasir Walang gần Nanggerang (tỉnh Tây Java), cao độ 1.050 m; đảo Nusa Kambangan (tỉnh Trung Java) 300 m.
glabrior: Mặt dưới lá thưa lông mạng nhện, lá bắc gần nhẵn nhụi. Núi Gedeh, Tjibodas 1.500 m; Boerangrang (tỉnh Tây Java) 900 m; Tjikukur 1.600 m; Nirmala (tỉnh Tây Java) 1.100 m; núi Sesepan (gần Buitenzorg, tỉnh Tây Java).
var. 2: aquosa: Cành hoa bông thóc và lá hoàn toàn nhẵn nhụi, lá bắc rất nhọn, cánh môi rất rộng. Núi Salak, Tjiapoes (tỉnh Tây Java) 500 m; Pasir Pogor (tỉnh Tây Java) 1.000 m; Bodjong Manis (tỉnh Banten) 200 m.
var. 3: angustifolia: Lá không cuống, tỷ lệ dài: rộng 9-10 (60 × 6 cm), lông hình mạng nhện, lá bắc tù, có mấu nhọn, có lông tơ, cánh môi dài hơn rộng (1,8 × 1,3 cm), nhị lép bên ngắn và thuôn tròn. Núi Beser (Tjibeber, tỉnh Tây Java) 1.300 m.
var. 4: borneensis (= Z. gracile Gagnepain msc in Herb. Bog. không Jack 1820): Tương tự nguyên chủng, cành hoa bông thóc hẹp hơn và nhọn, cánh môi hình trứng 1,8 × 1,5 cm, nhị lép bên nhọn, nhụy lép hình chỉ, dài tới 1,3 cm. Borneo, trồng tại vườn thực vật, XI B3 27, 39, 59 (cây cuối cùng này nguồn gốc không rõ).
Hiện nay người ta công nhận 2 thứ là:
Z. odoriferum var. odoriferum: Nguyên chủng. Bao gồm các thứ 1, 2, 3 của Z. odoriferum và Z. pachystachys trong Valeton (1918). Theo POWO thì thứ này có trên đảo Java và quần đảo Andaman.
Z. odoriferum var. borneense Valeton, 1918: Theo POWO thì thứ này có trên đảo Borneo.
Phân bố

Loài này có tại Indonesia (trên các đảo Java, Borneo) và có thể có ở quần đảo Andaman (Ấn Độ).
Mô tả

Thân lá cao 1–2 m. Lá từ không cuống tới có cuống rất ngắn, thuôn dài-hình mác, tới 40 × 9 cm, đỉnh nhọn thon, đáy nhọn hoặc thuôn tròn, gần mọng, mặt trên màu xanh lục, sáng bóng, mặt dưới nhạt màu hơn, đặc biệt về phía gân từ thưa tới rậm lông tơ hình mạng nhện áp ép lỏng lẻo. Cuống lá tại gân ở đáy phiến lá mập, mặt trên lõm, dài và rộng ~5 mm. Lưỡi bẹ có khía sâu hoặc chẻ đôi tới đáy, các thùy lớn hình trứng lệch-tam giác, đỉnh thuôn tròn, ở lá già dài 1-1,5 cm, ở lá non ngắn hơn, mép dạng màng, có lông măng. Cán hoa ngẩng cao, dài 40–100 cm, đường kính 1,5 cm, với các bẹ dạng vảy sẫm màu thuôn tròn bao bọc, các bẹ phía dưới đỉnh có mấu nhọn. Cành hoa bông thóc thuôn dài, hình thoi-hình trụ tù hay nhọn, dài tới 20 cm, rộng 2,5–4 cm, xếp lợp hơi chặt. Lá bắc xếp lợp chặt và áp ép, hình trứng ngược-thuôn dài hình mác, dài 4,5 cm, các lá bắc phía trên rộng 2,5 cm, đỉnh thuôn tròn hay nhọn hoặc tù kết thúc bằng đỉnh nhọn đột ngột nhỏ, các lá bắc phía dưới đỉnh có mấu nhọn ngắn, khi non rậm lông sau nhẵn nhụi, mép dạng màng rậm lông lụa, phần rời hình phỏng thoi, màu xanh lục cuối cùng chuyển thành nâu đỏ, hoa 1-2, nở cùng một lúc. Lá bắc con dài ~2 cm, dạng mo áp ép, bền và cùng phát triển. Hoa dài 6 cm, màu vàng nhạt. Đài hoa tương tự lá bắc con và hơi dài hơn, nhọn, dạng mo, hơi phồng phía trên điểm giữa. Ống tràng thanh mảnh, dài ~5 cm. Cánh hoa dài 2,5–3 cm, thò ra, hình mác nhọn; cánh lưng thẳng-tỏa rộng và rất lõm, tương tự như hình vòm, rất nhọn; các cánh trước hẹp hơn, tỏa rộng và nhô ra. Cánh môi 3 thùy, màu tía sẫm/tím sẫm; thùy giữa hình trứng rộng hay hình trứng thuôn dài, rộng đầu hoặc gần có khía, ngắn hơn cánh hoa khoảng 4 mm, màu tím dày đặc đốm màu vàng; các thùy bên (nhị lép bên) của cánh môi 2-3 lần ngắn hơn, hình trứng, hợp sinh trong khoảng 50% chiều dài tính từ đáy, mặt trong và mặt ngoài màu từ vàng nhạt tới vàng hoặc mặt trong có đốm màu tím, tỏa rộng, thuôn tròn hoặc cắt cụt có răng cưa, hiếm khi nhọn, thẳng đứng và nửa che phủ cánh lưng. Phần phụ của nhị hoa màu tím, cong vào, ở hoa mới nở thì đỉnh chạm vào đỉnh cánh môi (và cuối cùng thì thẳng đứng hơn?). Đầu nhụy hầu như không giãn rộng, có lông rung. Quả nang màu trắng, được bao trong lá bắc màu nâu đỏ, cuối cùng nứt và tỏa rộng.
Trao đổi chéo nhiễm sắc thể

Hình 1: Trao đổi chéo xảy ra khi hai nhiễm sắc tử không chị em tiếp hợp, rồi trao đổi tương hỗ hai đoạn tương đồng. Từ đó gây ra hoán vị gen, có thể  tạo ra thể dị hợp (Ab và aB).
Hình 2: Mô tả của Thomas Hunt Morgan về trao đổi chéo (1916)
Hình 3: Trao đổi chéo kép.
Trao đổi chéo nhiễm sắc thể (thường gọi tắt: trao đổi chéo) là sự trao đổi lẫn nhau giữa các đoạn tương ứng của hai nhiễm sắc thể tương đồng, thường dẫn đến kết quả tái tổ hợp tương đồng, gây ra hiện tượng gen hoán vị.
Thuật ngữ này nguyên gốc từ tiếng Anh "Crossing Over"  với tên đầy đủ là "genetical crossing over" (trao đổi chéo di truyền) hoặc "crossing over biological" (trao đổi chéo sinh học). Nguyên gốc tiếng Anh này, từ lâu đã được dịch ra tiếng Việt là trao đổi chéo.
Nội hàm

Khái niệm trao đổi chéo bao hàm:
sự trao đổi tương hỗ ("có đi có lại") giữa hai nhiễm sắc thể không chị em (non-sister chromatids);
hai đoạn được trao đổi phải tương ứng với nhau, nghĩa là có trình tự các lô-cut gen giống nhau.
Lược sử

Trao đổi chéo được miêu tả trên lý thuyết bởi Thomas Hunt Morgan. Ông dựa vào khám phá của Frans Alfons Janssens, người đã mô tả hiện tượng năm 1909 và gọi nó là "chiasmatypie". Thuật ngữ chiasma (tức là bắt chéo) được liên kết, nếu như không phải trùng khớp, với hiện tượng trao đổi chéo nhiễm sắc thể. Morgan ngay lập tức nhìn thấy tầm quan trọng to lớn của sự diễn giải về mặt tế bào học về hiện tượng bắt chéo của Janssens đối với những kết quả thực nghiệm của nghiên cứu của ông về di truyền trên Drosophila (hình 2). Nền tảng vật lý của trao đổi chéo lần đầu được mô tả bởi Harriet Creighton và Barbara McClintock vào năm 1931. Tiếp hợp có thể dẫn đến trao đổi chéo kép (hình 3).
Dẫn đến những nhiễm sắc thể  trong quá trình sinh sản hữu tính. Nó là một trong những giai đoạn cuối cùng của tái tổ hợp di truyền, diễn ra trong giai đoạn pchytene của kì đầu I ở giảm phân qua một quá trình gọi là tiếp hợp. Quá trình tiếp hợp này thường dẫn đến trao đổi chéo. Đó là hiện tượng khi các vùng tương ứng nhau trên các nhiễm sắc thể đang tiếp hợp bị đứt, rồi tái kết nối với nhiễm sắc thể tương đồng còn lại, dẫn đến gen hoán vị. Hiện tượng này gây ra tái tổ hợp tương đồng, có thể tạo thành dị hợp tử từ cơ thể vốn là đồng hợp tử (hình 1).
Lữ đoàn 242 Quân đội nhân dân Việt Nam

Lữ đoàn Bộ binh Phòng thủ đảo 242 được thành lập ngày 18 tháng 9 năm 1969, trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ cứu nước, đơn vị đã lập được nhiều chiến công hết sức vẻ vang: Đánh 315 trận, tiêu diệt gần 800 tên địch; bắt sống 502 tên; thu 1999 súng các loại, 455 tấn quân trang; phá hủy 11 đại bác (105 ly và 75 ly); 34 súng cối và đại liên, 42 xe quân sự các loại, 1 kho đạn và đốt cháy 1 kho xăng của địch; bắn chìm 15 ca nô và tàu chiến; bắn rơi nhiều máy bay Mỹ; chi viện hàng ngàn lượt cán bộ, chiến sỹ cho chiến trường miền Nam, góp phần giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước.
Lãnh đạo hiện nay

Lữ đoàn trưởng: Đại tá Phạm Tuấn Anh
Chính ủy: Đại tá Đinh Kim Cường
Phó Lữ đoàn trưởng-Tham mưu trưởng: Thượng tá Vũ Văn Hiệp
Phó Lữ đoàn trưởng: Thượng tá Trần Kim Tuấn
Phó Lữ đoàn trưởng: Thượng tá Phạm Kiên Cường
Phó Chính ủy: Thượng tá Vũ Duy Hanh
Phó Chính ủy: Trung tá Nguyễn Văn Chiến
Emma Corrin

| Emma Corrin |
| --- | --- |
Corrin năm 2024
Sinh: Emma Louise Corrin 13 tháng 12, 1995 (29 tuổi) Royal Tunbridge Wells, Kent, Anh
Học vị: Đại học Bristol St John's College, Cambridge
Nghề nghiệp: Diễn viên
Năm hoạt động: 2017–nay
Emma-Louise Corrin (sinh ngày 13 tháng 12 năm 1995) là diễn viên người Anh. Họ từng thủ vai Diana, Vương phi xứ Wales trong phần bốn của sê-ri phim The Crown (Netflix, 2020), vai diễn mang về cho họ một giải Quả cầu vàng và một đề cử Primetime Emmy. Năm 2023, họ đóng trong chương trình ngắn tập A Murder at the End of the World. Ở lĩnh vực điện ảnh, họ từng tham gia các phim My Policeman và Lady Chatterley's Lover vào năm 2022. Vào năm 2024, họ thủ vai Cassandra Nova trong bộ phim siêu anh hùng Deadpool và Wolverine.
Tiểu sử

Emma-Louise Corrin sinh ngày 13 tháng 12 năm 1995 tại thị trấn Royal Tunbridge Wells, hạt Kent trong một gia đình có ba chị em. Cha họ, Chris Corrin, là một doanh nhân còn mẹ họ, Juliette Corrin, là một nhà trị liệu ngôn ngữ người Nam Phi. Họ có hai em trai tên Richard và Jonty. Gia đình họ hiện sống ở xã Seal, Kent.
Corrin từng theo học trường nữ sinh Công giáo Woldingham chuyên về diễn xuất và hát ở Surrey. Trong lúc học, họ tạm nghỉ một năm để theo học một khóa về Shakespeare tại Viện Sân khấu và Âm nhạc London (London Academy of Music and Dramatic Art) và đi làm giáo viên tình nguyện cho một trường học tại Knysna, Nam Phi. Sau đó họ trở về học diễn xuất ở Đại học Bristol nhưng lại bỏ dở để theo học nghệ thuật tại Đại học St John, Cambridge từ 2015 năm 2018.
Đời tư

Tháng 7 năm 2021, Corrin công khai là queer, dùng danh xưng họ (they/them) và tự coi bản thân là phi nhị nguyên giới trong một phỏng vấn sau đó với tờ The New York Times.
Danh sách phim > Điện ảnh

| Năm | Tên | Vai | Ct |
| --- | --- | --- | --- |
| 2017 | Cesare | Mica |  |
| 2018 | Alex's Dream | Beth | Phim ngắn |
| 2020 | Misbehaviour | Jillian Jessup |  |
| 2021 | The Pet Psychic | Emma | Phim ngắn |
| 2022 | My Policeman | Marion Taylor |  |
| 2022 | Lady Chatterley's Lover | Lady Chatterley |  |
| 2023 | Good Grief | Nghệ sĩ biểu diễn trẻ | Cameo |
| 2024 | Deadpool và Wolverine | Cassandra Nova |  |
| 2024 | Ma cà rồng Nosferatu | Anna Harding |  |
Danh sách phim > Truyền hình

| Năm | Tên | Vai | Ct |
| --- | --- | --- | --- |
| 2019 | Grantchester | Esther Carter | Tập: "4.4" |
| 2019 | Pennyworth | Esme Winikus | Vai phụ, mùa 1 |
| 2020 | The Crown | Diana, Vương phi xứ Wales | Vai chính, mùa 4 |
| 2022 | Ten Percent | (Chính mình) | Khách mời |
| 2023 | A Murder at the End of the World | Darby Hart | Vai chính |
Giao thông Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên

Một chiếc xe bò kéo thô sơ tại CHDCND Triều Tiên
Giao thông tại Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên bị hạn chế bởi các vấn đề kinh tế và hạn chế của chính phủ. Giao thông công cộng chiếm ưu thế, và hầu hết chúng được điện khí hóa.
Những hạn chế về tự do đi lại

Du lịch tại Triều Tiên bị kiểm soát chặt chẽ. Các con đường chính để đi và đến Triều Tiên là máy bay hoặc tàu hỏa từ Bắc Kinh, Trung Quốc. Kết nối trực tiếp đến và đi từ Hàn Quốc đã có nhưng hạn chế trong những năm 2003 đến 2008, khi một con đường đã được mở (cho xe buýt, không có xe tư nhân). Tự do đi lại ở Triều Tiên bị giới hạn, các công dân không được tự do đi lại chung quanh đất nước.
Giao thông công cộng

Có một sự pha trộn giữa những chiếc xe bus chạy điện và tàu điện sản xuất trong nước và nhập khẩu ở trung tâm các đô thị lớn của Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên. Những dòng xe này trước đây thông dụng tại Châu Âu và Trung Quốc.
Xe điện tại Bình Nhưỡng năm 2009
Xe điện gần ga Bình Nhưỡng vào năm 2007
Xe điện Former Zurich type Be 4/4 tại Cung tưởng niệm Kumsusan
Một xe điện Bình Nhưỡng Trolleybus Works Chongnyonjunwi
Một chiếc taxi Proton Wira màu vàng tại Bình Nhưỡng.
Thủ đô Bình Nhưỡng của CHDCND Triều Tiên có một hệ thống tàu điện ngầm. Hệ thống được bắt đầu xây dựng từ năm 1966 và hiện nay dài khoảng 24 km với 17 trạm. Với độ sâu tối đa khoảng 200m dưới lòng đất, đây là hệ thống tàu điện ngầm sâu nhất thế giới. Có hai mẫu tàu khác nhau, trong đó một mẫu cũ hơn được nhập về từ Đức năm 1999.
Đường sắt

| --- | --- |

Ga Pyongyang ở Bình Nhưỡng: Hệ thống đường sắt CHDCND Triều Tiên
Korean State Railway là đơn vị điều hành đường sắt duy nhất ở Triều Tiên. Nó có một mạng lưới hơn 6000 km khổ tiêu chuẩn và 400 km khổ hẹp (762 mm); đến năm 2007, hơn 5400 km của khổ tiêu chuẩn (trên 80%), cùng với 295,5 km đường sắt khổ hẹp được điện khí. Các phân đoạn khổ hẹp chạy trong bán đảo Haeju.
Do thiếu bảo trì trên cơ sở hạ tầng đường sắt và các loại xe, thời gian đi lại bằng đường sắt ngày càng tăng. Đã có báo cáo rằng chuyến đi 190 km (120 mi) từ Bình Nhưỡng đến Kaesong có thể mất 6 giờ đồng hồ.
Đường thủy

Taedong River in Pyongyang
Yalu River near Sinuiju
Nampho
Giao thông đường thủy trên các sông chính và dọc theo bờ biển đóng một vai trò ngày càng tăng trong lưu thông hàng hóa và hành khách. Ngoại trừ cho các con sông Áp Lục và Taedong, hầu hết các tuyến đường thủy nội địa, tổng cộng 2.250 km, được điều hướng chỉ bằng chiếc thuyền nhỏ. Giao thông ven biển là nhộn nhịp nhất nhất trên bờ biển phía Đông, có vùng nước sâu có thể đón tàu lớn hơn. Các cảng chính là Nampho trên bờ biển phía tây và Rajin, Chongjin, Wonsan, và Hamhung ở bờ biển phía đông. Công suất bốc dỡ các cảng của cả nước trong năm 1990 ước đạt gần 35 triệu tấn một năm. Có một đầu tư tiếp tục nâng cấp và mở rộng các cơ sở cảng, phát triển giao thông, đặc biệt là trên các sông Taedong và tăng tỷ trọng hàng hóa quốc tế bằng tàu trong nước.
Đường thủy > Vận tải biển

Vào đầu những năm 1990, Triều Tiên sở hữu một đội tàu vận tải biển, phần lớn chúng được sản xuất trong nước, 68 tàu (tối thiểu là 1.000 tấn), tổng cộng 465.801 tấn (709.442 DWT)), trong đó bao gồm 58 tàu chở hàng và hai tàu chở dầu. Tính đến năm 2008, con số này đã tăng lên đến tổng cộng 167 tàu gồm chủ yếu là tàu chở hàng và tàu chở dầu.
| Hải đội theo loại |  |
| --- | --- |
Tổng: 167
Bulk carrier: 11
Cargo: 121
Carrier: 1
Tàu chở hóa chất: 4
Container: 3
Cargo liner: 3
Tàu chở dầu: 19
Tàu Reefer: 4
Roll on/Roll off: 1
Hàng không

Sân bay quốc tế Sunan
Air Koryo Tupolev Tu-204
Sân bay quốc tế Sunan ramp
Kết nối hàng không quốc tế của CHDCND Triều Tiên được giới hạn tần suất và số lượng. Tính đến năm 2011, các chuyến bay theo lịch trình chỉ hoạt động Sunan International Airport ở Bình Nhưỡng đến Bắc Kính, Đại Liên, Thẩm Dương, Thượng hải, Bangkok, Kuala Lumpur, Singapore, Moscow, Khabarovsk, Vladivostok và Kuwait International Airport. Đặc quyền cho các điểm đến khác hoạt động theo nhu cầu.Trước năm 1995 có nhiều kết nối đến Đông Âu  được vận hành bao gồm các dịch vụ đến Sofia, Belgrade, Prague, Budapest cùng nhiều nơi khác.
Air Koryo là hãng hàng không quốc gia. Air China cũng có các chuyến bay giữa Bắc Kinh và Bình Nhưỡng. Năm 2013, MIAT Mongolian Airlines bắt đầu khai thác dịch vụ cho thuê trực tiếp từ Ulaanbattar đến Bình Nhưỡng với máy bay Boeing 737-800.
Các chuyến bay nội địa có sẵn giữa Bình Nhưỡng, Hamhung, Haeju (HAE), Hungnam (HGM), Kaesong (KSN), Kanggye, Kilju, Najin (NJN), Nampo (NAM), Sinuiju (SII), Samjiyon, Wonsan (WON), Songjin (SON) và Chongjin (CHO). Tất cả các máy bay dân dụng được điều hành bởi Air Koryo, bằng những chiếc máy bay chở hàng và chở khách 19 chỗ ngồi, tất cả chúng đều là máy bay của Soviet hoặc các mẫu hiện đại hơn của Nga.
Tính đến năm 2013, CIA ước tính rằng CHDCND Triều Tiên có 82 sân bay có thể sử dụng, 39 trong số đó có bề mặt đường băng vĩnh viễn.
| Sân bay - có đường băng rải nhựa |  |
| --- | --- |
Tổng: 39
> 3,047 m: 3
2,438 đến 3,047 m:  22
1,524 đến 2,437 m: 8
914 đến 1,523 m: 2
< 914 m: 4
| Sân bay - có đường băng không rải nhựa |  |
| --- | --- |
Tổng: 43
2,438 đến 3,047 m:  3
1,524 đến 2,437 m: 17
914 đến1,523 m: 15
< 914 m: 8
Chú thích

Bài viết này kết hợp các tài liệu thuộc phạm vi công cộng từ website hay thư mục thuộc Library of Congress Country Studies.
↑  United Nations High Commissioner for Refugees (ngày 2 tháng 7 năm 2008). “UNHCR Freedom in the World 2008 - North Korea”. Unhcr.org. Bản gốc lưu trữ ngày 18 tháng 10 năm 2012. Truy cập ngày 8 tháng 4 năm 2011.
↑  North Korea: Freedom of movement, opinion and expression - Information sheet, Amnesty International, PDF, published ngày 2 tháng 8 năm 2009, accessed 2011-04-08
↑  “North Korea: Transportation”. CIA World Factbook. Bản gốc lưu trữ ngày 18 tháng 5 năm 2020. Truy cập ngày 13 tháng 7 năm 2013.
1 2  “Driving in North Korea and Speed Limit Regulations”. New Focus International. 24 tháng 2 năm 2013. Bản gốc lưu trữ ngày 17 tháng 7 năm 2013. Truy cập ngày 13 tháng 7 năm 2013.
1 2  “North Korean traffic police moonlight as service stations”. New Focus International. ngày 12 tháng 7 năm 2013. Bản gốc lưu trữ ngày 15 tháng 7 năm 2013. Truy cập ngày 13 tháng 7 năm 2013.
1 2  “Tàu điện ngầm sâu nhất thế giới ở Triều Tiên - VNExpress”.
↑  Kokubu, Hayato, 将軍様の鉄道 (Shōgun-sama no Tetsudō), ISBN 978-4-10-303731-6
↑  Rob Dickinson. “A Glimpse of North Korea's Railways”. The International Steam Pages. Bản gốc lưu trữ ngày 2 tháng 5 năm 2008. Truy cập ngày 4 tháng 7 năm 2009.
↑  Paul French (2007). North Korea: The Paranoid Peninsula – A Modern History. 2nd ed. New York: Zed Books, p. 18, ISBN 1842779052.
↑  “MIAT Mongolian Airlines Launches North Korea Service in October 2013”. Routesonline. Bản gốc lưu trữ ngày 28 tháng 3 năm 2014. Truy cập 8 tháng 12 năm 2016.
↑  “The World Factbook — Central Intelligence Agency”. Bản gốc lưu trữ ngày 18 tháng 5 năm 2020. Truy cập 8 tháng 12 năm 2016.
Các tuyến đường chính tại CHDCND Triều Tiên
Các tuyến đường cao tốc ở CHDCND Triều Tiên
Các kế hoạch cao tốc trong tương lai
Một chiếc Toyota Landcruiser tay lái nghịch trước một khách sạn tại Bình Nhưỡng
Interkosmos

Huy hiệu Interkosmos
Interkosmos (tiếng Nga: Интеркосмос) là một chương trình không gian của Liên Xô với mục đích giúp những quốc gia có quan hệ ngoại giao tốt với nước này tham gia vào các chương trình vũ trụ có người lái cũng như không người lái.
Nước tổ chức chuyến bay
  Nước tham gia
Chương trình gồm có các quốc gia Đông Âu thuộc Khối Warszawa/CoMEcon, và các quốc gia xã hội chủ nghĩa hoặc cộng sản khác như Afghanistan, Cuba, Mông Cổ và Việt Nam. Ngoài ra, những nước thuộc Phong trào không liên kết như Ấn Độ và Syria cũng được tham gia, thậm chí những quốc gia từng có thời nằm trong khối NATO là Pháp cũng đóng góp vào Interkosmos, thể hiện mối quan hệ chính trị trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh.
Sau Dự án thử nghiệm Apollo-Soyuz, đã có những cuộc thảo luận giữa NASA và Interkosmos vào những năm 1970 về chương trình phối hợp "Shuttle-Salyut" để gửi tàu con thoi đến trạm không gian Salyut, và những cuộc thảo luận trong thập niên 1980 còn đề cập đến việc phóng tàu vũ trụ Liên Xô thuộc chương trình Buran lên trạm không gian Mỹ trong tương lai. Tuy chương trình Shuttle-Salyut chưa bao giờ trở thành hiện thực khi chương trình Interkosmos còn tồn tại, sau sự tan rã của Liên Xô, chương trình Shuttle-Mir đã tiếp nối các bước đi này và mở lối cho sự hình thành Trạm vũ trụ Quốc tế.
Chương trình bắt đầu từ tháng 4 năm 1967 với các phi vụ phóng vệ tinh nghiên cứu không người lái, và các chuyến bay có người lái được bắt đầu từ tháng 2 năm 1978. Những chuyến bay thuộc Interkosmos đã đưa 14 phi hành gia không phải người Liên Xô lên không gian trong những tàu Soyuz từ năm 1978 đến 1988. Chương trình này cũng giúp đưa công dân đầu tiên của một nước không phải Mỹ và Liên Xô lên không gian là Vladimír Remek của Tiệp Khắc. Interkosmos cũng đã đưa người da đen và cũng là sắc dân nói tiếng Tây Ban Nha đầu tiên, Arnaldo Tamayo Méndez của Cuba, người châu Á đầu tiên, Phạm Tuân của Việt Nam lên vũ trụ. Trong các nước tham gia, chỉ có Bulgaria là quốc gia duy nhất gửi hai phi hành gia lên vũ trụ.
Chuyến bay có người lái

| Ngày | Phi hành gia chính | Phi hành gia chính | Phi hành gia Dự bị | Quốc gia | Chuyến bay | Trạm vũ trụ |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 3 tháng 2 năm 1978 |  | Vladimír Remek | Oldřich Pelčák |  Tiệp Khắc | Soyuz 28  | Salyut 6 |
| 27 tháng 6 năm 1978 |  | Mirosław Hermaszewski | Zenon Jankowski |  Ba Lan | Soyuz 30  | Salyut 6 |
| 26 tháng 8 năm 1978 |  | Sigmund Jähn | Eberhard Köllner |  Đông Đức | Soyuz 31  | Salyut 6 |
| 10 tháng 4 năm 1979 |  | Georgi Ivanov | Aleksandr Aleksandrov |  Bulgaria | Soyuz 33  | Salyut 6 (Kết nối thất bại) |
| ngày 26 tháng 5 năm 1980 |  | Bertalan Farkas | Béla Magyari |  Hungary | Soyuz 36  | Salyut 6 |
| 23 tháng 7 năm 1980 |  | Phạm Tuân | Bùi Thanh Liêm |  Việt Nam | Soyuz 37  | Salyut 6 |
| 18 tháng 9 năm 1980 |  | Arnaldo Tamayo Méndez | Jose Lopez Falcon |  Cuba | Soyuz 38  | Salyut 6 |
| 23 tháng 3 năm 1981 |  | Jügderdemidiin Gürragchaa | Maidarzhavyn Ganzorig |  Mông Cổ | Soyuz 39  | Salyut 6 |
| 14 tháng 5 năm 1981 |  | Dumitru Prunariu | Dumitru Dediu |  Romania | Soyuz 40  | Salyut 6 |
| 24 tháng 6 năm 1982 |  | Jean-Loup Chrétien | Patrick Baudry |  Pháp | Soyuz T-6  | Salyut 7 |
| 2 tháng 4 năm 1984 |  | Rakesh Sharma | Ravish Malhotra |  Ấn Độ | Soyuz T-11  | Salyut 7 |
| 22 tháng 7 năm 1987 |  | Muhammed Ahmed Faris |  |  Syria | Soyuz TM-3  | Mir |
| 6 tháng 7 năm 1988 |  | Aleksandr Aleksandrov |  |  Bulgaria | Soyuz TM-5  | Mir |
| 29 tháng 8 năm 1988 | Tập tin:Abdul Ahad Momand.jpg | Abdul Ahad Mohmand | Mohammad Dauran Ghulam Masum |  Afghanistan | Soyuz TM-6  | Mir |
| 26 tháng 11 năm 1988 |  | Jean-Loup Chrétien | Michel Tognini |  Pháp | Soyuz TM-7  | Mir |
Agniya Lvovna Barto

| Agniya Barto |
| --- | --- |

Sinh: 17 tháng 2 năm 1906 Moskva, Nga
Mất: 01 tháng 04 năm 1981 Moskva, Nga
Nghề nghiệp: Nhà thơ
Quốc tịch: Nga
Agniya Lvovna Barto (tiếng Nga: Агния Львовна Барто; 17 tháng 2 năm 1906 – 1 tháng 4 năm 1981) là nữ nhà văn, nhà thơ Nga. Agniya Barto là tác giả của những tập thơ viết cho thiếu nhi rất nổi tiếng.