Hiệp ước Gulistan
Bối cảnh

Năm 1801, sau cái chết của Nga hoàng Pavel I, người con trai trưởng của ông là Đại công tước Aleksandr lên kế vị với Đế hiệu Aleksandr I. Vị sa hoàng mới rất háo hức mở rộng quyền kiểm soát của Đế chế Nga ra các vùng lãnh thổ lân cận. Vài năm trước đó, Fath Ali Shah Qajar cũng trở thành vị shah mới của Iran sau vụ ám sát chú của mình là Mohammad Khan Qajar, vào năm 1797. Trong thời gian trị vì của mình, Agha Mohammad Khan đã đánh bại và tái thiết lại các chư hầu, gồm có Afsharid Iran và Safavid Iran, ngày nay là miền đông Gruzia, Armenia, miền nam Dagestan và Azerbaijan. Ông tuyên bố những khu vực đó là phần lãnh thổ hợp pháp dưới quyền của Iran. Trong và sau Trận Krtsanisi năm 1795, ông đã giành lại toàn quyền kiểm soát miền đông Gruzia, Dagestan, Armenia và Azerbaijan. Vài năm sau, khi Agha Mohammad Khan bị ám sát tại Shusha, Phiên vương Heraclius II xứ Gruzia cũng qua đời. Đế chế Nga, mong muốn mở rộng lãnh thổ và thương mại của mình, đã tận dụng cơ hội này để sáp nhập miền đông Gruzia. Triều đình Iran đã cố gắng liên minh với Pháp dưới thời Đệ nhất tổng tài Napoleon Bonaparte vào năm 1801 để thiết lập một vị thế tốt hơn trong trường hợp chiến tranh với Nga, nhưng những nỗ lực đó đã không thành công. Sau đó, khi cả Nga và Anh đều tham gia vào các cuộc chiến tranh Napoleon, Fath Ali Shah thay vào đó đã làm trung gian cho một thỏa thuận với Anh để cung cấp cho Iran sự hỗ trợ quân sự từ quân đội Anh để đổi lấy việc người Iran sẽ ngăn chặn bất kỳ quốc gia châu Âu nào xâm nhập vào tiểu lục địa Ấn Độ. Sau thỏa thuận, Iran đã tham gia vào Chiến tranh Nga-Ba Tư lần thứ nhất chống lại một nước Nga đang bận tâm về quân sự, nước này đâng đầu tư rất nhiều vào các cuộc chiến tranh Napoleon.
Động cơ chính của triều đình Iran khi tham gia vào cuộc chiến là để khẳng định lại quyền kiểm soát của mình đối với Gruzia và bảo vệ phần còn lại của biên giới phía tây bắc của mình. Tuy nhiên, Fath Ali Shah cũng đã nghe nói về những hành động mà các chỉ huy Nga đã gây ra ở Gruzia "thông qua việc tống tiền hoàng loạt và quản lý kém".
Về mặt số lượng, lực lượng Iran có lợi thế đáng kể trong suốt cuộc chiến, với một đội quân lớn gấp 5 lần so với quân đội Nga ở Kavkaz. Tuy nhiên, lực lượng Iran tụt hậu về mặt công nghệ và được huấn luyện kém, một vấn đề mà chính phủ Iran không nhận ra cho đến tận sau này. Bất chấp những yếu điểm, cuộc chiến vẫn tiếp diễn ở miền bắc Iran, Azerbaijan và các khu vực của Gruzia. Triều đình Iran đã đi xa đến mức tuyên bố một cuộc thánh chiến chống lại Đế chế Nga và kêu gọi các thần dân Iran của mình duy trì sự thống nhất. Triều đình Tehran cũng thỉnh cầu viện trợ quân sự và tài chính từ Napoleon của Pháp theo thoả thuận Liên minh Pháp-Iran. Mặc dù Pháp hứa sẽ hỗ trợ tham vọng của Iran và giúp nước này giành lại lãnh thổ Gruzia vừa mất, cuối cùng Napoleon đã từ bỏ đồng minh Iran mà không có sự hỗ trợ nào vì mối quan hệ của Pháp với Nga quan trọng hơn sau khi hai nước ký Hiệp ước Tilsit năm 1807. Bước ngoặt của cuộc chiến xảy ra vào ngày 31 tháng 10 năm 1812 trong Trận Aslanduz, trong đó quân đội Iran đã phải chịu một thất bại quyết định. Sau trận chiến, Fath Ali Shah không còn lựa chọn nào khác ngoài việc ký Hiệp ước Gulistan.