stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Nam Kasai
Ly khai > Khủng bố người Baluba

Cộng hòa Congo giành độc lập vào ngày 30 tháng 6 năm 1960, do tổng thống Kasa-Vubu và thủ tướng Lumumba lãnh đạo. Nghị viện Léopoldville đã triệu tập một tuần trước khi xem xét nội các của Lumumba và bỏ phiếu tín nhiệm. Trong phiên họp, Kalonji với tư cách đại biểu dân cử đã chỉ trích nội các được đề xuất, bày tỏ sự bất bình khi đảng của ông không được hỏi ý kiến ​​​​khi thành lập chính phủ và tuyên bố rằng ông tự hào không bị đưa vào nhóm "chống Baluba" và "chống Batshoke" coi khinh ước vọng của người dân Kasai. Ông cũng tuyên bố ý định khuyến khích người Baluba và Batshoke không tham gia vào chính phủ, ngoài ra còn thực hiện các bước riêng để thành lập một quốc gia có chủ quyền với thủ đô là Bakwanga.
Ngày 26 tháng 6, các quan chức MNC-K kiến ​​nghị với Quốc hội Léopoldville phân chia tỉnh Kasai một cách hòa bình theo ranh giới do Kalonji đề xuất. Kiến nghị yêu cầu sửa đổi hiến pháp mới của Congo (Loi fondamentale), đã được một cơ quan lập pháp phân chia giữa các phe phái Lumumba và Kasa-Vubu tiếp nhận song không thể đạt thỏa thuận nào.
Sau khi giành độc lập căng thẳng sắc tộc bùng lên trên khắp đất nước, phần lớn nhắm vào người Baluba, và một số cuộc đụng độ bạo lực đã xảy ra. Vào ngày 3 tháng 7, chính quyền trung ương đã ra lệnh bắt giữ đối thủ của chính phủ MNC-K Kasai, gây ra tình trạng bất ổn ở Luluabourg. Mặc dù từ chối các đề xuất trước đó về việc đưa người Luba trở lại tỉnh vào tháng 1 năm 1960, những người theo phe Kalonji chính thức kêu gọi người Baluba trên khắp Congo trở về "quê hương" Kasai vào ngày 16 tháng 7. Ban đầu, phái Kalonji dự tính chia đôi tỉnh Kasai nhằm thành lập một chính quyền MNC-K gần như tự trị và do người Luba thống trị. Tỉnh đề xuất được gọi là Nhà nước Liên bang Nam Kasai (État fédératif du Sud-Kasaï). Tuy nhiên, Kalonji nhanh chóng nhận ra rằng ông có thể lợi dụng sự hỗn loạn ở phần còn lại của Congo để đơn phương ly khai và tuyên bố vùng này độc lập hoàn toàn. Quyết định này đến gần hơn khi Nhà nước Katanga (État du Katanga) do Tshombe lãnh đạo chính thức ly khai khỏi Congo ngày 11 tháng 7 năm 1960. Kalonji đến thăm Katanga vào đầu tháng 8 năm 1960, ngay sau khi nước này ly khai. Tại đây, ngày 8 tháng 8 ông tuyên bố Kasai "phải được tách rời bằng mọi giá."
Ly khai > Ly khai

Vào ngày 9 tháng 8 năm 1960, Kalonji khi đó vẫn ở Katanga tuyên bố khu vực phía đông nam Kasai là Nhà nước Khai thác Nam Kasai (État minier du Sud-Kasaï) mới hoặc Nhà nước tự trị Nam Kasai (État autonome du Sud-Kasaï).
Tuy nhiên khác với Katanga, sự ly khai của Nam Kasai không có ý nghĩa rõ ràng rằng nước này ly khai khỏi Cộng hòa Congo. Thay vào đó, điều này giống các chính quyền địa phương tự tuyên bố ở tỉnh Équateur. Danh xưng "Nhà nước tự trị" được lựa chọn để củng cố lại niềm tin rằng việc ly khai không phản đối chủ quyền Congo, mà là thành lập một khu vực tại Congo do liên bang quản lý. Hành động này đã nhận một số sự ủng hộ từ các nhà báo, trí thức và chính khách ở Léopoldville. Thậm chí, một tờ báo gọi đây là "một mô hình mà nhiều quốc gia mới hiện đang mọc lên như nấm ở Congo có thể tận dụng, để thành lập một liên bang mới". Trên thực tế, Nam Kasai có mức độ độc lập cao hơn đáng kể so với một tỉnh thông thường và kết quả là đã tách khỏi Congo, bằng cách đơn phương đặt lãnh thổ dưới sự ủy trị liên bang. Nhà nước cũng không chuyển bất kỳ khoản thuế nào cho chính quyền trung ương và người dân địa phương — so sánh với quốc gia ly khai phía nam — còn gọi đây là "Tiểu Katanga". Các đại biểu của MNC-K ban đầu cũng từ chối ngồi trong ghế Quốc hội Congo ở Léopoldville.
Ly khai > Hỗ trợ từ quốc tế

Kalonji đã nỗ lực hết sức để quốc gia Nam Kasai được quốc tế công nhận và ủng hộ. Cường quốc thuộc địa cũ Bỉ không tin tưởng chính quyền trung ương Congo nên ủng hộ cả hai chính phủ Nam Kasai và Katanga. Giống như Katanga, Nam Kasai có các mỏ khoáng sản quan trọng bao gồm kim cương. Các công ty Bỉ có một khoản tiền lớn gắn liền với các mỏ trong khu vực. Công ty Forminière của Bỉ là nhà tài trợ chính của nhà nước và đã được Nam Kasai nhượng để đổi lấy quyền hỗ trợ tài chính. Sau khi ly khai, kim cương của Nam Kasai được định tuyến lại qua Congo-Brazzaville để xuất khẩu ra thị trường quốc tế. Thu nhập tương đối lớn từ các công ty khai thác nghĩa là Nam Kasai có thể hỗ trợ các dịch vụ công cộng quan trọng và đối phó với số lượng lớn người tị nạn Luba di tản trong nước. Trong bối cảnh Chiến tranh Lạnh, Kalonji được hỗ trợ bởi các cường quốc phương Tây và phái ôn hòa trong chính phủ Congo; họ coi ông vừa là một người ôn hòa thân phương Tây vừa là người chống cộng. Mặc dù cả Katanga lẫn Nam Kasai đều được ủng hộ bởi Nam Phi, Pháp và Liên bang Trung Phi, nhưng không quốc gia nào từng được công nhận ngoại giao một cách chính thức. Một phái đoàn Nam Kasai đến Nam Phi vào tháng 9 năm 1960 với một lá thư do Ngalula ký, yêu cầu Thủ tướng Hendrik Verwoerd viện trợ quân sự. Chính phủ Nam Phi từ chối cung cấp thiết bị quân sự nhưng thông báo với phái đoàn rằng họ có thể mua vũ khí hạng nặng được cung cấp trên thị trường Nam Phi.
Sau cuộc đảo chính lật đổ Lumumba khỏi quyền lực, Kalonji đã cố gắng vun đắp mối quan hệ tốt đẹp với chính phủ Congo. Đặc biệt, Tướng Joseph-Désiré Mobutu đã có thể sử dụng Nam Kasai để hành quyết các đối thủ chính trị của mình và những người bất đồng chính kiến theo Lumumba, bao gồm cả Jean-Pierre Finant. Hoạt động như vậy đã khiến nhà nước ly khai mang biệt danh "sân sau của tên đồ tể quốc gia".
Ly khai > Kalonji với tư cách Mulopwe

Do tầm quan trọng của dân tộc Luba đối với Nam Kasai, Kalonji đã tận dụng sự ủng hộ từ chính quyền bộ lạc Luba truyền thống để tự phong làm Mulopwe. Danh hiệu Mulopwe (thường được dịch là "Vua" hoặc "Hoàng đế") mang tính biểu tượng cao vì được sử dụng bởi những người cai trị Đế quốc Luba thời tiền thuộc địa và bị bãi bỏ từ những năm 1880. Bằng việc tự xưng là Mulopwe, cùng với tên phụ Ditunga ("quê hương"), Kalonji ràng buộc chặt chẽ bản thân và nhà nước Nam Kasai với Đế quốc Luba nhằm tăng tính hợp pháp của quốc gia trong mắt người Baluba. Để tránh bị xem là không đúng đắn, danh hiệu này đã được trao cho cha của Kalonji vào ngày 12 tháng 4 năm 1961, nhưng ông ngay lập tức thoái vị để nhường ngôi cho con trai mình. Với việc Kalonji mang danh hiệu Mulopwe vào ngày 16 tháng 7, quốc hiệu đổi thành Vương quốc Liên bang Nam Kasai (Royaume fédéré du Sud-Kasaï).
Việc Kalonji đảm nhận vị trí Mulopwe đã bị nhiều người Luba ở Nam Kasai chỉ trích nặng nề. Động thái này cũng bị phương tiện truyền thông phương Tây chế giễu. Kalonji vẫn được một số phe phái ngưỡng mộ, nhưng đã mất đi sự ủng hộ của các nhà cách mạng Nam Kasai, khi họ coi việc nâng cao địa vị ông mang chủ nghĩa cơ hội trắng trợn. Ngay sau khi tự phong danh hiệu, Kalonji đã bị 10 trong số 13 đại diện Nam Kasai tại Quốc hội Léopoldville lên án và công khai rời bỏ, bắt đầu sự tan rã của nhà nước ly khai.
Sụp đổ và khôi phục > Chung sống và nỗ lực hòa giải

Bất chấp việc bị chiếm đóng, nhà nước Nam Kasai không bị giải thể mà cùng tồn tại với phần còn lại của Congo. Các đại biểu Congo, cũng như quân đội ANC và Liên Hợp Quốc nói chung có thể di chuyển quanh lãnh thổ mà không xung đột với chính quyền Nam Kasai trong khi chiến dịch lẻ tẻ của họ chống lại lực lượng Katanga vẫn tiếp tục. Một lệnh ngừng bắn do Liên Hợp Quốc bảo trợ vào tháng 9 năm 1960 đã tạm dừng xung đột Luba-Lulua, nhưng đến tháng 11, lực lượng Kalonji phá vỡ thỏa thuận ngừng bắn. Trong phần lớn thời gian, hiến binh Nam Kasai chiến đấu với dân quân Kanyok và Lulua trên khắp khu vực trong khi bạo loạn sắc tộc địa phương vẫn tiếp diễn. Vào tháng 1 năm 1961 Kasa-Vubu bay đến Bakwanga để gặp Kalonji. Chuyến thăm bắt đầu trong sự gay gắt khi Kasa-Vubu từ chối công nhận đội bảo vệ danh dự Nam Kasai có mặt tại sân bay và đi trên chiếc limousine treo cờ Nam Kasai được họ đưa tới. Kalonji cuối cùng đã gỡ bỏ lá cờ và hai người hòa giải.
Vào giữa năm 1961, các hội nghị được tổ chức tại Coquilhatville (Mbandaka ngày nay) và sau đó tại Antananarivo, Madagascar nhằm cố gắng làm trung gian hòa giải giữa các phe ly khai và chính quyền trung ương trước một chính phủ nổi dậy ở Đông Congo do Antoine Gizenga lãnh đạo. Với việc Lumumba đã chết, giới chính trị hy vọng có thể tạo ra một hiến pháp liên bang giúp hòa giải ba bên. Tuy nhiên, các thỏa thuận lại gia tăng sự thiếu chắc chắn. Việc lật đổ Thủ tướng Nam Kasai Ngalula vào tháng 7 đã đẩy nhanh sự sụp đổ nội bộ. Ông thành lập đảng chính trị của riêng mình, Liên minh Dân chủ, để chống lại những người theo phe Kalonji. Cuối tháng đó, Quốc hội tái triệu tập với sự tham dự của Kalonji và các đại biểu Nam Kasai khác. Một chính quyền trung ương Congo mới được thiết lập vào ngày 2 tháng 8 trong đó Ngalula là Bộ trưởng Bộ Giáo dục, và Kalonji quay trở lại Nam Kasai. Vào cuối tháng 10 năm 1961, ông cùng một số thủ lĩnh Lulua thành lập một liên minh mang tính biểu tượng trong nỗ lực chấm dứt xung đột bộ tộc Luba-Lulua.
Sụp đổ và khôi phục > Vụ bắt giữ Kalonji

Vào ngày 2 tháng 12 năm 1961, Kalonji bị người cộng sản Christophe Gbenye – một cấp phó khác của mình –  buộc tội đã ra lệnh nhục hình một tù nhân chính trị ở Nam Kasai. Quốc hội bỏ phiếu loại bỏ quyền miễn trừ nghị viện của Kalonji; sau đó ông ta bị ANC bắt giữ ở Léopoldville. Một phái đoàn khoảng 400 trưởng lão bộ lạc Luba được cử đến Léopoldville để phản đối cũng bị bắt trong thời gian ngắn. Mobutu và tướng Victor Lundula đến thăm Bakwanga ngay sau đó. Ferdinand Kazadi lên nắm quyền với tư cách người đứng đầu nhà nước Nam Kasai.
Ngày 9 tháng 3 năm 1962, dưới sự lãnh đạo của Thủ tướng Cyrille Adoula, Quốc hội Léopoldville vừa tái triệu tập đồng ý sửa đổi Hiến pháp và trao cho Nam Kasai quy chế tỉnh chính thức. Đến tháng 4 năm 1962, các lực lượng Liên Hợp Quốc được lệnh chiếm đóng Nam Kasai nhằm thể hiện lập trường hiếu chiến mới của Tổng thư ký U Thant chống lại việc ly khai sau khi Hammarskjöld qua đời. Tại Léopoldville, Kalonji bị kết án 5 năm tù. Tuy nhiên vào ngày 7 tháng 9, ông đào tẩu và quay trở lại Nam Kasai với hy vọng giành lại vị trí chính thức trong các cuộc bầu cử địa phương và đứng đầu chính phủ, lấy lại quyền miễn trừ của mình.
Sụp đổ và khôi phục > Đảo chính tháng 9–10 năm 1962

Khi sự bất mãn với hành động ly khai ngày càng tăng, Ngalula và những người di cư Nam Kasai khác ở Léopoldville âm mưu lật đổ chế độ Bakwanga. Vào tháng 9 năm 1962, chính phủ Léopoldville bổ nhiệm Albert Kankolongo, một cựu bộ trưởng trong chính phủ của Kalonji làm Đặc ủy viên (commissaire extraordinaire) Nam Kasai, trao cho ông toàn quyền quân sự và dân sự để giải thể chính quyền địa phương. Ngalula đã gặp mặt Kankolongo để lãnh đạo một cuộc binh biến và đảo chính chống lại Kalonji.
Trong đêm 29 rạng ngày 30 tháng 9 năm 1962, các chỉ huy quân sự ở Nam Kasai do Kankolongo lãnh đạo đã tiến hành một cuộc đảo chính ở Bakwanga chống lại chế độ Kalonji. Đài phát thanh Bakwanga kêu gọi tất cả sĩ quan của lực lượng hiến binh Nam Kasai hỗ trợ chính quyền trung ương với lời hứa rằng họ sẽ hòa nhập vào ANC với cấp bậc và mức lương hiện tại của họ. Kalonji và tướng Dinanga bị quản thúc tại gia, trong khi các bộ trưởng Nam Kasai khác bị giam trong một ngôi nhà. Kalonji và Dinanga trốn thoát vài ngày sau đó; vị cựu tổng thống bắt một xe tải đến Katanga. Kankolongo phản ứng bằng cách ngay lập tức đưa các bộ trưởng còn lại đến Léopoldville. Vào ngày 5 tháng 10 năm 1962, quân đội chính phủ trung ương lại đến Bakwanga để hỗ trợ binh sĩ nổi loạn và trấn áp những người cuối cùng trung thành với Kalonji, đánh dấu sự chấm dứt của nhà nước ly khai. Kalonji đến cư trú tại Kamina và cố gắng gặp Tshombe, nhưng bị Bộ trưởng Bộ Nội vụ Katanga Godefroid Munongo từ chối. Sau đó, ông trốn sang Paris trước khi định cư tại Barcelona ở Tây Ban Nha thời Franco.
Hậu quả > Tại Kasai

Tháng 10 năm 1962, Nam Kasai tái sáp nhập vào Cộng hòa Congo. Quốc gia Katanga tiếp tục chống lại chính quyền trung ương cho đến khi sụp đổ vào tháng 1 năm 1963 sau khi các lực lượng Liên Hợp Quốc bắt đầu có thái độ hung hăng hơn dưới thời Thant. Nam Kasai là một trong 21 tỉnh chính thức được thành lập theo hiến pháp liên bang năm 1964 như một phần của bản thỏa thuận giữa chính quyền trung ương và địa phương. Khi chế độ Mobutu tiến hành tái cấu trúc nhà nước Congo từ năm 1965, họ giữ nguyên một vài tỉnh trong đó có Nam Kasai. Nhà nước sau đó lại tái cơ cấu tỉnh này để bao gồm địa bàn các huyện Kabinda và Sankuru, rồi đổi tên thành Đông Kasai (Kasaï-Oriental).
Phần lớn binh lính Nam Kasai nhập ngũ ANC sau khi nhà nước bị giải thể nhưng gần 2.000 người trung thành quyết định ẩn náu, hy vọng Kalonji sẽ trở lại. Quân nổi dậy do tướng Mwanzambala lãnh đạo chiến đấu trong một cuộc chiến du kích chống lại chính quyền tỉnh mới cho đến năm 1963 khi họ cũng chấp nhận gia nhập ANC. Ngay sau khi kết thúc ly khai, thành phố Bakwanga được đổi tên thành Mbuji-Mayi theo tên con sông trong vùng nhằm thể hiện sự hòa giải giữa các sắc tộc Luba. Bất chấp điều đó, bạo lực giữa các phe phái Luba kéo dài đến năm 1964 và mãi đến năm 1965 mới đạt giải pháp chính trị khi J. Mukamba được bầu Chủ tịch tỉnh Nam Kasai.
Hậu quả > Khủng hoảng Congo chấm dứt

Năm 1965, Mobutu phát động cuộc đảo chính thứ hai chống lại chính quyền trung ương và tự ban bố tình trạng khẩn cấp. Sau khi củng cố quyền lực chính trị, Mobutu dần tăng cường quyền kiểm soát Congo. Không chỉ giảm số tỉnh, ông còn hạn chế quyền tự chủ của họ dẫn đến một nhà nước tập trung cao độ. Mobutu ngày càng bổ nhiệm nhiều người trong vây cánh vào các chức vụ quan trọng. Năm 1967, để chứng minh tính hợp pháp cá nhân ông thành lập Phong trào Cách mạng Bình dân (MPR), cho đến năm 1990 là đảng chính trị hợp pháp duy nhất trong nước theo hiến pháp do Mobutu tự sửa đổi. Năm 1971, quốc gia được đổi tên thành Zaire và nỗ lực loại bỏ mọi ảnh hưởng thuộc địa. Ông cũng quốc hữu hóa tài sản kinh tế thuộc sở hữu nước ngoài còn lại trong nước. Theo thời gian, chủ nghĩa thân hữu lan rộng tại Zaire cùng với sự tham nhũng và quản lý kinh tế yếu kém. Sự bất mãn với chế độ ở Kasaï-Oriental đặc biệt mạnh mẽ.
Các vấn đề về chủ nghĩa liên bang, sắc tộc trong chính trị và tập trung hóa nhà nước đã không được giải quyết trong cuộc khủng hoảng. Điều này góp một phần khiến người dân Congo bớt tin tưởng vào nhà nước. Mobutu rất ủng hộ việc tập trung hóa nên đã sáp nhập các tỉnh và bãi bỏ phần lớn quyền lập pháp của họ vào năm 1965, ngay sau khi lên nắm quyền. Việc mất niềm tin vào chính quyền trung ương là một trong những lý do khiến Congo bị coi là nhà nước thất bại, góp phần kích động bạo lực giữa các phe ủng hộ chủ nghĩa liên bang dân tộc và địa phương hóa.
Ghi chú và tham khảo > Tạp chí

Dufresne, André (tháng 1 năm 2011). “Les Timbres-poste du Sud-Kasaï” [Tem bưu chính Nam Kasai] (PDF). Philatélie Québec (292): 25–31. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 15 tháng 8 năm 2011.
Lowenstein, Frank W. (1962). “An Epidemic of Kwashiorkor in the South Kasai, Congo” [Một trận dịch Kwashiorkor ở Nam Kasai, Congo] (PDF). Bulletin of the World Health Organization. 27 (6): 751–758. PMC 2555843. PMID 20604126. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 27 tháng 1 năm 2005.
“Onze mois de crise politique au Congo” [Mười một tháng khủng hoảng chính trị ở Congo]. Courrier Hebdomadaire du CRISP (bằng tiếng Pháp). Centre de recherche et d'information socio-politiques. 120 (30): 1–24. 1961. doi:10.3917/cris.120.0001.
Rubbens, A. (1961). “La décolonisation du droit et de l'organisation judiciaire dans la République du Congo” [Phi thực dân hóa luật pháp và tư pháp ở Cộng hòa Congo] (PDF). Bulletins des Séances (bằng tiếng Pháp). 7 (6): 798–808.
Ghi chú và tham khảo > Báo

“Mukenge Announces Kasai Government” [Mukenge công bố chính phủ Kasai]. Belgian Congo Home Service. Léopoldville. 17 tháng 6 năm 1960. tr. I1. Qua Daily Report: Foreign Radio Broadcasts [Báo cáo hàng ngày: Đài phát thanh nước ngoài].
Mopipi, Jacky (15 tháng 3 năm 2010). “Que sont-ils devenus?: Albert Kalonji-Ditunga dit Mulopwe” [Chuyện gì đã xảy ra với họ?: Albert Kalonji-Ditunga hay Mulopwe]. Congo Indépendant. Bản gốc lưu trữ ngày 4 tháng 9 năm 2017. Truy cập ngày 12 tháng 11 năm 2014.
EISA. “DRC: Background to the 1965 election” [CHDC Congo: Bối cảnh cuộc bầu cử năm 1965]. Electoral Institute for Sustainable Democracy in Africa (EISA). Bản gốc lưu trữ ngày 25 tháng 7 năm 2014. Truy cập ngày 8 tháng 7 năm 2014.
Ngapi, Rich (15 tháng 8 năm 2008). “Congo-Kinshasa: Le 8 août 1960, Albert Kalonji proclame l'autonomie du Sud-Kasaï” [Congo-Kinshasa: Ngày 8 tháng 8 năm 1960, Albert Kalonji tuyên bố quyền tự trị của Nam Kasai]. Le Potentiel. Truy cập ngày 25 tháng 11 năm 2014.
Snee, Charles (15 tháng 9 năm 2017). “The stamps of short-lived South Kasai, spreadsheet stamp images: Inside Linn's” [Tem của chế độ yểu mệnh Nam Kasai, hình ảnh tem bảng tính: trong bộ sưu tập của Linn]. Linn's Stamp News. Truy cập ngày 28 tháng 12 năm 2017.
Hofmann, Paul (3 tháng 11 năm 1960). “'Civil War' in South Kasai Reported by U.N. in Congo” ['Nội chiến' ở Nam Kasai do LHQ báo cáo tại Congo]. The New York Times. tr. 1, 8. ProQuest 115109726.(cần đăng ký mua)
Halberstam, David (18 tháng 2 năm 1962). “Rich Diamond Mines at Stake In Congo-South Kasai Struggle : Secession Continues Despite Arrest of State's Leader by Central Regime– Negotiations on Status in Progress” [Các mỏ kim cương phong phú đang bị đe dọa ở Congo-Cuộc đấu tranh Nam Kasai: Sự ly khai vẫn tiếp tục bất chấp việc chế độ trung ương bắt giữ nhà lãnh đạo quốc gia– Các cuộc đàm phán về tình trạng đang diễn ra]. The New York Times. tr. 2. ProQuest 115673183.(cần đăng ký mua)
Garrison, Lloyd (8 tháng 9 năm 1962). “Kalonji, 'King' of South Kasai, Out of Congo Jail” [Vua Nam Kasai Kalonji vượt ngục]. The New York Times. tr. 22. ProQuest 115736669.(cần đăng ký mua)
Các thủ lĩnh Luba trong Nhà nước Tự do Congo k. 1900
Patrice Lumumba chia rẽ với Kalonji vào năm 1959 và từ chối cấp chức vụ cho những người ủng hộ ông trong chính quyền trung ương.
Albert Kalonji đoạn tuyệt với Lumumba và sau đó lãnh đạo cuộc ly khai của Nam Kasai.
Joseph Ngalula được bổ nhiệm làm Thủ tướng Nam Kasai.
Tem bưu chính Nam Kasai được in đè lên các số phát hành trước đó của Congo thuộc Bỉ.
Một viên kim cương vàng thô từ Nam Kasai; kim cương xuất khẩu là tài sản quan trọng của nhà nước.
Kalonji và Tổng thống Congo Joseph Kasa-Vubu năm 1961
Bản đồ thể hiện tình hình Congo năm 1961 với lãnh thổ bị chia cắt giữa bốn phe đối lập. Nam Kasai màu vàng.
Con tem năm 1963 kỷ niệm "sự hòa giải" giữa Nam Kasai và Katanga với chính quyền trung ương Congo
Jake Gyllenhaal

| Jake Gyllenhaal |
| --- | --- |
Gyllenhaal tại buổi ra mắt phim Người Nhện xa nhà năm 2019
Sinh: Jacob Benjamin Gyllenhaal 19 tháng 12, 1980 (44 tuổi) Los Angeles, California, Hoa Kỳ
Trường lớp: Đại học Columbia
Nghề nghiệp: Diễn viên Nhà sản xuất
Năm hoạt động: 1991–nay
Cha mẹ: Stephen Gyllenhaal (cha) Naomi Foner (mẹ)
Người thân: Maggie Gyllenhaal (chị gái)
Gia đình: Gyllenhaal
Giải thưởng: Danh sách
Jacob Benjamin Gyllenhaal (/ˈdʒɪlənhɔːl/; tiếng Thụy Điển: [ˈjʏ̂lːɛnˌhɑːl]; sinh ngày 19 tháng 12 năm 1980) là một nam diễn viên người Mỹ đã có sự nghiệp trải dài hơn ba mươi năm với nhiều đóng góp trên cả lĩnh vực điện ảnh và sân khấu. Sinh ra trong gia đình Gyllenhaal, anh là con trai của đạo diễn Stephen Gyllenhaal và nhà biên kịch Naomi Foner, cũng như là em trai của nữ diễn viên Maggie Gyllenhaal. Gyllenhaal bắt đầu diễn xuất từ khi còn nhỏ trong City Slickers (1991), tiếp theo là các vai diễn trong A Dangerous Woman (1993) và Homegrown (1998) đều do cha mình đạo diễn. Sự nghiệp của anh bứt phá với vai diễn Homer Hickam trong October Sky (1999) và màn hóa thân thành một cậu bé gặp vấn đề về thần kinh trong Donnie Darko (2001).
Gyllenhaal góp mặt trong bộ phim khoa học giả tưởng thảm họa The Day After Tomorrow (2004) với vai một sinh viên mắc kẹt trong một trận đại hồng thủy do sự mát dần toàn cầu. Anh thủ vai Jack Twist trong bộ phim tình cảm chính kịch Chuyện tình sau núi (2005) của Lý An, giành giải BAFTA cho nam diễn viên phụ xuất sắc nhất và được đề cử giải Oscar cho cùng hạng mục. Tiếp theo, anh thủ vai chính trong phim giật gân Zodiac (2007), phim hài tình cảm Love and Other Drugs (2010) và phim khoa học giả tưởng Mật mã gốc (2011). Vai diễn của Gyllenhaal trong hai tác phẩm giật gân Lần theo dấu vết (2013) và Enemy (2013) của Denis Villeneuve được giới chuyên môn tán dương nhiệt liệt. Anh được đề cử giải BAFTA cho nam diễn viên chính xuất sắc nhất nhờ diễn xuất trong vai một nhà báo thao túng trong Kẻ săn tin đen (2014) và một tác giả nổi loạn trong Nocturnal Animals (2016). Tác phẩm có doanh thu cao nhất của Gyllenhaal là bộ phim siêu anh hùng thuộc Vũ trụ Điện ảnh Marvel, Người Nhện xa nhà (2019), trong đó anh thủ vai phản diện Quentin Beck / Mysterio. Ngoài ra, anh còn xuất hiện trong các phim Wildlife (2018), Bức họa ma quái (2019), The Guilty (2021) và Xe cấp cứu (2022).
Trên sân khấu, Gyllenhaal đã góp mặt trong vở kịch This Is Our Youth tại West End và nhạc kịch Sunday in the Park with George tại Broadway, cùng với các vở Constellations và Sea Wall/A Life. Vai diễn trong vở Sea Wall/A Life đã mang về cho anh giải Tony cho nam diễn viên chính xuất sắc nhất thể loại kịch. Ngoài diễn xuất, Gyllenhaal còn sôi nổi với các vấn đề chính trị và xã hội.
Đầu đời

Jacob Benjamin Gyllenhaal sinh ngày 19 tháng 12 năm 1980 tại Los Angeles, California, là con trai của nhà sản xuất phim và biên kịch Naomi Foner (nhũ danh Achs) và đạo diễn Stephen Gyllenhaal. Nữ diễn viên Maggie Gyllenhaal, chị gái anh, xuất hiện cùng Jake trong bộ phim Donnie Darko. Cha của Gyllenhaal mang hai dòng máu Thụy Điển và Anh, đồng thời cũng là dòng dõi của dòng họ Gyllenhaal thuộc giới quý tộc Thụy Điển. Tổ tiên cuối cùng của anh sinh ra ở Thụy Điển là ông cố Anders Leonard Gyllenhaal. Mẹ Jake là người Do Thái, sinh ra tại thành phố New York trong một gia đình Do Thái Ashkenazi vốn có xuất thân từ Nga và Ba Lan; Jake cũng cho biết anh luôn tự coi mình là một người Do Thái. Vào ngày sinh nhật thứ 13, Jake thực hiện nghi thức "kiểu Bar Mitzvah nhưng không có trang phục truyền thống" tại một khu nhà dành cho người vô gia cư vì cha mẹ anh muốn anh nhớ và tỏ lòng biết ơn đến gốc gác của gia đình.
Cha mẹ anh yêu cầu anh làm thêm vào mùa hè để có thể phần nào nuôi sống bản thân, do đó Jake được nhận làm vệ sĩ cứu đắm và dọn bàn tại một nhà hàng là chỗ quen biết với gia đình. Anh nói rằng họ đã khuyến khích sự biểu hiện nghệ thuật: "Tôi có cha mẹ vốn thường xuyên ủng hộ tôi ở một số mặt nhất định. Về những mặt khác, họ còn nhiều thiếu sót. Nhưng chắc chắn là gia đình tôi luôn giỏi nhất ở khả năng thể hiện và sáng tạo".