stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
The Nightmare Before Christmas

Bài này viết về bộ phim. Đối với các định nghĩa khác, xem The Nightmare Before Christmas (định hướng).
| The Nightmare Before Christmas  |
| --- | --- |
Áp phích chiếu rạp của phim
Đạo diễn: Henry Selick
Kịch bản: Caroline Thompson Michael McDowell
Cốt truyện: Tim Burton Joe Ranft (bảng truyện)
Sản xuất: Tim Burton Denise Di Novi
Diễn viên: Danny Elfman Chris Sarandon Catherine O'Hara William Hickey Glenn Shadix Ken Page
Quay phim: Pete Kozachik
Dựng phim: Stan Webb
Âm nhạc: Danny Elfman
Hãng sản xuất: Touchstone Pictures Skellington Productions 
Phát hành: Buena Vista Pictures
Công chiếu:  29 tháng 10 năm 1993 (1993-10-29)  
Thời lượng: 76 phút
Quốc gia: Hoa Kỳ
Ngôn ngữ: Tiếng Anh
Kinh phí: $18 triệu
Doanh thu: $76.128.123
The Nightmare Before Christmas (tiếng Việt: Đêm kinh hoàng trước Giáng sinh, thường được quảng bá với tên gọi Tim Burton's The Nightmare Before Christmas - dịch nghĩa tiếng Việt: Phim Đêm kinh hoàng trước Giáng sinh của Tim Burton) là phim điện ảnh hoạt hình stop-motion nhạc kịch kỳ ảo của Mỹ năm 1993 do Henry Selick làm đạo diễn và Tim Burton sản xuất/đồng biên kịch. Phim kể câu chuyện về Jack Skellington, một người sống ở "Thị trấn Halloween" đã vô tình mở được cánh cửa đến "Thị trấn Giáng sinh" và quyết định mang lễ hội ở đó về tổ chức tại thị trấn của mình; việc làm của anh đã dẫn đến nhiều hậu quả không ngờ mà cũng rất hài hước. Danny Elfman viết nhạc phim và thể hiện các ca khúc của nhân vật Jack trong phim cùng một số nhân vật phụ khác. Các diễn viên lồng tiếng chính cho bộ phim gồm Chris Sarandon, Catherine O'Hara, William Hickey, Ken Page, Paul Reubens và Glenn Shadix.
Ý tưởng cho The Nightmare Before Christmas khởi nguồn từ một bài thơ của Tim Burton viết năm 1982, khi ông còn làm họa sĩ hoạt hình tại Walt Disney Animation Studios. Với thành công của phim Vincent cùng năm đó, Walt Disney Studios bắt đầu xem xét tới việc phát triển The Nightmare Before Christmas thành một bộ phim ngắn hoặc một chương trình truyền hình 30 phút. Sau nhiều năm, ý nghĩ của Burton dần quay trở về với dự án này, và đến năm 1990, ông đã quyết định hợp tác với Disney để phát triển bộ phim này. Quá trình sản xuất phim bắt đầu vào tháng 7 năm 1991 ở San Francisco. Disney phát hành bộ phim dưới nhãn hiệu Touchstone Pictures của họ bởi cho rằng bộ phim "quá tối và đáng sợ với trẻ nhỏ."
The Nightmare Before Christmas nhận được đánh giá cao từ các nhà phê bình điện ảnh cũng như gặt hái thành công về thương mại. Sau đó phim được Walt Disney Pictures phát hành lại nhiều lần và còn được phát hành lại dưới định dạng Disney Digital 3-D hàng năm từ năm 2006 đến 2009, trở thành phim hoạt hình stop-motion đầu tiên trên thế giới được chuyển đổi hoàn toàn sang định dạng 3-D.
Diễn viên và nhân vật

Bài chi tiết: Danh sách nhân vật trong phim The Nightmare Before Christmas
Chris Sarandon trong vai Jack Skellington: Một bộ xương có biệt danh "Vua bí ngô" của Thị trấn Halloween. Anh sở hữu hồn ma một con chó tên là Zero. Zero có chiếc mũi jack-o'-lantern nhỏ phát sáng.
Danny Elfman, nhà soạn nhạc của bộ phim, thể hiện giọng hát của Jack. Ông cũng lồng tiếng cho nhân vật Barrel và "Chú hề có bộ mặt rách".
Catherine O'Hara trong vai Sally: một sinh vật có bộ dạng giống một con búp bê giẻ rách do Finklestein tạo ra và là người yêu của Jack. O'Hara cũng đồng thời lồng tiếng cho nhân vật Shock. Burton và O'Hara trước đây đã cùng cộng tác trong phim Beetlejuice (1988).
William Hickey trong vai Tiến sĩ Finklestein: một nhà khoa học điên và là "bố" của Sally.
Glenn Shadix trong vai Thị trưởng của thị trấn Halloween: nhà lãnh đạo nhiệt tình, người lo nhiệm vụ tổ chức các buổi họp mặt thị trấn. Tâm trạng khác thường của anh ta thay đổi thường xuyên từ vui vẻ sang điên cuồng làm cho chiếc đầu của anh xoay liên tục để thay đổi giữa hai gương mặt "vui vẻ" và "buồn rầu"; giống như một số chính trị gia hay có tính hai mặt. Burton và Shadix trước đây từng cộng tác trong phim Beetlejuice.
Ken Page trong vai Oogie Boogie: một ông ba bị độc ác ở thị trấn Halloween, có thú vui đánh bạc.
Ed Ivory trong vai Ông già Noel: người đứng đầu thị trấn Giáng sinh. Ông già Noel có trách nhiệm tổ chức lễ Giáng sinh thường niên, vào dịp này ông mang quà đi phát cho trẻ em trên khắp thế giới.
Paul Reubens trong vai Lock. Reubens và Burton trước đây từng cộng tác trong các phim Pee-wee's Big Adventure (1985) và Batman Returns (1992).
Dàn diễn viên ngoài ra còn có Kerry Katz, Carmen Twillie, Randy Crenshaw, Debi Durst, Joe Ranft, Sherwood Ball, và Greg Proops lồng tiếng cho nhiều nhân vật khác nhau. Patrick Stewart lồng tiếng cho nhân vật dẫn truyện ở đầu và cuối phim. Mặc dù không được sử dụng trong bản phim cuối, giọng lồng tiếng vẫn xuất hiện trong album nhạc phim.
Sản xuất > Thiết kế nhân vật

Các nhà làm phim dựng lên 227 con rối để thể hiện các nhân vật trong phim, trong đó riêng Jack Skellington có "khoảng bốn trăm cái đầu", cho phép nhân vật biểu hiện gần như mọi cảm xúc có. Cử động miệng của Sally "được hoạt hoạ thông qua phương pháp thay thế. Trong quá trình hoạt hoạ, [...] 'mặt nạ' của Sally chỉ được gỡ bỏ khi cần phải bảo toàn thứ tự bộ tóc đỏ dài của cô. Sally có mười loại khuôn mặt, mỗi cái được làm với mười một dạng biểu hiện khác nhau (ví dụ như mắt mở và đóng, và nhiều cử chỉ mặt khác) và khớp cử động miệng với lời."
Con rối stop motion của Jack Skellington được dung lại trong phim James and the Giant Peach (cũng do Selick làm đạo diễn) trong vai một thuyền trưởng cướp biển bị chết.
Sản xuất > Quảng bá

Những người sở hữu nhượng quyền thương hiệu phim đã tiến hành một chiến dịch quảng bá sâu rộng các nhân vật trong phim thông qua nhiều phương tiện truyền thông khác nhau. Các chủ sở hữu nhượng quyền này đã tổ chức một chiến dịch truyền thông quy mô cho các nhân vật này trên nhiều phương tiện truyền thông khác nhau. Ngoài việc xuất hiện tại khu Kỳ nghỉ ở Ngôi nhà ma ám tại Disneyland, các nhân vật trong phim gồm Jack Skellington, Sally, Pajama Jack và Thị trưởng đã được sản xuất thành các búp bê Bendies, trong khi đó Jack và Sally thậm chí còn xuất hiện dưới dạng tranh vẽ. Hơn nữa, Sally còn được làm thành đồ chơi chuyển động và nhiều trang phục Halloween đã được sản xuất dựa trên nhân vật. Nhân vật Jack Skellington xuất hiện trong trò chơi điện tử Disney Infinity, cho phép chơi ở chế "Toy Box Mode". Jack cũng là nhân vật tiêu đề trong truyện ngắn "Tim Burton's The Nightmare Before Christmas: Jack's Story".
Jim Edwards cho rằng "Phim hoạt hình của Tim Burton The Nightmare Before Christmas thực sự là một bộ phim về ngành kinh doanh quảng bá. Nhân vật chính của bộ phim, Jack Skellington, là vị Tổng giám đốc quảng bá (CMO) của một công ty thành đạt, anh cho rằng thành công của mình quá nhàm chán và mong muốn thực hiện một kế hoạch kinh doanh mới."
Nhạc phim

Bài chi tiết: The Nightmare Before Christmas (nhạc phim) và Nightmare Revisited
Album nhạc phim được phát hành năm 1993 bởi Walt Disney Records. Trong lần phát hành lại năm 2006 của bộ phim với định dạng Disney Digital 3-D, một phiên bản đặc biệt của album đã được phát hành, trong đó có một đĩa bổ sung gồm các bản cover những ca khúc trong phim do Fall Out Boy, Panic! at the Disco, Marilyn Manson, Fiona Apple, và She Wants Revenge thể hiện. Bốn đoạn băng demo gốc do Elfman thực hiện cũng được phát hành. Ngày 30 tháng 9 năm 2008, Disney phát hành album hát lại có tên gọi Nightmare Revisited, với sự tham gia của các ca sĩ Amy Lee, Flyleaf, Korn, Rise Against, Plain White T's, The All-American Rejects, và nhiều nghệ sĩ nữa.
Ban nhạc gothic rock người Mỹ London After Midnight cover lại ca khúc "Sally's Song" trong album năm 1998 Oddities của họ.
LiLi Roquelin cover lại "Sally's Song" bằng tiếng Pháp và phát hành nó trong album của cô Will you hate the rest of the world or will you renew your life? năm 2010.
Một album nhạc phim khác được ra mắt năm 2003 là đĩa CD Disneyland Haunted Mansion Holiday CD. Mặc dù hầu hết không phải là các ca khúc gốc trong phim, có một bài trên đĩa CD là sự tổng hợp của các bài hát "Making Christmas", "What's This?", và "Kidnap the Santy Claws". Các ca khúc còn lại là những bài hát dịp lễ hội được sửa đổi để phù hợp với chủ đề của phim. Bài hát cuối cùng trong đĩa là nhạc nền của trò chơi Disneyland Kì nghỉ ở Ngôi nhà ma ám.
Phát hành

Disney quyết định phát hành bộ phim dưới thương hiệu Touchstone Pictures bởi họ cho rằng bộ phim "quá u tối và đáng sợ đối với trẻ em", Selick nhớ lại. "Nỗi lo lớn nhất của họ, và lý do tại sao dự án này chỉ được xếp ở hàng thứ yếu, là bởi vì họ cho rằng đối tượng khán giả chính của họ không thích bộ phim này và sẽ không tới xem." Để giúp quản bá bộ phim, "Nó được phát hành dưới tên gọi Phim The Nightmare Before Christmas của Tim Burton," Burton giải thích. "Nhưng cuối cùng nó giống một tên thương hiệu hơn, tôi không rõ việc đó lắm." Phim ra mắt tại Liên hoan phim New York vào ngày 9 tháng 10.
Phát hành > Giải trí gia đình

Với doanh thu băng đĩa thành công, Nightmare được liệt vào hàng phim đình đám. Touchstone Home Video lần đầu tiên phát hành bộ phim trên băng VHS vào ngày 30 tháng 9 năm 1994 và trên đĩa DVD vào ngày 2 tháng 12 năm 1997. Bản đĩa DVD không có nội dung đặc biệt nào. Nightmare được phát hành lần thứ hai vào ngày 3 tháng 10 năm 2000 dưới dạng một phiên bản đặc biệt. Bản phát hành này chứa một bài bình luận của Selick và nhà quay phim Pete Kozachik, một phim tài liệu dài 28 phút nói về quá trình làm phim, một bộ sưu tập các bản vẽ khái niệm, bảng truyện, trường quay thử nghiệm và các cảnh quay đã bị xóa bỏ. Các phim Vincent và Frankenweenie cũng được đính kèm trong phiên bản này.
Walt Disney Studios Home Entertainment phát hành bộ phim trên đĩa DVD (lần tiếp theo) và đĩa Blu-ray (lần đầu tiên) vào tháng 8 năm 2008 dưới dạng "phiên bản dành cho người sưu tập" gồm 2 đĩa đã được remaster kỹ thuật số, cùng với những thành phần mở rộng tương tự như lần trước.
Walt Disney Studios Home Entertainment phát hành The Nightmare Before Christmas dưới định dạng Blu-ray 3D vào ngày 30 tháng 8 năm 2011. Phiên bản này là một gói combo ba đĩa gồm một đĩa Blu-ray 3D, một đĩa Blu-ray thường và một DVD chứa cả nội dung DVD và một bản sao kỹ thuật số của phim.
Đón nhận > Doanh thu phòng vé

Vào thời điểm bộ phim được phát hành, giám đốc Disey David Hoberman từng nói, "Tôi hy vọng Nightmare có thể mang về doanh thu đột phá. Nếu được thì tuyệt. Còn nếu không, điều đó sẽ không làm giảm giá trị thành quả của cả đoàn làm phim. Kinh phí làm phim ít hơn các bom tấn khác của Disney vậy nên nó không cần phải đạt doanh thu như Aladdin mới khiến chúng tôi hài lòng." The Nightmare Before Christmas được phát hành hạn chế vào ngày 15 tháng 10 năm 1993 trước khi chính thức ra mắt vào ngày 29 tháng 10. Phim thu về 50 triệu USD ở Hoa Kỳ trong lần đầu tiên phát hành.
Vào ngày 20 tháng 10 năm 2006, Walt Disney Pictures phát hành lại Nightmare (không còn dưới nhãn hiệu Touchstone nữa) được chuyển đổi sang định dạng Disney Digital 3-D. Industrial Light & Magic hỗ trợ quá trình thực hiện. Nó mang về thêm 8,7 triệu USD doanh thu nữa. Kể từ đó, phiên bản 3D của Nightmare được phát hành lại hàng năm vào tháng 10. Các lần phát hành lại năm 2007 và 2008 mang về lần lượt 14,5 triệu USD và 1,1 triệu USD, nâng tổng doanh thu phim lên 75 triệu USD. Rạp El Capitanở Hollywood, California chiếu lại bộ phim này ở định dạng 4D vào tháng 10 hàng năm, kết thúc vào dịp lễ Halloween, kể từ năm 2010. Các lần phát hành lại này đã dẫn đến một trào lưu phim 3D và phát triển lên định dạng RealD Cinema.
Đón nhận > Giải thưởng

Bộ phim được đề cử ở hai hạng mục Giải Oscar cho hiệu ứng hình ảnh xuất sắc nhất và Giải Hugo cho tác phẩm trình diễn chính kịch xuất sắc nhất. Nightmare giành Giải Sao Thổ cho phim giả tưởng xuất sắc nhất, trong đó Elfman giành Giải Sao Thổ cho nhạc phim hay nhất. Selick và các họa sĩ hoạt hình cũng được đề cử. Elfman còn được đề cử Giải Quả cầu vàng cho nhạc phim hay nhất.
Viện phim Mỹ đề cử The Nightmare Before Christmas vào Danh sách 10 phim hoạt hình hay nhất.
Phần tiếp theo

Năm 2001, Walt Disney Pictures bắt đầu cân nhắc sản xuất phần tiếp theo của phim, nhưng thay vì sử dụng công nghệ hoạt hình stop motion, Disney muốn dùng hoạt hình máy tính. Burton thuyết phục Disney từ bỏ ý định này. "Tôi luôn cố bảo vệ Nightmare để không sản xuất những phần tiếp theo hay một cái gì đó tương tự," Burton giải thích. "Bạn biết đấy, việc 'Jack tới thăm thế giới của Lễ Tạ ơn hoặc đại loại như vậy bởi vì tôi cảm thấy rằng bộ phim có một sự thuần khiết với chính nó và những người yêu thích nó... Lại thêm những chuyện kinh doanh và lợi nhuận nữa, nên việc bảo vệ sự thuần khiết ấy là rất quan trọng." Trò chơi điện tử The Nightmare Before Christmas: Oogie's Revenge ra mắt năm 2005 tiếp tục mạch truyện của phim, trong đó nhóm phát triển của Capcom đã làm theo lời khuyên của Tim Burton, và hợp tác với đạo diễn nghệ thuật của bộ phim ban đầu là Deane Taylor. Năm 2009, Selick nói rằng ông sẽ làm phần tiếp theo cho phim nếu ông và Burton có thể sáng tác một kịch bản hay cho nó.
Các nhân vật trong phim The Nightmare Before Christmas cũng xuất hiện trong loạt trò chơi nhập vai của Disney và Square Enix, Kingdom Hearts. Trong phần lớn các tập game này, Jack đóng vai trò người đồng hành cùng với nhân vật chính. Trong trò chơi đầu tiên, Jack tìm cách làm cho Halloween sinh động hơn bằng cách mang một trái tim do Dr. Finklestein tạo ra tới cho một Kẻ vô cảm, nhưng thí nghiệm thất bại và sau đó trái tim bị Oogie Boogie lấy đi. Trong trò Kingdom Hearts: Chain of Memories, anh giúp đỡ nhân vật chính, Sora, lấy lại trí nhớ của mình. Trong Kingdom Hearts II, có sự xuất hiện của thị trấn Halloween và những người dân ở đó, còn Jack nhóm lại ý định cướp công việc của Ông già Noel. Trong trò chơi tiền truyện Kingdom Hearts 358/2 Days, Jack tìm cảm hứng tổ chức Halloween bằng việc để ý tới những hành động của nhân vật chính, Roxas.
Từ năm 2001, điểm tham quan Ngôi nhà ma ám của Disneyland được thiết kế lại vào tháng 9 hàng năm với các nhân vật, đồ trang trí và âm nhạc từ bộ phim. Điểm tham quan này có tên gọi là Kì nghỉ ở Ngôi nhà ma ám, mở cửa qua mùa Giáng sinh. Trong trò chơi này, những người chơi sẽ tham gia vào chuyến đi của Jack, trong vai ông già Noel, tới thăm căn nhà ma ám vào dịp Giáng sinh, khiến cho lễ hội bị náo loạn.
Các sản phẩm dựa theo phim

Trò chơi điện tử do Capcom phát triển, The Nightmare Before Christmas: Oogie's Revenge, được phát hành cho các máy PlayStation 2 và Xbox vào ngày 21 tháng 10 năm 2004 tại Nhật Bản, 30 tháng 9 năm 2005 tại châu Âu và 10 tháng 10 năm 2005 tại Bắc Mỹ. Lấy bối cảnh là những sự kiện trong phim, người chơi phải điều khiển Jack để anh đánh lại Oogie Boogie, kẻ đã hồi sinh, tiềm ngôi vương của thị trấn Halloween và lên kế hoạch thống trị tất cả các thế giới khác. Một trò chơi khác (lần này là trò chơi tiền truyện) có tên gọi The Nightmare Before Christmas: The Pumpkin King, được Tose Co., Ltd. phát triển và phát hành cho nền tảng Game Boy Advance vào năm 2005. Trò chơi Disney Infinity phát hành nhân vật Jack Skellington vào tháng 10 năm 2013.
Một trò chơi tráo đổi bài dựa trên bộ phim có tên gọi The Nightmare Before Christmas TCG được phát hành năm 2005 bởi NECA. Trò chơi do Andrew Parks và Kez Shlasnger thiết kế. Nó bao gồm một set Premiere và bốn bộ Starter dựa trên 4 nhân vật, Jack Skellington, ngài Thị trưởng, Oogie Boogie, và Tiến sĩ Finklestein. Mỗi bộ Starter gồm có một quyển luật trời, một thẻ bài Vua Bí ngô một kẻ bài Điểm bí ngô, và bộ bài gồm 48 quân. Trò chơi có bốn loại thẻ: thẻ nhân vật, thẻ địa điểm, thẻ sáng tạo và thẻ bất ngờ. Độ phổ biến của mỗi các thẻ được chia làm bốn loại: phổ biến, ít phổ biến, hiếm và rất hiếm.
Mùa thứ năm của chương trình English Performance, chương trình nhạc kịch hàng năm của lớp 11 Anh 2, Trường Trung học phổ thông chuyên Hà Nội - Amsterdam diễn ra vào ngày 16 tháng 5 năm 2015 được chuyển thể từ phim The Nightmare Before Christmas. So với bản phim gốc, kịch bản của vở kịch có một số khác biệt: Sally là con gái của ông già Noel, trong một lần đi lạc vào thị trấn Halloween đã bị các quái vật ở đây bắt cóc và giết hại. Sau đó, Sally được Tiến sĩ X tìm thấy và hồi sinh nhưng lấy đi trí nhớ; từ đấy cô trở thành người hầu trong nhà Tiến sĩ X. Nhân vật Tiến sĩ X cũng có nhiều thay đổi, từ một ông già điên trở thành một cô gái trẻ xinh đẹp, đem lòng yêu Jack. Tuy nhiên, Jack từ chối tình yêu của Tiến sĩ X mà chỉ yêu Sally, khiến cô tức giận và quay sang hợp tác với Oogie Boogie để chống lại Jack. Tiến sĩ X dùng hộp trí nhớ chứa ký ức của Sally về quá khứ trước đây để ép cô thuyết phục Jack tiến hành tổ chức Giáng sinh bất chấp rủi ro. Sau khi Jack thất bại trở về, Tiến sĩ X nói với Jack rằng Sally chính là kẻ đã cố ý hại anh, khiến Jack nổi giận. Lúc đó, Oogie Boogie bước ra định giết Jack thì Sally đã lao ra cứu anh mà chết. Jack hối hận, quyết tâm tiêu diệt Oogie Boogie. Tiến sĩ X sau đó hối hận và đã hồi sinh Sally lần nữa, trước đi rời bỏ Halloween mãi mãi.
Chris Sarandon, người lồng tiếng nói cho Jack Skellington.
Đạo diễn Henry Selick (trái) và nhà sản xuất Tim Burton (phải) trên trường quay của phim Nightmare Before Christmas.
Sự kiện tuyệt chủng

Sự kiện tuyệt chủng (hay còn được biết đến là tuyệt chủng hàng loạt, sự kiện cấp tuyệt chủng (extinction-level event, ELE), hay khủng hoảng sinh học) là sự suy giảm rõ rệt mức độ phong phú và đa dạng các loài sinh vật lớn (không phải vi sinh vật). Hiện tượng này diễn ra khi tốc độ tuyệt chủng tăng nhanh so với tốc độ hình thành loài. Do phần lớn sinh vật trên Trái Đất là vi sinh vật vốn không để lại nhiều dấu tích trong lịch sử sinh học để nghiên cứu nên tuyệt chủng hàng loạt có thể không thực sự ảnh hưởng lớn đến toàn bộ đa dạng sinh học trên Trái Đất mà chỉ tác động vào nhóm các sinh vật có kích thước quan sát được.
Trong số những loài sinh vật đã từng sống trên Trái Đất, ước tính có 97% đã hoàn toàn tuyệt chủng. Tuy vậy, tốc độ tuyệt chủng diễn ra không đồng nhất trong mọi thời kì. Dựa vào dữ kiện hóa thạch, người ta nhận thấy tốc độ tuyệt chủng trên Trái Đất là từ 2 đến 5 họ động vật cả có xương sống và không xương sống tuyệt chủng sau 1 triệu năm.
Các hóa thạch từ sinh vật biển thường được sử dụng để tính toán tốc độ tuyệt chủng bởi số lượng hóa thạch phong phú và đa dạng xuất hiện trong nhiều lớp thạch quyển so với sinh vật trên cạn.
Từ khi sự sống xuất hiện trên Trái Đất, đã diễn ra nhiều vụ tuyệt chủng hàng loạt với tốc độ tuyệt chủng vượt xa tốc độ trung bình. Vụ tuyệt chủng lớn gần đây nhất, sự kiện tuyệt chủng kỷ Creta-Paleogen, diễn ra 65 triệu năm trước, luôn được quan tâm tới nhiều nhất bởi tính chất đặc biệt của nó. Vụ tuyệt chủng đó đã tiêu diệt hầu hết các loài khủng long vốn là kẻ thống trị trên Trái Đất trong một thời gian rất dài và mở ra cơ hội bước lên vũ đài lịch sử cho các loài động vật có vú, trong đó có con người. Trong khoảng thời gian 540 triệu năm trở lại đây, đã có 5 vụ tuyệt chủng rất lớn (có từ 50% số loài động vật bị tuyệt diệt). Có thể đã có những vụ tuyệt chủng lớn trong Liên đại Thái cổ và Liên đại Nguyên sinh, nhưng do động vật thời kì này chưa có các bộ phận cứng nên không để lại nhiều hóa thạch.
Người ta ước tính có từ 5 tới 20 vụ tuyệt chủng hàng loạt lớn trong khoảng 540 triệu năm gần đây. Rất khó có thể đưa ra được con số chính xác do việc xác định ngưỡng thế nào là tuyệt chủng lớn không thống nhất, cũng như những cứ liệu để xác định mức độ đa dạng sinh học trong các thời kì không giống nhau.
Quảng Thuận

Quảng Thuận là một phường thuộc thị xã Ba Đồn, tỉnh Quảng Bình, Việt Nam.
Địa lý

Phường Quảng Thuận nằm ở phía nam thị xã Ba Đồn, ven sông Gianh và có vị trí địa lý:
Phía đông giáp phường Quảng Phúc
Phía tây giáp xã Quảng Văn
Phía nam giáp huyện Bố Trạch
Phía bắc giáp các phường Quảng Thọ và Ba Đồn.
Phường Quảng Thuận có diện tích 7,74 km², dân số năm 2019 là 7.286 người, mật độ dân số đạt 941 người/km².
Hành chính

Phường Quảng Thuận được chia thành 8 tổ dân phố: Đình Chùa, Đồng Môn, Bến Chợ, Thuận Bài, Me Hội.; Dinh; Cầu và Cồn Két.
Lịch sử

Trước đây, Quảng Thuận là một xã thuộc huyện Quảng Trạch.
Ngày 20 tháng 12 năm 2013, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 125/NQ-CP. Theo đó, chuyển xã Quảng Thuận về thị xã Ba Đồn mới thành lập, đồng thời thành lập phường Quảng Thuận trên cơ sở toàn bộ 771,08 ha diện tích tự nhiên và 8.628 người của xã Quảng Thuận.
Di tích

Đình làng Thuận Bài ( di tích Lịch sữ cấp tỉnh)
Di tích lịch sữ Quốc gia Bến phà Gianh;
Các di tích tín ngưỡng, thờ tự được tôn tạo, bảo tồn như; Miếu thờ Văn Thánh, Võ Thánh của Làng Thổ Ngọa; Làng Thuận Bài. Miếu Thần Nông; Miếu đôi, Đền thờ thành Hoàng Làng...v..v
Chú thích

1 2  “Nghị quyết số 125/NQ-CP của Chính phủ về việc điều chỉnh địa giới hành chính huyện Quảng Trạch để thành lập mới thị xã Ba Đồn và 6 phường thuộc thị xã Ba Đồn, tỉnh Quảng Bình”.
1 2  Ban chỉ đạo Tổng điều tra dân số và nhà ở trung ương. “Dân số đến 01 tháng 4 năm 2019 - tỉnh Quảng Bình”. Truy cập ngày 22 tháng 9 năm 2020.
↑  Tổng cục Thống kê
Sybra albomaculata

| Sybra albomaculata |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Sybra
Loài (species): S. albomaculata
Danh pháp hai phần
Sybra albomaculata
Sybra albomaculata là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Va li

Một va li thông thường.
Một va li kéo thông thường.
Va li (bắt nguồn từ từ tiếng Pháp valise /valiz/) là một loại túi dùng để chứa hành lý. Nó thường khá phẳng, có dạng hình hộp chữ nhật với góc tròn hoặc vuông, có thể làm bằng kim loại, nhựa cứng, vải, vinyl hay da thuộc - miễn là đủ bền để giữ cho hình dáng của va li không bị biến dạng nhiều. Nó có một tay cầm ở một mặt và thường được dùng để chứa quần áo và các vật dụng khác trong các chuyến đi xa. Va li đóng mở bằng khớp bản lề tương tự như cửa và có thể được khóa bằng khóa ổ hay khóa mã số.
Lịch sử

Ban đầu, lớp vỏ va li được chế tạo từ len, vải lanh, sau đó da thuộc cũng trở thành một vật liệu thông dụng. Lớp vỏ này được dùng để bao ngoài lớp vỏ gỗ của va li, hoặc thậm chí nó là lớp vỏ duy nhất của những loại va li có thể xếp gọn được. Thật ra, rất khó mà thống kê hết tất cả các loại vật liệu được dùng để chế tạo va li. Giống như các sản phẩm tiêu dùng khác, vật liệu dùng để chế tạo va li thay đổi theo thời gian. Len, gỗ, da thuộc, kim loại, nhựa, sợi tổng hợp và ngay cả vật liệu tái chế đều là (hoặc từng là) những nguyên liệu thông dụng trong sản xuất va li. Trong thời kỳ vận tải bằng xe hàng, các rương hàng từng là một dạng hàng hóa vận chuyển thông dụng. Quá trình chuyên chở không hề êm ái vì vậy các hàng hóa cần phải bền chắc và ít vỡ. Việc các va li ngày càng trở nên ít cồng kềnh hơn dường như có liên quan trực tiếp đến những tiến bộ trong ngành giao thông vận tải.
Cấu tạo

Loại va li chắc khỏe nhất thường được làm bằng gỗ và có lớp vỏ bọc rất cứng chắc cũng như có khả năng chống thấm. Đường nối giữa các phần của va li có thể được dán lại với nhau hay khâu lại bởi những sợi nilông có độ bền cơ học cao. Nói chung các khâu lại với nhau vali giữ lên theo thời gian so với việc xây dựng dán và có một khóa hoặc chốt
Các va li hiện đại được gắn thêm các bánh xe nhỏ, nhờ đó người dùng có thể kéo lê nó trên đường mà không phải xách; tay cầm của loại này có thể cố định hoặc kéo dài/thu ngắn/xếp gọn lại được. Hiện nay va li được xem như là một loại hành lý.
Một loại "va li" nhỏ hơn, cứng chắc hơn, chuyên dùng để đựng hồ sơ hay giấy tờ được gọi là cặp đựng hồ sơ.
Biến thể

Một số va li có thể bao hàm tay cầm có thể thu ngắn hay kéo dài theo cơ chế ống lồng cùng với các bánh xe, chúng được gọi là va li kéo. Các va li kéo thường có hai bánh xe gắn cố định nằm cùng mặt phẳng với tay cầm.