MIM-104 Patriot

| MIM-104 Patriot |
| --- | --- |
Hệ thống tên lửa Patriot của Không quân Đức, tháng 8/2013
Loại: Hệ thống tên lửa đất đối không/phòng thủ tên lửa cơ động
Nơi chế tạo: Hoa Kỳ
Lược sử hoạt động
Phục vụ: Từ năm 1981; bước đầu đi vào hoạt động từ năm 1984.
Sử dụng bởi: See operators
Trận: Chiến tranh vùng Vịnh Chiến tranh Iraq 2014 Israel–Gaza conflict Nội chiến Syria Yemeni Civil War (2015–present) Saudi Arabian-led intervention in Yemen Saudi Arabian–Yemeni border conflict (2015–present)
Lược sử chế tạo
Người thiết kế: Raytheon, Hughes, và RCA
Năm thiết kế: 1969
Nhà sản xuất: Raytheon, Lockheed Martin, và Boeing
Giá thành: Giá bán nội địa: 1,09 tỷ USD mỗi hệ thống (năm 2022), 4 triệu USD mỗi tên lửa Giá xuất khẩu: 2,37-2,5 tỷ USD mỗi hệ thống, 8 triệu USD mỗi tên lửa (năm 2018)
Giai đoạn sản xuất: 1976
Số lượng chế tạo: Khoảng 140 hệ thống (mỗi hệ thống có 8-12 bệ phóng) 1.106 bệ phóng cho quân đội Mỹ 172 bệ phóng cho xuất khẩu (tính đến 2008) Hơn 10.000 tên lửa đã được sản xuất
Các biến thể: See § Variants
MIM-104 Patriot là hệ thống tên lửa đất đối không (SAM) được trang bị cho Lục quân Mỹ và các nước đồng minh. Hệ thống này được phát triển bởi Raytheon và lấy tên dựa theo radar sử dụng trong tổ hợp. AN/MPQ-53, trái tim của hệ thống này, là loại radar mảng pha hay tên tiếng Anh là "Phased Array Tracking Radar to Intercept on Target", viết tắt là PATRIOT. Hệ thống tên lửa phòng không này ra đời đã thay thế hệ thống phòng thủ chống tên lửa đạn đạo MIM-14 Nike Hercules trong vai trò phòng thủ tên lửa tầm trung-cao (High to Medium Air Defense (HIMAD)) và thay thế cho hệ thống tên lửa phòng không MIM-23 Hawk trong vai trò phòng không chiến thuật tầm trung. Ngoài ra, Patriot còn đảm nhận vai trò phòng thủ chống tên lửa đạn đạo (Anti-Ballistic Missile), và đây cũng là vai trò chính của Patriot hiện nay. Hệ thống MIM-104 dự kiến sẽ ở trong trang bị của quân đội Mỹ đến năm 2040. Tổng cộng 1.106 bệ phóng đã được bán cho quân đội Mỹ. Năm 2010, quân đội Mỹ có 60 hệ thống tương ứng với 483 bệ phóng còn hoạt động (623 bệ phóng còn lại là các phiên bản đời cũ, đã bị loại bỏ do không được nâng cấp hoặc hết niên hạn sử dụng).
Patriot sử dụng tên lửa nâng cấp khả năng đánh chặn cùng với hệ thống radar hiệu năng cao. Patriot được phát triển tại Redstone Arsenal có trụ sở tại Huntsville, Alabama, cũng là nơi đã phát triển hệ thống phòng thủ chống tên lửa Safeguard với tên lửa phòng không Spartan và tên lửa đánh chặn siêu vượt âm Sprint.
Ngoài Mỹ, Patriot cũng nằm trong trang bị của quân đội các nước Hà Lan, Ba Lan, Đức, Nhật Bản, Israel, Ả rập Xê út, Kuwait, Taiwan, Hy Lạp, Tây Ban Nha, UAE, Quatar, Romania và Thuỵ Điển, Hàn Quốc. Hàn Quốc và Jordan là hai nước đã mua lại hệ thống phòng không Patriot của quân đội Đức. Patriot là một trong số những hệ thống phòng thủ được triển khai hoàn toàn tự động.
Trong chiến tranh vùng vịnh năm 1991, Patriot được cho là đã đánh chặn thành công 40 tên lửa Scud của quân đội Iraq, tuy nhiên cũng đã đánh trượt nhiều tên lửa khác. Hệ thống cũng được dùng để đánh chặn tên lửa của Iraq trong cuộc Chiến tranh Iraq 2003, đồng thời cũng được Ả rập Xê út và UAE sử dụng để đánh chặn các cuộc tấn công bằng tên lửa của Houthi trong cuộc nội chiến Yemen. Lần đầu tên lửa Patriot bắn hạ được máy bay của đối phương là khi khẩu đội tên lửa MIM-104D của Israel bắn hạ 2 UAV của lực lượng Hamas trong Operation Protective Edge ngày 31 tháng 8 năm 2014, và sau đó, ngày 23 tháng 9 năm 2014, khẩu đội tên lửa Patriot của Israeli đã bắn rơi một chiếc Sukhoi Su-24 của không quân Syria khi xâm phạm vùng trời cao nguyên Golan.