Curcuma vinhlinhensis
Mô tả

Cây thảo sống trên cạn có thân rễ cao 0,5–0,7 m. Thân rễ hình trứng đến hình trứng hẹp, 2,5–5,3 × 0,7–1,1 cm, có các nhánh mỏng ngắn hướng xuống dưới, bên ngoài màu nâu nhạt, bên trong màu trắng đến vàng nhạt (trên mặt cắt ngang); vảy thân rễ hình tam giác, màu nâu, nhẵn nhụi; củ rễ hình elip, 2,6–3,8 × 1,7–2,2 cm, bên ngoài màu nâu nhạt, bên trong màu trắng với phần giữa màu trắng trong mờ, cách thân rễ 8 cm. Chồi lá 3–7 mỗi cây với 2–5 lá phát triển cùng lúc hoặc ngay sau khi ra hoa; thân giả dài khoảng 15 cm, màu xanh lục nhạt bao gồm bẹ lá và lá bắc bẹ; lá bắc bẹ 2–4, nhẵn nhụi, trở thành dạng giấy và rữa nát khi già, màu xanh lục nhạt, pha hồng ở đỉnh; bẹ lá màu xanh lục, nhẵn nhụi; lưỡi bẹ dài khoảng 1 mm, hai thùy, trong suốt, màu ánh xanh lục, nhẵn nhụi, với mép thưa lông; cuống lá dài 5–13 cm, cuống của các lá gốc ngắn hơn nhiều so với cuống của các lá đỉnh, có rãnh, màu xanh lục, nhẵn nhụi; phiến lá 25–40 × 6–8 cm, hình mác đến hình elip, tù và hơi không đều ở đáy, thon dần ở đỉnh, gấp nếp, phía gần trục có màu xanh lục vừa và nhẵn nhụi, phía xa trục màu xanh lục nhạt, có lông tơ ở gân giữa, nhẵn nhụi cả hai mặt. Cụm hoa bên, có cuống ngầm dưới đất; cuống hoa dài 5–10 cm, màu trắng; cụm hoa bông thóc dài 10–20 cm, đường kính 5–7 cm ở đoạn giữa, không có mào hoa rõ nét, bao gồm 15–25 lá bắc; lá bắc 3,5–3,7 × 1,5–3,0 cm, hình trứng rộng đến hình thoi (rộng hơn ở đáy, hẹp dần về phía đỉnh), màu trắng tinh đến trắng ánh xanh lục, mép và đỉnh pha màu đỏ hồng, nhẵn nhụi cả hai mặt, hợp sinh ở 1/4–1/3 phần dưới, nhọn, đảo ngược; lá bắc con hình dùi, 2–5 × 0,5–1,0 mm, hình tam giác hẹp, trong mờ, nhẵn nhụi, thường tiêu giảm hoàn toàn. Hoa dài khoảng 4,7 cm, thò ra từ lá bắc; đài hoa dài khoảng 15 mm, có 3 răng, với vết rạch một bên dài khoảng 3–5 mm, bán trong mờ, màu trắng pha hồng, nhẵn nhụi; ống hoa dài 2,1–2,3 cm, hình trụ hẹp ở đáy, đường kính 1,5–1,8 mm phía trên bầu nhụy, hình phễu ở đỉnh, dài 5–6 mm, mặt ngoài màu trắng, có lông tơ ở phần hình phễu, mặt trong màu trắng pha đỏ đậm ở giữa, nhạt ở đỉnh, nhẵn nhụi ở đáy, có lông về phía họng; thùy tràng hoa lưng 16–17 × 5–6 mm, hình tam giác, lõm, hai bên hơi cong vào trong, có mấu nhọn ở đỉnh, mấu nhọn ~1 mm, mặt ngoài màu trắng với ánh hồng ở đỉnh, mặt trong màu trắng; các thùy tràng bên 15–17 × 5–6 mm, hình tam giác, đỉnh nhọn rộng đến tù, bán trong mờ; cánh môi 18–19 × 14–15 mm, hai thùy, hình trứng ngược, đỉnh có khía với một đường rạch dài ~3 mm, màu vàng ở nửa đỉnh, chuyển sang màu trắng ở đáy, dải giữa màu vàng ấm với hai đường viền đỏ mỏng ở bên chạy khắp nửa đáy; nhị lép bên ~18–21 × 11–13 mm, hình elip, màu vàng, nhẵn nhụi cả hai bên, đỉnh thuôn tròn. Nhị dài 11–12 mm; chỉ nhị dài 3–4 mm, đường kính 4–4,5 mm ở đáy, đường kính 2 mm ở đỉnh (điểm bám vào mô liên kết), màu trắng pha vàng, có lông tơ với các lông tuyến; bao phấn dài 8–9 mm, có hai núm màu vàng tù cố định bên dưới mô vỏ bao phấn, hình chữ L yếu với các cựa kéo dài thành đỉnh nhọn, màu vàng, mập và hướng ra ngoài, dài ~2 mm; mô liên kết màu trắng chuyển sang màu vàng ở đỉnh và đáy gần cựa, rậm lông tơ với các lông tuyến; mào bao phấn dài ~0,5 mm, màu vàng, mập, đỉnh thuôn tròn hoặc hai thùy; mô vỏ bao phấn 6–8 × 0,5–1 mm, hình trứng ngược hẹp, nứt dọc theo toàn bộ chiều dài; phấn hoa màu trắng. Tuyến trên bầu 2, dài 4–5 mm, đường kính 0,6 mm, màu trắng, các đỉnh tù. Vòi nhụy màu trắng, nhẵn nhụi, nằm ở đáy trong rãnh lưng của ống hoa; đầu nhụy đường kính khoảng 1,5 mm, màu vàng nhạt, với lỗ có lông rung, hướng về phía trước; bầu nhụy khoảng 2–3 × 2–2,5 cm, 3 ngăn, màu trắng, có lông tơ với các lông tuyến. Không thấy quả.