stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Trò chuyện trực tuyến

Trong chương trình trò chuyện trực tuyến điển hình này, cửa sổ bên trái hiển thị danh sách các liên hệ và cửa sổ bên phải hiển thị cuộc trò chuyện giữa người dùng và một trong những liên hệ đó
Trò chuyện trực tuyến có thể đề cập đến bất kỳ loại giao tiếp nào qua Internet cung cấp truyền tin nhắn văn bản theo thời gian thực từ người gửi đến người nhận. Tin nhắn trò chuyện thường ngắn để cho phép những người tham gia khác phản hồi nhanh chóng. Do đó, một cảm giác tương tự như một cuộc trò chuyện được tạo ra, giúp phân biệt trò chuyện với các hình thức giao tiếp trực tuyến dựa trên văn bản khác như diễn đàn Internet và email. Trò chuyện trực tuyến có thể giải quyết các liên lạc điểm-điểm cũng như liên lạc đa hướng từ một người gửi đến nhiều người nhận và trò chuyện thoại và video hoặc có thể là một tính năng của dịch vụ hội nghị web.
Trò chuyện trực tuyến theo định nghĩa ít nghiêm ngặt hơn có thể chủ yếu là bất kỳ trò chuyện trực tiếp dựa trên văn bản hoặc video (webcam), trò chuyện một đối một hoặc trò chuyện nhóm nhiều người (còn gọi chính thức là hội nghị đồng bộ), sử dụng các công cụ như tin nhắn tức thời, Internet Relay Chat (IRC), người nói chuyện và có thể cả MUD. Trò chuyện trực tuyến biểu hiện xuất phát từ chữ tiếng Anh chat, có nghĩa là "cuộc trò chuyện không chính thức". Trò chuyện trực tuyến bao gồm các ứng dụng dựa trên web cho phép liên lạc - thường được xử lý trực tiếp, nhưng ẩn danh giữa những người dùng trong môi trường nhiều người dùng. Hội nghị web là một dịch vụ trực tuyến cụ thể hơn, thường được bán dưới dạng dịch vụ, được lưu trữ trên máy chủ web do nhà cung cấp kiểm soát.
Lịch sử

Hệ thống trò chuyện trực tuyến đầu tiên được gọi là Talkomatic, được tạo bởi Doug Brown và David R. Woolley vào năm 1973 trên PLATO System tại Đại học Illinois. Nó cung cấp một số kênh, mỗi kênh có thể chứa tối đa năm người, với các thông báo xuất hiện trên tất cả các màn hình theo từng ký tự của người dùng khi họ được nhập. Talkomatic rất phổ biến đối với người dùng PLATO vào giữa những năm 1980. Vào năm 2014, Brown và Woolley đã phát hành phiên bản Talkomatic dựa trên web.
Hệ thống trực tuyến đầu tiên sử dụng lệnh "trò chuyện" thực tế đã được tạo ra cho The Source vào năm 1979 bởi Tom Walker và Fritz Thane của Dialcom, Inc.
Các nền tảng trò chuyện khác phát triển mạnh mẽ trong những năm 1980. Trong số những người đầu tiên có GUI là BroadCast, một phần mở rộng Macintosh đã trở nên đặc biệt phổ biến trong các trường đại học ở Mỹ và Đức.
Cuộc trò chuyện Internet xuyên Đại Tây Dương đầu tiên diễn ra giữa Oulu, Phần Lan và Corvallis, Oregon vào tháng 2 năm 1989.
Dịch vụ trò chuyện trực tuyến chuyên dụng đầu tiên được phổ biến rộng rãi cho công chúng là CompuServe CB Simulator vào năm 1980,   được tạo bởi giám đốc điều hành CompuServe Alexander "Sandy" Trevor ở Columbus, Ohio. Tổ tiên của nó bao gồm phần mềm trò chuyện mạng như lệnh "talk" của UNIX được sử dụng trong những năm 1970.
Agave valenciana

| Agave valenciana> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocot
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Asparagaceae
Chi (genus): Agave
Loài (species): A. valenciana
Danh pháp hai phần
Agave valenciana Cházaro & A.Vázquez, 2005 
Agave valenciana là một loài thực vật có hoa trong họ Măng tây. Loài này được Cházaro & A.Vázquez mô tả khoa học đầu tiên năm 2005.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Agave valenciana”. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2013.
Acanthagrion latapistylum

| Acanthagrion latapistylum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Inescta
Bộ (ordo): Odonata
Phân bộ (subordo): Zygoptera
Họ (familia): Coenagrionidae
Chi (genus): Acanthagrion
Loài (species): A. latapistylum
Danh pháp hai phần
Acanthagrion latapistylum Calvert, 1902 
Acanthagrion latapistylum là một loài chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.
Acanthagrion latapistylum được Calvert miêu tả khoa học năm 1902.
Chú thích

↑  (tiếng Anh) World Odonata List; 25-04-2011 Lưu trữ 2010-10-28 tại Wayback Machine
Ptinus apicipennis

| Ptinus apicipennis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Ptinidae
Chi (genus): Ptinus
Loài (species): P. apicipennis
Danh pháp hai phần
Ptinus apicipennis Pic, 1899 
Ptinus apicipennis là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1899.
Chú thích

↑  Hallan, J.  (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Chemsakia subarmata

| Chemsakia subarmata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Chemsakia
Loài (species): C. subarmata
Danh pháp hai phần
Chemsakia subarmata Linsley, 1967 
Chemsakia subarmata là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Trần Văn Minh (Đà Nẵng)

Đối với các định nghĩa khác, xem Trần Văn Minh.
| Trần Văn Minh> Chức vụ.Phó Trưởng ban Tổ chức Trung ương |
| --- | --- |
Nhiệm kỳ: 10 tháng 8 năm 2011 – 19 tháng 1 năm 2016 4 năm, 162 ngày
Trưởng ban: Tô Huy Rứa
Vị trí:  Việt Nam
 
Ủy viên Trung ương Đảng khóa XI
Nhiệm kỳ: 1/2011 – 1/2016
Tổng Bí thư: Nguyễn Phú Trọng
Vị trí:  Việt Nam
 
Phó Bí thư Thành ủy Đà Nẵng
Nhiệm kỳ: tháng 4 năm 2006 – 10 tháng 8 năm 2011
Bí thư: Nguyễn Bá Thanh
Tiền nhiệm: Hoàng Tuấn Anh
Kế nhiệm: Văn Hữu Chiến
Vị trí: Đà Nẵng
 
 Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Đà Nẵng
Nhiệm kỳ: 19 tháng 4 năm 2006 – 10 tháng 8 năm 2011 5 năm, 113 ngày
Thủ tướng: Phan Văn Khải Nguyễn Tấn Dũng
Tiền nhiệm: Hoàng Tuấn Anh
Kế nhiệm: Văn Hữu Chiến
Vị trí: Đà Nẵng
Phó Chủ tịch:  Võ Duy Khương (từ 2007)  Văn Hữu Chiến  Phùng Tấn Viết  Nông Thị Ngọc Minh (đến 20/6/2011)  Nguyễn Xuân Anh (từ 20/6/2011) 
 
Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Đà Nẵng
Nhiệm kỳ: 2003 – 19/7/2006
Chủ tịch: Huỳnh Năm Hoàng Tuấn Anh
Vị trí: Đà Nẵng
 
Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư
Nhiệm kỳ: 1998 – 2003
Vị trí: Đà Nẵng
 
Thông tin cá nhân
Sinh: 2 tháng 4, 1955 (69 tuổi)
Nghề nghiệp: Chính trị gia
Dân tộc: Kinh
Tôn giáo: không
Đảng chính trị:  Đảng Cộng sản Việt Nam (Bị khai trừ ngày 4/10/2018)
Con cái: Trần Văn Mẫn
Học vấn: Tiến sĩ Kĩ thuật
Quê quán: xã Hòa Phong, huyện Hòa Vang, Đà Nẵng
Trần Văn Minh (sinh ngày 2 tháng 4 năm 1955) là chính khách Việt Nam. Ông nguyên là Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Đà Nẵng (2006 - 2011). Trong Đảng Cộng sản Việt Nam, ông nguyên là Ủy viên Trung ương Đảng khóa XI, Phó Bí thư Thành ủy Đà Nẵng, Phó Trưởng ban Tổ chức Trung ương. Ngày 4/10/2018, ông bị Hội nghị Trung ương 8 khóa XII, diễn ra tại Hà Nội, kỉ luật khai trừ ra khỏi Đảng vì dính líu tới vụ án Phan Văn Anh Vũ (Vũ nhôm).
Lý lịch và học vấn

Trần Văn Minh sinh ngày 2 tháng 4 năm 1955, quê ở xã Hòa Phong, huyện Hòa Vang, Đà Nẵng.
Trình độ:
Học vấn: Tiến sĩ Kĩ thuật
Chính trị: Cao cấp Lí luận Chính trị
Sự nghiệp

Từ năm 1973 đến năm 1978, Trần Văn Minh theo học và tốt nghiệp Đại học chuyên ngành Tạo tác Thủy lợi. Từ năm 1978 đến năm 1998 ông làm việc tại các cơ quan chính quyền. Từ năm 1998 đến năm 2003 ông giữ chức Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư Đà Nẵng. Năm 2003 ông được bổ nhiệm giữ chức Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân Tp Đà Nẵng.
Ngày 19/7/2006, tại kì họp thứ 7 Hội đồng nhân dân Tp Đà Nẵng khóa VII nhiệm kỳ 2004-2009, ông Trần Văn Minh được bầu giữ chức vụ Chủ tịch Ủy ban nhân dân Tp Đà Nẵng. Ngày 6/9/2006, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã ký quyết định phê chuẩn việc bầu bổ sung ông Trần Văn Minh, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch thường trực Ủy ban nhân dân thành phố, giữ chức Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Đà Nẵng nhiệm kỳ 2004-2009.
Tại Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI (tháng 1/2011) ông Trần Văn Minh được bầu làm Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XI.
Ngày 20/6/2011, tại kì họp thứ nhất Hội đồng nhân dân Thành phố Đà Nẵng khóa VIII nhiệm kỳ 2011-2016, đã bầu ông Trần Văn Minh tái đắc cử chức vụ Chủ tịch Ủy ban nhân dân Tp Đà Nẵng nhiệm kỳ 2011-2016.
Ngày 10/8/2011, theo Quyết định số 131 ngày 5/7/2011 của Bộ Chính trị, ông Trần Văn Minh, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân Tp Đà Nẵng thôi tham gia Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố Đà Nẵng, thôi giữ chức Chủ tịch Ủy ban nhân dân Tp nhiệm kỳ 2011-2016, để giữ chức vụ Phó Trưởng ban Tổ chức Trung ương.
Sau Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XII (tháng 1/2016), ông Trần Văn Minh nghỉ hưu theo chế độ.
Bị khởi tố và bắt tạm giam

Bài chi tiết: Vụ án 2 cựu chủ tịch UBND TP Đà Nẵng
Ngày 17 tháng 4 năm 2018, ông Trần Văn Minh bị khởi tố, bắt tạm giam để điều tra về các tội Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí (Điều 219 Bộ luật Hình sự năm 2015) và Vi phạm các quy định của Nhà nước về quản lý đất đai (Điều 229 Bộ luật Hình sự năm 2015) liên quan đến vụ án Vũ nhôm (Phan Văn Anh Vũ). Cụ thể, rất nhiều khu đất, nhà công sản được bán cho ông Vũ được tập thể lãnh đạo Ủy ban nhân dân Tp Đà Nẵng thống nhất bán không qua đấu giá, người đứng đầu Ủy ban nhân dân Tp Đà Nẵng lúc đó là ông Trần Văn Minh.
Kỷ luật

Ngày 4 tháng 10 năm 2018; Tại Hội nghị Trung ương lần 8 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XII quyết định thi hành kỷ luật bằng hình thức khai trừ ra khỏi Đảng đối với Trần Văn Minh vì vi phạm nguyên tắc tập trung dân chủ và các quy định về phòng, chống tham nhũng, lãng phí; vi phạm các quy định về quản lý đất đai, về quản lý, sử dụng tài sản công, gây thất thoát, lãng phí lớn ngân sách nhà nước liên quan đến vụ án Phan Văn Anh Vũ (tức Vũ Nhôm).
Án tù

Ngày 12 tháng 5 năm 2020, TAND Cấp cao tại Hà Nội tuyên phạt Trần Văn Minh 17 năm tù, bị bắt giam ngay tại tòa.
Đời tư

Ngày 24/4/2018, cơ quan Nội vụ Đà Nẵng cho biết đã báo cáo về việc ông Trần Văn Mẫn (hiện giữ chức Trưởng phòng Đấu thầu, Thẩm định và Giám sát Đầu tư thuộc Sở Kế hoạch và Đầu tư Đà Nẵng) trong thời gian cha là Trần Văn Minh làm Chủ tịch Ủy ban nhân dân Tp Đà Nẵng, được đi học nước ngoài bằng ngân sách dù không đủ tiêu chuẩn. Việc chấp thuận cũng không theo đúng quy định là phải được cơ quan thường trực quản lý Dự án 32 đề nghị, trình văn bản lên Thường trực Ban chỉ đạo Đề án 393 (đào tạo 100 thạc sĩ, tiến sĩ tại các cơ sở nước ngoài), mà chỉ được Trưởng ban Chỉ đạo Đề án này là ông Nguyễn Bá Thanh (đang giữ chức Bí thư Thành ủy Đà Nẵng) ký, qua đơn của mẹ ông Mẫn gởi trực tiếp tới Thường trực Ban Chỉ đạo Đề án.
Chú thích

↑  Ông Trần Văn Minh tái đắc cử Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng, cafeF.
↑  Đ.C (25 tháng 5 năm 2018). “Con cựu chủ tịch Đà Nẵng đi học nước ngoài là trường hợp đặc biệt”. Báo Tuổi trẻ. Truy cập ngày 25 tháng 5 năm 2018.
↑  “Khai trừ Đảng cựu Chủ tịch Đà Nẵng Trần Văn Minh”. nguoidothi.net.vn. ngày 4 tháng 10 năm 2018.
1 2 3  “Bộ chính trị và TW Đảng bổ nhiệm hàng loạt nhân sự cấp cao”. Báo điện tử Giáo dục Việt Nam. ngày 12 tháng 8 năm 2011. Truy cập ngày 17 tháng 8 năm 2017.
1 2 3  “Chủ tịch Thành phố Đà Nẵng chia sẻ kinh nghiệm thành công”. Báo Pháp luật Việt Nam điện tử. ngày 3 tháng 1 năm 2011. Truy cập ngày 17 tháng 8 năm 2017.
↑  “Ông Trần Văn Minh được bầu làm Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng”. Báo Thanh niên Online. ngày 19 tháng 7 năm 2006. Truy cập ngày 17 tháng 8 năm 2017.
↑  “Bổ nhiệm mới Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng”. Báo điện tử Dân Trí. ngày 7 tháng 9 năm 2006. Truy cập ngày 17 tháng 8 năm 2017.
↑  “Danh sách Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI”. Báo điện tử Thể thao & Văn hóa. ngày 18 tháng 1 năm 2011. Truy cập ngày 2 tháng 8 năm 2017.
↑  “Ông Trần Văn Minh tái đắc cử Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng”. Báo Dân Việt. ngày 21 tháng 6 năm 2011. Truy cập ngày 17 tháng 8 năm 2017.
↑  “Ông Trần Văn Minh là phó trưởng ban tổ chức TW”. Báo điện tử VietNamPlus. ngày 10 tháng 8 năm 2011. Truy cập ngày 17 tháng 8 năm 2017.
↑  “Ông Trần Văn Minh làm Phó Trưởng Ban Tổ chức Trung ương”. Báo điện tử Thể thao & Văn hóa. ngày 10 tháng 8 năm 2011. Truy cập ngày 17 tháng 8 năm 2017.
↑  “Cựu chủ tịch UBND Đà Nẵng cùng cựu trung tướng tình báo bị bắt”. https://vnexpress.net. VNE. Truy cập ngày 17 tháng 4 năm 2018. Liên kết ngoài trong |website= (trợ giúp)
↑  Những sai phạm khiến hai cựu chủ tịch Đà Nẵng vướng vòng lao lý , tuoitre.vn, 18.4.2018
↑  VnExpress. “Cựu Chủ tịch Đà Nẵng Trần Văn Minh bị khai trừ Đảng”. vnexpress.net. Truy cập ngày 11 tháng 2 năm 2023.
↑  thanhnien.vn (4 tháng 10 năm 2018). “Khai trừ Đảng đối với nguyên Chủ tịch Đà Nẵng Trần Văn Minh”. thanhnien.vn. Truy cập ngày 11 tháng 2 năm 2023.
↑  News, VietNamNet. “Báo VietnamNet”. VietNamNet News (bằng tiếng vietnamese). Truy cập ngày 11 tháng 2 năm 2023.Quản lý CS1: ngôn ngữ không rõ (liên kết)
↑  NLD.COM.VN (12 tháng 5 năm 2020). “2 nguyên chủ tịch Đà Nẵng bị tuyên tổng cộng 27 năm tù, bắt giam tại tòa”. https://nld.com.vn. Truy cập ngày 11 tháng 2 năm 2023. Liên kết ngoài trong |website= (trợ giúp)
↑  cand.com.vn. “Trần Văn Minh lĩnh án 17 năm tù, Văn Hữu Chiến 12 năm tù, Vũ "nhôm" 30 năm tù”. Báo Công an Nhân dân điện tử. Truy cập ngày 11 tháng 2 năm 2023.
↑  ONLINE, TUOI TRE (13 tháng 1 năm 2020). “Cựu chủ tịch Đà Nẵng Trần Văn Minh lãnh 17 năm tù, Phan Văn Anh Vũ 25 năm tù”. TUOI TRE ONLINE. Truy cập ngày 11 tháng 2 năm 2023.
↑  Đà Nẵng báo cáo việc con trai cựu chủ tịch du học bằng ngân sách , vnexpress.net, 24.4.2018
Phalaris aquatica

| Phalaris aquatica |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Poales
Họ (familia): Poaceae
Chi (genus): Phalaris
Loài (species): P. aquatica
Danh pháp hai phần
Phalaris aquatica L. 
Phalaris aquatica là một loài thực vật có hoa trong họ Hòa thảo. Loài này được L. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1755.
Chú thích

↑  
“Phalaris aquatica information from NPGS/GRIN”. www.ars-grin.gov. Truy cập ngày 2 tháng 4 năm 2008.
↑  The Plant List (2010). “Phalaris aquatica”. Truy cập ngày 8 tháng 6 năm 2013.
Chorenta espiritosantensis

| Chorenta espiritosantensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Chorenta
Loài (species): C. espiritosantensis
Danh pháp hai phần
Chorenta espiritosantensis (Campos-Seabra, 1941) 
Chorenta espiritosantensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Ursinia cakilefolia

| Ursinia cakilefolia> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Asterales
Họ (familia): Asteraceae
Chi (genus): Ursinia
Loài (species): U. cakilefolia
Danh pháp hai phần
Ursinia cakilefolia DC., 1836 
Ursinia cakilefolia là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được DC. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1836.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Ursinia cakilefolia”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.
Chiến dịch Phú Xuân 1786

| x t Nội chiến của Việt Nam |
| --- | --- |
Lạc Việt-Âu Việt (257 TCN) • Vạn Xuân-Dã Năng (557-571) • Loạn 12 Sứ quân (944-968) • Lê-Mạc (1533-1677) •  Trịnh-Nguyễn (1627-1775) • Nguyễn-Tây Sơn (1771-1785) • Trịnh-Tây Sơn (1786) • Nguyễn-Tây Sơn (1787-1802)
Chiến dịch Phú Xuân 1786 là loạt trận đánh giữa quân Tây Sơn và chúa Trịnh trong cuộc nội chiến nước Đại Việt cuối thế kỷ 18. Chiến dịch này là một phần của Chiến tranh Tây Sơn-Chúa Trịnh, mở đường cho các cuộc bắc tiến thắng lợi của quân Tây Sơn trong quá trình tiêu diệt thế lực họ Trịnh tại Bắc Hà.
Chiến dịch Phú Xuân bao gồm những việc đánh chiếm toàn bộ lãnh thổ từ sông Gianh trở vào nam tới Thuận Hóa, mà trọng điểm là thành Phú Xuân.
Bối cảnh

Nước Đại Việt ngay sau khi thống nhất một thời gian ngắn sau chiến tranh Lê-Mạc lại bị chia cắt từ đầu thế kỷ 17 tới cuối thế kỷ 18 thành Đàng Ngoài và Đàng Trong. Năm 1771, anh em Tây Sơn nổi dậy chống chúa Nguyễn ở Đàng Trong, chính quyền chúa Nguyễn nghiêng ngả. Chúa Trịnh Sâm ở Đàng Ngoài nhân cơ hội đó phái Hoàng Ngũ Phúc mang quân vào đánh Phú Xuân. Đầu năm 1775, quân Trịnh đánh chiếm Phú Xuân, chúa Nguyễn Phúc Thuần bỏ chạy vào Nam Bộ.
Quân Trịnh tiếp tục đánh thắng quân Tây Sơn khiến Nguyễn Nhạc phải quy phục và nhận làm tiên phong đánh chúa Nguyễn. Từ năm 1776 đến năm 1785, Tây Sơn nhiều lần tấn công chúa Nguyễn ở Nam Bộ, giết 2 chúa Nguyễn Phúc Thuần, Nguyễn Phúc Dương và đuổi chúa Nguyễn Ánh chạy sang lưu vong ở Xiêm La.
Sau khi làm chủ Nam Trung Bộ và Nam Bộ, Tây Sơn quay sang phía bắc đánh Trịnh.
Tình hình hai bên

Ngay sau khi hạ được thành Phú Xuân và tiến xuống đánh thắng quân Tây Sơn ở Quảng Nam, quân Trịnh đã có biểu hiện suy yếu. Thu hàng Tây Sơn, quân Trịnh ngưng chiến và sau đó bị dịch bệnh hoành hành, quân bị thương vong khá nhiều. Cuối năm 1775, Hoàng Ngũ Phúc kiến nghị Trịnh Sâm bỏ Quảng Nam rút về Thuận Hóa rồi trở về bắc. Trịnh Sâm chấp thuận.
Thế lực họ Nguyễn ở Quảng Nam thấy quân Trịnh rút đi bèn nổi dậy định chiếm cứ nhưng Nguyễn Nhạc đã điều binh đánh tan lực lượng này và chiếm Quảng Nam. Trịnh Sâm thấy Quảng Nam xa xôi hiểm trở và ngại dùng binh, nhân đấy mới trao cho Nguyễn Nhạc trấn giữ.
Năm 1778, sau khi giết được hai chúa Nguyễn, Nguyễn Nhạc tự xưng làm vua, đặt niên hiệu Thái Đức. Chúa Trịnh dù biết nhưng không hỏi đến. Trấn thủ Thuận Hóa của họ Trịnh là Phạm Ngô Cầu được đánh giá là người tham lam nhút nhát, tham tụng Hồ Sĩ Đống từ Thuận Hoá về kinh, đã nhiều lần xin bổ viên tướng khác thay cho Ngô Cầu, nhưng Trịnh Sâm không nghe theo.
Năm 1782, Trịnh Sâm chết, hai con là Trịnh Khải và Trịnh Cán tranh nhau làm chúa. Trịnh Khải giết người phụ tá Hoàng Đình Bảo của Trịnh Cán (còn nhỏ), giành lấy ngôi chúa. Thủ hạ của Đình Bảo là Nguyễn Hữu Chỉnh chạy vào nam đầu hàng Tây Sơn.
Tháng 3 năm 1786, dân Bắc Hà bị nạn đói, giá gạo tăng vọt, thây chết nằm liền nhau. Trịnh Khải hạ lệnh ai nộp của sẽ trao cho quan chức, nhưng không ai hưởng ứng, bèn dùng sắc lệnh bắt ức nhà giàu để lấy tiền chia ra phát chẩn.
Nhận thấy thời cơ đánh Bắc Hà, Nguyễn Huệ đề nghị Nguyễn Nhạc đánh ra bắc nhưng Nguyễn Nhạc ngần ngại chưa quyết.
Sang tháng 4 năm đó, Phạm Ngô Cầu sai sứ là Nguyễn Phú Như vào Quy Nhơn mượn tiếng trao đổi vấn đề biên giới, nhưng thực ra muốn dò tình hình Tây Sơn. Phú Như vốn có quen biết với Nguyễn Hữu Chỉnh, bèn mang tình hình Thuận Hóa nói lại. Hữu Chỉnh bèn xin Nguyễn Nhạc ra quân đánh Thuận Hóa. Lúc đó Nguyễn Nhạc mới quyết định.
Diễn biến > Bố trí lực lượng hai bên

Nguyễn Nhạc cử Nguyễn Huệ làm tổng chỉ huy các cánh quân thủy bộ, Vũ Văn Nhậm làm tả quân đô đốc, Nguyễn Hữu Chỉnh làm hữu quân đô đốc, Nguyễn Lữ chỉ huy đội dự bị thủy quân. Theo giáo sĩ La Grand de la Liraye trong cuốn Notes historiques sur la nation annamite, tổng số quân Tây Sơn tham chiến gồm 5.000 tiền quân, 2.000 hậu quân và 3.000 thủy binh, tất cả 1 vạn người.
Phía quân Trịnh có trên 3 vạn quân. Từ khi Hoàng Ngũ Phúc và Bùi Thế Đạt rút đi (1775) đã bố trí lực lượng phòng bị. Từ sông Gianh tới đèo Hải Vân, có nhiều đồn để cứu ứng cho nhau. Tuy nhiên, đất Thuận Hóa trong nhiều năm không có chiến tranh, quân số tuy khá đông nhưng phòng thủ không chặt chẽ. Chủ tướng Phạm Ngô Cầu chuyên làm việc buôn bán, không sắm sửa khí giới phòng bị lương thực nên quân Trịnh và dân đều chán nản khinh thường.
Nhằm triệt để lợi dụng thời tiết mùa hè, gió nồm thổi mạnh có thể đưa thủy quân tiến nhanh ra đánh phá phía bắc, Nguyễn Huệ lập kế hoạch đánh bất ngờ ở các điểm phòng thủ quân Trịnh từ sông Gianh trở vào, từ Hải Vân trở ra và từ cạnh sườn vào Phú Xuân:
Đạo quân thủy tiến đánh Phú Xuân
Một đạo thủy quân của Nguyễn Lữ tiến thẳng ra sông Gianh rồi chia làm hai: một cánh án ngữ sông Gianh ngăn viện binh quân Trịnh ở Nghệ An vào cứu; cánh kia đánh xuống các đồn quân Trịnh ở Bố Chính, Leo Heo và hợp với cánh quân từ Phú Xuân tiến ra đánh Dinh Cát.
Toàn bộ bộ binh tập trung đánh đèo Hải Vân rồi tiến ra Phú Xuân.
Diễn biến > Quân Tây Sơn đánh đèo Hải Vân

Biết Phạm Ngô Cầu là người tin vào việc bói toán, Nguyễn Huệ sai một thủ hạ người Hoa giả làm thầy bói tới Phú Xuân ra mắt quận Tạo Phạm Ngô Cầu, khuyên Cầu nên lập đàn giải hạn. Quận Tạo nghe theo, bèn lập đàn chay ở chùa Thiên Mụ trong 7 ngày 7 đêm, bắt quân phục dịch vất vả. Trong khi tướng sĩ phía Trịnh mất cảnh giác thì quân Tây Sơn bắt đầu lên đường ra bắc ngày 28 tháng 4 âm lịch tức 25 tháng 5 năm 1786.
Đèo Hải Vân tuy xung yếu, đồn lũy kiên cố nhưng từ nhiều năm quân Trịnh đã khá trễ nải trong việc phòng thủ. Chủ tướng quân Trịnh tại đây là Hoàng Nghĩa Hồ.
Khoảng trung tuần tháng 5 âm lịch năm 1786, đạo quân bộ của Tây Sơn do Nguyễn Huệ đích thân chỉ huy đã tập kích bất ngờ nơi này, quân Trịnh không kịp trở tay. Hoàng Nghĩa Hồ mang quân ra địch bị thua trận và chết tại chiến trường.
Đánh chiếm được Hải Vân, Nguyễn Huệ lập tức thúc quân tiến thẳng ra Phú Xuân.
Diễn biến > Các trận đánh nam sông Gianh

Trong lúc Nguyễn Huệ tác chiến ở phía nam thì Nguyễn Lữ mang quân thủy ra sông Gianh. Tại đây, quân Tây Sơn chia làm 2 cánh. Một cánh án ngữ sông Gianh ngăn viện binh Trịnh từ bắc sông Gianh kéo vào; cánh kia tiến xuống chiếm đồn Bố Chính và lũy Đồng Hới.
Tuy tại đây có không ít đồn phòng thủ nhưng các cánh quân Trịnh tại đây đều có tinh thần chiến đấu thấp. Khi quân Tây Sơn kéo đến, các tướng sĩ Bắc Hà đều bỏ thành lũy chạy trốn. Khi quân Tây Sơn chiếm được Bố Chính sắp tiến vào Leo Heo thì quân Trịnh tại đây cũng bỏ chạy, nhưng bị dân địa phương bắt nộp cho quân Tây Sơn.
Quân Tây Sơn tiến đánh lũy Đồng Hới (lũy Thầy) do Phái Vị hầu và Ninh Tốn chỉ huy. Tuy thành lũy khá kiên cố nhưng tinh thần quân Trịnh tại đây cũng bạc nhược. Hai tướng Trịnh sợ bị đánh từ cả đường thủy lẫn đường bộ, không dám chống cự bèn theo đường núi trốn thoát về Bắc. Ngày 26 tháng 5 âm lịch tức 21 tháng 6, quân Tây Sơn chiếm đóng lũy Đồng Hới.
Kết quả và ý nghĩa

Lực lượng quân Trịnh bị tiêu diệt gần hết, chỉ còn vài trăm người chạy thoát ra ngoài thành nhưng bị dân địa phương đón đường giết chết. Chỉ có một người lính duy nhất sống sót được chạy về Dinh Cát báo tin thất trận ở Phú Xuân. Trấn thủ Dinh Cát là con rể chúa Trịnh nghe tin thất kinh, bỏ Dinh Cát chạy song sau đó bị bắt cùng 200 thuộc hạ.
Vùng kiểm soát của quân Trịnh ở Nam sông Gianh đã bị cánh quân Nguyễn Lữ tấn công đánh chiếm đồng thời với trận chiến tại thành Phú Xuân. Tới ngày 21/6/1786, quân Tây Sơn chiếm xong Lũy Thầy và tới ngày 22/6/1786 thì chiếm nốt Dinh Cát bỏ trống.
Chiến dịch Phú Xuân 1786 diễn ra trong 28 ngày, quân Tây Sơn tiêu diệt đại bộ phận quân Trịnh ở phía nam sông Gianh – vùng đất mà chính quyền Lê - Trịnh mới mở từ cuộc chiến năm 1774-1775 và khiến chính quyền chúa Trịnh vốn suy yếu càng đẩy nhanh tới tan rã. Nhân đà thắng lợi này, Nguyễn Huệ thúc quân tấn công ra bắc. Lực lượng họ Trịnh nhanh chóng bị đánh bại và chính quyền chúa Trịnh sụp đổ 1 tháng sau đó (21/7/1786).