stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Zeki Çelik

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
 Çelik thi đấu cho Thổ Nhĩ Kỳ năm 2020
Thông tin cá nhân
Tên đầy đủ:  Mehmet Zeki Çelik
Ngày sinh:  17 tháng 2, 1997 (28 tuổi)
Nơi sinh:  Yıldırım, Thổ Nhĩ Kỳ
Chiều cao:  1,80 m
Vị trí:  Hậu vệ phải
Thông tin đội
Đội hiện nay:  Roma
Số áo:  19
Sự nghiệp cầu thủ trẻ
Năm:  Đội
2008–2009:  Yavuz Selimspor
2009–2015:  Bursaspor
Sự nghiệp cầu thủ chuyên nghiệp*
| Năm |  Đội |  ST |  (BT) |
| 2015–2016 |  Bursaspor |  0 |  (0) |
| 2015–2016 |  → Karacabeyspor (cho mượn) |  34 |  (0) |
| 2016–2018 |  İstanbulspor |  64 |  (3) |
| 2018–2022 |  Lille |  118 |  (6) |
| 2022– |  Roma |  28 |  (0) |
Sự nghiệp đội tuyển quốc gia‡
| Năm |  Đội |  ST |  (BT) |
| 2012–2013 |  U-16 Thổ Nhĩ Kỳ |  11 |  (0) |
| 2013–2014 |  U-17 Thổ Nhĩ Kỳ |  12 |  (0) |
| 2014 |  U-18 Thổ Nhĩ Kỳ |  2 |  (0) |
| 2017–2018 |  U-21 Thổ Nhĩ Kỳ |  9 |  (0) |
| 2018– |  Thổ Nhĩ Kỳ |  44 |  (2) |
 *Số trận ra sân và số bàn thắng ở câu lạc bộ tại giải quốc gia, chính xác tính đến 12 tháng 11 năm 2023 ‡ Số trận ra sân và số bàn thắng ở đội tuyển quốc gia, chính xác tính đến 26 tháng 3 năm 2024
Mehmet Zeki Çelik (phát âm tiếng Thổ Nhĩ Kỳ: [ˈzeci ˈtʃelik]; sinh ngày 17 tháng 2 năm 1997) là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Thổ Nhĩ Kỳ thi đấu ở vị trí hậu vệ cho câu lạc bộ A S Roma tại Serie A và đội tuyển quốc gia Thổ Nhĩ Kỳ.
Acroricnus stylator

| Acroricnus stylator |
| --- | --- |
Acroricnus stylator aequatus
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Ichneumonidae
Chi (genus): Acroricnus
Loài (species): A. stylator
Danh pháp hai phần
Acroricnus stylator (Thunberg, 1822) 
Acroricnus stylator là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Acroricnus stylator aequatus
Acroricnus stylator excelsus
Acroricnus stylator niger
Acroricnus stylator stylator
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2014.
Große Pyramide

BuildingBản mẫu:SHORTDESC:Building
| Große Pyramide |
| --- | --- |

Thông tin chung
Große Pyramide (còn được biết đến là Kim Tự Tháp Vĩ Đại Mới, Nhà Mồ Kim Tự Tháp Vĩ Đại) là một dự án của một nhóm các họa sĩ và thương gia Đức. Nó dự kiến sẽ trở thành nhà mồ lớn nhất thế giới, có khả năng phục vụ việc chôn cất và tưởng niệm bất cứ con người nào.
Ý tưởng về dự án được một nhà văn tên Ingo Niermann đưa ra. Dự kiến nó sẽ là một ngôi mộ của tất cả mọi người từ mọi chủng tộc, sắc dân và tôn giáo, đồng thời sẽ trở thành một địa điểm thu hút khác du lịch và thậm chí là một nhân tố kích thích kinh tế địa phương phát triển. Theo lời tuyên bố của nhóm phát triển dự án, nhà một đượng miêu tả là "dễ mua" đồng thời "phục vụ mọi sắc dân với tín ngưỡng khác nhau. Những cá nhân không thể hoặc không muốn tro tàn của bản thân bị vùi lấp có thể lựa chọn một đài tưởng niệm bằng đá thay thế. Đá có thể được tự thiết kế với bất cứ màu sắc, hình ảnh hay niềm tin tín ngưỡng nào. Kim tự tháp vĩ đại sẽ tiếp tục phát triển thêm với mọi viên đá được đặt vào nó, và cuối cùng là tạo ra một kiến trúc lớn nhất trong lịch sử loài người." Việc xây cất được dựa theo kỹ thuật xây cất cổ và hình dạng một kim tự tháp đã được tính toán cho toàn bộ công trình vì nó cho phép sự phát triển liên tục của cả công trình.
Tiền đề

Ý tưởng về Große Pyramide xuất phát từ phóng viên kiêm nhà vănngười Đức Ingo Niermann. Ông đưa ra nó trong một bô sưu tập các bài luận về phương pháp để xây dựng lại xã hội Đức và giải quyết một vài vấn đề của nước Đức thế kỷ 21 (Umbauland, dịch là khôi phục quốc gia hoặc thay đổi quốc gia). Cùng với nhà kinh tế Jens Thiel, kỹ sư Heiko Holzberger và vài người khác, họ thành lập một nhóm tên là "Những người bạn của Đại Kim Tự Tháp". Và họ đã vận động được chính phủ Cộng hòa Liên bang Đức đầu tư cho một ngân sách chừng 100.000 € trong dự án xây dựng của mình. Nó đã cho phép nhóm này đeo đuổi và thực hiện PR cho dự án của mình, và đồng thơi nhóm cũng có thể thực hiện việc phát triển một dự án thương mại vững vàng và tìm kiếm một nơi xây dựng, ưu tiên hàng đầu ở Đông Đức.
Phản ứng trước khái niệm Nhà mồ Kim tự tháp > Dessau, Đông Đức

Mùa xuân năm 2007, dự án được quyết định sẽ xây dựng trên vùng ngoại vi Dessau, cách Berlin 100 km sau một phân tích về cơ sở hạ tầng toàn bộ Đông Đức. Hai ngôi làng Streetz và Natho, tuy vậy, cũng tỏ ra đôi chút thích thú với dự án. Tuy nhiên, sự quan tâm về nó cũng bắt đầu, và tháng 12 năm 2007 khi một viên đá tượng trưng được đặt tại Streetz, Dessau-Rosslau, Đức. Một lễ hội quy tụ các nghệ sĩ đia phương và trên thế giới diễn ra theo sự kiện này đạt được sự quan tâm của truyền thông Đức và trên thế giới.
Phản ứng trước khái niệm Nhà mồ Kim tự tháp > Quốc tế

Từ khi trang web chính thức về dự án trực tuyến vào mùa xuân năm 2007, ý tưởng về kim tự tháp đã thu hút được sự quan tâm của nhiều người ở nhiều quốc gia, Khoảng 400 người đã bày tỏ sự ủng hộ của mình dành cho dự án.
Số tái bản lài của tờ báo thiết kế kiến trúc Ý Abitare tháng 10 năm 2007 cũng đề cao ý tưởng của Niermann qua lời của chính ông. Ca sĩ và nhà phê bình văn hóa người Scotland Nick Currie, thích thú dự án nhưng vẫn tỏ ra chán cái sự bao hàm vẻ gì đó có tính phát xít trong kiến trúc dự kiến.
Thi công

Dự kiến, công trình sẽ khởi công vào đầu năm 2009. Đó là mô hình Kim tự tháp khổng lồ, nơi lưu giữ hơn 5 triệu di cốt những người quá cố. Dự kiến nó sẽ cao 578m và mất 30 năm để hoàn tất.
Chú thích

↑  Niermann, I. (2006).[Umbauland. Zehn deutsche Visionen]. Frankfurt./M:Suhrkamp.
↑  “Friends of the great pyramid”. Bản gốc lưu trữ ngày 6 tháng 10 năm 2008. Truy cập ngày 26 tháng 8 năm 2008.
↑  “Übersicht über die geförderten Projekte im Fonds "Arbeit in Zukunft"”. Bản gốc lưu trữ ngày 4 tháng 10 năm 2007. Truy cập ngày 26 tháng 8 năm 2008.
↑  “The Telegraph, Sep 2 2007”. Bản gốc lưu trữ ngày 20 tháng 4 năm 2008. Truy cập ngày 12 tháng 8 năm 2021.
↑  Riesenmaschine - Ein Acker für die gesamte Menschheit
↑  “On the drawing board: the great pyramid of...Germany - Europe, News - Independent.co.uk”. Bản gốc lưu trữ ngày 14 tháng 10 năm 2007. Truy cập ngày 26 tháng 8 năm 2008.
↑  Niermann,I. Una piramide per sempre. [A retro-futuristic essay on the great pyramid monument from the perspective of 2046]. In: Abitare (english / italian)
↑  “September 4th, 2007”. Truy cập 5 tháng 10 năm 2015.
↑  “Next 'Great Pyramid' made in Germany?”. Bản gốc lưu trữ ngày 30 tháng 9 năm 2009. Truy cập ngày 25 tháng 8 năm 2008.
Vương Vũ Tuấn

| Vương Vũ Tuấn王武俊 |
| --- | --- |
Tên húy: Một Nặc Hàn
Thụy hiệu: Trung Liệt

Tiết độ sứ Thành Đức
Nhiệm kỳ 784-801
Tiền nhiệm: Lý Duy Nhạc
Kế nhiệm: Vương Sĩ Chân
 
Thông tin cá nhân
Sinh: 
Tên húy: Một Nặc Hàn
Ngày sinh: 735
Quê quán: huyện Kỳ Sơn
 
Mất: 
Thụy hiệu: Trung Liệt
Ngày mất: 9 tháng 8, 801
 
Giới tính: nam
Gia quyến: 
Hậu duệ: Wang Shiqing, Wang Shiping, Wang Shize, Vương Sĩ Chân
 
Nghề nghiệp: quân nhân
Dân tộc: Người Khiết Đan
Quốc tịch: nhà Đường
x • t • 
Vương Vũ Tuấn (chữ Hán: 王武俊, bính âm Wang Wujun, 735 - 9 tháng 8 năm 801), tên tự là Nguyên Anh (元英), bản danh Một Nặc Hàn (沒諾幹), thụy hiệu Lang Nha Trung Liệt vương (琅邪忠烈王), là Tiết độ sứ Thành Đức dưới thời nhà Đường trong lịch sử Trung Quốc. Ông nguyên là người dân tộc Khiết Đan, về sau đầu hàng nhà Đường, phục vụ dưới quyền hai đời tiết độ sứ Thành Đức Lý Bảo Thần và Lý Duy Nhạc. Khi Lý Duy Nhạc khởi binh chống triều đình thất bại, Vương Vũ Tuấn nổi dậy giết chết ông ta, theo về triều đình (782). Tuy nhiên không được bao lâu, do oán hận triều đình thưởng bạc, Vương Vũ Tuấn liên kết với ba trấn là Ngụy Bác, Lư Long và Tri Thanh tiếp tục nổi dậy xưng hiệu; trong đó Vương Vũ Tuấn tự xưng tước Triệu vương. Khi triều đình nhà Đường chiêu an, ông cùng ba trấn còn lại chấp nhận đầu hàng (784) nhưng vẫn cai trị Thành Đức một cách bán độc lập với triều đình trung ương, từng được ban chức vụ hết sức vinh dự là Trung thư lệnh (796). Vương Vũ Tuấn qua đời vào năm 801), kế nhiệm ông là con trưởng Vương Sĩ Chân.
Thân thế

Vương Vũ Tuấn chào đời năm 735 dưới triều Đường Huyền Tông. Ông nguyên là người bộ lạc Nộ Giai thuộc nước Khiết Đan. Ông nội ông là Khả Nột Cán, cha là Lộ Câu, nguyên tên của ông là Một Nặc Hàn. Giữa năm Khai Nguyên thứ 20 đời Đường Huyền Tông (732), Nhiêu Nhạc phủ đô đốc Lý Thi đem 5000 hộ trong bộ lạc đến quy phục nhà Đường, và Lộ Câu là một trong số đó. Huyền Tông xuống chiếu cung cấp lương thực và công cụ sản xuất, cho họ định cư ở Kế châu.
Sử sách miêu tả Một Nặc Hàn cho đến năm 15 tuổi (749) đã rất giỏi về cưỡi ngựa và bắn cung, trở nên rất nổi tiếng trong vùng. Sử sách không nói rõ rằng từ khi và duyên cớ làm sao mà Một Nặc Hàn lại đổi sang họ Vương. Về sau, ông cùng với Trương Hiếu Trung gia nhập quân đội của tướng Trương Trung Chí là tướng dưới trướng tiết độ sứ Phạm Dương An Lộc Sơn.
Phản chủ, cầu vinh

Sau trận thua ở Thúc Lộc, Lý Duy Nhạc rất nghi ngờ Vương Vũ Tuấn, nhất là khi bộ tướng Khang Nhật Tri đem Thiệu châu đầu hàng triều đình. Bộ hạ dưới trướng cố sức khuyên can. Duy Nhạc bèn sai Vệ Thường Ninh giúp Vương Vũ Tuấn tấn công nhằm chiếm lại Triệu châu, còn cho con Vũ Tuấn là Vương Sĩ Chân lĩnh binh bảo vệ phủ của mình. Khi ông rời khỏi Hằng châu đã bàn với Thường Ninh về hàng Trương Hiếu Trung. Thường Ninh khuyên Vũ Tuấn giết Lý Duy Nhạc mà đầu hàng triều đình, vì vua Đức Tông đã có chiếu thưởng hậu cho người nào giết được Lý Duy Nhạc. Khi đó Khang Nhật Tri cũng gửi thư đề nghị Vũ Tuấn đầu hàng, ông nghe theo. Lúc Lý Duy Nhạc sai sứ Tạ Tung đến Triệu châu, Vũ Tuấn nhờ Tung báo việc với Vương Sĩ Chân; sau đó Vũ Tuấn đưa quân trở lại Hằng châu. Tạ Tung và Vương Sĩ Chân giả lệnh Duy Nhạc, mở cửa thành cho Vũ Tuấn tiến vào. Vũ Tuấn dẫn theo 100 quân kị tiến vào phủ môn, Sĩ Chân làm nội ứng bên trong, giết hơn 10 người và tóm được Lý Duy Nhạc cùng các tướng Trịnh Sân, Tất Hoa, Vương Tha Nô, Trịnh Hoa (cha vợ Duy Nhạc). Vũ Tuấn giết bọn tướng đó đi, muốn giải Lý Duy Nhạc về Trường An nộp cho triều đình. Vệ Thường Ninh cho rằng nếu để Duy Nhạc về triều thì Duy Nhạc sẽ đổ tội cho Vũ Tuấn. Vì vậy Vũ Tuấn cho siết cổ giết chết Duy Nhạc và nộp đầu về kinh sư.
Chú thích

↑  Academia Sinica - Chuyển hoán Trung - Tây lịch[liên kết hỏng]
↑  Trị sở nay thuộc Thạch Gia Trang, Hà Bắc, Trung Quốc
↑  Trị sở nay thuộc Hàm Đan, Hà Bắc, Trung Quốc
↑  Trị sở nay thuộc thủ đô Bắc Kinh, Trung Quốc
↑  Trị sở nay thuộc Thái An, Sơn Đông, Trung Quốc
1 2 3 4 5 6 7 8 9  Cựu Đường thư, quyển 142
↑  Nay là Thiên Tân, Trung Quốc
↑  Tư trị thông giám, quyển 213
↑  Tân Đường thư, quyển 211 Lưu trữ 2009-02-02 tại Wayback Machine
↑  Tư trị thông giám, quyển 217
↑  Trị sở nay thuộc Khai Phong, Hà Nam, Trung Quốc
↑  Trị sở thuộc Bảo Định, Hà Bắc, Trung Quốc ngày nay
1 2  Tư trị thông giám, quyển 226
↑  Trị sở nay thuộc Tương Phàn, Hồ Bắc, Trung Quốc
↑  Trị sở nay thuộc Trú Mã Điếm, Hà Nam, Trung Quốc
1 2 3 4 5 6  Tư trị thông giám, quyển 227
↑  Trị sở nay thuộc Bảo Định, Hà Bắc, Trung Quốc
↑  Hành Thủy, Hà Bắc, Trung Quốc hiện nay
↑  Trị sở nay thuộc Linh Vũ, Ninh Hạ hiện nay
1 2 3  Tư trị thông giám, quyển 228
1 2 3  Tư trị thông giám, quyển 229
↑  Bảo Định, Hà Bắc, Trung Quốc ngày nay
↑  Trị sở nay thuộc Bình Lương, Cam Túc, Trung Quốc
↑  Hàm Dương, Thiểm Tây, Trung Quốc hiện nay
↑  Tư trị thông giám, quyển 230
↑  Tư trị thông giám, quyển 231
↑  Tư trị thông giám, quyển 233
↑  Liên Vân Cảng, Giang Tô, Trung Quốc ngày nay
↑  Tư trị thông giám, quyển 234
↑  Trị sở nay thuộc Changzhi, Sơn Tây, Trung Quốc
↑  Tư trị thông giám, quyển 235
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |

| Tiền nhiệm: Lý Duy Nhạc | Tiết độ sứ Thành Đức 784-801 | Kế nhiệm: Vương Sĩ Chân |
Vân Hồ

Đối với bài về đơn vị hành chính cấp xã, xem Vân Hồ (xã)
Vân Hồ là một huyện biên giới nằm ở phía đông tỉnh Sơn La, Việt Nam.
Địa lý

Huyện Vân Hồ nằm ở phía đông nam của tỉnh Sơn La, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp huyện Đà Bắc và huyện Mai Châu thuộc tỉnh Hòa Bình
Phía tây giáp thị xã Mộc Châu và huyện Sop Bao, tỉnh Hủa Phăn, nước CHDCND Lào
Phía nam giáp huyện Mường Lát và huyện Quan Hóa thuộc tỉnh Thanh Hóa
Phía bắc giáp huyện Phù Yên với ranh giới là sông Đà.
Huyện có diện tích 982,89 km², dân số năm 2020 là 63.191 người, mật độ dân số đạt 64 người/km².
Hành chính

Huyện Vân Hồ có 14 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm 14 xã: Chiềng Khoa, Chiềng Xuân, Chiềng Yên, Liên Hòa, Lóng Luông, Mường Men, Mường Tè, Quang Minh, Song Khủa, Suối Bàng, Tân Xuân, Tô Múa, Vân Hồ (huyện lỵ), Xuân Nha.
Lịch sử

Huyện Vân Hồ được thành lập vào ngày 10 tháng 6 năm 2013, theo Nghị quyết số 72/NQ-CP của Chính phủ trên cơ sở điều chỉnh 97.984 ha diện tích tự nhiên và 55.797 nhân khẩu, gồm 14 xã: Chiềng Khoa, Chiềng Xuân, Chiềng Yên, Liên Hòa, Lóng Luông, Mường Men, Mường Tè, Quang Minh, Song Khủa, Suối Bàng, Tân Xuân, Tô Múa, Vân Hồ và Xuân Nha thuộc thị xã Mộc Châu.
Trung tâm hành chính huyện Vân Hồ đặt tại Tiểu khu Sao Đỏ 2, xã Vân Hồ.
Kinh tế - xã hội

Tổng giá trị sản xuất năm 2020 ước đạt 3.380 triệu đồng, tốc độ tăng giá trị sản xuất bình quân giai đoạn (2015 – 2020) ước tăng 12% và đạt 92% so với kế hoạch đề ra (kế hoạch 3.670 triệu đồng). Cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng tích cực, đúng hướng: Tỷ trọng Nông – lâm nghiệp, thủy sản từ 63% (năm 2015) xuống còn 50% (ước năm 2020) giảm 13% so với 2015; tỷ trọng công nghiệp – xây dựng tăng từ 12% (năm 2015) lên 18% (ước năm 2020); tỷ trọng thương mại – dịch vụ tăng 24% (năm 2015) lên 32% (ước năm 2020); Giá trị sản xuất 
trên 1 ha canh tác năm 2020 ước đạt 40 triệu đồng.
Giao thông > Giao thông đường bộ

Quốc lộ: Trên địa bàn huyện có 2 tuyến Quốc lộ là tuyến Quốc lộ 6 và Quốc lộ 43, trong đó: Quốc lộ 6 chạy qua địa phận 2 xã Vân Hồ và Lóng Luông có chiều dài 27 km và Quốc lộ 43 chạy qua địa phận xã Chiềng Khoa có chiều dài 4 km.
Tỉnh lộ: Huyện có đường tỉnh lộ 101 dài 102 km, đường tỉnh lộ 102 dài 67 km nối liền trung tâm kinh tế, văn hoá của huyện với các huyện lân cận. Hầu hết các tuyến đường tỉnh lộ là đường cấp V miền núi chất lượng thấp, bề mặt nhỏ hẹp, sự lưu thông trao đổi hàng hoá hạn chế. Hiện tại đang tiến hành nâng cấp, cải tạo đường tỉnh lộ 101 đoạn Quang Minh - Mường Tè.
Đường huyện lộ có 5 tuyến với tổng chiều dài là 72 km trong đó: Mặt đường bê tông xi măng 14,1 km; mặt đường láng nhựa 57,9 km.
Đường xã: Có 127 tuyến với tổng chiều dài 308,4 km trong đó: Mặt đường bê tông xi măng 46,2  km; mặt đường láng nhựa 16  km; mặt đường cấp phối đá dăm 7  km; mặt đường đất 239,2 km.
Đường giao thông nông thôn khác (đường thôn, xóm, trục chính nội đồng,...): Có 1.317 tuyến với tổng chiều dài 847,3 km. Trong đó: Mặt đường bê-tông xi măng 81,4 km; mặt đường đất 765,9 km.
Ngoài ra còn có dự án Đường cao tốc Hà Nội – Hòa Bình – Sơn La – Điện Biên đi qua đang được triển khai đầu tư xây dựng.
Giao thông > Giao thông vận tải thuỷ

Trên địa bàn huyện có tuyến đường thủy quan trọng lòng hồ thủy điện Hòa Bình vùng hồ Sông Đà, tuyến Hòa Bình – Sơn La có chiều dài 35 km chạy qua 5 xã là điều kiện thuận lợi để phát triển dịch vụ vận tải đường thủy.
Chú thích

1 2  “Nghị quyết số 72/NQ-CP năm 2013 về việc điều chỉnh địa giới hành chính huyện Mộc Châu để thành lập huyện Vân Hồ, tỉnh Sơn La”.
1 2 3 4 5 6  “Quy hoạch sử dụng đất thời kỳ 2021 – 2030 và Kế hoạch sử dụng đất năm 2022 huyện Vân Hồ, tỉnh Sơn La” (PDF). Cổng thông tin điện tử huyện Vân Hồ, tỉnh Sơn La. 10 tháng 1 năm 2022. Truy cập 18 tháng 11 năm 2022.[liên kết hỏng]
↑  Tổng cục Thống kê
Giết con chim nhại

| Giết con chim nhại |
| --- | --- |
Bìa bản gốc tiếng Anh của truyện
Thông tin sách
Tác giả: Harper Lee
Quốc gia: Hoa Kỳ
Ngôn ngữ: tiếng Anh
Thể loại: Nam Gothic (bán tự truyện)
Nhà xuất bản: HarperCollins
Ngày phát hành: 11 tháng 7 năm 1960
Kiểu sách: Bản in (Bìa cứng và bìa mềm)
Số trang: 336 (Ấn bản kỷ niệm lần thứ 40 bìa cứng)
ISBN: 0-06-019499-5 (Ấn bản kỷ niệm lần thứ 40 bìa cứng)
Giết con chim nhại (nguyên tác tiếng Anh: To Kill a Mockingbird) là cuốn tiểu thuyết của Harper Lee; đây là cuốn tiểu thuyết rất được yêu chuộng, thuộc loại bán chạy nhất thế giới với hơn 10 triệu bản. Cuốn tiểu thuyết được xuất bản vào năm 1960 và đã giành được giải Pulitzer cho tác phẩm hư cấu năm 1961. Nội dung tiểu thuyết dựa vào cuộc đời của nhiều bạn bè và họ hàng tác giả, nhưng tên nhân vật đã được thay đổi. Tác giả cho biết hình mẫu nhân vật Jean Louise "Scout" Finch, người dẫn truyện, được xây dựng dựa vào chính bản thân mình.
Giới thiệu

Giết con chim nhại lấy bối cảnh tại Alabama, một tiểu bang miền Nam rất nặng tình trạng phân biệt chủng tộc và được viết trong thời gian mà phong trào đấu tranh của những người da màu, nhất là của Martin Luther King, Jr., đang lan rộng tới tầm cỡ quốc gia. Rõ nhất là vụ Tẩy chay xe buýt ở Mongomery, Alabama; kéo dài từ tháng 12 năm 1955 đến tháng 12 năm 1956, với kết quả là một phán quyết của Tối cao pháp viện tuyên bố các luật phân cách chỗ ngồi trên xe buýt theo màu da được áp dụng ở Montgomery và cả Alabama là vi hiến. Nên không ngạc nhiên gì khi chủ đề lớn của tác phẩm là vấn đề phân biệt chủng tộc.
Không dừng lại ở đó, tác phẩm mở rộng và đề cập đến những thành kiến khác của con người, những thứ vốn là nền tảng dẫn tới thói đạo đức giả, bất công xã hội, và nhiều tệ nạn khác. Tất cả được mô tả qua cái nhìn của Jean Louse Finch, biệt danh Scout, một bé gái trong những năm đầu của bậc tiểu học. Việc chọn một em bé làm người dẫn chuyện giúp tác giả có thể đề cập tới những điều được xã hội quanh em mặc nhiên công nhận là hợp lý, đương nhiên, hoặc không thể thay đổi. Khi nhìn thấy những hiện tượng đó, và so sánh với những giá trị đạo đức được bố em dạy bảo, hoặc chỉ đơn thuần kể lại sự vụ, em có thể cho người đọc thấy khía cạnh phi nhân trong xã hội.
Giết con chim nhại là một tiểu thuyết viết về trẻ con nhưng không độc giả nào nghĩ mình đang đọc sách thiếu nhi vì những vấn đề nó đặt ra là quá lớn ngoài khả năng giải quyết của cá nhân. Nhưng tất yếu mỗi người phải góp phần vào cuộc chiến chống bất công và thành kiến này, như Atticus nói, "cho dù chúng ta đã bị đánh bại một trăm năm trước khi chúng ta bắt đầu thì đó cũng đâu phải là lý do khiến chúng ta không cố thắng" khi ông quyết tâm bào chữa cho Tom Robinson dù biết chắc là mình sẽ thua kiện.
Giết con chim nhại là một câu chuyện bao gồm nhiều mô-típ, như sự ích kỷ, sự thù hận, lòng dũng cảm, sự kiêu hãnh, định kiến, và các giai đoạn trong cuộc đời, đặt trong bối cảnh cuộc sống miền Nam Hoa Kỳ. Cuốn tiểu thuyết đã được đạo diễn Robert Mulligan dựng thành phim với kịch bản do Horton Foote viết vào năm 1962. Cho tới nay, cuốn tiểu thuyết này là tác phẩm được xuất bản duy nhất của Harper Lee.
Tác giả, tác phẩm

Harper Lee sinh năm 1926 và lớn lên ở Monroeville, Alabama, nơi bà trở thành bạn thân của Truman Capote, một nhà văn nổi tiếng. Bà học trường Huntingdon College ở Montgomery trong các năm 1944-45 và sau đó theo học luật tại Đại học Alabama (1945–49). Khi còn là sinh viên bà đã tham gia viết cho các tạp chí văn học trong trường như là báo Huntress ở Huntingdon và tạp chí hài Rammer Jammer ở Đại học Alabama. Bà viết truyện ngắn và các tác phẩm khác về vấn đề ít được bàn luận ở trường học thời bấy giờ là kỳ thị chủng tộc. Năm 1950, bà đến ở thành phố New York và làm việc cho tập đoàn hàng không British Overseas dưới vai trò thư ký. Chính ở đây bà bắt đầu viết các tiểu luận và truyện ngắn về con người ở Monroeville. Bà gởi một tác phẩm đến một tổ chức văn học nhờ sự giới thiệu của Capote với mong muốn được xuất bản. Tổng biên tập tại J. B. Lippincott khuyên bà nên nghỉ việc ở công ty hàng không để tập trung vào nghiệp văn chương. Nhờ sự giúp đỡ của bạn bè, bà dành một năm để tập trung viết sách.
Bà bỏ ra hai năm rưỡi để viết tiểu thuyết Giết Con Chim Nhại. Cuốn sách được xuất bản ngày 11 tháng 7 năm 1960. Lúc đầu được đặt tên là Atticus nhưng sau đó bà Lee đã đổi lại để cho thấy một câu chuyện vượt qua khuôn khổ chân dung về một nhân vật. Nhóm biên tập ở Lippincott nói với bà rằng có thể chỉ bán được vài ngàn cuốn. Năm 1964, bà Lee nhớ lại "Tôi không hy vọng tiểu thuyết sẽ thành công... Tôi lo rằng nó sẽ bị chết yểu bởi những nhà phê bình, nhưng đồng thời tôi mong rằng ai đó sẽ thích nó để tôi có được sự khích lệ. Khích lệ từ độc giả. Chỉ là hy vọng nhỏ nhoi thôi, như tôi đã nói, nhưng thành công lại rất lớn, và trong chừng mực nào đó thì điều này cũng đáng sợ như là cái chết yểu". Thay vì bị "chết yểu", Reader's Digest Condensed Books đã in lại cuốn sách dưới dạng từng phần, góp phần làm cho nó được nhiều người đọc hơn. Cuốn sách được tái bản thường xuyên kể từ lần xuất bản đầu tiên.
Tác giả, tác phẩm > Cốt truyện

Cuốn tiểu thuyết kể về câu chuyện của hai đứa trẻ ở lứa tuổi mới lớn, Jean Louise "Scout" Finch và Jeremy Atticus "Jem" Finch, sinh trưởng ở thị trấn nhỏ Maycomb, Alabama, nằm sâu trong miền nam nước Mỹ trong thập niên 1930. Chuyện xảy ra trong vòng 3 năm, được kể lại bởi người em. Trong truyện, cha của hai đứa trẻ, luật sư Atticus Finch được chỉ định để bào chữa một người da đen tên là Tom Robinson, bị buộc tội cưỡng hiếp một cô gái da trắng tên là Mayella Ewell.
Tác giả, tác phẩm > Giải thích tên tác phẩm

Sau khi tặng quà Giáng sinh cho hai anh em Jem và Scout là mấy khẩu súng hơi, ông Atticus dặn lũ trẻ là mặc dù chúng có thể "bắn bao nhiêu chim giẻ cùi xanh tùy thích", chúng phải nhớ "giết hại chim nhại là tội ác". Sau này cô Maudie Atkinson, hàng xóm của lũ trẻ, giải thích đó là vì chim nhại không bao giờ làm điều gì có hại, nó mang lại niềm vui bằng tiếng hót của chúng: "nó chẳng làm điều gì khác ngoài việc hót cho chúng ta nghe từ tận đáy tim của nó". Con chim nhại (mockingbird) được dùng lặp đi lặp lại như một hình tượng của nạn nhân và sự trong trắng trong suốt tác phẩm. Nó là biểu tượng của sự trong trắng và cái đẹp chống lại chủ nghĩa phân biệt chủng tộc và lòng hận thù.