stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Risen

| Risen |
| --- | --- |
Logo của Risen
Nhà phát triển: Piranha Bytes
Nhà phát hành: Deep Silver
Âm nhạc: Kai Rosenkranz 
Dòng trò chơi: Risen 
Nền tảng: Microsoft Windows Xbox 360
Phát hành: Windows:  2 tháng 10 năm 2009  Xbox 360:  EU: 2 tháng 10 năm 2009 NA: 23 tháng 2 năm 2010[cần dẫn nguồn]
Thể loại: Nhập vai-hành động
Chế độ chơi: Chơi đơn
Risen là một trò chơi video thuộc thể loại nhập vai hành động một người chơi với chủ đề viễn tưởng được Piranha Bytes của Đức phát triển, và Deep Silver xuất bản, chính hãng Piranha Bytes tự phát triển cho phiên bản Windows,, và phát hành vào ngày 2 tháng 10 năm 2009, cùng với Phiên bản chuyển thể sang Xbox 360. Phiên bản chuyển thể sang Xbox 360 được gia công với một đội ngũ có kinh nghiệm về giao diện điều khiển bên ngoài dưới sự giám sát chặt chẽ của Piranha Bytes.
Cách chơi

Trò chơi có một hệ thống chiến đấu với né, đỡ đòn, và lẩn tránh. Sử dụng hệ thống này người chơi có thể sử dụng một mảng rộng các loại vũ khí như kiếm, cung, hoặc gậy phép chiến đấu. Ngoài ra, người chơi có thể lựa chọn trong vai pháp sư hoặc sự kết hợp của pháp sư và chiến binh.
Nhiều kỹ năng không có sẵn trực tiếp vào lúc bắt đầu trò chơi và chỉ có thể mở khóa bằng cách sử dụng "điểm học" (Learning Point) trong phần lựa chọn kỹ năng. Ngoài việc thay đổi lối chơi trực tiếp, mở khóa các kỹ năng có những hiệu ứng thẩm mỹ nhỏ cũng như nhân vật người chơi có thể sử dụng nhiều kiểu tư thế khác nhau trong chiến đấu.
Trò chơi cũng có một hệ thống nghề nghiệp và khả năng, chẳng hạn như rèn và mở khóa, chúng đều có cấp độ y như là kỹ năng vũ khí bằng cách sử dụng điểm đó để nâng cấp độ của từng loại nghề nghiệp riêng biệt.
Risen là một thế giới mở, nhưng có những vùng nhỏ hơn mà không thể tới được cho đến sau này. Hòn đảo này cũng có chứa Trứng Phục Sinh.
Một lời nhận xét trên IGN viết rằng Risen giống như loạt game Gothic trong "môi trường chung của thế giới [,] sự trình diễn, cảm xúc về cách chơi, và phong cách thám hiểm", nhưng dễ "thân thiện với người dùng" hơn so với "dạng game hardcore Gothic".
Tiếp thị và quảng cáo

Deep Silver còn phát hành một số trailer cho trò chơi trực tuyến. Đoạn phim trailer đầu tiên được Virgin Lands sản xuất vào năm 2008. Một đoạn phim thử nhiệm tiếp theo (với tính năng các phần của bài hát Nightwish "The Poet and the Pendulum") và đoạn phim giới thiệu được Lemonaut Creations sản xuất trong năm 2009.
Một bản demo với tên gọi The Risen Experience có thể chơi trực tuyến trên trang web chính thức của Risen.
Risen 2

Deep Silver công bố phần hai của Risen trong một cuộc họp báo tại GamesCom vào năm 2010.
Sự kiểm duyệt của Úc

Ngày 20 tháng 7 năm 2009, Risen bị OFLC từ chối phân loại  ở nước Úc. Theo các nhà phân phối trò chơi của Úc, Madman Interactive, OFLC trích dẫn  "hoạt động tình dục và việc sử dụng ma túy có liên quan đến việc khuyến khích hoặc phần thưởng" là lý do từ chối.
Đánh giá

83%: Spieletipps.de (Cập nhật ngày 2 tháng 10 năm 2009)
86%: Games Aktuell (Số phát hành tháng 10/2009)
86%: PC Games (Số phát hành tháng 11/2009)
87%: GameStar (Số phát hành tháng 11/2009)
74%: 4Players
86%: PC Action (Số phát hành tháng 12/2009)
85%: OE3 Gamecheck
PC-Luchs-Empfehlung
88%: GamingXP
FM4-Rezension
Tuồng

Tuồng (Chữ Nôm: 從), hát bộ, hát bội (Chữ Nôm: 咭佩) là những cách gọi một loại hình nhạc kịch thịnh hành tại Việt Nam. Khác với các loại hình nhạc kịch khác như chèo, cải lương, v.v., tuồng mang theo âm hưởng hùng tráng với những tấm gương nhân vật tận trung báo quốc, xả thân vì đại nghĩa, những bài học về lẽ ứng xử của con người giữa cái chung và cái riêng, giữa gia đình và Tổ quốc, chất bi hùng là một đặc trưng thẩm mỹ của nghệ thuật Tuồng. Có thể nói Tuồng là sân khấu của những người anh hùng... Loại hình này khác biệt với cải lương xã hội, cải lương Hồ Quảng, thoại kịch là những hình thức diễn xướng sân khấu ra đời muộn hơn.
Lịch sử

Theo nhiều học giả, tuồng xuất phát từ ca vũ dân tộc Việt Nam, song trong quá trình phát triển, tuồng đã tiếp nhận nhiều trình thức biểu diễn và hóa trang của Hí Kịch.
Lối hát tuồng du nhập vào Việt Nam vào thời điểm nào thì chưa được xác minh.
Sử sách ghi rằng vào thời Tiền Lê năm 1005, một kép hát người Hoa tên là Liêu Thủ Tâm đến Hoa Lư và trình bày lối hát xướng thịnh hành bên nhà Tống và được vua Lê Long Đĩnh thâu dụng, bổ là phường trưởng để dạy cung nữ ca hát trong cung.
Sang thời nhà Trần, Hưng Đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn bắt được một tên quân nhà Nguyên tên là Lý Nguyên Cát vốn là kép hát. Vương tha tội chết cho Cát và sai dạy lối hát đó cho binh sĩ. Cát cho diễn vở Vương mẫu hiến đào để vua ngự lãm cùng các triều thần xem. Ai cũng cho là hay. Các loại vai diễn cũng theo sự kiện này lần đầu được ghi nhận, như đán nương (đào), quan nhân (kép), châu tử (tướng), sửu nô (hề),..
Tuy nhiên người đầu tiên đặt nền móng cho nghệ thuật tuồng Việt Nam là Đào Duy Từ (1572-1634). Năm 1627, Đào Duy Từ là người đầu tiên đã mang về cho chúa Sãi Nguyễn Phúc Nguyên nghệ thuật tuồng.
Ở miền Trung Việt Nam trở ra gọi tuồng do chữ "Liên Trường" là kéo dài liên tiếp thành một vở tuồng tích có khởi đầu truyện, có hồi kết cuộc, phân biệt với các ca diễn từng bài ngắn, từng trích đoạn. Từ "liên trường" do ngôn ngữ địa phương mà thành "luông tuồng", còn trở vào trong, được gọi là Hát Bội hay Hát Bộ.
Vào thời Nguyễn, tuồng đạt tới đỉnh cao khi được các vị vua yêu thích, cho soạn vở, dành nhiều ưu đãi và mở trường đào tạo nghệ sĩ. Hàng loạt tác giả soạn tuồng như Đào Tấn,... đã tạo nên nhiều tác phẩm lớn. Trong dân gian, tuồng cũng có sức ảnh hưởng lớn, đặc biệt ở Bình Định. Ca dao có câu
"Bỏ cửa bỏ nhà vì ma hát Bội"
Sang thế kỷ XX với sự ra đời của cải lương và kịch nói thu hút nhiều khán giả, nghệ thuật tuồng suy yếu nhiều tuy có cố gắng phục hưng với loại tuồng xuân nữ, tức là tuồng diễn theo đề tài xã hội tân thời và hát theo điệu "xuân nữ". Loại tuồng này pha phong cách cải lương, đánh võ Tàu... Dù vậy giới hâm mộ tuồng càng ngày càng ít. Ở Hà Nội vào đầu thế kỷ XX có một rạp hát riêng diễn tuồng hát bội, gọi là rạp Quảng Lạc. Lối diễn thì giống như lối tuồng miền Trung cả.
Tới những năm khi Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa thành lập, ban đầu tuồng bị coi là tàn dư phong kiến, nhưng sau đó đã được đánh giá nghiêm túc và được chính Chủ tịch Hồ Chí Minh xem và khen ngợi, Tuồng trở thành loại hình sân khấu được công nhận là đặc sắc và được phát triển, với sự tập hợp các nghệ nhân Bắc, Trung, Nam, thành lập các đoàn hát và mở lớp truyền thụ, xuất hiện hàng loạt nhà nghiên cứu, các nghệ sĩ tiếp tục kế thừa và sáng tạo vốn quý của nghệ thuật Việt Nam, là một trong những loại hình sân khấu chủ yếu của Việt Nam suốt thế kỷ XX, được công chúng yêu thích.
Tuy nhiên, cũng như nhiều loại hình nghệ thuật cổ truyền khác của Việt Nam, bước vào thời kì hội nhập, từ những năm cuối thế kỉ XX, tuồng đang mất dần vị thế và khán giả, thiếu hụt nhân lực và có nguy cơ mai một.
Kỹ thuật

Lối diễn xuất của tuồng nặng tính ước lệ và trình thức, tức là loại sân khấu ước lệ, cách biểu diễn khuếch đại hơn sự thật ngoài đời để khán giả dễ cảm nhận. Các động tác càng nhỏ càng nhanh, khi lên sân khấu càng cần tăng cường điệu thì khán giả mới kịp nhận thấy. Kiểu cách đi đứng còn dùng để biểu lộ cái "tâm" của nhân vật thiện, ác. Nhất là vào thời trước khi kỹ thuật âm thanh và ánh sáng chưa đáp ứng được cho nghệ thuật trình diễn, hình ảnh diễn xuất chưa thể kéo lại nhìn gần, không thể "trung cảnh", "cận cảnh", làm tăng cường độ các động tác giúp khán giả xem được toàn cảnh, dù ngồi xa hay gần chiếu diễn (sân khấu) đều nhìn thấy.
Tuồng đặc sắc và có tính bác học cao nhất phải kể tới Tuồng Trung ương, Bình Định và Đà Nẵng, với lối diễn xuất, hát múa đạt tới đỉnh cao, giàu giá trị và tinh vi.
Mỗi loại nhân vật của tuồng lại có một lối diễn khác nhau, chính diện thường ngay thẳng, cương trực, đi đứng đàng hoàng, còn phản diện thì gian xảo, láo liên, uốn éo. Nhất nhất đều phân thành từng bộ riêng, không thể diễn bộ "trung" cho vai "nịnh". Thậm chí lên ngựa xuống ngựa còn phân biệt Bộ của trung tướng khác bộ dạng nịnh thần. Mọi động tác đã thành thông lệ hay ước lệ.
Lối múa, đi và đứng có những động tác cách điệu, trong nghề gọi là bê, xiên, lỉa và lăn, khai, ký, cầu, bẻ lông trĩ, bẻ cờ,...
Kỹ thuật > Ca điệu

Ngôn ngữ ca ngâm thì dùng giọng thật to, thật cao và rõ. Điệu hát quan trọng nhất trong hát là "nói lối", tức là nói một lúc rồi hát, thường để mở đầu cho các khúc hát khác. "Nói lối" có hai giọng chính là "Xuân" và "Ai". "Xuân" là giọng hát vui tươi, còn "Ai" là bi thương, ảo não. Nói lối giọng Ai còn được gọi là "lối rịn". Ngoài ra còn có những "lối hằng", "lối hường", "lối giậm".
| --- | --- |
Các làn điệu Tuồng: 36 Làn điệu: Các bài hát Tuồng: 28 điệu
1.    Nói lối thường  2.    Nói lối ai 3.    Nói lối xốc ai 4.    Nói lối xuân 5.    Nói lối xốc xuân 6.    Nói lối bóp mở 7.    Nói lối xảng 8.    Nói lối tán xuống nam bình 9.    Nói lối tán xuống hát nam tẩu ai 10.Nói lối tán xuống hát nam tẩu xuân 11.Nói xốc xuân tán xuống nam tẩu xuân 12.Ngâm 13.Ngâm tương tư 14.Vịnh 15.Vịnh tương tư 16.Oán 17.Oán thường 18.Oán hồi sinh 19.Bạch 20.Thán 21.Thán xốc 22.Thán Bắc 23.Thán Lảng 24.Hát nam 25.Hát nam ai 26.Hát nam bình 27.Hát nam bình ai 28.Hát nam tẩu ai 29.Hát nam tẩu xuân 30.Hát nam chạy 31.Xướng rượu 32.Lối xây hạ 33.Lối xây tá 34.Lối xuân nữ 35.Lối xuân 36.Lối mái ai: 1.    Nhịp 1  2.    Nhịp 2 3.    Nhịp 3 4.    Nhịp 3 ngược 5.    Nhịp 3 xuôi 6.    Nhịp tư 7.    Bủa ai 8.    Bủa xuân 9.    Bủa chim phí 10.Bảo tử thi 11. Hát tẩu 12.Hát tẩu thơ 13.Hát tẩu phú 14.Bài giáo 15.Bài đàn 16.Bài Cạo đầu (đàn thản) 17.Bài bông 18.Khách thơ 19.Khách phú 20.Khách tử 21.Khách thán 22.Bả trạo 23.Bài cờ nhịp 3 24.Bài đánh cờ 25.Than chông 26.Bài sai 27.Cứu giá 28.Nhịp lăn
Tuồng có yêu cầu đặc biệt là phải hát "thổ tận can tràng", đòi hỏi người hát hết sức cố gắng. Về tuồng Bắc, hát luồng hơi cao hơn, lối hát nhẹ hơn tuồng Nam Bộ. Tuồng Nam Bộ hát to và nam hát giọng mé nên thường gọi là tuồng "thét"
Ngoài các điệu đặc trưng của mình, Tuồng còn có cả dân ca Trung bộ.
Kỹ thuật > Hóa trang

Tuồng là loại hình sân khấu ước lệ, vậy nên cách hóa trang của tuồng cũng đặc biệt, nhằm để thể hiện rõ các tuyến nhân vật, tương tự mục đích hóa trang của Hí kịch, côn khúc của Trung Quốc, Kabuki của Nhật hay Dù kê của Campuchia
Các tuyến nhân vật của tuồng chủ yếu là: kép, tướng, đào, đào võ, lão,... với mỗi loại nhân vật lại có cách hóa trang riêng
Nhìn thoáng qua, hóa trang của tuồng khá giống kinh kịch Trung Quốc, xong thực tế, các đường nét rất khác nhau.
Màu sắc dùng để hóa trang trên mặt phổ biến là trắng, đỏ, xanh và màu đen. Mặt trắng (diện mạo đẹp đẽ, tính cách trầm tĩnh), mặt đỏ (người trí dũng, chững chạc), mặt rằn (diện mạo xấu xí, tính cách nóng nảy), mặt tròng xéo đen (tướng phản, hai bên thái dương có vết đỏ là người nóng nảy, nếu tròng xéo đen nền đỏ thắm hay xanh là người vũ dũng), mặt mốc (xu nịnh), mặt lưỡi cày (người đoản hậu, nhát gan)...
Cố NSND Nguyễn Lai đã nghiên cứu, đúc kết từ một số hình ảnh mẫu hóa trang thành các loại mặt: Mặt trắng (diện mạo đẹp đẽ, tính cách trầm tĩnh), mặt đỏ (người trí dũng, chững chạc), mặt rằn (diện mạo xấu xí, tính cách nóng nảy), mặt tròng xéo đen (tướng phản, hai bên thái dương có vết đỏ là người nóng nảy, nếu tròng xéo đen nền đỏ thắm hay xanh là người vũ dũng), mặt mốc (nịnh), mặt lưỡi cày (người đoản hậu, nhát gan).
Ca dao có câu
“Người trung mặt đỏ, đôi tròng bạc/Đứa nịnh râu đen, mấy sợi còi”
Kỹ thuật > Phục sức

Phục trang của các nhân vật Tuồng dựa theo kiểu phục trang của vua quan trong triều nếu là các vai vua quan hoặc theo kiểu phục trang của dân dã nếu là người bình thường.
Trang phục Tuồng có vài nét tương tự Hí kịch Trung Quốc, như mão lông trĩ, cờ lệnh sau lưng, vạt che trước, tuy nhiên trang phục Tuồng vẫn gần gũi với trang phục dân tộc Việt Nam và thường đơn giản, dễ dàng cho nghệ sĩ biểu diễn có thể lăn lộn, múa.
Áo giáp, áo thụng, áo đào văn, mão rồng, mão phụng, hia, đai lưng
Đạo cụ Tuồng thường có kiếm, đao, thương, búa, quạt, cờ, kim giản, roi ngựa, phất trần, đuốc, bầu rượu...
Kỹ thuật > Ban nhạc

Dàn nhạc dùng trong sân khấu Tuồng gồm có những nhạc cụ như: trống chiến, đồng la, kèn, đàn nhị và có khi dùng sáo....Dàn nhạc được đặt bên tay phải sân khấu (từ trong nhìn ra). Tay phải ứng với cửa "sinh" trong khi bên trái là cửa "tử".
Nếu là đám hát do tư nhân mướn để mua vui, khao vọng thì lại có một cỗ trống nhỏ gọi là trống lèo dành riêng cho các thân hào uy tín đến xem hát mà đánh chấm những câu hát hay. Người đánh trống lèo cũng phải đem theo tiền riêng để thưởng diễn viên.
Kỹ thuật > Trình diễn

Vở tuồng tức bài tuồng là một thể văn riêng trong văn học Việt Nam. Lối trình bày tuồng dùng nhiều thể văn học như Đường thi, phú, song thất lục bát và lục bát ghép với lễ nhạc và một số điệu múa. Lời văn thì nhiều khi có vần và có đối.
Khi một vai lên sân khấu thì mở bằng một câu xướng, còn gọi là câu bạch để tự giới thiệu mình. Câu này dùng thể thơ bảy chữ.
Khi kể chuyện thì gọi là câu nói từ bốn đến bảy chữ, có đối, gieo vần cước vận (chữ cuối cùng mỗi câu). Câu kết thì gieo vần trắc.
Khi muốn dứt ý thì hát câu vãn, dùng thể lục bát còn muốn nhấn mạnh ý cho quyết liệt thì hát câu loạn, dùng thể phú hay lục bát.
Khi buồn thì hát câu than, cũng dùng lục bát trong khi vui thì hát câu khách, thường là chữ Nho dùng thể phú.
Thầy tuồng, tức đạo diễn, hay còn gọi là nhưng tuồng là người chọn vở tuồng cùng cách diễn cho kép đóng đúng vai. Thơ tuồng là người thuộc lời để nhắc tuồng khi các diễn viên lên sân khấu. Kép chính thì tên trong nghề gọi là biện tuồng.
Kỹ thuật > Tưởng thưởng

Ở miền Trung cho đến thập niên 1950 khi đám hát diễn thì người mướn gánh hát đến diễn, dù là tư nhân hay đền miếu, sẽ có sẵn những thẻ thưởng. Thẻ làm bằng tre gọt dẹp thành ba cỡ: lớn (dài ba gang tay, rộng bằng bề ngang hai ngón tay) giá trị một quan, nhỡ (dài hai gang, rộng một ngón rưỡi) giá trị một tiền, và nhỏ (dài gang rưỡi, rộng bề ngang một ngón) giá trị 30 đồng, tức nửa tiền.
Khi đến những màn diễn khéo, giọng hát hay thì chủ nhà ném thẻ lên tấm chiếu trước sân khấu, tiếng thẻ tre nghe lách cách vui tai. Gánh hát sau đó gom thẻ, tính ra giá trị tiền để lãnh tiền thưởng.
Soạn phẩm

Sơn Hậu
Với các trích đoạn hay như Ôn Đình chém Tá., Kim Lân thượng thành, Kim Lân qua đèo, Phàn Định Công đề cờ
Triệu Đình Long cứu Chúa                                                                                                                       Với trích đoạn hay như: Triệu Đình Long thử vợ
Tam nữ đồ vương (thế kỷ XVII)
Với các trích đoạn hay như Lão Tạ lăn lửa, Phương Cơ giả dại qua ải,
Trảm Trịnh Ân (Bây giờ thường gọi là Đào Tam Xuân)
Với các trích đoạn hay Đào Tam Xuân đề cờ, Cao Hoài Đức rọi đèn,
Diễn Võ Đình (soạn giả: Đào Tấn, thế kỷ XIX)
Ngoại tổ dâng đầu (soạn giả: Nguyễn Hiển Dĩnh, thế kỷ XIX).
Trầm Hương các (Đào Tấn)
Với trích đoạn Hồ ly đoạt hồn, thường bị nhiều đoàn hát tránh diễn vì sợ ma quỷ
Phụng Nghi Đình                                                                                                                                    Với trích đoạn hay Lã Bố hý Điêu Thuyền
Hoàng Phi Hổ quá giới bài quan (Đào Tấn)
Với các lớp Phi Hổ lăn trướng, Phi Hổ nằm miếu.
Đào Phi Phụng
Với các trích đoạn Châu Xương cấy râu
Ngũ Hổ Bình Tây (tác giả Quỳnh Phủ Nguyễn Diêu)
Với trích đoạn Địch Thanh ly Thợn
Lý Thiên Luông
Ngũ Vân Thiệu
Với trích đoạn Châu Xán qua sông,...
Lý Phụng Đình
Hồ Nguyệt Cô  hay Võ Tam Tư trảm cáo                                                                                               Với trích đoạn nổi tiếng Hồ Nguyệt cô hoá cáo
Hộ sanh đàn (Tác giả Đào Tấn)
Với lớp Tiết Cương chống búa, Lan Anh lạc đẻ,
Nghêu sò ốc hến (Tuồng hài dân gian)
Xuân Đào cắt thịt
Trương Đồ Nhục (Tuồng hài, do Nguyễn Hiển Dĩnh viết lại)
Trưng nữ vương (tác giả Tống Phước Phổ)
Mục Quế Anh dâng cây
Người nổi tiếng > Nghệ sĩ nhân dân

1. NSND Quang Tốn- Nguyên Giám đốc nhà hát tuồng Việt Nam
2. NSND Bạch Trà- Nhà hát tuồng Việt Nam
3. NSND Lê Tiến Thọ (Nguyên Thứ trưởng Bộ VHTTDL, Nguyên Cục trưởng Cục NTBD, Nguyên Giám đốc Nhà hát Tuồng Việt Nam, Chủ tịch Hội NSSK Việt Nam)# NSND Nguyễn Nho Túy (Đội Tảo)
4. NSND Nguyễn Ngọc Phương (Nguyên Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Nguyên Cục trưởng Cục NTBD, Nguyên Giám đốc Nhà hát Tuồng Việt Nam)
5. NSND Ngô Thị Liễu
6. NSND Phạm Chương
7. NSND Nguyễn Phẩm
8. NSND Sáu Lai
9.NSND Năm Đồ
10. NSND Lê Bá Tùng
11. NSND Đinh Quả
12. NSND Võ Sĩ Thừa
13. NSND Mẫn Thu (Nhà hát Tuồng Việt Nam)
14. NSND Đàm Liên (Nhà hát Tuồng Việt Nam)
15. NSUT Kim Cúc
16. NSND Hoàng Khiềm (Nguyên Giám đốc Nhà hát Tuồng Việt Nam)
17. NSND Minh Ngọc (Nhà hát Tuồng Việt Nam)
18. NSND Hòa Bình (Nhà hát Tuồng Đào Tấn)
19.NSND Lê Huy Quang - Nhà hát Tuồng Việt Nam
20. NSND Trần Đình Sanh (Nhà hát Tuồng Đào Tấn)
21. NSND Gia Khoản (Nguyên Phó Giám đốc Nhà hát Tuồng Việt Nam)
22. NSND Minh Gái (Nhà hát Tuồng Việt Nam)
23. NSND Hồng Khiêm (Nhà hát Tuồng Việt Nam)
24. NSND Xuân Hội (Nhà hát tuồng Đào Tấn, Bình Định)
25. NSND Phương Thảo (Nhà hát tuồng Đào Tấn, Bình Định)
26. NSND Hương Thơm ( Nhà hát Tuồng Việt Nam)
27. NSND Ánh Dương (Nguyễn Văn Dương) - Nhà Hát Tuồng Việt Nam
28. NSND Xuân Quý - Nhà hát Tuồng Việt Nam.
29. Nghệ sỹ nhân dân Nguyễn Văn Thủy - Nhà Hát Tuồng Việt Nam.
30. NSND Cao Đình Lưu - Nhạc sỹ Nhà hát Tuồng Việt Nam)
31. NSND Nguyễn Ngọc Khánh- Nhạc công Nhà hát Tuồng Việt Nam
NSUT NHÀ HÁT TUỒNG VIỆT NAM
NSUT Lê Hải Vân
NSUT Bích Tần
NSUT Nguyễn Thị Lộc Huyền
NSUT Chu Quang Cường
NSUT Nguyễn Đức Mạnh
NSUT Nguyễn Kiều Oanh
NSUT Nguyễn Đức Mười
NSUT Nguyễn Văn Quý
NSUT Lê Trần Vinh
NSUT Nguyễn Đức Lợi
NSUT Trần Văn Long
NSUT Nguyễn Thị Quyên
NSUT Vũ Thị Diễm Hương
NSUT Hà Thị Thanh
NSUT Nguyễn Duy Bút
NSUT Hoàng Thị Yến
NSUT Nguyễn Thị Hoà
NSUT Minh Sự
NSUT Hồng Điểm
Người nổi tiếng > Đạo diễn

NSND Ngọc Phương (Dàn dựng trên 200 vở Tuồng)
NSND Lê Tiến Thọ
NSND Hoàng Khiềm
NSUT Tạ Tạo
NSUT Đặng Bá Tài
Đoàn Anh Thắng
Việt Yên
NSUT Chu Quang Cường
NSUT Trần Long
NS Mạnh Linh
NSUT Kiều Oanh
Người nổi tiếng > Soạn giả

Đào Tấn
Quỳnh Phủ Nguyễn Diêu (thầy dạy của Đào Tấn)
Bùi Hữu Nghĩa
Hoàng Châu Ký
Nguyễn Hiển Dĩnh
Tống Phước Phổ
Xuân Yến
Sỹ Chức
NS Lê Hữu Lập (Út Tèo)
Lê Công Phượng
Vũ Mạnh Linh
NSUT Lộc Huyền
Ca đoàn

Nghệ thuật sân khấu truyền thống Tuồng có 07 đơn vị phân bố ở cả ba miền Bắc, Trung, Nam, trong đó có 04 nhà hát, 01 Đoàn nghệ thuật và 02 đoàn nghệ thuật trực thuộc nhà hát gồm:
Nhà hát Tuồng Việt Nam: có 2 đoàn biểu diễn: Đoàn Truyền thống và Đoàn Thể nghiệm
Nhà hát Nghệ thuật truyền thống cung đình Huế.
Nhà hát NT Truyền thống Tỉnh Bình Định (Đoàn Tuồng Đào Tấn)
Nhà hát Tuồng Nguyễn Hiển Dĩnh
Nhà hát Nghệ thuật Truyền thống Hát Bội Thành phố Hồ Chí Minh
Nhà hát Nghệ thuật Truyền thống Tỉnh Thanh Hoá (Đoàn Nghệ thuật Tuồng Thanh Hóa)
Nhà hát Nghệ thuật truyền thống Tỉnh Khánh Hoà (Đoàn Tuồng  Khánh Hòa)
Lưu niệm

Gánh hát Nam kỳ (1924)
Gánh hát Nam Định (1924)
Diễn viên trong tuồng cung đình ở Huế, hình minh họa  năm 1874
Hát tuồng trong lễ Kỳ yên tại đình Mỹ Phước (Long Xuyên) năm 2010
Đào Tam Xuân bẻ lông trĩ
Tạ Ôn Đình (Sơn Hậu)
Mặt nạ Tuồng
Một số y phục dùng trong hát tuồng
Hai diễn viên hát bội vào đầu thế kỷ XX
Một đào võ tuồng thực hiện vũ đạo
Kim Lân thượng thành
Hồ nguyệt cô hóa cáo
Lan Anh lạc đẻ
Mesochorus longidens

| Mesochorus longidens> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Ichneumonidae
Chi (genus): Mesochorus
Loài (species): M. longidens
Danh pháp hai phần
Mesochorus longidens Dasch, 1974 
Mesochorus longidens là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2014.
Rude (bài hát)
Danh sách bài hát

"Rude" - 3:44
"Rude" (phối lại) (hợp tác với Kid Ink, Ty Dolla Sign và Travis Barker) - 3:36
"Rude" - 3:44
"Mama Didn't Raise No Fool" - 4:07
Chứng nhận

| Quốc gia | Chứng nhận | Số đơn vị/doanh số chứng nhận |
| --- | --- | --- |
| Úc (ARIA) | 4× Bạch kim | 280.000^ |
| Canada (Music Canada) | 3× Bạch kim | 240.000* |
| Đức (BVMI) | Vàng | 250.000^ |
| Ý (FIMI) | 2× Bạch kim | 60.000 |
| México (AMPROFON) | 2× Bạch kim | 120.000* |
| New Zealand (RMNZ) | Bạch kim | 15.000* |
| Tây Ban Nha (PROMUSICAE) | Bạch kim | 40.000 |
| Thụy Điển (GLF) | 3× Bạch kim | 60.000 |
| Thụy Sĩ (IFPI) | Vàng | 15.000^ |
| Anh Quốc (BPI) | 2× Bạch kim | 1.200.000 |
| Hoa Kỳ (RIAA) | 3× Bạch kim | 3.000.000 |
Streaming
| Đan Mạch (IFPI Đan Mạch) | 3× Bạch kim | 7.800.000^ |
| Tây Ban Nha (PROMUSICAE) | Bạch kim | 8.000.000* |
 * Chứng nhận dựa theo doanh số tiêu thụ. ^ Chứng nhận dựa theo doanh số nhập hàng.  Chứng nhận dựa theo doanh số tiêu thụ+phát trực tuyến.
Roscoea scillifolia

| Roscoea scillifolia |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
(không phân hạng): Commelinids
Bộ (ordo): Zingiberales
Họ (familia): Zingiberaceae
Phân họ (subfamilia): Zingiberoideae
Tông (tribus): Zingibereae
Chi (genus): Roscoea
Loài (species): R. scillifolia
Danh pháp hai phần
Roscoea scillifolia (Gagnep.) Cowley, 1982 
Danh pháp đồng nghĩa
 Roscoea capitata var. scillifolia Gagnep., 1901  Roscoea scillifolia f. atropurpurea Cowley, 2007  Roscoea yunnanensis var. scillifolia (Gagnep.) Loes., 1923 
Roscoea scillifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được François Gagnepain miêu tả khoa học đầu tiên năm 1901 (xuất bản 1902) dưới danh pháp Roscoea capitata var. scillifolia. Năm 1982, Elizabeth Jill Cowley nâng cấp nó thành loài độc lập. Các mẫu định danh Delavay n. 2685, Delavay n. 2685 bis thu thập ở cao độ 2.800 m ngày 14 tháng 6 năm 1887 và Delavay n. 3283 thu thập ở cao độ 2.800 m ngày 8 tháng 6 năm 1888 do Père Jean Marie Delavay thu thập gần Đại Lý, Vân Nam.
Phân bố

Loài này có ở các bãi chăn thả ẩm ướt trên núi cao, ở cao độ 2.700-3.400 m tại tỉnh Vân Nam, Trung Quốc. Tên gọi trong tiếng Trung 绵枣象牙参 (miên tảo tượng nha sâm), nghĩa đen là sâm răng voi lá miên tảo, do lá của nó giống lá của miên tảo nhi (绵枣儿, mian zao er, Barnardia japonica, đồng nghĩa: Scilla scilloides).
Theo Cowley (2007), R. scillifolia có thể đã tuyệt chủng trong tự nhiên, do người ta không còn tìm thấy nó trong tự nhiên tại khu vực bản địa của nó kể từ thập niên 1900. Nó từng được tìm thấy trong một khu vực nhỏ trong tỉnh Vân Nam, Trung Quốc, cụ thể là vùng núi xung quanh Lệ Giang.
Mô tả

Cây cao 10-25 cm. Lá 1-5; lưỡi bẹ 2-3 mm; phiến lá hình mũi mác đến thẳng, 11-21 × 1,5-2 cm, các lá ở đầu gần đôi khi cong lưỡi liềm, đỉnh tù đến nhọn. Cụm hoa với cuống được các bẹ lá bao quanh hoặc thò ra từ bẹ lá; lá bắc màu xanh lục, 2,6-5 × 1,2-3 cm, các lá bắc ở đáy hình ống và bao quanh cụm hoa, sớm chẻ tách. Hoa màu tía ánh đen, hồng, trắng, hoặc đôi khi có màu quỳ tím, nở từng hoa một. Đài hoa màu nâu ánh trắng, 1,5-2,1 cm, đỉnh 2 (hoặc 3) răng. Ống tràng hoa 1,6-3 cm; thùy trung tâm hình elip, 1,4-2 cm × 6-10 mm; các thùy bên thẳng-thuôn dài, 1,1-2 cm × 4-6 mm. Các nhị lép bên hình elip đến hình trứng ngược lệch, 1-1,4 cm × 3-5 mm. Cánh môi với các vạch trắng ở họng, hình trứng ngược, 1,3-2 × 0,8-1,2 cm, hiếm khi có thùy sâu; các thùy đôi khi có khía răng cưa ở đỉnh. Bao phấn màu trắng; cựa liên kết 5-6 mm. Bầu nhụy 1-1,5 cm × 3-4 mm, 3 góc. Hạt hình elipxoit đến 3 góc. Ra hoa tháng 6-8.
R. scillifolia thuộc về nhánh Trung Quốc của Roscoea, phù hợp với dự kiến từ sự phân bố của nó.
Gieo trồng

Như đã nói ở trên, R. scillifolia có lẽ đã tuyệt chủng trong tự nhiên và chỉ được biết đến trong gieo trồng. Tại Anh, nó ra hoa vào cuối tháng 5 và có thể tiếp tục cho đến tháng 8. Nó có hoa nhỏ nhất trong tất cả các loài Roscoea, và được mô tả là "không phải là một trong những thành viên có hoa đẹp nhất của chi này".
Trong một thời gian dài loài này trong gieo trồng đã bị gị không chính xác là R. alpina. Cowley (2007) trích dẫn một số bài báo viết năm 1938, thập niên 1960 và 1970, tất cả đều sử dụng tên gọi R. alpina cho các cây trên thực tế là R. scillifolia.