stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Jean Grey

"Jean Gray" đổi hướng tới đây. Đối với nữ diễn viên người Anh, xem Vivean Gray.
| Jean Grey |
| --- | --- |
Jean Grey vai Phoenix trong Astonishing X-Men vol. 2, #1 (tháng 9 năm 1999), Ảnh bởi Brandon Peterson
Thông tin ấn phẩm
Nhà xuất bản: Marvel Comics
Xuất hiện lần đầu: The X-Men #1 (tháng 9 năm 1963)
Sáng tạo bởi: Stan Lee (nhà văn) Jack Kirby (nghệ sĩ)
Thông tin trong câu chuyện
Tên đầy đủ: Jean Elaine Grey-Summers
Loài: Người đột biến
Nhóm liên kết: X-Men X-Factor X-Terminators Muir Island X-Men Seven Brides Of Set Hellfire Club The Twelve Clan Rebellion
Bí danh đáng chú ý: Marvel Girl, Phoenix, Dark Phoenix, White Phoenix of the Crown, Redd Dayspring
Khả năng: Telekinesis Thần giao cách cảm Xuất hồn Khi ở trạng thái Phoenix Force, sức mạnh của Jean được phóng đại.
Jean Grey-Summers (còn được biết đến với các bí danh như Marvel Girl, Phoenix, và Dark Phoenix), là siêu anh hùng hư cấu xuất hiện trong truyện tranh Mỹ, được xuất bản bởi Marvel Comics. Được tạo bởi nhà văn Stan Lee và nghệ sĩ Jack Kirby, nhân vật lần đầu tiên xuất hiện trongThe X-Men #1 (tháng 9 năm 1963).
Jean là thành viên của nhóm dị nhân, sinh ra với khả năng siêu phàm, khả năng ngoại cảm và sức mạnh telekinetic. Sức mạnh của cô lần đầu tiên thể hiện khi chính cô nhìn thấy người bạn thời thơ ấu của mình bị xe đâm. Cô là một nhân vật quan trọng trong cuộc đời của các nhân vật khác trong Vũ trụ Marvel, chủ yếu là các X-Men, bao gồm chồng Cyclops, người cố vấn và người cha, Charles Xavier, người yêu đơn phương, Wolverine, bạn thân nhất, Storm, các con di truyền của cô, Rachel Summers, Cable, Stryfe và X-Man.
Nhân vật này đã có mặt trong phần lớn lịch sử X-Men, cô xuất hiện trong cả ba loạt phim hoạt hình X-Men và một số trò chơi video.
Famke Janssen thủ vai nhân vật này trong năm phần của bộ phim X-Men. Sophie Turner thủ vai phiên bản trẻ hơn trong bộ phim X-Men: Apocalypse (2016). Turner sẽ trở lại để thủ vai nhân vật, cũng như tính cách thay thế của cô là Phoenix trong bộ phim Dark Phoenix (2019).
Năm 2006, IGN xếp hạng Jean Grey thứ 6 trong danh sách "25 X-Men hàng đầu của họ trong bốn mươi năm qua". Năm 2011, IGN xếp nhân vật ở vị trí 13 trong "top 100 anh hùng truyện tranh hàng đầu". Nhân vật Dark Phoenix được IGN xếp thứ 9 trong danh sách "100 nhân vật phản diện trong truyện tranh hay nhất mọi thời đại", thứ hạng cao nhất cho một nhân vật nữ.
Chú thích

↑  Hilary Goldstein; Richard George. “The Top 25 X-Men”. IGN. Lưu trữ bản gốc ngày 19 tháng 10 năm 2012. Truy cập ngày 29 tháng 5 năm 2009.
↑  “Jean Grey”. IGN. Lưu trữ bản gốc ngày 20 tháng 1 năm 2012. Truy cập ngày 29 tháng 5 năm 2015.
↑  “Top 100 Villains”. IGN. Bản gốc lưu trữ ngày 13 tháng 7 năm 2013. Truy cập ngày 19 tháng 8 năm 2013.
Charlotte của Phổ

Charlotte của Phổ (tiếng Đức: Victoria Elisabeth Augusta Charlotte von Preußen; 24 tháng 7 năm 1860 – 1 tháng 10 năm 1919) là Công tước phu nhân xứ Sachsen-Meiningen từ năm 1914 cho đến năm 1918 với tư cách là vợ của Bernhard III, người cai trị cuối cùng của công quốc. Charlotte sinh ra tại Neues Palais ở Potsdam, là con thứ hai và là con gái cả của Hoàng đế Friedrich III của Đức và Victoria Adelaide của Liên hiệp Anh, Vương nữ Vương thất (bấy giờ là Vương tôn và Vương phi Phổ). Thông qua mẹ, Charlotte là cháu gái lớn của Nữ vương Victoria I của Liên hiệp Anh và Albrecht xứ Sachsen-Coburg và Gotha.
Charlotte là một đứa trẻ khó bảo và không nổi trội trong việc học hành và hay lo âu. Mối quan hệ của Charlotte với mẹ rất căng thẳng. Khi lớn lên, Charlotte có xu hướng buôn chuyện và gây rắc rối. Với mong muốn thoát khỏi sự kiểm soát của cha mẹ, ở tuổi mười bảy, Vương tôn nữ Charlotte đã kết hôn với Công tử Bernhard xứ Sachsen-Meiningen vào năm 1878. Tính cách nhu nhược của chồng không ảnh hưởng nhiều đến Charlotte. Nổi tiếng với thú vui buôn chuyện và tính cách lập dị, Charlotte rất thích xã hội Berlin khi thường xuyên để đứa con duy nhất của mình, Công nữ Feodora, cho các thành viên trong gia đình chăm sóc. Giữa Charlotte và Feodora cũng có một mối quan hệ khó khăn.
Khi anh trai của Charlotte kế vị và trở thành Hoàng đế Đức Wilhelm II vào năm 1888, ảnh hưởng xã hội của Charlotte được nâng cao. Trong suốt triều đại của anh trai, Charlotte nổi tiếng với những trò nghịch ngợm và dành cả cuộc đời chịu đựng những cơn bệnh tật, theo đuổi những thứ phù phiếm và ngông cuồng. Vương nữ Charlotte trở thành Công tước phu nhân xứ Sachsen-Meiningen vào năm 1914, nhưng chồng của Charlotte đã mất đi tước khi Chiến tranh thế giới thứ nhất kết thúc vào năm 1918. Charlotte qua đời vào năm sau vì một cơn đau tim ở Baden-Baden. Trong suốt cuộc đời, Charlotte đã phải chịu không ít khổ sở vì bệnh tật. Các nhà sử học gần đây cho rằng Charlotte mắc chứng rối loạn chuyển hóa porphyrin, một căn bệnh di truyền từng gây khổ sở cho Vương thất Anh.
Những năm đầu đời > Thân thế

Vương tằng tôn nữ Viktoria Elisabeth Auguste Charlotte sinh ngày 24 tháng 7 năm 1860 tại Neues Palais ở Potsdam. Vương tằng tôn nữ là con gái lớn và là con thứ hai của Vương tử Friedrich Wilhelm của Phổ và Vương nữ Victoria Adelaide của Liên hiệp Anh, Vương nữ Vương thất, thường được gọi là Vicky trong gia đình. Được mẹ hạ sinh một cách dễ dàng hơn so với anh trai là Vương tằng tôn Wilhelm vào 19 tháng trước đó, Vương tằng tôn nữ là một đứa trẻ khỏe mạnh. Bà ngoại của Vương tằng tôn nữ, Nữ vương Victoria của Liên hiệp Anh, muốn cháu gái lớn được đặt theo tên của mình. Tuy nhiên, người Phổ lại muốn Vương tằng tôn nữ mới sinh được đặt tên là Charlotte theo tên Hoàng hậu Aleksandra Fyodorovna của Nga, vốn là Vương nữ Charlotte Wilhelmine của Phổ. Như một sự thỏa hiệp, tên đầu tiên của Vương tằng tôn nữ sẽ là Viktoria, nhưng sẽ được gọi là Charlotte. Charlotte cũng được đặt theo tên của bà nội là Vương thái đệ phi Augusta của Phổ (sau này là Hoàng hậu Đức và Vương hậu Phổ).
Gia đình bên nội của Charlotte thuộc Vương tộc Hohenzollern, một vương tộc đã cai trị nước Phổ của Đức từ thế kỷ XVII. Vào cuối năm đầu đời của Charlotte, Friedrich Wilhelm đã trở thành Thái tử Phổ khi ông nội Charlotte lên ngôi Quốc vương Phổ với tên gọi Vua Wilhelm I. Mẹ của Charlotte, Vicky, là con gái lớn của Nữ vương Anh Victoria và Vương phu Albrecht. Charlotte và anh trai  Wilhelm chính là những người cháu duy nhất được sinh ra trong khi Albrecht còn sống. Albrecht và Victoria đã đến thăm con gái và hai đứa cháu khi Charlotte được hai tháng tuổi; Vicky và Friedrich Wilhelm cũng đưa Wilhelm và Charlotte đến thăm Anh vào tháng 6 năm 1861, sáu tháng trước khi Albrecht qua đời.
Những năm đầu đời > Sự ra đời của Công tôn nữ Feodora

Một năm sau khi kết hôn, Charlotte sinh một con gái tên là Feodora vào ngày 12 tháng 5 năm 1879. Feodora là người cháu đầu tiên của Thái tử và Thái tử phi Đức, đồng thời là người chắt đầu tiên của Nữ vương Victoria. Chán ghét những hạn chế phải chịu đựng khi mang thai, Charlotte quyết định đây sẽ là đứa con duy nhất của mình, một quyết định khiến cho Thái tử phi Victoria thất vọng. Sau khi Feodora chào đời, Charlotte dành thời gian để tận hưởng cuộc sống xã hội ở Berlin và bắt đầu những chuyến nghỉ dưỡng dài ngày. Trong những chuyến đi này, Charlotte thường để con gái mình ở với Vicky. Feodora thường xuyên có những chuyến thăm dài ngày tới Friedrichshof, dinh thự của bà ngoại. Trong một lần, Vicky nhận xét rằng Feodora "thực sự là một đứa trẻ ngoan và dễ bảo ban hơn nhiều so với mẹ của con bé."
Trong số các vương thất tại thời đó, trở thành con một là một điều bất thường; Feodora có lẽ đã phải trải qua một tuổi thơ cô đơn. Giống như mẹ, Feodora phải chịu đựng những cơn ốm bệnh, những cơn đau nhức cũng như chứng đau nửa đầu nghiêm trọng. Feodora cũng không có hứng thú với việc học, một điều mà Vicky đổ lỗi là do thiếu sự giám sát của cha mẹ, vì Charlotte và Bernhard thường xuyên vắng nhà. Vicky nhận xét, "Môi trường sống của nhà con bé không phải là nơi tốt nhất đối với một đứa trẻ ở độ tuổi của nó... Với Charlotte là một ví dụ, người ta còn có thể mong đợi điều gì nữa."
Trưởng thành

Wilhelm I đã cấp cho Charlotte và Bernhard một biệt thự gần Tiergarten ở Berlin và chuyển Bernhard đến một trung đoàn trong thành phố. Charlotte dành phần lớn thời gian để giao lưu với những người phụ nữ, tham gia các hoạt động như trượt băng, buôn chuyện và tổ chức tiệc tối. Charlotte được ngưỡng mộ vì gu thời trang của mình, đấy là những bộ trang phục được nhập khẩu toàn bộ từ Paris. Vương tôn nữ cũng có thói quen hút thuốc, uống rượu và được nhiều người yêu thích vì chủ trì các bữa tiệc giải trí. Charlotte nổi tiếng là người hay buôn chuyện và bị nhiều người cho có miệng lưỡi chanh chua. Charlotte được biết đến là sẽ kết bạn với ai đó và lấy được lòng tin của họ rồi lan truyền bí mật của người đó cho những người khác.
Năm 1888, cha của Charlotte lên ngôi Hoàng đế với trị hiệu là Friedrich III vào tháng 3 năm 1888 nhưng nhanh chóng qua đời vì căn bệnh ung thư vòm họng vào tháng 6 cùng năm. Charlotte đã ở bên cha trong thời gian này cùng với hầu hết các anh chị em. Với sự lên ngôi của anh trai là Wilhelm II, ảnh hưởng xã hội của Charlotte ngày càng tăng ở Berlin, nơi Hoàng nữ được vây quanh mình bởi một nhóm quý tộc, nhà ngoại giao và các quan chức trẻ trong triều đình. Trong khi Charlotte dần hòa giải với mẹ trong thời gian cha bị bệnh, Charlotte đã đứng về phía Wilhelm khi anh trai Hoàng nữ phàn nàn rằng lẽ ra Wilhelm là người tham dự Đại lễ vàng của Nữ vương Victoria thay cho người cha ốm yếu. Khi Wilhelm lên ngôi, Charlotte và Bernhard đứng về phía anh trai trong những lần tranh chấp giữa Wilhelm II và mẹ; Thái hậu VIktoria mặt khác được bênh vực bởi ba người con gái út. Trong một lá thư được viết gửi cho mẹ trong khoảng thời gian này, Vicky đã mô tả cô con gái lớn của mình là "kỳ quặc nhất" và "tránh né con, hầu như không gần gũi với con", đồng thời mô tả Bernhard là người xấc xược và thô lỗ.
Trưởng thành > Bê bối thư từ

Đầu năm 1891, cung đình Berlin bùng nổ vụ bê bối sau khi một loạt bức thư nặc danh được chuyển đến các nhân vạt nổi bật của triều đình, bao gồm cả Wilhelm và vợ là Dona. Các bức thư được viết bằng nét chữ giống nhau và chứa đựng những tin đồn, lời cáo buộc và những âm mưu giữa những người quyền lực trong triều đình. Một vài trong số đó còn có các hình ảnh khiêu dâm xếp chồng lên các bức ảnh vương thất. Hàng trăm lá thư đã được gửi trong khoảng thời gian bốn năm. Wilhelm II ra lệnh điều tra nhưng không bao giờ được xác định danh tính của người viết. Một số người cùng thời suy đoán rằng Charlotte, người nổi tiếng với miệng lưỡi sắc bén và hay buôn chuyện là thủ phạm. Các nhà sử học thì cho rằng người viết có thể là do em trai của Dona là Ernst Günther xứ Schleswig-Holstein cộng tác với tình nhân. Rõ ràng là tác giả của những bức thư có sự hiểu biết sâu sắc về các thành viên trong vương thất, người đó có thể là thành viên gia đình hoặc cận thần.
Trong khoảng thời gian diễn ra vụ bê bối này, Charlotte đã đánh mất cuốn nhật ký chứa đựng bí mật gia đình và những đánh giá về các thành viên khác nhau trong gia đình của Hoàng nữ; cuốn nhật ký cuối cùng đến tay Wilhelm II và Hoàng đế không bao giờ tha thứ cho em gái về nội dung bên trong quyển nhật ký. Bernhard sau đó được chuyển đến một trung đoàn ở một thị trấn yên tĩnh ở Breslau, bị tách biệt với vợ mình. Với tư cách là người chu cấp tiền cho Charlotte, Wilhelm II cũng hạn chế khả năng ra nước ngoài của hai vợ chồng trừ khi họ đi mà không có các huân chương vương thất. Năm 1896, Dona cáo buộc Charlotte có quan hệ tình cảm với Karl August Freiherr Roeder von Diersburg, một quan chức tại triều đình. Charlotte quyết liệt phủ nhận các cáo buộc của chị dâu. Bernhard cũng đứng ra bảo vệ vợ và chỉ trích nhà Hohenzollern vì cố gắng kiểm soát mọi Vương nữ Phổ theo ý muốn của Vương tộc. Bernhard đã cân nhắc việc từ chức quân đội và cùng vợ đến Meiningen, mặc dù tranh chấp cuối cùng đã tự giải quyết khi Karl August von Diersburg trở lại triều đình cùng vợ. Vụ bê bối được coi là đã gây tổn hại nghiêm trọng đến danh tiếng của chế độ quân chủ.
Trưởng thành > Mối quan hệ với Feodora

Khi Feodora lớn lên, nhiều ứng cứ viên đã được cân nhắc để kết hôn với Feodora. Vương tử Petar Karađorđević, bấy giờ đang sống lưu vong, hơn Feodora ba mươi sáu tuổi đã không thành công khi ngỏ lời cầu hôn Feodora. Một ứng cử viên tiềm năng khác là em họ Alfred Alexander, Thế tử xứ Sachsen-Coburg và Gotha. Cuối năm 1897, Feodora đính hôn với Thân vương tử Heinrich XXX xứ Reuß và hai người kết hôn vào ngày 24 tháng 9 năm 1898 trong một buổi lễ theo nghi thức của Giáo hội Luther ở Breslau. Chú rể hơn cô dâu mười lăm tuổi và là đại úy trong trung đoàn Braunschweig, nhưng không giàu có hay có địa vị cao. Nhiều người trong gia đình bị sốc trước cuộc hôn nhân, nhưng Thái hậu Victoria ít nhất vui lòng khi cháu ngoại có vẻ mãn nguyện với cuộc hôn nhân.
Khi chồng của Feodora nhận được các nhiệm vụ quân sự, Feodora đã đi du lịch khắp nước Đức. Tuy nhiên, cuộc hôn nhân không khiến mối quan hệ của Charlotte và con gái trở nên tốt đẹp hơn. Sau chuyến thăm của Feodora và chồng vào năm 1899, Charlotte đã viết rằng Feodora là người "không thể hiểu được" và "có xu hướng thu mình lại, bất cứ khi nào ta cố tác động đến con bé về những vấn đề liên quan đến tính cách và sức khỏe của con bé". Charlotte cũng không ưa con rể, chỉ trích ngoại hình và khả năng kiểm soát vợ kém cỏi của Friedrich. Không giống như mẹ, Feodora mong muốn có con và việc Công tôn nữ không thể thụ thai khiến Feodora rất thất vọng, mặc dù điều đó làm Charlotte yên lòng vì Hoàng nữ không mong muốn có cháu.
Van der Kiste viết rằng Charlotte và Feodora có tính cách rất giống nhau, "cả hai đều là tạo vật có ý chí mạnh mẽ, thích buôn chuyện và sẵn sàng tin vào điều tồi tệ nhất của nhau". Thậm chí, mối quan hệ của hai mẹ con trở nên tệ đến mức Charlotte cấm con gái và chồng vào nhà của mình. Charlotte không tin con gái Feodora mắc bệnh sốt rét, thay vào đó lại tin rằng con gái đã mắc bệnh hoa liễu từ Heinrich; nhận định này đã khiến Feodora phẫn nộ. Trong nhiều năm, các thành viên trong gia đình đã cố gắng hàn gắn mối quan hệ của hai mẹ con nhưng không thành. Charlotte đã không viết thư cho con gái trong gần một thập kỷ, chỉ cho đến khi Feodora trải qua một cuộc phẫu thuật nguy hiểm để giúp bản thân thụ thai. Charlotte bày tỏ sự phẫn nộ khi một cuộc phẫu thuật như vậy đã được thực hiện, nhưng cuối cùng vẫn đến thăm con tại viện điều dưỡng theo mong muốn của Feodora.
Trưởng thành > Công tước phu nhân xứ Sachsen-Meiningen và qua đời

Tháng 6 năm 1911, Charlotte tham dự lễ đăng quang của người em họ George V ở Anh, nhưng cái nóng mùa hè của Vương quốc Liên hiệp Anh khiến Hoàng nữ phải nằm liệt giường với khuôn mặt sưng tấy và tay chân đau nhức. Ngày 25 tháng 6 năm 1914, chồng của Charlotte thừa kế công quốc của cha mình và trở thành Công tước xứ Sachsen-Meiningen với trị hiệu là Bernhard III. Ngày 28 tháng 7 cùng năm, chiến tranh thế giới thứ nhất nổ ra và Bernhard đã ra trận trong khi Charlotte ở lại để giám sát Công quốc, chủ yếu đóng vai trò là biểu tượng (tiếng Đức: Landesregentin). Trong chiến tranh, Charlotte ngày càng trải qua nhiều cơn đau khác nhau bao gồm những cơn đau nhức mãn tính, sưng chân và các vấn đề liên quan đến thận. Mức độ đau đớn trở nên nghiêm trọng đến mức Charlotte phải dùng thuốc phiện như một phương pháp điều trị thoải mái duy nhất.
Chiến tranh thế giới thứ nhất kết thúc vào năm 1918 với sự sụp đổ của Đế quốc Đức cũng như các công quốc thuộc Đức; do đó Bernhard cũng buộc phải từ bỏ quyền cai trị của mình đối với vùng Sachsen-Meiningen. Một năm sau đó, Charlotte đến Baden-Baden để tìm cách điều trị bệnh tim và qua đời vì cơn đau tim vào ngày 1 tháng 10 năm 1919 ở tuổi 59. Chồng của Charlotte, Bernhard qua đời chín năm sau đó và được chôn cất cùng vợ tại Cung điện Altenstein ở Thuringia.
Phân tích y khoa

Các nhà sử học gần đây cho rằng Charlotte và Feodora mắc chứng rối loạn chuyển hóa porphyria, một căn bệnh di truyền được cho là đã ảnh hưởng đến một số thành viên của Vương thất Anh, đáng chú ý nhất là Quốc vương George III của Liên hiệp Anh.   Trong cuốn sách Purple Secret: Genes, 'Madness', and the Royal Houses of Europe xuất bản năm 1998 của nhà sử học John CG Röhl và các nhà di truyền học Martin Warren và David Hunt, Charlotte được xác định là "chiếm một vị trí quan trọng trong việc tìm kiếm đột biến porphyria trong các hậu duệ của Vương tộc Hannover".
Để xác minh, Röhl đã xem xét những bức thư giữa Charlotte và bác sĩ của Hoàng nữ, cũng như thư từ với cha mẹ của Charlotte được gửi trong khoảng thời gian 25 năm; Röhl phát hiện ra rằng ngay từ khi còn là một cô bé, Charlotte đã mắc chứng tăng động và khó tiêu. Khi là một phụ nữ trẻ, Charlotte từng bị ốm nặng với căn bệnh mà Hoàng hậu Victoria gọi là "ngộ độc sốt rét và thiếu máu", theo sau đó là "đau dây thần kinh sinh ba, ngất xỉu và buồn nôn", tất cả được Röhl mô tả như một "danh sách các triệu chứng của bệnh rối loạn chuyển hóa porphyria, và xảy ra trong nhiều thập kỷ trước khi rối loạn được xác định lâm sàng". Röhl cũng ghi nhận thêm các triệu chứng khác được mô tả trong các bức thư giữa Charlotte và bác sĩ Ernst Schweninger, người chịu trách nhiệm điều trị cho Hoàng nữ trong hơn hai thập kỷ từ đầu những năm 1890. Trong đó, Charlotte phàn nàn rất nhiều về việc bị "đau răng, đau lưng, mất ngủ, chóng mặt, buồn nôn, táo bón, đau bụng dữ dội, phù nề và ngứa da, tê liệt một phần chân và nước tiểu có màu đỏ sẫm hoặc cam", trong đó triệu chứng cuối được Röhl gọi là "triệu chứng chẩn đoán quyết định".
Vào những năm 1990, một nhóm do Röhl dẫn đầu đã khai quật mộ của Charlotte và Feodora và lấy mẫu của hai mẹ con để xét nghiệm. Ở cả Charlotte và Feodora, các nhà nghiên cứu đều tìm thấy bằng chứng về đột biến liên quan đến rối loạn chuyển hóa porphyrin. Trong khi nhóm nghiên cứu lưu ý rằng không thể hoàn toàn chắc chắn rằng đột biến này là do di truyền gây ra, và tin rằng không còn gì phải bàn cãi, dựa trên bằng chứng lịch sử và sinh học, họ cũng ghi nhận rằng nhiều triệu chứng tương tự đã được tìm thấy ở mẹ của Charlotte là Vương nữ Vương thất Victoria, cũng như các thành viên khác trong gia đình bao gồm cả Nữ vương Victoria. Röhl, Warren và Hunt kết luận "... điều gì khác có thể đã gây ra những cơn đau nhức chân, đau bụng và phát ban trên da cực kỳ khủng khiếp lên người họ – và trong trường hợp của Charlotte,  có nước tiểu màu đỏ sẫm?"
Huân chương

Bậc Companion của Huân chương Đế miện Ấn Độ, ngày 19 tháng 6 năm 1911
Nguồn tài liệu

Gelardi, Julia P. (2005). Born to Rule: Five Reigning Consorts, Granddaughters of Queen Victoria. St. Martin's Press. ISBN 0-312-32423-5.
Hibbert, Christopher (2001). Queen Victoria: A Personal History. Da Capo Press. ISBN 0-306-81085-9.
King, Greg (2007). Twilight of Splendor: The Court of Queen Victoria During Her Diamond Jubilee Year. John Wiley & Sons. ISBN 978-0-470-04439-1.
MacDonogh, Giles (2000). The Last Kaiser: The Life of Wilhelm II. St. Martin's Press. ISBN 0-312-30557-5.
Packard, Jerome M. (1998). Victoria's Daughters. St. Martin's Press. ISBN 0312244967.
Pakula, Hannah (1997). An Uncommon Woman: The Empress Frederick, Daughter of Queen Victoria, Wife of the Crown Prince of Prussia, Mother of Kaiser Wilhelm. Simon and Schuster. ISBN 0684842165.
Bản mẫu:ODNBweb
Röhl, John C.G.; Warren, Martin; Hunt, David (1998). Purple Secret: Genes, 'Madness', and the Royal Houses of Europe. Bantam Press. ISBN 0593041488.
Röhl, John C.G. (1998). Young Wilhelm: The Kaiser's Early Life, 1859–1888. Cambridge University Press. ISBN 0521497523.
Röhl, John C.G. (2004). Wilhelm II: The Kaiser's Personal Monarchy, 1888–1900. Cambridge University Press. ISBN 978-0521819206.
Röhl, John C.G. (2014). Kaiser Wilhelm II: A Concise Life. Cambridge University Press. ISBN 978-1107072251.
Rushton, Alan R. (2008). Royal Maladies: Inherited Diseases in the Ruling Houses of Europe. Trafford Publishing. ISBN 978-1425168100.
Van der Kiste, John (1999). Kaiser Wilhelm II: Germany's Last Emperor. The History Press. ISBN 978-0752499284.
Van der Kiste, John (2001). Dearest Vicky, Darling Fritz: Queen Victoria's Eldest Daughter and the German Emperor. Sutton Publishing. ISBN 0-750-93052-7.
Van der Kiste, John (2012). Charlotte and Feodora: A Troubled Mother-Daughter Relationship in Imperial Germany . ASIN B0136DZ71E.
Vovk, Justin C. (2012). Imperial Requiem: Four Royal Women and the Fall of the Age of Empires. iUniverse. ISBN 978-1-4759-1749-9.
Chân dung Vương thất Phổ của Franz Xaver Winterhalter, 1862. Từ trái qua phải: Vương tôn Wilhelm; Vương thái tử và Vương thái tử phi Phổ; và Vương tôn nữ Charlotte.
Charlotte cùng bố mẹ và các anh chị em. Đứng từ trái sang phải: Vương tôn Heinrich, Vương thái tử phi Victoria, Vương thái tử Friedrich Wilhelm cùng Vương tôn nữ Margarethe, Vương tôn Wilhelm và Vương tôn nữ Charlotte (ngoài cùng bên phải). Ngồi từ trái sang phải: Vương tôn nữ Viktoria, Vương tôn nữ Sophie và Vương tôn Waldemar. Ảnh chụp năm 1875.
Từ trên xuống dưới: Margarethe, Sophie, Viktoria và Charlotte
Charlotte của Phổ với Bernhard xứ Sachsen-Meiningen vào khoảng thời gian đính hôn, năm 1876.
Charlotte cùng con gái Feodora.
Charlotte của Phổ năm 1883.
Chân dung bởi Philip de László, năm 1899.
Từ trái sang: Hoàng nữ Charlotte, Vương nữ Vương thất Victoria, Công tôn nữ Feodora và Nữ vương Victoria.
Delosperma cooperi

| Delosperma cooperi |
| --- | --- |
Delosperma cooperi
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Caryophyllales
Họ (familia): Aizoaceae
Chi (genus): Delosperma
Loài (species): D. cooperi
Danh pháp hai phần
Delosperma cooperi (Hook.f.) L.Bolus, 1927 
Delosperma cooperi là một loài thực vật có hoa trong họ Phiên hạnh. Loài này được (Hook.f.) L.Bolus mô tả khoa học đầu tiên năm 1927.
Thói quen thực vật
Nụ hoa
Hoa
Hoa quả
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Delosperma cooperi”. Truy cập ngày 25 tháng 6 năm 2013.
Y Trĩ Tà thiền vu
Chú thích

↑  Taskin B.S., "Materials on Sünnu history", Science, Moscow, 1968, trang 29 (tiếng Nga)
↑  Bichurin N.Ya., "Collection of information on peoples in Central Asia in ancient times", vol. 1, pp. 37–42
Flindersia schottiana

| Flindersia schottiana |
| --- | --- |
F. schottiana
Tình trạng bảo tồn
 Sắp bị đe dọa  (IUCN 2.3)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Sapindales
Họ (familia): Rutaceae
Chi (genus): Flindersia
Loài (species): F. schottiana
Danh pháp hai phần
Flindersia schottiana F. Muell. 
Flindersia schottiana là một loài thực vật thuộc họ Rutaceae. Loài này có ở Úc, Indonesia, và Papua New Guinea. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống in New Guinea but it is still fairly common phía bắc New South Wales và phía nam Queensland, ở đó nó is grown as a street tree.
It is được gọi là the cudgerie hoặc bumpy ash in Australia.
Acmadenia heterophylla

| Acmadenia heterophylla |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Sapindales
Họ (familia): Rutaceae
Chi (genus): Acmadenia
Loài (species): A. heterophylla
Danh pháp hai phần
Acmadenia heterophylla Glover, 1915 
Acmadenia heterophylla là một loài thực vật có hoa trong họ Cửu lý hương. Loài này được Glover mô tả khoa học đầu tiên năm 1915.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Acmadenia heterophylla”. Truy cập ngày 12 tháng 6 năm 2013.
Acmadenia alternifolia

| Acmadenia alternifolia> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Sapindales
Họ (familia): Rutaceae
Chi (genus): Acmadenia
Loài (species): A. alternifolia
Danh pháp hai phần
Acmadenia alternifolia Cham., 1830 
Acmadenia alternifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Cửu lý hương. Loài này được Cham. mô tả khoa học đầu tiên năm 1830.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Acmadenia alternifolia”. Truy cập ngày 12 tháng 6 năm 2013.