stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Geonoma jussieuana

| Geonoma jussieuana> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
(không phân hạng): Commelinids
Bộ (ordo): Arecales
Họ (familia): Arecaceae
Chi (genus): Geonoma
Loài (species): G. jussieuana
Danh pháp hai phần
Geonoma jussieuana Mart. 
Geonoma jussieuana là loài thực vật có hoa thuộc họ Arecaceae. Loài này được Mart. mô tả khoa học đầu tiên năm 1843.
Ga Samga

Đừng nhầm lẫn với Ga Euljiro 3(sam)-ga, Ga Jongno 3(sam)-ga, hoặc Ga Samgakji.
| Y116 Samga |
| --- | --- |


Tên tiếng Triều Tiên
Hangul: 삼가역
Hanja: 三街驛
Romaja quốc ngữ: Samga yeok
McCune–Reischauer: Samka yŏk
 
Thông tin chung
Địa chỉ: Samga-dong, Cheoin-gu, Yongin-si, Hàn Quốc
Tọa độ: 37°14′32″B 127°10′06″Đ﻿ / ﻿37,2422°B 127,1682°Đ﻿ / 37.2422; 127.1682
Quản lý: Yongin EverLine Co,. Ltd., Neo Trans
Tuyến:       Đường sắt nhẹ Yongin
Sân ga: 2
Đường ray: 2
Mốc sự kiện
26 tháng 4 2013: Mở       Đường sắt nhẹ Yongin

Ga Samga (tiếng Hàn: 삼가역; Hanja: 三街驛) là ga của Everline ở Samga-dong, Cheoin-gu, Yongin-si, Hàn Quốc.
Bố trí ga

| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| Hướng Bắc | ●Tuyến EverLine | ← Hướng đi Giheung |
| Hướng Nam | ●Tuyến EverLine | → Hướng đi Jeondae–Everland → |
Ga kế cận

| Ga trước |   | Tàu điện ngầm vùng thủ đô Seoul |   | Ga sau |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ChodangHướng đi Giheung  |  |  Đường sắt nhẹ Yongin |  | tòa thị chính–Đại học YonginHướng đi Jeondae–Everland  |
Euscelidia obudu

| Euscelidia obudu> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Diptera
Phân bộ (subordo): Brachycera
Phân thứ bộ (infraordo): Asilomorpha
Liên họ (superfamilia): Asiloidea
Họ (familia): Asilidae
Chi (genus): Euscelidia
Loài (species): E. obudu
Danh pháp hai phần
Euscelidia obudu Dikow, 2003 
Euscelidia obudu là một loài ruồi trong họ Asilidae. Euscelidia obudu được Dikow miêu tả năm 2003. Loài này phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.
Chú thích

↑  “Species of Asilidae”. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2012.
6435 Daveross

| Khám phá |
| --- | --- |
Khám phá bởi: E. F. Helin và R. S. Dunbar
Nơi khám phá: Palomar
Ngày phát hiện: 24 tháng 2 năm 1984
Tên định danh
Tên định danh: 6435
Tên định danh thay thế: 1984 DA
Đặc trưng quỹ đạo
Kỷ nguyên 14 tháng 5 năm 2008
Cận điểm quỹ đạo: 1.8091339
Viễn điểm quỹ đạo: 2.0296653
Độ lệch tâm: 0.0574480
Chu kỳ quỹ đạo: 971.2846440
Độ bất thường trung bình: 24.19200
Độ nghiêng quỹ đạo: 23.43583
Kinh độ điểm mọc: 159.25350
Góc cận điểm: 358.62999
Đặc trưng vật lý
Cấp sao tuyệt đối (H): 14.1
 
6435 Daveross (1984 DA) là một tiểu hành tinh vành đai chính bên trong được phát hiện ngày 24 tháng 2 năm 1984 bởi E. F. Helin và R. S. Dunbar ở Palomar.
Chế độ máy bay

Chế độ máy bay có thể là:
Chế độ máy bay (tính năng)
Chế độ máy bay (phim 2020)
Chế độ máy bay (phim 2017)
Anh đào Bing

| Bing cherry |
| --- | --- |
Bing cherry fruits
Chi: Chi Mận mơ
Loài: Anh đào dại
Nguồn gốc lai ghép: Black Republican cherry × Anh đào Royal Ann
Giống cây trồng: Bing
Người gây giống: Seth Lewelling and Ah Bing
Nguồn gốc xuất xứ: Milwaukie, Oregon, Oregon, USA
Cành cây Cherry Bing
Bing là một giống cây anh đào hoang dã và có vị ngọt (Prunus avium) có nguồn gốc ở Tây Bắc Thái Bình Dương, ở Milwaukie, Oregon, Hoa Kỳ. Bing vẫn là một giống cây trồng chính ở Oregon, Washington, California, Wisconsin  và British Columbia. Đây là giống anh đào ngọt được sản xuất nhiều nhất ở Hoa Kỳ.
Lịch sử

Giống cây này được tạo ra như một mảnh ghép lai từ anh đào Cộng hòa Đen vào năm 1875 bởi nhà làm vườn Oregon Seth Lewelling và quản đốc người Trung Quốc sống ở Mãn Châu là ông Ah Bing, tên của cây được đặt tên theo tên của ông.
Ah Bing được cho là sinh ra ở Trung Quốc và di cư sang Mỹ vào khoảng năm 1855. Ông làm việc như một quản đốc trong vườn cây ăn quả của gia đình Lewelling ở Pốt-len trong khoảng 35 năm, giám sát các công nhân khác và chăm sóc cây. Ông trở lại Trung Quốc vào năm 1889 để thăm gia đình. Do những hạn chế của Đạo luật Loại trừ của Trung Quốc năm 1882, ông không bao giờ quay trở lại Hoa Kỳ. Các nguồn tin không đồng ý về việc Ah Bing có chịu trách nhiệm phát triển giống cây trồng hay không, hay nó được phát triển bởi Lewelling và được đặt tên theo danh dự của Bing do anh ta phục vụ lâu dài với tư cách là quản đốc vườn cây.
Sản xuất làm vườn

Anh đào Bing được sử dụng gần như dành riêng cho thị trường tươi. Bings là những quả anh đào có kích thước lớn, màu tối và chắc, dễ dàng vận chuyển, nhưng sẽ nứt ra nếu tiếp xúc với mưa khi gần thời điểm thu hoạch. Khí hậu mùa hè khô là cần thiết cho việc thu hoạch anh đào bing, khiến chúng thích nghi đặc biệt với khí hậu của Tây Bắc Thái Bình Dương và California.[cần giải thích]
Sức khỏe

Anh đào Bing có nhiều chất chống oxy hóa. Một nghiên cứu của Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ cho thấy rằng quả anh đào Bing tươi có thể giúp những người bị viêm khớp và bệnh gút. Tuy nhiên, Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ cảnh báo rằng đây là những tuyên bố chưa được chứng minh.
CiteSeerX

| --- | --- |
Loại website: Cơ sở dữ liệu thư mục
Chủ sở hữu: Trường Khoa học thông tin và Công nghệ, Đại học bang Pennsylvania
Website: citeseerx.ist.psu.edu 
Yêu cầu đăng ký: Không bắt buộc
Bắt đầu hoạt động: 2008; 17 năm trước (2008) / 1997; 28 năm trước (1997)
Tình trạng hiện tại: Đang hoạt động
Giấy phép nội dung: Giấy phép Creative Commons BY-NC-SA
CiteSeerX (tên cũ CiteSeer) là một công cụ truy vấn và thư viện số công cộng dành cho các bài báo khoa học và học thuật, chủ yếu trong lĩnh vực máy tính và khoa học thông tin.
Mục tiêu của CiteSeer là nhằm cải thiện việc phổ biến và tiếp cận các tài liệu học thuật và khoa học. Là một dịch vụ phi lợi nhuận có thể được sử dụng tự do bởi bất kỳ ai, CiteSeer đã được xem như một phần của phong trào truy cập mở, vốn đang nỗ lực giúp thay đổi ngành xuất bản học thuật và khoa học để mở rộng quyền tiếp cận các tài liệu khoa học. CiteSeer cung cấp siêu dữ liệu Open Archives Initiative của tất cả các tài liệu được lập chỉ mục và liên kết các tài liệu được lập chỉ mục (nếu được) với các nguồn siêu dữ liệu khác như DBLP và ACM Portal. Để khuyến khích dữ liệu mở, CiteSeerX chia sẻ dữ liệu của mình cho các mục đích phi thương mại theo giấy phép Creative Commons.
CiteSeer được xem là tiền thân của các công cụ tìm kiếm học thuật như Google Scholar và Microsoft Academic Search. Các công cụ và kho lưu trữ giống CiteSeer thường chỉ thu thập tài liệu từ các trang web có sẵn công khai và không thu thập dữ liệu từ các trang web của nhà xuất bản. Vì lý do này, các tác giả có tài liệu được cung cấp miễn phí có khả năng xuất hiện trong chỉ mục này cao hơn.
Chessmaster

Đối với một người chơi cờ vua có kỹ năng, xem kiện tướng cờ vua.
| Chessmaster |
| --- | --- |

Nhà phát triển: Ubisoft Romania Zonic Limited (Mac OS X)
Nhà phát hành: Ubisoft, Feral Interactive (Mac) Chessmaster 9000 (Mac OS X)
Nền tảng: MS Windows, MS-DOS, Xbox 360, (XBLA), PSP
Phát hành: 1986 - 2007
Thể loại: Cờ vua
Chế độ chơi: Chơi đơn, Chơi mạng
Chessmaster (tạm dịch: Kiện tướng cờ vua) là dòng trò chơi máy tính thuộc thể loại cờ vua hiện thuộc quyền sở hữu và phát triển của Ubisoft. Là một trong những sản phẩm thương mại bán chạy nhất trong lịch sử, với hơn 5.000.000 bản được bán hết vào năm 2002.
Thứ tự

1986: Dòng game Chessmaster bắt đầu khai sinh với The Chessmaster 2000 của hãng The Software Toolworks. Game được phát hành cho các hệ máy Amiga, Apple II, Atari 8-bit, Atari ST, ZX Spectrum, Commodore 64, Amstrad CPC, MSX, Macintosh và hệ điều hành DOS, trò chơi có bộ engine cờ vua được viết bởi David Kittinger, và các nhà sản xuất đánh giá game theo mức độ 2000 Elo USCF, trong thực tế nó có thể chơi khoảng 1550-1600 Elo (1750-1800 USCF).
1988: Chessmaster 2100 được phát hành cho hệ máy Apple IIGS.
1989: Chessmaster 2100 được phát hành cho hệ điều hành DOS.
1990: The Chessmaster được phát hành cho hệ máy NES
1991: The Chessmaster được phát hành cho hệ máy SNES
1991: Chessmaster 3000 được phát hành cho DOS, Windows 3.x.
1993: Chessmaster 4000 được phát hành cho Windows 3.x.
1995: Chessmaster 3D được phát hành cho hệ máy PlayStation của Sony với engine bản Chessmaster 4000.
1996: Chessmaster 5000 cho Windows 95
1997: Chessmaster 5500 cho Windows 95
1998: Chessmaster 6000 được phát hành cho hệ điều hành Windows 95/Windows 98 và Macintosh.
1999: Chessmaster 8000 được phát hành cho Windows 98, với một bản dịch tiếng Nga
2002: Chessmaster 9000 được phát hành cho hệ điều hành Windows.
2007: Phiên bản hiện tại, Chessmaster XI được phát hành cho PC (tựa đề là Chessmaster: Grandmaster Edition) và hai phiên bản chuyển thể gồm Nintendo DS (tựa đề là Chessmaster: The Art of Learning) và PlayStation Portable (cũng với tựa đề Chessmaster: The Art of Learning) phát hành vào ngày 12 tháng 2 năm 2008. Nó bao gồm rất nhiều hướng dẫn của Kỳ thủ quốc tế Joshua Waitzkin dành cho người chơi ở tất cả các cấp độ kỹ năng.
Engine cờ

Engine cờ vua của Chessmaster được gọi là The King do Johan de Koning, người Hà Lan viết. Nó đã được giới thiệu trong Chessmaster 4000 và các phiên bản trước, riêng engine cờ vua do David Kittinger viết riêng.
Theo Hiệp hội Cờ vua Máy tính Thụy Điển (SSDF) tháng 9 năm 2009, Chessmaster 9000 có một bảng phân loại Elo khoảng chừng 2718 trên PC-1200 Athlon. Nếu engine của các phiên bản khác bị loại khỏi danh sách của chúng, Chessmaster 9000 xếp hạng thứ 14 trong tất cả các engine thử nghiệm. Tính đến tháng 5 năm 2008, Chessmaster 9000 vẫn là phiên bản được đánh giá cao nhất gần đây bởi SSDF. Một danh sách đánh giá khác, CCRL, đặt Chessmaster 11th Edition ở vị trí 24 trên danh sách tháng 9 năm 2009.
Engine The King cho phép người dùng tạo ra phong cách chơi mới, cũng được gọi là "cá tính", bằng cách thao tác vài chục cài đặt khác nhau, chẳng hạn như King Safety, Pawn Weakness, Randomness, Mobility và số khác. Những giá trị của quân cờ cá nhân cũng có thể được điều chỉnh. Chessmaster 9000, ví dụ, có khoảng 150 loại tính cách khác nhau từ sức mạnh Đại kiện tướng quốc tế xuống Stanley, kẻ được mô tả như một con khỉ và chơi những gì cơ bản dựa theo di chuyển ngẫu nhiên.
Các tính năng cá nhân đã truyền cảm hứng cho nhiều người đam mê cờ vua trên máy tính nghiệp dư để cố gắng tìm thêm tính cách tối ưu. Trong phiên bản Chessmaster 10th Edition, việc tạo ra tính cách mới đã được thực hiện dễ dàng hơn trước.
Chessmaster 9000 sau đó đánh bại nhà vô địch cờ vua quốc tế là Đại kiện tướng Larry Christiansen trong một trận đấu bốn hiệp vào tháng 9 năm 2002. Chessmaster thắng trận đấu 2,5-1,5. Chương trình Chessmaster được điều hành bởi John Merlino, Giám đốc Dự án Chessmaster tại thời điểm của trận đấu. Bốn tính cách khác nhau đã được sử dụng trong trận đấu, ba trong số đó được dựa trên các đại kiện tướng nổi tiếng trong lịch sử cờ vua: Alexander Alekhine, Bobby Fischer, và Mikhail Botvinnik. Ván cuối cùng của trận đấu được sử dụng mặc định nhân cách "Chessmaster". Christiansen thắng hiệp đầu tiên rồi lại thua trong hiệp hai và ba, đến hiệp thứ tư mới dẫn đến một trận hòa.
Hệ máy

Đến nay, các phiên bản khác nhau của Chessmaster đã xuất hiện trên đủ các hệ máy như Amiga, Apple II, Apple IIGS, Atari 8-bit, Atari ST, Amstrad CPC, ZX Spectrum, Commodore 64, DOS, PC, Mac, NES, SNES, Game Boy, Game Boy Color, Game Boy Advance, Nintendo DS, Sega Game Gear, PlayStation, PlayStation 2, Xbox và điện thoại di động. Phiên bản đầu tiên của Macintosh là Chessmaster 3000, 4000 và nền đa phương tiện do hãng Sebastian Rapport và Troy Heere phát triển dựa trên bộ engine tương ứng của Kittinger và de Koning. Phiên bản Macintosh về sau được hãng Feral Interactive chuyển đổi và phiên bản Macintosh mới nhất là Chessmaster 9000. Ubisoft cũng cung cấp một phiên bản tải về của game: "Chessmaster Challenge khác từ bản Chessmaster 10th Edition trong giao diện đơn giản và phần hướng dẫn thủ nhỏ. Là một sản phẩm không bán lẻ mà chỉ sẵn sàng cho dùng thử và mua thông qua hình thức tải về.
Giao diện

Các phiên bản gần đây của Chessmaster bao gồm cả thiết kế 2D và 3D và một số lượng lớn các bàn cờ khác nhau và mẫu cờ vua được thiết kế theo chủ đề riêng biệt. Giao diện đã được sửa lại trong phiên bản Chessmaster 10th Edition và các tính năng của bộ hoạt hình 3D, trong đó các mẫu cờ vua "bước" giữa các ô vuông và thể hiện một trận chiến mô phỏng khi một con cờ bị chiếu, làm gợi nhớ đến trò Battle Chess và bộ cờ vua Harry Potter Wizards. (Phiên bản trước cũng có tính năng 3D hoàn toàn nhưng không phải dạng hoạt hình và các con cờ không chiến đấu.) Chessmaster 10th Edition cũng kèm theo một cặp kính màu đỏ và màu xanh để xem các thiết lập trong mô thức "3D tăng cường".
Xbox Live Arcade

Phiên bản Xbox Live Arcade với phần chơi mạng của Xbox Live và camera Xbox Live Vision hỗ trợ cho hệ máy Xbox 360 còn gọi là Chessmaster Live được phát hành vào ngày 30 tháng 1 năm 2008 với 800 Microsoft Points ($10 đô la Mỹ), nhưng không còn nữa.
Phiên bản này của Chessmaster có chứa một lỗi cho phép người chơi thuộc phe màu trắng ngừng một trận đấu vô thời hạn cho đến khi một người chơi bỏ cuộc. Nhà sản xuất đã kịp thời tung ra bản vá lỗi này để cả hai người chơi dù có hay mất điểm Elo nếu họ bỏ cuộc trước khi di chuyển đầu tiên.
Đón nhận

Phản ứng phê bình với dòng game Chessmaster chủ yếu theo hướng tích cực. GameSpot nhận xét rằng "Chessmaster vẫn được coi là chuẩn mực tuyệt vời trong các trò chơi điện tử về cờ vua kể từ thập niên 80". IGN nói rằng "tự dòng game vẫn là cách tốt nhất để chơi và tìm hiểu về cờ vua trên máy tính".
Chessmaster: Grandmaster Edition, phiên bản máy tính gần đây nhất của dòng game, được đánh giá tích cực, với PC Gamer nói: "cửa hàng một tầng dành cho toàn bộ việc chơi cờ vua chơi và việc học tập gia đình nên kéo dài cho đến khi bạn lên hàng kiện tướng".Chessmaster 10th Edition xếp hạng 84% trên trang web tập hợp bài đánh giá Game Rankings. IGN chấm Chessmaster 10th Edition với số điểm 8.4/10, gọi đó là game cờ vua hay nhất trong thành phố". Theo lời nhận xét của GameSpot về Chessmaster 10th Edition cho biết: "Nếu bạn đang tìm kiếm một chương trình cờ vua tốt được đóng gói với một loạt các tính năng và tất cả các chuông và còi, bạn sẽ rất hài lòng với Chessmaster 10th Edition.
Phiên bản điện thoại di động của Chessmaster nhận được số điểm 9/10 từ IGN mà gọi nó là "một sản phẩm hoàn toàn bậc nhất sẽ được hưởng thức từ đầu tuần tới cuối tuần bởi những người hâm mộ của cuộc thi trí tuệ". IGN chỉ trích phiên bản Chessmaster: The Art of Learning của Nintendo DS vì thiếu phần chơi mạng, nhưng đã đánh giá game theo hướng tích cực tổng thể, với số điểm 7.8/10. Ngoài ra IGN còn chỉ trích sự giới thiệu nhàm chán của phiên bản Chessmaster: The Art of Learning thuộc hệ máy PlayStation Portable, nhưng nói thêm rằng "không nghi ngờ rằng thông tin có giá trị và có thể dạy cho bạn những điểm tốt hơn của trò chơi".
Mặc dù bộ engine cờ vua của Chessmaster nhìn chung không được mạnh như các engine khác của một số chương trình cờ vua thương mại khác có sẵn như Fritz, giới phê bình đã ca ngợi Chessmaster về phần hướng dẫn toàn diện của nó nhằm vào những người chơi có trình độ kỹ năng nghiệp dư và trung bình. Trong phần đánh giá bản Chessmaster 9000, IGN nói rằng "dòng game luôn phân biệt chính nó với các công cụ giảng dạy cờ vua hàng đầu" và hoan nghênh game sẽ "hướng về những người chơi thiếu kinh nghiệm và tầm trung". Với tất cả các cách hướng dẫn, phân tích chi tiết và bài tập thực hành, game giúp xóa đi cấp độ tân binh lên đến hàng kinh nghiệm". Bài đánh giá của GameSpot trong Chessmaster 10th Edition có lời nhận xét tích cực về game như một "gói lớn chứa những tính năng nhắm vào tất cả mọi người từ các tân binh đang học hỏi những bước cơ bản cho đến những tay chơi kỳ cựu cần tập luyện cho việc thi đấu."
Một lời chỉ trích phổ biến của dòng game này là thiếu các tính năng mới trong các phần kế tiếp. Trong bài đánh giá về Chessmaster 10th Edition của IGN có lời nhận xét: "nó chỉ đơn giản là không thêm đủ hơn bất kỳ thứ gì từ hai phiên bản mới nhất để có những nâng cấp cần thiết".
Số khác

Larry Christiansen vs. Chessmaster 9000 (Tháng 9 năm 2002), chú thích ở GameKnot:
Game 1, Game 2, Game 3, Game 4
Chessmaster 10th Edition
Chessmaster 9000
Methamphetamin

Methamphetamin (tên đầy đủ n-methylamphetamin, thường gọi là ma túy đá) là một chất kích thích hệ thần kinh trung ương nhóm amphetamin từng được sử dụng không phổ biến như một phương pháp điều trị bổ sung cho rối loạn tăng động giảm chú ý (ADHD), và béo phì, nhưng lại phổ biến được sử dụng như một loại thuốc giải trí tiêu khiển. Methamphetamin được phát hiện vào năm 1893 và tồn tại dưới dạng hai chất đối quang (enantiomer): levo-methamphetamin và dextro-methamphetamin. Danh pháp methamphetamin đề cập cho một chất hóa học cụ thể, đó là dạng base liên hợp của amin (free-base) ở dạng amin tinh khiết của với tỷ lệ ngang nhau giữa levo-methamphetamin và dextro-methamphetamin. Methamphetamin hiếm khi được chỉ định vì nguy cơ gây độc thần kinh đối với con người và hành vi lạm dụng giải trí tiêu khiển như một loại thuốc kích dục và thuốc hưng thần (euphoria). Dextroamphetamin kích thích hệ thần kinh trung ương mạnh hơn levomethamphetamin.
Buôn bán và vận chuyển hỗn hợp racemic methamphetamin và dextromethamphetamin đều bị coi là bất hợp pháp. Tỷ lệ sử dụng methamphetamin cao nhất xảy ra ở các khu vực Châu Á và Châu Đại Dương, và ở Hoa Kỳ, methamphetamin được phân loại là chất kiểm soát theo danh mục II. Ở Hoa Kỳ, levomethamphetamin là thuốc không kê đơn, sử dụng làm thuốc thông mũi dạng hít. Hầu hết tất cả mọi quốc gia trên thế giới, việc sản xuất, phân phối, mua bán và sở hữu methamphetamin đều phải được kiểm soát hoặc bị cấm, do nó nằm trong danh mục II của hiệp ước Liên hợp quốc về các chất ma túy. Mặc dù dextromethamphetamin có tác dụng mạnh hơn nhưng racemic của methamphetamin thường được sản xuất bất hợp pháp hơn do tổng hợp khá dễ dàng và tiền chất tổng hợp thường sẵn có.
Ở liều thấp, methamphetamin giúp nâng cao tâm trạng (hưng thần), tăng tập trung, chú ý và tạo cảm giác tràn đầy sức sống cho những người mệt mỏi, chán ăn và thúc đẩy giảm cân. Đối với liều cao kéo dài, chất có thể gây ra rối loạn tâm thần, co giật và xuất huyết não. Sử dụng liều cao kéo dài có thể gây rối loạn cảm xúc (rối loạn tâm trạng), rối loạn tâm thần (ví dụ: ảo giác, sảng, hoang tưởng, paranoia) và bạo lực. Đối với giải trí tiêu khiển, methamphetamin có khả năng tăng năng lượng, hưng thần và tăng ham muốn và khả năng tình dục đến một mức độ mà người dùng có thể tham gia vào các hoạt động tình dục liên tục trong vài ngày. Methamphetamin được biết là gây nghiện cao. Khi ngừng sử dụng methamphetamin có thể dẫn đến hội chứng cai nghiện cấp tính (PAWS). Methamphetamin liều cao có khả năng gây ngộ độc các neuron dopaminergic trung não của người. Methamphetamin được chứng minh là có ái lực cao với neuron serotonergic hơn amphetamin. Độc tính methamphetamin gây ra những thay đổi bất lợi trong cấu trúc và chức năng của não bộ, chẳng hạn như giảm khối lượng chất xám ở một số vùng trong não, cũng như những thay đổi bất lợi trong các dấu hiệu của sự toàn vẹn trao đổi chất.
Methamphetamin thuộc nhóm hóa chất dẫn xuất phenethylamin và dẫn xuất amphetamin. Methamphetamin là đồng phân cấu tạo về vị trí nhóm chức của dimethylphenethylamin, có chung công thức hóa học là C
10H
15N.
Ứng dụng > Y học

Tại Hoa Kỳ, methamphetamin hydrochloride, dưới tên thương mại Desoxyn, đã được FDA chấp thuận để kê đơn điều trị bệnh ADHD và béo phì ở người lớn và trẻ nhỏ. Tuy nhiên, FDA cũng chỉ ra rằng công dụng điều trị của methamphetamin còn hạn chế, cần được cân nhắc với những nguy cơ cố hữu liên quan đến việc sử dụng chất. Để tránh độc tính và nguy cơ bị tác dụng phụ, hướng dẫn chẩn đoán và điều trị của FDA khuyến nghị liều methamphetamin ban đầu là 5–10 mg/ngày đối với ADHD ở người lớn và trẻ em trên 6 tuổi và có thể mỗi tuần tăng liều thêm 5 mg, tối đa là 25 mg/ngày cho đến khi đạt được đáp ứng lâm sàng tối ưu; liều hiệu quả thông thường là khoảng 20–25 mg/ngày.
Methamphetamin đôi khi được kê đơn off-label (kê đơn không theo hướng dẫn trên nhãn) điều trị chứng ngủ rũ và mất ngủ vô căn. Tại Hoa Kỳ, levomethamphetamin có trong một số sản phẩm thuốc thông mũi không kê đơn.
Bởi vì methamphetamin hay bị lạm dụng, nên loại thuốc này được quy định theo Đạo luật về các chất kiểm soát và được liệt kê theo Danh mục II ở Hoa Kỳ. Methamphetamin hydrochloride được phân phối tại Hoa Kỳ bắt buộc phải bao gồm nhãn cảnh báo nguy hiểm về khả năng gây nghiện và lạm dụng sai mục đích để giải trí.
Methamphetamin có hai dược phẩm là Desoxyn và Desoxyn Gradumet. Desoxyn Gradumet không còn được sản xuất nữa vì là dạng thuốc giải phóng tác dụng dài, làm phẳng đường cong tác dụng và kéo dài thời gian tác dụng của thuốc.
Ứng dụng > Sử dụng để giải trí

Methamphetamin thường phổ biến được sử dụng để giải trí tiêu khiển vì tác dụng gây hưng phấn và kích thích mạnh, cũng như là chất kích dục.
Theo một bộ phim tài liệu của National Geographic TV về methamphetamin, có một kiểu văn hóa được gọi là Sử dụng chất khi quan hệ tình dục (chemsex hay party and play) dựa trên hoạt động tình dục và sử dụng methamphetamin. Những người tham gia tích cực vào kiểu hoạt động tình dục này gần như hoàn toàn là những người đồng tính, họ thường sẽ gặp gỡ nhau qua các trang web hẹn hò trên internet và sau đó quan hệ tình dục. Do có tác dụng kích thích tâm tinh thần và kích dục mạnh và tác dụng ức chế xuất tinh kèm theo việc sử dụng nhiều lần, quá trình quan hệ tình dục ở những lần này đôi khi có thể diễn ra liên tục trong nhiều ngày liền. Sự "tụt dốc" trong tinh thần sau khi sử dụng methamphetamin để quan hệ thường rất nghiêm trọng, người sử dụng meth sẽ bị mắc chứng ngủ quá nhiều. Tệ nạn này thường ở các thành phố lớn ở Hoa Kỳ như San Francisco và New York City.
Desoxyn dạng viên nén– methamphetamine hydrochloride dùng làm dược phẩm
Methamphetamin dạng tinh thể, còn gọi là ma túy đá (crystal meth). Đây là dạng methamphetamin hydrochloride bất hợp pháp
Chống chỉ định

Chống chỉ định methamphetamin ở những người có tiền sử rối loạn sử dụng chất gây nghiện, bệnh tim mạch, dễ bị kích động, dễ lo âu, hoặc ở những bệnh nhân bị xơ cứng động mạch, glôcôm, cường giáp hoặc tăng huyết áp mức độ nặng. FDA khuyến cáo những cá nhân đã từng có phản ứng quá mẫn với các chất kích thích khác trong quá khứ hoặc hiện đang dùng thuốc ức chế monoamin oxidase (MAOIs) không nên dùng methamphetamin. FDA cũng khuyến cáo những người mắc rối loạn lưỡng cực, trầm cảm, tăng huyết áp, các vấn đề về chức năng gan hoặc thận, hưng cảm, loạn thần, hội chứng Raynaud, cơn động kinh, các vấn đề về tuyến giáp, tic hoặc hội chứng Tourette nên theo dõi các triệu chứng của họ khi dùng methamphetamin. Do nguy cơ ảnh hưởng đến chậm phát triển thể chất, FDA khuyên nên theo dõi chiều cao và cân nặng của trẻ em và thanh thiếu niên trong quá trình điều trị.
Tác dụng phụ > Tác dụng lên thể chất

Tác động lên sức khỏe thể chất của methamphetamin bao gồm chán ăn, tăng động, giãn đồng tử, da ửng đỏ, đổ mồ hôi nhiều, khô miệng và nghiến răng (gây nên hiện tượng miệng meth), nhức đầu, rối loạn nhịp tim (thường là nhịp nhanh hoặc nhịp chậm), thở nhanh, tăng huyết áp, tụt huyết áp, tăng thân nhiệt, tiêu chảy, táo bón, mờ mắt, chóng mặt, co giật, tê, run, da khô, mụn trứng cá và người xanh xao. Người dùng meth lâu dài có thể bị loét da; những vết này có thể là do họ "gãi ngứa" vì họ tin rằng có côn trùng nào đó đang bò dưới da. Có nhiều báo các về trường hợp tử vong liên quan đến sốc methamphetamin.
Tác dụng phụ > Tác dụng lên thể chất > Miệng meth

Người sử dụng và người nghiện methamphetamin có thể bị hỏng răng với tốc độ nhanh chóng, tình trạng này nghiêm trọng nhất ở những người sử dụng thuốc qua đường tiêm chích. Theo Hiệp hội Nha khoa Hoa Kỳ, bệnh miệng meth "có thể là do sự kết hợp của những thay đổi tâm lý và sinh lý do thuốc gây ra, dẫn đến chứng khô miệng, không vệ sinh răng miệng trong thời gian dài, và chứng nghiến răng". Tuy nhiên một số nhà nghiên cứu cho rằng tác dụng hỏng răng của meth bị phóng đại và cách điệu hóa để tạo ra định kiến, định hướng người sử dụng như một sự răn đe, cảnh báo người bắt đầu sử dụng methamphetamin.