stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
12070 Kilkis

| Khám phá |
| --- | --- |
Khám phá bởi: Nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln
Nơi khám phá: Socorro
Ngày phát hiện: 20 tháng 3 năm 1998
Tên định danh
Tên định danh: 12070
Tên định danh thay thế: 1998 FK63
Đặc trưng quỹ đạo
Kỷ nguyên 14 tháng 5 năm 2008
Cận điểm quỹ đạo: 2.0281911
Viễn điểm quỹ đạo: 2.8380535
Độ lệch tâm: 0.1664245
Chu kỳ quỹ đạo: 1386.2589012
Độ bất thường trung bình: 189.59799
Độ nghiêng quỹ đạo: 2.84811
Kinh độ điểm mọc: 46.16748
Góc cận điểm: 211.60479
Đặc trưng vật lý
Cấp sao tuyệt đối (H): 14.6
 
12070 Kilkis (1998 FK63) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 20 tháng 3 năm 1998 bởi nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.
Cheilolejeunea decursiva

| Cheilolejeunea decursiva> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Marchantiophyta
Lớp (class): Jungermanniopsida
Bộ (ordo): Jungermanniales
Họ (familia): Lejeuneaceae
Chi (genus): Cheilolejeunea
Loài (species): C. decursiva
Danh pháp hai phần
Cheilolejeunea decursiva (Sande Lac.) R.M.Schust., 1963 
Cheilolejeunea decursiva là một loài Rêu trong họ Lejeuneaceae. Loài này được (Sande Lac.) R.M. Schust. mô tả khoa học đầu tiên năm 1963.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Cheilolejeunea decursiva”. Truy cập ngày 19 tháng 8 năm 2013.
Ga Lâm Giang

| Ga Lâm Giang |
| --- | --- |
Địa chỉ: Huyện Văn Yên, tỉnh Yên Bái
Tọa độ: 22°2′54″B 104°29′48″Đ﻿ / ﻿22,04833°B 104,49667°Đ﻿ / 22.04833; 104.49667
Tuyến: Đường sắt Hà Nội - Lào Cai
Lịch sử
Đã mở: 1902
Đã đóng: Đang hoạt động

Ga Lâm Giang là một nhà ga xe lửa tại huyện Văn Yên, tỉnh Yên Bái. Nhà ga là một điểm của đường sắt Hà Nội - Lào Cai và nối với ga Trái Hút với ga Lang Khay.
Chú thích

↑  DANH SÁCH CÁC TUYẾN ĐƯỜNG SẮT VÀ GA
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| Ga trước Trái Hút | Đường sắt Việt Nam Đường sắt Hà Nội - Lào Cai | Ga sau Lang Khay |
| Đường sắt Hà Nội – Lào Cai |
| --- | --- |
Hà Nội - Long Biên - Gia Lâm - Yên Viên - Cổ Loa - Đông Anh - Bắc Hồng - Thạch Lỗi - Phúc Yên - Hương Canh - Vĩnh Yên - Hướng Lại - Bạch Hạc - Việt Trì - Phủ Đức - Tiên Kiên - Phú Thọ - Chí Chủ - Vũ Ẻn - Ấm Thượng - Đoan Thượng - Văn Phú - Yên Bái - Cổ Phúc - Ngòi Hóp - Mậu A - Mậu Đông - Trái Hút - Lâm Giang - Lang Khay - Lang Thíp - Bảo Hà - Thái Văn - Cầu Nhô - Phố Lu - Lạng - Thái Niên - Làng Giàng - Lào Cai (>>Côn Minh)
Bolbaffer dudleyi

| Bolbaffer dudleyi> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Geotrupidae
Chi (genus): Bolbaffer
Loài (species): B. dudleyi
Danh pháp hai phần
Bolbaffer dudleyi Gussmann & Scholtz, 2001 
Bolbaffer dudleyi là một loài bọ cánh cứng trong họ Geotrupidae. Loài này được Gussmann & Scholtz miêu tả khoa học năm 2001.
Chú thích

↑  Hallan, J.  (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Erannis alvindata

| Erannis alvindata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Erannis
Loài (species): E. alvindata
Danh pháp hai phần
Erannis alvindata Band 1929 
Erannis alvindata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Acontia brabanti

| Acontia brabanti> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Noctuidae
Chi (genus): Acontia
Loài (species): A. brabanti
Danh pháp hai phần
Acontia brabanti Le Cerf 
Acontia brabanti là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
12071 Davykim

| Khám phá |
| --- | --- |
Khám phá bởi: Nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln
Nơi khám phá: Socorro
Ngày phát hiện: 20 tháng 3 năm 1998
Tên định danh
Tên định danh: 12071
Tên định danh thay thế: 1998 FV63
Đặc trưng quỹ đạo
Kỷ nguyên 14 tháng 5 năm 2008
Cận điểm quỹ đạo: 1.8944705
Viễn điểm quỹ đạo: 2.5965697
Độ lệch tâm: 0.1563333
Chu kỳ quỹ đạo: 1229.0621580
Độ bất thường trung bình: 158.20223
Độ nghiêng quỹ đạo: 5.46107
Kinh độ điểm mọc: 47.55259
Góc cận điểm: 339.61472
Đặc trưng vật lý
Cấp sao tuyệt đối (H): 14.2
 
12071 Davykim (1998 FV63) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 20 tháng 3 năm 1998 bởi Nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.
Chamaesphecia crassicornis

| Chamaesphecia crassicornis |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Sesiidae
Chi (genus): Chamaesphecia
Loài (species): C. crassicornis
Danh pháp hai phần
Chamaesphecia crassicornis Bartel, 1912 
Chamaesphecia crassicornis là một loài bướm đêm thuộc họ Sesiidae. Loài này có ở tây nam Áo, miền nam Slovakia, Hungary, Serbia, România, Bulgaria, miền nam Nga, Kazakhstan và Kirgizia. Loài này hiếm có ở Trung Âu. Loài này đã được thả ở Bắc Mỹ để kiểm soát sinh học loài đại kích Euphorbia esula.
Damage
Sải cánh dài 16–22 mm. Con trưởng thành bay vào tháng 7.
Ấu trùng ăn Euphorbia esula, Euphorbia incisa, Euphorbia cyparissias và mức độ ít hơn là loài Euphorbia lathyris. Chúng đục rễ cây chủ.
Chú thích

↑  Checklist of the Sesiidae of the World
↑  Chamaesphecia crassicornis Bartel 1912 (Lepidopterea; Sesiidae), a suitable agent for the biological control of leafy spurge (Euphorbia esula L.) (Euphorbiaceae) in North America
Epepeotes nitidus

| Epepeotes nitidus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Epepeotes
Loài (species): E. nitidus
Danh pháp hai phần
Epepeotes nitidus (Aurivillius, 1924) 
Epepeotes nitidus là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Chamaesphecia mysiniformis

| Chamaesphecia mysiniformis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Sesiidae
Chi (genus): Chamaesphecia
Loài (species): C. mysiniformis
Danh pháp hai phần
Chamaesphecia mysiniformis (Boisduval, 1840) 
Danh pháp đồng nghĩa
 Sesia mysiniformis Boisduval, 1840  Chamaesphecia boisduvali Bartel, 1912  Chamaesphecia rondouana Le Cerf, 1922 
Chamaesphecia mysiniformis là một loài bướm đêm thuộc họ Sesiidae. Nó là loài bản địa bán đảo Iberia, miền nam Pháp, và miền bắc Maroc, nhưng đã được du nhập vào Victoria, Úc năm 1997.
Ấu trùng ăn Marrubium vulgare, Marrubium alysson, Marrubium supinum, Ballota nigra, Ballota hirsuta, Stachys germanica, Stachys ocymastrum, Stachys circinata và Sideritis montana.
12067 Jeter

| Khám phá |
| --- | --- |
Khám phá bởi: Nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln
Nơi khám phá: Socorro
Ngày phát hiện: 20 tháng 3 năm 1998
Tên định danh
Tên định danh: 12067
Tên định danh thay thế: 1998 FH42
Đặc trưng quỹ đạo
Kỷ nguyên 14 tháng 5 năm 2008
Cận điểm quỹ đạo: 2.0170740
Viễn điểm quỹ đạo: 2.9040038
Độ lệch tâm: 0.1802308
Chu kỳ quỹ đạo: 1409.7554450
Độ bất thường trung bình: 139.88686
Độ nghiêng quỹ đạo: 9.03508
Kinh độ điểm mọc: 342.45539
Góc cận điểm: 304.77827
Đặc trưng vật lý
Cấp sao tuyệt đối (H): 15.1
 
12067 Jeter (1998 FH42) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 20 tháng 3 năm 1998 bởi nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.
Allium tolmiei

| Allium tolmiei |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocot
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Amaryllidaceae
Chi (genus): Allium
Loài (species): A. tolmiei
 Baker 
Danh pháp đồng nghĩa
  Danh sách  Allium anceps var. aberrans M.E.Jones   Allium cusickii S.Watson   Allium douglasii var. tolmiei (Baker) Traub 	   Allium platyphyllum Tidestr.   Allium pleianthum S.Watson   Allium tolmiei var. platyphyllum (Tidestr.) Ownbey  
Allium tolmiei là một loài thực vật có hoa trong họ Amaryllidaceae. Loài này được Baker mô tả khoa học đầu tiên năm 1876.
Chú thích

↑  Tropicos
↑  The Plant List
↑  The Plant List (2010). “Allium tolmiei”. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2013.
Chalcomela

| Chalcomela> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Chrysomelidae
Danh pháp hai phần
Chalcomela Baly, 1856 
Chalcomela là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được Baly miêu tả khoa học năm 1856.
Các loài

Các loài trong chi này gồm:
Chalcomela ceccoi Daccordi, 2003
Chalcomela leai Daccordi, 2003
Chalcomela nigricollis (Lea, 1916)
Chalcomela nitida (Baly, 1856)
Chalcomela splendens Macleay, 1826
Chú thích

↑  Chrysomelidae in Synopsis of the described Coleoptera of the World ngày 13 tháng 12 năm 2008
Chamaesphecia lemur

| Chamaesphecia lemur> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Sesiidae
Chi (genus): Chamaesphecia
Loài (species): C. lemur
Danh pháp hai phần
Chamaesphecia lemur Le Cerf, 1957 
Chamaesphecia lemur là một loài bướm đêm thuộc họ Sesiidae. Loài này có ở Madagascar.
Chú thích

↑  Afro Moths
Bombus ignitus

| Bombus ignitus |
| --- | --- |

Phân loại khoa học 
Vực:: Eukaryota
Giới:: Animalia
Ngành:: Arthropoda
Lớp:: Insecta
Bộ:: Hymenoptera
Họ:: Apidae
Chi:: Bombus
Loài:: B. ignitus
Danh pháp hai phần
Bombus ignitus Smith, 1869

Bombus ignitus là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Smith mô tả khoa học năm 1869.
Chú thích

↑   http://www.discoverlife.org/mp/20q?search=Bombus+ignitus. Đã bỏ qua tham số không rõ |språk= (trợ giúp); Đã bỏ qua tham số không rõ |titel= (gợi ý |title=) (trợ giúp); Đã bỏ qua tham số không rõ |utgivare= (trợ giúp); Đã bỏ qua tham số không rõ |hämtdatum= (trợ giúp); |title= trống hay bị thiếu (trợ giúp)
↑  (2008) Integrated Taxonomic Information System (ITIS) Bee Checklist 3 oktober 2008
Chalepogenus calceolariae

| Chalepogenus calceolariae> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Apidae
Phân họ (subfamilia): Apinae
Tông (tribus): Tapinotaspidini
Chi (genus): Chalepogenus
Loài (species): C. calceolariae
Danh pháp hai phần
Chalepogenus calceolariae Roig-Alsina, 1999 
Chalepogenus calceolariae là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Roig-Alsina mô tả khoa học năm 1999.
Chú thích

↑  (2008) Integrated Taxonomic Information System (ITIS) Bee Checklist 3 oktober 2008
Epepeotes vestigialis

| Epepeotes vestigialis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Epepeotes
Loài (species): E. vestigialis
Danh pháp hai phần
Epepeotes vestigialis
Epepeotes vestigialis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Actiosaurus

| Actiosaurus |
| --- | --- |
Thời điểm hóa thạch: Trias muộn
Actiosaurus gaudryi humerus (anterior view), Sauvage (1883).
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Sauropsida
Bộ (ordo): †Choristodera
Chi (genus): Actiosaurus
Loài (species): A. gaudryi
Danh pháp hai phần
Actiosaurus gaudryi Sauvage, 1883 
Actiosaurus (nghĩa là "thằn lằn bãi biển") là một chi bò sát tuyệt chủng được mô tả lần đầu bởi Henri Sauvage năm 1883. Loài điển hình là A. gaudryi (thường viết sai là A. gaudrii theo Boulenger). Rất ít điều được biết đến về chi này, và nó được xem là nomen dubium. Actiosaurus ban đầu được mô tả như một khủng long năm 1883 và một ichthyosauria năm 1908. Actiosaurus có lẽ thực ra là một Choristodera.
Chú thích

↑  Sauvage, H. (1883). "Recherches sur les reptiles trouves dans l'etage Rhetien des environs d'Autun". Annales des Sciences Geologiques 14 (6, Article 3): 1–44.
↑  Boulenger, G. A. (1883). Page 6 in "Reptilia and Batrachia". Rye, E. C. (ed.). The Zoological Record for 1883. Record of Zoological Literature 20.
↑  Mortimer, M. (ngày 13 tháng 6 năm 2010). “Actiosaurus is a choristodere not an ichthyosaur”. The Theropod Database Blog. Truy cập ngày 12 tháng 1 năm 2013.
Galium album

| Galium album |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Gentianales
Họ (familia): Rubiaceae
Chi (genus): Galium
Loài (species): G. album
Danh pháp hai phần
Galium album Mill., 1768 
Danh pháp đồng nghĩa
  Danh sách  Galium mollugo subsp. album (Mill.) Tzvelev   Galium album var. praticola (Heinr.Braun) Michalk.   Galium erectum Huds.   Galium mixtum Stransky   Galium woonasquatucketensis E.J.Whalen   Galium mollugo subsp. erectum Syme   Galium mollugo var. mixtum (Stransky) Stoj. & Stef.   Galium mollugo var. nevadense Lange   Galium mollugo var. praticola Heinr.Braun   Galium sphenophyllum Klokov   Galium sylvestre Scop.  
Galium album là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được Mill. mô tả khoa học đầu tiên năm 1768.
Chú thích

↑  Kew World Checklist of Selected Plant Families
↑  The Plant List
↑  The Plant List (2010). “Galium album”. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2013.
Galium aparine

| Galium aparine |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Gentianales
Họ (familia): Rubiaceae
Chi (genus): Galium
Loài (species): G. aparine
Danh pháp hai phần
Galium aparine L. 
Galium aparine là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được Carl von Linné mô tả khoa học đầu tiên năm 1753.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Galium aparine”. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2013.
Chesneya grubovii

| Chesneya grubovii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Fabales
Họ (familia): Fabaceae
Chi (genus): Chesneya
Loài (species): C. grubovii
Danh pháp hai phần
Chesneya grubovii Yakovlev 
Chesneya grubovii là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được Yakovlev miêu tả khoa học đầu tiên.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Chesneya grubovii”. Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2013.
Eragrostis rottleri

| Eragrostis rottleri> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Poales
Họ (familia): Poaceae
Chi (genus): Eragrostis
Loài (species): E. rottleri
Danh pháp hai phần
Eragrostis rottleri Stapf 
Eragrostis rottleri là một loài thực vật có hoa trong họ Hòa thảo. Loài này được Stapf mô tả khoa học đầu tiên năm 1896.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Eragrostis rottleri”. Truy cập ngày 6 tháng 6 năm 2013.
Chamaesphecia clathrata

| Chamaesphecia clathrata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Sesiidae
Chi (genus): Chamaesphecia
Loài (species): C. clathrata
Danh pháp hai phần
Chamaesphecia clathrata Le Cerf, 1917 
Chamaesphecia clathrata là một loài bướm đêm thuộc họ Sesiidae. Nó được tìm thấy ở Cộng hòa Dân chủ Congo.
Chú thích

↑  Afro Moths
Bondo

Bondo có thể là:
Người Bondo, một sắc tộc tại bang Odisha, Ấn Độ.
Bondo, Côte d'Ivoire, một huyện tại Bờ Biển Ngà,Pháp
Bondo, Trento, một huyện tại tỉnh Trento, Ý
Bondo, một huyện thuộc tỉnh Nyanza ở Kenya
Blakea quadriflora

| Blakea quadriflora> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Myrtales
Họ (familia): Melastomataceae
Chi (genus): Blakea
Loài (species): B. quadriflora
Danh pháp hai phần
Blakea quadriflora Gleason, 1925 
Blakea quadriflora là một loài thực vật có hoa trong họ Mua. Loài này được Gleason mô tả khoa học đầu tiên năm 1925.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Blakea quadriflora”. Truy cập ngày 10 tháng 6 năm 2013.
Abusir

| --- | --- |
Kim tự tháp của Nyuserre Ini (trái) và Neferirkare (phải)
Vị trí tại Ai Cập
Vị trí: tỉnh Giza, Ai Cập
Tọa độ: 29°54′B 31°12′Đ﻿ / ﻿29,9°B 31,2°Đ﻿ / 29.900; 31.200
Loại: Nghĩa trang
Abusir (tiếng Ả Rập: ابو صير; tiếng Ai Cập: pr wsjr; tiếng Copt: ⲃⲟⲩⲥⲓⲣⲓ busiri; tiếng Hy Lạp cổ đại: Βούσιρις, "Ngôi nhà hay Đền thờ của thần Osiris") là một di chỉ khảo cổ tại Ai Cập, nằm cách Saqqara vài cây số về phía bắc. Đây là khu nghĩa trang hoàng gia được sử dụng vào thời Cổ vương quốc, cùng với Meidum.
Một số làng ở Ai Cập được đặt tên là Abusir hoặc Busiri, lấy từ tên của địa danh này. Abusir là một phần nhỏ của"Cánh đồng kim tự tháp"kéo dài từ phía bắc của Giza đến tận phía nam Saqqara. Đây là nơi chôn cất của một gia đình hoàng gia thuộc Vương triều thứ 5, pharaon Sahure cùng Neferirkare Kakai (con trai), Neferefre và Nyuserre Ini (2 người cháu nội). Nhiều hậu phi của các ông cũng có mộ phần tại đây nhưng không tìm thấy xác ướp. Vì vùng Giza gần đó đã được"lấp đầy"bởi những kim tự tháp lớn và các lăng mộ khác thuộc Vương triều thứ 4 khiến các pharaon Vương triều thứ 5 phải tìm một địa điểm khác để xây nơi an nghỉ cho mình.
Abusir nổi tiếng vì là nơi phát hiện ra Cuộn giấy cói Abusir. Theo nhà Ai Cập học người Pháp Nicolas Grimal, đây là cuộn giấy coi quan trọng nhất từ thời Cổ vương quốc. Cuộn giấy này ghi lại những hoạt động cúng bái trong hoàng gia cũng như sự phân công nhiệm vụ của các tư tế, cụ thể là sự kiểm kê những vật phẩm tế lễ trong các phòng kho tại các đền thờ. Các mảnh của cuộn giấy này được tìm thấy tại phức hợp của vua Neferirkare Kakai, Neferefre và hoàng hậu Khentkaus II (mẹ của họ).
Viện Khoa học Ai Cập của Đại học Karl (Cộng hòa Séc) đã tiến hành khai quật tại Abusir từ năm 1976, dẫn đầu bởi Miroslav Bárta.
Nghĩa trang

Có tổng cộng 14 kim tự tháp được tìm thấy tại địa điểm này. Vật liệu xây dựng của các kim tự tháp tại Abusir kém hơn nhiều so với các kim tự tháp của Vương triều thứ 4, có lẽ báo hiệu sự suy yếu quyền lực hoàng gia hoặc một nền kinh tế suy kém dưới thời kỳ này. Những kim tự tháp tại Abusir nhỏ hơn nhiều sơ với những kim tự tháp của các vua tiền nhiệm trước đây và được xây dựng bằng loại đá chất lượng thấp. Tất cả các kim tự tháp chính tại Abusir được xây dựng theo hình dạng của kim tự tháp bậc thang (tương tự của Djoser). Ngay cả kim tự tháp lớn nhất trong số đó, Kim tự tháp Neferirkare, ban đầu được xây dựng dưới dạng kim tự tháp bậc thang và sau đó mới được chuyển sang hình dạng của kim tự tháp chóp nhọn.
Nhiều ngôi mộ của các tư tế và đại thần thuộc các vương triều thứ 3 đến thứ 6 cũng được chôn cất tại đây.:
Mộ của Ity (triều đại thứ 3)
Mộ của tư tế Hetepi (triều đại thứ 3)
Mộ của kiến trúc sư và tư tế Kaaper (triều đại thứ 4)
Mộ của tư tế Rahotep (triều đại thứ 5)
Mộ của tư tế Fetekti (triều đại thứ 5)
Mộ của tể tướng Qar và các con trai (triều đại thứ 6)
Mộ đá của người đánh xe ngựa Nakhtmin (thời Ramesses II)
Nghĩa trang > Các kim tự tháp

Kim tự tháp Sahure, nổi tiếng với những phù điêu chạm khắc tinh xảo của nó
Kim tự tháp Neferirkare, kim tự tháp cao nhất trong các kim tự tháp nơi đây
Kim tự tháp Neferefre chưa được hoàn thành do nhà vua chết sớm, mang hình dáng của một ngôi mộ mastaba
Kim tự tháp Niuserre, kim tự tháp hầu như còn nguyên vẹn nhất tại khu vực này
Kim tự tháp Khentkaus II, vợ của Neferirkare và mẹ của Neferefre và Niuserre
Kim tự tháp chưa hoàn thành, có lẽ là của vua Shepseskaf (thực ra ngôi mộ chính thức của ông là Mastaba al-Fir’aun). Nền của nó chỉ mới được san phẳng và một cấu hình chữ T mới được đào bên dưới, đã bị bỏ dỡ
Kim tự tháp Lepsius XXIV gần phía nam Kim tự tháp Niuserre, không rõ của ai nhưng lại tìm được xác ướp đã bị hủy hoại của một phụ nữ chết trẻ
Kim tự tháp Lepsius XXV, cũng ở phía nam Kim tự tháp Niuserre, cũng không xác định được của ai nhưng lại tìm được xác ướp của 2 phụ nữ
Nghĩa trang > Mastaba

Những ngôi mộ mastaba của một số vị đại quan và các thành viên trong gia đình cũng nằm xung quanh các kim tự tháp của các vị vua
Mastaba của tể tướng Ptahshepses, cũng là con rể của Nyuserre Ini
Mastaba của hoàng tử Nakhtkare, không rõ là con của Neferefre hay Nyuserre Ini
Nghĩa trang > Đền thờ

Tại Abusir, các nhà khảo cổ cũng đã tìm thấy những tàn tích của một ngôi đền của một vi vua Ramesses, có lẽ là Ramesses II. Ngôi đền nằm cách khoảng 500 m về phía đông nam của các kim tự tháp. Chính điện của ngôi đền được xây bằng đá vôi. Đền thờ có 3 căn hầm, một sảnh thờ nhỏ với 4 cột đỡ, một khoảng sân (tường gạch bùn) với 10 cây cột bằng đá vôi và nhiều phòng kho.
Chú thích

1 2 3  Miroslav Verner (2001), The Pyramids: The Mystery, Culture, and Science of Egypt's Great Monuments, Grove Press ISBN 0-8021-3935-3
↑  M. Barta, L. Varadzin, J. Janák, J. Mynářová, V. Brúna: The temple of Ramesses II in Abusir, in Egyptian Archaeology, Spring 2018, 52, 10-14
Bản đồ khu vực Abusir
Ba kim tự tháp lớn nhất của các pharaon
13298 Namatjira

Bài này viết về the asteroid. Đối với the artist, xem Albert Namatjira.
| Khám phá |
| --- | --- |
Khám phá bởi: J. Broughton
Nơi khám phá: Reedy Creek Observatory
Ngày phát hiện: 15 tháng 9 năm 1998
Tên định danh
Tên định danh: 13298
Tên định danh thay thế: 1998 RD5
Đặc trưng quỹ đạo
Kỷ nguyên 14 tháng 5 năm 2008
Cận điểm quỹ đạo: 2.1353864
Viễn điểm quỹ đạo: 2.6350500
Độ lệch tâm: 0.1047417
Chu kỳ quỹ đạo: 1345.5213649
Độ bất thường trung bình: 333.89230
Độ nghiêng quỹ đạo: 5.93315
Kinh độ điểm mọc: 77.42945
Góc cận điểm: 168.87302
Đặc trưng vật lý
Cấp sao tuyệt đối (H): 14.4
 
13298 Namatjira (1998 RD5) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 15 tháng 9 năm 1998 bởi J. Broughton ở Reedy Creek Observatory.
9504 Lionel

| Tên định danh |
| --- | --- |
Tên định danh: 9504
Đặt tên theo: Sir Lionel
Tên định danh thay thế: 2224 T-2
Đặc trưng quỹ đạo
Kỷ nguyên 14 tháng 5 năm 2008
Cận điểm quỹ đạo: 2.7154050
Viễn điểm quỹ đạo: 3.1801376
Độ lệch tâm: 0.0788278
Chu kỳ quỹ đạo: 1848.5836435
Độ bất thường trung bình: 310.17113
Độ nghiêng quỹ đạo: 2.39351
Kinh độ điểm mọc: 41.74163
Góc cận điểm: 319.35737
Đặc trưng vật lý
Cấp sao tuyệt đối (H): 13.7
 
9504 Lionel (2224 T-2) là một tiểu hành tinh vành đai chính.