stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Chợ nổi Cái Bè
Vị trí

Chợ nổi Cái Bè nằm cách Quốc lộ 1 khoảng 3,5 km về phía nam, từ Ngã ba Cái Bè, điểm giao giữa Quốc lộ 1 và Tỉnh lộ 875, chạy theo tuyến tỉnh lộ này về phía nam hướng đến sông Tiền. Chợ nổi có thể thấy phía bên trái cầu Cái Bè. Chợ nổi trải dài từ cầu Cái Bè, gần ngay Nhà thờ Cái Bè ra đến vàm rạch Cái Bè, hay gọi là vàm Long Hải, là ngã ba giữa rạch Cái Bè và sông Tiền, ghe thuyền di chuyển trải dài dọc theo sông Tiền đoạn phía bắc cù lao Tân Phong, kéo dài khoảng 1.000 m. Tầm quan trọng của chợ được mở rộng hơn khi là khu vực hội tụ mua bán vùng giáp ranh 3 tỉnh Tiền Giang, Vĩnh Long và Bến Tre.
Lịch sử

Từ những năm 80 của thế kỷ 17, dân nhiều nơi tập trung về đây buôn bán, chợ dần phát triển. Chợ hình thành trong bối cảnh đường giao thông và phương tiện giao thông trên bộ chưa phát triển, kênh rạch chằng chịt của vùng Tây Nam Bộ, do đó phương thức vận chuyển hàng hóa phổ biến để đến nơi tụ họp mua bán là bằng ghe, thuyền, xuồng.
Từ thời nhà Nguyễn, đây là nơi trung chuyển hàng hóa giữa các tỉnh miền Tây và miền Đông. Theo sách Đại Nam nhất thống chí soạn vào đời vua Tự Đức, thì Cái Bè lúc đó đã là nơi buôn bán sầm uất. Tất cả hàng hoá đều được chở trên các bè di chuyển trên sông. Bè tre đậu kín cửa vàm, chở lúa gạo, cá khô, cau khô và các loại vỏ cây già, cây đước.
Từ những năm 1980, du lịch tỉnh Tiền Giang bắt đầu hoạt động, khách du lịch bắt đầu đến tham quan. Do hình thức mua bán đặc biệt trên sông nước nên khách du lịch đến càng nhiều, cùng với các địa điểm tham quan ở các địa phương lân cận nên góp phần thúc đẩy sự sung túc của chợ.
Đến cuối thế kỷ 20, chợ nổi Cái Bè mới là một trong những chợ đầu mối lớn nhất miền Tây. Từ những năm 2000, số lượng ghe thuyền buôn bán bắt đầu ít dần bởi sự phát triển của giao thông vận tải đường bộ.
Vào dịp Tết Nguyên đán hàng năm sẽ là thời điểm chợ hoạt động nhộn nhịp nhất. Các thời điểm việc buôn bán tấp nập khác là các ngày lễ, ngày Tết Đoan ngọ.
Buôn bán

Chợ buôn bán rất đa dạng các mặt hàng từ hàng vải, đồ gia dụng cho đến hàng gia cầm, thủy hải sản, gồm heo, gà, vịt, cá tôm, rắn, rùa... cho tới cả đồ ăn, thức uống làm sẵn cũng không thiếu. Chợ nổi tiếng nhất là nơi trao đổi, mua bán và là vựa trái cây lớn của tỉnh Tiền Giang, bao gồm trái cây chuyên canh của Tiền Giang như: vú sữa Lò Rèn, bưởi da xanh, khóm Tân Lập, cam sành, cam mật, xoài cát, ổi xá lỵ, quýt đường...
Đặc điểm nổi bật là hoạt động mua bán diễn ra trên sông bằng ghe, thuyền với số lượng lớn qua lại. Ghe, thuyền chở hàng hóa từ nhiều nơi tập trung về. Đây là đặc trưng văn hóa vùng sông nước đồng bằng sông Cửu Long. Họp chợ diễn ra suốt ngày đêm, đông nhất là lúc nửa đêm đến rạng sáng. Ghe thuyền nhiều nơi từ Thành phố Hồ Chí Minh, Long An, An Giang, Cà Mau... tới để mua hàng, ghe tam bản của nhà vườn địa phương ở huyện Cái Bè, Cai Lậy, Châu Thành chở đầy trái cây đến bán, hàng hóa được mang lên bờ để chở đến chợ đất liền hoặc được ghe thuyền lái buôn mang đi nơi khác như vùng sâu của Đồng Tháp Mười. Mỗi ngày có khoảng 500 đến 1.000 lượt xuồng ghe qua lại chợ nổi.
Trung bình mỗi ngày có khoảng 100–200 tấn trái cây, củ, quả các loại được mua bán, với sự giao thương của hàng trăm ghe xuồng. Rất nhiều xuồng nhỏ bán hàng rong như phở, cơm, bánh ướt, hủ tiếu, cháo lòng, bánh canh, bún giò, cà phê, trà đá... điểm tâm sáng cho người đi chợ. Chợ cũng có xuồng bán đồ tạp hóa, và ghe bán xăng dầu.
Các ghe đang đậu
Một cảnh mua bán
Các ghe chở chuối
Du lịch

Chợ nổi Cái Bè là một trong những điểm tham quan du lịch ở Tiền Giang. Đây là nơi buôn bán mang sắc thái rất riêng của vùng Đồng bằng sông Cửu Long, sự kết hợp giữa văn hóa sông nước và miệt vườn cây ăn trái. Du lịch chợ nổi ở thị trấn Cái Bè là một bộ phận kết hợp với tham quan du lịch làng cổ Đông Hòa Hiệp lân cận, và tham quan miệt vườn cù lao Tân Phong nằm cạnh. Trước đây là nơi thu hút một lượng lớn khách du lịch, đặc biệt là du khách nước ngoài đến tham quan.
Năm 2004, tổng lượt khách du lịch là 45.575 lượt người, năm 2005 là 65.589 lượt người. Trong 6 tháng đầu năm 2006, số khách đến chợ nổi Cái Bè là 31.559 lượt người, trong đó du khách quốc tế là 27.409 lượt. Trong 6 tháng đầu năm 2018, có hơn 28.350 lượt khách đến tham quan huyện Cái Bè, tăng hơn 36% so với cùng kỳ năm 2017, chủ yếu là khách quốc tế.
Các công ty lữ hành tổ chức cho khách tham quan, ăn uống, mua sắm và vui chơi giải trí trên các ghe, xuồng di chuyển trên sông. Du khách được tham quan cảnh họp chợ trên sông, xem các món hàng được treo trên cây bẹo ở đầu ghe, mua bán với các thương lái, tìm hiểu về văn hóa mua bán trên sông đặc trưng của người dân Nam Bộ.
Nhiều chuyên gia kinh tế đã đánh giá chợ nổi là "nguồn tài nguyên" quý giá, đặc sản du lịch của vùng đồng bằng sông Cửu Long, du lịch chợ nổi góp phần làm đa dạng hóa các loại hình du lịch cho vùng.
Thực trạng

Chợ nổi Cái Bè đã từng một thời hoạt động suốt ngày đêm và thường theo con nước lớn. Số lượng tàu ghe tại chợ nổi từng có thường xuyên từ 80 đến 100 chiếc, cao điểm lên đến hàng trăm ghe thuyền các loại. Hiện nay, chợ nổi ngày càng thưa thớt, hoạt động giảm dần, chỉ còn khoảng 50 ghe, thuyền hoạt động vào năm 2017, và khoảng 30 ghe, thuyền vào năm 2018, do ngày càng nhiều phương tiện vận tải đường bộ, nhiều cầu được xây và hệ thống đường sá mở rộng. Thời gian trước, khi giao thông đường bộ chưa phát triển, khu vực kênh rạch chằng chịt trong vùng sông nước phù hợp cho sự hình thành và phát triển của chợ nổi, nhưng nay đã không còn phù hợp.
Ngoài ra, hoạt động tại chợ nổi Cái Bè cũng bộc lộ nhiều bất cập: các hộ dân trên bờ và tại chợ nổi mua bán, sinh hoạt trên sông có thói quen vứt rác gây ô nhiễm môi trường nước; sản phẩm mua bán, dịch vụ khác giá cả đôi khi còn đắt hơn so với trên bờ; một vài thương lái chưa ứng xử thân thiện, văn minh với khách du lịch; công tác đảm bảo an ninh trật tự, an toàn giao thông đường thủy, an toàn phòng chống cháy nổ và cứu nạn cứu hộ vẫn còn chưa tốt...tất cả đã làm ảnh hưởng đến chất lượng du lịch và công tác bảo tồn chợ nổi. Vì vậy trong số 100 du khách nước ngoài được hỏi thì có đến 65% trả lời không chắc chắn quay lại chợ nổi.
Cuối năm 2017, UBND huyện Cái Bè đã lập Đề án “Bảo tồn và phát huy chợ nổi Cái Bè” nhằm nỗ lực duy trì và phục hồi chợ nổi Cái Bè. Trong đó có các nội dung: giữ nguyên hiện trạng chợ nổi, nhưng có sự sắp xếp, quản lý, bố trí lại để đáp ứng các yêu cầu về an toàn giao thông thủy; vùng nước quy hoạch có chiều dài từ 400–500 m từ vàm Cái Bè đến Kênh 28; đảm bảo số lượng ghe, tàu neo đậu cố định từ 100–150 chiếc và tiếp nhận 200–300 ghe, tàu neo đậu mua bán có tải trọng từ 20–60 tấn.
Theo quy hoạch của năm 2017 thì Đề án sẽ tiến hành qua hai giai đoạn, giai đoạn 1 từ 2017 đến 2020, giai đoạn 2 từ 2020 đến 2025 với tổng kinh phí ngân sách và xã hội là 9 tỉ đồng.
Thư mục

Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam (2006). Tạp chí cộng sản: cơ quan lý luận và chính trị của Đảng cộng sản Việt Nam, Số phát hành 13-18. Đảng cộng sản Việt Nam. ISSN 2734-9063.
Bộ Văn hóa và Thông tin (2010). Văn hóa nghệ thuật, Số phát hành 307-312. Nhà xuất bản Bộ Văn hóa thông tin. OCLC 37185056.
Lê Kim Bảng; Nguyễn Văn Tấn (2000). Nét đẹp văn hóa: Việt Nam điểm đến thiên niên kỷ mới. Nhà xuất bản Thành phố Hồ Chí Minh. OCLC 49285308.
Lê Thông (2007). Việt Nam đất nước con người. Hà Nội: Nhà xuất bản Giáo dục. OCLC 276335902.
Huỳnh Lứa (2002). Nam bộ đất & người, Tập 2. Nhà xuất bản Trẻ. OCLC 52226081.
Nguyễn Minh Tuệ (1996). Địa lý du lịch: du lịch & văn hóa Việt Nam. Nhà xuất bản Thành phố Hồ Chí Minh. OCLC 37114987.
Nguyễn Như Ý (2004). Từ điển địa danh văn hóa và thắng cảnh Việt Nam. Nhà xuất bản Khoa học xã hội. OCLC 58410687.
Phạm Côn Sơn (2010). Đất Việt mến yêu: từ điển du lịch dã ngoại Việt Nam, 2000. Nhà xuất bản Đồng Nai. OCLC 50135278.
Trần Hoàng Diệu; Nguyễn Anh Tuấn (2005). Địa chí Tiền Giang, tập 1. Ban tuyên giáo tỉnh ủy Tiền Giang và Trung tâm Unesco thông tin tư liệu lịch sử và văn hóa Việt Nam. OCLC 1029759442.
Nhà ven chợ nổi
Ghe hàng đang vận chuyển
Elimination Chamber (2010)

Elimination Chamber (2010) (hay No Way Out (2010) ở Đức) là một sự kiện pay-per-view (PPV) đấu vật chuyên nghiệp sản xuất bởi WWE, diễn ra ngày 21 tháng 2 năm 2010 tại Scottrade Center ở St. Louis, Missouri. Đây là sự kiện đầu tiên trong chuỗi sự kiện Elimination Chamber. Có 6 trận đấu được phát sóng và một dark match diễn ra trước khi phát sóng trực tiếp.
Quan niệm của sự kiện là 2 trận đấu trong sự kiện chính, mỗi trận đấu tranh đai World Heavyweight Championship và WWE Championship, diễn ra trong một Elimination Chamber. Mỗi trận đấu gồm 6 đối thủ: nhà vô địch và 5 người thách thức. Sheamus bảo vệ thành công đai WWE Championship trước Triple H, Ted DiBiase, Randy Orton, John Cena, và Kofi Kingston trong Raw Elimination Chamber. Trong trận đấu Elimination Chamber của SmackDown, The Undertaker bảo vệ thành công đai World Heavyweight Championship trước Chris Jericho, John Morrison, Rey Mysterio, CM Punk, và R-Truth. Các trận đấu còn lại, Drew McIntyre bảo vệ thành công đai WWE Intercontinental Championship trước Kane, The Miz bảo vệ thành công đai WWE United States Championship trước Montel Vontavious Porter, và Maryse và Gail Kim thi đấu với LayCool (Layla và Michelle McCool) trong trận đấu đồng đội Divas xuyên thương hiệu.
Sự kiện nhận được 285.000 lượt mua pay-per-view, tăng so với con số ở pay-per-view No Way Out 2009. Mặc dù số lượt mua tăng, sự kiện nhận được những ý kiến tiêu cực, với việc các nhà phê bình cho rằng các trận đấu cửa dưới là "yếu".
Kết quả

| # | Kết quả | Thể loại | Thời gian |
| --- | --- | --- | --- |
| 1D | Christian đánh bại Ezekiel Jackson | Trận đấu đơn | Không rõ |
| 2 | John Cena đánh bại Kofi Kingston, Randy Orton, Ted DiBiase, Triple H và Sheamus (c) | Trận đấu Elimination Chamber tranh đai WWE Championship | 30:10 |
| 3 | Batista đánh bại John Cena (c) | Trận đấu đơn tranh đai WWE Championship | 00:32 |
| 4 | Drew McIntyre (c) đánh bại Kane | Trận đấu đơn tranh đai WWE Intercontinental Championship | 10:06 |
| 5 | LayCool (Layla và Michelle McCool) đánh bại Gail Kim và Maryse | Trận đấu đồng đội | 03:35 |
| 6 | The Miz (c) (cùng với Big Show) đánh bại Montel Vontavious Porter (cùng với Mark Henry) | Trận đấu đơn tranh đai WWE United States Championship | 13:02 |
| 7 | Chris Jericho đánh bại CM Punk (cùng với Luke Gallows và Serena), John Morrison, Rey Mysterio, R-Truth và The Undertaker (c) | Trận đấu Elimination Chamber tranh đai World Heavyweight Championship | 35:40 |
 (c) – chỉ người vô địch bước vào trận đấu  D – chỉ trận đấu là một dark match
Kết quả > Thứ tự vào và loại trong Elimination Chamber (Raw)

| Thứ tự loại | Đô vật | Thứ tự vào | Bị loại bởi | Hình thức loại | Thời gian |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | Randy Orton | 4 | Ted DiBiase | Bị đè sau khi bị đánh với đòn Lead Pipe của DiBiase và Attitude Adjustment của Cena | 23:56 |
| 2 | Ted DiBiase | 5 | Kofi Kingston | Bị đè sau đòn Trouble in Paradise | 25:24 |
| 3 | Kofi Kingston | 2 | Sheamus | Bị đè sau đòn Brogue Kick và High Cross | 26:02 |
| 4 | Sheamus (c) | 1 | Triple H | Bị đè sau đòn low blow và a Pedigree | 28:38 |
| 5 | Triple H | 3 | John Cena | Đập tay sau đòn STF | 30:10 |
| Thắng cuộc | John Cena | 6 |  |  | 30:10 |
Kết quả > Thứ tự vào và loại trong Elimination Chamber (SmackDown)

| Thứ tự loại | Đô vật | Thứ tự vào | Bị loại bởi | Hình thức loại | Thời gian |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | R-Truth | 1 | CM Punk | Bị đè sau đòn GTS (Go to Sleep) | 03:34 |
| 2 | CM Punk | 2 | Rey Mysterio | Bị đè sau đòn springboard splash | 09:58 |
| 3 | Rey Mysterio | 3 | John Morrison | Bị đè sau đòn Starship Pain | 20:00 |
| 4 | John Morrison | 5 | The Undertaker | Bị đè sau đòn chokeslam lên sàn buồng | 28:24 |
| 5 | The Undertaker (c) | 6 | Chris Jericho | Bị đè sau đòn Sweet Chin Music từ Shawn Michaels | 35:40 |
| Thắng cuộc | Chris Jericho | 4 |  |  | 35:40 |
Nhân sự trên màn ảnh khác

| --- | --- |
 Bình luận viên Jerry Lawler  Michael Cole  Matt Striker Người phỏng vấn Josh Mathews:  Ring announcer Justin Roberts  Tony Chimel Trọng tài Mike Chioda  Charles Robinson  Jack Doan  John Cone
Asplenium deltoideum

| Asplenium deltoideum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Pteridophyta
Lớp (class): Polypodiopsida
Bộ (ordo): Polypodiales
Họ (familia): Aspleniaceae
Chi (genus): Asplenium
Loài (species): A. deltoideum
Danh pháp hai phần
Asplenium deltoideum C. Presl, 1825 
Asplenium deltoideum là một loài dương xỉ trong họ Aspleniaceae. Loài này được C. Presl mô tả khoa học đầu tiên năm 1825.
Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Asplenium deltoideum”. Truy cập ngày 28 tháng 5 năm 2014.
Cidnopus schurmanni

| Cidnopus schurmanni> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Elateridae
Chi (genus): Cidnopus
Loài (species): C. schurmanni
Danh pháp hai phần
Cidnopus schurmanni Platia & Gudenzi, 1998 
Cidnopus schurmanni là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia & Gudenzi miêu tả khoa học năm 1998.
Chú thích

↑  Elateridae in Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Bassy

| --- | --- |
 Bassy

Le village de Bassy
Bassy

Hành chính
Quốc gia:  Pháp
Vùng: Auvergne-Rhône-Alpes
Tỉnh: Haute-Savoie
Quận: Saint-Julien-en-Genevois
Tổng: Canton of Seyssel
Xã (thị) trưởng: Étienne Bonaz (2008–2014)
Thống kê
Độ cao: 260–442 m (853–1.450 ft)
Diện tích đất1: 7,57 km2 (2,92 dặm vuông Anh)
Nhân khẩu2: 328  (1999)
 - Mật độ: 43/km2 (110/sq mi)
INSEE/Mã bưu chính: 74029/ 74910
1 Dữ liệu địa chính Pháp loại trừ các hồ và ao lớn hơn 1 km² (0.386 dặm vuông hoặc 247 acre) cũng như các cửa sông.
2 Dân số không tính hai lần: cư dân của nhiều xã (ví dụ, các sinh viên và quân nhân) chỉ tính một lần.
Bassy  là một xã trong tỉnh Haute-Savoie thuộc vùng Rhône-Alpes đông nam Pháp.
Bánh chuối

Bánh cupcake chuối
Bánh chuối là một loại bánh được chế biến bằng cách sử dụng chuối làm thành phần chính, cùng với những nguyên liệu làm bánh thông thường. Món ăn có thể được chế biến dưới nhiều hình dạng khác nhau, chẳng hạn như bánh nhiều lớp, như bánh muffin và cupcake. Bánh chuối hấp có thể được tìm thấy trong ẩm thực Trung Quốc, Indonesia và Việt Nam.
Chế biến

Bánh chuối được chế biến bằng cách sử dụng chuối làm nguyên liệu chính và các nguyên liệu làm bánh thông thường như bột mì, đường, trứng, bơ, bơ thực vật hoặc dầu và muối nở. Chuối có thể được nghiền nhừ hoặc xay nhuyễn bằng cách sử dụng máy xay thực phẩm hoặc máy trộn điện rồi trộn vào hỗn hợp làm bánh. Có thể sử dụng chuối cắt lát để đặt lên trên bánh hoặc trang trí bánh. Để làm món bánh chuối có thể dùng chuối chín nẫu hoặc chín đen. Cũng có thể dùng sô-cô-la kết hợp với chuối để hương vị được hòa quyện, khiến một số người cảm thấy thích thú. Một số loại hạt như óc chó và mác ca có thể trộn với hỗn hợp hoặc đặt lên trên bánh hoặc trang trí bánh.
Kem phủ hoặc tráng men có thể được sử dụng trong quá trình chế biến, có thể bao gồm đồ uống có cồn như rượu bourbon. Bánh chuối có thể được nướng, hoặc chế biến như một loại bánh hấp bằng nồi hấp thực phẩm. Bánh chuối có thể có kết cấu nhão. Nó có thể được chế biến thành bánh nhiều tầng, và có thể dùng hỗn hợp bánh để làm ra bánh muffin và bánh cupcake. Nó cũng có thể được chế biến thành món chay hoặc một món ăn ít chất béo.
Bánh chuối
Bánh chuối cắt lát
Bánh chuối sô-cô-la được trang trí với kem dâu
Bánh chuối được trang trí với chuối cắt lát
Các loại bánh > Trong ẩm thực Trung Quốc

Trong ẩm thực Trung Quốc, bánh chuối là một loại gao (một từ để chỉ các loại bánh làm từ bột mì hấp). Gao Trung Quốc thường được dùng trong bữa chính hoặc bữa xế với trà, và thường không được dùng như món tráng miệng.
Các loại bánh > Trong ẩm thực Việt Nam

Bài chi tiết: Bánh chuối hấp và Chuối chiên
Bánh chuối Việt Nam là một dạng bánh mì pudding, có thể được hấp, nướng, chiên hoặc kết hợp với khoai môn cắt lát.
Các loại bánh > Trong ẩm thực Indonesia

Kue nagasari là một loại bánh chuối hấp phổ biến của Indonesia có thể được chế biến bằng chuối, bột đậu xanh hoặc bột gạo, nước cốt dừa và đường.
Bánh chuối ở Hội An, Việt Nam
Bánh chuối hấp nước cốt dừa
Bánh kue nagasari ở Indonesia
Bánh chuối với sốt đậu đỏ.
Xã Washington, Quận Douglas, Nam Dakota

| Xã Washington Washington Township |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
 Vị trí quận Douglas trong tiểu bang Nam Dakota ở Hoa Kỷ
Xã Washington
Quốc gia: Hoa Kỳ
Tiểu bang: South Dakota
Quận: Quận Douglas
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 131
Múi giờ: CST (UTC-6)
 • Mùa hè (DST): CDT (UTC-5)
Xã Washington (tiếng Anh: Washington Township) là một xã thuộc quận Douglas, tiểu bang Nam Dakota, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 131 người.
Ypsilandra cavaleriei

| Ypsilandra cavaleriei> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Liliales
Họ (familia): Melanthiaceae
Chi (genus): Ypsilandra
Loài (species): Y. cavaleriei
Danh pháp hai phần
Ypsilandra cavaleriei H.Lév. & Vaniot, 1905 
Ypsilandra cavaleriei là một loài thực vật có hoa trong họ Melanthiaceae. Loài này được H.Lév. & Vaniot miêu tả khoa học đầu tiên năm 1905.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Ypsilandra cavaleriei”. Truy cập ngày 20 tháng 7 năm 2013.
Bảo Tạng Vương

| Bảo Tạng Vương |
| --- | --- |
Vua Cao Câu Ly 
Quốc Vương Cao Câu Ly
Trị vì: 642 - 668
Tiền nhiệm: Vinh Lưu Vương
Kế nhiệm: Triều Đại sụp đổ
Thông tin chung
Sinh: 642
Mất: 668
Vương tộc: Dòng họ Cao Triều Tiên
| --- | --- |
Bảo Tạng Vương
Hangul: 보장왕
Hanja: 寶臧王
Romaja quốc ngữ: Bojang-wang
McCune–Reischauer: Pojang-wang
Hán-Việt: Bảo Tạng Vương
| --- | --- |
Bảo Tạng Vương
Hangul: 장, 보장
Hanja: 藏, 寶臧
Romaja quốc ngữ: Jang, Bojang
McCune–Reischauer: Chang, Pojang
Hán-Việt: Tạng, Bảo Tạng
Bảo Tạng Vương (trị vì 642–668) là vị quốc vương thứ 28 và cuối cùng của Cao Câu Ly, vương quốc cực bắc trong Tam Quốc Triều Tiên. Ông được lãnh đạo quân sự Uyên Cái Tô Văn (Yeon Gaesomun) đưa lên ngai vàng. Thời kỳ trị vì của ông chấm dứt khi Cao Câu Ly thất thủ trước liên quân giữa nhà Đường và Tân La.
Bối cảnh

Thời gian trị vì của ông được thuật lại trong hai cuốn sách cuối cùng của tập sử Cao Câu Ly trong Tam quốc sử ký. Bảo Tạng là con trai người đệ của Vinh Lưu Vương. Năm 642, tướng Uyên Cái Tô Văn tiến hành chính biến và giết chết Vinh Lưu Vương cùng nhiều người ủng hộ khác. Bảo Tạng Vương được đưa lên ngôi.
Với mục đích thuyết phục Cao Câu Ly chống lại Bách Tế, Tân La đã cử Kim Xuân Thu đến yêu cầu sự cam kết của quân đội hai bên song Cao Câu Ly đã không đồng ý.
Trong suốt thời gian cai trị của mình, Bảo Tạng Vương được coi là một quốc vương bù nhìn, ngụy trang cho tính hợp pháp của hành vi cai trị quân sự của Uyên Cái Tô Văn. Với sự xúi bẩy của Uyên, Bảo Tạng Vương đã ủng hộ Đạo giáo và ra chỉ dụ đàn áp Phật giáo trong nước, tức quốc giáo trước đó của đất nước. Cao Câu Ly cũng phải trải qua nhiều thảm họa thiên nhiên trong suốt thời kỳ cai trị của ông.
Nỗ lực khôi phục Cao Câu Ly

Nhà Đường phải đối mặt với nhiều vấn đề trong việc cai trị những cư dân Cao Câu Ly, cũng như sự kháng cự của Tân La trước sự hiện diện của Đường tại bán đảo Triều Tiên. Cao An Thắng được Kiếm Mưu Sầm đưa lên ngôi vua tái lập Cao Câu Ly, nhưng sau đó Cao An Thắng giết Kiếm Mưu Sầm và quy hàng Tân La năm 674. Đường Cao Tông phải dời An Đông đô hộ phủ từ Bình Nhưỡng sang Liêu Thành (này là Liêu Ninh, Trung Quốc) thuộc Liêu Đông năm 676, nước Tân La liền xua quân đánh chiếm gần hết bán đảo Triều Tiên từ quân Đường.
Năm 677, vua Đường Cao Tông phong Bảo Tạng Vương, vua cũ của Cao Câu Ly, làm Triều Tiên vương và đô đốc Liêu Đông châu (Hangul: 요동주도독 조선왕 Hanja:遼東州都督朝鮮王, Hán Việt: Liêu Đông châu đô đốc Triều Tiên Vương) của An Đông đô hộ phủ, rồi đưa ông đến An Đông đô hộ phủ ở Liêu Đông nhằm lợi dụng ông trấn an các thế lực phản loạn ở Cao Câu Ly. Còn Tiết Nhân Quý thì bị vua Đường Cao Tông biếm làm Thứ sử Tượng Châu. Sau đó vua Đường Cao Tông lại đổi phủ đô hộ An Đông từ Liêu Thành về Tân Thành (nay là Phú Thuận, Liêu Ninh, Trung Quốc).
Tuy nhiên, Bảo Tạng Vương tiếp tục kích động các cuộc nổi dậy chống lại nhà Đường trong nỗ lực để phục hồi lại Cao Câu Ly, tổ chức những người Cao Câu Ly tị nạn và liên minh với các bộ tộc Mạt Hạt (tổ tiên của người Nữ Chân), lập ra hội Đông Minh Thiên Khí Cái Thế (東明天氣盖世) và liên minh với thủ lĩnh Mạt Hạt là Khất Tứ Bỉ Vũ (Gulsabiwu) tiến hành ám sát quan lại nhà Đường ở An Đông đô hộ phủ tại Liêu Đông. Năm 681 Tiết Nhân Quý phát hiện ra ông là thủ lĩnh của Đông Minh Thiên hội thì tiến hành bắt ông và đàn áp Đông Minh Thiên hội. Tiết Nhân Quý áp giải ông sang nhà Đường lần 2 để trị tội. Thấy ông bị bệnh nặng trên đường đi và sắp chết, Võ hoàng hậu (khi đó đang nắm quyền hành nhà Đường do Đường Cao Tông thường xuyên bị bệnh) không xử trảm ông như ý định ban đầu mà cho lưu đày ông đến Tứ Xuyên trong năm 681. Ông mất một năm sau đó (năm 682).
Bởi Bảo Tạng Vương là vị quốc vương cuối cùng của Cao Câu Ly, ông không được phong miếu hiệu sau khi mất.
Nhà Tuỳ từng tấn công Cao Câu Ly vào 598, 612, 613 & 614 nhưng đều thất bại. Bản đồ trên mô tả các mũi tấn công của quân Đường năm 645. Nhà Đường còn thực hiện các cuộc viễn chinh khác vào năm 661, 667 & 668 trước khi bình định hoàn toàn bán đảo Triều Tiên.
Bắc Kordofan

| Bắc Kordofan شمال كردفان Šamāl Kurdufān |
| --- | --- |
—  Bang  —
 
Bưu thiếp có hình những con lạc đà ở El-Obeid (1966)
  Hiệu kỳ Ấn chương
 Vị trí ở Sudan
Bắc Kordofan
Quốc gia:  Sudan
Vùng: Kordofan
Thủ phủ: El-Obeid
Chính quyền
 • Thống đốc: Trống
Diện tích
 • Tổng cộng: 185.302 km2 (71,546 mi2)
Dân số (2006)
 • Tổng cộng: 2.529.370
Múi giờ: CAT (UTC+2)
Mã ISO 3166: SD-KN 
HDI (2017): 0.463 thấp
Bắc Kordofan (tiếng Ả Rập: شمال كردفان‎, Šamāl Kurdufān) là một trong 18 wilayat (bang) của Sudan. Nó có diện tích 185.302 km2 và dân số là 3.340.000 người theo ước tính năm 2011. El-Obeid là thủ phủ của bang.
Bắc Kordofan chủ yếu có khí hậu hoang mạc khô cằn.
Lịch sử

Trong nhiều thế kỷ, Bắc Kordofan là nơi sinh sống của những người du mục chăn gia súc, chủ yếu là các bộ tộc Dar Hamid, Dar Hamar, Guamaa, Kababish, Bideriya, Shwehat và Yazeed. Khu vực này đã xảy ra hạn hán gần như liên tục kể từ giữa những năm 1960. Việc phá rừng dẫn đến sự suy giảm của thảm thực vật tự nhiên. Các tổ chức phi chính phủ làm việc tại các làng trong vùng đã cố gắng khắc phục thiệt hại bằng việc nâng cao thu nhập cho phụ nữ. Việc tập huấn lao động được đẩy mạnh và một hệ thống năng lượng mặt trời được thiết lập. Các tổ chức phi chính phủ nhận ra rằng các dự án dài hạn cần sự hỗ trợ từ chính phủ và các cơ quan lớn.
Theo Hiệp định Hòa bình Toàn diện được ký kết năm 2005, bang Tây Kordofan bị bãi bỏ và sáp nhập vào Bắc Kordofan, nhưng đến năm 2013 thì được tái lập.
Thành phố và thị trấn

Al-Ubayyid
Al-Nuhud
Er Rahad
Umm Ruwaba
Bara
Gibaish
Sodari
Abu Zabad
Umm Dam
Người nổi tiếng

Hawa Al-Tagtaga - ca sĩ, nhà hoạt động chính trị
Allocotocera

| Allocotocera |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Diptera
Họ (familia): Mycetophilidae
Chi (genus): Allocotocera Mik 1886
Allocotocera là một chi ruồi thuộc họ Mycetophilidae. Một trong các loài thuộc chi này được tìm thấy ở châu Âu.
Các loài

Allocotocera pulchella (Curtis, 1837)
Ypsilandra thibetica

| Ypsilandra thibetica |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Liliales
Họ (familia): Melanthiaceae
Chi (genus): Ypsilandra
Loài (species): Y. thibetica
Danh pháp hai phần
Ypsilandra thibetica Franch., 1888 
Ypsilandra thibetica là một loài thực vật có hoa trong họ Melanthiaceae. Loài này được Franch. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1888.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Ypsilandra thibetica”. Truy cập ngày 20 tháng 7 năm 2013.