stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Louis XIV của Pháp
Trực tiếp nắm quyền và cải cách > Mối quan hệ với các thuộc địa lớn

Những cải cách pháp lý của Louis XIV đã được ban hành trong các Sắc lệnh lớn (tiếng Pháp: Grande ordonnance) của ông. Trước đó, nước Pháp là một mớ hỗn độn các hệ thống pháp luật, với nhiều chế độ pháp lý truyền thống đã tồn tại ở các tỉnh và hai hệ thống pháp luật cùng tồn tại—luật tục ở phía bắc và luật dân sự La Mã ở phía nam. Grande Ordonnance de Procédure Civile năm 1667, hay còn gọi là Bộ luật Louis, là một bộ luật toàn diện áp đặt quy định thống nhất về thủ tục dân sự trên toàn vương quốc. Trong đó, nó quy định hồ sơ rửa tội, kết hôn và tử vong sẽ được ghi trong sổ đăng ký của nhà nước chứ không phải của nhà thờ, và nó quy định chặt chẽ quyền tái thẩm của Parlements. Bộ luật Louis sau đó đã trở thành cơ sở cho Bộ luật Napoleon, sau đó truyền cảm hứng cho nhiều bộ luật hiện đại ở khắp thế giới.
Một trong những sắc lệnh khét tiếng hơn của Louis là Grande Ordonnance sur les Colonies năm 1685, hay còn gọi là Bộ luật Noir (bộ luật Đen). Mặc dù cho phép chế độ nô lệ tồn tại, nhưng nó đã cố gắng nhân bản hóa việc thực hành này bằng cách cấm việc chia cắt các gia đình nô lệ. Ngoài ra, tại các thuộc địa, chỉ những người theo Công giáo La Mã mới được sở hữu nô lệ và những người này phải được rửa tội.
Louis XIV mở rộng quyền lực cai trị của mình thông qua một số hội đồng cấp nhà nước:
Conseil d'en haut ("Hội đồng cấp cao", liên quan đến các vấn đề quan trọng nhất của nhà nước) — bao gồm nhà vua, vương thái tử, tổng kiểm soát tài chính và các bộ trưởng phụ trách các bộ khác nhau. Các thành viên của hội đồng đó được gọi là bộ trưởng nhà nước.
Conseil des dépêches ("Hội đồng thông điệp", liên quan đến các thông báo và báo cáo hành chính từ các tỉnh).
Conseil de Conscience ("Hội đồng lương tâm", liên quan đến các vấn đề tôn giáo và bổ nhiệm giám mục).
Conseil royal des financials ("Hội đồng tài chính hoàng gia") do "chef du conseil des financials" (một chức danh danh dự trong hầu hết các trường hợp) đứng đầu, đây là một trong số ít chức danh trong hội đồng dành cho tầng lớp quý tộc cao cấp.
Những cuộc chiến tranh đầu tiên ở các nước vùng đất thấp

Bài chi tiết: Chiến tranh phân quyền và Chiến tranh Pháp – Hà Lan
Những cuộc chiến tranh đầu tiên ở các nước vùng đất thấp > Tây Ban Nha

Cái chết của người cậu ruột cũng là cha vợ của Louis XIV là Vua Felipe IV của Tây Ban Nha vào năm 1665 đã thúc đẩy Chiến tranh Phân quyền (Guerre de Dévolution). Năm 1660, Louis đã kết hôn với con gái cả của Felipe IV là María Teresa của Tây Ban Nha, theo một trong những điều khoản của Hiệp ước Pyrenees năm 1659. Hiệp ước hôn nhân nêu rõ rằng Vương nữ María Teresa phải từ bỏ mọi yêu sách đối với lãnh thổ Tây Ban Nha cho chính bà và tất cả con cháu của bà. Tuy nhiên, Mazarin và Lionne đã đưa ra điều kiện từ bỏ quyền thừa kế là Tây Ban Nha phải trả 500.000 écu cho Pháp, số tiền này được xem là của hồi môn của vương nữ. Nhưng trên thực tế, Tây Ban Nha chưa bao giờ thanh toán khoản này cho Pháp, và chính điều này đã đóng một vai trò quan trọng trong việc Louis XIV thuyết phục người em trai cùng cha khác mẹ của María Teresa là Carlos II để lại Đế chế Tây Ban Nha cho Vương tôn Philip, Công tước xứ Anjou (sau này là Felipe V của Tây Ban Nha), cháu nội của Louis XIV và María Teresa.
Chiến tranh Phân quyền không tập trung vào việc ép Tây Ban Nha trả của hồi môn cho Pháp; thay vào đó, Louis XIV xem đây là cái cớ để ông vô hiệu hóa việc María Teresa từ bỏ yêu sách thừa kế của bà, cho phép đất đai "chuyển giao" cho hậu duệ của hai người. Ở Công quốc Brabant (vị trí của vùng đất đang tranh chấp), theo truyền thống, con cái của cuộc hôn nhân đầu tiên vẫn được đảm bảo quyền thừa kế cho dù cha mẹ ly dị và đã tái hôn với người khác. Vợ của Louis là con gái của Filipe IV từ cuộc hôn nhân đầu tiên của ông, trong khi vị vua mới của Tây Ban Nha, Carlos II, là con trai của ông từ cuộc hôn nhân sau đó. Do đó, Brabant được cho là sẽ "chuyển giao" cho María Teresa, biện minh cho việc Pháp tấn công Hà Lan thuộc Tây Ban Nha.
Những cuộc chiến tranh đầu tiên ở các nước vùng đất thấp > Quan hệ ngoài châu Âu và các thuộc địa

Các thuộc địa của Pháp đã gia tăng ở châu Phi, châu Mỹ và châu Á trong thời kỳ trị vì của Louis XIV, và các nhà thám hiểm người Pháp đã có những khám phá quan trọng ở Bắc Mỹ. Năm 1673, Louis Jolliet và Jacques Marquette đã phát hiện ra sông Mississippi. Năm 1682, René-Robert Cavelier, Sieur de La Salle, đã đi dọc theo sông Mississippi từ Bắc xuống Nam, đến Vịnh Mexico và tuyên bố lưu vực sông Mississippi rộng lớn được đặt theo tên của Vua Louis XIV, gọi nó là Louisiane. Các trạm giao dịch thương mại của Pháp cũng được thành lập tại Chandernagore và Pondicherry của tiểu lục địa Ấn Độ, và ở Île Bourbon ngoài khơi của Đông Phi. Trên khắp các khu vực này, Louis và Colbert đã bắt tay vào một chương trình kiến ​​trúc và quy hoạch đô thị rộng lớn nhằm phản ánh phong cách của Versailles, Paris và 'gloire' của Vương quốc Pháp.
Trong khi đó, quan hệ ngoại giao đã được mở rộng với các quốc gia xa xôi hơn về phía Đông. Năm 1669, Suleiman Aga đã dẫn theo một đoàn sứ thần của Đế quốc Ottoman đến Pháp để khôi phục lại Liên minh Pháp-Ottoman. Sau đó, vào năm 1682, sau khi tiếp đón đoàn sứ thần Maroc của Mohammed Tenim tại Pháp, Moulay Ismail, Sultan của Morocco, đã cho phép Pháp mở các cơ sở thương mại và lãnh sự trên lãnh thổ của mình. Năm 1699, Louis một lần nữa tiếp đón sứ thần Maroc là Abdallah bin Aisha, và năm 1715, ông tiếp đón đoàn sứ thần Ba Tư do Mohammad Reza Beg dẫn đầu.
Ở xa hơn, Vương quốc Siam đã phái một đoàn sứ thần đến Pháp vào năm 1684, được người Pháp đáp lại một cách nhiệt thành, một năm sau đó Louis XIV đã cử Alexandre, Chevalier de Chaumont đến Siam. Đến lượt mình, một đoàn sứ thần Siam khác do Kosa Pan dẫn đầu, được tiếp đón nồng hậu tại Versailles vào năm 1686. Sau đó, Louis đã phái một đoàn sứ khác đến Siam vào năm 1687, dưới quyền của Simon de la Loubère, và ảnh hưởng của Pháp ngày càng tăng tại triều đình Siam, nơi đã cấp cho Pháp một căn cứ hải quân tại Mergui (ngày nay là Myeik, Myanmar). Tuy nhiên, cái chết của Narai, Vua của Ayutthaya, vụ hành quyết bộ trưởng thân Pháp Constantine Phaulkon và cuộc bao vây Bangkok năm 1688 đã chấm dứt kỷ nguyên ảnh hưởng của Pháp vào nước này.
Pháp cũng đã cố gắng tham gia tích cực vào các phái bộ truyền giáo của Dòng Tên đến Đế chế Đại Thanh. Để phá vỡ sự thống trị của Bồ Đào Nha ở đó, Louis đã cử các nhà truyền giáo Dòng Tên đến triều đình của Hoàng đế Khang Hy vào năm 1685: Jean de Fontaney, Joachim Bouvet, Jean-François Gerbillon, Louis Le Comte và Claude de Visdelou. Louis cũng đã tiếp một tu sĩ Dòng Tên người Đại Thanh là Michael Shen Fu-Tsung, tại Versailles vào năm 1684. Hơn nữa, thủ thư và biên dịch viên của Louis là Arcadio Huang là người Trung Quốc.
Đỉnh cao của quyền lực > Nước Pháp là tâm điểm của chiến tranh

Dưới thời Louis XIV, Vương quốc Pháp là một cường quốc hàng đầu ở châu Âu và hầu hết các cuộc chiến đều xoay quanh tính hiếu chiến của vương quốc này. Không có quốc gia châu Âu nào vượt qua Pháp về dân số và có thể sánh được với sự giàu có của nó, ngoài ra, nó còn có một quân đội chuyên nghiệp và mạnh mẽ. Pháp đã phần lớn tránh được sự tàn phá của Chiến tranh Ba mươi năm. Điểm yếu của nước này bao gồm hệ thống tài chính kém hiệu quả, phải chịu áp lực lớn để chi trả cho các cuộc phiêu lưu quân sự, và xu hướng liên minh chống lại nước này của hầu hết các cường quốc khác.
Trong thời kỳ trị vì của Louis, Pháp đã tiến hành 3 cuộc chiến tranh lớn: Chiến tranh Pháp-Hà Lan, Chiến tranh Chín năm và Chiến tranh Kế vị Tây Ban Nha. Ngoài ra còn có hai cuộc xung đột nhỏ hơn: Chiến tranh Phân quyền (Guerre de Dévolution) và Chiến tranh Tái hợp (Guerre des Réunions). Các cuộc chiến tranh này rất tốn kém nhưng đã định hình chính sách đối ngoại của Louis XIV và chính tính cách của ông đã định hình cách tiếp cận của ông. Được thúc đẩy "bằng sự kết hợp giữa thương mại, trả thù và khiêu khích", Louis cảm thấy rằng chiến tranh là cách lý tưởng để nâng cao vinh quang của mình. Trong thời bình, ông tập trung vào việc chuẩn bị cho các cuộc chiến tranh tiếp theo. Ông ra lệnh cho các nhà ngoại giao của mình rằng nhiệm vụ của họ là tạo ra lợi thế chiến thuật và chiến lược cho quân đội Pháp. Đến năm 1695, Pháp vẫn giữ được phần lớn quyền thống trị của mình nhưng đã mất quyền kiểm soát vùng biển vào tay Vương quốc Anh và Cộng hòa Hà Lan, và hầu hết các quốc gia, cả Tin Lành và Công giáo, đều liên minh chống lại Pháp. Sébastien Le Prestre de Vauban, nhà chiến lược quân sự hàng đầu của Pháp, đã cảnh báo Louis vào năm 1689 rằng một "Liên minh" thù địch trên biển sẽ là quá mạnh đối với Pháp. Ông khuyến nghị Pháp nên phản công bằng cách cấp phép cho các tàu buôn của Pháp quyền tấn công và bắt giữ các tàu buôn của đối phương trong khi tránh xa hải quân của họ:
Vauban bi quan về những người được gọi là bạn bè và đồng minh của Pháp:
Chiến tranh Chín năm

Bài chi tiết: Chiến tranh Chín năm
Chiến tranh Chín năm > Hòa bình của Ryswick

Hòa ước Ryswick đã chấm dứt Chiến tranh Liên minh Augsburg và giải tán Đại Liên minh. Bằng cách thao túng sự ganh đua và nghi ngờ giữa các thành viên trong liên mihn, Louis đã chia rẽ kẻ thù và phá vỡ quyền lực của họ.
Hiệp ước mang lại nhiều lợi ích cho nước Pháp. Louis đảm bảo chủ quyền vĩnh viễn của Pháp đối với toàn bộ Alsace, bao gồm cả Strasbourg, và thiết lập sông Rhein là biên giới Pháp-Đức (cho đến ngày nay). Pondichéry và Acadia đã được trả lại cho Pháp, và việc Louis sở hữu Saint-Domingue trên thực tế được công nhận là hợp pháp. Tuy nhiên, ông đã trả lại Catalonia và hầu hết Reunion.
Ưu thế quân sự của Pháp có thể đã cho phép ông thúc đẩy các điều khoản có lợi hơn. Do đó, sự hào phóng của ông đối với Tây Ban Nha liên quan đến Catalonia đã được coi là một sự nhượng bộ để nuôi dưỡng tình cảm thân Pháp và cuối cùng có thể đã khiến Vua Carlos II của Tây Ban Nha chỉ định cháu nội của Louis là Vương tôn Philip, Công tước xứ Anjou làm người thừa kế ngai vàng Tây Ban Nha. Để đổi lấy khoản bồi thường tài chính, Pháp đã từ bỏ quyền lợi của mình ở Tuyển hầu xứ Köln và Tuyển hầu xứ Pfalz. Công quốc Lorraine, nơi bị người Pháp chiếm đóng từ năm 1670, đã được trả lại cho Công tước Leopold, mặc dù quân đội Pháp được quyền hành quân qua lãnh thổ công quốc, nhưng nó không còn là của Pháp. William và Mary được công nhận là đồng quân chủ của Anh, và Louis đã rút lại sự ủng hộ đối với cựu vương James II của Anh. Cộng hòa Hà Lan được trao quyền đồn trú tại các pháo đài ở Hà Lan thuộc Tây Ban Nha, đóng vai trò như một rào cản bảo vệ chống lại sự xâm lược có thể xảy ra của Pháp trong tương lai. Mặc dù ở một số khía cạnh, Hòa ước Ryswick có vẻ là một thất bại về mặt ngoại giao đối với Louis vì ông đã không đưa được những thân vương chư hầu vào quyền kiểm soát Tuyển hầu xứ Pfalz hoặc Tuyển hầu xứ Köln, nhưng ông đã thực hiện được nhiều mục tiêu đặt ra trong tối hậu thư năm 1688 của mình. Trong mọi trường hợp, hòa bình vào năm 1697 là điều Louis mong muốn, vì nước Pháp đã kiệt quệ vì chiến tranh.
Chiến tranh Kế vị Tây Ban Nha

Bài chi tiết: Chiến tranh Kế vị Tây Ban Nha
Chiến tranh Kế vị Tây Ban Nha > Nguyên nhân và sự phát triển của chiến tranh

Vào thời điểm Hòa ước Ryswick được ký kết, quyền kế vị của Tây Ban Nha đã trở thành mối quan tâm của các nhà lãnh đạo châu Âu trong hơn 40 năm. Vua Carlos II của Tây Ban Nha cai trị một đế chế rộng lớn bao gồm Tây Ban Nha, Vương quốc Napoli, Vương quốc Sicilia, Công quốc Milan, Hà Lan thuộc Tây Ban Nha và nhiều thuộc địa của Tây Ban Nha ở châu Mỹ. Tuy nhiên, ông không có con và do đó không có người thừa kế trực tiếp.
Những người yêu sách quyền thừa kế đối với ngai vàng của Tây Ban Nha thuộc về các gia đình cầm quyền của Pháp và Áo. Yêu cầu của Pháp bắt nguồn từ mẹ của Louis XIV là Anne của Áo (chị gái của Felipe IV của Tây Ban Nha) và vợ ông là María Teresa của Tây Ban Nha (con gái lớn của Felipe IV). Dựa trên luật về quyền thừa kế, Pháp có lợi thế tốt hơn về quyền thừa kế, vì nó bắt nguồn từ những người con gái lớn nhất trong hai thế hệ. Tuy nhiên, trong các hợp đồng hôn nhân, các nữ thừa kế đã chấp nhận từ bỏ quyền kế vị của mình, chính điều này đã làm phức tạp trong vấn đề thừa kế. Tuy nhiên, trong trường hợp của María Teresa, việc từ bỏ được coi là bị vô hiệu do Tây Ban Nha vi phạm hợp đồng hôn nhân. Ngược lại, không có sự từ bỏ nào làm ảnh hưởng đến yêu cầu quyền kế vị của con trai Hoàng đế Leopold I là Karl, Đại công tước của Áo, cháu trai của María Ana của Tây Ban Nha, con gái út của Felipe III. Người Anh và người Hà Lan lo sợ rằng một vị vua Tây Ban Nha gốc Pháp hoặc Áo sẽ đe dọa đến sự cân bằng quyền lực và do đó đã ưu tiên quyền kế vị của Thân vương xứ Bayern là Joseph Ferdinand, cháu trai của Hoàng đế Leopold I thông qua người vợ đầu tiên của ông là Margarita Teresa của Tây Ban Nha (con gái út của Felipe IV).
Trong nỗ lực tránh chiến tranh, Louis đã ký Hiệp ước Hague với William III của Anh vào năm 1698. Thỏa thuận này chia các lãnh thổ bán đảo Ý của Tây Ban Nha cho con trai của Louis XVI là Grand Dauphin và Đại công tước Karl, phần còn lại của đế chế được trao cho Joseph Ferdinand. William III đã đồng ý cho phép các lãnh thổ mới của Dauphin trở thành một phần của Pháp khi người này kế vị ngai vàng của cha mình. Tuy nhiên, những người ký kết đã không tham khảo ý kiến ​​của Tây Ban Nha, và Carlos II của Tây Ban Nha đã phản đối mạnh mẽ việc chia cắt đế chế của mình. Năm 1699, ông đã xác nhận lại di chúc năm 1693 của mình, trong đó đưa Joseph Ferdinand trở thành người kế vị duy nhất của ông.
Chỉ 6 tháng sau, Joseph Ferdinand qua đời. Do đó, vào năm 1700, Louis và William III lại ký kết một thỏa thuận phân chia mới thông qua Hiệp ước London. Hiệp ước này phân chia Tây Ban Nha, Vùng đất thấp và các thuộc địa của Tây Ban Nha cho Đại công tước Karl. Dauphin của Pháp sẽ nhận được tất cả các vùng lãnh thổ trên bán đảo Ý thuộc Tây Ban Nha. Carlos II thừa nhận rằng đế chế của ông chỉ có thể không bị chia cắt bằng cách để lại toàn bộ cho một thành viên thuộc hoàng gia Pháp hoặc một thành viên Nhà Habsburg. Dưới áp lực của người vợ gốc Đức của mình là Maria Anna xứ Neuburg, Carlos II đã chỉ định Đại công tước Karl là người thừa kế duy nhất của mình.
Chiến tranh Kế vị Tây Ban Nha > Bắt đầu giao tranh

Ngay cả trước khi chiến tranh chính thức xảy ra, các cuộc xung đột đã bắt đầu với sự xâm lược của Đế quốc La Mã Thần thánh vào Bán đảo Ý. Chiến tranh Kế vị Tây Ban Nha kéo dài gần như cho đến khi Louis qua đời, gây tổn thất lớn cho ông và Vương quốc Pháp.
Cuộc chiến bắt đầu với những thành công của Pháp, nhưng tài năng của John Churchill, Công tước thứ 1 xứ Marlborough và Thân vương Eugene xứ Savoy đã ngăn chặn mạch chiến thắng này và phá vỡ huyền thoại về sự bất khả chiến bại của Pháp. Bộ đôi này đã cho phép Tuyển hầu xứ Pfalz và Áo chiếm đóng Bayern sau chiến thắng của họ tại Trận Blenheim. Maximilian II Emanuel, Tuyển hầu xứ Bayern, đã phải chạy trốn đến Hà Lan thuộc Tây Ban Nha. Tác động của chiến thắng này đã giành được sự ủng hộ của Bồ Đào Nha và Savoia. Sau đó, Trận Ramillies đã trao Vùng đất thấp cho Đồng minh, và Trận Torino đã buộc Louis rút khỏi Bán đảo Ý, để lại nơi này cho lực lượng Đồng minh. Công tước xứ Marlborough và Thân vương Eugene đã gặp lại nhau tại Trận Oudenarde, cho phép họ xâm lược Pháp.
Pháp đã thiết lập liên lạc với Francis II Rákóczi và hứa sẽ hỗ trợ nếu ông ủng hộ sự nghiệp giành độc lập của Hungary.
Thất bại trên chiến trường, nạn đói và nợ nần chồng chất đã làm suy yếu Vương quốc Pháp rất nhiều. Từ năm 1693 đến năm 1710, hơn 2 triệu người đã chết trong hai nạn đói, mọi việc trở nên tồi tệ hơn khi các đội quân thiếu lương thực đã chiếm giữ nguồn cung cấp lương thực từ các ngôi làng. Trong cơn tuyệt vọng, Louis đã ra lệnh xâm lược đảo Guernsey của Anh vào mùa thu năm 1704, với mục đích đột kích vào vụ thu hoạch bội thu của họ. Vào mùa đông năm 1708–09, ông sẵn sàng chấp nhận thiết lập hòa bình bằng mọi giá. Ông đồng ý đề nghệ của đồng minh, rằng toàn bộ đế chế Tây Ban Nha sẽ thuộc về Đại công tước Karl, và cũng đồng ý quay trở lại biên giới được thiết lập trong Hòa ước Westphalia, từ bỏ tất cả các lãnh thổ mà ông đã giành được trong hơn 60 năm qua. Nhưng ông không thể hứa rằng Felipe V sẽ chấp nhận các điều khoản này, vì vậy Đồng minh yêu cầu Louis đơn phương thuyết phục cháu trai của mình. Nếu Louis không thể đạt được điều này trong năm đó, chiến tranh sẽ tiếp tục. Louis sẽ không chấp nhận các điều khoản này.
Chiến tranh Kế vị Tây Ban Nha > Điểm chuyển hướng

Louis XIV được miêu tả trên một Louis d'or năm 1709
Các giai đoạn cuối của Chiến tranh Kế vị Tây Ban Nha chứng minh rằng Đồng minh không thể duy trì việc Đại công tước Karl ở lại Tây Ban Nha cũng giống như Pháp không thể giữ lại toàn bộ tài sản thừa kế của Tây Ban Nha cho Felipe V. Đồng minh đã bị trục xuất khỏi miền trung Tây Ban Nha sau chiến thắng của Pháp-Tây Ban Nha tại các Trận Villaviciosa và Trận Brihuega năm 1710. Các lực lượng Pháp ở những nơi khác vẫn ngoan cường bất chấp thất bại của họ. Đồng minh đã phải chịu một Chiến thắng kiểu Pyrros tại Trận Malplaquet với 21.000 thương vong, gấp đôi so với quân Pháp. Cuối cùng, Pháp đã lấy lại được lòng tự hào quân sự của mình với chiến thắng quyết định tại Trận Denain năm 1712.
Những thành công quân sự của Pháp cuối chiến tranh kế vị diễn ra trong bối cảnh tình hình chính trị ở Áo đã thay đổi. Năm 1705, Hoàng đế Leopold I của Thánh chế La Mã qua đời. Con trai cả và người kế vị của ông, Đại công tước Joseph, đã kế vị ông vào năm 1711. Người thừa kế của ông không ai khác chính là Đại công tước Karl, người đã giành được quyền kiểm soát toàn bộ đất đai của anh trai mình ở Áo. Nếu đế chế Tây Ban Nha sau đó rơi vào tay ông, nó sẽ hồi sinh một lãnh thổ rộng lớn như của Hoàng đế La Mã Thần thánh Karl V ở thế kỷ XVI. Đối với các cường quốc hàng hải Anh và Cộng hòa Hà Lan, điều này sẽ bất lợi, vì thế họ mong muốn trao Tây Ban Nha cho Pháp.
Chiến tranh Kế vị Tây Ban Nha > Cái kết của hòa bình

Do quan điểm mới mẻ của Anh về cán cân quyền lực ở châu Âu, các cuộc đàm phán Anh-Pháp đã bắt đầu, lên đến đỉnh điểm là Hòa ước Utrecht năm 1713 giữa Louis, Felipe V của Tây Ban Nha, Anne I của Anh và Cộng hòa Hà Lan. Năm 1714, sau khi mất Landau và Freiburg, Hoàng đế La Mã Thần thánh cũng đã ký kết hòa ước với Pháp trong các Hiệp ước Rastatt và Hiệp ước Baden (1714).
Trong thỏa thuận chung, Felipe V giữ lại Tây Ban Nha và các thuộc địa của nước này ở châu Mỹ, trong khi Áo tiếp nhận Hà Lan của Tây Ban Nha và chia lãnh thổ Tây Ban Nha trên Bán đảo Ý với Savoia. Anh giữ Gibraltar và Menorca. Louis đồng ý rút lại sự ủng hộ của mình đối với James Stuart, con trai của cựu vương James II và là người đòi quyền thừa kế ngai vàng của Anh-Ireland, và nhượng Newfoundland, Rupert's Land và Acadia ở châu Mỹ cho Anne I của Anh. Anh được hưởng lợi nhiều nhất từ ​​hiệp ước này, nhưng các điều khoản cuối cùng có lợi hơn nhiều cho Pháp so với những điều khoản được thảo luận trong các cuộc đàm phán hòa bình vào năm 1709 và 1710. Pháp vẫn giữ lại Île-Saint-Jean và Île Royale, và Louis đã giành được một số vùng lãnh thổ nhỏ ở châu Âu, chẳng hạn như Thân vương quốc Orange và Thung lũng Ubaye, bao phủ các đèo xuyên dãy Anpơ vào Ý. Nhờ Louis, các đồng minh của ông là Tuyển hầu xứ Bayern và Tuyển hầu xứ Köln đã được khôi phục lại tình trạng như trước chiến tranh.
Cuộc sống cá nhân > Hôn nhân và hậu duệ

Louis và vợ là María Teresa của Tây Ban Nha có 6 người con từ cuộc hôn nhân được ký kết vào năm 1660. Tuy nhiên, chỉ có người con cả, sống sót đến tuổi trưởng thành: Louis, le Grand Dauphin, được gọi là Monseigneur. Maria Theresa qua đời vào năm 1683, khi đó Louis XIV nhận xét rằng bà chưa bao giờ khiến ông cảm thấy khó chịu trong bất kỳ trường hợp nào.
Mặc dù có bằng chứng cho thấy rằng Louis và vợ có tình cảm ngay từ khi ký kết hôn nhân, tuy nhiên Louis chưa bao giờ chung thủy với bà. Ông đã có một loạt tình nhân, cả chính thức và không chính thức. Trong số những người được ghi chép rõ ràng hơn có Louise de La Vallière (người mà ông có năm người con; 1661–1667), Bonne de Pons d'Heudicourt (1665), Catherine Charlotte de Gramont (1665), Françoise-Athénaïs de Rochechouart de Mortemart (người mà ông có bảy người con; 1667–1680), Anne de Rohan-Chabot (1669–1675), Claude de Vin des Œillets (một người con sinh năm 1676), Isabelle de Ludres (1675–1678), và Marie Angélique de Scorailles (1679–1681), người đã qua đời ở tuổi 19 khi sinh con. Thông qua những mối quan hệ này, ông đã sinh ra nhiều đứa con ngoài giá thú, hầu hết trong số đó ông đã dàn xếp các cuộc hôn nhân với các thành viên của các chi nhánh hoàng gia.
Louis tỏ ra tương đối chung thủy với người vợ thứ hai của mình là Françoise d'Aubigné, Nữ hầu tước xứ Maintenon. Lần đầu tiên ông gặp bà thông qua công việc chăm sóc con cái của ông với tình nhân Madame de Montespan, lưu ý đến sự chăm sóc mà bà dành cho người con trai mà ông rất yêu thích, Louis Auguste, Công tước xứ Maine. Lúc đầu, nhà vua đã bị từ chối bởi việc thực hành tôn giáo nghiêm ngặt của bà, nhưng ông đã hài lòng với bà thông qua sự chăm sóc của bà dành cho con cái của ông.
Khi Louis XIV hợp pháp hóa những người con của ông với Madame de Montespan vào ngày 20 tháng 12 năm 1673, Françoise d'Aubigné trở thành nữ gia sư hoàng gia tại Saint-Germain. Với tư cách là nữ gia sư, bà là một trong số rất ít người được phép nói chuyện với Louis như một người bình đẳng, không có giới hạn. Người ta tin rằng họ đã kết hôn bí mật tại Versailles khoảng ngày 10 tháng 10 năm 1683 hoặc tháng 1 năm 1684. Cuộc hôn nhân này, mặc dù không bao giờ được công bố, nhưng nó được xem là một bí mật công khai và kéo dài cho đến khi Louis qua đời.
Cuộc sống cá nhân > Lòng sùng đạo và tôn giáo

Louis là một vị vua sùng đạo, ông tự coi mình là người đứng đầu trong việc bảo vệ Giáo hội Công giáo tại Pháp. Ông thực hiện các nghi lễ hàng ngày bất kể ông đang ở đâu, tuân theo lịch phụng vụ một cách thường xuyên. Dưới ảnh hưởng của người vợ thứ hai rất sùng đạo, ông trở nên mạnh mẽ hơn nhiều trong việc thực hành đức tin Công giáo của mình. Điều này bao gồm lệnh cấm biểu diễn opera và hài kịch trong Mùa Chay.
Vào giai đoạn giữa và cuối triều đại của mình, trung tâm cho các nghi lễ tôn giáo của Nhà vua thường là Chapelle Royale tại Versailles. Sự phô trương là một đặc điểm nổi bật của Thánh lễ hàng ngày, các lễ kỷ niệm hàng năm, chẳng hạn như Tuần Thánh và các nghi lễ đặc biệt. Louis thành lập Hội Thừa sai Paris, nhưng liên minh không chính thức của ông với Đế quốc Ottoman đã bị chỉ trích vì làm suy yếu Cơ đốc giáo.
Hình ảnh và biểu tượng

Ít có nhà cai trị nào trong lịch sử thế giới kỷ niệm bản thân theo cách hoành tráng như Louis XIV. Ông đã xây dựng hình ảnh của mình như Vua Mặt trời (le Roi Soleil), trung tâm của vũ trụ "không ai sánh bằng". Louis đã sử dụng nghi lễ của triều đình và nghệ thuật để xác nhận và tăng cường quyền kiểm soát của mình đối với nước Pháp. Với sự bảo trợ của nhà vua, Colbert đã thiết lập ngay từ đầu triều đại Louis XIV một hệ thống tập trung và được thể chế hóa để tạo ra và duy trì hình ảnh hoàng gia. Do đó, Nhà vua được miêu tả phần lớn trong sự uy nghiêm với lễ phục hoặc uy dũng trong các trận chiến, đặc biệt là chống lại Tây Ban Nha. Hình ảnh về nhà vua này được tìm thấy trong nhiều phương tiện biểu đạt nghệ thuật, chẳng hạn như hội họa, điêu khắc, sân khấu, khiêu vũ, âm nhạc và các cuốn niên giám tuyên truyền của hoàng gia đến đông đảo dân chúng.