stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Chiến dịch Ke
Chú thích > Nguồn tham khảo > Sách

Lê Vinh Quốc-Huỳnh Văn Tòng (1991). Cuộc chiến tranh Thái Bình Dương (1941-1945) - Quyển 1. Nhà xuất bản Giáo dục.
Lê Vinh Quốc-Huỳnh Văn Tòng (2000). Cuộc chiến tranh Thái Bình Dương (1941-1945) - Quyển 2. Việt Nam: Nhà xuất bản Giáo dục.
Brown, David (1990). Warship Losses of World War Two. Nhà xuất bản Học viện Hải quân. ISBN 1-55750-914-X.
Crenshaw, Russell Sydnor (1998). South Pacific Destroyer: The Battle for the Solomons from Savo Island to Vella Gulf. Nhà xuất bản Học viện Hải quân. ISBN 1-55750-136-X.
D'Albas, Andrieu (1965). Death of a Navy: Japanese Naval Action in World War II. Devin-Adair Pub. ISBN 0-8159-5302-X.
Dull, Paul S. (1978). A Battle History of the Imperial Japanese Navy, 1941-1945. Nhà xuất bản Học viện Hải quân. ISBN 0-87021-097-1.
Frank, Richard B. (1990). Guadalcanal: The Definitive Account of the Landmark Battle. New York: Penguin Group. ISBN 0-14-016561-4.
Griffith, Samuel B. (1963). The Battle for Guadalcanal. Champaign, Illinois, Mỹ: Nhà xuất bản Đại học Illinois. ISBN 0-252-06891-2.
Hayashi, Saburo (1959). Kogun: The Japanese Army in the Pacific War. Marine Corps Association. ASIN B000ID3YRK.
Jersey, Stanley Coleman (2008). Hell's Islands: The Untold Story of Guadalcanal. College Station, Texas: Nhà xuất bản Đại học Texas A&M. ISBN 1-58544-616-5.
Morison, Samuel Eliot (1958). The Struggle for Guadalcanal, August 1942 – February 1943, tập 5 của History of United States Naval Operations in World War II. Boston: Little, Brown and Company. ISBN 0-316-58305-7.
Rottman, Gordon L. (2005). Japanese Army in World War II: The South Pacific and New Guinea, 1942-43. Dr. Duncan Anderson (consultant editor). Oxford và New York: Osprey. ISBN 1-84176-870-7.
Tagaya, Osamu (2001). Mitsubishi Type 1 "Rikko" 'Betty' Units of World War 2. New York: Osprey. ISBN 978-1-84176-082-7.
Toland, John (2003 (1970)). The Rising Sun: The Decline and Fall of the Japanese Empire, 1936-1945. New York: The Modern Library. ISBN 0-8129-6858-1. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong: |year= (trợ giúp)
Tameichi Hara Yamamoto (1974). Tameichi Hara Yamamoto và những trận đánh lịch sử trên Thái Bình Dương II. Việt Nam: Tủ sách Khoa học Nhân văn.
Chú thích > Nguồn tham khảo > Web

| --- | --- |
: Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về Chiến dịch Ke.
Hough, Frank O. “Pearl Harbor to Guadalcanal”. History of U.S. Marine Corps Operations in World War II. Ludwig, Verle E., and Shaw, Henry I., Jr. Truy cập ngày 16 tháng 5 năm 2006.
Miller, John Jr. (1995) [1949]. Guadalcanal: The First Offensive. United States Army in World War II. United States Army Center of Military History. CMH Pub 5-3. Bản gốc lưu trữ ngày 25 tháng 12 năm 2007. Truy cập ngày 4 tháng 7 năm 2006.
Parshall, Jon. “Imperial Japanese Navy Page (Combinedfleet.com)”. Bob Hackett, Sander Kingsepp, & Allyn Nevitt. Truy cập ngày 14 tháng 6 năm 2006.
Shaw, Henry I. (1992). “First Offensive: The Marine Campaign For Guadalcanal”. Marines in World War II Commemorative Series. Truy cập ngày 25 tháng 7 năm 2006.
Zimmerman, John L. (1949). “The Guadalcanal Campaign”. Marines in World War II Historical Monograph. Truy cập ngày 4 tháng 7 năm 2006.
Hattori Takushiro, sĩ quan tham mưu tại Bộ Tổng tư lệnh Đế quốc Nhật Bản
Mikawa Gunichi, chỉ huy trưởng Hạm đội 8 Hải quân Đế quốc Nhật Bản
Lính Mỹ chiếm Kokumbona và bắt đầu tiénvề phía tây, 23–25 tháng 1.
Lực lượng Đặc nhiệm 18 của Giffen tiến đến Guadalcanal ngày 29 tháng 1.
Bản đồ thể hiện giai đoạn cuối của Chiến dịch Guadalcanal, từ 26 tháng 1 đến 9 tháng 2, thể hiện hướng tiến công của quân Mỹ và các vị trí phòng thủ cũng như triệt thoái của quân Nhật.
Khu trục hạm Asagumo
Edwin Catmull

| Edwin Catmull |
| --- | --- |
Catmull vào năm 2010
Sinh: Edwin Earl Catmull 31 tháng 3, 1945 (79 tuổi) Parkersburg, West Virginia
Trường lớp: Đại học Utah (Tiến sĩ Khoa học Máy tính; B.S. Vật lý và Khoa học Máy tính)
Nổi tiếng vì:  Texture mapping  Catmull–Rom spline  Catmull–Clark subdivision surface 
Phối ngẫu: Susan Anderson Catmull
Giải thưởng:  Giải Academy (1993, 1996, 2001, 2008)  Huân chương IEEE John von Neumann (2006)  Hội viên Bảo tàng Lịch sử Máy tính (2013)  Giải ACM Turing (2019) 
Sự nghiệp khoa học
Ngành: Khoa học máy tính
Nơi công tác:  Pixar Animation Studios  Walt Disney Animation Studios 
Luận án: A Subdivision Algorithm for Computer Display of Curved Surfaces (1974)
Người hướng dẫn luận án tiến sĩ: Robert E. Stephenson
 
Edwin Earl Catmull (sinh ngày 31 tháng 3 năm 1945) là nhà khoa học máy tính đã nghỉ hưu người Mỹ và cựu chủ tịch của Pixar và Walt Disney Animation Studios. 
Catmull đã đóng góp cho nhiều tiến bộ quan trọng trong đồ họa máy tính 3D. Ông đã nhận được nhiều giải thưởng, bao gồm cả giải Turing năm 2019.
Tiểu sử

Edwin Catmull sinh ra ở Parkersburg, West Virginia. Gia đình anh sau đó chuyển đến Utah, nơi cha của Catmull từng làm hiệu trưởng của Trường Trung học Granit, sau đó là Trường Trung học Taylorsville. Catmull là con cả trong gia đình 5 anh chị em,  và từng phục vụ với tư cách là một nhà truyền giáo của Giáo hội các Thánh hữu Ngày sau của Chúa Giê Su Ky Tô khu vực Thành phố New York vào thập niên 1960.
Doluca, Türkoğlu

| Doluca |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
DolucaVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Kahramanmaraş
Huyện: Türkoğlu
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 1,947 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Mã bưu chính: 46800 
Doluca là một xã thuộc huyện Türkoğlu, tỉnh Kahramanmaraş, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2010 là 1.947 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Kahramanmaraş”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Bản gốc lưu trữ ngày 3 tháng 8 năm 2012. Truy cập ngày 17 tháng 9 năm 2012.
Dyschoriste sinica

| Dyschoriste sinica> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Lamiales
Họ (familia): Acanthaceae
Chi (genus): Dyschoriste
Loài (species): D. sinica
Danh pháp hai phần
Dyschoriste sinica H.S.Lo, 1979 
Dyschoriste sinica là một loài thực vật có hoa trong họ Ô rô. Loài này được H.S.Lo mô tả khoa học đầu tiên năm 1979.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Dyschoriste sinica”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.
Dryopteris zygoparentalis

| Dryopteris zygoparentalis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Pteridophyta
Lớp (class): Polypodiopsida
Bộ (ordo): Polypodiales
Họ (familia): Dryopteridaceae
Chi (genus): Dryopteris
Loài (species): D. zygoparentalis
Danh pháp hai phần
Dryopteris zygoparentalis Fraser-Jenk., 
Dryopteris zygoparentalis là một loài dương xỉ trong họ Dryopteridaceae. Loài này được Fraser-Jenk. mô tả khoa học đầu tiên..
Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Dryopteris zygoparentalis”. Truy cập ngày 28 tháng 5 năm 2014.
Dryopteris × algonquinensis

| Dryopteris × algonquinensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Pteridophyta
Lớp (class): Polypodiopsida
Bộ (ordo): Polypodiales
Họ (familia): Dryopteridaceae
Chi (genus): Dryopteris
Loài (species): D. algonquinensis
Danh pháp hai phần
Dryopteris × algonquinensis D.M.Britton, 1975 
Dryopteris × algonquinensis là một loài dương xỉ trong họ Dryopteridaceae. Loài này được D.M.Britton mô tả khoa học đầu tiên năm 1975.
Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Dryopteris × algonquinensis”. Truy cập ngày 28 tháng 5 năm 2014.
Ducula rosacea

| Ducula rosacea |
| --- | --- |

Tình trạng bảo tồn
 Sắp bị đe dọa  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Aves
Bộ (ordo): Columbiformes
Họ (familia): Columbidae
Chi (genus): Ducula
Loài (species): D. rosacea
Danh pháp hai phần
Ducula rosacea (Temminck, 1835) 
Ducula rosacea là một loài chim trong họ Columbidae.
Chú thích

↑  BirdLife International (2012). “Ducula rosacea”. Sách Đỏ IUCN các loài bị đe dọa. Phiên bản 2013.2. Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế. Truy cập ngày 26 tháng 11 năm 2013.
↑  Clements, J. F.; Schulenberg, T. S.; Iliff, M. J.; Wood, C. L.; Roberson, D.; Sullivan, B.L. (2012). “The eBird/Clements checklist of birds of the world: Version 6.7”. Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.
Dysphenges eichlini

| Dysphenges eichlini> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Chrysomelidae
Chi (genus): Dysphenges
Loài (species): D. eichlini
Danh pháp hai phần
Dysphenges eichlini Gilbert & Andrews, 2002 
Dysphenges eichlini là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Gilbert & Andrews miêu tả khoa học năm 2002.
Chú thích

↑  Chrysomelidae in Synopsis of the described Coleoptera of the World ngày 13 tháng 12 năm 2008
Dutliman, Bandırma

| Dutliman |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
DutlimanVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Balıkesir
Huyện: Bandırma
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 109 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Dutliman là một xã thuộc huyện Bandırma, tỉnh Balıkesir, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2010 là 109 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Balıkesir”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Bản gốc lưu trữ ngày 21 tháng 5 năm 2014. Truy cập ngày 17 tháng 9 năm 2012.
Dyschoriste sagittata

| Dyschoriste sagittata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Lamiales
Họ (familia): Acanthaceae
Chi (genus): Dyschoriste
Loài (species): D. sagittata
Danh pháp hai phần
Dyschoriste sagittata Kobuski 
Dyschoriste sagittata là một loài thực vật có hoa trong họ Ô rô. Loài này được Kobuski mô tả khoa học đầu tiên năm 1928.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Dyschoriste sagittata”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.
Erny-Saint-Julien

| --- | --- |
 Erny-Saint-Julien  
Erny-Saint-Julien  
Vị trí trong vùng Nord-Pas-de-Calais Erny-Saint-Julien   
Hành chính
Quốc gia:  Pháp
Vùng: Hauts-de-France
Tỉnh: Pas-de-Calais
Quận:  Saint-Omer
Tổng: Fauquembergues
Liên xã: Communauté de communes du Canton de Fauquembergues
Xã (thị) trưởng: Jean-Claude Dupont
Thống kê
Độ cao: 66–173 m (217–568 ft) (bình quân 76 m (249 ft)[chuyển đổi: tùy chọn không hợp lệ])
Diện tích đất1: 5,41 km2 (2,09 dặm vuông Anh)
Nhân khẩu1: 288  
 - Mật độ: 53/km2 (140/sq mi)
INSEE/Mã bưu chính: 62304/ 62960

2 Dân số không tính hai lần: cư dân của nhiều xã (ví dụ, các sinh viên và quân nhân) chỉ tính một lần.
Erny-Saint-Julien là một xã của tỉnh Pas-de-Calais, thuộc vùng Hauts-de-France, miền bắc nước Pháp.
Dân số

| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 320 | 348 | 317 | 312 | 301 | 288 |
Census count starting from 1962: Population without duplicates
Ducula perspicillata

| Ducula perspicillata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Aves
Bộ (ordo): Columbiformes
Họ (familia): Columbidae
Chi (genus): Ducula
Loài (species): D. perspicillata
Danh pháp hai phần
Ducula perspicillata
Ducula perspicillata là một loài chim trong họ Columbidae.
Chú thích

↑  Clements, J. F.; Schulenberg, T. S.; Iliff, M. J.; Wood, C. L.; Roberson, D.; Sullivan, B.L. (2012). “The eBird/Clements checklist of birds of the world: Version 6.7”. Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.
Ducula radiata

| Ducula radiata> Tình trạng bảo tồn |
| --- | --- |
 Ít quan tâm  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Aves
Bộ (ordo): Columbiformes
Họ (familia): Columbidae
Chi (genus): Ducula
Loài (species): D. radiata
Danh pháp hai phần
Ducula radiata (Quoy & Gaimard, 1830) 
Ducula radiata là một loài chim trong họ Columbidae.
Chú thích

↑  BirdLife International (2012). “Ducula radiata”. Sách Đỏ IUCN các loài bị đe dọa. Phiên bản 2013.2. Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế. Truy cập ngày 26 tháng 11 năm 2013.
↑  Clements, J. F.; Schulenberg, T. S.; Iliff, M. J.; Wood, C. L.; Roberson, D.; Sullivan, B.L. (2012). “The eBird/Clements checklist of birds of the world: Version 6.7”. Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.
Ehra-Lessien

| Ehra-Lessien   |
| --- | --- |

  Huy hiệu
Vị trí của Ehra-Lessien 
Ehra-Lessien  
Quốc gia: Đức
Bang: Niedersachsen
Huyện: Gifhorn
Liên xã: Brome
Phân chia hành chính: 2 Ortsteile
Chính quyền
 • Thị trưởng: Jenny Reissig (SPD)
Diện tích
 • Tổng cộng: 56,08 km2 (2,165 mi2)
Độ cao: 63 m (207 ft)
Dân số (2006-12-31)
 • Tổng cộng: 1.620
 • Mật độ: 0,29/km2 (0,75/mi2)
Múi giờ: CET (UTC+01:00)
 • Mùa hè (DST): CEST (UTC+02:00)
Mã bưu chính: 38468
Mã vùng: 05377
Biển số xe: GF
Trang web: www.ehra-lessien.de
Ehra-Lessien là một đô thị thuộc huyện Gifhorn, trong bang Niedersachsen, Đức. Đô thị này có diện tích 56,08 km².
Tại đây có đường thử ô tô của Volkswagen Aktiengesellschaft (Volkswagen Group / VWAG) được xây thời chiến tranh lạnh, khu vực này thời đó là vùng cấm bay gần biên giới Đông Đức.
Duroia genipoides

| Duroia genipoides> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Gentianales
Họ (familia): Rubiaceae
Chi (genus): Duroia
Loài (species): D. genipoides
Danh pháp hai phần
Duroia genipoides Spruce ex K.Schum. 
Duroia genipoides là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được Spruce ex K.Schum. mô tả khoa học đầu tiên năm 1889.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Duroia genipoides”. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2013.
Dãy núi Thiên

Sườn núi Thiên Sơn.
Dãy núi Thiên hay Thiên Sơn (tiếng Trung: 千山; bính âm: Qiān Shān) là một nhánh của dãy núi Trường Bạch ở biên giới Trung Quốc-Bắc Triều Tiên, bắt đầu từ phía đông tỉnh Cát Lâm, mở rộng về phía đông và phía nam tỉnh Liêu Ninh, xuống đến bán đảo Liêu Đông tại Kim Châu với tổng chiều dài trên 200 km. Một phần của dãy núi là là một vườn quốc gia (Vườn quốc gia Thiên Sơn). Dãy núi có một số đỉnh nổi bật như:
Đại Hắc Sơn (Đại Liên)
Đỉnh Thiên Sơn (An Sơn)
Ngũ Nữ Sơn (Bản Khê)
Dãy núi nổi tiếng với hệ động thực vật phong phú, xen lẫn là những đền thờ Phật giáo, Đạo giáo.
Echinops heterophyllus

| Echinops heterophyllus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Asterales
Họ (familia): Asteraceae
Chi (genus): Echinops
Loài (species): E. heterophyllus
Danh pháp hai phần
Echinops heterophyllus P.H.Davis, 1956 
Echinops heterophyllus là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được P.H.Davis mô tả khoa học đầu tiên năm 1956.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Echinops heterophyllus”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.
Fermion

Trong vật lý hạt, fermion (tiếng Việt đọc là Phéc-mi-ôn hay Phéc-mi-ông) là các hạt có spin bán nguyên. Các hạt này đặt theo tên của Enrico Fermi. Trong Mô hình chuẩn, có hai kiểu fermion cơ bản: quark và lepton. Vì các số fermion thường được bảo toàn xấp xỉ nên đôi khi chúng còn được gọi là các cấu tạo của vật chất. Nói nôm na, fermion là các hạt vật chất và boson là các hạt truyền lực.
Vì có spin nửa nguyên, khi một fermion quay 360°, hàm sóng của fermion sẽ đổi dấu. Đó được gọi là dáng điệu hàm sóng phản đối xứng của fermion. Điều này dẫn đến các fermion tuân theo thống kê Fermi-Dirac, hệ quả của nó là nguyên lý loại trừ Pauli - không có hai fermion nào có thể cùng chiếm một trạng thái cơ lượng tử vào cùng một thời điểm.
Các hạt Fermion > Quark

up quark
down quark
strange quark
charm quark
bottom quark
top quark
Các hạt Fermion > Lepton

electron
muon
tauon
neutrino (electron, muon, tauon)
Duroia costaricensis

| Duroia costaricensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Gentianales
Họ (familia): Rubiaceae
Chi (genus): Duroia
Loài (species): D. costaricensis
Danh pháp hai phần
Duroia costaricensis Standl. 
Duroia costaricensis là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được Standl. mô tả khoa học đầu tiên năm 1919.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Duroia costaricensis”. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2013.
Aurelianus

Lucius Domitius Aurelianus (9 tháng 9 năm 214 hay 215 – tháng 9 hay tháng 10 năm 275), còn gọi là Aurelian, là Hoàng đế của Đế quốc La Mã, trị vì từ năm 270 đến năm 275. Thời trị vì, ông đánh bại quân Alamanni, đại phá quân Goth và Vandal, do vậy người đời tôn ông là Kẻ chinh phạt man tộc Goth.
Aurelianus đánh bại nữ vương Zenobia xứ Palmyra và đồng minh của bà là Zaba, chinh phạt đế quốc Palmyra vào năm 273 và nhớ đó tái chiếm các tỉnh phía Đông của Đế quốc La Mã, cứu vãn Đế quốc La Mã khỏi tình trạng cát cứ. Được xem là một nhà chinh phạt, ông còn xem mình là vị Hoàng đế có công khôi phục lại phương Đông, qua lá thư chiêu hàng gửi Zenobia. Năm 275, ông thu phục đế quốc Gaul ở phía Tây, thống nhất toàn bộ đế quốc La Mã.
Ông cho xây trường thành Aurelianus ở thủ đô Roma, và cắt đi tỉnh Dacia thuộc La Mã. Được xem là một vị Hoàng đế vĩ đại của La Mã, những chiến thắng của ông đã chấm dứt giai đoạn khủng hoảng thế kỷ thứ ba của đế quốc. Sau khi khôi phục lãnh thổ đế quốc về thời hoàng kim, ông bị ám sát và Marcus Claudius Tacitus lên nối ngôi. Tuy rằng Domitianus là vị Hoàng đế đầu tiên đề nghị chính thức được thừa nhận là dominus et deus (chủ nhân và thần linh), các tước hiệu này không được viết trên các văn kiện chính thức do đến thời kỳ Aurelianus.
Những năm tháng đầu tiên

Lucius Domitius Aurelianus chào đời tại Dacia ripensis hay Sirmium (nay là Sremska Mitrovica, Serbia), trong một gia đình vô danh ở tỉnh; cha ông là tá điền của một vị nguyên lão vô danh tên là Aurelius, và Aurelius đã đặt cái tên của mình cho gia đình của Aurelianus. Aurelianus đã gia nhập vào quân đội khoảng năm 235, ở độ tuổi khoảng 20. Ông đã sớm chứng tỏ được tài năng xuất chúng của mình trong các cuộc chiến tranh thời đó, và những chiến công của ông đã khiến cho Hoàng đế Gallienus phong ông làm chỉ huy hữu quân La Mã, và dux equitum (Thống lĩnh Kỵ binh). Vào năm 268, quân Kỵ binh của ông đập tan một đội Kỵ binh hùng mạnh của người Goth trong trận Naissus, và đánh bại một cuộc xâm lược nguy hiểm nhất vào chính quốc La Mã kể từ thời Hannibal. Có tài liệu cho hay ông đã tham gia trong vụ ám sát Gallienus (268), và tôn Claudius Gothicus lên ngai vàng La Mã.
Aurelianus đã kết hôn với Ulpia Severina, bà ít được biết đến. Giống như Aurelianus, bà đến từ Dacia. Họ được biết là đã có một người con gái với nhau..
Đối chọi với Quintillus

Ngay sau khi Hoàng đế Claudius qua đời, em ông là Quintillus lên nối ngôi với sự hỗ trợ của Viện Nguyên lão. Như một hành động đặc trưng vào thời kỳ Khủng hoảng trong thế kỷ 3, Quân đội La Mã không chịu thừa nhận ngôi Hoàng đế của Quintillus, thay vì đó họ khuyến khích một trong những viên chỉ huy của họ lên thay: Aurelianus được các Quân đoàn Lê dương La Mã tấn phong làm Hoàng đế vào tháng 9 năm 270 tại Sirmium. Ông đánh bại quân của Quintillus, và được Viện Nguyên lão La Mã tôn làm Hoàng đế sau khi Quintillus qua đời. Người ta còn tuyên truyền tâng bốc rằng Aurelianus đã được Claudius Gothicus chọn làm Hoàng đế kế tục khi vị Hoàng đế này đang hấp hối; sau này, vào khoảng năm 272, Aurelianus chọn ngày mất của Claudius là dies imperii (hiểu là Ngày kỷ niệm sự lên ngôi) của ông, qua đó, ông hoàn toàn công nhận Quintillus là một kẻ tiếm ngôi.
Sau khi lên ngôi, ông chuyển tâm trí mình vào việc giải quyết những vấn đề nghiêm trọng nhất của Đế quốc La Mã - chiếm lại phần lãnh thổ rộng lớn đã bị mất trong hai thập kỷ trước đó, và tiến hành cải cách dân sự (res publica).
Chinh phạt và cải cách

Vào năm 248, Hoàng đế Marcus Julius Philippus đã làm lẽ kỷ niệm một nghìn năm Roma, tổ chức nhiều trò chơi và lễ hội hoành tráng, làm cho nhân dân La Mã trở nên tự hào hơn về đế quốc. Tuy nhiên, trong những năm sau đó, Đế quốc La Mã phải đương đâu với họa ngoại xâm; trong khi đó, nhiều cuộc nội chiến khốc liệt đã đe dọa đến sự tồn vong của Đế quốc, và sức mạnh của Nhà nước cũng suy thoái với sự xuất hiện của nhiều kẻ cướp ngôi. Không những thế, nền kinh tế La Mã cũng lung lay, nên nền nông nghiệp và thương mại của đế quốc suy yếu. Vào năm 205, dân chúng toàn đế quốc chịu một cơn bệnh dịch nghiêm trọng, với hậu quả là đế quốc phải mất nhiều nhân lực cho cả quân đội và nông nghiệp. Do đó, Đế quốc La Mã không thể vượt qua thảm họa Hoàng đế Valerianus bị quân Ba Tư bắt làm tù binh vào năm 260. Ở miền Đông đế quốc, các quan cai trị thành phố Palmyra, tại Syria, ngày càng có nhiều quyền hạn cho đến khi Đế quốc Palmyra ra đời - đây này là mối đe dọa nguy hiểm hơn cả Đế quốc Ba Tư đối với La Mã. Các tỉnh miền Tây Đế quốc La Mã vốn gần kề biên giới (limes) sông Ranh đều ly khai và thành lập một quốc gia thứ ba, một quốc gia tự trị trong Đế quốc La Mã - đó là Đế quốc Gallia. Ngay tại Roma, quyền lợi của Hoàng đế luôn bị đe dọa, phải gìn giữ Ý và vùng Balkan. Các vị tiên đế Gallienus và Claudius Gothicus phải đối đầu với những vấn đề này, và Aurelianus quyết định đối phó với chúng sau khi lên ngôi Hoàng đế.
Chinh phạt và cải cách > Thống nhất Đế quốc La Mã

Những hành động đầu tiên của vị tân Hoàng đế là củng cố uy quyền của mình ở chính quốc La Mã. Cuối năm 270, Aurelianus tiến công quân Vandal, Juthungi và Sarmatia trên đất Ý, quét sạch các man tộc ra khỏi Đế quốc La Mã. Để tôn vinh những chiến thắng này, người ta tôn ông làm Germanicus Maximus. Uy quyền của Hoàng đế bị đe dọa bởi một vài kẻ tiếm vị — Septimius, Urbanus, Domitianus, và cuộc binh biến của Felicissimus — kẻ lợi dụng tình hình bất an của Đế quốc và ảnh hưởng lớn lao hơn cả của quân đội trong nền chính trị La Mã. Aurelianus, vốn là một tướng lĩnh giàu kinh nghiệm, lo sợ mình không được lòng toàn quân; do đó, ông tiến hành tuyên truyền thông qua các đồng tiền của ông, rằng ông cần các quân đoàn La Mã hỗ trợ.
Chinh phạt và cải cách > Thống nhất Đế quốc La Mã > Dẹp tan quân Alamanni

Tuy nhiên, họa ngoại xâm từ các man tộc phương Bắc vẫn chưa kết thúc. Vào năm 271, quân Alamanni tiến vào Ý, kéo quân đến thảo nguyên Po và tấn công làng mạc; họ vượt sông Po, chiếm đóng Placentia và tiến đến Fano. Lúc bấy giờ, Aurelianus đang ở Pannonia để theo dõi cuộc rút quân của người Vandal, biết quân Alamanni đến ông nhanh chóng thân chinh kéo quân vào Ý, nhưng bị đánh bại trong một trận chiến ở gần Placentia vào tháng 1 năm 271. Tin bại trận Hoàng đế được lan truyền tới Roma, làm chính quyền La Mã đâm ra vô cùng lo sợ họa ngoại xâm.
Tuy nhiên, Hoàng đế Aurelianus đã tấn công quân Alamanni đang đóng gần sông Metaurus, đánh bại quân Alamanni trong trận Fano, và đánh đuổi họ ra khỏi sông Po; cuối cùng, ông đã đập nát quân Alamanni trong Trận Pavia (271). Để ghi nhớ chiến công này, người ta phong tặng ông danh hiệu Germanicus Maximus. Tuy nhiên, người La Mã vẫn lo sợ các man tộc Đức sẽ còn xâm lược và trả thù, do đó, Aurelianus quyết định xây Trường thành Aurelianus xung quanh thủ đô Roma.
Hoàng đế cũng trực tiếp dẫn các quân đoàn La Mã vào vùng Balkan, tại đây ông đánh tan quân Goth ở phía bên kia sông Danube, giết được thủ lĩnh của người Goth là Cannabaudes, và được phong làm Gothicus Maximus. Tuy nhiên, ông quyết định xóa sổ tỉnh Dacia, nằm ở tả ngạn sông Danube, vì Quân đội La Mã sẽ hết sức khó khăn để bảo vệ tỉnh này nếu có họa ngoại xâm. Ông lại thiết lập một tỉnh Dacia mới ở phía Nam sông Danube, trong vùng Moesia xưa, được gọi là Dacia Ripensis, với thành phố Serdica là thủ phủ.