Tôn giáo đời nhà Thương
Lịch sử phát triển > Sự kế thừa dưới triều Chu

Vào năm 1046 TCN, triều đại nhà Thương dưới sự cai trị của Trụ vương sụp đổ và được thay thế bằng triều đại nhà Chu. Triều đại này đã sử dụng các nghi lễ tôn giáo của nhà Thương để giải thích sự chính nghĩa của việc lật đổ Trụ vương. Văn học Tây Chu lên án những vị vua cuối cùng nhà Thương không chỉ vì sự phóng túng, tà dâm và tửu sắc mà còn vì sự thiếu hiểu biết của họ về việc thờ cúng tổ tiên. Đồng thời, nhà Chu cũng tiếp thu nhiều truyền thống của nhà Thương để đảm bảo tính hợp pháp cho quyền cai trị của triều đại mình.
Lịch phụng vụ nhà Thương chắc chắn đã được nhà Chu áp dụng, mặc dù không chắc chắn liệu triều đình nhà Chu có thiết lập lại sự đếm ngày về khởi đầu hay không. Vẫn tồn tại sự khác biệt giữa cách sử dụng chu kỳ của nhà Thương và nhà Chu, chẳng hạn như tên gọi của nhà Thương cho một năm là tự 祀 được thay thế bằng thuật ngữ nhà Chu là niên 年. Vào cuối thời Tây Chu, bộ cuối cùng của chu kỳ Can Chi, Đinh Hợi 丁亥, trở nên thường xuyên được sử dụng. Lịch này đã được sửa đổi trong suốt tám thế kỷ tồn tại của chế độ triều Chu, và được đa dạng hóa sử dụng nó diễn ra vào thời kỳ Chiến Quốc khi sự khác biệt về văn hóa trở nên rõ ràng hơn giữa các nước phong kiến Đông Chu. Chu kỳ Can Chi vốn đóng vai trò trung tâm của lịch vẫn là phương tiện duy nhất để tính ngày trong suốt thời nhà Chu, nhưng nó không được mở rộng sang việc đặt tên cho các năm. Một thể chế đặt thụy hiệu mới cho những người thân đã khuất đã được phát minh, mặc dù một số người thời kỳ đầu Tây Chu vẫn sử dụng truyền thống cũ của đời Thương, bao gồm cả những vị vua anh minh của nhà Chu.
Trong thời kỳ Tây Chu, khái niệm Đế và Thượng đế, như được thấy trong các văn bản cổ điển, đã được đồng nhất với khái niệm Thiên 天. Đế được coi là vị thần phù hộ cho sự tồn tại của một triều đại, tình cờ liên kết sự sụp đổ của nhà Thương với sự thờ ơ của những đời vua cuối cùng đối với Đế trong thế kỷ XI TCN. Trong thời kỳ trị vì của Chu Vũ vương, các thư lại nhà Chu đã khắc trên quỹ đồng Thiên Vọng về việc Chu Văn vương hỗ trợ vị thần Đế ở trên trời cao. Đế và Thiên đôi khi được sử dụng thay thế cho nhau trong bối cảnh chữ khắc, điều này được chứng minh bằng dòng chữ khắc trên bình đồng "Phu quỹ" thời Chu Lệ vương.
Người Trung Quốc vào những đời vua đầu triều Tây Chu vẫn giữ truyền thống tiền triều đại là bói toán với giáp cốt, khắc lên đó những câu hỏi về những tổ tiên đã khuất của vương tộc Thương, chẳng hạn như Đế Ất, vì địa vị trước đây của họ là một tiểu quốc công nhận quyền thống trị của nhà nước Thương, và do mối liên hệ của Đế Ất với vương tộc nhà Chu với tư cách thông gia của Chu Văn vương. Một số ngôi mộ Tây Chu đầu tiên gần Bắc Kinh hiện đại được xây dựng theo phong tục chôn cất của nhà Thương, cho thấy rằng đây có thể là những ngôi mộ của tàn tích nhà Thương sau khi bị nhà Chu thay thế.
Tập tục hiến tế người hàng loạt của nhà Thương gần như bị bãi bỏ dưới thời Chu, mặc dù vẫn được thực hành ở phạm vi nhỏ. Bói toán với giáp cốt dần dần bị quên lãng, và người nhà Chu biên soạn một văn bản bói toán mới là Kinh Dịch. Dân chúng ở các triều đại sau này thực hành các truyền thống tôn giáo-tín ngưỡng riêng biệt, chủ yếu là do ảnh hưởng của Nho giáo, Đạo giáo và các triết lý khác; tuy nhiên, vẫn có một số điểm tương đồng về việc tế tự.