Tàn ngày để lại
Nội dung

Tàn ngày để lại kể về câu chuyện của Stevens, một quản gia người Anh đã dâng trọn đời mình để phục vụ cho Huân tước Darlington (gần đây ông ấy đã qua đời và càng được Stevens khắc họa chi tiết trong các đoạn hồi tưởng). Dần dần, dòng ký ức của tác phẩm rẽ nhánh thành hai phần chính: sự mến mộ ngây thơ của Huân tước Darlington đối với Đức Quốc xã, cùng với mối tình thầm kín mà Stevens dành cho bà Kenton, một nội quản khác cũng làm việc tại Dinh Darlington.
Cuốn tiểu thuyết bắt đầu vào năm 1956, khi Stevens nhận được một bức thư từ đồng nghiệp cũ là bà Kenton, mô tả cuộc sống hôn nhân của bà với giọng điệu mà Stevens cứ ngỡ là nó đang trên đà rạn nứt. Lúc này, Dinh Darlington đang thiếu nhân lực trầm trọng và rất cần những nội quản tài giỏi như Kenton, do đó Stevens dự định sẽ thực hiện một chuyến thăm đến bà ấy. Người chủ mới của ông là Farraday rất ủng hộ ý tưởng cho Stevens mượn chiếc ô tô để thực hiện một chuyến du ngoạn sau bao tháng năm phục vụ đằng đẵng. Stevens đành chấp thuận yêu cầu của ông chủ và lái xe đến hạt Cornwall, hiện là nơi ở của bà Kenton.
Trong suốt chuyến hành trình xuyên qua miền thôn quê nước Anh, Stevens luôn thể hiện lòng trung thành không gì lay chuyển nổi đối với Huân tước Darlington. Trong quãng thời gian còn sống tại Dinh Darlington, vị Huân tước ấy thường xuyên tổ chức những cuộc gặp xa hoa giữa các quý tộc và nhân vật có quyền thế hòng lay chuyển những sự kiện mang tính thời cuộc trước khi Chiến tranh thế giới lần 2 nổ ra. Đồng thời, Stevens còn bàn về "phẩm cách" và những yếu tố làm nên một người quản gia vĩ đại, cũng như mối quan hệ của ông đối với cha mình - một quản gia có vô vàn "phẩm cách" khác. Cuối cùng, Stevens đành phải nghĩ về nhân cách và danh tiếng của Huân tước Darlington, cùng với bản chất thực của mối quan hệ giữa ông với bà Kenton. Xuyên suốt những trang giấy mang nặng hồi tưởng của cuốn sách, tình cảm mà Stevens dành cho Kenton ngày càng được thể hiện rõ ràng và day dứt hơn.
Khi cả hai người làm việc chung với nhau ở thập niên 1930, họ đã thất bại trong việc bộc bạch tình cảm thật sự của mình. Những cuộc trò chuyện mang tính nghề nghiệp của Stevens và Kenton đã có lúc tưởng như chớm nở thành mối tình lãng mạn, thế nhưng không ai lại có đủ can đảm để vượt qua lằn ranh vô hình ngăn cách điều ấy. Vốn mang nặng mộng tưởng về "phẩm cách" nên không ít lần Stevens tìm cớ thoái thác, ngăn Kenton tiếp cận mình.
Khi gặp lại nhau sau hàng chục năm xa cách, bà Kenton – lúc này đã lấy chồng được 20 năm – tự hỏi liệu mình có sai lầm khi kết hôn hay không, nhưng bà thừa nhận rằng mình vẫn yêu chồng và hiện đang đợi chờ đứa cháu đầu tiên ra đời. Cả Stevens lẫn Kenton đều ngẫm lại về những cơ hội quá vãng mà hai người đã làm vuột khỏi tầm tay, đồng thời Stevens băn khoăn về những năm tháng phụng sự quên mình đối với Huân tước Darlington, người có thể không xứng đáng với sự cống hiến tận tụy ấy. Vị quản gia thậm chí còn thổ lộ những niềm trăn trở này với một người lạ ở chặng cuối cuộc hành trình, khi ông đang ngắm nhìn hoàng hôn buông xuống.
Người lạ đó – có cùng độ tuổi và hoàn cảnh với Stevens – cho rằng nên tận hưởng quãng thời gian hiện tại thay vì níu kéo những dĩ vãng xưa cũ của cuộc đời, bởi xét cho cùng thì "buổi tối" chính là quãng thời gian đẹp nhất trong ngày. Ở cuối cuốn tiểu thuyết, Stevens vẫn luôn khắc ghi điều này thông qua việc đề cập đến "tàn ngày để lại", ngụ ý về việc phục vụ ông chủ Farraday trong tương lai cũng như nương tựa vào những gì còn sót lại trong đời mình.