stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Danh sách cầu thủ tham dự Giải vô địch bóng đá ASEAN 2024
Bảng B > Philippines

Philippines đã công bố danh sách 26 cầu thủ chính thức vào ngày 6 tháng 12 năm 2024. Một số cầu thủ ban đầu được triệu tập đã không bị câu lạc bộ của họ giải phóng hợp đồng, bao gồm Jefferson Tabinas, Jesse Curran, Kevin Ray Mendoza và John-Patrick Strauß.
Huấn luyện viên trưởng:  Albert Capellas
| Số | VT | Cầu thủ | Ngày sinh (tuổi) | Trận | Bàn | Câu lạc bộ |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | 1TM | Patrick Deyto |  (1990-02-15)15 tháng 2, 1990 (34 tuổi) | 18 | 0 |  Kaya–Iloilo |
| 2 | 2HV | Adrian Ugelvik |  (2001-09-21)21 tháng 9, 2001 (23 tuổi) | 2 | 0 |  Levanger |
| 3 | 2HV | Paul Tabinas |  (2002-07-05)5 tháng 7, 2002 (22 tuổi) | 10 | 0 |  Vukovar 1991 |
| 4 | 2HV | Kike Linares |  (1999-07-12)12 tháng 7, 1999 (25 tuổi) | 6 | 0 |  Lamphun Warriors |
| 5 | 3TV | Scott Woods |  (2000-05-07)7 tháng 5, 2000 (24 tuổi) | 7 | 0 |  Muangthong United |
| 6 | 3TV | Sandro Reyes |  (2003-03-29)29 tháng 3, 2003 (21 tuổi) | 17 | 1 |  FC Gütersloh |
| 7 | 3TV | Pocholo Bugas |  (2001-12-03)3 tháng 12, 2001 (23 tuổi) | 11 | 0 |  Angkor Tiger |
| 8 | 3TV | Michael Baldisimo |  (2000-04-13)13 tháng 4, 2000 (24 tuổi) | 6 | 0 |  San Jose Earthquakes |
| 9 | 4TĐ | Jarvey Gayoso |  (1997-02-11)11 tháng 2, 1997 (27 tuổi) | 21 | 2 |  Phnom Penh Crown |
| 10 | 4TĐ | Bjørn Martin Kristensen |  (2002-05-04)4 tháng 5, 2002 (22 tuổi) | 5 | 2 |  Aalesund |
| 11 | 4TĐ | Uriel Dalapo |  (2004-08-08)8 tháng 8, 2004 (20 tuổi) | 1 | 0 |  Davao Aguilas |
| 12 | 2HV | Amani Aguinaldo (Đội trưởng) |  (1995-04-24)24 tháng 4, 1995 (29 tuổi) | 63 | 0 |  Rayong |
| 13 | 4TĐ | Alex Monis |  (2003-03-20)20 tháng 3, 2003 (21 tuổi) | 7 | 0 |  New England Revolution II |
| 14 | 4TĐ | Dov Cariño |  (2003-12-18)18 tháng 12, 2003 (20 tuổi) | 0 | 0 |  Ateneo de Manila University |
| 15 | 1TM | Nicholas Guimarães |  (2006-08-09)9 tháng 8, 2006 (18 tuổi) | 0 | 0 |  Ichiritsu Funabashi High School |
| 16 | 1TM | Quincy Kammeraad |  (2001-02-01)1 tháng 2, 2001 (23 tuổi) | 0 | 0 |  One Taguig |
| 17 | 3TV | Zico Bailey |  (2000-08-27)27 tháng 8, 2000 (24 tuổi) | 4 | 1 |  New Mexico United |
| 18 | 4TĐ | Patrick Reichelt |  (1988-06-05)5 tháng 6, 1988 (36 tuổi) | 90 | 16 |  Kuala Lumpur City |
| 19 | 3TV | Oskari Kekkonen |  (1999-09-24)24 tháng 9, 1999 (25 tuổi) | 10 | 0 |  Lamphun Warriors |
| 20 | 2HV | Michael Kempter |  (1995-01-12)12 tháng 1, 1995 (29 tuổi) | 5 | 0 |  Grasshopper |
| 21 | 2HV | Santiago Rublico |  (2005-08-18)18 tháng 8, 2005 (19 tuổi) | 12 | 0 |  Collado Villalba |
| 22 | 1TM | Florencio Badelic |  (1994-05-22)22 tháng 5, 1994 (30 tuổi) | 0 | 0 |  Dynamic Herb Cebu |
| 23 | 2HV | Christian Rontini |  (1999-07-20)20 tháng 7, 1999 (25 tuổi) | 16 | 1 |  Madura United |
| 24 | 3TV | Javier Mariona |  (2004-10-17)17 tháng 10, 2004 (20 tuổi) | 0 | 0 |  Central Valley Fuego |
| 25 | 2HV | Joshua Meriño |  (2005-02-11)11 tháng 2, 2005 (19 tuổi) | 0 | 0 |  PFF Developmental Team |
| 26 | 4TĐ | Leo Maquiling |  (2000-10-26)26 tháng 10, 2000 (24 tuổi) | 0 | 0 |  Ateneo de Manila University |
Bảng B > Việt Nam

Huấn luyện viên trưởng:  Kim Sang-sik
Việt Nam đã công bố danh sách sơ bộ 30 cầu thủ vào ngày 18 tháng 11 năm 2024 cho chuyến tập huấn tại Hàn Quốc để chuẩn bị cho giải đấu.Vào ngày 3 tháng 12, Nguyễn Văn Vĩ, Nguyễn Văn Toàn và Nguyễn Xuân Son được bổ sung vào đội. Đội hình cuối cùng được công bố vào ngày 5 tháng 12.
| Số | VT | Cầu thủ | Ngày sinh (tuổi) | Trận | Bàn | Câu lạc bộ |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | 1TM | Nguyễn Filip |  (1992-09-14)14 tháng 9, 1992 (32 tuổi) | 9 | 0 |  Công an Hà Nội |
| 2 | 2HV | Đỗ Duy Mạnh (đội trưởng) |  (1996-09-29)29 tháng 9, 1996 (28 tuổi) | 58 | 1 |  Hà Nội |
| 3 | 2HV | Nguyễn Văn Vĩ | 12 tháng 2, 1998 (27 tuổi) | 1 | 0 |  Thép Xanh Nam Định |
| 4 | 2HV | Bùi Tiến Dũng |  (1995-10-02)2 tháng 10, 1995 (29 tuổi) | 50 | 1 |  Thể Công – Viettel |
| 5 | 2HV | Trương Tiến Anh |  (1999-04-25)25 tháng 4, 1999 (25 tuổi) | 8 | 1 |  Thể Công – Viettel |
| 6 | 2HV | Nguyễn Thanh Bình |  (2000-11-02)2 tháng 11, 2000 (24 tuổi) | 24 | 1 |  Thể Công – Viettel |
| 7 | 2HV | Phạm Xuân Mạnh |  (1996-03-27)27 tháng 3, 1996 (28 tuổi) | 14 | 0 |  Hà Nội |
| 8 | 3TV | Châu Ngọc Quang |  (1996-02-01)1 tháng 2, 1996 (28 tuổi) | 6 | 1 |  Hoàng Anh Gia Lai |
| 9 | 4TĐ | Nguyễn Văn Toàn | 12 tháng 4, 1996 (28 tuổi) | 64 | 7 |  Thép Xanh Nam Định |
| 10 | 4TĐ | Phạm Tuấn Hải |  (1998-05-19)19 tháng 5, 1998 (26 tuổi) | 31 | 7 |  Hà Nội |
| 11 | 3TV | Lê Phạm Thành Long |  (1996-06-05)5 tháng 6, 1996 (28 tuổi) | 7 | 0 |  Công an Hà Nội |
| 12 | 4TĐ | Nguyễn Xuân Son | 30 tháng 3, 1997 (27 tuổi) | 0 | 0 |  Thép Xanh Nam Định |
| 13 | 2HV | Hồ Tấn Tài |  (1997-11-06)6 tháng 11, 1997 (27 tuổi) | 26 | 4 |  Becamex Bình Dương |
| 14 | 3TV | Nguyễn Hoàng Đức |  (1998-01-11)11 tháng 1, 1998 (26 tuổi) | 39 | 2 |  Phù Đổng Ninh Bình |
| 15 | 4TĐ | Bùi Vĩ Hào |  (2003-02-24)24 tháng 2, 2003 (21 tuổi) | 5 | 1 |  Becamex Bình Dương |
| 16 | 2HV | Nguyễn Thành Chung |  (1997-09-08)8 tháng 9, 1997 (27 tuổi) | 24 | 0 |  Hà Nội |
| 17 | 2HV | Vũ Văn Thanh |  (1996-04-14)14 tháng 4, 1996 (28 tuổi) | 52 | 5 |  Công an Hà Nội |
| 18 | 4TĐ | Đinh Thanh Bình |  (1998-03-19)19 tháng 3, 1998 (26 tuổi) | 6 | 0 |  Phù Đổng Ninh Bình |
| 19 | 3TV | Nguyễn Quang Hải (đội phó) |  (1997-04-12)12 tháng 4, 1997 (27 tuổi) | 65 | 11 |  Công an Hà Nội |
| 20 | 2HV | Bùi Hoàng Việt Anh |  (1999-01-01)1 tháng 1, 1999 (25 tuổi) | 22 | 1 |  Công an Hà Nội |
| 21 | 1TM | Nguyễn Đình Triệu |  (1991-11-04)4 tháng 11, 1991 (33 tuổi) | 2 | 0 |  Hải Phòng |
| 22 | 4TĐ | Nguyễn Tiến Linh |  (1997-10-20)20 tháng 10, 1997 (27 tuổi) | 50 | 21 |  Becamex Bình Dương |
| 23 | 1TM | Trần Trung Kiên |  (2003-02-09)9 tháng 2, 2003 (21 tuổi) | 0 | 0 |  Hoàng Anh Gia Lai |
| 24 | 3TV | Nguyễn Hai Long |  (2000-08-27)27 tháng 8, 2000 (24 tuổi) | 3 | 0 |  Hà Nội |
| 25 | 3TV | Doãn Ngọc Tân |  (1994-08-15)15 tháng 8, 1994 (30 tuổi) | 0 | 0 |  Đông Á Thanh Hóa |
| 26 | 3TV | Khuất Văn Khang |  (2003-05-11)11 tháng 5, 2003 (21 tuổi) | 16 | 1 |  Thể Công – Viettel |
Thống kê

Lưu ý: Chỉ có danh sách đội hình cuối cùng của mỗi đội tuyển quốc gia mới được xem xét.
Thống kê > Đại diện theo độ tuổi > Cầu thủ ngoài sân

Cầu thủ lớn tuổi nhất:  Patrick Reichelt (36 năm, 156 ngày)
Cầu thủ trẻ tuổi nhất:  Arkhan Kaka (17 năm, 97 ngày)
Thống kê > Đại diện theo độ tuổi > Thủ môn

Thủ môn lớn tuổi nhất:  Patrick Deyto (34 năm, 297 ngày)
Thủ môn trẻ tuổi nhất:  Nicholas Guimarães (18 năm, 121 ngày)
Thống kê > Đại diện theo độ tuổi > Đội trưởng

Đội trưởng lớn tuổi nhất:  Hariss Harun (34 năm, 19 ngày)
Đội trưởng trẻ tuổi nhất:  Gali Freitas (19 năm, 343 ngày)
Thống kê > Đại diện theo độ tuổi > Huấn luyện viên

Huấn luyện viên lớn tuổi nhất:  Tsutomu Ogura ( Singapore) (61 năm, 143 ngày)
Huấn luyện viên trẻ tuổi nhất::  Pau Martí ( Malaysia) (41 năm, 70 ngày)
Thống kê > Cầu thủ đại diện theo liên đoàn các châu lục

| Liên đoàn | Cầu thủ | Tỷ lệ phần trăm |
| --- | --- | --- |
| AFC | 243 | 94.19% |
| UEFA | 10 | 3.88% |
| CONCACAF | 4 | 1.94% |
Thống kê > Cầu thủ đại diện theo hệ thống giải đấu

Quốc gia được in đậm là quốc gia có đại diện tham gia giải đấu.
| Quốc gia | Người chơi | Tỷ lệ phần trăm | Bên ngoài quốc gia đội hình | Người chơi cấp thấp hơn |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  Campuchia | 34 | 13.18% | 8 | 0 |
|  Thái Lan | 32 | 12.40% | 11 | 2 |
|  Việt Nam | 27 | 10.47% | 1 | 2 |
|  Malaysia | 26 | 10.08% | 3 | 4 |
|  Singapore | 26 | 10.08% | 1 | 0 |
|  Lào | 24 | 9.30% | 0 | 0 |
|  Indonesia | 21 | 8.14% | 2 | 2 |
|  Myanmar | 20 | 7.75% | 0 | 0 |
|  Đông Timor | 14 | 5.43% | 0 | 0 |
|  Philippines | 7 | 2.71% | 0 | 2 |
|  Nhật Bản | 5 | 1.94% | 5 | 3 |
|  Hoa Kỳ | 4 | 1.55% | 4 | 3 |
|  Úc | 3 | 1.16% | 3 | 2 |
|  Na Uy | 2 | 0.78% | 2 | 2 |
|  Hàn Quốc | 2 | 0.78% | 2 | 1 |
|  Bỉ | 1 | 0.39% | 1 | 0 |
|  Bhutan | 1 | 0.39% | 1 | 0 |
|  Brunei | 1 | 0.39% | 1 | 0 |
|  Croatia | 1 | 0.39% | 1 | 1 |
|  Đan Mạch | 1 | 0.39% | 1 | 1 |
|  Anh | 1 | 0.39% | 1 | 1 |
|  Đức | 1 | 0.39% | 1 | 1 |
|  Bắc Ireland | 1 | 0.39% | 1 | 1 |
|  Tây Ban Nha | 1 | 0.39% | 1 | 1 |
|  Thụy Sĩ | 1 | 0.39% | 1 | 0 |
| Tự do | 1 | 0.39% | – | – |
| Total | 258 | 100% | 52 (20.16%) | 29 (11.24%) |
Thống kê > Độ tuổi trung bình của các đội tuyển quốc gia

| Độ tuổi trung bình | Đội tuyển quốc gia |
| --- | --- |
28.2:  Singapore
27.1:  Việt Nam
26.1:  Thái Lan
25.7:  Myanmar
25.6:  Malaysia
25.1:  Campuchia
23.7:  Philippines
22.5:  Lào
22.4:  Đông Timor
20.3:  Indonesia
Thống kê > Đại diện huấn luyện viên theo quốc gia

Các huấn luyện viên được in đậm đại diện cho quốc gia của họ.
| Number | Country | Coaches |
| --- | --- | --- |
| 3 |  Nhật Bản | Koji Gyotoku (Campuchia), Masatada Ishii (Thái Lan), Tsutomu Ogura (Singapore) |
| 3 |  Hàn Quốc | Ha Hyeok-jun (Lào), Kim Sang-sik (Việt Nam), Shin Tae-yong (Indonesia) |
| 2 |  Tây Ban Nha | Albert Capellas (Philippines), Pau Martí (Malaysia) |
| 1 |  Chile | Simón Elissetche (Đông Timor) |
| 1 |  Myanmar | Myo Hlaing Win (Myanmar) |
Năm điều ngự thệ

Năm điều ngự thệ (bản Nhật chí Thái chính quan)
Năm điều ngự thệ (五箇条の御誓文 (Ngũ cá điều ngự thệ văn), Gokajō no Goseimon?) là năm nguyên tắc duy tân Nhật Bản của Thiên hoàng Minh Trị, được công bố vào ngày 6 tháng 4 năm 1868 tại Hoàng cung Kyoto. Bài ngự thệ nhằm mục đích tuyên bố đường lối cải cách của chính quyền Minh Trị, đồng thời chiêu mộ những phiên ủng hộ Mạc phủ Tokugawa theo chính quyền trong Chiến tranh Boshin. Bài ngự thệ đánh dấu sự bắt đầu của thời kỳ Minh Trị và có thể được coi là hiến pháp đầu tiên của Nhật Bản.
Nội dung

Nội dung chính của Năm điều ngự thệ như sau:
| Nguyên văn | Việt dịch |
| --- | --- |
御誓文   一、廣ク會議ヲ興シ、萬機公論ニ決スベシ  一、上下心ヲ一ニシテ、盛ニ經綸ヲ行フベシ  一、官武一途、庶民ニ至ル迠、各其志ヲ遂ゲ、 	 　　人心ヲシテ倦マザラシメン事ヲ要ス  一、舊来ノ陋習ヲ破リ、天地ノ公道ニ基クベシ  一、智識ヲ世界ニ求メ、大ニ皇基ヲ振起スベシ    我國未曾有ノ變革ヲ爲ントシ、朕躬ヲ以テ衆ニ先ンシ、天地神明ニ誓ヒ、大ニ斯國是ヲ定メ、萬民保全ノ道ヲ立ントス。衆亦此旨趣ニ基キ協心努力セヨ。: Ngự thệ   Mở ra hội nghị rộng rãi, trăm công ngàn việc đều lấy theo công luận mà quyết định.  Trên dưới một lòng, ra sức sửa sang việc nước.  Văn võ một đường, từ công khanh đến thứ dân, đều được toại chí, khiến cho lòng người không biết mỏi.  Phá bỏ hết những hủ tục chất chứa lâu đời, từ đây hợp theo công đạo của trời đất.  Cầu trí thức ở thế giới, làm cho cơ đồ thiên hoàng trở nên mạnh lớn vẻ vang.   Nước ta sắp tiến hành những cải cách chưa từng có, nên trẫm cúi mình trước chúng dân, tuyên thệ với thần minh trời đất để hoạch định quốc sách, lập đạo bảo toàn muôn dân. Trẫm mong các khanh đồng tâm hợp lực, tuân theo ý ấy.
Nguồn gốc > Soạn thảo

Sanyo Yuri Kimimasa, Sanyo Fukuoka Takachika và Sangi Kido Takayoshi cùng soạn thảo Năm điều ngự thệ. Yuri soạn bản thảo đầu tiên vào đầu tháng 2 năm 1868, đề xuất năm nguyên tắc quốc sách, bao gồm trọng dụng nhân tài, quyết định chính sự theo công luận và triệu tập đại biểu do các phiên cử ra. Ngôn từ tiến bộ của bản thảo bày tỏ sự bất mãn của các chí sĩ Minh Trị cấp tiến khi phải phục vụ tầng lớp bảo thủ. Fukuoka sửa lại bản thảo để tránh kích động phe bảo thủ, thay thế "công luận" bằng "hội nghị của các daimyō". Kido soạn bản thảo cuối cùng vào đầu tháng 4, thay thế "hội nghị của các daimyō" bằng "hội nghị rộng rãi", bỏ việc triệu tập đại biểu của các phiên và bổ sung nguyên tắc "phá bỏ hết những hủ tục". Ngôn từ của Kido đủ rộng để thỏa mãn cả hai phe cấp tiến và bảo thủ trong triều đình.
Nguồn gốc > Lễ công bố

Vào lúc 4 giờ chiều ngày 6 tháng 4 năm 1868, các gitei và sanyo tề tựu đông đủ tại Tử thần điện của Hoàng cung Kyoto. Thiên hoàng Minh Trị bước vào điện cùng với Sōsai Sanjō Sanetomi và Sōsai Iwakura Tomomi. Sau khi thiên hoàng ngự toạ, Sanjō đến quỳ trước bàn thờ, thay mặt thiên hoàng cầu xin thần linh trừng phạt những ai làm trái với lời ngự thệ rồi trở lại chỗ ngồi. Thiên hoàng đứng dậy, cúi đầu trước bàn thờ và đặt sakaki làm lễ vật, sau đó lui về ngự toạ. Iwakura lại đến trước bàn thờ và tuyên bố Năm điều ngự thệ. Sau đó, các nghị định lần lượt đến cúi đầu trước bàn thờ và thiên hoàng rồi ký một lời thề trung thành tuyệt đối với thiên hoàng. Buổi lễ kết thúc vào 8 giờ tối. Tổng cộng có 767 người ký tên, bao gồm những người không thể tham dự buổi lễ sau đó đã đến cung điện để ký lời thề.
Phân tích

Giáo sư Michio Umegaki nhận xét rằng Năm điều ngự thệ nhằm ba mục đích chính: khẳng định tính chính danh của chính quyền Minh Trị, xác lập uy tín của chính quyền trong quan hệ đối ngoại và đảm bảo sự bình đẳng của các phiên trước triều đình. Trước bối cảnh Chiến tranh Boshin mới nổ ra vào tháng 1 năm 1868, nhà sử học Marius B. Jansen cho rằng bài ngự thệ cũng nhằm mục đích chiêu mộ các phiên ủng hộ Mạc phủ Tokugawa theo triều đình Kyoto. Jansen nhận định rằng ngôn từ của Năm điều ngự thệ có chủ đích giảm thiểu sự phản kháng từ các daimyō và biểu thị sự tiệm tiến của quá trình duy tân. Ví dụ: "hội nghị" và "công luận" là những từ đã được dùng để chỉ sự hợp tác giữa các phiên chúa, không nhất thiết là cam kết thực hiện dân chủ, và không ai ủng hộ việc duy trì "hủ tục" trái với "công đạo của trời đất". Sau khi chinh phục Cộng hòa Ezo, chính quyền Minh Trị giải thích rằng "công luận" là dư luận của các kuge, phiên chúa và samurai. Giáo sư Iwata Masakazu chỉ ra rằng chính quyền phải vay tiền để chi trả cho quân đội trong Chiến tranh Boshin nên phải công bố Năm điều ngự thệ nhằm xây dựng lòng tin đối với các chủ nợ là địa chủ, thương nhân.
Ảnh hưởng

Ảnh hưởng lâu dài của Năm điều ngự thệ là một chủ đề tranh luận. Một mặt, một số học giả Nhật Bản cho rằng bài ngự thệ là "tuyên ngôn thành lập nhà nước Minh Trị chuyên chế". Mặt khác, các học giả phương Tây cho rằng bài ngự thệ chỉ có tác động ngắn hạn vào đầu thời kỳ Minh Trị. Nhà Nhật Bản học John Breen nhận định rằng bài ngự thệ báo hiệu một thời kỳ cải cách mạnh mẽ dưới sự lãnh đạo của triều đình Minh Trị và sự khẳng định quyền lực của thiên hoàng đối với quần thần trong triều.
Dựa trên Năm điều ngự thệ, chính quyền Minh Trị ban hành Chính thể thư để tiến hành cải tổ chính quyền vào tháng 6 năm 1868. Điều 1 xác định bài ngự thệ là cơ sở của quốc sách Nhật Bản và trích dẫn nguyên văn bài ngự thệ. Điều 2 quy định Thái chính quan thực hiện ba quyền lập pháp, hành pháp, tư pháp và thành lập Nghị chính quan, một cơ quan nghị sự lưỡng viện. Tuy nhiên, mô hình tổ chức chính quyền mới nhanh chóng bị bãi bỏ do sự phản đối của tầng lớp bảo thủ trong triều.
Năm điều ngự thệ tạo tiền đề thành lập một thể chế đại nghị phương Tây ở Nhật Bản. Một số học giả Nhật Bản cho rằng bài ngự thệ là đầu nguồn của chủ nghĩa tự do ở Nhật Bản. Vào thập niên 1880, Phong trào tự do dân quyền vận động ban hành hiến pháp, thành lập nghị viện dựa trên lời thề "mở ra hội nghị rộng rãi". Năm 1889, Hiến pháp Đế quốc Nhật Bản được ban hành, thành lập Nghị viện Đế quốc như là cơ quan lập pháp của Nhật Bản, có quyền làm luật và phê duyệt ngân sách nhà nước. Tuy nhiên, tầng lớp phiên phiệt tiếp tục chi phối chính quyền cho đến tận thế kỷ 20.
Theo lời thề "cầu trí thức ở thế giới", chính quyền Minh Trị cử Sứ đoàn Iwakura đi Tây du từ năm 1871 đến năm 1873 để nghiên cứu, học tập tri thức, công nghệ của phương Tây. Phái đoàn học nông nghiệp ở Hoa Kỳ, công nghệ kỹ thuật ở Anh và mô hình tổ chức nhà nước, hệ thống pháp luật ở Pháp, Đức và Phổ. Năm 1896, Bộ luật dân sự Nhật Bản được ban hành, phỏng theo Bộ luật dân sự Đức. Quần thần trong triều và thiên hoàng bắt đầu mặc Tây phục thay cho kimono và những y phục truyền thống khác.
Giá trị tinh thần của Năm điều ngự thệ trường tồn qua những biến cố lịch sử của Nhật Bản. Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, Hirohito trích dẫn nguyên văn Năm điều ngự thệ trong Tuyên ngôn nhân gian và gọi bài ngự thệ là nền tảng của quốc sách Nhật Bản; bản thân Hirohito coi Năm điều ngự thệ là bằng chứng của sự tồn tại của nền dân chủ vào thời kỳ Minh Trị.
Thư mục

Akamatsu, Paul (1972). Meiji 1868: Revolution and Counter-Revolution in Japan (bằng tiếng Anh). Miriam Kochan biên dịch. New York: Harper & Row. ISBN 0-06-010044-3.
Đào, Trinh Nhất (2015). Nhật Bản Duy Tân 30 Năm. Việt Nam: Nhà xuất bản Thế Giới. ISBN 9786047711758.
Breen, John (1996). “The Imperial Oath of April 1868: Ritual, Politics, and Power in the Restoration”. Monumenta Nipponica (bằng tiếng Anh). 51 (4): 407–429. doi:10.2307/2385417. ISSN 0027-0741.
De Bary, William; Tiedemann, Arthur biên tập (2005) [1958]. Sources of Japanese Tradition (bằng tiếng Anh). II: 1600 to 2000 (ấn bản thứ 2). New York: Columbia. ISBN 0-231-12984-X.
Iwata, Masakazu (2022). Okubo Toshimichi: The Bismarck of Japan. Publications of the Center for Japanese and Korean Studies (bằng tiếng Anh). Birmingham: University of California Press. ISBN 978-0-520-32625-5.
Dower, John W. (2000). Embracing Defeat: Japan in the Wake of World War II (bằng tiếng Anh). New York: Norton. ISBN 0-393-04686-9.
Jansen, Marius B. (2000). The making of modern Japan (bằng tiếng Anh). Cambridge, Mass.: Belknap Press of Harvard University Press. ISBN 978-0-674-00334-7.
Jansen, Marius B.; Rozman, Gilbert biên tập (1986). Japan in Transition: From Tokugawa to Meiji (bằng tiếng Anh). Princeton: Princeton. ISBN 0-691-10245-7.
Keene, Donald (2002). Emperor of Japan: Meiji and His world, 1852 - 1912 (bằng tiếng Anh). New York: Columbia Univ. Press. ISBN 978-0-231-12340-2.
McLaren, W. W. (1979). Japanese Government Documents (bằng tiếng Anh). Bethesda, MD: University Publications of America. ISBN 0-313-26912-2.
Wilson, Robert A. (1952). “I. The Seitaisho: A Constitutional Experiment”. The Far Eastern Quarterly. 11 (3): 297–304. doi:10.2307/2049570. ISSN 0363-6917.
Năm điều ngự thệ, Nanyō Inui, 1928
Năm điều ngự thệ (bản viết tay của Thân vương Arisugawa Takahito)
Đài tưởng niệm có khắc Năm điều ngự thệ trên đỉnh núi Kampu, Akita
Donuea

| Donuea> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Liocranidae
Chi (genus): Donuea
 (Simon, 1903) 
Donuea là một chi nhện trong họ Liocranidae.
Chú thích

↑  Norman I. Platnick. “The World Spider Catalog, Version 13.5”. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2013.
Pomatocalpa bicolor

| Pomatocalpa bicolor> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Chi (genus): Pomatocalpa
Loài (species): P. bicolor
Danh pháp hai phần
Pomatocalpa bicolor (Lindl.) J.J.Sm. 
Pomatocalpa bicolor là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được (Lindl.) J.J.Sm. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1912.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Pomatocalpa bicolor”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Trương Dư Hi

Đừng nhầm lẫn với Trương Hinh Dư.
Đối với bài viết này, họ là .
Trương Dư Hi (giản thể: 张予曦, phồn thể: 張予曦, bính âm: Zhāng Yǔxī; sinh ngày 30 tháng 1 năm 1993) là nữ diễn viên, người mẫu người Trung Quốc trực thuộc công ty giải trí Hoan Thụy Thế Kỷ. Cô được biết đến qua vai Chử Linh Lung trong Lưu Ly Mỹ nhân sát, Lâm Tinh Thần trong Nàng công chúa tôi yêu, Tô Căng Bắc trong Uẩn sắc quá nồng và Trình Nhược Ngư trong Dữ Quân Ca.
Sự nghiệp

Vào tháng 10 năm 2009, Trương Dư Hi đã giành chiến thắng trong trận chung kết cuộc thi Kanebo Rayli lần thứ 7, do đó cô chính thức bước vào giới giải trí.
Vào tháng 5 năm 2013, Trương Dư Hi đóng vai chính trong bộ phim cổ trang "Mỹ nam Đường triều" được chuyển thể từ tiểu thuyết mạng cùng tên.
Tháng 12 năm 2014, cô xuất hiện trong bộ phim điện ảnh hành động võ thuật "Trí Thủ Uy Hổ Sơn" của đạo diễn Từ Khắc.
Vào tháng 7 năm 2015, cô đóng vai chính trong bộ phim điện ảnh "Cây dành dành nở hoa" của đạo diễn Hà Quý. Cùng tháng, cô tham gia chương trình truyền hình thực tế "Xông lên bầu trời" của đài truyền hình Liêu Ninh. Vào tháng 8, xuất hiện trong bộ phim ngắn "Thanh xuân vị ương".
Vào tháng 8 năm 2016, cô tham gia đóng vai chính trong bộ phim "Nàng Công chúa tôi yêu"  cùng nam diễn viên người Thái Mike Angelo. Vào tháng 9, tham gia đóng vai phụ trong bộ phim cổ trang "Thư viện nhiệt huyết".  Vào tháng 10, đóng vai phụ trong bộ phim viễn tưởng "Canh gác bầu trời". Vào tháng 12, tham gia bộ phim truyền hình cổ trang "Như Ý truyện".
Vào tháng 1 năm 2017, cùng với Ngô Lỗi, Trần Tường đóng vai chính trong bộ phim cổ trang giả tưởng "Kỳ Tinh ký: Thời niên thiếu tươi đẹp". Vào tháng 8, tham gia bộ phim thần tượng "Chàng hoàng tử tôi yêu" - Tạ Giai Kiến là bạn diễn. Vào ngày 20 tháng 11, bộ phim lãng mạn "Không thể ôm lấy em" do cô đóng vai chính cùng Hình Chiêu Lâm được phát sóng độc quyền trên Sohu Video.
Vào ngày 9 tháng 2 năm 2018, bộ phim lãng mạn "Không thể ôm lấy em 2" do cô đóng vai chính đã được phát sóng. Vào ngày 26 tháng 10, cô đã giành được giải thưởng "Nữ diễn viên mới xuất sắc nhất do cư dân mạng bình chọn" tại Phoenix Fashion Choice.
Vào ngày 2 tháng 5 năm 2020, bộ phim tình cảm đô thị ngọt ngào "Uẩn sắc quá nồng", do cô đóng vai chính cùng Đinh Vũ Hề được phát sóng.  Ngày 6 tháng 8, bộ phim cổ trang "Lưu Ly mỹ nhân sát" mà cô tham gia được phát sóng.. Tháng 9, cô vào đoàn phim "Mộng tỉnh Trường An" (nay đổi tên thành Dữ Quân Ca). Vào ngày 31 tháng 10, bộ phim điện ảnh giả tưởng "Hải Đại Ngư" do cô cùng Hàn Đống đóng vai chính được phát sóng trên Tencent Video. Vào ngày 12 tháng 11, bộ phim tâm lý tình cảm "Gió Nam hiểu lòng tôi" được cô đảm nhận công bố diễn viên.
Vào tháng 1 năm 2021, đóng vai chính trong bộ phim tình cảm "Khi màn đêm gợn sóng" và bộ phim đã nhanh chóng lên sóng vào ngày 9 tháng 11 với nam chính là Lưu Học Nghĩa. Ngày 8 tháng 8, bộ phim truyền hình cổ trang "Dữ Quân Ca" do cô cùng Thành Nghị đóng vai chính được công chiếu trên Hồ Nam TV.. Tháng 9 cùng năm, Trương Dư Hi chính thức thức gia nhập đoàn phim "Thiên Thu Lệnh", đây là lần đầu tiên Trương Dư Hi thử sức với bốn vai diễn.
Danh sách phim > Phim điện ảnh

| Năm | Tựa đề> Tiếng Việt | Tựa đề> Tiếng Trung | Tựa đề> Tên khác, tên cũ | Vai diễn | Bạn diễn | Ghi chú |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2014 | Trí Thủ Uy Hổ Sơn | 智取威虎山 |  | June | Trương Hàm Dư, Lương Gia Huy | Vai phụ |
| 2015 | Cây dành dành nở hoa | 栀子花开 | Chi Tử Khai Hoa | Hạ Tĩnh Tĩnh | Lý Dịch Phong, Trương Tuệ Văn | Vai phụ |
| 2016 | Đêm giao thừa của lão Lý | 过年好 |  | Cao Quân Thư | Diêm Ni, Nhiệt Y Trát... | Vai phụ |
| 2016 | Cung hỷ phát tài trước khi nói yêu | 恭喜发财之谈钱说爱 |  | Lý Hân | Ngô Tông Hiến, Khương Triều | Vai phụ |
| 2020 | Mỹ Nhân Bì | 美人皮 | Yêu Bì Kế | Liên Thành | Hàn Đống | Vai chính |
| 2020 | Nhân Ngư Phược | 人鱼缚 | Ranh Giới Mỹ Nhân Ngư Tên cũ: Bạch Ngư Nữ | Bạch Thu Luyện | Chu Tử Kiêu | Vai chính |
| 2020 | Hải Đại Ngư | 海大鱼 |  | A Ly | Hàn Đống | Vai chính |
| 2021 | Vũ điệu tháng bảy | 七月的舞步 |  | Cố Du Du | Hoàng Tiểu Lôi | Vai chính |
Danh sách phim > Phim ngắn

| Năm | Tựa đề> Tiếng Việt | Tựa đề> Tiếng Trung | Vai diễn | Ghi chú |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2015 | Thanh xuân vị ương | 青春未央 | Lý Giai | Vai chính |
Danh sách phim > Nhạc kịch

| Năm | Tựa đề | Tiếng Trung | Tiếng Anh | Ghi chú |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2015 | Chỉ vì độc thân | 只因单身在一起 | Single Villa | Cameo |
Âm nhạc

| Năm | Tên | Tên tiếng Trung | Thông tin | Thể hiện cùng |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2016 | Thương mến Công chúa | 亲爱的公主 | OST Nàng Công chúa tôi yêu |  |
| 2020 | Xuân ý vãn | 春意晚 |  |  |
| 2020 | Cùng anh | 陪你 | OST Đẹp trai là số một |  |
| 2020 | Đã sớm động lòng | 早就心动了 | OST Đẹp trai là số một | Đinh Vũ Hề |
| 2021 | Đương Không | 当空 | OST Dữ Quân Ca |  |
| 2021 | Kịp thời đúng lúc | 合乎时宜 | Yêu Em Là Điều Không Thể |  |