stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Orchis anatolica
Chú thích

1 2  Orchis anatolica was originally described and published in Diagnoses Plantarum Orientalium novarum. Lipsiae [Leipzig] 5: 56 (1844). “Orchis anatolica”, World Checklist of Selected Plant Families, Royal Botanic Gardens, Kew, truy cập ngày 23 tháng 12 năm 2014
↑  “Orchis anatolica Boiss., Diagn. Pl. Orient. 5: 56 (1844): Synonyms”, World Checklist of Selected Plant Families, Royal Botanic Gardens, Kew, Bản gốc lưu trữ ngày 15 tháng 12 năm 2021, truy cập ngày 20 tháng 5 năm 2019
1 2  “Orchis anatolica Boiss”. Plants of the World Online. The Trustees of the Royal Botanic Gardens, Kew. 30 tháng 9 năm 2024. Truy cập ngày 6 tháng 9 năm 2020.
↑  Delforge, Pierre (2005). Orchids of Europe, North Africa and the Middle East (bằng tiếng Anh) (ấn bản thứ 3). London: A&C Black. tr. 640. ISBN 0-7136-7525-X.
Mattias Mete

| Thông tin cá nhân |
| --- | --- | --- | --- |
Tên đầy đủ:  Mattias Mete
Ngày sinh:  30 tháng 5, 1987 (37 tuổi)
Nơi sinh:  Thụy Điển
Chiều cao:  1,85 m (6 ft 1 in)
Vị trí:  Tiền đạo
Thông tin đội
Đội hiện nay:  Syrianska FC
Số áo:  8
Sự nghiệp cầu thủ trẻ
Năm:  Đội
:  Syrianska FC
Sự nghiệp cầu thủ chuyên nghiệp*
| Năm |  Đội |  ST |  (BT) |
| 2003–2010 |  Syrianska FC |  8 |  (1) |
| 2008–2009 |  → Syrianska IF Kerburan (mượn) |  20 |  (13) |
| 2009 |  → Arameiska-Syrianska KIF (mượn) |  8 |  (2) |
| 2010 |  Syrianska IF Kerburan |  23 |  (16) |
| 2011 |  Västerås SK |  27 |  (12) |
| 2012–2013 |  Åtvidabergs FF |  26 |  (4) |
| 2013 |  → Syrianska FC (mượn) |  13 |  (3) |
| 2013–2014 |  Şanlıurfaspor |  2 |  (0) |
| 2014 |  Husqvarna FF |  12 |  (3) |
| 2015 |  Dalkurd FF |  22 |  (10) |
| 2016 |  Dardanel Spor |  15 |  (7) |
| 2016– |  Syrianska FC |  42 |  (17) |
Sự nghiệp đội tuyển quốc gia
| Năm |  Đội |  ST |  (BT) |
| 2003–2004 |  U-17 Thụy Điển |  13 |  (4) |
| 2005–2006 |  U-19 Thụy Điển |  5 |  (1) |
 *Số trận ra sân và số bàn thắng ở câu lạc bộ tại giải quốc gia, chính xác tính đến 30 tháng 11 năm 2017
Mattias Mete (sinh ngày 30 tháng 5 năm 1987) là một cầu thủ bóng đá người Thụy Điển thi đấu cho Syrianska FC ở vị trí tiền đạo.
Laestadia muscicola

| Laestadia muscicola> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Asterales
Họ (familia): Asteraceae
Chi (genus): Laestadia
Loài (species): L. muscicola
Danh pháp hai phần
Laestadia muscicola Sch.Bip. ex Wedd., 1855 
Laestadia muscicola là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Sch.Bip. ex Wedd. mô tả khoa học đầu tiên năm 1855.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Laestadia muscicola”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.
Augochloropsis cytherea

| Augochloropsis cytherea> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Halictidae
Phân họ (subfamilia): Halictinae
Tông (tribus): Augochlorini
Chi (genus): Augochloropsis
Loài (species): A. cytherea
Danh pháp hai phần
Augochloropsis cytherea Smith, 1853 
Augochloropsis cytherea là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Smith mô tả khoa học năm 1853.
Chú thích

↑  (2008) Integrated Taxonomic Information System (ITIS) Bee Checklist 3 oktober 2008
Blepephaeus marshalli

| Blepephaeus marshalli> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Blepephaeus
Loài (species): B. marshalli
Danh pháp hai phần
Blepephaeus marshalli Breuning, 1935 
Blepephaeus marshalli là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Melanoxanthus vittipennis

| Melanoxanthus vittipennis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Elateridae
Chi (genus): Melanoxanthus
Loài (species): M. vittipennis
Danh pháp hai phần
Melanoxanthus vittipennis Schwarz, 1901 
Melanoxanthus vittipennis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schwarz miêu tả khoa học năm 1901.
Chú thích

↑  Elateridae in Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Megachile manguna

| Megachile manguna> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Megachilidae
Phân họ (subfamilia): Megachilinae
Tông (tribus): Megachilini
Chi (genus): Megachile
Loài (species): M. manguna
Danh pháp hai phần
Megachile manguna Strand, 1911 
Megachile manguna là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Strand mô tả khoa học năm 1911.
Chú thích

↑  (2008) Integrated Taxonomic Information System (ITIS) Bee Checklist 3 oktober 2008
Orla Perć

| Orla Perć |
| --- | --- |
Trail blazing
Chiều dài: 4.5 km (2.8 mi)
Vị trí: Tatra Mountains, Ba Lan
Đầu đường: Zawrat Pass 49°13′09″B 20°00′59″Đ﻿ / ﻿49,219111°B 20,016417°Đ﻿ / 49.219111; 20.016417 Krzyżne Pass 49°13′43″B 20°02′50″Đ﻿ / ﻿49,228694°B 20,047331°Đ﻿ / 49.228694; 20.047331
Phương tiện: Climbing
Elevation
Điểm cao nhất: Kozi Wierch 2.291 mét (7.516 ft)
Chi tiết đường đi
Mùa: Preferably in summer
Chướng ngại vật: Falling stones, avalanches
Xuất thân qua The Honoratka Gully
Bản đồ đường dẫn
Con đường đi xuống từ Kozie Czuby
Con đường trên Kozi Wierch
Dụng cụ hỗ trợ leo núi
Orla Perć (tiếng Anh: Eagle's Path) là một con đường du lịch ở dãy núi Tatra ở miền nam Ba Lan. Nó được coi là con đường công cộng khó khăn và nguy hiểm nhất trong khu vực Tatras  và do đó nó là một tuyến đường phù hợp chỉ dành cho những người leo núi có kinh nghiệm. Con đường được đánh dấu bằng các dấu hiệu màu đỏ. Kể từ khi nó được thành lập, ít nhất 112 người đã mất mạng trên tuyến đường.
Dữ liệu kỹ thuật

Tuyến đường nằm ở trung tâm của High Tatras. Tổng chiều dài của tuyến đường có thể khám phá là 4,5 km. Tổng thời gian đi bộ (mùa hè, tùy thuộc vào điều kiện đường mòn) thay đổi trong khoảng từ 6 đến 8 giờ. Điểm cao nhất là Kozi Wierch tại địa điểm cao 2291 m trên mực nước biển. Con đường bắt đầu từ đèo Zawrat (2159 m trên mực nước biển) và kết thúc ở đèo Krzyżne (2112 m trên mực nước biển), dẫn qua một số đỉnh và vượt qua những đỉnh khác. Con đường lộ ra, chủ yếu dọc theo sườn núi. Nhiều công cụ hỗ trợ cho khách du lịch được cung cấp ở những đoạn dốc và thẳng đứng nhất, bao gồm thang, bệ bước, dây chuyền và bậc thang kim loại. Mặt đất thường xuyên nhất cấu thành chủ yếu là từ đá granit, đá vụn thô và bề mặt không bằng phẳng. Đường dẫn được liên kết với các tuyến đường khác; có tất cả tám nút giao với các lối đi khác, dẫn đến nơi trú ẩn trên núi và nhà gỗ. Đoạn đường từ đèo Zawrat - Kozi Wierch chỉ có một chiều. Đá rơi và tuyết lở có thể dọc theo tuyến đường.
Lịch sử

Con đường được hình thành vào năm 1901, đứa con tinh thần của Franciszek Nowicki, nhà thơ Ba Lan và một hướng dẫn viên leo núi. Tuyến đường được tài trợ một phần, được xây dựng và đánh dấu bởi Fr. Walenty Gadowski từ năm 1903 đến 1906 với sự trợ giúp của một vài người dân địa phương; tuy nhiên các nút giao và các tuyến phụ trợ khác đã được dẫn và đánh dấu vào năm 1911. Sau nhiều vụ tai nạn nghiêm trọng, vào năm 2006, hướng dẫn viên núi Irena Rubinowska và Piotr Mikucki, một đạo diễn phim, đã đưa ra một lời kêu gọi với chính quyền của Công viên Quốc gia Tatra để tháo gỡ tất cả các dụng cụ leo núi dọc theo con đường và thay đổi nó bằng via ferrata. Lời kêu gọi này đã gặp những phản ứng khác nhau từ các nhóm và vận động viên chuyên nghiệp liên quan đến kinh doanh du lịch. Nó đã được kết luận rằng đây là một dấu vết lịch sử, và sẽ không thay đổi. Vì nhiều vụ tai nạn đã xảy ra khi đi ngược chiều, Ban giám đốc TPN đã đặt quy định giao thông một chiều tại đoạn khó khăn nhất của Orla Perć từ Zawrat đến Kozi Wierch vào tháng 7 năm 2007.
Dược động học

Biểu đồ thể hiện mô hình động học Michaelis-Menten cho mối quan hệ giữa một enzym và một cơ chất: một trong những thông số được nghiên cứu trong dược động học, khi cơ chất là một thuốc dược phẩm.
Dược động học (tiếng Anh: pharmacokinetics, viết tắt là PK, bắt nguồn từ tiếng Hy Lạp cổ pharmakon nghĩa là "dược" và kinetikos nghĩa là "động, đưa vào chuyển động"), là một nhánh của Dược lý học tập trung vào xác định số phận của các chất được cung cấp từ bên ngoài vào một sinh vật sống. Các chất được quan tâm bao gồm các tác nhân dược phẩm, hoócmôn, chất dinh dưỡng và các chất độc. Dược động học tìm cách phát hiện số phận của một thuốc từ lúc nó được cấp vào cơ thể cho đến lúc nó được loại trừ hoàn toàn khỏi cơ thể.
Dược động học mô tả cách cơ thể tác động đến một loại thuốc nhất định sau khi đưa vào cơ thể thông qua các cơ chế hấp thụ và phân phối, cũng như những thay đổi hóa học của thuốc đó trong cơ thể (ví dụ như qua các enzym chuyển hóa như các enzym cytochrome P450 hay glucuronosyltransferase, và các tác động và đường bài tiết của các chất chuyển hóa của thuốc đó. Đặc tính dược động học của các thuốc có thể bị ảnh hưởng bởi các yếu tố như vị trí cấp thuốc và liều thuốc được đưa vào cơ thể. Những yếu tố này có thể ảnh hưởng đến tốc độ và tỷ lệ hấp thụ. Dược động học thường được nghiên cứu phối hợp với dược lực học, môn nghiên cứu về tác dụng dược lý của thuốc trên cơ thể.
Dược động học mô tả mối liên hệ giữa liều và nồng độ thuốc không gắn kết ở vị trí tác động (một thụ thể của thuốc), và đường biểu diễn theo thời gian của nồng độ thuốc trong cơ thể bao gồm các quá trình hấp thu, phân bố, chuyển hoá và thải trừ, thường được đề cập như là ADME.
Dược động học lâm sàng áp dụng các nguyên tắc của dược động học và dược lực học vào từng cá thể riêng biệt. Trong dược động học dựa vào sinh lý, có hai thông số cơ bản là độ thanh thải và thể tích phân bố.
Độ thanh thải (Cl)
Thể tích phân bố (Vd)
Thông số dược động học quan trọng thứ ba là thời gian bán thải, nó có thể đại diện cho hằng số tốc độ thải trừ và được xác định bởi độ thanh thải và thể tích phân bố.
Thời gian bán thải (t½)
Diện tích dưới đường cong (AUC)
Vai trò của các thông số dược động học

Cơ sở quyết định thuốc điều trị cho bệnh nhân, liều lượng cần đưa vào của mỗi thuốc, khoảng cách giữa các lần đưa thuốc hoặc hiệu chỉnh liều trong trường hợp có các bất thường về sinh lý, bệnh lý.
Gợi ý tốt trong việc lựa chọn dạng bào chế và cải tiến dạng bào chế để tạo các dạng thuốc có các thông số dược động học mong muốn.
Chú thích

↑  “Where Are You From?”. Truy cập 6 tháng 10 năm 2015.
↑  Kathleen Knights. Bronwen Bryant (2002). Dược Y tế Chuyên gia. Amsterdam. Đã bỏ qua tham số không rõ |= (trợ giúp); Chú thích có  tham số trống không rõ: |nhà xuất bản Elsevier= (trợ giúp)
Du lịch đô thị

Hàng xe buýt du lịch trước Nhà thờ Berlin và Bảo tàng Altes, Berlin (Đức).
Du lịch đô thị, hay còn gọi là du lịch thành phố, là một loại hình du lịch diễn ra ở các khu vực tập trung đông dân cư, thường là ở các thành phố lớn hoặc các khu đô thị của mỗi quốc gia.
Định nghĩa

Du lịch đô thị là kiểu du lịch đi đến các thành phố lớn, thường là thủ đô hoặc trung tâm kinh tế của mỗi nước. Theo Tổ chức Du lịch Thế giới (UNWTO), du lịch đô thị bao gồm các hoạt động du lịch diễn ra trong không gian đô thị, với các đặc điểm vốn có như nền kinh tế phi nông nghiệp, hệ thống giao thông phát triển và đa dạng các trải nghiệm văn hóa, kiến trúc, công nghệ, xã hội và thiên nhiên.
Chú thích

↑  World Tourism Organization. “Urban Tourism; Market Intelligence and Competitiveness”. Bản gốc lưu trữ ngày 3 tháng 10 năm 2019. Truy cập ngày 25 tháng 3 năm 2019.
| --- | --- |
: Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về Du lịch đô thị.
| x t Du lịch |
| --- | --- |
Loại du lịch:  Du lịch nguyên tử  Du lịch sinh thái  Tuần trăng mật  Du lịch chăm sóc sức khoẻ  Du lịch tình dục  Du lịch bền vững  Ngày nghỉ  Phượt 
Công nghiệp khách sạn:  Khách sạn  Khu nghỉ mát  Nhà hàng 
Thuật ngữ:  Ngày lễ  Hộ chiếu  Hướng dẫn viên du lịch  Vận tải  Du lịch  Y học du lịch  Thị thực 
Hiệp hội:  Wikivoyage  Ngày Du lịch thế giới  Tổ chức Du lịch Thế giới 
Danh sách:  Danh sách di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại 
  Thể loại:Du lịch   Cổng thông tin:Địa lý
Melipotis tucumanensis

| Melipotis tucumanensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Chi (genus): Melipotis
Loài (species): M. tucumanensis
Danh pháp hai phần
Melipotis tucumanensis Dognin, 1912 
Melipotis tucumanensis là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Megachile malimbana

| Megachile malimbana> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Megachilidae
Phân họ (subfamilia): Megachilinae
Tông (tribus): Megachilini
Chi (genus): Megachile
Loài (species): M. malimbana
Danh pháp hai phần
Megachile malimbana Strand, 1911 
Megachile malimbana là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Strand mô tả khoa học năm 1911.
Chú thích

↑  (2008) Integrated Taxonomic Information System (ITIS) Bee Checklist 3 oktober 2008
Memecylon nigrescens

| Memecylon nigrescens> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Myrtales
Họ (familia): Melastomataceae
Chi (genus): Memecylon
Loài (species): M. nigrescens
Danh pháp hai phần
Memecylon nigrescens Hook. & Arn. 
Memecylon nigrescens là một loài thực vật có hoa trong họ Mua. Loài này được Hook. & Arn. mô tả khoa học đầu tiên năm 1833.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Memecylon nigrescens”. Truy cập ngày 10 tháng 6 năm 2013.
Cacophis squamulosus

| Cacophis squamulosus |
| --- | --- |

Tình trạng bảo tồn
 Ít quan tâm  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Reptilia
Bộ (ordo): Squamata
Phân bộ (subordo): Serpentes
Phân thứ bộ (infraordo): Alethinophidia
Họ (familia): Elapidae
Chi (genus): Cacophis
Loài (species): C. squamulosus
Danh pháp hai phần
Cacophis squamulosus (Duméril, Bibron & Duméril, 1854)  
Danh pháp đồng nghĩa
 Pseudelaps squamulosus  A.M.C. Duméril, Bibron & A.H.A. Duméril, 1854  Diemansia cucullata  Günther, 1862  Pseudoelaps atropolios  Jan & Sordelli, 1873  Cacophis squamulosus  — Cogger, 1983 
Cacophis squamulosus (hay còn có tên gọi thông thường là golden-crowned snake ở một số nước ngoài dùng tiếng Anh) là một loài rắn trong họ Rắn hổ. Loài này được Duméril, Bibron & Duméril mô tả khoa học đầu tiên năm 1854. Đây là loài rắn đặc hữu của Úc.
Phạm vi địa lý

Cacophis squamulosus được bản địa hóa ở miền đông nước Úc, từ Canberra, lãnh thổ Thủ đô Úc, đến Cairns, Queensland.
Môi trường sống

Tương tự như các loài rắn cùng chi Cacophis khác, Cacophis squamulosus chuyên sống trong các khu rừng, đặc biệt là rừng mưa. Dù thích các khu vực rừng sâu hơn, đặc biệt là rừng mưa trên các sườn núi, tuy nhiên chúng cũng có thể xuất hiện ở các vùng ngoại ô gần sông nước hoặc môi trường ẩm ướt có lớp phủ nền đất và nơi trú ẩn.
Thức ăn

Cacophis squamulosus là động vật săn mồi vào ban đêm. Chúng tìm những con thằn lằn đang ngủ dựa vào mùi hương, đưa chúng ra khỏi nơi ẩn náu vào ban đêm. Chúng cũng ăn ếch và rắn mù.
Nọc độc

Cacophis squamulosus có nọc độc nhẹ. Chúng sẽ cắn vô tội vạ nếu bị đe dọa, đồng thời cuộn thành hình chữ S để phô ra sắc tố bụng màu cam sáng. Vết cắn của những cá thể lớn hơn có thể gây nguy hiểm cho sức khoẻ. Có khả năng cao là chúng chỉ cố tự vệ trước những người mà chúng cảm thấy nguy hiểm.
Phương thức sinh sản

Cacophis squamulosus sinh sản bằng cách đẻ trứng. Chúng đẻ từ 2 đến 15 quả trứng, trung bình khoảng 6 quả. Trứng loài này được đẻ vào tháng 1 và nở vào tháng 3. Những cá thể rắn cái mang thai được quan sát thấy nằm trên những con đường ấm áp vào ban đêm, có thể để hỗ trợ quá trình ấp trứng. Khi mới sinh, rắn con có tổng chiều dài khoảng 16 cm.
Chú thích

↑  Shea, G.; Wilson, S.; Hobson, R.; Venz, M.; Vanderduys, E. (2018). “Cacophis squamulosus”. Sách đỏ IUCN về các loài bị đe dọa. 2018: e.T102707094A102707128. doi:10.2305/IUCN.UK.2018-1.RLTS.T102707094A102707128.en. Truy cập ngày 19 tháng 11 năm 2021.
↑  “Cacophis squamulosus (Duméril, Bibron & Duméril, 1854)”. Global Biodiversity Information Facility. Bản gốc lưu trữ ngày 28 tháng 7 năm 2014. Truy cập ngày 7 tháng 7 năm 2021.
1 2 3  “Cacophis squamulosus”. The Reptile Database. Truy cập ngày 29 tháng 5 năm 2013.
1 2  Wilson, Steve; Swan, Gerry (2013). A Complete Guide to Reptiles of Australia, Fourth Edition. (2013). Sydney: New Holland Publishers. 522 pp. ISBN 9781921517280.
1 2  “Golden-crowned Snake”. The Australian Museum. Truy cập ngày 2 tháng 7 năm 2021.
Một cá thể Cacophis squamulosus trên bãi cỏ
Clavicornaltica dali

| Clavicornaltica dali> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Chrysomelidae
Chi (genus): Clavicornaltica
Loài (species): C. dali
Danh pháp hai phần
Clavicornaltica dali Konstantinov & Duckett, 2005 
Clavicornaltica dali là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Konstantinov & Duckett miêu tả khoa học năm 2005.
Chú thích

↑  Chrysomelidae in Synopsis of the described Coleoptera of the World ngày 13 tháng 12 năm 2008
Chử Anh

Chử Anh (tiếng Mãn: ᠴᡠᠶᡝᠨ, Möllendorff: cuyen, Abkai: quyen, tiếng Trung: 褚英; bính âm: Chǔyīng; 1580 – 1618), còn được phiên âm là Xuất Yến (出燕) và xưng là Hồng Ba Thố (红巴兔), là một trong những thủ lĩnh Mãn Châu đóng vai trò quan trọng trong việc kiến lập quốc gia Hậu Kim.
Thân thế

Ông sinh vào năm Minh Vạn Lịch thứ 8 (1580), là con trai cả của Thanh Thái Tổ Nỗ Nhĩ Cáp Xích, người sáng lập nhà Hậu Kim. Mẹ ông tên là Cáp Cáp Nạp Trác Thanh (Hahana–jacing), thuộc Đông Giai thị (Tunggiya), là Đại Phúc tấn (vợ cả) của Nỗ Nhĩ Cáp Xích.
Cuộc đời

Lúc mới khởi nghiệp, Chử Anh vừa là con trai trưởng, từng theo cha lập nhiều võ công hiển hách cho nhà Hậu Kim. Năm 1598, Nỗ Nhĩ Cáp Xích phái ông đem quân thảo phạt An Sở Lạp Khố (安楚拉库), ông đánh thắng thu được 20 trại lính. Trở về, ông được ban hiệu "Hồng Ba Đồ Lỗ" (洪巴图鲁), phong làm Bối lặc.
Năm Vạn Lịch thứ 35 (1607), Phỉ Du thành chủ Sách Mục Đặc Hắc của Ngõa Nhĩ Khách bộ của Đông Hải Nữ Chân do bị Ô Lạp Bối lặc là Bố Chiếm Thái nhiều lần làm nhục nên đã bày tỏ mong muốn quy phục Kiến Châu. Do vậy, Nỗ Nhĩ Cáp Xích lệnh cho Chử Anh cùng với Thư Nhĩ Cáp Tề, Đại Thiện dẫn theo ba đại tướng là Phí Anh Đông, Hỗ Nhĩ Hán, Dương Cổ Lợi (揚古利) cùng 3000 binh mã tức khắc đến Phỉ Du thành thu phục bộ chúng. Đại quân hành quân ban đêm, trời mù mịt, trên đường có ánh sáng, Thư Nhĩ Cáp Tề cho rằng đây là điềm không lành, muốn lui quân, Chử Anh và Đại Thiện không đồng ý ngăn lại. Đến Phỉ Du thành, quân Hậu Kim thu phục 500 hộ, Hỗ Nhĩ Hán nhận lệnh bảo vệ họ khởi hành trước. Bố Chiếm Thái sau khi nghe tin, phái chú là Bác Khắc Đa xuất quân với hơn một vạn binh mã đi chặn đánh, quân của Hỗ Nhĩ Hán cho có 200 người, Thư Nhĩ Cáp Tề lại không muốn đánh nhau với con rể, chần chừ khiến quân Hậu Kim sắp rơi vào đường cùng, Chử Anh và Đại Thiện cho người dục ngựa đưa dụ chỉ đến, "Thượng mỗi lần chinh phạt, đều lấy ít thắng nhiều, hôm nay có gì mà sợ? Nếu có thể bắt Bố Chiếm Thái hàng, chúng chẳng lẽ không bó tay chịu trói?". Binh lính phấn khích giáp công, quân của Bố Chiếm Thái đại bại, bắt được các tướng lĩnh như Thường Trụ, Hô Lý Bố, trảm đầu 3000 người, thu được 5000 con ngựa, 3000 khôi giáp.
Sau khi đại quân khải hoàn trở về, Nỗ Nhĩ Cáp Xích đã ban cho Chử Anh phong hiệu "A Nhĩ Cáp Đồ Thổ Môn Ba Đồ Lỗ" (tiếng Mãn: ᠠᡵᡤᠠᡨᡠ
ᡨᡠᠮᡝᠨ
ᠪᡝᡳ᠌ᠯᡝ
ᠪᠠᡨᡠᡵᡠ, chuyển tả: Argatu Tumen Baturu), trong tiếng Mãn có nghĩa là "người nhiều tài mưu lược", theo chữ Hán là Quảng Lược (廣略), được vua cha lập ngôi vị Quảng Lược Thái tử, xác nhận là người kế vị.
Năm 1608, tháng 3, ông cùng với A Mẫn đem quân thảo phạt Ô Lạp, đánh hạ Nghi Hãn Sơn Thành. Bố Chiếm Thái cùng Khoa Nhĩ Thấm Bối lặc Ông A Đại hợp quân, ra khỏi thành Ô Lạp 20 dặm, bị quân Thanh đánh bại, liền xin viện binh từ nhà Minh. Nhiều lần lập chiến công, nhưng do tính tình kiêu ngạo, coi khinh người khác cho nên Chử Anh không được lòng nhiều vị đại thần. Năm 1615, Chử Anh bị năm vị đại thần khai quốc là Phí Anh Đông, Ngạch Diệc Đô, Hà Hòa Lý, An Phí Dương Cổ và Hô Nhĩ Hán cùng với một số người em vốn có mối bất hòa với Chử Anh, tập trung công kích. Do đó, Chử Anh dần không còn được sự tín nhiệm của Nỗ Nhĩ Cáp Xích, bị vua cha tước bỏ binh quyền, nảy sinh ra bất mãn, nhiều lần tỏ ý oán trách vua cha cùng với những kẻ đã dèm pha mình. Cuối cùng, ông ta bị tố cáo, tống giam và chết trong ngục vào năm 1618. Mẹ ông vì chuyện này mà bị tước mất vị Chính thất.
Sau khi Thanh Thái Tông kế vị, đã cải phong ông là Quảng Lược Bối lặc (廣略貝勒).
Gia đình > Thê thiếp

Nguyên phối: Quách Lạc La thị (郭絡羅氏), con gái của Thường Thư (常舒).
Kế thất: Na Lạp thị (納喇氏), con gái của Diệp Hách Bối lặc Thanh Giai Nỗ.
Thiếp: Phú Sát thị (富察氏), con gái của Ngạch Nhĩ Cát Đồ (額爾吉圖).
Gia đình > Hậu duệ

Con trai: Chử Anh có ba con trai, trong đó có hai người được phong tước vị.
An Bình Bối lặc Đỗ Độ (杜度; 1597 – 1642), mẹ là Đích Phu nhân Quách Lạc La thị. Có bảy con trai.
Trưởng tử: Khác Hậu Bối lặc Đô Nhĩ Hỗ (杜爾祜).
Thứ tử: Dĩ cách Bối tử Mục Nhi Hỗ (穆爾祜).
Tam tử: Khác Nhi Bối tử Đặc Nhĩ Hỗ (特爾祜).
Lục tử: Hoài Mẫn Bối tử Đỗ Nỗ Văn (杜努文).
Thất tử: Hoài Mẫn Bối tử Tát Bật (薩弼)
Quốc Hoan (國歡; 1598 – 1624), mẹ là Đích Phu nhân Quách Lạc La thị. Vô tự.
Kính Cẩn Trang Thân vương Ni Kham (尼堪; 1610 – 1652), mẹ là Kế Phu nhân Diệp Hách Na Lạp thị. Có hai con trai.
Trưởng tử: Dĩ cách Kính Cẩn Thân vương Lan Bố.
Thứ tử: Kính Cẩn Điệu Thân vương Ni Tư Cáp (尼思哈).
Con gái:
Ái Tân Giác La thị (1601 – 1662), mẹ là Kế Phu nhân Diệp Hách Na Lạp thị. Năm 1614, kết hôn với Phí Anh Đông.
Ái Tân Giác La thị (1603 – 1623), mẹ là Kế Phu nhân Diệp Hách Na Lạp thị. Năm 1616, kết hôn với Trát Nhĩ Đại – con trai út của Hà Hòa Lễ và Đông Quả Cách cách.
Quận chúa Tể Nãi (1606 – 1677), mẹ là Kế Phu nhân Diệp Hách Na Lạp thị. Năm 1618, kết hôn với Bố Nhĩ Hàng Cổ – con trai thứ tư của Diệp Hách Bối lặc Bố Trại. Bố Nhĩ Hàng Cổ qua đời vào năm 1632, đến năm 1639 thì Quận chúa tái giá với Mãn Châu Tập Lễ – anh trai của Hiếu Trang Hoàng Thái hậu.
Phả hệ

| Phụng ân Phụ quốc công Thừa Ấm (承蔭) 1918 - ? - ? | Phụng ân Phụ quốc công Thừa Ấm (承蔭) 1918 - ? - ? | Phụng ân Phụ quốc công Thừa Ấm (承蔭) 1918 - ? - ? | Phụng ân Phụ quốc công Thừa Ấm (承蔭) 1918 - ? - ? | Phụng ân Phụ quốc công Thừa Ấm (承蔭) 1918 - ? - ? | Phụng ân Phụ quốc công Thừa Ấm (承蔭) 1918 - ? - ? |   |   | Phụng ân Phụ quốc công Thừa Tảo (承藻) 1922 - ? | Phụng ân Phụ quốc công Thừa Tảo (承藻) 1922 - ? | Phụng ân Phụ quốc công Thừa Tảo (承藻) 1922 - ? | Phụng ân Phụ quốc công Thừa Tảo (承藻) 1922 - ? | Phụng ân Phụ quốc công Thừa Tảo (承藻) 1922 - ? | Phụng ân Phụ quốc công Thừa Tảo (承藻) 1922 - ? |   |   |   |   |   |   |   |   |  |  |  |  |
Chú thích

↑  Phiên âm khác của "Hồng Ba Đồ Lỗ" (洪巴图鲁) từ tiếng Anh "Hong Batu"