stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
15 tháng 11
Sinh

986 – Lê Long Đĩnh, Hoàng đế cuối cùng của nhà Tiền Lê, Việt Nam (m. 1009)
1891 – Erwin Rommel, Thống chế Đức (m. 1944)
1903 – Trần Văn Đỗ, Bộ trưởng Ngoại giao Quốc gia Việt Nam, Phó thủ tướng, Bộ trưởng ngoại giao Việt Nam Cộng hòa (mất 1990)
1923 – Văn Cao, nhạc sĩ nổi tiếng, tác giả quốc ca Việt Nam
1930 – Nhạc sĩ Phạm Thế Mỹ
1954 – David B. Audretsch nhà kinh tế học người Hoa Kỳ
1993 – Paulo Dybala cầu thủ bóng đá người Argentina
Mất

923 – Vương Ngạn Chương, danh tướng nhà Hậu Lương thời Ngũ đại Thập quốc.
1210 – Lý Cao Tông, Hoàng đế thứ bảy của nhà Lý, Việt Nam (s. 1173)
1630 – Johannes Kepler, nhà toán học, thiên văn học, và chiêm tinh học người Đức (s. 1571)
1888 – Tôn Thất Đàm, võ tướng và trung thần nhà Nguyễn (s. 1864)
1998 – Lê Yên, nhạc sĩ tiền chiến Việt Nam (s. 1917)
2001 – Đoàn Chuẩn, nhạc sĩ của mùa thu Hà Nội (s. 1924)
2024 – Thân vương phi Yuriko (s. 1923)
Những ngày lễ

Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về .
Đầu máy JNR lớp C10

Đầu máy hơi nước của Nhật Bản với cấu hình bố trí bánh xe 2-6-4T, trong đó 23 đầu máy đã được chế tạoBản mẫu:SHORTDESC:Đầu máy hơi nước của Nhật Bản với cấu hình bố trí bánh xe 2-6-4T, trong đó 23 đầu máy đã được chế tạo
JNR lớp C10 là một dòng đầu máy hơi nước với cấu hình bố trí bánh xe 2-6-4T được chế tạo bởi Đường sắt Chính phủ Nhật Bản (JGR) từ năm 1930. Đã có tổng cộng 23 đầu máy lớp C10 được chế tạo và người thiết kế ra mẫu đầu máy này là Shima Hideo. Chúng được đánh số từ C10 1 đến C10 23. Nhưng trong số 23 đầu máy được chế tạo, chỉ có duy nhất đầu máy C10 8, được bảo quản và vẫn đang còn hoạt động trên Đường sắt Ōigawa. Sau này, chúng trở thành nền tảng cho đầu máy JNR lớp C11 được chế tạo lần đầu vào năm 1932.
Hiện vật

C10-8 – Đường sắt Ōigawa
Nam Cao (xã)

Đối với các định nghĩa khác, xem Nam Cao (định hướng).
Nam Cao là một xã thuộc huyện Bảo Lâm, tỉnh Cao Bằng, Việt Nam.
Địa lý

Xã Nam Cao nằm ở phía tây bắc huyện Bảo Lâm, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp xã Lý Bôn
Phía tây giáp tỉnh Hà Giang và xã Thạch Lâm
Phía nam giáp xã Nam Quang và xã Thạch Lâm
Phía bắc giáp tỉnh Hà Giang.
Xã Nam Cao có diện tích 75,46 km², dân số năm 2019 là 4.265 người, mật độ dân số đạt 57 người/km².
Trên địa bàn xã có núi Cốc Páp và núi Phia Cò. Có hai con suối trên địa bàn xã là suối Cốc Páp và suối Nậm Đang đều thuộc hệ thống sông Gâm.
Hành chính

Xã Nam Cao được chia thành 10 xóm: Bản Cao, Bản Cung, Đoàn Kết, Khẩu Cắm, Nà Mon, Nà Nhồm, Nặm Đang, Phia Cò, Phia Cọ, Phia Liềng.
Lịch sử

Ngày 27 tháng 10 năm 2006, Chính phủ ban hành Nghị định số 125/2006/NĐ-CP về việc thành lập xã Nam Cao trên cơ sở điều chỉnh 7.507 ha diện tích tự nhiên và 2.587 nhân khẩu của xã Nam Quang.
Đến năm 2019, xã Nam Cao được chia thành 11 xóm: Bản Cung, Bản Cao, Khẩu Cắm, Khuổi Piạt, Nà Mon, Nặm Đang, Pác Kén, Phia Cọ, Phia Liềng, Nà Nhồm, Phia Cò.
Ngày 9 tháng 9 năm 2019, Hội đồng Nhân dân tỉnh Cao Bằng ban hành Nghị quyết số 27/NQ-HĐND về việc:
Giữ nguyên 9 xóm: Bản Cao, Bản Cung, Khẩu Cắm, Nà Mon, Nà Nhồm, Nặm Đang, Phia Cò, Phia Cọ, Phia Liềng
Sáp nhập hai xóm Khuổi Piạt và Pác Kén thành xóm Đoàn Kết.
Chú thích

1 2  “Nghị định số 125/2006/NĐ-CP Về việc điều chỉnh địa giới hành chính, thành lập xã, thị trấn thuộc các huyện Hà Quảng, Bảo Lâm và Hạ Lang, tỉnh Cao Bằng”. Bộ Nội vụ. 27 tháng 10 năm 2006.
1 2  Ban chỉ đạo Tổng điều tra dân số và nhà ở trung ương. “Dân số đến 01 tháng 4 năm 2019 - tỉnh Cao Bằng” (PDF). Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 14 tháng 9 năm 2021. Truy cập ngày 3 tháng 3 năm 2021.
↑  Tổng cục Thống kê
1 2  “Nghị quyết số 27/NQ-HĐND về việc sáp nhập, đổi tên các xóm, tổ dân phố trên địa bàn tỉnh Cao Bằng” (PDF). Trang thông tin điện tử Sở Y tế Cao Bằng. 9 tháng 9 năm 2019.[liên kết hỏng]
Hệ nhị nguyên giới

Hệ nhị nguyên giới, hay Hệ nhị phân giới (tiếng Anh: Gender binary, hay Gender binarism, Binarism hoặc Genderism) là một hệ thống phân giới thành hai thái cực đối lập nhau, hoặc là nam, hoặc là nữ. Sự phân loại này có thể là theo hệ thống xã hội hoặc theo từng vùng văn hóa.
Theo hình mẫu nhị nguyên này, giới tính, giới và tính dục sẽ được thừa nhận mặc định rằng có sự liên kết với giới tính được chỉ định sau khi sinh của một người. Ví dụ, khi một người sinh ra mang những đặc điểm giới tính của giống đực, thì theo hình mẫu nhị nguyên sẽ cho rằng người này lớn lên sẽ trở nên nam tính theo quy chuẩn của xã hội về ngoại hình, đặc điểm, tính cách và hành vì, trong đó bao gồm sự hấp dẫn dị tính với những người nữ khác. Những mặt này có thể bao gồm sự kì vọng về cách ăn mặc, hành vi, xu hướng tính dục, tên gọi hoặc đại từ xưng hô, phòng vệ sinh mong muốn, hoặc các giá trị khác. Những kì vọng này có thể đóng góp vào những thái độ tiêu cực, thiên kiến và sự phân biệt đối xử đối với những cá nhân có thể hiện giới không theo các quy chuẩn về giới và vai trò giới hoặc những người có bản dạng giới không đồng nhất với giới chỉ định sau sinh của họ.
Khái quát

Thuật ngữ "hệ nhị nguyên giới" mô tả một hệ thống trong xã hội chỉ định những thành viên của xã hội ấy được phân vào một trong hai nhóm của vai trò giới, bản dạng giới và những đặc điểm giới tính dựa trên bộ phận sinh dục. Trong trường hợp những người sinh ra với những cơ quan nằm ngoài hệ thống phân loại (tức chỉ những người liên giới tính), họ sẽ bị ép buộc phải trải qua phẫu thuật định hình giới tính. Người liên giới tính thường nhận diện bản thân có giới tính là đực hoặc cái; tuy nhiên, bản dạng giới của họ có thể sẽ khác. Hệ nhị nguyên sẽ tập trung vào danh tính của một người dựa vào những đặc điểm sinh học của họ.
Vai trò giới là một nhân tố quan trọng của hệ nhị nguyên giới. Vai trò giới định hình và ràng buộc những trải nghiệm sống của một người, có tác động tới các cách thể hiện của một người, từ sự lựa chọn cách ăn mặc và quần áo tới nghề nghiệp. Hầu hết mọi người sẽ có những đặc điểm tâm lý thuộc về tính nam hoặc tính nữ. Những vai trò giới truyền thống bị ảnh hưởng bởi truyền thông, tôn giáo, giáo dục, hệ thống chính trị, hệ thống văn hóa và hệ thống xã hội. Những tôn giáo lớn như Hồi giáo và Kitô giáo đóng vai trò như một bộ máy chính quyền cho vai trò giới. Ví dụ, đạo Hồi đã dạy rằng người mẹ là người chăm sóc chủ yếu cho những đứa con của họ và nhà thờ Công giáo chỉ phong chức cho người hợp giới nam làm mục sư. Đạo Kitô giáo cũng ủng hộ sự tuân thủ theo hệ nhị nguyên theo Sách Sáng Thế trong Kinh Thánh, trong đó đã tuyên bố ở mục thứ 27 rằng "Chúa tạo nên người đàn ông theo hình ảnh người Ngài; theo hình ảnh của Chúa, Ngài đã tạo ra anh ấy; đàn ông và đàn bà, Ngài đã tạo ra họ".
Trong tiếng Anh, một số danh từ (ví dụ: boy - con trai), kính ngữ (ví dụ: Miss), nghề nghiệp (ví dụ: actress - nữ diễn viên) và danh xưng (ví dụ: she/her - cô ấy, he/him - anh ấy) đều có giới, và chúng thuộc vào hệ nhị nguyên nam-nữ. Trẻ em được lớn lên trong những môi trường nói tiếng Anh (và các ngôn ngữ gán giới khác) đều coi giới tuân theo hệ thống nhị nguyên. Nhiều nghiên cứu đã phát hiện rằng đối với trẻ em học tiếng Anh là ngôn ngữ đầu tiên ở Hoa Kỳ, việc sử dụng hệ thống nhị nguyên của người lớn để phân loại các cá nhân (ví dụ: phòng vệ sinh nam và phòng vệ sinh nữ, hay đội bóng nam và đội bóng nữ) đã gây nên những định kiến về giới.
Theo như Thomas Keith trong Tính nam trong văn hóa nước Mỹ thời hiện đại (Masculinities in Contemporary American Culture), sự thừa nhận về văn hóa lâu dài rằng quy luật đối tính nam-nữ là "tự nhiên và bất biến" phần nào giải thích cho chế độ phụ quyền vững bền và chế độ nam quyền trong xã hội thời hiện đại.
Trong cộng đồng LGBTQ+

Hệ nhị nguyên giới đã tạo nên một kết cấu quyền lực được thể chế hóa, và những cá nhân nhận dạng bản thân có giới nằm ngoài hệ nhị nguyên giới truyền thống có thể sẽ phải chịu sự kì thị và quấy rối ngay tại chính nội bộ cộng đồng LGBTQ+. Hầu hết những sự phân biệt đối xử này bắt nguồn từ những kì vọng của xã hội về giới được thể hiện ngay trong cộng đồng LGBTQ+. Tuy nhiên, nhiều thành viên của cộng đồng LGBTQ+ và các nhóm vận động quyền trẻ tuổi đã cống hiện vào sự nghiệp chối bộ hệ nhị nguyên giới ngay bên trong cộng đồng LGBTQ+. Nhiều cá nhân của cộng đồng LGBTQ+ đã nêu ra một hệ thống quyền lực của cộng đồng LGBTQ+, và những người không nhận dạng bản thân là một trong hai giới trong hệ nhị nguyên thường đứng dưới cùng của hệ thống quyền lực này.  Vô số những yếu tố khác như sắc tộc, dân tộc, tuổi tác, giới, giới tính và các mặt khác có thể nâng hoặc hạ vị trí của một người trong hệ thống này.
Trên toàn thế giới có tồn tại nhiều cá nhân và nhiều các nền văn hóa khác nhau có thể được coi là những trường hợp ngoại lệ của hệ nhị nguyên hoặc những nhân dạng chuyển giới cụ thể. Đối với những cá nhân liên giới tính bẩm sinh, ở đây có tồn tại những vai trò xã hội cụ thể xoay quanh những mặt của cả hai hoặc không một giới nào nằm trong hệ nhị nguyên giới. Đây bao gồm nhóm Two-Spirit của người thổ dân châu Mỹ và hijra của người Ấn Độ. Nhà triết gia nữ quyền Mariá Lugones đã tranh luận rằng những người khai hoang từ phương Tây đã áp đặt hệ thống nhị nguyên giới lên những người bản địa, thay thế những quan niệm bản địa đã xuất hiện từ trước. Trong xã hội phương Tây, những người phi nhị nguyên giới và đa dạng giới đã bứt phá khỏi hệ nhị nguyên bằng cách chối bỏ những thuật ngữ như "nam" và "nữ". Người chuyển giới cũng có một vị thế đặc biệt trong sự liên hệ tới hệ nhị nguyên giới. Trong một số trường hợp, nhằm để tuân theo những mong đợi của xã hội về giới, nhiều cá nhân chuyển giới có thể trải qua phẫu thuật định giới, trị liệu nội tiết tố, hoặc cả hai.
Giới hạn và sự chối bỏ

Một số học giả nữ quyền đã không thừa nhận sự tồn tại của hệ thống nhị nguyên. Judith Lorber giải thích vấn đề của việc không thể trả lời những câu hỏi nhằm chia con người thành hai nhóm rằng "mặc dù họ thường nhận thức được những khác biệt rõ ràng trong nội bộ của các nhóm thay vì sự khác biệt giữa các nhóm với nhau". Lorber đã tranh luận rằng điều này đã chứng thực cho sự thật rằng hệ nhị nguyên giới là một sự chuyên quyền và có thể dẫn tới những kì vọng lệch lạc với cả đàn ông lẫn phụ nữ.
Nhiều học giả nghiên cứu về hệ nhị nguyên từ góc nhìn của giả thuyết về nữ quyền và chủng tộc đồng tình rằng trong quá trình thuộc địa hoá châu Âu của Hoa Kỳ, một hệ thống nhị nguyên về giới đã được tạo nên và thực thi nhằm để bảo vệ chế độ gia trưởng và đề cao chủ nghĩa dân tộc châu Âu. Những nghiên cứu về truyền thống Two Spirit của người thổ dân châu Mỹ đã cho thấy rất nhiều dân tộc của thổ dân châu Mỹ đã có cách hiểu về giới và tính dục theo cách đối lập với những quy chuẩn của xã hội phương Tây.
Hệ thống nhị nguyên giới cũng tạo nên giới hạn trong việc cung cấp các dịch vụ y tế đầy đủ cho những bệnh nhân không tuân theo vai trò giới. Có tồn tại một sự thiếu hụt lớn trong các tài liệu y khoa về những cá nhân phi nhị nguyên - những người có nhu cầu đặc biệt về chăm sóc sức khỏe.
Anne Fausto-Sterling đã đề xuất sự phân loại của 23 giới tính và bỏ đi sự phân loại chỉ bao gồm giống đực và giống cái. Trong văn bản của cô: "Năm giới tính: Tại sao chỉ có đực và cái thôi là chưa đủ", cô đã bàn luận về sự tồn tại của người liên giới tính, các cá nhân sở hữu sự kết hợp giữa những đặc điểm giới tính của cả giống đực và cái, những người bị xem như không phù hợp với các quy chuẩn của xã hội, và thường bị ép buộc phải trải qua phẫu thuật định hình giới tính ở độ tuổi rất nhỏ chỉ để tuân theo hệ thống nhị nguyên giới. Sự tồn tại của những cá nhân này đã thách thức những chuẩn mực về giới của hệ thống nhị nguyên và đặt ra những thắc mắc về vai trò của xã hội trong việc kiến tạo nên hệ thống giới. Fausto-Sterling cho rằng những người chuyên môn hiện đại đã khuyến khích rằng quan niệm về giới là một sự kiến tạo văn hóa và kết luận rằng: "chúng ta đã di chuyển khỏi thời kì của tính lưỡng hình và đang tiến tới một trong những sự đa dạng khác vượt lên khỏi con số 2".
Ibervillea

| Ibervillea |
| --- | --- |
Ibervillea lindheimeri
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Cucurbitales
Họ (familia): Cucurbitaceae
Tông (tribus): Coniandreae
Chi (genus): Ibervillea Greene, 1895
Loài điển hình
Ibervillea lindheimeri Greene, 1895 
Danh pháp đồng nghĩa
 Dieterlea E.J.Lott, 1986  Maximowiczia Cogn., 1881 nom. illeg.  Tumamoca Rose, 1912 
Ibervillea là một chi thực vật có hoa trong họ Cucurbitaceae, được Edward Lee Greene thiết lập năm 1895.
Từ nguyên

Tên chi Ibervillea là để vinh danh Pierre Le Moyne d'Iberville (1661–1706), một chiến binh, thuyền trưởng, nhà thám hiểm, nhà quản lý thuộc địa, hiệp sĩ Huân chương Thánh Louis, nhà thám hiểm, chỉ huy tàu truy lùng, thương nhân, thành viên của Compagnies Franches de la Marine và là người sáng lập thuộc địa Louisiana của Pháp tại Tân Pháp.
Phân bố

Các loài thuộc chi này là bản địa tây nam Hoa Kỳ (Arizona, Oklahoma New Mexico, Texas) kéo dài về phía nam tới Mexico, Belize và Guatemala.
Các loài

Chi Ibervillea gồm 8 loài:
Ibervillea fusiformis (E.J.Lott) Kearns, 1994 (đồng nghĩa: Dieterlea fusiformis).
Ibervillea hypoleuca (Standl.) C.Jeffrey, 1978
Ibervillea lindheimeri (A.Gray) Greene, 1895
Ibervillea macdougalii (Rose) Lira, Dávila & Legaspi, 2015 (đồng nghĩa: Tumamoca macdougalii).
Ibervillea maxima Lira & Kearns, 1990
Ibervillea millspaughii (Cogn.) C.Jeffrey, 1978
Ibervillea sonorae (S.Watson) Greene, 1895
Ibervillea tenuisecta (A.Gray) Small, 1903
Chú thích

1 2 3  Edward Lee Greene, 1895. Corrections in Nomenclature. - VII: Ibervillea. Erythea; a Journal of Botany, West American and General 3(5): 75.
1 2 3  Ibervillea trong Plants of the World Online. Tra cứu ngày 15-11-2024.
↑  The Plant List (2010). “Ibervillea”. Truy cập ngày 25 tháng 9 năm 2013.
↑  Burkhardt, Lotte (2018). Verzeichnis eponymischer Pflanzennamen – Erweiterte Edition [Index of Eponymic Plant Names – Extended Edition] (pdf) (bằng tiếng Đức). Berlin: Botanic Garden and Botanical Museum, Freie Universität Berlin. doi:10.3372/epolist2018. ISBN 978-3-946292-26-5. Truy cập ngày 1 tháng 1 năm 2021.Quản lý CS1: ngôn ngữ không rõ (liên kết)
Vụ nổ khí đốt Ngân Xuyên 2023

| --- | --- |
Vụ nổ khí đốt Ngân Xuyên 2023 (Trung Quốc)
Thời điểm: 21 tháng 6 năm 2023, khoảng 8:40 tối
Địa điểm: Quận Hưng Khánh, Ngân Xuyên, Vùng Tự trị Dân tộc Hui Ninh Hạ, Trung Quốc
Tọa độ: 38°28′39″B 106°14′40″Đ﻿ / ﻿38,4776°B 106,2445°Đ﻿ / 38.4776; 106.2445
Loại hình: Vụ nổ khí
Nguyên nhân: Rò rỉ bình gas dầu hỏa
Số người tử vong: 31
Số người bị thương: 7
Vào ngày 21 tháng 6 năm 2023, 31 người đã thiệt mạng và 7 người bị thương tại Nhà hàng thịt nướng Phú Dương (富洋烧烤店) ở quận Hưng Khánh, Ngân Xuyên, Khu tự trị dân tộc Hồi Ninh Hạ, Trung Quốc, sau một vụ nổ khí ga xảy ra vào đêm trước Tết Đoan ngọ.
Đây là vụ nổ gây nhiều thương vong nhất ở Trung Quốc kể từ năm 2019, khi vụ nổ tại một nhà máy hóa chất ở tỉnh Giang Tô phía đông đã làm chết 78 người.
Vụ nổ

Theo đài truyền hình quốc gia Đài Truyền hình Trung Quốc (CCTV), vụ nổ xảy ra vào khoảng 8:40 tối giờ địa phương trên một con phố đông đúc, sau khi xảy ra rò rỉ gas trong nhà bếp của nhà hàng. Các cơ quan chức năng đang điều tra nguyên nhân chính xác của vụ rò rỉ này.
Đài truyền hình CCTV trình chiếu hình ảnh ghi lại hơn mười lính cứu hỏa chiến đấu chống cháy, trong khi khói bốc lên từ một lỗ lớn ở phía trước của nhà hàng. Con phố tràn đầy mảnh vỡ kính và các mảnh vụn khác. Bộ Quản lý Khẩn cấp cho biết hơn 100 cán bộ và 20 phương tiện của lực lượng cứu hỏa đã được triển khai tới hiện trường. Một video từ nền tảng truyền thông xã hội Douyin cho thấy các nhân viên cấp cứu sử dụng thang để cố gắng tiếp cận những người bị mắc kẹt ở tầng hai.
Thương vong

Trong số những người thiệt mạng, có học sinh trung học và người cao tuổi, hầu hết đã chết do hít phải khói độc. Ít nhất 31 người đã thiệt mạng trong vụ nổ. Bảy người cũng bị thương, trong đó có một người trong tình trạng nguy kịch.
Hậu quả

Chính quyền tỉnh đã sơ tán 64 gia đình từ các khu dân cư lân cận đến các khách sạn.
Cuộc điều tra

Các phương tiện truyền thông địa phương cho biết, dựa trên cuộc điều tra ban đầu của phòng cháy chữa cháy, một nhân viên trong nhà hàng đã phát hiện mùi gas rò rỉ khoảng một giờ trước vụ nổ. Sau đó, nhân viên này đã phát hiện một van hỏng trên bình gas lỏng và đang trong quá trình thay thế khi vụ nổ xảy ra. Cảnh sát đã bắt giữ chín người, bao gồm chủ nhà hàng, cổ đông và nhân viên, và đồng thời đóng băng tài sản tài chính của họ.
Phản ứng

Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Trung Quốc Tập Cận Bình đã kêu gọi nỗ lực tối đa để cung cấp chăm sóc y tế cho người bị thương và tăng cường biện pháp an toàn.
Vào tối ngày 22 tháng 6 năm 2023, chính quyền Ngân Xuyên đã tuyên bố sẽ tiến hành cuộc điều tra các ngành liên quan nhằm ngăn chặn các thảm họa tương tự xảy ra trong tương lai.
Chính quyền thành phố Ngân Xuyên tổ chức cuộc họp báo về vụ nổ
Nam Thắng, Tiền Hải

Đối với các định nghĩa khác, xem Nam Thắng.
Nam Thắng là một xã cũ thuộc huyện Tiền Hải, tỉnh Thái Bình, Việt Nam.
Địa lý

Xã Nam Thắng có diện tích 5,98 km², dân số năm 2022 là 9.538 người, mật độ dân số đạt 1.594 người/km².
Hành chính

Xã Nam Thắng được chia thành 8 thôn.
Lịch sử

Ngày 28 tháng 9 năm 2024, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1201/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Thái Bình giai đoạn 2023 – 2025 (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 11 năm 2024). Theo đó, thành lập xã Nam Tiến trên cơ sở toàn bộ 5,98 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số là 9.538 người của xã Nam Thắng.
Chú thích

1 2 3 4 5  “Nghị quyết số 1201/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Thái Bình giai đoạn 2023 – 2025”. Cổng thông tin điện tử Quốc hội Việt Nam. 28 tháng 9 năm 2024. Bản gốc lưu trữ ngày 12 tháng 10 năm 2024. Truy cập ngày 12 tháng 10 năm 2024.
↑  Tổng cục Thống kê
| x t Xã, thị trấn thuộc huyện Tiền Hải |
| --- | --- |
Thị trấn (1):  Tiền Hải (huyện lỵ) 
Xã (31):  An Ninh ·  Bắc Hải ·  Đông Cơ ·  Đông Hoàng ·  Đông Lâm ·  Đông Long ·  Đông Minh ·  Đông Phong ·  Đông Quý ·  Đông Trà ·  Đông Trung ·  Đông Xuyên ·  Nam Chính ·  Nam Cường ·  Nam Hà ·  Nam Hải ·  Nam Hồng ·  Nam Hưng ·  Nam Phú ·  Nam Thanh ·  Nam Thắng ·  Nam Thịnh ·  Nam Trung ·  Phương Công ·  Tây Giang ·  Tây Lương ·  Tây Ninh ·  Tây Phong ·  Tây Tiến ·  Vân Trường ·  Vũ Lăng
Hussein-Ali Montazeri

Hussein-Ali Montazeri (ngày 24 tháng 9 năm 1922  - 19 tháng 12 năm 2009; tiếng Ba Tư: حسینعلی منتظری‎‎, liên_kết=| Về âm thanh này cách phát âm) là một nhà thần học Hồi giáo Shia, người ủng hộ dân chủ Hồi giáo, nhà văn và nhà hoạt động nhân quyền người Iran. Là một trong những người lãnh đạo cuộc Cách mạng Iran năm 1979, ông là người kế thừa được chỉ định trước của Lãnh tụ tối cao của cuộc cách mạng Ayatollah Khomeini, nhưng sau này ông đã thất sủng vào năm 1989 khi tranh cãi về các chính sách của chính phủ với tuyên bố chúng xâm phạm quyền tự do của mọi người và từ chối quyền của họ. Montazeri đã dành những năm cuối đời ở Qom và vẫn có ảnh hưởng chính trị ở Iran, đặc biệt là cho phong trào cải cách. Ông được biết đến như một học giả Hồi giáo cao cấp am hiểu nhất ở Iran  và là một Grand Marja (lãnh tụ tôn giáo) của Hồi giáo Shia.
Trong hơn hai thập kỷ, Hussein-Ali Montazeri là một trong những nhà phê bình chính của chính sách đối nội và đối ngoại của Cộng hòa Hồi giáo. Ông cũng đã là một người ủng hộ tích cực của Baha'i quyền, quyền công dân và quyền phụ nữ ở Iran. Montazeri là một nhà văn chuyên viết sách và bài báo. Ông là một người ủng hộ trung thành của một quốc gia Hồi giáo, và ông lập luận rằng Iran hậu cách mạng không bị cai trị như một quốc gia Hồi giáo.
Tuổi thơ và sự nghiệp cộng đồng

Sinh năm 1922, Montazeri xuất thân từ một gia đình nông dân ở Najafabad, một thành phố ở Isfahan, 250 dặm về phía nam của Tehran.
Giáo dục thần học ban đầu của ông là ở Isfahan. Sau khi Khomeini bị Shah buộc phải lưu vong, Montazeri "trở thành trung tâm của mạng lưới giáo sĩ" mà Khomeini đã thiết lập để chống lại sự cai trị của Pahlavi. Ông trở thành giáo viên tại Trường Thần học Faiziyeh. Trong khi ở đó, ông trả lời lời kêu gọi của Khomeini để phản đối cuộc cách mạng trắng của Shah Mohammad Reza Pahlavi vào tháng 6 năm 1963 và hoạt động trong giới giáo sĩ chống Shah. Ông đã bị tống vào tù năm 1974 và được thả ra vào năm 1978 đúng thời điểm diễn ra cuộc cách mạng. Montazeri sau đó đã đến Qom nơi ông học thần học.
Bất đồng quan điểm và bị quản thúc tại nhà

Khomeini qua đời vào tháng 6 năm 1989 và một giáo sĩ khác, Seyed Ali Khamene'i, được Hội đồng chuyên gia chọn làm Thủ lĩnh tối cao mới. Khamenei đã từng là một Hojatoleslam cao cấp trước khi loại bỏ Montazeri. Việc lên làm thủ lĩnh của ông được nhiều Shi'a chấp nhận, trong số các trường hợp ngoại lệ là Montazeri.
Vào tháng 12 năm 1989, những người ủng hộ Montazeri trong Qom đã phân phát " những lá thư đêm " đặt câu hỏi về trình độ của Khamenei để trở thành Marja e Taqlid ("Nguồn của Cảm hứng"), hay nói cách khác là Ayatollah. Để trả thù Vệ binh cách mạng "giam giữ và làm nhục" Montazeri, "buộc ông phải mặc quần áo ngủ thay vì turban màu trắng."
Vào tháng 10 năm 1997, sau khi công khai chỉ trích thẩm quyền của nhà lãnh đạo tối cao Iran Ayatollah Khamenei, Ayatollah Montazeri bị quản thúc tại gia dưới cái cớ bảo vệ ông khỏi những kẻ cực đoan. Cuối cùng, ông đã được thoát khỏi quản thúc tại gia năm 2003  sau khi "hơn 100 nhà lập pháp Iran" kêu gọi Tổng thống Khatami giải phóng Montazeri. Một số người nghĩ rằng chính phủ đã dỡ bỏ việc quản thúc tại gia để tránh khả năng xảy ra phản ứng dữ dội nếu Montazeri ốm yếu chết trong khi bị giam giữ.