stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Tmesiphantes amadoi

| Tmesiphantes amadoi> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Theraphosidae
Chi (genus): Tmesiphantes
Loài (species): T. amadoi
Danh pháp hai phần
Tmesiphantes amadoi Yamamoto et al., 2007 
Tmesiphantes amadoi là một loài nhện trong họ Theraphosidae.
Loài này thuộc chi Tmesiphantes. Tmesiphantes amadoi được miêu tả năm 2007 bởi Yamamoto et al..
Chú thích

↑  Platnick, N. I. (2012) The world spider catalog, version 12.5. American Museum of Natural History. DOI: 10.5531/db.iz.0001.
Eria pauciflora

| Eria pauciflora> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Chi (genus): Eria
Loài (species): E. pauciflora
Danh pháp hai phần
Eria pauciflora Wight 
Eria pauciflora là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Wight mô tả khoa học đầu tiên năm 1851.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Eria pauciflora”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Tom Kretzschmar

Thủ môn bóng đá Đức (sinh 1999)Bản mẫu:SHORTDESC:Thủ môn bóng đá Đức (sinh 1999)
| Thông tin cá nhân |
| --- | --- | --- | --- |
Ngày sinh:  19 tháng 1, 1999 (25 tuổi)
Nơi sinh:  München, Đức
Chiều cao:  1,85 m
Vị trí:  Thủ môn
Thông tin đội
Đội hiện nay:  1860 München
Số áo:  40
Sự nghiệp cầu thủ trẻ
Năm:  Đội
0000–2006:  SpVgg Höhenkirchen
2006–2017:  1860 München
Sự nghiệp cầu thủ chuyên nghiệp*
| Năm |  Đội |  ST |  (BT) |
| 2017– |  1860 München II |  40 |  (0) |
| 2021– |  1860 München |  4 |  (0) |
 *Số trận ra sân và số bàn thắng ở câu lạc bộ tại giải quốc gia, chính xác tính đến 1 tháng 7 năm 2022
Tom Kretzschmar (sinh ngày 19 tháng 1 năm 1999) là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Đức hiện đang thi đấu ở vị trí thủ môn cho câu lạc bộ TSV 1860 München tại 3. Liga.
Sự nghiệp thi đấu

Sinh ra tại München, Kretzschmar gia nhập lò đào tạo trẻ của TSV 1860 München từ SpVgg Höhenkirchen vào năm 2006. Anh ra mắt cho 1860 München II ở Bayernliga vào tháng 7 năm 2017. Vào tháng 2 năm 2021, anh đã gia hạn hợp đồng với đội bóng. Anh ra mắt đội 1 vào ngày 22 tháng 5 năm 2021, khi vào sân sau khi thủ môn Marco Hiller nhận thẻ đỏ ở phút thứ 8, trong trận thua 3–1 trước FC Ingolstadt.
Đảng Tự do Campuchia

| Đảng Tự do Campuchia គណបក្សសេរីភាពកម្ពុជា |
| --- | --- |
Sáng lập viên: Chea Chamroeun
Chủ tịch đảng: Sisowath Chakrey Noukpol
Thành lập: Tháng 11 năm 2015
Khuynh hướng: Trung hữu
Đảng kỳ

Quốc gia: Campuchia
Chính trị Campuchia
Đảng Tự do Campuchia (CLP; tiếng Khmer: គណបក្សសេរីភាពកម្ពុជា) là một đảng phái chính trị Campuchia do nhà lập pháp kỳ cựu của Đảng Nhân dân Campuchia là Chea Chamroeun thành lập vào tháng 11 năm 2015. Hoàng thân Sisowath Chakrey Noukpol được bầu làm Chủ tịch đảng vào ngày 4 tháng 5 năm 2016.
Araeopteron rufescens

| Araeopteron rufescens> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Chi (genus): Araeopteron
Loài (species): A. rufescens
Danh pháp hai phần
Araeopteron rufescens Warren, 1913 
Araeopteron rufescens là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Singa alpigena

| Singa alpigena> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Araneidae
Chi (genus): Singa
Loài (species): S. alpigena
Danh pháp hai phần
Singa alpigena Chang-Min Yin, Jia-Fu Wang & S.Q.Li, 1983 
Singa alpigena là một loài nhện trong họ Araneidae.
Loài này thuộc chi Singa. Singa alpigena được Chang-Min Yin, Jia-Fu Wang & S. Q. Li miêu tả năm 1983.
Chú thích

↑  Platnick, Norman I. (2010): The world spider catalog, version 10.5. American Museum of Natural History.
Elaphoglossum betancurii

| Elaphoglossum betancurii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Pteridophyta
Lớp (class): Polypodiopsida
Bộ (ordo): Polypodiales
Họ (familia): Dryopteridaceae
Chi (genus): Elaphoglossum
Loài (species): E. betancurii
Danh pháp hai phần
Elaphoglossum betancurii A. Rojas, 2002 
Elaphoglossum betancurii là một loài dương xỉ trong họ Dryopteridaceae. Loài này được A. Rojas mô tả khoa học đầu tiên năm 2002.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Elaphoglossum betancurii”. Truy cập ngày 28 tháng 5 năm 2014.
Thuốc lá (nông phẩm)

Đối với các định nghĩa khác, xem Thuốc lá (định hướng).
Thuốc lá là một sản phẩm nông nghiệp thu hoạch bằng cách lấy lá của những loài thực vật thuộc chi Nicotiana (cây thuốc lá). Nó có khả năng gây nghiện, người ta dùng nó để hút, nhai..., việc trồng cây thuốc lá đã gây ra nhiều tranh cãi. Chất nicotin trong thuốc lá (trung bình một điếu thuốc tẩm một lượng khoảng 1 mg nicotin) hoạt động như một chất kích thích cho các động vật có vú và là một trong những nhân tố chính chịu trách nhiệm cho việc lệ thuộc vào việc hút thuốc lá. Theo Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ, "Nghiện nicotin đã và đang là những thói nghiện ngập khó bỏ nhất"
Loài thương mại chính là N. tabacum, được cho là loài bản địa của vùng nhiệt đới châu Mỹ, cũng giống như những loài nicotiana khác, nhưng nó đã được trồng rất lâu đời và không còn ai biết nguồn gốc hoa dại của nó nữa. N. rustica, một loài có lá cháy nhanh, có nguồn gốc ở Virginia, nhưng hiện nó được trồng chủ yếu ở Thổ Nhĩ Kỳ, Ấn Độ, và Nga. Nicotin alkaloit gây nghiện được coi là thành phần đặc trưng nhất của thuốc lá nhưng những tác hại của thuốc lá có thể có nguồn gốc từ hàng ngàn chất khác sinh ra trong khi hút ở dạng khói như polycyclic aromatic hydrocarbons (như benzopyrene), formaldehyde, cadmi, nicken, arsen, tobacco-specific nitrosamines (TSNAs), phenol, và nhiều chất khác. Thuốc lá cũng chứa các alkaloid beta-carboline là các chát ức chế oxy hóa các monoamin.
Sản lượng toàn cầu > Xu hướng

Sản lượng lá thuốc tăng từ 40% giữa năm 1971, từ 4,2 triệu tấn, và năm 1997 khoảng 5,9 triệu tấn. Theo FAO, sản lượng lá thuốc đã được trông đợi đạt mốc 7,1 triệu tấn năm 2010. Con số này hơi thấp hơn sản lượng cao kỷ lục năm 1992 vào khoảng 7,5 triệu tấn. Tốc độ tăng sản lượng chủ yếu là do mở rộng sản xuất ở các quốc gia đang phát triển, với tốc độ tăng 128%. Cùng thời gian này, sản lượng ở các nước đang phát triển thực sự giảm. Sản lượng thuốc lá tăng của Trung Quốc là yếu tố riêng lẻ lớn nhất góp phần làm tăng sản lượng trên toàn cầu. Trung Quốc chiếm lĩnh thị trường thế giới với sản lượng tăng từ 17% năm 1971 lên 47% năm 1997. Sự tăng trưởng này có thể giải thích một phần là do thuế suất nhập khẩu cao đối với thuốc lá bên ngoài vào Trung Quốc. Trong khi thuế suất này giảm từ 64% năm 1999 xuống còn 10% năm 2004, nó vẫn dẫn đầu ở mức địa phương, xí-gà Trung Quốc được ưa thích hơn do giá thấp.
Mỗi năm 6,7 triệu tấn thuốc lá được sản xuất trên toàn thế giới. Các quốc gia sản xuất nhiều nhất là Trung Quốc (39,6%), Ấn Độ (8,3%), Brazil (7,0%) và Hoa Kỳ (4,6%).
Chú thích

↑  American Heart Association and Nicotine addiction.
↑  Robert N. Proctor The history of the discovery of the cigarette-lung cancer link: evidentiary traditions, corporate denial, global toll, Tobacco Control, Tobacco Control 2012;21:87e91. doi:10.1136/tobaccocontrol-2011-050338
↑  USA (ngày 25 tháng 3 năm 2013). “Human monoamine oxidase is inhibi... [Biochem Biophys Res Commun. 2005] - PubMed - NCBI”. Ncbi.nlm.nih.gov. Truy cập ngày 3 tháng 10 năm 2013.
1 2  Food and Agriculture Organization of the United Nations. "Projection of tobacco production, consumption and trade for the year 2010." Rome, 2003.
1 2  The Food and Agriculture Organization of the United Nations.Higher World Tobacco use expected by 2010-growth rates slowing down." (Rome, 2004).
↑  Rowena Jacobs, et. al, "The Supply-Side Effects Of Tobacco Control Policies," in Tobacco Control in Developing Countries, Jha and Chaloupka eds., Oxford University Press, 2000.
↑  Hu T-W, Mao Z, et al. "China at the Crossroads: The Economics of Tobacco and Health". Tobacco Control. 2006;15:i37–i41.
↑  US Census Bureau-Foreign Trade Statistics, (Washington DC; 2005)
Chú thích > Sách

“WHO REPORT on the global TOBACCO epidemic” (PDF). World Health Organization. 2008. Truy cập ngày 1 tháng 1 năm 2008.
“The Global Burden of Disease 2004 Update” (PDF). World Health Organization. 2008. Truy cập ngày 1 tháng 1 năm 2008.
G. Emmanuel Guindon, David Boisclair (2003). “Past, current and future trends in tobacco use” (PDF). Washington DC: The International Bank for Reconstruction and Development / The World Bank. Truy cập ngày 2 tháng 1 năm 2008.
The World Health Organization, and the Institute for Global Tobacco Control, Johns Hopkins School of Public Health (2001). “Women and the Tobacco Epidemic: Challenges for the 21st Century” (PDF). World Health Organization. Truy cập ngày 2 tháng 1 năm 2009.Quản lý CS1: nhiều tên: danh sách tác giả (liên kết)
“Surgeon General's Report — Women and Smoking”. Centers for Disease Control and Prevention. 2001. Truy cập ngày 3 tháng 1 năm 2009.
Richard Peto, Alan D Lopez, Jillian Boreham, and Michael Thun (2006). “Mortality from Smoking in Developed Countries 1950-2000: indirect estimates from national vital statistics” (PDF). New York, NY: Oxford University Press. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 24 tháng 2 năm 2005. Truy cập ngày 3 tháng 1 năm 2009.Quản lý CS1: nhiều tên: danh sách tác giả (liên kết)
Gilman, Sander L.; Zhou, Xun (2004). Smoke: A Global History of Smoking. Reaktion Books. ISBN 9781861892003. Truy cập ngày 1 tháng 1 năm 2009. Chú thích có  tham số trống không rõ: |separator= (trợ giúp)
“Cancer Facts and Figures 2004: Basic Cancer Facts”. American Cancer Society. Bản gốc lưu trữ ngày 12 tháng 2 năm 2009. Truy cập ngày 21 tháng 1 năm 2009.
Environmental and Heritable Factors in the Causation of Cancer — Analyses of Cohorts of Twins from Sweden, Denmark, and Finland. 343. Paul Lichtenstein, Ph.D., Niels V. Holm, M.D., Ph.D., Pia K. Verkasalo, M.D., Ph.D., Anastasia Iliadou, M.Sc., Jaakko Kaprio, M.D., Ph.D., Markku Koskenvuo, M.D., Ph.D., Eero Pukkala, Ph.D., Axel Skytthe, M.Sc., and Kari Hemminki, M.D., Ph.D. New England Journal of Medicine. 2000. Bản gốc lưu trữ ngày 19 tháng 6 năm 2010. Truy cập ngày 21 tháng 1 năm 2009. Chú thích có  tham số trống không rõ: |separator= (trợ giúp)Quản lý CS1: khác (liên kết)
Montesano, R., and Hall, J. (2001). “Environmental causes of human cancers”. European Journal of Cancer. Truy cập ngày 21 tháng 1 năm 2009.Quản lý CS1: nhiều tên: danh sách tác giả (liên kết)
Janet E. Ash, Maryadele J. O'Neil, Ann Smith, Joanne F. Kinneary (1997) [1996]. The Merck Index (ấn bản thứ 12). Merk and Co. ISBN 0412759403.Quản lý CS1: nhiều tên: danh sách tác giả (liên kết)
Sản xuất thuốc lá ở Timor Bồ Đào Nha thập niên 1930
Tillandsia purpurea

| Tillandsia purpurea |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
(không phân hạng): Commelinids
Bộ (ordo): Poales
Họ (familia): Bromeliaceae
Phân họ (subfamilia): Tillandsioideae
Chi (genus): Tillandsia
Phân chi (subgenus): Phytarrhiza
Loài (species): T. purpurea
Danh pháp hai phần
Tillandsia purpurea Ruiz & Pav. 1802 
Danh pháp đồng nghĩa
  Danh sách  Platystachys purpurea (Ruiz & Pav.) Beer   Tillandsia azurea C.Presl   Tillandsia scoparia Willd. ex Schult. & Schult.f.   Tillandsia longibracteata Meyen   Anoplophytum longibracteatum (Meyen) Beer   Platystachys azurea (C.Presl) Beer   Platystachys scoparia Beer  
Tillandsia purpurea là một loài thuộc chi Tillandsia.
Giống

Tillandsia 'Shooting Star'
Chú thích

↑  Kew World Checklist of Selected Plant Families
Ảnh hưởng của sức khỏe đến trí thông minh

Sức khỏe có thể ảnh hưởng đến trí thông minh theo nhiều cách khác nhau. Ngược lại, trí thông minh cũng có thể ảnh hưởng đến sức khỏe. Tác động sức khỏe đến trí thông minh đã được mô tả là một trong số những yếu tố quan trọng nhất về nguồn gốc của sự khác biệt nhóm người trong điểm kiểm tra IQ và trong những phương pháp đo lường khả năng nhận thức khác. Một số nhân tố có thể góp phần nhiều làm suy giảm nhận thức, đặc biệt xảy ra trong thời kỳ mang thai và thời thơ ấu khi não bộ đang còn phát triển và hàng rào máu não của trẻ thì lại kém hiệu quả.
Các quốc gia phát triển đã triển khai thực hiện một số chính sách y tế liên quan đến chất dinh dưỡng và độc tố có ảnh hưởng đến chức năng nhận thức. Bao gồm những luật yêu cầu làm giàu một số sản phẩm thực phẩm và luật thiết lập ngưỡng an toàn chất gây ô nhiễm (ví dụ: chì, thủy ngân và clo hữu cơ). Đề xuất các chính sách toàn diện nhằm hướng đến mục tiêu giảm bớt tình trạng suy giảm nhận thức ở trẻ em.
Những cải thiện về dinh dưỡng (thường là các vi chất dinh dưỡng cụ thể) được tiến hành do sự thay đổi trong những chính sách công liên quan đến việc tăng IQ ở nhiều quốc gia (như một phần của hiệu ứng Flynn nói chung), như nỗ lực chống thiếu iod tại Hoa Kỳ.
Thị Hoa

Thị Hoa là một xã thuộc huyện Hạ Lang, tỉnh Cao Bằng, Việt Nam.
Địa lý

Xã Thị Hoa nằm ở phía nam huyện Hạ Lang, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp Trung Quốc
Phía tây giáp xã Cô Ngân
Phía nam giáp Trung Quốc
Phía bắc giáp xã Thống Nhất.
Xã Thị Hoa có diện tích 31,40 km², dân số năm 2019 là 1.748 người, mật độ dân cư đạt 56 người/km².
Trên địa bàn xã có một số ngọn núi như Đồi Chè, Đồn Điền, Ngườm Tá, Phia Riếu, Phia Khính, Phia Măn, Phia Súng, Phia Mão, Pò Ngần, Phia Moóc, Thong Dán. Xã có tỉnh lộ 214 chạy qua theo chiều bắc - nam, kéo dài đến cửa khẩu Bí Hà trên địa phận xã. Thị Hoa có các suối Canh Thưn, Khơ Lẹp và suối Tà Cáp chảy trên địa bàn.
Lịch sử

Ngày 15 tháng 9 năm 1969, giải thể huyện Hạ Lang, xã Thị Hoa được sáp nhập vào huyện Quảng Hòa.
Ngày 1 tháng 9 năm 1981, xã Thị Hoa được chuyển về huyện Hạ Lang vừa tái lập.
Đến năm 2019, xã Thị Hoa được chia thành 11 xóm: Cốc Nhan, Đông Mò - Đông Nạng - Tẩu Đông, Khu Đâư, Bản Nhang, Pò Măn, Tổng Nưa, Thôm Cương, Thôm Quỳnh, Bản Nhay, Khu Noọc, Ngườm Già.
Ngày 9 tháng 9 năm 2019, Hội đồng Nhân dân tỉnh Cao Bằng ban hành Nghị quyết số 27/NQ-HĐND về việc:
Sáp nhập xóm Thôm Cương vào xóm Thôm Quỳnh
Sáp nhập hai xóm Khu Noọc và Khu Đâư thành xóm Bản Khu.
Hành chính

Xã Thị Hoa được chia thành 9 xóm: Bản Khu, Bản Nhang, Bản Nhay, Cốc Nhan, Đông Mò - Đông Nạng - Tẩu Đông, Ngườm Già, Pò Măn, Tổng Nưa, Thôm Quỳnh.
Chú thích

1 2  Ban chỉ đạo Tổng điều tra dân số và nhà ở trung ương. “Dân số đến 01 tháng 4 năm 2019 - tỉnh Cao Bằng” (PDF). Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 14 tháng 9 năm 2021. Truy cập ngày 3 tháng 3 năm 2021.
↑  Tổng cục Thống kê
↑  Quyết định số 176-CP năm 1969
↑  Quyết định số 44-HĐBT năm 1981
1 2  “Nghị quyết số 27/NQ-HĐND về việc sáp nhập, đổi tên các xóm, tổ dân phố trên địa bàn tỉnh Cao Bằng” (PDF). Trang thông tin điện tử Sở Y tế Cao Bằng. 9 tháng 9 năm 2019.[liên kết hỏng]
Thủy điện Suối Sập

(Việt Nam)
Thủy điện Suối Sập là các công trình thủy điện xây dựng trên dòng suối Sập (xem Chỉ dẫn) và phụ lưu, tại hai huyện Phù Yên và Bắc Yên, tỉnh Sơn La, Việt Nam .
Đến năm 2013 có 3 bậc thủy điện với tổng công suất lắp máy 48,5 MW.
Các thủy điện

Thủy điện Suối Sập 1 công suất lắp máy 20 MW, tại xã Tà Xùa huyện Bắc Yên khởi công năm 2011, hoàn thành năm 2013 .
Thủy điện Suối Sập 2 công suất lắp máy 14,5 MW tại xã Suối Tọ huyện Phù Yên hoàn thành năm 2007. Là công trình đầu tiên nên thường được gọi là "thủy điện Suối Sập" .21°16′01″B 104°32′26″Đ﻿ / ﻿21,266839°B 104,540654°Đ﻿ / 21.266839; 104.540654﻿ (Thủy điện Suối Sập 2)
Thủy điện Suối Sập 3 công suất lắp máy 14 MW, tuyến đập tại Bản Mòn xã Phiêng Ban huyện Bắc Yên, nhà máy tại xã Suối Bau, huyện Phù Yên, khởi công năm 2008, hoàn thành năm 2011 .
Trên phụ lưu suối Háng Đồng cũng có các thủy điện nhỏ.
Suối Sập Phù Yên

Suối Sập (Phù Yên) là phụ lưu cấp 1 của sông Đà, bắt nguồn từ hợp lưu các suối vùng núi ở phần bắc hai xã Tà Xùa huyện Bắc Yên và Suối Tọ huyện Phù Yên, chảy uốn lượn về hướng nam. Nó làm ranh giới tự nhiên cho hai huyện này.
Đoạn thượng nguồn có nhiều tên khác nhau. Tại đông nam xã Tà Xùa thì hợp lưu với suối Háng Đồng từ phía tây chảy đến.
Suối Sập chảy đến hai xã Song Pe và Đá Đỏ thì đổ vào sông Đà phía bờ trái tại bản Cửa Sập.
Sự cố

Ngày 17/12/2011 tại công trình Suối Sập 1 khi 11 công nhân đang thi công tại khu vực lắp ráp tua bin của nhà máy thì van xả đáy không đóng được, nước từ hồ chứa đã ập nhanh vào đường hầm dẫn nước khiến van xả nước hồ bị vỡ. Chỉ có 3 công nhân kịp chạy thoát, 8 công nhân đã bị nước cuốn vào đường hầm và chết ngạt trong đó .
Chỉ dẫn

Cần phân biệt Suối Sập (Phù Yên) bên bờ trái sông Đà với Suối Sập (Yên Châu) bên bờ phải. Hai suối Sập này ở cách nhau không xa, cỡ 10 km.
(24920)

(24920) 1997 EE23 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 2 tháng 3 năm 1997.
Trận Agrigentum

| x t Chiến tranh Punic lần thứ nhất |
| --- | --- |
 Các hiệp ước  Messana  Agrigentum  Mytistratus lần thứ nhất  Quần đảo Lipari  Mylae  Thermae  Mytistratus lần thứ hai  Sulci  Tyndaris  Mũi Ecnomus  Aspis  Adys  Bagradas (Tunis)  La Mã triệt thoái khỏi Châu Phi, 255 TCN  Panormus  Lilybaeum  Drepana  Phintias  Cuộc vây hãm Drepana  Trận núi Eryx lần thứ nhất  Trận núi Eryx lần thứ hai  Trận Aegates  Hiệp ước Lutatius 
Trận Agrigentum (Sicilia, năm 261 TCN) là trận giao tranh lớn đầu tiên trong chiến tranh Punic lần thứ nhất và là cuộc xung đột quy mô lớn đầu tiên giữa Carthage và Cộng hòa La Mã. Trận chiến diễn ra sau một cuộc bao vây kéo dài được bắt đầu vào năm 262 TCN và kết quả là tất cả đều là chiến thắng của người La Mã và bắt đầu của sự kiểm soát của La Mã đối với Sicilia.
Thành phố

Agrigentum là một thành phố trên đảo Sicilia, nó cách bờ biển phía Nam hai dặm rưỡi. Thành phố nằm trên một cao nguyên, bao quanh bởi các sườn núi dốc ở tất cả các bên, ngoại trừ phía tây. Nó còn được bảo vệ bởi sông Hypsas (Drago) về phía tây và sông Akragas về phía đông. Các rào cản tự nhiên khiến cách duy nhất để tấn công thành phố được là từ phía tây, làm cho thành phố dễ dàng phòng thủ. Nó kiểm soát một tuyến đường chính dọc theo bờ biển phía nam và ngoài ra còn với cả các tuyến đường chính và quan trọng hướng về phía bắc và phía đông tới các thành phố khác. Sự quan trọng của Agrigentum khiến cho nó trở thành một mục tiêu cho các thế lực xâm lược và trong 262 TCN, người La Mã tấn công thành phố để ngăn chặn người Carthage đang nắm giữ nó và sử dụng nó như một cứ điểm chuẩn bị cho việc tấn công vào thành La Mã.
Cuộc vây hãm

Hannibal cuối cùng đã tấn công những người La Mã trong khi những người La Mã đang đi thu hoạch vụ mùa trên các cánh đồng. Người La Mã bị áp đảo về số lượng và không được vũ trang, vì vậy họ đã bỏ chạy khỏi khu vực này. Đội quân cảnh bảo vệ trại là lực lượng duy nhất kháng cự, và mặc dù họ bị mất nhiều người, họ đã có thể đánh bại một đội quân Carthage đã cố gắng để xâm nhập vào trại thật tốt. Cuộc giao tranh đầu tiên này khiến cho Hannibal nhận ra rằng ông không thể đủ khả năng để mất thêm người lính nào nữa;. Ông ta trở thành ngày càng không muốn tấn công một lần nữa, và người La Mã nhận ra rằng họ đã đánh giá thấp đối thủ của họ
Hai vị chấp chính quan La Mã nhận ra rằng họ phải chia cắt Agrigentum khỏi thế giới bên ngoài và phong tỏa thành phố để gây ra nạn đói, điều đó sẽ buộc người dân phải đầu hàng. Người La Mã đã bắt đầu đào hệ thống mương và pháo đài nhỏ xung quanh thành phố để người dân sẽ không có đủ thời gian để chuẩn bị cho cuộc bao vây. Các chấp chính quan đã phân chia lực lượng giữa họ với việc một người đóng quân gần ngôi đền Asklepios về phía nam của thành phố, và người kia đóng quân ở phía tây của thành phố. Có một bế tắc trong năm tháng cho đến tháng 11 năm 262 trước Công nguyên khi nguồn cung bắt đầu cạn kiệt ở Agrigentum  Hannibal ngày càng trở nên lo lắng hơn vì các nguồn lực hạn chế nên ông đã gửi tin báo khẩn cấp tới Carthage để được giúp đỡ  Carthage đã phái một lực lượng từ châu Phi, chỉ huy bởi Hanno, người mà các sử gia tin rằng là con trai của Hannibal. Có nhiều nguồn khác nhau cũng như các chi tiết của quân đội của Hanno. Polybius, sử gia Hy Lạp, nói rằng có khoảng 50 con voi, một đạo kỵ binh người Numidia, và lính đánh thuê. Diodoros, một sử gia, đã viết là có 50.000 bộ binh, 6000 kỵ binh, và 60 con voi. Tuy nhiên, một sử gia khác, Orosius nói rằng có khoảng 30.000 binh, 1.500 kỵ binh, và 30 con voi.
Hanno tiến quân đầu tiên và tập trung quân của ông ở Heraclea Minoa khoảng 25 dặm về phía tây Agrigentum. Hanno cố gắng để chiếm lấy trại quân lương của La Mã tại Herbesos, gây ra tình trạng thiếu nguồn tiếp tế trong trại La Mã, dẫn tới bệnh tật và sự thiếu thốn. Việc chiếm giữ trại quân lương La Mã này cũng cắt đứt sự liên lạc. Hanno sau đó hành quân tới, ra lệnh cho kỵ binh Numidia của mình tấn công các kỵ binh La Mã và sau đó giả vờ rút lui. Người La Mã truy đuổi người Numidia khi họ rút lui và bị dẫn đến đội quân Carthage chính. Người La Mã đã phải chịu nhiều mất mát. Hanno sau đó chiếm vị trí trên Toros (Torus), một ngọn đồi cách khoảng một dặm từ trại La Mã, nơi cuộc giao tranh tiếp tục diễn ra trong hai tháng, gây ra cuộc vây hãm kéo dài 6-7 tháng.
Trận Agrigentum

Với Hanno đóng trại bên ngoài trại riêng của họ, nguồn tiếp tế từ Syracuse của La Mã không còn nữa. Với quân đội của họ có nguy cơ chết đói, các chấp chính quan đã chọn cách chiến đấu. Lần này là tới lượt Hanno từ chối, có lẽ với ý định đánh bại người La Mã bằng cơn đói. Trong khi đó, tình hình bên trong Agrigentum sau hơn sáu tháng bị bao vây gần như tuyệt vọng. Hannibal, liên lạc với bên ngoài bởi các tín hiệu khói, gửi những lời yêu cầu cứu trợ khẩn cấp và Hanno đã buộc phải chấp nhận một trận chiến và khó chịu.
Trận Agrigentum > Hai phiên bản của trận chiến cuối cùng

Polybius là một nhà sử học Hy Lạp, người đã được sinh ra vào khoảng thế kỷ thứ ba trước Công nguyên  Ông đã cố gắng tìm ra chân lý trong các sự kiện và chỉ trích người khác khi họ không làm vậy. Ông cũng đã có thể nói chuyện với người tham gia cuộc chiến chống lại Hannibal và là một nhân chứng của một số sự kiện của bản thân mình Zonaras, một nhà sử học Byzantine vào thế kỷ thứ mười hai, đã sao chép các tác phẩm được viết bởi người La Mã trong khoảng thời gian của các cuộc chiến tranh Punic.
Trận Agrigentum > Hai phiên bản của trận chiến cuối cùng > Polybius

Polybius nói rằng trong hai tháng, hai bên đã đóng quân gần nhau ở ngay bên ngoài thành phố mà không có bất kỳ cuộc giao tranh trực tiếp nào. Tuy nhiên, Hannibal, vẫn còn trong thành phố, đã liên tục phát những thư tín và tín hiệu lửa nhấn mạnh tình trạng thiếu lương thực của thành phố và tình trạng đào ngũ của kẻ thù để thúc giục Hanno giao chiến. Người La Mã, những người cũng gần chết đói, chấp nhận giao chiến  Sau khi một trận đánh kéo dài, người La Mã đã giết chết hầu hết quân Carthage, người Carthage bị mất 3.000 bộ binh, 200 kỵ binh, và 4.000 lính bị bắt làm tù binh. Người La Mã đã mất 3000 bộ binh và 540 kỵ binh.