stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Irritator
Miêu tả > Khung xương hậu sọ

Mặc dù không có bộ xương nào được phát hiện cùng với đầu mõm của chi Angaturama ban đầu, bộ xương một phần (mẫu MN 4819-V) từ một nơi khác có thể thuộc về chi. Nhưng vì không có vật liệu trùng lặp giữa hai mẫu này, các nhà khoa học không thể so sánh chúng trực tiếp. MN 4819-V bao gồm một xương chậu còn nguyên vẹn, một số đốt sống lưng và đuôi, năm đốt sống hông, một xương chày phải và một phần xương cẳng chân và xương đùi, hầu hết xương đùi phải và một phần của xương cẳng tay. Nó cũng có bàn tay hoàn chỉnh nhất được biết đến từ một loài spinosaurid, bao gồm các xương bàn tay, các ngón tay, một khối xương cổ tay và một móng vuốt. Giống như trong tất cả các spinosaurid, móng vuốt của ngón tay thứ nhất (ngón cái) cong mạnh mẽ và mở rộng.
Khung chậu được bảo quản tốt, với bên phải có khớp nối tốt hơn so với bên trái. Các đốt sống xương hợp nhất vẫn được gắn vào xương chậu, thiếu đầu xa của cả hai xương mu và đốt háng (xương hông dưới nhất và sau nhất). Cánh chậu (xương hông chính) dài 55,3 cm (21,8 in). Bướu trước ổ cối (mở rộng phía trước) của cánh chậu được uốn cong về phía dưới và có phần ngắn hơn và sâu hơn so với bướu sau ổ cối (mở rộng phía sau). Các bướu tiền ổ cối đã được mở rộng một chút ở phía trước, trái ngược với điều kiện mảnh mai hơn của bướu sau ổ cối. Các lỗ mở nhỏ (rãnh ở dưới cùng của bướu sau ổ cối) rát lõm, cũng như rìa phía sau của khung chậu. Xương mu có một vết khía trám bịt tương đối lớn và gần như kín, một vết lõm ở rìa dưới của phần phía sau của xương cho phép dây thần kinh bịt đi qua. Các gai thần kinh hướng lên trên của xương cùng được kéo dài, điển hình trong spinosaurid. Trong đời thực, những gai này sẽ được bao phủ bởi da, tạo thành một "cánh buồm" trên lưng con vật. MN 4819-V được phân biệt với Suchomimus do cánh chậu dài hơn và nông hơn với rìa trên ít cong hơn, và Baryonyx bởi có bướu trám bịt phát triển hơn, cấu trúc giống như lưỡi dao ở đáy của ụ ngồi.
Cổ sinh vật học > Tập tính thủy sinh

Nhiều spinosaurid có khả năng là những loài bán thủy sinh, như đã được thể hiện trong các nghiên cứu sử dụng các kỹ thuật như phân tích đồng vị và mô học xương. Người ta đã phát hiện ra rằng chúng có thể đã lợi dụng con mồi dưới nước và môi trường thủy sinh (thường là các môi trường duyên hải và ven biển )) để chiếm một hốc sinh thái riêng biệt, do đó tránh cạnh tranh với các loài khủng long chân thú ăn thịt trên cạn. Spinosaurine dường như đã thích nghi với lối sống như vậy hơn là phân họ baryonychine. Một nghiên cứu năm 2018 của nhà cổ sinh vật học người Anh Thomas M. S. Arden và các đồng nghiệp đã kiểm tra hình thái xương sọ spinosaurine cho các đặc điểm thủy sinh khả thi. Họ phát hiện ra rằng xương trán của Irritator, Spinosaurus và Sigilmassasaurus tương tự nhau khi bị uốn cong, lõm trên đỉnh và thu hẹp ở phía trước; các đặc điểm sẽ dẫn đến việc mắt được đặt ở vị trí xa hơn trên đầu so với các khủng long ăn thịt khác. Cụ thể, hàm dưới rộng và mặt trước bị thu hẹp của Irritator dẫn đến các hốc mắt có độ dốc thẳng về phía giữa của hộp sọ, trong khi hầu hết các khủng long ăn thịt đều có hốc mắt nằm ngang. Những đặc điểm này sẽ cho phép động vật nhìn thấy trên mực nước khi đang ngâm dưới nước.
Năm 2018, Aureliano và các đồng nghiệp đã tiến hành phân tích về mảnh xương chày từ thành hệ Romualdo. Quét cắt lớp mẫu vật tại Đại học San Carlos cho thấy sự hiện diện của chứng xơ cứng xương (mật độ xương cao).[22] Tình trạng này trước đây chỉ được quan sát thấy ở Spinosaurus aegyptiacus, tạo điều kiện cho việc chìm dưới nước bằng cách làm cho xương của nó nặng hơn. Sự hiện diện của tình trạng này trên mảnh chân ở Brazil cho thấy xương nhỏ gọn đã tiến hóa trong dòng dõi spinosaurid ít nhất 10 triệu năm trước khi Spinosaurus xuất hiện ở Morocco. Theo phương pháp tạo khung phát sinh chủng loài, một phương pháp được sử dụng để suy ra các đặc điểm chưa biết ở sinh vật bằng cách so sánh chúng với họ hàng của chúng— xơ cứng xương vì vậy có thể rất phổ biến ở các loài Spinosaurinae.[22] Tầm quan trọng của những đặc điểm này đã bị đặt câu hỏi trong một bài báo khoa học năm 2018 sau đó, nơi nhà sinh vật học người Canada Donald Henderson lập luận rằng chứng xơ cứng xương sẽ không làm thay đổi độ nổi của con vật một mức đáng kể.
Cổ sinh thái học và cổ sinh địa lí học > Mồ học

Mồ học (thay đổi sau cái chết và hóa thạch của một con vật) của mẫu định danh Irritator đã được thảo luận bởi một số nhà nghiên cứu. Hộp sọ được tìm thấy nằm nghiêng. Hóa thạch trước đó, một số xương từ phía sau của hộp sọ, cũng như xương răng, xương splenial, vẹt hình mỏ quạ và xương góc phải của hàm dưới, đã bị mất. Các xương khác, chủ yếu từ phía sau hộp sọ, đã bị mất kết nối và bị dịch rời về phía các vùng khác của đầu trước khi bị chôn vùi. Naish và các đồng nghiệp năm 2004 đã khẳng định rằng hệ động vật khủng long tại thành hệ Romualdo được đại diện bởi những động vật chết gần bờ biển hoặc sông trước khi trôi dạt ra biển, nơi những xác chết nổi của chúng cuối cùng bị hóa thạch.[41] Vào năm 2018, Aureliano và các đồng nghiệp đã lập luận chống lại suy luận này, tuyên bố rằng mẫu định danh xương hàm dưới của Irritator được bảo tồn cùng khớp nối với phần còn lại của hộp sọ, trong khi nó có thể bị tách ra khi xác trôi nổi trên biển. Họ cũng lưu ý rằng xác chết sẽ nhanh chóng bị chìm do sự xơ cứng của xương. Do đó, các nhà nghiên cứu đã kết luận rằng hóa thạch từ Santana đại diện cho các sinh vật bị chôn vùi trong môi trường sống tự nhiên của chúng, thay vì bị lắng đọng ở chỗ khác.
Bản đồ cho thấy Vùng Đông Bắc, Brazil, với di chỉ khám phá của ba mẫu vật loài hóa thạch spinosaurine tại Araripe và lưu vực São Luís-Grajaú. Từ trên xuống dưới: Oxalaia, Irritator, và Angaturama.
Hộp sọ phục dựng đã lỗi thời (trên) dựa trên miêu tả của Martill và các đồng nghiệp năm 1996. Hình minh họa (giống cái ở bên dưới) trong sách báo và từ điển dựa rất nhiều vào bản phục dựng sai này.
Các yếu tố đã biết của chi Irritator được minh họa bởi các nhà cổ sinh vật học Jaime A. Headden; đầu mõm thuộc về mẫu Angaturama.
Mẫu định danh của Irritator challengeri và Angaturama limai ở đây, cho thấy loài sau có hộp sọ to hơn và cái răng thứ 3 trùng lặp nhau, đề xuất bởi Sales và Schultz năm 2017
So sánh kích thước của các spinosaurid (Irritator màu xanh lá, xa bên phải) với một con người
Hộp sọ mẫu định danh của Irritator challengeri từ bên trái (phía trên) và từ bên phải
Phục dựng nghệ thuật kết hợp mẫu Irritator và Angaturama
Cận cảnh hàm trên và răng của Irritator
Xương tay và cánh tay của mẫu MN 4819-V, bàn tay spinosaurid hoàn thiện nhất từng được biết
Biểu đồ miêu tả các yếu tố từ hộp sọ của chi Irritator (dưới) và các spinosaurid khác, so sánh vị trí tương đối của các lỗ mũi bên ngoài, hay lỗ mũi xương
Đầu của một con cá sấu Ấn Độ, rất giống với đầu của Irritator
Cận cảnh khung xương phục dựng
Khung xương trong tư thế vồ bắt một con thằn lằn bay anhanguerid, Bảo tàng Quốc gia Rio de Janeiro
Phục dựng phần đầu
Phục dựng một con Irritator đang đi thám thính ven bờ biển của Thành hệ Romualdo
Những di chỉ hóa thạch spinosaurid từ kì Albian-Cenomanian, 113 tới 93.9 triệu năm trước, được đánh dấu trên bản đồ
Nová Ves u Mladé Vožice

| Nová Ves u Mladé Vožice |
| --- | --- |
—  Làng  —
 

  Hiệu kỳ
Nová Ves u Mladé Vožice
Quốc gia:  Cộng hòa Séc
Vùng: Jihočeský
Huyện: Tábor
Múi giờ: CET (UTC+1)
 • Mùa hè (DST): CEST (UTC+2)
NUTS 5: CZ0317 563455
Nová Ves u Mladé Vožice là một làng thuộc huyện Tábor, vùng Jihočeský, Cộng hòa Séc.
Mậu Sơn

Mậu Sơn có thể là:
Địa danh

Trấn Mậu Sơn (茂山镇), huyện tự trị dân tộc Di, Miêu Lộc Khuyến, thành phố Côn Minh, tỉnh Vân Nam, Trung Quốc
Musan (무산군, 茂山郡, quận Mậu Sơn), huyện của tỉnh Hamgyong Bắc tại Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên.
Nhân danh

Mậu Sơn quân (무산군, 茂山君), Minh tần Kim thị. Lấy Vĩnh Dương quận phu nhân Thân thị ở Bình Sơn.
Hứa Mậu Sơn (許茂山), nhân vật của trò chơi điện tử và phim truyền hình Tiên kiếm kỳ hiệp 3.
Shigeyama (茂山): họ Nhật Bản.
Shigeyama Ippei (茂山逸平)
Novi Pazar (huyện)

| Novi Pazar |
| --- | --- |
—  Huyện  —
 
 
Vị trí của Novi Pazar
Novi PazarLocation in Bungaria
Quốc gia:  Bulgaria
Tỉnh: Shumen
Thủ phủ: Novi Pazar 
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 19.559 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Novi Pazar là một huyện thuộc tỉnh Shumen, Bungaria. Dân số thời điểm năm 2001 là 19559 người.
Nová Ves u Nového Města na Moravě

| Nová Ves u Nového Města na Moravě |
| --- | --- |
—  Làng  —
 

  Hiệu kỳ Huy hiệu
Nová Ves u Nového Města na Moravě
Quốc gia:  Cộng hòa Séc
Vùng: Vysočina
Huyện: Žďár nad Sázavou
Diện tích
 • Tổng cộng: 6,33 km2 (244 mi2)
Độ cao: 613 m (2,011 ft)
Dân số (1.1.2013)
 • Tổng cộng: 634
 • Mật độ: 1,0/km2 (2,6/mi2)
Múi giờ: CET (UTC+1)
 • Mùa hè (DST): CEST (UTC+2)
NUTS 5: CZ0635 596221
Nová Ves u Nového Města na Moravě là một làng thuộc huyện Žďár nad Sázavou, vùng Vysočina, Cộng hòa Séc.
Geçitli, Ardanuç

| Geçitli |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
GeçitliVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Artvin
Huyện: Ardanuç
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 188 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Mã bưu chính: 08390 
Geçitli là một xã thuộc huyện Ardanuç, tỉnh Artvin, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2010 là 188 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Artvin”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Lưu trữ bản gốc ngày 17 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 23 tháng 9 năm 2012.Quản lý CS1: bot: trạng thái URL ban đầu không rõ (liên kết)
Hulstina inconspicua

| Hulstina inconspicua> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Hulstina
Loài (species): H. inconspicua
Danh pháp hai phần
Hulstina inconspicua Hulst 1896 
Hulstina inconspicua là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 17 tháng 6 năm 2014.
Hulstina formosata

| Hulstina formosata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Hulstina
Loài (species): H. formosata
Danh pháp hai phần
Hulstina formosata Hulst 1896 
Hulstina formosata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 17 tháng 6 năm 2014.
Avenula

| Avenula> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
(không phân hạng): Commelinids
Bộ (ordo): Poales
Họ (familia): Poaceae
Chi (genus): Avenula
Avenula là một chi thực vật có hoa trong họ Hòa thảo (Poaceae).
Loài

Chi Avenula gồm các loài:
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Avenula”. Truy cập ngày 26 tháng 9 năm 2013.[liên kết hỏng]
Huernia

| Huernia |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Gentianales
Họ (familia): Apocynaceae
Tông (tribus): Stapeliae
Chi (genus): Huernia R.Br.
Loài điển hình
Huernia campanulata (Masson) R.Br. ex Haw. 
Các loài
 Xem trong bài.
Huernia là chi thực vật có hoa trong họ Apocynaceae.
Chú thích

↑  lectotype designated by White et Sloane, Stapelieae ed. 2. 3: 819. 1937
↑  “Huernia”. The Plant List. Truy cập ngày 16 tháng 6 năm 2013.
Hoplitis seminigra

| Hoplitis seminigra> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Megachilidae
Phân họ (subfamilia): Megachilinae
Tông (tribus): Osmiini
Chi (genus): Hoplitis
Loài (species): H. seminigra
Danh pháp hai phần
Hoplitis seminigra Timberlake & Michener, 1950 
Hoplitis seminigra là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Timberlake & Michener mô tả khoa học năm 1950.
Chú thích

↑  (2008) Integrated Taxonomic Information System (ITIS) Bee Checklist 3 oktober 2008
Jurinia nigriventris

| Jurinia nigriventris> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Diptera
Họ (familia): Tachinidae
Chi (genus): Jurinia
Loài (species): J. nigriventris
Danh pháp hai phần
Jurinia nigriventris
Jurinia nigriventris là một loài ruồi trong họ Tachinidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 20 tháng 6 năm 2014.
↑  James E. O’Hara WORLD GENERA OF THE TACHINIDAE (DIPTERA) AND THEIR REGIONAL OCCURRENCE; Version 7; 10 december 2012
Baliosus incisus

| Baliosus incisus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Chrysomelidae
Chi (genus): Baliosus
Loài (species): B. incisus
Danh pháp hai phần
Baliosus incisus Pic, 1931 
Baliosus incisus là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Pic mô tả khoa học năm 1931.
Chú thích

↑  Chrysomelidae in Synopsis of the described Coleoptera of the World ngày 13 tháng 12 năm 2008
Hoplitis semirubra

| Hoplitis semirubra> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Megachilidae
Phân họ (subfamilia): Megachilinae
Tông (tribus): Osmiini
Chi (genus): Hoplitis
Loài (species): H. semirubra
Danh pháp hai phần
Hoplitis semirubra Cockerell, 1898 
Hoplitis semirubra là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1898.
Chú thích

↑  (2008) Integrated Taxonomic Information System (ITIS) Bee Checklist 3 oktober 2008
Hoplitis simplex

| Hoplitis simplex |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Megachilidae
Phân họ (subfamilia): Megachilinae
Tông (tribus): Osmiini
Chi (genus): Hoplitis
Loài (species): H. simplex
Danh pháp hai phần
Hoplitis simplex Cresson, 1864 
Hoplitis simplex là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Cresson mô tả khoa học năm 1864.
Chú thích

↑  (2008) Integrated Taxonomic Information System (ITIS) Bee Checklist 3 oktober 2008
Galianthe angustifolia

| Galianthe angustifolia> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Gentianales
Họ (familia): Rubiaceae
Chi (genus): Galianthe
Loài (species): G. angustifolia
Danh pháp hai phần
Galianthe angustifolia (Cham. & Schltdl.) E.L.Cabral 
Galianthe angustifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được (Cham. & Schltdl.) E.L.Cabral mô tả khoa học đầu tiên năm 1991.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Galianthe angustifolia”. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2013.
Parasbecesta ruwensorica

| Parasbecesta ruwensorica> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Chrysomelidae
Chi (genus): Parasbecesta
Loài (species): P. ruwensorica
Danh pháp hai phần
Parasbecesta ruwensorica Weise, 1912 
Parasbecesta ruwensorica là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1912.
Chú thích

↑  Chrysomelidae năm Synopsis of the described Coleoptera of the World ngày 13 tháng 12 năm 2008
Nusatidia snazelli

| Nusatidia snazelli> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Clubionidae
Chi (genus): Nusatidia
Loài (species): N. snazelli
Danh pháp hai phần
Nusatidia snazelli Deeleman-Reinhold, 2001 
Nusatidia snazelli là một loài nhện trong họ Clubionidae.
Loài này thuộc chi Nusatidia. Nusatidia snazelli được Christa L. Deeleman-Reinhold miêu tả năm 2001.
Chú thích

↑  Platnick, Norman I. (2010): The world spider catalog, version 10.5. American Museum of Natural History.
Nososticta lorentzi

| Nososticta lorentzi> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Odonata
Họ (familia): Platycnemididae
Chi (genus): Nososticta
Loài (species): N. lorentzi
Danh pháp hai phần
Nososticta lorentzi (Lieftinck, 1938) 
Nososticta lorentzi là loài chuồn chuồn trong họ Platycnemididae. Loài này được Lieftinck mô tả khoa học đầu tiên năm 1938.
Chú thích

↑  “lorentzi”. World Odonata List. Bản gốc lưu trữ ngày 28 tháng 8 năm 2010. Truy cập ngày 17 tháng 6 năm 2013.
Nusatidia rama

| Nusatidia rama> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Clubionidae
Chi (genus): Nusatidia
Loài (species): N. rama
Danh pháp hai phần
Nusatidia rama Deeleman-Reinhold, 2001 
Nusatidia rama là một loài nhện trong họ Clubionidae.
Loài này thuộc chi Nusatidia. Nusatidia rama được Christa L. Deeleman-Reinhold miêu tả năm 2001.
Chú thích

↑  Platnick, Norman I. (2010): The world spider catalog, version 10.5. American Museum of Natural History.
Máy ủi

Máy ủi B10M của hãng ChTZ, Liên bang Nga
hãng Liebherr
Caterpillar D10N
Máy ủi là khung gầm bánh xích được lắp thêm thiết bị là  lưỡi  ủi.Đây là loại máy thi công theo một chuỗi,san gạt đất bằng bàn gạt ủi (ủi đất) san đất trên mặt bằng có sẵn.
Công dụng

Máy được sử dụng để san ủi đất, đá, hoặc một số vật liệu rời khác, phục vụ thi công công trình xây dựng trong công nghiệp, giao thông, thủy lợi, nông nghiệp và các công trình phát triển cơ sở hạ tầng khác.
Cấu tạo

Máy ủi gồm những bộ phận chính sau đây: khung, động cơ, hệ thống truyền lực, hệ thống thủy lực, hệ thống điện, hệ thống điều khiển, buồng lái, hệ thống di chuyển (xích), thiết bị công tác, vỏ (cabo).
Thi công đất bằng máy ủi

Máy là loại máy thi công công tác san đất. Nó có thể đào đất và đắp đất với độ sâu đào và chiều cao đắp khoảng 1 ÷ 1,5 m, nhưng không quá 2 m. Đồng thời nó có thể vận chuyển đất đi với khoảng cách tối đa khoảng 100 ÷ 180 m, thuộc vào loại máy san có cự ly vận chuyển trung bình. Cự ly vận chuyển đất thích hợp và hiệu quả nhất là khoảng 25 ÷ 100 m. Máy ủi thích hợp công tác với các loại đất cấp I, II, III. Còn nếu phải công tác đất cấp IV thì cần phải làm tơi trước bằng các loại máy đào khác, trong trường hợp này chủ yếu máy ủi làm nhiệm vụ vận chuyển và đắp đất. Khi vận chuyển đất máy ủi có thể leo dốc với độ dốc nhỏ khoảng 10-20 % (máy ủi không nên leo dốc có độ dốc quá 30 %).
Thi công đất bằng máy ủi > Sơ đồ vận hành

Máy ủi có thể vận hành khi thi công công tác đất theo một trong hai sơ đồ:
Tiến lùi: Máy ủi chạy thẳng vừa đào vừa vận chuyển đất từ vùng đào sang vùng đắp. Sau khi rải đất vào vùng đắp xong nó chạy lùi về hướng vùng đào tới nơi đào mới gần vị trí đào trước đó, theo dường zích zắc. Sơ đồ này thích hợp áp dụng cho cự ly san khoảng 10 ÷ 50 m.
Tiến quay: Máy ủi chạy theo đường xoắn lò xo, vừa chạy vừa quay trong lúc đào vận chuyển và rải đất. Cự ly áp dụng hợp lý là khoảng cự ly xa hơn sơ đồ trên.
Trong cả hai sơ đồ vận hành, máy ủi đều phải đi qua lại mỗi đường ranh giới đào đắp O-O hai lần trong một chu kỳ công tác. Ranh giới để áp dụng từng loại sơ đồ vận hành trên là khoảng cách vận chuyển giới hạn lgh, được tinh như sau:
Nếu cự ly vận chuyển đất mà công trình san đất yêu cầu là lvc > lgh, thì áp dụng sơ đồ tiến quay, và ngược lại áp dụng sơ đồ tiến lùi.
Thi công đất bằng máy ủi > Năng suất của máy ủi

Năng suất thực dụng của máy ủi Ptd, là năng lực công tác của máy trong vòng một ca làm việc, được tính bằng tích số giữa số chu kỳ công tác của máy ủi trong một ca với khối lượng đất mà máy ủi công tác được trong một chu kỳ vận hành (đây chính là khối lượng đất tính toán trước bàn gạt của máy ủi trong một chu kỳ vận hành). Năng suất thực dụng được tính theo công thức:
Lượng đất công tác nằm trước bàn gạt khi máy ủi làm việc thường bị rơi vãi dẫn đến năng suất thực tế của máy ủi thường bị giảm. Lượng đất lúc máy ủi bắt đầu ủi được tính theo công thức:
Nếu cự ly vận chuyển nhỏ dưới 10 m thì có thể coi là đất không bị rơi vãi trên quãng đường vận chuyển (q=q0). Nếu cự ly vận chuyển lớn hơn 10 m thì q=q0-0,02B(lvc-10,0). Để nâng cao năng suất, cách tốt nhất là dùng các biện pháp để giảm sự rơi vãi khi ủi đất. Có thể có những cách sau để làm việc đó nhằm giữ năng suất:
cho máy ủi ủi thành rãnh, dùng thành vách đất hai bên rãnh để giữ đất,
cho máy ủi chạy thành từng cặp đôi song hành, giảm sự rơi vãi ở một phía của bàn gạt mỗi máy,
cho máy ủi thành từng đợt ngắn. Nếu máy ủi thường thì khoảng cách vận chuyển hợp lý là 30 ÷ 40 m, nếu ủi rãnh có thể tăng lên 50 ÷ 60 m.
Dùng máy ủi có cánh phụ lắp bản lề ở hai đầu bàn gạt để tránh rơi vãi khi ủi.
Độ dốc cũng ảnh hưởng đến năng suất, nên khi máy ủi di chuyển trên địa hình dốc thì phải khống chế điều kiện làm việc của máy ủi sao cho:
Độ dốc ủi khi máy lên dốc không vượt quá 25°,
Độ dốc ủi khi máy xuống dốc không vượt quá 35°,
Độ dốc ủi khi máy di chuyển ngang không vượt quá 30°.
Nyctonympha andersoni

| Nyctonympha andersoni> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Nyctonympha
Loài (species): N. andersoni
Danh pháp hai phần
Nyctonympha andersoni Martins & Galileo, 1992 
Nyctonympha andersoni là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Oberonia alopecurus

| Oberonia alopecurus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Chi (genus): Oberonia
Loài (species): O. alopecurus
Danh pháp hai phần
Oberonia alopecurus Schltr. 
Oberonia alopecurus là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Schltr. mô tả khoa học đầu tiên năm 1911.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Oberonia alopecurus”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Octoblepharum dentatum

| Octoblepharum dentatum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Bryophyta
Lớp (class): Bryopsida
Bộ (ordo): Pottiales
Họ (familia): Octoblepharaceae
Chi (genus): Octoblepharum
Loài (species): O. dentatum
Danh pháp hai phần
Octoblepharum dentatum Mitt., 1868 
Octoblepharum dentatum là một loài rêu trong họ Octoblepharaceae. Loài này được Mitt. mô tả khoa học đầu tiên năm 1868.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Octoblepharum dentatum”. Truy cập ngày 10 tháng 6 năm 2014.
Ocotea pauciflora

| Ocotea pauciflora> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Magnoliidae
Bộ (ordo): Laurales
Họ (familia): Lauraceae
Chi (genus): Ocotea
Loài (species): O. pauciflora
Danh pháp hai phần
Ocotea pauciflora (Nees) Mez, 1889 
Ocotea pauciflora là loài thực vật có hoa trong họ Nguyệt quế. Loài này được (Nees) Mez miêu tả khoa học đầu tiên năm 1889.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Ocotea pauciflora”. Truy cập ngày 14 tháng 6 năm 2013.