stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Bãi Tư Chính
Các yêu sách > Lịch sử tranh chấp

Ngày 8 tháng 5 năm 1992, một công ty nhỏ của Mỹ là Crestone Energy Corporation được Trung Quốc cấp quyền thăm dò dầu khí trên một diện tích 25.155 km² biển mà Trung Quốc gọi là Vạn An Bắc, cạnh khu vực bãi ngầm Tư Chính. Đồng thời, Trung Quốc cũng ký hợp đồng giao 5.076 km² biển tại bãi Tư Chính cho doanh nghiệp này. Lãnh đạo Crestone tuyên bố Hải quân Trung Quốc bảo vệ hoạt động của họ. Việt Nam một mặt phản ứng mạnh động thái trên, một mặt cấp quyền một lô dầu khí cạnh đó cho hãng Mobil cũng của Mỹ, mặt khác lôi kéo sự quan tâm của phía Nga. Đã có một vài vụ đụng độ ngắn ngủi của hải quân khi tàu của Crestone và Mobil tới vùng biển trên.
Đến năm 1994, Crestone lại có kế hoạch thăm dò lô Vạn An Bắc 21 (theo cách gọi của Trung Quốc) nhưng đứng trước đe dọa can thiệp vũ lực của Việt Nam, công ty lại phải gác ý định. Cũng trong năm này, Việt Nam thuê Công ty Vietsovpetro tìm cách khoan một giếng dầu trong khu vực nhưng khi đó bị Trung Quốc bao vây giàn khoan nhằm ngăn chặn tiếp tế. Hai năm sau, vào năm 1996, Việt Nam thuyết phục được hãng Conoco của Mỹ thăm dò dầu khí tại hai lô 133 và 134, bao trùm diện tích 14.000 km² tại vùng biển hầu như trùng khớp với vùng biển mà Trung Quốc giao cho Crestone năm 1992. Trung Quốc xem hành động của Việt Nam là bất hợp pháp và vô giá trị, đồng thời cảnh cáo trực tiếp Công ty Conoco. Việt Nam khi này cho rằng, không cần phải thảo luận với Trung Quốc về hợp đồng dầu khí, bởi lẽ vùng khai thác thuộc quyền chủ quyền và quyền tài phán của Việt Nam.
Cuối tháng 7 năm 2017, BBC News loan tin lấy từ một doanh nghiệp dầu khí Đông Nam Á và nguồn ngoại giao của Việt Nam, cho rằng phía Việt Nam bị Trung Quốc gây áp lực phải hủy bỏ hoạt động thăm dò mỏ khí lớn tại lô 136-03 (Vạn An Bắc 21) do Công ty Talisman-Vietnam (công ty mẹ là Repsol Tây Ban Nha) mới bắt đầu cách đó một tháng. Đối tác này được cho là bị yêu cầu rời khỏi khu vực, mặc dù họ đã đầu tư khoảng 300 triệu USD vào thương vụ này. Theo BBC News, Trung Quốc đe dọa sẽ tấn công các căn cứ của Việt Nam tại quần đảo Trường Sa nếu Việt Nam bất tuân.
Sông Cà Tót

| Sông Cà Tót> Vị trí |
| --- | --- |
Quốc gia: Việt Nam
Đặc điểm địa lý

Thượng nguồn:  
 • cao độ: ?
 
Cửa sông: Sông Luỹ
 • cao độ: ?
Độ dài: 70 km
Diện tích lưu vực: 681 km²

Lưu lượng: ?
 
Sông Cà Tót (tên khác: Sông Choá) là một con sông đổ ra Sông Luỹ. Sông có chiều dài 70 km và diện tích lưu vực là 681 km². Sông Cà Tót chảy qua các tỉnh Lâm Đồng, Bình Thuận.
Bygoor, Chikmagalur

| Bygoor |
| --- | --- |
—  Làng  —
 
Quốc gia:  Ấn Độ
Bang: Karnataka
Huyện: Chikmagalur
Thành phố/thị trấn: Chikmagalur
Múi giờ: IST (UTC+5:30)
Bygoor là một làng thuộc tehsil Chikmagalur, huyện Chikmagalur, bang Karnataka, Ấn Độ.
Randy Jackson

Đừng nhầm lẫn với Randy Jackson (nhà Jackson).
| Randy Jackson |
| --- | --- |
Randy năm 2009
Thông tin nghệ sĩ
Tên khai sinh: Randall Darius Jackson
Sinh: 23 tháng 6, 1956 (68 tuổi)
Nguyên quán: Baton Rouge, Louisiana, Hoa Kỳ
Thể loại: Rock, pop, blues rock, dance, R&B, dance-pop, rap, hard rock
Nghề nghiệp: Nhà sản xuất âm nhạc, nhạc sĩ
Nhạc cụ: Bass, keyboard
Năm hoạt động: 1983-nay
Hãng đĩa: Columbia
Hợp tác với: Journey, Mariah Carey, Paula Abdul, Simon Cowell, Richie Sambora, Breakfast Club, Bruce Springsteen, Taxxi

Randall Darius "Randy" Jackson (sinh 23 tháng 6 năm 1956 tại Baton Rouge, Louisiana, Hoa Kỳ) là một nhạc sĩ và nhà sản xuất âm nhạc người Mỹ từng đoạt giải Grammy. Ông nổi tiếng với vai trò là giám khảo cuộc thi âm nhạc American Idol.
| --- | --- |
: Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về Randy Jackson.
Shinzato Shohei

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
 
Thông tin cá nhân
Tên đầy đủ:  Shohei Shinzato
Ngày sinh:  11 tháng 5, 1988 (36 tuổi)
Nơi sinh:  Chiba, Nhật Bản
Vị trí:  Hậu vệ
Sự nghiệp cầu thủ chuyên nghiệp*
| Năm |  Đội |  ST |  (BT) |
| 2011– |  Blaublitz Akita |   |   |
 *Số trận ra sân và số bàn thắng ở câu lạc bộ tại giải quốc gia
Shohei Shinzato (sinh ngày 11 tháng 5 năm 1985) là một cầu thủ bóng đá người Nhật Bản.
Sự nghiệp câu lạc bộ

Shohei Shinzato đã từng chơi cho Blaublitz Akita.
Dorcadion discodivisum

| Dorcadion discodivisum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Dorcadion
Loài (species): D. discodivisum
Danh pháp hai phần
Dorcadion discodivisum Pic, 1939 
Dorcadion discodivisum là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Tenebroides depressior

| Tenebroides depressior> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Trogossitidae
Chi (genus): Tenebroides
Loài (species): T. depressior
Danh pháp hai phần
Tenebroides depressior Beauvois, 1811 
Tenebroides depressior là một loài bọ cánh cứng trong họ Trogossitidae. Loài này được Beauvois miêu tả khoa học năm 1811.
Chú thích

↑  Hallan, J.  (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Chrostosoma schausi

| Chrostosoma schausi> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Chi (genus): Chrostosoma
Loài (species): C. schausi
Danh pháp hai phần
Chrostosoma schausi Rothschild, 1911 
Chrostosoma schausi là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Schefflera bougainvilleana

| Schefflera bougainvilleana> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Apiales
Họ (familia): Araliaceae
Chi (genus): Schefflera
Loài (species): S. bougainvilleana
Danh pháp hai phần
Schefflera bougainvilleana Harms, 1942 
Schefflera bougainvilleana là một loài thực vật có hoa trong Họ Cuồng cuồng. Loài này được Harms miêu tả khoa học đầu tiên năm 1942.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Schefflera bougainvilleana”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Quản trị học

Thuật ngữ Quản trị được định nghĩa là quá trình điều phối các công việc để chúng có thể được hoàn thành với hiệu suất và hiệu quả cao nhất, bằng và thông qua những người khác
Quá trình là từ diễn tả những chức năng đang được thực hiện và các công việc ưu tiên cần các nhà quản trị giải quyết, các chức năng này cụ thể là lập kế hoạch, tổ chức, lãnh đạo và kiểm soát.
Hiệu suất là một phần vô cùng quan trọng của quản trị, nó đề cập đến mối quan hệ giữa đầu vào và đầu ra. Nếu bạn có thể tạo được nhiều sản phẩm đầu ra hơn từ cùng lượng đầu vào thì bạn đã tăng được hiệu suất. Hoặc tương tự, nếu bạn có thể tạo ra số sản phẩm đầu ra tương đương với lượng đầu vào ít hơn thì cũng có nghĩa là bạn đã tăng được hiệu suất. Vì các nhà quản trị phải điều hành công việc với nguồn lực giới hạn, chủ yếu gồm nhân lực, tài chính, trang thiết bị, cho nên họ luôn quan tâm đến cắt giảm chi phí tối đa.
Balçeşme, Göle

| Balçeşme |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
BalçeşmeVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Ardahan
Huyện: Göle
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 692 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Mã bưu chính: 75700 
Balçeşme là một xã thuộc huyện Göle, tỉnh Ardahan, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2010 là 692 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Ardahan”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Bản gốc lưu trữ ngày 16 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 21 tháng 9 năm 2012.
Sông Cà Tỏng

| Sông Cà Tỏng> Vị trí |
| --- | --- |
Quốc gia: Việt Nam
Đặc điểm địa lý

Thượng nguồn:  
 • cao độ: ?
 
Cửa sông: Sông Kỳ Lộ
 • cao độ: ?
Độ dài: 15 km
Diện tích lưu vực: 86 km²

Lưu lượng: ?
 
Sông Cà Tỏng là một con sông đổ ra Sông Kỳ Lộ. Sông có chiều dài 15 km và diện tích lưu vực là 86 km². Sông Cà Tỏng chảy qua các tỉnh Phú Yên, Gia Lai, Bình Định.
Shiocton, Wisconsin

| Shiocton, Wisconsin |
| --- | --- |
—  Làng  —
 

 
 Vị trí trong Quận Outagamie, Wisconsin
Shiocton, Wisconsin
Quốc gia: Hoa Kỳ
Tiểu bang: Wisconsin
Quận: Outagamie
Thành lập: 1903
Dân số (2006)
 • Tổng cộng: 954
Múi giờ: CST (UTC-6)
 • Mùa hè (DST): CDT (UTC-5)
Shiocton là một làng thuộc quận Outagamie, tiểu bang Wisconsin, Hoa Kỳ. Năm 2006, dân số của làng này là 954 người.
Chú thích

↑  “US Census ngày 1 tháng 7 năm 2009 est”.
↑  “All Incorporated Places: 2000 to 2009”.
1 2  “Population and Housing Occupancy Status: 2010 - State -- Place 2010 Census Redistricting Data (Public Law 94-171) Summary File”. Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ. Truy cập ngày 15 tháng 7 năm 2012.
Bestgore.com

| --- | --- |
Loại website: Trang web gây sốc/Internet không kiểm duyệt
Có sẵn bằng: en
Chủ sở hữu: Mark Marek
Tạo bởi: Mark Marek và người dùng đóng góp
Doanh thu: Quảng cáo và quyên góp
Website: bestgore.com
Yêu cầu đăng ký: Không bắt buộc
Số người dùng: Khoảng 1,2 tỷ lượt truy cập trang/tháng
Bắt đầu hoạt động: 30 tháng 4 năm 2008
Tình trạng hiện tại: Ngừng hoạt động kể từ 15 tháng 11 năm 2020
bestgore.com (cách điệu: BestGore.com, Bestgore; viết tắt: BG) là một trang web gây sốc Canada thuộc sở hữu bởi Mark Marek, chuyên cung cấp và lưu trữ các tin tức, hình ảnh và video mang tính bạo lực cao, với sự đóng góp từ người dùng và bình luận ý kiến. Vào thời điểm năm 2012, trang web đã nhận được nhiều sự chú ý từ giới truyền thông sau khi lưu trữ một đoạn phim ghi lại cảnh giết người có liên quan đến vụ án mạng Lâm Tuấn. Kết quả, chủ sở hữu của trang web đã bị bắt và bị kết án theo luật của Canada vì tội lưu trữ và phát tán các tài liệu băng hoại ra công cộng.
Hiện tại trang web đã bị đóng cửa sau hơn 12 năm hoạt động
Lịch sử

Trang web được ra mắt lần đầu vào ngày 30 tháng 4 năm 2008 bởi Mark Marek, một người Canada-Slovak, chuyên lưu trữ các tài liệu ảnh và video có thật mang tính bạo lực cao về các hành vi như đánh nhau, giết người, tự tử, tra tấn, phẫu thuật, tùng xẻo, tai nạn, hiếp dâm và ấu dâm.
Trong một cuộc phỏng vấn năm 2017 với GQ Australia, Mark Marek đã nhấn mạnh rằng chi phí cho việc duy trì trang web tốn kém nhiều hơn so với doanh thu, đồng thời cũng cho biết nội dung chủ yếu trên đây là phim khiêu dâm, tuy nhiên số phim khiêu dâm sưu tầm và đăng tải hiện nay đã ít hơn so với cách đây 5 năm.
Kể từ ngày 15 tháng 11 năm 2020, trang web được coi là không còn hoạt động khi người sáng lập đã quyết định tập trung sự chú ý của mình vào các sở thích khác. Vào ngày 17 tháng 11 năm 2020, khi được hỏi trong phần bình luận trên trang lbry.tv của bestgore.com rằng liệu có ngừng hoạt động hay không, Mark Marek đã trả lời: "Rất có thể là vĩnh viễn".
Tranh cãi và các vấn đề pháp lý > Vụ án mạng Lâm Tuấn

Bài chi tiết: Vụ án mạng Lâm Tuấn
Vào tháng 6 năm 2012, trang web đã bị chỉ trích nặng nề vì lưu trữ video 1 Lunatic 1 Ice Pick, ghi lại cảnh giết người và phân xác bởi Luka Magnotta. Ban đầu cảnh sát nói rằng Marek đã từ chối khi được yêu cầu xóa video trên khỏi trang web.
Vào tháng 6 năm 2012, có thông tin cho rằng Service de Police de la Ville de Montréal đang điều tra bestgore.com về tội danh đăng tải tài liệu tục tĩu. Toronto Sun cũng tuyên bố rằng đã có các bằng chứng đủ để kết tội Marek, nhưng anh phủ nhận.
Ngày 16 tháng 7 năm 2013, cảnh sát Edmonton đã bắt giữ Marek với tội danh băng hoại đạo đức vì lưu trữ video trên dựa theo mục 163 của Bộ luật Hình sự Canada với mức án tối đa là hai năm tù. Một điều tra viên của cảnh sát cũng mô tả trang web mang tính "phân biệt chủng tộc, kích động lòng hận thù, bạo lực". Dù vậy sau đó Marek đã được tại ngoại, nhưng bị bắt lại lần nữa vào ngày 26 tháng 7. Vào tháng 1 năm 2016, anh nhận tội và được tuyên án bằng một bản án có điều kiện bao gồm ba tháng quản thúc tại gia và ba tháng lao động công ích.
Sông Cà Mau

Sông Cà Mau là một con sông nối giữa 2 huyện Yên Mô và Kim Sơn tỉnh Ninh Bình. Sở dĩ một con sông ở miền Bắc lại lấy tên sông Cà Mau là do mối quan hệ kết nghĩa Bắc Nam giữa tỉnh Ninh Bình và tỉnh Cà Mau.
Khởi đầu là một nhánh nối từ sông Nhà Lê tại chợ Bút, xã Yên Mạc, Yên Mô xuyên qua ranh giới 2 xã Định Hóa, Lai Thành, huyện Kim Sơn rồi dọc theo đường Quốc lộ 12B rồi gặp một nhánh là sông Hoành Trực nối sông Càn với sông Đáy tại xã Kim Mỹ, Kim Sơn, từ đây nó chảy theo hướng tây nam qua Kim Mỹ, Bình Minh, Kim Hải rồi đổ ra biển đông ở gần cửa Lạch Càn. Tại xã Văn Hải còn một nhánh sông Cà Mau khác tách ra chảy theo hướng Đông Nam qua các xã Văn Hải, Cồn Thoi rồi đổ vào sông Đáy tại cống Điện Biên.
Tenebroides celatus

| Tenebroides celatus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Trogossitidae
Chi (genus): Tenebroides
Loài (species): T. celatus
Danh pháp hai phần
Tenebroides celatus Sharp, 1891 
Tenebroides celatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Trogossitidae. Loài này được Sharp miêu tả khoa học năm 1891.
Chú thích

↑  Hallan, J.  (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Schefflera sipapoensis

| Schefflera sipapoensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Apiales
Họ (familia): Araliaceae
Chi (genus): Schefflera
Loài (species): S. sipapoensis
Danh pháp hai phần
Schefflera sipapoensis Maguire, Steyerm. & Frodin, 1984 
Schefflera sipapoensis là một loài thực vật có hoa trong Họ Cuồng cuồng. Loài này được Maguire, Steyerm. & Frodin miêu tả khoa học đầu tiên năm 1984.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Schefflera sipapoensis”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Sarcopygme multinervis

| Sarcopygme multinervis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Gentianales
Họ (familia): Rubiaceae
Chi (genus): Sarcopygme
Loài (species): S. multinervis
Danh pháp hai phần
Sarcopygme multinervis Setch. & Christoph. 
Sarcopygme multinervis là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được Setch. & Christoph. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1938.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Sarcopygme multinervis”. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2013.
Campylopus gibboso-alaris

| Campylopus gibboso-alaris> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Bryophyta
Lớp (class): Bryopsida
Bộ (ordo): Dicranales
Họ (familia): Dicranaceae
Chi (genus): Campylopus
Loài (species): C. gibboso-alaris
Danh pháp hai phần
Campylopus gibboso-alaris Broth. & Paris Wijk & Margad., 1959 
Campylopus gibboso-alaris là một loài rêu trong họ Dicranaceae. Loài này được Broth. & Paris Wijk & Margad. mô tả khoa học đầu tiên năm 1959.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Campylopus gibboso-alaris”. Truy cập ngày 31 tháng 5 năm 2014.
Tổ hợp tên lửa Tor

Hệ thống Tên lửa đất đôi không tầm thấp của NgaBản mẫu:SHORTDESC:Hệ thống Tên lửa đất đôi không tầm thấp của Nga
"SA-15" đổi hướng tới đây. Đối với loại tàu chở hàng phá băng, xem SA-15 (loại tàu).
| 9K330 Tor  Tên ký hiệu NATO: SA-15 "Gauntlet" |
| --- | --- |
Xe phóng tự hành kèm radar 9K330
Loại: Hệ thống Tên lửa đất đối không bánh xích
Nơi chế tạo: Liên Xô/Nga
Lược sử hoạt động
Phục vụ: 1986–hiện tại
Sử dụng bởi: Xem #Quốc gia vận hành
Lược sử chế tạo
Người thiết kế: Almaz-Antey: Cục thiết kế Antey (nhà thiết kế chính) MKB Fakel (nhà thiết kế tên lửa) MNIIRE Altair (nhà thiết kế phiên bản dành cho hải quân) 
Năm thiết kế: 1975
Nhà sản xuất: IEMZ Kupol Metrowagonmash (nhà thiết kế khung gầm GM), MZKT (nhà thiết kế khung gầm bánh lốp)
Giai đoạn sản xuất: 1983–hiện tại
Các biến thể: Tor, Tor-M1, Tor-M2, Tor-M1-2U
Thông số (Tor-M1)
Khối lượng: 34 tấn
Chiều dài: 7.5 m
Chiều rộng: 3.3 m
Chiều cao: 5.1 m (với radar gấp)
Kíp chiến đấu: 3

Vũ khí chính: 9M330, 9M331
Động cơ: V-12 diesel 618 kW (830 hp)
Hệ truyền động: thủy cơ học
Hệ thống treo: thanh xoắn
Khoảng sáng gầm: 450 mm
Tầm hoạt động: 25 km
Tốc độ: 65 km/h
Hệ thống tên lửa Tor (tiếng Nga: "Тор"; tiếng Anh: torus) là một hệ thống tên lửa đất đối không tầm thấp, được thiết kế để tiêu diệt máy bay, trực thăng, tên lửa hành trình, phương tiện bay không người lái và tên lửa đạn đạo bay thấp hoặc đến gần. Hệ thống được phát triển bởi Liên Xô với tên định danh của GRAU là 9K330 Tor và tên định danh của NATO là SA-15 "Gauntlet". Một phiên bản dành cho hải quân cũng được phát triển với tên định danh của GRAU và NATO lần lượt là 3K95 "Kinzhal" và SA-N-9 "Gauntlet". Tor được thiết kế để bắn hạ các vũ khí dẫn đường chính xác như AGM-86 ALCM và BGM-34 trong điều kiện ngày và đêm, thời tiết xấu hay trong môi trường chế áp điện tử. Tor có thể phát hiện mục tiêu trong lúc di chuyển nhưng phải dừng lại để phóng tên lửa, tuy nhiên một phiên bản có thể phóng trong lúc di chuyển đã và đang được phát triển để loại bỏ nhược điểm này.
Phát triển

Việc phát triển hệ thống được bắt đầu từ ngày 4 tháng 2 năm 1975, theo chỉ thị của Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Liên Xô. Hệ thống được phát triển để thay thế 9K33 Osa (tên định danh NATO: SA-8 "Gecko") cả phiên bản trên đất liền và dành cho hải quân để trang bị cho các lớp tàu chiến mới, bao gồm cả lớp tàu chiến-tuần duơng Kirov, và tái trang bị cho các tàu cũ hơn. Dự án được trao cho Cục thiết kế Antey (đứng đầu bởi V.P. Efremov) , MKB Fakel được phụ trách phát triển tên lửa và Cục thiết kế Antey (đứng đầu bởi S.A. Fadeyev) phụ trách phát triển phiên bản dành cho hải quân. Tất cả các nhà phát triển đã được hợp nhất lại thành Tập đoàn Almaz-Antey vào năm 2002.
Đặc điểm > Mô tả

Các hệ thống ở các nước khác có tính năng kĩ chiến thuật tương đương với Tor có lẽ là Rapier của Anh và Crotale của Pháp, nhưng chúng được nhận định là có khả năng chiến đấu kém hơn Tor. Cả 3 hệ thống đều sử dụng được đặt trên các xe phóng di động và tự hành, Tor sử dụng khung gầm xe chiến đấu 92330, với kíp chiến đấu 4 người (lái xe và 3 vận hành viên), và hoạt động như là một Đơn vị mang đạn kiêm nền phóng và radar (TLAR) (tuơng tự nhưng không phải là TELAR, vì nó không điều chỉnh vị trí tên lửa vào vị trí phóng). Xe 9A330 dựa trên khung gầm GM-335 sản xuất bởi Metrowagonmash, phiên bản Tor-M1 sử dụng khung gầm cải tiến GM-5955. Tor được trang bị hệ thống phòng vệ NBC (phóng xạ, sinh học và hóa học). Cũng như Rapier và Crotale, ngoài khung gầm bánh xích, Tor cũng có phiên bản bánh lốp và phiên bản cố định. Tor có thể được vận chuyển bằng nhiều phuơng tiện khác nhau (bao gồm cả máy bay). Thời gian phản ứng của Tor là 7-8 giây (khi đứng yên) và 7-10 giây (khi đang di chuyển).
Đặc điểm > Tính năng của TLAR

Với cách bố trí tuơng tự các hệ thống tiền nhiệm là 9K33 Osa và 9K22 Tunguska, Tor có radar tìm kiếm được đặt ở phía trên tháp pháo và radar theo dõi được đặt ở phía trước, cùng với 8 tên lửa sẵn sàng được phóng đặt thẳng đứng giữa 2 radar. Radar tìm kiếm của Tor là radar xung Doppler quét 3 chiều sử dụng băng tần F với ănten hình parabol cụt bao quát góc phuơng vị 32°, với đầu ra vào khoảng 1.5 kW, cung cấp khả năng bao quát khu vực có bán kính 25 km. Trái tim "điện tử" của hệ thống là hệ thống kiểm soát hỏa lực cho phép tìm kiếm lên đến 48 mục tiêu cùng lúc và theo dõi 10 trong số đó, kết hợp cùng với tính năng nhận dạng bạn thù.[cần dẫn nguồn]
Đặc điểm > Radar

Radar dẫn bắn của Tor là một radar xung Doppler sử dụng băng tần G/băng tần H (các phiên bản sau này sử dụng băng tần K với ăngten quét mảng pha điện tử bị động. Tầm phát hiện của radar là 20 km. Phiên bản đời đầu của Tor chỉ có thể dẫn bắn một mục tiêu cùng lúc bằng hai tên lửa. Các phiên bản sau này (Tor-M1 và M2E) kết hợp thêm một kênh điều khiển hoẳ lực khác, cùng với một máy tính điều khiển hỏa lức cho phép dẫn bắn hai mục tiêu (Tor-M1) và bốn mục tiêu (Tor-M2E) cùng lúc bằng bốn tên lửa (Tor-M1) và tám tên lửa (Tor-M2E). Trên radar theo dõi cũng có một ănten để dẫn đường cho tên lửa sau khi phóng. Toàn bộ các radar này được NATO định danh là "Scrum Half". Để giảm mức độ bộc lộ của hệ thống, radar theo dõi có thể được gập xuống khi di chuyển và radar theo dõi có thể được xoay theo hướng khác. Để tác chiến trong môi trường tác chiến điện tử mạnh, phiên bản 9K332 được trang bị một hệ thống dẫn bắn quang học, kết hợp cùng với radar chính.[cần dẫn nguồn]
Đặc điểm > Độ cơ động

Là một hệ thống cơ động, Tor có khả năng tìm kiếm và theo dõi mục tiêu trong lúc di chuyển nhưng chỉ có thể phóng tên lửa khi hệ thống đứng yên. Khi được chuẩn bị, thời gian phản ứng (là thời gian từ lúc phát hiện mục tiêu đến lúc phóng tên lửa) của hệ thống được mô tả là từ 5-8 giây, tùy thuốc vào phiên bản; tuy nhiên, thời gian phản ứng có thể lâu hơn khi di chuyển và phóng tên lửa với khoảng nghỉ ngắn. Một máy phát điện có thể được lắp đặt để radar và hệ thống tên lửa có thể hoạt động khi động cơ chính của hệ thống đang tắt, cho phép tăng thời gian trực chiến. Máy tính trên hệ thống Tor cung cấp khả năng tự động hóa hơn tất cả các hệ thống trước đây của Liên Xô. Hệ thống phân loại mức độ nguy hiểm mục tiêu và hệ thống có thể được liên kết thông qua một vài sửa đổi nhỏ, nếu cần thiết. Máy tính hiệu năng cao kết hợp cùng với radar mảng pha quét điện tử bị động là nhân tố chính làm nên khả năng khai hỏa chính xác, khả năng đánh chặn các vật thể nhỏ, có tốc độ và khả năng cơ động cao và thời gian phản ứng nhanh của hệ thống.[cần dẫn nguồn]
Đặc điểm > Triển khai

Thông thường, một đội hình bao gồm 4 hệ thống Tor kết hợp với xe chỉ huy Ranzhir-M, cung cấp liên kết tự động với hệ thống Tor, 9K33 Osa. 9K31 Strela-1 và 9K22 Tunguska. Cho phép phân công nhiệm vụ giữa các thành viên trong kíp chiến đấu và cho phép mỗi TLAR được liên kết với một mạng lưới phòng không rộng hơn, tăng cường tầm phát hiện mục tiêu và giảm thời gian phản ứng của hệ thống.
Ngoài ra, Tor cũng có thể được kết hợp với xe chỉ huy Polyana-D4, cung cấp liên kết tự động với các hệ thống Tor, Buk, 2K22 Tunguska, S-300V.
Tên lửa

| 9M330 |
| --- | --- |
4 tên lửa 9M330 chứa trong một trong hai dãy ống phóng
Loại: Tên lửa đất đối không
Nơi chế tạo: Liên Xô
Lược sử hoạt động
Phục vụ: 1986–hiện tại
Sử dụng bởi: Xem #Quốc gia vận hành
Lược sử chế tạo
Người thiết kế: Fakel
Năm thiết kế: 1975
Nhà sản xuất: IEMZ Kupol
Giai đoạn sản xuất: 1983
Các biến thể: 9M330, 9M331, 9M332, 9M338
Thông số (9M331)
Khối lượng: 167 kg
Chiều dài: 2,900 mm
Đường kính: 235 mm
Đầu nổ: Nổ mảnh
Trọng lượng đầu nổ: 15 kg
Cơ cấu nổ mechanism: Cận đích vô tuyến

Sải cánh: 650 mm
Chất nổ đẩy đạn: Tên lửa đẩy nhiên liệu rắn
Tầm hoạt động: 12 km
Trần bay: 6000 m
Tốc độ: 850 m/s
Hệ thống chỉ đạo: Vô tuyến
Hệ thống lái: Điều khiển bằng khí nén kết hợp cùng điều khiển mặt phẳng bay bốn chiều
Nền phóng: Xe chiến đấu 9A331
Vận chuyển: Xe bánh xích GM-569
Được thiết kế để đánh chặn các mục tiêu nhỏ với độ cơ động cao.  Tên lửa 9M330 có trọng lượng 167 kg, dài 3m, trang bị một đầu nổ nặng 15 kg với tốc độ tối đa vào khoảng Mach 2.8 (3,430 km/h). Sử dụng phuơng pháp dẫn đường vô tuyến và ngòi nổ cận đích điều khiển bằng radar, tên lửa có thể cơ động lên đến 30 g và tấn công mục tiêu với tốc tộ là Mach 2 (2,500 km/h). Tên lửa được đẩy ra khỏi ống phóng trước khi động cơ đẩy nhiên liệu rắn được kích hoạt và hệ thống điều hướng bằng khí nén đổi hướng tên lửa bay đến mục tiêu. Mỗi tên lửa được đặt trong một ống phóng kín trong một trong hai dãy ống phóng, mỗi dãy có bốn ống phóng. Tấm bắn của tên lửa vào khoảng 12 km với tầm bắn tối thiểu là 1,5–2 km, tùy thuộc vào phiên bản có trần bay hiệu quả vào khoảng 6-10,000m.