stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Ngói
Phân loại ngói lợp > Ngói đất nung > Ngói đất nung không tráng men (ngói đất truyền thống)

Ngói 22 v/m². Đây là loại ngói tuy không có tên gọi cụ thể nhưng là loại thông dụng nhất.
Ngói 20 v/m².
Ngói 10 v/m².
Ngói vảy cá, vảy rồng.
Ngói con sò.
Ngói hếch còn gọi là ngói mũi hài đơn (và kép).
Ngói liệt: còn gọi là ngói ván hoặc ngói bằng.
Ngói âm.
Ngói dương.
Ngói chữ S.
Ngói ống (hay ngói tiểu) – Ngói câu đầu.
Ngói úp nóc, ngói chạc 3, chạc 4, ngói đuôi, ngói rìa...
Phân loại ngói lợp > Ngói đất nung > Ngói đất nung tráng men

Ngói tráng men: Các loại ngói đất nếu được phủ men gốm thông thường, sau khi nung xong được gọi là ngói tráng men.
Ngói lưu ly: Các loại ngói âm, dương, ống, câu đầu, trích thủy, liệt nếu được tráng men thanh lưu ly(青琉璃), hoàng lưu ly(黃琉璃) hoặc bích lưu ly(碧琉璃) thì được gọi là ngói lưu ly.
Ngói vỏ quế, tên chữ là ngói la-qua (羅堝瓦): là loại ngói ống tráng men nhưng nhỏ và dài hơn, không có chuôi ngói như ở ngói lưu ly
Phân loại ngói lợp > Ngói đất nung > Ngói trang trí

Một số loại ngói trên được chế tạo với kích thước nhỏ, có thể tráng men hoặc không dùng để dán trên mái đã được đúc sẵn (thường là mái betông) được gọi là ngói trang trí vì chúng không có tác dụng chính là lợp (chống mưa nắng).
Phân loại ngói lợp > Ngói xi măng, ngói không nung hay ngói màu

Được chế tạo bởi vữa xi măng và sơn phủ bột màu. Vữa xi măng sau khi trộn được đổ vào khuôn kim loại, được nén chặt bằng búa gỗ (sản xuất thủ công) hoặc rung bằng máy (sản xuất công nghiệp). Sau đó chuyển sang công đoạn bảo dưỡng trong một thời gian nhất định.
Hiện nay, tại Việt Nam, các nhà sản xuất sử dụng hai loại công nghệ chính cho việc sơn phủ lên ngói xi măng: công nghệ khô và công nghệ ướt.
Với công nghệ phủ màu khô: Sơn acrylic được phun lên bề mặt ngói trong trạng thái khô sau khi sấy. Tiến trình này đơn giản như sơn nhà và việc chọn lựa màu sắc phun cho ngói cũng rất dễ dàng. Tuy nhiên, công nghệ này không đáp ứng được nhu cầu về độ bền của màu sắc cho sản phẩm. Sự gắn kết lỏng lẻo giữa lớp sơn acrylic và bề mặt ngói sẽ sớm bị bong tróc theo thời gian. Hơn thế nữa, màu sắc sẽ rất chóng phai do sơn acrylic có tính nhạy cảm cao với tia cực tím.
Trái ngược với công nghệ nêu trên là công nghệ phủ màu ướt WET on WET hiện đang được các nhà sản xuất ngói bê tông hàng đầu thế giới áp dụng. Công nghệ ướt nổi bật ở chỗ bột màu được hoà lẫn với vữa hồ và phun trực tiếp lên bề mặt viên ngói còn ướt, ngay sau khi ngói vừa được định dạng, nhằm tạo ra mối liên kết chặt chẽ giữa lớp màu sơn và bề mặt ngói. Thực tế kiểm nghiệm cho thấy với công nghệ này, màu sắc ngói được giữ lâu bền hơn so với ngói màu làm từ công nghệ khô.
Phân loại ngói lợp > Ngói composite

Một số nơi còn dùng ngói composite vì nó có hệ số giãn nở nhiệt tương thích khí hậu vùng đó, điều mà các loại ngói xi măng hay ngói đất nung không thể đáp ứng.
Phân loại ngói lợp > Ngói Ác - đoa

Ngói Ác - đoa (Ardoise): là loại ngói khai thác từ đá trầm tích của Pháp, có màu đen nhánh như than đá, hình dáng như kiểu ngói mũi hài hoặc có hình chữ nhật.
Một số kiểu lợp ngói > Kiểu lợp ngói xi măng

1. Lắp đặt cây mè sao cho khoảng cách giữa các cây mè đều nhau và nằm trong khoảng 320 – 340 mm. Riêng cây mè dưới cùng phải cách điềm mái 345 mm và cặp 2 cây mè trên nóc cách nhau chừng 40 – 60 mm.
2. Đặt lần lượt từng viên ngói vào khung theo chiều hướng lên từ hàng thấp nhất.
3. Lắp vít vào ngói để giữ viên ngói ổn định tại mỗi 2 hàng.
4. Không trám vữa vào khoảng trống rìa cũng như không tạo những lỗ nhỏ với đường kính 6mm tại rãnh thoát nước trên viên ngói dọc theo chiều dài rìa.
5. Cắt ngói dọc hông sao cho rãnh của chúng càng nhỏ càng tốt. Không trét vữa phủ lên khoảng trống hông mái và không cần tạo lỗ dọc theo hông mái.
6. Phải dùng miếng xốp hay giẻ khô để làm sạch vết vữa xi-măng trên ngói chính và ngói nóc khi vữa có màu trắng (vữa khô).
7. Sơn phủ vữa bằng sơn lên vữa dọc theo nóc và hông mái, đồng thời không là sơn rớt lên ngói chính và ngói nóc.
8. Khoảng cách ngói tại khe mái khoảng chừng 30-50mm và dùng sơn để sơn tại gờ viên ngói được cắt.
9. Không dùng vữa gắn giữa 2 viên ngói nóc, tại giữa ngói nóc với ngói hông mái và xung quanh khe mái bằng mọi cách.
Một số kiểu lợp ngói > Kiểu lợp thông thường

Trên một mái đã được lắp đặt gỗ hoàn chỉnh, người thợ tính chỉ cần đặt những viên ngói sát nhau hoặc chồng lên nhau theo các gờ chỉ đã được định hình trên viên ngói. Tại các vị trí như nóc, bờ quyết hoặc các chỗ giao của mái, người ta có thể dùng ngói úp nóc, ngói chạc 3, chạc 4 để úp vào và dán lại bằng hồ vữa xi măng.
Một số vùng hay có gió bão, người ta phải xâu dây thép vào những lỗ đã được đục sẵn trên viên ngói và cố định chúng bằng cách buộc vào phần gỗ hoặc sắt bên dưới.
Một số kiểu lợp ngói > Kiểu lợp ngói lưu ly > Một số thuật ngữ

Nê ngõa tượng cục: xưởng chuyên sản xuất gạch ngói.
Nê ngõa tượng: thợ lợp ngói.
Ngõa Tượng (nghĩa đen là thợ ngói): là một cựu tích được lưu lại qua địa danh Ngõa Tượng, là tên gọi một xóm nhỏ nằm giữa hai làng La Khê và Địa Linh, thuộc xã Hương Vinh, huyện Hương Trà, tỉnh Thừa Thiên-Huế, nơi có nhiều người làm nghề này.
Ngày nay, người ta dùng thuật ngữ nghệ nhân hoặc thợ chính, thợ kép... để chỉ những người thợ có khả năng lợp ngói lưu ly.
Một số kiểu lợp ngói > Kiểu lợp ngói lưu ly > Gầy nóc (hay còn gọi là gầy mái)

Trên một mái đã được lắp đặt gỗ hoàn chỉnh, người thợ tính toán để đặt những viên ngói đầu tiên tại nóc và khoá chặt chúng bằng hồ vữa truyền thống hoặc vữa xi măng. Thực chất chính là thao tác sắp xếp, định vị và liên kết các viên ngói tại vị trí góc trên của mái (bờ nóc, bờ quyết)cho công đoạn lợp mái sau này. Trong quá trình gầy mái, ngoài việc định vị, sắp xếp các ngói theo quy cách truyền thống, người thợ còn phải căn chỉnh cho các viên ngói được nằm trên cùng một mặt phẳng, tạo bằng vữa lợp và ngói liệt không men. Dùng hồ vữa truyền thống hoặc vữa xi măng để hoàn thiện bờ nóc, bờ quyết.
Trên đây là những công đoạn khó khăn nhất, đòi hỏi kỹ thuật cao và chiếm nhiều thời gian nhất, bởi những viên đầu tiên sẽ làm căn cứ hay làm chuẩn để lợp ngói phần mái còn lại. Dựa theo hàng ngói đã được định vị ở bờ nóc, bờ quyết, các viên ngói âm dương tiếp tục được xếp dần từ trên xuống dưới. Viên cuối cùng được khóa lại, và cũng để trang trí bằng các viên ngói câu đầu và trích thủy.
Một số kiểu lợp ngói > Kiểu lợp ngói lưu ly > Lắp dựng con giống

Các con giống như rồng, phụng, tứ linh... hoặc các hình khối trang trí khác có thông thường được chế tạo từ trước được vận chuyển và lắp dựng tại những vị trí cần thiết như đỉnh nóc, đầu hồi...
Một số kiểu lợp ngói > Kiểu lợp ngói lưu ly > Lợp ngói liệt chiếu

Liệt chiếu là loại ngói liệt được phủ men toàn bộ một mặt ngói; khi lợp, phần men hướng xuống dưới. Ngói liệt chiếu có tác dụng làm thành một mặt phẳng để dán các loại ngói khác lên trên; mặt men hướng xuống dưới để làm đẹp cho mái khi nhìn từ dưới lên.
Theo chiều dốc mái từ trên xuống, cứ cách khoảng vài lối ngói liệt chiếu, người ta phải đóng thêm những thanh gỗ nhỏ, dài (gọi là lách chặn) để ngăn chặn sự trượt của mái ngói, nếu mái càng dốc, số lượng lách chặn phải tăng.
Kích thước cơ bản là: 180 mm × 140 mm.
Một số kiểu lợp ngói > Kiểu lợp ngói lưu ly > Lợp ngói liệt độn hay liệt thí

Là loại ngói liệt không men, được dán trên lớp liệt chiếu, có thể từ 1 đến 3 lớp. Tác dụng của nó là khoá chặt lớp liệt chiếu, tạo mặt phẳng (hơn) để dán các loại ngói khác lên trên.
Một số kiểu lợp ngói > Một số kiểu đặc biệt khác

Với một mái đã được đúc bêtông, người ta có thể tạo hình mái ngói bằng hồ vữa hoặc dán lên bất cứ loại ngói nào người ta yêu thích và có thể gọi đó là mái ngói giả hay mái giả ngói hay giả mái ngói...
Trong trường hợp này, ngói có chức năng trang trí là chủ yếu. Chức năng bao che chống mưa nắng chỉ còn là yếu tố phụ
Làng sản xuất ngói liệt thủ công Nam Thanh, Thừa Thiên Huế
Lợp ngói lưu ly.
Rồng trên đỉnh mái chùa Trăm gian - Hải Dương
Ngói mới được trùng tu tại Thành Huế
Chi tiết ngói lợp tại Thiên Đàn (天壇), Bắc Kinh, Trung Quốc
Oneworld

| oneworld |
| --- | --- |

Tổ chức
Trụ sở chính: New York City, Hoa Kỳ
Thành viên chủ chốt: Willie Walsh, Chairman Bruce Ashby, CEO
Thành lập: ngày 1 tháng 2 năm 1999
Thành viên đầy đủ: 14
Thành viên không bỏ phiếu: 1 inactive member;  30 affiliates
Khẩu hiệu: An alliance of the world's  leading airlines working as one.
Hoạt động
Kích cỡ đội bay: 3,428
Các sân bay đến: 1010
Các quốc gia đến: 155
Số hành khách hàng năm (triệu): 512.8
Website: oneworld.com
Oneworld là liên minh các công ty hàng không lớn thứ ba trên thế giới, sau Star Alliance và SkyTeam. Liên minh Oneworld được thành lập ngày 1 tháng 2 năm 1999 bởi 5 hãng hàng không gồm: American Airlines, British Airways, Canadian Airlines, Cathay Pacific và Qantas. Oneworld hiện có 10 hãng hàng không hội viên toàn phần với 2.350 máy bay các loại,bay tới 700 phi trường ở 150 nước.Năm 2005 Oneworld chiếm 18% thị phần thế giới, sau Star Alliance 29% và SkyTeam 22%. Năm 2006 Oneworld đã chuyên chở trên 321 triệu lượt hành khách.
Tuy nhiên, Air Berlin phá sản, điều này có thể làm hại tương lai mới của Oneworld.
Các hãng hàng không thành viên

American Airlines, British Airways, Canadian Airlines, Cathay Pacific and Qantas are the five founding members of the alliance.
Các hãng hàng không thành viên > Thành viên và các công ty con thành viên

| Quốc gia | Thành viên | Tham gia | Quốc gia | Thành viên liên kết |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  Hoa Kỳ | Alaska Airlines | 31 tháng 3 năm 2021 |  Hoa Kỳ | Horizon Air SkyWest Airlines |
|  Hoa Kỳ | American Airlines | 1 tháng 2 năm 1999 |  Hoa Kỳ | American Eagle |
|  Anh | British Airways | 1 tháng 2 năm 1999 |  Anh | BA CityFlyer |
|  Anh | British Airways | 1 tháng 2 năm 1999 |  Cộng hòa Nam Phi | Comair |
|  Anh | British Airways | 1 tháng 2 năm 1999 |  Đan Mạch | Sun-Air |
|  Hồng Kông | Cathay Pacific | 1 tháng 2 năm 1999 |  Hồng Kông | Cathay Dragon |
| Phần Lan | Finnair | 1 tháng 9 năm 1999 | Phần Lan | Flybe Nordic |
|  Tây Ban Nha | Iberia | 1 tháng 9 năm 1999 |  Tây Ban Nha | Air Nostrum Iberia Express |
|  Nhật Bản |  Japan Airlines | 1 tháng 4 năm 2007 |  Nhật Bản | Hokkaido Air System J-Air Japan Air Commuter Japan Transocean Air |
|  Malaysia | Malaysia Airlines | 1 tháng 2 năm 2013 |  Malaysia | Firefly MASwings |
|  Úc | Qantas | 1 tháng 2 năm 1999 |  New Zealand  Úc | QantasLink |
|  Qatar | Qatar Airways | 30 tháng 10 năm 2013 |  |  |
|  Maroc | Royal Air Maroc | 1 tháng 4 năm 2020 |  Maroc | Royal Air Maroc Express |
|  Jordan | Royal Jordanian | 1 tháng 4 năm 2007 |  |  |
|  Nga | S7 Airlines | 15 tháng 11 năm 2010 |  Nga |  Globus Airlines |
|  Sri Lanka | SriLankan Airlines | 1 tháng 5 năm 2014 |  |  |
A Thành vên sáng lập 
B  Các chuyến bay của American Eagle được vận hành bởi Envoy Air, ExpressJet, Republic Airlines và SkyWest Airlines.
C Hãng hành không độc lập hoạt động dưới tên, màu sơn và mã bay của British Airways.
D Chỉ các tuyến hoạt động bởi Flybe Finland mới nhân danh của Finnair.
E  Các chuyến bay của Iberia Regional được vận hành bởi Air Nostrum.
F Qantaslink sử dụng thiết bị của Airlink, Eastern Australia Airlines, National Jet Systems and Sunstate Airlines.
Các hãng hàng không thành viên > Thành viên không hoạt động

| Quốc gia | Inactive member airline | Tham gia | Put on hold | Inactive member affiliates |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  México | Mexicana | 10 tháng 11 năm 2009 | 28 tháng 8 năm 2010 |  MexicanaClick   MexicanaLink |
A Ngừng hoạt động từ ngày 28 tháng 8 năm 2010 vì lý do tài chính. Không rời khỏi liên minh nên được đề cập trong danh sách là thành viên không hoạt động.
Các hãng hàng không thành viên > Thành viên cũ

| Quốc gia | Thành viên cũ | Tham gia | Rời khỏi | Thành viên liên kết |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  Cộng hòa Ireland | Aer Lingus | 1 tháng 6 năm 2000 | 31 tháng 3 năm 2007 |  |
|  Đức | Air Berlin | 20 tháng 3 năm 2012 | 28 tháng 10 năm 2017 |  Niki |
|  Canada | Canadian Airlines | 1 tháng 2 năm 1999 | 1 tháng 6 năm 2000 | Calm Air  Canadian North  Canadian Regional Airlines  Inter-Canadien  Air Atlantic |
|  Chile  Brasil | LATAM | 1 tháng 6 năm 2000 31 tháng 3 năm 2014 | 1 tháng 5 năm 2020 | LATAM Argentina  LATAM Brasil  LATAM Chile  LATAM Colombia  LATAM Ecuador  LATAM Peru  LATAM Express |
|  Hungary | Malév Hungarian Airlines  | 29 tháng 3 năm 2007 | 3 tháng 2 năm 2012 |  |
|  Hoa Kỳ | US Airways |  |  |  |
A Rời liên minh vì thay đổi chiến lược kinh doanh
B Thành viên sáng lập và đã được mua lại bởi Air Canada, một thành viên của Star Alliance 
C Rời liên minh sau khi phá sản
Các hãng hàng không thành viên > Hãng thành viên liên kết cũ

| Quốc gia | Hãng thành viên liên kết cũ | Tham gia | Liên kết | Quốc gia | Liên kết với |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | Aero Airlines | 2002 | 2008 |  | Finnair |
|  | Air Liberté | 1999 | 2000 |  | British Airways |
|  | Airconnex | 2001 | 2004 |  | Qantas |
|  | Al Maha Airways | 2014 | 2017 |  | Qatar Airways |
|  | American Connection | 2001 | 2014 |  | American Airlines |
|  | Australian Airlines | 2002 | 2006 |  | Qantas |
|  | BA Connect | 1999 | 2007 |  | British Airways |
|  | BMA | 1999 | 2007 |  | British Airways |
|  | British Airways Limited | 2012 | 2015 |  | British Airways |
|  | Deutsche BA | 1999 | 2008 |  | British Airways |
|  | FlyNordic | 2003 | 2007 |  | Finnair |
|  | GB Airways | 1999 | 2008 |  | British Airways |
|  | JAL Express | 2007 | 2014 |  | Japan Airlines |
|  | JALways | 2007 | 2010 |  | Japan Airlines |
|  | Japan Asia Airways | 2007 | 2008 |  | Japan Airlines |
|  | LAN Dominicana | 2003 | 2005 |  | LAN Airlines |
|  | Loganair | 1999 | 2008 |  | British Airways |
|  | Mihin Lanka | 2014 | 2016 |  | SriLankan Airlines |
|  | Qantas New Zealand | 2000 | 2001 |  | Qantas |
|  | Regional Air | 2001 | 2005 |  | British Airways |
|  | Southern Australia Airlines | 1999 | 2002 |  | Qantas |
|  | US Airways Express | 2014 | 2015 |  | US Airways |
|  | US Airways Shuttle | 2014 | 2015 |  | US Airways |
A Thành viên liên kết sáng lập
B  Các chuyến bay của AmericanConnection được vận hành bởi Chautauqua Airlines
C  Các chuyến bay của US Airways Express được vận hành bởi Air Wisconsin, Mesa Airlines, Piedmont Airlines, PSA Airlines, Republic Airlines, SkyWest Airlines và Trans States Airlines.
Các hãng hàng không thành viên > Thành viên trong tương lai

|  | Thành viên | Tham gia |
| --- | --- | --- |
|  |  Fiji Airways | 2018 |
|  |  Aer Lingus | 2017 |
Các hãng hàng không thành viên > Thành viên trong tương lai > Thành viên liên kết trong tương lai

| Quốc gia | Thành viên liên kết | Tham gia | Quốc gia | Liên kết với |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  Fiji Link | 2018 |  |  Fiji Airways |
|  |  Aer Lingus Regional | 2017 |  |  Aer Lingus |
|  |  LATAM Paraguay | TBA |  |  LATAM Brasil |
Cương Sơn, Cao Hùng

Vị trí tại Cao Hùng
Cương Sơn (tiếng Trung: 岡山區; bính âm: Gāngshān Qū; Bạch thoại tự: Kong-san-khu là một khu (quận) của thành phố Cao Hùng, Trung Hoa Dân Quốc (Đài Loan). Vào năm 1920, dưới thời Đài Loan là thuộc địa của Nhật Bản, khu vực này đã được đổi tên thành Cương Sơn và trở thành một địa điểm phục vụ cho không quân Nhật Bản. Quận có diện tích 47,9421 km², dân số vào tháng 8 năm 2011 là 97.216 người thuộc 33.500 hộ gia đình, mật độ cư trú đạt 2027,8 người/km².
Cá leo

| Wallago attu |
| --- | --- |

Tình trạng bảo tồn
 Sắp bị đe dọa  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Actinopterygii
Bộ (ordo): Siluriformes
Họ (familia): Siluridae
Chi (genus): Wallago
Loài (species): W. attu
Danh pháp hai phần
Wallago attu Bloch & J. G. Schneider, 1801 
Cá leo (danh pháp hai phần: Wallago attu) là một loài cá da trơn trong họ Cá nheo (Siluridae). Người ta có thể thấy loài cá này trong các sông và hồ lớn. Nó có thể dài tới 2,4 m (8 ft) (tổng chiều dài). Loài cá ở miền nam châu Á này có thể tìm thấy trong khu vực từ Pakistan tới Việt Nam và Indonesia, cũng như được thông báo là có tại Afghanistan. Tại Malaysia, cá leo được gọi là "Ikan Tapah", và tên gọi này là nguồn gốc của tên gọi cho một thị xã tại Malaysia là Tapah.
Loài cá này đã được sử dụng làm thực phẩm tại châu Á kể từ thời kỳ cổ đại.
Môi trường sinh sống: tầng đáy các sông. Hồ nước ngọt hay nước lợ trong khu vực nhiệt đới với nhiệt độ thích hợp là 22 – 25 °C; thuộc dải từ 38° vĩ bắc tới 10° vĩ nam.
Khả năng phục hồi quần thể khá cao, có thể nhân đôi trong khoảng thời gian ít hơn 15 tháng.

Loài cá da trơn to lớn, phàm ăn, ăn thịt này sinh sống trong các khu vực với bờ cỏ, chủ yếu ẩn nấp trong các hang hốc dọc bờ sông hay kênh. Gắn liền với các vùng nước sâu và chảy chậm có lớp bùn đáy. Chúng là loài cá chậm chạp và kiếm ăn tại tầng bùn đáy. Cá non chủ yếu ăn côn trùng; còn cá trưởng thành ăn cá nhỏ, động vật giáp xác và động vật thân mềm. Đây là loài cá đẻ trứng và đẻ vào khoảng thời gian mùa hè trước gió mùa. Trong lưu vực sông Mê Kông, chúng còn di cư vào các sông suối nhỏ và vùng ngập lụt.
Chú thích

↑  Ng, H.H. (2010). “Wallago attu”. Sách Đỏ IUCN các loài bị đe dọa. Phiên bản 2012.2. Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế. Truy cập ngày 4 tháng 3 năm 2013.
↑  Charles Higham, A. Kijnga ed. The Origins of the Civilization of Angkor: Volume VI The Iron Age. page 43. IV 'The Fish Remains'
Cyclosorus curtus

| Cyclosorus curtus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Pteridophyta
Lớp (class): Polypodiopsida
Bộ (ordo): Polypodiales
Họ (familia): Thelypteridaceae
Chi (genus): Cyclosorus
Loài (species): C. curtus
Danh pháp hai phần
Cyclosorus curtus Ching, 1941 
Cyclosorus curtus là một loài dương xỉ trong họ Thelypteridaceae. Loài này được Ching mô tả khoa học đầu tiên năm 1941.
Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Cyclosorus curtus”. Truy cập ngày 28 tháng 5 năm 2014.
Cyclosorus cuspidatus

| Cyclosorus cuspidatus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Pteridophyta
Lớp (class): Polypodiopsida
Bộ (ordo): Polypodiales
Họ (familia): Thelypteridaceae
Chi (genus): Cyclosorus
Loài (species): C. cuspidatus
Danh pháp hai phần
Cyclosorus cuspidatus Copel., 1947 
Cyclosorus cuspidatus là một loài dương xỉ trong họ Thelypteridaceae. Loài này được Copel. mô tả khoa học đầu tiên năm 1947.
Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Cyclosorus cuspidatus”. Truy cập ngày 28 tháng 5 năm 2014.
Cá khế sáu sọc
Chú thích

↑  Thái Thanh Dương (chủ biên), Các loài cá thường gặp ở Việt Nam, Bộ Thủy sản, Hà Nội, 2007. Tr.26.
Biến thể Lambda SARS-CoV-2

Biến thể Lambda SARS-CoV-2, còn được gọi là dòng C.37, là một biến chủng của SARS-CoV-2, virus gây bệnh COVID-19. Biến thể này được phát hiện lần đầu tại Peru vào tháng 12 năm 2020. Vào ngày 14 tháng 6 năm 2021, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) chính thức dùng tên Lambda để đặt cho biến thể này và phân loại nó là một biến thể cần quan tâm. Biến thể Lambda đã lan ra ít nhất 30 quốc gia trên toàn thế giới và có thể có khả năng kháng vắc-xin cao hơn các chủng khác. Ngoài ra cũng có dấu hiệu cho thấy chủng Lambda có khả năng lây nhiễm cao hơn cả các biến thể Alpha hay Gamma.
Một số nhà khoa học đã chỉ ra, lambda có độ nhạy cảm giảm vừa phải đối với sự trung hòa bởi huyết thanh dưỡng bệnh và kháng thể đơn dòng REGN10987, đồng thời giảm nhẹ độ nhạy đối với BNT162b2 (vaccine Pfrizer), mRNA ‐ 1273 (vaccine Moderna) và CoronaVac (vaccine CoronaVac) được chứng nhận kháng thể, trong khi vẫn giữ được độ nhạy cao với REGN10933.
Đột biến

Bộ gen của chủng Lambda có các đột biến amino acid sau, tất cả đều nằm trong đoạn mã protein gai của virus: G75V, T76I, Δ246-252, L452Q, F490S, D614G và T859N.
Các đột biến amino acid của biến thể Lambda SARS-CoV-2 thể hiện trên bản đồ gen của SARS-CoV-2, tập trung vào phần mã hóa protein gai.
Lịch sử

Các mẫu biến thể Lambda đầu tiên được phát hiện tại Peru vào tháng 12 năm 2020 và cho tới tháng 4 năm 2021, hơn 80% các ca nhiễm mới ở nước này đều là từ biến chủng mới.
Tới tháng 6 năm 2021, biến chủng Lambda đã bắt đầu lan ra khắp Nam Mỹ và đã được phát hiện tại tổng cộng 29 quốc gia, đặc biệt là tại Argentina, Chile và Ecuador. WHO xếp Lambda là một "biến thể cần quan tâm" vào ngày 14 tháng 6 năm 2021. Vào giữa tháng 6 năm 2021, 90,6% các ca COVID-19 mới tại Arequipa và 78,1% các ca mới tại Cusco đều nhiễm biến chủng Lambda, theo Bộ Y tế Peru.
Vào ngày 6 tháng 7, Úc ghi nhận ca nhiễm biến thể Lambda đầu tiên là một du khách nước ngoài từng cách ly tại một khách sạn ở New South Wales từ tháng 4.
Thống kê

| Số ca theo quốc gia (Cập nhật tới ngày 6 tháng 8 năm 2021), GISAID> Quốc gia | Số ca theo quốc gia (Cập nhật tới ngày 6 tháng 8 năm 2021), GISAID> Số ca đã xác nhận | Số ca theo quốc gia (Cập nhật tới ngày 6 tháng 8 năm 2021), GISAID> Ca báo cáo mới nhất |
| --- | --- | --- |
| Chile | 1.251 | 06 tháng 8 năm 2021 |
| Hoa Kỳ | 1.060 | 06 tháng 8 năm 2021 |
| Peru | 898 | 06 tháng 8 năm 2021 |
| Ecuador | 165 | 06 tháng 8 năm 2021 |
| Mexico | 160 | 06 tháng 8 năm 2021 |
| Tây Ban Nha | 115 | 06 tháng 8 năm 2021 |
| Argentina | 106 | 06 tháng 8 năm 2021 |
| Đức | 105 | 06 tháng 8 năm 2021 |
| Pháp | 51 | 06 tháng 8 năm 2021 |
| Colombia | 31 | 06 tháng 8 năm 2021 |
| Israel | 25 | 06 tháng 8 năm 2021 |
| Thụy Sĩ | 22 | 06 tháng 8 năm 2021 |
| Canada | 22 | 06 tháng 8 năm 2021 |
| Hà Lan | 12 | 06 tháng 8 năm 2021 |
| Bỉ | 11 | 06 tháng 8 năm 2021 |
| Saint Kitts and Nevis | 10 | 06 tháng 8 năm 2021 |
| Vương Quốc Anh | 9 | 06  tháng 8 năm 2021 |
| Ý | 8 | 06  tháng 8 năm 2021 |
| Brazil | 8 | 06 tháng  08 năm 2021 |
| Đan Mạch | 7 | 06 tháng  08 năm 2021 |
| Ấn Độ | 6 | 06 tháng  08 năm 2021 |
| Thụy Điển | 4 | 06 tháng  08 năm 2021 |
| Nam Phi | 4 | 06 tháng  08 năm 2021 |
| Cộng hoà Dominican | 4 | 06 tháng  08 năm 2021 |
| Ireland | 3 | 06  tháng 8 năm 2021 |
| Bồ Đào Nha | 3 | 06  tháng 8 năm 2021 |
| Qatar | 3 | 06 tháng  08 năm 2021 |
| Latvia | 2 | 06 tháng  08 năm 2021 |
| Aruba | 2 | 06 tháng  08 năm 2021 |
| Bolivia | 1 | 06 tháng  08 năm 2021 |
| Uruguay | 1 | 06 tháng  08 năm 2021 |
| Australia | 1 | 06 tháng  08 năm 2021 |
| Lithuania | 1 | 06  tháng 8 năm 2021 |
| Na Uy | 1 | 06  tháng 8 năm 2021 |
| Estonia | 1 | 06 tháng  08 năm 2021 |
| Nga | 1 | 06 tháng  08 năm 2021 |
| Phần Lan | 1 | 06 tháng  08 năm 2021 |
| Thổ Nhĩ Kỳ | 1 | 06 tháng  08 năm 2021 |
| Bangladesh | 1 | 06 tháng  08 năm 2021 |
| Nhật Bản | 1 | 06 tháng  08 năm 2021 |
| Ba Lan | 1 | 06 tháng  08 năm 2021 |
| Thế giới (41 quốc gia) | Tổng số: 4.119 | Tổng số ca tính đến 06 tháng 8 năm 2021 |
Cynodon tenellus

| Cynodon tenellus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Poales
Họ (familia): Poaceae
Phân họ (subfamilia): Chloridoideae
Tông (tribus): Cynodonteae
Phân tông (subtribus): Eleusininae
Chi (genus): Cynodon
Loài (species): C. tenellus
Danh pháp hai phần
Cynodon tenellus R.Br., 1810 
Danh pháp đồng nghĩa
 Brachyachne tenella (R.Br.) C.E.Hubb., 1934  Capriola tenella (R.Br.) Kuntze, 1891  Microchloa tenella (R.Br.) Domin, 1911  Cynodon altior F.Muell., 1873  Digitaria didactyla Spreng., 1824 sensu auct. 
Cynodon tenellus là một loài thực vật có hoa trong họ Hòa thảo. Loài này được Robert Brown mô tả khoa học đầu tiên năm 1810 dưới danh pháp Cynodon tenellum (do tác giả coi Cynodon là danh từ giống trung, nhưng thực tế nó là danh từ giống đực nên danh pháp đúng là Cynodon tenellus). Năm 1934 Charles Edward Hubbard chuyển nó sang chi Brachyachne. Năm 2015, Paul M. Peterson et al. xác định nó là loài Cynodon thực thụ và chuyển nó trở lại chi này.
Phân bố

Loài bản địa Indonesia (Java, quần đảo Sunda Nhỏ, Tây New Guinea), Papua New Guinea, Australia (lãnh thổ Bắc Úc, Queensland, Tây Úc).