stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Người Gia Rết
Chú thích

↑  churchofjesuschrist.org: "Book of Mormon Pronunciation Guide" (retrieved 2012-03-29), IPA-ified from «jĕr´a-dīt»
↑  Terryl L. Givens, By the Hand of Mormon: The American Scripture that Launched a New World Religion (New York: Oxford University Press, 2002), pp. 146-147.
↑  Bản mẫu:Sourcetext
↑  Bản mẫu:Sourcetext
↑  Bản mẫu:Sourcetext
↑  Bản mẫu:Sourcetext
↑  Bản mẫu:Sourcetext
↑  Bản mẫu:Sourcetext
↑  Bản mẫu:Sourcetext
↑  Bản mẫu:Sourcetext
↑  Times and Seasons, June 15, 1842, Vol. 3, No. 16, pp. 818-820
↑  Times and Seasons, September 15, 1842, Vol. 3, No. 22, p. 915
↑  Matthew Harris, Newell Bringhurst "The Mormon Church and Blacks: A Documentary History" University of Illinois Press 2015 e-book location 197 of 6260
↑  Douglas K. Christensen. “OF JAREDITES AND OLMECS”. Bản gốc lưu trữ ngày 18 tháng 2 năm 2013. Truy cập ngày 8 tháng 11 năm 2023.
↑  Douglas K. Christensen. “Jaredites and Olmec - the same?”. Book of Mormon Archaeological Forum.[liên kết hỏng]
↑  “Relationship of the Maya and the Olmec to the Lamanites and the Jaredites”. Latter-day Saints FAIR (Faithful Answers Informed Response) wiki.
↑  Coon, Vincent W. “Chapter 1, Comparing the Book of Mormon with Veytia's History of Ancient Mesoamerica”. Choice Above All Other Lands. Book of Mormon Promised Land. Salt Lake City, Utah: Brit Publishing LLC.
↑  Olive, Phyllis Carol, The Lost Empires and Vanished Races of Prehistoric America, Ch. 3, The Jaredites – From Babylon to the Promised Land (2000-1800 B.C.)
Ngọn đồi Ramah (Cumorah) là nơi dân Nê Phi và dân Gia Rết đánh trận chiến cuối cùng của họ
Một số nhà biện luận cho LDS đã lập luận coi người Gia Rết là tổ tiên của nền văn minh Olmec, hiện nay hầu hết được biết đến với những tác phẩm điêu khắc đầu khổng lồ của họ
Viện Khoa học và công nghệ, Bộ Công an (Việt Nam)

| Viện Khoa học và công nghệ |
| --- | --- |
Hoạt động: 6/8/2018 (6 năm, 111 ngày)
Quốc gia:  Việt Nam
Phục vụ:  Công an nhân dân Việt Nam
Phân loại: Viện trực thuộc Bộ
Chức năng: Nghiên cứu khoa học và công nghệ của Bộ Công an; trực tiếp tham gia tác chiến kỹ thuật; tổ chức nghiên cứu, chế tạo, sản xuất, kiểm định, cung cấp phương tiện kỹ thuật nghiệp vụ, phát triển ứng dụng khoa học, công nghệ và môi trường
Bộ phận của:  Bộ Công an (Việt Nam)
Bộ chỉ huy: Hà Nội
Lễ kỷ niệm: ngày 6 tháng 8 năm 2018
Các tư lệnh
Viện trưởng: Thiếu tướng Lưu Hồng Quảng
Viện Khoa học và công nghệ trực thuộc Bộ Công an Việt Nam có trách nhiệm tham mưu giúp Đảng ủy Công an Trung ương, lãnh đạo Bộ Công an về công tác nghiên cứu khoa học và công nghệ của Bộ Công an; trực tiếp tham gia tác chiến kỹ thuật; tổ chức nghiên cứu, chế tạo, sản xuất, kiểm định, cung cấp phương tiện kỹ thuật nghiệp vụ, phát triển ứng dụng khoa học, công nghệ và môi trường
Lịch sử

Theo Nghị định số 01/NĐ-CP ngày 6 tháng 8 năm 2018 quy định về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức bộ máy của Bộ Công an. Sau khi giải thể các Tổng cục, Viện Khoa học và công nghệ được thành lập dựa trên cơ sở sáp nhập 2 viện là "Viện Kỹ thuật điện tử và cơ khí nghiệp vụ" và "Viện Kỹ thuật hóa học, sinh học và tài liệu nghiệp vụ".
Lãnh đạo Viện hiện nay

Viện trưởng: Thiếu tướng Lưu Hồng Quảng
Phó Viện trưởng: Đại tá Trần Quang Tuấn
Phó Viện trưởng: Đại tá Đào Trọng Sơn
Phó Viện trưởng: Đại tá Vũ Đình Khiêm
Phó Viện trưởng: Thượng tá Lê Hoài Anh
Phó Viện trưởng: Thượng tá Nguyễn Thị Xuân Huệ
Viện trưởng qua các thời kỳ

- Từ 2018 - 1/9/2022: Trung tướng Lê Minh Quý
- Từ 1/9/2022 - 1/11/2023: Trung tướng Nguyễn Ngọc Toàn
- Từ 1/2/11/2023 - 4/9/2024: Trung tướng Lê Minh Quý
- Từ 5/9/2024 - nay: Thiếu tướng Lưu Hồng Quảng
Phó Viện trưởng qua các thời kỳ

Đại tá Trần Quang Tuấn
Đại tá Đào Trọng Sơn
Đại tá Vũ Đình Khiêm
Thượng tá Lê Hoài Anh
Chú thích

↑  “Viện Khoa học và công nghệ, Bộ Công an tổ chức công bố các Quyết định về công tác cán bộ”.
↑  “Viện Khoa học và Công nghệ Bộ Công an tổ chức công bố các Quyết định về công tác cán bộ, triển khai công tác trọng tâm những tháng cuối năm 2018”.
↑  “Bộ Công an công bố các Quyết định về công tác cán bộ của Viện Khoa học và công nghệ”.
↑  “Trao cờ thi đua của Chính phủ, Bộ Công an cho các đơn vị xuất sắc”.
1 2  Trần Xuân. “Viện Khoa học và công nghệ, Bộ Công an tổ chức công bố các Quyết định về công tác cán bộ”. Công an nhân dân. 2018-09-28. Truy cập ngày 11 tháng 11 năm 2019.
Shashi Naidoo

Shashi Naidoo (sinh ngày 4 tháng 11 năm 1980) là một nữ diễn viên, người dẫn chương trình truyền hình, người mẫu, MC, doanh nhân và blogger thời trang người Nam Phi. Shashi nổi tiếng với việc cùng dẫn chương trình tạp chí E.TV show 20 Something. Trong thời gian này, cô cũng đồng dẫn chương trình cuộc thi Tìm kiếm MTV VJ trên toàn quốc.
Tuổi thơ

Naidoo sinh ra và lớn lên tại Cảng Elizabeth, trúng tuyển vào trường trung học Alexander Road năm 1997. Cô chuyển đến Johannesburg để học ngành trị liệu thần kinh cột sống, được hoàn thành vào năm 2007 tại Đại học Johannesburg.
Sự nghiệp

Naidoo thu hút công chúng năm 2004, khi cô vào vai Linda McGinty, bạn gái của Ziggy - trong Hậu trường xà phòng E.TV. Ngay sau khi cô có một vai trò ngắn trong Thế hệ xà phòng SABC1. Cô cũng xuất hiện trong một vai trò nhỏ trong Hiệp hội mini-series 2007. Cô bắt đầu đồng giới thiệu chương trình tạp chí dành cho giới trẻ EMS Tập 1 trên SABC1 vào ngày 2 tháng 10 năm 2007.
Shashi đã xuất hiện sáu tháng trên MNET Soapie Egoli vào năm 2008, đóng vai Sureshni Patel. Shashi đã tham gia rất nhiều quảng cáo trên TV và trên giấy với tư cách là đại sứ thương hiệu và người mẫu cho: Sun International (With Charlize Theron) Woolworths (With Alek Wek), Coke Zero International, MTN, Nivea, Brutal Fruit, Jet, Edgars, Rama, Discovery, IEC SA, Samsung, Malaysia Airways, SA Du lịch, Satisskin Body Wash, Skull Candy, DSTV Ấn Độ, Chiến dịch thổi còi, Chăm sóc da Dermalogica, Jose Cuervo, Đại sứ giải thưởng SPAR Gsport và các giải khác.
Năm 2008, Shashi được nhắc đến trong lịch FHM năm 2008, được bầu chọn là số 14 trong số 100 phụ nữ quyến rũ nhất thế giới của FHM và đến năm 2009. Shashi cũng là cô gái trên trang bìa Cosmopolitan tháng 9 năm 2008 và xuất hiện trong tạp chí Sports illustrated năm 2009. Shashi là một trong những nhân vật hàng đầu trong tất cả các chiến dịch quảng cáo của Woolworth trong năm 2008 và 2009.
Shashi tiếp tục có mặt trong cover FHM tháng 1 năm 2009 (và tháng 2 năm 2010), trong đó cô chụp lịch cho năm 2009, nơi cô cũng giới thiệu chương trình Calendar Television cho Mnet, được quay tại một địa điểm ở Zanzibar.
Shashi đã trở thành MC trong các sự kiện cho Giải thưởng Nhà cung cấp hàng năm của Người kiểm tra Shoprite, Hội nghị thượng đỉnh Mohair quốc tế, Diễn đàn tài chính, Giải thưởng công nhận nhân sự FNB, Giải thưởng công nhận của VW, Bữa tối trao giải thưởng cho phụ nữ lần thứ 5 Cô cũng đã tiếp tục dẫn chương trình tại các giải thưởng tại SAMA Awards, YOU Spectacular và Glamour SA Most Glamour. Các giải thưởng của cô bao gồm Người mẫu quyến rũ của năm, Feather Awards Hot Chick; Hãy kiểm soát Thanh thiếu niên thành công của năm, Ngôi sao phong cách Gsport của năm, Tạp chí hàng đầu 5 phong cách nhất của tạp chí Grazia. Naidoo là chủ sở hữu duy nhất của một công ty người mẫu, Alushi Management. Cơ quan này bắt đầu với 5 người mẫu vào năm 2008 và hiện đang đại diện cho hơn 400 người mẫu và người nổi tiếng.
Colotis auxo

| Colotis auxo |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Pieridae
Chi (genus): Colotis
Loài (species): C. auxo
Danh pháp hai phần
Colotis auxo (Lucas, 1852) 
Danh pháp đồng nghĩa
  Danh sách  Anthocharis auxo Lucas, 1852   Anthopsyche topha Wallengren, 1860   Anthocharis keiskamma Trimen, 1862   Teracolus syrtinus Butler, 1876   Callosune vulnerata Staudinger, 1885   Colotis eucharis f. intensa Stoneham, 1939   Colotis eucharis f. reducta Stoneham, 1939  
The Yellow Orange Tip or Sulphur Orange Tip (Colotis auxo)là một loài bướm thuộc họ Pieridae. Nó được tìm thấy ở southern Africa.
Sải cánh dài 35–40 mm. The adults fly year-round.
The larva feed on Cadaba termitario, Cadaba natalensis, and Salvadora species.
Ngân Khánh

| Ngân Khánh |
| --- | --- |
Ngân Khánh vào năm 2021
Sinh: Lê Ngân Khánh 7 tháng 10, 1985 (39 tuổi) Quy Nhơn, Bình Định, Việt Nam
Quốc tịch:  Việt Nam
Nghề nghiệp: Diễn viên Ca sĩ Người mẫu
Năm hoạt động: 2005 – nay
Phối ngẫu: Đỗ Thiếu Quân (cưới 2015)
Lê Ngân Khánh, thường được biết đến với nghệ danh Ngân Khánh (sinh ngày 7 tháng 10 năm 1985), là một nữ ca sĩ, diễn viên kiêm người mẫu người Việt Nam.
Ngân Khánh đã có gần 20 năm hoạt động nghệ thuật chuyên nghiệp, những bộ phim nữ diễn viên tham gia gắn liền tới tuổi thơ của nhiều người. Suốt sự nghiệp đi diễn, Ngân Khánh đã nhận về được nhiều giải thưởng danh giá. Cùng với lối sống nói không với scandal, cô lại càng được yêu mến hơn. Vài năm trở lại đây, Ngân Khánh kín tiếng hẳn trong mọi hoạt động nghệ thuật. Dù vậy, cô vẫn được khán giả yêu mến và cô đã có một chỗ đứng nhất định trong showbiz Việt nói chung và trong lòng khán giả nói riêng.
Tiểu sử

Ngân Khánh sinh tại thành phố Quy Nhơn, Bình Định. Cô vào Thành phố Hồ Chí Minh khi còn đang là học sinh cấp 2. Từ nhỏ đã có ước mơ trở thành diễn viên, nên từ khi cấp 2 đã nuôi dưỡng ước mơ của mình đăng ký học diễn xuất. Khi còn nhỏ, Ngân Khánh đã luôn nổi bật với khuôn mặt xinh đẹp và khả năng diễn xuất rất tự nhiên.
Thời trẻ khi còn chưa nổi tiếng, Ngân Khánh thường xuyên tham gia làm người mẫu ảnh và là một người mẫu quảng cáo.
Ngân Khánh kết hôn vào ngày 9 tháng 2 năm 2015 và đang có cuộc sống hạnh phúc bên chồng là Đỗ Thiếu Quân.
Đời tư

Ngày 9/2/2015, đám cưới của Ngân Khánh và bạn trai Đỗ Thiếu Quân, một doanh nhân Hà Lan gốc Việt, được tổ chức tại một nhà hàng sang trọng tại Tp. Hồ Chí Minh. Sau khi thông tin Ngân Khánh sắp kết hôn, đã có nhiều người không khỏi tò mò về gia thế của vị hôn phu của Ngân Khánh. Được biết, chồng của Ngân Khánh cũng là một doanh nhân có tiếng trong lĩnh vực tài chính ngân hàng. Về gia thế của Đỗ Thiếu Quân thì không có nhiều người biết rõ, nhưng việc mà anh chàng này chi tiền mạnh tay chi tiền cho một đám cưới cầu kỳ như vậy thì nhiều người cũng phải công nhận sự hào phóng của anh và người dẫn cưới là MC Thanh Bạch và BLV Tuấn Anh.
Sau khi lấy chồng Ngân Khánh ít khi xuất hiện trên truyền hình và hầu như không tham gia nghệ thuật, giải trí. Cô dành thời gian chăm sóc cho gia đình và hoàn thành việc học tại Singapore. Trên trang cá nhân của nữ diễn viên khá kín tiếng, không chia sẻ về đời tư của gia đình cũng như gia thế của gia đình chồng mà chỉ đăng tải những hình ảnh về các chuyến du lịch hoặc khoảnh khắc vui vẻ trong cuộc sống thường ngày. Dù ít tham gia diễn xuất nhưng cô nàng vẫn thường tham gia các sự kiện. Ngoài thời gian học tập và làm việc, Ngân Khánh thường đi du lịch nhiều nơi trên thế giới. Trang cá nhận của cô xuất hiện nhiều hình ảnh chụp tại Mỹ, Australia, châu Âu...
Dù đã kết hôn 6 năm nhưng hiện tại Ngân Khánh vẫn chưa có con. Cô chia sẻ: “Đúng là có lúc vợ chồng tôi bị áp lực sinh con đấy. Tuy nhiên, giai đoạn căng thẳng đó đã qua vì chúng tôi hiểu được con cái là trời cho. Khi nào trời cho thì mình đón nhận“.
Diễn xuất > Truyền hình

| Năm | Tựa phim | Vai diễn | Đạo diễn | Kênh | Ghi chú |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2005 | Ảo ảnh | Hương | Nguyễn Danh Dũng | HTV7 |  |
| 2005 | Mầm sống | Quỳnh Hương | Phan Hoàng | HTV7 |  |
| 2006 | Nghề báo | Thơ | Phi Tiến Sơn | HTV9 |  |
| 2006 | Hoa gió | Ngọc | Hồ Nhân | HTV9 |  |
| 2007 | Ghen | Xuyến | Đặng Lưu Việt Bảo | HTV9 |  |
| 2007 | Gọi giấc mơ về | Vy | Xuân Cường | HTV7 |  |
| 2008 | Tường vy cánh mỏng | Tường Vy | Trần Quang Đại | HTV9 |  |
| 2008 | Thời thơ ấu | Dãi | Trần Quang Đại | VTV3 |  |
| 2008 | Mây trắng ngang trời | Tím / Bảo Ngọc | HTV7 |  |  |
| 2008 | Toà án công lý | Dương Kim | HTV7 | TodayTV |  |
| 2009 | Sóng tình | Hằng | Xuân Cường | HTV9 |  |
| 2009 | Hạnh phúc có thật | Hà | Xuân Cường | HTV9 |  |
| 2010 | Tham vọng | Hà | Xuân Cường | HTV7 |  |
| 2012 | Cho yêu thương quay về | Hoài Thư | Nguyễn Anh Tuấn | VTV9 |  |
| 2012 | Hạnh phúc có  thật (phần 2) | Hà | Xuân Cường | HTV9 |  |
| 2012 | Bố đầu nhỏ và con đầu to | Mẹ Tạp Dề | Xuân Cường | VTV3 |  |
| 2014 | Sao ánh hoàng hôn | Nhã Trân | Phan Tuấn Tú | THVL1 |  |
| 2014 | Người phán xử | Bà Hà | Nguyễn Danh Tùng | VTV3 |  |
| 2014 | Quyến rũ | Dung | Nguyễn Danh Tùng | HTV9 |  |
| 2018 | Mỹ nhân Sài Thành | Thanh Trà | Nguyễn Hữu Việt Khuê | VTV1 |  |
Diễn xuất > Điện ảnh

| Năm | Tựa phim | Vai diễn | Đạo diễn | Ghi chú |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2006 | Vũ điệu lâm thôn | Son Sony | Trần Ngọc Phong |  |
| 2010 | Khi yêu đừng quay đầu lại | Nguyên Xuân | Nguyễn Võ Nghiêm Minh |  |
| 2011 | Cô dâu đại chiến | Trang | Victor Vũ |  |
| 2013 | Nhà có 5 nàng tiên | Tiên Nữ | Trần Ngọc Giàu |  |
| 2013 | Epic - Trận hùng chiến xứ sở lá cây | Mary Katherine | Chris Wedge | Lồng tiếng Việt |
| 2014 | Bước khẽ đến hạnh phúc | Vivian Nguyễn | Lưu Trọng Ninh |  |
| 2015 | Ma Dai | Ngọc Lam | Nguyễn Hữu Việt Khuê |  |
| 2018 | Quý cô thừa kế | Khánh Nhung | Hoàng Duy |  |
Diễn xuất > Đóng MV

| Năm | MV | Ca sĩ |
| --- | --- | --- |
| 2004 | Đêm cuối bên nhau | Trương Đan Huy |
| 2005 | Em có hiểu lòng anh | Lương Gia Huy |
| 2006 | Bởi Tin Lời Thề 2 | Vân Quang Long |
| 2006 | Giá như tôi | Vân Quang Long |
| 2006 | Anh sẽ là người đi theo | Vân Quang Long |
| 2006 | Lá thư mực mồng tơi | Vân Quang Long |
| 2006 | Tình yêu lặng lẽ | Vân Quang Long |
| 2006 | Khi đời trắng tay | Vân Quang Long |
| 2006 | Tình khi giàu khi nghèo | Vân Quang Long |
| 2006 | Cuộc tình không trọn vẹn | Vân Quang Long |
| 2006 | Vì sao em là kẻ bạc tình | Vân Quang Long |
| 2007 | Lạc mất em | Đàm Vĩnh Hưng |
| 2013 | Anh nhớ em | Tuấn Hưng |
Diễn xuất > Kịch nói

Xin lỗi, em chỉ là ... - vai Hạ Âu
Ca hát > Các ca khúc

Ngày nắng
Người tạo giấc mơ
Cô nàng tự tin
Chỉ yêu mình anh
Em phải làm sao
Sexy Girl
Ánh dương quay lại
Anh đã quên em
Nobody
Kiss Kiss
Nỗi nhớ còn đây
Nụ hôn lừa dối
Mộng đẹp
Tuổi ngọc
A Time For Us (Romeo và Juliet)
Ngày hạnh phúc nhất của anh
Tại vì sao
Đợi yêu
Hứa
Thành phố gì kỳ (Cover)
Buồn làm chi em ơi (Cover)
Ca hát > Đĩa nhạc

Chỉ yêu mình anh (2009)
Em phải làm sao (2013 - đĩa đơn)
Người tạo giấc mơ (2015)
Giải thưởng và đề cử

Năm 2006: Giải nhất Ngôi Sao Ngày Mai.
Năm 2010: Đề cử hạng mục Nữ diễn viên được yêu thích nhất giải Mai Vàng.
Năm 2010: Đề cử hạng mục Nữ ca sĩ được yêu thích nhất, Nữ ca sĩ triển vọng, Nữ ca sĩ phong cách giải thưởng Zing Music Awards.
Năm 2010: Đoạt giải HTV Awards hạng mục Nữ diễn viên được yêu thích nhất.
Năm 2014: Quán quân Bước nhảy hoàn vũ.
Năm 2014: Ngân Khánh là quán quân World cup 2014 của đội tuyển Đức và HLV Huỳnh Anh Tuấn , HLV Nguyễn Khắc Cường , HLV Phạm Huỳnh Đông , HLV Nguyễn Tuấn Hưng , HLV Nhan Thanh Toàn và bạn đá bóng Kristian Yodarnov , Mesut Ozil , Mario Gotze
Năm 2014: Đề cử hạng mục Nữ diễn viên được yêu thích nhất giải Ngôi Sao Xanh.
Năm 2015: Đề cử hạng mục Nữ diễn viên được yêu thích nhất giải Ngôi Sao Xanh.
Năm 2015: Đề cử hạng mục Nữ diễn viên được yêu thích nhất giải Mai Vàng.
Năm 2015: Đề cử Đám cưới của năm của Ngoisao.net.
Năm 2015: Đoạt giải HTV Awards hạng mục Nữ diễn viên được yêu thích nhất.
Năm 2015: Đoạt giải Nữ diễn viên xuất sắc tại Liên hoan Phim truyền hình toàn quốc.
Chú thích

Địch Lệ Nhiệt Ba
Lê Dương Bảo Lâm
Tự Long
Xuân Bắc
Thu Thủy (ca sĩ)
Thành Trung (MC)
Huỳnh Đông
Khắc Cường
Khắc Việt
Nam Cường (ca sĩ)
Tạ Biên Cương
Chí Trung
Thanh Bạch
Anh Tuấn (biên tập viên)
Yến Trang
Việt Khuê
Đông Nhi
Hà Thúy Anh
Khánh Phương
Lâm Chấn Khang
Danh Tùng
Tuấn Tú
Lê Phương (diễn viên)
Đức Bảo (MC)
Ngọc Sơn (núi)

Đối với các định nghĩa khác, xem Ngọc Sơn (định hướng).
| Ngọc Sơn |
| --- | --- |
Ngọc Sơn nhìn từ đỉnh Bắc
Độ cao: 3952 mét
Vị trí
Vị trí: Tín Nghĩa, Nam Đầu, Đài Loan
Dãy núi: Ngọc Sơn
Leo núi
Chinh phục lần đầu: 1898 bởi nhà thám hiểm Đức K. Stopel
Hành trình dễ nhất: Đường mòn, phải băng qua tuyết/băng trong một số tháng mùa đông
Ngọc Sơn (tiếng Trung: 玉山; bính âm: Yùshān) là ngọn núi cao nhất tại Đài Loan và là ngọn núi cao thứ tư tại các hòn đảo trên Trái Đất. Trong mùa đông, đỉnh núi Ngọc Sơn thường được bao phủ bởi một lớp tuyết mỏng và khi quan sát giống như một viên ngọc chói sáng, và đây cũng chính là nguồn gốc của tên gọi. Ngọc Sơn cùng với các ngọn núi xung quanh thuộc về dãy núi Ngọc Sơn và là một phần của Công viên quốc gia Ngọc Sơn tại Đài Loan. Công viên quốc gia Ngọc Sơn là công viên quốc gia lớn nhất, cao nhất và khó tiếp cận nhất trong cả nước. Khu vực này bao gồm vùng đất hoang dã có quy mô lớn nhất còn lại tại Đài Loan và được chú ý bởi các cánh rừng nguyên sinh và sự đa dạng động thực vật, trong đó có nhiều loài đặc hữu.
Ngọc Sơn là đỉnh núi cao nhất dãy núi cùng tên với cao độ 3.952 mét (12.966 ft) trên mực nước biển. Ngọn núi từng nằm dưới đại dương và được nâng lên tới độ cao hiện nay do Mảng lục địa Âu-Á trượt dưới Mảng lục địa Biển Philippines.
Khu vực đại dương ở phía đông bờ biển Đài Loan có độ sâu lớn; và thực tế, sườn núi còn dốc xuống Thái Bình Dương và đạt đến một độ sâu hơn 4.000 mét (13.100 ft) ở khoảng cách khoảng 50 km (30 mi) tính từ bờ biển. Từ quan điểm này, Ngọc Sơn thậm chí còn cao đến 8.000 mét (26.200 ft) tính từ dốc từ gần đáy đại dương.
Hình ảnh

Vườn quốc gia Ngọc Sơn
Trigonochrostia

| Trigonochrostia> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Chi (genus): Trigonochrostia
Trigonochrostia là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.
Eilema recticosta

| Eilema recticosta> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Chi (genus): Eilema
Loài (species): E. recticosta
Danh pháp hai phần
Eilema recticosta de Toulgoët, 1956 
Eilema recticosta là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Người Bắc Kinh
Phát hiện và nhận dạng

Nhà địa chất người Thụy Điển là Johan Gunnar Andersson và nhà cổ sinh vật học người Mỹ là Walter W. Granger đã tới Chu Khẩu Điếm, Trung Quốc để nghiên cứu các hóa thạch tiền sử vào năm 1921. Họ đã được các công nhân mỏ đá đưa tới Long Cốt Sơn, nơi Andersson đã nhận ra các trầm tích thạch anh không phải là bản địa của khu vực này. Ngay lập tức sau khi nhận thức được tầm quan trọng của phát hiện này ông đã quay sang các đồng nghiệp và thông báo "Ở đây có người nguyên thủy; bây giờ tất cả mọi điều chúng ta cần làm là tìm kiếm ông ấy!".
Công cuộc khai quật đã được trợ lý của Andersson là nhà cổ sinh vật học người Áo Otto Zdansky tiến hành ngay lập tức, và ông đã tìm thấy cái dường như là răng hàm người hóa thạch. Ông trở lại di chỉ này vào năm 1923, và các vật liệu đã khai quật trong 2 cuộc đào bới kế tiếp nhau đã được gửi tới Đại học Uppsala ở Thụy Điển để phân tích. Năm 1926, Andersson thông báo về việc tìm thấy 2 răng hàm người trong các vật liệu này, và Zdansky đã công bố các phát hiện của mình.
Nhà giải phẫu học người Canada là Davidson Black thuộc Viện Y học Hiệp hòa Bắc Kinh (北京协和医学院), được kích thích bởi phát hiện của Andersson và Zdansky, nhận được tài trợ của quỹ Rockefeller và khởi động lại các công cuộc khai quật tại di chỉ vào năm 1927 cùng các nhà khoa học phương Tây và Trung Quốc. Nhà cổ sinh vật học người Thụy Điển là Anders Birger Bohlin đã đào được một chiếc răng rơi ra, và Black đặt nó trong một trái tim bằng vàng trên sợi dây đeo đồng hồ của ông
Black công bố phân tích của ông trong tạp chí Nature, nhận dạng phát hiện của mình là thuộc về một loài và một chi mới mà ông đặt tên là Sinanthropus pekinensis, nhưng nhiều nhà khoa học đương thời giữ thái độ hoài nghi về nhận định như vậy trên cơ sở chỉ của một chiếc răng, và quỹ Rockefeller đã yêu cầu phải có thêm nhiều mẫu vật nữa trước khi quỹ này có thể đồng ý cấp thêm tiền tài trợ.
Một quai hàm dưới, vài chiếc răng và các bộ phận của hộp sọ được khai quật năm 1928. Black đã trình các phát hiện này cho quỹ và được tài trợ $80.000 mà ông đã dùng vào việc thành lập Phòng thí nghiệm Nghiên cứu đại Tân Sinh (新生代地质与环境研究室).
Các khai quật tại di chỉ dưới sự giám sát của các nhà khảo cổ học Trung Quốc Dương Chung Kiện (杨钟健, Yang Zhongjian), Bùi Văn Trung (裴文中, Pei Wenzhong) và Giả Lan Pha (贾兰坡, Jia Lanpo) đã phát hiện 200 hóa thạch người (bao gồm 6 nắp hộp sọ gần như hoàn chỉnh) từ trên 40 mẫu vật riêng lẻ. Các cuộc khai quật này kết thúc vào năm 1937 khi chiến tranh Trung-Nhật nổ ra.
Công cuộc khai quật tại Chu Khẩu Điếm được tiến hành trở lại sau khi chiến tranh kết thúc. Di chỉ Người Bắc Kinh tại Chu Khẩu Điếm đã được UNESCO liệt kê là Di sản thế giới năm 1987. Các công cuộc khai quật mới lại được tiến hành tại di chỉ này vào tháng 6 năm 2009.
Các kết luận cổ sinh vật học

Các mẫu vật đầu tiên của Homo erectus đã được Eugène Dubois tìm thấy trên đảo Java vào năm 1891, nhưng bị nhiều người gạt bỏ do chỉ coi đó là di cốt của vượn lớn bị biến dạng. Sự phát hiện với chất lượng tốt các di cốt tại Chu Khẩu Điếm đã kết thúc nghi ngờ này và người Java, nguyên được đặt tên là Pithecanthropus erectus, đã được chuyển sang chi Homo cùng với người Bắc Kinh.
Các phát hiện lân cận của các di cốt động vật và chứng cứ về việc sử dụng lửa và công cụ, cũng như việc chế tạo các công cụ, đã được dùng để hỗ trợ cho H. erectus như là những thợ thủ công đầu tiên. Phân tích các di cốt của người Bắc Kinh đã dẫn tới tuyên bố cho rằng các hóa thạch ở Chu Khẩu Điếm và Java là các ví dụ của cùng một giai đoạn rộng trong tiến hóa của loài người.
Diễn giải này bị Lewis Binford thách thức năm 1985, khi ông cho rằng người Bắc Kinh chỉ là người ăn xác động vật chết chứ không phải thợ săn.
Quan hệ với người hiện đại

Franz Weidenreich cho rằng người Bắc Kinh là tổ tiên của người hiện đại và cụ thể là của người Hán, như nhìn nhận trong học thuyết nguồn gốc đa vùng của người hiện đại gốc của ông năm 1946. Các tài liệu Trung Quốc về tiến hóa loài người trong thập niên 1950 nói chung coi chứng cứ là không đủ để xác định xem người Bắc Kinh có phải là tổ tiên của người hiện đại hay không. Một quan điểm cho rằng người Bắc Kinh theo một cách nào đó trông có vẻ giống như người châu Âu hiện đại hơn là với người châu Á hiện đại, nhưng theo Barry Sautman thì cuộc tranh cãi về nguồn gốc này đôi khi bị phức tạp hóa do các vấn đề của chủ nghĩa dân tộc Trung Quốc. Vào năm 1952, người Bắc Kinh được một số tác giả cho là tổ tiên trực tiếp của người hiện đại. Một số nhà cổ sinh vật học đã lưu ý về tính liên tục dễ nhận thấy trong các di cốt này.