stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Vasilefs Georgios (D14)

| --- | --- |
Tàu khu trục Vasilefs Georgios (D14) - ΒΠ Βασιλεύς Γεώργιος
Lịch sử
Hy Lạp
Tên gọi:  Vasilefs Georgios ΒΠ Βασιλεύς Γεώργιος
Đặt tên theo:  Vua George I của Hy Lạp
Xưởng đóng tàu:  Yarrow & Company, Scotstoun, Scotland
Đặt lườn:  1937
Hạ thủy:  3 tháng 3 năm 1938
Nhập biên chế:  15 tháng 2 năm 1939
Số phận:  Bị đánh đắm tháng 4 năm 1941
Lịch sử
Đức Quốc xã
Tên gọi:  Hermes (ZG 3)
Nhập biên chế:  21 tháng 3 năm 1942
Số phận:  Bị đánh đắm 7 tháng 5 năm 1943
Đặc điểm khái quát
Lớp tàu:  Lớp tàu khu trục G (Anh)
Trọng tải choán nước:  1.350 tấn Anh (1.370 t) (tiêu chuẩn) 1.883 tấn Anh (1.913 t) (đầy tải)
Chiều dài:  323 ft (98,5 m)
Sườn ngang:  33 ft (10,1 m)
Mớn nước:  12 ft 5 in (3,8 m)
Động cơ đẩy:  2 × turbine hơi nước hộp số Parsons; 3 × nồi hơi ống nước Yarrow; 2 × trục; công suất 34.000 shp (25.000 kW)
Tốc độ:  36 hải lý trên giờ (67 km/h; 41 mph)
Tầm xa:  4.800 nmi (8.890 km; 5.520 mi) ở tốc độ 19 hải lý trên giờ (35 km/h; 22 mph)
Thủy thủ đoàn tối đa:  145
Vũ khí:  Khi hoàn tất: 4 × pháo 5 in (130 mm) (4×1); 4 × pháo 37 milimét (1,5 in) phòng không; 8 × ống phóng ngư lôi 21 in (530 mm); Đức tái trang bị: 4 × pháo 5-inch; 4 × pháo phòng không 37 mm; 4 × pháo phòng không 20 mm; 8 × ống phóng ngư lôi 21-inch
Vasilefs Georgios (D14) (tiếng Hy Lạp: 'ΒΠ Βασιλεύς Γεώργιος') là một tàu khu trục Hy Lạp, chiếc dẫn đầu trong lớp của nó, đã phục vụ cùng Hải quân Hoàng gia Hy Lạp và sau đó với Hải quân Đức Quốc xã dưới tên gọi Hermes (ZG 3) trong Chiến tranh Thế giới thứ hai. Con tàu được đặt tên theo Vua George I, và là chiếc tàu chiến thứ hai của Hy Lạp mang cái tên này.
Lịch sử hoạt động > Hải quân Hoàng gia Hy Lạp

Được chế tạo tại xưởng tàu của hãng Yarrow & Company ở Scotstoun, Scotland cùng với con tàu chị em Vasilissa Olga như một phiên bản từ lớp tàu khu trục G của Anh, nó là chiếc tàu chiến hiện đại nhất của Hải quân Hy Lạp vào lúc bắt đầu Chiến tranh Thế giới thứ hai, phục vụ như là soái hạm của Chi hạm đội Khu trục. Trong cuộc Chiến tranh Hy Lạp-Ý, nó tham gia hoạt động hộ tống vận tải, đồng thời tham gia các cuộc bắn phá thứ nhất và thứ ba vào tàu bè Ý trong eo biển Otranto vào các ngày 14-15 tháng 11 năm 1940 và 4-5 tháng 1 năm 1941.
Vào ngày 14 tháng 4 năm 1941, khi Đức Quốc xã tấn công Hy Lạp, trong khi neo đậu tại vũng biển Sofiko trong vịnh Saronic, Vasilefs Georgios bị máy bay đối phương không kích và bị hư hại nặng. Dưới quyền chỉ huy của hạm trưởng, Trung tá Hải quân P. Lappas, nó xoay xở đi đến được Xưởng hải quân Salamis nơi nó đi vào ụ tàu để sửa chữa. Tuy nhiên do sự tiến quân nhanh của Đức và không thể sửa chữa kịp thời, nó cuối cùng bị đánh đắm để tránh bị đối phương chiếm giữ.
Lịch sử hoạt động > Hải quân Đức Quốc xã

Dù sao phía Đức vẫn tìm cách trục vớt và sửa chữa nó, rồi cho nhập biên chế cùng Hải quân Đức như là chiếc Hermes (ZG 3) vào ngày 21 tháng 3 năm 1942. Nó được sử dụng như là soái hạm của chi hạm đội Đức trong biển Aegean, dưới quyền chỉ huy của Đại tá Hải quân Rolf Johannesson, và hoạt động chủ yếu trong vai trò hộ tống các đoàn tàu vận tải. Vào ngày 16 tháng 11 năm 1942, ở gần mũi Kafireas, một trong các đoàn tàu vận tải này đã bị tàu ngầm Hy Lạp Triton tấn công, đưa đến hậu quả là Triton bị một trong các tàu hộ tống đánh chìm.
Từ tháng 4 năm 1943, dưới quyền chỉ huy của Trung tá Hải quân Curt Rechel, Hermes tham gia hộ tống các đoàn tàu vận tải đi Tunisia. Tại đây nó ghi được chiến công đánh chìm chiếc tàu ngầm Anh HMS Splendid vào ngày 21 tháng 4. Tuy nhiên, chỉ mười ngày sau đó, nó bị máy bay Đồng Minh tấn công ngoài khơi mũi Bon, khiến 23 người thiệt mạng và con tàu bị hư hại nặng. Nó được kéo đến La Goulette và bị đánh đắm tại đây vào ngày 7 tháng 5, khi quân Đồng Minh tiến vào Tunis.
Vâlcele, Covasna

| Valcele |
| --- | --- |
—  Xã  —
 

 

ValceleVị trí ở România
Quốc gia:  România
Hạt: Covasna
Thủ phủ: Araci 
Dân số (2002)
 • Tổng cộng: 3.701 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Mã bưu chính: 527175 
Valcele là một xã thuộc hạt Covasna, România. Dân số thời điểm năm 2002 là 3701 người.
Chú thích

↑  “Communes of Romania” (bằng tiếng Anh). statoids.com. Truy cập ngày 14 tháng 6 năm 2012.
Vân Am

Vân Am là một xã thuộc huyện Ngọc Lặc, tỉnh Thanh Hóa, Việt Nam.
Xã Vân Am có diện tích 45,91 km², dân số năm 1999 là 5870 người, mật độ dân số đạt 128 người/km².
Chú thích

1 2 3  “Mã số đơn vị hành chính Việt Nam”. Bộ Thông tin & Truyền thông. Bản gốc lưu trữ ngày 24 tháng 3 năm 2013. Truy cập ngày 10 tháng 4 năm 2012.
↑  Tổng cục Thống kê
Warburgiella concavifolia

| Warburgiella concavifolia> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Bryophyta
Lớp (class): Bryopsida
Bộ (ordo): Hypnales
Họ (familia): Sematophyllaceae
Chi (genus): Warburgiella
Loài (species): W. concavifolia
Danh pháp hai phần
Warburgiella concavifolia Thér., 1910 
Warburgiella concavifolia là một loài rêu trong họ Sematophyllaceae. Loài này được Thér. mô tả khoa học đầu tiên năm 1910.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Warburgiella concavifolia”. Truy cập ngày 11 tháng 6 năm 2014.
Warburgiella cuspidatifolia

| Warburgiella cuspidatifolia> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Bryophyta
Lớp (class): Bryopsida
Phân lớp (subclass): Bryidae
Bộ (ordo): Hypnales
Họ (familia): Sematophyllaceae
Chi (genus): Warburgiella
Loài (species): W. cuspidatifolia
Danh pháp hai phần
Warburgiella cuspidatifolia M. Fleisch., 1923 
Warburgiella cuspidatifolia là một loài Rêu trong họ Sematophyllaceae. Loài này được M. Fleisch. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1923.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Warburgiella cuspidatifolia”. Truy cập ngày 10 tháng 8 năm 2013.
Warburgiella hygrophila

| Warburgiella hygrophila> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Bryophyta
Lớp (class): Bryopsida
Phân lớp (subclass): Bryidae
Bộ (ordo): Hypnales
Họ (familia): Sematophyllaceae
Chi (genus): Warburgiella
Loài (species): W. hygrophila
Danh pháp hai phần
Warburgiella hygrophila (M. Fleisch.) M. Fleisch., 1923 
Warburgiella hygrophila là một loài Rêu trong họ Sematophyllaceae. Loài này được (M. Fleisch.) M. Fleisch. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1923.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Warburgiella hygrophila”. Truy cập ngày 10 tháng 8 năm 2013.
Wahlenbergia stricta

| Wahlenbergia stricta> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Asterales
Họ (familia): Campanulaceae
Chi (genus): Wahlenbergia
Loài (species): W. stricta
Danh pháp hai phần
Wahlenbergia stricta (R.Br.) Sweet, 1830 
Wahlenbergia stricta là loài thực vật có hoa trong họ Hoa chuông. Loài này được (R.Br.) Sweet miêu tả khoa học đầu tiên năm 1830.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Wahlenbergia stricta”. Truy cập ngày 18 tháng 6 năm 2013.
Wahlenbergia subrosulata

| Wahlenbergia subrosulata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Asterales
Họ (familia): Campanulaceae
Chi (genus): Wahlenbergia
Loài (species): W. subrosulata
Danh pháp hai phần
Wahlenbergia subrosulata Brehmer, 1915 
Wahlenbergia subrosulata là loài thực vật có hoa trong họ Hoa chuông. Loài này được Brehmer miêu tả khoa học đầu tiên năm 1915.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Wahlenbergia subrosulata”. Truy cập ngày 18 tháng 6 năm 2013.
Hypercompe fuscescens

| Hypercompe fuscescens> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Chi (genus): Hypercompe
Loài (species): H. fuscescens
Danh pháp hai phần
Hypercompe fuscescens (Rothschild, 1917) 
Danh pháp đồng nghĩa
 Turuptiana fuscescens Rothschild, 1917 
Hypercompe fuscescens là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Tetragnatha javana

| Tetragnatha javana |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Tetragnathidae
Chi (genus): Tetragnatha
Loài (species): T. javana
Danh pháp hai phần
Tetragnatha javana (Thorell, 1890) 
Tetragnatha javana là một loài nhện trong họ Tetragnathidae.
Loài này thuộc chi Tetragnatha. Tetragnatha javana được miêu tả năm 1890 bởi Thorell.
Chú thích

↑  Platnick, Norman I. (2010): The world spider catalog, version 10.5. American Museum of Natural History.
Xã Center, Quận Pottawattamie, Iowa

| Xã Center Center Township |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
 Vị trí quận Pottawattamie trong tiểu bang Iowa ở Hoa Kỷ
Xã Center
Quốc gia: Hoa Kỳ
Tiểu bang: Iowa
Quận: Quận Pottawattamie
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 219
Múi giờ: CST (UTC-6)
 • Mùa hè (DST): CDT (UTC-5)
Xã Center (tiếng Anh: Center Township) là một xã thuộc quận Pottawattamie, tiểu bang Iowa, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 219 người.
Chú thích

↑  “2010 Census Gazetteer Files”. Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ. Truy cập ngày 7 tháng 10 năm 2012.
Wandella

| Wandella> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Filistatidae
Chi (genus): Wandella Gray, 1994
Wandella là một chi nhện trong họ Filistatidae.
Chú thích

↑  Norman I. Platnick. “The World Spider Catalog, Version 13.5”. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2013.
Từ Ngạn Nhược

| Từ Ngạn Nhược |
| --- | --- |
Tên chữ: Du Chi

Thượng thư Tả bộc xạ nhà Đường
Nhiệm kỳ 895
Tiền nhiệm: Trịnh Diên Xương
Kế nhiệm: Thôi Dận
 
Thông tin cá nhân
Sinh: 
Ngày sinh: thế kỷ 9
Nơi sinh: nhà Đường
 
Mất: 901
Giới tính: nam
Nghề nghiệp: nhà sử học
x • t • 
Từ Ngạn Nhược (giản thể: 徐彦若; phồn thể: 徐彥若, ? - 901), tên tự Du Chi (俞之), là một quan lại triều Đường, từng giữ chức Đồng bình chương sự (tức tể tướng) dưới triều đại của Đường Chiêu Tông.
Thân thế

Ông là hậu duệ đời thứ sáu của Từ Hữu Công (徐有功), một quan lại nổi tiếng trong triều đại của Võ Tắc Thiên. Gia tộc của ông xưng là hậu duệ của Cao Dao thời nhà Hạ và có các tổ tiên làm quan của nhà Tần, nhà Hán, Tào Ngụy, nhà Tấn, Lưu Tống, Nam Tề, Nam Lương, Nam Trần, và nhà Đường. Tổ phụ của ông là Từ Tể (徐宰)- từng giữ chức Đại lý bình sự, cha ông là Từ Xương (徐商)- từng giữ chức Đồng bình chương sự trong triều đại của Đường Ý Tông. Từ Ngạn Nhược có ít nhất bốn đệ: Từ Nhân Tự (徐仁嗣), Từ Nhân Củ (徐仁矩), Từ Nhân Phạm (徐仁範), và Từ Nhân Úc (徐仁勗).
Khởi đầu sự nghiệp

Từ Ngạn Nhược thi đỗ Tiến sĩ vào năm 872, dưới triều đại của Đường Ý Tông. Đến triều đại của Đường Hy Tông, ông giữ các chức vụ Thượng thư lang, Tri chế cáo, chính thức bái quan với chức Trung thư xá nhân.
Đường Chiêu Tông sau đó bổ nhiệm Từ Ngạn Nhược giữ chức Ngự sử trung thừa. Năm 891, sau khi quân triều đình chiến bại trước Hà Đông tiết độ sứ Lý Khắc Dụng, các Đồng bình chương sự Trương Tuấn và Khổng Vĩ bị bãi chức, Từ Ngạn Nhược và Thôi Chiêu Vĩ trở thành những người thay thế. Từ Ngạn Nhược cũng được giao cho chức Hộ bộ thị lang.
Làm Đồng bình chương sự

Năm 893, do muốn kiềm chế quân phiệt Lý Mậu Trinh, Đường Chiêu Tông bổ nhiệm Từ Ngạn Nhược giữ chức Phượng Tường tiết độ sứ. Vào mùa thu năm 893, Đường Chiêu Tông khiển Đàm vương Lý Tự Chu (李嗣周) suất ba vạn cấm quân hộ tống Từ Ngạn Nhược đến nhậm chức. Tuy nhiên, Lý Mậu Trinh và đồng minh là Tĩnh Nan tiết độ sứ Vương Hành Du huy động binh lính sẵn sàng chiến đấu với cấm binh. Các binh lính cấm binh hộ tống đều mới nhập ngũ, vì thế trông thấy quân đối phương thì hoảng sợ và bỏ chạy, Lý Mậu Trinh và Vương Hành Du tiến về Trường An. Đường Chiêu Tông buộc phải thu hồi lại chiếu chỉ bổ nhiệm Từ Ngạn Nhược, cho phép Lý Mậu Trinh làm tiết độ sứ của cả Phượng Tường và Sơn Nam Tây đạo. Sau khi nhập triều, Từ Ngạn Nhược giữ chức Ngự sử đại phu.
Sau khi Đồng bình chương sự Trịnh Khể thối hưu vào năm 894, Từ Ngạn Nhược kế nhiệm; ngoài ra còn được giữ chức Trung thư thị lang, Lại bộ thượng thư. Khi Lý Mậu Trinh cùng Vương Hành Du và Trấn Quốc tiết độ sứ Hàn Kiến lại tiến công Trường An vào năm 895, giết chết Vi Chiêu Độ và Lý Hề, Đường Chiêu Tông chạy trốn đến Tần Lĩnh. Từ Ngạn Nhược cùng với Vương Đoàn và Thôi Chiêu Vĩ tháp tùng Hoàng đế; họ trở về Trường An sau khi Lý Khắc Dụng đánh bại liên quân. Sau khi trở về Trường An, Đường Chiêu Tông ban cho Từ Ngạn Nhược chức vụ Khai phủ nghi đồng tam ty, giữ chức Tư không, tiến phong Tề quốc công, ban danh Phù nguy khuông quốc trí lý công thần.
Năm 896, Lý Mậu Trinh lại tiến công Trường An, Đường Chiêu Tông và triều đình lại chạy khỏi Trường An, đến Hoa châu theo lời mời của Hàn Kiến. Khi ở Hoa châu, Đường Hy Tông bổ nhiệm Từ Ngạn Nhược là "Đại Minh cung lưu thủ", kiêm Kinh Kỳ an phủ chế trí đẳng xứ. Sau khi Đường Hy Tông trở về Trường An vào năm 898, Từ Ngạn Nhược được trao chức Thái bảo, Môn hạ thị lang.
Thanh Hải tiết độ sứ

Vào mùa thu năm 900, Thôi Dận trở thành đại thần nhiều quyền lực nhất trong triều, ông ta ghen tị với quan tước của Từ Ngạn Nhược. Cảm nhận được điều này, Từ Ngạn Nhược xin từ vị, xin được đi giữ chức Thanh Hải tiết độ sứ, tận dụng thời cơ Thanh Hải tiết độ sứ đương nhiệm là Tiết vương Lý Tri Nhu là một trong số ít các tiết độ sứ còn tuân theo lệnh của triều đình và xin được thay thế. Đường Chiêu Tông sau đó bổ nhiệm Từ Ngạn Nhược là Thanh Hải tiết độ sứ, cho ông giữ lại chức Đồng bình chương sự như một chức quan danh dự. Trên đường đến Thanh Hải, Từ Ngạn Nhược qua Kinh Nam, tiết độ sứ Thành Nhuế đề cập đến việc cắt trả hai châu Lễ-Lãng, hai châu này nguyên thuộc Kinh Nam song sau đó về tay Vũ Trinh tiết độ sứ Lôi Mãn. Từ Ngạn Nhược từ chối đề nghị triều đình trao trả giúp Thành Nhuế, so sánh Thành Nhuế với Tề Hoàn công và Tấn Văn công và có thể tự mình đánh bại Lôi Mãn.
Từ Ngạn Nhược qua đời vào cuối năm 901, trong khi vẫn đang giữ chức Thanh Hải tiết độ sứ. Ông di biểu tiến cử Hành quân tư mã Lưu Ẩn làm quyền lưu hậu. Gia tộc Lưu Ẩn sau đó kế tập nắm quyền cai quản Thanh Hải quân, đệ của Lưu Ẩn là Lưu Nham cuối cùng đã lập ra nước Nam Hán trên cơ sở Thanh Hải quân.
Chú thích

↑  河東, trị sở nay thuộc Thái Nguyên, Sơn Tây
↑  鳳翔, trị sở nay thuộc Bảo Kê, Thiểm Tây
↑  靜難, trị sở nay thuộc Hàm Dương, Thiểm Tây
↑  山南西道, trị sở nay thuộc Hán Trung, Thiểm Tây
↑  鎮國, trị sở nay thuộc Vị Nam, Thiểm Tây
↑  清海, trị sở nay thuộc Quảng Châu, Quảng Đông
↑  荊南, trị sở nay thuộc Kinh Châu, Hồ Bắc
↑  nay đều thuộc Thường Đức, Hồ Nam
USS Franklin (CV-13)

Về những tàu chiến Hoa Kỳ khác mang cùng tên, xin xem USS Franklin.
| --- | --- |
USS Franklin hoạt động gần Mariana, ngày 1 tháng 8 năm 1944. Ảnh chụp từ tàu sân bay Hornet
Lịch sử
Hoa Kỳ
Đặt tên theo:  Benjamin Franklin
Xưởng đóng tàu:  Newport News, Virginia
Đặt lườn:  7 tháng 12 1942
Hạ thủy:  14 tháng 10 năm 1943
Người đỡ đầu:  Mildred H. McAfee
Hoạt động:  31 tháng 1  năm 1944
Ngừng hoạt động:  17 tháng 2 năm 1947
Xếp lớp lại:   CVA: 1 tháng 10 năm 1952;  CVS: 8 tháng 8 năm 1953;  AVT: 15 tháng 5 năm 1959 
Xóa đăng bạ:  1 tháng 10 năm 1964
Biệt danh:  Big Ben
Danh hiệu và phong tặng:  4 × Ngôi sao Chiến trận
Số phận:  Bán để tháo dỡ vào năm 1966
Đặc điểm khái quát
Lớp tàu:  Lớp tàu sân bay Essex
Trọng tải choán nước:   27.100 tấn (tiêu chuẩn);  36.380 tấn (đầy tải) 
Chiều dài:   250 m (820 ft) (mực nước);  266 m (872 ft) (chung) 
Sườn ngang:   28 m (93 ft) (mực nước);  45 m (147 ft 6 in) (chung) 
Mớn nước:   8,7 m (28 ft 5 in) (tiêu chuẩn);  10,4 m (34 ft 2 in) (đầy tải) 
Động cơ đẩy:   4 × turbine hơi nước Westinghouse;  8 × nồi hơi, áp suất  3.900 kPa (565 psi) ở nhiệt độ 450 °C (850 °F);  4 × trục;  công suất 150.000 mã lực (110 MW) 
Tốc độ:  61 km/h (33 knot)
Tầm xa:   37.000 km ở tốc độ 28 km/h  (20.000 hải lý ở tốc độ 15 knot) 
Thủy thủ đoàn tối đa:  2.600
Vũ khí:   8 × pháo 127 mm (5 inch)/38 caliber (2×2, 4×1);  8 × pháo phòng không Bofors 40 mm 56 caliber bốn nòng;  46 × pháo phòng không Oerlikons 20 mm 78 caliber  nòng đơn 
Bọc giáp:   đai giáp 60 đến 100 mm (2,5 đến 4 inch);  sàn đáp và sàn bảo vệ 40 mm (1,5 inch);  vách ngăn 100 mm (4 inch);  tháp chỉ huy 40 mm (1,5 inch) bên cạnh và trên nóc;  bên trên bánh lái 60 mm (2,5 inch) 
Máy bay mang theo:  90–100 máy bay
Hệ thống phóng máy bay:   1 × thang nâng cạnh sàn đáp;  2 × thang nâng giữa 
Chiếc USS Franklin (CV/CVA/CVS-13, AVT-8), tên lóng là "Big Ben", là một trong số 24 tàu sân bay thuộc lớp Essex được chế tạo trong Thế Chiến II cho Hải quân Hoa Kỳ. Nó được đặt tên theo Benjamin Franklin, và là chiếc tàu chiến thứ năm của Hải quân Mỹ mang cái tên này. Được đưa vào hoạt động từ tháng 1 năm 1944, nó phục vụ trong nhiều chiến dịch tại Mặt trận Thái Bình Dương và được tặng thưởng bốn Ngôi sao Chiến trận. Nó bị hư hại nghiêm trọng do cuộc không kích của quân Nhật vào tháng 3 năm 1945 với thiệt hại về nhân mạng lên đến hàng trăm người, trở thành chiếc tàu sân bay bị thiệt hại nặng nề nhất sống sót qua cuộc chiến. Các đoạn phim thực về các cuộc tấn công lên con tàu đã xuất hiện trong bộ phim Task Force năm 1949 cùng với diễn viên Gary Cooper thủ vai chính.
Sau đợt tấn công này, nó quay về lục địa Mỹ để được sửa chữa, và được cho ngừng hoạt động vào năm 1947. Trong khi đang ở lực lượng dự bị, nó được xếp lại lớp trở thành một tàu sân bay tấn công CVA, tàu sân bay chống tàu ngầm CVS và cuối cùng là một tàu chuyên chở máy bay AVT; nhưng con tàu chưa bao giờ được hiện đại hóa và không tham gia bất kỳ hoạt động nào khác. Franklin và chiếc tàu sân bay bị hư hại tương tự Bunker Hill (CV-17) là những tàu sân bay thuộc lớp Essex không tiếp tục phục vụ sau Thế Chiến II.
Con tàu được bán để tháo dỡ vào năm 1966.
Thiết kế và chế tạo

Franklin được đặt lườn vào ngày 7 tháng 12 năm 1942 tại xưởng đóng tàu Newport News, Virginia, và được hạ thủy vào ngày 14 tháng 10 năm 1943, được đỡ đầu bởi nữ Thiếu tá Hải quân Dự bị Mildred H. McAfee, Giám đốc WAVES (Women Accepted for Volunteer Emergency Service-Nữ quân nhân phục vụ tình nguyện khẩn cấp).  Con tàu được đặt tên nhằm tôn vinh Benjamin Franklin, chứ không phải là Trận Franklin của cuộc nội chiến Hoa Kỳ, như một số nguồn thường nêu lên. Nó được nhập biên chế vào ngày 31 tháng 1 năm 1944 dưới quyền chỉ huy của hạm trưởng, Đại tá Hải quân James M. Shoemaker. Trong số các thành viên thủy thủ đoàn ban đầu có cả một dàn nhạc gồm các nhạc công chuyên nghiệp vào thời đó được gọi thi hành nghĩa vụ quân sự hay tình nguyện, kể cả Saxie Dowell và Deane Kincaide, được bố trí đến cùng Shoemaker hoàn toàn do tình cờ.
Lịch sử hoạt động

Franklin khởi hành đi Trinidad để chạy thử máy, và không lâu sau nó khởi hành cùng Đội đặc nhiệm 27.7 hướng đến San Diego, California để tiến hành huấn luyện tập trận một cách khẩn trương trước khi tham gia tác chiến. Vào tháng 6 nó đi ngang qua Trân Châu Cảng trên đường hướng đến Eniwetok, nơi nó gia nhập Đội đặc nhiệm 58.2.
Lịch sử hoạt động > Hoạt động tại Bonin và quần đảo Mariana

Trong ngày cuối cùng của tháng 6 năm 1944, Franklin lên đường để thực hiện các nhiệm vụ không kích vào quần đảo Bonin nhằm hỗ trợ cho các chiến dịch tấn công vào quần đảo Mariana và Palau sau đó. Máy bay của nó đã tiêu diệt được nhiều máy bay đối phương trên không và dưới mặt đất, cũng như các vị trí pháo binh, sân bay và tàu bè đối phương. Vào ngày 4 tháng 7, nó tung ra đợt không kích nhắm vào các mục tiêu ở Iwo Jima, Chichi Jima và Ha Ha Jima, đánh chìm một tàu chở hàng lớn trong cảng và bắn cháy ba tàu nhỏ hơn.
Ngày 6 tháng 7, nó bắt đầu tấn công vào Guam và Rota để vô hiệu hóa sự phòng thủ chuẩn bị cho lực lượng đổ bộ, và tiếp tục công việc đó cho đến ngày 21 tháng 7, khi nó trực tiếp hỗ trợ cho các đợt đổ bộ đầu tiên diễn ra an toàn. Sau hai ngày nghỉ ngơi để tiếp liệu tại Saipan, con tàu tiếp tục hoạt động cùng Lực lượng Đặc nhiệm 58, thực hiện các phi vụ trinh sát hình ảnh và không kích xuống các đảo thuộc nhóm Palau. Máy bay của nó thực hiện nhiệm vụ trong các ngày 25 và 26 tháng 7, gây thiệt hại lớn cho máy bay, tàu bè và căn cứ trên mặt đất của đối phương. Nó rời đi ngày 28 tháng 7, quay về Saipan vào ngày hôm sau rồi được thuyên chuyển sang Đội đặc nhiệm 58.1.
Cho dù biển động mạnh không cho phép tiếp nhận bom và rocket cần thiết, Franklin vẫn lên đường thực hiện một cuộc không kích vào quần đảo Bonin. Vào ngày 4 tháng 8, máy bay tiêm kích của nó bắn phá Chichi Jima trong khi các máy bay ném bom bổ nhào và máy bay ném ngư lôi của nó nhắm vào một đoàn tàu vận tải ở phía Bắc Ototo Jima, nơi mà nó cũng tấn công rất hiệu quả vào các trạm radio, căn cứ thủy phi cơ, sân bay và tàu bè đối phương.
Một khoảng thời gian bảo trì và nghỉ ngơi diễn ra từ ngày 8 đến ngày 28 tháng 8 tại Eniwetok trước khi nó khởi hành cùng chiếc tàu sân bay hạm đội kỳ cựu Enterprise (CV-6) và các tàu sân bay hạng nhẹ Belleau Wood (CVL-24) và San Jacinto (CVL-30) để vô hiệu hóa và phân tán các cuộc tấn công vào quần đảo Bonin. Từ ngày 31 tháng 8 đến ngày 2 tháng 9, các đợt tấn công dũng cảm và hiệu quả của chiếc Franklin đã gây nhiều thiệt hại cho đối phương, đánh chìm hai tàu hàng, tiêu diệt nhiều máy bay và hoàn thành các nhiệm vụ trinh sát hình ảnh.
Lịch sử hoạt động > Hỗ trợ các chiến dịch Peleliu

Vào ngày 4 tháng 9, nó được tiếp tế tại Saipan rồi lên đường cùng Đội đặc nhiệm 38.1 thực hiện một đợt tấn công vào Yap từ ngày 3 đến ngày 6 tháng 9, kể cả yểm trợ trực tiếp trên không cho trận Peleliu vào ngày 15 tháng 9, th. Đội đặc nhiệm được tiếp liệu tại đảo Manus từ ngày 21 đến ngày 25 tháng 9.
Trở thành kỳ hạm của Đội đặc nhiệm 38.4, Franklin quay về khu vực Palau nơi nó tung ra các phi vụ tuần tra ban ngày và tiêm kích bay đêm. Vào ngày 9 tháng 10 nó gặp gỡ các đội tàu sân bay khác cùng phối hợp hỗ trợ cho cuộc chiếm đóng sắp tới lên đảo Leyte. Lúc tờ mờ sáng ngày 13 tháng 10, đội đặc nhiệm bị bốn máy bay ném bom tấn công, và Franklin suýt trúng phải hai quả ngư lôi. Một máy bay đối phương, báo hiệu cho cả một chiếc dịch kamikaze sắp đến, đâm xuống sàn đáp của chiếc Franklin ngay phía sau đảo cấu trúc thượng tầng, rồi trượt dọc theo sàn đáp trước khi bổ nhào xuống biển bên mạn phải con tàu.
Lịch sử hoạt động > Quay về Hoa Kỳ để sửa chữa

Franklin được tàu tuần dương hạng nặng Pittsburgh (CA-72) kéo đi với tốc độ 26 km/h (14 knot) hướng về phía Ulithi rồi sau đó đến Trân Châu Cảng, nơi nó được sửa chữa đủ để có thể tự di chuyển bằng động lực của chính mình. Con tàu đi ngang qua kênh đào Panama để quay về Xưởng hải quân Brooklyn, và nó đến nơi vào ngày 28 tháng 4. Cho dù bị hư hại đáng kể, nó được phục hồi thành công về tình trạng sẵn sàng. Câu chuyện về thảm họa và việc giải cứu con tàu được ghi lại trong phim tài liệu thời chiến Saga of the Franklin.
Khi con tàu đi đến nơi, một cuộc tranh cãi sôi nổi về hành động của thủy thủ đoàn trong quá trình vật lộn sống chết của con tàu cuối cùng đã lên đến cực điểm; Hạm trưởng, Đại tá Gehres lên án nhiều người đã đào ngũ khỏi con tàu vào ngày 19 tháng 3, ngay cả với những người bị buộc phải nhảy xuống nước để tránh cái chết hiển nhiên do các đám cháy, hay những người nhầm lẫn rằng lệnh "bỏ tàu" đã được đưa ra. Trên đường đi từ Ulithi, Gehres đã chỉ ra 704 người trong số thủy thủ đoàn thuộc về "Câu lạc bộ Big Ben 704" vì đã ở lại con tàu đang lâm nạn, nhưng những nhà điều tra tại New York khám phá ra rằng chỉ có khoảng 400 người mới thực sự ở lại liên tục trên chiếc Franklin, trong khi số còn lại đã quay trở lại tàu trước và trong khi con tàu dừng tại Ulithi. Mọi đề nghị trừng phạt được lặng lẽ kết thúc.