stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Jakarta
Giáo dục

Jakarta là nơi có nhiều cơ sở giáo dục. Đại học Indonesia (UI) là cơ sở giáo dục cấp đại học lớn nhất và lâu đời nhất ở Indonesia. Đây là một tổ chức công cộng với các cơ sở ở Salemba (Trung tâm Jakarta) và ở Depok. Ba trường đại học công lập khác ở Jakarta là Đại học Hồi giáo Nhà nước Syarif Hidayatullah Jakarta, Đại học Bang Jakarta (UNJ) và Đại học Pembangunan Nasional 'Veteran' Jakarta (UPN "Veteran" Jakarta). Có một nền giáo dục đại học dạy nghề, Politeknik Negeri Jakarta (PNJ). Một số trường đại học tư thục lớn ở Jakarta là Đại học Trisakti, Đại học Cơ đốc giáo Indonesia, Đại học Mercu Buana, Đại học Tarumanagara, Đại học Công giáo Atma Jaya của Indonesia, Đại học Pelita Harapan, Đại học Pertamina, Đại học Bina Nusantara, Đại học Jayabaya, Đại học "YAI" Persada Indonesia, và Đại học Pancasila.
STOVIA là trường trung học đầu tiên ở Jakarta, được thành lập vào năm 1851. Jakarta có nhiều sinh viên từ khắp Indonesia, nhiều người trong số họ sống trong ký túc xá hoặc nhà dân. Đối với giáo dục cơ bản, có nhiều trường tiểu học và trung học, được gắn nhãn công lập (quốc gia), tư thục (quốc gia và song ngữ quốc gia) và nhãn quốc tế. Bốn trong số các trường quốc tế lớn là Trường Quốc tế Tưởng niệm Gandhi, Trường Cơ đốc giáo Quốc tế IPEKA, Trường Liên văn hóa Jakarta và Trường Anh quốc Jakarta. Các trường quốc tế khác bao gồm Trường Quốc tế Hàn Quốc Jakarta, Trường Bina Bangsa, Trường Đa văn hóa Quốc tế Jakarta, Trường Quốc tế Úc, Trường Quốc tế New Zealand, Trường Quốc tế Singapore, Trường Nhật Bản Jakarta, và Sekolah Pelita Harapan.
Giao thông

Với hơn 30 triệu người sinh sống ở khu vực đô thị, gần 10 triệu xe cá nhân sử dụng hàng ngày, và hệ thống tàu điện ngầm còn hạn chế, Jakarta gặp khó khăn về vấn đề giao thông. Thành phố bị thiếu các dịch vụ vận tải công cộng đô thị do sự phát triển ưu tiên của các mạng lưới đường bộ, chủ yếu được thiết kế để đáp ứng các phương tiện cá nhân.
Năm 2004, một nghiên cứu đã được tiến hành để chuẩn bị một kế hoạch tổng thể cho một hệ thống giao thông công cộng hợp nhất trong Jabodetabek, cho thấy hầu hết các chuyến đi được thực hiện bằng phương tiện giao thông không có động cơ (đặc biệt là đi bộ) và nhiều phương thức cung cấp dịch vụ vận tải đáp ứng yêu cầu.
Giao thông > Đường bộ

Mạng lưới đường có kết cấu đã được phát triển vào đầu thế kỷ 19 như là một phần của Đường Great Post của Java bởi cựu Thống đốc Daendels, kết nối hầu hết các thành phố lớn trên khắp Java. Trong những thập kỷ tiếp theo, mạng lưới đường bộ đã được mở rộng đến mức lớn, mặc dù nó không thể theo kịp với sự gia tăng nhanh chóng của số lượng xe cộ, dẫn đến tình trạng tắc nghẽn giao thông cao.
Một đặc điểm nổi bật của hệ thống đường bộ hiện tại của Jakarta là mạng lưới đường cao tốc. Bao gồm một vành đai trong và ngoài và năm đường thu phí chiếu ra bên ngoài, mạng lưới cung cấp các kết nối bên trong cũng như bên ngoài thành phố. Jakarta Outer Ring Road 2 là một tuyến đường bộ được quy hoạch quay vòng quanh khu vực rộng lớn của Jakarta, song song với Đường Vành đai Jakarta (JORR 1). Sáu tuyến đường cao tốc đang trong tiến trình đấu thầu.
Năm đường thu phí là:
Đường Sedicatmo-Sedyatmo nối với Sân bay Quốc tế Soekarno-Hatta
Đường cao tốc Jakarta-Tangerang nối với Tangerang và xa hơn tới Merak ở phía tây
Đường cao tốc Jakarta-Serpong nối với Serpong
Đường thu phí Jagorawi nối với Bogor và Ciawi ở phía nam
Đường Toll Jakarta-Cikampek nối Bekasi và Cikampek ở phía đông
Trong những năm qua, nhiều nỗ lực đã được thực hiện để giảm tắc nghẽn giao thông trên các con đường huyết mạch của Jakarta. Các giải pháp được thực hiện bao gồm luật về giờ cao điểm "ba-trong-một", trong đó các xe ô tô chở ít hơn ba hành khách bị cấm lái xe trên các con đường chính. Một ví dụ khác là lệnh cấm xe tải qua những con đường chính trong ngày.
Giao thông > Phương tiện công cộng

Những phương tiện đường sắt ở Jakarta; từ bên trái phía trên sang phải: KRL Commuterline, MRT, LRT, và đường sắt sân bay
Xe lửa đường dài và các dịch vụ xe điện địa phương lần đầu tiên được sử dụng trong thời kỳ thuộc địa của Hà Lan. Có nhiều bến xe buýt trong thành phố, từ đó xe buýt hoạt động trên nhiều tuyến đường để kết nối các vùng lân cận trong giới hạn thành phố, đến các khu vực khác của vùng đô thị Jakarta và đến các thành phố trên đảo Java. Trạm xe buýt lớn nhất là Trạm xe buýt Pulo Gebang, được cho là lớn nhất của loại hình này ở Đông Nam Á. Ga cuối chính của dịch vụ xe lửa đường dài là Gambir và Pasar Senen. Trạm đường sắt chính của tuyến đường đường sẳt đô thị là Jakarta Kota, Jatinegara, Tanah Abang, Duri, Pasar Senen, Manggarai và Sudirman. Các tuyến đường sắt cao tốc đang được xây dựng nối Jakarta với Bandung và một tuyến khác đang trong giai đoạn lập kế hoạch từ Jakarta đến Surabaya.
Ngày 24 tháng 3 năm 2019, Jakarta chính thức khai trương tuyến tàu điện ngầm đầu tiên sau sáu năm thi công. Tuyến tàu điện ngầm số 2 cũng được khởi công trong thời gian này và dự kiến đi vào hoạt động năm 2024. Tính đến tháng 9 năm 2022, phạm vi bao phủ dịch vụ giao thông công cộng của Jakarta đã đạt 86%, mục tiêu là tăng lên 95%. Phương tiện công cộng nhanh ở vùng đô thị Jakarta bao gồm phương tiện công cộng xe buýt nhanh TransJakarta, Jakarta LRT, Tàu điện ngầm Jakarta, KRL Commuterline và Đường sắt sân bay Soekarno-Hatta. Hệ thống đường sắt đi lại KRL Jabodetabek kết nối các khu vực trong Đại đô thị Jakarta. Một hệ thống vận chuyển khác là Jabodebek LRT dự kiến sẽ đi vào hoạt động vào tháng 7 năm 2023. Chính quyền thành phố đang xây dựng sự phát triển theo định hướng giao thông công cộng như Dukuh Atas TOD và CSW-ASEAN TOD ở một số khu vực trên khắp Jakarta để tạo điều kiện thuận lợi cho hành khách chuyển đổi giữa các phương thức giao thông công cộng khác nhau.
Các hệ thống xe buýt thuộc sở hữu tư nhân như Kopaja, MetroMini, Mayasari Bakti và PPD cũng cung cấp các dịch vụ quan trọng cho hành khách Jakarta với nhiều tuyến đường khắp thành phố. Xích lô bị cấm vào thành phố vì gây tắc nghẽn giao thông. Xe kéo tự động Bajaj cung cấp phương tiện giao thông địa phương ở những con đường phía sau của một số khu vực trong thành phố. Xe buýt nhỏ Angkot cũng đóng một vai trò quan trọng trong vận tải đường bộ của Jakarta. Taxi và xe ôm có sẵn trong thành phố. Tính đến tháng 1 năm 2023, khoảng 2,6 triệu người sử dụng phương tiện giao thông công cộng hàng ngày ở Jakarta.
Chính quyền thành phố đã thực hiện một dự án xây dựng khoảng 500 km làn đường dành cho xe đạp. Tính đến tháng 6 năm 2021, Jakarta đã có 63 km làn đường dành cho xe đạp và 101 km nữa sẽ được bổ sung vào cuối năm 2021.
Giao thông > Đường không

Jakarta có Sân bay Quốc tế Soekarno-Hatta. Sân bay được đặt tên theo tên vị tổng thống đầu tiên của Indonesia Sukarno, và phó tổng thống thứ nhất Mohammad Hatta. Đây cũng là một trong các sân bay bận rộn nhất thế giới. Đây là sân bay chính phục vụ khu vực đại đô thị Jakarta trên đảo Java, Indonesia. Sân bay tọa lạc 20 km về phía tây của Jakarta, ở Tangerang Regency, Banten. Sân bay hoạt động từ năm 1985 và nhà ga 2 được mở cửa năm 1992 thay thế cho Sân bay Kemayoran (các chuyến bay quốc nội) ở Trung tâm Jakarta, và Halim Perdanakusuma (các chuyến bay quốc tế, vẫn còn hoạt động) ở Đông Jakarta. Người Indonesia gọi sân bay này là Cengkareng. Mã IATA là CGK lấy từ tên Cengkareng. Sân bay có diện tích 18 km², có 2 đường băng và 2 nhà ga chính với nhà ga 1 phục vụ hai hãng Garuda Indonesia và Merpati Nusantara Airlines, nhà ga 2 phục vụ các hãng khác.
Soekarno-Hatta là sân bay lớn và nhộn nhịp nhất ở Indonesia với số lượng hành khách khoảng 60 triệu lượt mỗi năm và sẽ tiếp tục tăng trong thời gian tới, khi sân bay vừa được xây thêm nhà ga số 3. Để thích ứng với nhu cầu ngày càng tăng phục vụ các chuyến bay đi và đến từ các nước trên thế giới, sân bay này đang được tiếp tục phát triển cơ sở hạ tầng tổng thể.
Từ năm 2014, mặc dù đứng thứ 8 thế giới về lượng hành khách và đứng thứ tư về về quy mô nâng cấp trong Liên minh hàng không Skyteam, song sân bay Soekarno-Hatta mới được xếp ở vị trí 60 trong danh sách các sân bay tầm cỡ quốc tế, mặc dù đã có bước nhày vọt đáng kể từ vị trí 113 năm 2013.
Văn hóa > Ẩm thực

Tất cả các món ăn đặc trưng của ẩm thực Indonesia đều có mặt ở Jakarta. Ẩm thực địa phương là ẩm thực Betawi, phản ánh nhiều truyền thống ẩm thực nước ngoài. Ẩm thực Betawi chịu ảnh hưởng nặng nề của ẩm thực Peranakan Mã Lai-Trung Quốc, ẩm thực Sunda và Java, cũng bị ảnh hưởng bởi ẩm thực Ấn Độ, Ả Rập và châu Âu. Một trong những món ăn địa phương phổ biến nhất của ẩm thực Betawi là Soto Betawi được chế biến từ những miếng thịt bò và nội tạng trong nước dùng sữa bò hoặc nước cốt dừa đậm đà và cay. Các món ăn Betawi phổ biến khác bao gồm soto kaki, nasi uduk, kerak telor (trứng tráng cay), nasi ulam, asinan, ketoprak, rujak và gado-gado Betawi (salad sốt đậu phộng).
Ẩm thực Jakarta có thể được tìm thấy khắp nơi từ các quán ăn khiêm tốn ven đường và quán lưu động cho đến các nhà hàng cao cấp. Có rất nhiều tụ điểm biểu diễn nhạc sống và nhà hàng sang trọng. Nhiều món ăn truyền thống từ các vùng xa xôi ở Indonesia có thể được tìm thấy ở Jakarta. Ví dụ, các nhà hàng Padang truyền thống và quầy thức ăn bình dân Warteg (Warung Tegal) có mặt khắp nơi ở thủ đô. Các món ăn đường phố phổ biến khác bao gồm nasi goreng (cơm chiên Indonesia), sate (thịt nướng xâu), pecel lele (cá trê chiên), bakso (thịt viên), bakpau (bánh bao) và siomay (há cảo cá).
Jalan Sabang, Jalan Sidoarjo, Jalan Kendal tại khu vực Menteng, Kota Tua, Blok S, Blok M, Jalan Tebet, đều là những điểm đến phổ biến cho những người yêu thích thức ăn đường phố. Món ăn đường phố Minangkabau bán Nasi Kapau (một kiểu cơm bụi), Sate Padang và Soto Padang có thể được tìm thấy tại Jalan Kramat Raya và Jalan Bendungan Hilir ở Trung tâm Jakarta. Các món ăn đường phố Trung Quốc có rất nhiều tại Jalan Pangeran, Manga Besar và Petak Sembilan ở khu phố cổ Jakarta, trong khi khu Little Tokyo của Blok M có nhiều nhà hàng và quán bar kiểu Nhật.
Du khách có thể tìm thấy các nhà hàng, quán cà phê và quán bar thời thượng tại Menteng, Kemang, Jalan Senopati, Kuningan, Senayan, Pantai Indah Kapuk, và Kelapa Gading.
Lenggang Jakarta là một khu ẩm thực nơi những người buôn bán nhỏ và những người bán hàng rong kinh doanh các món ăn Indonesia có sẵn trong một khu phức hợp duy nhất. Hiện tại, có hai khu ẩm thực như vậy, nằm ở Monas và Kemayoran. Thamrin 10 là một công viên ẩm thực và sáng tạo nằm ở Menteng, nơi có nhiều gian hàng thực phẩm.
Các chuỗi thức ăn nhanh toàn cầu hiện diện và thường thấy ở các Trung tâm mua sắm, cùng với các thương hiệu địa phương như Sederhana, J'CO, Es Teler 77, Kebab Turki, CFC, HokBen và Yoshinoya của Nhật Bản. Các món ăn nước ngoài như ẩm thực Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Thái Lan, Việt Nam, Singapore, Ấn Độ, Mỹ, Úc, Malaysia, Pháp, Địa Trung Hải như Maghrebi, Thổ Nhĩ Kỳ, Ý, Trung Đông và các nhà hàng ẩm thực kết hợp hiện đại đều có thể tìm thấy ở Jakarta.
Văn hóa > Thể thao

Jakarta đã từng là chủ nhà của Asian Games 1962 và Asian Games 2018, đồng tổ chức với Palembang. Jakarta cũng đã tổ chức các kỳ SEA Games ở khu vực Đông Nam Á vào các năm 1979, 1987, 1997, và năm 2011, kì đại hội mà thành phố phục vụ như là một thành phố hỗ trợ cho Palembang. Sân vận động Gelora Bung Karno, nằm ở trung tâm thành phố, đã tổ chức vòng bảng, tứ kết và chung kết của Cúp bóng đá châu Á 2007 cùng với ba nước đồng chủ nhà Malaysia, Thái Lan và Việt Nam. Ngoài ra, Jakarta còn có một sân vận động có mái che có sức chứa lớn nhất ở châu Á, Sân vận động Quốc tế Jakarta tọa lạc tại quận Tanjung Priok, vừa hoàn thành thi công vào năm 2022.
Câu lạc bộ bóng đá nổi tiếng nhất của Jakarta là Persija Jakarta ở giải Liga 1, đội luôn chơi mọi trận đấu trên sân nhà ở Bung Karno. Các trận sân nhà của Persija thường thu hút lượng cổ động viên lớn - The Jak, thường được trang bị bộ đồ màu da cam điển hình của Persija - để xem trận đấu tại sân vận động chính. Số lượng khán giả đổ xô đến sân vận động chính thường làm trầm trọng thêm tình trạng tắc nghẽn giao thông ở Jakarta. Một đội bóng khác ở Jakarta là Persitara thi đấu tại Liga 2 và chơi các trận đấu tại sân vận động Kamal Muara, Kamal, Bắc Jakarta.
Khu phức hợp thể thao Senayan có nhiều địa điểm thể thao, bao gồm sân vận động bóng đá Gelora Bung Karno, sân vận động Madya, Istora Senayan, sân thể thao dưới nước, sân bóng chày, sân bóng rổ, sân cầu lông, sân bắn súng, sân tennis trong nhà và ngoài trời và sân gôn. Sân vận động Bung Karno với sức chứa hiện tại là 77.193 chỗ, là sân nhà của đội tuyển bóng đá quốc gia Indonesia. Khu phức hợp Senayan được xây dựng vào năm 1959 để phục vụ cho các hoạt động của Asian Games năm 1962. Đối với bóng rổ, Trung tâm thể thao Kelapa Gading ở Kelapa Gading, Bắc Jakarta với sức chứa 7.000 chỗ, là sân nhà của đội tuyển bóng rổ quốc gia Indonesia.
Văn hóa > Truyền thông và giải trí

Jakarta là nơi có hầu hết các tờ báo quốc gia của Indonesia, bên cạnh một số tờ báo địa phương. Nhật báo địa phương ở Jakarta là Pos Kota và Warta Kota, cũng như Indopos hiện không còn tồn tại. Các tờ báo quốc gia có trụ sở tại Jakarta bao gồm Kompas, Koran Tempo, Media Indonesia và Republika, hầu hết đều có mảng tin tức về thành phố. Một loạt các tờ báo kinh doanh (Bisnis Indonesia, Investor Daily và Kontan) và báo thể thao (TopSkor và Super Ball) cũng được xuất bản.
Các tờ báo khác ngoài tiếng Indonesia, chủ yếu dành cho độc giả trong nước và toàn cầu, cũng được xuất bản hàng ngày. Ví dụ như các tờ báo tiếng Anh The Jakarta Post và tờ báo trực tuyến Jakarta Globe. Các tờ báo tiếng Hoa cũng lưu hành, chẳng hạn như Indonesia Shang Bao (印尼商报), Harian Indonesia (印尼星洲日报), và Guo Ji Ri Bao (国际日报). Tờ báo tiếng Nhật duy nhất là The Daily Jakarta Shimbun (じゃかるた新聞).
Khoảng 75 đài phát thanh phát sóng ở Jakarta, 52 đài FM và 23 đài AM. Các đơn vị phát thanh có trụ sở tại Jakarta, ví dụ: mạng phát thanh quốc gia MNC Trijaya FM, Prambors FM, Trax FM, I-Radio, Hard Rock FM, Delta FM, Global FM và đài phát thanh công cộng RRI; cũng như các đài địa phương Gen FM, Radio Elshinta và Z99,9.
Jakarta là trụ sở của đài Truyền hình Quốc gia Indonesia TVRI cũng như các mạng lưới truyền hình tư nhân quốc gia, chẳng hạn như Metro TV, tvOne, Kompas TV, RCTI và NET. Jakarta có các kênh truyền hình địa phương như TVRI Jakarta, JakTV, Elshinta TV và KTV. Nhiều đài truyền hình là PAL tương tự, nhưng một số đài hiện đang chuyển đổi sang tín hiệu kỹ thuật số bằng cách sử dụng DVB-T2 theo kế hoạch của chính phủ về chuyển đổi truyền hình kỹ thuật số.
Thành phố kết nghĩa

Bắc Kinh, Trung Quốc
Berlin, Đức
Luân Đôn, Vương quốc Anh
Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ
Los Angeles, Hoa Kỳ
Thành phố New York, Hoa Kỳ
New South Wales, Australia
Paris, Pháp
Rotterdam, Hà Lan
Seoul, Hàn Quốc
Tokyo, Nhật Bản
Hà Nội, Việt Nam
Băng Cốc, Thái Lan
Kuala Lumpur, Malaysia
Một vài hình ảnh

Batavia, 1888
Khu thương mại buổi hoàng hôn
Khu ổ chuột ở Jakarta
Dinh Tổng thống
Kênh ở Jakarta
Quảng trường Plaza Indonesia
Tượng đài quốc gia Monas, nằm trên quảng trường Merdeka, được xây dựng để kỷ niệm ngày thắng lợi của cách mạng Dân tộc Indonesia.
Batavia năm 1897.
Batavia khoảng năm 1780
Tòa thị chính Batavia (Stadhuis van Batavia), trụ sở của toàn quyền Công ty Đông Ấn Hà Lan vào cuối thế kỷ 18 bởi Johannes Rach c. 1770. Tòa nhà hiện là Bảo tàng Lịch sử Jakarta, tọa lạc ở phố cổ Jakarta.
Đài tưởng niệm Selamat Datang, một công trình từ thập niên 1960, tọa lạc ở cực tây của quận Menteng
Văn phòng tỉnh trưởng Jakarta tại Tòa thị chính Jakarta.
Bản đồ các đơn vị hành chính (Kota administratif) của tỉnh Jakarta. Chính phủ Ngàn đảo (ở phía bắc) không được hiển thị. Mỗi thành phố hành chính lại được chia thành các quận (Kecamatan).
Người dân đi bộ, chạy bộ, tập thể dục và đi xe đạp qua các đại lộ chính tại Jakarta trong ngày cấm xe lưu thông, vào ngày chủ nhật cuối cùng của mỗi tháng.
Trung tâm thành phố Jakarta
Jalan Jenderal Sudirman, đại lộ chính của Jakarta và là quận bận rộn nhất thành phố
Khu cao ốc của Jakarta
Trụ sở của Ngân hàng Indonesia
Grand Indonesia là một trong những trung tâm mua sắm lớn nhất Jakarta.
Mall Taman Anggrek, Tây Jakarta
Bưu điện Phố cổ Jakarta ở quảng trường Fatahillah, Tây Jakarta
Phố người Hoa Pantjoran, tọa lạc tại hòn đảo khai hoang của khu nhà ở Pantai Indah Kapuk hiện đang trở thành địa điểm thu hút mới nhất ở Jakarta
Bảo tàng Quốc gia Indonesia, với tượng voi ở ngay cổng
Đại học Indonesia ở cơ sở Salemba.
Giao lộ Semanggi lúc hoàng hôn
Một con đường trong nội ô thành phố
Một phần của đại lộ Jalan Tol Lingkar Dalam Jakarta ở Grogol Petamburan, Tây Jakarta
Xe lửa KRL Jabotabek
Nhà ga số 3 của Sân bay quốc tế Soekarno–Hatta.
Soto Betawi, một món ăn chủ yếu bao gồm nội tạng bò trong sữa bò tươi hoặc nước cốt dừa.
Cơm chiên Nasi goreng với đậu xanh và thịt dê ở Jakarta.
Một trận bóng đá tại sân vận động Gelora Bung Karno.
Tháp truyền hình của TVRI tại trụ sở chính ở Jakarta
Ohrid

| Ohrid Охрид |
| --- | --- |
Ohrid và Hồ Ohrid
  Hiệu kỳ
Tên hiệu:  Balkan Jerusalem Macedonian Jerusalem European Jerusalem
OhridVị trí tại Bắc Macedonia
Quốc gia:  North Macedonia
Đô thị: Ohrid
Chính quyền
 • Thị trưởng: Konstantin Georgeski(Acting Mayor)
Diện tích
 • Tổng cộng: 383,93 km2 (148,24 mi2)
Độ cao: 695 m (2,280 ft)
Dân số (2002)
 • Tổng cộng: 42,033
 • Mật độ: 142,97/km2 (37,030/mi2)
Múi giờ: Giờ chuẩn Trung Âu, Giờ Mùa hè Trung Âu
Mã bưu chính: 6000
Mã điện thoại: 046
Thành phố kết nghĩa: Piran, Inđija, Wollongong, Budva, Vinkovci, Pogradec, Kragujevac, Windsor, Vidovec, Trogir, Yalova, Stari Grad, Safranbolu, Mostar, Ogrodzieniec, Gaziosmanpaşa, Nikšić, Tirana
Climate: Cfb
Thánh bảo trợ: Thánh Clement và Thánh Naum

 Di sản thế giới UNESCO
Tên chính thức: Di sản thiên nhiên và văn hóa của vùng Ohrid
Loại: Hỗn hợp
Tiêu chuẩn: i, iii, iv, vii
Đề cử: 1979 (Kỳ họp 3)
Số tham khảo: 99
Quốc gia: Bắc Macedonia và Albania
Vùng: Châu Âu
Mở rộng: 1980, 2019
 
 
Ohrid (tiếng Macedonia: Охрид [ˈɔxrit] Tập tin:Mk-Ohrid.ogg) với nền văn hóa lịch sử và môi trường tự nhiên bao gồm các tượng đài kỉ niệm, nhà thờ Ohrid, thành phố cổ Ohrid, Struga và toàn bộ di sản tự nhiên trên bờ hồ Ohrid (trừ khu vực thuộc Albania và phần thuộc vườn quốc gia Galicia) nhưng đang tiến tới mở rộng bổ sung thêm phần thuộc vườn quốc gia Galicia. Với những giá trị nổi bật về những di sản văn hóa, những công trình kiến trúc đặc sắc và hệ sinh thái, môi trường tự nhiên còn nguyên thủy được bảo tồn tốt, Ohrid đã được UNESCO công nhận là Di sản hỗn hợp vào năm 1979.
Tự nhiên

Nơi đây là vùng hồ tự nhiên huyền diệu tuyệt đẹp, xung quanh là những ngọn núi ngoạn mục cùng với hệ động vật tự nhiên phong phú của núi và lòng hồ.
Văn hóa

Ohrid là nơi định cư cổ xưa nhất ở châu Âu với những bằng chứng khảo cổ học từ thời kỳ đồ đá mới và đồ đồng Hy Lạp cổ đại với 250 địa điểm khảo cổ.
Trung tâm của Ohrid là thành phố cổ Lichnid, nằm trên nền móng của thành phố thời trung cổ Lichnid. Đây từng là một trong những thành phố quan trọng nhất thời trung cổ trên bán đảo Balkans. Bên dưới những sườn đồi, gần hồ là rất nhiều nhà thờ, nhà nguyện, tu viện được xây dựng từ thế kỷ thứ 9 đến thế kỷ 14 như: Tu viện St Panteleimon, nhà thờ St Sophia, nhà thờ St Clement, nhà thờ Đức Mẹ Thiên Chúa... Các công trình có kiến trúc Byzantine và Armenia. Ngoài ra là một nhà hát cổ đại, tường thành thời La Mã, quảng trường cổ đại.. tổng cộng tất cả lên đến 800 tượng đài, tất cả được bảo tồn rất tốt trong một thành phố đô thị cổ ở châu Âu.
Hình ảnh

Hồ Ohrid
Đô thị cổ ở Ohrid
Nhà hát cổ đại ở Ohrid
Tường thành thời La Mã
Bờ biển Ohrid
Nhà thờ Thánh Gioan Tông đồ của Chính thống giáo Macedonia tại Kaneo
Pháo đài cổ Samuel
Tu viện St Panteleimon
Nhà thờ St Sophia
Đài kỉ niệm ở Ohrid
Nhà thờ Saints Clement và Panteleimon
Yoshi

Bài này viết về nhân vật trong Nintendo. Đối với các nghĩa khác, xem Yoshi (định hướng).
| Yoshi |
| --- | --- |
Nhân vật trong Mario và Yoshi
Yoshi trong Mario Party 10
Xuất hiện lần đầu: Super Mario World (1990)
Sáng tạo bởi: Hino Shigefumi
Lồng tiếng bởi: Hori Junko (quảng cáo Yoshi's Cookie) Kathy Fitzgerald (Mario Is Missing!) Totaka Kazumi (trò chơi điện tử; 1997–nay) Andrew Sabiston (Super Mario World) Sakamoto Chika , Ōtani Ikue và Hayashi Tamayo (Super Mario World: Mario & Yoshi's Adventure Land) Frank Welker (Super Mario Bros.)
Thông tin
Họ và tên: T. Yoshisaur Munchakoopas
Giống loài: Yoshi
Yoshi là một chú khủng long hư cấu xuất hiện trong trò chơi điện tử do Nintendo phát hành. Yoshi ra mắt trong Super Mario World  (1990) trên Super Nintendo Entertainment System với tư cách là bạn phụ của Mario và Luigi. Yoshi là nhân vật chính của loạt Yoshi và là nhân vật phụ trong loạt Mario chẳng hạn như  Mario Party và Mario Kart, cũng như nhiều trò chơi thể thao Mario. Nó cũng xuất hiện như một nhân vật có thể chơi được trong loạt trò chơi đối kháng Super Smash Bros.. Yoshi là một thành viên của chủng loài cùng tên, được phân biệt với nhiều màu sắc.
Yoshi đã được đón nhận nồng nhiệt, với một số nhà phê bình lưu ý rằng nó là một trong những nhân vật dễ nhận biết nhất và là một trong những nhân vật phụ giỏi nhất trong trò chơi điện tử. Hình ảnh của Yoshi cũng xuất hiện trên một loạt sản phẩm, bao gồm cả quần áo và đồ sưu tầm.
Bối cảnh ra đời

Sau khi phát hành game Super Mario Bros. đầu tiên vào năm 1983, Nintendo đã muốn Mario có một người bạn đồng hành, nhưng không thể được vì trình độ phát triển còn hạn chế. Sự xuất hiện của Yoshi còn bắt đầu với con rồng xanh Tamagon trong một game khác được phát hành năm 1984, cả hai đều là thằn lằn xanh nở ra từ trứng và có thể ăn thịt kẻ thù bằng cái miệng lớn và cũng phát ra tiếng ồn tương tự khi chúng nở. Trong quá trình phát triển Super Mario Bros 3, Shigeru Miyamoto đã có một số bản phác thảo xung quanh bàn làm việc của mình, bao gồm hình ảnh Mario cưỡi khủng long. Takashi Tezuka, một nhà phát triển loạt game Mario, đã suy đoán rằng sở thích cưỡi khủng long của Miyamoto cũng như các chủ đề về đất nước và phương Tây ảnh hưởng đến sự sáng tạo của Yoshi. Khái niệm Mario cưỡi khủng long cũng xuất phát từ trò chơi video Excitebike của Nintendo, có hình người đi xe máy. Tezuka một lần nữa muốn có Yoshi trong Super Mario Bros 3, nhưng vẫn không thể. Ông đã thiết kế hai bộ tăng sức mạnh (bộ đồ ếch và đuôi gấu trúc) để bù đắp cho hạn chế này.
Khi hệ thống game Nintendo tốt hơn được phát hành, Miyamoto cuối cùng cũng có thể đưa Yoshi vào video game Super Mario World. Yoshi rất nổi tiếng trong lần ra mắt này, điều này khiến cho game Super Mario World 2: Yoshi's Island tập trung vào loài Yoshi.
Phiên bản của Yoshi được thấy trong Super Mario Bros. cao 0,91 mét (3,0 ft). Yoshi được thiết kế trong phim bởi Dave Nelson. Phiên bản ngoài thực (biểu diễn Yoshi giống con rối) có gần 60 mét (200 ft) cáp và hàng trăm bộ phận chuyển động bên trong nó và được điều khiển bởi nhiều con rối. Cơ thể Yoshi được điều khiển bằng cáp, còn đầu được điều khiển bằng radio. Nelson cho biết, việc biểu diễn rối rất khó khăn. Việc tạo ra Yoshi được xử lý bởi một công ty độc lập với các nhà làm phim.