stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Peperomia ainana

| Peperomia ainana> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Magnoliidae
Bộ (ordo): Piperales
Họ (familia): Piperaceae
Chi (genus): Peperomia
Loài (species): P. ainana
Danh pháp hai phần
Peperomia ainana Trel., 1936 
Peperomia ainana là một loài thực vật có hoa trong họ Hồ tiêu. Loài này được Trel. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1936.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Peperomia ainana”. Truy cập ngày 9 tháng 6 năm 2013.
Sư Lý Tật

Sư Lý Tật (chữ Hán: 摢裏疾, ?-300 TCN), tên thật là Doanh Tật (嬴疾), gọi theo thụy là Nghiêm quân (嚴君),người đời tôn xưng là Sư Lý Tử (苏丽子), là đại thần nước Tần thời Chiến Quốc trong lịch sử Trung Quốc. Ông có công lớn trong việc đưa mở rộng lãnh thổ, khuếch trương thế lực làm cho nước Tần trở thành nước lớn nhất trong số Thất hùng, mở đường cho việc thống nhất Trung Quốc của Tần Thủy Hoàng sau này.
Thân thế

Doanh Tật nguyên là con trai thứ của Tần Hiếu công, vua thứ 30 của nước Tần, em trai khác mẹ của Tần Huệ Vương, vua thứ 31 nước Tần, mẹ ông là Hàn nữ.
Không rõ Sư Lý Tật sinh năm nào, nhưng có thể đoán được rằng ông chào đời sau năm 354 TCN (năm sinh của vua anh Huệ Văn vương). Lúc đầu ông được phong ở ấp Sư Lý sau lại được phong ấp Nghiêm nên còn được gọi là Nghiêm quân. Sau ông được phong chức Thừa tướng.
Tham chiến với Tam Tấn và nước Sở

Năm 330 TCN, Sư Lý Tật đem quân đánh nước Ngụy, chiếm được Khúc Ốc.
Năm 318 TCN, ba nước Hàn, Triệu, Ngụy theo sự kêu gọi của Công Tôn Diễn tiến hành hợp tung chống Tần, tiến đến cửa Hàm Cốc thì bị Sư Lý Tật đánh phủ đầu. Vì tổ chức quân 3 nước lỏng lẻo nên không địch nổi quân Tần. Sang năm 317 TCN, Sư Lý Tật đánh bại quân Hàn, Triệu, Ngụy tại Tu Ngư, chém đầu hơn 8 vạn quân chư hầu, bắt sống tướng Ngụy là Thân Sai. Liên quân tan vỡ, bỏ chạy. Sư Lý Tật đem quân truy kích, tiến vào tận đất Quan Trạch.
Năm 314 TCN, Sư Lý Tật lại đem quân đánh nước Ngụy, đoạt đất Khúc Ốc và Tiêu Thành, đuổi dân ở Khúc Ốc về nước Ngụy. Sau đó, Sư Lý Tật lại giao chiến với nước Hàn, giết hơn 1 vạn quân Hàn và chiếm thành Nhạn Môn khiến tướng Hàn bỏ chạy. Sang năm 313 TCN, ông lại cầm quân đánh Triệu, chiếm Lận ấp của Triệu, bắt sống tướng Triệu Trang.
Năm 313 TCN, Tần và Sở xảy ra chiến tranh. Sư Lý Tật đem quân trợ giúp tướng Ngụy Chương đánh nước Sở, chiếm 600 dặm đất Hán Trung. Sở Hoài vương tức giận phát động toàn quốc cùng nhau đánh Tần. Sư Lý Tật dẫn quân ra chống quân Sở, đại thắng nước Sở ở Lam Điền. Sở Hoài vương buộc phải cầu hoà, cắt hai thành cho Tần. Do lập được chiến công phá Sở, Sư Lý Tật được vua anh phong ở đất Nghiêm.
Năm 312 TCN, Tần Huệ Văn vương cử Sư Lý Tật giúp Hàn đánh nước Tề.
Làm Thừa tướng nước Tần

Sau khi Tần Huệ Văn vương qua đời, nước Tần đuổi tướng quốc Trương Nghi về nước Ngụy, đồng thời bãi bỏ chức tướng quốc, lập ra Tả Hữu thừa tướng, phong cho Cam Mậu làm Tả thừa tướng, còn Sư Lý Tật được phong làm Hữu Thừa tướng.
Năm 310 TCN, Sư Lý Tật đem binh xa vào nhà Chu, vua Chu phải đích thân ra tiếp đón và trò chuyện cung kính với ông vì sợ thế của Tần.
Năm 308 TCN, Tần Vũ vương bàn với Cam Mậu việc đánh nhà Chu. Cam Mậu bèn khuyên Vũ vương liên kết với nước Ngụy và nước Triệu cùng đánh Hàn để thông Tam Xuyên rồi mới đánh Chu. Tần Vũ vương bèn sai Cam Mậu đến mời hai vua Ngụy, Triệu đem quân hợp sức với Tần, đánh thành Nghi Dương của Hàn. Năm tháng sau, thấy Cam Mậu vẫn chưa hạ được, Sư Lý Tật và Công tôn Thích xin Vũ vương rút quân, Tần Vũ vương bèn triệu Cam Mậu về nước, thì Cam Mậu đã chiếm Nghi Dương, chém hơn 6 vạn quân Hàn.
Năm 306 TCN, Sư Lý Tật đem quân đánh Bồ Thành nước Vệ. Vệ Tự quân nhờ Hồ Diễn tới gặp Sư Lý Tật để giảng hòa. Hồ Diễn tới gặp Sư Lý Tật, dùng lời lẽ thuyết phục ông là Vệ và Ngụy nằm gần nhau, nếu Tần chiếm Bồ Thành thì nước Vệ tất sẽ phải thần phục nước Ngụy. Nếu có nước Vệ thần phục thì nước Ngụy sẽ trở nên hùng mạnh, làm nguy hại cho Tần. Nếu quân Tần rút lui, nước Vệ sẽ thần phục Tần. Sư Lý Tật nghe theo ý Hồ Diễn, rút quân về nước.
Cùng năm 306 TCN, Tần Chiêu Tương vương mới lên ngôi, đuổi Tả thừa tướng Cam Mậu, phong Sư Lý Tật làm Tả Thừa tướng.
Năm 300 TCN, Sư Lý Tật qua đời. Ông giữ chức Hữu Thừa tướng 4 năm, Tả thừa tướng được 6 năm, được an táng ở Nam Chương. Tần Chiêu Tương vương phong cho cậu ruột là Ngụy Nhiễm lên giữ chức Tả thừa tướng.
Chú thích

↑  Sư Lý Tử, Cam Mậu liệt truyện
↑  Sử ký, Tần bản kỉ
↑  Nay thuộc phía Nam Thiểm Tây, Trung Quốc
↑  Nay thuộc tỉnh Tứ Xuyên
↑  Nay nằm ở phía nam Lâm Phần, Sơn Tây
↑  Phía tây huyện Nguyên Dương tỉnh Hà Nam, Trung Quốc
↑  Lê Đông Phương, Vương Tử Kim, sách đã dẫn, tr 63
↑  Trước nước Tần đã trả lại Khúc Ốc cho Ngụy
Leptura dimorpha

| Leptura dimorpha> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Leptura
Loài (species): L. dimorpha
Danh pháp hai phần
Leptura dimorpha Bates, 1873 
Leptura dimorpha là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Lột đồ vay tiền

Lột đồ vay tiền là hình thức vay tiền thế chấp ảnh khỏa thân hoặc video khỏa thân của người vay. Các chủ nợ bắt con nợ phải thế chấp ảnh hoặc video nếu như họ không có bất cứ tài sản nào thế chấp khi vay tiền. Với ảnh chụp khỏa thân hoặc video khỏa thân bị chủ nợ nắm giữ, con nợ buộc phải mau chóng trả nợ theo hạn định để tránh bị trừng phạt bằng tung ảnh hoặc video lên mạng xã hội. Hình thức này giống như lấy danh dự cá nhân ra thế chấp để vay tiền. Lột đồ vay tiền xuất hiện ở Việt Nam từ năm 2021, được ghi nhận là đã xuất hiện tại Trung Quốc vào năm 2016.
Mô tả

Khi cần một số tiền nhiều người sẽ đi vay, nhưng một số trong đó không có tài sản thế chấp và cũng không có khả năng nào giúp họ vay theo hình thức tín chấp từ ngân hàng, thường thì họ sẽ vay các tín dụng đen. Do không có gì làm tin, họ buộc phải cởi hết quần áo chụp ảnh khỏa thân hoặc quay lại video khỏa thân để cho chủ nợ tín dụng đen giữ làm tin. Chủ nợ sẽ giữ hình hoặc video người vay tiền không còn bất cứ quần áo nào trên người và họ phải phô ra các chỗ kín nhất trên cơ thể. Trong lúc khỏa thân họ phải cầm giấy Chứng minh nhân dân, bằng lái xe, chụp kèm, hoặc cầm các giấy tờ đó trên tay trong khi quay video khỏa thân. Họ phải nói rõ ràng trong video về tên họ, năm sinh, số CMND và nói rõ "ngày hôm nay ... tôi có vay của anh/chị ... số tiền là ... đồng". Theo mô tả từ một cô gái 18 tuổi ở Tiền Giang vay 3 triệu VND phải thế chấp các ảnh chụp ở 3 góc khác nhau và 1 đoạn phim, tất cả phải khỏa thân. Hình thức này có thể thực hiện thông qua ứng dụng trên mạng, gửi ảnh và video khỏa thân làm tin, sau đó người vay sẽ nhận được tiền. Những kẻ cho vay thường đăng tin cho vay tiền thông qua Facebook, Zalo, Telegram...
Cách thức cho vay này được xem là đơn giản, không đòi hỏi thế chấp tài sản, chỉ cần ảnh (hoặc video) là có thể vay tiền. Tuy nhiên, do hình thức vay là tín dụng đen nên rất nhiều người đã không trả lãi nổi. Nếu như con nợ không thanh toán các khoản vay, chủ nợ sẽ đe dọa và sau đó có thể sẽ tung ảnh và video đó lên trên mạng xã hội để làm nhục. Trong các trường hợp mà con nợ không trả tiền, hậu quả sẽ nặng nề không chỉ cho danh dự, nhân phẩm của họ mà còn ảnh hưởng tới người thân trong gia đình. Nhiều trường hợp không chỉ hình ảnh hay giấy tờ kèm theo của người vay mà còn có ảnh chụp của người thân, bạn bè của họ cũng bị tung lên mạng xã hội. Đi kèm có thể là đường link Facebook cá nhân, hộ chiếu, số điện thoại... Ngoài ra, chủ nợ sẽ phao tin để làm nhục con nợ bị các bệnh giang mai, HIV, lậu, sùi mào gà... Tất cả hành động có tính "uy hiếp tinh thần" này buộc con nợ phải mau chóng trả tiền nợ, khi nợ trả xong chủ nợ sẽ tháo gỡ các hình ảnh, video và xóa hết các tin đồn mà họ đã đăng tải.
Hậu quả

Báo Dân trí
Các chủ nợ thường lợi dụng lợi thế trong việc họ đang nắm giữ ảnh, video người vay tiền để vi phạm các thỏa thuận vay như đòi tiền chưa tới hạn định hoặc bày vẽ các khoản lãi nặng nề vô lý. Một cô gái 20 tuổi tại Thành phố Hồ Chí Minh vay tiền theo hình thức này cho biết cô bị đòi tiền vào ngày thứ 20 trong khi hạn định là 24 ngày; một người vay tiền 26 tuổi ở Cà Mau vay 30 triệu VND nhưng buộc phải trả 80 triệu VND. Khi các khoản nợ được thanh toán khá nhiều trường hợp bị yêu sách đi kèm là đến khách sạn quan hệ tình dục; ngoài ra, cũng không có gì đảm bảo về các cam kết của chủ nợ sẽ xóa hết hình ảnh (hay video) khỏa thân của người vay.
Hình ảnh nhạy cảm bị nắm giữ và bị đe dọa tung ra khiến người vay nợ chịu đựng áp lực nặng nề từ chủ nợ. Khi chúng bị tung lên mạng người vay tiền sống trong sợ hãi, căng thẳng, nhục nhã và tủi hờn. Các nạn nhân là nữ thường chọn lựa im lặng, chịu đựng. Các chủ nợ thường có hành vi khủng bố tinh thần bằng chửi bới và đe dọa qua điện thoại trước khi họ thật sự tung ảnh, video khỏa thân người vay cho người thân xem, cũng như tung lên mạng xã hội.
Hầu hết những người vay tiền là nạn nhân của hình thức lột đồ vay tiền không trình báo với pháp luật, theo một cô gái ở Thanh Hóa: "Không thể nào nói ra. Vì quá xấu hổ và nhục nhã. Không thể nói cho bạn thân nghe. Càng không thể tâm sự với gia đình. Và chẳng dám báo công an". Những người vay tiền thường sợ bị trả thù, bị mất mặt với gia đình, xã hội. Các khoản nợ với lãi suất cao khiến con nợ trong vòng lẩn quẩn, bế tắc để giải quyết chúng. Một bộ phận người vay tiền là các cô gái hành nghề mại dâm, do không trả nổi các khoản nợ từ hình thức này họ bị chủ nợ ép buộc bán dâm liên tục để lấy tiền trả nợ; ngoài ra cũng có nhiều người khác bị ép buộc vào con đường hành nghề mại dâm. Đại tá Nguyễn Thành Long, Trưởng Công an quận Nam Từ Liêm tại Hà Nội khi so sánh hình thức này với kiểu đòi nợ thông thường đã gọi đó là "thủ đoạn tinh vi hơn, tàn nhẫn hơn".
Pháp lý

Điều 468 Bộ luật dân sự năm 2015 quy định: "Lãi suất vay do các bên thỏa thuận. Trường hợp các bên có thỏa thuận về lãi suất thì lãi suất theo thỏa thuận không được vượt quá 20%/năm của khoản tiền vay, trừ trường hợp luật khác có liên quan quy định khác."
Điều 201 Bộ luật hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017 quy định Tội cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự. Theo đó, "người nào trong giao dịch dân sự mà cho vay với lãi suất gấp 5 lần trở lên của mức lãi suất cao nhất quy định trong Bộ luật Dân sự, thu lợi bất chính từ 30.000.000 đồng đến dưới 100.000.000 đồng hoặc đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm".
Hình thức cho vay này tính lãi suất cao gấp 5 lần quy định của pháp luật Việt Nam, lên đến 20%/tháng; được tính là tội cho vay nặng lãi theo pháp luật hình sự.
Theo Luật sư Nguyễn Quang Hùng thì ảnh, video clip khoả thân, tài khoản iCloud, danh bạ... là thông tin cá nhân thuộc về quyền nhân thân chứ không phải quan hệ tài sản. Do đó dùng chúng để đảm bảo cho một khoản vay được xem là không hợp pháp.
Vào tháng 10 năm 2021, tại Hà Nội, công an đã triệt phá một đường dây cho vay theo hình thức này với hơn 1.000 người vay liên quan. Số tiền vay chỉ 10 đến 15 triệu nhưng họ phải trả lãi từ 30 đến 50%/tháng. Cùng thời gian, công an Quảng Bình bắt giữ một đường dây cho vay tiền theo hình thức này với lãi suất 365%/năm. Tại Thành phố Hồ Chí Minh trong đầu năm 2021, công an đã triệt phá một đường dây cho vay như thế với lãi suất 20 đến 40%/tháng.
Bắc Ngụy Minh Nguyên Đế

Bắc Ngụy Minh Nguyên Đế (chữ Hán: 北魏明元帝; 392–423), tên húy là Thác Bạt Tự (拓拔嗣), là hoàng đế thứ hai của triều đại Bắc Ngụy trong lịch sử Trung Quốc. Ông là con trai cả của hoàng đế khai quốc Đạo Vũ Đế. Dưới thời trị vì của ông, lãnh thổ Bắc Ngụy đã không được mở rộng nhiều như dưới thời trị vì của cha ông hoặc của con trai Thái Vũ Đế, song ông đã giúp Bắc Ngụy trở thành một nhà nước ổn định ở phía bắc Trung Quốc, và khởi đầu cho truyền thống họp mặt với các triều thần quan trọng để lắng nghe lời khuyên của họ và đưa ra quyết định cuối cùng. Ông thường được các sử gia coi là một người cai trị thông minh và có óc phân tích.
Đầu đời

Thác Bạt Tự sinh năm 392, tức sau khi cha Thác Bạt Khuê lập ra Bắc Ngụy vào năm 386 song trước thời điểm Thác Bạt Khuê chinh phục hầu hết lãnh thổ của kình địch Hậu Yên và xưng đế vào năm 399. Mẹ của ông là một thê thiếp được Thác Bạt Khuê sủng ái, Lưu thị, bà là con gái của tộc trưởng Hung Nô Lưu Đầu Quyến (劉頭眷). Ông sinh ra tại kinh đô Vân Trung (雲中, nay thuộc Hohhot, Nội Mông). Thác Bạt Tự là con trai cả của Thác Bạt Khuê, và Thác Bạt Khuê được thuật lại là rất vui mừng trước việc này và đã cho đại xá.
Khi Thác Bạt Tự trưởng thành, ông là một chàng trai trẻ sáng suốt và có lòng tốt, tất cả các hành động của ông đều không phạm phép tắc. Ngược lại, em trai Thác Bạt Thiệu (拓拔紹) của ông lại là một thiếu niên phù phiếm và hung bạo, Thiệu thường bị phụ hoàng trừng phạt, và Thác Bạt Tự đã có gắng uốn nắn hành vi của em trai bằng những lời trách mắng, song điều này lại khiến cho Thác Bạt Thiệu tức giận ông. Năm 403, Thác Bạt Khuê sau khi xưng đế đã phong cho Thác Bạt Tự là Tề vương. Năm 409, Đạo Vũ Đế đã có ý định lập Thác Bạt Tự làm thái tử, song do truyền thống của bộ lạc Thác Bạt có quy định rằng mẹ của người thừa kế sẽ phải chết, Đạo Vũ Đế đã buộc Lưu thị phải tự sát. Đạo Vũ Đế đã triệu Thác Bạt Tự đến và giải thích rằng truyền thống này cũng giống với việc Hán Vũ Đế buộc người thiếp được mình sủng ái là Triệu thị (mẹ của Hán Chiêu Đế) phải chết, lý do đều là để tránh ảnh hưởng quá lớn của ngoại thích đối với một hoàng đế trẻ tuổi. Sau khi Thác Bạt Tự dời khỏi chỗ cha, vì có nhiều tình cảm với mẹ nên ông đã than khóc rất nhiều. Khi nghe được tin, Đạo Vũ Đế đã lại triệu ông vào cung, song do Đạo Vũ Đế vào cuối thời trị vì của mình có xu hướng hoang tưởng và bạo lực rất lớn, các hầu cận của tân thái tử đã đề nghị rằng ông không nên vào cung mà hãy đi ở ẩn tại vùng thôn quê. Thác Bạt Tự đã chấp thuận và làm theo, ông đã chạy khỏi tân đô Bình Thành.
Trong khi đó, Đạo Vũ Đế đã mâu thuẫn với Hạ Lan phu nhân về những tội của con trai Thác Bạt Thiệu nên đã giam cầm và lên kế hoạch giết bà. Hạ Lan phu nhân đã bí mật gửi một tin nhắn cho con trai, bảo Thiệu hãy đến cứu bà. Đáp lại, Thác Bạt Thiệu đã ám sát Đạo Vũ Đế và cố đoạt lấy ngôi vị hoàng đế, ông ta cũng cố gắng nắm lấy quân đội. Thác Bạt Tự hay tin trong cung, đã trở về Bình Thành song lại ẩn thân, cố gắng dần tập hợp những người ủng hộ. Thác Bạt Thiệu đã cố gắng tìm kiếm để trừ khử ông, song các cận binh hoàng cung đã dần quay sang phía Thác Bạt Tự, và họ đã bắt giữ Thác Bạt Thiệu và giải đến chỗ Thác Bạt Tự. Thác Bạt Tự quyết định xử tử Thác Bạt Thiệu, Hạ Lan phu nhân và các cộng sự của Thác Bạt Thiệu. Thác Bạt Tự sau đó lên ngôi hoàng đế.
Thời kỳ đầu trị vì

Minh Nguyên Đế đối lập với phong cách cai trị độc đoán của cha, ông đã lập ra một hội đồng gồm tám triều thần để cố vấn cho mình trong tất cả các vấn đề quan trọng. Hội đồng chủ yếu là những người Tiên Ti đến từ bộ lạc Thác Bạt, song cũng có người Hán và các sắc tộc khác. Điều này đã trở thành một truyền thống của những người kế vị ngai vàng Bắc Ngụy sau này. Tuy nhiên, trong khi khoan dung hơn cha của mình, ông cũng không tha thứ cho các hành vi sai trái của một số quân sư. Ví dụ, vào năm 413, một trong số các quân sư chủ chốt là Thác Bạt Khuất (拓拔屈), đã đại bại dưới tay quân Hạ trong một trận chiến, và sau đó, khi bại giáng làm thứ sử Tĩnh Châu (并州, nay là trung bộ và nam bộ Sơn Tây) thì lại lơ là nhiệm vụ, và Minh Nguyên Đế đã cho xử tử Khuất.
Năm 410, Minh Nguyên Đế cử một trong số các quân sư của mình là Nam Bình công Bạt Bạt Tung (拔拔嵩) đi đánh Nhu Nhiên, và khi Bạt Bạt Tung bị quân Nhu Nhiên bao vây, Minh Nguyên Đế đã đích thân dẫn quân đi giải vây cho Bạt Bạt. Những năm sau đó, ông thường dời khỏi kinh đô Bình Thành để kiểm tra khả năng phòng thủ ở các mặt phía bắc (với Nhu Nhiên) và phía đông (với Bắc Yên), để chắc chắn rằng đất nước của ông có thể chống lại được kẻ thù. Ông cũng thường cử quân lính đi bình định các bộ lạc nổi loạn.
Thời kỳ trị vì cuối

Năm 418, Minh Nguyên Đế mở một chiến dịch tấn công Bắc Yên và bao vây kinh thành Hòa Long (和龍, nay thuộc Cẩm Châu, Liêu Ninh) của nước này, song đã không thể chiếm được thành và buộc phải rút quân.
Năm 422, Minh Nguyên Đế bị ốm nặng, rõ ràng là do thuốc của các nhà giả kim thuật đưa cho ông để nhằm "kéo dài tuổi thọ". Ông đã tham khảo ý kiến của Thôi Hạo về những gì mình sẽ phải làm để chuẩn bị cho các sự kiện sau khi qua đời. Thôi Hạo đã dự đoán rằng ông sẽ phục hồi, song khuyên ông hãy lập người con trai cả là Thác Bạt Đảo làm thái tử, và sau đó chuyển giao một số quyền lực cho thái tử. Bạt Bạt Tung cũng chấp thuận, nên Minh Nguyên Đế đã lập Thác Bạt Đảo làm thái tử, và thậm chí còn cho thái tử cai trị như một hoàng đế thứ hai. Ông cũng ủy thác cho các quân sư chủ chốt gồm Bạt Bạt Tung, Thôi Hạo, Đạt Hề Cân, An Trì Đồng (安遲同), Khâu Mục Lăng Quan (丘穆陵觀), và Khâu Đôn Đôi (丘敦堆) làm các quân sư cho thái tử. Từ thời điểm này trở đi, hầu hết các vấn đề, đặc biệt là đối nội, đều do Thái tử quản lý, còn bản thân Minh Nguyên Đế chỉ quyết định các vấn đề quan trọng.
Đến năm 422, sau khi hay tin về cái chết của Lưu Dụ (Lưu Dụ đã đoạt lấy ngai vàng Đông Tấn vào năm 420 và lập ra triều đại Lưu Tống), Minh Nguyên Đế đã đoạn tuyệt quan hệ với Lưu Tống và triệu tập hội đồng các quân sư, thông báo cho họ rằng ông có kế hoạch tấn công và chiếm lấy ba trọng thành ở phía nam Hoàng Hà từ tay Lưu Tống, gồm: Lạc Dương, Hổ Lao, và Hoạt Đài. Thôi Hạo đã phản đối hành động này, nên Minh Nguyên Đế đã ủy thác cho Đạt Hề Cân làm chỉ huy đội quân tiến đánh Lưu Tống.
Đạt Hề Cân đầu tiên cho quân bao vây Hoạt Đài, song sau đó đã không thể nhanh chóng chiếm được thành, Minh Nguyên Đế đã đích thân dẫn quân tiến về phía nam để trợ giúp cho Đạt Hề. Ông cũng lệnh cho thái tử Đảo dẫn một đội quân đến vùng biên giới phía bắc nhằm chống lại một cuộc tấn công của Nhu Nhiên. Hoạt Đài sau đó thất thủ, và Đạt Hề Cân tiến gần đến Hổ Lao và Lạc Dương. Trong lúc này, Minh Nguyên Đế cũng cử các tướng Nga Thanh (娥清), Lư Đại Phì (閭大肥), Phổ Cơ (普幾), và Ất Chiên Kiến (乙旃建) tiến về phía đông, chiếm được một vài quận ở tây bộ Sơn Đông ngày nay. Tuy nhiên, trong khi các thành khác tại Thanh Châu (青州, nay là trung bộ và đông bộ Sơn Đông) thất thủ, quân Bắc Ngụy đã không thể chiếm được đô phủ của Thanh Châu, tức Đông Dương (東陽, nay thuộc Thanh Châu, Sơn Đông), và cuối cùng đã buộc phải rút lui sau khi đã cạn nguồn lương thảo và một phần lớn binh sĩ bị ốm. Quân Bắc Ngụy cũng sa lầy khi bao vây Hổ Lao, nơi này được Đông Tấn giao cho Mao Đức Tổ (毛德祖) phòng thủ, song lại chiếm được Lạc Dương và Hứa Xương (許昌, nay thuộc Hứa Xương, Hà Nam) vào mùa xuân năm 423, cắt đứt đường tiếp viện của Đông Tấn với Hổ Lao. Đến mùa hè năm 423, Hổ Lao thất thủ. Chiến dịch sau đó đã dừng lại, Bắc Ngụy đã kiểm soát phần lớn Hà Nam và tây bộ Sơn Đông hiện nay.
Năm 423, Minh Nguyên Đế cũng bắt đầu một kế hoạch xây dựng lớn, đó là xây một thành lũy tại vùng biên giới phía bắc để phòng thủ trước các cuộc tấn công của Nhu Nhiên.
Vào mùa đông năm 423, Minh Nguyên Đế qua đời. Thái tử Đảo lên ngôi, tức Thái Vũ Đế.
Chú thích

Ngụy thư, quyển 3.
Bắc sử, quyển 1.
Tư trị thông giám, các quyển 113, 115, 116, 117, 118, 119.
| x t sVua Bắc Ngụy |
| --- | --- |
Đạo Vũ Đế  •  Minh Nguyên Đế  •  Thái Vũ Đế  •  Nam An Vương  •  Văn Thành Đế  •  Hiến Văn Đế  •  Hiếu Văn Đế  •  Tuyên Vũ Đế  •  Hiếu Minh Đế  •  Thương Đế  •  Ấu Chủ  •  Hiếu Trang Đế  •  Trường Quảng Vương  •  Tiết Mẫn Đế  •  An Định Vương  •  Hiếu Vũ Đế
   Nam Bắc triều  •  Bắc Ngụy  •  Đông Ngụy  •  Tây Ngụy  •  Bắc Tề  •  Bắc Chu  •  Lưu Tống  •  Nam Tề  •  Lương  •  Trần
HMS Scylla

Năm tàu chiến của Hải quân Hoàng gia Anh từng được đặt cái tên HMS Scylla, theo tên con thủy quái Scylla trong Thần thoại Hy Lạp:
HMS Scylla (1809) là một tàu xà-lúp brigantine 18 khẩu pháo hạ thủy năm 1809 và bị bán để tháo dỡ năm 1846
HMS Scylla (1856) là một tàu corvette gỗ hạ thủy năm 1856 và bị bán để tháo dỡ năm 1882.
HMS Scylla (1891) là một tàu tuần dương bảo vệ lớp Apollo phục vụ từ năm 1891 đến năm 1914
HMS Scylla (98) là một tàu tuần dương hạng nhẹ lớp Dido hạ thủy năm 1940, bị hư hại nặng bởi thủy lôi năm 1944 và bị tháo dỡ năm 1950
HMS Scylla (F71) là một tàu frigate lớp Leander phục vụ từ năm 1970 đến năm 1993 và bị đánh chìm như một dãi san hô nhân tạo vào năm 2004
Livezi

Livezi có thể là một số địa danh ở România:
Livezi, xã ở Bacău
Livezi, xã ở Vâlcea
Mecodina striata

| Mecodina striata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Chi (genus): Mecodina
Loài (species): M. striata
Danh pháp hai phần
Mecodina striata Hampson, 1926 
Mecodina striata là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Lastrea blumei

| Lastrea blumei> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Pteridophyta
Lớp (class): Polypodiopsida
Bộ (ordo): Polypodiales
Họ (familia): Dryopteridaceae
Chi (genus): Lastrea
Loài (species): L. blumei
Danh pháp hai phần
Lastrea blumei T. Moore, 1858 
Lastrea blumei là một loài dương xỉ trong họ Dryopteridaceae. Loài này được T. Moore mô tả khoa học đầu tiên năm 1858.
Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Lastrea blumei”. Truy cập ngày 28 tháng 5 năm 2014.
Pterophorus ischnodactyla

| Pterophorus ischnodactyla> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Pterophoridae
Chi (genus): Pterophorus
Loài (species): P. ischnodactyla
Danh pháp hai phần
Pterophorus ischnodactyla (Treitschke, 1833) 
Danh pháp đồng nghĩa
 Alucita ischnodactyla Treitschke, 1833  Aciptilia actinodactyla Chrétien, 1891  Aciptilia eburnella Amsel, 1968 
Pterophorus ischnodactyla là một loài bướm đêm thuộc họ Pterophoridae. Nó được tìm thấy ở Nam Phi, Bahrain, Oman, Yemen, Iraq, Israel, Liban, Syria, Thổ Nhĩ Kỳ, Pakistan, Mông Cổ, Libya, Algérie, Ukraina và miền nam châu Âu.
Ấu trùng ăn Convolvulus cantabrica.
Chú thích

↑  Afro Moths
Corybas orbiculatus

| Corybas orbiculatus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Chi (genus): Corybas
Loài (species): C. orbiculatus
Danh pháp hai phần
Corybas orbiculatus (Colenso) L.B.Moore 
Corybas orbiculatus là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được (Colenso) L.B.Moore mô tả khoa học đầu tiên năm 1970.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Corybas orbiculatus”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Polhillia involucratum

| Polhillia involucratum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Fabales
Họ (familia): Fabaceae
Chi (genus): Polhillia
Loài (species): P. involucratum
Danh pháp hai phần
Polhillia involucratum (Thunb.) B.-E.van Wyk & A.L.Sch 
Polhillia involucratum là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được (Thunb.) B.-E.van Wyk & A.L.Sch miêu tả khoa học đầu tiên.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Polhillia involucratum”. Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2013.