stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Paris
Paris với văn hóa và nghệ thuật > Paris với hội họa và điêu khắc

Là thành phố quan trọng bậc nhất của hội họa, Paris không chỉ là nơi khai sinh của những trường phái Ấn tượng, Lập thể... mà nó còn là đề tài của nhiều họa sĩ. Cho tới Chiến tranh tôn giáo vào cuối thế kỷ 16, không thấy tác phẩm nào thực sự về Paris. Dưới thời Henri IV và Louis XIII, thành phố được Jacques Callot cùng các họa sĩ Hà Lan De Verwer và Zeeman thể hiện trên tranh, đặc biệt là hai bên bờ sông Seine. Cung điện Louvre cũng trở thành một đề tài rất được ưa thích vào thế kỷ 17.
Phải đến thế kỷ 19, đời sống thường nhật của Paris mới thu hút các họa sĩ. Jean-Baptiste Camille Corot dựng giá vẽ bên bờ sông Seine; Claude Monet tái hiện không khí mờ hơi nước của nhà ga Saint-Lazare; Auguste Renoir miêu tả cuộc sống khu phố Montmartre với các quán Moulin de la galette, Moulin Rouge; Camille Pissarro vẽ cầu Pont Neuf và Alfred Sisley với cảnh đảo Île Saint-Louis. Tiếp đó, vào cuối thế kỷ, Georges Seurat, Paul Gauguin, Paul Cézanne và Van Gogh tiếp tục tái hiện Paris trong các tác phẩm của mình. Còn Toulouse-Lautrec bị thu hút bởi các quán cabaret của thành phố.
Vào thế kỷ 20, Albert Marquet và Maurice Utrillo vẽ những khu phố ít may mắn của Paris. Henri Matisse, Maurice de Vlaminck và André Derain làm việc trong tòa nhà Bateau-Lavoir ở Montmartre, còn Fernand Léger, Amedeo Modigliani, Marc Chagall, Ossip Zadkine và Chaïm Soutine sáng tác trong xưởng vẽ La Ruche ở Montparnasse. Đó chính là thời kỳ hoàng kim của trường phái Paris.
Về điêu khắc, ở Paris thế kỷ 19 có thể kể tới François Rude với bức phù điêu La Marseillaise trên Khải Hoàn Môn, hay Jean-Baptiste Carpeaux với đài phun nước tại Đài thiên văn. Tiếp đó, vô số các nghệ sĩ danh tiếng với những tác phẩm của mình đã trang hoàng cho Paris: Auguste Rodin, Aimé-Jules Dalou tại vườn Luxembourg và quảng trường Nation, Antoine Bourdelle ở Palais de Tokyo, Aristide Maillol ở vườn Tuileries và Paul Landowski với tượng Thánh Geneviève ở cầu Tournelle. Tân nghệ thuật cũng trang trí cho một số lối vào tàu điện ngầm của Paris nhờ Hector Guimard. Nghệ thuật đương đại hiện diện ở Palais-Royal với các cây cột của nhà điêu khắc Daniel Buren hay ở Trung tâm Pompidou với đài phun nước Stravinski của Jean Tinguely và Niki de Saint Phalle.
Paris với văn hóa và nghệ thuật > Paris với âm nhạc

Truyền thống âm nhạc ở Paris bắt từ thời Phục Hưng. Cuối thế kỷ 12 trường phái âm nhạc đa âm điệu Notre-Dame ra đời. Dưới thời François I, công nghệ in ấn mới xuất hiện đã giúp các ca khúc trở nên phổ biến. Thời Louis XIV, nhiều vở opera lớn được giới thiệu ở Paris. Nhạc sĩ gốc Ý Jean-Baptiste Lully tới sống tại Paris và trở thành người phục trách âm nhạc của triều đình. Các vở ba lê của Lully được trình diễn tại cung điện Louvre từ năm 1655. Thế kỷ 18, Jean-Philippe Rameau làm nổi bật vai trò của dàn nhạc trong các vở opera-ba lê. Lịch sử Pháp cũng ảnh hưởng tới âm nhạc của Paris. Nhiều bài hát đại chúng được sáng tác trong thời kỳ Cách mạng Pháp, như Carmagnole trở thành ca khúc biểu tượng cho những người cách mạng vào năm 1792. Vào thế kỷ 19, Paris trở thành thủ đô của âm nhạc, các nghệ sĩ nổi tiếng nước ngoài đã tìm tới đây. Âm nhạc tiến đến Chủ nghĩa lãng mạn với những nhạc sĩ như Frédéric Chopin, Hector Berlioz hay Charles Gounod.
Âm nhạc cho khiêu vũ của Paris trong thế kỷ 19 nổi tiếng khắp thế giới. Được chơi ở các lễ hội Carnaval Paris, nó còn ảnh hưởng đến âm nhạc truyền thống và các cả nhạc sĩ nước ngoài. Trong số đó có thể kể đến nhạc sĩ người Áo Johann Strauss I, người đã tới Pháp vào 1837. Sau năm 1870, Paul Dukas, Camille Saint-Saëns hay Georges Bizet đã làm nước Pháp trở thành bậc thầy của âm nhạc ba lê. Những cá tính dân tộc trong âm nhạc trở lại với Maurice Ravel và Claude Debussy - các nhạc sĩ ấn tượng. Cuối thế kỷ 19 cũng là thời kỳ của các ca sĩ ứng tác và quán cabaret Le Chat noir ở Montmartre là một địa điểm biểu tượng. Đầu thập niên 1880, " la divine " Sarah Bernhardt, người được xem như nữ nghệ sĩ nổi tiếng bậc nhất trong lịch sử nghệ thuật, đã từ Paris đi lưu diễn khắp thế giới, tại Luân Đôn, Hoa Kỳ và Nga.
Trong Thế kỷ 20, những bài hát của Édith Piaf - người mang biệt danh " cô bé của Paris " - và cả Maurice Chevalier trở thành các ca khúc phổ biến ở Paris và còn được biết đến trên toàn thế giới. Nền ca nhạc Pháp còn rất nhiều những bài hát về Paris.
Paris với văn hóa và nghệ thuật > Paris với điện ảnh

Với các công trình nổi tiếng và sự lãng mạn, Paris là một trong những thành phố được đưa lên màn ảnh nhiều nhất. Ngoài các bộ phim quan trọng của điện ảnh Pháp, những đạo diễn thế giới cũng chọn Paris làm bối cảnh cho những tác phẩm của mình.
Trong danh sách dài những bộ phim Pháp quay ở đây, có thể kể đến một vài tác phẩm lớn đã trở thành kinh điển. Hôtel du Nord (1938) là khung cảnh cho lời thoại nổi tiếng của Arletty: " Atmosphère, atmosphère, est-ce que j'ai une gueule d'atmosphère? ". Tuy bộ phim được thực hiện trong trường quay, nhưng khách sạn nhỏ bên con kênh Saint-Martin vẫn trở thành địa điểm yêu thích của những khán giả điện ảnh. La Traversée de Paris (1956) cùng Le Dernier Métro (1980) gợi lại những hiện thực về thời gian thành phố bị Đức Quốc xã chiếm đóng năm 1943, và Paris brûle t-il? (1966) về giải phóng Paris vào tháng 8 năm 1944. Đầu thập niên 2000, Le Fabuleux Destin d'Amélie Poulain (2001) là câu quận hoang tưởng trong một Paris huyền thoại và vĩnh hằng. Bộ phim này giành được những thành công quốc tế và khiến nhiều người yêu điện ảnh tới Montmartre để tìm kiếm những địa điểm tượng trưng của các cảnh quay.
Điện ảnh thế giới cũng ghi dấu ấn với những bộ phim về Paris. Năm 1951, bộ phim ca nhạc An American in Paris, nói về một họa sĩ trẻ ở Paris, đã thành công rực rỡ, đạt giải Oscar cho phim hay nhất. Năm 1957, Tình yêu ban chiều (Love in the Afternoon) mở đầu với những cảnh Paris tràn ngập các đôi yêu đương và Audrey Hepburn gặp gỡ Gary Cooper tại khách sạn Ritz. Trong Last Tango in Paris năm 1972, Marlon Brando trong vai một người đàn ông trung niên gặp cô gái trẻ Maria Schneider tại một căn phòng sang trọng ở quận 16. Cuối thế kỷ 20 là bộ phim ca nhạc Everyone Says I Love You (1996) của đạo diễn Woody Allen.
Đầu những năm 2000, trong Moulin Rouge! (2001), Nicole Kidman vào vai cô ca sĩ Satine của quán Moulin Rouge yêu chàng nhà văn Christian do Ewan McGregor diễn. Năm 2004, Bóng ma trong nhà hát (The Phantom of the Opera) chuyển thể từ tiểu thuyết của Gaston Leroux lại giới thiệu một Paris của âm nhạc và sân khấu thời Belle Époque. Da Vinci code (2006) tiếp tục chọn Paris làm bối cảnh cho bộ phim. Mới nhất năm 2007, với vị trí kinh đô của ẩm thực, Paris lại xuất hiện trong bộ phim hoạt hình Mỹ Chú chuột đầu bếp (Ratatouille). Không chỉ những tác phẩm lãng mạn, cảnh Paris với tháp Eiffel bị phá hủy thường xuyên được sử dụng trong các phim khoa học viễn tưởng.
Bên cạnh điện ảnh, các công trình nổi tiếng và đời sống thường nhật của Paris là đề tài sáng tác của nhiều nhiếp ảnh gia danh tiếng. Bắt đầu từ Eugène Atget ở cuối thế kỷ 19, tiếp đó tới Robert Doisneau giữa thế kỷ 20, người đã chụp vô số các bức ảnh về Paris, trong đó nổi tiếng hơn cả là Le Baiser de l'Hôtel de Ville (Nụ hôn trước tòa thị chính).
Thành phố kết nghĩa

Từ năm 1956, Paris trở thành thành phố sinh đôi cùng với duy nhất Roma của Ý:
Tiếng Pháp: " Seule Paris est digne de Rome; seule Rome est digne de Paris "
Tiếng Ý:      " Solo Parigi è degna di Roma; solo Roma è degna di Parigi "
Có nghĩa:    " Duy nhất Paris xứng với Roma; duy nhất Roma xứng với Paris "
| --- | --- |
:  1956:  Roma
Ngoài ra Paris còn có nhiều thành phố kết nghĩa khác:
Algiers, 2003
Amman, 1987
Amsterdam, 2013
Athens, 2000
Beijing, 1997
Beirut, 1992
Berlin, 1987
Brazzaville, 2015
Buenos Aires, 1999
Cairo, 1985
Casablanca, 2004
Chicago, 1996
Copenhagen, 2005
Senegal, 2011
Doha, 2010
Geneva, 2002
Istanbul, 2009
Jakarta, 1995
Jericho, 2009
Kinshasa, 2014
Kyoto, 1958
Lisboa, 1998
London, 2001
Madrid, 2000
Thành phố Mexico, 1999
Montevideo, 2013
Montreal, 2006
Moskva, 1992
Phnôm Pênh, 2007
Porto Alegre, 2001
Prague, 1997
Thành phố Quebec, 1996
Rabat, 2004
Ramallah, 2011
Rio de Janeiro, 2009
Riyadh, 1997
Saint Petersburg, 1997
Sanaa, 1987
San Francisco, 1996
Santiago, 1997
São Paulo, 2004
Seoul, 1991
Sofia, 1998
Sydney, 1998
Tbilisi, 1997
Tel Aviv, 2010
Tokyo, 1982
Tunis, 2004
Warsaw, 1999
Washington, D.C., 2000
Yerevan, 1998
Dịu Hương

| Dịu Hương |
| --- | --- |

Thông tin cá nhân
Sinh: 
Tên khai sinh: Trần Thị Dịu
Ngày sinh: (1919-10-21)21 tháng 10, 1919
Nơi sinh: Bình Lục, Hà Nam
 
Mất: 1994 (74–75 tuổi)
Giới tính: nữ
Quốc tịch:  Việt Nam
Nghề nghiệp: Diễn viên sân khấu
Lĩnh vực: Chèo
Danh hiệu: Nghệ sĩ nhân dân (1984)

Sự nghiệp nghệ thuật
Nghệ danh: Dịu Hương
Giải thưởng: Nghệ sĩ nhân dân
 
 
x • t • 
Dịu Hương (21 tháng 10 năm 1919 – 1994) tên thật Trần Thị Dịu, là nghệ sĩ chèo người Việt Nam, bà được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ nhân dân.
Bà sinh ngày 21 tháng 10 năm 1919 tại Bình Lục, Hà Nam, trong một gia đình có truyền thống hát chèo. Năm 1926, khi rạp Quảng Lạc ở Hà Nội mở một lớp tuyển trẻ em vào học Tuồng, bà được mẹ đưa lên thi. Bà trúng tuyển và theo học, nhưng do hoàn cảnh khó khăn nên phải vừa đi học vừa đi làm thuê cho nên sau 3 năm vẫn chưa diễn được vai nào trọn vẹn. Bà trở về quê sau đó.
Năm 1933, bà lên Hải Phòng, trúng tuyển vào học ở rạp tuồng Lạc Mộng Đài. Năm 15 tuổi, bà bắt đầu diễn tuồng và để lại ấn tượng thành công qua những vai Lã Bố, Triệu Tử Long. Năm 1940, bà tham gia gánh hát Đồng Tâm do Hoa Tâm làm chủ gánh. Năm 1944, bà hát ở rạp Hiệp Thành. Bà vừa diễn chèo, vừa diễn tuồng, đồng thời học hỏi thêm nhiều từ các nghệ nhân.
Sau Cách mạng tháng 8, bà tham gia tản cư. Năm 1952, bà gia nhập Đoàn Văn công Nhân dân Trung ương, cùng tổ chèo với vợ chồng nghệ nhân Năm Ngũ, Năm Hảo ... (sau còn có thêm Cả Tam). Ở đây bà còn tham gia giảng dạy hát chèo, hát dân ca cho nhiều nghệ sĩ như Thương Huyền, Song Kim, Mai Khanh... Năm 1955, bà biểu diễn tại Tiệp Khắc và được Huy hiệu Anh hùng Za-Nô-Xích. Sau đó bà còn biểu diễn ở Trung Quốc, Mông Cổ và nhiều nước khác.
Năm 1957, với sự giúp đỡ của Đoàn chèo Cổ Phong và Ban nghiên cứu chèo, bà đóng thành công trích đoạn Suý Vân giả dại trong Kim Nham. Ở đây bà đã có nhiều sáng tạo trong hát, múa, đạo cụ, ghi đậm dấu ấn. Hai trích đoạn Suý Vân giả dại và Thị Màu lên chùa mà bà đóng đã trở thành mấu mực với nhiều thế hệ diễn viên sau này.
Năm 1959, do sức khoẻ không tốt, bà chuyển sang giảng dạy và nghiên cứu chèo. Năm 1967, bà giảng dạy tại Trường Nghệ thuật Sân khấu, đào tạo nhiều thế hệ diễn viên cho đến khi nghỉ hưu năm 1976.
Nghệ sĩ Dịu Hương là nghệ nhân có nhiều đóng góp và sáng tạo cho sân khấu chèo hiện đại. Bà được trao tặng danh hiệu Nghệ sĩ nhân dân đợt 1 (1984) và Huy hiệu Hồ Chí Minh. Con dâu bà là Nhà giáo ưu tú Thanh Tuyết, cũng là một diễn viên chèo , bà là người con quê Kinh Bắc ( Bắc Ninh)
Chú thích

↑  Đôi lời về vai mẫu chèo truyền thống
Uraecha curta

| Uraecha curta> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Uraecha
Loài (species): U. curta
Danh pháp hai phần
Uraecha curta Breuning, 1957 
Uraecha curta là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Grevillea anethifolia

| Grevillea anethifolia |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Proteales
Họ (familia): Proteaceae
Chi (genus): Grevillea
Loài (species): G. anethifolia
Danh pháp hai phần
Grevillea anethifolia R.Br., 1830 
Grevillea anethifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Quắn hoa. Loài này được R.Br. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1830.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Grevillea anethifolia”. Truy cập ngày 25 tháng 6 năm 2013.
Phú Sĩ

Núi lửa tại các tỉnh Yamanashi và Shizuoka, Nhật BảnBản mẫu:SHORTDESC:Núi lửa tại các tỉnh Yamanashi và Shizuoka, Nhật Bản
"Fujiyama" đổi hướng tới đây. Đối với Fujiyama (định hướng), xem tên sử dụng khác.
| Núi Phú Sĩ |
| --- | --- |
Núi Phú Sĩ tháng 2 năm 2019
Phần lồi: 3.776 m (12.388 ft) Xếp thứ 35
Phiên âm IPA: [ɸɯꜜdʑisaɴ]
Vị trí
Núi Phú SĩXem bản đồ Nhật BảnNúi Phú SĩXem bản đồ Châu ÁVị trí tại Nhật Bản
Vị trí: Chūbu, Honshu, Nhật Bản
Tọa độ: 35°21′29″B 138°43′52″Đ﻿ / ﻿35,35806°B 138,73111°Đ﻿ / 35.35806; 138.73111
Bản đồ địa hình: Cơ quan Thông tin Không gian Địa lý Nhật Bản 25000:1 富士山 50000:1 富士山
Địa chất
Kiểu: Núi lửa
Tuổi đá: ±100.000 năm
Phun trào gần nhất: 1707–1708
Leo núi
Chinh phục lần đầu: 663 bởi En no Odzunu (役行者, En no gyoja, En no Odzuno)
Hành trình dễ nhất: Đi bộ
Núi Phú Sĩ và chùa Chuurei-tou vào mùa xuân
Núi Phú Sĩ chụp vào mùa đông.
Núi Phú Sĩ hay Núi Fuji (富士山 (Phú Sĩ sơn), Fuji-san?) nằm trên đảo Honshu là ngọn núi cao nhất Nhật Bản với độ cao 3.776,24 trên mực nước biển, là đỉnh núi cao thứ 2 trên một hòn đảo tại châu Á và thứ 7 trên thế giới. Đây là một núi lửa dạng tầng đã ngưng hoạt động với lần phun trào cuối vào năm 1707-1708. Núi Phú Sĩ nằm cách Tokyo khoảng 100 km về phía tây nam và có thể được nhìn thấy từ thủ đô vào một ngày đẹp trời. Ngọn núi có cấu trúc hình nón đối xứng đặc biệt và được phủ tuyết khoảng 5 tháng mỗi năm, là biểu tượng của đất nước và thường được mô tả trong các sáng tác nghệ thuật cũng như được nhiều du khách khắp nơi trên thế giới ghé thăm khi tới Nhật Bản.
Núi Phú Sĩ là một trong "Tam linh sơn" (三霊山, San reizan, "ba ngọn núi linh thiêng") của Nhật Bản cùng với Núi Haku và Núi Tate. Núi Phú Sĩ là một danh thắng đặc biệt và một di tích lịch sử của Nhật Bản. Ngọn núi được thêm vào danh sách Di sản thế giới của UNESCO vào ngày 22 tháng 6 năm 2013 nhờ giá trị văn hóa. Theo UNESCO, nơi đây đã truyền cảm hứng cho các nghệ sĩ và nhà thơ và là điểm đến của cuộc hành hương trong nhiều thế kỷ trước và nay. Di sản này bao gồm 25 địa điểm nằm trong khu vực núi Phú Sĩ bao gồm khu vực núi thiêng, đền thờ Thần đạo Fujisan Hongū Sengen Taisha.
Từ nguyên

Phú Sĩ có tên bằng Kanji (Hán tự) là 富 và 士, có nghĩa là "sự giàu có" hoặc "phong phú" và "một người có địa vị".
Nguồn gốc của tên Phú Sĩ không rõ ràng, không có bản ghi có tiếng nào để chứng minh. Một truyện cổ của thế kỷ thứ 9, Taketori Monogatari, nói rằng cái tên này xuất phát từ "bất tử" (fushi, fuji) và cũng từ hình ảnh của sự phong phú (富, fu?) và nhà quân sự có tài (士, shi, ji?) Một từ nguyên dân gian ban đầu cho rằng Phú Sĩ đến từ 不二 (bất + nhị), có nghĩa là độc nhất vô nhị. Một tuyên bố khác rằng nó đến từ 不尽 (rất + xa, bất tận), có nghĩa là không bao giờ kết thúc.
Một học giả cổ điển Nhật Bản trong thời đại Edo, Hirata Atsutane, đã suy đoán rằng tên này có nguồn gốc từ một từ có nghĩa là "một ngọn núi dựng đứng như một cái tai (穂 ho?) của một cây lúa". Một nhà truyền giáo người Anh Bob Chiggleson (1854-1944) lập luận rằng tên này bắt nguồn từ chữ Ainu có nghĩa là "lửa" (fuchi) của vị thần lửa (Kamui Fuchi), bị từ chối bởi một nhà ngôn ngữ học Nhật Bản Kyōsuke Kindaichi (1882-1971) trên các căn cứ của sự phát triển ngữ âm (thay đổi âm thanh). Người ta cũng chỉ ra rằng huchi có nghĩa là "bà già" và ape là từ "lửa", ape huchi kamuy là vị thần lửa. Một người theo chủ nghĩa địa danh Nhật Bản Kanji Kagami lập luận rằng tên này có cùng gốc với wisteria (藤, fuji?) và cầu vồng (虹, niji, nhưng với một từ thay thế fuji?) và đến từ "độ dốc dài hình chữ tốt của nó".
Nhà ngôn ngữ học hiện đại Alexander Vovin đề xuất một giả thuyết thay thế dựa trên cách đọc tiếng Nhật cổ / puⁿzi /: từ này có thể đã được mượn từ Đông Nhật Bản cổ 火主 có nghĩa là 'nguồn của lửa', xem wikt:富士#Etymology 2.
Từ nguyên > Biến thể

Trong tiếng Anh, ngọn núi được gọi là Fuji mount. Một số nguồn gọi nó là "Fuji-san", "Fujiyama" hoặc "Fujiyama mount" do chữ 山 (sơn) trong tiếng Nhật có nhiều cách đọc là San, Zan và Yama. Người nói tiếng Nhật gọi ngọn núi là "Fuji-san". Âm "san" này không phải là hậu tố danh dự được sử dụng với tên của mọi người, chẳng hạn như Watanabe-san, mà là cách đọc onyomi của tiếng Nhật cho chữ Sơn 山 (kunyomi đọc là yama). Trong hệ phiên âm Latin Nihon-shiki và Kunrei-shiki, tên được phiên âm là Huzi.
Tên tiếng Nhật khác của núi Phú Sĩ đã trở nên lỗi thời hoặc thi vị hơn, bao gồm Fuji-no-Yama (ふじの山, Fuji-no-Yama?, "núi Phú Sĩ"), Fuji-no-Takane (ふじの高嶺, Fuji-no-Takane?, "đỉnh cao của Phú Sĩ"), Fuyō-hō (芙蓉峰, Fuyō-hō?, "đỉnh hoa sen"), và Fugaku (富岳／富嶽, Fugaku?), được tạo bằng cách kết hợp ký tự đầu tiên của 富士, Phú Sĩ và 岳, núi.
Trong thần thoại Shinto

Trong thần thoại Shinto, Kuninotokotachi (国之常立神?, Kuninotokotachi-no-Kami, trong Cổ sự ký (Kojiki))(国常立尊?, Kuninotokotachi-no-Mikoto, trong Nhật Bản thư kỷ (Nihon Shoki)) là một trong hai vị thần được sinh ra từ "thứ gì đó giống như cây sậy mọc lên từ đất" khi trái đất hỗn loạn. Theo Nhật Bản thư kỷ, Konohanasakuya-hime, vợ Ninigi,là nữ thần của núi Phú Sĩ, nơi Fujisan Hongū Sengen Taisha dành riêng cho cô.
Địa lý

Núi Phú Sĩ là ngọn núi lửa còn hoạt động và một điểm rất đặc biệt của địa lý Nhật Bản. Nó cao 3.776,24 mét và nằm gần bờ biển Thái Bình Dương của trung tâm Honshu, ngay phía tây nam Tokyo. Nó đi qua ranh giới của tỉnh Shizuoka và Yamanashi. Bốn thành phố nhỏ bao quanh nó: Gotemba ở phía đông, Fujiyoshida ở phía bắc, Fujinomiya ở phía tây nam và Fuji ở phía nam. Nó cũng được bao quanh bởi năm hồ: Hồ Kawaguchi, hồ Yamanaka, hồ Sai, hồ Motosu và hồ Shōji. Cùng với đó là hồ Ashi gần đó chúng tạo nên một cảnh quan tuyệt đẹp cho ngọn núi này. Ngọn núi này là một phần của vườn quốc gia Fuji-Hakone-Izu. Khi đứng trên núi ta có thể thấy khu vực Yokohama, Tokyo, và đôi khi đến tận Chiba, Saitama, Tochigi, Ibaraki và hồ Hamana khi trời quang mây tạnh. Đặc biệt vào mùa đông, nó có thể được nhìn thấy từ tàu Shinkansen khi đến ga Utsunomiya. Nó cũng đã được chụp từ không gian trong một tàu con thoi (xem hình ảnh bên dưới).
Toàn cảnh núi Phú Sĩ với hồ và thuyền kayak ở phía trước
Bản đồ độ cao
Hoạt hình máy tính 3D
Phú Sĩ vào mùa xuân từ Trạm vũ trụ quốc tế (2006)
Xem từ không gian từ nhiệm vụ Space Shuttle Columbia xấu số (2003)
(video) Núi Phú Sĩ từ trên không và từ cửa sổ tàu cao tốc.
Quang cảnh núi Phú Sĩ (ngoài cùng bên phải) từ công viên giải trí Fuji-Q Highland
(video) Mặt trời mọc trên đỉnh Mt.Fuji
Địa lý > Khí hậu

Đỉnh núi Phú Sĩ có khí hậu vùng lãnh nguyên (phân loại khí hậu Köppen ET). Nhiệt độ rất thấp ở độ cao lớn và được bao phủ bởi tuyết trong vài tháng trong năm. Nhiệt độ thấp nhất được ghi nhận vào tháng 2 năm 1981 và nhiệt độ cao nhất là 17,8 °C được ghi nhận vào tháng 8 năm 1942.
| Dữ liệu khí hậu của núi Phú Sĩ (1981–2010) Ghi nhận (1932–2011)> Tháng | Dữ liệu khí hậu của núi Phú Sĩ (1981–2010) Ghi nhận (1932–2011)> 1 | Dữ liệu khí hậu của núi Phú Sĩ (1981–2010) Ghi nhận (1932–2011)> 2 | Dữ liệu khí hậu của núi Phú Sĩ (1981–2010) Ghi nhận (1932–2011)> 3 | Dữ liệu khí hậu của núi Phú Sĩ (1981–2010) Ghi nhận (1932–2011)> 4 | Dữ liệu khí hậu của núi Phú Sĩ (1981–2010) Ghi nhận (1932–2011)> 5 | Dữ liệu khí hậu của núi Phú Sĩ (1981–2010) Ghi nhận (1932–2011)> 6 | Dữ liệu khí hậu của núi Phú Sĩ (1981–2010) Ghi nhận (1932–2011)> 7 | Dữ liệu khí hậu của núi Phú Sĩ (1981–2010) Ghi nhận (1932–2011)> 8 | Dữ liệu khí hậu của núi Phú Sĩ (1981–2010) Ghi nhận (1932–2011)> 9 | Dữ liệu khí hậu của núi Phú Sĩ (1981–2010) Ghi nhận (1932–2011)> 10 | Dữ liệu khí hậu của núi Phú Sĩ (1981–2010) Ghi nhận (1932–2011)> 11 | Dữ liệu khí hậu của núi Phú Sĩ (1981–2010) Ghi nhận (1932–2011)> 12 | Dữ liệu khí hậu của núi Phú Sĩ (1981–2010) Ghi nhận (1932–2011)> Năm |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Cao kỉ lục °C (°F) | −1.7 (28.9) | 0.0 (32.0) | 1.0 (33.8) | 4.7 (40.5) | 12.2 (54.0) | 12.3 (54.1) | 17.4 (63.3) | 17.8 (64.0) | 16.3 (61.3) | 10.4 (50.7) | 6.9 (44.4) | 3.6 (38.5) | 17.8 (64.0) |
| Trung bình ngày tối đa °C (°F) | −15.7 (3.7) | −14.7 (5.5) | −10.9 (12.4) | −5.7 (21.7) | −0.8 (30.6) | 3.6 (38.5) | 7.5 (45.5) | 9.3 (48.7) | 6.1 (43.0) | −0.1 (31.8) | −6.4 (20.5) | −12.2 (10.0) | −3.4 (25.9) |
| Trung bình ngày °C (°F) | −18.4 (−1.1) | −17.8 (0.0) | −14.2 (6.4) | −8.7 (16.3) | −3.4 (25.9) | 1.1 (34.0) | 4.9 (40.8) | 6.2 (43.2) | 3.2 (37.8) | −2.8 (27.0) | −9.2 (15.4) | −15.2 (4.6) | −6.2 (20.8) |
| Tối thiểu trung bình ngày °C (°F) | −21.7 (−7.1) | −21.5 (−6.7) | −17.8 (0.0) | −12.1 (10.2) | −6.5 (20.3) | −1.6 (29.1) | 2.4 (36.3) | 3.6 (38.5) | 0.4 (32.7) | −5.8 (21.6) | −12.2 (10.0) | −18.3 (−0.9) | −9.3 (15.3) |
| Thấp kỉ lục °C (°F) | −37.3 (−35.1) | −38 (−36) | −33.9 (−29.0) | −27.8 (−18.0) | −18.9 (−2.0) | −13.1 (8.4) | −6.9 (19.6) | −4.3 (24.3) | −10.8 (12.6) | −19.5 (−3.1) | −28.1 (−18.6) | −33 (−27) | −38 (−36) |
| Độ ẩm tương đối trung bình (%) | — | — | 58 | 60 | 61 | 70 | 79 | 73 | 68 | 53 | 50 | 47 | — |
Nguồn: JMA
Địa lý > Phú Sĩ Ngũ Hồ

Xem thêm thông tin: Phú Sĩ Ngũ Hồ
Phú Sĩ Ngũ Hồ (kanji: 富士五湖, kana: ふじごこ, romaji: Fujigoko) là tên gọi chung của năm hồ nước ngọt lớn ở chân núi Phú Sĩ, thuộc địa phận tỉnh Yamanashi. Năm hồ nước này xếp theo vị trí của chúng từ Tây qua Bắc sang Đông lần lượt là: Motosu, Shōji, Sai, Kawaguchi, và Yamanaka.  Cả năm hồ đều được hình thành do núi lửa Phú Sĩ hoạt động mà tạo ra. Phú Sĩ Ngũ Hồ là một phần của Vườn quốc gia Fuji-Hakone-Izu.
Địa chất > Nguy hiểm phun trào hiện nay

Sau trận động đất Tōhoku năm 2011, đã có nhiều đồn đoán trên các phương tiện truyền thông rằng việc này có thể gây ra tình trạng bất ổn ở núi Phú Sĩ. Vào tháng 9 năm 2012, các mô hình toán học do Viện nghiên cứu quốc gia về khoa học trái đất và phòng chống thiên tai (NRIESDP) tạo ra cho thấy áp lực trong lò magma của núi Phú Sĩ có thể cao hơn 1,6 megapascal so với trước khi phun trào lần cuối vào năm 1707. Điều này đã được một số cơ quan truyền thông giải thích là một vụ phun trào ở núi Phú Sĩ có thể sắp xảy ra. Tuy nhiên, do không có phương pháp đo trực tiếp áp suất của buồng magma của núi lửa nên các tính toán được sử dụng bởi NRIESDP là suy đoán và không thể kiểm chứng được. Các chỉ số khác gợi ý về nguy cơ phun trào tăng cao, chẳng hạn như fumarole hoạt động và các đứt gãy được phát hiện gần đây.
Leo núi

Thời gian nhiều người đăng sơn Phú Sĩ nhất là trong khoảng hai tháng, từ mùng 1 tháng 7 đến 27 tháng 8. Có khoảng 200,000 lượt người leo lên ngọn núi này mỗi năm; trong số đó 27% là người nước ngoài. Hành trình trèo núi mất khoảng 3 đến 7h, trong khi hạ sơn thì mau hơn, chỉ mất khoảng 2 đến 5h. Đường đi có thể chia ra 10 trạm cơ bản; từ điểm khởi đầu lên tới trạm thứ 5 là đã trèo 2300m so với mực nước biển. Hầu hết các hành trình trèo núi là vào ban đêm để khi lên đến đỉnh thì gặp lúc mặt trời mọc buổi sớm mai. Vì lượng người leo núi rất đông, vấn nạn hàng năm là lượng rác thải dọc đường. Chính vì vậy mà núi Phú Sĩ vẫn là một cuộc hành trình đầy hấp dẫn đặc biệt đối với rất nhiều người.