Tiền đề Cách mạng Tháng Hai năm 1917 ở Nga
Quân đội và hải quân trước cách mạng > Tình trạng quân đội

Vào ngày 15 tháng 9 năm 1915, số lượng quân đội chính quy của Đế quốc Nga là 3.855.722 người, và đến ngày 1 tháng 11 năm 1916 đã tăng lên 6.963.503 người. Trong thời gian chiến tranh, quân đội Nga đã bắt giữ 2 triệu tù binh, trong khi 2,4 triệu binh sĩ Nga bị bắt làm tù binh. Nhà sử học Nikolai Nikolayevich Golovin trong tác phẩm "Nỗ lực chiến tranh của Nga trong Chiến tranh Thế giới" ghi nhận sự chênh lệch trong việc tính toán số lượng tù binh Nga: theo dữ liệu của Stavka (Tổng hành dinh của Bộ chỉ huy Tối cao các lực lượng vũ trang của Đế quốc Nga) ngày 23 tháng 10 năm 1917, con số này là 2.043.548, còn theo sách "Nga trong chiến tranh thế giới 1914-1918" là 3.343.900. Văn phòng Áo-Hung tính toán số lượng tù binh Nga vào ngày 1 tháng 2 năm 1917 là 2.080.694. Cứ 100 binh sĩ Nga bị giết thì có 300 người bị bắt làm tù binh, con số này cao hơn đáng kể so với quân đội Đức, Anh và Pháp. Từ bảng phía dưới có thể thấy rằng quân nhân Nga bị bắt với tần suất gần bằng lính Áo-Hung, gấp ba lần so với quân Đức và Pháp, và gấp sáu lần so với quân Anh.
So sánh số tù nhân với tổng số quân được huy động cho các số liệu sau:
| Quốc gia | Tổng huy động | Tù nhân | Tỉ lệ |
| --- | --- | --- | --- |
| Nga | &000000001537800000000015.378.000 | &00000000033429000000003.342.900 | 1 : 4,6 |
| Anh | &00000000049709020000004.970.902 | &0000000000170389000000170.389 | 1 : 29,17 |
| Pháp | &00000000068000000000006.800.000 | &0000000000506000000000506.000 | 1 : 13,44 |
| Đức | &000000001325100000000013.251.000 | &0000000000993109000000993.109 | 1 : 13,34 |
| Áo-Hung | &00000000090000000000009.000.000 | &00000000022200000000002.220.000 | 1 : 4,05 |
Tướng Aleksey Alekseyevich Brusilov, tư lệnh Tập đoàn quân 8 vào mùa thu năm 1915, đã ra lệnh sau:
Các tướng lĩnh và chỉ huy đơn vị không những có thể mà còn phải ở phía sau để kiểm soát, nhưng tạm thời. Nếu bất kỳ đơn vị nào dao động, ngừng tiến lên, và rút lui, vị trí của người chỉ huy là ở phía trước, không phải ở tổng đài điện thoại trung tâm, nơi có thể để lại một phụ tá.
...
Bây giờ, để thành công trong các cuộc tấn công, cần tiến hành chúng bằng các đội hình dày đặc, và hỗ trợ cũng phải có các đội hình còn dày đặc hơn và thậm chí bằng các đoàn quân. Người Đức thực hiện điều này và mất ít quân hơn chúng ta, bởi vì họ có kỷ luật và trật tự nghiêm ngặt trong đội hình. Ngoài ra, phía sau cần có những người đặc biệt tin cậy và súng máy, để nếu cần thiết, buộc những người yếu đuối tiến lên phía trước. Không nên do dự trước việc bắn hạ toàn bộ các đơn vị vì cố gắng rút lui hoặc, tệ hơn nữa, đầu hàng kẻ thù. Tất cả những ai thấy một đơn vị (đại đội hoặc lớn hơn) đầu hàng phải nổ súng vào những người đầu hàng và tiêu diệt hoàn toàn họ.
Tình trạng đào ngũ cũng trở nên nghiêm trọng: đến Cách mạng tháng Hai, số lượng binh sĩ đào ngũ đã đạt 195 nghìn. Trong một bức thư của binh sĩ vào tháng 1 năm 1917 được nêu trong báo cáo, những cảm xúc điển hình được bày tỏ: các binh sĩ cảm thấy rằng họ đang đổ máu và chịu đựng gian khổ, trong khi các nhà buôn đầu cơ làm giàu trên sự đau khổ của họ. Tướng Brusilov nhận được những bức thư nặc danh từ binh sĩ, một số đe dọa giết ông nếu chiến tranh không chấm dứt, trong khi những bức thư khác đe dọa giết ông nếu "kẻ phản bội" Hoàng hậu Alexandra Feodorovna làm hòa.
Trong cuộc họp ngày 30 tháng 7 năm 1915, Bộ trưởng Bộ Chiến tranh Alexei Andreyevich Polivanov nhận định rằng tình trạng suy sụp tinh thần, đầu hàng và đào ngũ đã trở nên nghiêm trọng. Năm 1915, có 82 cuộc nổi loạn được ghi nhận, những người được huy động yêu cầu đưa cảnh sát ra chiến trường. Bộ trưởng Bộ Nội vụ, Hoàng thân Nikolai Borisovich Shcherbatov, trong cuộc họp ngày 4 (17) tháng 8 năm 1915, cho biết việc tuyển quân ngày càng trở nên khó khăn hơn, và cảnh sát không thể kiểm soát được những người trốn tránh nghĩa vụ.
| Sản phẩm của ngành cơ khí Nga  (triệu rúp theo giá năm 1913)> Năm | Sản phẩm của ngành cơ khí Nga  (triệu rúp theo giá năm 1913)> Tổng sản lượng | Sản phẩm của ngành cơ khí Nga  (triệu rúp theo giá năm 1913)> Sản lượng chiến tranh | Sản phẩm của ngành cơ khí Nga  (triệu rúp theo giá năm 1913)> Sản lượng  dân dụng |
| --- | --- | --- | --- |
| 1913 | 200,2 | 52,5 | 147,7 |
| 1914 | 279,6 | 105,8 | 173,8 |
| 1915 | 709,9 | 489,8 | 220,1 |
| 1916 | 954,6 | 747,4 | 207,2 |
| 1917 | 657,2 | 497,2 | 160,0 |
| 1918 | 64,4 | 42,7 | 33,3 |
Đến cuối năm 1916, Nga phần nào đã khắc phục được các vấn đề kỹ thuật quân sự trong giai đoạn đầu của chiến tranh, bao gồm cả "nạn đói đạn dược". Vào tháng 1-tháng 2 năm 1917, tùy viên quân sự Anh, Tướng Alfred Knox, ghi nhận rằng quân đội vẫn mạnh mẽ, nhưng sự tan rã của sự đoàn kết dân tộc ở hậu phương đã cản trở thành công của họ. Đại công tước Nikolai Mikhailovich khẳng định rằng quân đội đang ở trạng thái tuyệt vời và sẵn sàng cho một cuộc tấn công quyết định vào mùa xuân năm 1917. Sản xuất súng trường, pháo và đạn dược đã tăng lên đáng kể, và việc cung cấp cho quân đội được cải thiện.
Tuy nhiên, nguồn lực huy động của Nga đang cạn kiệt. Vào tháng 2 năm 1917, đợt tuyển quân bổ sung dự kiến cho năm 1919 đã bắt đầu. Đến thời điểm này, thành phần của quân đội đã thay đổi nhiều lần, làm phức tạp việc đánh giá khả năng chiến đấu của họ.
Cuối năm 1916, thành viên Hội đồng Nhà nước Vladimir Iosifovich Gurko đã gửi đến Nikolai II một báo cáo phân tích về việc nguồn lực huy động sắp cạn kiệt, đề xuất các biện pháp thu hút người dân tộc thiểu số và công nhân lành nghề vào quân đội. Bộ trưởng Bộ Chiến tranh Dmitry Savelyevich Shuvayev vào tháng 12 năm 1916 cũng cảnh báo rằng lực lượng hiện có chỉ đủ để tiếp tục chiến tranh trong 6-9 tháng, nếu mỗi tháng cần gửi 300 nghìn người ra tiền tuyến.
Trong bối cảnh bất mãn lan rộng và tinh thần quân đội ngày càng suy giảm, quân đội đã đối mặt với nhiều cuộc nổi loạn và bạo loạn, dự báo những thay đổi không thể tránh khỏi trong cấu trúc chính trị và xã hội của Nga.