stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Lịch sử Brasil
Cộng hòa > Cựu Cộng hòa (1889–1930)

Bài chi tiết: Đệ Nhất Cộng hòa Brasil
Pedro II bị phế truất vào ngày 15 tháng 11 năm 1889 bởi một cuộc đảo chính quân sự của Đảng Cộng hòa do Tướng Deodoro da Fonseca lãnh đạo, người trở thành tổng thống  trên thực tế  đầu tiên của đất nước thông qua quân đội. Tên của đất nước trở thành  Cộng hòa Hợp chủng quốc Brasil  (vào năm 1967 được đổi thành  Cộng hòa Liên bang Brasil ). Hai tổng thống quân sự đã cai trị qua bốn năm độc tài trong bối cảnh xung đột giữa giới tinh hoa quân sự và chính trị (hai Cuộc nổi dậy hải quân, tiếp theo là Cuộc nổi dậy Đảng Liên bang) và một khủng hoảng kinh tế do ảnh hưởng của việc vỡ bong bóng tài chính encilhamento.
Từ năm 1889 đến năm 1930, mặc dù đất nước chính thức là một nền dân chủ lập hiến nhưng Hiến pháp Đệ nhất Cộng hòa ra đời năm 1891 lại quy định rằng phụ nữ và những người mù chữ (khi đó là phần lớn dân số) không được quyền bầu cử. Tổng thống chế[tối nghĩa] đã được thông qua như một hình thức chính phủ và Nhà nước được chia thành ba nhánh quyền lực (Lập pháp, Hành pháp và Tư pháp) "hài hòa và độc lập với nhau".[cần dẫn nguồn] Nhiệm kỳ tổng thống được ấn định là 4 năm với các cuộc bầu cử trực tiếp.
Sau năm 1894, chức vụ tổng thống của nước cộng hòa lần lượt do những nông dân trồng cà phê (giới đầu sỏ) từ São Paulo và Minas Gerais chiếm giữ. Chính sách này được gọi là  política do café com leite  (chính sách "cà phê sữa"). Các cuộc bầu cử tổng thống và thống đốc được cai trị bởi  Política dos Governadores  (chính sách của Thống đốc), trong đó họ có sự hỗ trợ lẫn nhau để đảm bảo cuộc bầu cử cho một số ứng cử viên. Việc trao đổi ân huệ cũng diễn ra giữa các chính trị gia và các chủ đất lớn. Họ sử dụng quyền lực để kiểm soát các phiếu bầu của dân chúng để đổi lấy sự ủng hộ (điều này được gọi là  coronelismo ).
Từ năm 1893 đến năm 1926, một số phong trào của dân thường và quân sự đã làm rung chuyển đất nước. Các phong trào quân sự có nguồn gốc từ cả các quân đoàn sĩ quan cấp thấp của Lục quân và Hải quân (vốn không hài lòng với chế độ nên đã kêu gọi thay đổi dân chủ) trong khi các phong trào dân sự như Canudos và Chiến tranh Contestado thường được lãnh đạo bởi các nhà lãnh đạo như Chúa Cứu thế, không có mục tiêu chính trị thông thường.
Trên bình diện quốc tế, đất nước này sẽ tuân theo một đường lối ứng xử kéo dài suốt thế kỷ XX: một chính sách gần như biệt lập, xen kẽ với những liên kết tự động lẻ tẻ với các cường quốc phương Tây vốn là các đối tác kinh tế chính của nó trong những thời điểm có nhiều bất ổn. Nổi bật trong giai đoạn này: giải quyết Vấn đề Acre,Bản mẫu:Technical statement đóng vai trò nhỏ bé trong Chiến tranh thế giới thứ nhất, trong đó nổi bật là sứ mệnh mà Hải quân của họ đã hoàn thành trong chiến tranh chống tàu ngầm, và nỗ lực đóng vai trò lãnh đạo trong Hội Quốc Liên.
Cộng hòa > Chế độ độc tài quân sự (1964–1985)

Chính phủ quân sự Brasil còn được gọi ở Brasil là  Hợp chủng quốc Brasil  hoặc  Đệ Ngũ Cộng hòa Brasil  là chế độ độc tài quân sự đã cai trị Brasil từ ngày 1 tháng 4 năm 1964 đến ngày 15 tháng 3 năm 1985. Nó bắt đầu với cuộc đảo chính năm 1964 do lực lượng vũ trang chống lại chính quyền của Tổng thống João Goulart.
Cuộc đảo chính được lên kế hoạch và thực hiện bởi các chỉ huy của quân đội Brasil và nhận được sự ủng hộ của hầu hết các thành viên cấp cao của quân đội cùng với các thành phần bảo thủ trong xã hội như Giáo hội Công giáo và các phong trào dân sự chống cộng giữa các tầng lớp trung lưu và thượng lưu Brasil. Trên bình diện quốc tế, nó được hỗ trợ bởi Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ thông qua đại sứ quán của họ tại Brasilia.
Chế độ độc tài quân sự kéo dài gần 21 năm; bất chấp những cam kết ban đầu, vào năm 1967, chính phủ quân sự đã ban hành Hiến pháp mới, hạn chế và ngăn chặn quyền tự do ngôn luận và đối lập chính trị. Chế độ đã sử dụng chủ nghĩa dân tộc và chủ nghĩa chống cộng làm chủ trương của mình.
Chế độ độc tài đã đạt được mức tăng trưởng GDP trong những năm 1970 nhờ cái gọi là "Phép màu Brasil" ngay cả khi chế độ kiểm duyệt tất cả các phương tiện truyền thông, tra tấn và lưu vong những người bất đồng chính kiến. João Figueedlyo trở thành Tổng thống vào tháng 3 năm 1979; cùng năm đó, ông đã thông qua Luật Ân xá đối với các tội ác chính trị gây ra và chống lại chế độ. Vào thời điểm này, bất bình đẳng tăng cao và bất ổn kinh tế đã thay thế cho sự tăng trưởng trước đó và Figueedlyo không thể kiểm soát nền kinh tế suy thoái, lạm phát kinh niên và sự sụp đổ đồng thời của các chế độ độc tài quân sự khác ở Nam Mỹ. Giữa các cuộc biểu tình lớn của quần chúng trên các đường phố ở các thành phố chính của đất nước, cuộc bầu cử tự do đầu tiên trong 20 năm đã được tổ chức cho cơ quan lập pháp quốc gia vào năm 1982. Năm 1988, Hiến pháp mới đã được thông qua và Brasil chính thức quay lại với dân chủ. Kể từ đó, quân đội vẫn nằm dưới sự kiểm soát của các chính trị gia dân sự, không có vai trò chính thức trong chính trị trong nước.
Vào tháng 5 năm 2018, chính phủ Hoa Kỳ đã công bố một bản ghi nhớ do Henry Kissinger viết, có từ tháng 4 năm 1974 (khi ông đang giữ chức vụ Ngoại trưởng), xác nhận rằng giới lãnh đạo của chế độ quân sự Brasil hoàn toàn nhận thức được việc giết hại những người bất đồng chính kiến. Người ta ước tính rằng 434 người được xác nhận là đã thiệt mạng hoặc mất tích (không xuất hiện trở lại), 8.000 người bản địa bị diệt chủng và 20.000 người bị tra tấn trong chế độ độc tài quân sự ở Brasil. Một số nhà hoạt động nhân quyền và những người khác khẳng định rằng con số thật có thể cao hơn nhiều.
Quy đổi từ hiện tại (1985 – nay) > Thay đổi tôn giáo

Cho đến gần đây Công giáo đang chiếm ưu thế hoàn toàn. Sự thay đổi nhanh chóng trong thế kỷ 21 đã dẫn đến sự phát triển của chủ nghĩa thế tục (không có liên kết tôn giáo). Cũng đáng kinh ngạc là sự gia tăng đột ngột của đạo Tin lành đối với hơn 22% dân số. Điều tra dân số năm 2010 chỉ ra rằng ít hơn 65% người Brasil tự coi mình là Công giáo, giảm từ 90% vào năm 1970. Sự sụt giảm này có liên quan đến tỷ lệ sinh giảm xuống một trong những nước Mỹ Latinh thấp nhất ở mức 1,83 trẻ em trên một phụ nữ, thấp hơn mức thay thế. Nó đã khiến Đức Hồng Y Cláudio Hummes nhận xét, "Chúng tôi tự hỏi với sự lo lắng: Brasil sẽ còn là một quốc gia Công giáo trong bao lâu?"
Chú thích

↑   engenho  trong tiếng Bồ Đào Nha có nghĩa là nhà máy đường nhưng cũng được dùng để chỉ toàn bộ điền trang và đồn điền xung quanh nó
↑  Một số nô lệ đã trốn khỏi các đồn điền và cố gắng thiết lập các khu định cư độc lập ( quilombo ) ở những vùng hẻo lánh. Quan trọng nhất trong số này là quilombo của Palmares, nó là khu định cư nô lệ bỏ trốn lớn nhất ở châu Mỹ và là một vương quốc hợp nhất của khoảng 30.000 người vào thời kỳ đỉnh cao vào những năm 1670 và 1680. Tuy nhiên, những khu định cư này hầu hết đã bị phá hủy bởi vương miện và quân đội tư nhân, trong một số trường hợp còn bị bao vây lâu dài và sử dụng pháo binh.
Tranh hang động tại vườn quốc gia Serra da Capivara. Khu vực này có sự tập trung lớn nhất của các di chỉ cổ vật tiền sử ở châu Mỹ.
Một chiến binh Tamoio được Jean-Baptiste Debret miêu tả vào đầu thế kỷ 19.
Chiến thắng của Bồ Đào Nha tại trận Guararapes đã chấm dứt sự hiện diện của Hà Lan ở Brasil.
Đồng tiền vàng Brasil thuộc địa của Bồ Đào Nha từ bang Minas Gerais đông nam Brasil.
Nữ hoàng Maria I của Vương quốc Liên hiệp Bồ Đào Nha, Brasil và Algarve
Một lát sau khi ký Luật vàng, Công chúa Isabel được chào đón từ ban công trung tâm của Cung điện thành phố bởi một đám đông khổng lồ bên dưới trên đường phố.
Nô lệ trong một  fazenda  (trang trại cà phê), c. 1885
Henrique Bernardelli:  Marechal Deodoro da Fonseca , c. 1900
Getúlio Vargas sau cuộc cách mạng năm 1930, bắt đầu kỷ nguyên Vargas.
Trụ sở của Quốc Hội Brasil năm 1959 trong quá trình xây dựng thủ đô liên bang mới.
Vòng loại Giải vô địch bóng đá thế giới 2022 – Khu vực châu Âu (Bảng F)

Vòng loại World Cup khu vực châu Âu Bảng F
Bảng F là 1 trong 10 bảng đấu tại vòng loại World Cup khu vực châu Âu, đóng vai trò xác định những đội giành quyền dự vòng chung kết World Cup 2022 ở Qatar. Bảng F gồm có 6 đội: Đan Mạch, Áo, Scotland, Israel, Quần đảo Faroe và Moldova. Các đội sẽ thi đấu vòng tròn 2 lượt sân nhà - sân khách.
Đội nhất bảng sẽ giành vé trực tiếp đến World Cup 2022, trong khi đội nhì bảng sẽ giành quyền dự vòng 2 (play-offs).
Bảng xếp hạng

| VT | Độix t  | ST | T | H | B | BT | BB | HS | Đ | Giành quyền tham dự |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 |  Đan Mạch | 10 | 9 | 0 | 1 | 30 | 3 | +27 | 27 | FIFA World Cup 2022 |  |  | 2–0 | 5–0 | 1–0 | 3–1 | 8–0 |
| 2 |  Scotland | 10 | 7 | 2 | 1 | 17 | 7 | +10 | 23 | Vòng 2 |  | 2–0 |  | 3–2 | 2–2 | 4–0 | 1–0 |
| 3 |  Israel | 10 | 5 | 1 | 4 | 23 | 21 | +2 | 16 |  |  | 0–2 | 1–1 |  | 5–2 | 3–2 | 2–1 |
| 4 |  Áo | 10 | 5 | 1 | 4 | 19 | 17 | +2 | 16 | Vòng 2 dựa theo thành tích tại UEFA Nations League |  | 0–4 | 0–1 | 4–2 |  | 3–1 | 4–1 |
| 5 |  Quần đảo Faroe | 10 | 1 | 1 | 8 | 7 | 23 | −16 | 4 |  |  | 0–1 | 0–1 | 0–4 | 0–2 |  | 2–1 |
| 6 |  Moldova | 10 | 0 | 1 | 9 | 5 | 30 | −25 | 1 |  |  | 0–4 | 0–2 | 1–4 | 0–2 | 1–1 |  |
Nguồn: FIFA, UEFA
Quy tắc xếp hạng: Các tiêu chí
Danh sách cầu thủ ghi bàn

Đã có 101 bàn thắng ghi được trong 30 trận đấu, trung bình 3.37 bàn thắng mỗi trận đấu.
8 bàn thắng
Eran Zahavi
6 bàn thắng
Mu'nas Dabbur
5 bàn thắng
Marko Arnautović
Joakim Mæhle
Andreas Skov Olsen
4 bàn thắng
Lyndon Dykes
John McGinn
3 bàn thắng
Christoph Baumgartner
Saša Kalajdžić
Klæmint Olsen
Dor Peretz
Ion Nicolaescu
Ché Adams
2 bàn thắng
Marcel Sabitzer
Louis Schaub
Mikkel Damsgaard
Kasper Dolberg
Simon Kjær
Jonas Wind
Manor Solomon
Shon Weissman
Ryan Fraser
1 bàn thắng
Aleksandar Dragović
Konrad Laimer
Dejan Ljubicic
Christopher Trimmel
Martin Braithwaite
Andreas Cornelius
Thomas Delaney
Pierre-Emile Højbjerg
Marcus Ingvartsen
Mathias Jensen
Jens Stryger Larsen
Christian Nørgaard
Yussuf Poulsen
Robert Skov
Jens Stryger Larsen
Daniel Wass
Sonni Nattestad
Meinhard Olsen
Sølvi Vatnhamar
Heini Vatnsdal
Nir Bitton
Bibras Natkho
Cătălin Carp
Nicolae Milinceanu
Grant Hanley
Scott McTominay
Nathan Patterson
John Souttar
Hiếu Thục Duệ Hoàng hậu

Hiếu Thục Duệ Hoàng hậu (tiếng Mãn: ᡥᡳᠶᠣᠣᡧᡠᠩᡤᠠ
 ᠨᡝᠮᡤᡳᠶᠠᠨ
 ᠰᡠᠩᡤᡳᠶᡝᠨ
 ᡥᡡᠸᠠᠩᡥᡝᠣ, Möllendorff: hiyoošungga nemgiyan sunggiyen hūwangheo, Abkai: hiyouxungga nemgiyan sunggiyen hvwangheu, chữ Hán: 孝淑睿皇后; 2 tháng 10, năm 1760 - 5 tháng 3, năm 1797), là nguyên phối và Hoàng hậu đầu tiên của Thanh Nhân Tông Gia Khánh Đế, đồng thời là sinh mẫu của Thanh Tuyên Tông Đạo Quang Đế.
Trong lịch sử nhà Thanh, bà là một trong hai vị Trung cung Hoàng hậu sinh hạ được Hoàng đế kế vị, bên cạnh Hiếu Toàn Thành Hoàng hậu.
Không như các Hoàng hậu trước đó của nhà Thanh, Hiếu Thục Duệ Hoàng hậu xuất thân trong một gia tộc không mấy hiển hách, thậm chí từng thuộc tầng lớp Bao y. Nhưng rốt cuộc bà vẫn có được vị trí Đích Phúc tấn, sau trở thành Đại Thanh Hoàng hậu. Nhiều giả thuyết cho rằng Càn Long Đế chủ trì hôn sự, biết rõ xuất thân của bà nhưng vẫn chọn làm con dâu vì muốn che giấu ý định lập Gia Khánh Đế làm người kế vị.[cần dẫn nguồn]
Thân thế > Dòng dõi cữu gia

Hiếu Thục Duệ Hoàng hậu sinh ngày 24 tháng 8 (âm lịch) năm Càn Long thứ 25 (1760), là người thuộc bộ tộc Hỉ Tháp Lạp thị (喜塔腊氏), thuộc Mãn Châu Chính Bạch kỳ. Tuy nhiên xuất xứ nguyên lai không hề như vậy.
Bà xuất thân từ một tộc khai thủy bởi Ngang Quả Đô Lý Ba Nhan (昂果都理巴顏), một nhân sĩ thời nhà Minh. Con trai cả của Ngang Quả Đô Lý Ba Nhan là Đô Lý Kim Đô Đốc (都理金都督) có vị thế rất cao trong xã hội Nữ Chân thời Minh, cũng sản sinh ra nhiều nữ quyến cho nhà Thanh, như vợ của Thanh Hưng Tổ Phúc Mãn, tằng tổ mẫu của Thanh Thái Tổ Nỗ Nhĩ Cáp Xích là huyền tôn nữ của Đô Lý Kim Đô Đốc. Mẹ đẻ của Nỗ Nhĩ Cáp Xích cũng là trong dòng tộc này.
Vì tính đặc thù quan hệ, gia tộc này được gọi là Cữu gia (舅家), được trọng dụng thời Nỗ Nhĩ Cáp Xích và Hoàng Thái Cực, chủ yếu coi sóc Vĩnh Lăng là mộ phần tổ tiên. Khi Thanh Thế Tổ Thuận Trị Đế tiến hành nhập quan, vì thân phận của họ mà không thể "Tòng long nhập quan", do đó về sau họ không thể tiến thân quan trường.
Thân thế > Bao y xuất kỳ

Tổ tiên của Hiếu Thục Duệ Hoàng hậu thuộc chi của con trai thứ năm của Ngang Quả Đô Lý Ba Nhan là Tát Bích Đồ (薩璧圖). Trong Hỉ Tháp Lạp thị ban hệ, cũng chỉ được xem là thứ hệ mà thôi. Vào thời Thanh sơ, huyền tôn của Tát Bích Đồ là A Tháp (阿塔) không dự việc coi Vĩnh Lăng, mà tham dự Chính Bạch kỳ Bao y Tá lĩnh, có thể "Tòng long nhập quan", từ đó mới danh chính ngôn thuận vào triều làm quan. Con trai A Tháp là Tráp Cách (扎格), là Bao y Tá lĩnh, con Tráp Cách là An Thái (安泰) cũng là [Nội vụ phủ Nhàn tán Bao y]. Con của An Thái là Ái Tinh A (愛星阿), làm Nội vụ phủ Viên ngoại lang hàm Chính ngũ phẩm, đến con của Ái Tinh A là Thường An (常安), làm Nội vụ phủ Bái đường a. Vị Thường An này chính là tổ phụ của Hiếu Thục Duệ Hoàng hậu.
Đến đây, gia tộc của bà vẫn thường thường bậc trung, không đủ trọng vọng. Vào lúc ấy, có một người trong họ là Lai Bảo (來保), tính ra là đường huynh đệ không cùng chi với Thường An, trong năm Khang Hi từ Khố sử xuất sĩ, làm Nội vụ phủ Tổng quản thời Ung Chính, đến thời Càn Long lại làm đến Thượng thư, Võ Anh điện Đại học sĩ, là danh thần một thời. Căn cứ 《Bát Kỳ thông chí - 八旗通志》, Đệ nhất Tham lĩnh Đệ thập bát Tá lĩnh, từ năm Càn Long thứ 6 (1741), ra chỉ thoát khỏi thân phận Bao y, chuyển thành Mãn Châu Chính Hoàng kỳ Thế quản Tá lĩnh, lấy Đại học sĩ Lai Bảo quản tiếp. Từ đó, một chi A Tháp thoát khỏi Bao y xuất thân, đường hoàng trở thành một gia tộc thuộc Chính Bạch kỳ, một trong [Thượng Tam kỳ] lúc bấy giờ.
Phụ thân của Hiếu Thục Duệ Hoàng hậu là Hòa Nhĩ Kinh Ngạch (和尔经额), từ Nội vụ phủ xuất thân, do có năng lực nên dần lên Phó Đô thống, thuộc hàng Tam phẩm, đây mới là lúc gia tộc của bà mới chân chính khai quang. Về sau, ông được tặng [Tam đẳng Thừa Ân công; 三等承恩公]. Hòa Nhĩ Kinh Ngạch có 3 vợ cả: nguyên phối Qua Nhĩ Giai thị, kế thất Lý Giai thị rồi Vương Giai thị, Hiếu Thục Hoàng hậu là Vương Giai thị sinh ra. Trong nhà bà có bốn người anh em khác, trưởng huynh Thịnh Trụ (盛住), thứ huynh Long Trụ (隆住) qua đời sớm, tam huynh Mạnh Trụ (孟住) và tứ đệ Linh Trụ (齡住).
Đại Thanh Hoàng hậu > Gia Thân vương Đích Phúc tấn

Năm Càn Long thứ 39 (1774), ngày 27 tháng 4 (âm lịch), Hỉ Tháp Lạp thị được gả cho Hoàng tử Vĩnh Diễm, Hoàng tử thứ 15 của Thanh Cao Tông Càn Long Hoàng đế, trở thành Đích Phúc tấn của Vĩnh Diễm. Theo cách Càn Long Đế nhận định, vào năm Càn Long thứ 38 (1773) thì ông đã bí mật lập Hoàng thập ngũ tử Vĩnh Diễm làm Trữ quân, như vậy vào năm sau (1774), khi chỉ định Vĩnh Diễm kết hôn cùng con gái của Hòa Nhĩ Kinh Ngạch là Hỉ Tháp Lạp thị, ông đã xác định Vĩnh Diễm đăng cơ Hoàng đế thì Hỉ Tháp Lạp thị sẽ là Hoàng hậu tương lai.
Năm Càn Long thứ 45 (1780), ngày 3 tháng 4 (âm lịch), giờ Tí, bà sinh hạ Hoàng thứ nữ, lên 3 tuổi thì chết yểu. Năm thứ 47 (1782), ngày 10 tháng 8, giờ Dần, Hỉ Tháp Lạp thị sinh hạ Hoàng nhị tử Miên Ninh (綿寧), tức Thanh Tuyên Tông. Và vào năm thứ 49 (1784), ngày 7 tháng 9, giờ Thân, sinh hạ Hoàng tứ nữ, tức Cố Luân Trang Tĩnh Công chúa.
Căn cứ Thanh cung y án ghi lại, Hỉ Tháp Lạp thị vào cung thì thân thể tương đối khỏe mạnh, nhưng sau khi sinh hạ Hoàng nhị nữ, liên tiếp thân thể chưa kịp điều phối lại sinh thêm Hoàng nhị tử rồi Hoàng tứ nữ, thân thể từ đó liên tục không tốt.
Đại Thanh Hoàng hậu > Hoàng hậu không chiếu cáo

Năm Càn Long thứ 54 (1789), Hoàng thập ngữ tử Vĩnh Diễm chính thức sắc phong làm Gia Thân vương, Hỉ Tháp Lạp thị trở thành Thân vương Phúc tấn. Năm thứ 60 (1796), ngày 13 tháng 10, Càn Long Đế chỉ định Gia Thân vương làm Hoàng thái tử. Sang năm (1797), tháng giêng, Hoàng thái tử Vĩnh Diễm nối ngôi, sử gọi là Gia Khánh Đế. Càn Long Đế thoái vị, trở thành Thái Thượng hoàng.
Năm Gia Khánh nguyên niên (1796), ngày 4 tháng 1, lấy Đông các Đại học sĩ Vương Kiệt làm Chính sứ, Lễ bộ Hữu Thị lang Đa Vĩnh Vũ (多永武) làm Phó sứ, cẩm tiết, kim sách bảo, tấn phong Thái tử phi Hỉ Tháp Lạp thị thành Hoàng hậu. Điểm đặc biệt là Thái Thượng hoàng quyết định huỷ bỏ nghi thức chiếu cáo thiên hạ trong đại điển phong hậu, cũng nói các quan viên không cần dâng biểu chúc mừng. Việc này khá bất thường đối với Hoàng hậu Đại Thanh, nếu là vì bệnh tình thì không thể vì khi Hiếu Ý Nhân Hoàng hậu sắp mất thì Khang Hi Đế vẫn ra chỉ chiếu cáo thiên hạ để tôn vinh bà. Điều này rất có thể do Càn Long Thái Thượng hoàng không mấy xem trọng người con dâu này.[cần dẫn nguồn]
Qua đời > Giảm thiểu tang nghi

Năm Gia Khánh thứ 2 (1797), ngày 7 tháng 2 (âm lịch), Hỉ Tháp Lạp Hoàng hậu qua đời, hưởng dương 36 tuổi. Tạm quàn ở Cát An sở (吉安所). Sau khi Hoàng hậu qua đời, theo ý chỉ của Gia Khánh Đế:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | 王公大臣官员等虽有素服之例，但皇后册立甫及一年，母仪未久，且昕夕承欢，诸取吉祥。此七日内，圆明园值日奏事之王大臣等及引见人员俱著常服，惟不挂珠。此礼以义起，天下臣民等自当共喻朕崇奉皇父孝思，敬谨遵行，副朕专隆尊养至意。  . Đại ý: Vương công đại thần quan viên tuy có Tố phục để tang theo lệ, nhưng Hoàng hậu sắc lập chỉ có một năm, chính vị mẫu nghi chưa lâu, sớm kịp phụng sự, nhận được phúc khí. Trong 7 ngày này, quan viên trực nhật của Viên Minh viên, cùng các vương đại thần đến tấu sự vẫn đều mặc Thường phục, duy không đeo ngọc châu. Này là lễ vì nghĩa, thần dân thiên hạ đều biết Trẫm sùng phụng chí Hiếu với Hoàng phụ, nên hãy kính cẩn thi hành theo, cùng Trẫm dốc lòng chu toàn phụng dưỡng Long tôn. | ” |
— Chiếu dụ tang nghi của Hoàng hậu Hỉ Tháp Lạp thị
Chỉ dụ này đại khái nói rằng, Gia Khánh Đế vì việc hiếu dưỡng Thái Thượng hoàng, mà phải giảm tang nghi của Hoàng hậu. Tháng 5 năm ấy, Thái Thượng hoàng chỉ dụ thụy hiệu cho Đại Hành Hoàng hậu là Hiếu Thục Hoàng hậu (孝淑皇后), cho đến khi hạ táng bà vào Hoàng lăng không hề thấy ghi chép việc làm lễ sách thụy cho bà, có thể lễ này đã bị Càn Long Đế hủy bỏ. Sau khi các lễ tế cử hành xong, kim quan của bà được tạm an ở Tĩnh An trang (静安庄). Năm Gia Khánh thứ 8 (1803), ngày 11 tháng 10 (âm lịch), phụng kim quan đến Thanh Tây lăng. Ngày 22 tháng 10 (âm lịch) cùng năm, Kim quan của Hiếu Thục Hoàng hậu được táng vào địa cung của Xương lăng (昌陵).
Vào ngày cử tang tháng thứ nhất, Gia Khánh Đế đích thân tế rượu, nhưng sau đó 100 ngày, nhất - nhị - tam mãn nguyệt lễ, rồi một - hai - ba năm đầy lễ thì phái con trai của bà là Hoàng nhị tử Miên Ninh đến túc trực.
Miên Ninh về sau trở thành Đạo Quang Đế, 3 người anh em bà tuy không xuất sắc[cần dẫn nguồn] nhưng cũng được Gia Khánh Đế trọng dụng, bổ làm Nội vụ phủ Đại thần, Thượng thư, Trấn giữ Tướng quân. Các cháu bà kế thừa tước Tam đẳng Thừa Ân công, Khánh Lâm cháu trai bà làm Phụng Thiên phủ Doãn, Sùng Luân làm đến Tuần phủ Hồ Bắc, đến Vãn Thanh có diễn viên Hề Khiếu Bá (奚啸伯) là hậu duệ trong tộc của bà.
Qua đời > Chính thức sách thụy

Năm Đạo Quang nguyên niên (1821), tháng 3, con trai của Hiếu Thục Hoàng hậu là Đạo Quang Đế sau khi lên ngôi, tiến hành làm lễ truy thụy cho mẹ mình. Ông đến trước thần vị của Hiếu Thục Hoàng hậu tại Long Ân điện hành lễ, sau đó đưa thần vị của bà cùng Gia Khánh Đế hợp thờ Thái miếu, Phụng Tiên điện.
Các thời Hàm Phong và Đồng Trị về sau truy phong bà thụy hiệu là Hiếu Thục Đoan Hòa Nhân Trang Từ Ý Đôn Dụ Quang Thiên Hựu Thánh Duệ Hoàng hậu (孝淑端和仁庄慈懿敦裕昭肅光天佑聖睿皇后).
Hậu duệ

Hoàng thứ nữ [皇次女; 1780 - 1783].
Hoàng nhị tử Miên Ninh [旻寧], tức Thanh Tuyên Tông Đạo Quang Hoàng đế.
Cố Luân Trang Tĩnh Công chúa [莊靜固倫公主; 20 tháng 10 năm 1784 – 27 tháng 6 năm 1811], Hoàng tứ nữ, hạ giá Bối tử Mã Nặc Ba Đạt Lạt (瑪尼巴達喇) của bộ tộc Thổ Mặc Đặc (土默特), Mông Cổ.
Phim ảnh truyền hình

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
| Năm | Phim truyền hình | Diễn viên | Nhân vật |
| 2008 | Mẹ chồng khó tính (我的野蛮奶奶) | Hoàng Kỉ Oánh (黃𨥈瑩) | Hỉ Tháp Lạp·Thục Duệ (喜塔臘·淑睿) |
| 2010 | Vạn phụng chi vương (萬凰之王) | Tống Hi Niên (宋熙年) | Hiếu Thục Duệ Hoàng hậu (孝淑睿皇后) |
| 2015 | Trương Bảo Tử (張保仔) | Tạ Tuyết Tâm (谢雪心) | Thuần Quý phi (淳貴妃) |
| 2018 | Thiên mệnh (天命) | Thẩm Trác Doanh (沈卓盈) | Hiếu Thục Duệ Hoàng hậu (孝淑睿皇后) |

Hiếu Thục Duệ Hoàng hậu Hỉ Tháp Lạp thị.
Lâm Ấp

Xem bài Lâm Ấp, Đức Châu nói về huyện cùng tên của thành phố Đức Châu, tỉnh Sơn Đông, Trung Quốc.
Lâm Ấp (Chữ Hán: 林邑; Bính âm: Lin Yi) là một vương quốc cổ tồn tại từ khoảng năm 192 đến năm 605, với lãnh thổ ban đầu bao gồm vùng đất từ Quảng Bình đến Quảng Nam. Vương quốc này được xem như giai đoạn khởi đầu cho lịch sử Chăm Pa độc lập.
Từ nguyên

Về danh xưng, Lâm Ấp chỉ là sự biến nghĩa của từ Tượng Lâm. Đối với nhà Đông Hán, danh xưng Lâm Ấp là một khinh miệt, vì đó chỉ là một phần đất nhỏ không quan trọng ở vùng cực nam để phải quan tâm trực tiếp. Thủy Kinh Chú viết:
Lâm Ấp Quốc là phiên âm Hán-Việt (phát âm theo thời nhà Đường) của từ 林邑國 / 臨邑國 (phát âm theo tiếng Quan Thoại là Lin-yi-quo). Nguồn gốc của từ Lâm Ấp thì có hai giả thuyết.
Thứ nhất là gọi tắt của từ Tượng Lâm Ấp (thủ đô Tượng Lâm) như Thủy Kinh Chú viết. Trong bi ký tiếng Phạn, đời sau, các vua Chăm Pa luôn ghi quốc hiệu là Campanagara (thành Chăm Pa), Campapura (Ấp Chăm Pa). Nhưng trong bi ký thời Lâm Ấp thì chưa tìm thấy quốc hiệu bằng tiếng Phạn nên ghi chép của Thủy Kinh Chú chưa có minh chứng. Hơn nữa, cư dân Lâm Ấp và cư dân Chăm Pa (Chiêm Thành) chưa chắc là một nên giả thuyết này còn yếu.
Thứ hai là phiên âm của từ "dừa" (tiếng Chăm cổ gọi là Li-u). Thế kỷ thứ 5-6, nước Lâm Ấp (Quan Thoại: Lin-yi) đối diện với nước Phù Nam (Quan Thoại: Fu-nan). Đời sau, người Chăm Pa có 2 nhà vua là Narikera Vamsa (椰子族, Da Tử tộc/bộ lạc Dừa) và Kramka Vamsa (檳榔族, Tân Lang tộc/bộ lạc Cau). Tiếng Chăm cổ gọi "dừa" là Li-u (gần 林邑 Lâm Ấp/Lin-yi), "cau" là Pu-nang (giống 扶南 Phù Nam/Fu-nan). (Tiếng Mã Lai hiện đại gọi "cau" là pi-nang, Quan Thoại và Hán-Việt là 彼南 pi-nan/Bỉ Nam.) Giả thuyết này có thể chứng minh được mối quan hệ giữa hai nhà vua Dừa và Cau. Nhưng như trường hợp giả thuyết thứ nhất, cư dân Lâm Ấp và cư dân Chăm Pa (Chiêm Thành) chưa chắc là một nên giả thuyết này cũng còn yếu.
Lịch sử hình thành

Từ nửa cuối thế kỷ thứ 2, phần lãnh thổ cực nam quận Nhật Nam trở nên khó trị, cư dân bản địa liên tục nổi lên chống lại nhà Hán. Huyện Tượng Lâm trở thành nơi tranh chấp thường xuyên giữa nhà Hán và dân địa phương như Khuất Đô Di, Tây Đồ Di.
Năm 190, con của quan Công Tào, tên Khu Liên nổi lên giết thứ sử Chu Phù và chiếm huyện thành. Năm 192, Khu Liên giết huyện lệnh (huyện trưởng) nắm quyền cai trị. Khu Liên cắt một phần lãnh thổ cực nam của quận Nhật Nam - huyện Tượng Lâm để thành lập vương quốc riêng: sau này, Hậu Đường Thư gọi quốc gia này là Lâm Ấp Quốc. Lãnh thổ đất đai bao gồm cả khu vực tỉnh lỵ Huế hiện nay, chạy dài cho tới biên giới miền Nam của núi Bạch Mã. Sau năm 433, Lâm Ấp mở rộng lãnh thổ về phía nam đến tận Bình Thuận.
Lâm Ấp Độc lập là một biến cố lịch sử trọng đại, mở đầu gặp gỡ giữa hai nền văn minh Trung Quốc và Ấn Độ tại bán đảo Đông Dương. Đồng thời, đây là lần thứ hai (sau 3 nước Cao Câu Ly, Bách Tế, Tân La ở quận Lạc Lãng tách ra khỏi lãnh thổ nhà Hán), một vùng thuộc lãnh thổ của "thiên triều" tức quận Nhật Nam tự tách ra.