stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Coelioxys reediana
Chú thích

↑  (2008) Integrated Taxonomic Information System (ITIS) Bee Checklist 3 oktober 2008
Chó sục Fell

Chó sục Fell là một loại chó sục chân dài phụ giúp lao động và không phải là một giống chó cụ thể.
Tính cách

Chó sục Fell được lai tạo với mục đích tạo khả năng săn bắn và sự dũng cảm hơn là tiêu chuẩn về ngoại hình (loại giống). Chúng được nuôi thành từng đàn nên cần phải hòa thuận với những con chó khác. Chó sục Fell ban đầu được phát triển để săn lùng giống cáo Fell lớn được cho là gây thiệt hại nghiêm trọng cho những người chăn cừu. Con chó cần đôi chân dài để đi theo thợ săn qua tuyết nặng và một cấu trúc xương lồng ngực hẹp để đi theo con cáo trong một cái hang đá ngầm. Trong cuộc săn lùng, một con chó sục đi theo con cáo màu đỏ dưới lòng đất của nó, nơi nó hoặc giết chết con cáo, chặn cửa hang cáo hoặc giữ nó cho đến khi người thợ săn đào con chó và cáo lên.
Nguồn gốc

Một số giống được đặt tên đã được phát triển từ loại Chó sục Fell, chẳng hạn như Chó sục Lakeland, Chó sục Patterdale, Chó sục Scorrier và các giống chó phát triển tại địa phương khác. Tất cả đôi khi được gọi là "Chó sục Fell" đan xen với tên giống của chúng. "Câu lạc bộ Chó sục Quốc gia LLC", đã xuất bản tiêu chuẩn về Chó sục Fell. Tại Đức, Jagdterrier được phát triển từ nguồn là chó sục Fell trong những năm 1920. Chó sục Fell có thể là hậu duệ của một loại chó sục chân dài rất cũ được gọi là Chó Đen vàng-nâu có lông thô, tương tự như Chó sục Wales ngày nay.
Coelioxys radoszkowskyi

| Coelioxys radoszkowskyi> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Megachilidae
Phân họ (subfamilia): Megachilinae
Tông (tribus): Megachilini
Chi (genus): Coelioxys
Loài (species): C. radoszkowskyi
Danh pháp hai phần
Coelioxys radoszkowskyi Popov, 1946 
Coelioxys radoszkowskyi là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Popov mô tả khoa học năm 1946.
Chú thích

↑  (2008) Integrated Taxonomic Information System (ITIS) Bee Checklist 3 oktober 2008
Coelogyne merrillii

| Coelogyne merrillii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Chi (genus): Coelogyne
Loài (species): C. merrillii
Danh pháp hai phần
Coelogyne merrillii Ames 
Coelogyne merrillii là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Ames mô tả khoa học đầu tiên năm 1911.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Coelogyne merrillii”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Basíleios I

Basileios I, danh xưng người xứ Makedonia (tiếng Hy Lạp: Βασίλειος ὁ Μακεδών, Basíleios hō Makedṓn; 811 – 29 tháng 8, 886) là Hoàng đế Đông La Mã trị vì từ năm 867 đến 886. Sinh ra trong một gia đình nông dân thuần phác tại thema Makedonia của Đông La Mã, từng giữ nhiều trọng trách trong triều rồi sau cướp ngôi hoàng đế của Mikhael III (trị vì 842–867). Bất chấp gốc gác khiêm tốn của mình, ông đã cho chứng tỏ khả năng bẩm sinh trong việc trị quốc, dẫn đến sức mạnh của đế chế được hồi sinh và sự phục hưng nghệ thuật Đông La Mã. Basileios được người dân Đông La Mã nhìn nhận như là một trong những vị hoàng đế vĩ đại nhất của họ, và triều đại do ông sáng lập, Makedonia (tiếng Hy Lạp: Μακεδονική δυναστεία), thường được hậu thế coi là thời đại huy hoàng và thịnh vượng nhất của Đế quốc Đông La Mã.
Triều đại

Basileios I đã mở đầu một thời đại mới trong lịch sử của Đế quốc Đông La Mã, kết hợp với triều đại mà ông sáng lập gọi là "nhà Makedonia". Triều đại này đã chứng kiến một thời kỳ bành trướng lãnh thổ, mà Byzantium được coi là cường quốc mạnh nhất châu Âu và miền Đông Địa Trung Hải. Đáng chú ý là Basileios I đã trở thành một vị vua gây ấn tượng và được tôn trọng, cầm quyền 19 năm, bất chấp xuất thân thấp kém không được học hành đến nơi đến chốn và chẳng có chút kinh nghiệm nào về quân sự hoặc hành chính. Hơn nữa, ông còn là người bạn vui tính của một vị vua trụy lạc và đã đạt được quyền lực thông qua một loạt các vụ giết người chủ mưu. Rất ít phản ứng chính trị liên quan đến vụ sát hại Mikhael III có lẽ là do ông không được lòng giới quan lại Constantinopolis vì thái độ thiếu quan tâm đến các nhiệm vụ hành chính với bổn phận của một vị hoàng đế. Ngoài ra, việc công khai thể hiện hành động bất kính của Mikhael nhìn chung đã làm cho dân chúng chán ghét và xa lánh ông. Một khi nắm được quyền hành trong tay, Basileios đã sớm cho thấy rằng ông có ý định trị vì một cách hiệu quả và sớm nhất là trong buổi lễ đăng quang, ông đã bày tỏ lòng mộ đạo công khai bằng việc chính thức dâng vương miện của mình cho Chúa Kitô. Danh tiếng về lòng mộ đạo thông thường và sự chính thống được hoàng đế duy trì trong suốt triều đại của mình.
Triều đại > Đối nội

Để đảm bảo cho cả gia tộc của mình nắm vững ngai vàng, Basileios I đã đưa người con trưởng Konstantinos (năm 869) và người con thứ hai của ông Leon (năm 870) leo lên địa vị đồng hoàng đế. Nhờ vào tác phẩm về lập pháp vĩ đại mà Basileios I đảm nhiệm, ông thường được mệnh danh là "Justinianus thứ hai". Luật lệ của Basileios được thu thập trong bộ Basilika, gồm sáu mươi quyển, và những cuốn sách hướng dẫn pháp lý nhỏ hơn nhan đề Eisagoge. Leon VI chịu trách nhiệm hoàn chỉnh các tác phẩm pháp chế này. Basilika vẫn còn là luật lệ của Đế quốc Đông La Mã mãi đến lúc bị người Ottoman chinh phục. Trớ trêu thay, pháp điển hóa luật này dường như đã bắt đầu dưới sự chỉ đạo của caesar Bardas mà sau này bị Basileios mưu hại. Hoàng đế còn tỏ ra khá thận trọng trong việc quản lý tài chính. Ý thức được lòng mong muốn sánh ngang với Hoàng đế Justinianus I (trị vì 527–565), Basileios cũng khởi xướng một chương trình xây dựng đồ sộ ở Constantinopolis, được tán dương qua việc xây dựng nhà thờ chính tòa Nea Ekklesia.
Chính sách về giáo hội của ông được đánh dấu bởi mối quan hệ tốt đẹp với Roma. Một trong những hành động đầu tiên của hoàng đế là lưu đày vị Thượng phụ Constantinopolis, Photios, và khôi phục lại vị thế cho kẻ thù của Photios là Ignatios, mà lời thỉnh cầu của vị này lại được sự ủng hộ của Giáo hoàng Adrianus II. Tuy nhiên, Basileios không hề có ý định nhân nhượng Roma vượt quá một điểm nhất định nào cả. Quyết định của Boris I xứ Bulgaria nhằm gắn kết Giáo hội Bulgaria mới với Constantinopolis đã giáng một đòn chí mạng vào Roma, vốn hy vọng nó sẽ an toàn cho bản thân mình. Nhưng cái chết của Ignatios vào năm 877, Photios lại trở thành Thượng phụ một lần nữa, và điều này trên thực tế đã dẫn đến sự tuyệt giao với Roma dù chưa phải chính thức. Đây là một sự kiện bước ngoặt trong cuộc xung đột dẫn đến vụ Đại Ly giáo mà cuối cùng đã biến Giáo hội Công giáo La Mã và Giáo hội Chính thống giáo Đông phương trở thành những thực thể giáo hội riêng biệt.
Triều đại > Đối ngoại

Triều đại của hoàng đế Basileios được đánh dấu bởi các cuộc chiến tranh phiền toái đang diễn ra với lực lượng dị giáo Paulicia, tập trung tại Tephrike trên bờ thượng lưu sông Euphrates, đã nổi loạn và liên minh với người Ả Rập, rồi đánh phá đến tận Nicaea và cướp bóc Ephesus. Basileios quyết định cử tướng Christopheros mang quân đánh dẹp tín đồ Paulicia vào năm 872, chỉ đến khi lãnh tụ của họ là Chrysocheir từ trần thì triều đình mới khuất phục hẳn cuộc bạo loạn của giáo phái này. Riêng một cuộc chiến tranh biên giới như thường lệ với người Ả Rập ở Tiểu Á chỉ đạt được chút xíu lợi ích, nhưng khiến cho biên giới phía đông của đế quốc được củng cố phần nào. Đông La Mã còn giành lại đảo Síp nhưng chỉ giữ được có bảy năm.
Basileios là vị hoàng đế Đông La Mã đầu tiên kể từ thời Konstans II (trị vì 641–668) theo đuổi một chính sách tích cực nhằm khôi phục lại sức mạnh của đế quốc ở phương Tây. Ông liên minh với Hoàng đế La Mã Thần thánh Ludwig II (trị vì 850–875) chống lại người Ả Rập và phái một hạm đội gồm 139 tàu chiến tới càn quét các cuộc đột kích của họ trên vùng biển Adriatic. Nhờ sự trợ giúp của Đông La Mã mà Ludwig II đã chiếm được Bari từ tay quân Ả Rập vào năm 871. Thành phố này sau cùng trở thành lãnh thổ của Đông La Mã vào năm 876. Tuy nhiên, vị trí của Đông La Mã trên đảo Sicilia trở nên xấu đi và Siracusa sớm rơi vào tay Tiểu Vương quốc Sicilia vào năm 878. Đây rốt cuộc là do lỗi của Basileios thay vì điều tàu tới giải vây thành phố thì lại chuyển sang chở đá cẩm thạch cho một nhà thờ. Mặc dù hầu như toàn bộ đảo Sicilia đã bị mất, tướng Nikephoros Phokas (Già) vẫn thành công trong việc đánh chiếm Taranto và toàn vùng Calabria vào năm 880. Những thành công trên bán đảo Ý đã mở ra một thời kỳ mới dưới sự thống trị của Đông La Mã tại đây. Trên hết, người Đông La Mã đã bắt đầu thiết lập một sự hiện diện mạnh mẽ ở vùng biển Địa Trung Hải và đặc biệt là vùng biển Adriatic.
Cuối đời và kế vị

Tinh thần của Basileios suy sụp hẳn vào năm 879 khi người con lớn tuổi và được ông yêu mến nhất từ trần. Basileios giờ phải đưa người con út của mình là Alexandros làm đồng hoàng đế. Basileios không ưa Leon chỉ mải mê đọc sách, thỉnh thoảng còn ra tay đánh đập vị hoàng tử này nữa; do hoàng đế nghi ngờ rằng Leon chính là con trai của Mikhael III. Trong những năm sau này, mối quan hệ của Basileios với Leon đã bị lu mờ bởi sự ngờ vực về khả năng Leon sẽ ra tay trả thù cho cái chết của Mikhael III. Sau cùng Basileios bèn hạ lệnh bắt giam Leon sau khi phát hiện mưu đồ phản nghịch bất thường, nhưng việc giam cầm này lại khiến dân chúng bạo động khắp nơi; Basileios dọa sẽ chọc mù mắt Leon nhưng Thượng phụ Photios hết lời khuyên can nên mới thôi. Leon mãi về sau mới được thả ra sau ba năm chịu cảnh tù giam. Basileios mất vào ngày 29 tháng 8 năm 886 do mắc phải một cơn sốt từ sau một vụ tai nạn săn bắn nghiêm trọng khi dây lưng của ông bị dính chặt vào mấy nhánh gạc của một con hươu và hoàng đế bị kéo lê 16 dặm xuyên qua rừng rậm. Chỉ khi một tùy tùng kị thời cứu thoát Basileios bằng cách lấy dao cắt lỏng dây nhưng hoàng đế ngờ là tên hầu cận này đang cố gắng ám sát mình và đã đem hắn ra xử tử ngay trước khi ông qua đời.
Một trong những hành động đầu tiên của Leon VI khi mới lên ngôi là cải táng di hài của Mikhael III, với buổi lễ được tổ chức long trọng trong khu lăng mộ hoàng gia tại Nhà thờ các Thánh Tông Đồ ở Constantinopolis. Điều này chủ yếu để xác nhận trong dư luận quan điểm cho rằng Leon tự coi mình là con ruột của tiên đế Mikhael.
Gia đình

Mẹ của Basileios không rõ họ tên nhưng cha của ông chính là:
Bardas/Konstantinos xứ Makedonia.
Basileios I có với người vợ đầu tiên Maria mấy người con gồm:
Bardas.
Anastasia, sau gả cho tướng Christopher.
Konstantinos (khoảng 865 – 3 tháng 9, 879), đồng hoàng đế cùng Basileios từ ngày 6 tháng 1 năm 868 cho tới khi mất. Theo George Alexandrovič Ostrogorsky, Konstantinos được hứa hôn với Ermengard xứ Provence, con gái của Hoàng đế La Mã Thần thánh Louis II và Engelberga vào năm 869. Việc đính ước đã bị hủy bỏ vào năm 871 khi mối quan hệ giữa Basileios và Louis trở nên rạn nứt.
Basileios I có với người vợ thứ hai là Eudokia Ingerina mấy người con gồm:
Leon VI, kế thừa ngôi vị hoàng đế Đông La Mã và có thể thực sự là con trai của Mikhael III.
Stephenos I, Thượng phụ Constantinopolis, cũng có thể là một đứa con của Mikhael III.
Alexandros, kế thừa ngôi vị hoàng đế Đông La Mã vào năm 912.
Anna Porphyrogenita, một nữ tu tại tu viện St. Euphemia ở Petrion.
Helena Porphyrogenita, một nữ tu tại tu viện St. Euphemia ở Petrion.
Maria Porphyrogenita, mẹ của các nữ tu tại tu viện St. Euphemia ở Petrion.
Ảnh hưởng văn hóa

Harry Turtledove, một sử gia nổi tiếng với những tác phẩm về lịch sử thay thế của mình, đã viết vài bộ truyện lấy bối cảnh ở một nơi gọi là Videssos, có nét mang máng Đế quốc Đông La Mã. Tác phẩm bộ ba Tale of Krispos – Krispos Rising (1991), Krispos of Videssos (1991) và Krispos the Emperor (1994) – đều là những chuyện kể được tiểu thuyết hóa nói về sự trỗi dậy của Basileios và mấy đứa con của ông.
Stephen Lawhead với tác phẩm Byzantium (1996), dùng sự kế vị của Basileios I như là mầm mống cho các mưu đồ đen tối chiếm hầu hết nội dung của cuốn tiểu thuyết.
Chú thích

1 2 3 4  Treadgold 1997, tr. 455.
1 2  Vasiliev 1928–1935, tr. 301.
↑  Tobias 2007, tr. 20. Tobias đang nhắc đến các tác phẩm của Hamza al Isfahani, một học giả Ả Rập thế kỷ thứ 10.
↑  Finlay 1853, tr. 213.
↑  Tobias 2007, tr. 264
↑  Treadgold 1997, tr. 457; Vogt & Hausherr 1932, tr. 44.
1 2 3  Chisholm 1911.
↑  Gregory 2010, tr. 242.
↑  Treadgold 1997, tr. 453.
↑  Finlay 1853, tr. 180–181. Một gã tên là John xứ Chaldia đã lấy kiếm chặt đứt cả hai tay của hoàng đế trước khi kết liễu mạng sống của ông bằng một cú đâm xuyên tim.
↑  Treadgold 1997, tr. 453–455.
↑  Finlay 1853, tr. 214–215.
↑  Brubaker 1999, tr. 6, 152–162.Lỗi sfn: không có mục tiêu: CITEREFBrubaker1999 (trợ giúp)
↑  Finlay 1853, tr. 221–226.
↑  Jenkins 1987, tr. 191.
↑  Jenkins 1987, tr. 185–187.
↑  Jenkins 1987, tr. 196–197.
↑  Treadgold 1997, tr. 461.
↑  Finlay 1853, tr. 241.
Basileios giành chiến thắng trong trận đấu vật với một nhà vô địch Bulgaria (bên trái), hình minh họa lấy từ bản thảo Madrid Skylitzes.
Lễ đăng quang làm đồng hoàng đế của Basileios I, hình minh họa lấy từ bản thảo Madrid Skylitzes.
Basileios I trên lưng ngựa lấy từ quyển biên niên sử Chronikon của Ioannes Skylitzes.
Một bản vẽ phác thảo sơ của Basilleois trong cuốn Paris Gregory,, khoàng giữa các năm 879 – 883.
Các phái đoàn người Serb và người Croat diện kiến hoàng đế Basíleios I, tiểu họa lấy từ cuốn Skyllitzes Matritensis.
Basileios I và thái tử Leon. Leon bị phát hiện mang theo một con dao trước sự hiện diện của hoàng đế.
Basileios, hoàng tử Konstantinos và người vợ thứ hai, Hoàng hậu Eudokia Ingerina.
Thelypteris insignis

| Thelypteris insignis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Pteridophyta
Lớp (class): Polypodiopsida
Bộ (ordo): Polypodiales
(không phân hạng): Eupolypods II
Họ (familia): Thelypteridaceae
Chi (genus): Thelypteris
Loài (species): T. insignis
Danh pháp hai phần
Thelypteris insignis (Mett.) Ching 
Thelypteris insignis là một loài thực vật có mạch trong họ Thelypteridaceae. Loài này được (Mett.) Ching miêu tả khoa học đầu tiên năm 1941.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Thelypteris insignis”. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2013.
Thyretes caffra

| Thyretes caffra> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Chi (genus): Thyretes
Loài (species): T. caffra
Danh pháp hai phần
Thyretes caffra
Thyretes caffra là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Cnesterodon

| Cnesterodon |
| --- | --- |
Cnesterodon decemmaculatus
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Actinopterygii
Bộ (ordo): Cyprinodontiformes
Họ (familia): Poeciliidae Garman, 1895
Chi (genus): Cnesterodon
Loài điển hình
Poecilia decemmaculata Jenyns, 1842 
Các loài
 10. Xem bài.
Danh pháp đồng nghĩa
 Gulapinnus Langer, 1913 
Cnesterodon là một chi cá nước ngọt trong họ cá khổng tước Poeciliidae thuộc bộ cá chép răng Cyprinodontiformes gồm các loài cá bản địa của Nam Mỹ.
Các loài

Hiện hành có 10 loài được ghi nhận trong chi này:
Cnesterodon brevirostratus R. de S. Rosa & W. J. E. M. Costa, 1993
Cnesterodon carnegiei Haseman, 1911
Cnesterodon decemmaculatus (Jenyns, 1842) (Ten spotted live-bearer)
Cnesterodon holopteros Lucinda, Litz & Recuero, 2006
Cnesterodon hypselurus Lucinda & Garavello, 2001
Cnesterodon iguape Lucinda, 2005
Cnesterodon omorgmatos Lucinda & Garavello, 2001
Cnesterodon pirai Aguilera, Mirande & Azpelicueta, 2009
Cnesterodon raddai M. K. Meyer & Etzel, 2001
Cnesterodon septentrionalis R. de S. Rosa & W. J. E. M. Costa, 1993
Chú thích

↑  Ranier Froese và Daniel Pauly (chủ biên). Các loài trong Cnesterodon trên FishBase. Phiên bản tháng 8 năm 2017.
Thelypteris invisa

| Thelypteris invisa> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Pteridophyta
Lớp (class): Polypodiopsida
Bộ (ordo): Polypodiales
Họ (familia): Thelypteridaceae
Chi (genus): Thelypteris
Loài (species): T. invisa
Danh pháp hai phần
Thelypteris invisa Proctor, 1959 
Thelypteris invisa là một loài dương xỉ trong họ Thelypteridaceae. Loài này được Proctor mô tả khoa học đầu tiên năm 1959.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Thelypteris invisa”. Truy cập ngày 28 tháng 5 năm 2014.
Châtenois (Vosgi)

| --- | --- |
 Châtenois
Châtenois
Vị trí trong vùng Lorraine Châtenois 
Hành chính
Quốc gia:  Pháp
Vùng: Grand Est
Tỉnh: Vosges
Quận: Neufchâteau
Tổng: Châtenois (chef-lieu)
Liên xã: Cộng đồng các xã Pays de Châtenois
Xã (thị) trưởng: Jean-Pierre Florentin (2008-2014)
Thống kê
Độ cao: 303–484 m (994–1.588 ft) (bình quân 324 m (1.063 ft)[chuyển đổi: tùy chọn không hợp lệ])
Diện tích đất1: 17,57 km2 (6,78 dặm vuông Anh)
INSEE/Mã bưu chính: 88095/ 88170

Châtenois là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 17,57 km2, dân số năm 1999 là 1906 người.
Dân địa phương tiếng Pháp gọi là Castiniens.
Biến động dân số

| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1014 | 1591 | 2110 | 2237 | 2065 | 1906 | 1792 |
Số liệu từ năm 1962: Dân số không tính trùng
Coelogyne papillosa

| Coelogyne papillosa |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Chi (genus): Coelogyne
Loài (species): C. papillosa
Danh pháp hai phần
Coelogyne papillosa Ridl. ex Stapf 
Coelogyne papillosa là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Ridl. ex Stapf mô tả khoa học đầu tiên năm 1894.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Coelogyne papillosa”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Hexatoma flavimarginata

| Hexatoma flavimarginata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Diptera
Họ (familia): Limoniidae
Chi (genus): Hexatoma
Danh pháp hai phần
Hexatoma flavimarginata Yang, 1999 
Hexatoma flavimarginata là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.
Thuật toán Simon

Trong lý thuyết độ phức tạp tính toán và tính toán lượng tử, bài toán Simon là một bài toán thuộc dạng cây quyết định hay dạng truy vấn, được diễn tả bởi Daniel Simon năm 1994. Simon đã đưa ra một thuật toán lượng tử, thường được gọi là thuật toán Simon, để giải quyết bài toán nhanh hơn rất nhiều (một số mũ lần) so với bất kì thuật toán (xác định hay xác suất) cổ điển nào.
Thuật toán Simon sử dụng  O(n) truy vấn trong hộp đen, trong khi thuật toán xác suất cổ điển mạnh nhất cũng phải mất tối thiểu  \Omega (2^{n/2}) truy vấn. Thuật toán Simon cũng được coi là tốt nhất, do bất kì thuật toán lượng tử nào để giải quyết bài toán này cũng cần tối thiểu  \Omega (n) truy vấn. Bài toán này chỉ ra sự phân tách giữa BPP và BQP, không giống như của thuật toán Deutsch-Jozsa - phân tách P và EQP.
Mặc dù bài toán thực ra có ít ứng dụng trong thực tế, tuy nhiên nó vẫn rất đáng được chú ý khi đã tạo ra một sự tăng tốc theo hàm mũ so với các thuật toán cổ điển. Thêm vào đó, đây cũng là cơ sở ý tưởng cho Thuật toán Shor. Cả hai bài toán đều là dạng đặc biệt của bài toán nhóm con ẩn giao hoán, là bài toán đến nay đã có thuật toán lượng tử để giải quyết một cách hiệu quả.
Mô tả bài toán và thuật toán

Đầu vào của bài toán là một hàm (thực thi bởi hộp đen)  f:\{0,1\}^{n}\rightarrow \{0,1\}^{n}, coi như thỏa mãn điều kiện với một số  s\in \{0,1\}^{n} ta có với mọi  y,z\in \{0,1\}^{n},  f(y)=f(z) khi và chỉ khi  y=z or  y\oplus z=s. Chú ý rằng trường hợp  s=0^{n} cũng được chấp nhận, tương ứng với  f là một hoán vị. Vấn đề cần giải quyết là tìm s.
Tập của các xâu n-bit là một không gian vec tơ  \mathbb {Z} _{2}  dưới thao tác bit XOR. Giả sử hàm gốc của f hoặc rỗng, hoặc tạo nên các tập-hợp-chung có n-1 chiều. Sử dụng các thuật toán lượng tử, ta có thể, với xác suất cao, xác định được các véc tơ cơ sở sinh ra n-1 không gian con này, vì s là véc tơ vuông góc với toàn bộ các véc tơ cơ sở trên.
Xét không gian Hilbert chứa đựng tích ten-xơ của không gian Hilbert của các xâu đầu vào, và cho ra đầu ra là các xâu. Sử dụng biến đổi Hadamard, ta có thể tạo trạng thái ban đầu
và gọi hộp đen để chuyển trạng thái này thành
Biến đổi Hadamard chuyển trạng thái trên thành
Ta thực hiện đo cùng lúc ở cả hai thanh ghi. Nếu  s\cdot y=1, ta nhận được sự giao thoa giảm. Vậy, chỉ không gian con  s\cdot y=0 là được chọn. Thử với một số lượng y, ta có thể tìm được n-1 véc tơ cơ sở, và tính s.
Tương tự

Thuật toán Deutsch-Jozsa
Hàm lượng tử trong thuật toán Simon
Thysanodonta pileum

| Thysanodonta pileum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Mollusca
Lớp (class): Gastropoda
(không phân hạng): nhánh Vetigastropoda
Liên họ (superfamilia): Trochoidea
Họ (familia): Calliostomatidae
Phân họ (subfamilia): Thysanodontinae
Chi (genus): Thysanodonta
Loài (species): T. pileum
Danh pháp hai phần
Thysanodonta pileum Vilvens & Maestrati, 2006 
Thysanodonta pileum là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Calliostomatidae.
Chú thích

↑  Vilvens & Maestrati. 2006. Novapex Volume: 7 Issue: 1 Pages: 1-11. World Register of Marine Species, accessed ngày 22 tháng 4 năm 2010.
↑  Thysanodonta pileum Vilvens & Maestrati, 2006. World Register of Marine Species, truy cập 22 tháng 4 năm 2010.
Thysanoglossa jordanensis

| Thysanoglossa jordanensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Chi (genus): Thysanoglossa
Loài (species): T. jordanensis
Danh pháp hai phần
Thysanoglossa jordanensis Porto & Brade 
Thysanoglossa jordanensis là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Porto & Brade miêu tả khoa học đầu tiên năm 1938.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Thysanoglossa jordanensis”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Thysanoglossa organensis

| Thysanoglossa organensis |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Chi (genus): Thysanoglossa
Loài (species): T. organensis
Danh pháp hai phần
Thysanoglossa organensis Brade 
Thysanoglossa organensis là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Brade miêu tả khoa học đầu tiên năm 1943.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Thysanoglossa organensis”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Thysanodonta eucosmia

| Thysanodonta eucosmia |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Mollusca
Lớp (class): Gastropoda
(không phân hạng): nhánh Vetigastropoda
Liên họ (superfamilia): Trochoidea
Họ (familia): Calliostomatidae
Phân họ (subfamilia): Thysanodontinae
Chi (genus): Thysanodonta
Loài (species): T. eucosmia
Danh pháp hai phần
Thysanodonta eucosmia Marshall, 1995 
Thysanodonta eucosmia là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Calliostomatidae.
Chú thích

↑  Thysanodonta eucosmia Marshall, 1995. World Register of Marine Species, truy cập 22 tháng 4 năm 2010.
Coluber aurigulus

| Coluber aurigulus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Reptilia
Bộ (ordo): Squamata
Phân bộ (subordo): Serpentes
Phân thứ bộ (infraordo): Alethinophidia
Họ (familia): Colubridae
Chi (genus): Coluber
Loài (species): C. aurigulus
Danh pháp hai phần
Coluber aurigulus (Cope, 1861) 
Coluber aurigulus là một loài rắn trong họ Rắn nước. Loài này được Cope mô tả khoa học đầu tiên năm 1861.
Chú thích

↑  “Coluber aurigulus”. The Reptile Database. Truy cập ngày 29 tháng 5 năm 2013.