stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Sự kiện năm 1956 ở Hungary
Diễn biến của sự kiện > Chiến sự lan rộng, chính phủ sụp đổ > Chính phủ Quốc gia Hungary Mới

Sự lan rộng nhanh chóng của cuộc nổi dậy trên đường phố Budapest và sự sụp đổ bất ngờ của chính phủ Gerő-Hegedűs khiến ban lãnh đạo chính phủ mới bị bất ngờ, và ban đầu thiếu tổ chức. Nagy Imre, một người chủ trương cải cách nhưng trung thành với Đảng cộng sản, và từng được nhận xét chỉ có "chút ít khả năng chính trị", ban đầu kêu gọi công chúng bình tĩnh và quay về với trật tự cũ. Tuy vậy, Nagy Imre - cũng chính là lãnh đạo duy nhất còn lại của Hungary được cả công chúng và người Liên Xô công nhận - "cho rằng đó là một cuộc nổi dậy quần chúng chứ không phải là một hành động phản cách mạng". Gọi cuộc nổi dậy đang diễn ra là "một phong trào dân chủ rộng lớn" trong một bài phát biểu trên đài phát thanh ngày 27 tháng 10, Nagy Imre đã thành lập một chính phủ gồm một số bộ trưởng không cộng sản. Chính phủ Quốc gia mới này xoá bỏ cả ÁVH và hệ thống độc đảng. Vì cầm quyền có mười ngày, Chính phủ Quốc gia ít có cơ hội giải thích rõ ràng các chính sách của mình. Tuy nhiên, các tổng biên tập báo chí ở thời điểm ấy nhấn mạnh rằng Hungary phải là một nhà nước trung lập, đa đảng phái và dân chủ. Nhiều tù nhân chính trị được thả, đáng chú ý nhất là Hồng y József Mindszenty. Các đảng chính trị từng bị cấm trước đây, như Tiểu nông Độc lập và Đảng Nông dân Quốc gia, tái xuất hiện và gia nhập liên minh.
Các hội đồng cách mạng địa phương được thành lập trên khắp Hungary, nói chung không có sự tham gia của Chính phủ Quốc gia đã quá nhiều việc tại Budapest, và nhận lấy nhiều trách nhiệm từ chính quyền địa phương từ đảng cộng sản khi ấy đã không còn hoạt động nữa. Tới ngày 30 tháng 10, các hội đồng đó đã được Đảng Công nhân Xã hội Chủ nghĩa Hungary chính thức phê chuẩn, và chính phủ Imre yêu cầu sự hỗ trợ của họ như "các tổ chức tự quản, dân chủ địa phương được thành lập trong cuộc Cách mạng". Tương tự, các hội đồng công nhân cũng được thành lập tại các nhà máy và khu mỏ công nghiệp, và nhiều quy định mất lòng dân như các tiêu chuẩn sản xuất bị xoá bỏ. Các hội đồng công nhân cố gắng quản lý doanh nghiệp trong khi vẫn bảo vệ được các quyền lợi của công nhân; vì thế lập ra một nền kinh tế xã hội chủ nghĩa không bị quản lý cứng nhắc bởi Đảng. Sự quản lý địa phương của các hội đồng không phải luôn luôn không đổ máu; tại Debrecen, Győr, Sopron, Mosonmagyaróvár và các thành phố khác, các đám đông người biểu tình đã bị lực lượng ÁVH bắn, nhiều người thiệt mạng. Lực lượng ÁVH bị giải giáp, thường là bằng vũ lực, trong nhiều trường hợp với sự hỗ trợ của cảnh sát địa phương.
Diễn biến của sự kiện > Chiến sự lan rộng, chính phủ sụp đổ > Phản ứng quốc tế

Dù Ngoại trưởng Hoa Kỳ đề xuất ngày 24 tháng 10 rằng Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc nên nhóm họp để thảo luận về tình hình tại Hungary, không có hành động được nào được tiến hành ngay lập tức để đưa ra một giải pháp. Theo lời đề nghị của Nagy Imre ở thời điểm cuộc can thiệp trên diện rộng lần thứ hai của Liên Xô ngày 4 tháng 11, nghị quyết của Hội đồng bảo an chỉ trích các hành của Liên Hợp Quốc đã bị Liên Xô phủ quyết. Đại hội đồng, với 50 phiếu thuận, 8 phiếu chống và 15 phiếu trắng, kêu gọi Liên Xô ngừng can thiệp vào Hungary, nhưng chính phủ János mới được lập nên đã từ chối các quan sát viên của Liên Hợp Quốc.
Tổng thống Hoa Kỳ, Dwight Eisenhower, có trong tay một nghiên cứu chi tiết về cuộc nổi dậy tại Hungary trong đó đề xuất không sử dụng can thiệp quân sự từ Hoa Kỳ, và các cuộc thảo luận chính sách trước đó trong Hội đồng An ninh Quốc gia, tập trung vào việc khuyến khích sự bất mãn trong các quốc gia vệ tinh của Liên Xô chỉ bằng các chính sách kinh tế và tuyên bố chính trị. Trong một cuộc phỏng vấn năm 1998, Đại sứ Hungary Jeszenszky Géza đã chỉ trích sự không phản ứng của phương Tây năm 1956, dẫn ra ảnh hưởng của Liên Hợp Quốc ở thời điểm đó và đưa ra ví dụ việc Liên Hợp Quốc can thiệp vào Triều Tiên từ năm 1950 đến năm 1953.
Trong cuộc nổi dậy, các chương trình tiếng Hungary của Đài châu Âu Tự do (RFE) đã phát đi những tin tức về tình hình chính trị và quân sự, cũng như kêu gọi người Hungary chiến đấu chống các lực lượng Liên Xô, gồm cả lời tư vấn chiến thuật về các biện pháp kháng chiến. Sau khi quân đội Liên Xô trấn áp quân nổi dậy, Đài châu Âu Tự do bị chỉ trích vì đã lừa dối nhân dân Hungary rằng NATO hay Liên Hợp Quốc sẽ can thiệp nếu các công dân Hungary tiếp tục kháng cự.
Hậu quả > Ghi nhớ

Ngày 16 tháng 6 năm 1989, nhân kỷ niệm lần thứ 30 ngày ông bị hành quyết, thi thể của Nagy Imre đã được chôn cất lại trong danh dự. Cộng hoà Hungary được thành lập vào năm 1989 đúng ngày kỷ niệm lần thứ 33 cuộc nổi dậy, và ngày 23 tháng 10 là ngày lễ quốc gia Hungary. Ngày 2 tháng 5 năm 1990, Quốc hội mới của nước Cộng hòa Hungary đã họp phiên đầu tiên. Quốc hội đã kỷ niệm cuộc nổi dậy năm 1956 bằng việc thông qua Đạo luật số XXVIII với lời nhận xét chính thức: "một cuộc cách mạng và cuộc đấu tranh đòi độc lập".
Vào tháng 12 năm 1991, lời mở đầu của các hiệp ước của một Liên bang CHXHCN Xô viết đang tan rã, dưới sự lãnh đạo của Mikhail Sergeyevich Gorbachyov, và Nga, đại diện bởi Boris Nikolayevich Yeltsin, đã chính thức xin lỗi về việc Liên Xô can thiệp vào tình hình Hungary năm 1956. Lời xin lỗi này đã được Tổng thống Liên bang Nga Yeltsin lặp lại năm 1992 trong một bài phát biểu trước nghị viện Hungary.
Vào ngày 13 tháng 2 năm 2006, Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ đã kỷ niệm lần thứ 50 cuộc nổi dậy Hungary. Ngoại trưởng Rice đã bình luận về những đóng góp của những người tị nạn của sự kiện năm 1956 với Hoa Kỳ và các nước tiếp nhận khác, cũng như vai trò của Hungary trong việc cung cấp nơi tị nạn cho người tị nạn Đông Đức trong những cuộc phản kháng năm 1989 chống lại chính quyền Đông Đức thời bấy giờ. Tổng thống Hoa Kỳ George W. Bush cũng tới thăm Hungary ngày 22 tháng 6 năm 2006, để kỷ niệm sự kiện này.
Sau khi Kadár János từ chức thì việc phục hồi danh dự và chính trị cho các nạn nhân của ông trong cuộc nổi dậy năm 1956 cũng được tiến hành và lần đầu tiên từ 1956 người dân có thể nhắc tên của Nagy Imre và Maléter Pál, viên tướng tham gia cuộc bạo động chống Quân đội Liên Xô. Dù khi đó những tên tuổi của Nagy Imre và Maléter Pál đã biến mất khỏi chính sử của Đảng Cộng sản, tên tuổi họ vẫn tồn tại trong tâm trí dân tộc Hungary. Đến năm 2007, tại nghĩa trang Kerepesi ở Budapest, xảy ra một vụ phá hoại mộ cựu lãnh đạo Kádár János. Những người xâm phạm đã cướp lấy bình tro của phu nhân ông, cũng như xương trong chiếc quan tài mà Kádár János đang yên nghỉ. Thủ tướng Hungary Gyurcsány Ferenc - cựu lãnh đạo phong trào thanh niên dưới chế độ cộng sản - đã phê phán vụ phá hoại "ghê tởm, phi nhân tính và hèn nhát".
Các tài liệu tham khảo chính

Johanna Granville, trans., "Soviet Archival Documents on the Hungarian Revolution, 24 October - ngày 4 tháng 11 năm 1956" Lưu trữ 2011-08-18 tại Wayback Machine, Cold War International History Project Bulletin, no. 5 (Woodrow Wilson Center for International Scholars, Washington, DC), Spring, 1995, pp. 22–23, 29-34.
Johanna Granville, "Imre Nagy aka 'Volodya' - A Dent in the Martyr's Halo?", Cold War International History Project Bulletin, no. 5 (Woodrow Wilson Center for International Scholars, Washington, DC), Spring, 1995, pp. 28, and 34-37.
Bí thư thứ nhất Đảng Cộng sản Liên Xô Nikita Sergeyevich Khrushchyov
Quốc kỳ Hungary sau khi Quốc huy Hungary năm 1949 đã bị cắt bỏ. Là cờ với một lỗ trống trở thành biểu tượng của cuộc nổi dậy.
Phần còn lại của bức tượng đồng lớn cao 25m của Iosif Vissarionovich Stalin, bị lật đổ trong sự kiện năm 1956 (hiện được trưng bày tại Szoborpark gần Budapest)
Dwight D. Eisenhower - Tổng thống Hoa Kỳ
Tổng thư ký Liên Hợp Quốc Dag Hammarskjöld
Lá cờ của phong trào nổi dậy năm 1956 được treo trước Toà nhà Nghị viện Hungary, để kỷ niệm 50 năm sự kiện này (2006).
Dãy núi Cascade
Đặt tên

Một loạt các hội nghị đầu tiên nhằm đặt tên bằng tiếng Anh cho dãy diễn ra vào mùa hè năm 1792 chủ trì bởi nhà hàng hải người Anh George Vancouver khi ông đến Puget Sound. Kết quả, tên núi Baker được đặt nhằm vinh danh trung úy thứ ba của ông, núi St. Helens vinh danh nhà ngoại giao Alleyne Fitzherbert - nam tước St Helens thứ nhất, núi Hood vinh danh Đô đốc của Hải quân Hoàng gia Samuel Hood và đỉnh cao nhất, ngọn núi Rainier, vinh danh Đô đốc Peter Rainier. Tuy nhiên, cuộc thám hiểm Vancouver đã không đặt tên dãy núi, nơi mà các đỉnh núi này thuộc về.
Vào năm 1806, các ghềnh thác của Cascade là chướng ngại vật cuối cùng gặp phải trên đường tới Thái Bình Dương đối với cuộc thám hiểm của Lewis và Clark, đối với những người định cư và thương nhân, vị trí mà hiện nay nước được điều phối bởi Đập Boneville, nằm tại hẻm núi sông Columbia. Đó là lý do tại sao các đỉnh núi phủ đầy tuyết xung quanh vốn dĩ từ lâu được gọi là "Những ngọn núi bên kia thác nước" và sau đó được gọi đơn giản là "The Cascade". Nhà thực vật học người Scotland David Douglas, lần đầu tiên đã dùng tên "Cascade Range" và "Cascade Mountains" trong tạp chí du lịch của ông (1823 - 1827). Trên hành trình trở về các thành viên Lewis và Clark khám phá ra một đỉnh núi tuyết cao, họ đã đặt tên nhà tài trợ của họ, tổng thống Thomas Jefferson.
Vào những năm 1830, Hall J. Kelley đã đề xuất đổi tên dãy núi "Presidents’ Range" hoặc "Presidential Range" (tùy theo nguồn) và đặt cho mỗi ngọn núi lửa tên của một Tổng thống Hoa Kỳ. Ý tưởng này đã bị từ chối, với ngoại lệ là tên của núi Adams, một tên được dự định đặt cho núi Hood để tôn vinh John Adams nhưng sau đó tên đã đặt cho một ngọn núi lửa chưa có tên.
Địa lý > Tổng quan

Dãy Cascade là một dãy núi trải dài dọc theo bờ biển phía Tây của Bắc Mỹ, với khoảng cách trung bình là 200 km từ Thái Bình Dương, phía nam của tỉnh British Columbia ở Canada kéo dài đến Bắc California của Hoa Kỳ xuyên qua các tiểu bang Washington và Oregon. Nó bị chặn ở phía bắc bởi sông Thompson trước khi hợp lưu với sông Fraser và nằm về phía nam hồ Almanor. Dãy là một phần của Dãy ven biển Thái Bình Dương và mở rộng về phía bắc qua dãy núi Coast (Ven biển) và phía nam qua dãy núi Sierra Nevada. Xuyên qua Cao nguyên sông Columbia về phía đông, chạy dọc theo trục bắc/nam cùng Dãy núi Rocky. Điểm giáp biển duy nhất nằm tại Puget Sound phía tây bắc của tiểu bang Washington.
Địa lý > Địa hình > Địa mạo

Địa hình của dãy núi Cascade chia thành hai vùng địa lý khác biệt: về phía đông là Đông Washington, là vùng cao nguyên khô cằn mở rộng được hình thành từ 16 triệu năm trước bởi dòng dung nham khổng lồ của sông Columbia và các nhánh chính của nó, sông Snake, sông Yakima và sông Okanagan, tạo nên địa hình ấn tượng; về phía tây, địa hình chiếm ưu thế là vùng đất thấp Puget Sound, cùng dãy núi ven biển Oregon và dãy núi Olympic của hệ thống dãy núi ven biển Thái Bình Dương.
Hẻm núi sông Columbia làm gián đoạn chủ yếu địa hình dãy núi Cascade. Vào thời điểm của biến động địa hình 7 triệu năm trước, vào Thế Pliocen, sông Columbia chia cắt cao nguyên cùng tên. Khi dãy núi được nâng cao lên, dòng sông chảy theo hướng của nó và cắt địa hình tạo thành các hẻm núi sâu.
Các núi lửa cao nhất trong dãy núi gồm có núi Rainier cao 4392 mét so với mực nước biển, được gọi là High Cascades. Ngọn núi này cao gần gấp đôi so với độ cao trung bình xung quanh, từ đỉnh núi, có thể nhìn thấy quang cảnh xa tới 100 hoặc thậm chí 150 km. Có hơn 120 ngọn núi lửa nằm trong khu vực phía nam của sông Columbia. Có mười một đỉnh núi cao trên 10.000 feet (3.048 mét), trong đó có hai đỉnh cao hơn 14.000 feet hoặc 4.000 mét, độ cao của những ngọn núi này ấn tượng hơn nhiều so với các đỉnh núi ở dãy núi Rocky bởi vì hầu hết đều có thể nhìn thấy một cách hoàn hảo quang cảnh từ bờ biển và khu vực xung quanh. Ở Oregon, những vùng đất nằm về phía tây của dãy núi được gọi là Tây Cascades; có một ngọn núi lửa có tuổi lâu hơn là High Cascades.
Phần miền bắc, phía bắc từ đèo Snoqualmie nằm ở biên giới Canada-Hoa Kỳ là vùng Bắc Cascade, được gọi chính thức là Canadians Cascades hay Cascade Mountains ở phía bắc của dãy núi này. Núi lửa có địa hình núi chủ yếu là núi kim tự tháp, đôi khi được sánh so với dãy núi Anpơ. Chúng khó tiếp cận hơn và môi trường hoang dã hơn, với nhiều thung lũng hơn về độ cao, các rặng núi nhọn, dốc, nhiều hồ băng, cũng như nhiều đá vụn bề mặt hơn so với High Cascades.
Địa lý > Địa hình > Các ngọn núi lửa lớn

Núi Rainier (4.392 m, Nam Washington Cascade/khu vực núi Rainier)
Núi Adams (3.742 m, Nam Washington Cascade/khu vực núi Adams)
Núi Baker (3.285 m, Bắc Cascade/Chaînon Skagit)
Đỉnh Glacier (3.213 m, Bắc Cascade/khu vực đỉnh Glacier-phía nam đèo Stevens)
Núi Saint Helens (2.549 m, Nam Washington Cascade/Khu vực núi Saint Helens)
Núi Hood (Bản mẫu:Unité, Oregon Cascade/Khu vực núi Hood)
Núi Jefferson (3.199 m, Oregon Cascade/Khu vực núi Jefferson)
Three Sisters (3.157 m, Oregon Cascade/Khu vực Sisters)
Núi McLoughlin (2.894 m, Oregon Cascade/Nam Oregon Cascade)
Núi Thielsen (2.799 m, Oregon Cascade/Khu vực hồ Crater)
Broken Top (2.797 m, Oregon Cascade/Khu vực Sisters)
Núi Bachelor (2.764 m, Oregon Cascade/Khu vực Sisters)
Đỉnh Diamond (2.665 m, Oregon Cascade/Khu vực đèo Willamette)
Núi Bailey (2.553 m, Oregon Cascade/Khu vực hồ Crater)
Núi Scott (2.723 m, Oregon Cascade/Khu vực hồ Crater)
Núi Mazama (2.487 m, Oregon Cascade/Khu vực hồ Crater)
Cratère Newberry (2.434 m, Oregon Cascade/Khu vực hồ Crater)
Three Fingered Jack (2.391 m, Oregon Cascade/Khu vực đèo Santiam)
Núi Washington (2.376 m, Oregon Cascade/Khu vực đèo Santiam)
Núi Shasta (4.317 m, California Cascade/Khu vực núi Shasta)
Đỉnh Lassen (3.187 m, California Cascade/Khu vực đỉnh Lassen)
Núi Tehama (2.815 m, California Cascade/Khu vực đỉnh Lassen)
Núi Hoffman (2.412 m, California Cascade/Miền trung của California Cascade)
Địa lý > Địa hình > Các ngọn núi chính khác

Đỉnh Bonanza (2.899 m, Bắc Cascade/Miền trung của Bắc Cascade)
Núi Stuart (2.870 m, Nam Washington Cascade/Núi Wenatchee)
Núi Fernow (2.819 m, Bắc Cascade/Núi Entiat)
Núi Goode (2.806 m, Bắc Cascade/Miền trung của Bắc Cascades)
Núi Shuksan (2.782 m, Bắc Cascade/Chaînon Skagit)
Núi Buckner (2.778 m, Bắc Cascade/Miền trung của Bắc Cascades)
Seven Fingered Jack (2.774 m, Bắc Cascade/Núi Entiat)
Núi Logan (2.770 m, Bắc Cascade/Miền trung của Bắc Cascades)
Núi Jack (2.763 m, Bắc Cascade/Chaînon Hozameen)
Đỉnh Eagle (2.811 m, California Cascades/khu vực đỉnh Lassen)
Núi Diller (2.769 m, California Cascades/khu vực đỉnh Lassen)
Địa lý > Khí hậu

Khí hậu trên dãy núi Cascade là ôn đới. Do vị trí gần với Thái Bình Dương nên gió tây là chủ yếu, các sườn phía tây của dãy chịu ảnh hưởng của đại dương với lượng mưa tương đối cao. Vào mùa hè, một cơn bão Bắc Thái Bình Dương thổi vào mang lại không khí khô ráo, trong lành; Tuy nhiên, từ tháng Mười đến tháng Tư, một khu vực áp suất thấp hoạt động và khối không khí ẩm mang mưa đến phía tây nam, kết quả là lượng mưa hàng năm vượt quá 4.000 mm ở nhiều vùng. Từ những lượng mưa này dẫn đến tuyết rơi đáng kể ở độ cao 600 mét so với mực nước biển. Điển hình như núi Baker đã trải qua đợt tuyết rơi cao nhất trong một mùa ở Hoa Kỳ, ngoại trừ Alaska, với 29 mét tuyết tích tụ trong mùa đông 1998 - 1999, vượt qua kỷ lục trước đó là 28,5 mét tại núi Rainier trong năm 1971 - năm 1972. Do đó, hầu hết High Cascades được bao phủ bởi tuyết trong suốt năm. Nhiệt độ hiếm khi dưới -10 °C và lớn hơn 25 °C. Sự khác biệt giữa ngày và đêm là vừa phải, do ảnh hưởng của đại dương.
Lượng mưa trung bình hàng năm dưới 200 mm ở chân núi phía đông do hiện tượng bóng mưa. Tại hồ Crater, 90% lượng mưa rơi giữa 1 tháng Mười và tháng 31 tháng Năm. Khí hậu mang tính chất Lục địa, nhiệt độ mùa thay đổi rõ rệt hơn và gió hoạt động mạnh hơn. Nhiệt độ cực đoan được biết đến trong dãy núi luôn luôn xuất phát từ điều kiện khí quyển với hệ thống áp suất cao phía bắc, trung tâm hoặc phía đông của Cascades, gây ra luồng không khí nội địa thổi về phía tây.
Dân cư

Các đô thị chính nằm ở vùng ngoại ô dãy Cascade bao gồm Abbotsford (124.000 cư dân) ở British Columbia, Everett (102.000 cư dân), Seattle (602.000 cư dân), Bellevue (102.000 cư dân), Tacoma (201.000 cư dân) và Vancouver (158.000 cư dân) ở bang Washington, Portland (556.000 cư dân), Salem (155.000 cư dân) và Eugene (154.000 cư dân).) ở Oregon, Redding (107.000 cư dân) ở California. Tất cả những đô thị này phần lớn hướng ra biển và được bao quanh bởi các trang trại ngũ cốc và sữa, nằm trên sườn phía tây của Cascades. Không có thành phố nào vượt quá 100.000 dân trên sườn phía đông của dãy núi; hai đô thị lớn nhất là Yakima (72.000 cư dân) ở bang Washington và Bend (75.000 cư dân) ở Oregon. Các hoạt động tập trung nhiều hơn vào việc trồng cây ăn quả và chăn nuôi cừu. Phần nội địa của dãy núi hầu như không có người ở; chỉ có một vài thung lũng có ít dân cư sinh sống, phần lớn vẫn còn nguyên sơ và chưa được khám phá.
Sự xuất hiện của các khu vực định cư dẫn đến nhanh chóng việc thay đổi môi trường và làm thay đổi linh hoạt hoạt động kinh tế; Phố ma cũng hiện diện tại vài điểm trong khu vực. Một trong những ví dụ nổi bật nhất là Monte Cristo nằm ở độ cao 842 mét so với mực nước biển bên trong lưu vực sông Sauk, trong những năm 1890 đã được xây lên và chứng kiến bùng nổ dân số lên tới hàng ngàn cư dân. John Davison Rockefeller và công ty của ông sở hữu hai phần ba lô đất tốt nhất. Hơn 200 mỏ bạc được xây lên trong vài tháng với sự xuất hiện của đường sắt, nhưng sau đó chúng liên tục bị lũ lụt nhấn chìm và cuối cùng bị bỏ hoang. Vào đầu thế kỷ, thành phố gần như bị bỏ hoang bởi Cơn sốt vàng Klondike. Cơ sở chính thức cuối cùng đã bị đốt cháy vào năm 1983.
Dân số Cascade rất phức tạp và nhiều nguồn hỗn hợp. Làn sóng nhập cư đầu tiên, sau khám phá của Công ty Vịnh Hudson, chủ yếu đến từ vùng Trung Tây Hoa Kỳ: Illinois, Wisconsin, Indiana, Kansas, Ohio và Nebraska. Sau đó, người nhập cư khác bị thu hút đến các khu vực miền núi này: người Scandinavi ở phía tây thuộc các khu vực dãy núi nằm gần đại dương, người Đức vào những năm 1880 và 1890 chủ yếu định cư ở Quận Snohomish, Washington, sau đó là người Canada gần Mineral dưới chân núi Rainier. Chỉ những người nhập cư từ Bắc Carolina và Tennessee định cư từ những năm 1910 ở tây bắc và tây nam của tiểu bang Washington, dân số của họ sau đó đã tăng lên khoảng 3.000 người, họ thích giữ truyền thống của họ từ vùng Appalachi. Những lối sống này rõ nét trong việc xây dựng công trình bằng gỗ. Tai nạn thường xảy ra ở vùng núi Cascade.
Lịch sử > Khu định cư của thổ dân

Thổ dân châu Mỹ đã sống ở vùng Cascades trong hàng ngàn năm nay. Dấu vết định cư lâu đời nhất bắt đầu từ giai đoạn cuối cuộc băng hà lớn cuối cùng, 11.000 năm trước.
Các bộ tộc chính của họ sống lan dần theo sườn của dãy núi từ bắc vào nam bao gồm Nooksacks, Nlaka'pamux, Okanagan, Wenatchi, Skagit, Duwamish, Kittitas, Puyallups, Yakamas, Klickitat, Cowlitz, Chinook, Molala, Warm Springs, Hunipui, Kalapuyas, Yahooskin, Klamaths, Takelma, Modocs, Shastas, Achomawi, Wintu, Atsugewi, Yanas, Maidu.
Thổ dân châu Mỹ sử dụng Thuja plicata đóng làm xuồng và ván gỗ dùng để xây dựng nhà ở, và dùng làm củi. Một trong những nguồn thực phẩm chính của họ là cá hồi, chúng được sấy khô vào mùa thu để ăn dần cho đến cuối mùa đông, điều này được thực hiện bằng cách định canh. Ngoài ra, họ cũng sử dụng cá trong các nghi lễ. Họ có thể đã canh tác nhưng điều này là rất hiếm. Đơn vị xã hội cơ bản của họ là một ngôi nhà mở, ở đó họ phân phối công bằng thành quả sản xuất trong việc chia sẻ mọi thứ. Phân phối dựa trên công việc đã chia theo độ tuổi, thứ hạng xã hội nhưng đặc biệt là giới tính: phụ nữ đan giỏ và chiếu, thu thập quả mọng, làm quần áo và làm sạch, trong khi đàn ông tập trung vào săn bắn và câu cá. Họ được giúp đỡ trong công việc bởi những nô lệ có được sau các cuộc chiến tranh hoặc qua buôn bán. Ở sườn phía tây của dãy núi, thổ dân sống trong một nơi trú ẩn bằng gỗ hình trứng dài có kích thước rộng từ sáu mét, dài mười lăm mét (loại nhỏ nhất) và rộng hai mươi mét, dài năm mươi mét (loại lớn nhất), dành cho việc nấu nướng và gia đình họ ở. Một số nơi trú ẩn được trang trí phong phú với các bức tranh và tác phẩm điêu khắc, và vài nơi được dành cho các nghi lễ. Trong trường hợp chết, nơi trú ẩn bị đốt cháy vì sợ tinh thần của người chết ám ảnh các thành viên khác trong gia đình. Những chiếc xuồng, đôi khi đóng dài mười lăm mét và được chất đầy, có thể chứa tới hai mươi chiến binh hoặc năm tấn cá. Những ngọn núi, những tảng đá, những cái cây, những con vật là đối tượng thờ cúng tâm linh của người thổ dân. Các cột Tô-tem giáo được làm bằng gỗ và trang trí bằng vỏ sò được tìm thấy trên bờ biển, đại diện cho đàn ông và động vật. Chúng xuất hiện kiểu cột mới cùng với sự xuất hiện của những người châu Âu định cư đầu tiên và sử dụng các công cụ bằng sắt; về sau chúng trở thành biểu tượng của mỗi bộ lạc và sự phản ánh văn hóa của họ.
Hai khu dành riêng lớn của thổ dân đã được thành lập ở sườn phía đông của Cascades vào năm 1855: đó là Warm Springs ở Oregon (2.640 km²) và Yakama ở bang Washington (5.662 km²).
Lịch sử > Khám phá bởi người Châu Âu

Không rõ thời điểm thám hiểm của người châu Âu một cách chính xác, nhưng đề cập bằng văn bản đầu tiên được ghi lại trong hai bản phác thảo của Gonzalo López de Haro của Tây Ban Nha có từ năm 1790. Ông ta đi cùng với Manuel Quimper và Juan Carrasco, họ là những người đầu tiên khám phá Eo biển Juan de Fuca. Haro đặt tên cho một địa điểm là La gran montaña del Carmelo, về sau là núi Baker và Sierras Nevadas de San Antonio, một phần của Thác nước quanh Núi Rainier.
Vào ngày 30 tháng 4 năm 1792, George Vancouver và thủy thủ đoàn của HMS Discovery đi dọc theo bờ biển Tây Bắc Thái Bình Dương để tìm kiếm tuyến biển cực bắc giả định, nơi được mô tả bởi Juan de Fuca gần hai thế kỷ trước, và tìm một cửa biển hoặc một vịnh để neo đậu. Vào cuối buổi chiều trong thời tiết tốt, trung úy Baker đã báo cáo một khám phá ở phía đông, được ghi lại trong nhật ký:
"Một ngọn núi rất cao, nổi bật, dốc đứng, theo la bàn vị trí 50 độ vĩ bắc về hướng đông, tự nó thống trị những đám mây; thấp đến mức có thể nhìn thấy nó được bao phủ bởi tuyết; và phía nam của nó là một sườn núi dài rất hiểm trở, những ngọn núi phủ tuyết thấp hơn nhiều, dường như kéo dài trong một khoảng cách đáng kể."
Khám phá quan trọng này gần như đã vẽ ra một con đường đến một eo biển nối Thái Bình Dương với Đại Tây Dương. Mặt khác, bờ biển của Puget Sound được lập bản đồ và ba ngọn núi cao khác được phát hiện. Ngoài ra, Pseudotsuga được khai thác để làm cột buồm và sân bãi cho tàu neo đậu.
Thương mại hàng hải dần dần phát triển ở eo biển Georgia và Puget Sound vào những năm 1790, dãy núi Rainier và Baker trở thành địa danh hàng hải quen thuộc cho các thuyền trưởng và thủy thủ đoàn, đặc biệt là người Anh và người Mỹ.
Năm 1806, các thành viên trong đoàn thám hiểm của Lewis và Clark là những người đầu tiên vượt qua Dải Cascade. Họ theo dòng sông Columbia về phía Thái Bình Dương. Lối đi này băng qua hẻm núi Columbia, trong một thời gian dài được xem là con đường duy nhất để qua được khu vực. Giao thương ở hạ lưu sông chỉ bắt đầu cho đến sau hành trình trở về của Lewis và Clark vào năm 1806, và đặc biệt hơn với những chuyến thám hiểm của Simon Fraser dọc theo dòng sông mang tên ông vào năm 1808 và David Thompson cùng Columbia giữa năm 1808 và 1811. Họ đều là những người buôn bán lông thú và làm việc cho Công ty Tây Bắc.
Năm 1814, Alexander Ross, một thương gia lông thú khác do Công ty Tây Bắc ủy quyền, tìm kiếm một tuyến đường đáng tin cậy xuyên qua các ngọn núi, khám phá và băng qua Bắc Cascades giữa Fort Okanagan và Puget Sound. Báo cáo chuyến đi của ông vẫn còn mơ hồ. Báo cáo mô tả chuyến đi dọc theo hạ lưu của sông Methow và từ đó có thể theo Đèo Cascade để đến sông Skagit. Ông trở thành người Mỹ gốc Âu đầu tiên khám phá các lưu vực của sông Methow và có lẽ là sông Stehekin và Bridge Creek. Sau ông, vì khó vượt qua Bắc Cascades cũng như việc khan hiếm dần của hải ly châu Mỹ, các công ty kinh doanh lông thú chỉ tổ chức những chuyến thám hiểm hiếm hoi ở vùng núi phía bắc Columbia.