stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Chất tạo khói
Lịch sử

Thời kì sơ khai, để tạo màn khói, người ta thường đốt các chất tạo khói như củi, lá cây, mùn cưa, giẻ tẩm dầu... Khi ngành công nghiệp hóa chất phát triển, các chất tạo khói được sản xuất từ các chất vô cơ và hữu cơ. Lúc đầu chỉ là chất tạo khói mù, che sự quan sát của đối phương. Do sự phát triển của khoa học quân sự, nhất là về các loại vũ khí, trang bị và phương thức tác chiến, để đáp ứng cho chiến tranh, chất tạo khói cũng phải phát triển để chống được vũ khí công nghệ cao, có thời gian tồn tại lâu trong môi trường, bảo đảm đủ mật độ khói trong thời gian quy định, thực hiện được các mục đích quân sự khác nhau.
Phân loại > Theo phương pháp tạo khói

Nhóm 1 là các chất sinh khói do kết quả của phản ứng với hơi nước và ôxi trong không khí, đại diện nhóm này có photpho trắng, photpho trắng tự bốc cháy trong không khí tạo ra các hạt khói trắng gồm các hạt xon khí của axit photphoric với mức độ hydrat hóa (ngậm nước) khác nhau.
Nhóm 2 là các chất sinh khói do phản ứng với hơi nước trong không khí, nhóm này có anhydrit sunfuric, oleum (SO3 trong axit sunfuric), C4 hay FS (anhydrit sunfuric hòa tan trong closunfuric), các clorua kim loại, á kim (TiCl4 - titan clorua, SnCl4- thiếc clorua, SiCl4- Silic clorua...), là các chất lỏng dễ bay hơi, về bản chất hóa học đó là các anhydrit hoặc cloanhydrit của các axit vô cơ.
Nhóm 3 là các chất tạo khói sinh ra do bay hơi hoặc thăng hoa, gồm các chất rắn hay lỏng khó bay hơi, ví dụ: amoni clorua (NH4Cl), antraxen, bitum, naptalen, hắc ín, madut, điêzen; các chất này khi đun nóng sẽ bay hơi hay thăng hoa vào khí quyển tạo thành khói.
Nhóm 4 là các chất tạo khói được tạo thành và tự thăng hoa do kết quả của các quá trình gia nhiệt, gồm có các hỗn hợp clorua kim loại mà thành phần của chúng gồm kim loại dưới dạng bột (kẽm, sắt...) hoặc ôxit kim loại sinh ra khi các clorua bay hơi và các hiđrôcacbon thế polyclo (tetra clorua màu CCl4, hecxacloetan C2Cl6).
Phân loại > Theo trạng thái của Chất tạo khói

Chất tạo khói thể rắn là các chất hay hỗn hợp tồn tại ở thể rắn, như: photpho trắng (WP), antraxen, clorua kim loại, CS...
Chất tạo khói thể lỏng tồn tại ở dạng lỏng như hỗn hợp C4 (SO4HSO2Cl), hỗn hợp các sản phẩm dầu mỏ có nhiệt độ sôi cao: dầu cốc, dầu DFO, dung dịch OC-1.
Phân loại > Theo đặc tính của màn khói và mục đích sử dụng

Chất tạo khói ngụy trang không gây bệnh lí cho người, động vật, môi trường sinh thái, dùng để tạo màn khói che phủ các mục tiêu và nghi binh đánh lừa đối phương, hạn chế tác dụng của các loại vũ khí điều khiển bằng lade, vô tuyến, hồng ngoại, thường dùng hỗn hợp khói antraxen, C4, dầu tạo khói, khói clorua kim loại; khói màu (tín hiệu) thường dùng các loại phẩm nhuộm hữu cơ có khả năng thăng hoa, ngưng tụ tạo thành khói màu, như hợp chất rodamin C (màu đỏ), anramin (vàng), metilen (xanh)...
Chất tạo khói độc gây mất sức chiến đấu hoặc làm trở ngại hành động chiến đấu của đối phương, dùng để giải tán đám đông, chống bạo loạn, thường là chất cloraxetophenon (CN), adamxit (DM) và octoclorobenralmalonodinitrin (CS).
Phân loại > Theo nguồn gốc

Chất tạo khói có nguồn gốc từ các hợp chất vô cơ (photpho trắng, NH4Cl3, hỗn hợp khói SO3. HSO3Cl4)
Chất tạo khói từ các hợp chất hữu cơ (antraxen, các loại phẩm nhuộm hữu cơ, các loại khói độc)
Chất tạo khói từ dầu mỏ (DFO, dầu cốc trong hỗn hợp dầu điêzen. DS No1.DS No56).
Một số chất tạo khói

Một số chất tạo khói chủ yếu: photpho trắng, hỗn hợp khói C4 (hỗn hợp anhydric sunfuric trong axit sunfuric (oleum) và trong axit clorsunfori), titan clorua (TiCL4), hỗn hợp tạo khói antraxen.
Photpho trắng là một chất dẻo như sáp, mùi tỏi, được sử dụng rộng rãi, photpho trắng đã sử dụng ôxi và hơi nước trong không khí, khả năng tạo khói gấp 7 lần khối lượng của nó (tức là khói gồm 85,7% các phân tử của không khí và 14,3% là chất tạo khói). Khói photphoric (H3PO4) ít độc và ít làm hư hại quân trang, quân dụng. Nhược điểm là khi màn khói tạo ra làm không khí nóng, dẫn đến hiện tượng đối lưu trong màn khói gây ảnh hưởng đến khả năng lan truyền của màn khói và tồn tại trên mặt đất lâu.
Chất tạo khói anhydric sunfuric trong axit sunfuric (oleum) và trong axit clorsunforic, khả năng tạo khói của các dung dịch này dựa trên cơ sở bay hơi của SO3 từ các dung dịch đó. Anhydric sunfuric kết hợp với hơi nước trong không khí tạo thành những hạt xon khí - axit sunfuric (H2SO4). Do hút ẩm, các hạt H2SO4 lớn dần, nhưng không vượt quá kích thước hạt xon khí nên tạo thành màn sương đậm đặc. Khả năng tạo khói thấp hơn so với WP.
Chất tạo khói titan clorua (TiCl4), kí hiệu FM là chất lỏng không màu, tự bốc khói trong không khí gây ăn mòn kim loại. TiCL4 trong công nghiệp là chất lỏng màu xám hay vàng, hơi TiCl4 hóa hợp với hơi nước trong không khí tạo thành các hạt xon khí - sản phẩm của quá trình thủy phân tetraclorua titan. Lúc đầu TiCl4 hóa hợp với hơi nước tạo ra các hạt khói penta hydrat (TiCl4.5H2O), sau đó diễn ra phản ứng thủy phân bên trong phân tử để sinh ra các oxyclorua titan và cuối cùng là axit titanic hydrat hóa (Ti(OH)4H2O) tạo ra khói màu trắng đậm đặc có lẫn một lượng nhỏ hiđrô clorua. Thành phần hạt khói phụ thuộc nhiều vào độ ẩm không khí và vào “tuổi” của hạt khói tồn tại trong không khí.
Hỗn hợp tạo khói antraxen: khi cháy amoni clorua phân li thành amoni và hiđrô clorua. Trong không khí các sản phẩm phân li nguội dần và kết hợp lại với nhau tạo thành hạt khói NH4Cl (amoni clorua). Các hạt này thể rắn hấp thụ hơi nước trong không khí (trên 88%) tạo thành các hạt khói.
Hiện thực

Chất tạo khói được nhồi vào đạn, bom, mìn… hoặc trong thiết bị tạo khói. Quân đội các nước hiện đang sử dụng các chất tạo khói: photpho trắng, anhydric sunfuric trong axit sunfuric và trong axit clorsunforic, titan clorua, silic clorua, thiếc clorua, hỗn hợp tạo khói antraxen, hỗn hợp dầu tạo khói.
Trong QĐNDVN đang sử dụng chất tạo khói do Liên Xô và Nga sản xuất như: photpho trắng, anhydric sunfuric trong axit sunfuric và trong axit clorsunforic, hỗn hợp tạo khói antraxen và hỗn hợp tạo khói antraxen do Việt Nam sản xuất từ sản phẩm than cốc.
Trong những năm gần đây, chất tạo khói phát triển theo hướng đối phó với sự xuất hiện của vũ khí chính xác và phương tiện trinh sát hiện đại như: Chất tạo khói tạo màn khói giống hệt nền địa hình; tạo màn khói bán trong suốt, hoạt động trong màn khói phải được trang bị phương tiện nhìn đặc biệt; tạo màn khói từ các hạt chất dẻo, kim loại giống như vật liệu phức tạp của máy bay tàng hình.
Chú thích

↑  Bách khoa toàn thư Quân sự Việt Nam - Quyển 3ː Kỹ thuật-Hậu cần Quân sự. Nhà xuất bản Quân đội nhân dân Việt Nam (xuất bản 12 tháng 12 năm 2022). 2022. tr. 148. ISBN 978-604-51-8635-0.
Silesis excavatus

| Silesis excavatus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Elateridae
Chi (genus): Silesis
Loài (species): S. excavatus
Danh pháp hai phần
Silesis excavatus Platia & Schimmel, 1991 
Silesis excavatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia & Schimmel miêu tả khoa học năm 1991.
Chú thích

↑  Elateridae in Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Silesis equalis

| Silesis equalis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Elateridae
Chi (genus): Silesis
Loài (species): S. equalis
Danh pháp hai phần
Silesis equalis Garg & Vasu, 1997 
Silesis equalis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Garg & Vasu miêu tả khoa học năm 1997.
Chú thích

↑  Elateridae in Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Sinikli, Arapgir

| Sinikli |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
SinikliVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Malatya
Huyện: Arapgir
Dân số (2011)
 • Tổng cộng: 74 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Sinikli là một xã thuộc huyện Arapgir, tỉnh Malatya, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 74 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Malatya”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Bản gốc lưu trữ ngày 17 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 31 tháng 8 năm 2012.
Sinoluperus subcostatus

| Sinoluperus subcostatus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Chrysomelidae
Chi (genus): Sinoluperus
Loài (species): S. subcostatus
Danh pháp hai phần
Sinoluperus subcostatus Gressitt & Kimoto, 1963 
Sinoluperus subcostatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Gressitt & Kimoto miêu tả khoa học năm 1963.
Chú thích

↑  Chrysomelidae in Synopsis of the described Coleoptera of the World ngày 13 tháng 12 năm 2008
Sinomarsdenia

| Sinomarsdenia |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Gentianales
Họ (familia): Apocynaceae
Chi (genus): Sinomarsdenia
Các loài
 xem trong bài
Sinomarsdenia là chi thực vật có hoa trong họ Apocynaceae.
Chú thích

↑  “Sinomarsdenia”. The Plant List. Truy cập ngày 16 tháng 6 năm 2013.
Sonchus canariensis

| Sonchus canariensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Asterales
Họ (familia): Asteraceae
Chi (genus): Sonchus
Loài (species): S. canariensis
Danh pháp hai phần
Sonchus canariensis (Sch.Bip.) Boulos, 1967 
Sonchus canariensis là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (Sch.Bip.) Boulos miêu tả khoa học đầu tiên năm 1967.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Sonchus canariensis”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.
Via Sacra

Via Sacra (tiếng latin: đường thánh) là một đường phố chính của thành phố Roma cổ đại. Đường này đi qua một số cảnh quan tôn giáo quan trọng nhất của Forum Romanum từ đông sang tây (nơi đường này rộng nhất), từ tòa nhà Regia, Comitium, Curia, Đấu trường La Mã (Coloseum), sau đó lên đền thờ thần Jupiter trên đồi Capitolinus.
Nguồn gốc của đường này rất lâu đời, dường như từ khi thành lập thành Rome. Sử gia người Pháp chuyên nghiên cứu về Văn minh La Mã cổ đại Pierre Grimal đã tìm thấy dấu vết của nó trong một decumanus (trục đông tây), một trong các trục truyền thống của việc thành lập mọi thành phố La Mã cổ đại.
Via Sacra là một phần của tuyến đường diễu hành truyền thống của các tướng lãnh và đội quân chiến thắng trở về ở thời La Mã cổ đại.
Cổng Titus trên Via Sacra
Sparganium angustifolium

| Sparganium angustifolium |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
(không phân hạng): Commelinids
Bộ (ordo): Poales
Họ (familia): Typhaceae
Chi (genus): Sparganium
Loài (species): S. angustifolium
Danh pháp hai phần
Sparganium angustifolium Michx. 
Sparganium angustifolium là một loài thực vật có hoa trong họ Typhaceae. Loài này được Michx. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1803.
Chú thích

↑  Fl. bor.-amer. 2:189. 1803
↑  The Plant List (2010). “Sparganium angustifolium”. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2013.
Sinoluperoides marginalis

| Sinoluperoides marginalis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Chrysomelidae
Chi (genus): Sinoluperoides
Loài (species): S. marginalis
Danh pháp hai phần
Sinoluperoides marginalis Kimoto, 1989 
Sinoluperoides marginalis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Kimoto miêu tả khoa học năm 1989.
Chú thích

↑  Chrysomelidae in Synopsis of the described Coleoptera of the World ngày 13 tháng 12 năm 2008
Sparganium androcladum

| Sparganium androcladum |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
(không phân hạng): Commelinids
Bộ (ordo): Poales
Họ (familia): Typhaceae
Chi (genus): Sparganium
Loài (species): S. androcladum
Danh pháp hai phần
Sparganium androcladum (Engelm.) Morong 
Sparganium androcladum là một loài thực vật có hoa trong họ Typhaceae. Loài này được (Engelm.) Morong miêu tả khoa học đầu tiên năm 1888.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Sparganium androcladum”. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2013.
Spathiphyllum montanum

| Spathiphyllum montanum |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Alismatales
Họ (familia): Araceae
Tông (tribus): Spathiphylleae
Chi (genus): Spathiphyllum
Loài (species): S. montanum
Danh pháp hai phần
Spathiphyllum montanum (R.A.Baker) Grayum 
Danh pháp đồng nghĩa
 Spathiphyllum wendlandii subsp. montanum R.A.Baker 
Spathiphyllum montanum là một loài thực vật có hoa trong họ Ráy (Araceae). Loài này được (R.A.Baker) Grayum miêu tả khoa học đầu tiên năm 1997.
Chú thích

↑  “The Plant List: A Working List of All Plant Species”.
↑  The Plant List (2010). “Spathiphyllum montanum”. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2013.
Spathiphyllum monachinoi

| Spathiphyllum monachinoi> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Alismatales
Họ (familia): Araceae
Chi (genus): Spathiphyllum
Loài (species): S. monachinoi
Danh pháp hai phần
Spathiphyllum monachinoi G.S.Bunting 
Spathiphyllum monachinoi là một loài thực vật có hoa trong họ Ráy (Araceae). Loài này được G.S.Bunting miêu tả khoa học đầu tiên năm 1960.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Spathiphyllum monachinoi”. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2013.
Spathiphyllum mawarinumae

| Spathiphyllum mawarinumae> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Alismatales
Họ (familia): Araceae
Chi (genus): Spathiphyllum
Loài (species): S. mawarinumae
Danh pháp hai phần
Spathiphyllum mawarinumae G.S.Bunting 
Spathiphyllum mawarinumae là một loài thực vật có hoa trong họ Ráy (Araceae). Loài này được G.S.Bunting miêu tả khoa học đầu tiên năm 1988.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Spathiphyllum mawarinumae”. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2013.
Sphaerarthrum angulatum

| Sphaerarthrum angulatum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Cantharidae
Chi (genus): Sphaerarthrum
Loài (species): S. angulatum
Danh pháp hai phần
Sphaerarthrum angulatum Wittmer, 1969 
Sphaerarthrum angulatum là một loài bọ cánh cứng trong họ Cantharidae. Loài này được Wittmer miêu tả khoa học năm 1969.
Chú thích

↑  Hallan, J.  (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Sphaeranthus ukambensis

| Sphaeranthus ukambensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Asterales
Họ (familia): Asteraceae
Chi (genus): Sphaeranthus
Loài (species): S. ukambensis
Danh pháp hai phần
Sphaeranthus ukambensis Vatke & O.Hoffm., 1894 
Sphaeranthus ukambensis là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Vatke & O.Hoffm. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1894.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Sphaeranthus ukambensis”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.
Vịnh Zubovskaya

Vịnh Zubovskaya
Vịnh Zubovskaya (tiếng Nga: Зубовская губа) là một vịnh nằm trên bờ biển phía bắc của bán đảo Rybachy, và bờ biển phía đông bắc của bán đảo Kola, tỉnh Murmansk, Nga. Vịnh Zubovskaya nằm trong biển Barents và được đặt giống với tên của Zubovka, một ngôi làng không có người sinh sống.
Cranioleuca marcapatae

| Cranioleuca marcapatae |
| --- | --- |

Tình trạng bảo tồn
 Sắp nguy cấp  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Aves
Bộ (ordo): Passeriformes
Họ (familia): Furnariidae
Chi (genus): Cranioleuca
Loài (species): C. marcapatae
Danh pháp hai phần
Cranioleuca marcapatae Zimmer, 1935 
Cranioleuca marcapatae là một loài chim trong họ Furnariidae.
Chú thích

↑  BirdLife International (2012). “Cranioleuca marcapatae”. Sách Đỏ IUCN các loài bị đe dọa. Phiên bản 2013.2. Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế. Truy cập ngày 26 tháng 11 năm 2013.
↑  Clements, J. F.; Schulenberg, T. S.; Iliff, M. J.; Wood, C. L.; Roberson, D.; Sullivan, B.L. (2012). “The eBird/Clements checklist of birds of the world: Version 6.7”. Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.
Villemoisson-sur-Orge

| --- | --- |
 Villemoisson-sur-Orge

Hành chính
Quốc gia:  Pháp
Vùng: Île-de-France
Tỉnh: Essonne
Quận: Palaiseau
Tổng: Longjumeau
Liên xã: CA du Val d'Orge
Xã (thị) trưởng: François Cholley (2008-2014)
Thống kê
Độ cao: 36–79 m (118–259 ft)
Diện tích đất1: 2,31 km2 (0,89 dặm vuông Anh)
INSEE/Mã bưu chính: 91667/ 91360

Villemoisson-sur-Orge là một xã ở tỉnh Essonne thuộc vùng Île-de-France miền bắc nước Pháp.
Theo điều tra dân số năm 1999, dân số xã này là 6.878 người. Ước tính dân số năm 2007 là 6.879.
Danh xưng cư dân địa phương Villemoisson-sur-Orge trong tiếng Pháp là Villemoissonnais.
Sissa

Sissa
Sissa là một đô thị ở tỉnh Parma ở vùng Emilia-Romagna, Italia, tọa lạc cách khoảng 100 km về phía tây bắc của Bologna và khoảng 20 km về phía tây bắc của Parma.
Sissa tiếp giáp các đô thị sau đây: Colorno, Gussola, Martignana di Po, Roccabianca, San Secondo Parmense, Torricella del Pizzo, Torrile, Trecasali.
Điạn điểm nổi bật

Rocca dei Terzi
Sisowath Watchayavong

| Sisowath Watchayavong |
| --- | --- |
ស៊ីសុវត្ថិ វឌ្ឍឆាយាវង្ស

Chức vụ
Thủ tướng Campuchia
Nhiệm kỳ: 25 tháng 7 năm 1947 – 20 tháng 2 năm 1948
Tiền nhiệm: Sisowath Youtevong
Kế nhiệm: Chhean Vam
 
Thông tin cá nhân
Sinh: (1891-09-13)13 tháng 9 năm 1891 Phnôm Pênh, Campuchia, Liên bang Đông Dương
Mất: 30 tháng 1 năm 1972(1972-01-30) (80 tuổi) Phnôm Pênh, Cộng hòa Khmer
Đảng chính trị: Dân chủ
Cha: Sisowath Vathanavongs
Alma mater: École libre des sciences politiques
Sisowath Watchayavong (tiếng Khmer: ស៊ីសុវត្ថិ វឌ្ឍឆាយាវង្ស; ngày 13 tháng 9 năm 1891 – ngày 30 tháng 1 năm 1972) là hoàng thân và chính trị gia Campuchia, từng giữ chức Thủ tướng Campuchia từ năm 1947 đến năm 1948.
Tiểu sử

Watchayavong là cháu trai của Cựu vương Sisowath I (1840-1927) từng nắm quyền trị vì từ năm 1904 đến năm 1927. Hồi còn trẻ ông đã sang Pháp theo học đại học ở Paris rồi trở về nước gia nhập quân đội. Sau khi Thế chiến thứ hai kết thúc, Quốc vương Norodom Sihanouk đã bổ nhiệm ông làm Bộ trưởng Tư pháp từ năm 1946 đến năm 1948, và kế tục vị thủ tướng tiền nhiệm quá cố Sisowath Youtevong lên làm Thủ tướng Campuchia thứ năm từ năm 1947 đến năm 1948. Ít lâu sau, ông được chỉ định làm thẩm phán vào năm 1951 và còn kiêm thêm chức danh thành viên Hội đồng Tôn vương Campuchia từ năm 1967 cho đến khi qua đời.
Pleurothallis ankyloglossa

| Pleurothallis ankyloglossa> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Chi (genus): Pleurothallis
Loài (species): P. ankyloglossa
Danh pháp hai phần
Pleurothallis ankyloglossa Luer & Hirtz 
Pleurothallis ankyloglossa là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Luer & Hirtz mô tả khoa học đầu tiên năm 2000.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Pleurothallis ankyloglossa”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Chất tẩy xạ

Chất tẩy xạ là hóa chất dùng để tẩy hoàn toàn bụi phóng xạ khỏi đối tượng bị nhiễm xạ. Việc nghiên cứu, sản xuất các chất tẩy xạ bắt đầu từ cuối Chiến tranh Thế giới lần thứ 2, sau khi vũ khí hạt nhân được sử dụng trong chiến tranh. Ban đầu, chủ yếu chất tẩy xạ sử dụng ở dạng lỏng; công nghệ vật liệu mới phát triển đã cho ra đời chất tẩy xạ sử dụng ở dạng rắn, sử dụng đơn giản, giảm ô nhiễm môi trường.
Phân loại

Theo trạng thái sử dụng, có chất tẩy xạ sử dụng ở dạng lỏng và chất tẩy xạ sử dụng ở dạng rắn.
Theo phương thức chế tạo, có chất tẩy xạ chuyên dụng và chất tẩy xạ ứng dụng.
Chất tẩy xạ chuyên dùng ở dạng lỏng

Thành phần chất tẩy xạ chuyên dụng ở dạng lỏng thường gồm: chất hoạt động bề mặt, chất tạo phức và phụ gia.
Khi đưa vào đối tượng nhiễm xạ, do chất hoạt động bề mặt làm giảm sức căng bề mặt nên dung dịch chất tẩy xạ dễ dàng thấm ướt bề mặt bụi phóng xạ và bề mặt cần tẩy xạ, tạo màng bao quanh và tách bụi phóng xạ khỏi bề mặt nhiễm, đồng thời đưa vào trong dung dịch; tại đây, các ion và phân tử chất tạo phức sẽ liên kết với bụi phóng xạ, giữ không cho bám trở lại; sau đó, dòng dung dịch sẽ chuyển các bụi phóng xạ chảy ra ngoài bề mặt vừa được tẩy rửa. Để bảo đảm an toàn cho đối tượng cần tẩy xạ, dung dịch tẩy xạ phải được sử dụng kịp thời; tỉ lệ pha chế phải chính xác theo tiêu chuẩn quy định cho từng chất tẩy xạ và phù hợp với phương tiện dùng tiêu tẩy.
Chất tẩy xạ chuyên dùng ở dạng lỏng > Chất hoạt động bề mặt

Chất hoạt động bề mặt là hợp chất hữu cơ, có cấu tạo phân tử gồm 2 phần: ưa nước và kị nước; hòa tan vào nước làm giảm sức căng bề mặt của nước; dựa theo cấu tạo hóa học và bản chất trong dung dịch nước, chia làm 2 loại: chất hoạt động bề mặt ion và không ion.
Chất hoạt động bề mặt ion (xà phòng béo, sunfonol, hardinol...) khi hòa tan vào nước phân li thành các ion.
Sunfonol là chất tẩy rửa tổng hợp phổ biến nhất, thuộc loại muối natri của ankilaril sunfonic axit; được sản xuất dưới dạng bột nhão (sunfonol-NP-1) và ở dạng mảnh vẩy khô hay dạng hạt (sunfonol-B); ít tan trong nước, dung dịch nước có môi trường từ trung tính tới kiềm nhẹ; tẩy rửa tốt ở nhiệt độ 35-40oC, giữ được tính chất tẩy rửa trong môi trường axit, nước cứng và nước biển.
Hardinol là hỗn hợp muối natri của sunfoete các rượu bậc cao (chủ yếu là rượu hexadyxelic C16H33OH, hay rượu oxilylic C18H35OH), được tách ra từ mỡ của cá nhà táng; hardinol kĩ thuật chứa 50-60% ankyl sunfonatnatri và 40-50% các muối vô cơ sunfonatnatri và cloruanatri (là các chất kích hoạt tăng cường hiệu quả của quá trình tẩy rửa); dạng bột màu trắng hoặc trắng ngà; dung dịch có tính kiềm nhẹ, có khả năng thấm ướt cao; tẩy rửa tốt trong nước cứng và nước biển; hardinol có thể được dùng để tẩy xạ quần áo trong máy giặt. Xà phòng béo thông thường (là muối natri hay kali của các axit béo có mạch cacbon no: axit penmitic C15H31COOH, axit stearic C17H35COOH...), có tác dụng tẩy rửa tốt. Nhược điểm: tẩy rửa trong nước cứng tạo kết tủa muối canxi, magiê..., cản trở quá trình tẩy xạ vải; tẩy rửa trong môi trường axit bị phân hủy thành các axit béo không tan, dung dịch xà phòng béo có tính kiềm lớn nên khi tẩy rửa cho đồ vật bằng tơ, lông sẽ phá hủy các loại vật liệu này; hiệu quả tẩy rửa tốt nhất của xà phòng béo là ở nhiệt độ 60-70oC, tuy nhiên ở nhiệt độ này sẽ làm hỏng nhiều loại vải.
Chất hoạt động bề mặt không ion là các chất khi hòa tan vào nước không phân li thành các ion; đây là các polyglicolete, có công thức chung RR1C6H3O(C2H4O)nH (R là gốc hiđrôcacbon, trong đó số nguyên tử C là 8-10, R1 có thể là gốc hiđrôcacbon hoặc H); trong kĩ thuật các chất hoạt động bề mặt không ion có kí hiệu OP (OP-7 khi n = 7, OP-10 khi n = 10), sử dụng nhiều nhất là OP-10.
Chất tẩy xạ chuyên dùng ở dạng lỏng > Chất tạo phức

Chất tạo phức là chất làm tăng hiệu ứng tẩy rửa khi kết hợp với các ion âm của bụi phóng xạ tạo thành phức chất trong nước; gồm: hexametaphotphat, tripolyphotphat natri và pyrophotphat natri.
Hexametaphotphat (Na2[Na4P6O18]) có dạng khối thủy tinh, d = 2,45 kg/dm3, tan chậm trong nước; nhiệt độ nóng chảy: 618oC; dung dịch 1% có pH = 6,0-6,6; có thể tạo phức với cation đồng vị phóng xạ Sr+ (stronxi) và chuyển vào dung dịch, loại bỏ Sr+ khỏi bề mặt bị nhiễm; tripolyphotphat natri (Na5P3O10), chất bột màu trắng, dễ tan trong nước, nhiệt độ nóng chảy: 820oC; dung dịch 1% có pH = 9,7, dùng để tạo phức với cation các đồng vị phóng xạ, đồng thời làm mềm nước do liên kết với các muối của nước cứng tạo phức tan và gây pepit hóa các hạt chất bẩn vô cơ.
Pyrophotphatnatri (Na4P2O7), tinh thể màu trắng, nhiệt độ nóng chảy: 940oC; dung dịch 1% có pH = 10,2; khả năng tạo phức kém hơn tripolyphotphat natri.