Bóng đá (nhóm thể thao)
Lịch sử sớm > Châu Âu thời trung cổ và đầu kỷ nguyên hiện đại

Thời Trung cổ chứng kiến sự tăng đáng kể về sự phổ biến của các trận đấu bóng đá thường niên Shrovetide football trên toàn Châu Âu, đặc biệt ở Anh. Một tham chiếu sớm đến trò chơi bóng đá được chơi tại Britain xuất hiện trong tác phẩm Historia Brittonum từ thế kỷ thứ 9, được quy cho Nennius, nói về "một nhóm cậu bé ... chơi bóng". Tham chiếu đến trò chơi bóng được chơi ở miền bắc nước Pháp, được gọi là La Soule hoặc Choule, trong đó quả bóng được đẩy bằng tay, chân và gậy, xuất hiện từ thế kỷ thứ 12.
Những hình thức sơ khai của bóng đá được chơi ở Anh, thỉnh thoảng được gọi là "mob football", thường diễn ra ở các thị trấn hoặc giữa các làng lân cận, bao gồm một số lượng không giới hạn cầu thủ trên các đội đối địch va chạm đồng loạt, đấu tranh để di chuyển một vật phẩm, chẳng hạn như bó cừu bơm hơi đến các điểm địa lý cụ thể, chẳng hạn như nhà thờ của đối thủ, với trận đấu diễn ra trong không gian mở giữa các xã lân cận. Trò chơi thường được diễn ra trong các lễ hội tôn giáo quan trọng, chẳng hạn như Shrovetide, Giáng sinh hoặc Lễ Phục sinh, và trò chơi Shrovetide đã tồn tại đến thời đại hiện đại ở một số thị trấn ở Anh (xem phần dưới).
Mô tả chi tiết đầu tiên về những gì có thể chắc chắn là trò chơi bóng đá ở Anh được đưa ra bởi William FitzStephen vào khoảng năm 1174-1183. Ông miêu tả hoạt động của các thanh niên London trong lễ hội hàng năm của Shrove Tuesday:
Sau bữa trưa, tất cả các thanh niên trong thành phố ra đồng tham gia trò chơi bóng. Học sinh của mỗi trường đều có bóng riêng của họ; công nhân từ mỗi nghề thủ công trong thành phố cũng mang theo bóng của họ. Các cư dân lớn tuổi, cha mẹ và công dân giàu có đến bằng ngựa để xem người trẻ của họ thi đấu và tái hiện lại tuổi trẻ của họ một cách gián tiếp: bạn có thể thấy cảm xúc trong họ được kích thích khi họ xem trận đấu và tham gia vào niềm vui của những người thanh thiếu niên vô tư.
Hầu hết các tài liệu thời sớm nhất về trò chơi đều chỉ đơn giản là "trò chơi bóng" hoặc "chơi bóng". Điều này củng cố ý tưởng rằng các trò chơi chơi vào thời điểm đó không nhất thiết phải liên quan đến việc đá bóng.
Một tham chiếu sớm đến một trò chơi bóng đá có lẽ xuất phát từ năm 1280 tại Ulgham, Northumberland, Anh: "Henry... trong lúc chơi bóng... va phải David". Bóng đá đã được chơi ở Ireland vào năm 1308, với một tham chiếu chính thức đến John McCrocan, một người xem trận "bóng đá" tại Newcastle, County Down, bị buộc tội vì vô tình đâm vào một cầu thủ tên là William Bernard. Tham chiếu khác đến trò chơi bóng đá xuất hiện vào năm 1321 tại Shouldham, Norfolk, Anh: "[d]uring the game at ball as he kicked the ball, a lay friend of his... ran against him and wounded himself".
Năm 1314, Nicholas de Farndone, Thị trưởng của Thành phố London, ban hành một sắc lệnh cấm bóng đá theo phong cách Pháp mà các tầng lớp thượng lưu Anh sử dụng vào thời điểm đó. Một bản dịch cho thấy: "[v]ì có rất nhiều tiếng ồn trong thành phố do đẩy nhau qua các quả bóng lớn [rageries de grosses pelotes de pee] tại các cánh đồng công cộng, điều này có thể dẫn đến nhiều tác hại mà Chúa không thiêng liêng: chúng tôi truyền lệnh và cấm thay mặt vua, dọa phạt tù tội, từ nay về sau không được sử dụng trò chơi này trong thành phố." Đây là tham chiếu sớm nhất đến bóng đá.
Năm 1363, Vua Edward III của Anh ban hành một thông báo cấm "...bóng ném tay, bóng đá, hoặc khúc côn cầu; chạy đua và đá gà, hoặc những trò chơi vô ích khác", cho thấy rằng "bóng đá" - dù chính xác hình thức như thế nào - đã được phân biệt với những trò chơi liên quan đến các bộ phận khác của cơ thể, chẳng hạn như bóng ném tay.
Một trò chơi được biết đến với tên gọi "bóng đá" đã được chơi ở Scotland từ thế kỷ 15: nó đã bị cấm bởi Đạo luật Bóng đá 1424 và mặc dù luật pháp này không còn sử dụng nhưng nó không được hủy bỏ cho đến năm 1906. Có bằng chứng cho việc học sinh chơi trò chơi bóng đá ở Aberdeen vào năm 1633 (một số nguồn tham chiếu nêu ngày 1636) được coi là một lời ám chỉ sớm đến việc chuyền bóng. Từ "pass" (truyền) trong bản dịch gần đây nhất có nguồn gốc từ "huc percute" (đánh vào đây) và sau đó là "repercute pilam" (đánh lại quả bóng) trong tiếng Latin gốc. Chưa chắc chắn rằng quả bóng được đá giữa các thành viên của cùng một đội. Từ gốc ban đầu dịch là "goal" (bàn thắng) là "metum", có nghĩa đen là "cột ở mỗi đầu đường đua đuốc" trong cuộc đua xe ngựa La Mã. Có một đề cập đến "nắm lấy quả bóng trước khi [người khác] làm" (Praeripe illi pilam si possis agere), cho thấy việc cầm bóng là được phép. Một câu trong bản dịch năm 1930 gốc nói "Hãy lao vào anh ấy" (Age, objice te illi).
Vua Henry IV của Anh cũng đưa ra một trong những sử dụng lưu trữ sớm nhất của từ "bóng đá" trong tiếng Anh, vào năm 1409, khi ông ban hành một thông báo cấm thu tiền cho "foteball".
Cũng có một báo cáo bằng tiếng Latin từ cuối thế kỷ 15 về việc chơi bóng đá ở Caunton, Nottinghamshire. Đây là lời mô tả đầu tiên về một "trò chơi đá bóng" và mô tả đầu tiên về "dribbling": "[t]rò chơi mà họ đã tụ tập để giải trí chung được gọi là trò chơi bóng đá. Đó là một trò chơi trong đó những người trẻ tuổi, trong trò chơi nông thôn, đẩy một quả bóng khổng lồ không phải bằng cách ném lên không trung mà bằng cách đánh và lăn nó dọc theo mặt đất, và không phải bằng tay mà bằng chân... đá theo các hướng đối diện." Nhà sử học cung cấp thông tin về sân bóng đá đầu tiên, xác định rằng: "[các đường] biên đã được đánh dấu và trò chơi đã bắt đầu."