Chiến tranh Nga – Pháp (1812)

Cụm từ Chiến tranh Vệ quốc 1812 dẫn đến bài này. Không nên nhầm lẫn tới cuộc Chiến tranh Vệ quốc Vĩ đại, cái tên Nga cho cuộc chiến tranh thế giới thứ hai diễn ra ở phía đông châu Âu
| x t Chiến tranh Pháp-Nga |
| --- | --- |
Mir •  Saltanovka •  Ostrovno •  Vitebsk •  Klyastitsy •  Smolensk •  Polotsk lần một •  Valutino •  Borodino •  Tarutino •  Maloyaroslavets •  Polotsk lần hai •  Czasniki •  Vyazma •  Smoliani •  Krasnoi •  Sông Berezina
| x t Chiến tranh Napoleon |
| --- | --- |
Các cuộc chiến tranh Anh tại Scandinavia (Chiến tranh Pháo hạm •  Chiến tranh Đan Mạch-Thụy Điển) •  Chiến tranh Anh-Maratha •  Liên minh thứ ba •  Chiến tranh Anh-Tây Ban Nha •  Chiến tranh Nga-Ba Tư •  Chiến tranh Pomerania •  Liên minh thứ tư •  Chiến tranh Nga-Thổ Nhĩ Kỳ •  Chiến tranh Anh-Thổ Nhĩ Kỳ •  Chiến tranh Anh-Nga •  Chiến tranh Phần Lan •  Chiến tranh Bán đảo •  Liên minh thứ năm •  Chiến tranh Anh-Thụy Điển •  Chiến tranh 1812 •  Chiến tranh Pháp-Nga •  Liên minh thứ sáu (Chiến dịch nước Đức) •  Chiến tranh Thụy Điển-Na Uy •  Liên minh thứ bảy
Chiến dịch nước Nga (hay còn gọi là Cuộc chiến tranh vệ quốc năm 1812, tiếng Nga: Отечественная война 1812 года) là bước ngoặt trong các cuộc chiến tranh của Napoléon. Trong vòng 10 năm trước đó, quân Pháp thắng trận liên tục và xâm chiếm phần lớn châu Âu, nhưng tại Nga thì họ đã chịu thất bại lớn với hơn 550.000 quân thương vong hoặc đào ngũ. Thất bại này làm sụt giảm nghiêm trọng sức mạnh của Đế chế Pháp và lực lượng đồng minh, gây ra sự thay đổi lớn trong nền chính trị ở châu Âu và làm suy giảm đáng kể quyền bá chủ của Pháp ở châu Âu. Danh tiếng của Napoléon là một thiên tài quân sự bất khả chiến bại đã mất đi sau thất bại này. Các đồng minh của Pháp, đầu tiên là Phổ và sau đó là Áo, đã lần lượt phá vỡ liên minh và chuyển sang chống lại Pháp, gây nên chiến tranh Liên minh thứ sáu.
Chiến dịch bắt đầu ngày 24 tháng 6 năm 1812, khi Napoléon vượt sông Neman. Napoléon buộc Hoàng đế nước Nga là Aleksandr I ở lại trong Hệ thống phong tỏa Lục địa của Vương quốc Anh, mục đích chính là để tránh các đe dọa của Nga tới Ba Lan. Napoléon đặt tên cuộc xâm lăng này là chiến dịch Ba Lan lần thứ hai, người Nga tuyên bố phát động một cuộc chiến tranh Vệ quốc.
Hơn 68 vạn tinh binh của đại quân Napoléon hành quân qua phía tây nước Nga, họ giành chiến thắng trong một số trận đánh nhỏ và một trận đánh lớn ở Smolensk vào 16-18 tháng 8. Tuy nhiên, trên cùng một ngày, cánh bắc của quân đội Nga do Thống chế Nga Peter Wittgenstein đã chặn cánh bắc của quân đội Pháp, dẫn đầu bởi Thống chế Pháp Nicolas Oudinot trong trận Polotsk. Điều này ngăn chặn cuộc hành quân của Pháp tới kinh thành Sankt-Peterburg; số phận của cuộc chiến đã phải quyết định tại Moskva, nơi mà Napoléon đã thân chinh dẫn quân tiến đánh.
Cuộc kháng chiến của Quân đội Nga cũng bắt nguồn từ tinh thần yêu nước sục sôi, quyết tâm trả thù những thất bại trước quân Pháp trong các năm 1805 - 1807, cũng như quyết tâm không chịu ách chư hầu cho Pháp theo Hiệp định Tilsit (1807). Chiến thắng rạng rỡ của cuộc chiến đấu bảo vệ nước Nga này chứng tỏ sức mạnh uy dũng của lực lượng Quân đội Nga trong các cuộc chiến tranh của Napoléon. Sự kiện này đã từng được miêu tả trong cuốn tiểu thuyết Chiến tranh và Hòa bình của Lev Tolstoy và thường được người Nga gọi là Chiến tranh Vệ quốc 1812 (phân biệt với "Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại" tức Chiến tranh Xô-Đức trong Thế chiến thứ hai).