stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Lư Nhất Vũ
Chú thích

1 2 3 4  Tiểu sử Lư Nhất Vũ Lưu trữ 2012-01-04 tại Wayback Machine, Theo website Nhịp cầu âm nhạc.
↑  . tr. Các tác phẩm tiêu biểu của Lư Nhất Vũ, Theo Netcodo. |title= trống hay bị thiếu (trợ giúp)
↑  . tr. Nhà xuất bản Văn hóa, 1982. |title= trống hay bị thiếu (trợ giúp)
↑  . tr. Nhà xuất bản Âm nhạc và Hội Nhạc sĩ VN, 1995. |title= trống hay bị thiếu (trợ giúp)
Uar

Uar là một xã thuộc huyện Krông Pa, tỉnh Gia Lai, Việt Nam.
Địa lý

Xã Uar có diện tích 146,57 km², dân số năm 2000 là 3.077 người, mật độ dân số đạt 21 người/km².
Hành chính

Xã Uar có 6 thôn, buôn, bao gồm 3 thôn: 9, 10, 11 và 3 buôn: Tieng, Choanh, Ngôl.
Trụ sở của xã được đặt tại Thôn 11, tuy nhiên thôn 9 mới là thôn có nền kinh tế phát triển nhất.
Chú thích

↑  Nghị định 67/2000/NĐ-CP[liên kết hỏng]
1 2 3  “Mã số đơn vị hành chính Việt Nam”. Bộ Thông tin & Truyền thông. Bản gốc lưu trữ ngày 24 tháng 3 năm 2013. Truy cập ngày 10 tháng 4 năm 2012.
↑  Tổng cục Thống kê
Gioan Trần Văn Nhàn

| Giám mục  Gioan Trần Văn Nhàn   |
| --- | --- |
Giám mục Phụ tá Tổng giáo phận Atlanta, Georgia, Hoa Kỳ (2022–nay)   

Giáo hội: Công giáo Rôma
Chức vụ chính yếu 
Giám mục phụ tá Tổng giáo phận Atlanta
Giáo tỉnh: Giáo tỉnh Atlanta
Tổng giáo phận: Tổng giáo phận Atlanta
Tòa: Hiệu tòa Tullia
Bổ nhiệm: Ngày 25 tháng 10 năm 2022
Tựu nhiệm: Ngày 23 tháng 1 năm 2023
Hết nhiệm: Đương nhiệm
 
Các chức khác: Giám mục Hiệu tòa Tullia (2022 – nay)
Truyền chức 
Thụ phong: Ngày 30 tháng 5 năm 1992
Tấn phong: Ngày 23 tháng 1 năm 2023
Thông tin cá nhân
Sinh: 6 tháng 2, 1966 (59 tuổi) Phước Tuy, Việt Nam Cộng hòa
Nghề nghiệp: Chức sắc Công giáo
Khẩu hiệu: "Chúa quan phòng"
| Cách xưng hô với Gioan Trần Văn Nhàn |
| --- | --- |

Danh hiệu: Đức Giám mục
Trang trọng: Đức Giám mục, Đức Cha
Thân mật: Cha
Khẩu hiệu: Deus providebit (God will provide)
Tòa: Hiệu tòa Tullia
Gioan Trần Văn Nhàn (tiếng Anh: John Nhan Tran, ban đầu được truyền thông Việt ngữ ghi nhận với tên Trần Nhân; sinh ngày 6 tháng 2 năm 1966) là một giám mục Công giáo Hoa Kỳ gốc Việt, hiện là Giám mục phụ tá Tổng giáo phận Atlanta, bang Georgia, Hoa Kỳ.
Ông là vị giám mục người Mỹ gốc Việt thứ ba được bổ nhiệm chức vị giám mục Công giáo, phục vụ Giáo hội Công giáo tại Hoa Kỳ, sau hai giám mục Đa Minh Mai Thanh Lương (2003) và Tôma Nguyễn Thái Thành (2017). Ông có thể sử dụng hai ngôn ngữ: tiếng Anh và tiếng Việt.
Thân thế

Giám mục Gioan Trần Văn Nhàn sinh ngày 6 tháng 2 năm 1966 trong một gia đình bảy người gồm song thân và năm người con: bốn trai và một gái, tại Bình Giã, Phước Tuy (nay là huyện Châu Đức, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu), thuộc giáo họ Văn Yên, giáo xứ Vinh Châu, giáo hạt Bình Giả, giáo phận Bà Rịa.  Thân phụ ông là Gioan Trần Văn Dũng và thân mẫu là bà Anna Nguyễn Thị Lài. Vì lý lịch Công giáo của mình (do là thành viên của nhóm Thanh Niên Công giáo), vào thập niên 1950, thân phụ ông từng bị chính quyền Việt Nam Dân chủ Cộng hòa tuyên án 18 năm tù và thi hành án ở trại tập trung. Sau ba năm, ông này đã trốn thoát được. Sau đó, thân phụ Trần Văn Nhàn chuyển đến sinh sống tại Thành phố Sài Gòn. Thân phụ và thân mẫu của cậu Nhàn bị bắn nhầm vào năm 1968 khi nhặt củi để nấu nướng (do tưởng nhầm là người Cộng sản). Thân phụ may mắn sống sót, tuy vậy thân mẫu cậu đã không qua khỏi, trong khi một người anh cả của ông là Gioan Trần Văn Hưởng cũng qua đời (ở độ tuổi trung học, 13 tuổi) do bom mìn vài năm sau khi người mẹ qua đời. Thân phụ ông sau đó đã tái hôn. Định cư tại Hoa Kỳ, thân phụ ông hành nghề rửa xe, làm vườn và bất kỳ công việc nào cần thuê người. Mẹ kế của ông hiện vẫn còn sống, trong khi thân phụ ông đã qua đời ngày 8 tháng 2 năm 2010 tại New Orleans. Hiện các một người anh em và một chị em cùng cha khác mẹ của ông đang sinh sống tại New Orleans; trong khi một người anh của ông số tại Alabama và chị gái tại Slidell, Louisiana. Người em trai của ông qua đời một vài năm trước.
Việc trốn thoát thành công có phần công do người chú của cậu làm trong quân đội và thuộc nhóm tình báo, đã biết tình hình và đề cập đến chuyện này cho thân phụ cậu Nhàn. Từ tháng 4 năm 1975, người này đã lên tiếng cảnh báo gia đình rằng cuộc chiến sẽ sớm kết thúc. Trần Văn Nhàn cho rằng một trong những lý do thân phụ ông chọn cách rời bỏ Việt Nam là vì ông tin rằng mình [và gia đình] sẽ không thể thực hành đức tin Công giáo của mình dưới chế độ mới. Cậu bé Nhàn rời Việt Nam năm 9 tuổi (1975) trên một chiếc xà lan ra đi từ Bến Bạch Đằng, Đô thành Sài Gòn, vào tháng 4 năm 1975. Cậu và gia đình đó được chấp thuận cho tị nạn ở Louisiana, Hoa Kỳ. Gia đình cậu, gồm mẹ kế, dì, chú bác và anh em ông đã được tàu Hoa Kỳ cứu thoát sau khi hết nước uống giữa Biển Đông. Cậu Nhàn thừa nhận cậu không hiểu rõ [tính nghiêm trọng] của vấn đề vào thời điểm này do còn quá nhỏ. Con thuyền giải cứu nhóm thuyền nhân đưa họ đến Philippines, sau đó vài giờ nhanh chóng chuyển họ đến đảo Guam. Gia đình cậu Nhàn sau đó được đưa đến tạm cư tại một trung tâm xử lý các người tị nạn của Chiến tranh Việt Nam ở Fort Chaffee, bang Arkansas, Hoa Kỳ. Với sự đồng ý bảo trợ của một gia đình tại Algiers, thành phố New Orleans, bang Louisiana, gia đình cậu Nhàn chuyển đến sinh sống tại bang Louisiana vài tháng sau khi đến trung tâm xử lý người tị nạn.
Thiếu thời và tu học

Sau khi đến định cư tại bang Louisiana, cậu Trần Văn Nhàn được cho vào học lớp 4 trường Edna Karr Junior High, New Orleans dù không có bất kỳ kiến thức nào về Anh ngữ. Trong một thời điểm, cậu đã vào Dòng Đức Mẹ Đồng Công (nay Dòng Mẹ Chúa Cứu Chuộc) làm đệ tử lớp 8 cho năm 1979-1980. Cậu Nhàn ở nhà Dòng được ba ngày thôi vì hoàn cảnh gia đình. Từ năm lớp 8, sau khi biết về thông tin của một trường trung học do các linh mục dòng Don Bosco điều hành ở Goshen, New York, cậu Nhàn viết nhiều thư từ gửi đến hiệu trưởng trường này để tìm cơ hội được chuyển đến đây theo học. Các linh mục [vì nhận thấy hoàn cảnh khó khăn của cậu] đã quyết định trợ cấp cho cậu theo học ở trường này và cậu rời gia đình để theo học trung học tại ngôi trường này.
Rời New York, cậu theo học trường Cao đẳng Don Bosco (Tiền chủng viện; seminary college), New Jersey trong vòng một năm trước khi trở lại nơi định cư gốc là New Orleans, theo học Đại Chủng viện Thánh Giuse (Saint Joseph), Saint Benedict, Louisiana. Năm 1989, Trần Văn Nhàn tốt nghiệp với văn bằng cử nhân Đại Chủng viện Thánh Giuse (Saint Joseph), Saint Benedict, Louisiana. Chủng sinh Gioan Nhàn sau đó hoàn thành nghiên cứu thần học của mình tại Chủng viện Đức Bà (Notre Dame) ở New Orleans, lấy bằng  Thạc sĩ Thần học (1992).
Thời kỳ giám mục

Giám mục Tân cử Trần Văn Nhàn đã nhận được cuộc gọi vấn ý bổ nhiệm từ Sứ thần Tòa Thánh tại Hoa Kỳ Christophe Pierre (vào ngày 16 tháng 10 năm 2022) và cho biết ông lo lắng trước thông tin bổ nhiệm. Ông sau đó chấp thuận việc bổ nhiệm sau khi dành thời gian cầu nguyện. Chia sẻ trong cuộc họp báo công bố tin tức bổ nhiệm, Giám mục Tân cử cho biết Sứ thần Tòa Thánh đã năm lần liên lạc qua điện thoại không thành công khi cố gắng liên lạc với ông, và cuộc gọi cuối cùng, tuy cũng không trực tiếp trò chuyện, nhưng qua thư thoại và nhận ra Sứ thần Pierre. Sau một vài ngày kể từ khi nhận được ý kiến về khả thể bổ nhiệm, linh mục Nhàn đồng ý với việc bổ nhiệm.
Ngày 25 tháng 10 năm 2022, Tòa Thánh công bố tin Giáo hoàng đã bổ nhiệm linh mục Gioan Nhàn làm Giám mục phụ tá Tổng giáo phận Atlanta, Hoa Kỳ. Cùng với chức vị trên, ông còn mang danh nghĩa Giám mục Hiệu tòa Tullia. Ông dự kiến sẽ được truyền chức giám mục vào ngày 23 tháng 1 năm 2023, (tức mồng Hai Tết Nguyên Đán) tại Nhà thờ Chúa Kitô Vua, Atlanta. Tin tức bổ nhiệm cũng được chính thức công bố từ Thủ đô Hoa Kỳ Washington, D.C. bởi Sứ thần Tòa Thánh Pierre vào cùng ngày 25 tháng 10. Một cuộc họp báo để công bố tin bổ nhiệm cũng được tổ chức tại Atlanta trong cùng ngày.
Tổng giám mục Atlanta Gregory J. Hartmayer tuyên bố ông hoan nghênh tin bổ nhiệm tân giám mục phụ tá cho Tổng giáo phận; đồng thời cho rằng việc bổ nhiệm đã chứng minh tính đa dạng của cộng đồng Công giáo Tổng giáo phận Atlanta. Với việc bổ nhiệm này, giám mục tân cử sẽ là giám mục phụ tá của một tổng giáo phận có số giáo dân là 1.190.000 trên tổng số cư dân là 7.700.000, sinh sống trong lãnh thổ giáo phận rộng 21.445 dặm vuông. Ông sẽ trở thành giám mục thứ tư trong nhóm điều hành giáo phận gồm Tổng giám mục Hartmayer, OFM Conv. và hai giám mục phụ tá khác là Bernard E. Shlesinger III và Joel M. Konzen, SM. Tân giáo phận ông đến nhận chức vị giám mục phụ tá là một số số 10 thành phố có đông cư dân gốc Việt sinh sống, và ngôn ngữ tiếng Việt là ngôn ngữ phổ biến thứ ba trong cộng đồng Công giáo tại Tổng giáo phận Atlanta. Việc bổ nhiệm tân giám mục đánh dấu kết thúc của một tiến trình bắt đầu hơn một năm trước, khi Tổng giám mục Hartmayer đệ đơn đề nghị Tòa Thánh một giám mục [phụ tá] mới.
Giám mục Tân cử đã gửi thư cho cộng đồng giáo dân giáo xứ của ông để loan báo tin bổ nhiệm, đồng thời xác nhận sẽ tiếp tục thi hành các công tác mục vụ ở giáo xứ cho đến qua lễ Giáng sinh.
Lễ Tấn phong đã được tổ chức tại Nhà thờ St. Peter Chanel, Roswell, Georgia vào ngày 23 tháng 1 năm 2022 vào lúc 2 giờ chiều.. Do Tổng Giám mục Gregory John Hartmayer chủ phong cùng với 2 Giám mục phụ phong là Tổng giám mục Gregory Michael Aymond, Tổng giám mục Tổng giáo phận New Orleans, LA và Tổng giám mục Alfred Clifton Hughes, nguyên Tổng giám mục Tổng giáo phận New Orleans, LA.
Tông truyền

Giám mục Gioan Trần Văn Nhàn được tấn phong giám mục ngày 23 tháng 1 năm 2023, thời Giáo hoàng Phanxicô, bởi:
Chủ phong: Tổng giám mục Tổng giáo phận Atlanta Gregory J. Hartmayer.
Hai giám mục phụ phong: Tổng giám mục Gregory Michael Aymond, Tổng giám mục Tổng giáo phận New Orleans, LA và Tổng giám mục Alfred Clifton Hughes, nguyên Tổng giám mục Tổng giáo phận New Orleans, LA.
Tóm tắt chức vụ

| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |

| Tiền nhiệm: Daniel Henry Mueggenborg | Giám mục Hiệu tòa Tulia, Algeria 2022–nay | Kế nhiệm: Đương nhiệm |

| Tiền nhiệm: – | Giám mục Phụ tá  Tổng giáo phận Atlanta, Hoa Kỳ 2022–nay | Kế nhiệm: Đương nhiệm |
Armando Broja

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
 Broja với Chelsea vào tháng 10 2019
Thông tin cá nhân
Tên đầy đủ:  Armando Broja
Ngày sinh:  10 tháng 9, 2001 (23 tuổi)
Nơi sinh:  Slough, Anh
Chiều cao:  1,91 m (6 ft 3 in)[chuyển đổi: số không hợp lệ]
Vị trí:  Tiền đạo
Thông tin đội
Đội hiện nay:  Chelsea
Số áo:  19
Sự nghiệp cầu thủ trẻ
Năm:  Đội
0000–2007:  Burnham Juniors
2007–2009:  Tottenham Hotspur
2009–2020:  Chelsea
Sự nghiệp cầu thủ chuyên nghiệp*
| Năm |  Đội |  ST |  (BT) |
| 2020– |  Chelsea |  26 |  (2) |
| 2020–2021 |  → Vitesse (mượn) |  30 |  (10) |
| 2021–2022 |  → Southampton (mượn) |  32 |  (6) |
Sự nghiệp đội tuyển quốc gia‡
| Năm |  Đội |  ST |  (BT) |
| 2019 |  U-19 Albania |  3 |  (1) |
| 2019–2021 |  U-21 Albania |  3 |  (1) |
| 2020– |  Albania |  21 |  (5) |
 *Số trận ra sân và số bàn thắng ở câu lạc bộ tại giải quốc gia, chính xác tính đến 11 tháng 5 năm 2024 ‡ Số trận ra sân và số bàn thắng ở đội tuyển quốc gia, chính xác tính đến 7 tháng 6 năm 2024
Armando Broja (phát âm tiếng Albania: [bɾɔja]; sinh ngày 10 tháng 9 năm 2001) là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp chơi ở vị trí tiền đạo cho câu lạc bộ Premier League Chelsea . Sinh ra ở Anh, anh đại diện cho Đội tuyển bóng đá quốc gia Albania .
Thống kê sự nghiệp > Câu lạc bộ

| Câu lạc bộ | Mùa giải | Giải đấu> Hạng | Giải đấu> Trận | Giải đấu> Bàn | Cúp quốc gia> Trận | Cúp quốc gia> Bàn | Cúp liên đoàn> Trận | Cúp liên đoàn> Bàn | Châu lục> Trận | Châu lục> Bàn | Khác> Trận | Khác> Bàn | Tổng cộng> Trận | Tổng cộng> Bàn |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Chelsea U23 | 2019–20 | — | — | — | — | — | — | — | — | — | 3 | 0 | 3 | 0 |
| Chelsea | 2019–20 | Premier League | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | — | — | 1 | 0 |
| Chelsea | 2022–23 | Premier League | 12 | 1 | 0 | 0 | 1 | 0 | 5 | 0 | — | — | 18 | 1 |
| Chelsea | 2023–24 | Premier League | 13 | 1 | 2 | 1 | 4 | 0 | — | — | — | — | 19 | 2 |
| Chelsea | Tổng cộng | Tổng cộng | 26 | 2 | 2 | 1 | 5 | 0 | 5 | 0 | — | — | 38 | 3 |
| Vitesse (mượn) | 2020–21 | Eredivisie | 30 | 10 | 4 | 1 | — | — | — | — | — | — | 34 | 11 |
| Southampton (mượn) | 2021–22 | Premier League | 32 | 6 | 4 | 1 | 2 | 2 | — | — | — | — | 38 | 9 |
| Fulham (mượn) | 2023–24 | Premier League | 8 | 0 | — | — | — | — | — | — | — | — | 8 | 0 |
| Tổng cộng sự nghiệp | Tổng cộng sự nghiệp | Tổng cộng sự nghiệp | 96 | 18 | 10 | 3 | 7 | 2 | 5 | 0 | 3 | 0 | 121 | 23 |
Thống kê sự nghiệp > Quốc tế

| Đội tuyển quốc gia | Năm | Trận | Bàn |
| --- | --- | --- | --- |
| Albania | 2020 | 3 | 0 |
| Albania | 2021 | 7 | 3 |
| Albania | 2022 | 7 | 1 |
| Albania | 2024 | 4 | 1 |
| Tổng cộng | Tổng cộng | 21 | 5 |
| # | Ngày | Địa điểm | Số trận | Đối thủ | Bàn thắng | Kết quả | Giải đấu |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | 5 tháng 9 năm 2021 | Elbasan Arena, Elbasan, Albania | 7 |  Hungary | 1–0 | 1–0 | Vòng loại FIFA World Cup 2022 |
| 2 | 8 tháng 9 năm 2021 | Elbasan Arena, Elbasan, Albania | 8 |  San Marino | 3–0 | 5–0 | Vòng loại FIFA World Cup 2022 |
| 3 | 9 tháng 10 năm 2021 | Puskás Aréna, Budapest, Hungary | 9 |  Hungary | 1–0 | 1–0 | Vòng loại FIFA World Cup 2022 |
| 4 | 10 tháng 6 năm 2022 | Arena Kombëtare, Tirana, Albania | 13 |  Israel | 1–0 | 1–2 | UEFA Nations League 2022–23 |
| 5 | 3 tháng 6 năm 2024 | Haladás Sportkomplexum, Szombathely, Hungary | 20 |  Liechtenstein | 1–0 | 3–0 | Giao hữu |
Nội Mông

| Khu tự trị Nội Mông Cổ tiếng Mông Cổ:  Övör Mongolyn Öörtöö Zasakh Oron tiếng Trung:内蒙古自治区 Khu tự trị Nội Mông Cổ  |
| --- | --- |
—  khu tự trị  —
Chuyển tự tên
 

 

Khu tự trị Nội Mông Cổ
Quốc gia:  Trung Quốc
Thủ phủ: Hohhot
Chính quyền
 • Bí thư Tỉnh ủy: Tôn Thiệu Sính (孙绍骋)
 • Tỉnh trưởng: Vương Lị Hà (王莉霞)
Diện tích
 • Tổng cộng: 1,183,000 km2 (457,000 mi2)
Thứ hạng diện tích: thứ 3
Dân số (2018)
 • Tổng cộng: 25,290,000
 • Mật độ: 20,9/km2 (54/mi2)
Múi giờ: UTC+8
Mã ISO 3166: CN-NM
GDP (2018)  - trên đầu người: 1.729 tỉ (261,3 tỉ USD) NDT (thứ 21) 68.303 (10.322 USD) NDT (thứ 9)
HDI (2017): 0,771 (thứ 7) — cao
Các dân tộc chính: Hán - 79% Mông Cổ - 17%  Mãn - 2% Hồi - 0,9% Đạt Oát Nhĩ - 0,3%
Ngôn ngữ và phương ngôn: tiếng Tấn, Quan thoại Đông Bắc, Quan thoại Bắc Kinh, Quan thoại Lan-Ngân, tiếng Mông Cổ, tiếng Phổ Thông
Website: http://www.nmg.gov.cn (chữ Hán giản thể)
Nguồn lấy dữ liệu dân số và GDP:  《中国统计年鉴—2005》/ Niên giám thống kê Trung Quốc 2005 ISBN 7503747382   Nguồn lấy dữ liệu dân tộc:   《2000年人口普查中国民族人口资料》/ Tư liệu nhân khẩu dân tộc dựa trên điều tra dân số năm 2000 của Trung Quốc ISBN 7105054255
Nội Mông Cổ (tiếng Mông Cổ: , Öbür Monggol; tiếng Trung: 内蒙古; bính âm: Nèi Měnggǔ), tên chính thức là Khu tự trị Nội Mông Cổ, thường được gọi tắt là Nội Mông, là một khu tự trị của Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa (Trung Quốc). Năm 2018, Nội Mông là đơn vị hành chính đông thứ hai mươi ba về số dân, đứng thứ hai mươi mốt về kinh tế Trung Quốc với 25 triệu dân, tương đương với Úc và GDP danh nghĩa đạt 1.729 tỉ NDT (261,3 tỉ USD) tương ứng với Phần Lan. Nội Mông có chỉ số GDP đầu người đứng thứ chín, đạt 68.303 NDT (tương ứng 10.322 USD).
Nội Mông là một khu tự trị nằm ở phía bắc của Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Nội Mông có biên giới quốc tế với nước Mông Cổ độc lập và Nga. Thủ phủ của Nội Mông là Hohhot. Các thành phố lớn khác bao gồm Bao Đầu, Xích Phong và Ordos.
Khu tự trị Nội Mông Cổ được thành lập vào năm 1947 từ một số tỉnh cũ của Trung Hoa Dân Quốc: Tuy Viễn, Sát Cáp Nhĩ, Nhiệt Hà, Liêu Bắc và Hưng An cùng các khu vực phía bắc của Cam Túc và Ninh Hạ. Nội Mông nằm ở phía nam sa mạc Gobi, phía bắc Vạn Lý Trường Thành,
Khu tự trị Nội Mông Cổ là đơn vị hành chính cấp tỉnh có diện tích lớn thứ ba tại Trung Quốc với trên 1,2 triệu km². Dù mang danh nghĩa là đất của người Mông Cổ nhưng hiện nay thì tuyệt đại đa số cư dân của khu tự trị Nội Mông Cổ là người Hán, trong khi người Mông Cổ là một dân tộc thiểu số đáng kể.
Tên gọi

Sau khi nhà Thanh chinh phục toàn cõi Mông Cổ, các bộ lạc chịu quy phục ở Mạc Nam (phía nam sa mạc Gobi) được gọi là "Nội Trát Tát Khắc Mông Cổ (内札萨克蒙古). Còn các bộ lạc thuộc phân nhóm Khách Nhĩ Khách (Khalka) và Vệ Lạp Đặc (Oirat) ở Mạc Bắc thì được gọi là Ngoại Trát Tát Khắc Mông Cổ (外札薩克蒙古). "Trát tát khắc" (扎薩克, Jasagh) là một chức quan của quý tộc Mông Cổ vào thời nhà Thanh. Đến cuối thời Thanh thì "Nội Trát Tát Khắc Mông Cổ" trở thành "Nội Mông Cổ".
Trong tiếng Mông Cổ, khu vực Mạc Nam vào thời nhà Thanh được gọi là ᠳᠣᠲᠤᠭᠠᠳᠤ
 ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ (chuyển tự Latinh: dotuγadu mongγol), có ý nghĩa tương tự như trong tiếng Hán. Năm 1947, chính quyền khu tự trị đã đổi tên tiếng Mông Cổ của khu vực thành ᠥᠪᠥᠷ
 ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ (chuyển tự Latinh: öbör mongγol), "öbör" có nghĩa là hướng đón ánh mặt trời, tức hướng nam (vì Nội Mông nằm cách xa chí tuyến bắc nên mặt trời luôn ở phía nam) của một ngọn núi.
Tên tiếng Anh của Khu tự trị Nội Mông Cổ là Inner Mongolia thay vì sử dụng Bính âm Hán ngữ là Nèi Měnggǔ.
Lịch sử > Thời Tiên Tần

Trên 5.000 năm trước, một bộ phận của Nội Mông nằm trong phạm vi ảnh hưởng của văn hóa Ngưỡng Thiều. Các di chỉ của nền văn hóa Hồng Sơn nằm trải dải trong lưu vực Liêu Hà từ Nội Mông đến Liêu Ninh và có niên đại từ khoảng 4700 TCN đến 2900 TCN.
Trước thời Xuân Thu, khu vực Nội Mông hiện nay là nơi sinh sống của các dân tộc du mục như Hung Nô ở phía tây và Đông Hồ ở phía đông. Theo Sử ký, sau khi nhà Hạ bị tiêu diệt, một người con trai của vua Kiệt là Thuần Duy (淳維) đã chạy lên phía bắc và lập nên Hung Nô.
Cuối thời Chiến Quốc, lãnh thổ của các nước chư hầu như Yên, Triệu và Tần đã phát triển đến khu vực Nội Mông ngày nay. Dân tộc Hoa Hạ bắt đầu đến định cư tại phía nam dãy núi Âm Sơn.
Triệu Vũ Linh vương (trị vì 325 TCN-299 TCN) của nước Triệu đã tiến hành truyền bá "hồ phục kị xạ", theo đó binh sĩ nước Triệu phải ăn mặc giống như quân Hung Nô và các cỗ chiến xa được thay thế bằng các cung thủ kị binh. Năm 306 TCN, quân Triệu đánh lên phía bắc, hàm phục nhiều tiểu quốc. Năm 304 TCN, Vũ Linh vương phát động chiến tranh với các bộ lạc ở thượng nguồn Hoàng Hà, mở mang lãnh thổ. Sau khi đánh bại hai dân tộc du mục là Lâm Hồ (林胡) và Lâu Phiền (樓煩), Triệu đã xây dựng Vân Trung thành ở khu vực huyện Thác Khắc Thác của Hô Hòa Hạo Đặc ngày nay. Từ đó, người Hoa Hạ ở Trung Nguyên bắt đầu đến Hô Hòa Hạo Đặc định cư. "Triệu Trường Thành" đi qua Đại Thanh Sơn ở phía bắc của Hô Hòa Hạo Đặc.
Thời kỳ Yên Chiêu vương, có tướng Tần Khai (秦开), phải sang Đông Hồ làm con tin. Sau khi về nước, Tần Khai khởi binh tập kích, đại phá Đông Hồ. Sau đó, Yên cho xây dựng "Yên Bắc Trường Thành". Yên cũng lập ra Bắc Bình bộ ở phía nam Xích Phong ngày nay, trị sở tại Ninh Thành. Sau đó, Đông Hồ phải thiên di về phía bắc.
Lịch sử > Thời Tiên Ti và Nhu Nhiên

Tộc Tiên Ti sau đó chủ yếu hoạt động tại phía đông Nội Mông Cổ, trong khu vực phụ cận sông Cáp Cổ Lặc (哈古勒河) thuộc hữu dực trung kì Khoa Nhĩ Thấm ngày nay. Thời Lưỡng Tấn-Nam Bắc triều trong lịch sử Trung Quốc, Nội Mông là một trong những bàn đạp để các tộc người Hồ xâm nhập Trung Nguyên. Sau khi Tấn Tấn diệt vong, người Tiên Ti đã lập ra nhiều nước ở phía bắc Trung Quốc như Tiền Yên, Đại, Hậu Yên, Tây Yên, Tây Tần, Nam Lương, Nam Yên và Bắc Ngụy.
Trong khi người Tiên Ti xâm nhập Trung Nguyên, người Nhu Nhiên (một nhánh của người Tiên Ti còn ở lại vùng thảo nguyên Mông Cổ) đã nổi lên, lập quốc ở khu vực Hô Luân phía đông Nội Mông ngày nay. Năm 439, nước Bắc Ngụy của bộ lạc Thác Bạt tộc Tiên Ti thống nhất phương Bắc Trung Quốc. Sau đó, Bắc Ngụy và Nhu Nhiên thường phát sinh xung đột. Để phòng thủ trước Nhu Nhiên, Bắc Ngụy đã lập ra Lục trấn ở biên cảnh phía bắc, nay là phía đông khu vực Hà Sáo và phía nam dãy Âm Sơn thuộc Nội Mông. Sau đó, do triều Bắc Ngụy tích cực thực hiện chính sách Hán hóa, một số tướng sĩ đã tiến hành loạn Lục Trấn.
Sau loạn Lục Trấn, Bắc Ngụy bị phân thành Đông Ngụy và Tây Ngụy, sau lại bị Bắc Tề và Bắc Chu thay thế tương ứng. Cuối cùng, Bắc Chu thống nhất phương Bắc Trung Quốc. Sau đó, Dương Kiến soán vị Bắc Chu, lập ra nhà Tùy. Ở Tái Bắc, Nhu Nhiên hãn quốc bị Đột Quyết hãn quốc tiêu diệt vào năm 552. Đột Quyết cùng Bắc Tề và Bắc Chu đều kiểm soát một phần Nội Mông
Lịch sử > Thời Liêu, Kim, Tây Hạ

Cuối thời Đường, khi mà Trung Nguyên bắt đầu bị chiến tranh loạn lạc thì tộc Khiết Đan nhân cơ hội này nổi lên, trở thành một thế lực rất hùng mạnh ở vùng Nội Mông. Họ thường bắt người Hán về làm ruộng và thu thuế. Đầu thời Ngũ Đại Thập Quốc tại Trung Nguyên, người Khiết Đan dưới sự lãnh đạo của Da Luật A Bảo Cơ đã sáng lập nên chính quyền Khiết Đan vào năm 907, kiến lập Khiết Đan quốc vào năm 916, đến năm 947 thì đổi quốc hiệu thành Liêu. Lúc đầu, A Bảo Cơ lập quốc đô tại Hoàng Đô (sau đổi là Thượng Kinh, nay là thành Ba La, phía nam tả kỳ Ba Lâm thuộc Nội Mông). Sau đó, người Khiết Đan lại định đô ở Lâm Hoàng (nay cũng thuộc tả kỳ Ba Lâm của Nội Mông), gọi là Thượng Kinh. Thời Liêu, Nội Mông Cổ phân thuộc Thượng Kinh đạo với trị sở tại Lâm Hoàng phủ (tả kì Ba Lâm ngày nay), Trung Kinh đạo với trị sở tại Đại Định phủ (Ninh Thành ngày nay) và Tây Kinh đạo với trị sở tại Đại Đồng phủ (nay thuộc Đại Đồng, tỉnh Sơn Tây).
Người Nữ Chân ở vùng Đông Bắc Trung Quốc đã nổi dậy và cuối cùng đã tiêu diệt triều Liêu của người Khiết Đan vào năm 1125. Tàn dư của triều Liêu đã lập ra Bắc Liêu ở khu vực Bắc Kinh và Ninh Thành của Nội Mông hiện nay, tuy nhiên cũng sớm bị Kim tiêu diệt. Khi đó, đại bộ phận trung bộ và đông bộ Nội Mông thuộc quyền kiểm soát của Kim.
Trong thời gian này, khu vực tây nam Nội Mông thuộc quyền kiểm soát của nước Tây Hạ- do người Đảng Hạng thành lập nên. Sau khi thành lập, Tây Hạ liên minh với Liêu chống lại Tống, đôi khi cho quân tiến vào lãnh thổ Tống. Năm 1044, Tây Hạ và Tống hòa hoãn, Tây Hạ chịu thần phục Tống, song Hạ và Liêu lại trở nên đối địch. Sau khi Lý Nguyên Hạo chết, Tây Hạ chịu nhiều thất bại quận sự trước Liêu, nên cũng phải thần phục Liêu.
Lịch sử > Thời Dân Quốc

Ngoại Mông đã giành được độc lập vào năm 1911, khi Triết Bố Tôn Đan Ba Hô Đồ Khắc Đồ (Jebtsundamba Khutuktu, lãnh tụ tinh thần Cách-lỗ phái của Mông Cổ) thứ tám trở thành hãn của Mông Cổ, tức Bogd Khan. Mặc dù hầu hết các kỳ ở Nội Mông công nhận Bogd Khan là lãnh tụ tối cao của người Mông Cổ, tuy nhiên xung đột nội bộ trong khu vực đã ngăn cản một sự thống nhất hoàn chỉnh. Các cuộc nổi dậy của người Mông Cổ tại Nội Mông đã gặp phải trở ngại khi các thân vương Mông Cổ hy vọng vào việc nhà Thanh phục hồi tại Mãn Châu và Mông Cổ do họ nhận định sự cai trị thần quyền của Bogd Khan sẽ làm cản trở mục tiêu hiện đại hóa Mông Cổ.
Trung Hoa Dân Quốc ra đời và hứa hẹn về một quốc gia mới của năm dân tộc (Hán, Mãn, Mông, Tạng và Hồi), và tiến hành đàn áp các cuộc nổi dậy của người Mông Cổ trong khu vực, buộc các thân vương tại Nội Mông phải công nhận Trung Hoa Dân Quốc.
Sau đó, chính phủ Quốc dân tái tổ chức Nội Mông thành 5 tỉnh:
Nhiệt Hà bao gồm các minh Chiêu Ô Đạt và Trác Tát Đồ, cộng thêm khu vực Thừa Đức thuộc tỉnh Hà Bắc hiện nay.
Sát Cáp Nhĩ bao gồm minh Tích Lâm Quách Lặc cũng như phần lớn của Bát kỳ Sát Cáp Nhĩ trước đây.
Tuy Viễn bao gồm minh Ô Lan Sát Bố, Y Khắc Chiêu và khu vực Hà Sáo (Quy Hóa thành Thổ Mặc Đặc kỳ trước đó)
Hô Luân Bối Nhĩ nằm trong địa phận của tỉnh Hắc Long Giang.
Hầu hết minh Triết Lý Mộc thuộc về tỉnh Phụng Thiên.
Tây Sáo Mông Cổ, tức hai kỳ A Lạp Thiện và Ngạch Tể Nạp được hợp nhất vào tỉnh Cam Túc. Sau khi Ninh Hạ tách khỏi Cam Túc, Tây Sáo Mông Cổ thuộc về tỉnh Ninh Hạ.