stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Phường 9, Tuy Hòa
Lịch sử

Ngày 28 tháng 9 năm 2024, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1200/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Phú Yên giai đoạn 2023 – 2025 (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 11 năm 2024). Theo đó:
Điều chỉnh 0,089 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số là 2.322 người của Phường 9 vào Phường 2.
Điều chỉnh 0,055 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số là 1.749 người của Phường 9 vào Phường 5.
Sau khi điều chỉnh, Phường 9 có 10,47 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số là 19.800 người.
Chú thích

↑  95/2003/NĐ-CP
1 2 3 4  “Nghị quyết số 1200/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Phú Yên giai đoạn 2023 – 2025”. Cổng thông tin điện tử Quốc hội Việt Nam. 28 tháng 9 năm 2024. Bản gốc lưu trữ ngày 12 tháng 10 năm 2024. Truy cập ngày 12 tháng 10 năm 2024.
↑  Tổng cục Thống kê
Ornithomyinae

| Ornithomyinae |
| --- | --- |
Tập tin:Fly tháng 6 năm 2008-2.jpgPseudolynchia canariensis
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Diptera
Nhánh động vật (zoosectio): Schizophora
Phân nhánh động vật (subsectio): Calyptratae
Liên họ (superfamilia): Hippoboscoidea
Họ (familia): Hippoboscidae
Phân họ (subfamilia): Ornithomyinae Bigot, 1853
Các chi
 Xem trong bài.
Ornithomyinae là một phân họ ruồi hút máu thuộc họ ruồi rận Hippoboscidae. Chúng sống ký sinh trên chim và các động vật có vú.
Phân loại

Phân họ Ornithomyinae Bigot, 1853
Chi Allobosca Speiser, 1899 (1 loài)
Chi Austrolfersia Bequaert, 1953 (1 loài)
Chi Crataerina von Olfers, 1816 (8 loài)
Chi Icosta Speiser, 1905 (52 loài)
Chi Microlynchia Lutz, 1915 (4 loài)
Chi Myophthiria Róndani, 1875 (13 loài)
Chi Olfersia Leach, 1817 (7 loài)
Chi Ornithoctona Speiser, 1902 (12 loài)
Chi Ornithoica Róndani, 1878 (24 loài)
Chi Ornithomya Latreille, 1802 (29 loài)
Chi Ornithophila Róndani, 1879 (2 loài)
Chi Ortholfersia Speiser, 1902 (4 loài)
Chi Phthona Maa, 1969 (3 loài)
Chi Proparabosca Theodor & Oldroyd 1965 (1 loài)
Chi Pseudolynchia Bequaert, 1926 (5 loài)
Chi Stilbometopa Coquillett, 1899 (5 loài)
Chú thích

↑  Hutson, A.M (1984). Diptera: Keds, flat-flies & bat-flies (Hippoboscidae & Nycteribiidae). Handbooks for the Identification of British Insects. 10 pt 7. Royal Entomological Society of London. tr. 84 pp.
↑  Dick, C. W. (2006). “Checklist of World Hippoboscidae (Diptera: Hippoboscoidea)”. Chicago: Department of Zoology, Field Museum of Natural History: 1–7pp. Chú thích journal cần |journal= (trợ giúp)
Głuchołazy

| Głuchołazy |
| --- | --- |

  Hiệu kỳ Huy hiệu
Głuchołazy
Quốc gia:  Ba Lan
Tỉnh: Opolskie
Huyện: Nyski
Diện tích
 • Tổng cộng: 6 km2 (2 mi2)
Dân số (2011)
 • Tổng cộng: 14.658
 • Mật độ: 2.146/km2 (5,560/mi2)
Múi giờ: CET (UTC+1)
 • Mùa hè (DST): CEST (UTC+2)
Mã hành chính: 160701
Thành phố kết nghĩa: Jeseník, Mikulovice, Nieder-Olm, Zlaté Hory 
Głuchołazy là một thị trấn thuộc huyện Nyski, tỉnh Opolskie ở nam Ba Lan. Thị trấn có diện tích 6 km². Đến ngày 1 tháng 1 năm 2011, dân số của thị trấn là 14658 người và mật độ 2146 người/km².
Oreana, Illinois

| Oreana |
| --- | --- |
—  Làng  —
Oreana, Illinois
 
 
 =
 Vị trí bang Illinois, Hoa Kỳ
Oreana
Quốc gia: Hoa Kỳ
Tiểu bang: Illinois
Quận: Quận Macon
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 875
Múi giờ: CST (UTC-6)
 • Mùa hè (DST): CDT (UTC-5)
Oreana là một làng thuộc quận Macon, tiểu bang Illinois, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của làng này là 875 người.
Dân số

Dân số qua các năm:
Năm 2000: 892 người.
Năm 2010: 875 người.
Callionima guiarti

| Callionima guiarti> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Sphingidae
Chi (genus): Callionima
Loài (species): C. guiarti
Danh pháp hai phần
Callionima guiarti (Debauche, 1934) 
Danh pháp đồng nghĩa
 Hemeroplanes guiarti Debauche, 1934  Hemeroplanes modesta Gehlen, 1950 
Callionima guiarti là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae, được tìm thấy ở Brasil. Nó được mô tả bởi Debauche vào năm 1934, và tương tự như Callionima parce, nhưng có màu nâu đồng nhất hơn.
Chú thích

↑  “Callionima guiarti (Debauche, 1934) sec CATE Sphingidae, 2009”. Bản gốc lưu trữ ngày 18 tháng 10 năm 2012. Truy cập ngày 24 tháng 2 năm 2011.
Nesolestes rubristigma

| Nesolestes rubristigma> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Odonata
Họ (familia): Argiolestidae
Chi (genus): Nesolestes
Loài (species): N. rubristigma
Danh pháp hai phần
Nesolestes rubristigma Martin, 1903 
Nesolestes rubristigma là loài chuồn chuồn trong họ Argiolestidae. Loài này được Martin mô tả khoa học đầu tiên năm 1903.
Chú thích

↑  “rubristigma”. World Odonata List. Bản gốc lưu trữ ngày 28 tháng 8 năm 2010. Truy cập ngày 17 tháng 6 năm 2013.
Suzuki Yasuo

| Thông tin cá nhân |
| --- | --- | --- | --- |
Tên đầy đủ:  Yasuo Suzuki
Vị trí:  Hậu vệ (bóng đá)
Sự nghiệp đội tuyển quốc gia
| Năm |  Đội |  ST |  (BT) |
| 1934-1936 |  Nhật Bản |  2 |  (0) |
{{nihongo|
Suzuki Yasuo (sinh ngày 30 tháng 4 năm 1913) là một cầu thủ bóng đá người Nhật Bản.
Đội tuyển bóng đá quốc gia Nhật Bản

Suzuki Yasuo thi đấu cho Nhật Bản từ năm 1934 đến 1936.
Thống kê sự nghiệp

| Đội tuyển bóng đá Nhật Bản> Năm | Đội tuyển bóng đá Nhật Bản> Trận | Đội tuyển bóng đá Nhật Bản> Bàn |
| --- | --- | --- |
| 1934 | 1 | 0 |
1935: 0
| 1936 | 1 | 0 |
| Tổng cộng | 2 | 0 |
Berberis benoistiana

| Berberis benoistiana> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Ranunculales
Họ (familia): Berberidaceae
Chi (genus): Berberis
Loài (species): B. benoistiana
Danh pháp hai phần
Berberis benoistiana J.F.Macbr., 1938 
Berberis benoistiana là một loài thực vật có hoa trong họ Hoàng mộc. Loài này được J.F.Macbr. mô tả khoa học đầu tiên năm 1938.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Berberis benoistiana”. Truy cập ngày 22 tháng 8 năm 2013.
Ovacık, Çeltikçi

| Ovacık |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
OvacıkVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Burdur
Huyện: Çeltikçi
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 77 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Ovacık là một xã thuộc huyện Çeltikçi, tỉnh Burdur, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2010 là 77 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Burdur”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Lưu trữ bản gốc ngày 20 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 21 tháng 9 năm 2012.Quản lý CS1: bot: trạng thái URL ban đầu không rõ (liên kết)
Neomillspaughia emarginata

| Neomillspaughia emarginata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Caryophyllales
Họ (familia): Polygonaceae
Chi (genus): Neomillspaughia
Loài (species): N. emarginata
Danh pháp hai phần
Neomillspaughia emarginata (H. Gross) S.F. Blake, 1921 
Neomillspaughia emarginata là một loài thực vật có hoa trong họ Rau răm. Loài này được (H. Gross) S.F. Blake mô tả khoa học đầu tiên năm 1921.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Neomillspaughia emarginata”. Truy cập ngày 19 tháng 9 năm 2013.
Vũ Cao Đàm

| Vũ Cao Đàm |
| --- | --- |
Họa sĩ Vũ Cao Đàm
Thông tin cá nhân
Sinh: 
Tên khai sinh: Vũ Cao Đàm
Ngày sinh: 1908
Nơi sinh: Vụ Bản, Nam Định, Liên bang Đông Dương
 
Mất: 
Ngày mất: 2000 (91–92 tuổi)
Nơi mất: Paris, Pháp
 
Giới tính: nam
Quốc tịch:  Pháp  Việt Nam
Gia đình: 
Hôn nhân: Renée Appriou
Con cái: Yannick Vu
 
Đào tạo: Trường Đại học Mỹ thuật Đông Dương
Lĩnh vực: Hội họa

Sự nghiệp nghệ thuật
Bút danh: Vũ Cao Đàm
Tác phẩm: Thiếu nữ cài lược   Chân dung  Trò chuyện
 
 
x • t • 
Vũ Cao Đàm (Chữ Hán: 武高談, sinh năm 1908 tại Việt Nam và mất năm 2000 tại Pháp) là họa sĩ, nhà điêu khắc với nhiều tác phẩm tranh, tượng nổi tiếng được triển lãm ở nơi trên thế giới. Vũ Cao Đàm là một trong nhóm tứ kiệt trời Âu của nền hội họa Việt Nam (Phổ - Thứ - Lựu - Đàm).
Thân thế

Vũ Cao Đàm là con thứ năm trong một gia đình Công giáo có 14 người con, quê quán ở thôn Trình Xuyên, huyện Vụ Bản, Nam Định; cha là Vũ Đình Thi và mẹ là Phạm Thị Cúc. Anh ruột là bác sĩ Vũ Đình Tụng, nguyên Bộ trưởng Bộ Thương binh. Em ruột là dược sĩ Vũ Công Thuyết, nguyên Thứ trưởng Bộ Y tế nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
Sự nghiệp

Vũ Cao Đàm là sinh viên khóa II của Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương, nhưng là khóa đầu tiên của Khoa Điêu khắc (1926-1931). Thoạt đầu, Vũ Cao Đàm tham gia cả hội họa và điêu khắc, nhưng tới năm thứ nhì thì ông chuyển hẳn sang điêu khắc. Ông từng kể: "Thầy Tardieu (Hiệu trưởng đầu tiên của Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương) thấy tôi có khả năng về điêu khắc và tôi đã nặn tượng bán thân cho cha tôi, ông khen đẹp. Cho nên năm thứ nhì, tôi học thẳng sang ngành điêu khắc và tôi rất thích, sau đó tôi chuyên về chân dung".
Năm 1931, Vũ Cao Đàm tốt nghiệp khóa học tại Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương với kết quả xuất sắc. Ông được nhận học bổng sang Pháp nghiên cứu và nâng cao kiến thức về tạo hình tại Bảo tàng Louvre. Năm 1938, Vũ Cao Đàm kết hôn với nghệ sĩ dương cầm người Pháp Renee. Trong thời gian diễn ra cuộc đại chiến thế giới lần thứ hai (1939-1945), việc làm tượng trở nên hết sức khó khăn. Lý do là ở thời kỳ ấy, nhất là khi quân đội Đức chiếm đóng nước Pháp, họ sẵn sàng tịch thu những vật dụng bằng đồng để phục vụ việc đúc vũ khí. Việc đổ khuôn đồng bị cấm. Vũ Cao Đàm phải nặn tượng bằng đất nung rồi đánh bóng (như các bức ông dựng chân dung vợ chồng thi sĩ Jean Tardieu, con trai thầy dạy cũ của mình). Tình thế khiến Vũ Cao Đàm quyết định chuyển từ làm tượng sang vẽ tranh. Ông vẽ, thoạt tiên là tranh lụa, rồi sơn dầu. Lý do chuyển sang sơn dầu, ngoài sự đam mê khám phá còn xuất phát từ sự bất tiện trong việc thực hiện cũng như bảo quản tác phẩm. Ông cho biết: "Tôi thấy tranh lụa bị giới hạn bởi kích thước của bức tranh, vì có miếng kính che gìn giữ cho lụa cho nên không thể vẽ to được". Năm 1946, khi Hồ Chủ tịch sang thăm Pháp, Vũ Cao Đàm đã tới chụp hình để nặn tượng ông. Bức tượng bằng đất nung (nay không còn), sau được đúc lại bằng đồng.
Vì chứng hen suyễn, ông chuyển từ Paris tới sống ở Béziers miền Nam nước Pháp năm 1949. Ông chuyển tới sống ở Saint-Paul-de-Vence cho tới khi qua đời năm 2000.
Tác phẩm

Nhiều tác phẩm điêu khắc của ông được coi là mẫu mực của điêu khắc Việt Nam hiện đại trong đó có hai bức tượng hiện được lưu giữ ở Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam là Chân dung và Thiếu nữ cài lược. Hai bức tượng này được nhiều thế hệ họa sĩ, kiến trúc sư vẽ lại, tạo phiên bản thạch cao. Ta có thể bắt gặp phiên bản thạch cao của hai bức tượng này ở bất kì lớp học vẽ kiến trúc, mĩ thuật nào.
Bão Niki (1996)

| Bão cuồng phong (Thang JMA) |
| --- | --- |
Bão cuồng phong cấp 2 (SSHWS/NWS)
Bão Niki trên vùng biển Vịnh Bắc Bộ
Hình thành: 13 tháng 8 năm 1996
Tan: 25 tháng 8 năm 1996


 
Sức gió mạnh nhất: Duy trì liên tục trong 10 phút: 120 km/h (75 mph) Duy trì liên tục trong 1 phút: 175 km/h (110 mph)
Áp suất thấp nhất: 965 mbar (hPa); 28.5 inHg


 
Số người chết: 61
Thiệt hại: $66 triệu (USD 1996)
Vùng ảnh hưởng: Đảo Caroline, Guam, Micronesia, Palau, Philippines, Hồng Kông, Trung Quốc, Việt Nam, Lào

Một phần của Mùa bão Tây Bắc Thái Bình Dương 1996
 
Bão Niki, được biết đến ở Philippines với tên Bão Lusing , ở Việt Nam có số hiệu là Cơn bão số 4 năm 1996 là một cơn bão mạnh vào giữa tháng 8 năm 1996, ngay sau cơn bão Marty và đổ bộ Việt Nam.
Hình thành từ một áp thấp nhiệt đới ngoài khơi Thái Bình Dương, bão Niki tràn vào biển Đông trong ngày 20 tháng 8 năm 1996 và đổ bộ Thanh Hóa - Ninh Bình ngày 23 tháng 8. Sau lũ lụt lịch sử do cơn bão Marty gây ra, bão Niki tiếp tục gây thiệt hại nặng nề cho các tỉnh phía Bắc. Niki là xoáy thuận mạnh thứ 3 trong vòng 3 tuần tác động tới các tỉnh miền Bắc Việt Nam sau 10 năm không có bão mạnh.
Lịch sử khí tượng

Một vùng xoáy thấp hình thành ở phía Đông đảo Caroline vào ngày 13 tháng 8. Vùng xoáy thấp di chuyển đến phía Nam đảo Guam và mạnh lên thành áp thấp nhiệt đới vào ngày 15 và JTWC ban hành cảnh báo Bão Nhiệt đới cho hệ thống vào 06:00 UTC ngày 17. Ngày hôm sau, JTWC chính thức đặt số hiệu 18W cho cơn áp thấp và cùng ngày, Cơ quan Khí tượng Hồng Kông bắt đầu theo dõi hệ thống như là một áp thấp nhiệt đới khi nó cách Manila 970 km về phía Bắc Đông Bắc. Ngày hôm sau, JTWC nâng cấp áp thấp nhiệt đới thành bão nhiệt đới và đặt tên cho nó là Niki. Trong bản báo cáo cuối năm, JTWC chỉ ra rằng nó đã mạnh thành bão lúc 06:00 (UTC) ngày 18. Bão Niki vượt qua phía Bắc đảo Luzon (Philippines) và đi vào biển Đông trong ngày 20 tháng 8, sau đó Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Việt Nam đặt số hiệu là Cơn bão số 4.
Lúc 06:00 UTC ngày 20, JTWC nâng cấp cơn bão lên cấp 1 (theo thang Saffir-Simpson). Nó đạt cực đại vào ngày 21 tháng 8 với sức gió 95kts (175 km/h) trước khi đánh vào Hải Nam. Vượt qua đảo Hải Nam, tiến vào Vịnh Bắc Bộ, nó hình thành con mắt và bắt đầu di chuyển chậm lại. Ngày 23 tháng 8 bão đổ bộ Thanh Hóa - Ninh Bình và JTWC ban hành cảnh báo cuối cùng về nó.
Ảnh hưởng

Tại Hồng Kông, "Tín hiệu cảnh báo mức 1" được ban hành ngày 20 tháng 8 và được gỡ bỏ vào ngày hôm sau. Đài quan sát của khu vực này cho biết áp suất mực biển thấp nhất được ghi nhận tại khu vực này là 1007,7hPa. Đánh vào đảo Hải Nam, bão số 4 làm chết 7 người.
Đổ bộ Ninh Bình, Thanh Hóa ngày 23 tháng 8, bão gây ra gió mạnh và mưa lượng 50-100mm cho các tỉnh phía Bắc. Báo cáo tổng cộng có 61 người chết và thiệt hại 66 triệu USD. Niki là xoáy thuận mạnh thứ 3 trong vòng 3 tuần tác động tới các tỉnh miền Bắc Việt Nam sau 10 năm không có bão mạnh, trong đó xoáy thứ nhất là bão Frankie và xoáy thứ hai là bão Marty.
Chú ý

↑  Trước năm 2000, tên bão được đặt bởi Trung tâm Cảnh báo Bão Liên hợp JTWC
↑  Lusing là tên địa phương được đưa ra bởi Cục quản lý Thiên văn, Địa vật lý và Khí quyển Philippines.
↑  Là số hiệu của một cơn bão khi vào vùng theo dõi của Trung tâm dự báo Khí tượng thủy văn Việt Nam
Chú thích

1 2 3 4 5 6 7 8 9  1996 Annual Tropical Cylone Season Lưu trữ 2013-02-21 tại Wayback Machine Trung tâm Cảnh báo Bão Liên hợp. Truy cập 31 tháng 7 năm 2015.
1 2 3  1996 Tropical Cyclone Season Lưu trữ 2019-10-23 tại Wayback Machine Cơ quan khí tượng Hồng Kông. Truy cập 31 tháng 7 năm 2015.
1 2 3 4  Tổng cục khí tượng thủy văn Việt Nam. Bão trên biển Đông 1996 Cuốn Đặc điểm Khí tượng Thủy văn Việt Nam 1996. Phát hành ngày 16 tháng 2 năm 1997. Truy cập 31 tháng 7 năm 2015.
| x t Thiên tai tại Việt Nam |
| --- | --- |
Bão lũ:  Bão và áp thấp nhiệt đới tại Việt Nam  Lũ lụt Việt Nam  Lũ lớn ở Miền Bắc  Đồng bằng sông Hồng 1971  Miền Trung tháng 11 năm 1999  Miền Bắc 2008  Miền Trung 2010  Miền Bắc 2015  Miền Trung 2020  Miền Bắc 2024 
Động đất:  Điện Biên 1935  Myanmar 2011 
Khói mù:  Đông Nam Á 2015  Đông Nam Á 2019 
Khác:  Sóng lạnh Đông Á tháng 1 năm 2016  Hạn hán Miền Nam 2016  Cháy rừng 2019  Nắng nóng Đông Nam Á 2024 
  Wikimedia Commons 
Biểu đồ thể hiện đường đi và cường độ của bão theo thang Saffir-Simpson
Chú thích biểu đồ
Thang Saffir–Simpson

     Áp thấp nhiệt đới (≤38 mph, ≤62 km/h)

     Bão nhiệt đới (39–73 mph, 63–118 km/h)

     Cấp 1 (74–95 mph, 119–153 km/h)

     Cấp 2 (96–110 mph, 154–177 km/h)

     Cấp 3 (111–129 mph, 178–208 km/h)

     Cấp 4 (130–156 mph, 209–251 km/h)

     Cấp 5 (≥157 mph, ≥252 km/h)

     Không rõ



Kiểu bão
 Xoáy thuận nhiệt đới
 Xoáy thuận cận nhiệt đới
 Xoáy thuận ngoài nhiệt đới / Vùng áp thấp / Nhiễu động nhiệt đới / Áp thấp gió mùa
Symphytum asperum

| Symphytum asperum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Chưa đặt
Họ (familia): Boraginaceae
Chi (genus): Symphytum
Loài (species): S. asperum
Danh pháp hai phần
Symphytum asperum Lepechin, 1805 
Symphytum asperum là loài thực vật có hoa trong họ Mồ hôi. Loài này được Lepechin miêu tả khoa học đầu tiên năm 1805.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Symphytum asperum”. Truy cập ngày 11 tháng 6 năm 2013.[liên kết hỏng]
Berberis bergmanniae

| Berberis bergmanniae> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Ranunculales
Họ (familia): Berberidaceae
Chi (genus): Berberis
Loài (species): B. bergmanniae
Danh pháp hai phần
Berberis bergmanniae C.K.Schneid., 1913 
Berberis bergmanniae là một loài thực vật có hoa trong họ Hoàng mộc. Loài này được C.K.Schneid. mô tả khoa học đầu tiên năm 1913.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Berberis bergmanniae”. Truy cập ngày 22 tháng 8 năm 2013.
Lịch sử Liban

Lịch sử của quốc gia Liban.
Lịch sử Liban từ buổi đầu tới khi độc lập năm 1943

Liban là quê hương của người Phoenicia, một dân tộc đã di cư tới đây bằng đường biển ngang qua Địa Trung Hải trước khi Alexander Đại đế lên ngôi. Carthage, mối đe dọa của La Mã, từng một thời là thuộc địa của người Phoenicia. Alexander đã đốt thành Týros, thành phố hàng đầu của Phoenicia, chấm dứt thời kỳ độc lập của họ. Đất nước này trở thành một phần của nhiều đế chế tiếp sau, trong số đó có Ba Tư, La Mã, Byzantine, Ả Rập, Thập tự chinh và Đế chế Ottoman.
Liban từng là một phần của Đế chế Ottoman trong hơn 400 năm, nhưng sau Chiến tranh thế giới thứ nhất, vùng này thuộc nước Syria - ủy trị của Pháp. Sau đó Pháp chia Syria thành nhiều vùng đất theo sắc tộc, Liban trở thành vùng đa số Thiên Chúa giáo. Khi ấy nó cũng bao gồm nhiều vùng có người Hồi giáo và người Druze sinh sống.
Liban và Syria cùng giành được độc lập năm 1943, trong khi Pháp đang bị Đức xâm chiếm. Tướng Henri Dentz, Cao uỷ của chính quyền Vichy tại Syria và Liban đóng vai trò quan trọng trong việc giành độc lập của cả hai nước. Sau khi độc lập, Anh lo ngại nước Đức Phát xít sẽ tìm cách lôi kéo Liban và Syria rồi xâm lược Ai Cập cũng như Kênh Suez từ phía sau, cho quân đổ bộ xuống gần Beirut. Các trận chiến ít xảy ra, nhưng lực lượng đồng minh giữ được quyền kiểm soát vùng này cho tới tận cuối Chiến tranh thế giới thứ hai. Những người lính Pháp cuối cùng rút đi năm 1946. Bản Hiệp ước Quốc gia năm 1943 của Liban quy định Tổng thống nước này phải là một người Thiên chúa giáo và Thủ tướng phải là người Hồi giáo. Lịch sử Liban từ khi giành lại độc lập được đánh dấu bởi những giai đoạn thay đổi giữa ổn định và hỗn loạn chính trị (gồm cả cuộc xung đột dân sự năm 1958) cùng với sự thịnh vượng nhờ vị trí trung tâm tài chính và thương mại của Beirut ở trong vùng.
Chiến tranh Ả Rập-Israel năm 1948

Bài chi tiết: Chiến tranh Ả Rập-Israel 1948
Năm 1947, Thủ tướng Hồi giáo của Liban, Riad Solh, thúc giục Liên đoàn Ả Rập ngăn chặn sự chia cắt của Palestine, và ủng hộ sự thàh lập Quân đội giải phóng Ả Rập. Ngày 15 tháng 5 năm 1948, các đơn vị quân đội Liban vượt biên giới Palestine tại Rosh HaNikra để tấn công vào Israel vừa thành lập. Cuộc tấn công thất bại.
Sau một loạt các thắng lợi của Israel tại Thung lũng Jordan, Quân đội giải phóng Ả Rập, do tướng Fawzi Kaukji chỉ huy bị chia cắt khỏi các căn cứ tại Syria, và Liban đảm nhận việc cung cấp hậu cần cho họ. Ngày 31 tháng 10 năm 1948, Quân đội giải phóng Ả Rập bị đánh bại nặng nề tại Trận Sasa và buộc phải rút chạy vào Liban, Các lực lượng quốc phòng Israel vừa thành lập đuổi theo. Liban nhanh chóng chấp nhận ngừng bắn và quân đội rút đi. Biên giới tiếp tục bị đóng cửa, nhưng yên tĩnh, cho tới tận sau cuộc Chiến tranh sáu ngày năm 1967.
Cuộc nội chiến

Bài chi tiết: Nội chiến Liban
Cho tới khi xảy ra cái gọi là nội chiến Liban, thuật ngữ bình phong về một loạt các trận đánh nhưng đa số do nguyên nhân ảnh hưởng từ nước ngoài chứ không phải bên trong, Beirut, thủ đô Liban nổi tiếng về các đại lộ rộng lớn, kiến trúc kiểu Pháp, hiện đại và được gọi là "Paris của Trung Đông". Liban từng được ví với Thụy Sĩ của Trung Đông (Swisra Ash Shark), vì có cùng quy chế trung lập trong các cuộc xung đột tương tự như cả Costa Rica ở Trung Mỹ và (cho tới gần đây) Uruguay ở Nam Mỹ.
Cuộc nội chiến > Khởi đầu cuộc chiến

Sau Chiến tranh Ả Rập-Israel năm 1948, Liban trở thành nơi sinh sống của hơn 110.000 người tị nạn Palestine chạy trốn khỏi Israel. Sau Chiến tranh Ả Rập-Israel năm 1967 và vụ Tháng chín đen thêm nhiều người tị nạn nữa tới đây. Tới năm 1975 con số này lên tới 300.000 người và Tổ chức giải phóng Palestine của Yassir Arafat chịu trách nhiệm về các hoạt động chính trị và quân sự của họ. Đầu thập niên 1970, những rắc rối nảy sinh khi nhiều người tị nạn Palestine tới phương nam. Ban đầu những trận chiến xảy ra giữa những người Palestine đó (được một số bên gọi là "dân quân chống Liban") và những người dân Liban "cánh tả" sống tại đó (những người thuộc các đảng cộng sản và xã hội). Khi các cuộc chiến ngày càng khốc liệt, các bên ngày càng có quan điểm xa nhau. Một bên là những người Thiên chúa giáo kháng chiến ban đầu do Bachir Gemayel lãnh đạo và sau này là Samir Geagea. Bên kia gồm liên minh những người tị nạn Palestine, người Hồi giáo Sunni, và các lực lượng Druze thống nhất với nhau từ sau khi cùng phản đối Hiệp ước quốc gia năm 1943. Cái gọi là "cuộc nội chiến" khiến nước này không thể có được một chính phủ trung ương thật sự.
Cuộc nội chiến > Sự can thiệp của Xi-ri và sự chiếm đóng Liban

Tháng 6 năm 1976, Xi-ri gửi 40.000 quân vào Liban để giúp các chiến binh Maronite khỏi bị các lực lượng Ezzat Palestine đè bẹp. Cùng với quân Syria, các chiến binh Maronite đẩy lùi người Palestine ra khỏi Beirut về phía nam Liban. Trong vài năm sau đó, không khí chính trị thay đổi khi Syria liên minh với người Palestine khiến một số quân Maronite quay sang liên minh với Israel. Các lực lượng Syria tiếp tục ở lại Liban, áp chế chính phủ nước này cho tới tận năm 2005 và tiêu diệt hoàn toàn các quyền tự do cá nhân. Một số tù nhân chính trị người Liban hiện vẫn đang nằm trong các nhà tù Syria.
Cuộc nội chiến > Cuộc tấn công xâm chiếm đầu tiên của Israel

Sau nhiều vụ tấn công qua biên giới do các nhóm Palestine tiến hành ở miền nam Liban chống lại thường dân bên trong lãnh thổ Israel, Các lực lượng quốc phòng Israel xâm chiếm nước này ngày 14 tháng 3 năm 1978 trong cái gọi là Chiến dịch sông Litani. Vài ngày sau, Hội đồng bảo an Liên Hợp Quốc thông qua các nghị quyết 425 và 426, kêu gọi các lực lượng Do Thái rút lui, trừ bỏ các lực lượng Palestine và thành lập một lực lượng gìn giữ hòa bình quốc tế tại nam Liban, Lực lượng lâm thời Liên Hợp Quốc tại Liban (UNIFIL). Năm 1978 Israel hoàn thành việc rút quân đội và chuyển giao quyền kiểm soát miền nam Liban cho Quân đội Nam Liban lực lượng của những người Thiên chúa giáo địa phương ủng hộ họ. Các lực lượng ủng hộ Palestine tiếp tục ở lại trong vùng vi phạm vào hiệp ước ngừng bắn của Liên Hợp Quốc.