stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Tiếng Quảng Châu Hồng Kông
Âm vị học

Ở Hồng Kông ngày nay, nhiều người bản ngữ không thể phân biệt giữa các cặp âm vị nhất định, khiến họ phải kết hợp âm thanh này thành âm thanh khác. Mặc dù điều này thường được coi là không đạt tiêu chuẩn và thường bị phát âm là "âm lười biếng" (懶 音), hiện tượng này đang ngày càng lan rộng và ảnh hưởng đến các khu vực nói tiếng Quảng Đông khác. Trái lại với quan điểm phổ biến, một số thay đổi này không phải là gần đây. Sự mất đi của âm mũi ngạc mềm (/ŋ/) đã được ghi nhận bởi Williams (1856), và sự thay thế của mũi lỏng (/l/) cho đầu mũi (/n/) đã được ghi nhận bởi Cowles (1914).
Danh sách các kiểu âm được quan sát:
- Hợp nhất /n/ đầu tiên thành /l/ đầu.
- Hợp nhất /ŋ/ ban đầu thành ký tự đầu rỗng.
- Hợp nhất các chữ cái đầu /kʷ/ và /kʷʰ/ thành /k/ và /kʰ/ khi theo sau là /ɔː/.
Lưu ý rằng /ʷ/ là âm lướt (介 音) duy nhất trong tiếng Quảng Đông. Việc hợp nhất / ŋ / và / k / codas thành / n / và / t / codas, loại bỏ sự tương phản giữa các cặp cuối cùng này (ngoại trừ sau /e/ và /o/): /aːn/ - /aːŋ/, /aːt/ - /aːk/, /ɐn/ - /ɐŋ/, /ɐt/ - /ɐk/, /ɔːn/ - /ɔːŋ/ và /ɔːt/ - /ɔːk/.
Việc hợp nhất hai mũi tên âm tiết, /ŋ̩/ thành /m̩/, loại bỏ sự tương phản về âm giữa 吳 (họ Ngô) và 唔 (không phải). Hợp nhất các âm tăng (陰 上 thứ 2 và 陽 上 thứ 5).
Ngày nay ở Hồng Kông, người ta vẫn cố gắng tránh những âm thanh này bị ghép vào trong các chương trình phát sóng nghiêm túc và trong giáo dục. Những người lớn tuổi thường không thể hiện những thay đổi này trong bài phát biểu của họ, nhưng một số thì có. Với sự thay đổi âm thanh, tên của Ngân hàng Hang Seng của Hồng Kông (香港 恆生 銀行), /hœ́ːŋ kɔ̌ːŋ hɐ̏ŋ sɐ́ŋ ŋɐ̏n hɔ̏ːŋ/, nghĩa đen là Ngân hàng Tăng trưởng Không đổi Hồng Kông, trở thành /hœ́ːn kɔ̌ːn hɐ̏n sɐ́n ɐ̏n hɔ̏ːn/, nghe giống như Hon ' Kon 'ngứa cơ thể' un lạnh (痕 身 un 寒). Bản thân tên tiếng Quảng Đông (廣東話, "tiếng Quảng Đông") sẽ là /kʷɔ̌ːŋ tʊ́ŋ wǎː/ không có sự hợp nhất, trong khi /kɔ̌ːŋ tʊ́ŋ wǎː/ (nghe giống như "講 東 話": "nói tiếng nói phương Đông") và / kɔ̌ːn tʊ́ŋ wǎː / (phát âm như "趕 東 話": "xua đuổi lối nói phương đông") đang rất được ưa chuộng.
Sự thay đổi này cũng ảnh hưởng đến cách một số người Hồng Kông nói các ngôn ngữ khác. Điều này đặc biệt rõ ràng trong cách phát âm của một số tên tiếng Anh: "Nicole" phát âm là [lekˈkou̯], "Nancy" phát âm là [ˈlɛnsi], v.v. Một ví dụ rất phổ biến về sự trộn lẫn giữa / n / và / l / là từ 你, nghĩa là "bạn". Mặc dù cách phát âm chuẩn phải là /nei/, từ này thường được phát âm là /lei/, là họ 李, hoặc từ 理, có nghĩa là lý thuyết. Sự hợp nhất của (/n/) và (/l/) cũng ảnh hưởng đến việc lựa chọn các ký tự khi phương tiện truyền thông Quảng Đông chuyển ngữ các tên nước ngoài.
Các nhà kê đơn cố gắng sửa chữa những "âm thanh lười biếng" này thường kết thúc bằng việc đưa ra các siêu điều trị. Ví dụ: trong khi cố gắng đảm bảo rằng mọi người phát âm chữ cái đầu /ŋ/, họ có thể giới thiệu nó thành những từ trước đây có chữ cái đầu rỗng. Một ví dụ phổ biến là từ 愛, có nghĩa là "tình yêu". Mặc dù cách phát âm chuẩn sẽ là /ɔ̄ːi/, nhưng từ này thường được phát âm là /ŋɔ̄ːi/. Hiện tượng tương tự cũng xảy ra ở nhiều phương ngữ Quan Thoại khác nhau (ví dụ: tiếng Quan thoại Tây Nam).
Các cụm từ và cách diễn đạt độc đáo

Tiếng Quảng Châu Hồng Kông đã phát triển một số cụm từ và cách diễn đạt riêng cho ngữ cảnh của Hồng Kông. Ví dụ như:
| Tiếng Quảng Đông thông tục (cách phát âm) | Nghĩa đen | Thông tục | Giải thích |
| --- | --- | --- | --- |
| 離譜 (lei4 pou2) Ví dụ: 佢遲咗成粒鐘，真係離譜! Tiếng Việt: Anh ấy đến muộn một giờ. Thật là thái quá!  | bắt đầu từ điểm số | vô lý/thái quá/lố bịch/phi logic | tổng phổ |
| 撞板 (zong6 baan2) Ví dụ: 成日都咁衝動，抵佢今次撞板。 Tiếng Việt: Anh ấy luôn bốc đồng, không có gì lạ khi anh ấy gặp rắc rối lần này.  | nhịp xung đột | phạm sai lầm/gặp rắc rối | nhịp tại nhà hát opera Quảng Đông |
| 串 (cyun3) Ví dụ: 你洗唔洗咁串呀! Tiếng Việt: Bạn có cần phải khắc nghiệt như thế không?  | xiên thành chuỗi/thô tục | gay gắt/cực kỳ thẳng thừng/thiếu tế nhị | Cách sử dụng thông tục cho việc còng tay, được mở rộng nghĩa hơn để kết hợp với biểu hiện gay gắt tổng quan; cách khác, bằng cách sửa đổi giá trị âm cho "thô tục" |
| 是但 (si6 daan6) Ví dụ: A: 你想去邊度食飯？ B: 是但啦! Tiếng Việt : A: Bạn muốn đi ăn ở đâu? B: Sao cũng được!  | là/có nhưng mà | Gì cũng được/Thoải mái thôi |  Cụm từ này có nguồn gốc từ 肆無忌憚 (si3 mo4 gei6 daan6, bỏ qua các ràng buộc) |
| 冬瓜豆腐 (dung1 gwaa1 dau6 fu6) Ví dụ: 你有乜冬瓜豆腐，我會好傷心㗎! Tiếng Anh: Tôi sẽ rất đau khổ nếu bạn chết.  | đậu phụ dưa đông   | chết | đồ ăn vàng mã trong đám tang |
Từ vay mượn

Cuộc sống ở Hồng Kông trở nên đặc trưng nhờ sự pha trộn của nền văn hoá miền nam Trung Quốc với các nền văn hóa châu Á và phương Tây khác, cũng như vị trí của thành phố như một trung tâm kinh doanh quốc tế lớn. Đổi lại, sức ảnh hưởng của Hồng Kông đã lan rộng sang các nền văn hóa khác. Qua đó, một số lượng lớn từ vay mượn được tạo ra tại Hồng Kông và sau đó được xuất khẩu sang những nơi khác như Trung Quốc đại lục, Đài Loan, Singapore và Nhật Bản. Một số từ khóa vay mượn thậm chí còn trở nên phổ biến hơn so với các từ khóa ở Trung Quốc, Hồng Kông cũng như ở các nền văn hóa nơi họ đến.
Từ vay mượn > Từ vay mượn từ nơi khác

Dưới đây là một số từ vay mượn tiêu biểu.
Từ vay mượn > Từ vay mượn từ nơi khác > Từ tiếng Pháp

| Chữ Hán | Việt bính | French | Tiếng Quan Thoại Trung Quốc đại lục | Tiếng Quan Thoại Đài Loan | Tiếng Việt |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 梳乎厘 | so1 fu4 lei4 | soufflé | 梳芙厘 | 舒芙蕾 | soufflé |
| 古龍水 | gu2 lung4 | cologne | 香水 | 香水 | nước hoa |
| 冷(衫) | laang1 | laine | 纱线 | 紗線 | len |
Từ vay mượn > Từ vay mượn từ nơi khác > Từ tiếng Nhật

| Chữ Hán | Việt bính | Tiếng Nhật | Rōmaji | Tiếng Quan Thoại Trung Quốc đại lục | Tiếng Quan Thoại Đài Loan | Tiếng Việt |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 卡拉OK | kaa1 laa1 ou1 kei1 | カラオケ | karaoke | 卡拉OK | 卡拉OK | karaoke |
| 老世 | lou5 sai3 | 世帯主 | setainushi | 老板 | 老闆 | tổng giám đốc điều hành (CEO) người đứng đầu của một tập đoàn ông chủ |
| 奸爸爹 | gaan1 baa1 de1 | 頑張って | ganbatte | 加油 | 加油 | cố gắng |
| 放題 | fong3 tai4 | 食べ放題 | tabe hōdai | 布斐 | 布斐 | tiệc đứng, tiệc búp phê |
| 浪漫 | long6 maan6 | 浪漫/ ロマンチック | rōman | 浪漫 | 浪漫 | lãng mạn |
Từ vay mượn > Từ cho mượn > Cho tiếng Anh

| English | Chữ Hán | Việt bính | Tiếng Việt |
| --- | --- | --- | --- |
| add oil | 加油 | gaa1 jau2 | thêm dầu |
| chop chop (hurry up) | 速速 | chuk1 chuk1 | khẩn trương |
| kowtow | 叩頭 | kau3 tau4 | lạy |
| typhoon | 颱風 | toi4 fung1 | bão nhiệt đới Tây Bắc Thái Bình Dương |
| ketchup | 茄汁 | ke4 zap1 | nước sốt cà chua |
Từ vay mượn > Từ cho mượn > Cho tiếng Quan Thoại Trung Quốc đại lục

| Tiếng Quan Thoại | Tiếng Quảng Đông | Việt bính | Tiếng Việt | Từ đồng nghĩa tiếng Quan Thoại |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 买单 | 埋單 | maai4 daan1 | đòi hoá đơn | 结账 |
| 搭档 | 拍檔 | paak3 dong3 | đồng chí, đồngo nghiệp | 伙伴 (quan hệ chủ-tớ hoặc quan hệ làm ăn) 舞伴 (nhảy múa) |
| 打的 | 搭的士 | daap3 dik1 si2 | lái xe taxi | 乘出租车 |
| 无厘头 | 無釐頭, corruption of 無來頭 | mou4 lei4 tau4 | nonsensical humour (see mo lei tau) newbie who knows nothing | 莫名其妙 |
| 亮仔/靓仔 | 靚仔 | leng3 zai2 | cậu bé đẹp trai, sáng sủa | 帅哥儿 俊男 哥们 (chỉ ở mỗi Trung Quốc) |
| 拍拖 | 拍拖 | paak3 to1 | hẹn hò | 追求 求爱 |
| 很正 | 好正 | hou2 zeng3 | tuyệt vời/hoàn hảo (thông tục) | 很棒 |
| 搞掂/搞定 | 搞掂 | gaau2 dim6 | Xong chưa? Xong rồi! Điều đó đã được lo liệu rồi! | 办妥 做完 做好 弄完 |
Từ vay mượn > Từ cho mượn > Cho tiếng Quan Thoại Đài Loan

| Tiếng Quan Thoại Đài Loan | Bính âm Hán ngữ | Tiếng Quảng Đông | Việt bính | Tiếng Việt |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| (猴)塞雷 | (hóu) sāiléi | (好)犀利 | hou2 sai1 lei6 | (rất) ấn tượng |
| Hold住 | hòu zhù | Hold住 | hou1 jyu6 | khoan đã chờ |
Từ vay mượn > Từ cho mượn > Cho tiếng Nhật

| Kana (Kanji) | Rōmaji | Chữ Hán | Việt bính | Tiếng Việt |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ヤムチャ (飲茶) | yamucha | 飲茶 | jam² caa4 | yum cha |
| チャーシュー (叉焼) | chāshū | 叉燒 | caa1 siu1 | xá xíu |
| チャーハン (炒飯) | chāhan | 炒飯 | caau2 faan6 | cơm rang |
Chuyển đổi mã và điều chỉnh từ vay mượn

Tiếng Quảng Châu Hồng Kông có số lượng từ vay nước ngoài cao. Đôi khi, các phần lời nói của các từ kết hợp bị thay đổi. Trong một số ví dụ, một số nghĩa mới của các từ tiếng Anh thậm chí còn được tạo ra. Ví dụ: "至 yeah", theo nghĩa đen là "đúng nhất", có nghĩa là "xu hướng nhất". Ban đầu, "yeah" có nghĩa là có hay được trong tiếng Anh, nhưng nó cũng có nghĩa là "hợp thời trang" khi được kết hợp với tiếng Quảng Đông Hồng Kông ("yeah baby" trong tiếng Anh và "yé-yé" trong tiếng Pháp).
Thay đổi ngữ nghĩa là phổ biến trong các từ khóa vay; khi các từ nước ngoài được vay mượn sang tiếng Quảng Đông, các từ đa âm và các từ đơn âm có xu hướng trở thành không hợp âm, và âm tiết thứ hai thuộc âm Thượng Tăng (âm thứ hai). Ví dụ: "kon1 si2" (tiền xu), "sek6 kiu1" (bảo mật) và "ka1 si2" (đúc). Mặc dù vậy, một số từ đa tiết trở thành đơn âm, như "mon1" (màn hình), theo nghĩa đen là màn hình máy tính. Và một số mục từ vựng tiếng Quảng Đông mới được tạo ra theo hình thái học của tiếng Quảng Đông. Ví dụ: "laai1 記" từ từ "library". Hầu hết các từ không hợp âm và một số từ đơn âm được kết hợp làm cách phát âm ban đầu của chúng, với một số thay đổi nhỏ theo ngữ âm Quảng Đông.
Hầu hết những người nói tiếng Quảng Đông đều có thể kết hợp các từ tiếng nước ngoài vào tiếng Quảng Đông. Những người nói tiếng Quảng Đông ở Hồng Kông thường xuyên trộn mã mặc dù họ có thể phân biệt từ nước ngoài với từ tiếng Quảng Đông. Ví dụ, "噉 都唔 có ý nghĩa", nghĩa đen là "điều đó không có ý nghĩa". Sau khi một người nói tiếng Quảng Đông quyết định ghép mã một từ nước ngoài vào một câu tiếng Quảng Đông, các quy tắc cú pháp của tiếng Quảng Đông sẽ được tuân theo. Ví dụ: "chắc chắn" (肯定) có thể được sử dụng như "你 su1 唔 su1 aa3?" (bạn có chắc không?) như thể nó là đối ngữ Quảng Đông của nó "你 肯 唔 肯定?", sử dụng cấu trúc câu hỏi A-not-A.
Trong một số trường hợp, trộn mã được ưu tiên hơn vì nó có thể đơn giản hóa các câu. Một ví dụ tuyệt vời, mặc dù đã được ghi ngày tháng, về sự tiện lợi và hiệu quả của cách trộn như vậy là "打 cuộc gọi thu thập" thay thế "打 一個 由 對方 付款 嘅 長途 電話", tức là 13 âm tiết được giảm xuống còn bốn.
Chuyển thể văn bản ngắn > Viết tắt

Các từ viết tắt thường được sử dụng ở Hồng Kông và đã phát triển mạnh mẽ cùng với việc sử dụng tin nhắn ngắn qua Internet. Dưới đây là một số ví dụ:
| Thuật ngữ ban đầu | Thuật ngữ viết tắt | Giải thích |
| --- | --- | --- |
| Tiếng Quảng Châu Hồng Kông: 唔知 (m4 zi1)    Tiếng Việt: không biết | 5G (ng5 G) Ví dụ: 甲: 你知唔知邊個係比德? 乙: 我5G Tiếng Việt: A: Bạn biết ai tên là Peter không? B: Tôi không biết (5G).   | Số “5” ở đây không được phát âm là “năm” mà là “ng5” trong tiếng Quảng Đông, tương ứng với từ tiếng Trung “五” (ng5). Vì “五” (ng5) và “唔” (m4), “知” (zi1) và “G” có cách phát âm tương tự, “5G” được dùng để thay thế thuật ngữ Quảng Đông 唔知, và mang nghĩa là “không biết”. |
| Tiếng Quảng Châu Hồng Kông: 鍾意 (zung1 ji3)    English: thích | 中2 (zung3 ji6) Ví dụ: 我好中2佢呀! Tiếng Việt: Tôi thích (中2 zung3 ji6) anh ấy nhiều lắm! | Do cách phát âm tương tự, “2” ở đây được phát âm là “二” (ji6) trong tiếng Trung Quốc chứ không phải là “hai”. Kết hợp số này với ký tự Trung Quốc “中” (zung3), nó mang cách phát âm tương tự là “鍾意” ( zung1 ji3) nhưng cấu trúc của thuật ngữ này đơn giản hơn nhiều. |
| Tiếng Quảng Châu Hồng Kông:  師奶 (si1 naai1)  Tiếng Việt: nội trợ | C9 Ví dụ: 你著到成個C9咁 Tiếng Việt: Bạn ăn mặc như một bà nội trợ vậy (C9).  | Từ C9 nên được phát âm bằng tiếng Anh “C nine”, rất giống với tiếng Quảng Đông si1 naai1. Đây là một hình thức dễ dàng hơn để gõ từ “師奶” mà không thay đổi nghĩa trong tiếng Quảng Đông. Hai ký tự đã có trên bàn phím nên việc gõ phím sẽ đơn giản hơn rất nhiều. |
| 7-Eleven (7-11)   | Se-fun(音:些粉)/ Chat1 Jai2(七仔） Ví dụ: 去些粉/七仔買野飲先 Tiếng Việt :  Hãy đến 7-Eleven (Se-fun 些粉) để mua thức uống nào.  | “Chat1” là từ tiếng Trung gồm bảy và “Jai2” là con trai hoặc con trai |
| Tiếng Quảng Châu Hồng Kông: 外賣 Tiếng Việt: mua mang về  | Haang4 Gai1(行街) (nghĩa đen: đi trên phố) Ví dụ: 魚蛋粉行街! Tiếng Việt:  Mua mang về Fish Ball Noodles! (Haang4 Gai1 行街)  | Từ viết tắt này thường được dùng trong các quán cà phê mang phong cách Hồng Kông. |
| Uh-huh   | 55 Ví dụ: 甲: 你今日要番學? 乙:55 Tiếng Việt: A: Hôm nay bạn có phải đến trường không? B: Có (55).  | Từ đồng âm với “ng ng” (嗯嗯) biểu thị sự đồng ý hoặc hiểu biết. |
| Tiếng Quảng Châu Hồng Kông: 發表/張貼 Tiếng Việt: đăng | po Ví dụ:  我po咗相 Tiếng Anh: I posted (po) a photo. Tiếng Việt: Tôi đã đăng (up) một bức ảnh.  | Một ví dụ về sự thiếu sót phổ biến của phụ âm cuối (không có trong tiếng Quảng Đông) |
Kazimierz IV Jagiellończyk

Kazimierz IV Jagiellończyk (tiếng Ba Lan: Kazimierz IV Andrzej Jagiellończyk [kaˈʑimi̯ɛʒ jaɡi̯ɛlˈlɔɲt͡ʃɨk] Tập tin:Pl-Kazimierz Jagiellończyk.ogg; tiếng Lithuania: Kazimieras Jogailaitis; 30 tháng 11 năm 1427 - 07 tháng 6 năm 1492) là vua của Ba Lan và là Đại công tước Lithuania.
Ông làm vua Ba Lan từ năm 1440 và trở thành Đại vương công Lietuva (Litva) từ năm 1447. Trong thời gian ông trị vì, Ba Lan đã đánh bại Giáo binh đoàn Teuton sau 13 năm (1454 - 1466) và sáp nhập nước Phổ vào lãnh địa Ba Lan. Ông cũng là người thiết lập "chế độ quân chủ mới" nhằm đảm bảo sự thống trị cao của Ba Lan trong thế giới Tây Âu trung đại.
Thời của ông cũng là một thời kỳ hoàng kim của văn hóa Ba Lan.
Thời thơ ấu

Kazimierz Jagiellończyk là con thứ tư của quốc vương Władysław II Jagiełłon với hoàng hậu Sophia của Halshany. Khi sanh ra Casimir, cha của ông đã 65 tuổi. Vợ của Wladyslaw II, trẻ hơn chồng đến 48 tuổi, đã bị nghi ngờ phản quốc. Mãi cho đến khi lời tuyên thệ trang trọng rằng bà vô tội thì Sophia đã thoát khỏi những cáo buộc
Kazimierz Jagiellończyk chịu phép rửa tội vào ngày 21 tháng 12 năm 1427. Vào ngày sinh nhật của Casimir, Đức Giám mục Stanisław Ciołek đã sáng tác một kiệt tác tên Hystorigraphi di mentis để ca ngợi vị tân vương tương lai. Kazimierz được nuôi dưỡng bởi mẹ và người giám hộ là thủ tướng Wincenty Kot, hiệp sĩ Piotr của Rytro. Dưới sự hướng dẫn và giáo dục của gia đình, Kazimierz biết nhiều về lịch sử hoàng gia, biết tiếng Ba Lan và tiếng Nga. Nhưng ông không được học tiếng Latinh, không được các giáo viên dạy về kỹ năng quản lý triều đình. Ông thích săn bắn, đó là lý do tại sao trong những năm sau ông thường đi đến rừng Lithuania. Thiếu kỹ năng quản lý triều đình, nhưng Kazimierz chia sẻ một mối quan tâm lớn về ngoại giao và các vấn đề kinh tế của đất nước. Thầy dạy của Casimir, giám mục Zbigniew Oleśnicki tin rằng Kazimierz là một nhà quản lý đất nước yếu kém.
Công tước xứ Lithuania > Lên ngôi Công tước Lithuania

Vào ngày 20 tháng 3 năm 1440, Đại vương công Lietuva Sigismund Kestutaitis bị con trai mình là Michal Boleslaw Sigismund ám sát chết ngay tại cung đình để cướp ngôi. Michal Sigismund được các giám mục Lithuania tuyên bố làm quốc vương. Nhưng một số người là Giám mục Vilnius Maciej, hoàng tử Holszański Jerzy và Jan Gasztołd lo sợ Michal lên cầm quyền sẽ phá vỡ liên minh Ba Lan - Lithuania nên ra sức ủng hộ một người em trai của vua Wladyslaw III của Ba Lan là Casimir lên làm người thừa kế. Đề nghị ủng hộ Kazimierz ngay lập tực nhận được sự ủng hộ to lớn của giới quý tộc Ba Lan mà đứng đầu là Oleśnicki, người đã tìm cách bảo tồn nguyên vẹn lãnh thổ của Lithuania và sau đó kết hợp một số bộ phận của nó vào quốc gia như Wołyń, Podole, và Podlasie. Theo chỉ đạo của Oleśnicki, nhiều quý tộc giàu có như Mikhailushki, Kazimierz và Bolesław đã ra sức ủng hộ người thừa kế bằng cách dần dần sáp nhập Podlasie vào Mazovia.
Casimir, 12 tuổi, được bổ nhiệm làm phó vương và đã đến Vilnius cùng với Jan of Chyżewa, một thành viên của chính quyền Krakow, thị trưởng Krakow Paweł Chełmski. Lợi dụng sự vắng mặt của Wladyslaw III (Ba Lan) vì ông này đang bận chiến tranh kế vị ở Hungaria, một số quý tộc Lithuania âm mưu tách Lithuania ra khỏi Ba Lan bằng cách cử Kazimierz làm Đại vương công Lietuva (29/6/1440). Do đó, liên minh Ba Lan-Lithuania đã bị phá vỡ. Kể từ khi Kazimierz bầu làm Grand Duke mà không có sự đồng ý của nhà vua Ba Lan và Sejm là tương đương với việc phá vỡ thỏa thuận giữa vua Ba Lan với công tước Lithuania Sigismund Kestutaitis, một số sử gia xác định cách tiếp cận quyền lực của Kazimierz như một cuộc cách mạng của hoàng gia.
Công tước xứ Lithuania > Chính phủ ở Lithuania năm 1440-1444

Kazimierz chính thức được Hội đồng Lãnh chúa cử làm Đại công tước lúc mới 12 tuổi. Lợi dụng tân Đại công tước còn nhỏ tuổi, các quý tộc Lithuania mà cầm đầu là các gia đình Kieżgajłów, Gasztołdów và Radziwiłłów thay nhau thao túng quyền lực ở Lithuania. Dần dần, vị Công tước trẻ tự giải thoát mình khỏi ảnh hưởng của cố vấn Jan Gasztołda - người có quyền lực lớn trong cung đình, để rồi tìm kiếm thêm một số người ủng hộ mình để được ở yên ngôi vị.
Trong những năm 1440-1441, Kazimierz đem quân dẹp tan một cuộc khởi nghĩa nông dân ở Smolensk và cử Andrzej Sakowicz làm Thống đốc Smolensk. Ông cũng chấp nhận quyền tự trị của vùng Samogitia, dưới sự lãnh đạo của Dowmont, một tín đồ của Mikhailushchkih.
Trong năm 1440, Ba Lan - Lithuania tuyên bố chống đánh Podlasie đang có ý định ly khai. Kazimierz quyết định dùng 6.000 kopes để mua chuộc Công tước Masovia (vùng Podlasie) Bolesław IV để ngăn ý định của Bolesław IV chống đánh Lithuania. Nhờ sự hòa hoãn thành công này mà Kazimierz ngày càng tăng cường uy tín và quyền lực của mình trong đất công quốc.
Thời Kazimierz làm đại công tước, Lithuania có lãnh thổ trải dài từ biển Baltic đến ranh giới sông Dnieps trên Biển Đen và từ Podlasie đến hạ Volga. Năm 1444-1445, ông ủng hộ công vương Novgorod trong cuộc chiến chống lại Hiệp sĩ Đức ở Livonia. Không sợ các Hiệp sĩ Teuton, Kazimierz lao ngay vào chiến tranh với đại công Moscow Vasili II để tranh giành vùng đất Wiaźma. Cuộc xung đột với Moscow đã được giải quyết chỉ vào năm 1448, khi Kazimierz đã là vua của Ba Lan.
Trong thời kỳ Kazimierz cai trị, quyền lực của quý tộc Lithuania - công tước, quý tộc thấp hơn, bất kể tôn giáo và sắc tộc của họ - được đặt ngang bằng với những người thuộc tầng lớp szlachta (quý tộc) Ba Lan. Ngoài ra, Kazimierz hứa sẽ bảo vệ biên giới của Đại công quốc và không chỉ định người từ Vương quốc Ba Lan đến kế vị ngôi vị của Đại công quốc. Ông chấp nhận rằng các quyết định về các vấn đề liên quan đến Đại công quốc sẽ không được đưa ra nếu không có sự đồng ý của Hội đồng Lãnh chúa. Ông cũng trao cho giới quý tộc Samogitia quyền được bầu cử người lãnh đạo mới cai trị vùng đất này. Kazimierz là người cai trị đầu tiên của Lithuania được làm phép báp têm sau khi sinh, trở thành người Công giáo La Mã bản xứ đầu tiên.
Công tước xứ Lithuania > Lithuania trong thời gian quan hệ với Ba Lan năm 1444-1447

Trong bốn năm, Đại công quốc Lithuania và Vương quốc Ba Lan không duy trì liên lạc với nhau. Tình hình đột ngột bị thay đổi sau cái chết của vị vua Ba Lan là Władysław III của Ba Lan (anh trai của Casmir) vào ngày 10 tháng 11 năm 1444 trong Trận Varna. Các đại quý tộc đã họp Hội đồng lãnh chúa ở Sieradz vào tháng 4 năm 1445 và quyết định Kazimierz sẽ trở thành vị vua mới. Các quý tộc hy vọng chàng thanh niên Kazimierz sẽ kế vị ngai vàng ở Ba Lan và mở rộng quyền lực sang Lithuania, nơi có nhiều quý tộc Lithuania ủng hộ vị tân vương. Nhưng tân vương Kazimierz quyết định là củng cố ngôi vị của mình của Ba Lan trong khi duy trì vị thế độc lập của Đại vương công Lietuva; từ chối liên minh Grodno từ năm 1432. Do đó, tân vương trì hoãn việc lên ngôi vua Ba Lan với hy vọng anh trai mình sẽ sống sót và quay trở lại ngôi vua Ba Lan.
Đảng của Giám mục Oleśnicki đã cố gắng nhiều lần để gây áp lực vào tân vương Casimir. Ông ta đe dọa sẽ cho người vào thay thế ngội Đại vương công Lietuva để phá vỡ liên minh Ba Lan - Lithuania. Ứng cử viên cho Công tước xứ Lithuania, được hỗ trợ bởi Oleśnicki, là viên quý tộc Michajłuszka, người đang trốn ở Mazovia vào thời điểm đó. Để không cho phép Mikhailushka đến Lithuania, Kazimierz đã ký một thỏa thuận với Đai quý tộc Konrad von Erlichshausen. Khi tân vương vẫn tiếp tục trì hoãn việc lên ngôi, Giám mục Oleśnicki gây thêm áp lực bằng cách đề cử bá tước Frederick của Brandenburg và Bolesław IV của Mazovia. Trong thời gian trì hoãn này, Hội đồng lãnh chúa tạm thời bầu Bolesław IV của Mazovia làm quyền quốc vương Ba Lan.
Trong hai năm tiếp theo, hai bên tân vương và quý tộc không đat được thỏa hiệp và vẫn tiếp tục mâu thuẫn với nhau. Cuối cùng, Kazimierz chấp nhận thỏa hiệp với quý tộc để lên ngôi vua Ba Lan. Tháng 9/1446, tân vương Kazimierz ra đạo luật tuyên bố không còn tình trạng độc lập của Lithuania mà vùng đất này phải chịu lệ thuộc vào Ba Lan. Kể từ đó, Ba Lan và Lithuania được coi là hai quốc gia hợp nhất làm một, và các quý tộc Ba Lan và Lithuania được bình đẳng như nhau. Ngày 2/5/1447, chính quyền Vilnius ban hành đạo luật về bảo vệ lãnh thổ trước âm mưu xâm lược của ngoại bang.
Vua Ba Lan

Vào ngày 25 tháng 6 năm 1447, Kazimierz được trao vương miện Vua Ba Lan trong nhà thờ Wawel bởi Đức Tổng Giám mục Gniezno (Ba Lan) Wincenty Kot. Sau khi lên ngôi, Kazimierz IV vất vả dẹp loạn trong nước và bảo vệ đất nước khỏi sự xâm lược của ngoại bang.
Vua Ba Lan > Chính sách trong nước

Sau khi lên ngôi, ông gặp nhiều khó khăn do sự chống đối của quý tộc Ba Lan vì Kazimierz cho các quý tộc Ba Lan và Lithuania được bình đẳng như nhau. Trong những năm đầu trị vì (1448 - 1449), nhà vua tước bớt một số đặc quyền của đại quý tộc để nâng quyền lực của tầng lớp quý tộc trung lưu lên. Điều này dấy lên sự chống đối của bộ phận lớn các quý tộc bị mất quyền lợi, đứng đầu là viên giám mục đầy quyền lực Zbigniew Oleśnicki của Krakow. Viên giám mục này lại liên kết với đối thủ của nhà vua là Michał Bolesław Sigismund để đoạt lại quyền lực của quý tộc bị vua tước mất. Trong thời gian Kazimierz IV đang bận rộn trấn áp cuộc nổi loạn của Mikhailushko ở Lithuania, viên giám mục Zbigniew Oleśnicki thực tế trở thành người nắm toàn quyền lực ở Ba Lan lúc đó. Để tăng cường quyền lực ở Ba Lan, Zbigniew Oleśnicki mua chức vụ công tước Krakow. Oleśnicki thúc giục giới quý tộc nên vâng lời nhà vua, vì vua hứa sẽ chuyển phần lớn tài sản gồm kho báu và vũ khí khủng từ Ba Lan đến Lithuania với mục đích chiếm một trong những vùng đất Ba Lan-Litva bị mất là vùng Lutsk (vùng này chính thức vô chủ sau khi Svidrygiello qua đời bất ngờ mà không có thừa kế)
Vua Ba Lan > Chính sách trong nước > Nền kinh tế Lithuania

Trong thời trị vì của Kazimierz IV, nhà vua tăng cường huy động nông dân và quý tộc ra khai hoang những vùng đất bỏ hoang ở Công quốc Lithuania. Ngoài ra, nhà vua cho phép các dòng di cư của dân Żmudzin vào khai hoang vùng đất bị bỏ hoang sau cuộc chiến tranh Litva-Teuton, cho phép dân Masuria vào khai khẩn vùng phía nam Ruthenia. Người ta ước tính rằng vào giữa thế kỷ XV, Lithuania có nửa triệu dân. Sự phát triển của các thành phố kéo theo sự phát triển của nông nghiệp và nhất là thương mại đang phát triển cực thịnh. Cư dân Ba Lan - Lithuania tổ chức xuất khẩu ngũ cốc, lông, da, gỗ, tro, sáp. Các công cụ thủ công là liềm, rìu, dao, vải và rượu vang đã được nhập khẩu vào Lithuania. Thương mại nội bộ tập trung vào việc trao đổi các sản phẩm nông nghiệp. Ở Kaunas, một thương gia hanzeatic, mua sáp về tiêu thụ trong nước, hoạt động rất mạnh thay mặt cho các thương gia Gdańsk. Ở Vilnius, một con đường được thiết lập cho hoạt động thương mại của các thương gia Đức. Như một kết quả của nhu cầu ở Tây Âu về ngũ cốc, một trong những mặt hàng xuất khẩu của Đại công quốc của Lithuania vào thế kỷ XV, đã phát triển nền kinh tế trang trại ở Tây Âu trung cổ.
Lithuania đã không có đồng tiền của riêng mình kể từ thời Witold. Cư dân Lithuania chủ yếu dùng đồng tiền Czech. Sự phát triển của thương mại đòi hỏi một sự thay đổi đối với nền kinh tế hàng hóa và tiền bạc. Năm 1490, nhà vua ban hành đồng bạc Lithuania, đánh baị sự thao túng của tiền Iceland và đồng tiền La Mã (denarii)