stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
8 phút 46 giây
Khoảng thời gian

Khoảng thời gian Chauvin đè đầu gối lên cổ Floyd, bắt đầu sau khi Floyd bị đưa ra khỏi xe và bị Sở cảnh sát thành phố Minneapolis khống chế; Floyd nằm sấp bất động. Khoảng thời gian 8:46 đã bắt nguồn từ đơn khiếu nại đầu tiên của Luật sư Quận Hennepin đối với Chauvin. Thời gian dựa trên video của một người ngoài quay lại vụ việc, bắt đầu từ lúc Chauvin đè đầu gối lên cổ Floyd.
Nhiều tuần sau, bên công tố đã xem xét lại khoảng thời gian là 7 phút 46 giây. Mặc dù đã có những câu hỏi về khoảng thời gian chính xác nhưng văn phòng luật sư Quận này cho biết các công tố viên không có ý định xem xét lại vấn đề thời gian và tuyên bố nó không ảnh hưởng đến vụ án hay những vấn đề quan trọng hơn. Vào tháng 8 năm 2020, camera trên người của cảnh sát đã được công bố công khai, nó đã xác minh việc Chauvin đã đè đầu gối lên cổ Floyd trong khoảng 9 phút 30 giây.
Vào tháng 3 năm 2021, bên công tố và bên bào chữa đều viện dẫn khảong thời gian chính xác hơn là 9 phút 29 giây trong phiên tòa xét xử Chauvin (4 phút 45 giây khi Floyd kêu cứu, 0 phút 53 giây khi Floyd khuỵu xuống co giật và 3 phút 51 giây khi Floyd bất động).
Các cuộc biểu tình và lễ tưởng niệm

Xem thêm: Biểu tình George Floyd
Ngoài các cuộc biểu tình "die-in" lấy khoảng thời gian 8 phút 46 giây thì nhiều cuộc tuần hành và tụ tập cũng đã sử dụng mốc thời lượng này để tưởng niệm, đêm vọng, cầu nguyện, giảm tốc độ giao thông hoặc quỳ xuống. Buổi tưởng niệm George Floyd ở Minneapolis vào ngày 4 tháng 6 năm 2020, đã kết thúc sau khi những người đưa tang đứng khoảng 8 phút 46 giây để tưởng nhớ Floyd. Vào tháng 3 năm 2021, gia đình, luật sư và những người ủng hộ của Floyd đã quỳ gối bên ngoài tòa án 8 phút 46 giây trước phần tranh luận trong phiên tòa xét xử Chauvin.
Các cuộc biểu tình và lễ tưởng niệm > Thành phố và các cơ quan

Tại St. Petersburg, Florida, các quan chức trong thành phố đã thông báo từ ngày 2 tháng 6 đến ngày 9 tháng 6, người dân nên "tham gia các cuộc biểu tình im lặng và ôn hòa bằng cách đứng ngoài hiên hoặc trước sân nhà trong 8 phút 46 giây" vào lúc 20 giờ mỗi tối. Tại tòa nhà Empire State của thành phố New York, trung tâm Kennedy ở Washington, D.C. đã xác nhận sẽ tắt đèn trong 9 đêm để tưởng niệm gần 9 phút Floyd bị khống chế.
Vào ngày 9 tháng 6 năm 2020, Thống đốc bang Minnesota Tim Walz đã ban hành công văn mặc niệm 8 phút 46 giây vào lúc 11 giờ sáng theo giờ CDT để tưởng niệm George Floyd, trùng với thời điểm cử hành tang lễ của Floyd ở Houston, Texas vào ngày hôm đó. Ngày 25 tháng 5 năm 2021, Thống đốc bang Minnesota Tim Walz cũng đã tuyên bố mặc niệm trên toàn tiểu bang trong 9 phút 29 giây vào lúc 1 giờ chiều theo giờ CDT sau một năm kể từ vụ sát hại Floyd.
Các cuộc biểu tình và lễ tưởng niệm > Chính trị

Các thượng nghị sĩ của đảng Dân chủ cũng đã mặc niệm 8 phút 46 giây, một số người quỳ gối trong một cuộc họp kín vào ngày 4 tháng 6 năm 2020 của đảng.
Các thượng nghị sĩ Hoa Kỳ mặc niệm 8 phút 46 giây, vào ngày 4 tháng 6 năm 2020.
Con đường âm nhạc

Con đường âm nhạc là một chương trình của Đài truyền hình Việt Nam phát sóng định kì vào tối Chủ nhật tuần thứ tư hàng tháng trên kênh VTV1. Chương trình gồm một chuỗi các liveshow được truyền hình trực tiếp, với mục đích nhằm tôn vinh những nhạc sĩ tên tuổi đã có nhiều đóng góp cho nền âm nhạc Việt Nam.
| Con đường âm nhạc |
| --- | --- |
Kịch bản: Quang Huy
Đạo diễn: Thành Long
Dẫn chương trình: Mỹ Vân Anh Tuấn Danh Tùng
Quốc gia:  Việt Nam
Ngôn ngữ: Tiếng Việt
Sản xuất
Thời lượng: Khoảng 90 phút
Đơn vị sản xuất: Ban Văn nghệ, Đài Truyền hình Việt Nam
Trình chiếu
Kênh trình chiếu: VTV1, VTV3
Phát sóng: 2005 – 25 tháng 4 năm 2021 - 2023
Nội dung

Chương trình được tổ chức lần đầu vào tháng 6 năm 2005 với chương trình của nhạc sĩ Phú Quang. Đến đầu năm 2007, chương trình được thực hiện trở lại với chương trình của nhạc sĩ Lê Quang.
Mỗi chương trình gồm có 3 phần: live, talkshow và biorythm, được xuất hiện xen kẽ nhau. Chiếm phần lớn chương trình là sự thể hiện của các ca sĩ nổi tiếng, song song với những phần đối thoại và trò chuyện giữa người dẫn chương trình và nhạc sĩ, những người thân của nhạc sĩ. Những đoạn phim ngắn hay clip nghệ thuật ngắn sẽ được chiếu xen kẽ chương trình, với mục đích khắc họa rõ hơn về con đường âm nhạc của từng nhạc sĩ. Ca sĩ được mời thường là những ca sĩ nổi tiếng, như: Thanh Lam, Mỹ Linh, Hồng Nhung, Ánh Tuyết, Phương Thanh, Mỹ Lệ, Thu Minh, Mỹ Tâm, Hồ Quỳnh Hương, Tùng Dương, Khánh Linh, Ngọc Khuê, Lan Anh, Anh Thơ, Trọng Tấn, Đức Tuấn, nhóm 5 dòng kẻ, nhóm AC&M... Ngoài ra tùy vào mỗi chương trình, sẽ có sự xuất hiện của dàn hợp xướng, hòa tấu... Phần phối khí của mỗi ca khúc sẽ do những nhạc sĩ như Thanh Phương, Hồng Kiên, Hoài Sa, Huy Tuấn, Anh Quân, Đỗ Bảo, Sơn Thạch, Minh Đạo, Phan Cường, Lưu Hà An... đảm nhận.
Những nhạc sĩ khách mời trong Con đường âm nhạc phải có những tiêu chí như: có nhiều tác phẩm được nhiều người biết tới, có nhiều đóng góp cho nền tân nhạc Việt Nam... Đó là những nhạc sĩ có nhiều đóng góp cho nhạc trẻ đương đại: Phú Quang, Thanh Tùng, Dương Thụ, Nguyễn Cường, Phó Đức Phương, Bảo Phúc, Từ Huy, Lê Quang, Quốc Trung, Ngọc Châu, Đỗ Bảo..., những nhạc sĩ nhạc đỏ như: Văn Cao, Phan Huỳnh Điểu, Nguyễn Văn Tý, Thuận Yến, Hồng Đăng, Huy Du, Huy Thục, Hoàng Hiệp, Phạm Minh Tuấn, Hoàng Vân..., nhạc sĩ nhạc tiền chiến như: Đoàn Chuẩn - Từ Linh, Văn Cao.
Đánh giá

Những chương trình đầu tiên của Con đường âm nhạc gồm các nhạc sĩ đã có những đóng góp lớn cho nền âm nhạc đương đại của Việt Nam như: Phú Quang, Thanh Tùng, Dương Thụ, Nguyễn Cường, Phó Đức Phương.[cần dẫn nguồn] Những chương trình này do đạo diễn Việt Tú và tác giả kịch bản Chu Minh Vũ thực hiện, đã gây hiệu ứng tốt do có sự mới lạ về tổ chức, thể hiện, ánh sáng, sân khấu... Tuy nhiên, càng về sau, chương trình dần trở nên nhạt nhòa do nhiều nguyên nhân, chẳng hạn như người dẫn chương trình chưa đạt, ca sĩ thể hiện chưa hiệu quả, bố cục chương trình không hợp lý,...
Giải thưởng

| Năm | Giải thưởng | Hạng mục | Đề cử cho | Kết quả |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2006 | Giải thưởng Âm nhạc Cống hiến 2005 | Chương trình của năm | Con đường âm nhạc | Đoạt giải |
Những nghệ sĩ đã được tôn vinh

| Số | Nhạc sĩ/Ca sĩ | Tên chương trình | Thời gian |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 | Phú Quang | Những ánh chớp số phận | Tháng 5/2005 |
| 2 | Dương Thụ | Im lặng | Tháng 6/2005 |
| 3 | Nguyễn Cường | Dưới mái đình | Tháng 7/2005 |
| 4 | Thanh Tùng | Tôi sẽ kể em nghe | Tháng 8/2005 |
| 5 | Phó Đức Phương | Những giấc mơ trên sóng | Tháng 9/2005 |
| 6 | Văn Cao | Cõi mơ | Tháng 11/2005 |
| 7 | Bảo Phúc | Dòng sông lặng trôi | Tháng 12/2005 |
| 8 | Phan Huỳnh Điểu | Ánh sao đêm | Tháng 1/2006 |
| 9 | Ngọc Châu & Đỗ Bảo | Tình bạn | Tháng 2/2006 |
| 10 | Nguyễn Văn Tý | Dư âm | Tháng 3/2006 |
| 11 | Thuận Yến | Khát vọng | Tháng 4/2006 |
| 12 | Từ Huy | Ngày tháng phiêu bồng | Tháng 5/2006 |
| 13 | Lê Quang | Khi... yêu... | Tháng 1/2007 |
| 14 | Phạm Tuyên | Gửi nắng | Tháng 2/2007 |
| 15 | Quốc Trung | Đố tình | Tháng 3/2007 |
| 16 | An Thuyên | Ca dao em và tôi | Tháng 4/2007 |
| 17 | Nguyễn Ngọc Thiện | Những khúc tình ca | Tháng 5/2007 |
| 18 | Huy Du | Đường chúng ta đi | Tháng 6/2007 |
| 19 | Nguyễn Đức Toàn | Câu chuyện ngày xưa | Tháng 7/2007 |
| 20 | Hồng Đăng | 24 hình/s | Tháng 8/2007 |
| 21 | Huy Thục | Đợi... nhớ | Tháng 9/2007 |
| 22 | Phạm Minh Tuấn | Lối nhỏ vào đời | Tháng 10/2007 |
| 23 | Đoàn Chuẩn - Từ Linh | Tơ lòng | Tháng 11/2007 |
| 24 | Hoàng Hiệp | Lá đỏ | Tháng 12/2007 |
| 25 | Hoàng Vân | Mây vàng đất Việt | Tháng 1/2010 |
| 26 | Trần Long Ẩn | Một đời người, một rừng cây  | Tháng 3/2010 |
| 27 | Đức Trịnh | Miền xa thẳm | Tháng 4/2010 |
| 28 | Đức Trí | Thời gian tôi | Tháng 5/2010 |
| 29 | Quang Thọ | Khi tiếng hát cất lên từ trái tim | Tháng 6/2010 |
| 30 | Lê Minh Sơn | Nét Việt | Tháng 7/2010 |
| 31 | Xuân Hồng | Nắng xuân gửi lại | Tháng 8/2010 |
| 32 | Đặng Hữu Phúc | Phác thảo mùa Thu | Tháng 9/2010 |
| 33 | Giáng Son | Cỏ và Mưa | Tháng 10/2010 |
| 34 | Nguyễn Ánh 9 | Lặng lẽ tiếng dương cầm | Tháng 11/2010 |
| 35 | Trọng Đài | Trái tim yêu thương | Tháng 12/2010 |
| 36 | Đỗ Nhuận | Việt Nam quê hương tôi | Tháng 1/2011 |
| 37 | Trần Chung | Giai điệu mùa xuân | Tháng 2/2011 |
| 38 | Nhóm nhạc sĩ "Những người bạn" | 20 mùa nắng lạ | Tháng 3/2011 |
| 39 | Hữu Xuân & Nhật Trung | Cha và con | Tháng 4/2011 |
| 40 | Ánh Tuyết | Hát như cuộc đời | Tháng 6/2011 |
| 41 | Trương Ngọc Ninh | Biển khát | Tháng 7/2011 |
| 42 | Minh Châu | Việt Nam gấm hoa | Tháng 8/2011 |
| 43 | Thế Hiển | Nhánh lan rừng | Tháng 10/2011 |
| 44 | Văn Ký | Bài ca hy vọng | Tháng 11/2011 |
| 45 | Dương Thiệu Tước, Đặng Thế Phong, Hoàng Quý & Tô Vũ | Tiếng thời gian | Tháng 12/2011 |
Tạm ngừng ghi hình và phát sóng

Trong suốt thời gian phát sóng, có những lúc chương trình phải tạm ngừng hoặc thay đổi việc ghi hình và phát sóng theo kế hoạch, phần lớn là bị trùng vào các sự kiện đặc biệt. Các chương trình bị hoãn đã được phát sóng trở lại ở tuần sau đó. Cụ thể:
Từ tháng 5 năm 2006 đến hết năm 2006 và từ tháng 12 năm 2007 đến hết năm 2009, để phục vụ cho việc phát sóng các chương trình đột xuất.
Phiên bản mới

Sau 10 năm tạm dừng sản xuất và phát sóng, Con đường âm nhạc đã chính thức trở lại vào tối ngày 25 tháng 4 năm 2021 trên VTV1 với một phiên bản mới nhằm tiếp tục mang tới những liveshow âm nhạc chất lượng cho khán giả. Dẫn chương trình là MC Mỹ Vân, từ năm 2023 có thêm 2 MC Anh Tuấn và MC Danh Tùng.
| Số | Nghệ sĩ | Khách mời | Ngày phát sóng |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 | Trọng Tấn | Nhóm Oplus, Tấn Đạt | 25/04/2021 |
| 2 | NSƯT Thanh Lam | Trọng Tấn, NSƯT Việt Hoàn, Nguyễn Thăng Long | 30/10/2021 |
| 3 | Tùng Dương | không | 27/11/2021 |
| 4 | NSƯT Đăng Dương | Phạm Thu Hà | 26/12/2021 |
| 5 | NSƯT Tấn Minh | Đông Hùng, Quang Đạt, Đức Trung | 23/01/2022 |
| 6 | Nhạc sĩ Xuân Thủy | Bùi Lê Mận, Vũ Thắng Lợi, Đỗ Tố Hoa, Xuân Hảo, Lan Anh, Bích Ngọc, Hồng Duyên | 03/04/2022 |
| 7 | NSƯT Phạm Phương Thảo | NSƯT Thanh Lam, Trọng Tấn | 24/04/2022 |
| 8 | Đức Tuấn | không | 26/06/2022 |
| 9 | Phạm Thu Hà | không | 07/08/2022 |
| 10 | Vũ Thắng Lợi | Hồng Duyên | 21/08/2022 |
| 11 | Tân Nhàn | NSƯT Đình Cương, Thu Hà | 02/04/2023 |
| 12 | NSƯT Việt Hoàn | NSƯT Đăng Dương, Trọng Tấn, Minh Ngọc, Việt Thi | 27/05/2023 |
| 13 | Nguyễn Ngọc Anh | Tô Minh Đức, Hoàng Dũng | 24/06/2023 |
| 14 | Quang Hào | Phạm Đức Thành, Lê Anh Dũng, Ngọc Ký | 22/07/2023 |
| 15 | NSƯT Tố Nga | NSND Quang Vinh | 30/09/2023 |
Nhà tài trợ

Melinh Plaza
Eurowindow
Chú thích

↑  Chân dung Từ Huy nhạt nhòa trong Con đường âm nhạc
↑  “kết hỏng|date = ngày 4 tháng 11 năm 2021 |bot=InternetArchiveBot”. Bản gốc lưu trữ ngày 24 tháng 10 năm 2007. Truy cập ngày 20 tháng 12 năm 2007.
Lên ngàn

"Lên ngàn" là tên bài hát được nhạc sĩ Hoàng Việt sáng tác năm 1952. Bài hát hát về hình ảnh người vợ lính chan chứa những tình cảm sâu đậm, chèo thuyền ngược dòng Vàm Cỏ Đông lên rẫy cắt lúa thay chồng nuôi con.
Hoàn cảnh sáng tác

Theo lời cố nhạc sĩ Xuân Hồng kể lại: vào năm 1952, khi ông là Ủy viên ban chấp hành Huyện đoàn Châu Thành, kiêm phụ trách phó đoàn tuyên truyền lưu động huyện. Năm ấy có dịp Đoàn Văn công liên khu miền Đông (nơi nhạc sĩ Hoàng Việt công tác) đến địa phương. Gần cuối năm thì xảy ra cơn lũ lịch sử năm Nhâm Thìn, nhấn chìm một vùng rộng lớn ruộng lúa canh tác của nhân dân. Chỉ còn một vùng nương rẫy rất nhỏ tại Trảng Cồng thuộc xã Hòa Hiệp (nay thuộc xã Phước Vinh, huyện Châu Thành). Nhân dân các xã khác kéo nhau về Trảng Cồng gặt lúa mướn, đi mót lúa rơi để độ nhật qua ngày. "Trong số đoàn người ngược dòng sông Vàm Cỏ hướng về rẫy Trảng Cồng có Đoàn Văn công liên khu miền Đông và đoàn tuyên truyền lưu động của chúng tôi. Chúng tôi xin đi cắt lúa mướn, được nhân dân " chiếu cố" nhận cho làm, có nơi còn cho ăn cơm độn khoai mì, vậy là rất vững bụng. Chỉ thương các chị, các cô con bế con bồng, có khi xin làm mướn không dễ, vì quá đông người, phải đi nhặt từng hạt lúa rơi vãi, chỉ mong có được nồi cháo trong ngày. Những cảnh ấy đều lọt vào mắt người nhạc sĩ tài năng của chúng ta. Bài "Lên ngàn" ra đời trong hoàn cảnh ấy."
Qua cuộc bình chọn của Ban Tư tưởng - Văn hóa Trung ương, 15.000 người đã tham gia bình chọn những bài hát hay qua hai hình thức thông qua phiếu bình chọn gửi về Ban Tổ chức và qua trang web của Công đoàn ngành. Kết quả là 107 bài hát sáng tác từ năm 1946 đến 2010 đã được bình chọn. Trong số này, Ban Tổ chức đã chọn ra 20 ca khúc tiêu biểu có số phiếu cao nhất của 14 tác giả để tôn vinh và tặng thưởng.
Dịp Tết Nguyên đán Năm 1980, ca sĩ Cẩm Vân đã được khán giả màn ảnh nhỏ biết đến qua bài hát này. Nhạc sĩ Thanh Tùng cũng được nhiều người trong và ngoài Việt Nam biết tới nhờ bài hát này.
Cynorkis lancilabia

| Cynorkis lancilabia> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Chi (genus): Cynorkis
Loài (species): C. lancilabia
Danh pháp hai phần
Cynorkis lancilabia Schltr. 
Cynorkis lancilabia là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Schltr. mô tả khoa học đầu tiên năm 1924.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Cynorkis lancilabia”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Sâu đông

| Sâu đông |
| --- | --- |
Hình minh họa mô tả loài Sâu đông từ thế kỷ 19
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Core eudicots
Bộ (ordo): Saxifragales
Họ (familia): Altingiaceae
Chi (genus): Liquidambar
Loài (species): L. orientalis
Danh pháp hai phần
Liquidambar orientalis L. 
Tán lá Liquidambar orientalis
Sâu đông hay Thâu đông có danh pháp khoa học là Liquidambar orientalis. Đây là loài cây gỗ nhỡ, rụng lá theo mùa của chi Sau sau (Liquidambar). Thân tròn, có thể cao tới 25m, dọc thân có các vết rạn nứt dọc của vỏ. Lá cây mọc so le tập trung ở đầu cành. Phiến lá xẻ thùy nông dạng chân vịt có 5 thùy, mép là có răng cưa thưa hoặc dạng thùy nhỏ. Lá kèm dài 5-12mm. Loài này là một trong hai loài thuộc chi Sau sau có phân bổ tự nhiên ở miền bắc Việt Nam.
Should've Said No

"Should've Said No" là một bài hát được sáng tác và thu âm bởi ca sĩ kiêm sáng tác âm nhạc người Mỹ Taylor Swift, trích từ album phòng thu đầu tay mang chính tên cô (2006). Bài hát được gửi đến các đài phát thanh nhạc đồng quê ở Mỹ như là đĩa đơn thứ năm và đĩa đơn cuối cùng từ album vào ngày 19 tháng 5 năm 2008, bởi hãng đĩa Big Machine Records.
Các nhà phê bình âm nhạc khen ngợi phần sản xuất bài hát và khả năng sáng tác của Swift. "Should've Said No" là đĩa đơn quán quân thứ hai của Swift trên bảng xếp hạng Hot Country Songs và đạt vị trí thứ 33 trên Billboard Hot 100. Đĩa đơn đã được chứng nhận bạch kim vì đã bán được hơn một triệu bản kỹ thuật số bởi Hiệp hội Công nghiệp Ghi âm Hoa Kỳ (RIAA). Nó lọt vào bảng xếp hạng đĩa đơn ở Canada và New Zealand.
Swift biểu diễn trực tiếp "Should've Said No" tại Lễ trao giải Academy of Country Music Awards lần thứ 43; buổi biểu diễn đã được ghi hình và phát hành dưới dạng video âm nhạc chính thức. Bài hát cũng được đưa vào danh sách tổ chức chuyến lưu diễn rầm rộ đầu tiên của cô, Fearless Tour (2009–2010). Cô cũng hát bài hát này với tư cách khách mời trong chuyến lưu diễn Burnin' Up Tour của Jonas Brothers; buổi biểu diễn đã được giới thiệu trong bộ phim hòa nhạc Jonas Brothers: The 3D Concert Experience. Vào năm 2018, cô ấy đã đưa bản mashup của "Should've Said No" và "Bad Blood" vào danh sách cố định trong tour diễn Reputation Stadium Tour của mình.
Bảng xếp hạng

| Bảng xếp hạng (2008) | Vị trí cao nhất |
| --- | --- |
U.S. Billboard Hot Country Songs: 1
U.S. Billboard Hot 100: 33
U.S. Billboard Pop 100: 61
Canadian Hot 100: 67
New Zealand Singles Chart: 18
Chú thích

↑  Whitburn, Joel (2008). Hot Country Songs 1944 to 2008. Record Research, Inc (Billboard). tr. 196. ISBN 0-89820-177-2. |ngày truy cập= cần |url= (trợ giúp)
↑  “Taylor Swift - Should've Said No”. charts.org.nz. ngày 29 tháng 9 năm 2009. Bản gốc lưu trữ ngày 13 tháng 8 năm 2012. Truy cập ngày 29 tháng 9 năm 2009.
Bình Dương, Thăng Bình

Đối với các định nghĩa khác, xem Bình Dương (định hướng).
Bình Dương là một xã thuộc huyện Thăng Bình, tỉnh Quảng Nam, Việt Nam.
Xã Bình Dương có diện tích 20,50 km², dân số năm 2019 là 7.239 người, mật độ dân số đạt 353 người/km².
Chú thích

1 2  Ban chỉ đạo Tổng điều tra dân số và nhà ở trung ương. “Dân số đến 01 tháng 4 năm 2019 - Tỉnh Quảng Nam” (PDF). Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 29 tháng 9 năm 2020. Truy cập ngày 4 tháng 5 năm 2020.
↑  Tổng cục Thống kê
Nạn đói Bắc Triều Tiên

| Hành quân khổ nạn  고난의 행군 |
| --- | --- |
Quốc gia: Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên
Địa điểm: Toàn quốc
Thời kỳ: 1994-1998
Tổng số người chết: 0,24 đến 3,5 triệu
Các quan sát: Quản lý kinh tế kém, thiên tai
Cứu trợ: Viện trợ lương thực và nhân đạo (1994 – đến nay)
Hậu quả: Chuyển đổi chính trị từ chủ nghĩa Mác - Lê Nin sang Songun
| --- | --- |
Nạn đói Bắc Triều Tiên
Hangul: 고난의 행군
Hanja: 苦難의 行軍
Romaja quốc ngữ: gonanui haenggun
McCune–Reischauer: konanŭi haenggun
Hán-Việt: Khổ nạn hành quân
Nạn đói tại Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên, Nạn đói tại Bắc Triều Tiên (tiếng Triều Tiên: 조선기근) hay còn được gọi là Hành quân gian khổ, Hành quân khổ nạn (고난의 행군) theo mô tả của chính quyền Bình Nhưỡng; là một nạn đói xảy ra ở Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên vào đầu thập niên 1990, đi kèm với cuộc khủng hoảng kinh tế chung ở quốc gia này từ năm 1994 đến 1998. Nạn đói bắt nguồn từ nhiều yếu tố khác nhau. Quản lý kinh tế sai lầm và mất sự hỗ trợ của đồng minh Liên Xô khiến sản xuất và nhập khẩu lương thực giảm nhanh chóng. Một loạt các trận lũ lụt và hạn hán làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng. Chính phủ Triều Tiên và hệ thống kế hoạch tập trung đã tỏ ra quá cứng nhắc trong việc ngăn chặn thảm họa.
Ước tính nạn đói ở CHDCND Triều Tiên đã làm chết khoảng 240.000 tới 3.500.000 người (dân số CHDCND Triều Tiên khoảng 22 triệu người) trong thập niên 1990 với đỉnh cao là năm 1997 . Một báo cáo của Cục điều tra dân số do Hoa Kỳ thực hiện vào năm 2011, ước tính số người chết quá mức từ năm 1993 đến năm 2000 là từ 500.000 đến 600.000 người. Tới năm 1999, lương thực và cứu trợ nhân đạo đã chấm dứt nạn đói, nhưng việc CHDCND Triều Tiên tiếp tục chương trình vũ khí hạt nhân dẫn tới giảm sút viện trợ quốc tế. Kể từ năm 2000, nạn đói quy mô lớn đã không còn xảy ra, nhưng do điều kiện tự nhiên khắc nghiệt, việc sản xuất đủ lương thực cho đất nước vẫn là một vấn đề khó khăn đối với Triều Tiên.
Thuật ngữ

Thuật ngữ "Hành quân gian khổ", hay "Hành quân khổ nạn" đã trở thành một phép ẩn dụ cho nạn đói sau một chiến dịch tuyên truyền của nhà nước vào năm 1993. Báo Triều Tiên Rodong Sinmun kêu gọi công dân Bắc Triều Tiên gợi lên ký ức về một câu chuyện ngụ ngôn từ thời Kim Il-sung còn là một chỉ huy của một nhóm nhỏ các chiến binh du kích chống phát xít Nhật. Câu chuyện, được gọi là "Hành quân gian khổ", được mô tả là "chiến đấu chống lại hàng ngàn kẻ thù ở cái lạnh -20 °C, dũng cảm vượt qua một trận bão tuyết lớn và đói khát, lá cờ đỏ tung bay trước hàng ngũ.".
Là một phần của chiến dịch tuyên truyền nhà nước này, việc sử dụng các từ như "nạn đói" và "đói khát" đã bị cấm đề cập vì chúng ám chỉ sự thất bại của chính phủ. Người dân Triều Tiên nếu đổ nguyên nhân cho những cái chết hàng loạt vào thời điểm đó là do nạn đói có thể gặp rắc rối nghiêm trọng với chính quyền.
Nguyên nhân > Lũ lụt

Sự suy giảm kinh tế và các chính sách thất bại đã dẫn đến nạn đói trong những năm 1990, tuy nhiên lũ lụt và mưa bão vào giữa những năm 1990 đã khiến cuộc khủng hoảng kinh tế-xã hội trở nên trầm trọng. Cụ thể, lũ lụt trong tháng 7 năm 1995 được mô tả là có "quy mô như [hồng thủy] Kinh Thánh" bởi các quan sát viên độc lập. Khi lũ lụt tàn phá quốc gia này giai đoạn từ các năm 1995-1996, đất canh tác, thu hoạch, dự trữ ngũ cốc, xã hội và cơ sở hạ tầng kinh tế đã bị phá hủy. Bộ Nội vụ nhân đạo của Liên Hợp Quốc báo cáo rằng "giữa ngày 30 tháng 7 và 18 tháng 8 năm 1995, cơn mưa xối xả đã gây ra lũ lụt tàn phá ở Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên. Trong một khu vực, trong huyện Pyongsan thuộc tỉnh Bắc Hwanghae đã có lượng mưa 877 mm được ghi nhận chỉ trong bảy giờ, một cường độ mưa chưa từng thấy trong khu vực này... lượng nước trên sông Áp Lục chảy dọc theo biên giới Bắc Triều Tiên - Trung Quốc, đã được ước tính lên đến khoảng 4,8 tỷ tấn trong khoảng thời gian 72 giờ. Lũ lụt của cường độ này đã không được ghi nhận trong ít nhất 70 năm qua.
Các vấn đề lớn gây ra bởi lũ lụt không chỉ phá hủy đất trồng và mùa màng, mà còn mất dự trữ gạo khẩn cấp, do phần lớn lượng dữ trữ này được lưu kho dưới lòng đất. Theo Liên Hợp Quốc, lũ lụt năm 1994 và 1995 đã phá hủy khoảng 1,5 triệu tấn dự trữ ngũ cốc, và Trung tâm Kiểm Soát và Phòng Ngừa Bệnh nêu 1,2 triệu tấn (12%) sản lượng ngũ cốc, đã bị mất trong trận lũ năm 1995. Ngoài ra còn có những trận lụt lớn hơn vào năm 1996 và hạn hán vào năm 1997. Do nền kinh tế suy giảm và bị thảm họa thiên nhiên tàn phá, CHDCND Triều Tiên đã không còn các nguồn dự trữ lương thực, và khiến người dân phải đối mặt với cái chết và nạn đói.
Nguyên nhân > Lỗi hệ thống phân phối công cộng

Sự tổn thương của Triều Tiên đối với lũ lụt và nạn đói đã trở nên trầm trọng hơn do sự thất bại của hệ thống phân phối công cộng. Chính quyền từ chối theo đuổi các chính sách cho phép nhập khẩu và phân phối thực phẩm mà không phân biệt đối xử đối với tất cả các khu vực của đất nước. Trong nạn đói, tầng lớp lao động thành thị của các thành phố và thị trấn của các tỉnh phía đông của đất nước đã bị ảnh hưởng nặng nề. Sự phân phối thực phẩm phản ánh các nguyên tắc cơ bản của sự phân tầng của hệ thống chủ nghĩa cộng sản.
Thực phẩm được phân phối cho mọi người theo vị thế chính trị và mức độ trung thành của họ với nhà nước.
Cấu trúc như sau (Chương trình Lương thực Thế giới coi 600 gram ngũ cốc mỗi ngày ít hơn một "khẩu phần sinh tồn"):
| Phân loại | Lượng phân phối |
| --- | --- |
Công nhân công nghiệp đặc quyền: 900 grams/ngày
Công nhân bình thường: 700 grams/ngày
Công dân nghỉ hưu: 300 grams/ngày
2 đến 4 tuổi: 200 grams/ngày
Tuy nhiên, thời gian thiếu lương thực kéo dài đã gây căng thẳng cho hệ thống, và nó lan truyền số lượng phân bổ thực phẩm có sẵn mỏng trên các nhóm, ảnh hưởng đến 62% dân số khi hoàn toàn phụ thuộc vào phân phối công cộng. Hệ thống này chỉ nuôi sống được 6% dân số vào năm 1997.
| Năm | Thay đổi |
| --- | --- |
1987: Giảm 10%
1992: Giảm thêm 10%
1994: 470 grams/ngày xuống còn 420 grams/ngày
1997: 128 grams/ngày
Nguyên nhân > Nguyên nhân lâu dài

Nạn đói cũng là kết quả của đỉnh điểm của một loạt các quyết định sai lầm của chính phủ được tích lũy trong nhiều thập kỷ. Nỗ lực theo mô hình kinh tế khép kín đã khiến chính quyền từ bỏ khả năng tham gia vào thị trường quốc tế và nhập khẩu thực phẩm và thay vào đó là chủ trương thắt lưng buộc bụng như thực hiện chiến dịch "Hãy ăn hai bữa một ngày" vào năm 1991. Nỗ lực tăng xuất khẩu và kiếm ngoại hối thông qua khu vực Đặc khu kinh tế Rason năm 1991 đã không thành công - nó nằm ở khu vực biệt lập nhất của Triều Tiên và thiếu nền tảng pháp lý rõ ràng cho kinh doanh quốc tế. Chính phủ Bắc Triều Tiên cũng bỏ lỡ cơ hội cho lựa chọn ngắn hạn bằng nguồn vay từ nước ngoài để tài trợ cho nhập khẩu thực phẩm sau khi vỡ nợ các khoản vay nước ngoài trong những năm 1970.
Khủng hoảng y tế

Nguồn cung cấp y tế không đầy đủ, ô nhiễm nước và môi trường, mất điện thường xuyên và đào tạo lỗi thời đã dẫn đến một cuộc khủng hoảng chăm sóc sức khỏe làm tăng thêm sự tàn phá chung. Theo một phái đoàn UNICEF năm 1997, các bệnh viện ở Triều Tiên tuy sạch sẽ nhưng không có những vật tư và thiết bị thô sơ nhất; Máy đo huyết áp, nhiệt kế, cân, đĩa thận, thìa, bộ IV, v.v... Cuộc khảo sát cũng cho biết rất nhiều bệnh nhân được điều trị bằng bộ IV chai bia tự chế, rõ ràng không vô trùng. Không có ORS (dung dịch bù nước đường uống) và thậm chí cả các loại thuốc cơ bản nhất như thuốc giảm đau và kháng sinh.