stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Đại dịch COVID-19 tại Thành Vatican

Ongoing COVID-19 viral pandemic in Vatican CityBản mẫu:SHORTDESC:Ongoing COVID-19 viral pandemic in Vatican City
| Đại dịch COVID-19 tại Thành Vatican |
| --- | --- |
Dịch bệnh: COVID-19
Chủng virus: SARS-CoV-2
Vị trí: Thành Vatican
Ngày đầu: 5 tháng 3 năm 2020 (4 năm, 9 tháng, 1 tuần và 5 ngày)
Thời gian: Tính đến  ngày 9 tháng 2 năm 2021
Trường hợp xác nhận: 29
Tử vong: 0
Tỷ lệ tử vong: 0%
Vắc-xin: Không xác định (tổng lượt tiêm chủng) Không xác định (tiêm chủng đủ) Không xác định (số liều đã phân bổ)
Trang web chính thức
Holy See Press Office
Đại dịch COVID-19 tại Thành Vatican là một phần của đại dịch toàn cầu do virus corona 2019 (COVID-19). The Holy See reported the first case of infection in Vatican City on ngày 7 tháng 3 năm 2020. Không giống như các nơi khác báo cáo các ca mắc của cư dân hoặc công dân trong lãnh thổ, Tòa thánh báo cáo về các trường hợp "tại Thành phố Vatican và giữa các nhân viên của Tòa thánh" bất kể địa điểm xét nghiệm, điều trị hoặc cư trú. Có 29 ca xác nhận mắc COVID-19 các cư dân và nhân viên của Vatican, tất cả đều được xuất viện và không có ca tử vong nào. 12 trường hợp bao gồm 10 nhân viên, 1 người mới thuê và 1 cư dân của Thành Vatican. Tất cả những người bị nhiễm bệnh đều cho kết quả âm tính trước ngày 6 tháng 6 năm 2020. Một đợt bùng phát giữa các thành viên của Vệ binh Thụy Sĩ ở Tòa thánh đã được báo cáo vào giữa tháng 10, tổng cộng là 11 ca đến ngày 15 tháng 10.
Vào cuối tháng 2 năm 2020, Giáo hoàng Francis bị ốm với các triệu chứng của cảm lạnh nhưng cho xét nghiệm âm tính với COVID-19. Thông báo vào ngày 14 tháng 1 năm 2021 nói rằng cả ông và cựu Giáo hoàng Benedict đã nhận được liều vắc-xin đầu tiên.
Bối cảnh

Vào ngày 12 tháng 1 năm 2020, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) xác nhận rằng coronavirus mới là nguyên nhân gây ra bệnh đường hô hấp ở một nhóm người ở thành phố Vũ Hán, tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc và đã được báo cáo cho WHO vào ngày 31 tháng 12 năm 2019.
Tỷ lệ ca tử vong đối với COVID-19 thấp hơn nhiều so với đại dịch SARS năm 2003, nhưng tốc độ truyền bệnh cao hơn đáng kể cùng với tổng số người chết cũng đáng kể.
Dòng thời gian

| COVID-19 tại Thành Vatican  (x t s)      Tử vong        Hồi phục        Đang điều trị Thg 3Thg 3Thg 4Thg 4Thg 5Thg 5Thg 6Thg 6Thg 7Thg 7Thg 8Thg 8Thg 9Thg 9Thg 10Thg 1015 ngày gần nhất15 ngày gần nhất |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Ngày | Ngày |  | Ca nhiễm | Ca nhiễm |
| 2020-03-05 | 2020-03-05 |  ​  | 1(+100%) |  |
| ⋮ | ⋮ |  ​  | 1(=) |  |
| 2020-03-24 | 2020-03-24 |  ​  | 4(+300%) |  |
| ⋮ | ⋮ |  ​  | 4(=) |  |
| 2020-03-28 | 2020-03-28 |  ​  | 6(+50%) |  |
| ⋮ | ⋮ |  ​  | 6(=) |  |
| 2020-04-02 | 2020-04-02 |  ​  | 7(+16.6%) |  |
| ⋮ | ⋮ |  ​  | 7(=) |  |
| 2020-04-08 | 2020-04-08 |  ​ ​  | 8(+14.3%) |  |
| ⋮ | ⋮ |  ​ ​  | 8(=) |  |
| 2020-04-20 | 2020-04-20 |  ​ ​  | 9(+12.5%) |  |
| ⋮ | ⋮ |  ​ ​  | 9(=) |  |
| 2020-04-28 | 2020-04-28 |  ​ ​  | 10(+11.1%) |  |
| 2020-04-29 | 2020-04-29 |  ​ ​  | 10 |  |
| 2020-04-30 | 2020-04-30 |  ​ ​  | 11(+10%) |  |
| ⋮ | ⋮ |  ​ ​  | 11(=) |  |
| 2020-05-06 | 2020-05-06 |  ​ ​  | 12(+9.1%) |  |
| ⋮ | ⋮ |  ​ ​  | 12(=) |  |
| 2020-06-06 | 2020-06-06 |  ​  | 12 |  |
| ⋮ | ⋮ |  ​  | 12(=) |  |
| 2020-10-12 | 2020-10-12 |  ​ ​  | 19(+4.5) |  |
| ⋮ | ⋮ |  ​ ​  | 19(=) |  |
| 2020-10-15 | 2020-10-15 |  ​ ​  | 26(+6) |  |
| 2020-10-16 | 2020-10-16 |  ​ ​  | 26 |  |
| 2020-10-17 | 2020-10-17 |  ​ ​  | 27(+4) |  |
Nguồn: Worldometers Coronavirus Update
Dòng thời gian > Tháng 3 năm 2020

Vào ngày 5 tháng 3 năm 2020, đại dịch COVID-19 đã đến Thành Vatican với chẩn đoán "1 người ngoại Thành đã đến các phòng khám ngoại trú" để khám bệnh trước khi đi làm. Bệnh nhân sau đó được xác định là một linh mục đã đến từ một trong những "vùng đỏ" của Ý, tức là các thành phố có chế độ cách ly nghiêm ngặt nhất. Năm người tiếp xúc với bệnh nhân đã được cách ly để đề phòng.
Vào ngày 8 tháng 3, Kinh Truyền Tin sẽ được phát trực tuyến từ thư viện riêng của Giáo hoàng. Bảo tàng Vatican đóng cửa từ ngày 8 tháng 3 đến ngày 3 tháng 4.
Vào ngày 10 tháng 3, một ngày sau khi Ý ra lệnh hạn chế việc đi lại, Tòa thánhh "phối hợp với các biện pháp do chính quyền Ý đưa ra" đã đóng cửa Quảng trường Thánh Peter và Vương cung thánh đường Thánh Peter cho khách du lịch từ ngày 10 tháng 3 đến ngày 3 tháng 4.
Vào ngày 11 tháng 3, lần đầu tiên Đức Giáo hoàng đã cung cấp một buổi tiếp kiến ảo.
Vào ngày 16 tháng 3, Đức Francis rời Thành Vatican để đến thăm hai nhà thờ ở Rome. Tại Vương cung thánh đường Thánh Mary Major, Giáo hoàng cầu nguyện trước biểu tượng Byzantine hay còn được gọi là Salus Populi Romani (Cứu rỗi cho dân tộc Rôma), mà Giáo hoàng Gregory I rước vào năm 593 để cầu nguyện kết thúc Dịch hạch Justinian. Sau đó, Giáo hoàng đi bộ khoảng 800 mét đến nhà thờ San Marcello al Corso để cầu nguyện trước cây thánh giá được người Công giáo coi là điều kỳ diệu. Nó được rước trong đợt bệnh dịch hạch năm 1522.
Vào ngày 23 tháng 3, chuyến thăm Malta của Giáo hoàng dự kiến ​​vào ngày 31 tháng 5 đã bị hủy bỏ.
Vào ngày 24 tháng 3, Tòa thánh xác nhận có 4 trường hợp mắc mới, cộng thêm 3 nhân viên đã thông báo trước đó: 2 người làm việc cho Bảo tàng Vatican và 1 người vận chuyển.
Vào ngày 25 tháng 3, tờ báo L’Osservatore Romano của Tòa Thánh đã đình chỉ việc sản xuất ấn bản in vì những hạn chế của Ý khiến việc in ấn và phân phối không thể thực hiện được. Tờ báo vẫn được xuất bản trực tuyến.
Vào ngày 27 tháng 3, Đức Giáo hoàng Francis đã ban phép lành đặc biệt Urbi et Orbi tại Quảng trường Thánh Peter không một ai vì lệnh cấm tụ tập để cầu nguyện cho sự kết thúc của đại dịch COVID-19 trước khi cây thánh giá kỳ diệu của San Marcello al Corso được đưa đến đó từ vị trí hai ngày trước đó.
Ngày 28 tháng 3, Tòa Thánh xác nhận thêm 2 trường hợp, nâng tổng số lên con số 6. Một người là quan chức của Bộ trưởng Bộ Ngoại giao sống tại Domus Sanctae Marthae, nơi ở của Giáo hoàng. Ông là bệnh nhân đầu tiên được xác định là cư dân Vatican. Trường hợp mới thứ hai là một nhân viên Vatican làm việc với cư dân được đề cập. Khoảng 170 cư dân khác và những người từng tiếp xúc đã được xét nghiệm và kết quả của họ là âm tính.
Dòng thời gian > Tháng 4 năm 2020

Vào ngày 2 tháng 4, Tòa Thánh xác nhận trường hợp thứ bảy, một nhân viên đã tự cách ly kể từ giữa tháng Ba.
Vào ngày 5 tháng 4, Thánh lễ Lễ Lá Chúa nhật được cử hành bên trong nhà thờ Thánh Peter's với một giáo đoàn nhỏ thay vì hàng nghìn người thường lấp đầy quảng trường bên ngoài. Thánh lễ Chrism vào sáng Thứ Năm Tuần Thánh mà các giáo sĩ của Roma thường tham dự đã bị hoãn lại. Các nghi lễ khác của Tuần Thánh đã được dời và tổ chức như đã thông báo vào ngày 27 tháng 3, "mà không có sự tham gia của dân chúng". Thánh lễ Thứ Năm Tuần Thánh mà Giáo hoàng đã cử hành trong vài năm bên ngoài Vatican với những người tị nạn hoặc tù nhân đã được tổ chức tại Quảng trường Thánh Peter; Lễ rửa chân đã bị bỏ qua. About two dozen people attended the main Good Friday service; only the Pope kissed the crucifix. Thứ Sáu Tuần Thánh Đàng Thánh Giá, được tổ chức từ năm 1964 tại Đấu trường La Mã, được tổ chức tại Quảng trường Thánh Peter; đại diện của các dịch vụ y tế của Tòa Thánh nằm trong số ít người tham gia.
Vào ngày 8 tháng 4, Tòa Thánh thông báo rằng một nhân viên khác của họ đã được chẩn đoán nhiễm virus sau khi rời Rome để trợ giúp những người thân bị bệnh. Họ báo cáo tình trạng của 8 trường hợp như sau: 2 người phục hồi; 1 người xuất viện và phục hồi tại nhà; 2 người đang chữa trị trong bệnh viện; 3 người không có triệu chứng và tự cách ly.
Vào ngày 20 tháng 4, Tòa Thánh báo cáo người thứ 9 có kết quả dương tính và phải nhập viện để theo dõi. Anh chỉ đi làm một lần trong hai tuần trước đó và không có trường hợp nào được xác định dương tính trong số các tiếp xúc gần với anh vào ngày hôm đó.
Vào ngày 28 tháng 4, Tòa thánh báo cáo người thứ 10 có kết quả xét nghiệm dương tính, một nhân viên đã xuất hiện các triệu chứng vào tháng Ba và đang phải làm việc tại nhà. Các đồng nghiệp của anh đã được xét nghiệm và cho kết quả âm tính.
Vào ngày 30 tháng 4, Tòa Thánh báo cáo một người thứ 11 có kết quả xét nghiệm dương tính, một nhân viên có các triệu chứng trong nửa đầu tháng Ba và đã cách ly.
Dòng thời gian > Tháng 5 năm 2020

Vào ngày 2 tháng 5, Ủy ban cấp cao của Tình huynh đệ nhân loại đã công bố một ngày ăn chay, cầu nguyện và khẩn cầu cho lợi ích của toàn thể nhân loại vào thứ Năm ngày 14 tháng 5, và mời tất cả các nhà lãnh đạo tôn giáo và các dân tộc trên thế giới tham gia.
Vào ngày 6 tháng Năm, Tòa Thánh báo cáo rằng người thứ 12 có kết quả xét nghiệm dương tính là một nhân viên đã làm việc tại nhà từ đầu tháng Ba.
Dòng thời gian > Tháng 9 năm 2020

Vào tháng 9, Hồng y người Philippines Luis Antonio Tagle có kết quả xét nghiệm dương tính với COVID-19 sau khi đến Philippines, Hồng y trở về từ Vatican. Ông trở thành người đứng đầu đầu tiên của một tòa thánh Vatican được xác nhận đã mắc căn bệnh này. His case is not counted in the Vatican's COVID-19 tally.
Dòng thời gian > Tháng 10 năm 2020

Vào tháng 10, 4 người trong Đội Vệ binh Thụy Sĩ có kết quả xét nghiệm dương tính với COVID-19, cùng 3 trường hợp khác ở Thành Vatican. Cuối tháng, thêm 7 người trong đội vệ binh Thụy Sĩ có kết quả xét nghiệm dương tính với COVID-19.
Dòng thời gian > Tháng 1 năm 2021

Vào ngày 9 tháng 1, tờ báo của Vatican L’Osservatore Romano thông báo rằng bác sĩ riêng của Giáo hoàng Francis, Fabrizio Soccorsi, đã qua đời vì bệnh viêm phổi và là do COVID-19.
Vào ngày 14 tháng 1, có thông tin xác nhận rằng cả Giáo hoàng Danh dự Benedict XVI và Giáo hoàng Francis đều đã nhận được những liều vắc-xin vắc-xin COVID-19 đầu tiên và liều tiếp theo của 2 Giáo hoàng dự kiến ​​sau ba tuần.
Biện pháp phòng ngừa

Các biện pháp ngăn chặn của Ý cũng được thực hiện ở Thành Vatican; các điểm du lịch đã bị đóng cửa. Để tránh các cuộc tụ tập và lây truyền virus, Giáo hoàng Francis đã hủy các lần xuất hiện thường xuyên trước công chúng và thay vào đó sẽ giao lưu trực tiếp trên Internet.
Vào tháng 4 năm 2020, Đức Giáo hoàng Francis nói với phóng viên rằng các cư dân của Domus Sanctae Marthae đang làm việc trong phòng của họ và các bữa ăn hiện được phục vụ theo hai ca để giãn cách xã hội.
Thống kê

Thời gian số lượng các trường hợp dương tính đang chữa trị
Thời gian số lượng các trường hợp hồi phục
Chú thích

↑  Không giống như các chính phủ khác, Văn phòng Báo chí Tòa thánh báo cáo về các chẩn đoán và tình trạng của nhân viên, không chỉ các trường hợp trong phạm vi quyền hạn của mình. Thông báo nói chung không nói chính xác về quốc tịch và nơi cư trú của các trường hợp nó báo cáo. Có thể là một người được xác định mắc là cư dân của Thành Vatican. Có thể một người được chẩn đoán và đang được điều trị tại một địa điểm của Ý, không cần phải ở Thành Vatican hay Rome.
↑  Phiên bản tiếng Anh của thông báo của Vatican mô tả chuyến thăm của bệnh nhân là "tiền giả định". Văn bản gốc tiếng Ý là "una visita medica pre-assunzionale" có nghĩa là "khám sức khỏe trước khi đi làm".
↑  Phát biểu về Thánh lễ Chrism vào ngày 9 tháng 4, Giáo hoàng Francis nói: "Hy vọng chúng ta có thể tổ chức được Lễ trước Lễ Ngũ tuần [31 tháng 5], nếu không Lễ sẽ phải hoãn lại sang năm sau.".
Chúa chiến đấu với Coronavirus trên thế giới, hình vẽ của Giovanni Guida
Acropternis orthonyx

| Acropternis orthonyx |
| --- | --- |

Tình trạng bảo tồn
 Ít quan tâm  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Aves
Bộ (ordo): Passeriformes
Họ (familia): Rhinocryptidae
Chi (genus): Acropternis Cabanis & Heine, 1859
Loài (species): A. orthonyx
Danh pháp hai phần
Acropternis orthonyx (Lafresnaye, 1843) 
Acropternis orthonyx là một loài chim trong họ Rhinocryptidae.
Chú thích

↑  BirdLife International (2012). “Acropternis orthonyx”. Sách Đỏ IUCN các loài bị đe dọa. Phiên bản 2013.2. Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế. Truy cập ngày 26 tháng 11 năm 2013.
↑  Clements, J. F.; Schulenberg, T. S.; Iliff, M. J.; Wood, C. L.; Roberson, D.; Sullivan, B.L. (2012). “The eBird/Clements checklist of birds of the world: Version 6.7”. Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.
Thành hoàng

Đình Bình Thủy, Cần Thơ.
Thành hoàng hay Thần hoàng, Thần Thành hoàng, là vị thần được tôn thờ chính trong đình làng Việt Nam. Thần Thành hoàng có thể mang nhiều cái tên khác nhau tùy theo làng. Dù là ai thì vị thần này cũng là người cai quản cõi thiêng của làng và đều mang tính chất chung là hộ quốc tỳ dân (hộ nước giúp dân) tại địa phương.
Tên gọi

Thành hoàng xuất phát từ chữ Hán: Thành 城 là cái thành hay tòa thành, hoàng 隍 là cái hào bao quanh cái thành; và khi ghép chung lại thành một từ dùng để chỉ vị thần coi giữ, bảo trợ cho cái thành. Thành hoàng là 城隍, Thần hoàng là 神 隍, Thần Thành hoàng là 神城隍.[cần dẫn nguồn] Có thể hiểu vị Thần Thành Hoàng là vị chủ thần trông coi, quản lý cái tòa thành đó, ví như một vị Thành Chủ, hay Quận Vương thời xưa.
Nhà văn Sơn Nam cho biết thêm: Ông thần ở đình làng gọi là thần Thành hoàng, cai quản khu vực trong khung thành. Thoạt tiên là thần ngự trị nơi thị tứ, sau áp dụng (cả) nơi thôn xóm, (vì) vẫn có điếm canh bố trí bao quanh...
Cũng theo Sơn Nam, thần Thành hoàng, theo thông lệ, thờ thần đàn ông, vì khí Dương đem sức mạnh cho muôn loài, muôn vật. Và gọi ông Thần hoàng là sai nghĩa, vì cái tên này chỉ là thứ nghi lễ đốt tờ giấy vàng, tức bản sao sắc phong do nhà vua tặng cho cha mẹ, ông bà đã qua đời của quan chức cao cấp thời phong kiến; và tục này ở trong Nam Bộ không có.
Bởi vậy, khi trích lại đoạn viết về tục "thờ thần" ở trong sách Việt Nam phong tục của Phan Kế Bính, nhà văn Sơn Nam đã sửa từ "Thần hoàng" ra "Thành hoàng" cốt để người đọc không còn lầm lẫn giữa hai thứ. Tuy nhiên, xét trong sách Việt Nam phong tục, lễ Thần hoàng được xếp vào mục Phong tục trong gia tộc; còn việc thờ phụng Thành hoàng được xếp vào mục Phong tục hương đảng, thì rõ là tác giả sách đã chỉ ra đó là hai thứ khác nhau.
Điểm đáng chú ý khác nữa, vì là vùng đất mới, nên ở Nam Bộ nhiều đình làng, thần chỉ có tên là Bản cảnh Thành hoàng hay Thành hoàng Bản cảnh (神隍本境). Theo sách Minh Mạng chính yếu, quyển thứ 12, năm Minh Mạng thứ 20 (1839), thì nhà vua đã chuẩn y lời tâu của Bộ Lễ xin hạ lệnh cho các địa phương lập thêm thần vị Bản cảnh. Đây là chức vụ mới, lúc trước không phổ biến. Lê Phục Thiện, người dịch sách trên chú giải: Thành hoàng là vị thần coi một khu vực nào. Bản cảnh là cõi đất nơi mình được thờ. Nhà văn Sơn Nam cho biết bởi đây là dạng viên chức được vua ủy quyền trừu tượng, trong rất nhiều trường hợp, không phải là con người lịch sử bằng xương bằng thịt. Do vậy, đa phần không có tượng mà chỉ thờ một chữ "thần" (神) và thường cũng chỉ có mỹ hiệu chung chung là "Quảng hậu, chính trực, đôn ngưng" (tức rộng rãi, ngay thẳng, tích tụ).
Nguồn gốc

Sách Việt Nam phong tục chép:
Còn ở trong văn học Việt, theo các nhà nghiên cứu, thì việc thờ Thần hoàng được đề cập lần đầu tiên ở bài Chuyện thần Tô Lịch trong sách Việt điện u linh:
Các thứ hạng

Cũng theo sách Việt Nam phong tục, thì mỗi làng phụng sự một vị Thần hoàng; có làng thờ hai ba vị, có làng thờ năm bảy vị, gọi chung là Phúc Thần.
Phúc Thần có ba hạng:
Thượng đẳng thần là những thần danh sơn Đại xuyên, và các bậc thiên thần như Tản viên Sơn thánh, Cao sơn, Quý Minh Đổng thiên vương, Sóc thiên vương, Chử đồng tử, Liễu Hạnh công chúa... Các vị ấy có sự tích linh dị, mà không rõ tung tích ẩn hiện thế nào, cho nên gọi là Thiên thần. Thứ nữa là các vị nhân thần như: Triệu Quang Phục, Tô Hiến Thành, Trần Hưng Đạo... Các vị này khi sanh tiền có đại công lao với dân với nước; lúc mất đi, hoặc bởi nhà vua tinh biểu công trạng mà lập đền thờ hoặc bởi lòng dân nhớ công đức mà thờ. Các bực ấy đều có sự tích công trạng hiển hách và họ tên rõ ràng, lịch triều có mỹ tự bao phong làm Thượng đẳng thần. Cũng có vị là nhân thần nhưng lại không được nhắc tới nhiều trong chính sử mà được nhắc tới nhiều trong dã sử và truyền thuyết như Đức thánh Tam Giang.
Trung đẳng thần là những vị thần dân làng thờ đã lâu, có họ tên mà không rõ công trạng; hoặc là có quan tước mà không rõ họ tên, hoặc là những thần có chút linh vị, tới khi nhà vua sai tinh kỳ đảo võ, cũng có ứng nghiệm thì triều đình cũng liệt vào tự điển, mà phong làm Trung đẳng thần. Có những trung đẳng thần được thờ rất phổ biến như anh em Cao Lịch, Cao Khiển là tướng nhà Đinh, thuộc tướng của Đinh Điền. Ở các đền thờ vùng Ninh Bình thì Cao Lịch được sắc phong Lịch Lộ Đại vương trung đẳng thần, Cao Khiển được phong Hành Khiển Đại vương trung đẳng thần.
Hạ đẳng thần do dân xã thờ phụng, mà không rõ sự tích ra làm sao, nhưng cũng thuộc về bực chính thần, thì triều đình cũng theo lòng dân mà phong cho làm Hạ đẳng thần.
Ngoài ba bực thần ấy, còn nhiều nơi thờ bậy bạ, như: thần bán lợn, thần trẻ con, thần ăn xin, thần chết nghẹn, thần tà dâm, thần rết, ... Các hạng ấy gọi là tà thần, yêu thần, đê tiện thần vì dân tin bậy mà thờ chớ không được vào tự điển, không có phong tặng gì... Riêng ở đồng bằng sông Cửu Long, theo Sơn Nam thì các hạng tà thần tuyệt nhiên không có, họa chăng chỉ là vài am miếu dựng lên nơi có người chết oan ức vì tai nạn xe cộ, đắm thuyền, hùm tha sấu bắt; cúng sơ sài, không tế lễ.
Các vị thần phổ biến

Thần Núi: Tản Viên, Cao Sơn, Quý Minh
Thần Sông: Lạc Long Quân, Linh Lang, Đông Hải Đại vương, Tam Giang Đại thánh, Tô Lịch Giang thần, Thủy Bá Đại vương
Thần Đất: Hậu Thổ Phu nhân, thần Bản Cảnh
Nhân Thần (Thần Người): Vua Hùng, Tiên Dung, Lữ Gia, Hai Bà Trưng, Lý Nam Đế, Triệu Quang Phục, Đinh Tiên Hoàng, Lê Hoàn, Đông Hải Đại Vương, Nguyễn Minh Không (Đức Thánh Nguyễn), Trần Hưng Đạo (Đức Thánh Trần), Lý Nhật Quang, Phạm Ngũ Lão
Nơi thờ phụng

Theo nhà học giả Nguyễn Văn Tố, thì khởi đầu đình chỉ là cơ ngơi để dân làng hội họp, là nơi dành để treo những sắc lệnh và huấn dụ của nhà vua. Để thờ phụng Thần hoàng, nhiều làng lập miếu thờ. Rồi theo lệ ngày sóc (mùng 1) và ngày vọng (ngày rằm) dân làng đến miếu để làm lễ Vấn (theo nghĩa kính viếng). Miếu này còn gọi là "nghè", nơi gìn giữ sắc thần. Ngày tế lễ, dân làng rước sắc thần từ miếu đến đình để cử hành việc tế lễ, sau đó đưa trở về miếu. Để đơn giản hóa, sau nhiều làng chỉ xây một cái đình lớn, phía ngoài làm nơi hội họp (đình), phía trong là miếu...
Vai trò và ý nghĩa

Một số tác giả cho rằng, trong quá trình phát triển văn hóa thì các vị vua Hùng chính là các vị thành hoàng được thần thánh hóa theo mệnh lệnh của triều đình và hình thành một cách bình dân bắt nguồn từ phong tục thờ cúng tổ tiên lâu đời. Thần Thành hoàng dù có hay không có họ tên, lai lịch và dù xuất thân bất kỳ từ tầng lớp nào, thì cũng là chủ thể trên cõi thiêng của làng và đều mang tính chất chung là hộ quốc tý dân (hộ nước giúp dân) ở ngay địa phương đó. Vai trò trên của thần còn có ý nghĩa hơn nữa, nhất là đối với những cư dân từ miền ngoài vào khai khẩn vùng đất hoang Nam Bộ, vì lẽ họ đã gặp không ít khó khăn do thiên tai địch họa, do thú dữ hoành hành. Điều đó có nghĩa, thần Thành hoàng đã trở thành một biểu tượng tâm linh; bởi theo họ, chỉ có thần mới có thể giúp cho mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt; giúp cho cuộc sống của họ ngày một thêm ổn định, thịnh vượng.
Hiểu được nhu cầu tâm linh của người dân, cộng thêm ý muốn tạo lập một thiết chế văn hóa - tín ngưỡng chính thống của vương triều, để nhằm xóa bỏ dần tầm ảnh hưởng của các triều đại trước; nên dưới thời các vua đầu nhà Nguyễn, cứ ba năm xét ban sắc phong thần một lần. Chỉ riêng năm 1852, có lẽ đoán trước thời nguy khốn của đất nước trước thực dân Pháp, cho nên vua Tự Đức đã sai cấp đồng loạt 13.069 sắc phong cho cả nước (nhiều nhất là ở Nam Bộ), cùng với việc "Quốc điển hóa" sự thờ phụng; cũng chính là để nhanh chóng đạt được mục đích trên.
Chú thích

↑  Theo Thờ Thần hoàng - biểu tượng tâm linh của nông dân An Giang, tr. 46.
↑  Theo Sơn Nam, Nói về miền Nam  Lưu trữ 2009-09-02 tại Wayback Machine.
↑  Sơn Nam, Đình miếu & lễ hội dân gian (tr. 19). Đào Duy Anh gọi tục này là Phần hoàng (Việt Nam văn hóa sử cương. Nhà xuất bản Bốn Phương, Sài Gòn, 1961, tr. 201).
↑  Xem Sơn Nam, Thuần phong mỹ tục Việt Nam(tr. 317).
↑  Theo Đình miếu & lễ hội dân gian (tr. 21, 47, 49, 75) và Kiến thức phục vụ thuyết minh du lịch (tr. 354.) Thần Thành hoàng ở các tỉnh phía Nam, đa phần không có tượng thờ, trừ một vài đình như Đình Tân Lân ở Biên Hòa có tượng Đô đốc Trần Thượng Xuyên, Đình Châu Phú ở Châu Đốc có tượng Thống suất Nguyễn Hữu Cảnh...
↑  Việt Nam phong tục, sách đã dẫn, tr.78-79. Những chữ trong ngoặc do người soạn chua thêm.
↑  Nhiều nhà nghiên cứu văn học cho rằng tác giả của Việt điện u linh là Lý Tế Xuyên, người đời nhà Trần. Ông soạn sách này vào năm 1329 (Việt điện u linh, tr. 6. và Từ điển văn học (bộ mới), Nhà xuất bản Thế giới, 2004, tr. 1994.
↑  Việt điện u linh, tr. 104-105.
↑  Đông Thiên vương là Trì quốc thiên (持國天, sa. dhṛtarāṣṭra) có thân trắng, tay cầm đàn, tiếng đàn sẽ làm tâm thức con người trở nên thanh tịnh.
↑  Chưa tra được. Không biết Phan Kế Bính có phải muốn nói đến Chử Đồng Tử hay không.
↑  Việt Nam phong tục, tr. 75-75.
↑  Tạp chí Tri Tân số 137 ra ngày 6 tháng 4 năm 1944. Dẫn lại theo Sơn Nam, Đình miếu & lễ hội dân gian, tr. 18.
↑  Nguyen, Dieu Thi. "A mythographical journey to modernity: The textual and symbolic transformations of the Hùng Kings founding myths." Journal of Vietnamese Studies, Vol. 7, No. 2 (Summer 2012): 87-130, trang 326
↑  Lược theo Văn hóa & tín ngưỡng Nam Bộ trong sách Hành hương đất phương Nam, tr. 27.
Sưu tập các sắc phong thần Thành hoàng thời Tây Sơn, hiện trưng bày trong Bảo tàng Tây Sơn (Bình Định)
Bên trong đình Mỹ Phước.
Bàn thờ thần Thành hoàng (Nguyễn Hữu Cảnh) ở đình Mỹ Phước, Long Xuyên.
Sherlock Holmes: Trò chơi của bóng đêm

| Sherlock Holmes: Trò chơi của bóng đêm  |
| --- | --- |
Áp phích chiếu rạp của phim tại Việt Nam
Đạo diễn: Guy Ritchie
Tác giả: Michele Mulroney Kieran Mulroney
Dựa trên: Characters của Sir Arthur Conan Doyle
Sản xuất: Joel Silver Lionel Wigram Susan Downey Dan Lin
Diễn viên: Robert Downey Jr. Jude Law Noomi Rapace Jared Harris Stephen Fry Rachel McAdams
Quay phim: Philippe Rousselot
Dựng phim: James Herbert
Âm nhạc: Hans Zimmer
Hãng sản xuất: Silver Pictures Wigram Productions Village Roadshow Pictures 
Phát hành: Warner Bros. Pictures
Công chiếu:  16 tháng 12 năm 2011 (2011-12-16) (Mỹ)  3 tháng 2 năm 2012 (2012-02-03) (Việt Nam)  
Thời lượng: 129 phút
Quốc gia: Vương quốc Anh Mỹ
Ngôn ngữ: Tiếng Anh
Kinh phí: 125 triệu USD
Doanh thu: 545,4 triệu USD
Sherlock Holmes: Trò chơi của bóng đêm (tên gốc tiếng Anh: Sherlock Holmes: A Game of Shadows) là một phim hành động trinh thám Mỹ-Anh phát hành năm 2011 của đạo diễn Guy Ritchie, với sự sản xuất của Joel Silver, Lionel Wigram, Susan Downey và Dan Lin. Nó là một phần tiếp theo của bộ phim Sherlock Holmes năm 2009, dựa trên các nhân vật chính được tạo ra bởi Nhà văn viết truyện trinh thám Sir Arthur Conan Doyle. Kịch bản được viết bởi Kieran Mulroney và Michele Mulroney. Robert Downey, Jr. và Jude Law đóng lại vai diễn của họ (Thám tử Sherlock Holmes và Bác sĩ John Watson), với sự tham gia diễn xuất Noomi Rapace vai Simza và Jared Harris vai giáo sư Moriarty. Trong phần phim này, Holmes và Watson hợp tác để triệt hạ đối thủ xảo quyệt nhất của họ: Giáo sư James Moriarty. Mặc dù chịu ảnh hưởng truyện ngắn "Vụ án cuối cùng" của Conan Doyle, phim được cải biên để tăng tính hấp dẫn cho khán giả mà không tuân thủ theo cốt truyện.
Sherlock Holmes: Trò chơi của bóng đêm mặc dù nhận được đánh giá khác nhau từ các nhà phê bình, về mặt thương mại là thành công với tổng doanh thu trên toàn thế giới hơn 545 triệu USD.
Diễn viên

Robert Downey Jr. vai Sherlock Holmes
Jude Law vai Bác sĩ John Watson
Jared Harris vai Professor James Moriarty
Noomi Rapace vai Madame Simza Heron
Stephen Fry vai Mycroft Holmes
Kelly Reilly vai Mary Morstan
Rachel McAdams vai Irene Adler
Eddie Marsan vai Thanh tra Lestrade
Paul Anderson vai Sebastian Moran
Geraldine James vai Bà Hudson
Thierry Neuvic vai Claude Ravache
Fatima Adoum vai một Manouche
Wolf Kahler vai Bác sĩ Hoffmanstahl
Affif Ben Badra vai Tamas Morato