Thần điêu hiệp lữ
Cốt truyện > Thời niên thiếu của Dương Quá

Lý Mạc Sầu (trong bản đầu tiên có tên là Lý Mạc Thu) tìm cách giết hại gia đình Lục Lập Đỉnh. Nguyên nhân bởi những mối hận tình trong quá khứ của người anh trai ông và chị dâu là Lục Triển Nguyên và Hà Nguyên Quân. Sau đó hai vợ chồng Võ Tam Thông lại đứng ra bảo vệ con gái (Lục Vô Song) và cháu gái (Trình Anh) của Lục Lập Đỉnh, vì Lý Mạc Sầu định giết luôn 2 cô bé, cuộc ẩu đả khiến Lục Vô Song bị thương ở chân. Lúc đó cô bé Quách Phù và Kha Trấn Ác (sư phụ của Quách Tĩnh) trên đường đi tìm tung tích Hoàng Dược Sư khi đi ngang qua Giang Nam cũng ra tay giúp sức đánh Lý Mạc Sầu.
Quách Phù sai đôi chim điêu tấn công Lý Mạc Sầu. Lúc đó thì cậu bé Dương Quá xuất hiện cố gắng giải nguy cho 2 cô bé Trình Anh và Lục Vô Song. Lý Mạc Sầu định phóng ngân châm hạ độc Dương Quá nhưng Hoàng Dược Sư xuất hiện kịp thời nên không thể ra tay hạ Dương Quá, chỉ kịp bắt Lục Vô Song bỏ đi, Hoàng Dược Sư cứu được Trình Anh. Trong lúc đuổi theo Lý Mạc Sầu, Dương Quá do nghịch châm nên đã bị trúng độc. Sau đó Hoàng Dược Sư dắt theo Trình Anh trốn đi trước khi vợ chồng Quách Tĩnh, Hoàng Dung đến làm phiền mình.
Âu Dương Phong xuất hiện, luôn trong tư thế trồng cây chuối vì bị tẩu hỏa nhập ma. Sau khi ép Dương Quá nhận làm cha nuôi, ông cứu chữa, truyền Cáp Mô Công cho cậu bé rồi trốn đi. Sau này, Dương Quá đã gặp lại Âu Dương Phong ở đỉnh Hoa Sơn khi Quách Tĩnh và Hoàng Dung xuất hiện. Hai vợ chồng gặp lại con gái Quách Phù và Kha Trấn Ác rồi họ giúp chữa chạy cho Dương Quá. Dương Quá một mặt theo gia đình Quách Tĩnh - Hoàng Dung, một mặt vẫn bí mật gặp gỡ và giúp đỡ Âu Dương Phong và được ông ta truyền thụ "Cáp mô công" (Một số bản dịch là "Hàm mô công").
Quách Tĩnh - Hoàng Dung đưa Dương Quá và hai người con trai của Võ Tam Thông (tên Võ Tu Văn và Võ Đôn Nho) ra đảo Đào Hoa định cư. Càng lớn, Dương Quá càng giống cha mình (Dương Khang) khiến Hoàng Dung lo sợ lẫn nghi ngờ Dương Quá. Hoàng Dung không truyền thụ võ công cho cậu bé mà chỉ dạy cậu ta sách Luận ngữ và các đạo đức, lễ nghĩa làm người. Trong một lần đánh nhau với anh em họ Võ, Dương Quá sử dụng "Cáp mô công" đả thương 2 anh em, bị Hoàng Dung phát giác. Do sự không hài lòng từ đại sư phụ Kha Trấn Ác, Quách Tĩnh phải đưa Dương Quá rời khỏi đảo. Dương Quá được dẫn lên núi Chung Nam xin gia nhập phái Toàn Chân, mời Triệu Chí Kính làm sư phụ.
Tuy nhiên Dương Quá rất ghét tính nhỏ nhen của Triệu, và Triệu chỉ truyền khẩu quyết chứ không dạy võ công cho Dương Quá. Vì vậy, trong cuộc tỉ thí cuối năm Dương Quá không biết cách thi triển võ công của phái Toàn Chân, và bất đắc dĩ dùng Hàm Mô Công làm bị thương một vài đệ tử lớn hơn. Dương Quá bỏ chạy sang Cổ Mộ và được Tiểu Long Nữ cứu giúp. Lúc này, Tiểu Long Nữ mười tám tuổi, lớn hơn Dương Quá vài tuổi, nên Dương Quá gọi Tiểu Long Nữ là cô cô. Dương Quá được dạy cho các võ công của phái Cổ Mộ, một phái được sáng lập bởi tổ sư bà bà Lâm Triều Anh, người tình xưa của Vương Trùng Dương, với các võ công chuyên khắc chế chiêu thức của phái Toàn Chân.
Một lần khi luyện "Ngọc nữ tâm kinh", vì có hai đạo sĩ là Triệu Chí Kính và Doãn Chí Bình (trong bản hiệu đính năm 2004, được đổi tên thành Chân Chí Bình ) bắt gặp, Tiểu Long Nữ kinh động bị nội thương nghiêm trọng, nguy hại đến tính mạng. Tiểu Long Nữ dọa giết Dương Quá rồi tự sát làm Dương Quá hoảng sợ chạy ra khỏi Cổ Mộ. Bên ngoài, chàng gặp Hồng Lăng Ba, đệ tử thân tín của Lý Mạc Sầu đang đi tìm cổ mộ với sự bí mật theo dõi của sư phụ. Dương Quá đưa Hồng Lăng Ba vào trong Cổ Mộ gặp Tiểu Long Nữ, Lý Mạc Sầu cũng bí mật vào sau.
Bên trong mộ, hai bên giao đấu kịch liệt, và Dương Quá lấp cửa chính của ngôi mộ để cả bốn người cùng bị chôn sống. Sau đó tình cờ Dương Quá phát hiện ra lối ra bí mật khỏi Cổ Mộ dưới một con suối ngầm đằng sau khe núi, nên đã cùng với Tiểu Long Nữ lặn theo dòng suối thoát ra ngoài. Lý Mạc Sầu cùng Hồng Lăng Ba bám theo nhưng vì không biết bơi nên kiệt sức và ngất ở hang. Chàng cũng tình cờ phát hiện ra "Cửu âm chân kinh" viết trên trần hang đá và cùng Tiểu Long Nữ luyện bộ kinh này. Nhờ đó công lực của cả hai tiến bộ vượt trội, đỡ được nhiều đòn hiểm trong lúc đánh nhau với các cao thủ.
Một lần Âu Dương Phong xuất hiện thăm Dương Quá, Tiểu Long Nữ bị điểm huyệt không cử động được. Lợi dụng lúc này, Doãn Chí Bình đã bịt mắt cưỡng bức Tiểu Long Nữ rồi trốn đi, nhưng nàng lại cứ nghĩ đó là Dương Quá nên tự nguyện hiến dâng cơ thể, và say sưa nằm ngủ sau khi Chí Bình đã thỏa mãn, bỏ đi. Dương Quá tạm biệt cha nuôi quay lại chỗ Tiểu Long Nữ. Nàng muốn làm vợ của Dương Quá, nhưng chàng ngẩn ngơ không hiểu đầu đuôi ra sao. Quá chán chường và thất vọng, Tiểu Long Nữ bỏ đi. Dương Quá yêu Tiểu Long Nữ từ đây.