stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Danh sách giải thưởng và đề cử của Seventeen
Chương trình âm nhạc > Show! Music Core

| Năm | Ngày | Bài hát | Điểm |
| --- | --- | --- | --- |
| 2019 | 2 tháng 2 | "Home" | 6874 |
| 2020 | 4 tháng 7 | "Left & Right" | 8540 |
| 2023 | 6 tháng 5 | "Super" | 7805 |
| 2023 | 4 tháng 11 | "God of Music" | 9060 |
| 2024 | 11 tháng 5 | "MAESTRO" | 9278 |
| 2024 | 26 tháng 10 | "LOVE, MONEY, FAME | 9153 |
Chương trình âm nhạc > Inkigayo

| Năm | Ngày | Bài hát | Điểm |
| --- | --- | --- | --- |
| 2019 | 3 tháng 2 | "Home" | 6696 |
| 2020 | 1 tháng 11 | "HOME;RUN" | 6889 |
| 2022 | 31 tháng 7 | "_WORLD" | 7092 |
| 2023 | 7 tháng 5 | "Super" | 7884 |
| 2023 | 5 tháng 11 | "God of Music" | 8290 |
Chú thích

↑  Ilin Mathew (ngày 9 tháng 12 năm 2019). “Seoul Music Awards 2020 nomination list, live streaming details and more”. International Business Times, Singapore Edition. Truy cập ngày 31 tháng 1 năm 2020.
↑  “第29届SMA-QQ音乐最受欢迎K-POP ARTIST奖”. QQ Music (bằng tiếng Trung). Lưu trữ bản gốc ngày 31 tháng 1 năm 2020. Truy cập ngày 31 tháng 1 năm 2020.
↑  “"BTS·워너원·트와이스·볼빨간"…'2018 MGA' 후보 공개, 투표 시작”. Naver (bằng tiếng Hàn). ngày 1 tháng 10 năm 2018.
↑  “Melon Music Awards 2019” (bằng tiếng Hàn). Melon. Bản gốc lưu trữ ngày 30 tháng 10 năm 2019. Truy cập ngày 30 tháng 10 năm 2019.
↑  “'MMA 2019' 방탄소년단, 4개 대상 포함 8관왕…공연 열기 꽉 채운 ★들 [종합]”. hankyung.com (bằng tiếng Hàn). ngày 1 tháng 12 năm 2019. Truy cập ngày 4 tháng 12 năm 2019.
↑  “EXO, BTS and more nominated for a Bonsang at the Soribada Music Awards”. SBS PopAsia. ngày 21 tháng 6 năm 2018. Truy cập ngày 23 tháng 8 năm 2019.
↑  GFRIEND IS YOUR WINNER FOR THIS YEAR’S MTV EMA BEST KOREA ACT! Lưu trữ 2019-07-19 tại Wayback Machine MTV Asia. ngày 13 tháng 11 năm 2017
Thylacopteris diaphana

| Thylacopteris diaphana> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Pteridophyta
Lớp (class): Polypodiopsida
Bộ (ordo): Polypodiales
Họ (familia): Polypodiaceae
Chi (genus): Thylacopteris
Loài (species): T. diaphana
Danh pháp hai phần
Thylacopteris diaphana (Brause) Copel. 
Thylacopteris diaphana là một loài dương xỉ trong họ Polypodiaceae. Loài này được Copel. mô tả khoa học đầu tiên năm 1947.
Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Thylacopteris diaphana”. Truy cập ngày 28 tháng 5 năm 2014.
Pellaea rafaelensis

| Pellaea rafaelensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Pteridophyta
Lớp (class): Polypodiopsida
Bộ (ordo): Polypodiales
Họ (familia): Pteridaceae
Chi (genus): Pellaea
Loài (species): P. rafaelensis
Danh pháp hai phần
Pellaea rafaelensis Moxley, 1915 
Pellaea rafaelensis là một loài dương xỉ trong họ Pteridaceae. Loài này được Moxley mô tả khoa học đầu tiên năm 1915.
Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Pellaea rafaelensis”. Truy cập ngày 28 tháng 5 năm 2014.
Anna Katarzyna Konstancja của Ba Lan

| Anna Katarzyna Konstancja Wazówna của Ba Lan |
| --- | --- |
Hành cung Bá tước thế tử phi xứ Neuburg 
Họa phẩm bởi Johannes Spilberg, năm 1648.
Thông tin chung
Sinh: (1619-08-07)7 tháng 8 năm 1619 Warszawa
Mất: 8 tháng 10 năm 1651(1651-10-08) (32 tuổi) Köln
An táng: Nhà thờ Tu sĩ Dòng Tên, Düsseldorf
Phối ngẫu: Philipp Wilhelm I xứ Pfalz (cưới 1642)
Vương tộc: Nhà Waza
Thân phụ: Zygmunt III của Ba Lan 
Thân mẫu: Constanze của Áo
Anna Katarzyna Konstancja của Ba Lan, Anna Katarzyna Konstancja Wazówna, Anna Katrina Kónttannttiia của Thụy Điển hay Anna Katarina Konstantia Vasa (tiếng Ba Lan: Anna Katarzyna Konstancja Wazówna; tiếng Thụy Điển: Anna Katarina Konstantia av Sverige; 7 tháng 8 năm 1619 tại Warszawa - 8 tháng 10 năm 1651 tại Köln) là Vương nữ Ba Lan và Thụy Điển, con gái của Sigismund III Vasa của Ba Lan và Thụy Điển và Constanze của Áo.
Tiểu sử

Sau cái chết liên tiếp của mẹ (1631) và cha (1632), để đảm bảo điều kiện sống của Anna Katarzyna Konstancja vẫn phù hợp với địa vị của Vương nữ, vào năm 1632, quốc hội đã ban tặng cho Anna Katarzyna các quận Brodnickie, Gołubskie và Tucholskie vốn trước đây thuộc về mẹ Anna. Tuy nhiên, Vương nữ chỉ sở hữu chúng cho đến khi trưởng thành vào năm 1638.
Kể từ năm 1637, một cuộc hôn nhân đã được đề xuất giữa Anna Katarzyna Konstancja và Ferdinand Karl của Áo, người thừa kế xứ Tyrol và cháu trai của Ferdinand II của Thánh chế La Mã. Bất chấp sự dàn xếp vào năm 1639 và 1642, cuộc hôn nhân không thành sự vì Ferdinand Karl đã lớn tuổi và vì bất đồng về số tiền của hồi môn.
Friedrich Wilhelm, Tuyển hầu tước xứ Brandenburg và Gaston của Pháp, Công tước xứ Orléans (em trai củaLouis XIII của Pháp), cũng là đối tượng kết hôn phù hợp cho Vương nữ. Tuy nhiên, Anna Katarzyna Konstancja cuối cùng kết hôn với Philipp Wilhelm, người thừa kế của Hành cung Bá quốc Neuburg và sau này là Tuyển hầu tước Pfalz, tại Warsaw vào ngày 8 tháng 6 năm 1642. Vương nữ mang theo của hồi môn đáng kể là trang sức và tiền mặt, tổng cộng là 2 triệu đồng thalers. Ngày 18 tháng 7 năm 1645, Anna Katarzyna hạ sinh đứa con duy nhất là một cậu con trai nhưng đứa trẻ qua đời cùng ngày hôm đó.
Anna Katarzyna Konstancja qua đời  ở Cologne và được chôn cất tại nhà thờ Dòng Tên ở Düsseldorf.
Thư viện ảnh

Trang sức Kim cương hình đại bàng 2 đầu từ Vương tộc Áo, có lẽ là một phần thuộc của hồi môn của Anna Katarzyna Konstancja của Ba Lan và Thụy Điển
Chân dung của Anna Katarzyna Konstancja  Wazówna với một chú chó, năm 1638
Tấm thảm chứa hình ảnh Vương huy của Anna Katarzyna Konstancja, năm 1642
Pescatoria dormaniana

| Pescatoria dormaniana> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Chi (genus): Pescatoria
Loài (species): P. dormaniana
Danh pháp hai phần
Pescatoria dormaniana Rchb.f. 
Pescatoria dormaniana là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Rchb.f. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1881.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Pescatoria dormaniana”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Làng cau Cao Nhân

Làng cau Cao Nhân là một làng nghề trồng cau  truyền thống lâu đời của thành phố Thủy Nguyên, thành phố Hải Phòng; là vựa cau nổi tiếng của vùng đồng bằng Bắc Bộ; quê hương của giống cau Liên Phòng, là nơi đầu tiên và duy nhất tại Việt Nam xuất khẩu cau tính đến nay và là làng kinh doanh buôn bán cau hàng đầu Việt Nam. Là địa phương duy nhất được công nhận làng nghề truyền thống sản xuất và chế biến cau, làng cau Cao Nhân vẫn giữ được những nét đặc trưng của một làng quê Việt thuần nông và hiện đã trở thành một trong những địa điểm du lịch sinh thái thuộc ngoại thành Hải Phòng.
Nghề trồng cau

Ở Cao Nhân, cau là cây trồng chính. Tại đây cau mọc thành rừng, phủ kín khắp làng, được ví như "xứ dừa Bến Tre". Xã có đến trên 300 ha trồng cau, chiếm trên 50% diện tích đất nông nghiệp toàn xã, 100% hộ gia đình trồng cau với quy mô từ vài chục đến hàng nghìn cây. Nghề trồng cau nơi đây đã có từ rất lâu đời; những kỹ thuật trồng cau được đúc kết và trao truyền qua các thế hệ từ đời này sang đời khác.
Đặc điểm

Cau trồng ở Cao Nhân là giống cau liên phòng, còn gọi là cau truyền bẹ (một số tài liệu gọi là cau tứ quý), một giống cau ra quả quanh năm (giống khác ra quả theo mùa) và có tuổi thọ cao (đến 70 năm vẫn cho quả). Cây cau Cao Nhân mỗi năm ra 12 tàu lá, trổ khoảng 5 buồng quả, nhưng cây chỉ ôm được 3 đến 4 buồng quả. Mặc dù quả không to nhưng sai và đều (200-300 quả/buồng), ức buồng ngắn, cành dẻo, tua (tóc) quả to, cứng và có độ dài đều. Khi ăn cau giòn mềm, ngọt (do sơ mềm), đậm nước, hạt cau rất nhỏ; quết trầu có màu đỏ tươi.
Quy trình trồng cau tại Cao Nhân > Chọn cau làm giống

Tại Cao Nhân cau làm giống phải được chọn từ những cây tầm 25 năm tuổi, tàu lá xanh, dẻo và luột, đạt 9 đến 11 tàu trên thân. Sau khi chọn được cây, người trồng cau chọn buồng trên cùng của cây mà thời điểm thu hoạch rơi vào tháng 4, tháng 5 khi buồng đã chín, quả đỏ, vàng. Cuối cùng, chọn những quả tròn, đều, có kích thước từ trung bình trở lên để ươm.
Quy trình trồng cau tại Cao Nhân > Ươm cau

Để ươm cau, người trồng cau tại Cao Nhân chọn một đám đất cao ráo, dễ thoát nước. Tiếp theo rải một lớp đất khô nỏ xuống bên dưới. Sau đó dùng đất màu đã để ải đập nhỏ, trộn với trấu, rải đều lên trên tạo thành một luống cao 25–30 cm. Cuối cùng, vùi cau giống xuống luống ươm, đầu hướng lên, vừa hé khỏi mặt luống đảm bảo khoảng cách giữa các quả giống 25–30 cm.
Trong quá trình ươm luôn đảm bảo độ ẩm cho luống.
Quy trình trồng cau tại Cao Nhân > Trồng và chăm sóc

Sau khoảng một năm, vào thời điểm cuối thu khi cây nảy 2-3 lá mầm, bứng cau ra vườn trồng để khi sang xuân, gặp mưa dầm, cau bén rễ. Mỗi cây trồng một hố, rộng 70 cm, sâu 70 cm, khoảng cách các hố 1,7-2m. Mật độ trồng 60-70 cây/sào đảm bảo cây nào hưởng đủ nắng, gió.
Cau ưa phân chuồng ủ mục, phân tươi ngâm kỹ pha loãng, nước tiểu tưới trước kỳ nở hoa và trong thời gian nuôi quả. Sau mỗi vụ thu hoạch bổ sung thêm đất phù sa đã qua phơi ải cho vườn cau.
Chế biến, kinh doanh và xuất khẩu cau

Cau Cao Nhân xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc từ những năm 1988, ngay những năm đầu tiên khi Việt Nam đổi mới. Thị trường Trung Quốc có nhu cầu lớn về một số sản phẩm của cau như kẹo cau, cau khô. Từ đó đến nay nhiều cơ sở thu mua, sơ chế và chế biến cau xuất khẩu ở Cao Nhân được hình thành, biến nơi đây thành trung tâm thu mua và chế biến cau của cả nước. Năm 2007, Cao Nhân chính thức có thêm làng nghề chế biến cau. Cho đến giữa thập niên thứ hai của thế kỷ 21, Cao Nhân đã có trên 300 hộ tham gia thu mua, chế biến cau, có hàng chục cơ sở sấy và chế biến cau. Bên cạnh đó, người Cao Nhân đi khắp nơi lập xưởng chế biến cau xuất khẩu.
Địa điểm du lịch

Cao Nhân ngày nay vẫn giữ được dáng nét làng quê Việt thuần nông với đình làng, những ngôi nhà ngói, nhà cổ, giàn trầu không, đụn rơm, cây đa, giếng nước, phiên chợ quê, 
trở thành một địa chỉ du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng gắn kết tìm hiểu sinh hoạt, lao động, văn hóa làng nghề trồng cau và tục ăn trầu đã có từ xa xưa.
Chú thích

↑  “Cổng thông tin điện tử thành phố Hải Phòng”. Bản gốc lưu trữ ngày 23 tháng 12 năm 2015. Truy cập 2 tháng 1 năm 2016.
↑  “Làng cau Cao Nhân”. Bản gốc lưu trữ ngày 17 tháng 11 năm 2015. Truy cập 2 tháng 1 năm 2016.
↑  “Bí mật ngôi nhà vườn đắt nhất nhì miền Bắc”. Truy cập 2 tháng 1 năm 2016.
1 2  Bản mẫu:Chúthích web
1 2  “Xơ xác làng cau”. Truy cập 2 tháng 1 năm 2016.
↑  “Làng cau Cao Nhân: Nhọc nhằn giữ nghề truyền thống”. Bản gốc lưu trữ ngày 4 tháng 3 năm 2016. Truy cập 2 tháng 1 năm 2016.
↑  “Hai Phong to utilise craft villages in tourism push”. http://vietnamnews.vn. Bản gốc lưu trữ ngày 16 tháng 2 năm 2016. Truy cập 10 tháng 1 năm 2016. Liên kết ngoài trong |website= (trợ giúp)
1 2 3 4 5 6  “Mùa cưới, về vùng cau Cao Nhân”. Truy cập 2 tháng 1 năm 2016.
1 2  “Bấp bênh làng cau”. Truy cập 3 tháng 1 năm 2016.
↑  “Cau Cao Nhân xuất ngoại”. Truy cập 3 tháng 1 năm 2016.
Phân thứ bộ Quạ

| Phân thứ bộ Quạ |
| --- | --- |

Quạ thông Á Âu (Garrulus glandarius)

Phân loại khoa học 
Vực:: Eukaryota
Giới:: Animalia
Ngành:: Chordata
Lớp:: Aves
Bộ:: Passeriformes
Phân bộ:: Passeri
Phân thứ bộ:: Corvides

Các nhánh
 Campephagidae  Cinclosomatidae  Corcoracidae  Corvoidea  Falcunculidae  Oreoicidae  Psophodidae  Pachycephalidae  Mohouidae  Neosittidae  Eulacestomatidae  Paramythiidae  Malaconotoidea  Vireonidae
Phân thứ bộ Quạ (danh pháp khoa học: Corvides) là một nhánh chim thuộc bộ Sẻ (Passeriformes). Corvides trước đây được coi là Corvoidea lõi, nhưng lịch sử tiến hóa, địa sinh học, hành vi và hình thái sinh thái của Corvides đã được nghiên cứu rộng rãi. Corvides dường như đại diện cho một nhánh bức xạ thích nghi, khi chúng xuất hiện ở tất cả các lục địa ngoại trừ Nam Cực.
Phân loại học

Corvides bao gồm các họ sau đây:
Cinclosomatidae
Mohouidae
Neosittidae
Liên họ Corvoidea
Corcoracidae
Corvidae
Dicruridae
Laniidae
Melampittidae
Monarchidae
Paradisaeidae
Platylophidae
Rhipiduridae
Liên họ Malaconotoidea
Aegithinidae
Artamidae
Machaerirhynchidae
Malaconotidae
Pityriaseidae
Platysteiridae
Rhagologidae
Vangidae (bao gồm cả Prionopidae)
Liên họ Orioloidea
Campephagidae
Eulacestomatidae
Falcunculidae
Ifritidae
Oreoicidae
Oriolidae
Pachycephalidae
Paramythiidae
Psophodidae
Vireonidae
Máu chó Bắc Bộ

| Knema tonkinensis> Tình trạng bảo tồn |
| --- | --- |
 Sắp nguy cấp  (IUCN 2.3)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Magnoliids
Bộ (ordo): Magnoliales
Họ (familia): Myristicaceae
Chi (genus): Knema
Loài (species): K. tonkinensis
Danh pháp hai phần
Knema tonkinensis (Warb.) de Wilde 
Máu chó Bắc Bộ hay máu chó lá hẹp, danh pháp hai phần là Knema tonkinensis là một loài thực vật thuộc họ Nhục đậu khấu (còn gọi là họ Máu chó - Myristicaceae). Loài cây này được tìm thấy ở Lào và Việt Nam.
Tại Việt Nam, cây máu chó Bắc Bộ phân bố ở Vườn quốc gia Pù Mát thuộc tỉnh Nghệ An
Chú thích

↑  “Cây máu chó Bắc Bộ ở Vườn Quốc gia Pù Mát”. Bản gốc lưu trữ ngày 16 tháng 8 năm 2012. Truy cập ngày 8 tháng 6 năm 2010.
WWE Intercontinental Championship

WWE Intercontinental Championship là một chức vô địch đấu vật chuyên nghiệp được tạo ra và quảng cáo bởi công ty Mỹ WWE, hiện đang được bảo vệ trên thương hiệu Raw của họ. WWE Intercontinental Championship là một trong ba chức vô địch hạng 2 của WWE, cùng với WWE United States Championship của SmackDown và NXT North American Championship của NXT. Nhà vô địch hiện tại là Bron Breakker , người đang trong lần thứ hai giữ đai. Anh đã giành được danh hiệu này bằng cách đánh bại Jey Uso vào ngày 21 tháng 10 năm 2024, tại Raw .
Chức vô địch được tạo ra bởi công ty lúc đó World Wrestling Federation (WWF) vào ngày 1 tháng 9 năm 1979, ⁹sau khi nhà vô địch đầu tiên Pat Petterson thống nhất (kaybafe) hai đai WWF North American Heavyweight Championship và WWF South American Heavyweight Championship. Nó là một trong ba đai vô địch lâu đời nhất vẫn đang hoạt động ở WWE, chỉ đứng sau WWE Championship (1963) và WWE United States Championship (1975), nhưng lại là danh hiệu thuê thứ hai, như là đai WWE sở hữu duy nhất đai U.S. kể từ 2001. Mặc dù thường tranh chấp trong midcard tại WWE cho thấy đai được bảo vệ trong các sự kiện chính gồm WrestleMania VI, SummerSlam (1992), In Your House 3 và 8, Backlash và Extreme Rules (2018). Nó là "bước đệm" cho chức vô địch thế giới WWE.
Vào tháng 11 năm 2001, WCW United States Championship được hợp nhất với đai Intercontinental. Năm 2002, sau lần chia tách thương hiệu đầu tiên, đai trở thành độc quyền của Raw và WWF được đổi tên thành WWE. Cuối năm đó, đai European và Harcode được hợp nhất thành đai Liên lục địa, mà chính nó hợp nhất với World Heavyweight. Năm sau, đai được tái khởi động tại Raw, sau đó là hoạt động trở lại của đai United States với tư cách là đối tác SmackDown. Năm 2019, NXT được quảng bá là thương hiệu chính thứ ba của WWE, thêm đai North American là danh hiệu thứ ba trong danh hiệu đứng thứ hai chính. Đai Liên lục địa được chuyển đổi giữa các năm và thường là do WWE draft và Superstar Shake-up 2019, đai chuyển sang SmackDown cho đến nay.
Các kỷ lục

Bài chi tiết: Danh sách các nhà vô địch Liên lục địa WWE
Nhà vô địch đầu tiên là Pat Patterson, với tư cách là nhà vô địch hạng nặng Bắc Mỹ của WWF vào tháng 9 năm 1979, cũng được tuyên bố là nhà vô địch hạng nặng Nam Mỹ sau khi giành được đai trong một giải đấu tại Rio de Janeiro. Patterson thống nhất hai chức vô địch, và tạo ra đai Liên lục địa. Từ đó, đã có 86 nhà vô địch khác nhau. Chris Jericho là nhà vô địch nhiều lần giữ đai với 9 lần. Pedro Morales giữ đai với tổng số ngayd kỉ lục là 619 ngày và The Honky Tonk Man có thời gian giữ đai không gián đoạn lâu nhất là 454 ngày, từ 2 tháng 6 năm 1987 đến 29 tháng 8 năm 1988. Dean Douglas giữ đai ngắn nhất với 13 phút 52 giây. Chyna là nữ đô vật đầu tiên trong lịch sử WWE giành được đai này. Nhà vô địch trẻ nhất là Jeff Hardy, người giành đai năm 23 tuổi, trong khi nhà vô địch già nhất là Ric Flair, giành đai tại Unforgiven (2005) ở tuổi 56. Đã có 10 lần bị bỏ trống đai trong lịch sử danh hiệu.
Nhà vô địch hiện tại là King Nakamura, đây là lần thứ hai anh giành đai. Anh thắng chức vô địch sau khi đánh bại Apollo Crews trong SmackDown ngày 13 tháng 8 năm 2021 ở Tulsa, Oklahoma.
Pat Petterson, nhà vô địch đai Intercontinental Heavyweight Champion và WWE Hall of Famer được nhìn thấy ở đây đang khoe phiên bản đại diện cho đai vô địch từ 2011-2019
Chris Jericho lập kỉ lục giữ đai này nhiều lần nhất với chín lần
Trục não bộ – tuyến yên – tuyến sinh dục

Phụ nữ khi bước vào tuổi tiền mãn kinh - mãn kinh hay nam giới vào giai đoạn mãn dục, họ gặp nhiều bất ổn do sự sụt giảm của progesteron, estrogen, testosterone, và đặc biệt là bộ hormone do hệ trục não bộ - tuyến yên - buồng trứng tiết ra. Đây là hệ trục thần kinh - nội tiết giúp điều hòa chu kỳ kinh nguyệt, phát triển cơ quan sinh dục và hoạt động sinh dục ở nữ giới, kiểm soát phần lớn sức khỏe - sắc đẹp - sinh lý nữ.
Chức năng

Hệ trục này là thuật ngữ y khoa đề cập đến những tác động của vùng dưới đồi - não bộ, tuyến yên, buồng trứng vốn là các tuyến nội tiết đơn lẻ thành một thực thể duy nhất. Bởi vì các tuyến này thường hoạt động phối hợp nhau, nên các nhà sinh lý học và nội tiết học thấy để thuận tiện và dễ mô tả nên xem chúng như là một hệ thống duy nhất.
Trục não bộ-tuyến yên-buồng trứng là một phần quan trọng trong việc phát triển và điều hòa nhiều hệ thống của cơ thể, chẳng hạn như các hệ thống sinh sản và miễn dịch. Những biến động về chất nội tiết (hormone) trong cơ thể sẽ gây ra những thay đổi về số lượng chất nội tiết được sản xuất bởi mỗi tuyến và dẫn đến nhiều tác động tại chỗ và toàn cơ thể.
Ở phụ nữ, trục này kiểm soát sự phát triển, sinh sản, và lão hóa. Gonadotropin-releasing hormone (GnRH) được tiết ra từ vùng dưới đồi. Phần trước của tuyến yên sản xuất ra hormone luteinizing (LH) và hormone kích thích nang trứng (FSH), và buồng trứng tạo ra progesteron, estrogen và testosterone.
Cách thức hoạt động > Hoạt động

Bắt đầu từ cuối chu kỳ kinh này đến đầu chu kỳ kinh kế tiếp, não bộ tiết ra GnRH theo một nhịp độ đều đặn, được vận chuyển qua mạch máu đến tuyến yên, kích thích tuyến yên tiết ra các hormone FSH và LH. FSH và LH gây tác động lên buồng trứng, kích thích các nang noãn của buồng trứng - cơ quan đảm nhận vai trò sinh sản chính - phát triển, đồng thời sản xuất bộ hormone nữ, bao gồm: progesterone, estrogen và testosterone, tác động lên tử cung, tuyến vú và các cơ quan sinh dục thứ phát khác.
Cách thức hoạt động > Cơ chế chỉ huy, điều tiết, sản xuất và phản hồi ngược

Không có GnRH, FSH và LH, các nang noãn của buồng trứng sẽ không phát triển và sản xuất bộ hormone nữ. Ngược lại, hormone buồng trứng cũng có những phản hồi lên trên não bộ - tuyến yên để các cơ quan này điều chỉnh sự sản xuất các hormone đáp ứng nhu cầu cơ thể. Đây chính là cơ chế tự điều chỉnh của hệ trục.
Cơ chế “ra mệnh lệnh - báo cáo phản hồi ngược” và “tự điều chỉnh” này giúp hệ trục hoạt động nhịp nhàng từ thần kinh xuống nhà máy sản xuất bộ hormone nữ đúng và đủ với nhu cầu của cơ thể. Các hormone này vừa hoạt động độc lập, đồng thời lại tương tác với nhau để hỗ trợ cho các hoạt động của tế bào.
Vai trò

Ở tuổi dậy thì, hệ trục giúp cho bé gái phát triển thành thiếu nữ với thay đổi vẻ bề ngoài, sắc đẹp. Đồng thời, bên trong cơ thể, bộ máy sinh sản được hoàn thiện để phụ nữ thực hiện chức năng làm mẹ.
Trong khi estrogen thúc đẩy sự phát triển và sức khỏe của các cơ quan sinh sản nữ như tử cung, vú …, progesterone có vai trò chính trong việc giúp phụ nữ mang thai, chuẩn bị nội mạc tử cung cho trứng đã thụ tinh và duy trì thai kỳ tốt trong giai đoạn đầu. Còn vai trò của testosterone là duy trì ham muốn tình dục …
Khi thời kỳ sinh sản chấm dứt, nếu được chăm sóc đúng cách, hệ trục sẽ tiếp tục giữ vai trò cân bằng bộ hormone nữ, giúp cơ thể người phụ nữ duy trì sức khoẻ và chất lượng cuộc sống. Người phụ nữ chỉ có thể duy trì khỏe đẹp khi bộ hormone nữ trong cơ thể mình được sản xuất một cách đầy đủ và hài hòa với nhau.
Khi nào hệ trục suy yếu

Giai đoạn suy thoái hệ trục não bộ - tuyến yên – buồng trứng đã bắt đầu diễn ra một cách âm thầm ở độ tuổi 25. Đến sau tuổi 40, buồng trứng bắt đầu đáp ứng kém với các hormone từ tuyến yên tiết ra, làm nồng độ progesterone, estrogen, testosterone giảm do đó các nang trứng không được trải qua quá trình phát triển bình thường dẫn đến giai đoạn tiền mãn kinh - mãn kinh. Những thay đổi trong việc giải phóng GnRH và sự giảm đáp ứng với GnRH của các tế bào thùy trước tuyến yên trong việc sản xuất FSH, LH cũng góp phần làm xuất hiện thời kỳ mãn kinh.
Hậu quả khi hệ trục rối loạn

Hệ trục bị suy yếu hay không hoạt động sẽ gây nên tình trạng rối loạn hormone, dẫn đến hậu quả nghiêm trọng đối với sức khỏe, sắc đẹp và sinh lý. Nhiều nguyên nhân dẫn đến sự suy yếu của hệ trục, có thể do bệnh lý hay do tuổi tác. Trên người bình thường, hệ trục suy yếu thường do tuổi tác. Ở nữ, các biểu hiện rối loạn bao gồm:
Rối loạn kinh nguyệt: Kinh nguyệt thất thường không theo chu kỳ vòng kinh, lượng máu trong kinh nguyệt nhiều hoặc ít hơn bình thường, kèm theo đau bụng nhiều trong kỳ kinh
Rối loạn tiết chất bã ngoài da biểu hiện: Mụn trứng cá, hay da nhờn, rụng tóc, khô da
Da nhăn, xuất hiện nhiều những đốm sạm nám ở mặt và tay, lưng bắt đầu còng xuống
Giảm khả năng sinh sản
Trầm cảm, rối loạn lo âu, căng thẳng
Bừng nóng, bốc hỏa, khó chịu
Giảm ham muốn tình dục
Giảm trí nhớ, kém tập trung, thay đổi tâm trạng nhanh chóng
Đổ mồ hôi đêm, rối loạn giấc ngủ
Ngực xệ kém săn chắc
Âm đạo bị khô, niêm mạc âm đạo bị teo
Tăng cân
Ngoài ra còn gặp một số vấn đề khác như: Loãng xương, tiểu không tự chủ, tiểu buốt, tiểu nhiều lần
Giải pháp cho sự suy yếu hệ trục

Sự suy yếu ở não bộ, tuyến yên hay ở buồng trứng có thể cải thiện bằng cách sử dụng hormone thay thế. Việc bổ sung từng nội tiết đơn lẻ đã được chứng minh tùy cơ địa từng người mà chỉ hiệu quả trên 10 – 15% phụ nữ sử dụng. Theo các chuyên gia của Hiệp hội Sản Phụ khoa Mỹ, bổ sung estrogen đơn lẻ không phải là phương pháp điều trị thường quy cho phụ nữ mãn kinh.
Trong một vài trường hợp nhất định, nó được chỉ định ở liều thấp nhất và trong thời gian ngắn nhất để cải thiện các triệu chứng mãn kinh, chứ không phải phòng ngừa các bệnh mãn tính. Việc bổ sung đơn lẻ như vậy làm gia tăng nguy cơ ung thư vú, bệnh tim và đột quỵ. Những phụ nữ sử dụng liệu pháp estrogen tăng 1,5 lần nguy cơ đột quỵ do thiếu máu cục bộ, và nguy cơ càng trầm trọng theo tuổi tác.
Và ở những người có đáp ứng, các hiệu quả ban đầu giảm sút dần theo thời gian. Hơn nữa, hormone thay thế có thể có nhiều tác dụng phụ nguy hiểm và cần được bác sĩ chỉ định, theo dõi điều trị.
Bên cạnh đó, khoa học hiện đại đã tìm được nhiều biện pháp làm chậm lại quy luật lão hóa để giữ được sức khỏe và sinh lý thời trẻ. Đó là áp dụng lối sống tích cực, dinh dưỡng khoa học, và sử dụng các biện pháp thay thế thuốc.
Lối sống năng động, tích cực vận động rèn luyện thể lực mỗi ngày trên 30 phút.
Có chế độ dinh dưỡng khoa học, tránh tăng cân như: hạn chế sử dụng đường, muối và mỡ, tăng cường năng lượng từ protein thực vật (hạt, đậu), tăng chất xơ.
Ngoài ra, các nhà khoa học đã tìm ra những thảo dược có tác dụng cung cấp dưỡng chất sinh học chuyên biệt giúp chăm sóc ngay từ hệ trục não bộ - tuyến yên - buồng trứng để thúc đẩy cơ thể sản sinh các hormone đúng và đủ với nhu cầu của mỗi người. Cơ chế nội sinh này giúp giải quyết các vấn đề của phụ nữ đặc biệt tuổi tiền mãn kinh và mãn kinh một cách hiệu quả, an toàn.