stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Triaenodes teneratus

| Triaenodes teneratus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Trichoptera
Họ (familia): Leptoceridae
Chi (genus): Triaenodes
Loài (species): T. teneratus
Danh pháp hai phần
Triaenodes teneratus Neboiss & Wells, 1998 
Triaenodes teneratus là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Australasia.
Tiago André Lopes Moreira

| Thông tin cá nhân |
| --- | --- | --- | --- |
Tên đầy đủ:  Tiago André Lopes Moreira
Ngày sinh:  27 tháng 4, 1988 (36 tuổi)
Nơi sinh:  Felgueiras, Bồ Đào Nha
Chiều cao:  1,79 m (5 ft 10+1⁄2 in)
Vị trí:  Hậu vệ
Thông tin đội
Đội hiện nay:  União da Madeira
Số áo:  20
Sự nghiệp cầu thủ trẻ
Năm:  Đội
1998–2007:  Porto
Sự nghiệp cầu thủ chuyên nghiệp*
| Năm |  Đội |  ST |  (BT) |
| 2007–2009 |  Infesta |   |   |
| 2009–2010 |  Esmoriz |   |   |
| 2010–2011 |  Ribeirão |   |   |
| 2011–2012 |  Lousada |  7 |  (0) |
| 2012–2014 |  AD Oliveirense |  31 |  (0) |
| 2014–2016 |  Sporting Covilhã |  85 |  (1) |
| 2016– |  União da Madeira |  31 |  (1) |
 *Số trận ra sân và số bàn thắng ở câu lạc bộ tại giải quốc gia, chính xác tính đến 26 tháng 3 năm 2017
Tiago André Lopes Moreira (sinh ngày 27 tháng 4 năm 1988) là một cầu thủ bóng đá người Bồ Đào Nha thi đấu cho União da Madeira, ở vị trí hậu vệ.
Sự nghiệp câu lạc bộ

Anh ra mắt chuyên nghiệp tại Giải bóng đá hạng nhất quốc gia Bồ Đào Nha cho Sporting Covilhã vào ngày 9 tháng 8 năm 2014 trong trận đấu trước Portimonense.
Nesiotoniscus corniculatus

| Nesiotoniscus corniculatus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Lớp (class): Malacostraca
Bộ (ordo): Isopoda
Họ (familia): Trichoniscidae
Chi (genus): Nesiotoniscus
Loài (species): N. corniculatus
Danh pháp hai phần
Nesiotoniscus corniculatus (Verhoeff, 1926B) 
Nesiotoniscus corniculatus là một loài chân đều trong họ Trichoniscidae. Loài này được Verhoeff miêu tả khoa học năm 1926.
Chú thích

↑  Schotte, M. (2010). Nesiotoniscus corniculatus (Verhoeff, 1926B). In: Schotte, M., Boyko, C.B, Bruce, N.L., Poore, G.C.B., Taiti, S., Wilson, G.D.F. (Eds) (2010). World Marine, Freshwater and Terrestrial Isopod Crustaceans database. Gebaseerd op informatie uit het Cơ sở dữ liệu sinh vật biển, te vinden op http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=261490
Neuilly-sur-Seine

| --- | --- |
 Neuilly-sur-Seine


Hành chính
Quốc gia:  Pháp
Vùng: Île-de-France
Tỉnh: Hauts-de-Seine
Quận: Nanterre
Tổng: chef-lieu của 2 tổng (Neuilly Nord, Neuilly Sud)
Liên xã: sans
Xã (thị) trưởng: Jean-Christophe Fromantin (2008-nay)
Thống kê
Độ cao: 27–39 m (89–128 ft)
INSEE/Mã bưu chính: 92051/ 92200
Website: http://www.ville-neuillysurseine.fr/

Neuilly-sur-Seine (tạm dịch: Nuy xứ Thanh) là một xã trong vùng đô thị Paris, thuộc tỉnh Hauts-de-Seine, vùng hành chính Île-de-France của nước Pháp, có dân số là 60.341 người (thời điểm 2008).
Là một ngoại ô của Paris, Neuilly tiếp giáp với thành phố và trực tiếp mở rộng nó. Khu vực này bao gồm chủ yếu là những người giàu có, khu dân cư chọn lọc, và nhiều trụ sở công ty được đặt ở đó. Nó là ngoại ô giàu có nhất và đắt đỏ nhất của Paris. Nó cũng thường được công nhận là một trong ngoại ô những an toàn nhất và thân thiện với trẻ em nhất trong các ngoại ô Paris.
Các thành phố kết nghĩa

Uccle, Bỉ
Maidenhead, Anh
Windsor, Berkshire, Anh
Hanau, Đức
Nhóm nguyên tố 10

| --- | --- |
Nhóm: 10
Chu kỳ: 
4: 28 Ni
5: 46 Pd
6: 78 Pt
7: 110 Ds
Nhóm nguyên tố 10 là nhóm gồm 4 nguyên tố niken (Ni), palladi (Pd), platin (Pt) và darmstadti (Ds) trong bảng tuần hoàn, nhóm này còn có tên gọi khác là nhóm niken.
Tokachi (phó tỉnh)

Phó tỉnh in HokkaidōBản mẫu:SHORTDESC:Phó tỉnh in Hokkaidō
| Tokachi 十勝総合振興局 |
| --- | --- |
Phó tỉnh

Tỉnh: Hokkaidō
Trung tâm hành chính: Obihiro
Diện tích
 • Tổng cộng: 10.831,24 km2 (4,181,97 mi2)
Dân số (1 tháng 10, 2020)
 • Tổng cộng: 166,112
 • Mật độ: 15/km2 (40/mi2)
Website: tokachi.pref.hokkaido.lg.jp
Tokachi (十勝総合振興局, Tokachi-sōgō-shinkō-kyoku?) là phó tỉnh của Hokkaidō, Nhật Bản. Tính đến ngày 1 tháng 10 năm 2020, dân số ước tính phó tỉnh là 166.112 người và mật độ dân số là 16 người/km2. Tổng diện tích phó tỉnh là 10.831,24 km2.
Hành chính

| Tên> Rōmaji | Tên> Kanji | Diện tích (km2) | Dân số | Huyện | Loại đô thị | Bản đồ |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  Ashoro | 足寄町 | 1.408,09 | 7.150 | Ashoro | Thị trấn |  |
|  Hiroo | 広尾町 | 596,14 | 7.182 | Hiroo | Thị trấn |  |
|  Honbetsu | 本別町 | 391,99 | 7.441 | Nakagawa | Thị trấn |  |
|  Ikeda | 池田町 | 371,91 | 6.933 | Nakagawa | Thị trấn |  |
|  Kamishihoro | 上士幌町 | 700,87 | 4.908 | Katō | Thị trấn |  |
|  Makubetsu | 幕別町 | 340,46 | 26.610 | Nakagawa | Thị trấn |  |
|  Memuro | 芽室町 | 513,91 | 18,806 | Kasai | Thị trấn |  |
|  Nakasatsunai | 中札内村 | 292,69 | 3.980 | Kasai | Làng |  |
|  Obihiro (trung tâm hành chính) | 帯広市 | 618,94 | 165.851 | Không có | Thành  phố |  |
|  Otofuke | 音更町 | 466,09 | 44.235 | Katō | Thị trấn |  |
|  Rikubetsu | 陸別町 | 608,81 | 2.528 | Ashoro | Thị trấn |  |
|  Sarabetsu | 更別村 | 176,45 | 3.275 | Kasai | Làng |  |
|  Shihoro | 士幌町 | 259,13 | 6.234 | Katō | Thị trấn |  |
|  Shikaoi | 鹿追町 | 399,69 | 5.570 | Katō | Thị trấn |  |
|  Shimizu | 清水町 | 402,18 | 9.784 | Kamikawa | Thị trấn |  |
|  Shintoku | 新得町 | 1.063,79 | 6.285 | Kamikawa | Thị trấn |  |
|  Taiki | 大樹町 | 816,38 | 5.742 | Hiroo | Thị trấn |  |
|  Toyokoro | 豊頃町 | 536,52 | 3.262 | Nakagawa | Thị trấn |  |
|  Urahoro | 浦幌町 | 729,64 | 5.023 | Tokachi | Thị trấn |  |
Niassodon

Niassodon là một chi tuyệt chủng của therapsid  kingoriid dicynodont biết đến từ cuối kỷ Permi ở tỉnh Niassa, phía bắc Mozambique. Nó chứa một loài duy nhất, Niassodon mfumukasi.
Khám phá

Niassodon lần đầu tiên được Rui Castanhinha, Ricardo Araújo, Luís C. Júnior, Kenneth D. Angielchot, Gabriel G. Martins, Rui MS Martins, Claudine Chaouiya, Felix Beckmann và Fabian Wilde mô tả và đặt tên vào năm 2013 và loại này là Niassodon mfumukasi. Tên chi dùng chung kết hợp từ Niassa, có nghĩa là " hồ " trong Muffao và tên của tỉnh phía tây bắc ở Mozambique nơi Niassodon được tìm thấy, với từ odontos, có nghĩa là "chiếc răng" trong tiếng Hy Lạp cổ đại. Tên cụ thể, Mfumukasi có nghĩa là "nữ hoàng" trong tiếng Nyanja, để vinh danh các thành viên của xã hội mẫu hệ Nyanja địa phương và tất cả phụ nữ Mozambique.
Hình mô phỏng 3D của hộp sọ Niassodon mfumukasi được tái tạo
Perruel

| --- | --- |
 Perruel
Perruel
Vị trí trong vùng Upper Normandy Perruel 
Hành chính
Quốc gia:  Pháp
Vùng: Normandie
Tỉnh: Eure
Quận: Andelys
Tổng: Fleury-sur-Andelle
Xã (thị) trưởng: Claude Philippe (2008–2014)
Thống kê
Độ cao: 46–143 m (151–469 ft) (bình quân 54 m (177 ft)[chuyển đổi: tùy chọn không hợp lệ])
Diện tích đất1: 5,37 km2 (2,07 dặm vuông Anh)
Nhân khẩu2: 444  (2006)
 - Mật độ: 83/km2 (210/sq mi)
INSEE/Mã bưu chính: 27454/ 27910
1 Dữ liệu địa chính Pháp loại trừ các hồ và ao lớn hơn 1 km² (0.386 dặm vuông hoặc 247 acre) cũng như các cửa sông.
2 Dân số không tính hai lần: cư dân của nhiều xã (ví dụ, các sinh viên và quân nhân) chỉ tính một lần.
Perruel  là một xã thuộc tỉnh Eure trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.
Nesiotites

| †Nesiotites> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Mammalia
Bộ (ordo): Soricomorpha
Họ (familia): Soricidae
Chi (genus): †Nesiotites Bate, 1945
Loài điển hình
†Nesiotites hidalgo Bate, 1945 
Các loài
 †N. hidalgo  †N. corsicanus  †N. similis 
Nesiotites là một chi động vật có vú trong họ Soricidae, bộ Soricomorpha. Chi này được Bate miêu tả năm 1945. Loài điển hình của chi này là Nesiotites hidalgo Bate, 1945.
Các loài

Chi này gồm các loài:
Chú thích

1 2  Wilson, D. E.; Reeder, D. M. biên tập (2005). “Nesiotites”. Mammal Species of the World . Baltimore: Nhà in Đại học Johns Hopkins, 2 tập (2.142 trang). ISBN 978-0-8018-8221-0. OCLC 62265494.
Trận Gaugamela

Trận Gaugamela (tiếng Hy Lạp: Γαυγάμηλα) còn gọi là trận Arbela, diễn ra vào ngày 1 tháng 10 năm 331 trước Công nguyên, giữa liên quân Hy Lạp do vua xứ Macedonia Alexandros III chỉ huy với quân đội Ba Tư do hoàng đế Darius III chỉ huy. Đây là trận đánh lớn nhất trong cuộc chiến chinh phục đế quốc Ba Tư của Alexandros và cũng là một trận đánh tiêu biểu cho tài nghệ quân sự của ông và đạo quân thiện chiến của mình. Đồng thời, trận chiến cũng là cuộc đọ sức nảy lửa cuối cùng quyết định sự sụp đổ của đế quốc Ba Tư dưới triều Achaemenes.
Darius III đã dự định tận dụng ưu thế quân số của kỵ binh Ba Tư để bọc sườn quân Hy Lạp từ hai phía. Để đối chọi với tình huống này, Alexandros cho quân di chuyển theo đội hình nghiêng, nghĩa là tập trung hết sức mạnh tấn công vào cánh phải. Quân Ba Tư đã tấn công cánh phải Hy Lạp nhưng bị đẩy lùi. Thừa thắng, Alexandros đã xua đội cận vệ tinh nhuệ xông lên đánh thủng chiến tuyến của Ba Tư. Sau đó, ông lao về trung quân Ba Tư và tấn công dữ dội vào vua Ba Tư, buộc Darius phải bỏ chạy giống như ở trận Issus trước đó.
Trong khi ấy quân Ba Tư không phải là không có thắng lợi. Họ đánh bại cánh trái của Hy Lạp và tấn công doanh trại của đối phương. Quân kỵ binh Ba Tư ở trung quân đã lợi dụng lỗ hổng giữa trận tuyến Hy Lạp và tấn công, nhưng bị tuyến quân thứ hai của Hy Lạp đánh lui. Tuy nhiên, quân Ba Tư đã không thể kháng cự sau khi nhà vua rút chạy. Quân Ba Tư không chỉ bị thương vong lớn trong trận đánh, mà còn hao tổn rất nhiều do sự truy kích của người Hy Lạp sau đó.
Bối cảnh trước trận chiến

Mùa xuân năm 331 TCN, Alexandros Đại đế rời Ai Cập kéo quân lên phía bắc, bắt đầu thực hiện phần chủ yếu nhất trong kế hoạch của cuộc viễn chinh là đập tan đạo quân chủ lực của Darius III để hoàn toàn đánh bại đế quốc Ba Tư. Vào ngày 1 tháng 10 năm 331 TCN, lịch sử đã ghi nhận một trong những trận đánh lớn nhất trong các cuộc chiến tranh giữa Hy Lạp và Ba Tư: đó là trận Gaugamela (còn gọi là trận Arbela).
Sau lần đại bại ở Issus, Darius vẫn rắp tâm phục thù và nuôi hy vọng sẽ có ngày quật ngã được đối phương, nên mọi khả năng có thể đều được Darius dốc hết để chuẩn bị cho trận quyết chiến. Hơn một năm sau thất bại tại Issus, nơi ông ta thua gần như trắng tay và mất cả nguồn nhân lực, vật lực ở phía tây của đế quốc, Darius đã tập trung công sức để xây dựng một đạo quân đông đảo và hùng mạnh tại Babylon. Ở miền đông, trong các thành phố lớn, vàng bạc của Darius còn chất đống trong kho. Về nhân lực thì ngoài người Ba Tư và người Media là thành phần nòng cốt của quân đội Ba Tư, ông còn có cả một lực lượng đông đảo những người thuộc nhiều sắc tộc khác nhau ở miền Trung Á, phần lớn đều thiện chiến. Ngoài ra người Ấn Độ còn gửi voi chiến sang giúp. Darius đã chú trọng huấn luyện binh sĩ và cải tiến lại tổ chức trang bị. Đặc biệt lần này ông đặt rất nhiều hy vọng vào 200 chiếc chiến xa do ngựa kéo, bánh xe có móc thêm những lưỡi liềm và mũi xe chĩa ra những ngọn giáo dài tua tủa như hàng lông nhím.
Darius III đã chọn một vùng đồng bằng bát ngát nằm ở bên bờ trái sông Tigor, một con sông lớn có sòng nước chảy xiết, và phía xa hơn là rặng núi Cuốc di stăng. Phía nam cánh đồng là Arbela, một thành phố cổ được mệnh danh là thành phố của bốn vị thần. Gần cánh đồng là làng Gaugamela nhỏ bé (vì vậy người ta lấy hai tên này để đặt cho trận đánh). Thận trọng hơn, Darius III còn cho san phẳng những chỗ mấp mô để tiện cho chiến xa hoạt động. Với chiến trường được lựa chọn chu đáo, với đạo quân đông đảo của Ba Tư đủ cả xe, voi, ngựa được tự do bày binh bố trận, thay đổi trận thế. Darius III chắc chắn quân Ba Tư sẽ mặc sức vẫy vùng ngang dọc. Và Alexandros dù có là thiên tài cũng khó có thể làm nên chuyện ở đây, nếu không muốn nói rằng, đạo quân Hy Lạp ít ỏi khó có thể thoát khỏi nguy cơ bị tiêu diệt.
Về phía Alexandros, rời Ai Cập vào mùa xuân năm 331 TCN, ông tới miền Lưỡng Hà sau gần 9 tháng hành quân và chuẩn bị vượt hai con sông Euphrate và Tigre. Ngày 20 tháng 9 năm 331 TCN, từ Syria quân của Alexandros vượt sông Tigre rồi hành quân theo hướng đông nam tiến về phía Arbela, nơi mà tin tức từ các tù binh cho ông biết rằng Darius III đã từ Babylon kéo đến dàn trận sẵn sàng nghênh chiến. Cách đại quân của Darius III vài dặm, Alexandros cho dừng binh hạ trại. Quân sĩ được lệnh nghỉ ngơi và chuẩn bị chiến đấu. Vài ngày sau, cùng với một toán kỵ binh, Alexandros tự mình tiến lên phía trước quan sát địa thế và tình hình đối phương. Ông đặc biệt quan tâm đến những dấu vết trận địa mới đào đắp mà phán đoán đó có thể là những cạm bẫy, những hố chông của đối phương.
Lực lượng tham chiến > Quân Ba Tư > Theo ước tính ngày nay

| Đơn vị | Số lượng | Số lượng |
| --- | --- | --- |
| Lính phóng lao | 10.000 | 30.000 |
| Kỵ binh | 12.000 | 40.000 |
Lính cận vệ hoàng gia Ba Tư: 10.000
| Lính Hoplite Hy Lạp | 8.000 | 10.000 |
| Kỵ binh Đại Hạ | 1.000 | 2.000 |
Cung thủ: 1,500
Xe Ngựa: 200
Voi chiến: 15
| Tổng | 52,930 | 93,930 |
Một số học giả hiện đại cho rằng quân đội của Darius không thể lớn hơn 50.000 người vì vào thời điểm đó cung cấp hậu cần cho hơn 50.000 quân trên chiến trường là rất khó. Tuy nhiên, theo một số nguồn tài liệu khác, có thể quân đội Ba Tư có trên 100.000 người. Một trong những ước tính cho rằng có 25.000 lính phóng lao, 10.000 lính cận vệ hoàng gia Ba Tư, 2.000 lính hoplite đánh thuê người Hy Lạp, 1.000 người Đại Hạ, 40.000 kỵ binh, 200 chiến xa và 15 voi chiến. Tuy nhiên Hans Delbruck ước tính rằng số lượng kỵ binh Ba Tư là vào khoảng 12.000, do vấn đề quản lý, và lực lượng bộ binh Ba Tư có thể ít hơn bộ binh nặng Macedonia và lính đánh thuê Hy Lạp với khoảng 8.000.
Warry ước lượng quân Ba Tư có tổng số khoảng 91.000, Welman cũng ước lượng có 90.000, Delbrück (1978) ước tính có 52.000. Engels (1920) và Green (1990) cũng ước tính tổng số lượng quân đội của Darius III không lớn hơn 100.000 lúc ở Gaugamela.
Lực lượng tham chiến > Quân Ba Tư > Nguồn cổ đại

Theo Arian, lực lượng của Darius có khoảng 40.000 kỵ binh và một triệu lính bộ binh. Diodorus Siculus cho con số 200.000 kỵ binh và 800.000 bộ binh. Plutarch cho là phía Ba Tư có khoảng một triệu quân (không phân biệt rõ chủng loại). Trong khi đó, theo Curtius Rufus, quân Ba Tư bao gồm 45.000 kỵ binh và 200.000 bộ binh. Ngoài ra thì theo các nguồn Arrian, Diodorus, Curtius, Darius còn có 200 chiến xa. Arian cũng đề cập đến 15 voi chiến Ba Tư. Trong số lính bộ binh của Darius còn có cả hai.000 lính Hoplite Hy Lạp.
Mặc dù Darius có lợi thế đáng kể về quân số nhưng phần lớn binh lính của ông đều thua kém so với quân của Alexandros. Lực lượng lính cầm giáo pezhetairoi của Alexandros được trang bị loại giáo sarissa dài tới 6m. Binh sĩ Ba Tư được huấn luyện cũng như trang bị nghèo nàn so với lực lượng pẽhetairoi và hoplite của Alexanros. Lực lượng bộ binh của Darius đáng kể hơn cả là 10.000 lính hoplite Hy Lạp và 10.000 cận vệ của ông. Lính đánh thuê Hy Lạp đã chiến đấu theo kiểu đội hình phương trận Argos, trang bị một tấm khiên nặng, nhưng ngọn giáo không dài hơn 3m. Trong khi giáo của lính cận vệ hoàng gia Ba Tư chỉ được có 2m. Trong số các binh sĩ khác của ông thì có người Armenia được trang bị nặng nề theo kiểu của người Hy Lạp, có lẽ là một đội phương trận Argos. Phần còn lại của quân đội Darius được trang bị nhẹ hơn. Vũ khí chính trong suốt chiều dài lịch sử của đế quốc Achaemenes là cung và tên.
Lực lượng tham chiến > Quân Macedonia > Nguồn hiện đại

| Chủng loại | Số lượng |
| --- | --- |
Pezhetairoi: 31.000
Lính phóng lao: 9.000
Kỵ binh: 7.000
Tổng cộng: 47.000
Alexandros chỉ huy một lực lượng đến từ vương quốc Macedonia, đồng minh Thrace và liên minh Kórinthos. Theo Arrian, sử gia đáng tin cậy nhất về Alexandros (có người cho sách của Arrian đã được viết dựa theo sách của Ptolemaios Soter), đạo quân này gồm 7.000 kỵ binh và 40.000 bộ binh.
Diễn biến > Bố trí lực lượng ban đầu

Trận đánh bắt đầu khi người Ba Tư có mặt tại chiến trường, Darius đã tuyển dụng những kỵ binh tốt nhất từ các tổng trấn phía đông của mình và từ liên minh với bộ lạc người Scythia. Darius cũng đã triển khai chiến xa mà ông đã chuẩn bị phía trước mặt, cùng 15 con voi hỗ trợ bởi chiến xa của người Ấn Độ, mặc dù vậy chúng hầu như không có vai trò gì trong trận đánh. Trước khi trận đánh, Darius đã ra lệnh nhổ hết cây và bụi cỏ để tận dụng tối đa hiệu quả của chiến xa.
Darius đặt mình ở trung tâm cùng với đội quân bộ binh tốt nhất của mình theo truyền thống của các vị vua Ba Tư. Bên phải của ông là các kỵ binh Caria, lính đánh thuê Hy Lạp, và kỵ binh cận vệ Ba Tư. Ở bên phải-trung tâm ông đặt quân bộ binh cận vệ Ba Tư, kỵ binh Ấn Độ, và các cung thủ Mardian của ông.
Ở hai cánh đều là kỵ binh. Bessus chỉ huy cánh trái với người Bactria, kỵ binh Dahae, kỵ binh người Arachosia, kỵ binh Ba Tư, kỵ binh Susia, kỵ binh Cadusi và người Nguyệt Chi. Chiến xa được đặt đằng trước một đội quân nhỏ người Đại Hạ. Mazaeus chỉ huy cánh phải với người Syria, Media, Lưỡng Hà, Parthia, Sacia, Tapuria, Hyrcania, người Anbani ở dãy Kavkaz, người Sacesinia, người Cappadocia, và kỵ binh Armenia. Người Cappadocia và Armenia ở đằng trước các đơn vị kỵ binh khác và dẫn đầu cuộc tấn công. Kỵ binh Albania và Sacesinia được phái đến sườn bên trái quân Macedonia.
Quân Macedonia được chia làm hai, bên cánh phải dưới sự chỉ huy trực tiếp của Alexandros Đại đế, còn bên trái là Parmenion. Alexandros đã chiến đấu với lực lượng kỵ binh đồng đội tinh nhuệ của mình. Cùng với đó là người Paionia và lực lượng kỵ binh nhẹ của Macedonia. Kỵ binh lính đánh thuê được chia thành hai nhóm, với các chiến binh dày dạn kinh nghiệm được bố trí ở bên cánh phải, và phần còn lại được đặt ở phía trước người Agria và cung thủ Macedonia, được bố trí ở gần đội hình phalanx. Parmenion ở bên cánh trái với người Thessaly, lính đánh thuê Hy Lạp, và kỵ binh Thrace. Họ được sử dụng nhằm kéo giãn đội hình đối phương và tạo điều kiện cho Alexandros tung các đòn quyết định từ bên phải.
Ở bên phải trung tâm của đội hình là lính đánh thuê Crete. Đằng sau họ là một nhóm kỵ binh Thessaly dưới quyền Philippos và lính đánh thuê Achaia. Về phía bên phải họ là một phần của kỵ binh đồng minh Hy Lạp.
Thương vong

Thương vong giữa đôi bên chênh lệch thật là ghê gớm. Quân Ba Tư không những bị tổn thất tại trận mà còn bị thiệt hại nhiều hơn nữa trong khi bị truy kích, đã xô đẩy nhau để vượt qua một chiếc cầu hẹp bắc qua một con sông nhỏ trên đường chạy về Arbela. Rất nhiều người đã ngã xuống sông và bị dòng nước xiết quấn đi. Thương vong ước tính của quân Ba Tư là khoảng bốn vạn người (theo Rufus). Những con voi chiến cũng bị bắt giữ. Nói chung, đây là một thất bại thảm bại của họ. Trong khi đó quân Hy Lạp chỉ mất khoảng vài trăm người.
Phân tích

Trong trận này thực tiễn cho thấy, nếu như Alexandros không kiên quyết điều khiển thế trận theo như mưu kế đã định, không quyết đoán nhanh và không xử trí khôn ngoan thì không có thắng lợi huy hoàng ở trận Gaugamela này. Dưới đây bàn tới ba tình huống có quan hệ nhân quả.
Giữa lúc cả hai khối quân sắp giao chiến Alexandros nhận thấy nếu cánh phải quân Hy Lạp cứ đà ấy tiến thẳng thì không những không đánh trúng cánh trái quân Ba Tư như ý định ban đầu của ông, mà có thể sa vào thế "trong miệng cọp" tức là lọt vào chính giữa đội hình của Darius, nơi mà quân Ba Tư tập trung lực lượng mạnh nhất. Do đó không chút do dự, Alexandros đã cho di chuyển chếch sang bên phải. làm như vậy, ông vừa tránh được nguy cơ bị quân Ba Tư bao vây và tấn công cả ba bốn phía, vừa buộc Darius phải tung quân ra đánh vào sườn cánh hữu quân của ông, nơi được chuẩn bị sẵn lực lượng để đối phó, lại thực hiện được đúng ý định ban đầu là đánh vào cánh phải đối phương, quả nhiên Darius đã trúng kế.
Khi Darius tung 200 xe chiến ra giao tranh nhằm dọn đường cho những đợt xung phong liên tiếp của kỵ binh và bộ binh tràn lên hòng nghiền nát quân Hy Lạp, Alexandros đã bình tĩnh chờ cho đoàn "quái vật" ấy đến gần và khi đã đến đúng tầm hiệu lực của tên và lao, tức thì ông lệnh cho quân cung thủ và quân phóng lao ở đội hình phalanx và cánh hữu quân bắn ra như mưa, mục tiêu nhằm vào người đánh xe và ngựa. Chiến thuật ấy đã làm cho "bảo bối" của Darius bị đập tan. Đó là cách xử trí khôn khéo, một biểu hiện cụ thể của việc phát huy triệt để tính chiến thuật và khắc phục mặt hạn chế của quân Alexandros là không có chiến xa.
Do mất bình tĩnh, Darius vội vàng điều một lực lượng lớn kỵ binh tiến ra đánh bọc vào sườn quân Hy Lạp. Thế là đội hình cánh trái quân Ba Tư lộ ra một khoảng trống lớn. Với cặp mắt của nhà quân sự tinh tường, Alexandros chớp lấy thời cơ có lợi đó và chỉ để lại một bộ phận đương đầu với các đội kỵ binh Ba Tư đang công kích ở bên sườn, còn đích thân ông dẫn chủ lực cánh hữu quân mau chóng chuyển qua đội hình mũi nhọn có chiều sâu, xông thẳng vào khoảng trống nói trên để rồi từ đó đánh thốc vào sườn đạo trung quân đối phương. Các cụm quân đội hình phalanx ở chính diện lúc này cũng tiến lên công kích quân Ba Tư, và từ bên sườn những chiến binh tinh nhuệ của đội kỵ binh hoàng gia cũng vung kiếm đánh thốc vào. Nó làm cho đại bộ phận quân Ba Tư đang nằm trong vòng vây bị tiêu diệt hoặc bị tan vỡ ra từng mảng tháo chạy tán loạn.
Đó là ba tình huống chủ yếu của trận Gaugamela, nhưng tình huống ba là quyết định nhất. Qua đó, thấy rằng quan hệ giữa mưu kế và thế trận là mối quan hệ hữu cơ, là ý định và biện pháp giải quyết mâu thuẫn và là sự đối chọi tình huống, tạo thời cơ thuận lợi nhất cho trận đánh.
Ý nghĩa

Sau trận này, liên quân Hy Lạp còn phải mất hơn ba năm nữa mới hoàn toàn làm chủ được toàn bộ lãnh địa mênh mông của đế quốc Ba Tư. Nhưng đối với vua Darius III thì trận này là trận quyết định số phận của ông, đồng thời cũng quyết định sự sụp đổ không thể cứu vãn nổi của nhà Achaemenes. Cho đến trước khi bị một quân vương dưới quyền là Bessus sát hại, Darius III hoàn toàn suy sụp về ý chí, đã không đủ nghị lực và khả năng đương đầu với Alexandro trong bất kỳ một cuộc giao tranh nào khác.
Các đạo quân khác của Ba Tư cũng tháo chạy vào lãnh thổ mình, theo thông lệ của các rợ. Những người chỉ huy quân đồn trú và giữ kho báu ở các thủ đô của Ba Tư đã chính thức đầu hàng Alexandros. Trong số đó có Mazaeus - người hùng Ba Tư tại Gaugamela - đã đầu hàng tại Babylon cùng với quan coi kho (gazophylax) Bagophanes, và Alexandros Đại đế đã tiến vào thành phố cổ trong nghi lễ lớn. Bessus đã giết Darius rồi chạy về phía đông. Alexandros truy kích Bessus, cuối cùng ông bắt sống và xử tử Bessus bằng cách xé đôi người vào năm sau. Phần lớn các satrap đương nhiệm đã tuyên bố trung thành với Alexandros, vì thế họ không bị mất chức. Dù vậy, theo quan điểm truyền thống, đế quốc Ba Tư đã sụp đổ sau cái chết của Darius (330 TCN).
Đối với Alexandros Đại đế, trận này chưa phải là chiến thắng lớn cuối cùng của ông. Ông tiếp tục chinh phục đế quốc Ba Tư, vượt qua sông Ấn để tiến quân vào miền tây Ấn Độ, và đánh thắng thêm nhiều trận nữa (xem thêm trận Hydaspes). Nhưng nhìn chung trong toàn bộ sự nghiệp quân sự của ông thì trận này vẫn là chiến thắng nổi bật nhất và tiêu biểu nhất cho nghệ thuật quân sự của ông: đó là nghệ thuật biết tập trung lực lượng ưu thế để tiến công vào hướng và mục tiêu quyết định, nghệ thuật nắm thời cơ và tận dụng thời cơ mà nét tiêu biểu là mưu kế bày thế trận và đối chọi tình huống của ông.
Sử gia Edward Creasy xếp trận Gaugamela vào trong danh sách 15 trận chiến có ý nghĩa quan trọng nhất trong lịch sử (tính từ trận Marathon tới trận Waterloo).
Trong phim ảnh

Năm 2004, bộ phim sử thi Alexander của đạo diễn Oliver Stone với Colin Farrell trong vai chính đã được ra mắt. Phim chủ yếu dựa trên cuốn sách Alexandros Đại Đế được viết vào những năm 1970 bởi nhà sử học Robin Lane Fox. Trong phim, trận Gaugamela giữa quân đội của Alexandros Đại đế với quân Ba Tư đã được tái hiện. Một số nhà lịch sử học đã phê bình tính chính xác về mặt lịch sử của trận chiến này. Ý kiến của họ là trong phim, dường như Alexandros đã tiêu diệt được Ba Tư chỉ sau một trận chiến duy nhất là Gaugamela, trong khi thực tế ông phải đánh khá nhiều trận để đạt được điều này.