stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Phàn Ô Kỳ
Trong văn hóa > Tiểu thuyết

Trong tiểu thuyết Đông Chu liệt quốc chí, Phàn Ô Kỳ xuất hiện tại hồi 103. Lã Bất Vi muốn diệt trừ Công tử Thành Kiệu, bèn lấy Thành Kiệu làm thống soái, Phàn Ô Kỳ làm phó, dẫn quân chi viện Mông Ngao, Trương Đường đánh Triệu. Ở Đồn Lưu, Phàn Ô Kỳ đem thân thế của Tần vương Chính nói cho Thành Kiệu, cùng nhau tạo phản. Tần vương phái Vương Tiễn, Trương Đường, Hoàn Nghĩ, Vương Bí dẫn 10 vạn quân đến đàn áp. Phàn Ô Kỳ dũng mãnh chống cự, khiến quân Tần không làm gì được. Vương Tiễn liền phái bạn cũ Dương Đoan Hòa đến chiêu hàng. Thừa dịp Phàn Ô Kỳ đang tác chiến ngoài thành, Thành Kiệu ở trên tường thành xem xét, Dương Đoan Hòa khống chế Thành Kiệu, mở cửa thành đón quân Tần, Phàn Ô Kỳ nhờ lệnh bắt sống của Tần vương nên kịp thời phá vây bỏ chạy. Thành Kiệu thắt cổ tự vẫn rồi bị bêu đầu. Nước Tần treo thưởng cho cái đầu Phàn Ô Kỳ năm tòa thành trì.
Phàn Ô Kỳ chạy sang nước Yên, trốn vào trong núi, nghe nói Thái tử Đan hiếu khách liền xin theo, được Thái tử tôn làm Thượng tân, xây cho một tòa nhà ở phía đông sông Dịch để ở, gọi là Phàn Quán. Thái phó Cúc Vũ khuyên nhưng không được. Thái tử lại mời chào Kinh Kha, cũng tôn làm Thượng khanh, xây một tòa nhà mới ở bên phải Phàn Quán để ở, gọi là Kinh Quán. Về sau, Thái tử Đan sai Kinh Kha hành thích Tần vương Chính, Kinh Kha muốn dùng đầu của Phàn Ô Kỳ, cơ bản giống như ghi chép trong sách sử.
Trong văn hóa > Phim ảnh

Trong phim truyền hình Kinh Kha truyền kỳ [zh], Phàn Ô Kỳ vốn là người Tần nhưng hận quân Tần tàn bạo, trốn sang nước Triệu, nhận Lý Mục làm cha nuôi.
Chú thích

↑  Tư Mã Quang, Tư trị thông giám, Tần kỷ, quyển 6.
1 2  Tư Mã Thiên, Sử ký, quyển 86, Liệt truyện, Thích khách liệt truyện.
↑  Tư Mã Thiên, Sử ký, quyển 6, Bản kỷ, Tần Thủy hoàng bản kỷ.
↑  Phùng Mộng Long, Đông Chu liệt quốc chí, hồi 103, Lý quốc cữu tranh quyền giết Hoàng Yết, Phàn Ô Kỳ truyền lệnh đánh vua Tần.
↑  Phùng Mộng Long, Đông Chu liệt quốc chí, hồi 104, Cam La còn bé làm quan lớn, Lao Ái gian dâm loạn cung Tần.
↑  Phùng Mộng Long, Đông Chu liệt quốc chí, hồi 106, Vương Ngao phản gián giết Lý Mục, Điền Quang đâm cổ tiến Kinh Kha.
↑  Phùng Mộng Long, Đông Chu liệt quốc chí, hồi 107, Dâng địa đồ, Kinh Kha náo Tần đình, Bàn binh pháp, Vương Tiễn thay Lý Tín.
Piliocalyx francii

| Piliocalyx francii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Myrtales
Họ (familia): Myrtaceae
Chi (genus): Piliocalyx
Loài (species): P. francii
Danh pháp hai phần
Piliocalyx francii Guillaumin, 1938 
Piliocalyx francii là một loài thực vật có hoa trong Họ Đào kim nương. Loài này được Guillaumin miêu tả khoa học đầu tiên năm 1938.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Piliocalyx francii”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Deoranian

| Deoranian |
| --- | --- |
Deoranian
Quốc gia:  Ấn Độ
Bang: Uttar Pradesh
Độ cao: 177 m (581 ft)
Dân số (2001)
 • Tổng cộng: 17,463
Múi giờ: UTC+05:30
Deoranian là một thị xã và là một nagar panchayat của quận Bareilly thuộc bang Uttar Pradesh, Ấn Độ.
Địa lý

Deoranian có vị trí 28°38′B 79°29′Đ﻿ / ﻿28,63°B 79,48°Đ﻿ / 28.63; 79.48 Nó có độ cao trung bình là 177 mét (580 feet).
Nhân khẩu

Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Deoranian có dân số 17.463 người. Phái nam chiếm 52% tổng số dân và phái nữ chiếm 48%. Deoranian có tỷ lệ 39% biết đọc biết viết, thấp hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 50%, và tỷ lệ cho phái nữ là 27%. Tại Deoranian, 19% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.
Devanangurichi

| Devanangurichi |
| --- | --- |
Devanangurichi
Quốc gia:  Ấn Độ
Bang: Tamil Nadu
Dân số (2001)
 • Tổng cộng: 6.817
Múi giờ: UTC+05:30
Devanangurichi là một thị trấn thống kê (census town) của quận Namakkal thuộc bang Tamil Nadu, Ấn Độ.
Nhân khẩu

Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Devanangurichi có dân số 6817 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Devanangurichi có tỷ lệ 61% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 71%, và tỷ lệ cho phái nữ là 51%. Tại Devanangurichi, 11% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.
Calodesma contracta

| Calodesma contracta> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Chi (genus): Calodesma
Loài (species): C. contracta
Danh pháp hai phần
Calodesma contracta (Walker, 1854) 
Danh pháp đồng nghĩa
 Josia contracta Walker, 1854 
Calodesma contracta là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Taşkonak, Uşak

| Taşkonak |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
TaşkonakVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Uşak
Huyện: Uşak
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 243 người
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Taşkonak là một xã thuộc huyện Uşak, tỉnh Uşak, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2010 là 243 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Uşak”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Bản gốc lưu trữ ngày 15 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 5 tháng 9 năm 2012.
Pyrinia tarapotata

| Pyrinia tarapotata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Pyrinia
Loài (species): P. tarapotata
Danh pháp hai phần
Pyrinia tarapotata Oberthür, 1912 
Pyrinia tarapotata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 17 tháng 6 năm 2014.
Tenu Dam-cum- Kathhara

| Tenu Dam-cum- Kathhara |
| --- | --- |
Tenu Dam-cum- Kathhara
Quốc gia:  Ấn Độ
Bang: Jharkhand
Dân số (2001)
 • Tổng cộng: 20,443
Múi giờ: UTC+05:30
Tenu Dam-cum- Kathhara là một thị trấn thống kê (census town) của quận Bokaro thuộc bang Jharkhand, Ấn Độ.
Nhân khẩu

Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Tenu Dam-cum- Kathhara có dân số 20.443 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Tenu Dam-cum- Kathhara có tỷ lệ 56% biết đọc biết viết, thấp hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 68%, và tỷ lệ cho phái nữ là 43%. Tại Tenu Dam-cum- Kathhara, 19% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.
Descurainia nuttallii

| Descurainia nuttallii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Brassicales
Họ (familia): Brassicaceae
Chi (genus): Descurainia
Loài (species): D. nuttallii
Danh pháp hai phần
Descurainia nuttallii (Colla) O.E.Schulz, 1924 
Descurainia nuttallii là một loài thực vật có hoa trong họ Cải. Loài này được (Colla) O.E.Schulz mô tả khoa học đầu tiên năm 1924.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Descurainia nuttallii”. Truy cập ngày 9 tháng 6 năm 2013.
Berberis hyperythra

| Berberis hyperythra> Tình trạng bảo tồn |
| --- | --- |
 Thiếu dữ liệu  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Magnoliophyta
Lớp (class): Magnoliopsida
Bộ (ordo): Ranunculales
Họ (familia): Berberidaceae
Chi (genus): Berberis
Loài (species): B. hyperythra
Danh pháp hai phần
Berberis hyperythra Diels 
Berberis hyperythra là một loài thực vật thuộc họ Berberidaceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador.
Villarrubia de los Ojos

| Villarrubia de los Ojos Villarrubia de los Ojos |
| --- | --- |

  Hiệu kỳ Ấn chương

Quốc gia:  Tây Ban Nha
Vùng
Tỉnh: Ciudad Real
Quận (comarca): Montes de Toledo, Campo de Calatrava
Thủ phủ: Villarrubia de los Ojos
Chính quyền
 • Thị trưởng: Fernando García Santos (PSOE)
Diện tích
 • Đất liền: 281,86 km2 (10,883 mi2)
Độ cao: 624 m (2,047 ft)
Dân số (INE 2007)
 • Tổng cộng: 10.628
 • Mật độ: 37,71/km2 (9,770/mi2)
Múi giờ: UTC+1
 • Mùa hè (DST): CEST (UTC+2)
Mã bưu chính: 13670
Tên gọi dân cư: Villarrubieros/as
Thánh bảo trợ: và Virgen de la Sierra
Website: http://www.villarrubiadelosojos.es (Web oficial ayto.)
Villarrubia de los Ojos là một đô thị thuộc Ciudad Real, Castile-La Mancha, Tây Ban Nha. Đô thị này có dân số là 9.598.
Phoradendron aequatoris

| Phoradendron aequatoris> Tình trạng bảo tồn |
| --- | --- |
 Cực kỳ nguy cấp  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Magnoliophyta
Lớp (class): Magnoliopsida
Bộ (ordo): Santalales
Họ (familia): Viscaceae
Chi (genus): Phoradendron
Loài (species): P. aequatoris
Danh pháp hai phần
Phoradendron aequatoris Urb. 
Phoradendron aequatoris là một loài thực vật thuộc họ Viscaceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.
Devarakonda

| Devarakonda |
| --- | --- |

Devarakonda
Quốc gia:  Ấn Độ
Bang: Andhra Pradesh
Dân số (2001)
 • Tổng cộng: 27,130
Múi giờ: UTC+05:30
Mã điện thoại: 8691
Devarakonda là một thị trấn thống kê (census town) của quận Nalgonda thuộc bang Andhra Pradesh, Ấn Độ.
Nhân khẩu

Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Devarakonda có dân số 27.130 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Devarakonda có tỷ lệ 72% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 81%, và tỷ lệ cho phái nữ là 63%. Tại Devarakonda, 12% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.
Thirukarungudi

| Thirukarungudi |
| --- | --- |

Thirukarungudi
Quốc gia:  Ấn Độ
Bang: Tamil Nadu
Dân số (2001)
 • Tổng cộng: 8.871
Múi giờ: UTC+05:30
Thirukarungudi là một thị xã panchayat của quận Tirunelveli thuộc bang Tamil Nadu, Ấn Độ.
Nhân khẩu

Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Thirukarungudi có dân số 8871 người. Phái nam chiếm 49% tổng số dân và phái nữ chiếm 51%. Thirukarungudi có tỷ lệ 72% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 78%, và tỷ lệ cho phái nữ là 66%. Tại Thirukarungudi, 11% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.
Cúp quốc gia Scotland 1972–73

| Chi tiết giải đấu |
| --- | --- |
Quốc gia: Scotland
Vị trí chung cuộc
Vô địch: Rangers
Á quân: Celtic
← 1971–72 1973–74 → 
Cúp quốc gia Scotland 1972–73 là mùa giải thứ 88 của giải đấu bóng đá loại trực tiếp uy tín nhất Scotland. Chức vô địch thuộc về Rangers khi đánh bại Celtic trong trận Chung kết.
Vòng Một

| Đội nhà | Tỉ số | Đội khách |
| --- | --- | --- |
| Babcock & Wilcox | 0 – 2 | Berwick Rangers |
| Brechin City | 0 – 0 | Clydebank |
| East Stirlingshire | 1 – 0 | Ross County |
| Ferranti Thistle | 3 – 1 | Duns |
| Montrose | 2 – 0 | Albion Rovers |
Vòng Một > Đấu lại

| Đội nhà | Tỉ số | Đội khách |
| --- | --- | --- |
| Clydebank | 1 – 2 | Brechin City |
Vòng Hai

| Đội nhà | Tỉ số | Đội khách |
| --- | --- | --- |
| Queen of the South | 2 – 0 | Forfar Athletic |
| Alloa Athletic | 0 – 2 | Berwick Rangers |
| Brechin City | 0 – 0 | East Stirlingshire |
| Brora Rangers | 0 – 4 | Hamilton Academical |
| Ferranti Thistle | 2 – 2 | Elgin City |
| Inverness Thistle | 2 – 1 | Queen's Park |
| Stenhousemuir | 0 – 0 | Raith Rovers |
| Vale of Leithen | 0 – 3 | Montrose |
Vòng Hai > Đấu lại

| Đội nhà | Tỉ số | Đội khách |
| --- | --- | --- |
| East Stirlingshire | 1 – 2 | Brechin City |
| Elgin City | 2 – 1 | Ferranti Thistle |
| Raith Rovers | 3 – 0 | Stenhousemuir |
Vòng Ba

| Đội nhà | Tỉ số | Đội khách |
| --- | --- | --- |
| Ayr United | 3 – 0 | Inverness Thistle |
| Berwick Rangers | 1 – 3 | Falkirk |
| Brechin City | 2 – 4 | Aberdeen |
| Celtic | 4 – 1 | East Fife |
| Clyde | 1 – 1 | Montrose |
| Dumbarton | 4 – 1 | Cowdenbeath |
| Dunfermline Athletic | 0 – 3 | Dundee |
| Elgin City | 0 – 1 | Hamilton Academical |
| Hearts | 0 – 0 | Airdrieonians |
| Hibernian | 2 – 0 | Greenock Morton |
| Kilmarnock | 2 – 1 | Queen of the South |
| Motherwell | 2 – 1 | Raith Rovers |
| Rangers | 1 – 0 | Dundee United |
| St Mirren | 0 – 1 | Partick Thistle |
| Stirling Albion | 3 – 3 | Arbroath |
| Stranraer | 1 – 1 | St Johnstone |
Vòng Ba > Đấu lại

| Đội nhà | Tỉ số | Đội khách |
| --- | --- | --- |
| Airdrieonians | 3 – 1 | Hearts |
| Arbroath | 0 – 1 | Stirling Albion |
| Montrose | 4 – 2 | Clyde |
| St Johnstone | 1 – 2 | Stranraer |
Vòng Bốn

| Đội nhà | Tỉ số | Đội khách |
| --- | --- | --- |
| Aberdeen | 3 – 1 | Falkirk |
| Ayr United | 2 – 1 | Stirling Albion |
| Dumbarton | 2 – 2 | Partick Thistle |
| Kilmarnock | 0 – 1 | Airdrieonians |
| Montrose | 2 – 2 | Hamilton Academical |
| Motherwell | 0 – 4 | Celtic |
| Rangers | 1 – 1 | Hibernian |
| Stranraer | 2 – 9 | Dundee |
Vòng Bốn > Đấu lại

| Đội nhà | Tỉ số | Đội khách |
| --- | --- | --- |
| Hamilton Academical | 0 – 1 | Montrose |
| Hibernian | 1 – 2 | Rangers |
| Partick Thistle | 3 – 1 | Dumbarton |
Tứ kết

| Đội nhà | Tỉ số | Đội khách |
| --- | --- | --- |
| Celtic | 0 – 0 | Aberdeen |
| Montrose | 1 – 4 | Dundee |
| Partick Thistle | 1 – 5 | Ayr United |
| Rangers | 2 – 0 | Airdrieonians |
Tứ kết > Đấu lại

| Đội nhà | Tỉ số | Đội khách |
| --- | --- | --- |
| Aberdeen | 0 – 1 | Celtic |
Bán kết

4 tháng 4 năm 1973
| Rangers | 2 – 0 | Ayr United |
| --- | --- | --- |

Khán giả: 51,815
7 tháng 4 năm 1973
| Celtic | 0 – 0 | Dundee |
| --- | --- | --- |

Khán giả: 55,428
Bán kết > Đấu lại

11 tháng 4 năm 1973
| Celtic | 3 – 0 (a> e.t.) | Dundee |
| --- | --- | --- |

Khán giả: 47,384
Chung kết

5 tháng 5 năm 1973
| Rangers | 3 – 2 | Celtic |
| --- | --- | --- |
| Alfie Conn  Tom Forsyth  Derek Parlane | Report | George Connelly (ph.đ.)  Kenny Dalglish |
Khán giả: 122,714
Trọng tài: John Gordon
Tenali

| Tenali |
| --- | --- |

Tenali
Quốc gia:  Ấn Độ
Bang: Andhra Pradesh
Độ cao: 11 m (36 ft)
Dân số (2001)
 • Tổng cộng: 149,839
Múi giờ: UTC+05:30
Mã điện thoại: 08644, 8644
Tenali là một thành phố và khu đô thị của huyện Guntur thuộc bang Andhra Pradesh, Ấn Độ.
Địa lý

Tenali có vị trí 16°15′B 80°35′Đ﻿ / ﻿16,25°B 80,58°Đ﻿ / 16.25; 80.58 Nó có độ cao trung bình là 11 mét (36 feet).
Nhân khẩu

Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Tenali có dân số 149.839 người. Phái nam chiếm 50% tổng số dân và phái nữ chiếm 50%. Tenali có tỷ lệ 67% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 72%, và tỷ lệ cho phái nữ là 61%. Tại Tenali, 10% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.
Breutelia kinabaluensis

| Breutelia kinabaluensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Bryophyta
Lớp (class): Bryopsida
Bộ (ordo): Bartramiales
Họ (familia): Bartramiaceae
Chi (genus): Breutelia
Loài (species): B. kinabaluensis
Danh pháp hai phần
Breutelia kinabaluensis Dixon, 1935 
Breutelia kinabaluensis là một loài rêu trong họ Bartramiaceae. Loài này được Dixon mô tả khoa học đầu tiên năm 1935.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Breutelia kinabaluensis”. Truy cập ngày 30 tháng 5 năm 2014.
Trống cơm

Trống cơm.
Trống cơm và đàn bầu trong Nghệ thuật Hát Xẩm Bắc Bộ.
Trống cơm là nhạc cụ họ màng rung, chi vỗ của người Việt. Trống cơm có 2 mặt hình tròn bằng nhau, một mặt âm trầm và một mặt âm bổng. Chiều dài của trống vào khoảng 55 - 70cm, đường kính khoảng 18 – 20 cm. Hai mặt được căng dây xạ hoặc đóng đinh tre.
Trước khi đánh trống người ta thường lấy cơm xoa vào mặt trầm của trống để định âm, tục gọi là cho "ấm tiếng" hài hòa, do đó trống này gọi là trống cơm.
Trống cơm đã đi sâu vào đời sống âm nhạc dân gian người Việt qua bài dân ca Bắc Bộ cùng tên.
Nguồn gốc

Từ thế kỷ 10, trống cơm đã xuất hiện ở Việt Nam (đời nhà Lý). Chữ Nho gọi là yêu cổ 腰鼓.
Theo An Nam chí lược của Lê Tắc soạn vào thế kỷ 13 thì trống cơm nguyên là nhạc khí của Chiêm Thành, khi dùng thì lấy cơm nghiền ra bôi vào, tiếng trong mà rõ. Trống đó sau du nhập Việt Nam. Cũng tương cận là trống Mridangam ở miền Nam Ấn Độ. Khi đánh thì họ cũng bôi một ít cơm nghiền – hoặc một lớp bột mì trộn nhuyễn như miếng bánh – dán lên làm cho tiếng trống êm ái hơn.
Cấu tạo

Trống cơm có 2 mặt trống hình tròn bằng nhau, đường kính khoảng 18 – 20cm. Mặt trống được bịt bằng da trâu (thường là trâu đực thì sẽ tốt nhất về độ dai và bền). Trống cơm bao gồm một mặt trầm (gọi là mặt Thổ) và một mặt bổng (mặt Kim). Mặt Thổ được bưng bằng phần da lưng, mặt Kim dùng phần da nách.
Có loại trống tương tự như trống cơm gọi là bồng, dùng trong múa dân tộc (như điệu múa Bồng Triều Khúc), kích thước thường nhỏ hơn trống cơm để tránh bị vướng khi múa.
Đường viền buộc bằng dây xạ, kéo từ đầu trống này sang đầu trống kia để chỉnh độ căng giữa 2 mặt trống. Người ta cũng có thể chêm một đoạn tre vào giữa thân để căng dây, căng mặt khi dây chùn xuống. Có khi da trống được đóng đinh tre như các loại trống khác.
Phần thân trống (tang trống) thường được làm từ gỗ mít hoặc gỗ trắc, hình ống tròn, dài khoảng 55 - 70cm, hai đầu hơi khum lại, đường kính ở tang trống đoạn giữa lớn hơn đường kính mặt trống. Tang trống đóng vai trò là hộp cộng hưởng. Có thể liền một thân cây gỗ khoét rỗng (tang liền) hoặc ghép từ các mảnh gỗ dài bằng keo để tiết kiệm gỗ hơn (tang ghép).
Giống với trống cơm có trống ghi-năng của người Chăm và trống của người Cơ Tu.
Âm thanh > Âm sắc

Trống cơm có âm thanh vang nhưng mờ đục, diễn tả tốt tình cảm buồn, sâu sắc. Tiếng trống cơm nghe gần giống tiếng đàn Hồ lớn bật dây nên đôi lúc người ta sử dụng nó thay âm thanh đàn hồ lớn trong những âm trầm nhất định nào đó. Tùy theo chất cơm trét mặt trống âm thanh phát ra sẽ có chất lượng tốt hay xấu tương ứng.
Cao độ mặt trầm và mặt bổng của trống cơm cách nhau một quãng 5 đúng. Để chỉ âm thanh của trống cơm, người ta thường gọi là âm "tầm vông", "tùng vinh" hay "bung, bập, bùng".
Âm thanh > Cách định âm trống

Trước khi chơi trống cơm, thường phải có một bước "Định âm trống" hay còn gọi là "Lên dây trống" hoặc "Lên mặt trống".
Người ta lấy cơm còn ấm trét vào giữa mặt Thổ để định âm, càng nhiều cơm âm thanh ở mặt càng trầm xuống. Mặt Kim thường để âm cố định (không trét cơm). Dùng hai ngón tay cái liên tục trét cơm thành núm hình tròn sao cho các hạt cơm được nhuyễn như bánh dày và có đường kính cơm trét khoảng 4cm, dày khoảng 0,5cm - 0,7cm (chỗ dày nhất ở tâm núm). Khi trét cơm cần phải kết hợp với thẩm âm để tạo cho hai mặt trống một quãng 4 hoặc quãng 5. Ví dụ: Mặt Thổ âm Đồ (C) thì mặt Kim âm Fa (F) hoặc Sol (G).
Theo kinh nghiệm dân gian, nên dùng cơm tẻ vì cơm nếp sẽ bị dính quá và nhanh khô cứng, cơm thổi phải đạt tới độ dẻo nhất định mà không được khô, cũng không được nhão.
Theo NSUT Vũ Ngọc (Nghệ sĩ, diễn viên, nhạc công Chèo từng công tác tại Nhà Hát Chèo Việt Nam) thì sau khi trét cơm thành núm như thông thường, ta lấy đầu ngón tay trỏ nhấn tạo thành một vết lõm trên núm cơm vừa tạo. Như vậy, khi vỗ âm trống sẽ có độ bay và vang hơn.
Khi trét cơm và chơi trống một vài giờ đồng hồ (tùy thuộc những vở diễn dài, tùy thuộc thời tiết khô hanh hay ẩm ướt các mùa) mà mặt trống sẽ dần bị bí tiếng, không còn độ vang, độ đàn hồi như ban đầu do cơm trét dính trên mặt trống bị khô đóng bám chặt lên mặt da. Để cải thiện tình trạng này, người ta thường quét qua 1 lớp mỏng dầu ăn hoặc mỡ lợn lên trên núm cơm sau khi trét để giữ nước cho cơm. Việc làm này ít nhiều cũng có cải thiện, nhưng thực tế trong khi biểu diễn, người chơi thường chủ động nhấm nước qua cơm liên tục để giữ độ ẩm. Cũng vì đặc điểm đó mà sau này, các nghệ sĩ có sự cải tiến dùng đất nặn (đất sét màu) để trét thay cơm, tuy khắc phục được sự mất nước của cơm nhưng âm thanh lại không đạt được bằng khi dùng cơm.
Kỹ thuật biểu diễn

Trống cơm có thể diễn tấu khi đứng hoặc ngồi. Trường hợp diễn tấu đứng (hát sắc bùa, tế lễ...) người ta đeo trống bằng dây quàng qua cổ. Khi diễn tấu ngồi, nhạc công ngồi xếp bằng và đặt trống ngang trước bụng hoặc đầu gối. Hai tay vỗ vào hai mặt trống, tay trái vỗ vào mặt âm trầm, tay phải vỗ vào mặt âm cao. Trống cơm có kỹ thuật diễn chính như sau:
Đánh chập: tay trái bịt mặt bùng, tay phải vỗ mặt bung, sẽ tạo tiếng bập.
Láy rền: dùng ngón tay hoặc bàn tay vỗ nhẹ liên tục thật nhanh trên mặt trống.
Vê: tay trái bịt mặt bùng, tay phải dùng ngón lần lượt từ ngón út đến ngón trỏ, vê vào mặt bổng.
Đối với hát Xẩm và hát Chèo, trống cơm chỉ giữ nhịp và đánh luồn vào đàn. Mặt trầm vỗ theo nhịp trường canh (như mõ), mặt bổng vỗ luồn theo tiết tấu của bản nhạc.
Vị trí trong dàn nhạc dân tộc Việt Nam

Trống cơm góp mặt trong nhiều dàn nhạc cổ truyền Việt Nam, trong số đó bao gồm:
Ở miền Bắc: dàn nhạc Chèo, Tuồng, hát Xẩm, dàn nhạc lễ Bắc Bộ (tang lễ, nghi lễ Phật Giáo).
Ở miền Trung: hát Sắc bùa ở Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Nam; dàn nhạc Hát Bội. Trống cơm ngày trước cũng góp mặt trong Nhã nhạc cung đình Huế.
Ở miền Nam: hát Sắc bùa Phú Lễ (Bến Tre), dàn nhạc lễ Nam Bộ (nghi thức đình thần, tang lễ, nghi lễ Cao Đài/Phật Giáo/Tứ Ân Hiếu Nghĩa).
Chú thích

↑  Trần Văn Tích. Sự muôn năm cũ. Toronto, Canada: Làng Văn, 1992. Tr 211-25
↑  Thanh Hồng (11 tháng 12 năm 2023). “ĐỘC ĐÁO ĐIỆU MÚA BỒNG LÀNG TRIỀU KHÚC, XÃ TÂN TRIỀU”. Cổng thông tin điện tử huyện Thanh Trì.
↑  http://www.vnmusicology-inst.vnn.vn/vietnamese%5B%5D
↑  “Bộ nhạc cụ trong các lễ hội của người Chăm”. ĐÀI TIẾNG NÓI VIỆT NAM (bằng tiếng Anh). 16 tháng 9 năm 2013. Truy cập ngày 22 tháng 2 năm 2025.
↑  “Âm vang giai điệu chiêng, trống Cơtu”. ĐÀI TIẾNG NÓI VIỆT NAM (bằng tiếng Anh). 2 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 22 tháng 2 năm 2025.
↑  “Nhạc cụ truyền thống của người Cơ tu (Nguồn: Báo Văn hoá các Dân tộc)”. web.archive.org. 2 tháng 7 năm 2022. Truy cập ngày 22 tháng 2 năm 2025.
1 2  “TrongComchitiet”. honque.org. Truy cập ngày 18 tháng 2 năm 2025.
↑  Tĩnh 24h, Báo Hà Tĩnh-Tin tức Hà Tĩnh mới nhất, tin nhanh Hà (9 tháng 2 năm 2024). “Điệu sắc bùa ngày xuân ở Hà Tĩnh”. Báo Hà Tĩnh - Tin tức Hà Tĩnh mới nhất, tin nhanh Hà Tĩnh 24h. Truy cập ngày 19 tháng 2 năm 2025.
↑  X.Phú (20 tháng 4 năm 2024). “Ngày vui hát sắc bùa”. Báo Quảng Bình.
↑  Phạm Hữu Đăng Đạt. “Một số đặc điểm sắc bùa xứ Quảng”. HỘI VĂN HỌC - NGHỆ THUẬT TỈNH QUẢNG NAM.
↑  “Nha Nhac Cung Dinh”. chimviet.free.fr. Truy cập ngày 19 tháng 2 năm 2025.
↑  “Vietnamese Institute of Musicology Website - Độc đáo hát sắc bùa Phú Lễ”. vienamnhac.vn. Truy cập ngày 17 tháng 2 năm 2025.
↑  “Nhạc lễ Nam Bộ đôi điều suy ngẫm - Vĩnh Thông”. Truy cập ngày 18 tháng 2 năm 2025.
| x t sCác nhạc cụ dân tộc Việt Nam |
| --- | --- |
 Dây (Đàn bầu • Đàn đáy • Đàn nhị/Đàn hồ • Đàn tam • Đàn tranh • Đàn tứ • Đàn tỳ bà • Đàn nguyệt • Đàn sến • Guitar phím lõm • Tam thập lục •  Trống quân/Trống đất) Màng rung (Trống bản • Trống bộc • Trống cái • Trống cơm • Trống chầu •  Trống chiến •  Trống đế • Trống mảnh • Trống khẩu •  Bồng) Hơi (Kèn bầu •  Tù và • Sáo trúc • Tiêu) Tự thân vang (Biên chung •  Chiêng •  Chũm chọe  •  Chuông •  Khánh/Biên khánh •  Mõ •  Phách • Sênh sứa • Sênh tiền • Song lang • Thanh la • Tiu/Cảnh •  Trống đồng) 
Miền núi phía Bắc:  Dây (Cò ke •  Tính tẩu •  Ta in) Hơi (Bẳng bu •  Kèn lá •  Khèn H'Mông • Pi cổng •  Pí đôi/Pí pặp •  Pí lè •  Pí một lao •  Pí phướng •  Púa •  Sáo H'Mông) Màng rung (Trống nêm •  Trống tang sành) Tự thân vang (Đao đao •  Đàn môi •  Đuống/Luống •  Linh) 
Bắc Trung Bộ:  Abel •  Khèn bè •  Cr'tót • Ta lư 
Tây Nguyên:  Cồng chiêng (Aráp • Knăh ring • M’nhum • T’rum • Vang)  Trống (Trống cái/H'gơr • Pơ nưng yun)  Alal •  Bro •  Chênh kial •  Chiêng tre • Chapi • Đàn đá •  Đing năm •  Đinh đuk •  Đing ktút •  Đuk đik •  Goong •  Goong đe •  K'lông pút •  K’ny •  Khinh khung •  Pơ nưng yun •  Rang leh •   Rang rai •  T'rưng •  Ta pòl •   Tol alao •  Tông đing •  Tơ đjếp •  Tơ nốt 
Duyên hải Nam Trung Bộ:  Trống Paranưng • Trống Ghinăng