Hasekura Tsunenaga
Chú thích

↑  Tiếng Nhật thời kỳ đó phát âm chữ h trước mọi nguyên âm đều là f chứ không chỉ chữ u. Tương tự như vậy, chữ s đôi khi được phát âm là sh nếu trước âm /e/ chứ không chỉ trước âm /i/, và chữ ゑ (hiện nay đọc là e), được phát âm là ye. Mặt khác, cách phát âm cổ của Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha sử dụng chữ x để ký âm sh.
↑  Trong cái tên "Sứ tiết ‘’Keichō", từ "Keichō" là để chỉ niên hiệu sau "Bunroku" và trước "Genna." Nói cách khác, Sứ tiết Keichō khởi hành vào niên hiệu Keichō (Khánh Trường), từ năm 1596 tới năm 1615.
↑  Bộ Ngoại giao: Quan hệ Nhật Bản-Mexico.
↑  Thực tế Sứ tiết Keichō được cử đi sau một sứ bộ khác vào thời kỳ Chiến Quốc do Mancio Ito cùng Alessandro Valignano dẫn đầu trong các năm từ 1582 tới 1590. Mặc dù ít được biết đến cũng như ít được ghi chép hơn, nhưng sứ bộ này đôi khi được gọi là Sứ tiết Tenshō vì sứ bộ khởi hành vào thời Tenshō. Chuyến đi này do ba lãnh chúa daimyō ở phía Tây Nhật Bản là -- Omura Sumitada, Otomo Sorin và Arima Harunobu tổ chức.
1 2 3  Gonoi, Takashi (2003). "Hasekura Tsunenaga" 支倉常長. tr. 5-30. ISBN 4-642-05227-5. Đã bỏ qua tham số không rõ |languague= (trợ giúp)
↑  Derek Hayes (2001). Atlas lịch sử Bắc Thái Bình Dương: bản đồ khám phá và phát hiện khoa học, 1500-2000. Douglas & McIntyre. tr. 18. ISBN 9781550548655. Truy cập 8 tháng 11 năm 2009.
↑  Hayes, Derek (2001). Atlas lịch sử Bắc Thái Bình Dương: bản đồ khám phá và phát hiện khoa học, 1500–2000. Seattle, Washington: Sasquatch Books. tr. 17–19.
↑  Richard Hakluyt (1972). Voyages and Discoveries: Principal Navigations, Voyages, Traffiques & Discoveries of the English Nation, Voyage of Thomas Cavendish round the whole earth. tr. 287. ISBN 0-14-043073-3.
↑  Francis Pretty (1907). Hakluyt Voyages, tập 8. London: Everyman's Library. tr. 237.
↑  Nguồn
↑  Michael Cooper (2008). Chuyến viếng thăm không định trước: Rodrigo de Vivero ở Nhật Bản, 1609-1610. Hiệp hội Á Châu Nhật Bản. ISBN 978-4-ngày 95 tháng 1 năm 3922 Kiểm tra giá trị |isbn=: ký tự không hợp lệ (trợ giúp).
↑  C.R. Boxer. Thế kỷ Thiên Chúa giáo ở Nhật Bản 1549-1650. ISBN 1-85754-035-2.
↑  Michael Cooper (2008). Chuyến viếng thăm không định trước: Rodrigo de Vivero ở Nhật Bản, 1609-1610. Asiatic Society of Japan. ISBN 978-4-ngày 95 tháng 1 năm 3922 Kiểm tra giá trị |isbn=: ký tự không hợp lệ (trợ giúp).
↑  Mathes, W. Michael (1968). Vizcaino và những phát hiện của Tây Ban Nha tại Thái bình Dương, 1580-1630. San Francisco Historical Society.
↑  Mathes, W. Michael (1965). Californiana I: documentos para la historia de la demarcación commercial de California, 1583-1632. José Porrúa Turanzas.
↑  Mathes, W. Michael (1968). Vizcaino và những phát hiện của Tây Ban Nha ở Thái Bình Dương, 1580-1630. Hội Lịch sử San Francisco.
↑  Giles Milton (2002). Samurai William: Nhà thám hiểm mở đường đến với nước Nhật. ISBN 0-340-79468-2.
↑  Gonoi, Takashi (2003). Hasekura Tsunenaga 支倉常長 (bằng tiếng Nhật). ISBN 4-642-05227-5.
↑  Nempe fuisse me quondam Idate Masamune, qui regni Oxu (quod est in Orientali Iaponiæ parte) gubernacula tenet, nec dum quidem per baptismum regenerato, sed tamen Catechumeno, & qui Christianam fidem in suo regno prædicari cupiebat, simul cum alio suæ Curiæ optimate Philippo Francisco Faxecura Retuyemon[sic]ad Romanam Curiam & qui tunc Apostolicæ sedis culmen tenebat SS. Papam Paulum V. qui ad cœlos evolavit, Legatum expeditum. (tr. 1[liên kết hỏng])
↑  Sebastian Vizcaino "Ghi chép về chuyến săn tìm Đảo Vàng Đảo Bạc", Gonoi ghi
↑  Cardona "Geographic Descriptions", của Michael Mathes, ISBN 0-87093-235-7 p75
1 2  "Biên niên sử thời đại", p275
↑  "Tài liệu số 5", trích từ "Hasekura Tsunanaga" của Gonoi, tr77
↑  Chimalpahin "Biên niên sử thời đại", ngày 4 tháng 3 năm 1614, p275
↑  Chimalpahin "Biên niên sử thời đại", ngày 24 tháng 3 năm 1614, p275
↑  Ảnh nhà thờ[liên kết hỏng]
↑  Chimalpahin " Biên niên sử thời đại ", 9 tháng 4 1614, tr. 277
↑  Chimalpahin "Biên niên sử thời đại", 29 tháng 5 1614, tr. 283
↑  Chimalpahin "Biên niên sử thời đại", 14 tháng 10 1614, tr. 291
↑  “Nguồn”. Bản gốc lưu trữ ngày 9 tháng 5 năm 2007. Truy cập ngày 12 tháng 5 năm 2010.
↑  "Se llegó por fin a salvo, después de algunos peligros y tempestades al puerto de Sanlúcar de Barrameda el 5 de Octubre, donde residiendo el Duque de Medina Sidonia y avisado del arribo, envió carrozas para honrarlos, recibirlos y acomodar en ellas al Embajador y a sus gentiles hombres, habiéndoles preparado un suntuoso alojamiento; y después de haber cumplido con esta obligación como correspondía, y de regalarlos con toda liberalidad, a instancias de la ciudad de Sevilla hizo armar dos galeras, las cuales llevaron a los embajadores a CORIA, donde fueron hospedados por orden de la dicha Ciudad por Don Pedro Galindo, veinticuatro, el cual se ocupó con gran diligencia en tener satisfecho el ánimo del Embajador con todos los placeres y regalos posibles, procurando este entretanto que preparasen ropas nuevas a su séquito y ayudantes para resplandecer con más decoro y pompa a la entrada en Sevilla. Mientras se resolvía esta cuestión, la Ciudad determinó enviar a Coria a Don Diego de Cabrera, hermano del padre Sotelo, a Don Bartolomé López de Mesa, del hábito de Calatraba, a Don Bernardo de Ribera, a Don Pedro Galindo y a multitud de jurados y otros caballeros para que en su nombre besaran la mano al Embajador y lo felicitaron por su llegada a salvo. Sobre esto, quedó el Embajador contentísimo, agradeció mucho a la Ciudad que por su generosidad se complacía en honrarle, y departió con los dichos caballeros mostrando mucha prudencia en su trato". "A veintiuno de Octubre del dicho año la Ciudad hizo otra demostración de la mayor cortesía para el recibimiento del Embajador y del Padre Sotelo mandando carrozas, cabalgaduras y gran número de caballeros y de nobles que lo escoltaron formando una cabalgata de gran solemnidad. Saliendo el Embajador de Coria, vio con sumo placer el honor que se le había preparado, la pompa de los caballeros y la gran cantidad de gente que lo acompañó durante su camino hacia Sevilla". "Cerca de Triana y antes de cruzar el puente, se multiplicó de tal manera el número de carrozas, caballos y gentes de todo género, que no bastaba la diligencia de dos alguaciles y de otros ministros de la justicia para poder atravesarlo. Finalmente compareció el Conde de Salvatierra. Asistente de la Ciudad, con gran número de titulados y con los restantes veinticuatro y caballeros; y el embajador desmontando de la carroza, montó a caballo con el Capitán de su guardia y Caballerizo, vestido sobriamente, a la usanza del Japón, y mostrando al Asistente lo obligado que quedaba de la mucha cortesía y honores que la Ciudad se servía de usar con él, fue puesto en medio del dicho Asistente y Alguaciles Mayores y prosiguiéndose la cabalgata con increíble aplauso y contento de la gente, por la Puerta de Triana se dirigieron al Alcalzar Real." (Scipione Amati, "Historia del regno di Voxu", 1615)
↑  "Miércoles 23 de octubre de 1614 años entró en Sevilla el embaxador Japon Faxera Recuremon, embiado de Joate Masamune, rey de Boju. Traía treinta hombres japones con cuchillas, con su capitán de la guardia, y doce flecheros y alabarderos con lanças pintadas y sus cuchillas de abara. El capitán era christiano y se llamaba don Thomas, y era hijo de un mártyr Japón. Venía a dar la obediencia a Su Santidad por su rey y reyno, que se avía baptizado. Todos traían rosarios al cuello; y él venía a recibir el baptismo de mano de Su Santidad. Venía en su compañía fray Luis Sotelo, natural de Sevilla, religioso de San Francisco recoleto. Salieron a Coria a recebirlo por la Ciudad, el veinticuatro don Bartolomé Lopez de Mesa, y el veinticuatro don Pedro Galindo; y junto a la puente los recibió la Ciudad. Entró por la puerta de Triana, y fué al Alcázar, donde la Ciudad lo hospedó, y hizo la costa mientras estubo en Sevilla. Vido la Ciudad, y subió a la Torre. Lunes 27 de octubre de dicho año por la tarde, el dicho embaxador, con el dicho padre fray Luis Sotelo, entró en la Ciudad con el presente de su rey con toda la guardia, todos a caballo desde la puente. Dió su embaxada sentado al lado del asistente en su lengua, que interpretó el padre fray Luis Sotelo, y una carta de su rey, y una espada a su usanza, que se puso en el archibo de la Ciudad. Esta espada se conservó hasta la revolución del 68 que la chusma la robó. La embaxada para su magestad el rey don Felipe Tercero, nuestro señor, no trataba de religión, sino de amistad.(Biblioteca Capitular Calombina 84-7-19.Memorias..., fol.195)"
↑ Trích từ nguyên bản tiếng Pháp cổ:
"Il y huit jours qu'il passa a St Troppez un grand seigneur Indien, nomme Don Felipe Fransceco Faxicura, Ambassadeur vers le Pape, de la part de Idate Massamuni Roy de Woxu au Jappon, feudataire du grand Roy du Japon et de Meaco. Il avoit plus de trente personnes a sa suite, et entre autre, sept autres pages tous fort bien vetus et tous camuz, en sorte qu'ilz sembloyent presque tous freres. Ils avaient trois fregates fort lestes, lesuqelles portoient tout son attirail. Ils ont la teste rase, execpte une petite bordure sur le derrier faisant une flotte de cheveux sur la cime de la teste retroussee, et nouee a la Chinoise....".
"...Ilz se mouchent dans des mouchoirs de papier de soye de Chine, de la grandeur de la main a peu prez, et ne se servent jamais deux fois d'un mouchoir, de sorte que toutes les fois qu'ilz ne mouchoyent, ils jestoyent leurs papiers par terre, et avoyent le plaisir de les voir ramasser a ceux de deca qui les alloyent voir, ou il y avoit grande presse du peuple qui s'entre batoit pour un ramasser principallement de ceux de l'Ambassadeur qui estoyent hystoriez par les bordz, comme les plus riches poulletz des dames de la Cour. Ils en portient quantite dans leur seign, et ils ont apporte provision suffisante pour ce long voyage, qu'ilz sont venus faire du deca....".
"... Le ses epees et dagues sont faictes en fasson de simmetterre tres peu courbe, et de moyenne longueur et sont sy fort tranchantz que y mettant un feuillet de papier et soufflant ilz couppent le papier, et encore de leur papier quy est beaucoup plus deslie que le notre et est faict de soye sur lesquels ils escrivent avec un pinceau.".
"... Quand ilz mangeoient ils ne touchent jamais leur chair sinon avec deux petits batons qu'ils tiennent avec trois doigts." (Marcouin, Francis and Keiko Omoto. Quand le Japon s'ouvrit au monde. Paris: Découvertes Gallimard, 1990. ISBN 2-07-053118-X. Pages 114–116)
↑  Phần thân được dịch từ đoạn trích trong sách của Gonoi, p152. Bản dịch lời chào được thực hiện độc lập.
Tiêu đề bức thư
↑  Quo tandem cum anno Salutis 1615. iuvante deo pervenissemus, à SS. Papa magno cum Cardinalium Sacri Collegij Antistitum ac Nobilium concursu, nec non & Rom. populi ingenti lætitia & communi alacritate non modo benignè excepti, verùm & humanissimè tam nos quam etiã tres alij, quos Iaponii Christiani, quatenus eorum circa Christianam Religionem statum Apostolicis auribus intimarent, specialiter destinaverant, auditi, recreati, & prout optabamus, quantocyus expediti. (tr. 1[liên kết hỏng])
↑  "南蛮国ノ物事、六右衛門物語ノ趣、奇怪最多シ" 伊達治家記録　("Ghi chép của nhà Masamune")
↑  trích dẫn từ sách của Gonoi tr229
↑  Collega alter legatus Philippus Fiaxecura[sic]postquam ad prædictum Regem suum pervenit, ab ipso valdè est honoratus, & in proprium statum missus, ut tam longâ viâ fessus reficeretur, ubi uxorem, filios, domesticos cum multis aliis vasallis Christianos effecit, aliisque nobilibus hominibus consanguineis & propinquis suasit ut fidem reciperent; quam utique receperunt. Dum in his & aliis piis operibus exerceretur ante annum completum post eius regressum magna cum omnium ædificatione & exemplo, multa cum præparatione suis filiis hæreditate præcipua fidei propagationem in suo statu, & Religiosorum in eo regno pretectionem commendatam relinquens, pie defunctus est. De cuius discessu Rex & omnes Nobiles valdè doluerunt, præcipuè tamen Christiani & Religiosi, qui huius viri virtutem & fidei Zelum optimè noverant. Ab ipsis Religiosis, qui eidem sacramenta ministrarunt, eiusque obitui interfuerant; & ab aliis sic per literas accepi. (tr. 16[liên kết hỏng])
↑  "Di sản quốc gia: Thư tịch về sứ bộ Keicho tới châu Âu", tr80
↑  “Chuyên khảo của Bảo tàng Sendai. Miêu tả về chuyến đi của sứ bộ Hasekura tới Venezia” (bằng tiếng Nhật). Bản gốc lưu trữ ngày 23 tháng 8 năm 2006. Truy cập 18 tháng 6 năm 2010.
↑  “Tượng Hasekura ở Havana”. Bản gốc lưu trữ ngày 29 tháng 9 năm 2011. Truy cập 18 tháng 6 năm 2010.
↑  “Tượng Hasekura ở Coria del Rio”. Bản gốc lưu trữ ngày 13 tháng 5 năm 2008. Truy cập 18 tháng 6 năm 2010.
↑  “Tượng Hasekura ở Tsukinoura”. Truy cập 18 tháng 6 năm 2010.
↑  “"Gia tộc Japon tại Tây Ban Nha đoàn tụ để tìm về nguồn cội từ thế kỷ 17 của mình"”. Japan Times. 11 tháng 12 năm 2003. Bản gốc lưu trữ ngày 26 tháng 4 năm 2005. Truy cập ngày 15 tháng 6 năm 2010. (yêu cầu đăng ký)
↑  “Gisaku, the Movie”. Bản gốc lưu trữ ngày 29 tháng 9 năm 2011. Truy cập 18 tháng 6 năm 2010.
Hasekura có một phù hiệu chính thức, bao gồm một Chữ Vạn có hai mũi tên bắt chéo, tất cả nằm trong một cái khiên có vương miện bên trên với nền da cam. Phù hiệu được vẽ trong tranh của Deruet, chứng chỉ công dân thành Roma (phía trên bên trái), nhiều trang trí nổi (ở giữa), và được sử dụng làm kỳ hiệu trên tàu của ông (bên phải).
Con thuyền San Buena Ventura của Nhật được đóng theo mẫu chiếc Liefde (được vẽ ở đây). Đây là con thuyền William Adams ban đầu dùng để tới Nhật Bản.
Bản sao thuyền buồm San Juan Bautista, ở Ishinomaki, Nhật Bản
Con thuyền San Juan Bautista theo nét vẽ của Deruet mô tả lại con thuyền cùng cờ hiệu của Hasekura (chữ Vạn màu đỏ trên nền da cam) trên đỉnh cột buồm (bên phải: chi tiết về con tàu).
Cuốn "World Exploration" bản năm 1632 của Nicolas de Cardona vẽ toàn cảnh vịnh và thành phố Acapulco, đề cập tới sự hiện diện của "một con tàu từ Nhật Bản" (D), có thể là chiếc San Juan Bautista (Gonoi, p53). Cardona ở Acapulco từ cuối năm 1614 tới ngày 21 tháng 3 năm 1615. Toàn bộ chú thích bao gồm:

A. Đoàn tàu thám hiểm.

B. Lâu đài San Diego.

C. Thị trấn.

D. Một con thuyền vừa từ Nhật Bản tới.

E. Los Manzanillos.

F. El Grifo.
Hasekura cầu nguyện sau khi cải đạo tại Madrid năm 1615
Bức thư lịch sử của sứ thần Nhật Bản đầu tiên tới Tây Ban Nha, lưu giữ tại Tòa thị chính thành phố Sevilla
Bức tranh mô tả chuyến thăm vào thế kỷ 17 của Hasekura trong phiên bản tiếng Đức năm 1615 cuốn sách "Lịch sử Vương quốc Voxu" của Scipione Amati. Gia huy của Hasekura ở góc trên bên phải.
Thư bằng tiếng La Tinh của Date Masamune gửi Giáo hoàng, năm 1613, lưu trữ tại Vatican
Hasekura cải đạo cùng tu sĩ dòng Phanxicô tên Luis Sotelo, xung quanh là các thành viên khác trong sứ bộ, trong một bức bích họa thể hiện "vinh quang của Giáo hoàng Phaolô V". Sala Regia, Cung điện Quirinal, Rôma, 1615.
Bức thư Vua Tây Ban Nha gửi Date Masamune (1616). Bức thư nhờ giúp đỡ Công giáo này khá thân thiện nhưng không đề cập tới thương mại, bất chấp yêu cầu từ chính Date Masamune (bản phác thảo, lưu trữ tại kho lưu trữ thành phố Sevilla, Archivo General de Indias).
Thư Hasekura gửi con trai, viết trong những ngày ông ở Philippines, Bảo tàng thành phố Sendai
Tranh vẽ Giáo hoàng Phaolô V được Hasekura Tsunenaga mang về cho Date Masamune năm 1620; Bảo tàng Thành phố Sendai
Ngôi mộ Phật giáo của Hasekura Tsunenaga, ngày nay vẫn có thể tới thăm tại Enfukuji, Enchōzan, Miyagi
Thập giá và huy hiệu thu được tại dinh thự Hasekura năm 1640