stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Polonaise "Vĩnh biệt quê hương" (Ogiński)
Phổ biến

Bản polonaise được xem như là một trong những bản polonaise nổi tiếng nhất, đặc biệt là ở Ba Lan và Belarus. Nó được chuyển thể thành bài hát có lời, một bản tiếng Ba Lan được viết bởi Halina Szymulska và một bản tiếng Belarus được viết bởi Vyacheslav Sharapov và thể hiện bởi nhóm Piesnary. Bản nhạc cũng là nguồn gốc cho tên gọi con tàu Polonez phục vụ trên tuyến đường sắt nối Warszawa - Minsk - Moskva từ năm 1973 đến năm 2019. Khi con tàu Polonez đến trạm đường sắt Moscow Belorussky tại Moskva, bản nhạc polonaise thường được vang lên từ những chiếc loa trên tàu.
Từ năm 1991 đến năm 1993, tại Cộng hòa Belarus đã có một dự thảo lấy bản Polonaise Ogiński làm quốc ca. Ngày 8 tháng 9 năm 1992, trong buổi lễ tuyên thệ trung thành của Lực lượng vũ trang Belarus, bản polonaise cũng được vang lên trên Quảng trường Độc lập ở Minsk như một bản quốc ca không chính thức.
Trong văn hóa đại chúng, bản polonaise là nguồn cảm hứng cho tiểu thuyết lịch sử mang tên "Polonez Ogińskiego" của Antoni Wysocki được viết vào năm 1937. Bản nhạc cũng chính là cốt truyện chính của bộ phim Liên Xô "Bản nhạc Pô-lô-ne" được sản xuất bởi hãng phim Belarusfilm vào năm 1971, kể về câu chuyện của nghệ sĩ chơi đàn organ người Ba Lan ẩn náu tại ngôi làng Dzyatlava thuộc Belarus, thường xuyên giúp đỡ những đảng viên Liên Xô trong Chiến tranh thế giới thứ hai, thời gian Đức Quốc Xã chiếm đóng ngôi làng này.
Ô nhịp thứ sáu của bản Polonaise được xuất hiện ở mặt sau của tờ tiền 50 Rúp Belarus phiên bản năm 2009.
Chú thích

↑  “Polonez a-moll „Pożegnanie Ojczyzny" (Les adieux à la patrie)”. portalmuzykipolskiej.pl (bằng tiếng Ba Lan). Truy cập ngày 9 tháng 4 năm 2023.
1 2  “Здравствуй, Родина! - ОНТ”. ont.by (bằng tiếng Nga). Truy cập ngày 9 tháng 4 năm 2023.
↑  “Bản Polonaise của Oginsky: "Vĩnh biệt quê hương"”. Hội Nhạc Sĩ Việt Nam. 21 tháng 6 năm 2019. Bản gốc lưu trữ ngày 9 tháng 4 năm 2023. Truy cập ngày 9 tháng 4 năm 2023.
↑  “Michał Kleofas Ogiński | Życie i twórczość | Artysta”. Culture.pl (bằng tiếng Ba Lan). Truy cập ngày 9 tháng 4 năm 2023.
1 2  “OGIŃSKI MICHAŁ KLEOFAS”. www.polskipetersburg.pl. Truy cập ngày 9 tháng 4 năm 2023.
1 2  “Polonez „Pożegnanie ojczyzny" – Śpiewajmy Polskę!” (bằng tiếng Ba Lan). Truy cập ngày 9 tháng 4 năm 2023.
↑  “„Polonez Ogińskiego" w wykonaniu zespołu z Białorusi bije rekordy popularności na YouTube”. Kresy24.pl - Wschodnia Gazeta Codzienna (bằng tiếng Ba Lan). Truy cập ngày 9 tháng 4 năm 2023.
↑  “«Магутны Божа», «Маладая Беларусь» і «Паланэз» Агінскага”. novychas.by. Lưu trữ bản gốc ngày 7 tháng 9 năm 2017. Truy cập ngày 9 tháng 4 năm 2023.
↑  Навумчык, Сяргей (23 tháng 11 năm 2017). “1992: «...Прысягаю на вернасьць Рэспубліцы Беларусь»”. Радыё Свабода (bằng tiếng Belarus). Truy cập ngày 9 tháng 4 năm 2023.
↑  “Polonez Ogińskiego : powieść”. polona.pl. Truy cập ngày 9 tháng 4 năm 2023.
Mặt sau của tờ tiền 50 Rúp Belarus, phiên bản năm 2009 với sự xuất hiện của ô nhịp thứ sáu của polonaise.
Śląsk (tỉnh)

| Śląsk Województwo śląskie(tiếng Ba Lan) |
| --- | --- |
—  Tỉnh  —
 
  Hiệu kỳ Huy hiệu
 Vị trí ở Ba Lan
 Được chia thành các huyện
Tọa độ (Katowice): 50°15′B 19°0′Đ﻿ / ﻿50,25°B 19°Đ﻿ / 50.250; 19.000 
Quốc gia:  Ba Lan
Tỉnh lị: Katowice
Các huyện:  19 thành phố và 17 huyện* Bielsko-Biała Bytom Chorzów Częstochowa Dąbrowa Górnicza Gliwice Jastrzębie-Zdrój Jaworzno Katowice Mysłowice Piekary Śląskie Ruda Śląska Rybnik Siemianowice Śląskie Sosnowiec Świętochłowice Tychy Zabrze Żory Będzin Bielsko Bieruń-Lędziny Cieszyn Częstochowa Gliwice Kłobuck Lubliniec Mikołów Myszków Pszczyna Racibórz Rybnik Tarnowskie Góry Wodzisław Zawiercie Żywiec 
Diện tích
 • Total: 12.334 km2 (4,762 mi2)
Dân số (2006)
 • Total: 4.676.983
 • Mật độ: 380/km2 (980/mi2)
 • Đô thị: 3.675.602
 • Nông thôn: 1.001.381
Car plates: S
Website: http://www.silesia-region.pl
 được chia tiếp thành 167 gmina 
Śląsk là một tỉnh của Ba Lan, giáp biên giới với vùng Žilina của Slovakia. Tỉnh lỵ là Katowice. Tỉnh có diện tích 12.294,04 ki-lô-mét vuông, dân số thời điểm giữa năm 2004 là 4.707.825 người.
Các thành phố thị xã

Tỉnh có thành phố và thị xã. Bản sau đây sắp xếp theo thứ tự dân số giảm dần (số liệu dân số thời điểm năm 2006)):
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
|   Katowice (315.996)   Częstochowa (246.129)   Sosnowiec (225.202)   Gliwice (199.099)   Zabrze (190.610)   Bytom (187.205)   Bielsko-Biała (176.678)   Ruda Śląska (145.929)   Rybnik (141.382)   Tychy (130.842)   Dąbrowa Górnicza (129.753)   Chorzów (114.434)   Jaworzno (96.051)   Jastrzębie-Zdrój (95.149)   Mysłowice (74.988)   Siemianowice Śląskie (72.451)   Żory (62.625)   Tarnowskie Góry (61.107)   Piekary Śląskie (59.494)   Będzin (58.659)   Racibórz (57.352)   Świętochłowice (55.172)   Zawiercie (52.926)   Wodzisław Śląski (49.319)  |   Knurów (39.823)   Mikołów (38.392)   Cieszyn (36.014)   Czechowice-Dziedzice (34.811)   Czeladź (34.173)   Myszków (32.830)   Żywiec (32.078)   Czerwionka-Leszczyny (28.486)   Pszczyna (25.621)   Lubliniec (24.229)   Rydułtowy (21.950)   Łaziska Górne (21.906)   Bieruń (19.642)   Pyskowice (19.127)   Orzesze (18.830)   Radlin (17.673)   Radzionków (17.220)   Lędziny (16.156)   Ustroń (15.420)   Skoczów (14.641)   Pszów (14.012)   Kłobuck (13.193)   Wisła (11.453)   Blachownia (9.863)  |   Wojkowice (9.434)   Poręba (8.784)   Kalety (8.657)   Imielin (7.887)   Miasteczko Śląskie (7.368)   Łazy (7.139)   Sławków (6.833)   Koniecpol (6.303)   Szczyrk (5.860)   Siewierz (5.528)   Kuźnia Raciborska (5.517)   Krzepice (4.524)   Ogrodzieniec (4.465)   Żarki (4.419)   Woźniki (4.410)   Szczekociny (3.912)   Toszek (3.822)   Strumień (3.397)   Wilamowice (2.818)   Koziegłowy (2.505)   Krzanowice (2.207)   Pilica (1.971)   Sośnicowice (1.747)  |
Hà Bình Bình

| Hà Bình Bình |
| --- | --- |
Hà Bình Bình (1988–2010)
Sinh: (1988-07-13)13 tháng 7 năm 1988 Ulanqab, Nội Mông, Trung Quốc
Mất: 13 tháng 3 năm 2010(2010-03-13) (21 tuổi) Roma, Lazio, Ý
Nguyên nhân mất: Biến chứng tim mạch
Quốc tịch: Trung Quốc
Nổi tiếng vì: Người nhỏ bé nhất thế giới, có thể đi lại được
Chiều cao: 74 cm (2 ft 5 in)
Hà Bình Bình (tiếng Trung Quốc: 何平平; bính âm: He Pingping; 13 tháng 7 năm 1988 – 13 tháng 3 năm 2010), theo sách Kỷ lục Guinness, là người nhỏ bé nhất thế giới, có thể đi lại được.
Hà Bình Bình có chiều cao 73 cm (2 ft 5 in), là con thứ ba của một gia đình người Trung Quốc ở huyện Hóa Đức, thành phố Ulanqab thuộc Khu tự trị Nội Mông Cổ, miền bắc Trung Quốc. Anh có 2 chị gái, cả hai người chị đều phát triển bình thường và nay đã lấy chồng. Theo người cha, He Yun, khi mới sinh ra, Hà Bình Bình quá nhỏ đến nỗi có thể nằm lọt trong lòng bàn tay của cha mẹ. Anh lớn lên rất chậm, các bác sĩ chẩn đoán nguyên do là anh bị Bệnh xương thủy tinh, khiến cho xương cũng như thể trọng không thể phát triển bình thường.
Tháng giêng năm 2007, Hà Bình Bình được mời tham gia một chương trình truyền hình ở Tokyo, Nhật Bản và từ đó trở thành một icon internet. Quê hương Nội Mông của anh cũng là quê của Bào Hỉ Thuận, người đàn ông cao 2,36 mét, được sách kỷ lục Guinness công nhận là người đàn ông cao nhất thế giới cho tới tháng 9 năm 2009. Cuộc gặp gỡ giữa Hà Bình Bình và Bào Hỉ Thuận được truyền hình vào tháng 7 năm 2007 đã thu hút sự chú ý của các phương tiện truyền thông toàn cầu Tháng 5/2008 anh xuất hiện trong phim tài liệu chiếu trên Kênh 4 đài truyền hình Anh gọi là The World's Smallest Man and Me (Người nhỏ nhất thế giới và tôi) do Mark Dolan điều khiển chương trình. Tháng 9/2008 anh xuất hiện với người phụ nữ có đôi chân dài nhất thế giới, Svetlana Pankratova, tại Trafalgar Square, của thành phố London để quảng cáo cho đợt phát hành sách sách kỷ lục Guinness năm 2009.
Năm 2006 sách kỷ lục Guinness đã không công nhận lời yêu cầu được ghi vào sách Guinness của Khagendra Thapa Magar, một chàng trai người Nepal lúc đó 14 tuổi và cao 53 cm nhưng sẽ xem xét lại trường hợp này khi anh tới 18 tuổi. Một người Jordan tên là Younis Edwan, cho rằng mình là người lùn nhất thế giới, nhưng chưa được sách Guinness chính thức đo.
Từ khi xuất hiện trên truyền hình tháng 1 năm 2007, Hà Bình Bình có cương vị là người lùn nhất thế giới đã được Guinness World Records kiểm tra. Chiều cao của anh đã được đo 3 lần trong vòng 10 giờ, trước khi anh được nhận chứng chỉ chính thức công nhận anh là người lùn nhất thế giới hiện còn sống.
Tháng 9 năm 2008, anh tới New York để giúp việc phát hành sách sách kỷ lục Guinness ấn bản năm 2009, quyển sách đã công nhận anh là người bé nhỏ nhất thế giới.
Ngày 13 tháng 3 năm 2010, anh qua đời vì bệnh tim ở Roma .
Nikolai Rasskazov

| Thông tin cá nhân |
| --- | --- | --- | --- |
Tên đầy đủ:  Nikolai Olegovich Rasskazov
Ngày sinh:  4 tháng 1, 1998 (26 tuổi)
Nơi sinh:  Yefremov, Nga
Chiều cao:  1,80 m (5 ft 11 in)
Vị trí:  Hậu vệ
Thông tin đội
Đội hiện nay:  F.K. Spartak-2 Moskva
Số áo:  92
Sự nghiệp cầu thủ trẻ
Năm:  Đội
:  F.K. Spartak Moskva
Sự nghiệp cầu thủ chuyên nghiệp*
| Năm |  Đội |  ST |  (BT) |
| 2015– |  F.K. Spartak Moskva |  0 |  (0) |
| 2017– |  → F.K. Spartak-2 Moskva |  18 |  (1) |
Sự nghiệp đội tuyển quốc gia‡
| Năm |  Đội |  ST |  (BT) |
| 2013 |  U-15 Nga |  10 |  (0) |
| 2013–2014 |  U-16 Nga |  8 |  (0) |
| 2014–2015 |  U-17 Nga |  8 |  (0) |
| 2016 |  U-18 Nga |  3 |  (0) |
| 2016 |  U-19 Nga |  5 |  (0) |
| 2017– |  U-21 Nga |  8 |  (1) |
 *Số trận ra sân và số bàn thắng ở câu lạc bộ tại giải quốc gia, chính xác tính đến 12 tháng 5 năm 2018 ‡ Số trận ra sân và số bàn thắng ở đội tuyển quốc gia, chính xác tính đến 27 tháng 3 năm 2018
Nikolai Olegovich Rasskazov (tiếng Nga: Никола́й Оле́гович Расска́зов; sinh ngày 4 tháng 1 năm 1998) là một cầu thủ bóng đá người Nga. Anh thi đấu cho F.K. Spartak-2 Moskva.
Sự nghiệp câu lạc bộ

Anh có màn ra mắt tại Giải bóng đá Quốc gia Nga cho F.K. Spartak-2 Moskva vào ngày 23 tháng 3 năm 2017 trong trận đấu với F.K. Baltika Kaliningrad.
Nervilia khasiana

| Nervilia khasiana> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Chi (genus): Nervilia
Loài (species): N. khasiana
Danh pháp hai phần
Nervilia khasiana (King & Pantl.) Schltr. 
Nervilia khasiana là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được (King & Pantl.) Schltr. mô tả khoa học đầu tiên năm 1911.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Nervilia khasiana”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Bùi Thị Quỳnh Vân

| Thạc sĩBùi Thị Quỳnh Vân |
| --- | --- |
Bùi Thị Quỳnh Vân tại Đà Nẵng, năm 2023
Chức vụ
   Trưởng Ban Chỉ đạo phòng, chống tham nhũng, tiêu cực tỉnh Quảng Ngãi
Nhiệm kỳ: 14 tháng 6 năm 2022 – nay 2 năm, 166 ngày
 
  Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ngãi
Nhiệm kỳ: 4 tháng 8 năm 2020 – nay 4 năm, 115 ngày
Phó Bí thư: Đặng Ngọc Huy (thường trực) Đinh Thị Hồng Minh (1/2022-) Đặng Văn Minh (-3/2024) Nguyễn Hoàng Giang (7/2024-)
Tiền nhiệm: Lê Viết Chữ
Kế nhiệm: đương nhiệm
 
  Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Quảng Ngãi
Nhiệm kỳ: 18 tháng 4 năm 2019 – 4 tháng 8 năm 2020 1 năm, 108 ngày
Bí thư: Lê Viết Chữ
Tiền nhiệm: Nguyễn Thanh Quang
Kế nhiệm: Đặng Ngọc Huy
 
  Chủ tịch Hội đồng nhân dân tỉnh Quảng Ngãi
Nhiệm kỳ: 30 tháng 6 năm 2016 – nay 8 năm, 150 ngày
Phó Chủ tịch: Đinh Thị Hồng Minh (6/2016-) Võ Phiên (6/2016-4/2019) Nguyễn Tấn Đức (11/2019-)
Tiền nhiệm: Lê Viết Chữ
Kế nhiệm: đương nhiệm
 
  Ủy viên dự khuyết  Trung ương Đảng khóa XII  Ủy viên Trung ương Đảng khóa XIII
Nhiệm kỳ: 26 tháng 1 năm 2016 – nay 8 năm, 306 ngày
Tổng Bí thư: Nguyễn Phú Trọng Tô Lâm
 
  Bí thư Huyện ủy Lý Sơn
Nhiệm kỳ: tháng 11 năm 2015 – tháng 6 năm 2016
Vị trí: tỉnh Quảng Ngãi
 
  Trưởng ban Dân vận Tỉnh ủy Quảng Ngãi
Nhiệm kỳ: tháng 9 năm 2014 – tháng 6 năm 2016
 
  Bí thư Huyện ủy Tư Nghĩa
Nhiệm kỳ: tháng 8 năm 2014 – tháng 12 năm 2014
Vị trí: tỉnh Quảng Ngãi
 
 Bí thư Tỉnh Đoàn Quảng Ngãi
Thông tin cá nhân
Quốc tịch:  Việt Nam
Sinh: 2 tháng 1, 1974 (50 tuổi) Thị xã Quảng Ngãi, tỉnh Quảng Ngãi, Việt Nam Cộng hòa
Nghề nghiệp: chính khách
Dân tộc: Kinh
Tôn giáo: không
Đảng chính trị:  Đảng Cộng sản Việt Nam
Học vấn: Thạc sĩ lí luận Văn học Cử nhân Ngữ văn Chuyên viên cao cấp Quản lí nhà nước
Quê quán: phường Trần Phú, thành phố Quảng Ngãi
Bùi Thị Quỳnh Vân (sinh ngày 2 tháng 1 năm 1974) là một nữ chính khách người Việt Nam. Hiện nay, bà là Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XIII, Bí thư Tỉnh ủy kiêm Chủ tịch Hội đồng nhân dân tỉnh Quảng Ngãi.
Xuất thân và giáo dục

Bùi Thị Quỳnh Vân sinh ngày 2 tháng 1 năm 1974, tại phường Trần Phú, thành phố Quảng Ngãi, tỉnh Quảng Ngãi.
Ngoài ra, bà còn là Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam.
Trình độ chuyên môn: Đại học chuyên ngành Ngữ văn, Thạc sĩ Lý luận Văn học.
Lí luận chính trị: Cao cấp.
Chuyên viên cao cấp về quản lý nhà nước.
Sự nghiệp

- Tháng 8/1995 - 9/1999, Cán bộ Ban Tổ chức Tỉnh đoàn Quảng Ngãi.
- Tháng 10/1999 - 8/2002, Phó Chánh Văn phòng Tỉnh đoàn Quảng Ngãi.
- Tháng 9/2002 - 2/2007, Trưởng ban Tư tưởng Văn hóa Tỉnh đoàn Quảng Ngãi.
- Tháng 10/2007 - 6/2010, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh đoàn Quảng Ngãi.
- Tháng 7/2010 - 11/2011, Bí thư Tỉnh đoàn, Đại biểu Hội đồng Nhân dân Quảng Ngãi.
- Tháng 12/2011 - 8/2014, Bí thư Huyện ủy Tư Nghĩa, tỉnh Quảng Ngãi
- Tháng 9/2014 - 11/2015, Trưởng Ban Dân vận Tỉnh ủy Quảng Ngãi.
- Tháng 12/2015 - 6/2016, Trưởng Ban Dân vận Tỉnh ủy Quảng Ngãi, Bí thư Huyện ủy Lý Sơn, tỉnh Quảng Ngãi
- Tháng 1/2016, Ủy viên dự khuyết trong Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII.
- Ngày 30 tháng 6 năm 2016, các đại biểu HĐND tỉnh Quảng Ngãi đã bầu bà giữ chức vụ Chủ tịch HĐND tỉnh khóa XII, nhiệm kỳ 2016-2021.
- Ngày 18 tháng 4 năm 2019, tại Hội nghị lần thứ 15 Ban Chấp hành Đảng bộ Tỉnh Quảng Ngãi khóa 19, với tỷ lệ 43/43 phiếu tín nhiệm, bà được bầu giữ chức Phó Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ngãi nhiệm kỳ 2015 - 2020, thay ông Nguyễn Thanh Quang nghỉ hưu theo chế độ.
- Ngày 15 tháng 5 năm 2019, thừa ủy quyền của Ban Bí thư Trung ương Đảng, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Lê Viết Chữ đã trao Quyết định số 1197-QĐNS/TW ngày 06/5/2019 của Bộ Ch​ính trị về chuẩn y bà Bùi Thị Quỳnh Vân - Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh giữ chức Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, nhiệm kỳ 2015 - 2020.
- Ngày 04 tháng 8 năm 2020, Tỉnh ủy Quảng Ngãi tổ chức Hội nghị về công tác cán bộ. Tại Hội nghị, các đại biểu bỏ phiếu để bầu chức danh Bí thư Tỉnh ủy. Theo đó, với 45/45 phiếu bầu (đạt tỷ lệ 100%), bà đã trúng cử chức danh Bí thư Tỉnh ủy Tỉnh Quảng Ngãi nhiệm kỳ 2015 - 2020.
- Ngày 30 tháng 8 năm 2020, Tỉnh ủy Quảng Ngãi tổ chức hội nghị triển khai quyết định của Bộ Chính trị và Ban Bí thư về công tác cán bộ. Tại Hội nghị, ông Hà Ban công bố Quyết định của Bộ Chính trị chuẩn y bà Bùi Thị Quỳnh Vân, Ủy viên dự khuyết T.Ư Đảng, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Quảng Ngãi giữ chức Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ngãi nhiệm kỳ 2015-2020.
- Ngày 22 tháng 10 năm 2020, bà được bầu giữ chức Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ngãi nhiệm kì 2020 - 2025.
- Ngày 30 tháng 1 năm 2021, bà được bầu làm Ủy viên chính thức trong Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII.
Augustynolophus

| Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata 
Nhánh: Craniata
 
Phân ngành (subphylum): Vertebrata
Phân thứ ngành (infraphylum): Gnathostomata
Liên lớp (superclass): Tetrapoda
Nhánh (clade): Dinosauria
Chi (genus): Augustynolophus Prieto-Márquez J. R. Wagner Bell & Chiappe, 2014
Augustynolophus là một chi khủng long, được Prieto-Márquez J. R. Wagner Bell & Chiappe mô tả khoa học năm 2014.
Chú thích

↑  “Dinosaur Genera List”. Bản gốc lưu trữ ngày 15 tháng 7 năm 2011. Truy cập ngày 3 tháng 7 năm 2015.
Asiagomphus pacificus

| Asiagomphus pacificus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Odonata
Họ (familia): Gomphidae
Chi (genus): Asiagomphus
Loài (species): A. pacificus
Danh pháp hai phần
Asiagomphus pacificus (Chao, 1953) 
Asiagomphus pacificus là loài chuồn chuồn trong họ Gomphidae. Loài này được Chao mô tả khoa học đầu tiên năm 1953.
Chú thích

↑  “pacificus”. World Odonata List. Bản gốc lưu trữ ngày 28 tháng 7 năm 2013. Truy cập ngày 17 tháng 6 năm 2013.
Mắt người

Bài này viết về mắt người. Đối với mắt nói chung, xem mắt.
Mắt người là một cơ quan đáp ứng với ánh sáng và có nhiều chức năng khác nhau. Là một cơ quan cảm giác, mắt ở lớp thú tạo ra một điều kiện cần của thị giác. Các tế bào que và nón trong võng mạc cho phép sự cảm nhận ánh sáng và khả năng nhìn có ý thức bao gồm phân biệt màu sắc và cảm nhận về chiều sâu. Mắt người có thể phân biệt 10 triệu màu khác nhau và nhiều khả năng là có thể nhận biết một photon đơn lẻ.
| Mắt người |
| --- | --- |
1. Thể kính 2. khớp ora serrata 3. cơ thể mi 4.  các zonules của mật mắt 5. kênh Schlemm 6. đồng tử 7. tiền phòng 8. giác mạc 9. mống mắt 10. vỏ thủy tinh thể 11. nhân thủy tinh thể 12. lồi thể mi 13. kết mạc 14. cơ chéo dưới 15. cơ thẳng dưới 16. cơ trực tràng mắt giữa 17. động mạch và tĩnh mạch võng mạc 18. đĩa quang 19. trường thị giác cũ 20. động mạch võng mạc trung tâm 21. tĩnh mạch võng mạc trung tâm 22. thần kinh thị giác 23. Tĩnh mạch thừng tinh 24. Tĩnh mạch thừng tinh 24. Vỏ bọc ngoài bao gân 28. Cơ ức đòn chũm 29. Cơ trực tràng trên 30. Võng mạc
Chi tiết
Định danh
Latinh: oculus
MeSH: D005123
TA: A01.1.00.007  A15.2.00.001
FMA: 54448
Thuật ngữ giải phẫu[Chỉnh sửa cơ sở dữ liệu Wikidata]
Giống như mắt của các loài thú khác, các tế bào hạch thần kinh nhạy sáng không tạo ảnh ở võng mạc mắt người nhận tín hiệu ánh sáng để điều chỉnh kích thước đồng tử, sự điều tiết và kiềm chế hoócmôn melatonin và sự đồng bộ của đồng hồ sinh học cơ thể
1. con ngươi 2. củng mạc tròng trắng 3. mí mắt trên 4. giác mạc tròng đen 5. lông mi
Mắt người, nhìn nghiêng
Mắt người là một phần của não hình thành từ tuần thứ ba của phôi kỳ dưới dạng hai túi thị nguyên thủy, phát triển và lồi dần ra phía trước tạo thành võng mạc, thủy tinh thể và các thành phần hoàn chỉnh khác. Con người có khả năng dùng mắt để liên hệ, trao đổi thông tin với nhau thay lời nói. Trong văn học, mắt thường được gọi là cửa sổ tâm hồn.
Mô tả cơ thể học

Mắt người nằm trong hai lỗ hốc hai bên sống mũi, trên có gò lông mày và trán, dưới giáp xương má. Màng mạc bọc xương của hốc mắt nối tiếp bên sau với màng cứng của não, bọc theo dai dây thần kinh thị giác. Bên ngoài có hai mí mắt khi nhắm lại che kín hốc mắt. Mí trên có lông mi dài cong, lông mi của mí dưới ít hơn và ngắn hơn. Bên trong hốc mắt có các tuyến nước mắt, các bắp thịt di chuyển mắt, trong cùng là các mô mỡ chêm đệm không cho mắt bị kéo vào phía sau bởi các bắp thịt.
Tròng mắt là một hình cầu, lớp củng mạc phía ngoài, màu trắng đục (tròng trắng), phía trước bọc bởi một lớp trong gọi là kết mạc. Giác mạc nối tiếp củng mạc lồi ra phía trước, trong suốt để lộ phía trong cầu mắt, tạo thành tròng đen. Bên sau giác mạc theo thứ tự từ ngoài vào trong là khối lỏng thủy dịch, vòng cơ mi (con ngươi), thủy tinh thể nằm trong trung tâm phía sau cơ mi, khối lỏng dịch thủy tinh, và sau cùng, lót phía trong cầu mắt là võng mạc, nơi ánh sáng tác động lên nhiều đầu dây thần kinh hình nón và hình gậy. Những dây thần kinh tụ lại tại một điểm ra phía sau cầu mắt theo dây thần kinh thị giác vào não. Vì điểm này của võng mạc không có dầu thần kinh đón nhận ánh sáng nên gọi là điểm mù. Ánh sáng đi qua thủy tinh thể hội tụ rõ nhất tại hoàng điểm (điểm vàng) trên võng mạc.
Cầu mắt di động nhờ sức kéo của 6 bắp thịt: 4 cơ trực - trên, dưới, ngoài, trong; 2 cơ chéo - trên và dưới. Hai cơ trực ngoài và trực trong chỉ đơn giản quay ra ngoài vào trong. Cơ trực trên quay cầu lên và chếch vào trong một chút, cơ chéo dưới, quay lên và ra ngoài một chút. Hai cơ này có tác động chung là đưa hướng nhìn lên (tác động ngoài-trong bị khử nhau). Tương tự, cơ trực dưới quay cầu xuống vào trong một chút, cơ chéo trên quay xuống và ra ngoài một chút. Hai cơ có tác động chung là nhìn xuống (Khi xét nghiệm hai cơ trực trên và dưới nên bảo bệnh nhân nhìn vào trong một chút để tránh tác động của hai cơ chéo. Tương tự, khi xét nghiệm hai cơ chéo trên và dưới nên bảo bệnh nhân nhìn ra ngoài một chút để tránh tác động của hai cơ trực).
Vật lý quang học thị giác

| --- | --- |
:  Hình ảnh bên ngoài được tiếp nhận vào mắt qua các tia sáng song song, khi đi qua thủy tinh thể hội tụ vào hố võng mạc.
:  Ở mắt cận thị, vì tinh thể quá dày (độ hội tụ quá cao) hoặc cầu mắt quá dài, điểm hội tụ nằm phía trước hố võng mạc, tạo hình ảnh mờ.
:  Ngược lại, viễn thị là do tinh thể quá dẹp (độ hội tụ quá thấp) hoặc cầu mắt quá ngắn, điểm hội tụ nằm phía sau hố võng mạc, hình ảnh cũng mờ.
Hệ thống thần kinh thị giác

| --- | --- |
:  Dây thần kinh của hai mắt chéo nhau tại một giao thoa hình chữ X, phía sau tuyến yên trước khi chạy dọc theo bao trong của não đến trung tâm thị giác trên thùy chẩm. Tín hiệu từ bộ phận nhận sáng nửa trong của võng mạc chạy chéo qua và phối hợp với tín hiệu của nửa ngoài võng mạc trong mắt bên kia. Do đó, triệu chứng thị giác có thể suy nghiệm ra trong các trường hợp sau: Hoàn toàn mù một mắt: là do bất bình thường của một mắt hay một dây thần kinh mắt  Mù một nửa thị trường cùng bên: là do bất bình thường trong hệ thần kinh sau chỗ giao thoa.  Mù hai bên ngoài: là do bất bình thường trong hệ thần kinh tại vùng giao thoa.
Hệ thống thần kinh thị giác > Phản xạ của mắt

Một số phản xạ của mắt dùng trong xét nghiệm lâm sàng:
Phản xạ ánh sáng - khi chiếu ánh sáng vào mắt, con ngươi thu nhỏ lại. Vòng phản xạ: ánh sáng chiếu vào bộ phận nhận sáng, chạy theo dây thần kinh thị giác (thần kinh sọ 2) vào nhân pretectal trong não giữa - sau đó chạy tắt (không qua trung tâm thị giác) vào nhân Edinger-Westphal - tiếp theo chạy trở ra dây thần kinh vận nhãn chung (thần kinh sọ 3), vào hạch thần kinh mi, chuyền vào làm co cơ mi - thu nhỏ con ngươi. Xem hoạt hình Lưu trữ 2006-02-13 tại Wayback Machine
Phản xạ điều tiết - khi nhìn theo vật từ xa đến gần, con ngươi thu nhỏ lại và thủy tinh thể dày lên tăng đo hội tụ.
Phản xạ mi - khi dùng bông gòn chạm nhẹ vào củng mạc, mi nhắm lại.
Các biểu hiện ở mắt trong chẩn đoán lâm sàng

Giang mai - Con ngươi Argyll Robertson - ngươi nhỏ, còn phản xạ điều tiết nhưng mất phản xạ ánh sáng - do giang mai não bộ.
Rối loạn giáp trạng - tăng giáp làm mắt lộ, mí trên nhắm chậm; giảm giáp làm rụng phần ba lông mày bên ngoài, húp hai mí
Bệnh Wilson - vòng Kayser-Fleischer do chất đồng đọng trong màng Descemet của giác mạc
Vàng da - củng mạc ngả vàng rõ trước khi vàng da
Thiếu hồng cầu - kết mạc nhợt nhạt
Rối loạn mỡ máu - ban vàng quanh mắt
Hội chứng Horner - mí trên sụp, con ngươi nhỏ
Nháy mắt - Hiện tượng mắt mỏi, mắt yếu hoặc điềm báo vận mệnh
Các bệnh về mắt

Lé mắt
Cận thị
Viễn thị
Mắt lão
Mắt hột
Mụt lẹo
Cườm thủy tinh thể mắt
Tăng nhãn áp
Glôcôm
Bệnh võng mạc
Viêm giác mạc
Quáng gà
Loạn thị
Mù màu
Khiếm thị
Chẩn học bằng Mống mắt

Khoa học mống mắt (tiếng Anh: Iridology) là ngành chẩn đoán chưa được y học công nhận, chẩn đoán bệnh dựa theo thay đổi về hình thái, màu sắc của mống mắt. Y sĩ ngành này chỉ chẩn khám nhưng không chữa trị, thường nhờ điều trị do y sĩ các ngành khác như y học tự nhiên. Y sĩ mống mắt hành nghề tại châu Âu, Anh quốc nhiều hơn tại Hoa Kỳ.
Con mắt trong văn hóa xã hội

| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |

|  | Mắt của Horus hay Ra, thần Mặt Trời, tượng trưng cho quyền lực tiếng Anh: Eye of Horus | Mắt thượng đế hay Mắt thấy xa thấy mọi chuyện, chung quanh có hào quang và bao bọc trong hình tam giác đều. tiếng Anh:Eye of Providence |