stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Du lịch Bình Định
Di tích Chăm Pa > Tháp Dương Long - Tháp Ngà

Thuộc xã Tây Bình, huyện Tây Sơn, cách Quy Nhơn khoảng 50 km, tháp được xây dựng vào cuối thế kỷ 12. Tháp là một quần thể gồm 3 tháp. Tháp giữa cao 40m, hai tháp 2 bên cao 38m. Phần thân tháp được xây bằng gạch, các góc được ghép bằng những tảng đá lớn và trang trí điêu khắc đều bằng đá. Cửa tháp quay hướng Đông và được nâng lên khá cao khoảng 1,5m và khung cửa là những khối đá lớn. Những chi tiết được trang trí ở đây đều rất lớn, chạm trổ trên sa thạch với những đường nét rõ ràng và còn giữ được lâu. Với nghệ thuật điêu khắc chạm trổ tinh xảo, các đường nét vừa hoành tráng, lộng lẫy, vừa tinh tế mềm mại, các họa tiết trang trí sống động, tháp được Bộ Văn hóa xếp hạng di tích kiến trúc nghệ thuật năm 1980.
Di tích Chăm Pa > Tháp Bánh Ít - Tháp Bạc

Nằm thuộc địa phận xã Phước Hiệp, huyện Tuy Phước, cách thành phố Quy Nhơn 20 km. Trên đỉnh quả đồi giữa hai nhánh của sông Côn là Tân An và cầu Gành, bên Quốc lộ 1, cách Quy Nhơn khoảng 20 km. Tháp Bánh Ít được xây dựng vào cuối thế kỷ XI, đầu thế kỷ XII. Đây là một quần thể gồm 4 tháp, tháp chính cao 22 m, trông xa giống như chiếc bánh ít. Tháp có cửa chính quay về hướng Đông. Vòm cửa được tạo dáng mũi lao hai lớp thu nhỏ về phía trên với các hoa văn hình xoắn nối kết nhau.

Cửa chính còn được trang trí bằng một hình phù điêu tạc hình Ganesa, hình Haruman. Ba cửa giả quay các hướng còn lại đều mô phỏng cấu trúc và trang trí của cửa chính. Tháp được xếp hạng di tích Kiến trúc nghệ thuật năm 1982.
Di tích Chăm Pa > Tháp Phú Lốc - Tháp Vàng

Thuộc Phường Nhơn Thành, Thị xã An Nhơn, cách thành phố Quy Nhơn 35 km về phía Bắc. Được xếp hạng di tích Kiến trúc nghệ thuật năm 1995.
Di tích Chăm Pa > Tháp Thủ Thiện

Thuộc xã Bình Nghi, huyện Tây Sơn, cách thành phố Quy Nhơn 35 km về hướng Tây Bắc. Được xây cất trên một vùng đất tương đối thấp, ở bờ Nam Sông Côn, tháp có quy mô nhỏ, kiểu dáng trang nhã. Được xếp hạng di tích Kiến trúc Nghệ thuật năm 1995.
Di tích Chăm Pa > Tháp Cánh Tiên - Tháp Đồng

Được xây dựng bên thành Đồ Bàn, xã Nhơn Hậu, Thị xã An Nhơn vào khoảng thế kỷ 12. Điểm đặc biệt của tháp Cánh Tiên là phần phía trong các cột ốp tường được ốp kín bằng các phiến đá sa thạch màu tím có chạm khắc hoa văn dây xoắn. Ngôi tháp được tạo dáng thanh thoát nhưng trang nghiêm và đẹp với phong cách xây dựng bài trí văn hóa Chăm. Tháp có 4 tầng thu nhỏ về phía trên, tầng nào cũng có 4 tháp góc trang trí, mỗi góc lại có những tầng nhỏ, tạo dáng lá lật nhỏ dần về phía trên tạo cảm giác như cánh chim đang bay, từ vai tháp trở lên bốn phía đều giống như cánh tiên đang bay lên nên được gọi là tháp Cánh Tiên. Tháp được xếp hạng di tích Kiến trúc nghệ thuật năm 1982.
Di tích Chăm Pa > Tháp Đôi - Tháp Hưng Thạnh

Thuộc địa phận phường Đống Đa, tp. Quy Nhơn, cách trung tâm thành phố 3 km. Tháp được xây dựng vào cuối thế kỷ 12, đầu thế kỷ 13. Tháp được trùng tu năm 1996. Tháp Đôi còn được gọi là tháp Hưng Thạnh, gồm 2 tháp, một tháp cao 18 m và một tháp cao 20m. Tháp đôi được gọi là "độc nhất vô nhị" của nghệ thuật kiến trúc Chămpa. Cả hai tháp không phải là tháp vuông nhiều tầng thường thấy của tháp Chăm mà là một cấu trúc gồm 2 phần chính: Khối thân vuông và phần đỉnh hình tháp mặt cong, các góc tháp hiện lên những tượng chim thần Garuda hai tay đưa cao như muốn nâng đỡ tháp. Tháp Đôi ảnh hưởng nghệ thuật kiến trúc của Ấn Độ giáo. Tháp được xếp hạng di tích Kiến trúc nghệ thuật năm 1980
Lễ hội > Lễ hội Đống Đa

Lễ hội Đống Đa hằng năm được tổ chức vào ngày mồng 5 tháng Giêng âm lịch tại thị trấn Phú Phong, huyện Tây Sơn để tưởng nhớ các thủ lĩnh phong trào Tây Sơn, đặc biệt là người anh hùng áo vải Nguyễn Huệ và chiến thắng Ngọc Hồi - Đống Đa (1789), đánh thắng 29 vạn quân Thanh. Ngoài nghi lễ truyền thống còn có nhiều hoạt động văn hóa dân gian các dân tộc Kinh, Bana, Chăm... Nhiều cuộc biểu diễn võ thuật như: đấu võ, đánh côn, đi quyền... Tiết mục độc đáo của lễ hội là cuộc thi đánh trống bộ, mỗi bộ 12 chiếc trống da, còn gọi là trống trận Tây Sơn và diễn cảnh đánh trận giả làm sống lại khí thế hào hùng của nghĩa quân Tây Sơn năm xưa trên đất Bình Định.
Lễ hội > Lễ hội Đổ giàn

Tổ chức hằng năm vào ngày 15 tháng 7 âm lịch tại chùa Bà, làng An Thái, huyện An Nhơn. Đầu tiên gọi là hội xô cỗ (xô giàn), về sau gọi là đổ giàn. Người ta thiết lập một đàn cúng cao, trên đó đặt hương, hoa, trà, quả, cỗ gạo, bánh và đặc biệt là cỗ heo quay. Sau những nghi thức cúng lễ cổ truyền, vị chủ tế tuyên bố xô giàn, cho phép cuộc tranh tài bắt đầu. Người tranh tài là các võ đường quanh vùng, các lò võ cử người tham gia cuộc thi xông vào giành heo quay và mang con heo chạy về vị trí đã định.
Lễ hội > Hội làng Rèn Tây Phương Danh

Làng nghề thuộc thị trấn Đập Đá, huyện An Nhơn, là làng có truyền thống làm rèn cách đây 300 năm. Cụ tổ là Đào Giã Tượng mang nghề từ phương Bắc vào truyền cho dân địa phương. Hằng năm, để nhớ ơn người khai sinh làng Rèn, người Tây Phương Danh tổ chức Lễ hội làng rèn vào ngày 12 tháng 2 âm lịch. Lễ hội quy tụ những thợ rèn ở địa phương và các nơi khác đến.
Lễ hội > Hội Xuân chợ Gò

Hội Xuân chợ Gò được tổ chức vào ngày mồng một Tết nguyên đán tại chợ Gò, Trường Úc, thị trấn Tuy Phước, huyện Tuy Phước. Đây chủ yếu là họp chợ, mua bán đầu năm lấy may mắn cho cả năm. Nhưng việc mua bán chỉ tượng trưng, đi hội vui là chính. Trai gái đi hội chợ Gò chen chân, liếc mắt để tìm bạn tình. Tuổi thiếu niên rủng rẻng tiền lì xì thì đi mua đồ chơi, đồ ăn thức uống. Người có tuổi tham dự các môn cờ tướng, đá gà... Lễ hội chợ Gò cách đây khoảng trên dưới 300 năm. Tương truyền hai vị tướng Tây Sơn là Trần Quang Diệu và Võ Văn Dũng chỉ huy đóng quân tại khu vực này, đã cho mở hội chợ Gò để quân sĩ và nhân dân vui chơi cho vơi đi nỗi nhớ gia đình ngày tết.

Lễ hội chợ Gò ngay nay được nâng lên bước mới: Có phần lễ trang trọng và phần vui hội. Các trò chơi dân gian được tổ chức: múa lân, chọi gà, cờ tướng, đá cầu, đập niêu, kéo co.. Chợ mang nét đẹp vùng Tuy Phước, họp chợ một ngày vui suốt năm.
Chú thích

Bãi biển Quy Nhơn
Didymodon paramicola

| Didymodon paramicola> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Bryophyta
Lớp (class): Bryopsida
Bộ (ordo): Pottiales
Họ (familia): Pottiaceae
Chi (genus): Didymodon
Loài (species): D. paramicola
Danh pháp hai phần
Didymodon paramicola (H. Rob.) O. Werner, J.A. Jimenez & Ros, 2004 
Didymodon paramicola là một loài Rêu trong họ Pottiaceae. Loài này được (H. Rob.) O. Werner, J.A. Jimenez & Ros mô tả khoa học đầu tiên năm 2004.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Didymodon paramicola”. Truy cập ngày 19 tháng 8 năm 2013.
Yeşilköy, Söke

| Yeşilköy |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
YeşilköyVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Aydın
Huyện: Söke
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 343 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Yeşilköy là một xã thuộc huyện Söke, tỉnh Aydın, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2010 là 343 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Aydın”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Lưu trữ bản gốc ngày 17 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 23 tháng 9 năm 2012.Quản lý CS1: bot: trạng thái URL ban đầu không rõ (liên kết)
Echeta brunneireta

| Echeta brunneireta> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Chi (genus): Echeta
Loài (species): E. brunneireta
Danh pháp hai phần
Echeta brunneireta (Dognin, 1906) 
Danh pháp đồng nghĩa
 Automolis brunneireta Dognin, 1906 
Echeta brunneireta là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Tên gọi của Hà Nội

| --- | --- |

Tên gọi của Hà Nội
"Hà Nội" trong Chữ Hán
Tên tiếng Việt
Chữ Quốc ngữ: Hà Nội
Hán-Nôm: 河內
 
Trước khi có tên gọi như hiện nay, Hà Nội đã trải qua nhiều tên gọi khác nhau. Tên gọi "Hà Nội" bắt đầu được dùng làm địa danh ở Việt Nam từ năm Minh Mạng thứ 12 (1831) khi có 1 tỉnh có tên là tỉnh Hà Nội được thành lập ở Bắc Thành. "Hà Nội" viết bằng chữ Hán là "河內", nghĩa là "bao quanh bởi các con sông", tên gọi này phản ánh vị trí địa lý của tỉnh Hà Nội. Tỉnh này nằm giữa hai con sông là sông Nhị ở phía Đông Bắc và sông Thanh Quyết ở phía Tây Nam.
Tỉnh Hà Nội gồm có 4 phủ là Hoài Đức, Thường Tín, Ứng Hoà và Lý Nhân. Toà thành nơi có đặt trị sở của tỉnh Hà Nội, tức tỉnh lị của tỉnh Hà Nội, được gọi là thành Hà Nội theo tên tỉnh. Thành Hà Nội nằm trên địa phận 2 huyện Thọ Xương và Vĩnh Thuận. Cả 2 huyện Thọ Xương và Vĩnh Thuận đều cùng thuộc phủ Hoài Đức. Ngày 1 tháng 10 năm 1888, vua Đồng Khánh ký chỉ dụ cắt toàn bộ huyện Thọ Xương và 1 phần huyện Vĩnh Thuận của tỉnh Hà Nội làm nhượng địa cho Pháp để Pháp thành lập thành phố Hà Nội. Trước đó, ngày 19 tháng 7, tổng thống Pháp Marie François Sadi Carnot ký sắc lệnh thành lập thành phố Hà Nội trước khi có sự công nhận của Triều đình Việt Nam. Năm 1890, phủ Lý Nhân bị tách khỏi tỉnh Hà Nội, đổi thành tỉnh Hà Nam.
Năm 1896, tỉnh lị của tỉnh Hà Nội được dời ra làng Cầu Đơ thuộc tổng Thanh Oai Thượng, huyện Thanh Oai. Để tránh trùng tên với thành phố Hà Nội, năm 1902, tỉnh Hà Nội được đổi tên thành tỉnh Cầu Đơ theo tên của tỉnh lị. Ngày 6 tháng 12 năm 1904, quan toàn quyền Đông Dương ra nghị định đổi tên tỉnh Cầu Đơ và tỉnh lị của tỉnh này thành "Hà Đông". Tên gọi "Hà Đông" là do quan đốc học tỉnh Cầu Đơ Vũ Phạm Hàm đề xuất, lấy từ một câu nói của Lương Huệ Vương được ghi trong sách Mạnh Tử là "河內凶，則移其民於河東，移其粟於河內" (âm Hán Việt: Hà Nội hung, tắc di kỳ dân ư Hà Đông, di kỳ túc ư Hà Nội), có nghĩa là Hà Nội bị mất mùa thì chuyển dân ở Hà Nội sang Hà Đông, chuyển lương thực ở Hà Đông sang Hà Nội. "Hà Nội" trong câu nói trên của Lương Huệ Vương là chỉ vùng phía Bắc sông Hoàng Hà, còn "Hà Đông" là chỉ vùng phía Đông sông Hoàng Hà, thuộc Tây Nam Bộ tỉnh Sơn Tây của Trung Quốc ngày nay.
Từ lúc hình thành cho đến nay, Thăng Long – Hà Nội có nhiều tên gọi. Ở đây chia các tên gọi thành hai loại: Chính quy và không chính quy, theo thứ tự thời gian như sau (mời xem chi tiết tại các bài liên quan).
Danh sách

| Tên gọi> Tên chính quy | Chữ Hán Nôm> Tên chính quy | Ý nghĩa> Tên chính quy | Người đặt tên> Tên chính quy | Thời gian> Tên chính quy | Khoảng thời gian tồn tại> Tên chính quy | Đơn vị hành chính> Tên chính quy | Tên nước> Tên chính quy |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Long Đỗ | 龍肚 | Rốn rồng | theo sự tích | 866 TCN - | Không rõ | Không rõ | Văn Lang |
| Tống Bình | 宋平 | Không rõ | Thời Tùy, Đường | 454 - 767 | 313 | Huyện, trị sở | Bắc thuộc lần 3 |
| Đại La | 大羅 | Cái võng lớn | Cao Biền | 767-866 866 -1010 | ? | Kinh đô | Tĩnh Hải quân Đại Cồ Việt |
| Thăng Long | 昇龍 | Rồng bay lên | Lý Thái Tổ | 1010 -1397 | 387 | Kinh đô | Đại Cồ Việt Đại Việt |
| Đông Đô | 東都 | Kinh đô phía Đông | Hồ Quý Ly  | 1397 - 1407 | 10 | ? | Đại Việt Đại Ngu |
| Đông Quan | 東關 | Cánh cửa phía Đông | Nhà Minh | 1408 -1427 | 19 |  ? | Bắc thuộc lần 4 |
| Đông Kinh | 東京 | Kinh đô phía Đông | Lê Lợi | 1427 - 1787 | 360 | Kinh đô | Đại Việt |
| Bắc Thành | 北城 | Thành trì phía Bắc | Quang Trung | 1787 - 1802 | 15 |  ? | Nhà Tây Sơn |
| Bắc Thành | 北城 | Thành trì phía Bắc | Gia Long | 1802 - 1805 | 3 |  ? | Việt Nam |
| Thăng Long | 昇隆 | Thịnh vượng lên | Gia Long | 1805 - 1831 | 26 | Trấn thành miền Bắc | Việt Nam |
| Hà Nội | 河內 | Bên trong sông | Minh Mạng | 1831 - 1902 | 71 | Trấn thành miền Bắc, tỉnh lỵ | Việt Nam Đại Nam |
| Hà Nội | 河內 | Bên trong sông | Toàn quyền Đông Dương | 1902 - 1945 | 43 | Thủ đô của toàn Đông Dương | Đông Dương thuộc Pháp |
| Hà Nội | 河內 | Bên trong sông | Quốc hội Việt Nam | 1945 - 1976 | 31 | Thủ đô | Việt Nam Dân chủ Cộng hòa |
| Hà Nội | 河內 | Bên trong sông | Quốc hội Việt Nam | 1976 - nay |  ? | Thủ đô | Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam |
Tên không chính quy
| Tràng An | 長安 | Trường An, Trường Yên, yên bình mãi mãi | Nhà nho Việt Nam |  ? |  ? | Kinh đô |  ? |
| Phượng Thành | 鳳城 | Phụng Thành | Nguyễn Giản Thanh | Thế kỷ XVI, đời Lê |  ? | Kinh đô |  ? |
| Long Biên | 龍編 | Không rõ | Nhà Hán, Ngụy, Nhà Tấn, Nam Bắc triều | Thế kỷ III, IV, V, và VI |  ? | Trị sở | Giao Châu |
| Long Thành | 龍城 | Tên gọi tắt của Kinh thành Thăng Long |  ? |  ? |  ? | Kinh đô |  ? |
| Hà Thành | 河城 | Tên gọi tắt của Thành phố Hà Nội |  ? |  ? |  ? | Thủ đô |  ? |
| Thành Hoàng Diệu | 城黃耀 | Tên gọi theo tên người | Nhân dân Việt Nam |  ? |  ? | Kinh thành |  ? |
| Kẻ Chợ | 仉𢄂 | Vùng đất buôn bán phát triển | Nhân dân Việt Nam |  ? |  ? |  ? |  ? |
| Thượng Kinh | 上京 | Đi lên kinh thành | Nhân dân Việt Nam |  ? |  ? |  ? |  ? |
Glenea azurea

| Glenea azurea> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Glenea
Loài (species): G. azurea
Danh pháp hai phần
Glenea azurea Breuning, 1958 
Glenea azurea là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Jacob Elordi

| Jacob Elordi |
| --- | --- |
Elordi năm 2024
Sinh: 26 tháng 6, 1997 (27 tuổi) Brisbane, Queensland, Úc
Nghề nghiệp: Diễn viên
Năm hoạt động: 2015–nay
Jacob Elordi (sinh ngày 26 tháng 6 năm 1997) là nam diễn viên người Úc. Năm 2017, anh chuyển đến Los Angeles để theo đuổi sự nghiệp diễn xuất. Elordi nổi tiếng sau các sê-ri truyền hình The Kissing Booth (2018–2021) của Netflix và Euphoria (2019–2023) của đài HBO. Năm 2023, anh vào vai ca sĩ Elvis Presley trong phim tiểu sử Priscilla. Cùng năm, vai nam sinh nhà giàu Felix Catton trong Saltburn mang về cho anh một đề cử giải BAFTA cho nam diễn viên phụ xuất sắc nhất.
Tiểu sử

Elordi sinh ngày 26 tháng 6 năm 1997 tại thành phố Brisbane, bang Queensland, là con út trong một gia đình lao động có năm anh chị em. Mẹ anh, Melissa, từng là nhân viên căng-tin ở trường của Elordi, sau đó về làm nội trợ, còn cha anh, John, là thợ sơn. Anh có một anh trai và ba chị gái. Cha anh là người Basque, nhập cư vào Úc năm 8 tuổi.
Thời đi học, Elordi chơi bóng bầu dục trong đổi tuyển của trường. Năm 12 tuổi anh bắt đầu đóng các vở nhạc kịch ở trường, từng diễn trong các vở Seussical và Charlie and the Chocolate Factory, sau đó anh đi học thêm lớp diễn xuất. Anh chia sẻ Heath Ledger là người truyền cảm hứng cho mình sau khi xem phim The Dark Knight năm 2008 của nam diễn viên quá cố. Anh cũng từng đóng vai Oberon trong vở hài kịch A Midsummer Night's Dream. Năm 14 tuổi, Elordi bắt đầu tập nói giọng Mỹ theo cách diễn của Vin Diesel.
Danh sách phim > Điện ảnh

| Năm | Tên | Vai | Ghi chú |
| --- | --- | --- | --- |
| 2018 | The Kissing Booth | Noah Flynn |  |
| 2018 | Swinging Safari | Rooster |  |
| 2019 | The Mortuary Collection | Jake Matthews |  |
| 2020 | The Kissing Booth 2 | Noah Flynn |  |
| 2020 | 2 Hearts | Chris |  |
| 2020 | The Very Excellent Mr. Dundee | Chase Hogan |  |
| 2021 | The Kissing Booth 3 | Noah Flynn |  |
| 2022 | Deep Water | Charlie De Lisle |  |
| 2023 | The Sweet East | Ian |  |
| 2023 | He Went That Way | Bobby Falls | Đồng sản xuất |
| 2023 | Saltburn | Felix Catton |  |
| 2023 | Priscilla | Elvis Presley |  |
| 2024 | Oh, Canada | Leonard Fife (hồi nhỏ) |  |
| 2024 | On Swift Horses | Julius | Đồng sản xuất |
| CTB | Frankenstein | Frankenstein's Monster | Hậu kỳ |
Xi

Xi (hoa Ξ, thường ξ) là chữ cái thứ 14 trong bảng chữ cái Hy Lạp. Trong hệ thống số Hy Lạp, nó có giá trị 60.
Sử dụng

Trong vật lý, ξ là kí hiệu của suất điện động.
X86-64

Opteron, CPU đầu tiên giới thiệu x86-64 vào năm 2003
Bộ năm tập của x86-64 Architecture Programmer's Guide, được AMD xuất bản và phân phối vào năm 2002
x86-64 (còn gọi là x64, x86_64, AMD64 và Intel64) là phiên bản mở rộng 64bit của tập lệnh x86. Nó giới thiệu hai chế độ hoạt động mới, chế độ 64 bit và chế độ tương thích, cùng với chế độ phân trang 4 cấp độ mới. Với chế độ 64 bit và chế độ phân trang mới, nó hỗ trợ bộ nhớ ảo và bộ nhớ vật lý lớn hơn rất nhiều so với các phiên bản trước 32 bit, cho phép các chương trình lưu trữ lượng dữ liệu lớn hơn trong bộ nhớ. x86-64 cũng mở rộng các thanh ghi mục đích chung thành 64 bit, cũng như mở rộng số lượng của chúng từ 8 (một số trong đó có chức năng giới hạn hoặc cố định, ví dụ như để quản lý ngăn xếp) thành 16 (hoàn toàn chung) và cung cấp nhiều cải tiến khác. Các thao tác dấu phẩy động được hỗ trợ thông qua các nhóm lệnh giống như SSE2 bắt buộc và các thanh ghi kiểu x87/MMX thường không được sử dụng (nhưng vẫn khả dụng ngay cả ở chế độ 64 bit); thay vào đó, một bộ gồm 32 thanh ghi vector, mỗi thanh 128 bit, được sử dụng (Mỗi thanh có thể lưu một hoặc hai số kép hoặc một đến bốn số đơn hoặc các định dạng số nguyên khác nhau.) Trong chế độ 64 bit, các nhóm lệnh được sửa đổi để hỗ trợ toán hạng 64 bit và chế độ địa chỉ 64 bit. Chế độ tương thích cho phép các ứng dụng người dùng 16 và 32 bit chạy cùng tồn tại không thay đổi với các ứng dụng 64 bit nếu hệ điều hành 64 bit hỗ trợ chúng. Vì các tập lệnh x86 16 bit và 32 bit đầy đủ vẫn được triển khai trong phần cứng mà không có bất kỳ mô phỏng can thiệp nào, các tệp thực thi cũ này có thể chạy với ít hoặc không có hình phạt hiệu năng,  trong khi các ứng dụng mới hơn hoặc được sửa đổi có thể tận dụng các tính năng mới của thiết kế bộ xử lý để đạt được cải tiến hiệu suất. Ngoài ra, bộ xử lý hỗ trợ x86-64 vẫn bật ở chế độ thực để tương thích ngược hoàn toàn
Thông số ban đầu, được tạo bởi AMD và phát hành năm 2000, đã được AMD, Intel và VIA triển khai. Bộ xử lý AMD K8 là bản đầu tiên thực hiện nó. Đây là sự bổ sung đáng kể đầu tiên cho kiến trúc x86 được thiết kế bởi một công ty khác ngoài Intel. Intel đã buộc phải tuân theo và giới thiệu một họ NetBurst đã được sửa đổi, tương thích với phần mềm với đặc điểm kỹ thuật của AMD. VIA Technologies giới thiệu x86-64 trong kiến trúc VIA Isaiah của họ, với VIA Nano.
Kiến trúc x86-64 khác với kiến trúc Intel Itanium (trước đây là IA-64), không tương thích ở cấp độ tập lệnh gốc với kiến trúc x86. Các hệ điều hành và ứng dụng được viết cho cái này không thể chạy trên cái kia.
AMD64 > Lịch sử

AMD64 được tạo ra để thay thế cho kiến trúc IA-64 hoàn toàn khác, được thiết kế bởi Intel và Hewlett Packard. Được công bố lần đầu vào năm 1999  trong khi thông số kỹ thuật đầy đủ có sẵn vào tháng 8 năm 2000, kiến trúc AMD64 được AMD định vị ngay từ đầu như một cách tiến hóa để thêm khả năng tính toán 64 bit vào kiến trúc x86 hiện tại, trái ngược với cách tiếp cận của Intel là tạo ra một cách hoàn toàn kiến trúc 64 bit mới với IA-64.
Bộ xử lý dựa trên AMD64 đầu tiên, Opteron, được phát hành vào tháng 4 năm 2003.
AMD64 > Triển khai

Các bộ xử lý của AMD triển khai kiến ​​trúc AMD64 bao gồm Opteron, Athlon 64, Athlon 64 X2, Athlon 64 FX, Athlon II (theo sau bởi "X2", "X3", hay "X4" để chỉ số lượng lõi và các mẫu XLT), Turion 64, Turion 64 X2, Sempron ("Palermo" E6 và tất cả các model "Manila"), Phenom (theo sau bởi "X3" hay "X4" để chỉ số lượng lõi), Phenom II (theo sau bởi "X2", "X3", "X4" hay "X6" để chỉ số lượng lõi), FX, Fusion/APU và Ryzen/Epyc.
AMD64 > Đặc điểm kiến ​​trúc

Đặc điểm xác định chính của AMD64 là sự sẵn có của các thanh ghi bộ xử lý đa năng 64 bit  (ví dụ, rax và rbx), các phép toán số học và logic số nguyên 64 bit và các địa chỉ ảo 64 bit. Các nhà thiết kế đã nắm lấy cơ hội để thực hiện các cải tiến khác là tốt. Một số thay đổi quan trọng nhất được mô tả dưới đây.
AMD64 > Chi tiết không gian địa chỉ ảo > Địa chỉ mẫu Canonical

Triển khai không gian địa chỉ Canonical (sơ đồ không theo tỷ lệ)
Triển khai 48 bit hiện tại
Triển khai 56-bit
Triển khai 64-bit
Mặc dù địa chỉ ảo rộng 64 bit ở chế độ 64 bit, nhưng việc triển khai hiện tại (và tất cả các chip được biết là đang trong giai đoạn lập kế hoạch) không cho phép sử dụng toàn bộ không gian địa chỉ ảo 264 bytes (16 EB). Con số này sẽ gấp khoảng bốn tỷ lần kích thước của không gian địa chỉ ảo trên các máy 32 bit. Hầu hết các hệ điều hành và ứng dụng sẽ không cần một không gian địa chỉ lớn như vậy trong tương lai gần, do đó, việc triển khai các địa chỉ ảo rộng như vậy chỉ đơn giản là làm tăng sự phức tạp và chi phí dịch địa chỉ mà không có lợi ích thực sự. Do đó, AMD đã quyết định rằng, trong lần triển khai đầu tiên của kiến ​​trúc, chỉ có 48 bit quan trọng nhất của một địa chỉ ảo thực sự sẽ được sử dụng trong dịch địa chỉ (tra cứu bảng trang).
Ngoài ra, đặc tả AMD yêu cầu 16 bit quan trọng nhất của bất kỳ địa chỉ ảo nào, các bit 48 đến 63, phải là bản sao của bit 47 (theo cách gần giống với ký hiệu mở rộng). Nếu yêu cầu này không được đáp ứng, bộ xử lý sẽ đưa ra một ngoại lệ. Địa chỉ tuân thủ quy tắc này được gọi là "mẫu canonical." Địa chỉ dạng Canonical chạy từ 0 đến 00007FFF'FFFFFFFF, và từ FFFF8000'00000000 đến FFFFFFFF'FFFFFFFF, với tổng số 256TB không gian địa chỉ ảo có thể sử dụng. Con số này vẫn lớn hơn 65.536 lần so với không gian địa chỉ 4GB ảo của các máy 32 bit.
Tính năng này giúp giảm khả năng mở rộng sau này thành địa chỉ 64 bit thực sự. Nhiều hệ điều hành (bao gồm, nhưng không giới hạn ở họ Windows NT) tự lấy một nửa không gian địa chỉ (địa chỉ kernel) có địa chỉ cao hơn và để lại một nửa địa chỉ thấp hơn (không gian người dùng) cho mã ứng dụng, chế độ người dùng ngăn xếp, đống, và các vùng dữ liệu khác. Thiết kế "địa chỉ canonical" đảm bảo rằng mọi triển khai tuân thủ AMD64 đều có hai nửa bộ nhớ, nửa dưới bắt đầu từ 00000000'00000000 và "tăng lên" khi có nhiều bit địa chỉ ảo hơn, trong khi nửa cao hơn được "neo" đến đỉnh của không gian địa chỉ và mở rộng xuống dưới. Ngoài ra, việc triển khai " kiểu canonical" của các địa chỉ bằng cách kiểm tra các bit địa chỉ không được sử dụng sẽ ngăn hệ điều hành sử dụng chúng trong các con trỏ được gắn thẻ như cờ, đánh dấu đặc quyền, v.v. địa chỉ bit.
Các phiên bản Windows đầu tiên cho x64 thậm chí không sử dụng đủ 256 TB; chúng bị giới hạn chỉ 8 TB không gian người dùng và 8 TB không gian kernel. Windows không hỗ trợ toàn bộ không gian địa chỉ 48 bit cho đến Windows 8.1, được phát hành vào tháng 10 năm 2013.
AMD64 > Chi tiết không gian địa chỉ ảo > Cấu trúc bảng trang

Chế độ địa chỉ 64 bit ("long mode") là Physical Address Extensions (PAE); do đó, kích thước trang có thể là 4 KB (212 bytes) hay 2 MB (221 bytes). Long mode ũng hỗ trợ kích thước trang là 1 GB (230 bytes). Rather than the three-level page table system used by systems in PAE mode, systems running in long mode use four levels of page table: PAE's Page-Directory Pointer Table is extended from four entries to 512, and an additional Page-Map Level 4 (PML4) Table is added, containing 512 entries in 48-bit implementations. A full mapping hierarchy of 4 KB pages for the whole 48-bit space would take a bit more than 512 GB of memory (about 0.195% of the 256 TB virtual space).
Intel đã đề xuất một sơ đồ với bảng trang năm cấp. Nếu được triển khai, điều này sẽ cho phép bộ xử lý Intel 64 hỗ trợ không gian địa chỉ ảo 57 bit.
AMD64 > Chi tiết không gian địa chỉ ảo > Giới hạn hệ điều hành

Hệ điều hành cũng có thể giới hạn không gian địa chỉ ảo. Chi tiết, nếu có, được đưa ra trong phần "Đặc điểm và tính tương thích của hệ điều hành".
AMD64 > Chi tiết không gian địa chỉ vật lý

Bộ xử lý AMD64 hiện tại hỗ trợ không gian địa chỉ vật lý lên tới 248 bytes RAM, hay 256 TB. Tuy nhiên, tính đến  tháng 6 năm 2010, không có bo mạch chủ x86-64 nào hỗ trợ RAM 256 TB.
Hệ điều hành có thể đặt giới hạn bổ sung cho dung lượng RAM có thể sử dụng hoặc được hỗ trợ. Chi tiết về điểm này được đưa ra trong phần "Đặc điểm và tính tương thích của hệ điều hành" của bài viết này.
Intel 64

Intel 64 là triển khai x86-64 của Intel, được sử dụng và triển khai trong các bộ xử lý khác nhau do Intel sản xuất.