Nhân vật hư cấu thời Tam Quốc
Tam quốc diễn nghĩa

Thời đại Tam Quốc theo La Quán Trung bắt đầu từ năm 183 với cuộc khởi nghĩa Khăn Vàng cho đến khi Tư Mã Viêm thống nhất ba nước vào năm 280, mặc dù hình thế 3 nước chỉ hình thành vào năm 220 khi Tào Phi phế Hán Hiến Đế để lên ngôi vua, hay ít ra là cục diện cơ bản hình thành sau trận Xích Bích.
Hồi 1 :
Nam Hoa lão tiên (南華老仙), người truyền Thái Bình yếu thuật cho Trương Giác.
Trình Viễn Chí (程远志), tướng Khăn vàng, bị Quan Vũ giết, có nguyên mẫu lịch sử.
Đặng Mậu (鄧茂), tướng của Trình Viễn Chí, bị Trương Phi giết.
Cung Cảnh (龚景), Thái thú Thanh Châu, cầu viện Lưu Yên. Thái thú Thanh Châu đương thời trong chính sử là Hoàng Uyển.
Trình Khoáng (程曠), một trong Thập thường thị, chép sai tên của Thường thị Trình Hoàng [zh].
Hồi 2 :
Cao Thăng (高昇), tướng Khăn vàng bị Trương Phi giết.
Nghiêm Chính (嚴政), tướng Khăn vàng, người đã giết thủ lĩnh của mình là Trương Bảo rồi đầu hàng quân Hán
Tôn Trọng (孫仲), tướng Khăn vàng, bị Lưu Bị bắn hạ.
Lưu Khôi (劉恢), thái thú Đại Châu, được ba anh em Lưu Quan Trương cứu viện.
Hồi 3 :
Triệu Manh (趙萌), Hiệu úy nhà Hán, nguyên mẫu lịch sử có thể là Hiệu úy Triệu Dung (趙融).
Thôi Nghị (崔毅), em trai Thôi Liệt.
Hồi 4 :
Đinh Quản (丁管), Thượng thư, phản đối phế đế, mắng Đổng Trác là quốc tặc, bị giết, nguyên mẫu lịch sử có thể là Thượng thư Đinh Cung [zh].
Hồi 5 :
Bào Trung (鮑忠) hay Pháo Trung, em của Bào Tín bị Hoa Hùng giết. Nguyên mẫu lịch sử là Bào Thao, em trai Bào Tín.
Du Thiệp (俞涉), tướng của Viên Thuật, bị Hoa Hùng giết.
Phan Phụng (潘鳳), tướng của Hàn Phức, bị Hoa Hùng giết.
Mục Thuận (穆順), tướng của Trương Dương bị Lã Bố hạ.
Phương Duyệt (方悅), tướng của Vương Khuông, bị Lã Bố hạ.
Vệ Hoằng (衛弘), người giúp đỡ Tào Tháo, nguyên mẫu lịch sử là Vệ Tư [zh] (衛茲).
Vũ An Quốc (武安國), tướng của Khổng Dung, bị Lã Bố chém gãy tay.
Triệu Sầm (趙岑), tướng của Đổng Trác.
Hồi 6 :
Phạm Khang (范康), một trong Bát tuấn, nguyên mẫu lịch sử là Uyển Khang [zh] (苑康).
Hồi 7 :
Quan Thuần (關純), quan biệt giá của Hàn Phức, nguyên mẫu lịch sử là Mẫn Thuần [zh] (閔純).
Ngô quốc thái (吳國太), vợ lẽ của Tôn Kiên, em gái của Ngô phu nhân, vợ cả của Tôn Kiên, mẹ của Tôn Lãng và Tôn phu nhân.
Kiều quốc lão (喬國老), bố của Nhị Kiều, giúp đỡ Lưu Bị gặp mặt Ngô quốc thái.
Hồi 8 :
Điêu Thuyền, dịch đúng là Điêu Thiền (貂蟬), giai nhân tuyệt sắc, con nuôi của Vương Doãn, có nguyên mẫu lịch sử.
Hồi 10 :
Lý Biệt (李別), cháu của Lý Thôi, người đã báo cáo lại cho Lý Thôi chuyện Phàn Trù tha cho Hàn Toại, sau bị Hứa Chử chém. Nguyên mẫu lịch sử là Lý Lợi [zh], cháu Lý Thôi.
Hồi 11 :
Tông Bảo (宗寶), bộ tướng của Khổng Dung, sử dụng một cây giáo, sau bị Quản Hợi chém chết sau vài hiệp. Nguyên mẫu lịch sử có thể là Trịnh Ích (鄭益), con trai Trịnh Huyền.
Hỏa Đức Tinh Quân (火德星君), vị thần đến đốt nhà My Trúc.
Hồi 13 :
Thôi Dũng (崔勇), tướng của Quách Dĩ, bị Từ Hoảng giết chết sau một hiệp đấu.
Hồi 14 :
Tuân Chính (荀正), phó tướng của Kỷ Linh, bị Quan Vũ giết.
Phạm Thành (範成), Lạc Dương lệnh dưới quyền Tào Tháo.
Hồi 15 :
Trần Hoành (陳橫), (bính âm: chen heng), tướng của Lưu Do, sau bị Tưởng Khâm giết.
Dương Đại Tướng (杨大将), trưởng sử của Viên Thuật, nguyên mẫu là Dương Hoằng (楊弘), có thể là sai sót do chép thiếu chữ Hoằng (弘).
Hồi 16 :
Nghiêm phu nhân (嚴夫人), vợ cả của Lã Bố.
Tào phu nhân (曹夫人), vợ của Lã Bố, con gái Tào Báo.
Trâu phu nhân (鄒夫人), góa phụ của Trương Tế, bị Tào Tháo chiếm đoạt.
Hồi 17 :
Lương Cương (梁剛), tướng của Viên Thuật, bị quân Tào bắt rồi xử tử.
Vương Hậu (王垕), nhân viên phụ trách lương thảo của Tào Tháo, bị Tào Tháo mượn đầu để trấn an lòng quân. Có nguyên mẫu trong chính sử.
Lôi Tự (雷叙), bộ tướng của Trương Tú.
Trương Tiên (张先), bộ tướng của Trương Tú, bị Hứa Chử giết.
Hồi 19 :
Lưu An (劉安), thợ săn, giết vợ để làm cỗ mời Lưu Bị.
Vợ Lưu An (劉安之妻), bị chồng giết hại.
Hồi 20 :
Lưu Ngang (劉昂), Bái hầu, con trai của Lưu Trinh, cháu nội Trung Sơn Tĩnh vương Lưu Thắng.
Lưu Lộc (劉祿), Chương hầu, con trai của Lưu Ngang.
Lưu Luyến (劉戀), Nghi Thủy hầu, con trai của Lưu Lộc.
Lưu Anh (劉英), Khâm Dương hầu, con trai của Lưu Luyến.
Lưu Kiến (劉建), An Quốc hầu, con trai của Lưu Anh.
Lưu Ai (劉哀), Quảng Lăng hầu, con trai của Lưu Kiến.
Lưu Hiến (劉憲), Giao Thủy hầu, con trai của Lưu Ai.
Lưu Thư (劉舒), Tổ Ấp hầu, con trai của Lưu Hiến.
Lưu Nghị (劉誼), Kỳ Dương hầu, con trai của Lưu Thư.
Lưu Tất (劉必), Nguyên Trạch hầu, con trai của Lưu Nghị.
Lưu Đạt (劉達), Dĩnh Xuyên hầu, con trai của Lưu Tất.
Lưu Bất Nghi (劉不疑), Phong Linh hầu, con trai của Lưu Đạt.
Lưu Huệ (劉惠), Tế Xuyên hầu, con trai của Lưu Đạt, cha của Lưu Hùng, ông của Lưu Hoành, cụ của Lưu Bị. Tất cả những cái tên từ Lưu Ngang đến Lưu Huệ đều là các tổ tiên của Lưu Bị do tiểu thuyết hư cấu, có nhiều sai lầm.
Hồi 21 :
Cát Thái (吉太), tự Xưng Bình (称平), thái y, tham gia kế hoạch mưu sát Tào Tháo. Nguyên mẫu là thái y Cát Bản (Cát Phi).
Hồi 23 :
Trần Khánh Đồng, nguyên tác là Tần Khánh Đồng (秦庆童), người hầu trong nhà của Đổng Thừa, người đã vì bất mãn nên đã đi tố giác âm mưu của Đổng Thừa hành thích Tào Tháo.
Vân Anh (雲英), người nữ hầu của Đổng Thừa, đồng mưu với Trần Khánh Đồng.
Hồi 27 :
Đỗ Viễn (杜遠), dư đảng Khăn vàng, bị Liêu Hóa giết.
Hồ Hoa (胡華), cha Hồ Ban, từng làm chức Nghị lang thời Hán Hoàn Đế.
Khổng Tú (孔秀), tướng trấn cửa Đông Linh của Tào Tháo, bị Quan Vũ hạ.
Hàn Phúc (韓福), thái thú Lạc Dương, bị Quan Vũ hạ.
Mạnh Thản (孟坦), phó tướng của Hàn Phúc, bị Quan Vũ hạ.
Biện Hỉ (卞喜), tướng phòng thủ ải Phì Thủy, bị Quan Vũ giết.
Phổ Tĩnh, nguyên tác Phổ Tịnh (普淨), nhà sư giúp đỡ Quan Vũ phá kế hoạch của Biện Hỉ.
Vương Trực, nguyên tác ghi Vương Thực (王植), thái thú Huỳnh Dương, bị Quan Vũ giết.
Hồ Ban (胡班), bộ tướng của Vương Trực, con Hồ Hoa.
Tần Kỳ (秦琪), bộ tướng của Hạ Hầu Đôn, bị Quan Vũ hạ.
Hồi 28 :
Quách Thường (郭常), người đã bảo vệ ngựa Xích Thố cho Quan Vũ khỏi bị trộm.
Quan Định (關定), cha của Quan Bình, người đã gửi gắm Quan Bình cho Quan Vũ.
Quan Ninh (關寧), anh trai của Quan Bình.
Bùi Nguyên Thiệu (裴元紹), dư đảng Khăn Vàng, bị Triệu Vân giết.
Chu Thương (周倉), dư đảng Khăn Vàng, về sau trở thành hộ vệ của Quan Vũ, có ghi chép trong Sơn Tây Thông chí (không phải chính sử).
Hồi 30 :
Triệu Duệ (趙睿), còn dịch thành Triệu Hiếu hay Triệu Tuấn, đốc tướng của Viên Thiệu, theo Thuần Vu Quỳnh thủ Ô Sào, bị quân Tào tập kích chết, nguyên mẫu lịch sử là Triệu Duệ (趙叡).
Tân Minh (辛明), tướng của Viên Thiệu, người được lệnh đem năm vạn quân đi cứu Lê Dương, đi ngay trong đêm.
Hồi 32 :
Uông Chiêu (汪昭), tướng của Viên Đàm, bị Từ Hoảng chém chết sau vài hiệp đấu.
Sầm Bích (岑璧), tướng của Viên Đàm, bị Lã Khoáng chém chết sau vài hiệp đấu.
Hồi 33 :
Bành An (彭安), tướng của Viên Đàm, bị Từ Hoảng chém chết sau vài hiệp đấu.
Ô Hoàn Xúc (烏桓觸), Thứ sử U Châu, thực ra là chép sai tên của Tiêu Xúc. Hay nói cách khác, Ô Hoàn Xúc và Tiêu Xúc là cùng một người.
Hồi 34 :
Trương Vũ (張武), thủ lĩnh sơn tặc ở Giang Hạ, bị Triệu Vân đâm chết sau chưa đầu 3 hiệp đấu. Trương Vũ chính là người chủ đầu tiên của ngựa Đích Lư (sau bị Triệu Vân dâng cho Lưu Bị).
Trần Tôn (陳孫), thủ lĩnh sơn tặc ở Giang Hạ, bị Trương Phi đâm chết khi định đoạt lại ngựa Đích Lư.
Hồi 36 :
Lưu Bí (劉泌), còn đọc là Lưu Tiết, cậu của Lưu Phong.
Từ Khang (徐康), em trai Từ Thứ, chết tại quê nhà.
Hồi 40 :
Lý Khuê (李珪), thuộc quan của Lưu Biểu, bị Thái Mạo xử tử.
Hồi 41 :
Hạ Hầu Ân (夏侯恩), bộ tướng của Tào Tháo, người giữ kiếm Thanh Công, bị Triệu Vân giết.
Thuần Vu Đạo (淳于導), bộ tướng của Tào Nhân, bị Triệu Vân giết.
Yến Minh (晏明), bộ tướng của Tào Hồng, bị Triệu Vân giết.
Chung Tấn (鐘縉), bộ tướng Hạ Hầu Đôn, bị Triệu Vân giết.
Chung Thân (鐘紳), bộ tướng Hà Hậu Đôn, bị Triệu Vân giết.
Hồi 42 :
Hạ Hầu Kiệt (夏侯杰), bộ tướng của Tào Tháo, bị Trương Phi gào cho vỡ mật mà chết.
Hồi 45 :
Thái Huân (蔡塤), còn dịch là Sái Huân, em trai của Thái Mạo, bị Cam Ninh bắn tên giết chết.
Thái Hòa (蔡和), còn dịch là Sái Hòa, em Thái Mạo, trá hàng Đông Ngô.
Thái Trung (蔡中), còn dịch là Sái Trung, em Thái Mạo, trá hàng Đông Ngô.
Hồi 48 :
Lã Thông (呂通), bộ tướng của Tào Tháo, có thể là Lý Thông chép sai.
Hồi 52 :
Lưu Hiền (劉賢), con trai của Lưu Độ.
Hình Đạo Vinh (邢道榮), đại tướng của Lưu Độ, một viên tướng được Lưu Hiền giới thiệu là sức địch muôn người, sử dụng búa khai sơn. Sau bị Triệu Vân giết.
Bào Long (鮑隆), còn dịch là Pháo Long, Quản quân Hiệu úy dưới trướng của Triệu Phạm, xuất thân là tay săn bắn ở vùng núi Quế Dương, từng bắn giết được hai con hổ một lúc, cậy mình có sức khoẻ, sau bị Triệu Vân giết.
Trần Ứng (陳應), Quản quân Hiệu úy dưới trướng của Triệu Phạm, xuất thân là tay săn bắn ở vùng núi Quế Dương, có tài lao đinh ba, sau bị Triệu Vân giết.
Hồi 53 :
Củng Chí (鞏志), quân sư của Kim Toàn, sau đầu hàng Lưu Bị.
Dương Linh (楊齡), tướng của Hàn Huyền, bị Quan Vũ giết sau chưa đầy ba hiệp.
Giả Hoa (賈華), tướng của Tôn Quyền.
Qua Định (弋定), người cùng làng với Thái Sử Từ, nhận làm nội ứng để phá thành Hợp Phì, bị phát hiện và bị giết, Thái Sử Từ sau đó trúng kế tử trận.
Hồi 57 :
Hoàng Khuê (黃奎), Thị lang, hợp mưu với Mã Đằng để giết Tào Tháo.
Lý Xuân Hương (李春香), vợ của Hoàng Khuê.
Miêu Trạch (苗澤), em vợ Hoàng Khuê, thông dâm với Lý Xuân Hương.
Hồi 58 :
Chung Tiến (鐘進), còn dịch là Chung Tấn, em của Chung Do, bị Bàng Đức chém chết.
Tào Vĩnh (曹永), bộ tướng của Tào Nhân, bị Bàng Đức chém chết.
Hồi 61 :
Chu Thiện (周善), tướng của Tôn Quyền, cải trang sang Thục để dụ Tôn Thượng Hương đem A Đẩu về Ngô, sau bị lộ và bị Trương Phi giết.
Hồi 62 :
Tử Hư Thượng nhân (紫須上人), một dị nhân núi Cẩm Bình biết trước được số sinh, tử, quý, tiện cho người khác.
Hồi 64 :
Dương Tùng (楊松), quân sư của Trương Lỗ, ghen ghét và gièm pha Mã Siêu.
Dương Bách (楊柏), còn dịch là Dương Vệ, tướng của Trương Lỗ, em của Dương Tùng, nguyên mẫu là Dương Bạch (楊白).
Hồi 65 :
Lưu Tuấn (劉晙), bộ tướng của Lưu Chương, bị Triệu Vân đâm chết.
Mã Hán (馬漢), bộ tướng của Lưu Chương, bị Triệu Vân đâm chết.
Bàng Nghĩa (龐義), bộ tướng của Lưu Chương, nguyên mẫu lịch sử là Bàng Hi.
Hồi 66 :
Mục Thuận (穆顺), hoạn quan, tham dự âm mưu mưu sát Tào Tháo, bị Tào Tháo phát hiện, cả nhà bị giết.
Vệ Khải (衛凱), quan Thị trung, nguyên mẫu lịch sử là Vệ Ký.
Hồi 67 :
Xương Kỳ (昌奇), phó tướng của Dương Nhiệm bị Hạ Hầu Uyên giết sau ba hiệp.
Hồi 69 :
Triệu Nhan (趙顏), người được Quản Lộ xem bói.
Hồi 70 :
Hạ Hầu Đức (夏侯德), cháu của Hạ Hầu Uyên, bị Nghiêm Nhan chém.
Hồi 71 :
Vệ Đạo Giới (衛道玠), chồng cũ của Thái Diễm, nguyên mẫu lịch sử là Vệ Trọng Đạo.
Đổng Kỷ (董紀), chồng của Thái Diễm, nguyên mẫu lịch sử là Đổng Tự [zh].
Mộ Dung Liệt (慕容烈), bộ tướng của Văn Sính, bị Triệu Vân giết.
Tiêu Bính (焦炳), hay Tiêu Bỉnh, tướng của Ngụy, bị Triệu Vân giết.
Hồi 73 :
Địch Nguyên, hay Trạch Nguyên (翟元), bộ tướng của Tào Nhân, bị Quan Bình giết.
Hạ Hầu Tồn (夏侯存), bộ tướng của Tào Nhân, bị Quan Vũ giết sau một hiệp đấu.
Hồi 73 :
Lý phu nhân (李夫人), vợ Bàng Đức.
Hồi 74 :
Tả Hàm (左咸), thuộc hạ của Tôn Quyền, đề nghị Tôn Quyền chém đầu Quan Vũ.
Hồi 78 :
Ngô áp ngục (吳押獄), quan coi ngục giam giam giữ Hoa Đà, được Hoa Đà trước khi chết truyền thụ Thanh nang thư, nhưng chưa kịp học tập thì sách đã bị vợ đốt để tránh phiền phức.
Hồi 80 :
Tổ Bật (祖弼), quan giữ ấn tín của Hán Hiến Đế.
Thượng Cử (尚举), hầu tước của Hán, nguyên mẫu lịch sử là Hướng Cử (向举).
Triệu Tộ (趙祚), quan Biệt giá của Hán, nguyên mẫu lịch sử là Triệu Tạc (赵莋).
Lại Trung (赖忠), quan Thái thường của Hán, nguyên mẫu lịch sử là Lại Cung.
Hoàng Quyền (黄权), quan Quang lộc khanh của Hán, xuất hiện đồng thời với đại thần Hoàng Quyền, nguyên mẫu lịch sử là Quang lộc huân Hoàng Trụ (黄柱).
Hà Tăng (何曾), quan Tùng sự của Hán, nguyên mẫu lịch sử là Hà Tông.
Hồi 81 :
Lý Ý (李意), ông lão thần bí dự báo thất bại của quân Hán.
Phó Đồng (傅彤), tướng nhà Hán, hộ vệ của Lưu Bị, nguyên mẫu lịch sử là Phó Dung.
Phạm Cương (范疆), bộ tướng của Trương Phi, nguyên mẫu lịch sử là Phạm Cường (范强).
Hồi 82 :
Đàm Hùng (譚雄), bộ tướng của Tôn Hoàn bị Quan Hưng bắt và giết.
Thôi Vũ (崔禹), bộ tướng của Chu Nhiên, bị Trương Bào bắt sống sau một hiệp đấu.
Hồi 83 :
Hạ Tuân (夏恂), bộ tướng của Hàn Đương, bị Trương Bào đâm chết.
Chu Bình (周平), em trai của Chu Thái, bị Quan Hưng đâm chết.
Sử Tích (史迹), bộ tướng của Phan Chương, bị Hoàng Trung giết sau ba hiệp.
Hồi 84 :
Thuần Vu Đan (淳于丹), bộ tướng của Lục Tốn. Nguyên mẫu lịch sử là Tiên Vu Đan, tướng lĩnh có thật nước Ngô.
Hồi 87 :
Quan Sách (關索), con thứ ba của Quan Vũ.
Ngạc Hoán (鄂煥), bộ tướng của Cao Định, Ngạc Hoán mình cao chín thước, mặt mũi hung ác, dùng chiếc phương thiên kích, có sức khoẻ muôn người khôn địch. Ngạc Hoán bị quân Hán gài mưu lợi dụng đã đâm chết cả Ung Khải và Chu Bao. Sau được quân Thục phong cho làm nha tướng của Cao Định.
Kim Hoàn Tam Kết (金環三結), tướng của Mạnh Hoạch, bị Triệu Vân giết.
Đổng Đồ Na (董荼那), hay Đổng Trà Na, tướng của Mạnh Hoạch, sau bị Mạnh Hoạch xử tử.
A Hội Nam (阿會喃), tướng của Mạnh Hoạch, sau bị Mạnh Hoạch xử tử.
Mang Nha Trường (忙牙長), tướng của Mạnh Hoạch, từng chiến thắng Vương Bình trong một cuộc dụng độ, sau bị Mã Đại giết.
Hồi 88 :
Mạnh Ưu (孟优), em trai của Mạnh Hoạch, sau cùng anh đầu hàng quân Hán.
Hồi 89 :
Đóa Tư đại vương (朵思大王), động chúa động Thứu Long (禿龍洞).
Mạnh Tiết (孟节), anh trai ruột của Mạnh Hoạch, một ẩn sĩ, bất mãn với Mạch Hoạch nên xa lánh thế sụ.
Dương Phong (楊鋒), chúa động Ngân Dã, có trong tay 3 vạn quân mặc thiết giáp, giỏi nghề trèo non vượt suối, tự giới thiệu là có năm con tinh thông võ nghệ, người nào cũng mình beo dáng hổ, tướng giữ sức mạnh, Dương Phong còn có ba chục cô gái Man, múa đao che mộc cực giỏi, người nào cũng xõa tóc, đi chân không. Sau này Dương Phong bắt Mạnh Hoạch nộp cho Gia Cát Lượng
Hồi 90 :
Đái Lai động chủ (帶來洞主), em của Chúc Dung.
Chúc Dung phu nhân (祝融夫人), vợ Mạnh Hoạch.
Mộc Lộc đại vương (木鹿大王), động chúa Bàn Xà động (八納洞).
Ngột Đột Cốt (兀突骨), vua nước Ô Qua (烏戈國).
Thổ An (土安), dịch nhầm thành Sĩ An, tướng của Ngột Đột Cốt.
Hề Nê (奚泥), tướng của Ngột Đột Cốt.
Hồi 91 :
Trương Thao (張韜), người cận thần của Quách quý phi.
Lã Nghĩa (呂義), tướng Hán tham gia Bắc phạt, nguyên mẫu lịch sử là Lã Nghệ.
Quan Ung (官雝), tướng Hán tham gia Bắc phạt, nguyên mẫu lịch sử là Thượng Quan Ung (上官雝).
Hồi 92 :
Hàn Đức (韓德), võ tướng của Tào, bị Triệu Vân giết.
Hàn Anh (韓瑛), con cả của Hàn Đức, bị Triệu Vân giết.
Hàn Dao (韓瑤), con thứ của Hàn Đức, bị Triệu Vân giết.
Hàn Quỳnh (韓瓊), con Hàn Đức, bị Triệu Vân giết.
Hàn Kỳ (韓琪), con Hàn Đức, bị Triệu Vân giết.
Phan Toại (潘遂), bộ tướng của Hạ Hầu Mậu bị Triệu Vân đánh chạy.
Đổng Hi (董禧), bộ tướng của Hạ Hầu Mậu, bị Quan Hưng giết.
Tiết Tắc (薛則), bộ tướng của Hạ Hầu Mậu, bị Trương Bào giết.
Bùi Tự (薛則), tướng Hán, giả danh là bộ tướng tâm phúc của Hạ Hầu Mậu, chuyên đi truyền tin, sau bị Khương Duy vạch trần.
Thôi Lượng (崔諒), Thái thú quận An Định, bị Trương Bào chém chết.
Dương Lăng (楊陵), Thái thú quận Nam An, em trai của Dương Phụ, bị Quan Hưng chém chết.
Hồi 94 :
Triệt Lý Cát (徹里吉), vua Tây Khương.
Nhã Đan (雅丹), thừa tướng văn của Tây Khương.
Việt Cát (越吉), nguyên soái võ của Tây Khương.
Hàn Trinh (韓禎), tướng Hán phòng thủ ải Tây Bình.
Lương Kỳ (梁畿), tham quân Ngụy, được Tư Mã Ý cử đến trì hoãn Mạnh Đạt. Nguyên mẫu lịch sử là tham quân Lương Kỷ [zh].
Hồi 95 :
Tô Ngung (蘇顒), bộ tướng của Quách Hoài bị Triệu Vân giết.
Vạn Chính (萬政), bộ tướng của Quách Hoài, bị Triệu Vân bắn một phát tên ngã lăn xuống khe núi. Sau đó Triệu Vân chỉ cảnh cáo và tha chết cho.
Trần Tạo (陳造), tướng của Tào Chân, bị Mã Đại chém chết.
Hồi 96 :
Trương Phổ (張普), bộ tướng của Tào Hưu bị Từ Thịnh đánh cho bỏ chạy sau vài hiệp, sau bị Chu Hoàn chém chết.
Tiết Kiều (薛喬), bộ tướng của Tào Hưu bị Toàn Tôn của Ngô đánh bại phải bỏ chạy.
Hồi 97 :
Ngân Tường (鄞祥), bộ hạ của Khổng Minh, đồng hương của Hác Chiêu, tự tiến cử đi du hàng Hác Chiêu không thành công, nguyên mẫu lịch sử là Cận Tường (靳详).
Tạ Hùng (謝雄), tướng Thục, tỳ tướng của Khổng Minh, bị Vương Song hạ sau chưa đầy ba hiệp.
Cung Khởi (龔起), tướng Thục, tỳ tướng của Khổng Minh, bị Vương Song hạ nhanh chóng.
Hồi 100 :
Tần Lương (秦良), tướng Ngụy, phó tướng của Tào Chân, bị Liêu Hóa giết sau một trận phục kích.
Cẩu An (苟安), bộ tướng của Lý Nghiêm, phản Hán hàng Ngụy.
Hồi 102 :
Sầm Uy (岑威), tướng của Ngụy, phụ trách dẫn quân dắt trâu ngựa gỗ vận lương của quân Ngụy.
Trịnh Văn (鄭文), tướng của Ngụy, trá hàng bị Khổng Minh phát hiện nên tương kế tựu kế để đánh bại Tư Mã Ý sau đó chém Trịnh Văn.
Tần Minh, em ruột của Tần Lãng, bị Trịnh Văn chém chết.
Đỗ Duệ (杜叡), tỳ tướng Thục, nghe lệnh Khổng Minh vào hang Hồ Lô làm trâu gỗ ngựa máy.
Hồ Trung (胡忠), tỳ tướng Thục, nghe lệnh Khổng Minh vào hang Hồ Lô làm trâu gỗ ngựa máy, nguyên mẫu lịch sử là Tham quân Hồ Trung (狐忠).
Hồi 103 :
Trương Cầu (張球), bộ tướng của Mãn Sủng, lập công lớn trong việc đánh bại quân Ngô do Gia Cát Cẩn chỉ huy.
Hồi 106 :
Luân Trực (伦直), Tham quân của Công Tôn Uyên, nguyên mẫu lịch sử là tướng quân Luân Trực (綸直).
Thiện Diễn (單衍), Đại tướng quân của Công Tôn Uyên, nguyên mẫu lịch sử là tướng quân Ti Diễn (卑衍).
Bùi Cảnh (裴景), Tả đô đốc của quân Ngụy trong chiến dịch tấn công Công Tôn Uyên.
Cừu Liên (仇連), Hữu đô đốc của quân Ngụy trong chiến dịch tấn công Công Tôn Uyên.
Trần Quần (陳群), Quân tư mã của quân Ngụy trong chiến dịch tấn công Công Tôn Uyên, nguyên mẫu lịch sử là Quân tư mã Trần Khuê (陳珪).
Tất Phạm (畢範), môn khách của Tào Sảng, nguyên mẫu lịch sử là Tất Quỹ.
Hồi 107 :
Phan Cử (潘舉), bộ tướng của Tào Sảng, giữ cửa thành.
Nga Hà Thiêu Qua (俄何烧戈), tướng Khương. Trong chính sử ghi chép là hai người Ngạ Hà (饿何) và Thiêu Qua (烧戈).
Hồi 109 :
Vương Thao (王韜), chủ bộ của quân Tư Mã Chiêu, khi Tư Mã Chiêu bị vây, Vương Thao tham mưu cho Tư Mã Chiêu bắt chước người xưa làm lễ cầu khấn nước, quả nhiên linh nghiệm.
Hồi 110 :
Cát Ung (葛雍), tướng của Vô Khâu Kiệm, bị Đặng Ngải chém sau chưa đầy một hiệp.
Tống Bạch (宋白), quan huyện lệnh huyện Thận, khi Vô Khâu Kiệm chạy đến đây, ông ta mở cửa thành tiếp vào, mở tiệc khoan đãi. Vô Khâu Kiệm say quá, Tống Bạch sai người giết chết, rồi đem đầu đến nộp quân Ngụy.
Trương Minh (張明), nha tướng của Vương Kinh.
Hoa Vĩnh (花永), nha tướng của Vương Kinh.
Lưu Đạt (劉達), nha tướng của Vương Kinh.
Chu Phương (朱芳), nha tướng của Vương Kinh.
Hồi 111 :
Bào Tố (鮑素), tướng của Hán, đóng quân tại trại ở hang núi Kỳ Sơn, bị Trần Thái đánh vỡ, chết trận.
Hồi 112 :
Trần Tuấn (陈俊), bộ tướng của Tư Mã Chiêu.
Vương Chân (王真), bộ tướng của Tư Mã Vọng, bị tướng Thục là Phó Thiêm bắt sống sau 10 hiệp đấu và bị quân Thục đâm chết.
Lý Bằng (李鵬), bộ tướng của Tư Mã Vọng, bị tướng Thục là Phó Thiêm rút một cây quất sắt bốn ngạnh vút một quất vào giữa mặt nên bậc nổ con ngươi ra ngoài, chết ngã xuống ngựa.
Tăng Tuyên (曾宣), bộ tướng của Gia Cát Đản, sau đầu hàng quân Ngụy, Tăng Tuyên phụ trách giữ cửa thành bèn dâng cửa bắc, mở toang cửa cho quân Ngụy kéo vào.
Hồi 113 :
Hoàn Ý (桓懿), Thượng thư Đông Ngô, bị Tôn Lâm giết, nguyên mẫu lịch sử là Hoàn Di.
Trịnh Luân (鄭倫), phó tướng của Đặng Ngải, bị Liêu Hóa giết trong một trận phục kích.
Đặng Trình (鄧程), quan lại Đông Ngô.
Can Hưu (干休), ông già trên đường thấy Tôn Hưu tức vị.
Đảng Quân (黨均), quân sư của Đặng Ngải, Đảng Quân xin đi vào Thục để ly gián nước Thục. Đặng Ngải sai Đảng Quân mang vàng ngọc, châu báu vào Thành Đô, kết liên với Hoàng Hạo, nói phao lên rằng Khương Duy có bụng oán thiên tử, không bao lâu tất về hàng Ngụy. Hậu chủ lập tức sai người đi gấp đòi Khương Duy về triều.
Hồi 115 :
Vương Quán (王灌), bộ tướng của Đặng Ngải, bày kế trá hàng bị Khương Duy nhìn thấu, nhảy sông mà chết.
Hồi 116 :
Thiệu Hoãn (邵緩), hộ vệ của Đặng Ngải.
Lưu Thật (劉實), Tướng quốc Tham quân của Ngụy, nguyên mẫu lịch sử là Tham Tướng quốc quân sự Lưu Thực.
Lư Tốn (盧遜), tướng nhà Hán phòng thủ tại ải Nam Trịnh vì đắc thắng đuổi theo Chung Hội nên đã bị Tuân Khải bắn tên giết chết.
Ninh Tùy (甯随), phó tướng của Khương Duy, kiến nghị Khương Duy từ Hàm Cốc tấn công Ung Châu, khiến Gia Cát Tự lui quân, tạo điều kiện cho quân Hán lui về Kiếm Các.
Viên Bành (爰彭), bộ tướng của Chung Hội, nguyên mẫu là tướng quân Viên Tịnh (爰𩇕).
Hồi 117 :
Lý phu nhân (李夫人), vợ của Mã Mặc tướng giữ thành Giang Du, khi Mã Mặc đầu hàng Lý phu nhân đã tự thắt cổ chết để bày tỏ sự trung liệt với nhà Thục.
Bành Hòa (彭和), bộ tướng của Gia Cát Chiêm, đem thư sang Đông Ngô cầu cứu.
Khâu Bản (丘本), bộ tướng của Đặng Ngải, từng gọi hàng Gia Cát Chiêm không thành, sau công thành Miên Trúc, bị Gia Cát Chiêm đánh bại.
Hồi 118 :
Thôi phu nhân (崔夫人), vợ của Lưu Thầm (con Lưu Thiện), tự tử theo chồng để bày tỏ tấm lòng trung liệt.
Hồi 119 :
Hoắc Qua (霍戈), Thái thú Kiến Ninh của Thục, nguyên mẫu lịch sử là Hoắc Dặc.
Trương Tiết (張節), Hoàng môn thị lang của Ngụy, người phản đối Tư Mã Viêm soán ngôi Ngụy nên đã bị Tư Mã Viêm đánh chết.
Hồi 120 :
Trương Thượng (張尚), tướng Tấn, tại chiến dịch diệt Ngô chém chết Lục Cảnh.
Trần Nguyên (陳元), tướng Tấn, bộ tướng của Dương Hỗ.
Tôn Ký (孫冀), tả tướng quân Đông Ngô, lĩnh quân thay Lục Kháng.