stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Alken
Tính chất hóa học > Phản ứng cộng > Oxy hóa

Alken phản ứng với acid percarboxylic và thậm chí cả hydro peroxide để tạo ra epoxide:
Đối với ethylen, epoxy hóa được tiến hành trên quy mô công nghiệp bằng cách sử dụng oxy với sự có mặt của chất xúc tác:
Alken phản ứng với ozon, dẫn đến sự phân cắt của liên kết đôi. Phản ứng này được gọi là ozon phân. Thông thường, quy trình phản ứng thường có mặt chất khử nhẹ, chẳng hạn như dimethylsulfide (SMe
2):
Khi được xử lý bằng dung dịch acid hóa KMnO4 đặc, nóng, alken bị phân cắt tạo thành keton và/hoặc acid carboxylic. Phản ứng này và ozon phân có thể được sử dụng để xác định vị trí của liên kết đôi trong một alken chưa biết.
Quá trình oxy hóa có thể dừng lại ở diol liền kề thay vì phân tách hoàn toàn alken bằng cách sử dụng osmi(VII) oxide hoặc các chất oxy hóa khác:
Phản ứng này được gọi là dihydroxyl hóa.
Với sự có mặt của chất nhạy quang thích hợp, chẳng hạn như xanh methylen và ánh sáng, các alken phản ứng với các gốc hydroxyl, oxy hoạt tính hoặc ion superoxide. Phản ứng có mặt chất nhạy có thể liên quan đến sự chuyền electron hoặc hydro, thường là với chất khử (phản ứng loại I) hoặc tương tác với oxy (phản ứng loại II). Các phản ứng này có thể kiểm soát bằng cách lựa chọn các điều kiện phản ứng cụ thể, dẫn đến nhiều loại sản phẩm. Một ví dụ phổ biến là phản ứng cộng vòng [4+2] của oxy hoạt tính với một dien, chẳng hạn như cyclopentadien để tạo ra endoperoxide:
Một ví dụ khác là phản ứng ene, trong đó oxy hoạt tính phản ứng với cấu trúc allyl để tạo ra allyl peroxide chuyển vị:
Tính chất hóa học > Phản ứng trùng hợp (polymer hóa)

Alken tận là tiền chất của polymer thông qua phản ứng trùng hợp. Một số phản ứng trùng hợp có ý nghĩa kinh tế lớn, vì chúng tạo ra nhựa polyethylen (PE) và polypropylen (PP). Polymer tạo thành từ alken thường được gọi là polyolefin mặc dù chúng không chứa olefin. Quá trình trùng hợp có thể tiến hành thông qua các cơ chế khác nhau. Dien liên hợp như buta-1,3-dien và isopren (2-methylbuta-1,3-dien, cấu tạo nên cao su tự nhiên) cũng tạo ra polymer.
Tính chất hóa học > Tạo phức kim loại

Alken là phối tử trong phức alken kim loại chuyển tiếp. Hai trung tâm carbon liên kết với kim loại bằng cách sử dụng orbital pi và pi* của C−C. Monolefin và diolefin thường được sử dụng làm phối tử trong các phức bền. Cyclooctadien và norbornadien là những tác nhân chelat phổ biến, và thậm chí bản thân ethylen còn được sử dụng làm phối tử trong muối Zeise. Ngoài ra, phức kim loại-alken là chất trung gian trong nhiều phản ứng xúc tác kim loại bao gồm hydro hóa, hydroformyl hóa và phản ứng trùng hợp.
Tổng hợp > Phương pháp công nghiệp

Alken được sản xuất bằng cách cracking hydrocacbon. Nguyên liệu chủ yếu là các thành phần khí tự nhiên ngưng tụ (chủ yếu là ethan và propan) ở Mỹ và Trung Đông và naphtha ở Châu Âu và Châu Á. Alkan bị phá vỡ ở nhiệt độ cao, thường có mặt chất xúc tác zeolit, để tạo ra hỗn hợp chủ yếu là alken béo và alkan có trọng lượng phân tử thấp hơn. Hỗn hợp này phụ thuộc vào nguyên liệu và nhiệt độ, và được phân tách bằng phương pháp chưng cất phân đoạn. Phương pháp trên chử yếu dùng để điều chế alken nhỏ (tối đa 6 nguyên tử carbon).
Dehydro hóa có xúc tác là phản ứng trong đó một alkan tách hydro ở nhiệt độ cao để tạo ra alken tương ứng. Đây là phản ứng ngược với phản ứng hydro hóa xúc tác của alken:
Quá trình này còn được gọi là reforming. Cả hai quá trình đều là quá trình thu nhiệt và sản phẩm thường là alken.
Các α-alken cao hơn (thuộc loại RCH=CH2) cũng có thể tổng hợp được dưới xúc tác bằng phản ứng của ethylen với hợp chất cơ kim triethyl nhôm (TEA), xúc tác nickel, cobalt hoặc platin.
Tổng hợp > Phản ứng tách

Một trong những phương pháp chính để tổng hợp alken trong phòng thí nghiệm là dùng phản ứng tách các alkyl halide, alcohol và các hợp chất tương tự. Phổ biến nhất là tách β thông qua cơ chế phản ứng E2 (tách lưỡng phân tử) hoặc E1 (tách đơn phân tử), nhưng cũng có thể tách α.
Cơ chế phản ứng tách lưỡng phân tử (E2) là cơ chế tách β tin cậy hơn so với cơ chế phản ứng tách đơn phân tử (E1) đối với hầu hết con đường tổng hợp alken. Hầu hết phản ứng tách E2 đều bắt đầu bằng alkyl halide hoặc ester alkyl sulfonat (chẳng hạn như tosylat hoặc triflat). Khi một alkyl halide được sử dụng, phản ứng được gọi là dehydrohalogen hóa. Đối với các chất bất đốt xứng, alken được hình thành với lượng lớn nhất là alken tách hydro từ carbon alpha (α-carbon) có ít nhóm thế là hydro nhất (xem quy tắc của Zaitsev). Hai phương pháp phổ biến của phản ứng tách là dehydrohalogen hóa của alkyl halide và phản ứng khử nước (dehydrat hóa) của alcohol. Ở ví dụ phía dưới, nếu H ở vị trí anti cũng có thể được tách ra, ngay cả khi sản phẩm tạo tách nếu tách H-anti tạo ra đồng phân Z kém bền hơn:
Alken có thể được tổng hợp từ alcohol thông qua phản ứng dehydrat hóa, trong trường hợp đó phân tử nước tách thông qua cơ chế E1. Ví dụ, quá trình khử nước của ethanol tạo ra ethylen:
Alcohol có thể được chuyển hóa thành nhóm rời tốt hơn (ví dụ: xanthat), để cho phép cơ chế tách ở vị tri syn dễ hơn hơn như tách Chugaev và tách Grieco Các phản ứng liên quan: tách bằng β-haloether (tổng hợp Boord olefin) và ester (nhiệt phân ester).
Alken có thể được điều chế gián tiếp từ alkyl amin. Amin hoặc amonia không phải là nhóm rời thích hợp, do đó trước tiên, amin được alkyl hóa (như trong quá trình tách Hofmann ) hoặc bị oxy hóa thành amin oxide (phản ứng Cope) để có thể tách nhóm dễ dàng hơn. Phản ứng Cope tuân theo cơ thế tách-syn xảy ra ở khoảng nhiệt độ 150 °C, ví dụ:
Tách Hofmann không bình thường ở chỗ các alken đi ngược lại quy tắc Zaitsev thường là sản phẩm chính.
Alken còn được tạo ra từ α-halosulfon trong phản ứng Ramberg–Bäcklund, thông qua một chất trung gian sulfon vòng ba cạnh.
Tổng hợp > Tổng hợp từ các hợp chất carbonyl

Một phương pháp quan trọng khác để tổng hợp alken liên quan đến việc xây dựng liên kết đôi carbon-carbon mới bằng cách ghép hợp chất carbonyl (chẳng hạn như aldehyde hoặc keton) với một đương lượng carbanion. Những phản ứng như vậy đôi khi được gọi là phản ứng olefin hóa. Phương pháp nổi tiếng là phản ứng Wittig, nhưng các phương pháp liên quan khác cũng được biết đến như phản ứng Horner–Wadsworth–Emmons.
Phản ứng Wittig là phản ứng của aldehyde hoặc keton với thuốc thử Wittig (hoặc phosphoran) thuộc loại Ph3P=CHR để tạo ra alken và Ph3P=O (triphenylphosphin). Bản thân thuốc thử Wittig được điều chế dễ dàng từ triphenylphosphin với một alkyl halide. Phản ứng này khá chung chung và nhiều nhóm chức có thể phù hợp, thậm chí là ester, như trong ví dụ này:
Liên quan đến phản ứng Wittig là phản ứng olefin hóa Peterson, sử dụng chất phản ứng dựa trên silic thay cho phosphoran. Phản ứng này cho phép tạo ra sản phẩm chọn lọc lập thể E- hoặc Z-. Nếu muốn có sản phẩm E, thì một giải pháp thay thế khác là phản ứng olefin hóa Julia, sử dụng carbanion được tạo ra từ phenyl sulfon. Phản ứng olefin hóa Takai dựa trên chất trung gian cơ-chromi cũng tạo ra các sản phẩm E-. Thuốc thử Tebbe là một hợp chất của titani rất hữu ích cho việc tổng hợp các hợp chất methylen; trong trường hợp này thậm chí ester và amide cũng tham gia phản ứng.
Một cặp ketone hoặc aldehyde có thể bị deoxygen hóa để tạo ra alken. Các alken đối xứng có thể được điều chế từ aldehyde hoặc keton phản ứng với chính nó, sử dụng quá trình khử kim loại titani (phản ứng McMurry). Nếu dùng các keton khác nhau trong phản ứng thì cần phải có một phương pháp phức tạp hơn, chẳng hạn như phản ứng Barton–Kellogg.
Một keton duy nhất cũng có thể được chuyển hóa thành alken tương ứng thông qua tosylhydrazon của nó, sử dụng natri methoxide (phản ứng Bamford–Stevens) hoặc alkyllithi (phản ứng Shapiro).
Tổng hợp > Tổng hợp từ alken

Tổng hợp các alken dài hơn bằng phản ứng trùng hợp từng bước của các alken nhỏ hơn, vì ethylen (alken nhỏ nhất) vừa rẻ vừa sẵn có. Tổng hợp Ziegler–Natta cho phép hình thành các chuỗi rất dài như polyethylen. Khi muốn có các chuỗi ngắn hơn như trong sản xuất chất hoạt động bề mặt, có thể thể sử dụng các bước hoán vị olefin như quy trình olefin Shell.
Hoán vị olefin (olefin metathesis) được sử dụng trong thương mại nhằm chuyển hóa ethylen và 2-buten thành propylen. Hoán vị olefin mở ra con đường tổng hợp hữu cơ mới cho ngành hóa dầu, polymer và hóa chất đặc biệt quan trọng. Quá trình này sử dụng xúc tác dị thể chứa rheni và molybden:
Hydrovinyl hóa xúc tác kim loại là một quá trình tổng hợp alken quan trọng khác có nguyên liệu ban đầu từ chính alken. Phản ứng cộng một nhóm hydro và một nhóm vinyl (hoặc một nhóm alkenyl) vào liên kết đôi.
Tổng hợp > Từ alkyn

Khử alkyn là một phương pháp hữu ích cho quá trình tổng hợp chọn lọc lập thể của các alken bất đối. Nếu muốn có cis-alken, thì phản ứng hydro hóa với sự có mặt của chất xúc tác Lindlar (một chất xúc tác dị thể chứa paladi lắng đọng trên calci carbonat và được xử lý bằng chì) thường được sử dụng. Khử alkyn bằng kim loại natri trong amonia lỏng sẽ cho ra sản phẩm dạng trans-alken.
Để điều chế các alken nhiều vị trí bất đối xứng, carbometal hóa các alkyn có thể tạo ra nhiều loại dẫn xuất alken.
Tổng hợp > Chuyển vị và phản ứng liên quan

Các alken có thể được tổng hợp từ các alken khác thông qua phản ứng chuyển vị. Bên cạnh hoán vị olefin (được mô tả ở trên), nhiều phản ứng pericyclic có thể được sử dụng như phản ứng ene và chuyển vị Cope.
Trong phản ứng Diels–Alder, từ dien và alken có thể điều chế được cyclohexen.
Danh pháp IUPAC

Mặc dù danh pháp IUPAC không được tuân theo rộng rãi, nhưng theo IUPAC, alken là một hydrocacbon mạch hở chỉ có một liên kết đôi giữa các nguyên tử carbon. Olefin bao gồm một tập hợp lớn hơn các alken mạch vòng và mạch hở như dien và polyen.
Danh pháp IUPAC cho các alken mạch thẳng, chỉ cần thay đổi hậu tố -an (của alkan) thành -en (của alken). Ví dụ, CH3-CH3 là alkan ethAN. Do đó, tên của CH2=CH2 là ethEN.
Đối với alken mạch thẳng có từ 4 nguyên tử carbon trở lên và các alken mạch hở phân nhánh, cần tuân theo quy tắc sau
Tìm mạch carbon dài nhất trong phân tử. Nếu chuỗi đó không chứa liên kết đôi, hãy đặt tên cho hợp chất theo quy tắc đặt tên alkan. Nếu có chứa liên kết đôi thì:
Đánh số các nguyên tử carbon trong chuỗi đó bắt đầu từ đầu gần với liên kết đôi nhất.
Xác định vị trí của liên kết đôi, gọi vị trí này là k.
Gọi tên các nhóm thế (ngoài hydro) theo quy tắc thích hợp.
Xác định vị trí của mỗi nhóm thế là số thứ tự carbon trong mạch xác định từ bước 1 mà nhóm đó gắn vào.
Viết vị trí và tên của mỗi nhóm thế.
Viết tên các alkan cùng mạch, thay hậu tố "-an" bằng "k-en".
Theo IUPAC, cần viết số chỉ vị trí liên kết ở trước "en", ví dụ: "pent-2-en" thay vì "2-penten". Chú ý, nếu (H
3C)
3C–CH
2–CH
3 là "2,2-dimethyl pentane", thì (H
3C)
3C–CH=CH
2 là "3,3-dimethyl pen-1-ten".
Các quy tắc phức tạp hơn áp dụng cho polyen và cycloalken.
Danh pháp IUPAC > Đồng phân cis–trans

Nếu liên kết đôi của một mono-en mạch hở không phải là liên kết đầu tiên của chuỗi thì có thể sẽ có đồng phân cis – trans. Cần xác định xem hai liên kết C–C đơn liền kề với liên kết đôi nằm trên cùng một phía của mặt phẳng hay ở hai phía đối diện. Đối với monoalken, cấu hình thường được biểu thị bằng các tiền tố cis- (từ tiếng Latinh "ở bên này") hoặc trans- ("chéo", "ở bên kia") trước tên của hợp chất. Ví dụ: cis-pent-2-en hoặc trans-but-2-en.
Tổng quát hơn, đồng phân cis–trans sẽ tồn tại nếu mỗi nguyên tử cacbon trong liên kết đôi có hai nguyên tử hoặc nhóm khác nhau gắn vào nó. Tính đến những trường hợp này, IUPAC đề xuất danh pháp E–Z tổng quát hơn, thay vì các tiền tố cis và trans. Ký hiệu này xem xét nhóm có quy tắc ưu tiên Cahn–Ingold–Prelog cao nhất trong mỗi hai nguyên tử carbon. Nếu hai nhóm này nằm ở hai phía đối diện của mặt phẳng liên kết đôi, thì cấu hình được ký hiệu là E (từ tiếng Đức entgegen có nghĩa là "đối diện"); nếu chúng ở cùng một phía thì ký hiệu là Z (từ tiếng Đức zusammen, "cùng nhau"). " Để dễ nhớ hơn thì có mẹo nhớ như sau: Z trong cụm từ 'on ze zame zide', tức là cùng một phía.
Danh pháp IUPAC > Nhóm chứa liên kết đôi C=C

IUPAC công nhận hai tên cho các nhóm hydrocacbon chứa liên kết đôi carbon-carbon, nhóm vinyl và nhóm allyl.
Tham khảo cách gọi danh pháp hữu cơ

Rule A-3. Unsaturated Compounds and Univalent Radicals  IUPAC Blue Book.
Rule A-4. Bivalent and Multivalent Radicals  IUPAC Blue Book.
Rules A-11.3, A-11.4, A-11.5 Unsaturated monocyclic hydrocarbons and substituents  IUPAC Blue Book.
Rule A-23. Hydrogenated Compounds of Fused Polycyclic Hydrocarbons  IUPAC Blue Book.
Ethylen (ethen), liên kết pi màu xanh lục


Cấu trúc của bis(cyclooctadien)nickel(0), một phức kim loại–alken
Cracking n-octan để tạo ra pentan và propen
Dehydro hóa butan để tạo ra butadien và các đồng phân của buten
Một ví dụ về Loại bỏ E2
Tổng hợp cyclooctene thông qua loại bỏ Cope
Một ví dụ điển hình của phản ứng Wittig
Tổng hợp cis - và trans -alkenes từ alkynes
Đối phó với sự sắp xếp lại của divinylcyclobutane thành cyclooctadiene
Danh pháp thay thế của hex-1-en (theo TCVN 5530:2010 của bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam, hậu tố "ene" cần bỏ chữ "e", chỉ viết là "en")
Sự khác biệt giữa đồng phân cis- và trans-
Sự khác biệt giữa các đồng phân E và Z
Kali-40

| Thông tin chung |
| --- | --- |
Ký hiệu: 40K
Tên: kali-40, 40K, K-40
Proton (Z): 19
Neutron (N): 21
Nuclide data
Độ phong phú tự nhiên: 0.0117(1)%
Chu kỳ bán rã (t1/2): 1251(3)×109 y
Khối lượng đồng vị: 39.96399848(21) Da
Spin: 4−
Excess energy: −33505 keV
Binding energy: 341523 keV
Isotopes of potassium  Complete table of nuclides
40K là một đồng vị phóng xạ của kali có chu kỳ bán rã rất dài lên đến 1,251 tỉ năm. Nó chiếm 0,012% (120 ppm) tổng lượng kali được tìm thấy trong tự nhiên.
K-40 là một ví dụ hiếm gặp về đồng vị trải qua tất cả ba lần phân rã beta. Khoảng 89,28% thời gian, nó phân rã thành calci-40 (40Ca) phát ra hạt beta (β−, electron) với năng lượng tối đa đạt 1,33 MeV và một antineutrino. Khoảng 10,72% thời gian nó phân rã thành argon-40 (40Ar) bằng cácg bắt electron tỏa ra 1.460 MeV tia gamma. và một neutrino. Phân rã phóng xạ của đồng vị đặc biệt này giải thích sự thật rằng argon là khí hiếm rẻ nhất luôn có sẵn. Rất hiếm (0,001% thời gian) nó phân rã thành 40Ar bằng cách phát ra positron (β+) và neutrino.
Định tuổi bằng K/Ar

K-40 đặc biệt quan trọng trong việc xác định tuổi K–Ar. Argon là khí không có nguồn gốc từ việc kết hợp với các nguyên tố khác. Vì vật, khi một khoáng vật hình thành - từ đá nóng chảy, hoặc vật chất hòa tan trong nước- ban đầu nó sẽ không có argon, thậm chí nếu có một ít argon ở dạng lỏng. Tuy nhiên, nếu khoáng vật chứa bất kỳ lượng kali nào, sau đó sự phân rã của đồng vị 40K sẽ tạo ra argon-40 mới hoàn toàn, nó sẽ được giữ bên trong khoáng vật. Vì tốc độc chuyển biến này biết được, nó có thể dùng để xác định thời gian khoáng vật hình thành bằng cách đo đạc tỉ lệ các nguyên tử 40K và 40Ar chứa trong nó.
Argon được tìm thấy trong khí quyển của trái đất là 99,6% 40Ar; trong khi đó trong Mặt trời – và có thể trong các vật liệu nguyên thủy ngưng tụ thành các hành tinh- chủ yếu là 36Ar, có ít hơn 15% of 38Ar. Sau đó hầu hết argon có nguồn gốc phân rã từ K-40, cuối cùng là thoát vào khí quyển.
Đóng góp vào phóng xạ tự nhiên

Phân rã phóng xạ của 40K trong manti trái đất xếp hạng thứ 3, sau 232Th và 238U, là nguồn nhiệt phóng xạ.
40K là nguồn phóng xạ tự nhiên lớn trong động vật kể cả con người. Một người nặng 70 kg chứa khoảng 160 gram kali, trong đó có khoảng 0,000117 × 160 = 0,0187 gram 40K; phân rã của nó tạo ra khoảng 4.900 phân rã mỗi giây (becquerel) liên tục trong suốt đời người. Mặc dù độ phóng xạ của kali 40 được tích hợp vào cơ thể con người, trong thực phẩm là khoảng 50 Bq mỗi ngày, trong một cuộc sống bình thường kể từ khi tích lũy trong cơ thể đã đạt đến mức cân bằng, kali dư thừa trong cơ thể con người được thải ra tương đương với số được tích lũy hiện tại.
Cơ chế phân rã
Tiến hóa của nguồn nhiệt trái đất theo thời gian: đóng góp từ 40K (màu đỏ).
Sân bay quốc tế Thiên Phủ Thành Đô

Sân bay quốc tế Thiên Phủ Thành Đô (tiếng Trung: 成都天府国际机场) (IATA: TFU, ICAO: ZUTF) là một sân bay tại Thành Đô, tỉnh Tứ Xuyên, Trung Quốc và là một trong hai sân bay quốc tế phục vụ cho khu vực miền Tây Trung Quốc, cùng với sân bay quốc tế Song Lưu Thành Đô.
Sân bay nằm ở Lujia, Giản Dương, cách trung tâm Thành Đô 51 km về phía đông. Sân bay được xây dựng từ năm 2016 và mở cửa từ ngày 27 tháng 6 năm 2021.
Alacahan, Şiran

| Alacahan |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
AlacahanVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Gümüşhane
Huyện: Şiran
Dân số (2008)
 • Tổng cộng: 231 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Mã bưu chính: 29700 
Alacahan là một xã thuộc huyện Şiran, tỉnh Gümüşhane, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2008 là 231 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Gümüşhane”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Bản gốc lưu trữ ngày 4 tháng 8 năm 2013. Truy cập ngày 17 tháng 9 năm 2012.
Geranium culminicola

| Geranium culminicola> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Geraniales
Họ (familia): Geraniaceae
Chi (genus): Geranium
Loài (species): G. culminicola
Danh pháp hai phần
Geranium culminicola H.E.Moore, 1943 
Geranium culminicola là một loài thực vật có hoa trong họ Mỏ hạc. Loài này được H.E.Moore mô tả khoa học đầu tiên năm 1943.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Geranium culminicola”. Truy cập ngày 28 tháng 8 năm 2013.
Gasosaurus

| Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata 
Nhánh: Craniata
 
Phân ngành (subphylum): Vertebrata
Phân thứ ngành (infraphylum): Gnathostomata
Liên lớp (superclass): Tetrapoda
Nhánh (clade): Dinosauria
Chi (genus): Gasosaurus Dong, 1985
Gasosaurus là một chi khủng long, được Dong mô tả khoa học năm 1985. Lý do khủng long có tên này vì hóa thạch của nó tìm thấy ở mỏ khí đốt, nên có tên như vậy.
Chú thích

↑  “Dinosaur Genera List”. Bản gốc lưu trữ ngày 15 tháng 7 năm 2011. Truy cập ngày 3 tháng 7 năm 2015.
USS Clemson

Hai tàu chiến của Hải quân Hoa Kỳ từng được đặt hoặc dự định sẽ đặt cái tên USS Clemson, vốn được đặt theo tên Henry A. Clemson (1820-1846), một sĩ quan hải quân đã thiệt mạng trong chiến đấu vào năm 1846:
USS Clemson (DD-186) là chiếc dẫn đầu của lớp tàu khu trục mang tên nó hạ thủy năm 1918 và bị bán năm 1946
USNS Clemson (T-AG-184) dự định là một tàu tiếp liệu tiền phương nhưng chương trình bị hủy bỏ vào năm 1966
Samay

Ashoka Chakra có tiếng nói trong mỗi 24 giờ trong một ngày
Trong tiếng Phạn, Samay (समय) là "thời gian được chỉ định hoặc thích hợp, [thời điểm] thích hợp để làm bất cứ điều gì." Theo cách nói chung, samay là một đơn vị thời gian. Samay chakra là bánh xe thời gian hoàn hảo quay về phía trước không ngừng.
Ý nghĩa

Theo cách sử dụng hiện tại, samay có nghĩa là "thời gian" trong các ngôn ngữ Ấn Độ như tiếng Bengal, tiếng Hindi, tiếng Marathi, tiếng Gujurat.
Kỳ Na giáo > Ý nghĩa

Samay đại diện cho phần thời gian vô hạn nhất không thể chia thêm. Nháy mắt, hoặc khoảng một phần tư giây, có vô số samay trong đó. Đối với tất cả các mục đích thực tế, một giây xảy ra là phép đo thời gian tốt nhất. Tuy nhiên, Kỳ Na giáo nhận ra một phép đo thời gian rất nhỏ được gọi là samay, đây là một phần rất nhỏ trong một giây.
Kỳ Na giáo > Phép đo

Sau đây là các phép đo thời gian được chấp nhận bởi Kỳ Na giáo: Thời gian không thể chia nhỏ = 1 samay 

 Vô số samay = 1 avalik

 16.777.216 avalik = 1 Muhurt 

 30 Muhurtas = 1 ngày đêm 

 15 ngày đêm = 1 Paksha (hai tuần) 

 2 Pakshas = 1 tháng 

 12 tháng = 1 năm 

 Vô số năm = 1 Palyopam 

 10 triệu triệu Palyopam = 1 Sāgaropam 

 10 triệu triệu Sāgaropams = l Utsarpini hoặc 1 Avasarpini 

 1 Utsarpini + Avasarpini = 1 Kālchakra (Một chu kỳ một lần).
Kỳ Na giáo > Ví dụ

Khi một Arihant đạt đến giai đoạn moksha (giải thoát), linh hồn du hành đến Siddhashila (cõi cao nhất trong vũ trụ) trong một samay.
Trong Ấn Độ giáo

Samay là đơn vị thời gian cơ bản trong thần thoại Hindu cổ đại. Hiện nay, nó được sử dụng đồng nghĩa với thời gian.
Samay trong âm nhạc

Samay là một thuật ngữ được sử dụng trong âm nhạc cổ điển Ấn Độ để phân loại ragas một cách lỏng lẻo vào thời gian trong ngày. Mỗi raga có một khoảng thời gian cụ thể trong ngày (Prahar) khi nó được thể hiện.
Ở Gandharva-Veda, ngày được chia thành các khoảng thời gian dài ba giờ: 4-7 sáng, 7-10 sáng, v.v. Khái niệm thời gian ở Gandharva-Veda được tuân thủ nghiêm ngặt hơn, ví dụ, trong âm nhạc Carnatic.
Âu (họ)

Đối với các định nghĩa khác, xem Âu.
Âu (區) là một họ Trung Quốc có nguồn gốc ở tỉnh Quảng Đông. Họ này cũng có mặt ở Việt Nam do người Hoa di cư sang.
Nhiều người Việt hiện nay hay hiểu nhầm họ Âu (區) và họ Âu Dương (歐陽) là cùng một họ (do chữ Quốc ngữ chỉ biểu âm, không biểu rõ nghĩa như chữ Hán và chữ Nôm khi có thể thấy hai chữ Âu là khác nhau).
Người Việt Nam họ Âu nổi tiếng

Âu Bảo Ngân, ca sĩ trong chương trình The Voice Việt Nam.
Âu Phan Hoàng, IT - HTSmart Home Huế Việt Nam.
Âu Văn Hoàn, cầu thủ bóng đá, thành viên của câu lạc bộ bóng đá Thành phố Hồ Chí Minh, chơi ở vị trí hậu vệ.
Âu Nguyễn Thanh Nguyên, nghệ danh Julie Thanh Nguyên ca sĩ hát nhạc Pháp tại Thành phố Hồ Chí Minh.
Âu Thành Cát, sinh năm 1990, là diễn viên trong phim sitcom Tiệm bánh Hoàng Tử Bé, tên trong phim là Andrei
Âu Cơ, theo truyền thuyết là tổ mẫu của người Việt
Âu Hồng Nhung, vận động viên bóng chuyền Việt Nam
Người Trung Quốc nổi tiếng

Âu Dã Tử người nước Việt trong lịch sử Trung Quốc.
Âu Bằng, nhân vật hư cấu trong tiểu thuyết Thủy hử của Thi Nại Am, là một trong 108 anh hùng Lương Sơn Bạc.
Miss International Queen Vietnam

| Miss International Queen Vietnam |
| --- | --- |
Tên viết tắt: MIQVN
Thành lập: 30 tháng 3 năm 2018; 6 năm trước (2018-03-30)
Sáng lập: Nguyễn Hương Giang
Loại: Cuộc thi sắc đẹp Chương trình thực tế
Danh hiệu chuyên nghiệp: Miss International Queen Vietnam
Trụ sở chính: Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam
Vị trí:  Việt Nam
Thành viên  :  Hoa hậu Chuyển giới Quốc tế (2018 – nay) 
Ngôn ngữ chính  : Tiếng Việt
Trang web: Miss International Queen Vietnam
Tên trước đây: The Tiffany Vietnam
Miss International Queen Vietnam (tên cũ: The Tiffany's Vietnam) là một cuộc thi sắc đẹp tại Việt Nam dành cho phụ nữ chuyển giới (chuyển đổi giới tính từ nam sang nữ) được tổ chức dưới dạng chương trình truyền hình thực tế. Người đạt danh hiệu Miss International Queen Vietnam sẽ đại diện Việt Nam tham dự cuộc thi Hoa hậu Chuyển giới Quốc tế tổ chức tại Thái Lan.
Đương kim Miss International Queen Vietnam 2023 là cô Nguyễn Hà Dịu Thảo (đến từ Hải Dương), Á hậu 1 là cô Nguyễn Tường San (đến từ Khánh Hoà) và Á hậu 2 là cô Nguyễn An Nhi (đến từ Vĩnh Long).
Đại diện gần nhất của Việt Nam là Nguyễn Tường San đã đạt danh hiệu Á hậu 2 Hoa hậu Chuyển giới Quốc tế 2024.