stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Nguyễn Hùng Vĩ
Công trình > Luận văn

Những tục hát lạ trên đất Bắc Ninh
Hai chữ Quan Họ trong thư tịch cũ
Hát quan họ - Giải thích nguồn gốc từ kí ức bản quán
Trầm tích Phật giáo trong truyện Hà Ô Lôi
Để hiểu rõ hơn bài 'Quốc tộ' của thiền sư Pháp Thuận
Từ điển cũng... cuội
Thân mẫu Lý Công Uẩn là người Bắc Ninh
Tấm bia 'Hoa Lâm tam bảo thị' (1656) - Thêm một tư liệu đáng tin cậy về Lý Công Uẩn và vùng Mai Lâm (2011). Viết chung với Nguyễn Văn Thanh
Vấn đề mộ tổ nhà Lý - Tìm hiểu lại qua 'Thiền Uyển tập anh'
Bia phục dựng đình An Thường
Xem xét bộ ván khắc 'Thiền Uyển tập anh' năm Vĩnh Thịnh 11 (1715)
Khảo về Chằm và Trải trong tiếng Việt cổ qua 'Cư trần lạc đạo phú' của Trần Nhân Tông. Viết chung với Trần Trọng Dương
Gốc tích mâm ngũ quả ngày Tết
Triều đại nhà Đinh, tăng lục Trương Ma Ni và Ma Ni giáo
Đầu lòng hai ả tố nga
Hai bài ca dao mang hai nét đẹp vùng miền
Triều Lý và giá trị của 'Đàn xã tắc triều Lý'
Mộng mơ xã tắc đàn
Về hai lần lập xã đàn và thờ xã thần dưới đời vua Lý Công Uẩn
Di tích Đàn Xã Tắc chính là nơi thờ Hậu Tắc, thủy tổ nhà Chu
Tên hiệu Đức Thánh Chèm và Thánh Gióng
Chốn thờ tự nên trang trí loại chữ gì ?
Thi pháp của sự thành thực
Ông ba mươi và đêm ba mươi
Một ngày và bảy mươi vạn ngày
Bài hát quan họ cổ 'Phùng quan tế hội' và...
Về bài quan họ 'Phùng quan xuân hội'
Đền Bạch Mã và ngàn năm an định thủ đô
Đi lễ chùa đầu xuân
Trò chơi rồng rắn lên mây
Sáp nhập hay sáp nhập
Hai cây mía bên bàn thờ Tết
Hành trang câu Dặm quê nhà
Tản Viên sơn như là biểu tượng văn hóa
Hồ Xuân Hương - Ai mệnh danh là 'Bà chúa thơ Nôm'
Chim Lạc như là một biếu tượng
Bài thơ 'Tre Việt Nam' của Nguyễn Duy
Muốn sang thì bắc cầu kiều...
Chử Đồng Tử - Vị thánh tổ của doanh thương
Hồng Hồng Tuyết Tuyết - Mấy điều về văn bản, chuyện phiếm chỉ và chuyện tên riêng
Tư liệu đáng nói về 'Hò đưa linh chèo cạn', dân ca Lệ Thủy - Quảng Bình
Ẩn ngữ từ một bài thơ cổ nói về tham quan bị tử hình
Truy nguyên gốc chữ Đàn trong từ Đàn Ông Đàn Bà
Quan sát văn chầu và trường hợp chầu Ông Hoàng Mười
Giới hạn của người đọc qua một trường hợp cụ thể
Cần dịch lại bài thơ 'Nam quốc sơn hà'
Nguyễn Trãi và sex
Khúc khải hoàn trên đất Thăng Long
Lá trúc che ngang mặt chữ điền: Những điều chưa mấy ai chú ý kĩ
Những biên chép chữ nghĩa khi đọc 'Quốc âm thi tập' của Nguyễn Trãi. Viết chung với Trần Trọng Dương
Lĩnh Nam chích quái - Từ điểm nhìn văn hóa
Tiếp tục quan sát cột đá chùa Dạm
Mang thai giả qua thư tịch cũ
Giáo sư Cao Xuân Huy, nhà triết học xuất sắc thế kỷ XX
Công trình > Dịch phẩm

Nam quốc sơn hà
Tết Trung Thu thời Lý
Quan điểm

Việc Bí thư Quận 1 Trần Kim Yến cho xe cần cẩu di dời lư hương dưới chân tượng Trần Hưng Đạo ở Bến Bạch Đằng, Tph HCM đúng vào ngày 17.2.2019, kỷ niêm 40 năm ngày Đặng Tiểu Bình cho mang quân sang để "dạy Việt Nam một bài học": "Việc này tốt cho quy hoạch không gian thành phố...Không thể để một xã hội "thần cây đa, ma cây gạo, cú cáo cây đề", chỗ nào cũng hương khói. Một xã hội nghi ngút hương khói là một xã hội nhộn nhạo."
Tegenaria nervosa

| Tegenaria nervosa> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Agelenidae
Chi (genus): Tegenaria
Loài (species): T. nervosa
Danh pháp hai phần
Tegenaria nervosa Simon, 1870 
Tegenaria nervosa là một loài nhện trong họ Agelenidae.
Loài này thuộc chi Tegenaria. Tegenaria nervosa được Eugène Simon miêu tả năm 1870.
Chú thích

↑  Platnick, Norman I. (2010): The world spider catalog, version 10.5. American Museum of Natural History.
Cung liên hợp

Cung liên hợp được quân Bát Kỳ sử dụng, dạng cung tam đoạn
Cung liên hợp (Composite bow) là một loại cung tên truyền thống được làm từ sừng, gỗ và gân được dát mỏng với nhau tạo thành một phức hợp cấu tạo của cây cung, đây là một dạng của cung nhiều lớp (cung tam đoạn), đây là phương pháp để tăng cường tụ lực và sức đàn hồi của cung tên mà một loại vật liệu riêng rẽ không thể có được. Cung liên hợp ngắn nên khi giương lên chỉ dài khoảng từ đầu đến ngang lưng người bắn rất thích hợp cho chiến xa hay cưỡi ngựa gọi là kỵ xạ. Các phát hiện khảo cổ và nghệ thuật cho thấy cung liên hợp đã tồn tại từ thiên niên kỷ thứ hai trước Công nguyên, nhưng lịch sử của chúng không được ghi chép rõ ràng, được phát triển từ các nền văn hóa không có truyền thống thành văn.
Lịch sử

Chúng có nguồn gốc từ những người chăn gia súc ở châu Á, những người sử dụng chúng như những vật dụng cần thiết hàng ngày. Những chiếc cung như vậy lan truyền trong quân đội (và thợ săn) của các nền văn minh tiếp xúc với các bộ lạc du mục. Khi người du mục ở Trung Á biết kết hợp sức mạnh và lợi điểm của cây cung liên hợp với sức di động của giống ngựa vùng mạc bắc đã tạo thành được sức mạnh để trở thành một đế quốc hùng mạnh vào thế kỷ XIII-XIV. Việc chế tạo nên một kiểu cung như thế hẳn là không phải ngày một ngày hai và cũng như chiếc xe ngựa, một dụng cụ phức tạp hẳn đã qua nhiều thời kỳ thử nghiệm kéo dài
Thời Trung Cổ, người Âu Châu cũng áp dụng cách uốn cung ngược nhưng lại dùng cung dài và chỉ sử dụng được khi xạ thủ đi bộ. Cung liên hợp đã được sử dụng trên khắp châu Á từ Triều Tiên đến các bờ biển Đại Tây Dương của châu Âu và Bắc Phi, và về phía nam ở bán đảo Ả Rập và ở Ấn Độ. Việc sử dụng sừng trong cây cung thậm chí còn được nhắc đến trong sử thi The Odyssey của Homer, được cho là được viết vào thế kỷ thứ 8 trước Công nguyên. Giống như các loại cung khác, chúng mất dần tầm quan trọng với sự ra đời và ngày càng tăng độ chính xác của súng nhưng Cung liên hợp đó còn được dùng cho mãi đến tận thế kỷ thứ 19 trong Bát Kỳ Quân của nhà Thanh và chỉ được thay thế khi thấy cung tên không thể nào chống được với súng đạn của người Tây Dương.
Cấu tạo

Cung liên hợp nói chung làm bằng gỗ mỏng có khi là nhiều thanh được ép lại với nhau mà phần lưng (phía ngoài) mà ghép thêm sừng và gân, dán bằng a giao (keo nấu bằng xương và da) được dán sát vào một sợi gân động vật dẻo suốt chiều dài, còn phần bụng (phía trong) thì dát bằng những thanh sừng, thường là sừng bò rừng. Keo được nấu bằng gân trộn với da (a giao), thêm một phần xương và da cá. Vì keo xương có thể bị chảy khi dính mồ hôi nên người ta cố gắng tránh tiếp xúc với lòng bàn tay, khi nào dương cung mới phải chạm vào và có thể có một mảnh đúc bằng đồng để bảo vệ. Để làm được một cây cung phải mất bốn năm, từ việc tìm kiếm vật liệu đến tạo hình, dán gân dán sừng và các công việc khác, mỗi việc đều mất thì giờ mới qua giai đoạn kế tiếp.
Thường phải mất hơn một năm mới khô hẳn và được trét trong những nhiệt độ và ẩm độ thật chính xác rất nghệ thuật cả về việc chế tạo lẫn thực hiện. Cung liên hợp khởi thủy gồm năm mảnh gỗ mộc hay gỗ ép ở phần tay cầm ở trung tâm, hai cánh cung, và hai ngọn cung. Những mảnh này sau khi đã được ráp lại với nhau sẽ được chưng trong hơi nước để uốn thành một vòng cung, ngược chiều với khi căng giây, và những lớp sừng mỏng sẽ được dán vào bụng. Cây cung lại được bẻ tiếp tục cho thành một vòng tròn và dây gân sẽ được dán vào lưng. Cây cung cứ được giữ như thế cho đến khi nào tất cả mọi bộ phận dính chặt với nhau thì mới tháo ra và căng giây thử lần đầu.
Căng một cây cung liên hợp đòi hỏi cả sức mạnh lẫn khéo léo. Sức kéo, thường thường tính bằng pounds, khoảng chừng 150 pound, trong khi cung làm bằng gỗ non chỉ cần độ vài pounds. Cung liên hợp bắn một mũi tên ngắn và nhẹ tốt nhất là khoảng một ounce (chừng 30 gram) nhưng nhắm ở khoảng 300m vẫn chính xác, có thể xuyên qua áo giáp trong khoảng 100 m. Vì nhẹ nên trước đây, xạ thủ Mông Cổ mang được đến 50 mũi tên và có thể bắn như mưa vào phía địch mỗi khi tấn công. Nghệ nhân phải biết tính toán, cánh cung để riêng sức kéo cần một thạch (khoảng 27,8 kg) thì khi thêm gân vào sẽ tăng lên hai thạch, thêm một lớp sừng lên thành ba thạch, chế tạo một chiếc cung ba thạch, phải có chiều dài là ba thước (khoảng 90 cm).
Muốn đo sức nặng của cung người ta treo quả cân vào dây cung cho đến khi tới đúng như khi giương cung. Cung cho người khỏe có thể tới ba thạch (120 cân), người yếu thì chỉ được hai thạch rưỡi hay hai thạch. Dưới nữa chỉ được một thạch rưỡi. Cung chế tạo cho mỗi giai cấp, mỗi thứ bậc có độ dài khác nhau, cho nhà vua phải khoảng chừng 122 cm. Ngoài ra cung lại phải theo tác người, theo tính nết, theo sức lực. Có loại chế tạo để tập bắn hay săn chim chóc, có loại đủ mạnh để bắn xuyên qua giáp trụ. Người ta lại còn phân biệt cả những loại cung đã cũ, cần phải tái tạo, nếu thay gỗ có tên khác mà thay gân cũng có tên khác.
Vật liệu

Những loại gỗ làm cánh cung thường là những vât liệu dẻo và có sức đàn hồi cao. Các loại gỗ dùng để làm cánh cung là là gỗ chá (Cudrania tricuspidata) họ hàng với cây dâu, gỗ ý, gỗ yểm (dâu núi), gỗ cam, mộc qua (Chaenomeles lagenar), gỗ kinh (mận gai) và tre. Gỗ cũng phải kiếm loại gỗ già, gõ nghe kêu, màu sậm và không gần gốc, không có mấu, thớ phải thẳng. Gỗ phải cắt vào mùa đông khi cây đang thu liễm khí lực, chắc hơn vào mùa xuân, mùa hạ khi cây đang tăng trưởng, thực tế cung chỉ chế tạo bằng tre già, thường được cắt vào mùa đông sẽ đỡ bị mối mọt. Cánh cung phải được cưa dọc theo thớ gỗ, những đoạn vướng mắt phải bào nhẵn, uốn bằng cách hơ trên lửa nhưng không để lửa quá già. Cung uốn và tẩm luyện đúng các sẽ rất dẻo dai, giương lên thì cong vòng nhưng khi tháo dây ra thì sẽ ngược trở lại như cũ.
Sừng thú phải được cưa vào mùa thu, lúc đó sau mùa hè, thú vật no đủ, sừng chắc và phải thẳng, tránh loại sừng xoắn hay cong quẹo, những con vật ốm yếu không thể lấy sừng vì hay bị rỗng và thớ không săn, cũng phân biệt sừng gần xương đầu thì dẻo và mỗi đoạn sừng lại dùng vào một mục đích, tùy theo màu sắc mà có cá tính khác biệt, sừng phải đủ mềm để khỏi bị xước nhưng lại cũng cần đủ cứng để khi giương cung có thêm lực. Keo xương gắn cung phải đỏ và để lâu năm cho thấm vào các thớ gỗ, mỗi loại da thú cho một loại keo khác màu và chỉ dùng da một số loài vật để gắn cung. Gân cần những sợi dài, tước ra thành sợi rồi gắn vào cánh cung bằng keo, gân thường lấy dọc theo xương sống con bò, mỗi con bò có thể có được đến ba mươi lượng gân, phơi khô rồi mới tước nhỏ thành sợi, người du mục dùng làm dây cung nhưng người Hán chỉ dùng để tăng cường lực bắn của cánh cung.
Cũng như thanh kiếm, chế tạo một cây cung tốt đòi hỏi sự khéo léo và kỹ lưỡng mà người chuyên môn bảo là đạt được tam quân (ba thứ quân bình) và cửu hòa (chín sự hòa phối). Cung tốt cần sáu tiêu chuẩn là nhỏ nhưng mạnh, chắc chắn do thợ lành nghề chế tạo, không yếu đi khi dùng lâu, trời nóng trời lạnh cũng không thay đổi, dây cung bật lên tiếng thanh, cung căng cứng và thẳng thắn. Sau khi hoàn thành người ta treo cung lên cao, thường là trong bếp để cho những chất keo thấm vào thớ gỗ từ nửa tháng cho tới hai tháng, khi hong khô xong mới đem xuống đánh bóng, trét thêm keo hay sơn.
Dây cung làm bằng tơ tằm, chập hai chục sợi làm lõi, sau đó mới dùng dây quấn chung quanh như dây đàn, chia thành ba khúc cách quãng nhau để khi không dùng đến thì gấp lại tiện việc cất giữ. Nơi dây cung dùng dể tra vào mũi tên người ta còn dùng da bò hay gỗ mềm dán vào gọi là điếm huyền (lót dây cung) để dây cung bật vào thân cung không bị hư. Nhiều nơi, dây cung thường làm bằng ruột thú vật phơi khô và sao tẩm. Người ta dùng ruột cừu, ruột dê, ruột hươu, ruột mèo làm dây cung. Cũng có khi người ta dùng dây gai bện lại nhưng phải dùng một loại lá cây thoa lên cho các sợi gai tết lại với nhau. Những cung thủ Mông Cổ và kỵ binh thường mang theo một hay nhiều bộ dây để phòng bị. Cánh cung liên hợp với quá trình chế tác tinh xảo trở thành một sản phẩm phức tạp, kỹ thuật cao, việc bảo trì cũng chi tiết, xạ thủ không thể để cung bị ướt hay ở nơi ẩm thấp, cũng không được hơ trên lửa cho khô.
Quốc gia sử dụng

Nhà Thanh
Triều Konbaung
Triều Tây Sơn
Nhà Nguyễn
Tổng thể một cái khung của cung liên hợp theo kiểu Trung Á
Một loại gỗ dùng để chế tác cánh cung
Thớ gỗ trên vật liệu làm cung liên hợp
Một phụ nữ Mông Cổ đang sử dụng cung liên hợp trong Lễ hội Naadam
Sphiggurus pruinosus

| Sphiggurus pruinosus> Tình trạng bảo tồn |
| --- | --- |
 Ít quan tâm  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Mammalia
Bộ (ordo): Rodentia
Họ (familia): Erethizontidae
Chi (genus): Sphiggurus
Loài (species): S. pruinosus
Danh pháp hai phần
Sphiggurus pruinosus (Thomas, 1905) 
Sphiggurus pruinosus là một loài động vật có vú trong họ Erethizontidae, bộ Gặm nhấm. Loài này được Thomas mô tả năm 1905.
Chú thích

↑  Delgado, C. & Gómez-Laverde, M. (2008). Sphiggurus pruinosus. 2008 Sách đỏ IUCN. Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế 2008. Truy cập ngày 1 tháng 3 năm 2009.
1 2  Wilson, D. E.; Reeder, D. M. biên tập (2005). “Sphiggurus pruinosus”. Mammal Species of the World . Baltimore: Nhà in Đại học Johns Hopkins, 2 tập (2.142 trang). ISBN 978-0-8018-8221-0. OCLC 62265494.
Neuwiedia veratrifolia

| Neuwiedia veratrifolia |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Chi (genus): Neuwiedia
Loài (species): N. veratrifolia
Danh pháp hai phần
Neuwiedia veratrifolia Blume 
Neuwiedia veratrifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Blume mô tả khoa học đầu tiên năm 1834.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Neuwiedia veratrifolia”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Nephelotus aurivillii

| Nephelotus aurivillii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Nephelotus
Loài (species): N. aurivillii
Danh pháp hai phần
Nephelotus aurivillii Ritsema, 1914 
Nephelotus aurivillii là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Xanthorhoe pyramaria

| Xanthorhoe pyramaria> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Xanthorhoe
Loài (species): X. pyramaria
Danh pháp hai phần
Xanthorhoe pyramaria Guenée, 1868 
Xanthorhoe pyramaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 17 tháng 6 năm 2014.
Willendorf

| --- | --- |
Willendorf
Huy hiệu: Vị trí

Hành chính
Quốc gia:  Áo
Bang: Niederösterreich
Huyện: Neunkirchen

Thị trưởng: Ing. Johannes Bauer
Dữ liệu thống kê cơ bản
Diện tích: 7,31 km² (2,8 mi²)

Độ cao: 389 m  (1276 ft)
Dân số: 798  (2001)
 - Mật độ: 109 /km² (283 /sq mi)



Thông tin khác
Múi giờ: CET/CEST (UTC+1/+2)

Mã bưu chính: 2732
Mã vùng: 02620
Website: www.willendorf.at 
Willendorf
Willendorf an der Schneebergbahn (tiếng Đức: Willendorf trên Schneebergbahn) là một thị xã thuộc huyện Neunkirchen trong bang Niederösterreich, Áo.
| x t Thị trấn và đô thị thuộc Neunkirchen |
| --- | --- |
  Altendorf ·  Aspang-Markt ·  Aspangberg-Sankt Peter ·  Breitenau ·  Breitenstein ·  Buchbach ·  Bürg-Vöstenhof ·  Edlitz ·  Enzenreith ·  Feistritz am Wechsel ·  Gloggnitz ·  Grafenbach-Sankt Valentin ·  Grimmenstein ·  Grünbach am Schneeberg ·  Höflein an der Hohen Wand ·  Kirchberg am Wechsel ·  Mönichkirchen ·  Natschbach-Loipersbach ·  Neunkirchen ·  Otterthal ·  Payerbach ·  Pitten ·  Prigglitz ·  Puchberg am Schneeberg ·  Raach am Hochgebirge ·  Reichenau an der Rax ·  Scheiblingkirchen-Thernberg ·  Schottwien ·  Schrattenbach ·  Schwarzau am Steinfeld ·  Schwarzau im Gebirge ·  Seebenstein ·  Semmering ·  Sankt Corona am Wechsel ·  Sankt Egyden am Steinfeld ·  Ternitz ·  Thomasberg ·  Trattenbach ·  Warth ·  Wartmannstetten ·  Willendorf ·  Wimpassing im Schwarzatale ·  Würflach ·  Zöbern
Sphenodesme racemosa

| Sphenodesme racemosa> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Lamiales
Họ (familia): Lamiaceae
Chi (genus): Sphenodesme
Loài (species): S. racemosa
Danh pháp hai phần
Sphenodesme racemosa (C.Presl) Moldenke, 1956 
Sphenodesme racemosa là một loài thực vật có hoa trong họ Hoa môi. Loài này được (C.Presl) Moldenke miêu tả khoa học đầu tiên năm 1956.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Sphenodesme racemosa”. Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2013.
Cung nữ

Cung nữ thời Đường - bích họa trong lăng mộ Vĩnh Thái công chúa.
Cung nữ (chữ Hán: 宮女) là những người phụ nữ làm nhiệm vụ hầu hạ cho các quân chủ trong hậu cung của các quốc gia Hán quyển Đông Á. Từ ["Cung nữ"] thường được xem là ["Cung nô"] hoặc ["Nô tì"], chuyên làm những việc thấp kém nhất. Tuy nhiên đôi khi cung nữ cũng là thị thiếp không chính thức của các quân chủ.
Bên cạnh đó, một số bộ phận cung nữ có thời gian trong cung lâu năm, trở thành lão làng thì cũng có thể được bổ nhiệm làm Nữ quan.
Trung Quốc > Vai trò

Tại các quốc gia, triều đại của Đông Á, cung nữ là những người làm tạp dịch, hầu cận các quân chủ cùng phi tần trong hậu cung, đồng thời lãnh vai trò ca hát phục vụ giải trí khi có yến tiệc. Nếu cung nữ có xuất thân, hoặc có học hạnh hay có kinh nghiệm phục vụ lâu năm, thì sẽ trở thành Nữ quan, quản lý các cơ quan phục vụ quân chủ và các cung nữ khác.
Ở chính thể quân chủ chuyên chế, cung nữ mặc nhiên bị coi là một dạng tần phi của quân chủ. Khi cung nữ được quân chủ lâm hạnh, tắc sẽ có hai hướng: được thụ phong danh vị tần phi chính thức, hoặc tiếp tục thân phận cung tỳ hầu cận với đãi ngộ có thể được cao hơn một chút so với khi trước. Một bộ phận cung nữ được lâm hạnh, sau đó vẫn tiếp tục làm sai dịch, chỉ có thể cải thiện nếu sinh hạ hoàng tử hoặc hoàng nữ.
Dưới thời nhà Hán, cung nữ được lâm hạnh, hoặc được đưa vào danh sách có thể hầu hạ Hoàng đế, gọi là Gia nhân tử. Sang thời nhà Thanh, đối tượng này được gọi là Quan nữ tử. Tuy vẫn là cung nữ mà không được mang thân phận phi tần, nhưng những vị này thường được đãi ngộ tốt hơn các cung nữ không được lâm hạnh, và đặc biệt là được phái một vài cung nữ khác đến hầu hạ.
Trung Quốc > Tuyển trạch

Thân phận cung nữ nhìn chung rất đa dạng, phần lớn là nô lệ gốc gác không rõ ràng, con cháu nhà quan bị phạm tội hoặc con nhà bình dân nghèo hèn được tuyển lựa bởi các quan viên phụ trách trong hậu cung. Một số trường hợp lại do tự nguyện, tức các cung nữ xuất thân khá giả, bình dân được đưa vào hầu hạ từ khi còn nhỏ tuổi, nhằm thấm nhuần lễ nghi cung đình. Ngoại lệ đó là thời nhà Thanh, cung nữ phải có lai lịch rất rõ ràng và xuất thân cũng có địa vị nhất định trong xã hội, phải là con nhà quan viên hoặc lương dân thuộc tầng lớp Bao y Thượng tam kỳ mới có thể được tuyển chọn vào cung hầu hạ.
Qua các triều đại, chế độ cung nữ có chuyển biến khác nhau. Ngoại trừ đời nhà Thanh, các triều đại lớn như nhà Hán, nhà Đường đến nhà Minh đều không có ghi chép lại thực sự rõ ràng quy định tuyển những cung nữ này. Dựa theo các quan điểm phổ biến, yêu cầu tiên quyết nhất dĩ nhiên là ngoại hình phải xinh đẹp, không bị dị tật cùng không được quá ngu độn. Triều đại nhà Thanh có quy chế rất rõ khi tuyển cung nữ, hằng năm đều do Nội vụ phủ tuyển chọn từ con gái thuộc Thượng tam kỳ (Tương Hoàng kỳ, Chính Hoàng kỳ, Chính Bạch kỳ) của giai cấp Bao y. Chế độ cung nữ triều Thanh cũng rất quy củ, tuy có thể bị phi tần chủ tử trách phạt, nhưng ["Không thể hủy hoại dung nhan"], cũng không thể đánh chết. Đôn phi của Thanh Cao Tông đã đánh chết một cung nữ, khiến bản thân bà bị giáng chức sau đó.
Số lượng cung nữ qua các đời, đa phần là rất lớn. Dân gian có câu Giai lệ tam thiên (佳麗三韆), cụm này xuất phát từ bài Trường hận ca, trong đó có viết：後宮佳麗三千人，三千寵愛在一身; "Hậu cung giai lệ ba nghìn người; ba nghìn mà chỉ yêu một người duy nhất". Dù chỉ là một vầng thơ ước lệ, nhưng cũng thể hiện rõ cái nhìn của người đời về số lượng cung nữ trong cung đình. Đến thời Khang Hi, bản thân Thanh Thánh Tổ trong Đình huấn cách ngôn (庭训格言) có nói:"Vào thời Minh triều, trong cung cung nữ có mấy nghìn người, tiền son phấn phải đến trăm vạn. Nay Trẫm định trong cung Sử nữ có 300 người. Những người chưa hầu cận Trẫm, tuổi khi 30, ra cung về với nhà mẹ, lệnh hôn phối". Thời đỉnh cao nhiều cung nữ nhất của triều Thanh ghi lại cũng chỉ 300 người, sau khi tuyển chọn xong thì ngay lập tức phái đến hầu hạ các chủ tử trong Nội đình.
Việt Nam

Trước triều đại nhà Nguyễn, lịch sử Việt Nam không có ghi chép cụ thể và chi tiết chức vụ cũng như cấp bậc của các cung nữ, đãi ngộ hay vai trò cụ thể. Đoán chừng không khác biệt lắm nếu so với triều Nguyễn.
Dưới quyền quản lý của Lục thượng phụ trách bởi Nữ quan, thì triều Nguyễn chia tám ban cung nữ, gồm có ban Thiều Quang, ban Thuỵ Nhật, ban Kim Hoa, ban Hương Cẩm, ban Tường Loan, ban Nghi Phượng, ban Tiên Quế, ban Ngọc Mai. Đứng đầu mỗi ban là chức Trưởng ban, chức vị dưới Lục thượng Tòng sự. Ngoài ra, trong cung còn có các quan nô tỳ, được gọi là đội Thuận Cần, đứng đầu là Đầu mục Cung nô, ngang chức với Trưởng ban. Hàng nữ tỳ được chia ra làm 6 cấp bậc:
Thủ đẳng (首等);
Thứ đẳng (佽等);
Trung đẳng (中等);
Á đẳng (亞等);
Hạ đẳng (下等);
Mạt đẳng (末等).
Triều Tiên

Nhà Triều Tiên, mỗi năm triều đình chọn con gái từ Lưỡng ban, thường dân sung vào cung để dự bị tuyển chọn cung nữ, gọi là [Tiểu cung nữ; 小宮女]. Các Tiểu cung nữ thông qua khảo thí đầy đủ, sẽ trở thành cung nữ chính thức phục vụ trong triều đình, xưng là [Nội nhân; 內人].
Các cung nữ có thâm niên, thông qua khảo thí sẽ được trở thành Thượng cung (尚宮), bậc cao nhất là Đề điều Thượng cung (提調尚宮) điều hành toàn bộ sự vụ trong một tòa cung điện. Cung nữ ở lúc tuổi già sức yếu, hoặc sau khi thủ tang 3 năm khi chủ nhân qua đời, đều liền có thể rời cung. Nhưng chế độ xã hội gắt gao, cung nữ lão làng sau khi lui cung vĩnh viễn không thể kết hôn.
Các cung nữ cũng có thể được Quốc vương lâm hạnh, nếu không định hoạch phong hiệu thì đều được hưởng danh vị [Thừa ân Thượng cung; 承恩尙宮].