Tàu tuần tra

Một tàu tuần tra của Bộ đội Biên phòng Việt Nam tỉnh Khánh Hòa
Shikishima tàu tuần tra lớn nhất thế giới của Nhật Bản.
Tàu tuần tra hay tàu tuần tiễu là một loại tàu quân sự nhỏ thường dùng trong các nhiệm vụ bảo vệ bờ biển.
Có rất nhiều thiết kế cho loại tàu này. Chúng có thể được sử dụng trong các lực lượng hải quân, lực lượng bảo vệ bờ biển hay lực lượng cảnh sát. Nó có thể hoạt động trên môi trường biển hay trên các con sông. Loại tàu này thường được thấy tham gia vào các nhiệm vụ bảo vệ lãnh hải và biên giới, chống xâm phạm chủ quyền,chống buôn lậu, chống đánh bắt hải sản trái phép và tham gia vào các hoạt động cứu hộ. Chúng còn được gọi tham gia vào các nhiệm vụ giải cứu và chống cướp biển.
Đây là một loại tàu chiến nhỏ có kích thước bé hơn các chiếc corvette, nó có thể bao gồm các loại tàu tấn công chớp nhoáng, tàu phóng ngư lôi, tàu phóng tên lửa hay một số loại có thể lớn như các chiếc frigate. Các tàu tuần tra ngoài khơi thường là các tàu bé nhất của lực lượng hải quân có độ lớn và tầm hoạt động vừa đủ để hoạt động xa bờ. Đối với các lực lượng quân sự lớn thì loại tàu này thường được dùng trong lực lượng bảo vệ bờ biển, nhưng các quốc gia nhỏ hơn cũng sử dụng loại tàu này.
Trong cả hai cuộc chiến tranh thế giới thì tất cả các nước đều có ý định nâng cao một cách nhanh chóng số lượng các tàu vũ trang có khả năng chiến đấu, họ đã thực hiện việc trang bị súng máy cùng các loại vũ khí hải quân lỗi thời cho các ca nô cũng như các tàu đánh cá để phục vụ cho việc tuần tra. Các tàu tuần tra hiện đại vẫn được thiết kế giống như các tàu đánh cá hoặc tàu có tốc độ cao.
Các tàu tuần tra biển thường dài khoảng 30 m (100 ft) và trang bị một khẩu pháo hải quân hạng trung như loại vũ khí chính và các loại vũ khí phụ trợ khác như súng máy hay các hệ thống chiến đấu tầm gần. Tùy thuộc vào mục đích sử dụng mà các tàu có thể được trang bị tinh vi hơn như hệ thống cảm biến, ống phóng ngư lôi, tên lửa chống tàu hay phòng không. Hầu hết các thiết kế hiện đại đều dùng các động cơ tuốc bin khí và có tốc độ thường là 25–30 nút. Chúng thường được dùng để tuần tra trong các vùng đặc quyền kinh tế quốc gia. Với mục nhiệm vụ chính là chống vi phạm chủ quyền, chống đánh bắt hải sản trái phép, chống buôn lậu, chống nhập cư bất hợp pháp, chống cướp biển, tìm kiếm và cứu nạn. Các tàu tuần tra lớn có thể có thêm bãi đáp và trực thăng, trong trường hợp xảy ra chiến tranh các tàu tuần tra có thể hỗ trợ các tàu chiến lớn trong chiến đấu.
Kích thước nhỏ đồng nghĩa với việc chúng là loại tàu chiến có chi phí đóng thấp nhất trong hải quân. Tất cả các lược lượng hải quân trên thế giới đều có ít nhất một tàu tuần tra đang hoạt động ngoài khơi hoặc trên sông. Với tốc độ và độ cơ động cao chúng rất hữu dụng trên cả những vùng nước nhỏ hay ngoài khơi.
| x t Tàu hải quân và tàu chiến trong lịch sử cận đại |
| --- | --- |
 Các lớp tàu hải quân đang hoạt động Tàu ngầm  Tàu phụ trợ  Vùng hoạt động Hải quân nước nâu  Hải quân nước xanh lục  Hải quân nước xanh dương  Vị trí súng Dọc bên mạn  Dọc trung tâm tàu  Tháp pháo ụ  Tháp pháo 
Tàu sân bay:  Tàu tuần dương sân bay  Tàu đổ bộ tấn công  Tàu sân bay chống ngầm  Balloon carrier  Tàu CAM  Tàu sân bay hộ tống  Tàu phóng máy bay chiến đấu  Tàu sân bay hạm đội  Tàu sân bay trực thăng  Interdiction Assault Ship  Tàu sân bay hạng nhẹ  Tàu sân bay dân sự chuyển đổi  Tàu phóng thủy phi cơ  Tàu sân bay ngầm  Siêu tàu sân bay 
Thiết giáp hạm:  Tàu phòng thủ ven biển  Thiết giáp hạm tiền-dreadnought  Thiết giáp hạm dreadnought  Thiết giáp hạm siêu-dreadnought (Thiết giáp hạm tiêu chuẩn)  Thiết giáp hạm nhanh  Thiết giáp hạm hiệp ước 
Tàu tuần dương:  Tàu tuần dương bọc thép  Tàu chiến-tuần dương  Tàu tuần dương mang tên lửa dẫn đường  Tàu tuần dương hạng nặng Thiết giáp hạm bỏ túi  Tàu tuần dương hạng nhẹ  Tàu buôn tuần dương  Tàu tuần dương bảo vệ  Tàu tuần dương trinh sát  Tàu tuần dương tấn công  Tàu tuần dương phóng lôi  Tàu tuần dương không bảo vệ 
Tàu hộ tống:  Tàu thông báo  Tàu cứu hộ hộ tống  Tàu khu trục  Tàu khu trục hộ tống  Tàu khu trục chỉ huy  Tàu hộ tống khu trục  Escorteur  Tàu frigate  Tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường  Kaibōkan  Tàu xà lúp chiến trận 
Tàu vận tải:  Tàu vận tải đổ bộ kiểu ụ nổi  Tàu tác chiến đổ bộ  Tàu vận tải tấn công  Tàu đổ bộ  Tàu đổ bộ kiểu ụ nổi  Tàu sân bay đổ bộ  Landing Craft Support  Landing Ship Heavy  Landing Ship Infantry  Landing Ship Logistics  Landing Ship Medium  Landing Ship Tank  Landing Ship Vehicle  Tàu chở quân 
Tàu tuần tra:  Tàu hơi nước kiểm soát vũ trang  Du thuyền vũ trang  Coastal Motor Boat  Tàu corvette  Tàu pháo  Harbour defence motor launch  Motor Launch  Tàu đánh cá lưới kéo hải quân  Tàu đánh cá lưới vét hải quân  Tàu kiểm soát đại dương  Tàu tuần tra  Q-ship  Steam gun boat  Tàu săn ngầm  Tàu phóng lôi 
Tàu chiến tiến công nhanh:  E-boat  MAS  MGB  Tàu tên lửa  MTB  MTM  MTSM  Tàu phóng lôi tuần tra  Shin'yō 
Chiến tranh mìn:  Tàu thả phao đánh dấu  Tàu quét mìn khu trục  Tàu rà phá mìn  Tàu đặt mìn  Tàu săn mìn  Tàu rải mìn  Tàu quét mìn 
Chỉ huy và hỗ trợ:  Tàu tiện nghi  Tàu chở đạn  Tàu sửa chữa phụ trợ kiểu ụ nổi  Tàu phụ trợ  Tàu chở than  Tàu kho chiến đấu  Tàu chỉ huy  Tàu cẩu  Tàu kho sử dụng chung  Tàu tiếp liệu khu trục  Tàu liên lạc  Tàu hỗ trợ chiến đấu nhanh  Tàu bệnh viện  Tàu hỗ trợ chung  Tàu kéo  Tàu thả lưới  Tàu sửa chữa  Tàu tiếp dầu  Tàu tiếp liệu tàu ngầm 
Tàu ngầm:  Tàu ngầm tấn công  Tàu ngầm mang tên lửa đạn đạo  Tàu ngầm duyên hải  Tàu ngầm mang tên lửa hành trình  Tàu ngầm tuần dương  Phương tiện ngập sâu Phương tiện ngập sâu cứu hộ  Tàu ngầm hạm đội  Ngư lôi có người lái  Tàu ngầm bỏ túi  U-boat  Tàu ngầm hở 
Thuật ngữ liên quan khác:  Tàu buôn vũ trang  Tàu kho đạn  Tàu doanh trại  Tàu monitor nâng tầng  Tàu chiến chủ lực  Kỳ hạm  Tàu hộ vệ  Tàu chiến đấu ven biển  Tàu monitor  Tàu tuần tra sông  Tàu huấn luyện