stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Carl Friedrich Gauß
Tiểu sử > Gia đình

Ngày 9 tháng 10năm 1805 , Gauss kết hôn với Johanna Osthoff (1780–1809), và có hai con trai và một con gái với bà. Johanna qua đời ngày 11 tháng 10 năm 1809, và đứa con sau chót của bà, Louis, mất vào năm sau. Gauss rơi vào trầm cảm và không bao giờ có thể hồi phục hoàn toàn. Ông sau đó kết hôn với Minna Waldeck (1788–1831) vào ngày 4 tháng 8 năm 1810, và có thêm ba người con. Gauss không bao giờ còn được như xưa khi không còn người vợ đầu, và bản thân ông, giống như cha mình, bắt đầu trở nên độc đoán và gia trưởng với con cái. Minna Waldeck mất ngày 12 tháng 9 năm 1831.
Gauss có sáu người con. Với Johanna (1780–1809), các con của ông là Joseph (1806–1873), Wilhelmina (1808–1846) và Louis (1809–1810). Với Minna Waldeck, ông cũng có ba đứa con: Eugene (1811–1896), Wilhelm (1813–1879) và Therese (1816–1864). Eugene thừa hưởng tài năng của Gauss về ngôn ngữ và tính toán. Sau cái chết của người vợ thứ hai vào năm 1831, Therese tiếp quản việc gia đình và chăm sóc Gauss cho đến hết đời. Mẹ của ông sống cùng Gauss từ năm 1817 cho đến khi bà qua đời vào năm 1839.
Gauss sau này đã có xung đột với các con trai của mình. Ông không muốn bất kỳ đứa con trai nào của mình theo đuổi toán học hay khoa học vì "sợ hạ thấp tên tuổi gia đình", vì ông tin rằng không ai trong số chúng sẽ có thể vượt qua thành tích của bản thân mình. Gauss muốn Eugene trở thành một luật sư, nhưng Eugene muốn học ngôn ngữ. Họ đã có một cuộc tranh cãi về một bữa tiệc mà Eugene tổ chức, mà Gauss đã từ chối trả tiền. Người con trai bỏ đi trong sự tức giận và, vào khoảng năm 1832, di cư sang Hoa Kỳ. Khi làm việc cho Công ty Lông thú Hoa Kỳ ở Trung Tây, anh đã học ngôn ngữ Sioux. Sau đó, anh chuyển đến Missouri và trở thành một doanh nhân thành đạt. Wilhelm cũng chuyển đến Mỹ vào năm 1837 và định cư ở Missouri, bắt đầu làm nông dân và sau đó trở nên giàu có trong ngành kinh doanh giày ở St. Louis. Phải mất nhiều năm với thành công của Eugene để làm xao lãng đi danh tiếng của anh ấy giữa bạn bè và đồng nghiệp của Gauss. Xem thêm lá thư của Robert Gauss gửi cho Felix Klein vào ngày 3 tháng 9 năm 1912.
Tiểu sử > Tính cách

Gauss là một người cầu toàn hăng hái và là một người lao động cần mẫn. Ông chưa bao giờ là một nhà văn sung sức, luôn từ chối xuất bản tác phẩm mà ông chưa coi là đã hoàn thành và còn nằm trong vòng tranh luận. Điều này phù hợp với phương châm cá nhân của ông, pauca sed matura ("ít, nhưng chín chắn"). Nhật ký cá nhân của ông chỉ ra rằng ông đã thực hiện một số khám phá toán học quan trọng trong nhiều năm hoặc nhiều thập kỷ trước khi những người đương thời của ông xuất bản chúng. Nhà toán học và nhà văn người Mỹ gốc Scotland Eric Temple Bell nói rằng nếu Gauss công bố tất cả những khám phá của ông một cách kịp thời, toán học đã có thể phát triển nhanh hơn tới năm mươi năm.
Mặc dù có nhận một vài học sinh, Gauss được nhìn nhận là không thích công việc giảng dạy. Người ta nói rằng ông chỉ tham dự một hội nghị khoa học duy nhất, đó là tại Berlin vào năm 1828. Tuy nhiên, một số sinh viên của ông đã trở thành những nhà toán học có ảnh hưởng, trong đó có Richard Dedekind và Bernhard Riemann.
Theo thư đề cử của Gauss, Friedrich Bessel đã được trao bằng tiến sĩ danh dự từ Göttingen vào tháng 3 năm 1811. Trong khoảng thời gian đó, hai người tham gia trao đổi tin tức qua thư. Tuy nhiên, khi họ gặp nhau vào năm 1825, họ đã cãi nhau; không rõ cụ thể câu chuyện.
Trước khi qua đời, Sophie Germain được Gauss đề cử nhận bằng cấp danh dự; bà đã không bao giờ nhận được nó.
Gauss thường từ chối trình bày hiểu biết trực giác đằng sau những bằng chứng rất thuyết phục của mình—ông thích chúng xuất hiện "vượt ra khỏi không gian thinh lặng" và xóa đi mọi dấu vết về cách mà ông phát hiện ra chúng. Điều này là hợp lý, nếu không thỏa mãn, đối với Gauss trong cuốn Disquisitiones Arithmeticae của ông, trong đó ông tuyên bố rằng tất cả các phân tích (nghĩa là những lời mà người ta dẫn dắt để giải được bài toán) phải bị loại bỏ vì lý do ngắn gọn.
Gauss ủng hộ chế độ quân chủ và chống lại Napoléon, người mà ông coi là một sự bùng nổ của cách mạng.
Gauss đã tóm tắt quan điểm của mình về việc mưu cầu kiến ​​thức trong một lá thư gửi Farkas Bolyai ngày 2 tháng 9 năm 1808 như sau:
Không phải là kiến ​​thức, mà là hành động học hỏi, không phải sở hữu mà là hành động đạt được điều đó, mang lại sự thích thú lớn nhất. Khi tôi đã khai phá sáng rõ và kiệt cùng một chủ đề, thì sau đó tôi bỏ đi tiếp, để đi vào bóng tối một lần nữa. Người đàn ông không bao giờ hài lòng luôn vô cùng kì dị; nếu anh ta đã hoàn thành một cấu trúc, thì đó không phải là để chìm đắm trong nó một cách yên ắng, mà là để bắt đầu một cấu trúc khác. Tôi tưởng tượng kẻ chinh phục thế giới phải cảm thấy như vậy, người mà sau khi một vương quốc vừa bị chinh phục, tiếp tục vươn tới những vùng đất khác.
Sự nghiệp và thành tích > Thời tuổi trẻ

Gauss được sinh ra tại Braunschweig, thuộc Brunswick-Lüneburg (nay là Niedersachsen, Đức), con trai duy nhất của một cặp vợ chồng thuộc tầng lớp thấp trong xã hội. Theo giai thoại kể lại, tài năng bẩm sinh của Gauss được phát hiện khi ông mới lên ba, qua việc ông sửa lại lỗi của cha trong tính toán tài chính. Một câu chuyện khác kể rằng khi ông học tiểu học, thầy giáo yêu cầu học sinh tính cộng các số nguyên từ 1 đến 100. Gauss đã trả lời đúng chỉ trong vài giây bằng một cách giải nhanh và độc đáo. Ông nhận thấy việc cộng hai số ở đầu và cuối dãy tạo ra kết quả trung gian giống nhau: 1 + 100 = 101, 2 + 99 = 101, 3 + 98 = 101, và kết quả tổng cộng là 50 × 101 = 5050. Câu chuyện này có nhiều khả năng là chuyện có thật, mặc dù bài toán mà thầy giáo của Gauss đã ra có thể khó hơn như vậy.
Từ năm 1792 đến 1795, Gauss được nhận học bổng của Karl Wilhelm Ferdinand (công tước trong vùng) để vào trường trung học Collegium Carolinum. Từ năm 1795 đến 1798 ông học ở Đại học Göttingen. Trong trường trung học, Gauss khám phá ra một số định lý toán học quan trọng một cách độc lập; năm 1796, Gauss đã có đột phá toán học đầu tiên khi ông chứng minh rằng mọi đa giác đều với số cạnh bằng số nguyên tố Fermat (và, do đó, mọi đa giác đều với số cạnh bằng tích của các số nguyên tố Fermat khác nhau và lũy thừa của 2) đều có thể dựng được bằng compa và thước kẻ. Đây là một khám phá quan trọng trong ngành dựng hình, một bài toán đã làm đau đầu nhiều nhà toán học từ thời Hy Lạp cổ đại. Gauss đã thích thú với kết quả này đến nỗi ông đã yêu cầu khắc lên mộ mình sau này một hình thất thập giác đều. Tuy nhiên người xây mộ đã từ chối, nói rằng khó khăn kỹ thuật sẽ làm cho hình với số cạnh nhiều như vậy trông giống một hình tròn.
Năm 1796 có lẽ là năm chứng kiến nhiều phát kiến của Gauss nhất, chủ yếu cho ngành lý thuyết số. Vào 30 tháng 3 năm đó, ông tìm thấy cách dựng hình thất thập giác. Ông đã tìm ra số học modular, một khám phá giúp cho việc giải toán trong lý thuyết số được đơn giản hóa đi nhiều. Công thức nghịch đảo toàn phương của ông được tìm thấy ngày 8 tháng 4. Định luật khá tổng quát này cho phép các nhà toán học xác định khả năng giải được cho các phương trình bậc hai trong số học modula. Định lý số nguyên tố được Gauss phát biểu ngày 31 tháng 5, cho một cách hiểu thấu đáo về cách số nguyên tố được phân bố trong dãy số nguyên. Ngày 10 tháng 7, Gauss đã tìm thấy rằng bất cứ số nguyên nào cũng có thể được biểu diễn bằng tổng của tối đa là ba số tam giác; ông đã sung sướng viết trong sổ tay của mình "Heureka! num=
 \Delta +\Delta +\Delta ." Ngày 1 tháng 10, ông cho xuất bản một kết quả về các nghiệm của các đa thức với hệ số trong trường vô hạn, một kết quả đã dẫn đến phát biểu Weil 150 năm sau.
Sự nghiệp và thành tích > Cuối đời và sau đó

Năm 1831 Gauss đã có hợp tác hiệu quả với nhà vật lý học Wilhelm Weber; hai ông đã cho ra nhiều kết quả mới trong lĩnh vực từ học (trong đó có việc biểu diễn đơn vị từ học theo khối lượng, độ dài và thời gian) và sự khám phá ra định luật Kirchhoff trong điện học. Gauss và Weber đã lắp đặt được máy điện toán điện từ đầu tiên vào năm 1833, liên lạc thông tin từ đài thiên văn về viện vật lý ở Göttingen. Gauss đã cho xây một trạm quan sát từ học trong khu vườn của đài thiên văn và cùng Weber thành lập "câu lạc bộ từ học" (magnetischer Verein), phục vụ việc đo đạc từ trường Trái Đất tại nhiều nơi trên thế giới. Ông đã sáng chế ra một phương pháp đo thành phần nằm ngang của từ trường, một phương pháp được tiếp tục ứng dụng sau đó cho đến tận nửa đầu thế kỷ 20, và tìm ra một lý thuyết toán học cho việc định vị các nguồn từ trường trong lòng Trái Đất (tách biệt nguồn do lõi và vỏ Trái Đất với nguồn do từ quyển hành tinh này.
Gauss mất ở Göttingen, Hannover (nay thuộc Niedersachsen, Đức) năm 1855 và được chôn cất tại nghĩa trang Albanifriedhof. Bộ não của ông được bảo quản và nghiên cứu bởi Robert Heinrich Wagner; nó nặng 1.492 gam và có diện tích vỏ não rộng 219.588 xentimét vuông. Trên vỏ não cũng tìm thấy nhiều nếp cuộn, một đặc điểm được nhiều người vào đầu thế kỷ 20 cho là lời giải thích cho trí tuệ đặc biệt của ông (Dunnington, 1927). Tuy nhiên, ngày nay môn não học này được cho là giả khoa học.
Đánh giá

Nhà toán học người Anh Henry John Stephen Smith (1826–1883) đã đưa ra đánh giá về Gauss sau đây:
Nếu chúng ta loại trừ tên tuổi vĩ đại của Newton, có thể không có nhà toán học ở bất kỳ độ tuổi hay quốc gia nào từng vượt qua Gauss trong sự kết hợp của khả năng sản sinh dồi dào phát kiến cùng sự khắt khe tuyệt đối trong việc chứng minh, mà chính người Hy Lạp cổ đại có thể ghen tị. Điều này có vẻ nghịch lý, nhưng có lẽ đúng là chính những nỗ lực sau khi hoàn thiện một cách logic về hình thức đã khiến cho các tác phẩm của Gauss mở ra trách nhiệm cho sự tối nghĩa và khó khăn không cần thiết. Gauss đã nói hơn một lần rằng, để cho ngắn gọn, ông chỉ đưa ra sự tổng hợp và loại bỏ việc phân tích các mệnh đề của mình. Mặt khác, nếu chúng ta chuyển sang một cuốn hồi ký của Euler, có một sự duyên dáng tự do và xa xỉ về toàn bộ màn trình diễn, kể về niềm vui thầm lặng mà Euler phải đạt tới trong mỗi bước tiến công việc của mình. Đó hoàn toàn không phải là tuyên bố của Gauss đối với sự ngưỡng mộ của các nhà toán học, rằng, trong khi thâm nhập hoàn toàn với ý thức về sự rộng lớn của khoa học, ông đã khăng khăng đòi sự nghiêm ngặt tối đa trong mọi phần của nó, không bao giờ bỏ qua một khó khăn nào, như thể nó không tồn tại, và không bao giờ chấp nhận một định lý là đúng vượt quá giới hạn mà nó thực sự có thể được chứng minh.
Giai thoại

Có một vài câu chuyện về khả năng thiên tài ngay từ khi còn nhỏ của Gauss. Theo một câu chuyện, những năng khiếu của ông trở nên rất rõ ràng khi mới ba tuổi khi ông sửa chữa, nhẩm trong đầu và không hề có lỗi tính toán, một lỗi mà cha của ông phạm phải trên giấy trong khi tính toán tài chính.
Một câu chuyện khác kể rằng ở trường tiểu học sau khi cậu bé Gauss cư xử không đúng, giáo viên của cậu, J.G. Büttner, giao cho cậu một bài toán: cộng một danh sách các số nguyên trong cấp số cộng; như câu chuyện thường được kể, đây là những con số từ 1 đến 100. Cậu bé Gauss trẻ tuổi đã tìm ra câu trả lời đúng trong vài giây, trước sự ngạc nhiên của giáo viên và trợ lý Martin Bartels.
Phương pháp được cho là của Gauss, là nhận ra rằng việc cộng các số hạng theo cặp từ đầu đối diện của danh sách cho ra các tổng trung gian giống hệt nhau: 1 + 100 = 101, 2 + 99 = 101, 3 + 98 = 101, v.v., tổng cộng là 50 × 101 = 5050. Tuy nhiên, các chi tiết của câu chuyện không chắc chắn trong phần lớn câu chuyện (xem để thảo luận về nguồn ban đầu từ Wolfgang Sartorius von Waltershausen và những thay đổi trong các phiên bản khác); một số tác giả, chẳng hạn như Joseph Rotman trong cuốn sách Một khóa học đầu tiên về Đại số trừu tượng (A first course in Abstract Algebra), đặt câu hỏi liệu điều đó có từng xảy ra chưa.
Ông gọi toán học là "nữ hoàng của khoa học" và được cho là đã từng tin tưởng vào sự cần thiết phải hiểu ngay lập tức đồng nhất thức Euler như một chuẩn mực để trở thành một nhà toán học hạng nhất.
Ghi công

Từ 1989 đến 2001, chân dung của Gauss, một đường cong phân phối chuẩn và một số tòa nhà nổi tiếng của Göttingen được in trên tờ tiền giấy 10 mark Đức. Mặt trái tờ tiền có in loại kính lục phân yêu thích của Gauss, cùng bản đồ Hannover. Đức cũng đã phát hành ba con tem bưu chính vinh danh Gauss. Một con tem (số 725) phát hành năm 1955 nhân kỷ niệm một trăm năm ngày mất của ông; hai con khác, mang số 1246 và 1811, phát hành năm 1977, kỷ niệm 200 năm ngày sinh của ông.
Tiểu thuyết Die Vermessung der Welt năm 2005 của Daniel Kehlmann, được dịch sang tiếng Anh là Đo đạc thế giới (Measuring the World, 2006), khám phá cuộc sống và công việc của Gauss qua lăng kính tiểu thuyết lịch sử, đối chiếu chúng với nhà thám hiểm người Đức Alexander von Humboldt. Một phiên bản phim của đạo diễn Detlev Buck đã được phát hành vào năm 2012.
Vào năm 2007, một bức tượng chân dung của Gauss đã được đặt trong đền Walhalla.
Nhiều sự vật được đặt theo tên của Gauss, bao gồm:
Phân phối chuẩn, còn được gọi là phân phối Gauss, đường cong hình chuông phổ biến nhất trong thống kê
Giải thưởng Carl Friedrich Gauss, một trong những giải thưởng cao quý nhất trong toán học
gauss, đơn vị CGS cho từ trường
Năm 1929, nhà toán học người Ba Lan Marian Rejewski, người đã giúp giải được thuật toán của bộ máy mật mã Enigma vào tháng 12 năm 1932, bắt đầu nghiên cứu thống kê bảo hiểm tại Göttingen. Theo yêu cầu của giáo sư Đại học Poznań, Zdzisław Krygowski, khi đến Göttingen, Rejewski đã đặt hoa trên mộ của Gauss.
Ngày 30 tháng 4 năm 2018, Google đã vinh danh Gauss trong sinh nhật lần thứ 241 của mình với một Google Doodle được trưng bày ở Châu Âu, Nga, Israel, Nhật Bản, Đài Loan, một phần của Nam và Trung Mỹ và Hoa Kỳ.
Carl Friedrich Gauss, người cũng đã giới thiệu cái gọi là logarit Gauss, đôi khi bị nhầm lẫn với Friedrich Gustav Gauss [de] (1829–1915), một nhà địa chất người Đức, người cũng đã xuất bản một số bảng logarit nổi tiếng được sử dụng vào đầu những năm 1980.
Farrukhabad-cum-Fatehgarh

| Farrukhabad-cum-Fatehgarh |
| --- | --- |
Farrukhabad-cum-Fatehgarh
Quốc gia:  Ấn Độ
Bang: Uttar Pradesh
Dân số (2001)
 • Tổng cộng: 227,876
Múi giờ: UTC+05:30
Farrukhabad-cum-Fatehgarh là một thành phố và là nơi đặt ban đô thị (municipal board) của quận Farrukhabad thuộc bang Uttar Pradesh, Ấn Độ.
Nhân khẩu

Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Farrukhabad-cum-Fatehgarh có dân số 227.876 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Farrukhabad-cum-Fatehgarh có tỷ lệ 63% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 68%, và tỷ lệ cho phái nữ là 58%. Tại Farrukhabad-cum-Fatehgarh, 13% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.
Sa Loan, Tháp Thành

| Sa Loan ساۋەن ناھىيىسى 沙湾市 |
| --- | --- |
—  Thành phố cấp huyện  —
 
 
 Vị trí Sa Loan (đỏ) tại Tháp Thành (vàng) và Tân Cương
Sa Loan
Quốc gia: Trung Quốc
Khu tự trị: Tân Cương
Địa khu: Tháp Thành
Thủ phủ: Sandaohezi
Diện tích
 • Tổng cộng: 12.468 km2 (4,814 mi2)
Dân số 
 • Tổng cộng: 200,000
 • Mật độ: 16/km2 (40/mi2)
Múi giờ: UTC+8
Mã điện thoại: 993
Sa Loan (tiếng Trung: 沙湾市; bính âm: Shāwān Shì; Uyghur: ساۋەن ناھىيىسى‎, ULY:  Savən Nah̡iyisi, UPNY:  Saven Nahiyisi?) là một thành phố cấp huyện trực thuộc địa khu Tháp Thành, Châu tự trị dân tộc Kazakh - Ili (Y Lê), khu tự trị Tân Cương, Trung Quốc.
Trấn

| --- | --- |
 Tam Đạo Hà Tử (三道河子镇)  Tứ Đạo Hà Tử (四道河子镇)  Lão Sa Loan (老沙湾镇)  Ô Lan Ô Tô (乌兰乌苏镇)  An Tập Hải (安集海镇) :  Đông Loan (东湾镇)  Tây Qua Bích (西戈壁镇)  Liễu Mao Loan (柳毛湾镇)  Kim Câu Hà (金沟河镇)
Hương

Thương Hộ Địa (商户地乡)
Đại Tuyền (大泉乡)
Bác Nhĩ Thông Cổ (博尔通古乡)
Con thoi Đường 42

dịch vụ tàu điện ngầm Thành phố New YorkBản mẫu:SHORTDESC:dịch vụ tàu điện ngầm Thành phố New York
| --- | --- |
Con thoi Đường 42
42nd Street Shuttle train of three ad-wrapped R62As at Grand Central.

Đầu phía bắc: Quảng trường Thời Đại
Đầu phía nam: Trung tâm Lớn
Nhà ga: 2
Kho chứa: Livonia Yard
Bắt đầu dịch vụ: 1 tháng 8 năm 1918; 106 năm trước (1918-08-01)
Con thoi Đường 42 (tiếng Anh: 42nd Street Shuttle)  là dịch vụ tàu con thoi của tàu điện ngầm Thành phố New York hoạt động tại Manhattan. Tàu con thoi đôi khi được gọi là Con thoi Trung tâm Lớn/Quảng trường Thời Đại (Grand Central/Times Square Shuttle), vì đây là hai ga duy nhất mà nó phục vụ. Xe đưa đón chạy mọi lúc trừ đêm khuya, với các chuyến tàu chạy trên ba đường ray bên dưới Đường 42 giữa Quảng trường Thời Đại và Trung tâm Lớn. Với hai trạm, đây là dịch vụ thường xuyên ngắn nhất trong hệ thống theo số lượng điểm dừng, chạy khoảng 2.402 foot (732 m) trong 90 giây. Xe đưa đón được sử dụng bởi hơn 100.000 hành khách mỗi ngày và lên tới 10.200 hành khách mỗi giờ trong giờ cao điểm.
Cyclophora rufescens

| Cyclophora rufescens> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Cyclophora
Loài (species): C. rufescens
Danh pháp hai phần
Cyclophora rufescens Lempke 1949 
Cyclophora rufescens là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Franz Beckenbauer

"Beckenbauer" đổi hướng tới đây. Đối với họ, xem Beckenbauer (họ).
Franz Anton Beckenbauer (phát âm tiếng Đức: [fʁants ˈʔantoːn ˈbɛkn̩ˌbaʊɐ] Tập tin:De-Franz Beckenbauer.ogg; 11 tháng 9 năm 1945 – 7 tháng 1 năm 2024) là một cố cầu thủ bóng đá kiêm huấn luyện viên bóng đá chuyên nghiệp người Đức. Với biệt danh der Kaiser ("Hoàng đế"), ông được xem là một trong những cầu thủ vĩ đại nhất trong lịch sử bóng đá và là một trong 9 người đã từng vô địch FIFA World Cup, Cúp C1 châu Âu và Quả bóng vàng châu Âu. Beckenbauer là một cầu thủ đa năng xuất phát ở vị trí tiền vệ, sau này ông đã thành danh ở vị trí trung vệ. Ông được ghi nhận là người khai sinh ra vai trò hậu vệ quét hiện đại (libero).
Beckenbauer đã giành Quả bóng vàng châu Âu 2 lần vào các năm 1972 và 1976 và có 103 lần khoác áo đội tuyển Tây Đức. Cùng với Mário Zagallo của Brazil và Didier Deschamps của Pháp, ông là một trong ba người đã vô địch World Cup với tư cách cầu thủ và huấn luyện viên. Ông đoạt chức vô địch World Cup với tư cách đội trưởng năm 1974 và lặp lại kỳ tích tương tự với tư cách huấn luyện viên năm 1990. Beckenbauer là đội trưởng đầu tiên đoạt cúp vô địch World Cup và Euro ở tuyển quốc gia và Cúp C1 châu Âu ở câu lạc bộ. Ông được xếp trong "Đội hình thế giới của thế kỷ 20" vào năm 1998, "Đội hình trong mơ FIFA World Cup" năm 2002, "Đội hình trong mơ Quả bóng vàng" năm 2020, và năm 2004 được xếp tên trong danh sách 100 cầu thủ còn sống vĩ đại nhất thế giới của FIFA.
Ở cấp câu lạc bộ với Bayern München, Beckenbauer đã giành được UEFA Cup Winners 'Cup (cúp C2) vào năm 1967 và ba Cúp C1 châu Âu liên tiếp từ năm 1974 đến năm 1976. Nhờ thành tích này, ông trở thành cầu thủ đầu tiên giành được ba cúp UEFA Champions League với tư cách là đội trưởng đội bóng. Ông trở thành huấn luyện viên và sau đó là chủ tịch của câu lạc bộ Bayern München. Sau hai lần thi đấu với New York Cosmos, ông được vinh danh vào Sảnh đường Danh vọng Bóng đá Quốc gia Hoa Kỳ.
Beckenbauer đã dẫn dắt Đức giành quyền đăng cai tổ chức FIFA World Cup 2006 và làm chủ tịch ban tổ chức. Ông từng làm chuyên gia bình luận cho công ty truyền thông Sky Germany và tham gia viết bài chuyên mục cho tờ Bild trong suốt 34 năm, cho đến năm 2016. Từ tháng 8 năm 2016 đến tháng 2 năm 2021, Beckenbauer bị điều tra vì đưa hối lộ, gian lận, và rửa tiền trong khuôn khổ World Cup 2006. Ông đã từ trần tại Salzburg, Áo vào tháng 1 năm 2024, hưởng thọ 78 tuổi.
Tuổi trẻ

Franz Beckenbauer sinh ra vào thời điểm nước Đức hoang tàn sau cuộc Thế chiến thứ hai. Ông sinh ra ở thành phố München, là con trai thứ hai của Franz Beckenbauer, Sr. (vốn là nhân viên bưu cục) và bà Antonie (nhũ danh Hupfauf). Ông lớn lên ở quận Giesing, nơi người dân thuộc tầng lớp lao động. Bất chấp sự hoài nghi của cha anh về môn thể thao này, anh bắt đầu chơi bóng từ năm 9 tuổi với đội trẻ của SC München '06 vào năm 1954.
Khi mới bắt đầu chơi bóng ở vị trí tiền đạo trung tâm, anh thần tượng nhà vô địch World Cup năm 1954, Fritz Walter, và là cổ động viên cho đội bóng địa phương 1860 München, khi đó là đội bóng nổi tiếng trong thành phố, mặc dù họ đã xuống hạng từ giải đấu hàng đầu, Oberliga Süd, vào những năm 1950. "Khi đó, tôi luôn ước mơ sẽ được chơi cho họ", sau này Beckenbauer đã xác nhận như vậy. Một sự kiện ở giải đấu trẻ U-14 đầy tranh cãi ở xã Neubiberg đã dẫn đến việc anh gia nhập đội trẻ Bayern München vào năm 1959, chứ không phải đội trẻ 1860 München mà anh yêu thích. Beckenbauer và các đồng đội của mình biết rằng câu lạc bộ SC München '06 của họ không đủ khả năng tài chính để tiếp tục điều hành các đội trẻ của họ. Nhóm của Beckenbauer dự định sẽ cùng nhau chuyển qua đội 1860 München sau khi giải đấu kết thúc. Tuy nhiên, SC München và 1860 München lại gặp nhau trong trận chung kết; một loạt các pha ăn vạ trong trận đấu này dẫn đến cuộc ẩu đả giữa Beckenbauer và trung vệ đối phương. Cảm xúc sau vụ ẩu đả đã ảnh hưởng mạnh mẽ đến Beckenbauer và các đồng đội của anh, dẫn đến việc họ quyết định gia nhập đội trẻ của Bayern thay vì đội 1860 München.
Năm 1963, ở tuổi 18, dư luận dấy lên tranh cãi về việc bạn gái khi đó của Beckenbauer đang mang thai và anh không có ý định tiến tới hôn nhân. Do vậy, sau đó, anh bị Hiệp hội bóng đá Đức (DFB) cấm tham gia đội trẻ tuyển quốc gia Tây Đức. Cuối cùng, anh được tham gia sau khi có sự can thiệp của huấn luyện viên của đội là Dettmar Cramer.