stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Chữ Lai Tay
Đặc điểm

Chữ Lai Tay có 29 phụ âm (trong đó có 8 phụ âm được đặt ở vị trí cuối âm tiết) và 13 ký tự nguyên âm (nhiều nguyên âm được đặt dưới phụ âm, số khác đặt bên phải). Khác với các chữ viết Thái khác, chữ viết này vẫn là chữ abugida thật sự, và phụ âm viết không có ký tự nguyên âm được phát âm bằng nguyên âm <o> ([ɔ]). Chữ viết có 9 chữ ghép cho các tổ hợp nguyên âm và phụ âm cuối.
Chữ viết này được viết dọc từ trên xuống dưới và từ phải sang trái theo kiểu chữ Hán. Sự đổi mới này là độc nhất ở Đông Nam Á và được giải thích rất rõ ràng bởi ảnh hưởng của chữ viết Trung Quốc; Các học giả Thái thấy thuận tiện hơn khi biên dịch từ chữ Thái sang chữ Trung để áp dụng hướng viết chung cho cả hai chữ viết. Bố cục của chữ viết này khác biệt rõ rệt so với các chữ viết lân cận và loại cũ dùng làm mô hình cho loại dọc không còn được xác định nữa.
Chữ viết truyền thống không có ký hiệu thanh điệu và chủ yếu được viết không có dấu câu (tuy nhiên vẫn tồn tại dấu câu trong một số bản viết tay, tương tự như các dấu phụ của chữ Hán). Chữ viết không có chữ số và được đánh vần ra theo truyền thống.
Văn bản viết bằng chữ Lai Tay
Đoạn trích từ bản viết tay viết bằng chữ Lai Tay
Một bản viết tay viết bằng chữ Lai Tay
Sử dụng hiện nay

Chữ Lai Tay không còn được sử dụng phổ biến nữa, nhưng có đủ bản viết tay cho phép nghiên cứu ngôn ngữ (một số học giả Tay Dọ già vẫn có thể đọc chúng). Các bản viết tay được bảo tồn trong cả bộ sưu tập riêng tư và cá nhân. Hiện nay chữ viết được giảng dạy và nghiên cứu trong các cộng đồng Tay Dọ, với sự giúp đỡ của UBND huyện và giáo viên.
Unicode

Chữ viết này đã được đề xuất để mã hóa vào Unicode.
Grefrath

| Grefrath |
| --- | --- |

  Hiệu kỳ Huy hiệu

Grefrath
Quốc gia: Đức
Bang: Nordrhein-Westfalen
Vùng hành chính: Düsseldorf
Huyện: Viersen 
Phân chia hành chính: 4
Chính quyền
 • Thị trưởng: Herbert Kättner (CDU)
Diện tích
 • Tổng cộng: 30,98 km2 (1,196 mi2)
Độ cao: 32 m (105 ft)
Dân số (2005-12-31)
 • Tổng cộng: 15.929
 • Mật độ: 5,1/km2 (13/mi2)
Múi giờ: UTC+1, UTC+2
 • Mùa hè (DST): CEST (UTC+02:00)
Mã bưu chính: 47929
Mã vùng: 02158
Biển số xe: VIE
Thành phố kết nghĩa: Frévent
Website: www.grefrath.de
Grefrath (phát âm tiếng Đức: [ˈɡreːfraːt]) là một đô thị ở huyện Viersen, ở phía tây của Nordrhein-Westfalen, Đức.
Các đô thị giáp ranh:
Wachtendonk
Kempen
Tönisvorst
Viersen
Nettetal
Anh em nhà Russo

| Anh em nhà Russo |
| --- | --- |
Anthony Russo (phải) và Joe Russo tại sự kiện San Diego Comic-Con International năm 2013
Sinh: 1970 (54–55 tuổi) (Anthony) 1971 (53–54 tuổi) (Joe) Hoa Kỳ
Nghề nghiệp: Đạo diễn điện ảnh, nhà sản xuất, biên kịch, diễn viên, nhà dựng phim
Năm hoạt động: 1997–nay
Anthony Russo và Joseph V. "Joe" Russo (được biết đến với tên chung là Anh em nhà Russo) là bộ đôi đạo diễn điện ảnh và truyền hình người Mỹ. Bộ đôi thường thực hiện các dự án của họ cùng nhau, và ngoài vai trò đạo diễn, cả hai cũng thường tham gia các dự án với tư cách nhà sản xuất, biên kịch, diễn viên hay nhà dựng phim. Anh em nhà Russo là đạo diễn của một số phim điện ảnh siêu anh hùng thuộc Vũ trụ Điện ảnh Marvel như Captain America 2: Chiến binh mùa đông (2014), Captain America: Nội chiến siêu anh hùng (2016), Avengers: Cuộc chiến vô cực (2018) và Avengers: Hồi Kết (2019). Họ cũng được biết đến với vai trò đạo diễn cho loạt phim truyền hình hài Arrested Development, vị trí đã giúp cả hai thắng một Giải Emmy.
Tiểu sử

Anthony và Joe Russo được lớn lên tại Cleveland, Ohio, và theo học tại Trường Trung học Benedictine. Ba mẹ họ là Patricia và Basil Russo, một luật sư và cựu thẩm phán. Joe tốt nghiệp Đại học Iowa chuyên ngànnh Ngôn ngữ Anh và Văn học. Anh em nhà Russo sau đó tốt nghiệp Đại học Case Western Reserve University và bắt đầu sự nghiệp đạo diễn, biên kịch và sản xuất cho bộ phim điện ảnh đầu tay mang tên Pieces. Bộ phim được góp vốn nhờ các khoản vay vốn sinh viên và thẻ tín dụng. Sau khi xem được Pieces tại một liên hoan phim, Steven Soderbergh chủ ý tiếp cận bộ đôi và đề nghị được làm nhà sản xuất cho dự án phim tiếp theo của hai anh em, cùng với người cộng sự sản xuất của anh là George Clooney. Dự án này sau đó trở thành bộ phim điện ảnh Welcome to Collinwood, với sự tham gia diễn xuất của William H. Macy, Sam Rockwell và Clooney.
Phù thủy châu Âu

Tranh vẽ về ba nữ phù thủy đang làm nghi thức
Họa phẩm về một nữ phù thủy bói toán
Phù thủy châu Âu hay phù thủy phương Tây là hình tượng các phù thủy ở châu Âu và hình tượng phù thủy trong văn hóa phương Tây (Âu Mỹ) nói chung. Niềm tin vào phù thủy ở châu Âu có thể bắt nguồn từ thời cổ đại và có lịch sử diễn ra liên tục trong thời Trung cổ, với đỉnh điểm là các phiên tòa xét xử phù thủy thời kỳ đầu thời cận đại và làm nảy sinh nhân vật cổ tích "phù thủy" trong những câu chuyện cổ tích và văn hóa đại chúng của thời hiện đại, cũng như khái niệm "phù thủy thời hiện đại" trong Wicca và các phong trào liên quan của thuật phù thủy đương đại.
Trong tín ngưỡng châu Âu, phù thủy là những phụ nữ có liên quan đến nữ thần Diana và là kẻ thù của Cơ Đốc giáo thời Trung cổ. Trước khi ma cà rồng bước vào nền văn hóa đại chúng của các nước phương Tây, đã có thời phù thủy là mối đe dọa lớn nhất trong tiềm thức con người. Phù thủy là hình ảnh cụ thể hóa, nhân cách hóa của các sức mạnh siêu nhiên huyền bí, các tà phép, yêu thuật. Sự ám ảnh của người dân phương Tây về phù thủy còn bị cường điệu hóa trong suốt hàng trăm năm dưới nhiều hình thức khác nhau, từ các câu chuyện truyền miệng cho tới các tác phẩm văn chương và sau này còn thêm cả phim ảnh.
Từng tồn tại rất hưng thịnh với nhiều màu sắc bí ẩn, thậm chí có phần man rợ của thầy phù thủy trong thế giới cổ đại phương Tây, nhưng sự phát triển của đạo Cơ Đốc giáo, dần dần, phù thủy bị coi là mê tín dị đoan, tà giáo, dị giáo và dần lụi tàn.  Ở châu Âu thời cổ đại, con người khi ấy còn đổ lỗi dịch bệnh, chết chóc là do phép thuật của phù thủy hại người đã dẫn tới các cuộc truy sát, hành hình, tra tấn những người bị coi là phù thủy hết sức dã man. Châu Âu vài thế kỷ trước trong thời kỳ đêm trường Trung cổ thì nỗi sợ hãi phép thuật đã dẫn đến những cuộc săn lùng và tàn sát phù thủy. Những cuộc săn lùng phù thủy diễn ra hết sức gắt gao ở miền Nam nước Pháp và Thụy Sĩ trong thế kỉ 14 và 15.
Nhiều người châu Âu còn coi phù thủy là mối nguy hiểm lớn đối với nhân loại. Vì vậy, các chính phủ và xã hội tổ chức “săn” những người bị cáo buộc là phù thủy. Hàng ngàn người đã bị buộc tội và bị tra tấn hết sức dã man. Vào thế kỷ 16, mỗi làng châu Âu đều có một phù thủy nam và một phù thủy nữ nhưng họ bị miệt thị, phải sống ngoài lề của cộng đồng. Truyền thuyết cho rằng các phù thủy hoá thân thành một con vật, nhất là ma sói. Phù thủy nữ thích cưỡi chổi và đi ra ngoài bằng đường lò sưởi, đây là hình tượng ảnh hưởng đến các câu chuyện thiếu nhi về những mụ phù thủy mũi khoằm, còn những người bán hàng rong đã kể lại những chuyện về ma sói lộng hành khắp nước Pháp và châu Âu, bộ hạ của những mụ phù thủy là những sinh vật mang điềm gỡ như con mèo đen, quạ đen, bầy dơi, nhện đen.
Đại cương

Ở châu Âu thời Trung cổ và giai đoạn đầu thời hiện đại, các phù thủy bị buộc tội thường là những phụ nữ được cho là đã sử dụng phép thuật đen (tà thuật) để gây hại và bất hạnh cho các thành viên trong cộng đồng. Bộ luật Pactus Legis Alamannorum một bộ luật đầu thế kỷ thứ 7 của liên minh Alemanni gồm các bộ lạc người Đức đã xếp phù thủy là một tội ác có thể bị trừng phạt ngang bằng với hành vi đầu độc. Nếu một người đàn ông tự do buộc tội một người phụ nữ tự do là phù thủy hoặc có hành vi đầu độc, thì bị cáo có thể bị buộc tội bởi mười hai người tuyên thệ về sự vô tội của cô ấy hoặc bởi một trong những người thân của cô ấy bảo vệ cô ấy với hình thức xét xử bằng chiến đấu. Trong trường hợp này, người tố cáo phải nộp phạt (Pactus Legis Alamannorum 13). Charlemagne Đại đế đã quy định hình phạt tử hình đối với bất kỳ ai thiêu sống phù thủy.
Phù thủy được coi là vô đạo đức và thường được cho là liên quan đến sự giao tiếp với những sinh vật xấu xa, chẳng hạn như "Giao ước với ma quỷ" để bán linh hồn cho quỹ dữ. Quan điểm của Thánh Augustine thành Hippo, người đã dạy rằng phù thủy không tồn tại và niềm tin vào nó là dị giáo. Những người bị nghi ngờ là phù thủy cũng bị đe dọa, trục xuất, tấn công hoặc treo cổ. Thường thì họ sẽ bị truy tố chính thức và bị trừng phạt nếu bị kết tội. Các cuộc săn lùng phù thủy và xét xử phù thủy ở châu Âu trong thời kỳ đầu hiện đại đã dẫn đến hàng chục nghìn vụ hành quyết hầu như luôn xảy ra đối với những phụ nữ không thực hành phép thuật. Thuật phù thủy ở châu Âu là sự kết hợp phức tạp của các phương pháp chữa bệnh dân gian, ma thuật dân gian, niềm tin cổ xưa vào ma thuật ở châu Âu ngoại giáo, quan điểm của Cơ đốc giáo về dị giáo, thực hành ma thuật nghi lễ thời trung cổ và các mẫu chuyện trong văn hóa dân gian và văn học.
Ở nước Anh

Ở Anh, Scotland, xứ Wales và Ireland đã có một loạt các Đạo luật Phù thủy bắt đầu từ Đạo luật năm 1542 của Henry VIII. Chúng điều chỉnh về thuật phù thủy và đưa ra các hình phạt đối với việc thực hành nó. Ở xứ Wales, các phép thử phù thủy gia tăng vào thế kỷ 16 và 17, sau khi lo ngại nó được du nhập từ Anh. Ngày càng có nhiều báo động về ma thuật của phụ nữ như một vũ khí nhằm chống lại triều đình phong kiến và nhà thờ. Giáo hội đã nỗ lực nhiều hơn để thực thi giáo luật về hôn nhân, đặc biệt là ở xứ Wales, nơi truyền thống cho phép sự cởi mở trong quan hệ tình dục. Cũng có một khía cạnh chính trị, vì những lời buộc tội về phù thủy đã được áp dụng đối với kẻ thù của Henry VII, người đang ngày càng kiểm soát quyền lực nhiều hơn ở xứ Wales Khi lên ngôi vua vào năm 1603, James I đã mang đến Anh và Scotland những lời giải thích về thuật phù thủy. Ông đặt ra Đạo luật phù thủy năm 1604 hà khắc hơn nhiều, khiến nó trở thành một trọng tội theo thông luật và đã chuyển sự tập trung nỗi sợ hãi vào các cộng đồng nữ và các cuộc tụ tập đông đảo phụ nữ.
James I nghĩ rằng những người phụ nữ đe dọa quyền lực chính trị của mình nên ông ta đã đặt nền móng cho các chính sách về phù thủy và thuyết huyền bí học, đặc biệt là ở Scotland. Vấn đề là niềm tin phổ biến vào thuyết âm mưu của phù thủy và ngày Sa-bát của phù thủy với ma quỷ đã tước đi ảnh hưởng chính trị của phụ nữ. Sức mạnh huyền bí được cho là một đặc điểm của phụ nữ vì phụ nữ yếu hơn và dễ bị ma quỷ nhập hồn hơn Sau năm 1700, Đạo luật Phù thủy năm 1735 đánh dấu một sự đảo ngược hoàn toàn về thái độ. Các hình phạt đối với việc hành nghề phù thủy theo truyền thống, mà vào thời điểm đó được nhiều nhân vật có ảnh hưởng coi là một tội ác không thể tránh khỏi, đã được thay thế bằng các hình phạt đối với hành vi giả vờ làm phù thủy. Một người tự nhận mình có khả năng gọi hồn (triệu hồi), phán về tương lai, làm bùa chú, hoặc phát hiện ra nơi ở của đồ ăn cắp, sẽ bị trừng phạt như một kẻ lang thang và một kẻ lừa đảo, có thể bị phạt tiền và bỏ tù.
Săn phù thủy

Săn phù thủy (witch-hunt) hoặc thanh trừng (witch purge) thường được miêu tả là một cuộc tìm kiếm những người được gắn cho tội danh là phù thủy, có thể sử dụng phép thuật hoặc có liên quan đến tà pháp. Dù rằng từng có thời kỳ phép thuật phù thủy được nhiều nước phương Tây tôn sùng, những thầy phù thủy được xã hội trọng dụng. Tuy nhiên, người dân cuồng tín cho rằng những phù thủy có phép thuật siêu nhiêu hại người, thậm chí hủy diệt xã hội nên đã tìm cách trả thù, tận diệt những phù thủy này. Và đỉnh điểm của việc thanh trừng phù thủy đến vào thời Phục Hưng, khoảng cuối thế kỉ 15 đến đầu thế kỉ 16.
Đối với các phù thủy trong thời Trung cổ thì dịch bệnh "Cái chết đen" ở châu Âu gây ra sự tàn phá và các cuộc chiến tranh tôn giáo khiến mọi người tin vào những thế lực phi tự nhiên ác độc như phù thủy và người sói đã và đang cố gắng phá hủy sự yên bình của xã hội. Các nữ phù thủy trở thành vật tế thần dễ dàng cho nhiều giáo hoàng như Innocent VIII thế kỷ 15, là đối tượng mà các tòa án dị giáo chủ yếu nhắm vào phụ nữ kể từ khi nhà thờ tin rằng Eve đã khởi nguồn tội lỗi trong Vườn Địa đàng. Các nhà chức trách đã tập hợp công dân để vạch tội và cáo buộc phù thủy xuất hiện từ các sự kiện trần tục như tranh cãi và bất bình vụn vặt, các nạn nhân bị tra tấn, để buộc phải thú tội. Một khi kẻ hành hạ làm trái ý muốn của nạn nhân, nhà chức trách buộc họ phải đặt tên cho những người khác và sau đó tất cả đều bị treo cổ hoặc thiêu sống.
Tại Đức, vào năm 1593, tại thị trấn Nördlingen, chủ quán trọ Maria Höll bị buộc tội là phù thủy. Cô bị bắt vào thẩm vấn, và phủ nhận các cáo buộc. Cô tiếp tục khẳng định mình không phải là phù thủy sau 62 vòng tra tấn trước khi những người buộc tội cô thả cô ra. Rebekka Lemp, bị buộc tội vài năm trước ở cùng thị trấn, phải đối mặt với số phận tồi tệ hơn. Cô viết thư cho chồng cô từ trong buồng giam, lo lắng rằng cô sẽ phải thú nhận vì đã bị tra tấn quá nhiều, mặc dù Lemp vô tội. Vua Charles IX Pháp khi lên ngôi mới có 16 tuổi mà vào thời bấy giờ, phù thủy, những kẻ mối lái và gái thanh lâu đông như ruồi trong những ngày nắng hạ. Nhà vua muốn quét sạch hết những thứ rác rưởi ấy, trước tiên là bọn phù thủy.
Ngày nay ở thế kỷ 21, nhưng phù thủy vẫn còn tồn tại, thậm chí hoành hành tại nhiều nơi trên thế giới, nhất là ở Mexico để hành nghề phép thuật, cúng bái, chữa bệnh. Những người mê muội tin rằng họ có thể tự biến cải thành diều hâu, cú, bướm, cơn lốc hoặc một khối lửa, và chữa được nhiều bệnh nan y. Chỉ riêng trong tháng 8 năm 2001, Mexico đã có 11 người bị chết vì các lang băm phù thủy. Theo báo cáo của cảnh sát, những người bệnh đã bị nhiễm độc do chất Monoxyde de-earbone gây ra bởi việc sử dụng lò than trong một không gian kín mít đến đến ngộ độc, tử vong. Vậy nên xét ở góc độ nào đó, việc các phù thủy bị trả thù, trừng phạt cũng có nguyên nhân từ những hành vi phi pháp của họ gây ra (như cúng bái, chữa bệnh trái phép...).
Trong hội họa

Phù thủy là một sản phẩm văn hóa đặc trưng của phương Tây. Phù thủy đã trở thành đề tài lớn trong văn chương, điện ảnh và cả hội họa. Mỹ thuật phương Tây cũng tham gia vào việc khắc họa lại nỗi sợ của con người đối với một hiện tượng văn hóa đặc biệt như phù thủy. Trong hơn 500 năm qua, đã có nhiều họa sĩ mang niềm hứng thú đặc biệt đối với hiện tượng văn hóa này. Lịch sử mỹ thuật có khá nhiều hình ảnh khắc họa phù thủy, đó có thể là những phụ nữ xấu xí, đầy vẻ hăm dọa, cũng có thể là những phụ nữ xinh đẹp, mang đầy vẻ quyến rũ, ma mị. Các tác phẩm có thể kể đến như:
Bức “Ba chị em phù thủy” (1785) của họa sĩ người Thụy Sĩ-Henry Fuseli
Bức “Ba chị em phù thủy” của họa sĩ người Anh-William Blake.
Bức “Vòng tròn ma thuật” (1886) của họa sĩ người Anh-John William Waterhouse khắc họa một phù thủy có nhan sắc kiều diễm.
Bức Whore of Babylon được danh họa người Anh-William Blake khắc họa một phù thủy trong dáng dấp của một nữ thần.
Bức “Lễ hội phù thủy” (1606) của họa sĩ người Hà Lan-Frans Francken II cho thấy những phù thủy có nhan sắc tuyệt mỹ.
Bức phác họa “Bốn mụ phù thủy” của họa sĩ người Đức-Albrecht Durer hoàn toàn không khác gì với những bức tranh khắc họa phụ nữ bình thường.
Bức “Phù thủy phá rối” của họa sĩ người Ý-Agostino Veneziano.
Bức “Bên trong căn bếp của mụ phù thủy” (1848) của họa sĩ người Scotland-Joseph Noel Paton.
Bức “Ba cái đầu phù thủy” của họa sĩ người Scotland-John Runciman khắc họa những phù thủy là nam giới.
Bức tranh của họa sĩ người Ý-Salvator Rosa lại đặc tả khía cạnh đạo đức. Nỗi ám ảnh về phù thủy từng là căn bệnh hoang tưởng trầm kha, sự kích động thái quá của xã hội phương Tây. Khi đó, phụ nữ có thể bị hành hình dã man nếu bị những người xung quanh đồn đại là phù thủy.
Chú thích

↑  Collins, Derek (2001). “Theoris of Lemnos and the Criminalization of Magic in Fourth-Century Athens”. The Classical Quarterly. 51 (2): 477–493. doi:10.1093/cq/51.2.477.
↑  Bí ẩn về thế giới phù thủy cổ đại: Ảo thuật hay phép thuật? - Báo Dân trí
↑  Nỗi ám ảnh phù thủy trong hội họa - Báo Dân trí
↑  Thầy phù thủy trong thế giới cổ đại phương Tây - Tạp chí Doanh nghiệp Việt Nam
↑  Bí ẩn về thế giới phù thủy cổ đại: Ảo thuật hay phép thuật? - Báo Dân trí
↑  Bí ẩn về thế giới phù thủy cổ đại: Ảo thuật hay phép thuật? - Báo Dân trí
↑  “Lật lại cuộc săn lùng, tàn sát phù thủy châu Âu gần 500 năm trước - Pháp luật Plus”. Bản gốc lưu trữ ngày 12 tháng 3 năm 2023. Truy cập ngày 12 tháng 3 năm 2023.
↑  Ćirković, Sima (2020). Živeti sa istorijom. Belgrade: Helsinški odbor za ljudska prava u Srbiji. tr. 321.
↑  “The Canon Episcopi”. Bản gốc lưu trữ ngày 6 tháng 12 năm 2020. Truy cập ngày 11 tháng 5 năm 2005.
↑  Kathleen Kamerick, "Tanglost of Wales: Magic and Adultery in the Court of Chancery circa 1500". Sixteenth Century Journal 44#1 (2013) pp25-45.
↑  Lolis, Thomas (2008). “The City of Witches: James I, the Unholy Sabbath, and the Homosocial Refashioning of the Witches' Community”. CLIO. 37 (3): 322–337.
↑  L. Henderson (2016). Witchcraft and Folk Belief in the Age of Enlightenment: Scotland, 1670–1740. Palgrave Macmillan UK. tr. 330–31. ISBN 9781137313249.
↑  Quá khứ "đen tối" về thời đại "bài trừ" phù thủy ở Châu Âu
↑  “Lật lại cuộc săn lùng, tàn sát phù thủy châu Âu gần 500 năm trước - Pháp luật Plus”. Bản gốc lưu trữ ngày 12 tháng 3 năm 2023. Truy cập ngày 12 tháng 3 năm 2023.
↑  “Lật lại cuộc săn lùng, tàn sát phù thủy châu Âu gần 500 năm trước - Pháp luật Plus”. Bản gốc lưu trữ ngày 12 tháng 3 năm 2023. Truy cập ngày 12 tháng 3 năm 2023.
↑  Nỗi ám ảnh phù thủy trong hội họa - Báo Dân trí
Họa phẩm một nữ phù thủy thanh xuân của họa sĩ George Wilson
Họa phẩm cảnh thiêu sống một nữ phù thủy và trẻ em
Bức họa Whore of Babylon
Sông Marañón

Thung lũng Marañón giữa Chachapoyas (Leymebamba) và Celendín
Bản đồ bồn địa Amazon với sông Marañón được tô đậm
Sông Marañón (tiếng Tây Ban Nha: Río Marañón, IPA: [ˈri.o maɾaˈɲon]) khởi nguồn từ nơi cách 160 km về phía đông bắc của thủ đô Lima, Peru, chảy qua một thung lũng sâu bị xói mòn của dãy Andes khi thẳng hướng tây bắc, sông nằm dọc theo chân phía đông của dãy Andes; về song sông uốn cong và chuyển hướng đông bắc, cắt qua các dãy thuộc Andes, cho đến Pongo de Manseriche, sông chảy qua vùng đồng bằng. Sau khi hợp dòng với sông Ucayali, Marañón được mang tên là sông Amazon.
Bị ngăn cản bởi các đá ngầm cùng các thác ghềnh nên Marañón chưa từng là một tuyến thương mại. Tại điểm sông thực hiện cuộc uốn cong vĩ đại của mình, nó gặp sông Chinchipe, khởi nguồn từ miền nam Ecuador. Ngay phía dưới điểm này, các dãy núi nằm gần hai bờ của Marañón, tạo nên một hẻm núi hẹp có chiều dài 56 km (35 mi), tại đây có nhiều dòng nước xoáy, và không ít hơn 35 ghềnh, chuỗi này kết thúc với ba thác lớn ngay sau khi nhận nước của sông Imasa hay Chunchunga, gần cửa sông mà Charles Marie de La Condamine đã lên tàu vào thế kỷ 18 để thám hiểm Amazon. Tại khu vực này, vùng đồng quê bằng phẳng bắt đầu hạ độ cao và chỉ có một vài ngọn núi. Người Aguaruna sinh sống ven sông tại khu vực này.
Hẻm núi cuối cùng mà sông Marañón, phải vượt qua là Pongo de Manseriche, kéo dài 5 km (3,1 mi), ngay phái dưới cửa Rio Santiago, nằm nằm giữa nó và điểm truyền giáo bị bỏ hoang Borja. Theo thuyền trưởng Carbajal, có nguồn gốc từ Pongo de Manseriche trên chiếc tàu hơi nước nhỏ "Napo," năm 1868, sông nằm trên một kẽ hở rộng lớn trên dãy Andes và sâu 600 m (2000 ft), ở một số nơi chỉ hẹp 30 m (100 ft), các vách đứng "dường như là điểm cao nhất."
Sau khi vượt qua Pongo de Huaracayo (hay Guaracayo), cerros, hay các vùng đồi, dần biến mất, và trong khoảng 30 km (19 mi) trên sông có đấy các cù lao, và không thể nhìn thấy gì từ bờ thấp của chúng nhưng một đồng bằng bao la với rừng bao phủ được gọi là selva baja ("rừng nhiệt đới thấp") hay Amazonia thuộc Peru, là nơi sinh sống của các sắc dân bản địa như Urarina tại bồn địa Chambira, người Candoshi, và người Cocama-Cocamilla. Sông Marañón cũng là bối cảnh của một trong những tiểu thuyết qiuan trọng nhất của nhà văn người Peru Ciro Alegría: La serpiente de oro (1935).
Sông Marañon, nhìn từ Cochapata tại Peru
Pháp sư Urarina, 1988 puku
Bahwartah

| Bahvarta بحوارتا Bahwartah (بحروتة) |
| --- | --- |
—  Town  —
 
BahvartaVị trí của Bahvarta trong Syria
Quốc gia:  Syria
Tỉnh: Aleppo
Huyện: Azaz
Xã: Akhtarin
Độ cao: 472 m (1,549 ft)
Dân số (2004): 754
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Mã địa lý: C1577
Bahvarta (tiếng tiếng Thổ Nhĩ Kỳ: Bahvarta, tiếng Ả Rập: بحوارتا, đã Latinh hoá: Bāḩwārtā) hoặc Bahwartah (tiếng Ả Rập: بحروتة, đã Latinh hoá: Baḩwartah, cũng đánh vần là Bhorta hoặc Bahirta) là một ngôi làng ở phía bắc tỉnh Aleppo, tây bắc Syria. Nó nằm trên đồng bằng Queiq và ở giữa Sawran và Çobanbey, khoảng 40 kilômét (25 mi) phía đông bắc thành phố Aleppo và 9 km (5,6 mi) phía nam biên giới với tỉnh Kilis của Thổ Nhĩ Kỳ.
Về mặt hành chính, ngôi làng thuộc về Nahiya Akhtarin ở quận A'zaz. Các địa phương lân cận bao gồm Shuwayrin 2 km (1,2 mi) về phía tây bắc và Ziadiyah 4 km (2,5 mi) về phía đông nam. Trong cuộc điều tra dân số năm 2004, Bahwartah có dân số 754. Cư dân của nó chủ yếu là người dân tộc Thổ Nhĩ Kỳ và nguồn gốc.
Trận chung kết Giải vô địch bóng đá thế giới 2018

Trận chung kết Giải vô địch bóng đá thế giới 2018 là trận đấu bóng đá để xác định đội thắng của giải vô địch bóng đá thế giới 2018. Đây là trận chung kết thứ 21 của giải vô địch bóng đá thế giới, một giải đấu 4 năm một lần được tranh tài bởi các đội tuyển quốc gia nam của các hiệp hội thành viên FIFA. Trận đấu được tổ chức tại sân vận động Luzhniki ở Moskva, Nga, vào ngày 15 tháng 7 năm 2018 và được tranh tài bởi Pháp và Croatia. Pháp giành chiến thắng 4–2 trước Croatia.