stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Jaian
Gia thế

Là con trai cả trong một gia đình có vẻ là nghèo nhất vì nhà vách gỗ lợp, mẹ bán tạp hóa, bố làm thợ xây (hay đúng hơn là thợ cả, nắm trong tay một đội chuyên đi công trình nên hiếm khi về nhà). Jaian thậm chí toàn phải đi cướp đồ chơi của bạn, mới bé tí đã bị mẹ bắt bán hàng trong khi Nobita cả ngày chỉ ngủ. Có tập cả bọn chơi trò sửa nhà, sửa đến nhà Jaian thì chịu vì cũ quá, lại xây kiểu cũ, đúng kiểu nhà phố cổ, dỡ ra cái hỏng hết, đắt ở đất chứ nhà không ở được, trừ khi bán đi mua chung cư nhưng không bán vì còn phải buôn bán. Nhà Jaian đại diện tầng lớp buôn bán tiểu thương phố cổ. Những người buôn bán thường khá thô và thẳng nên Jaian thường xuyên bị mẹ tát giữa đường giữa chợ, không giữ ý cho con cái gì. Và có lẽ do bận buôn bán, ít giáo dục con cái nên Jaian mới thô lỗ, chuyên bắt nạt bạn bè. Jaian hay dữ tợn còn về nhà rất sợ mẹ và thương em gái. Tuy hay bắt nạt bạn bè nhưng cậu rất coi trọng tình bạn và giúp đỡ họ khi gặp khó khăn trong một số tập truyện dài.
Tính cách

Jaian là một cậu bé rất to béo và khỏe mạnh. Cậu là người khiến Nobita và các bạn khác sợ hãi nhất vì rất hay bắt nạt Nobita cũng như các bạn khác. Jaian có một tính cách cộc cằn, luôn cho rằng mình đúng, và tự xưng là "Đại ca". Jaian rất giỏi thể thao, đặc biệt là môn bóng chày và là đội trưởng của đội bóng chày cùng tên "Jaian". Dường như cậu bao giờ cũng kiếm cớ để bắt nạt Nobita. Cậu rất dễ nổi nóng, thường hùa cùng Suneo gây phiền toái cho các bạn khác (Đôi khi cậu cũng đánh cả Suneo). Cậu cũng có thói quen trấn lột đồ của các bạn khác (đồ chơi của Suneo, sách truyện của Nobita...). Nếu ai tinh ý sẽ nhận ra Jaian nhiều khi hậu đậu hơn cả Nôbita, keo kiệt hơn cả Suneo, và rất ở bẩn.
Ước mơ của cậu là trở thành ca sĩ và luôn phục vụ bạn bè cùng lớp bất kể ngày đêm, chỉ cần còn 1 khán giả là còn hát. Nhưng giọng hát của cậu cực kì kinh khủng đến mức độ mỗi khi nghe Jaian hát, cả bọn như bị tra tấn cực hình. Mỗi khi Jaian định biểu diễn hát, cả bọn luôn kiếm cớ để không đi xem cậu biểu diễn. Đó là một nhược điểm của Jaian về thói sĩ diện, bướng bỉnh của một bộ phận người dân Nhật.
Cậu cũng có tay nghề nấu ăn cực kì kinh khủng. Món ăn đầu tiên cậu nấu mang tên "Món hầm Jaian". Món hầm Jaian được nấu từ xác của ve sầu, cafe,... và món thứ hai là món Pizza Jaian. Cả hai món này đều làm từ những nguyên liệu rất... kỳ quặc, đều có màu tím (trong tập Buổi chiêu đãi của Jaian (phần 41), Món hầm Jaian có màu xanh) , có mùi rất kỳ lạ và khó ngửi, và nếu ăn phải thì... chỉ muốn xỉu vì quá kinh khủng. Nhưng vì sĩ diện, cậu không muốn ai chê bai.
Món cậu thích ăn nhất là ớt chuông, thịt và đồ ngọt.
Tuy nhiên, một điều đặc biệt ở Jaian đó là cậu ta rất thích chơi búp bê. Điều này thể hiện trong một lần tình cờ, Doraemon sử dụng bảo bối của mình để lẻn vào nhà Jaian, khiến cho cậu ta phải hối lộ chú mèo máy một chiếc bánh rán nhằm... ngăn chặn thông tin phát tán.
Ngoại hình

Jaian có bề ngoài khá cục mịch, béo tốt. Cậu ta để tóc ngắn như hầu hết các nhân vật nam khác trong truyện, có điều phần mái được cắt kiểu răng cưa. Quần áo Jaian mặc đa phần đến từ quần áo cũ của cha hoặc những bộ quần áo cũ nào còn tốt, vừa với kích thước to béo của Jaian. Đặc biệt, Jaian có một cái rốn lồi - điều mà cậu cảm thấy rất tự ti. Thậm chí, có lần, Jaian còn dùng thước để đo xem rốn mình dài thêm bao nhiêu phân nữa.
Lồng tiếng

Tại Nhật Bản: Kimotsuki Kaneta (1973), Tatekabe Kazuya (1979~tháng 3 năm 2005), Kimura Subaru (tháng 4 năm 2005 - nay), Kujira (2000)
Tại Việt Nam: Lâm Quốc Tín (9 tháng 1 năm 2010 - 4 tháng 7 năm 2010), Hồ Tiến Đạt (Doraemon: Phiên bản mới • Nobita thám hiểm vùng đất mới - Peko và 5 nhà thám hiểm & Stand by Me Doraemon), Huỳnh Thiện Trung (20 tháng 11 năm 2014 - nay)
Coffea tetragona

| Coffea tetragona> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Gentianales
Họ (familia): Rubiaceae
Chi (genus): Coffea
Loài (species): C. tetragona
Danh pháp hai phần
Coffea tetragona Jum. & H.Perrier 
Coffea tetragona là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được Jum. & H.Perrier mô tả khoa học đầu tiên năm 1910.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Coffea tetragona”. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2013.
Coelichneumon tournieri

| Coelichneumon tournieri> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Ichneumonidae
Chi (genus): Coelichneumon
Loài (species): C. tournieri
Danh pháp hai phần
Coelichneumon tournieri (Pic, 1899) 
Coelichneumon tournieri là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2014.
Sophta

| Sophta |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Noctuidae
Chi (genus): Sophta Walker, [1863]
Sophta là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.
Các loài

Sophta adusta Wileman & West, 1929
Sophta concavata Walker, [1863]
Sophta hapalopis Turner, 1925
Sophta poecilota Turner, 1908
Cnipodectes subbrunneus

| Cnipodectes subbrunneus |
| --- | --- |

Tình trạng bảo tồn
 Ít quan tâm  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Aves
Bộ (ordo): Passeriformes
Họ (familia): Tyrannidae
Chi (genus): Cnipodectes
Loài (species): C. subbrunneus
Danh pháp hai phần
Cnipodectes subbrunneus (Sclater, 1860) 
Cnipodectes subbrunneus là một loài chim trong họ Tyrannidae.
Chú thích

↑  BirdLife International (2012). “Cnipodectes subbrunneus”. Sách Đỏ IUCN các loài bị đe dọa. Phiên bản 2013.2. Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế. Truy cập ngày 26 tháng 11 năm 2013.
↑  Clements, J. F.; Schulenberg, T. S.; Iliff, M. J.; Wood, C. L.; Roberson, D.; Sullivan, B.L. (2012). “The eBird/Clements checklist of birds of the world: Version 6.7”. Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.
Tolar, Texas

| Tolar, Texas |
| --- | --- |
—  Thành phố  —
 

 
 Vị trí trong Quận Hood, Texas
 Vị trí quận Hood trong tiểu bang Texas ở Hoa Kỷ
Tolar, Texas
Quốc gia: Hoa Kỳ
Tiểu bang: Texas
Quận: Quận Hood
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 681
 • Mùa hè (DST): CDT (UTC-5)
Mã bưu chính: 76476
Mã điện thoại: 254
Tolar là một thành phố thuộc quận Hood, tiểu bang Texas, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 681 người.
Dân số

Dân số năm 2000: 504 người.
Dân số năm 2010: 681 người.
Columnea flaccida

| Columnea flaccida> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Lamiales
Họ (familia): Gesneriaceae
Chi (genus): Columnea
Loài (species): C. flaccida
Danh pháp hai phần
Columnea flaccida Seem. 
Columnea flaccida là một loài thực vật có hoa trong họ Tai voi. Loài này được Seem. mô tả khoa học đầu tiên năm 1854.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Columnea flaccida”. Truy cập ngày 10 tháng 6 năm 2013.
Logisticus fuscopunctatus

| Logisticus fuscopunctatus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Logisticus
Loài (species): L. fuscopunctatus
Danh pháp hai phần
Logisticus fuscopunctatus Fairmaire, 1903 
Logisticus fuscopunctatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Calophyllum sakarium

| Calophyllum sakarium> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Malpighiales
Họ (familia): Calophyllaceae
Chi (genus): Calophyllum
Loài (species): C. sakarium
Danh pháp hai phần
Calophyllum sakarium P.F.Stevens, 1980 
Calophyllum sakarium là một loài thực vật có hoa trong họ Calophyllaceae. Loài này được P.F.Stevens mô tả khoa học đầu tiên năm 1980.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Calophyllum sakarium”. Truy cập ngày 15 tháng 9 năm 2013.
Hạ cánh xuống Mặt Trăng

| --- | --- |
 Bản đồ có thể nhấp vào về các vị trí của tất cả hạ cánh mềm thành công ở phía gần của Mặt trăng cho đến nay (trên cùng).         Chương trình Luna (Liên Xô)        Chường trình Surveyor (Hoa Kỳ)        Chương trình Apollo (Hoa Kỳ)        chương trình Thường Nga (Trung Quốc)        Chandrayaan-3 (Ấn Độ)        SLIM (Nhật Bản)        IM-1 (Hoa Kỳ)  Ngày là ngày hạ cánh trong giờ phối hợp quốc tế. Ngoại trừ chương trình Apollo, tất cả các cuộc đổ bộ nhẹ đều không có người.
Khung hình tĩnh từ quá trình truyền video, được chụp khoảnh khắc trước khi Neil Armstrong trở thành người đầu tiên bước lên bề mặt Mặt trăng, lúc 02:56 UTC ngày 21 tháng 7 năm 1969. Ước tính 500 triệu người trên toàn thế giới đã theo dõi sự kiện này, lượng khán giả truyền hình lớn nhất được phát sóng trực tiếp vào thời điểm đó.
Hạ cánh lên Mặt trăng là sự xuất hiện của tàu vũ trụ trên bề mặt của Mặt Trăng. Điều này bao gồm cả chuyến bay vũ trụ có phi hành đoàn và robot. Vật thể nhân tạo đầu tiên chạm vào Mặt trăng là Luna 2 của Liên Xô, vào ngày 13 tháng 9 năm 1959.
Tàu Apollo 11 của Hoa Kỳ là tàu không gian đầu tiên có người hạ cánh xuống Mặt Trăng vào ngày 20 tháng 7 năm 1969. Đã có 6 phi thuyền Mỹ hạ cánh xuống Mặt Trăng giữa giai đoạn 1969 và 1972, và nhiều đợt hạ cánh không có người, không có hạ cánh mềm diễn ra trong khoảng thời gian từ ngày 22 tháng 8 năm 1976 đến ngày 14 tháng 12 năm 2013.
Hoa Kỳ là quốc gia duy nhất thực hiện thành công các chuyến bay không gian có người lên Mặt Trăng, với chuyến cuối cùng rời khỏi bề mặt Mặt Trăng vào tháng 12 năm 1972. Tất cả hạ cánh mềm diễn ra trên phía gần của Mặt trăng cho đến ngày 3 tháng 1 năm 2019, khi tàu vũ trụ Thường Nga 4 của Trung Quốc thực hiện lần hạ cánh đầu tiên lên phía xa của Mặt trăng.
Shayetet 13

| Shayetet 13 |
| --- | --- |
Huy hiệu S'13
Hoạt động: 1948–nay
Quốc gia: Israel
Quân chủng: Hải quân Israel
Phân loại: biệt kích hải quân
Bộ chỉ huy: Căn cứ hải quân Atlit
Tên khác: השייטת (HaShayetet, Hải đội)
Tham chiến: Chiến tranh Sáu ngày Chiến tranh Attrition Chiến dịch Mùa Xuân Tuổi trẻ Xung đột Nam Liban 1982-2000 Chiến dịch Moses Intifada lần hai Santorini Chiến dịch Tàu Nô-ê Abu Hasan Chiến tranh Liban 2006 Chiến tranh Israel–Hamas 2008-2009 Chiến dịch Bốn Loài Tấn công hạm đội Gaza Chiến dịch Luật Sắt
Các tư lệnh
Chỉ huy nổi tiếng: Ami Ayalon Ze'ev Almog Yoav Galant
Shayetet 13 (tiếng Hebrew: שייטת 13‎, nghĩa là Hải đội 13) là đơn vị biệt kích hải quân ưu tú của Hải quân Israel, được xem là một trong những đơn vị Sayeret chủ chốt ưu tú nhất của Các lực lượng Phòng vệ Israel. Shayetet 13 chuyên xâm nhập biển-đối-đất, phá hoại, chống khủng bố, thu thập tin tình báo trên biển, giải cứu con tin trên biển và đổ bộ. Đơn vị đã tham gia hầu hết các cuộc chiến lớn của Israel. Họ hoạt động rất bí mật. Thông tin chi tiết về nhiều chiến dịch và mật vụ đang hoạt động đều được giữ tối mật.
Dù có người khen Shayetet 13 là một trong những lực lượng đặc công thủy giỏi nhất Trung Đông nhưng đơn vị cũng phải đối mặt chỉ trích cũng như thiếu hụt kinh nghiệm so với biệt kích hải quân Mỹ và châu Âu.
Nguồn tham khảo

↑  Mahnaimi, Uzi; Jenkins, Gareth (ngày 6 tháng 6 năm 2010). “TimesonLine- Operation calamity”. The Times. London. Bản gốc lưu trữ ngày 7 tháng 5 năm 2011. Truy cập ngày 26 tháng 11 năm 2013. Đã định rõ hơn một tham số trong |accessdate= và |access-date= (trợ giúp)
↑  Israeli attack on Gaza flotilla sparks international outrage
Leucania infrargyrea

| Leucania infrargyrea> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Noctuidae
Chi (genus): Leucania
Loài (species): L. infrargyrea
Danh pháp hai phần
Leucania infrargyrea Saalmüller, 1891 
Leucania infrargyrea là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Neshani Andreas

Neshani Andreas (1964 – tháng 5 năm 2011) là một nhà văn người Namibia, người cũng từng là giáo viên và làm việc cho tổ chức Hòa bình Mỹ. Bà được biết đến nhiều nhất với cuốn tiểu thuyết Purple Violet của Oshaantu, đã biến bà thành người Namibia đầu tiên được đưa vào chuỗi bài viết về các nhà văn châu Phi của Heinemann. Bà qua đời năm 2011 ở tuổi 46, khi đã được chẩn đoán mắc bệnh ung thư phổi vào đầu năm 2010.
Tuổi thơ

Bà sinh ra ở Walvis Bay, Tây Nam Phi (nay là Namibia), vào năm 1964, là đứa con thứ hai trong số tám đứa con, và lần đầu tiên làm việc tại một nhà máy sản xuất quần áo. Cha mẹ bà đều là nhân viên của một nhà máy cá. Andreas muốn trở thành một nhà văn từ khi còn nhỏ. Bà học tại trường cao đẳng sư phạm ở Ongwediva và dạy ở đó trong năm năm. Andreas tiếp tục lấy bằng Cử nhân Nghệ thuật và bằng tốt nghiệp sau đại học về giáo dục tại Đại học Namibia. Bà là phó giám đốc của Tổ chức Hòa bình Mỹ ở Namibia trong bốn năm. Chính ở đó, bà đã gặp người đầu tiên khuyến khích việc viết của mình, sau này bà được mô tả là "một trong những khoảnh khắc quý giá nhất trong cuộc đời tôi".
Sự nghiệp dạy học và viết văn

Từ năm 1988 đến năm 1992, Andreas dạy học tại một ngôi trường nông thôn ở miền bắc Namibia. Năm 2001, bà xuất bản Purple Violet của Oshaantu được lấy cảm hứng một phần bởi kinh nghiệm của bà ở đó. Cuốn tiểu thuyết khám phá tình trạng của phụ nữ trong xã hội Namibia truyền thống. Khi cuốn sách được xuất bản như là một phần của chuỗi tác phẩm của các nhà văn châu Phi của các nhà xuất bản Heinemann; bà là tác giả Namibia đầu tiên có tác phẩm được nêu trong chuỗi này.
Tác phẩm này đã thu hút sự chú ý của quốc tế, là một trong những tiểu thuyết độc lập đầu tiên được xuất bản sau sự chiếm đóng của Nam Phi. Bà giải thích rằng vào thời điểm đó, văn hóa viết không được thiết lập tốt ở Namibia, mô tả công việc viết văn là khá "cô đơn". Vào thời điểm xuất bản tiểu thuyết đầu tiên, bà đã 37 tuổi.
Andreas đã làm việc như một nhân viên chương trình cho Diễn đàn cho các nhà giáo dục phụ nữ châu Phi tại thời điểm cái chết của bà ở tuổi 46. Tổ chức tìm cách giáo dục phụ nữ và trẻ em gái. Bà đã được chẩn đoán mắc bệnh ung thư phổi vào đầu năm 2010.
Pailin

| Pailin ប៉ៃលិន |
| --- | --- |

 

Pailin
Trực thuộc:  Campuchia  
Thủ phủ: Pailin (quận)
Diện tích
 • Tổng cộng: 803 km2 (310 mi2)
Dân số (1998)
 • Tổng cộng: 22,906
 • Mật độ: 29/km2 (74/mi2)
Múi giờ: UTC+7
Mã ISO 3166: KH-24
Pailin là một tỉnh của Campuchia nằm phía tây đất nước, giáp giới với hai tỉnh Chanthaburi và Trat của Thái Lan. Tỉnh có diện tích 803 km², dân số năm 1998 là 22.906 người. Pailin từng là một trung tâm hậu cần và căn cứ của Khmer Đỏ. Khu vực xung quanh giàu mỏ đá quý và đã bị khai thác đến cạn kiệt để cung cấp cho chế độ Khmer Đỏ. Khi đến đây, du khách có thể mua đá quý loại rẻ tiền, chất lượng thấp ở chợ trung tâm Pailin, vùng đất này còn được gọi là Cẩm Bài trong lịch sử Việt Nam thời kỳ nhà Nguyễn.
Trước năm 2001, Pailin là một phần của tỉnh Battambang nhưng sau đó được nâng cấp lên thành Thành phố trực thuộc trung ương ngang cấp tỉnh. Ngày 22/12/2008, Sắc lệnh Hoàng gia được ban hành bởi quốc vương Norodom Sihamoni điều chuyển các thành phố trực thuộc trung ương Kep , Pailin và Sihanoukville thành các tỉnh, cũng như điều chỉnh biên giới của một số tỉnh.
Pailin tọa lạc tại khu vực bị khai khoáng nặng nề nhất thế giới. Khách lữ hành thường được lưu ý cẩn thận bằng các biển báo trên đường đi. Các hoạt động dò phá bom mìn ở tỉnh này bởi người nước ngoài là cơ hội hiếm hoi cho cư dân ở đây được thấy người nước ngoài. Công dân tỉnh này chấp nhận các loại tiền như baht, riel và đô la Mỹ; họ ưa thích đô la Mỹ.
Tỉnh Pailin chia thành hai quận:
2401 Pailin (ប៉ៃលិន)
2402 Sala Krau (សាលាក្រៅ)
Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về .
Tizi Ouzou

Đối với các định nghĩa khác, xem Tizi Ouzou (tỉnh).
| Tizi Ouzou Tīzī Wazū |
| --- | --- |
—  Đô thị  —
 

 

Tizi OuzouVị trí ở Algérie
Quốc gia:  Algérie
Tỉnh: Tizi Ouzou
Dân số (2002)
 • Tổng cộng: 117,259 người
Múi giờ: UTC+1
Tizi Ouzou là một đô thị thuộc tỉnh Tizi Ouzou, Algérie. Dân số thời điểm năm 2002 là 117.259 người.
Đèn sợi đốt

Một bóng đèn sợi đốt.
Đèn sợi đốt, còn gọi là đèn dây tóc là một loại bóng đèn dùng để chiếu sáng khi bị đốt nóng, dây tóc là bộ phận chính để phát ra ánh sáng, thông qua vỏ thủy tinh trong suốt. Các dây tóc - bộ phận phát sáng chính của đèn được bảo vệ bên ngoài bằng một lớp thủy tinh trong suốt hoặc mờ đã được rút hết không khí và bơm vào các khí trơ (hoặc khí hiếm). Kích cỡ bóng phải đủ lớn để không bị hơi nóng của nhiệt tỏa ra làm nổ. Hầu hết bóng đèn đều được lắp vào trong đui đèn, dòng điện sẽ đi qua đuôi đèn, qua đuôi đèn kim loại, vào đến dây tóc làm nó nóng lên và đến mức phát ra ánh sáng. Đèn sợi đốt thường ít được dùng hơn vì công suất quá lớn (thường là 60W), hiệu suất phát quang rất thấp (chỉ khoảng 5% điện năng được biến thành quang năng, phần còn lại tỏa nhiệt nên bóng đèn khi sờ vào có cảm giác nóng và có thể bị bỏng). Đèn dây tóc dùng điện áp từ 1,5 vôn đến 300 vôn.
Về người sáng chế ra bóng đèn sợi đốt, các nhà lịch sử Robert Friedel và Paul Israel đã liệt kê 22 nhà phát minh loại đèn này trước Joseph Swan và Thomas Edison (1847 – 1931). Họ kết luận rằng phiên bản đèn sợi đốt (được sản xuất hàng loạt từ năm 1880) của Edison hơn các phiên bản khác do kết hợp ba yếu tố: vật liệu đốt hiệu quả hơn, độ chân không trong bóng đèn cao hơn các phiên bản khác (bằng cách sử dụng bơm Sprengel) và điện trở cao hơn khiến việc phân phối điện từ một nguồn trung tâm có thể thực hiện được một cách kinh tế (còn có tên gọi là đèn nung sáng)
Tuy nhiên, vì đèn tiêu tốn năng lượng không hiệu quả (khoảng 10-22 lumen / watt so với 61-140 lumens / watt so với đèn LED trắng), từ năm 2007, ở một số quốc gia và lãnh thổ, bao gồm Liên minh Châu Âu, Thụy Sĩ, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa và Úc, Mỹ đã quyết định từng bước cấm sản xuất và phân phối các bóng đèn sợi đốt với hiệu quả năng lượng thấp. Bằng cách này, hiệu suất năng lượng cần được tăng lên và tiết kiệm năng lượng.
Cấu tạo

Gồm sợi đốt, bóng thủy tinh và đuôi đèn
- Sợi đốt làm bằng Wolfram, chịu được nhiệt độ cao, có chức năng biến đổi điện năng thành quang năng.
- Bóng đèn được làm bằng thủy tinh chịu nhiệt,chịu được nhiệt độ cao,bảo vệ sợi đốt
- Đuôi đèn (đuôi xoáy E27 hoặc E14 và đuôi ngạnh B22) được làm bằng đồng hoặc sắt tráng kẽm gắn chặt với bóng thủy tinh, có chức năng nối với mạng điện cung cấp cho đèn
Đặc điểm

Phát ra ánh sáng liên tục (không gây mỏi mắt). Hiệu suất phát quang thấp (không tiết kiệm điện năng). Tuổi thọ thấp (khoảng 1000 giờ). Đèn sợi đốt hiện nay có hai loại:
1.  Loại chứa khí trơ: Bầu đèn lớn, bao gồm:
Đèn Sợi đốt thông dụng:
Là đèn có sợi đốt wolfram tiêu chuẩn, chúng có nhiều dạng bóng đèn khác nhau (trong suốt, mờ, trắng đục, màu, v..v.). Phần lớn hiện nay là loại trắng đục có công suất trong khoảng 15 đến 1000 watts có đui xoáy hoặc đui ngạnh. Một số loại của bóng đèn này thuộc loại để trang trí có hình dạng như ngọn nến hoặc hình chữ nhỏ. Những loại bóng này rất không hiệu quả, hiệu suất chỉ khoảng 11-19 lm/W. Thông thường chúng có thời gian sống tương đối ngắn khoảng 1000 giờ, nhưng chúng có giá thành ban đầu thấp và CRI=100,CT=2700K. Với những tiến bộ hiện thời của đèn huỳnh quang thu gọn và đèn sợi đốt pha hơi halogen thì việc tiếp tục sử dụng đèn sợi đốt thông thường là khó chấp nhận.
Đèn sợi đốt có lớp phản xạ:
Là loại bóng sợi đốt wolfram tiêu chuẩn có bóng đèn được tráng ở mặt trong hay mặt ngoài một lớp phản xạ để tăng cường tập trung ánh sáng theo một hướng nhất định. Bóng đèn này thường có hai loại: Loại bóng có dạng chụm có lớp phản xạ nhôm và loại bóng phản xạ dạng nở xòe. Cũng giống như các bóng sợi đốt khác loại bóng này có thời gian sống ngắn, hiệu suất rất thấp. Công suất của bóng trong khoảng 40-300W.
2. Loại chứa khí Halogen: Bầu đèn nhỏ, công suất lớn
Suốt quá trình hoạt động của bóng đèn thường, sự bay hơi của dây tóc wolfram là nguyên nhân làm vỏ thủy tinh bị đen làm giảm cường độ chiếu sáng. Mặc dù có thể giảm được quá trình này bằng cách đặt dây tóc trong một bóng thủy tinh có thể tích lớn hơn. Nhưng cường độ ánh sáng của bóng đèn này bị giảm nhiều sau một thời gian sử dụng
Vấn đề trên đã được khắc phục với sự ra đời của bóng đèn Halogen. Bóng Halogen có công suất và tuổi thọ cao hơn bóng đèn thường. Đây là loại đèn thế hệ mới có nhiều ưu điểm so với đèn thế hệ cũ như: Đèn halogen chứa khí halogen như iode hoặc brom. Các chất khí này tạo ra một quá trình hoá học khép kín: Iode kết hợp với wolfram bay hơi ở dạng khí thành iodur wolfram, hỗn hợp khí này không bám vào vỏ thủy tinh như bóng đèn thường mà thay vào đó sự chuyển động đối lưu sẽ mang hỗn hợp này trở về vùng khí nhiệt độ cao xung quanh tim đèn (ở nhiệt độ cao trên 1450 0C) thì nó sẽ tách thành 2 chất: wolfram bám trở lại tim đèn và các phần tử khí halogen được giải phóng trở về dạng khí. Quá trình tái tạo này không chỉ ngăn chặn sự đổi màu bóng đèn mà còn giữ cho tim đèn luôn hoạt động ở điều kiện tốt trong một thời gian dài. Bóng đèn halogen phải được chế tạo để hoạt động ở nhiệt độ cao hơn 250oC. Ở nhiệt độ này khí halogen mới bốc hơi. Người ta sử dụng phần lớn thủy tinh thạch anh để làm bóng vì loại vật liệu này chịu được nhiệt độ và áp suất rất cao (khoảng 5 đến 7 bar) cao hơn thủy tinh bình thường làm cho dây tóc đèn sáng hơn và tuổi thọ cao hơn bóng đèn thường.
Thêm vào đó, một ưu điểm của bóng halogen là chỉ cần một tim đèn nhỏ hơn so với bóng thường. Điều này cho phép điều chỉnh tiêu điểm chính xác hơn so với bóng bình thường. (Chú ý trên thị trường hiện nay bóng đèn giả halogen rất nhiều)