stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Vương tế

| --- | --- |

Hoàng đế & Hoàng hậu Nữ hoàng & Hoàng tế
Thái hoàng thái hậu Hoàng thái hậu / Thái thượng hoàng hậu Hoàng thái phi & Thái thượng hoàng  
Thái hậu / Thái phi
Vương thái hậu / Vương đại phi
Quốc vương & Vương hậu Nữ vương & Vương phu
Hoàng tử & Hoàng tử phi
Thái tử & Thái tử phi Thế tử & Thế tử tần Công chúa & Phò mã
Đại Thân vương & Đại Vương phi Đại Công tước & Đại Công tước phu nhân
Thân vương & Vương phi Phó vương & Phó vương phi
Quận chúa & Quận mã Huyện chúa & Huyện mã
Công tước & Công tước phu nhân
Hầu tước & Hầu tước phu nhân
Bá tước & Bá tước phu nhân
Tử tước & Tử tước phu nhân
Nam tước & Nam tước phu nhân
Hiệp sĩ & Nữ Tước sĩ
Hộp này: xem thảo luận 
Vương tế hoặc Hoàng quân (chồng của nữ vương hoặc nữ đế (đôi khi còn gọi là nữ hoàng), hay còn gọi là Vương phu, Đế phu, Hoàng phu (từ này tối nghĩa hơn 2 từ kia)) là những cách dịch nôm na trong ngôn ngữ Việt Nam dành cho tước danh tiếng Anh được gọi là Prince Consort (tiếng Đức: Prinzgemahl; tiếng Ý: Principe consorte), là một khái niệm danh phận hoặc tước hiệu xuất hiện tại Châu Âu dùng cho danh phận chồng của một Nữ vương (Queen Regnant) hoặc Nữ hoàng (Empress Regnant).
Tước hiệu này bắt đầu xuất hiện trong nền quân chủ nước Anh. Về bản chất, "Prince Consort" là một tước hiệu, không phải là một danh phận mặc định, do vậy trừ khi được chính thức công bố sắc phong, thì một người chồng của Nữ quân chủ cũng không có quyền tùy tiện sử dụng tước hiệu này. Một tước hiệu tương đương với "Prince Consort" là King Consort (có thể được dịch là Phối vương), dù tước hiệu này phạm vào sự nhạy cảm và cực kỳ ít khi sử dụng).
Sử dụng ở châu Âu > Phu quân của Nữ vương > Các nước khác > Jure uxoris

Ban đầu, vì chế độ "Jure uxoris" mà rất nhiều chồng của nữ vương cũng trở thành quốc vương và có quyền trở thành "Đồng quân vương" (tiếng Anh là Co-ruler hay Co-monarch). Có từ tiếng Latinh, "Jure uxoris" có nghĩa là "Quyền của chồng thừa hưởng từ người vợ", khi người thừa kế là nữ thừa hưởng đất đai cùng tước vị do cha mẹ để lại, thì người chồng cũng có thể sở hữu với tư cách là chủ nhân như vợ, và có thể được phong tước vị tương ứng ngang với người vợ. Sau khi người vợ này qua đời, hậu duệ mang theo họ của người chồng sẽ thừa kế vĩnh viễn tài sản và tước vị mà gia tộc người vợ truyền lại. Đây cũng là một trong các lý do lớn mà vì sao rất nhiều quốc gia Châu Âu đều không muốn thừa nhận nữ giới kế vị, và nếu có kế vị, thì cũng sẽ hạn chế quyền hạn của người chồng. Cho dù là vậy, những hậu duệ của nữ giới - vẫn được theo họ chồng - theo quy luật vẫn bảo tồn quyền kế vị của mình về sau.
Lấy ví dụ kinh điển cho trường hợp này thì có Ferrando II của Aragón, khi ông vừa là quốc vương của Aragon nhưng cũng là quốc vương tại Castilla do vợ ông, Nữ vương Isabel I, là nữ chúa của Castilla. Trường hợp này xảy ra tiếp với con rể ông, Philipp I của Castilla, một người nhà Habsburg, người sau đó được Hội đồng Castilla công bố là "Vua của Castilla" vì người vợ là Juana I được kế vị ngôi Vua tại Castilla, cũng từ đây ngai vàng Aragon và Castilla hợp nhất dưới tên Tây Ban Nha và do nhà Habsburg kế thừa.
Ngoài ra còn có Hoàng đế Sigismund của Thánh chế La Mã, có được ngai vàng quốc vương Hungary vì luật "Jure uxoris" sau khi ông kết hôn với Mária I của Hungary. Hoàng đế Sigismund chỉ có một cô con gái, Elizabeth xứ Luxembourg, và khi Elizabeth kết hôn với Albrecht II của Đức thì cũng khiến Albert trở thành quốc vương đồng trị vì của Hungary sau khi Sigismund qua đời. Ngoài ra, các vị quý tộc là Conrad xứ Montferrat, Henry II, Bá tước xứ Champagne cùng Aimery xứ Cyprus đều lần lượt trở thành quốc vương của Vương quốc Jerusalem vì đã cưới Isabella I của Jerusalem, nữ thừa kế duy nhất nhà Anjou. Con gái bà, Maria xứ Montferrat, đã cưới John xứ Brienne, điều này khiến John cũng trở thành quốc vương Jerusalem và đồng trị vì cùng vợ mình, sau cái chết của Maria thì John tiếp tục làm đồng trị vì với cô con gái, Isabella II của Jerusalem. Sau đó, Isabella II lại cưới Friedrich II của Thánh chế La Mã, khiến Friedrich cũng thành quốc vương tiếp theo và kết thúc vai trò quốc vương của John.
Sử dụng ở châu Âu > Phu quân của Nữ vương > Các nước khác > Jure uxoris suy yếu

Vì tránh đạo luật "Jure uxoris", có rất nhiều biện pháp được các triều đại đưa ra nhằm hạn chế việc này, như khi Infanta María Teresa của Tây Ban Nha được cưới cho Louis XIV của Pháp, bà bị cha là Felipe IV của Tây Ban Nha ép phải từ bỏ quyền thừa kế của mình đối với ngai vàng Tây Ban Nha. Đây là bởi vì khác với Pháp áp dụng Đạo luật Salic nên nữ giới không có quyền kế vị, các vị vua chúa ở thể chế Tây Ban Nha vẫn giữ quyền kế vị cho nữ giới, nên để tránh việc ngai vàng Tây Ban Nha rơi vào tay kẻ thù Pháp thì Quốc vương Philip IV phải tước đi quyền kế vị của con gái. Nữ vương Mary của Scotland kết hôn cùng Quốc vương François II của Pháp, và thỏa thuận của họ là sau khi Mary qua đời mà không có người thừa kế thì ngai vàng Scotland sẽ được quy về quyền sở hữu của vương triều Pháp.
Chồng của Margrethe II của Đan Mạch là Henrik de Laborde de Monpezat từng nhận vị hiệu "The Prince Consort" vào năm 2005, nhưng kể từ 2016 thì chỉ được gọi đơn giản là "Prince Henrik of Denmark" khi ông nghỉ hưu (tức "Vương phu Henrik của Đan Mạch").
Sử dụng ở châu Âu > Phu quân của Nữ hoàng

Nữ hoàng Yekaterina I của Nga
Nữ hoàng Anna của Nga
Nữ hoàng Yelizaveta I của Nga
Nữ hoàng Yekaterina II của Nga
Trong khi ấy, các nữ hoàng là trường hợp hiếm có hơn so với nữ vương, do các nền quân chủ lớn mạnh được gọi là đế chế rất ít khi chấp nhận phụ nữ nắm quyền, như Thánh chế La Mã. Tại Đế quốc Nga, tuy có nhiều nữ hoàng nhất trong các đế chế phương Tây, song một nửa số nữ hoàng Nga là hoàng hậu của những hoàng đế và lên ngôi do binh biến, điển hình có Yekaterina I và Yekaterina II. Còn hai vị hoàng nữ từng trở thành nữ hoàng Nga, là Yelizaveta của Nga cùng Anna của Nga, thì một người là hôn nhân không đăng đối, nên chồng của Elizaveta là Alexei Razumovsky không có tước hiệu chính thức nào. Còn chồng của Anna là Frederick William, Công tước xứ Courland lại mất trước khi Anna lên ngôi. Vì vậy, "Phu quân của một Nữ hoàng châu Âu" chưa bao giờ thực sự có định hình, và càng không có khái niệm tước hiệu chính thức, nên không tồn tại khái niệm "Hoàng tế"
Sử dụng ở châu Á > Trung Hoa

Dù trong châu Âu, "Prince Consort" được hiểu là "Vương tế", tức phu quân của Nữ vương thì ở châu Á, "Prince Consort" được hiểu là "Phò mã", hay "Vương quân", tức phu quân của Vương nữ. Trong lịch sử Trung Hoa, chỉ có duy nhất một nữ hoàng là Võ Tắc Thiên. Tuy nhiên, Võ Tắc Thiên lên ngôi khi phu quân và cũng là một trong những hoàng đế tiền nhiệm của bà là Đường Cao Tông đã băng hà. Do đó, khái niệm "phu quân của Nữ hoàng" chưa bao giờ thực sự hình thành.
Sử dụng ở châu Á > Nhật Bản

Trong số 8 nữ Thiên hoàng trong danh sách Thiên hoàng truyền thống, có đến 5 vị chưa từng kết hôn. Trong 3 vị còn lại, Thiên hoàng Kōgyoku và Thiên hoàng Jitō đều lên ngôi sau khi chồng và cũng là Thiên hoàng tiền nhiệm băng hà, duy chỉ có Thiên hoàng Gemmei lên ngôi kế nhiệm con trai mình là Thiên hoàng Monmu. Chồng bà là Hoàng tử Kusakabe - người được thân phụ là Thiên hoàng Tenmu trao quyền Thiên hoàng khi đang lâm bệnh nặng. Sau khi Tenmu băng hà, dù Kusakabe đã trở thành Thiên hoàng "trên danh nghĩa" và nắm quyền triều chính nhưng ông chưa thực sự lên ngôi vì đã qua đời sau khi thời gian để tang 3 năm cho Tenmu kết thúc, tức là trước khi vợ ông là Gemmei lên ngôi. Do đó, Kusakabe chỉ được biết đến qua tước vị "Hoàng tử" - hay đúng hơn là "Thái tử" do là con trai cả của Thiên hoàng Tenmu. Cũng vì thế, chưa từng có một "phu quân của Nữ hoàng" trong lịch sử Nhật Bản, nên tước hiệu hay khái niệm về nó chưa bao giờ chính thức hình thành.
Phối vương

Danh vị "King Consort", nôm na là "Vương quân" hoặc "Phối vương", được hình thành với quan niệm "Người chồng của Queen thì phải là King".
Trong Tiếng Anh, Queen có hai nghĩa: Nữ vương (Queen Regnant) và Vương hậu (Queen Consort). Vương hậu (Queen Consort) là vợ của một Vương (King Regnant). Đây là một tước vị phổ biến trong lịch sử châu Âu. Nhưng với tước vị King Consort lại kém phổ biến hơn rất nhiều. Lý do nằm ở hệ thống thứ bậc phụ hệ, vốn quy định rằng giữa các tước vị ngang hàng nhau thì tước vị do nam giới nắm giữ sẽ có ảnh hưởng hơn nữ giới. Queen Consort hay Queen Regnant thì đều là Queen, tương tự với King Consort và King Regnant. Dù ngang hàng nhau, các "King" luôn có ảnh hưởng hơn các "Queen". Trường hợp King Regnant có vợ là Queen Consort thì rất hợp lý vì King Regnant luôn có ảnh hưởng hơn Queen Consort, chiếu theo thứ bậc phụ hệ. Nhưng với Queen Regnant có chồng là King Consort thì lại phi logic vì theo thứ bậc phụ hệ, King Consort sẽ có ảnh hưởng hơn Queen Regnant, dù đáng ra Queen mới là người có ảnh hưởng hơn. Do đó, hiếm khi nào phu quân của Nữ vương (Queen Regnant) dùng tước vị King Consort, mà sẽ dùng tước Prince Consort hoặc các tước vị khác, nhằm đảm bảo Queen Regnant sẽ là người có ảnh hưởng hơn giữa hai vợ chồng.
Trong lịch sử Châu Âu, có những người nổi tiếng từng được đề cập làm "King Consort", rồi sau đó tùy lý do mà bị phản đối hoặc được chấp thuận, bao gồm:
François II của Pháp - chồng của Mary, Nữ vương của người Scots. Do kết hôn với một Nữ vương, Francis do đó trở thành "King Consort" của Scotland.
Henry Stuart, Lãnh chúa Darnley - chồng sau của Nữ vương Mary. Ý tưởng này bị phản đối bởi Nghị viện Scotland, và dù Mary từng đề cập qua, Darnley không bao giờ chính thức xác nhận vì nhiều lý do chính trị về quyền lợi.
Albrcht xừ Sachsen-Coburg và Gotha - chồng của Victoria của Anh. Đề nghị bị phản đối bởi Nghị viện Anh do lý do chính trị và thân phận người Đức của Albert. Sau cùng, Victoria phải sử dụng danh xưng The Prince Consort để khẳng định địa vị cho chồng mình.
Pedro III của Bồ Đào Nha - chồng của Maria I của Bồ Đào Nha, vì truyền thống "Jure uxoris" mà trở thành Đồng quân vương với vợ mình.
Fernando II của Bồ Đào Nha - chồng của Maria II của Bồ Đào Nha, vì truyền thống "Jure uxoris" mà trở thành Đồng quân vương với vợ mình. Sau khi Maria qua đời, Fernando bị mất tư cách trị vì nhưng vẫn tạm giữ quyền lực khi làm nhiếp chính cho con trai, Pedro V của Bồ Đào Nha.
Francisco de Asís của Tây Ban Nha, Công tước xứ Cádiz - chồng của Isabel II của Tây Ban Nha. Không được hưởng quyền lợi "Jure uxoris", Francis chỉ là một Phối ngẫu Quốc vương mà không có quyền được liệt vào Đồng quân vương.
Chú thích

↑  Từ "Phối" trong phối ngẫu, ý chỉ vợ hoặc chồng (nói chung) của quân chủ, tiếng Anh là "Consort". Wikipedia tiếng Trung có giải pháp cho từ "King Consort" này là "Phối Quốc vương" (配國王), nên có thể rút thành Phối vương.
Anerood Jugnauth

| The Right Honourable Anerood Jugnauth अनिरुद्ध जगन्नाथ KCMG QC GCSK PC |
| --- | --- |


Thủ tướng Mauritius
Nhiệm kỳ 17 tháng 12 năm 2014 – 3 tháng 6 năm 2021
Tổng thống: Kailash Purryag
Tiền nhiệm: Navin Ramgoolam
Nhiệm kỳ 17 tháng 9 năm 2000 – 30 tháng 9 năm 2003
Tổng thống: Cassam Uteem Angidi Chettiar Ariranga Pillay Karl Offmann
Tiền nhiệm: Navin Ramgoolam
Kế nhiệm: Paul Bérenger
Nhiệm kỳ 16 tháng 6 năm 1982 – 22 tháng 12 năm 1995
Quân chủ: Elizabeth II
Tổng thống: Veerasamy Ringadoo Cassam Uteem
Toàn quyền: Dayendranath Burrenchobay Seewoosagur Ramgoolam Veerasamy Ringadoo
Tiền nhiệm: Seewoosagur Ramgoolam
Kế nhiệm: Navin Ramgoolam
Tổng thống Mauritius
Nhiệm kỳ 7 tháng 10 năm 2003 – 31 tháng 3 năm 2012
Thủ tướng: Paul Bérenger Navin Ramgoolam
Phó Tổng thống: Raouf Bundhun Angidi Chettiar Monique Ohsan Bellepeau
Tiền nhiệm: Karl Offmann
Kế nhiệm: Monique Ohsan Bellepeau (Quyền)
Lãnh đạo phe đối lập
Nhiệm kỳ 20 tháng 12 năm 1976 – 11 tháng 6 năm 1982
Thủ tướng: Seewoosagur Ramgoolam
Tiền nhiệm: Gaetan Duval
Kế nhiệm: Paul Bérenger
Dân biểu nghị viện đầu tiên cho Piton & Rivière du Rempart
Nhiệm kỳ 11 tháng 12 năm 2014 – 3 tháng 6 năm 2021
Tiền nhiệm: Prathiba Bolah
Nhiệm kỳ 11 tháng 9 năm 2000 – 7 tháng 9 năm 2003
Tiền nhiệm: Deva Virahsawmy
Kế nhiệm: Rajesh Jeetah
Nhiệm kỳ 20 tháng 12 năm 1976 – 20 tháng 12 năm 1995
Tiền nhiệm: Hurry Ramnarain
Kế nhiệm: Deva Virahsawmy
Nhiệm kỳ 21 tháng 10 năm 1963 – 7 tháng 8 năm 1967
Tiền nhiệm: Chức vụ được thiết lập
Kế nhiệm: Hurry Ramnarain
Leader of the Militant Socialist Movement
Nhiệm kỳ ngày 8 tháng 4 năm 1983 – February 2003
Tiền nhiệm: Position established
Kế nhiệm: Pravind Jugnauth
 
Thông tin cá nhân
Sinh: (1930-03-29)29 tháng 3 năm 1930 La Caverne, Mauritius
Mất: 3 tháng 6 năm 2021(2021-06-03) (91 tuổi) Floréal, Mauritius
Đảng chính trị: Independent Forward Block (Before 1965) All Hindu Congress (1965–1970) Mauritian Militant Movement (1970–1982) Militant Socialist Movement (1983–2003; 2012–2021) Độc lập (2003–2012)
Phối ngẫu: Sarojini Ballah
Con cái: Pravind Shalini
Alma mater: Inns of Court School of Law
Website: Official website
Sir Anerood Jugnauth, KCMG, QC, GCSK, PC (tiếng Hindi: अनिरुद्ध जगन्नाथ sinh ngày 29 tháng 3 năm 1930 - mất ngày 3 tháng 6 năm 2021), là Thủ tướng Chính phủ hiện tại của Mauritius. Ông là một chính trị gia Mauritia là Tổng thống Mauritius từ năm 2003 đến 2012. Trước đó ông là Thủ tướng Mauritius 1982-1995 và một lần nữa từ năm 2000 đến năm 2003. Sau chiến thắng của đảng ông trong cuộc tổng tuyển cử năm 2014, ông được Tổng thống Purryag bổ nhiệm một lần nữa để phục vụ nhiệm kỳ thủ tướng thứ sáu của mình vào ngày 14 tháng 12 năm 2014.
Indira Varma

| Indira Varma |
| --- | --- |
Varma vào tháng 1 năm 2009
Sinh: Indira Anne Varma 27 tháng 9, 1973 (51 tuổi) Bath, Somerset, Anh Quốc
Trường lớp: Royal Academy of Dramatic Art
Nghề nghiệp: Diễn viên
Năm hoạt động: 1996–nay
Phối ngẫu: Colin Tierney
Con cái: 1
Indira Anne Varma (sinh ngày 27 tháng 9 năm 1973) là một nữ diễn viên người Anh Quốc.
Idli

"Idly" đổi hướng tới đây. Đối với the topic of the adjective, xem idleness.
Đừng nhầm lẫn với Itly.
| --- | --- |

Tên khác: Idly
Bữa: Bữa ăn sáng
Xuất xứ: Tiểu lục địa Ấn Độ
Vùng hoặc bang: Nam Ấn Độ
Ẩm thực quốc gia kết hợp: Ấn Độ, Singapore, Sri Lanka, Malaysia, Indonesia[cần dẫn nguồn]
Nhiệt độ dùng: Nóng với một gia vị như sambar hoặc tương ớt
Thành phần chính: Đậu mười (tách vỏ), gạo
Biến thể: Idli viên, idli miếng, sanna, sambar idli, rava idli
 Nấu ăn: Idli   Media: Idli
Idli hoặc idly (pronunciationTập tin:Ta-இட்லி.ogg)  (/ɪdliː/) là một loại bánh gạo thơm, có nguồn gốc từ tiểu lục địa Ấn Độ, là thức ăn sáng phổ biến ở miền nam Ấn Độ và của người Tamil ở Sri Lanka. Bánh được làm bằng cách hấp hỗn hợp bột bao gồm đậu lăng đen lên men (tách vỏ) và gạo. Quá trình lên men phá vỡ các tinh bột để cơ thể dễ dàng chuyển hóa hơn.
Idli có một số biến thể, bao gồm rava idli, được tạo từ semolina. Các biến thể khu vực bao gồm  sanna  ở Konkan.
Lịch sử

Tiền thân của idli hiện đại được đề cập trong một số tác phẩm Ấn Độ cổ đại. Vaddaradhane, một tác phẩm bằng tiếng Kannada 920 sau CN của Shivakotiacharya đề cập đến "iddalige" làm từ bột đậu mười. Chavundaraya II, tác giả của cuốn bách khoa toàn thư Kannada sớm nhất, Lokopakara (khoảng năm 1025 sau CN) đã mô tả việc chuẩn bị thực phẩm này bằng cách ngâm đậu mười trong nước sữa, nghiền thành bột nhão mịn và trộn với nước trong của sữa đông và gia vị. Vua của đế quốc Tây Chalukya và học giả Someshwara III, người trị vì trong khu vực mà ngày nay là Karnataka có một công thức idli trong bách khoa toàn thư của ông, Manasollasa (1130 sau CN). Tác phẩm tiếng Phạn này mô tả món ăn là iḍḍarikā. Ở Karnataka, Idli năm 1235 sau CN được mô tả là "nhẹ, giống như những đồng tiền có giá trị cao nhưng vẫn chưa biết là nó có làm từ gạo hay không. Thực phẩm được chế biến theo công thức này hiện được gọi là uddina idli ở Karnataka.
Công thức được đề cập trong các tác phẩm Ấn Độ cổ đại này cho thấy ba khía cạnh chính của công thức idli hiện đại: sử dụng gạo (không chỉ đậu mười), quá trình lên men dài của hỗn hợp và hấp cho mịn. Các tài liệu tham khảo về công thức hiện đại xuất hiện trong các tác phẩm Ấn Độ chỉ sau năm 1250 sau CN. Nhà sử học thực phẩm K. T. Achaya suy đoán rằng công thức idli hiện đại có thể có nguồn gốc từ Indonesia ngày nay, nơi có truyền thống lâu đời về thực phẩm lên men. Theo ông, các đầu bếp được sử dụng bởi các vị vua theo Ấn Độ giáo của các vương quốc Ấn Độ có thể đã phát minh ra idli hấp ở đó và mang công thức trở lại Ấn Độ trong thời gian 800-1200 sau CN. Achaya đã đề cập đến một món ăn Indonesia gọi là "kedli", mà theo ông thì nó giống như idli. Tuy nhiên, Janaki Lenin không thể tìm thấy bất kỳ công thức nào của món ăn Indonesia này.
Các nhà sử học tiếng Gujarat tin rằng chính các thương nhân buôn vải người Saurashtra đã đưa idli đến Nam Ấn trong suốt thế kỷ thứ 10 và 12. Thậm chí còn có tuyên bố rằng một hỗn hợp gạo và urad dal được trộn với nhau và sau đó được hấp để tạo thành bánh có nguồn gốc từ Gujarat. Tác phẩm tiếng Gujarat Varṇaka Samuccaya (1520 sau CN) đề cập idli là idari, và cũng đề cập đến idada của địa phương (một phiên bản không lên men của dhokla).
Công trình đầu tiên bằng tiếng Tamil còn tồn tại để đề cập đến idli (là itali) là Maccapuranam, có niên đại từ thế kỷ 17. Năm 2015, Eniyavan, nơi phục vụ Idli tại Chennai bắt đầu kỷ niệm 30 tháng 3 là "Ngày Idli thế giới".
Chuẩn bị

Để làm Idli, bốn phần gạo chưa nấu chín (gạo Idli hoặc gạo đồ) thành một phần đậu mười (urad dal, Vigna mungo) được ngâm riêng trong ít nhất bốn giờ đến sáu giờ hoặc qua đêm. Các loại gia vị tùy chọn như hạt cây hồ đào có thể được thêm vào lúc ngâm để tăng thêm hương vị. Sau khi ngâm xong, đậu mười được nghiền thành bột mịn và gạo được nghiền riêng, sau đó chúng được trộn lại với nhau. Tiếp theo, hỗn hợp được lên men qua đêm khi đó khối lượng của nó sẽ nhiều hơn gấp đôi. Sau khi lên men, một số bột có thể được giữ làm nuôi cấy cho mẻ tiếp theo. Bột bánh đã hoàn thành được đưa vào các khuôn được bôi mỡ của khay idli hoặc "cây" để hấp. Các khuôn đục lỗ để idli được chín đều. Cây giữ các khay trên mức nước sôi trong nồi, và nồi được đậy kín cho đến khi idli được nấu xong (khoảng 10-25 phút, tùy thuộc vào kích thước bánh). Một phương pháp truyền thống hơn là sử dụng lá thay cho khuôn.
Làm idli
Thành phần chính được sử dụng là gạo và đậu mười
Bột bánh
Khuôn Idli
Bột bánh đổ vào khuôn
Một số khuôn xếp chồng lên nhau
Idli hấp trong nồi
Idli đã chín
Khuôn được lấy ra khỏi bếp
Idli đã sẵn sàng để ăn
Phục vụ

Vì idli đơn giản có hương vị nhẹ, gia vị được coi là thiết yếu. Idli thường được phục vụ với sambar nhưng điều này thay đổi rất nhiều theo khu vực và sở thích cá nhân. Idli cũng thường được phục vụ với chutney (dừa), kaara chutney (chutney hành tây) hoặc Malu Mirisata. Các podi hỗn hợp gia vị khô thuận tiện khi mang đi du lịch.
Idli
Idli và medu vada ăn kèm với sambar, chutney dừa và chutney đỏ trên lá chuối
Idli và vada phục vụ với sambar và chutney riêng biệt
Idli với sambar
Idli với ghee, dưa chua gừng và chutney dừa
Các biến thể của idli

Với sự di cư của người Nam Ấn và Sri Lanka trên khắp khu vực và thế giới, nhiều biến thể của idli đã được tạo ra cùng với gần như vô số biến thể địa phương. Các thành phần khó kiếm và các phong tục nấu ăn khác nhau đã yêu cầu thay đổi cả về thành phần và phương pháp làm bánh. Gạo đồ có thể giảm thời gian ngâm đáng kể. Cũng có thể sử dụng gạo xay hoặc kem gạo mua tại cửa hàng. Tương tự, bột hòn hoặc kem lúa mì có thể được sử dụng để làm rava idli (idli lúa mì). Dahi (sữa chua) có thể được thêm vào để cung cấp vị chua cho các bột chưa lên men. Hỗn hợp đóng gói sẵn cho phép làm idli gần như ngay lập tức.
Ngoài cây hồ đào, các loại gia vị khác có thể được sử dụng như hạt mù tạt, ớt, thì là, rau mùi, gừng, vv Đường có thể được thêm vào để làm  bánh ngọt. Idli cũng có thể được nhồi với một miếng khoai tây, đậu, cà rốt và masala.  Bột idli còn sót lại có thể được cắt ra hoặc nghiền nát và chiên áp chảo làm món ăn gọi là idli upma. Bạn thậm chí có thể chuẩn bị dahi idli bằng cách kết hợp sữa đông và idli với nhau và sau đó ủ món ăn. Thay vì dùng nồi hấp stovetop, có thể sử dụng lò vi sóng và nồi hấp điện tự động với lớp chống dính tiện lợi. Chuẩn bị bột bằng cối mài đá thủ công có thể được thay thế bằng máy mài điện hoặc máy xay sinh tố. Nhiều nhà hàng cũng đã đưa ra các công thức nấu ăn kết hợp của idli như idli Mãn Châu, idli chiên, idli ớt, idli nhồi và rất nhiều ý tưởng khác.
Idli miếng, một biến thể kiểu miếng của Idli từ Karnataka
Sambar Idli nhỏ, idli nhỏ trong sambar như được phục vụ ở Tamil Nadu
Sanna, biến thể ở Goa của idli a.k.a.  Hittli  ở Konkani.
Muday idli là một biến thể Mangalore của idli.
Rave idli (Sooji idli) là một đặc sản của Karnataka
Ragi idli - bột Ragi trộn với một phần nhỏ bột gạo, đậu mười.
Cơ chế lên men bột

Quá trình lên men của bột idli dẫn đến cả men gây ra bởi việc tạo ra carbon dioxide cũng như sự gia tăng độ axit. Quá trình lên men này được thực hiện bởi các vi khuẩn axit lactic đặc biệt là chủng dị hợp Leuconostoc mesenteroides và chủng lên men thuần nhất Enterococcus faecalis (trước đây được phân loại là Streptococcus faecalis). Các vi khuẩn axit lactic dị hợp như L. mesenteroides tạo ra cả axit lactic cũng như carbon dioxide trong khi vi khuẩn axit lactic lên men thuần nhất chỉ tạo ra axit lactic.
Cả L. mesenteroides và E. faecalis chủ yếu được đưa vào bột bởi urad dal. Cả hai chủng bắt đầu nhân lên trong khi các hạt được ngâm và tiếp tục nhân lên sau khi nghiền.
L. mesenteroides dung nạp nồng độ muối cao không giống như hầu hết các vi khuẩn khác. Do đó, muối trong bột và việc tạo ra axit lactic liên tục đều ngăn chặn sự phát triển của các vi sinh vật không mong muốn khác.
Thư mục

K. T. Achaya (ngày 12 tháng 5 năm 1994). Indian Food: A Historical Companion. Oxford University Press, USA. ISBN 978-0-19-563448-8.
Devi, Yamuna (1987). Lord Krishna's Cuisine: The Art of Indian Vegetarian Cooking, Dutton. ISBN 0-525-24564-2.
Edward R. Farnworth (2003). Handbook of Fermented Functional Foods. CRC Press. ISBN 978-0-8493-1372-1.
Jaffrey, Madhur (1988). A Taste of India, Atheneum. ISBN 0-689-70726-6
Rau, Santha Rama (1969). The Cooking of India, Time-Life Books.
| x t Bánh mì Ấn Độ |
| --- | --- |
Danh sách các loai bánh mì Ấn Độ
 Baati  Benne dose  Bhakri  Bhatoora  Chapati  Dosa  Idli  Jolada rotti  Kerala porotta  Khakhra  Kulcha  Luchi  Makki di roti  Manda pitha  Mung bean dosa  Naan  Neer dosa  Papadum  Paratha  Parotta  Pashti  Pathiri  Pitha  Puran poli  Puri  Puttu  Rava dosa  Roti  Rumali roti  Sanna  Sheermal  Thalipeeth  Uttapam 
  Công thức nấu ăn trên Wikibooks   Category:Bánh mì Ấn Độ     Cổng thông tin thực phẩm    Cổng thông tin Ấn Độ
Trichomanes brassii

| Trichomanes brassii |
| --- | --- |

Phân loại khoa học 
Giới:: Plantae
nhánh:: Tracheophyta
Lớp:: Polypodiopsida
Bộ:: Hymenophyllales
Họ:: Hymenophyllaceae
Chi:: Trichomanes
Loài:: T. brassii
Danh pháp hai phần
Trichomanes brassii (Croxall) D.J.Ohlsen

Trichomanes brassii là một loài dương xỉ trong họ Hymenophyllaceae. Loài này được D.J.Ohlsen mô tả khoa học đầu tiên năm 2020.
Chú thích

↑  “Trichomanes brassii (Croxall) D.J.Ohlsen | Plants of the World Online | Kew Science”. Plants of the World Online (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 22 tháng 10 năm 2024.
Trichomanes asae-grayi

| Trichomanes asae-grayi |
| --- | --- |

Phân loại khoa học 
Giới:: Plantae
nhánh:: Tracheophyta
Lớp:: Polypodiopsida
Bộ:: Hymenophyllales
Họ:: Hymenophyllaceae
Chi:: Trichomanes
Loài:: T. asae-grayi
Danh pháp hai phần
Trichomanes asae-grayi Bosch

Trichomanes asae-grayi là một loài dương xỉ trong họ Hymenophyllaceae. Loài này được Bosch mô tả khoa học đầu tiên năm 1861.
Chú thích

↑  “Trichomanes asae-grayi Bosch | Plants of the World Online | Kew Science”. Plants of the World Online (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 22 tháng 10 năm 2024.