stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Trâu Langbiang
Đặc điểm > Chất lượng thịt

Nhờ ăn cỏ tơrñăng (tơ-rang) là loại cỏ riêng có ở vùng Măng Linh, Đạ Nghịt, Păng Tiên, Lạc Dương nên trâu Lang Biang to lớn, dũng mãnh và thịt ngon hơn hẳn các vùng khác. Nhiều con trâu đã bị thua và bỏ chạy trong các cuộc húc nhau nhưng khi được cho ăn cỏ Tơ-rang thì hùng dũng quay lại đấu tiếp. Có khẳng định rằng ở Việt Nam không có thịt trâu nào ngon bằng trâu Lang Biang và cũng không loài trâu nào to đẹp như thế. Loại thịt trâu này chắc nhưng mềm, da mỏng, thịt thơm và hầu như không bèo nhèo. Hai con trâu cùng tuổi, dáng vóc bề ngoài ngang nhau nhưng khi đưa lên cân thì trâu Lang Biang thường cũng nặng ký hơn do chắc thịt.
Thịt trâu ở các vùng khác khi để sẽ bị dĩnh nước ra nhiều do đó khi nướng chín không những không bị xẹp đi mà còn nở thêm, còn thịt trâu Lạc Dương thì lượng nước dĩnh ra không đáng kể do đó trâu vùng này có tiếng thịt ngon nên luôn được ưu tiên cho vào mổ trước. Loại thịt trâu Lang Biang này rất đặc biệt, độ chắc và ngon đã nổi tiếng, chúng sống như trâu rừng, khi nào cần thịt thì người dân sẽ vào rừng bắt về. Và cũng vì thế mà thịt trâu Lang Biang chắc và thơm ngon hơn.
Chăn nuôi > Thả rông

Trâu được thả vào rừng để tự sinh, tự dưỡng như thú hoang. Trâu đực không dùng để kéo cày mà dành riêng cho việc tế thần. Trước kia nhà nhà đều nuôi trâu, trâu cái phải kéo cày, còn trâu đực dành để tế thần. Những thập niên gần đây các loại cây trồng như rau, hoa, cà phê dần dần thay thế cây lúa. Trâu không phải kéo cày nữa nên được thả vào rừng. Người dân gọi những con trâu như vậy là min, tức trâu rừng. Chúng được thả thành đàn trong rừng, cứ thế chúng tự sinh, tự dưỡng, đồng thời người Lạch rất thật thà và trọng chữ tín, chẳng bao giờ ăn trộm của nhau.
Tập tục thả trâu vào rừng của người dân đã có từ những năm 1950-1952. Và thời hoàng kim trâu nhà thả rừng là vào những năm 1978-1980. Khi đó, cả thôn Păng Tiêng có gần 1.000 con trâu thả rừng và chúng rất dữ, nhiều con đã biến thành con min. Trong làng có nhiều người bị thương nặng do trâu húc. Làng phải họp lại và quyết định dùng súng bắn chết những con trâu đực đầu đàn dữ nhất để thuần hóa đàn trâu nhà. Có đến 50 con min bị bắn chết chỉ trong vòng một tháng. Năm 2005, khi những cánh đồng ở huyện Lạc Dương, tỉnh Lâm Đồng, được chuyển đổi mục đích canh tác từ trồng lúa sang trồng cà phê, rau và hoa, đàn trâu của đồng bào người Lạch ở đây không còn cày kéo nữa mà được thả vào rừng.
Các gia đình trong mỗi dòng họ thường cho trâu nhập thành bầy vài chục con rồi thả vào rừng. Khi mới làm quen với cuộc sống hoang dã, trâu còn nhút nhát nên chưa dám đi xa. Thỉnh thoảng gia chủ tìm đến chỗ đàn trâu, rắc muối lên cỏ rồi cất tiếng gọi tên con trâu đầu đàn. Vốn thích ăn mặn, nhớ hơi chủ và biết chủ gọi tên mình, con trâu lực lưỡng dẫn cả đàn đến ăn muối. Giai đoạn này, trâu còn thuần tính nên nếu muốn gia chủ dễ dàng lùa trâu về làng. Đàn trâu di chuyển liên tục để tìm những vùng cỏ mới và càng ở lâu trong rừng, càng hung hăng, khó gần hơn. Để trâu bớt dữ, cứ tháng 2, tháng 3 hằng năm dân làng lùa đàn trâu về tiêm phòng và giữ lại chăm sóc một thời gian. Để lùa được một đàn trâu cần hơn chục người. Đàn trâu di chuyển liên tục để tìm những vùng cỏ mới nên có khi phải tìm cả mấy ngày trời mới thấy để lùa về.
Với những đàn trâu thế này, ngay cả gia chủ cũng khó tiếp cận, phải nhờ người có khả năng đặc biệt để giao tiếp, nói chuyện với trâu, cho trâu ăn muối. Khi đi thăm trâu, họ mang theo muối, gọi tên con đầu đàn, chúng sẽ nhớ tên, nhớ chủ mà bớt hung hãn rồi để người lại gần. Người thăm trâu sẽ vãi muối ra cỏ cho đàn trâu ăn, xoa đầu rồi "dặn dò" con đầu đàn phải ngoan ngoãn, hiền lành. Tuy nhiên, càng về sau thì đàn trâu càng hung hãn và khó gần hơn. Muốn lùa được chúng về làng phải nhờ hơn chục người giúp sức băng rừng vượt núi rất nguy hiểm, mặc dù vậy, nếu nuôi theo cách này thì sau vài năm lại có thêm những nghé non mà không mất công nuôi nấng, chăm sóc do chúng tự sinh sản trong rừng. Nhưng nếu không tìm được, phải cho chúng ăn muối rồi lùa về làng chăm sóc một thời gian nếu không chúng quên chủ, thành thú hoang.
Chăn nuôi > Săn tìm

Bài chi tiết: Săn bò rừng
Có những đàn trâu trải hàng chục năm thả rông, chúng dường như đã thành trâu rừng, rất dữ tợn, không lùa về được nữa mà phải đặt bẫy để bắt. Khi dò được đường đi ăn của con trâu dữ, đội săn đào hầm và giăng dây thòng lọng, sau đó la hét, huýt chó, khua chiêng, gõ mõ từ ba phía để dồn đuổi cho thú sập hầm, mắc vào thòng lọng. Đợi đến lúc trâu mệt nhoài thì trói chân bắt sống. Trong trường hợp trâu quá khỏe, quá hung tợn, thợ săn đành phải bắn chết bằng cung, ná hoặc phóng lao rồi mổ thịt tại trận.
Theo kinh nghiệm của người săn tìm trâu, nếu nhìn thấy vết chân trâu là có thể đoán biết đàn trâu đang di chuyển về đâu. Không phải lúc nào cũng dễ dàng nhìn thấy chúng trong rừng, có những con trâu rất dữ dằn, chúng có thể tấn công người khi nhìn thấy những màu áo bắt màu. Nhiều đàn trâu đốn gãy nhiều thông và cà phê non gần bìa rừng, bị người dân ném đá, xua đuổi nên giờ chúng khá nhát và hay lẩn trốn. Ở những nơi cỏ tranh ngập đầu người và cây cối rậm rạp rất khó tiếp cận chúng.
Trong đàn có một con trâu cái sắp sinh nên có thể cả đàn nằm lì trong rừng chưa chịu ra. Khi tìm được trâu, cả chục thanh niên tản ra khua chiêng, gõ mõ để lùa trâu xuống nơi đặt sẵn rào dựng lên để dụ chúng. Khi trâu vào bẫy thì quăng thòng lọng, quàng cổ, trói chân bắt từng con. Nhiều trường hợp phải dùng trâu mồi kéo gỗ để dụ lũ trâu về nhà. Đôi khi lùa cả mấy ngày trâu vẫn không chịu vô rào. Cách nhẹ nhàng nhất là phải thường xuyên thăm trâu nhà để chúng biết mặt chủ và bớt tính hung hãn.
Chăn nuôi > Thực trạng

Trâu Lạc Dương được thương lái khắp nơi ưa chuộng do khí hậu và thổ nhưỡng tốt, trâu nuôi mau lớn và thịt trâu vì thế có chất lượng hơn hẳn các nơi khác, Năm 2000, một con trâu trưởng thành có giá trung bình 5-6 triệu đồng, giá một con trâu cái loại A vào khoảng 25-30 triệu đồng, một con trâu đực 5 tuổi trên 30 triệu đồng. Chính vì giá cao nên chỉ những dịp lễ tết đặc biệt, người dân mới dám thịt trâu. Tính đến tháng 7 năm 2013, đàn trâu của huyện có tổng số 3.140 con. Một thống kê khác cho biết, có khoảng 2.700 con trâu. Trong đó, lượng trâu nhà thả rừng gần 2.000 con. Chủ yếu là số trâu nuôi của đồng bào dân tộc thiểu số người Cơ Ho, người Lạch...Số lượng trâu nhà thả rừng tập trung chủ yếu tại khu vực xã Lát, Đạ Nhim, Đạ Sar và thị trấn Lạc Dương khu vực hồ Đan Kia.
Hiện nay, đàn trâu sụt giảm nhanh chóng do bệnh dịch tụ huyết trùng, Đàn trâu thả rừng rất khó khăn để bắt chúng tiêm chủng. Những năm 1980, 1990 Nhà nước chưa có tiêm chủng nên dịch bệnh tụ huyết trùng lây lan giết chết cả trăm con mỗi lần dịch phát tán. Rồi trâu thả rừng sụt giảm nhanh từ đó. Người dân cũng vì thế không dám nuôi với số lượng quá nhiều. Hiện nay, nhiều kiến nghị đến ngành chức năng lập kế hoạch bảo tồn nguồn gene tốt của trâu Lang Biang góp phần làm gia tăng giá trị đa dạng sinh học, cho giao phối với các giống trâu khác để cải thiện chất lượng đàn trâu nhà Việt Nam. nhu cầu bảo tồn đàn trâu là rất cao, nhưng địa phương vẫn đang kẹt ở khâu tìm nguồn vốn.
Với con người > Trong đời sống

Với người Lạch, con trâu là tài sản quý giá nhất rồi mới đến chiêng, ché. Người Lạch nói riêng và các tộc người thiểu số Tây Nguyên nói chung xem trâu là con vật tổ hoặc vật chuẩn để quy đổi các sản vật, đánh giá mức giàu sang của mỗi gia đình, dòng họ. Trước kia nhiều người còn cà hàm răng trên cho giống với vật tổ. Trong những dịp lễ trọng, trâu được chọn để hiến tế cho thần linh, thay thế con người. Trâu làm thịt trong những dịp lễ tết, mừng thọ; trâu giúp người làm nhà, mua xe, mua sắm tiện nghi trong gia đình; trâu giúp con cái học hành.
Lễ vật để bắt chồng của sơn nữ Lạch thường là một con trâu lớn. Tuy nhiên muốn bắt chàng trai tài giỏi, được nhiều sơn nữ nhắm nhe thì lễ vật mà nhà gái phải trả cho nhà trai lên tới 4 - năm con trâu.
Tại Tây Nguyên có món ẩm thực nổi tiếng là thịt trâu nướng. Thịt trâu có màu đỏ sậm, thớ to, trong khi thịt bò có màu đỏ tươi, thớ nhuyễn. Những lát thịt trâu thái ra còn tươi rói được xếp ngay lên vỉ nướng chứ không cần tẩm ướp gia vị nào cả. Nướng đến độ rỉ mỡ trên bếp than hồng, miếng thịt trâu bóng lên loang loáng và tỏa một mùi thơm rất đặc trưng. Khi chín, những miếng thịt trâu Lang Biang không bị teo đi mà còn nở thêm ra. Thịt chín tới sẽ được ăn khi còn đang nóng hổi, bốc khói, không cần chấm gia vị.
Với con người > Trong văn hóa, lễ hội

Bài chi tiết: Hình tượng con Trâu trong văn hóa
Bài chi tiết: Lễ hội đâm trâu
Nhiều cư dân bản địa ở vùng Trường Sơn, Bắc Tây Nguyên từ xưa đã nhận con trâu làm vật tổ trong tín ngưỡng tô tem (totemism) của mình. Con trâu có vai trò to lớn trong văn hóa, tín ngưỡng.
Tục giết trâu tế thần có từ thời thượng cổ, ngày nay vẫn còn ở một vài nơi như miền Tây Nguyên Việt Nam. Tại đây, tục đâm trâu, giết trâu tế Yàng là một tập tục lâu đời và thịnh hành trong nhiều dân tộc. Người Ba Na gọi lễ hội này là x'trǎng, người Cor gọi là xa-ố-piêu, người Gia Lai gọi là mnăm thu, người Lạch gọi là sa rơpu).
Nói riêng về trâu Langbiang và phong tục đâm trâu của người Lạch, già làng người Lạch có bài khóc trâu khi mở đầu buổi lễ "Từ lâu nay trâu sống cùng dân làng như cha mẹ, anh em. Nay để cho buôn làng được giàu có, yên vui, xin dâng trâu lên Yàng và các thần làm đồ tế lễ. Trâu vui lòng nhé! Ớ trâu! Ớ trâu!", sau đó ra lệnh đâm trâu, lấy máu con trâu hiến tế bôi vào trán mọi người như một sự cầu phúc và cho xẻ thịt khao cả làng. Khách tham dự lễ hội cũng được chúc phúc và mời thưởng thức xâu thịt nướng.
Chú thích

1 2 3  “Đi tìm những giống vật nuôi còn tiềm ẩn”. Bản gốc lưu trữ ngày 4 tháng 3 năm 2016. Truy cập ngày 28 tháng 4 năm 2015.
1 2 3 4 5 6 7 8  “Trâu khủng 'Lang Biang'”. Báo Điện tử Tiền Phong. Truy cập 30 tháng 4 năm 2015.
↑  NHỮNG “TIẾN SĨ TRÂU” CUỐI CÙNG[liên kết hỏng]
1 2 3 4 5 6 7 8 9  “Vào rừng thăm trâu - Tuổi Trẻ cuối tuần - Tuổi Trẻ Online”. Tuổi Trẻ Online. 14 tháng 8 năm 2013. Truy cập 30 tháng 4 năm 2015.
1 2 3 4 5 6 7  “Vào rừng tìm trâu”. PLO. Truy cập 30 tháng 4 năm 2015.
1 2  “Bản sao đã lưu trữ”. Bản gốc lưu trữ ngày 1 tháng 6 năm 2015. Truy cập ngày 28 tháng 4 năm 2015.
↑  “Thơm ngào ngạt thịt trâu nướng Lang Biang”. Thanh Niên Online. Truy cập 30 tháng 4 năm 2015.
Kỳ lạ phong tục thả trâu, bò vào rừng dưới chân núi Lang Biang
Geranium foreroi

| Geranium foreroi> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Geraniales
Họ (familia): Geraniaceae
Chi (genus): Geranium
Loài (species): G. foreroi
Danh pháp hai phần
Geranium foreroi Aedo 
Geranium foreroi là một loài thực vật có hoa trong họ Mỏ hạc. Loài này được Aedo mô tả khoa học đầu tiên năm 2000.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Geranium foreroi”. Truy cập ngày 28 tháng 8 năm 2013.
Pedostrangalia ulmi

| Pedostrangalia ulmi> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Pedostrangalia
Loài (species): P. ulmi
Danh pháp hai phần
Pedostrangalia ulmi Holzschuh, 1982 
Pedostrangalia ulmi là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Trịnh Nguyên Sướng

Diễn viên, ca sĩ và người mẫu Đài LoanBản mẫu:SHORTDESC:Diễn viên, ca sĩ và người mẫu Đài Loan
Trịnh Nguyên Sướng (phồn thể: 鄭元暢; giản thể: 郑元畅; bính âm: Zhèng Yuánchàng), nghệ danh tiếng Anh: Joe Cheng hoặc Joseph Cheng, (sinh ngày 19 tháng 6 năm 1982) là một nam người mẫu, diễn viên và ca sĩ Đài Loan. Mặc dù khởi đầu sự nghiệp trong nghề mẫu nhưng anh nổi tiếng hơn cả với vai diễn Giang Trực Thụ trong bộ phim truyền hình Đài Loan có tựa tiếng Việt là Thơ Ngây được chuyển thể từ manga của Nhật là Itazura na Kiss. Anh đã gặt hái được nhiều thành tựu trong vai trò diễn viên tại rất nhiều nước châu Á, đặc biệt là Đài Loan, Trung Quốc, Hồng Kông, Singapore, Philippines và Nhật Bản. Anh từng phát hành EP đầu tay có tên Sing a Song vào tháng 10 năm 2009. Tựa đề EP cũng như ca khúc tiêu đề là một cách chơi chữ từ tên riêng của anh là Sướng (暢), vốn là từ đồng âm với "Sing" (唱) trong tiếng Trung.
Đầu đời

Ban đầu, Trịnh Nguyên Sướng (trước năm 2005) có tên là Bryan Cheng, lớn lên tại quận Bắc Đồn, Đài Trung, Đài Loan. Kể từ lúc ba mẹ anh ly dị khi anh còn học tiểu học, anh đã đến sống cùng bố. Anh cũng có một người chị gái, chị ấy sống cùng mẹ.
Đời tư

Trịnh Nguyên Sướng hiện đã hoàn thành nghĩa vụ quân sự in the second regiment of the Lực lượng Bảo vệ bờ biển Đài Loan, tức Cảnh sát biển xứ Đài.
Danh sách phim đã đóng > Phim chiếu rạp

What on Earth Have I Done Wrong?! (2007)
Hoa Dạng (2012)
Time Archive (2012)
The Queens (2015)
The Beloved (2015)
Danh sách phim đã đóng > Phim truyền hình

| Năm | Tựa tiếng Trung | Tựa tiếng Anh | Vai |
| --- | --- | --- | --- |
| 2003 | 蔷薇之戀 | The Rose | Han Kui (韓葵) |
| 2003 | 米迦勒之舞 | Dance With Michael | Lu Xi Fu / Lucifer |
| 2004 | 愛情魔戒 | Magic Ring | Du Jing Hang (杜競航) |
| 2005 | 撞球小子 | Nine-Ball | Kuai Da |
| 2005 | 惡作劇之吻 | Thơ Ngây 1 | Giang Trực Thụ (江直樹) [Irie Naoki] Michael |
| 2006 | 第一桶金 | Di Yi Tong Jin | Ah Sheng |
| 2006 | 庚子風雲 | War and Destiny | Chen Ran |
| 2007 | 熱情仲夏 | Summer x Summer | Ouyang Lei (歐陽累) |
| 2007 | 惡作劇2吻 | Thơ Ngây 2 | Giang Trực Thụ (江直樹) [Irie Naoki] Michael |
| 2008 | 蜂蜜幸運草 | Honey and Clover | Den Zhen Shan (鄧真山) [Mayama Takumi] |
| 2008 | 我的億萬麵包 | Love or Bread | Cai Jing Lai (蔡進來) / Frank |
| 2010 | 欢迎爱光临 | That Love Comes | Xia Tian (夏天) |
| 2010 | 國民英雄 | Channel-X | An Zai Yong (安在勇) |
| 2012 | 愛的蜜方 | Love Actually | Hao Feng |
| 2014 | 你照亮我星球 | You Light Up My Star | Liu Cheng Wei (劉城偉) |
| 2015 | 只因單身在一起 | Singles Villa | Qiao Sheng Yu |
| 2016 | 仙劍雲之凡 | Chinese Paladin 5 | Long You |
| 2017 | 天泪传奇之凤凰无双 | Legend of Heavenly Tear: Phoenix Warriors | Xiao Fengqing |
| 2018 | 合伙人 | Partners | Huo Zhiyuan |
| 2019 | 爵迹·临界天下 | L.O.R.D. Critical World | Yin Chen |
| 2019 | 半生緣 | Eighteen Springs  | Shen Shijun |
| 2021 | 華燈初上 | Light the Night | Wu Shao-chiang |
| 2021 | 无神之地不下雨 | Rainless Love in a Godless Land | Fali |
| 2023 | 不良執念清除師 | Oh No! Here Comes Trouble | Yu Zhen Yuan (余鎮元) |
Danh sách phim đã đóng > Chương trình tạp kỹ

| Năm | Tựa tiếng Anh | Tựa tiếng Quan thoại | Chú thích |
| --- | --- | --- | --- |
| 2021 | Ace Actress | 我是女演员 | Teacher for Class Variety Show |
| 2017 | The Amazing Race China 4 | 極速前進中國版4 | With Wang Li Kun |
| 2017 | Challenger League | 挑战者联盟 | Guest |
| 2016 | Race the World | 非凡搭檔 |  |
| 2015 | Real Hero | 真心英雄 |  |
Danh sách phim đã đóng > Giải thưởng và đề cử

| Năm | Giải thưởng | Hạng mục | Tác phẩm được đề cử | Kết quả |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2004 | China Fashion Awards | New Figure | None | Đoạt giải |
| 2007 | Enlight Entertainment Awards | New Fashion Artist | None | Đoạt giải |
| 2009 | Hong Kong Yahoo Popular Search Awards | Hong Kong Most Popular Taiwanese Artist | Thơ Ngây 2 | Đoạt giải |
| 2009 | Hong Kong Yahoo Popular Search Awards | International Male Actor | Thơ Ngây 2 | Đoạt giải |
| 2009 | Enlight Entertainment Awards | Most Influential Fashion Actor |  | Đoạt giải |
| 2009 | New Artist Awards | Best All-Around Artist |  | Đoạt giải |
| 2010 | China Original Music Chart | Favorite Idol | Sing a Song | Đoạt giải |
| 2010 | China Original Music Chart | Outstanding New Singer | Sing a Song | Đoạt giải |
| 2014 | Seoul International Drama Awards | People's Choice: Popular Actor | Love Actually | Đoạt giải |
| 2016 | The Best Fashion Visionaries Award | Ten Best Dressed Personalities |  | Đoạt giải |
| 2016 | 2016 Mobile Video Festival | Fashion Pioneer |  | Đoạt giải |
Danh sách phim đã đóng > Video ca nhạc

2003 – 葉子" (Leaf) – The Rose OST by A-Sun
Bu Chao Bu Nao (不吵不鬧)- Landy 溫嵐
Ji Ta Shou (吉他手)- 陳綺貞
Gift – Jacky Cheung
Ye Zi/Leaf （叶子） – A Sun
E Zuo Ju （恶作剧）(It Started with a Kiss OST) – Wang Lan Yin
Bu Si Xin/Unwilling to Give Up （不死心） – Joe Cheng
Chang Yi Shou Ge/Sing a Song （唱一首歌）- Joe Cheng
Danh sách đĩa nhạc

| Thông tin album | Danh sách bài hát |
| --- | --- |
Sing a Song Chang Yi Shou Ge (暢一首歌) Format: Extended Play (EP)  Released: 2 October 2009:  "不死心"  (Unwilling to Give Up)  "王子復仇記" (Prince's Revenge Record)  "暢一首歌" (Chang Yi Shou Ge)  "彩色 Party" (Colorful Party)  "麵包的滋味"  (The Taste of Bread)  "My Song, Your Sun"
Sách đã xuất bản

Yuan Wei Chang Kuai《元味暢快》(2005)
Always Smile 《籃球偶像事件簿》(2003)
My Color My Style 《我型我色——鄭元暢配色寶典》(2003)
Ugia decisa

| Ugia decisa> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Chi (genus): Ugia
Loài (species): U. decisa
Danh pháp hai phần
Ugia decisa Walker, 1865 
Ugia decisa là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Tân Uyên (thị trấn)

Tân Uyên là thị trấn huyện lỵ của huyện Tân Uyên, tỉnh Lai Châu, Việt Nam.
Địa lý

Thị trấn Tân Uyên có vị trí địa lý:
Phía đông giáp tỉnh Lào Cai
Phí tây giáp xã Mường Khoa
Phía nam giáp xã Thân Thuộc
Phía bắc giáp xã Phúc Khoa.
Thị trấn Tân Uyên có diện tích 70,95 km², dân số năm 2008 là 7.723 người, mật độ dân số đạt 109 người/km².
Lịch sử

Thị trấn Tân Uyên được thành lập năm 2008 trên cơ sở điều chỉnh toàn bộ 7.094,91 ha diện tích tự nhiên và 5.156 người của thị trấn Nông trường Than Uyên cùng với 2.567 người của xã Thân Thuộc.
Tháng 10 năm 2008, thị trấn Tân Uyên chuyển từ huyện Than Uyên về huyện Tân Uyên mới thành lập., là huyện lỵ huyện Tân Uyên.
Chú thích

1 2 3  Nghị định số 41/2008/NĐ-CP về việc điều chỉnh địa giới hành chính xã, thành lập xã, thị trấn thuộc huyện Than Uyên, huyện Tam Đường, huyện Mường Tè, tỉnh Lai Châu.
↑  Tổng cục Thống kê
↑  Nghị định số 04/NĐ-CP ngày 30/10/2008 về việc điều chỉnh địa giới hành chính huyện Than Uyên để thành lập huyện Tân Uyên, tỉnh Lai Châu.
Ophiorrhiza heterophylla

| Ophiorrhiza heterophylla> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Gentianales
Họ (familia): Rubiaceae
Chi (genus): Ophiorrhiza
Loài (species): O. heterophylla
Danh pháp hai phần
Ophiorrhiza heterophylla Jack 
Ophiorrhiza heterophylla là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được Jack mô tả khoa học đầu tiên năm 1822.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Ophiorrhiza heterophylla”. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2013.
Oqayba

| Aqîbê عقيبة |
| --- | --- |
—  Village  —
 
Aqîbê
Country:  Syria
Governorate: Aleppo Governorate
District: Afrin District
Subdistrict: Afrin
Chính quyền
 • Kiểu: municipal council
Diện tích
 • Tổng cộng: 6 km2 (2 mi2)
 • Đất liền: 6 km2 (2 mi2)
 • Mặt nước: 0 km2 (0 mi2)  0%
Dân số (2015 census)
 • Tổng cộng: 5,600
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Aqîbê (tiếng Ả Rập: عقيبة‎ của Oqayba, cũng đánh vần là Aqiba, Akibah hoặc Agiba) là một ngôi làng ở miền bắc Syria, một phần hành chính của Tỉnh Aleppo, nằm ở phía tây bắc Aleppo. Các địa phương lân cận bao gồm Afrin và Baselhaya ở phía tây bắc, Ibbin, Deir Jamal và Tell Rifaat ở phía đông bắc, Nubl ở phía nam, Barad ở phía tây nam và Kimar ở phía tây. Theo Cục Thống kê Trung ương Rojava, Aqîbê có dân số 5600 người trong cuộc điều tra dân số năm 2015. Aqîbê đã nằm dưới sự kiểm soát của người Kurd kể từ tháng 3 năm 2013.
Đinh Triệu Trung

| Đinh Triệu Trung |
| --- | --- |
Đinh Triệu Trung tại Trung tâm không gian Kennedy tháng 10 năm 2010
Sinh: 27 tháng 1, 1936 (88 tuổi) Ann Arbor, Michigan, Hoa Kỳ
Quốc tịch: Hoa Kỳ
Trường lớp: Đại học Michigan
Nổi tiếng vì: Khám phá hạt meson J/ψ
Phối ngẫu: Kay Kuhne Susan Carol Marks
Giải thưởng: Giải Nobel Vật lý (1976)  Giải Ernest Orlando Lawrence (1975) Giải De Gasperi (1988),
Website: 
Sự nghiệp khoa học
Ngành: Vật lý học
Nơi công tác: CERN  Đại học Columbia Học viện Công nghệ Massachusetts
Người hướng dẫn luận án tiến sĩ: L.W. Jones, M.L. Perl
 
Đinh Triệu Trung (tiếng Trung: 丁肇中; pinyin: Dīng Zhàozhōng; Wade-Giles: Tin Chao-chung), tên tiếng Anh Samuel Chao Chung Ting sinh ngày 27.1.1936 là nhà vật lý người Mỹ gốc Trung Quốc đã đoạt Giải Nobel Vật lý năm 1976 (chung với Burton Richter) cho công trình phát hiện hạt hạ nguyên tử meson J/ψ.
Ông là nhà nghiên cứu chính cho việc thí nghiệm Máy đo phổ từ Alpha trị giá 1,5 tỷ dollar Mỹ lắp đặt trên Trạm vũ trụ Quốc tế ngày 19.5.2011.
Cuộc đời và sự nghiệp

Ông sinh ngày 27.1.1936 tại Ann Arbor, Michigan, Hoa Kỳ, là con của Đinh quan Hải (丁觀海) và Vương tuấn Anh (王雋英), đều là sinh viên đã tốt nghiệp ở Đại học Michigan. Quê nội ông ở huyện Nhật Chiếu tỉnh Sơn Đông, Trung Quốc.
Sau khi sinh ông 2 tháng, cha mẹ ông đưa ông về Trung Quốc. Do chiến tranh Trung-Nhật, việc học của ông bị gián đoạn, nên ông được cha mẹ dạy ở nhà. Sau chiến tranh, cha mẹ ông trở thành giáo sư khoa học kỹ thuật và tâm lý học ở Đại học quốc lập Đài Loan (國立臺灣大學) tại Đài Bắc, Đài Loan. Từ năm 1948, ông vào học trường trung học Kiến Quốc (建國中學) nổi tiếng ở Đài Bắc. Sau khi tốt nghiệp, ông vào học 1 năm ở Đại học Quốc lập Thành Công (國立成功大學), thành phố Đài Nam.
Năm 1956, ông được mời sang học ở Đại học Michigan. Ông đến Michigan với $100 và vốn liếng tiếng Anh rất ít. Tại đây, ông học Khoa học kỹ thuật, Toán học và Vật lý học. Ông đậu bằng cử nhân toán học và vật lý năm 1959, và bằng tiến sĩ vật lý năm 1962. Năm 1963, ông làm việc trong "Tổ chức Nghiên cứu hạt nhân châu Âu", sau này trở thành CERN. Từ năm 1965, ông giảng dạy ở Đại học Columbia và làm việc tại Deutsches Elektronen-Synchrotron (Máy gia tốc điện tử quay vòng của Đức) ở Đức. Từ năm 1969, ông làm giáo sư ở Học viện Công nghệ Massachusetts.
Giải Nobel

Năm 1976, Đinh Triệu Trung được trao Giải Nobel Vật lý chung với Burton Richter của Stanford Linear Accelerator Center, cho công trình phát hiện hạt hạ nguyên tử meson J/ψ. Theo lời của Ủy ban Nobel, thì họ được chọn để trao giải này "cho công trình tiên phong của họ trong khám phá một hạt cơ bản nặng thuộc loại mới". Khám phá này được thực hiện năm 1974 khi Ts. Trung lãnh đạo một đội nghiên cứu ở Phòng thí nghiệm quốc gia Brookhaven khảo sát các chế độ làm việc mới của Vật lý hạt năng lượng cao.
Ông là người đầu tiên đọc bài diễn văn nhận giải Nobel bằng tiếng Quan thoại. Mặc dù trước đây đã có những người gốc Trung Quốc đoạt giải Nobel (Lý Chính Đạo và Dương Chấn Ninh), nhưng chưa ai đọc phát biểu nhận giải bằng tiếng Trung Quốc. Trong bài diễn văn trên, ông đã nhấn mạnh tầm quan trọng của công trình thực nghiệm cũng ngang công trình lý thuyết.