Học thêm
Đánh giá và dư luận

Tại Trung Quốc, trong khi một số phụ huynh, học sinh và nhà giáo dục ủng hộ hình thức dạy thêm, học thêm vì có cơ hội duy trì việc học trong kỳ nghỉ và giải quyết các vấn đề khó khăn mà không có thời gian trong các lớp học bình thường, một bộ phận khác phản đối vì nó gây ra áp lực về thành tích học tập và làm gia tăng sự căng thẳng cho học sinh. Tại Hàn Quốc, vào năm 2022, một người mẹ vì quá lo lắng về việc con trai mình không có đủ thời gian học, bà đã đăng quảng cáo tìm người ngồi cùng con trai tại một quán cà phê và đánh thức cậu bé bất cứ khi nào cậu bé ngủ quên khi đang học. Văn hóa hagwon ở nước này bị giới quan sát cả trong và ngoài nước coi là cực đoan, nhất là những tác động đến sức khỏe tâm thần, đặc biệt là đối với những người trẻ. Ở Hàn Quốc, một số ý kiến cho rằng có những bất lợi cho các gia đình có thu nhập thấp vì nhiều người trong số họ không đủ khả năng chi trả cho các lớp hagwon, góp phần gây ra sự bất bình đẳng trong giáo dục. Vấn đề bất bình đẳng xã hội trong giáo dục cũng là lý do một số người Nhật không đồng ý với các lớp juku, mặc dù cũng có những ý kiến cho rằng hình thức học thêm này bù đắp cho những thiếu sót của hệ thống giáo dục công Nhật Bản, cung cấp các dịch vụ mang tính cá nhân hóa và "khuyến khích sự tò mò".
— Chủ tịch Quốc hội Việt Nam Nguyễn Thị Kim Ngân, phát biểu năm 2018
Nhiều phương tiện truyền thông của Việt Nam đánh giá vấn đề dạy thêm, học thêm là "quốc nạn" tại nước này, mặc dù Đảng Cộng sản Việt Nam và Nhà nước Việt Nam luôn xem giáo dục là "quốc sách" hàng đầu. Một nghiên cứu cho biết việc dạy thêm, học thêm ở Việt Nam tạo ra những mặt trái với người học như lấy đi quỹ thời gian của học sinh, thui chột khả năng tự học và mất hứng thú học, ảo tưởng về sức học của bản thân. Một số phụ huynh Việt Nam cho biết họ cho con đi học thêm để "mua sự yên tâm". Một số trường hợp được phản ánh trên báo chí Việt Nam cho thấy học sinh Việt Nam đã mắc chứng thiếu ngủ, hoặc không có thời gian vui chơi hay những mong muốn nhỏ như được ăn bữa cơm chung với gia đình, hoặc thiếu những hiểu biết về thế giới xung quanh do phải học thêm quá nhiều. Thậm chí, theo các tờ báo Thanh Niên và Công An Nhân Dân, có học sinh đã tự tử hoặc viết trong nhật ký rằng bản thân muốn tự tử do áp lực từ việc học thêm. Chủ tịch Quốc hội Việt Nam vào năm 2018 là Nguyễn Thị Kim Ngân cũng đã bày tỏ cảm xúc "thương trẻ con" trước thực trạng dạy thêm, học thêm ở Việt Nam trong một phiên họp. Truyền thông Việt Nam cũng chỉ ra một số trường hợp học sinh đạt thủ khoa hoặc kết quả tốt trong các kỳ thi ở nước này nhưng không đi học thêm. Đối với người dạy, một số ý kiến chỉ ra hình ảnh người thầy bị ảnh hưởng cũng như hệ thống giáo dục bị mất niềm tin. Có những ý kiến chỉ ra giáo viên dạy thêm vì lợi ích kinh tế, lợi ích cá nhân và không công tâm trong việc dạy học trên lớp chính khóa. Không ít ý kiến cho rằng dạy thêm, học thêm là một vấn đề phát sinh tham nhũng, tiêu cực trong lĩnh vực giáo dục. Ông Phạm Ngọc Thưởng, Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam, cho rằng những mặt trái của dạy thêm và học thêm làm nhiều giáo viên tốt "chịu mang tiếng, tổn thương".
— Nguyễn Thanh Hải, Trưởng Ban Công tác Đại biểu Quốc hội Việt Nam, phát biểu năm 2025
Bên cạnh những đánh giá tiêu cực, cũng có những ý kiến chỉ ra mặt tích cực của việc dạy thêm và học thêm ở Việt Nam. Luồng ý kiến này cho rằng bản chất của việc dạy thêm và học thêm là tốt, góp phần củng cố, trang bị và bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng cho học sinh, góp phần phụ đạo học sinh yếu kém, phát hiện và bồi dưỡng học sinh giỏi; ngoài ra việc tổ chức dạy thêm, học thêm góp phần giúp cha mẹ các em có thể yên tâm trong việc quản lý con cái; nhiều học sinh học tiến bộ nhờ đi học thêm. Về phía người dạy, việc dạy thêm góp phần cải thiện thu nhập cho giáo viên, giúp họ trang trải cuộc sống, tạo điều kiện để giáo viên củng cố và nâng cao kiến thức chuyên môn. Bên cạnh đó, có quan điểm cũng cho biết dạy thêm, học thêm giúp giáo viên có thể nắm bắt rõ hơn năng lực học sinh, nhằm có thể điều chỉnh các phương pháp giảng dạy phù hợp. Một số đại biểu Quốc hội Việt Nam cho rằng dạy thêm, học thêm là một nhu cầu thực tế của giáo viên, học sinh Việt Nam, có những mặt tích cực và Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo nước này là Nguyễn Kim Sơn nêu quan điểm không cấm việc dạy thêm, học thêm mà chỉ cấm nếu người dạy vi phạm đạo đức nghề nghiệp. Trong phiên họp vào đầu tháng 2 năm 2025, Trưởng Ban Công tác Đại biểu Quốc hội Việt Nam Nguyễn Thanh Hải cho biết dạy thêm và học thêm là nhu cầu chính đáng song yêu cầu dù là tự nguyện cũng không được thu tiền.
Đầu năm 2025, khi Thông tư 29/2024/TT–BGDĐT được Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam ban hành và có hiệu lực từ ngày 14 tháng 2, nhiều giáo viên và trường học ở Việt Nam dừng tổ chức hoạt động dạy thêm, học thêm sau Tết Nguyên đán. Một công điện của Thủ tướng Chính phủ Việt Nam vào ngày 7 tháng 2 yêu cầu xử lý nghiêm trường hợp sai quy định về dạy thêm, học thêm. Nhiều giáo viên, phụ huynh và học sinh có tâm lý lo lắng do việc ngừng dạy thêm và đồng thời xuất hiện những phản ứng trái chiều, trong đó giáo viên có người muốn "lách luật", phụ huynh và cả học sinh có người tỏ ra đôn đáo tìm địa chỉ để các em được học thêm. Một số trường hợp sinh viên đại học đi làm gia sư hay giáo viên ngoại ngữ cũng gặp khó khăn trong việc thích ứng với quy định. Một số trường học Việt Nam đã vận động các giáo viên dạy thêm miễn phí; trong khi một số nhà giáo đã tìm cách đăng ký kinh doanh dạy thêm, học thêm. Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam cho rằng, quy định ban hành nhằm "giữ gìn hình ảnh, đảm bảo sự tôn nghiêm của nhà giáo, của ngành giáo dục"; đồng thời yêu cầu việc ra đề thi, kiểm tra, đánh giá không gây áp lực học thêm cho học sinh. Một số địa phương tại Việt Nam đã ban hành các hướng dẫn thực hiện quy định tại Thông tư 29 và quản lý việc dạy thêm, học thêm tại tỉnh mình. Ông Nguyễn Xuân Thành, Vụ trưởng Giáo dục Trung học khi trả lời thắc mắc của học sinh trong một sự kiện, đã cho rằng học thêm là "nêu cao tính tự học, tự bổ sung kiến thức của học sinh", đồng thời mong muốn học sinh "đừng đòi thầy cô dạy nhiều nữa, hãy tự học nhiều hơn".
Khung cảnh bên ngoài một lớp học thêm buổi tối ở Việt Nam, phía phòng khách là chỗ để xe, bên trong là lớp học thêm