stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Quảng Hòa
Địa lý

Huyện Quảng Hòa nằm ở phía đông của tỉnh Cao Bằng, cách thành phố Cao Bằng khoảng 35 km về phía đông, cách trung tâm thủ đô Hà Nội khoảng 283 km, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp huyện Hạ Lang và thành phố Sùng Tả thuộc tỉnh Quảng Tây, Trung Quốc
Phía tây giáp huyện Hòa An
Phía nam giáp huyện Thạch An
Phía bắc giáp huyện Trùng Khánh.
Huyện Quảng Hòa có diện tích 668,95 km², dân số năm 2019 là 66.620 người, mật độ dân số đạt 100 người/km².
Ngoài ra, huyện có một cửa khẩu quốc tế thông thương với Trung Quốc là cửa khẩu Tà Lùng ở thị trấn Tà Lùng.
Hành chính

Huyện Quảng Hòa có 19 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm 3 thị trấn: Quảng Uyên (huyện lỵ), Hòa Thuận, Tà Lùng và 16 xã: Bế Văn Đàn, Cai Bộ, Cách Linh, Chí Thảo, Đại Sơn, Độc Lập, Hạnh Phúc, Hồng Quang, Mỹ Hưng, Ngọc Động, Phi Hải, Phúc Sen, Quảng Hưng, Quốc Toản, Tiên Thành, Tự Do.
Giao thông

Đường bộ có quốc lộ 3, quốc lộ 4 và có dự án đường cao tốc Đồng Đăng – Trà Lĩnh đi qua hiện đang được triển khai xây dựng.
Chú thích

1 2  Tổng mục lục văn bản quy phạm pháp luật Việt Nam, 1945-2002. Nhà xuất bản Chính trị quốc gia. 2003. tr. 463.
1 2 3 4 5  “Nghị quyết số 897/NQ-UBTVQH14 năm 2020 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp huyện và đổi tên đơn vị hành chính cấp xã thuộc tỉnh Cao Bằng”.
↑  Tổng cục Thống kê
↑  Tổng mục lục văn bản quy phạm pháp luật Việt Nam, 1945-2002. Nhà xuất bản Chính trị quốc gia. 2003. tr. 493.
↑  “Nghị quyết của Quốc hội nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ngày 27 tháng 12 năm 1975 về việc hợp nhất một số tỉnh”. Bản gốc lưu trữ ngày 9 tháng 5 năm 2013. Truy cập ngày 8 tháng 2 năm 2013.
↑  “Nghị quyết về việc phê chuẩn việc phân vạch lại địa giới thành phố Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh, các tỉnh Hà Sơn Bình, Vĩnh Phú, Cao Lạng, Bắc Thái, Quảng Ninh và Đồng Nai do Quốc hội ban hành”.
↑  “Quyết định 245-CP năm 1981 về việc điều chỉnh địa giới một số xã thuộc tỉnh Cao Bằng”.
↑  “Quyết định 44-HĐBT năm 1981 về việc thành lập huyện Hạ Lang và đặt thị trấn Tĩnh Túc trực thuộc huyện Nguyên Bình, tỉnh Cao Bằng”.
↑  “Nghị định 69/1999/NĐ-CP về việc thành lập thị trấn thuộc các huyện Trà Lĩnh, Thông Nông, Thạch An và Quảng Hòa, tỉnh Cao Bằng”.
↑  “Nghị định số 96/2001/NĐ-CP về việc chia huyện Quảng Hòa, tỉnh Cao Bằng thành hai huyện Phục Hòa và Quảng Uyên”.
Ngô Vũ Sâm

| Ngô Vũ Sâm 吳宇森 |
| --- | --- |
Ngô Vũ Sâm tại Liên hoan phim Cannes năm 2005.
Tên khai sinh: Ngô Vũ Sâm (吳宇森)
Sinh: 1 tháng 5, 1946 (78 tuổi) Quảng Châu, Quảng Đông, Trung Quốc
Tên khác: John Woo
Nghề nghiệp: Đạo diễn Biên kịch Nhà sản xuất Dựng phim Diễn viên
Năm hoạt động: 1968 – nay
Hôn nhân: Ngưu Xuân Long
Ngô Vũ Sâm (chữ Hán: 吳宇森, bính âm: Wú Yǔsēn, tên tiếng Anh: John Woo Yu-Sen, sinh ngày 1 tháng 5 năm 1946) là một nam đạo diễn, nhà biên kịch kiêm nhà sản xuất điện ảnh người Hồng Kông - Trung Quốc.
Không chỉ thành công ở Hồng Kông với những bộ phim hành động kinh điển như Anh hùng bản sắc (英雄本色, bộ phim xếp thứ hai trong Danh sách 100 phim hay nhất của điện ảnh tiếng Hoa trong 100 năm qua), Điệp huyết song hùng (喋血双雄), Ngô còn trở thành đạo diễn người Hoa đầu tiên thành công ở Hollywood với các bộ phim ăn khách như Face/Off và Nhiệm vụ bất khả thi 2 (Mission: Impossible 2).
Năm 2002, trên báo The Observer, Ngô Vũ Sâm đã được Dave Kehr xem là một trong những đạo diễn có ảnh hưởng nhất của điện ảnh đương đại.
Tiểu sử

Ngô Vũ Sâm sinh ngày 1 tháng 5 năm 1946 tại Quảng Châu, Quảng Đông, Trung Quốc. Năm Ngô lên 5 tuổi, cả gia đình chuyển sang Hồng Kông và phải sống ở khu ổ chuột Thạch Giáp Vĩ (石硤尾) trong hoàn cảnh cha của Ngô không thể làm việc nuôi gia đình vì mắc bệnh lao. Năm 1953, gia đình Ngô Vũ Sâm càng trở nên khó khăn khi lâm vào cảnh vô gia cư sau trận hỏa hoạn khủng khiếp gần như thiêu rụi khu Thạch Giáp Vĩ. Sau khi được các tổ chức từ thiện hỗ trợ, Ngô Vũ Sâm và cha mẹ cuối cùng cũng có một căn nhà mới, nhưng lại vướng vào làn sóng bạo lực và tội phạm lan tràn thời gian đó.
Sinh ra trong một gia đình Công giáo, Ngô theo học tại Trường Concordia Lutheran dành cho những người theo đạo. Để thoát khỏi tình trạng hỗn loạn ở khu vực mình sống, Ngô thường dùng thời gian rảnh rỗi để xem phim, ông đặc biệt yêu thích các bộ phim của các đạo diễn người Pháp thuộc trào lưu "Làn sóng mới" (Nouvelle Vague) như Jean-Pierre Melville. Ngô nói rằng ông hay xấu hổ và gặp khó khăn trong việc giao tiếp với mọi người, vì vậy ông yêu thích điện ảnh và sử dụng nó như một cách biểu lộ tình cảm và suy nghĩ, hay nói cách khác là dùng điện ảnh như một thứ ngôn ngữ của chính đạo diễn. Ba bộ phim mà Ngô yêu thích khi còn nhỏ là Lawrence of Arabia, Seven Samurai và Le Samouraï.
Sự nghiệp > Sự nghiệp tại Mỹ

Năm 1993, sau khi chuyển hẳn sang Mỹ sinh sống, Ngô Vũ Sâm được ông lớn Universal Studios của Hollywood mời làm đạo diễn bộ phim Hard Target do ngôi sao hành động thời đó là Jean-Claude Van Damme thủ vai chính. Cũng như nhiều đạo diễn nước ngoài khác, Ngô gặp phải rất nhiều khó khăn trong quá trình thực hiện bộ phim đầu tiên tại Mỹ này. Nếu như ở Hồng Kông, với tư cách một đạo diễn hàng đầu, Ngô Vũ Sâm có toàn quyền sáng tạo và chỉ đạo theo ý muốn thì tại Hollywood, ông phải làm việc với sức ép căng thẳng về kế hoạch quay, phải đối mặt với những quy định khắt khe về kiểm duyệt và đôi khi phải cắt ghép các cảnh quay để có thể "phù hợp với khán giả Mỹ". Chính vì những lý do này, nên mặc dù vẫn có lãi (phim thu về 32 triệu USD riêng tại Mỹ so với 15 triệu USD đầu tư), bộ phim vẫn không đạt được kỳ vọng của Universal và Ngô Vũ Sâm không được giao phim mới trong một thời gian khá dài.
Mãi đến năm 1996, Ngô mới có bộ phim Mỹ thứ hai của ông khi hãng phim Twentieth Century Fox mời ông đạo diễn Broken Arrow, một bộ phim kinh phí lớn (khoảng 55 triệu USD) và do hai ngôi sao John Travolta và Christian Slater thủ vai chính. Bộ phim tương đối thành công về mặt doanh thu (khoảng 150 triệu USD) nhưng vẫn bị các nhà phê bình cho là thiếu phong cách thực hiện ấn tượng của riêng Ngô Vũ Sâm. Hiểu được điều này, ở bộ phim thứ ba của mình, Face/Off (1997), Ngô đã yêu cầu sửa kịch bản vài lần và đề nghị hãng Paramount Pictures cho ông được tự do hơn trong quá trình đạo diễn. Với những điều kiện thuận lợi đó, Ngô đã thành công trong việc dựng nên câu chuyện phức tạp về cuộc đối đầu giữa một nhân viên công lực (do John Travolta thủ vai) và một tên khủng bố (do Nicolas Cage thủ vai) mà trong đó người này lại mang bộ mặt của chính người kia hòng trở thành kẻ chiến thắng cuối cùng. Face/Off thành công rực rỡ cả về doanh thu và nghệ thuật, nó vừa được giới phê bình đánh giá cao, vừa thu hút lượng khán giả lớn (thu về hơn 100 triệu USD chỉ tính riêng ở Mỹ). Với thành công của bộ phim này, Ngô trở thành đạo diễn châu Á đầu tiên khẳng định được mình ở thị trường Mỹ và mở ra con đường cho các đạo diễn châu Á khác tiếp cận Hollywood.
Sau Face/Off, Ngô Vũ Sâm còn thực hiện thêm 3 bộ phim Mỹ kinh phí lớn khác là Nhiệm vụ bất khả thi 2 (Mission: Impossible II, 2000), Windtalkers (2002) và Paycheck (2003). Nếu như Nhiệm vụ bất khả thi 2 (do siêu sao Tom Cruise thủ vai chính) cực kỳ thành công (thu về trên 500 triệu USD) thì hai bộ phim sau đó lại thất bại thảm hại khi Windtalkers (do Nicolas Cage thủ vai chính) thậm chí còn không thu hồi được vốn (thu về khoảng 70 triệu USD trong khi bộ phim có ngân sách hơn 100 triệu USD), còn Paycheck (do Ben Affleck thủ vai chính) được xem là một trong những phim dở nhất của Ngô Vũ Sâm, với vai diễn trong bộ phim này, Ben Affleck cũng được trao giải Nam diễn viên chính tồi nhất trong lễ trao giải Mâm xôi vàng.
Sự nghiệp > Quay về Trung Quốc

Năm 2008, Ngô Vũ Sâm lần đầu tiên quay trở lại Trung Quốc và thực hiện phim Đại chiến Xích Bích (赤壁), tác phẩm được xem là phim bom tấn của thị trường châu Á trong năm 2008 với dàn diễn viên tên tuổi Lương Triều Vỹ, Triệu Vy, Trương Chấn,...
Tác phẩm

| Năm | Tựa phim | Vai trò |
| --- | --- | --- |
| 1973 | Thiết hán nhu tình (鐵漢柔情) | Biên kịch Đạo diễn |
| 1974 | Nữ tử quyền quần anh hội (女子跆拳群英會) | Biên kịch Đạo diễn |
| 1975 | Thiếu Lâm môn (少林門) | Biên kịch Đạo diễn Diễn viên |
| 1976 | Đế nữ hoa (帝女花) | Đạo diễn |
| 1977 | Phát tiễn hàn (發錢寒) | Đạo diễn |
| 1977 | Đại sát tinh dữ tiểu muội đầu (大煞星與小妹頭) | Đạo diễn |
| 1979 | Hào hiệp (豪俠) | Biên kịch Đạo diễn |
| 1980 | Tiễn tác quái (錢作怪) | Đạo diễn |
| 1980 | Hoạt kê thời đại (滑稽時代) | Đạo diễn |
| 1982 | Ma đăng thiên sư (摩登天師) | Đạo diễn |
| 1982 | Bát thải lâm á trân (八彩林亞珍) | Đạo diễn |
| 1985 | Tiếu tượng (笑匠) | Đạo diễn |
| 1985 | Lưỡng chích lão hổ (兩隻老虎) | Đạo diễn |
| 1986 | Anh hùng bản sắc (英雄本色) | Biên kịch Đạo diễn Diễn viên |
| 1986 | Anh hùng vô lệ (英雄無淚) | Biên kịch Đạo diễn |
| 1987 | Anh hùng bản sắc 2 (英雄本色2) | Biên kịch Đạo diễn |
| 1989 | Điệp huyết song hùng (喋血雙雄) | Biên kịch Đạo diễn |
| 1989 | Anh hùng bản sắc 3 (英雄本色3) | Nhà sản xuất |
| 1989 | Nghĩa đảm quần anh (義膽群英) | Đạo diễn |
| 1990 | Điệp huyết nhai đầu (喋血街頭) | Biên kịch Đạo diễn Nhà sản xuất Diễn viên |
| 1991 | Tung hoành tứ hải (縱橫四海) | Biên kịch Đạo diễn Diễn viên |
| 1992 | Lạt thủ thần thám (辣手神探) | Biên kịch Đạo diễn Diễn viên |
| 1993 | Hard Target | Đạo diễn |
| 1996 | Broken Arrow | Đạo diễn |
| 1997 | Face/Off | Đạo diễn |
| 1998 | Blackjack | Đạo diễn |
| 2000 | Nhiệm vụ bất khả thi 2 (Mission: Impossible II) | Đạo diễn |
| 2002 | Windtalkers | Đạo diễn Nhà sản xuất |
| 2003 | Paycheck | Đạo diễn |
| 2005 | All the Invisible Children | Đạo diễn (phần Song Song & Little Cat) |
| 2008 | Đại chiến Xích Bích (赤壁) | Đạo diễn |
| 2010 | Reign of Assassins | Đạo diễn |
| 2014 | Thái Bình Luân (太平轮) | Đạo diễn |
Giải thưởng

1990 - Điệp huyết song hùng (喋血双雄) - Đạo diễn xuất sắc nhất tại Giải thưởng Điện ảnh Hồng Kông
Chữ ký và dấu bàn tay của Ngô Vũ Sâm tại Đại lộ Ngôi sao Hồng Kông.
Gloria Stuart

| Gloria Stuart |
| --- | --- |
Stuart năm 2000
Sinh: Gloria Frances Stewart (1910-07-04)4 tháng 7, 1910 Santa Monica, California
Mất: 26 tháng 9 năm 2010(2010-09-26) (100 tuổi) Los Angeles, California
Nguyên nhân mất: Suy hô hấp do ung thư phổi
Học vị: Trường Trung học Santa Monica
Trường lớp: Đại học California tại Berkeley
Nghề nghiệp: Diễn viên và họa sĩ
Năm hoạt động: 1932–1946  1975–1989  1997–2004
Chiều cao: 5 ft 5 in (1,65 m)
Đảng phái chính trị: Dân chủ
Phối ngẫu: Blair Gordon Newell (cưới 1930⁠–⁠1934) Arthur Sheekman (cưới 1934⁠–⁠1978)
Con cái: Sylvia Vaughn Sheekman, Mrs. Thompson  sinh ngày 19 tháng 6, 1935 (89 tuổi)
Gloria Frances Stewart (tên khai sinh Gloria Stewart – nghệ danh Gloria Stuart; 4 tháng 7 năm 1910 – 26 tháng 9 năm 2010) là một diễn viên điện ảnh và sân khấu, nghệ sĩ thị giác và nhà hoạt động xã hội người Mỹ. Xuất thân từ Nam California, bà khởi nghiệp diễn xuất tại trường trung học vào thập niên 1920 và trên sân khấu vào thập niên 1930 và 1940 tại rạp nhỏ và sân khấu hè tại Los Angeles và thành phố New York. Bà kí một hợp đồng với Universal Pictures năm 1932, và diễn xuất cho một số phim cho xưởng phim, bao gồm The Old Dark House (1932), The Invisible Man (1933) và The Three Musketeers (1939).
Năm 1945, sau khi kết thúc hợp đồng với 20th Century Fox, Stuart rời bỏ nghiệp diễn xuất để chuyển sang làm nghệ sĩ thợ in và làm tranh, in lụa, Bonsai và découpage trong năm thập kỉ. Bà trở lại diễn xuất vào cuối năm 1970 trong một số phim như My Favorite Year (1982) và Wildcats (1986) của Richard Benjamin. Stuart đã quay trở lại rạp chiếu ấn tượng khi bà được tuyển vai Rose Dawson Calvert lúc già 101 tuổi trong Titanic của James Cameron năm 1997. Diễn xuất của Stuart giúp đem về cho bà một giải thưởng của Nghiệp đoàn Diễn viên Màn ảnh và một đề cử giải Oscar cho nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất. Nhận đề cử vào năm 87 tuổi, bà hiện là người lớn tuổi nhất từng nhận đề cử Oscar cho diễn xuất. Bộ phim cuối cùng bà đóng là Land of Plenty (2004) của Wim Wenders trước khi bà qua đời năm 2010 ở tuổi 100.
Ngoài sự nghiệp diễn xuất và nghệ thuật, Stuart là nhà hoạt động môi trường và một trong những thành viên sáng lập Nghiệp đoàn Diễn viên Màn ảnh
Thời thơ ấu

Stuart có tên khai sinh là Gloria Stewart, sinh lúc 11 giờ tối vào ngày 4 tháng 7 trên bàn bếp của gia đình tại Santa Monica, California. Bà là con gái của Frank Stewart và Alice Deidrick. Cha của Stuart, Frank Stewart sinh tại tiểu bang Washington là một luật sư đại diện cho sáu công ty của người Trung Quốc tại San Francisco. Em trai Stuart là Frank Jr. ra đời mười một tháng sau bà. Trong hai năm, khi em trai bà Thomas sinh ra thì đã qua đời vì viêm màng não năm ba tuổi.
Năm Stuar 9 tuổi, cha bà đã qua đời vì nhiễm trùng sau khi bị một chiếc xe hơi cán qua chân. Bà cũng bị đuổi khỏi trường sau khi đá giáo viên. Khó khăn để nuôi hai đứa con nhỏ, mẹ bà đã sớm chấp nhận lời cầu hôn từ nhà doanh nhân địa phương Fred J. Finch. Stuart phải đến trường học với cái tên Gloria Fae Finch.
Stuart biểu diễn trong các vở kịch tại nhà hát Golden Bough và làm thành viên của báo The Carmelite. Bà đã tạo ra những chiếc tạp dề bằng tay, gối và khăn trải giường, làm ra những bó hoa khô cho một cửa hàng trà, trong đó bà còn làm phục vụ bàn. Vợ chồng Newell và Stuart trong một xưởng ở giữa sân gỗ và làm người gác đêm.
Sự nghiệp nghệ thuật

Sau khi từ bỏ nghiệp diễn xuất năm 1945, Stuart đến New York cùng chồng Sheekman ợi Paramount đưa ông đến để xem vở kịch mới Dream Girl và muốn ông chuyển thể nó lên màn ảnh. Một người bạn đưa Stuart đến xưởng của một nghệ sĩ découpage và dạy bà vẽ nghệ thuật, từ đó Stuart nghĩ nó có thể thay thế sự nghiệp diễn xuất của bà. Với sự động viên của Sheekman, bà mở một cửa hàng trên dãy phố trang trí ở Los Angeles và đặt tên là Décor, Ltd. Stuart tạo ra những chiếc đèn, gương, bàn và tủ theo phong cách và một vài đồ trang trí khác theo phong cách découpage.
Sự nghiệp diễn xuất > Truyền hình

| Năm | Sê-ri | Vai | Ghi chú |
| --- | --- | --- | --- |
| 1975 | The Waltons | Saleswoman | 1 tập |
| 1980 | Enos | Lilly | 1 tập |
| 1983 | Manimal | Bag Lady | 1 tập |
| 1987 | Murder, She Wrote | Edna Jarvis | 1 tập |
| 2001 | The Invisible Man | Madeline Fawkes | 1 tập |
| 2001 | Touched by an Angel | Grams | 1 tập |
| 2002–2003 | General Hospital | Catherine | 2 tập |
| 2003 | Miracles | Rosanna Wye | 1 tập |
Đời tư

Stuart kết hôn hai lần: lần đầu với Blair Gordon Newell (1930–1934) và sau đó với Arthur Sheekman từ 1934 đến khi ông qua đời năm 1978 vì nhồi máu cơ tim. Stuart sinh hạ một con gái cho Sheekman là Sylvia Vaughn Thompson năm 1935. Sau đó Stuart hẹn hò với nghệ sĩ Ward Ritchie từ 1983 đến khi ông qua đời năm 1996 vì ung thư tuyến tụy.
Stuart là một Đảng viên Đảng Dân chủ suốt đời. Năm 1938 với vai trò thành viên trong Ủy ban Dân chủ Hollywood, bà được bầu vào Ủy ban chấp hành của Ủy ban Dân chủ tiểu bang California. Bà cũng là người sống sót sau căn bệnh ung thư vú khi được chẩn đoán vào thập niên 70. Bà được phẫu thuật u và sau đó là xạ trị, căn bệnh của Stuart sau đó không tái phát nữa.
Những năm cuối đời

Stuart được chẩn đoán ung thư phổi năm 94 tuổi, nhiều thập niên sau khi bà bỏ hút thuốc. Cho đến thời điểm đó, bà tận hưởng sức khỏe tốt dù đã cao tuổi ngoài việc dùng cortisone chữa đau đầu gối. Bà đã trải qua đợt điều trị phóng xạ, nhưng lúc ung thư trở lại bà phải trải qua một đợt xạ trị ngắn hơn. Căn bệnh tiếp tục lan nhưng chậm đi. Bà sống thêm sáu năm sau chẩn đoán đầu tiên và đạt ngưỡng thọ bách niên. Stuart qua đời vào buổi trưa ngày 26 tháng 9 năm 2010 vì suy hô hấp, thân thể của bà được đem hỏa táng.
Chú thích

↑  Em gái bà Patricia Marie Finch sinh năm 1924.
↑  Mank 2005, tr. 133.
↑  “Gloria Frances Stuart, actress. Shaking hands with an admirer, who has painted her name and her portrait on his breast. 1938”. Getty Images. Truy cập ngày 2 tháng 7 năm 2015.
1 2 3  Harmetz, Arthur; Berkvist, Robert (ngày 27 tháng 9 năm 2010). “Gloria Stuart, an Actress Rediscovered Late, Dies at 100”. New York Times. Truy cập ngày 27 tháng 10 năm 2014.
↑  Ancestry.com, 1920 United States Federal Census, City of Santa Monica, precinct 14, sheet No. 12B, line 52. Truy cập 15 tháng 9 năm 2014.
↑  1920 United States Federal Census
1 2  Stuart & Thompson 1999, tr. 6.
↑  ancestry.com 1910 United States Federal Census, City of Ocean Park, precinct 8, sheet No. 12A, line 20. Truy cập 15 tháng 9 năm 2014.
↑  ancestry.com, 1920 United States Federal Census, City of Santa Monica, precinct 14, sheet No. 12B, line 53. Truy cập 15 tháng 9 năm 2014.
↑  Stuart & Thompson 1999, tr. 11.
↑  Stuart & Thompson 1999, tr. 11-12.
↑  The Nautilus (June 1927). Santa Monica High School Yearbook, p. 45.
↑  Stuart & Thompson 1999, tr. 36.
↑  Stuart & Thompson 1999, tr. 31-37.
↑  Stuart & Thompson 1999, tr. 168.
↑  Stuart & Thompson 1999, tr. 169.
↑  Stuart & Thompson 1999, tr. 170.
↑  Stuart & Thompson 1999, tr. 239.
↑  McLellan, Dennis (ngày 27 tháng 9 năm 2010). “Gloria Stuart dies at 100; 'Titanic' actress”. The Los Angeles Times. Bản gốc lưu trữ ngày 5 tháng 7 năm 2015. Truy cập ngày 2 tháng 7 năm 2015.
↑  Stuart & Thompson 1999, tr. 46.
↑  Stuart & Thompson 1999, tr. 246-247.
↑  Gloria Stuart's 2004 day book, 24 tháng 9 năm 2004.
↑  Steinberg, Julie. "Gloria Stuart, 'Titanic' Star, Dies at 100", The Wall Street Journal, 27 tháng 9 năm 2010.
Stuart thời học trung học năm 1927.
Okita Sōji

Đây là một tên người Nhật; trong tiếng Nhật họ và tên được viết theo thứ tự Á Đông (họ trước tên sau) họ là .
| Okita Sōji (沖田 総司) |
| --- | --- |
Sinh: 1842 / 1844 Edo, Nhật Bản
Mất: 19 tháng 7 năm 1868 Edo, Nhật Bản
Quân chủng: Gia tộc Okita Shinsengumi   Kondō Isami
Năm tại ngũ: 1863-1869
Cấp bậc: đội trưởng đội 1 Shinsengumi
Đơn vị: Shinsengumi
Tham chiến: Chiến tranh Boshin (Trận Toba-Fushimi)
Công việc khác: Giảng viên Kenjutsu
Okita Sōji (沖田 総司, Okita Sōji?, Xung Điền Tổng Tư) (1842 hoặc 1844 - 19/7/1868) là đội trưởng đội 1 Shinsengumi - lực lượng cảnh sát đặc biệt ở Kyoto trong suốt giai đoạn cuối của Mạc Phủ. Anh nổi tiếng là một tay kiếm thiên tài, một trong những kiếm sĩ mạnh nhất của Shinsengumi, cùng với Saitō Hajime và Nagakura Shinpachi. Tên "Sōji" nghĩa là Tổng Tư.
Thời thơ ấu

Tên đầy đủ của Souji là Okita Soujirou Fujiwara no Harumasa (có nguồn ghi là Okita Souji Fujiwara no Kaneyoshi) sinh năm 1842 hoặc 1844 (do cách tính lịch khác nhau) trong một gia đình samurai cấp thấp ở phiên Shirakawa thuộc Edo. Ông cố của Souji là Okita Kan'emon (? - 1819) và ông nội là Okita Sanshiro (? - 1833). Cha của anh, Okita Katsujiro, mất năm 1845. Sou có hai người chị gái, Okita Mitsu (1833-1907) và Okita Kin (1836-1908) Năm 1846, để kết hôn với Inoue Rintaro, người chấp nhận ở rể cho gia đình Okita, chị cả trong nhà Okita Mitsu đã trở thành con gái nuôi của Kondo Shusuke - chủ nhân đời thứ ba của dòng Thiên nhiên lý tâm (Tennen Rishin Ryu) và Souji bắt đầu tập luyện ở Thí vệ quán (Shieikan) với ông từ năm 9 tuổi. Vào lúc đó, Kondo Shusuke đã nhận Shimazaki Katsuta (sau đó đổi tên thành Kondo Isami) làm con nuôi, nhưng Hijikata Toshizo vẫn chưa phải là thành viên của Thí vệ quán. Ngay từ nhỏ Souji đã chứng tỏ mình là một người có tư chất đặc biệt về kiếm thuật và đã trở thành Quyền sư phụ tại 'Thí vệ quán năm 1861. Mặc dù được đánh giá là một người trung thực, lịch thiệp và tốt bụng, Sou cũng là một giáo viên nghiêm khắc và dễ nổi nóng với các học trò của mình.
Giai đoạn Shinsengumi

Souji đổi tên thành Okita Souji Fujiwara no Kaneyoshi trước khi lên Kyoto năm 1863. Anh trở thành một trong những thành viên sáng lập của Shinsengumi trong vai trò Trợ thủ phó cục trưởng (Fukuchou Jokin). Okita Rintarou, cũng là một võ sĩ của dòng Thiên nhiên lý tâm, trở thành người đứng đầu Shinchougumi (lực lượng cảnh sát tương tự như Shinsengumi ở Edo)
Souji là một trong 2 thành viên trẻ nhất của Thí vệ quán cùng với Toudou Heisuke tại Shinsengumi. Anh cũng là một trong những thành viên của Thí vệ quán đã tham gia vào vụ ám sát Serizawa Kamo và Uchiyama Hikojiro năm 1863.
Với kỹ thuật thần sầu, Souji có 1 tuyệt chiêu là Mumyo-ken ("Vô ảnh kiếm) hay Sandanzuki (Tam đoạn thích) một kỹ thuật có thể đồng thời tấn công cả cổ, vai phải, vai trái của đối thủ chỉ với 1 chiêu (Tam đoạn thích được cho là có thể tấn công vào 3 điểm cùng 1 lúc, nhưng đó chỉ là sự thêm thắt đồn thổi). Sandanzuki là sáng tạo của riêng Souji và có thể bắt nguồn từ một chiêu thức học được từ Hijikata (Hirazuki - tuyệt chiêu tấn công ngang, ý tưởng cho Nha Đột của Saitou trong Rurouni Kenshin)
Trong một thời gian dài người ta tin rằng những dấu hiệu đầu tiên về bệnh lao của Okita xuất hiện từ lúc anh ho ra máu và ngất đi trong sự kiện "quán trọ Ikedaya", nhưng một số nguồn tin gần đây cho rằng anh mắc phải căn bệnh này sau đó. Thực ra tất cả đều hợp lý vì bệnh lao có thể giết chết người bệnh rất nhanh chóng trong vài tuần hoặc rất lâu tới vài năm. Ngoài ra rất nhiều người hâm mộ Shinsengumi tin rằng Yoshida Toshimaru đã bị giết bởi Okita trong "sự kiện Ikedaya jiken (dựa trên tiểu thuyết của Shimosawa Kan và Shiba Ryoutarou), điều này hoàn toàn không đúng với sự thật lịch sử.
Theo tiểu thuyết của Shiba Ryoutarou, người ta cho rằng Okita và Hijikata thân thiết như anh em. Bên cạnh đó, trong lịch sử, Yamanami Keisuke – một phó cục trưởng khác của Shinsengumi mới là người chia sẻ mối quan hệ thân thiết như ruột thịt với Okita. Việc Yamanami tự sát bằng nghi lễ ''seppuku'' (với Okita là người phụ tá) năm 1865 thực sự gây tổn thương sâu sắc trong phần đời ngắn ngủi còn lại của Okita.
Năm 1865, Okita trở thành đội trưởng đội 1 Shinsengumi và phụ trách huấn luyện kiếm thuật cho các đội viên. 1 năm sau, Kondou Isami đã chọn Okita là chủ nhân đời thứ năm của dòng Thiên nhiên lý tâm.
Mặc dù không có bằng chứng nào, nhưng có người cho rằng Souji đã từng sử dụng cây kanata (kiếm Nhật) rất nổi tiếng ''Kiku-ichimonji'' (Cúc văn nhất tự). Tuy nhiên, chỉ có thể xác định rằng anh thường sử dụng 1 cặp song kiếm là Kashuu Kiyomitsu và Yamatonokami Yasusada'".
Cái chết

Trong cuộc chiến tranh Boshin, sau trận chiến tại Toba-Fushimi tháng 1 năm Keiou thứ 4, Okita đã phải tới bệnh xá của Matsumoto Ryoujun ở Edo chữa bệnh, sau đó chuyển tới sống cùng Okita Rintarou, Okita Mitsu, và con của họ. Khi lực lượng của Mạc Phủ (trong đó có Shinsengumi và Shinchougumi) bị đánh bại và phải rút về miền núi Tohoku, Okita đã ở lại Edo một mình. Anh mất vì bệnh lao ngày 19/7/1868 (ngày 30/5 âm lịch). Đêm hôm đó, Okita được chôn cất tại ngôi đền của gia đình ở Edo (nay là Tokyo), dưới tên khai sinh của mình. Ngày nay, ngôi mộ của anh vẫn thuộc quyền sở hữu cá nhân của dòng họ và người ngoài không thể tham quan.
Thông tin cho rằng Okita mất năm 26 tuổi dựa trên giả thuyết anh sinh năm 1842.
Chuyện bên lề

Theo Yagi Tamesaburou (con trai của Yagi Gennoujou), Okita là người cao, dáng người mảnh khảnh. Anh và Hajime Saito được người đời mệnh danh là hai kiếm khách đỉnh giai nhất thời Edo.". Thêm vào đó, anh cũng được biết tới là một người rất hay cười (tuy nhiên lại không nói nhiều)
Okita lúc bấy giờ bị người ta gọi bằng biệt danh "Đứa con của quỷ" vì là một kiếm khách thiên tài
Có một nhận định sai lầm rằng mẹ Okita mất khi anh còn bé. Thực sự, bà mất năm 1862.
Lịch sử đã nói đúng rằng Okita rất yêu trẻ con. Trong suốt quãng thời gian của mình ở Kyoto, anh thường bị bắt gặp đang chơi với bọn trẻ con và là người trông nom những đứa con trai của nhà Yagi ở Mibu.
Anh không có mối quan tâm đặc biệt với rượu hay tình yêu nam nữ nhưng có tin đồn rằng anh rất thích đồ ngọt.
Okita khá được mến mộ.
Không có một tấm ảnh chụp chính xác của Okita được tìm thấy cho tới nay.
Shimozawa Kan đã đưa ra một giả thuyết thú vị về tình cảm của Okita dành cho con gái của một vị lang y trong tác phẩm của mình về Shinsengumi. Những cuốn sách của ông về Shinsengumi được xếp vào thể loại tiểu thuyết dã sử. Cũng theo Shinsengumi Shimatsuki của Shimozawa, Okita đã chết khi đang cố giết một con mèo đen. Tuy nhiên giả thuyết này không có nhiều cơ sở thực tế.
"Okita" (沖田) là tên gia đình; "Souji" (総司) là tên được chọn; "Fujiwara" (藤原) là tên dòng họ; "Kaneyoshi" (房良)là tên trang trọng (giống như tên đệm). Không thể xác định Okita đã đổi tên mình thành Okita Souji Fujiwara no Kaneyoshi vào năm 1863 hay 1862 (hoặc sớm hơn, năm 1861). Có giả thuyết cho rằng Okita chọn tên Souji bởi vì một số người gọi anh là "Sou-Ji" (gọi tắt cho tên Soujirou.) Những họ tên khác của anh có thể là Okita Souji hay Okita Souji Kaneyoshi. Khi viết, anh thường viết tên là Fujiwara no Kaneyoshi (tên chính thức sử dụng trong văn bản) hoặc Okita Kaneyoshi.