stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Sappho
Tác phẩm > Sáng tác còn tồn tại

Các bản viết tay cổ nhất còn sót lại của Sappho, bao gồm cả chiếc bình gốm mà trên đó còn lưu giữ mảnh ghép 2, có niên đại vào thế kỷ 3 TCN, có trước các ấn bản Alexandria. Các bản sao muộn nhất còn sót lại được viết trên các trang giấy da có từ thế kỷ 6–7 CN, được sao chép trực tiếp từ các bản giấy cói cổ nay đã bị thất lạc. Các bản sao chép tay thơ Sappho có thể đã tồn tại thêm vài thế kỷ nữa, nhưng vào khoảng thế kỷ thứ 9, thơ của bà dường như đã thất lạc hết, và đến thế kỷ 12, John Tzetzes (có thể) đã viết rằng "thời gian trôi qua đã hủy hoại Sappho và những tác phẩm của bà".
Theo truyền thuyết, thơ Sappho bị thất lạc vì bị giáo hội lên án. Những truyền thuyết này dường như bắt nguồn từ thời Phục hưng – khoảng năm 1550, Gerolamo Cardano viết rằng Grêgôriô thành Nazianzus đã công khai phá hủy các sáng tác của Sappho, và vào cuối thế kỷ XVI, Joseph Justus Scaliger tuyên bố rằng các tác phẩm của Sappho đã bị đốt ở Roma và Constantinopolis năm 1073 theo lệnh của Giáo hoàng Grêgôriô VII.
Trên thực tế, tác phẩm của Sappho có lẽ bị thất lạc vì không được sao chép vào giấy da khi sách quyển codex bắt đầu phổ biến và thay thế dạng cuộn giấy cói. Một yếu tố khác có thể là do ít người đọc được phương ngữ Aeolis của bà, vốn chứa nhiều từ cổ và biến thể không có trong các phương ngữ Hy Lạp cổ đại khác. Vào thời kỳ La Mã, phương ngữ Attica đã trở thành ngôn ngữ tiêu chuẩn trong sáng tác văn học, nhiều độc giả thấy phương ngữ của Sappho khó hiểu và "kỳ quặc", như tác giả người La Mã thế kỷ 2 CN Apuleius đã nhấn mạnh.
Chỉ có khoảng 650 dòng thơ của Sappho còn tồn tại, trong đó chỉ có duy nhất bài thơ "Ca tụng Aphrodite" là hoàn chỉnh, và hơn một nửa số dòng nguyên gốc nằm rải rác trong khoảng mười đoạn ghép. Nhiều mảnh ghép chỉ có một từ duy nhất  – ví dụ, mảnh 169A chỉ đơn giản gồm một từ có nghĩa là "quà cưới", và tồn tại như một phần của từ điển các từ hiếm gặp. Hai nguồn chính của các đoạn ghép thơ Sappho là các trích dẫn từ các tác phẩm cổ đại khác, có thể là trong một bài thơ hay là những từ đơn lẻ hoặc mảnh giấy cói, nhiều đoạn trong số đó được phát hiện tại Oxyrhynchus ở Ai Cập. Các đoạn ghép khác tồn tại trên các vật liệu khác như giấy da hay chậu gốm. Mảnh cổ nhất còn sót lại từng được phát hiện là bản giấy cói Cologne chép bài thơ Tithonus, có niên đại vào thế kỷ thứ ba trước Công nguyên.
Cho đến cuối thế kỷ 19, chỉ có những câu danh ngôn cổ của Sappho là còn tồn tại. Năm 1879, phát hiện mới đầu tiên về mảnh ghép thơ Sappho là ở Fayum. Cuối thế kỷ 19, Grenfell và Hunt đã bắt đầu khai quật một bãi rác cổ ở Oxyrhynchus và phát hiện ra nhiều mảnh ghép chưa từng được biết đến trước đây của Sappho. Các mảnh ghép tiếp tục được tìm ra sau đó. Gần đây nhất, những phát hiện lớn vào năm 2004 ("bài thơ Tithonus" và một đoạn mới trước đó chưa được biết đến) và năm 2014 (các đoạn của chín bài thơ: năm bài đã biết nhưng có cách đọc mới, bốn bài chưa được biết, bao gồm "Bài thơ anh em")  đã được đưa tin trên truyền thông khắp thế giới.
Tác phẩm > Phong cách

Sappho tiếp nối và sáng tạo dựa trên nền tảng thơ ca đồng tính nữ truyền thống, vốn đã phát triển tương đối đầy đủ về thành phần, khuôn mẫu và quy ước thơ, với những người đi trước có thể kể đến như là Arion và Terpander. Bà là một trong những người tiên phong trong việc đưa ngôi thứ nhất – cái tôi cá nhân vào thơ ca Hy Lạp, trái ngược với phong cách của các tác gia sử thi trước đó như Homer và Hesiod. Thơ của bà khám phá bản ngã và cảm xúc cá nhân – dục vọng, ghen tuông và tình ái; đồng thời diễn giải các hình tượng sẵn có trong sử thi theo góc nhìn mới mẻ.
Thơ Sappho nổi tiếng với ngôn ngữ trong sáng, hình ảnh sắc nét và lối dẫn lời trực tiếp mang đến cảm giác hiện thì. Chơi chữ và cường điệu hóa cũng là một nét đặc trưng trong phong cách của bà.
Sappho được xếp trong nhóm thi sĩ Hy Lạp tinh hoa, đề cao sự cao sang và dòng dõi. Những nhà thơ ưu tú này có xu hướng tìm về thế giới của thần thoại, thần tiên và anh hùng Hy Lạp, cũng như miền Đông phương giàu có, đặc biệt là Lydia. Theo Page DuBois, ngôn ngữ, cũng như nội dung, thơ của Sappho gợi lên một không khí quý tộc, với phong cách "hoa mỹ, [...] trau chuốt" đối lập với sự "khắc khổ, trầm mặc, hạn chế" của các tác giả cổ điển sau này như Sophocles, Demosthenes và Pindar.
Các nhà phê bình văn học hiện đại thường cho rằng thơ Sappho thể hiện cảm xúc sống động và điêu luyện nhưng đồng thời vẫn giữ được nét tự phát và thơ ngây: điển hình cho quan điểm này là nhận xét của H.J. Rose rằng "Sappho viết như bà đang nói chuyện, không bị ảnh hưởng bởi bất kỳ trường phái văn học nào" và lời thơ thể hiện "sức hấp dẫn của tính tự nhiên hoàn mỹ." Không đồng ý với quan điểm lãng mạn này, một nhóm các nhà phê bình gần đây cho rằng, ngược lại, thơ của Sappho vận dụng một cách tinh tế các thủ pháp tu từ truyền thống của Hy Lạp – nhìn thì có vẻ ngẫu nhiên nhưng thực ra là được sắp đặt vô cùng khéo léo.
Giải quần vợt Úc Mở rộng 2023 - Đơn nam trẻ

Bài chi tiết: Giải quần vợt Úc Mở rộng 2023
Bruno Kuzuhara là đương kim vô địch, nhưng chọn tham dự ở vòng loại nội dung đơn nam.
Alexander Blockx là nhà vô địch, đánh bại Learner Tien trong trận chung kết, 6–1, 2–6, 7–6(11–9).
Vòng loại

Bài chi tiết: Giải quần vợt Úc Mở rộng 2023 - Vòng loại đơn nam trẻ
Kết quả > Từ viết tắt

| --- | --- |
 Q = Vòng loại  WC = Đặc cách  LL = Thua cuộc may mắn  Alt = Thay thế  SE = Miễn đặc biệt  :  PR = Bảo toàn thứ hạng  w/o = Thắng nhờ đối thủ rút lui trước trận đấu  r = Bỏ cuộc giữa trận đấu  d = Bị xử thua  SR = Xếp hạng đặc biệt
Kết quả > Nửa trên > Nhánh 1

| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | Vòng 1  | Vòng 1  | Vòng 1  | Vòng 1  | Vòng 1  |  |  | Vòng 2  | Vòng 2  | Vòng 2  | Vòng 2  | Vòng 2  |  |  | Vòng 3  | Vòng 3  | Vòng 3  | Vòng 3  | Vòng 3  |  |  | Tứ kết  | Tứ kết  | Tứ kết  | Tứ kết  | Tứ kết  |  |

|  | 1  |  Kilian Feldbausch  | 6  | 6  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  | WC  |  Thomas Nicholas Gadecki  | 1  | 3  |   |  |  | 1  |  K Feldbausch  | 6  | 6  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |   |  Matej Dodig  | 6  | 7  |   |  |  |   |  M Dodig  | 2  | 1  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  | Q  |  Goran Zgoła  | 1  | 5  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  | 1  |  K Feldbausch  | 6  | 61  | 6  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |   |  Kyle Kang  | 6  | 6  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |   |  K Kang  | 4  | 77  | 4  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |   |  Jan Hrazdil  | 1  | 0  |   |  |  |   |  K Kang  | 6  | 6  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |   |  Lennon Roark Jones  | 3  | 6  | 68  |  |  | 13  |  D Panarin  | 3  | 3  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  | 13  |  Danil Panarin  | 6  | 4  | 710  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | 1  |  K Feldbausch  | 5  | 7  | 4  |  |
|  | 11  |  Zhou Yi  | 6  | 67  | 6  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | 11  |  Y Zhou  | 7  | 5  | 6  |  |
|  | Q  |  Felipe Virgili Berini  | 1  | 79  | 2  |  |  | 11  |  Y Zhou  | 7  | 3  | 5  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  | WC  |  Jeremy Zhang  | 3  | 3  |   |  |  |   |  M Dhamne  | 5  | 6  | 2r  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |   |  Manas Dhamne  | 6  | 6  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  | 11  |  Y Zhou  | 6  | 6  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |   |  Sebastian Eriksson  | 4  | 4  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  | 8  |  C Williams  | 1  | 4  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |   |  Roh Ho-young  | 6  | 6  |   |  |  |   |  H-y Roh  | 4  | 3  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |   |  Keegan Rice  | 4  | 3  |   |  |  | 8  |  C Williams  | 6  | 6  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  | 8  |  Cooper Williams  | 6  | 6  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
Kết quả > Nửa trên > Nhánh 2

| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | Vòng 1  | Vòng 1  | Vòng 1  | Vòng 1  | Vòng 1  |  |  | Vòng 2  | Vòng 2  | Vòng 2  | Vòng 2  | Vòng 2  |  |  | Vòng 3  | Vòng 3  | Vòng 3  | Vòng 3  | Vòng 3  |  |  | Tứ kết  | Tứ kết  | Tứ kết  | Tứ kết  | Tứ kết  |  |

|  | 3  |  Alexander Blockx  | 6  | 6  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |   |  Federico Bondioli  | 0  | 3  |   |  |  | 3  |  A Blockx  | 6  | 6  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |   |  Matic Križnik  | 65  | 5  |   |  |  |   |  A Karahan  | 4  | 4  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |   |  Atakan Karahan  | 77  | 7  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  | 3  |  A Blockx  | 6  | 6  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |   |  Zoran Ludoški  | 7  | 7  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  | 15  |  A Dzhenev  | 2  | 2  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  | WC  |  Zachary Vilala  | 5  | 5  |   |  |  |   |  Z Ludoški  | 5  | 66  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |   |  Kaylan Bigun  | 3  | 6  | 67  |  |  | 15  |  A Dzhenev  | 7  | 78  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  | 15  |  Adriano Dzhenev  | 6  | 2  | 710  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | 3  |  A Blockx  | 67  | 77  | 6  |  |
|  | 10  |  João Fonseca  | 6  | 6  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | 10  |  J Fonseca  | 79  | 65  | 3  |  |
|  |   |  Aryan Shah  | 1  | 2  |   |  |  | 10  |  J Fonseca  | 7  | 6  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  | WC  |  Hugh Winter  | 0  | 2  |   |  |  |   |  V Kalina  | 5  | 3  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |   |  Vit Kalina  | 6  | 6  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  | 10  |  J Fonseca  | 6  | 6  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |   |  Volodymyr Iakubenko  | 77  | 63  | 4  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | 6  |  R Sakamoto  | 3  | 4  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |   |  Tiago Pires  | 65  | 77  | 6  |  |  |   |  T Pires  | 6  | 64  | 4  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |   |  David Fix  | 3  | 3  |   |  |  | 6  |  R Sakamoto  | 4  | 77  | 6  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  | 6  |  Rei Sakamoto  | 6  | 6  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
Kết quả > Nửa dưới > Nhánh 3

| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | Vòng 1  | Vòng 1  | Vòng 1  | Vòng 1  | Vòng 1  |  |  | Vòng 2  | Vòng 2  | Vòng 2  | Vòng 2  | Vòng 2  |  |  | Vòng 3  | Vòng 3  | Vòng 3  | Vòng 3  | Vòng 3  |  |  | Tứ kết  | Tứ kết  | Tứ kết  | Tứ kết  | Tứ kết  |  |

|  | 5  |  Mihai Alexandru Coman  | 78  | 3  | 6  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  | Q  |  Lorenzo Carboni  | 66  | 6  | 4  |  |  | 5  |  MA Coman  | 64  | 1  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |   |  Charlie Camus  | 4  | 4  |   |  |  |   |  T Berkieta  | 77  | 6  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |   |  Tomasz Berkieta  | 6  | 6  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |   |  T Berkieta  | 77  | 6  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  | Q  |  Ruslan Tiukaev  | 6  | 6  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  | Q  |  R Tiukaev  | 63  | 4  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  | Q  |  Reiya Hattori  | 4  | 3  |   |  |  | Q  |  R Tiukaev  | 6  | 6  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  | WC  |  Nicolas Oliveira  | 6  | 1  | 1  |  |  | 9  |  M Mrva  | 3  | 4  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  | 9  |  Maxim Mrva  | 3  | 6  | 6  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |   |  T Berkieta  | 3  | 6  | 710  |  |
|  | 14  |  Kevin Edengren  | 4  | 3  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | 4  |  A Gea  | 6  | 2  | 68  |  |
|  |   |  Patrick Schön  | 6  | 6  |   |  |  |   |  P Schön  | 3  | 6  | 3  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  | WC  |  Pavle Marinkov  | 6  | 7  |   |  |  | WC  |  P Marinkov  | 6  | 1  | 6  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |   |  Joel Schwärzler  | 4  | 5  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  | WC  |  P Marinkov  | 6  | 3  | 2  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |   |  Yuvan Nandal  | 2  | 6  | 5  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | 4  |  A Gea  | 4  | 6  | 6  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |   |  Alexander Frusina  | 6  | 3  | 3r  |  |  |   |  Y Nandal  | 6  | 1  | 2  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  | Q  |  Brendan Loh  | 1  | 2  |   |  |  | 4  |  A Gea  | 3  | 6  | 6  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  | 4  |  Arthur Gea  | 6  | 6  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
Kết quả > Nửa dưới > Nhánh 4

| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | Vòng 1  | Vòng 1  | Vòng 1  | Vòng 1  | Vòng 1  |  |  | Vòng 2  | Vòng 2  | Vòng 2  | Vòng 2  | Vòng 2  |  |  | Vòng 3  | Vòng 3  | Vòng 3  | Vòng 3  | Vòng 3  |  |  | Tứ kết  | Tứ kết  | Tứ kết  | Tứ kết  | Tứ kết  |  |

|  | 7  |  Hayato Matsuoka  | 0  | 3  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |   |  Learner Tien  | 6  | 6  |   |  |  |   |  L Tien  | 2  | 6  | 6  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |   |  Branko Đurić  | 5  | 2  |   |  |  |   |  F Cina  | 6  | 2  | 4  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |   |  Federico Cina  | 7  | 6  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |   |  L Tien  | 6  | 6  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |   |  Chang Woo-hyuk  | 0  | 2  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |   |  J Filip  | 0  | 2  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |   |  Jakub Filip  | 6  | 6  |   |  |  |   |  J Filip  | 6  | 6  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  | Q  |  Andrii Zimnokh  | 6  | 65  | 7  |  |  | Q  |  A Zimnokh  | 3  | 3  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  | 12  |  Hayden Jones  | 1  | 77  | 5  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |   |  L Tien  | 6  | 6  |   |  |
|  | 16  |  Abel Forger  | 2  | 6  | 710  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | 2  |  I Radulov  | 0  | 0  |   |  |
|  |   |  Meecah Bigun  | 6  | 1  | 68  |  |  | 16  |  A Forger  | 4  | 2  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |   |  Oliver Ojakäär  | 77  | 6  |   |  |  |   |  O Ojakäär  | 6  | 6  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  | WC  |  Marcus Schoeman  | 65  | 4  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |   |  O Ojakäär  | 5  | 3  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  | Q  |  Zhang Tianhui  | 2  | 6  | 6  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | 2  |  I Radulov  | 7  | 6  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |   |  Emilien Demanet  | 6  | 3  | 4  |  |  | Q  |  T Zhang  | 4  | 62  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  | WC  |  Yuta Tomida  | 6  | 4  | 2  |  |  | 2  |  I Radulov  | 6  | 77  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  | 2  |  Iliyan Radulov  | 4  | 6  | 6  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
Quy trình phát triển phần mềm

Quy trình phát triển phần mềm (software development methodology) là một cấu trúc bao gồm tập hợp các thao tác và các kết quả tương quan sử dụng trong việc phát triển để sản xuất hay phát triển ra một sản phẩm phần mềm. Các thuật ngữ tương tự là vòng đời phần mềm và quy trình phần mềm. Đây được coi là một thành phần tập con của vòng đời phát triển hệ thống. Có một số mô hình cho việc xây dựng các quy trình này, mỗi mô hình mô tả các phương thức cũng như các nhiệm vụ hoặc thao tác cần được thực hiện trong cả quá trình. Nhiều người coi mô hình vòng đời "Software Development Life Cycle" là một phần trong quy trình phát triển phần mềm "Software development methodology". Ví dụ, có rất nhiều quy trình phát triển phần mềm tuân theo mô hình vòng đời xoắn ốc. ISO/IEC 12207 là một tiêu chuẩn quốc tế cho các quy trình vòng đời phần mềm, mục đích là trở thành một tiêu chuẩn định nghĩa tất cả các công việc cần thực hiện để xây dựng và bảo trì sản phẩm phần mềm.
Tổng quan

Tiêu chuẩn quốc tế miêu tả các phương pháp cho việc lựa chọn, triển khai và giám sát vòng đời cho phần mềm là ISO/IEC 12207.
Một quá trình kéo dài hàng thập kỷ với mục tiêu tìm ra được các quy trình có tính lặp lại và có thể dự đoán trước được để cải thiện hiệu suất lao động và chất lượng sản phẩm. Một số người đã cố gắng hệ thống hóa hoặc hình thức hóa các nhiệm vụ viết phần mềm vốn không tuân theo quy tắc nào cả. Một số khác áp dụng các kỹ thuật quản lý dự án để viết phần mềm. Nếu như không có quản lý dự án, thì các dự án phần mềm có thể sẽ dễ bị chuyển giao chậm hoặc vượt quá ngân sách. Với một số lượng lớn các dự án phần mềm không đáp ứng được kỳ vọng về chức năng, chi phí hoặc kế hoạch chuyển giao đã cho thấy một thực tế là do đang thiếu các phương thức quản lý dự án hiệu quả.
Có 4 thao tác là nền tảng của hầu hết các quy trình phần mềm là:
Đặc tả phần mềm: Các chức năng của phần mềm và điều kiện để nó hoạt động phải được định nghĩa.
Sự phát triển phần mềm: Để phần mềm đạt được đặc tả thì phải có quy trình phát triển này.
Đánh giá phần mềm: Phần mềm phải được đánh giá để chắc chắn rằng nó làm những gì mà khách hàng muốn.
Sự tiến hóa của phần mềm: Phần mềm phải tiến hóa để thỏa mãn sự thay đổi các yêu cầu của khách hàng.
Các mô hình phát triển sản phẩm phần mềm > Mô hình Waterfall (Mô hình thác nước)

Bài chi tiết: Mô hình thác nước
Mô hình phát triển phần mềm Waterfall là quy trình phát triển phần mềm từ phân tích yêu cầu cho tới khi phát hành sản phẩm mà không quay về bước trước đó. Các bước phát triển phần mềm theo một chiều các bước sau:
Phân tích các yêu cầu và định nghĩa: hệ thống dịch vụ, khó khăn và mục tiêu được hình thành bởi sự trợ ý của hệ thống người tiêu dùng. Sau đó các yếu tố này được định nghĩa sao cho có thể hiểu được bởi cả người phát triển và người tiêu dùng.
Thiết kế phần mềm và hệ thống: Thiết kế hệ thống các quy trình, các bộ phận và các yêu cầu về cả phần mềm lẫn phần cứng. Hoàn tất hầu như tất cả kiến trúc của các hệ thống này. Thiết kế phần mềm tham gia vào việc biểu thị các chức năng hệ thống phần mềm mà có thể được chuyển dạng thành một hay nhiều chương trình khả thi.
Thực hiện và thử nghiệm các đơn vị: Trong giai đoạn này, thiết kế phần mềm phải được chứng thực như là một tập hợp nhiều chương trình hay nhiều đơn vị nhỏ. Thử nghiệm các đơn vị bao gồm xác minh rằng mỗi đơn vị thỏa mãn đặc tả của nó.
Tổng hợp và thử nghiệm toàn bộ: Các đơn vị chương trình riêng lẻ hay các chương trình được tích hợp lại và thử nghiệm như là một hệ thống hoàn tất và chứng tỏ được các yêu cầu của phần mềm được thỏa mãn. Sau khi thử nghiệm phần mềm được cung ứng cho người tiêu dùng.
Sản xuất và bảo trì: Thông thường (nhưng không bắt buộc) đây là pha lâu nhất của chu kỳ sống (của sản phẩm). Phần mềm được cài đặt và được dùng trong thực tế. Bảo trì bao gồm điều chỉnh các lỗi mà chưa được phát hiện trong các giai đoạn trước của chu kì sống; nâng cấp sự thực hiện của hệ thống các đơn vị và nâng cao hệ thống dịch vụ cho là các phát hiện về yêu cầu mới.
Chỗ yếu của mô hình này là nó không linh hoạt. Các bộ phận của đề án chia ra thành những phần riêng của các giai đoạn. Hệ thống phân phối đôi khi không dùng được vì không thỏa mãn được yêu cầu của khách hàng. Mặc dù vậy mô hình này phản ảnh thực tế công nghệ. Như là một hệ quả đây vẫn là mô hình cơ sở cho đa số các hệ thống phát triển phần mềm - phần cứng.
Các mô hình phát triển sản phẩm phần mềm > Mô hình phát triển tiến hoá

Phân loại sự phát triển tiến hóa
Lập trình thăm dò: đối tượng của quy trình bằng cách làm việc với khách hàng để thăm dò các yêu cầu và phân phối phần mềm dứt điểm. Sự phát triển nên bắt đầu với những phần nào đã được hiểu rõ. Phần mềm sẽ được thêm vào các chức năng mới khi mà nó được đề nghị cho khách hàng (và nhận về các thông tin).
Mẫu thăm dò: đối tượng của phát triển tiến hoá này là nhằm hiểu các yêu cầu của khách hàng và do đó phát triển các định nghĩa yêu cầu tốt hơn cho phần mềm. Các mẫu tập trung trên các thí nghiệm với những phần đòi hỏi nào của khách hàng mà có thể gây sự khó hiểu hay ngộ nhận.
Phân tích mô hình: Mô hình phát triển tiến hóa này hiệu quả hơn mô hình thác nước. Tuy nhiên, nó vẫn còn các khuyết điểm:
quy trình thì không nhìn thấy rõ được: Các nhà quản lý cần phân phối thường xuyên để đo lường sự tiến bộ. Nó không kinh tế trong việc làm ra các hồ sơ cho phần mềm.
Phần mềm thường dược cấu trúc nghèo nàn: Sự thay đổi liên tục dễ làm đổ vỡ cấu trúc của phần mềm, tạo ra sự khó khăn và tốn phí.
Thường đòi hỏi những kỹ năng đặc biệt: Hầu hết các hệ thống khả dĩ theo cách này được tiến hành bởi các nhóm nhỏ có kỹ năng cao cũng như các cá nhân phải năng động.
Mô hình này thích hợp với:
Phát triển các loại phần mềm tương đối nhỏ
Phát triển các loại phần mềm có đời sống tương đối ngắn
Tiến hành trong các hệ thống lớn hơn ở những chỗ mà không thể biểu thị được các đặc tả chi tiết trong lúc tiến hành. Thí dụ của trường hợp này là các hệ thống thông minh nhân tạo (AI) và các giao diện cho người dùng.
Các mô hình phát triển sản phẩm phần mềm > Mô hình xoắn ốc Boehm

Đây là mô hình phát triển từ mô hình thác nước cho thấy mức độ tổng quát hơn của các pha sản xuất của một sản phẩm. Mô hình được đề nghị bởi Boehm vào năm 1988. Mô hình này có thể chỉ ra các rủi ro có thể hình thành trên căn bản của mô hình quy trình (sản xuất) tổng quát.
Mô hình Boehm có dạng xoắn ốc. Mỗi vòng lặp đại diện cho một pha của quy trình phần mềm. Vòng trong cùng tập trung về tính khả thi, vòng kế lo về định nghĩa các yêu cầu, kế đến là thiết kế,...
Không có một pha nào được xem là cố định trong vòng xoắn. Mỗi vòng có 4 phần tương ứng với một pha.
Cài đặt đối tượng: Chỉ ra các đối tượng của pha trong đề án. Những khó khăn hay cưỡng bức của quy trình và của sản phẩm được xác định và được lên kế hoạch chi tiết. Xác định các yếu tố rủi ro của đề án. Các phương án thay thế tùy theo các rủi ro này có thể được dự trù.
Lượng định và giảm thiểu rủi ro. Tiến hành phân tích mỗi yếu tố rủi ro đã xác định. Các bước đặt ra để giảm thiểu rủi ro.
Phát triển và đánh giá: Sau khi đánh giá các yếu tố rủi ro, một mô hình phát triển cho hệ thống được chọn.
Lên kế hoạch: Đề án được xem xét và quyết định có nên hay không tiếp tục pha mới trong vòng lặp.