stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
2262 Mitidika

| Khám phá |
| --- | --- |
Khám phá bởi: P. Wild
Nơi khám phá: Zimmerwald
Ngày phát hiện: 10 tháng 9 năm 1978
Tên định danh
Tên định danh: 2262
Tên định danh thay thế: 1978 RB
Đặc trưng quỹ đạo
Kỷ nguyên 14 tháng 5 năm 2008
Cận điểm quỹ đạo: 1.8699894
Viễn điểm quỹ đạo: 3.3073656
Độ lệch tâm: 0.2776275
Chu kỳ quỹ đạo: 1521.3017103
Độ bất thường trung bình: 39.23351
Độ nghiêng quỹ đạo: 13.39127
Kinh độ điểm mọc: 0.64616
Góc cận điểm: 351.44798
Đặc trưng vật lý
Cấp sao tuyệt đối (H): 12.6
 
2262 Mitidika (1978 RB) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 10 tháng 9 năm 1978 bởi P. Wild ở Zimmerwald.
Xanthorhoe hedyphaes

| Xanthorhoe hedyphaes> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Xanthorhoe
Loài (species): X. hedyphaes
Danh pháp hai phần
Xanthorhoe hedyphaes Prout, 1922 
Xanthorhoe hedyphaes là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 17 tháng 6 năm 2014.
Trận Kumanovo
Kế hoạch tác chiến của hai bên

Quân đội Serbia đặt ra mục tiêu hủy diệt Quân đội Ottoman trong một trận đánh quyết định, trước khi người Thổ Ottoman có thể hoàn tất việc tổng động viên và phân bố lực lượng. Những người lập kế hoạch của Serbia đặt giả thiết là quân Ottoman sẽ được triển khai bố phòng chủ yếu tại thung lũng Vardar và tại cao nguyên Ovče Pole có tầm quan trọng mang tính chiến lược. Họ quyết tâm dùng ba Tập đoàn quân để bao vây gọng kìm quân đội Thổ Ottoman.
Chú thích

1 2 3  Belgrade (Serbia). Vojni muzej Jugoslovenske narodne armije, Fourteen centuries of struggle for freedom, các trang XIVII.
1 2 3 4  Војислав Суботић, Memorijali oslobodilačkih ratova Srbije, Sách 1, Tập 1, các trang 215-217.
1 2  Enciklopedijski leksikon Mozaik znanja - Istorija, Belgrade: Interpres, 1970, trang 363.
1 2 3 4 5 6 7 8  Richard C. Hall, The Balkan Wars 1912-1913: Prelude to the First World War, trang 45
1 2 3  Borislav Ratković, Mitar Đurišić, Savo Skoko, Srbija i Crna Gora u Balkanskim ratovima 1912-1913, Belgrade: BIGZ, 1972, trang 70.
1 2  Borislav Ratković, Mitar Đurišić, Savo Skoko, Srbija i Crna Gora u Balkanskim ratovima 1912-1913, Belgrade: BIGZ, 1972, trang 83. Trong tổn thất của quân Ottoman không tính tới những binh sĩ trốn ngũ trước và sau trận chiến.
1 2 3 4 5 6  Richard C. Hall, The Balkan Wars 1912-1913: Prelude to the First World War, trang 48
↑  Rossiter Johnson, The war in Europe, its causes and consequences: an authentic narrative of the immediate and remote causes of the war, with a descriptive account of the countries involved, including statistics of armies, navies, aeroplanes, dirigibles, &c., &c, trang 204
1 2 3 4 5 6 7  Tony Jaques, Dictionary of Battles and Sieges: F-O, trang 551
↑  Grolier Incorporated, Encyclopedia Americana, trang 574
1 2  Henry Bogdan, From Warsaw to Sofia: a history of Eastern Europe, trang 144
1 2  Edmund Burke, Annual register, trang 353
↑  Andrew Rossos, Russia and the Balkans: inter-Balkan rivalries and Russian foreign policy, 1908-1914, trang 41
↑  Philip Jowett, Armies of the Balkan Wars 1912-13: The priming charge for the Great War
↑  Edward Raymond Turner, Europe since 1870, trang 327
1 2  Alan Kramer, Dynamic of Destruction: Culture and Mass Killing in the First World War
↑  John Frederick Charles Fuller, A Military History of the Western World: From the earliest times to the Battle of Lepanto, trang 500
Tỉ (văn học)

Tỉ còn gọi là tỉ dụ là một phương thức tu từ, một biện pháp nghệ thuật được dùng phổ biến trong sáng tác văn học, nhất là trong tục ngữ và thơ ca dân gian.
Tỉ gồm so sánh (ví von) và ẩn dụ. Từ xưa, tỉ được xem là một trong ba “thể” cấu tứ của ca dao bên cạnh các “thể” phú và hứng. Đáng chú ý là tỉ trong thơ ca dân gian được sử dụng một cách mộc mạc.
Đôi ta như chỉ mới xe 

Như trăng mới mọc, như tre mới trồng.
Stillingia pietatis

| Stillingia pietatis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Malpighiales
Họ (familia): Euphorbiaceae
Chi (genus): Stillingia
Loài (species): S. pietatis
Danh pháp hai phần
Stillingia pietatis McVaugh, 1995 
Stillingia pietatis là một loài thực vật có hoa trong họ Đại kích. Loài này được McVaugh miêu tả khoa học đầu tiên năm 1995.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Stillingia pietatis”. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2013.
Xã Leaf Mountain, Quận Otter Tail, Minnesota

| Xã Leaf Mountain Leaf Mountain Township |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
 Vị trí quận Otter Tail trong tiểu bang Minnesota ở Hoa Kỷ
Xã Leaf Mountain
Quốc gia: Hoa Kỳ
Tiểu bang: Minnesota
Quận: Quận Otter Tail
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 326
Múi giờ: CST (UTC-6)
 • Mùa hè (DST): CDT (UTC-5)
Xã Leaf Mountain (tiếng Anh: Leaf Mountain Township) là một xã thuộc quận Otter Tail, tiểu bang Minnesota, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 326 người.
Zethesides

| Zethesides> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Chi (genus): Zethesides Hampson, 1926
Zethesides là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.
Loài

Zethesides bettoni (Butler, 1898)
Zethesides haesitans (Walker, 1858) (đồng nghĩa: Zethesides umbrifera (Swinhoe, 1890))
Zethesides hesperioides (Guenée, 1852)
Zethesides pusilla Hampson, 1926
Zethesides serangodes Viette, 1956
Zethesides simplex Fletcher, 1955
Buhovo

| Buhovo |
| --- | --- |
—  Thị trấn  —
 
Tòa thị chính
BuhovoLocation in Bungaria
Tọa độ: 42°46′B 23°34′Đ﻿ / ﻿42,767°B 23,567°Đ﻿ / 42.767; 23.567 
Quốc gia:  Bulgaria
Thủ đô: Sofia
Diện tích
 • Tổng cộng: 44,81 km2 (17,30 mi2)
Dân số (tháng 12 năm 2011)
 • Tổng cộng: 2.753 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Mã bưu chính: 1830 
Buhovo là một thị trấn thuộc thủ đô Sofia, Bungaria. Dân số thời điểm năm 2011 là 2753 người.
Dân số

Dân số trong giai đoạn 2004-2011 được ghi nhận như sau:
| Năm | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Dân số | 2903 | 2923 | 9537 | 2933 | 2932 | 2947 | 2952 | 2753 |
From the year 1962 on: No double counting—residents of multiple communes (e.g. students and military personnel) are counted only once.
Artamella viridis

| Artamella viridis |
| --- | --- |

Tình trạng bảo tồn
 Ít quan tâm  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Aves
Bộ (ordo): Passeriformes
Họ (familia): Vangidae
Chi (genus): Artamella W.L. Sclater, 1924
Loài (species): A. viridis
Danh pháp hai phần
Artamella viridis (Müller, 1776) 
Artamella viridis là một loài chim trong họ Vangidae.
Chú thích

↑  BirdLife International (2012). “Artamella viridis”. Sách Đỏ IUCN các loài bị đe dọa. Phiên bản 2013.2. Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế. Truy cập ngày 26 tháng 11 năm 2013.
↑  Clements, J. F.; Schulenberg, T. S.; Iliff, M. J.; Wood, C. L.; Roberson, D.; Sullivan, B.L. (2012). “The eBird/Clements checklist of birds of the world: Version 6.7”. Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.
Tát Bố Tố

| Sabusu |
| --- | --- |

Tướng quân Trấn thủ Hắc Long Giang
Nhiệm kỳ 1683 – 1701
Tiền nhiệm: không có
Kế nhiệm: Sa Nạp Hải
 
Thông tin cá nhân
Sinh: thế kỷ 17
Mất: 1701
Giới tính: nam
Nghề nghiệp: người lính
Quốc tịch: nhà Thanh
Kỳ tịch: Tương Hoàng kỳ (Mãn)
x • t • 
Tát Bố Tố (chữ Hán: 萨布素, tiếng Mãn: ᠰᠠᠪᡠᠰᡠ, Möllendorff: Sabusu, ? – 1700), Phú Sát thị (Fuca hala), thuộc Mãn Châu Tương Hoàng kỳ, danh tướng kháng Nga thời Khang Hi nhà Thanh.
Khởi nghiệp

Tổ tiên của Tát Bố Tố nhiều đời sống ở thành Nhạc Khắc Thông Ngạc, ông tổ 4 đời là Sung Thuận Ba Bổn nhờ vũ dũng mà nổi tiếng, giữ ngôi thành trưởng. Thời Thanh Thái Tổ, người kế tục của Sung Thuận Ba Bổn là Cáp Mộc Đô đưa bộ tộc theo về, đồn trú Cát Lâm, làm nhà ở đấy. Tát Bố Tố tự lực được lãnh chức Kiệu kỵ hiệu, rồi thăng Hiệp lãnh. Năm Khang Hi thứ 16 (1677), đế sai bọn Nội đại thần Giác La Vũ Mặc Nột làm lễ ở Trường Bạch Sơn, đến Cát Lâm, muốn tìm người dẫn đường. Ninh Cổ Tháp (寧古塔, tiếng Mãn: ᠨᡳᠩᡤᡠᡨᠠ, chuyển tả: ningguta) Tướng quân Ba Hải lệnh Tát Bố Tố đem 200 quân, dắt 3 tháng lương đi theo.
Trấn áp Cát Nhĩ Đan

Năm thứ 31 (1692), Tát Bố Tố xin xây thành ở Tề Tề Cáp Nhĩ và Bạch Đô Nột , sai bộ lạc Khoa Nhĩ Thấm chọn lấy hơn 4 ngàn tráng đinh các tộc Tích Bá, Quái Nhĩ Sát (Guuwalca Hala), Đạt Hô Nhĩ chia ra trú ở 2 thành, biên chế Tá lĩnh , thuộc Thượng tam kỳ ; rồi đặt các chức Phòng thủ úy, Phòng ngự. Cát Nhĩ Đan xâm phạm, Tát Bố Tố dâng sớ trình bày phương lược tiến quân, đại lược cho rằng nơi có hình thế đắc lợi nhất ở phía bắc Hưng An Lĩnh là núi Tác Ước Nhĩ Tế , từ đó đề nghị dùng quan binh biết đường lối thăm dò xem từ Thịnh Kinh, Cát Lâm, Mặc Nhĩ Căn đến núi xa gần thế nào, chia đặt dịch trạm, nơi nào thiếu nước, đào giếng để đợi; điều quân 3 nơi nói trên hợp với quân trú phòng biên cảnh chia làm 2 lộ: một đi qua Hô Luân Bối Nhĩ (Hulunbuir) ở đông bắc núi, một đi qua Ô Lặc Huy (suối) ở tây bắc núi, hội sư ở núi Tác Ước Nhĩ Tế; đế ưng lời tâu này.
Năm thứ 35 (1696), đế thân chinh Cát Nhĩ Đan, quân Thanh chia làm 3 lộ, đế ra trung lộ, Phí Dương Cổ ra tây lộ, còn Tát Bố Tố chẹn đông lộ, đốc quân Thịnh Kinh, Ninh Cổ Tháp, Khoa Nhĩ Thấm, hội sư ở núi Tác Ước Nhĩ Tế. Tháng 4, Cát Nhĩ Đan bỏ trốn, có chiếu sai Tát Bố Tố chia 500 quân cho Phí Dương Cổ để ông ta truy kích.
Năm thứ 36 (1697), được triệu về kinh, rồi trở lại nhiệm sở.
Bị giáng chức

Khi xưa biên cảnh có chức Mặc Nhĩ Triết Lặc đồn trưởng, đời đời cống nạp. Đầu thời Khang Hi, đồn trưởng Trát Nỗ Khách Bố Khắc Thác xin đưa bộ tộc dời vào nội địa, Ninh Cổ Tháp Tướng quân Ba Hải sắp xếp cho họ ở Mặc Nhĩ Căn, biên chế làm 40 tá lãnh, gọi là Tân Mãn Châu. Đến nay Tát Bố Tố xin mở trường ở Mặc Nhĩ Căn, chọn lấy một số nhất định những trẻ nhỏ của các tộc Tân Mãn Châu, Tích Bá, Sách Luân, Đạt Hô Nhĩ để dạy dỗ; việc học tập ở Hắc Long Giang bắt đầu từ đây.
Năm thứ 37 (1698), đế đến Cát Lâm, khen ngợi sự cần cù khó nhọc của Tát Bố Tố, cho thế chức Nhất đẳng A Đạt Cáp Cáp Phiên, còn có quan phục ngự dụng, tuyên chỉ khen ngợi trước mọi người. Sau đó Tát Bố Tố dâng sớ nói đồn bảo ở Hắc Long Giang gặp thiên tai nên chưa thể gieo cấy, xin đợi sang năm được mùa mới nộp thóc. Đế cho rằng Tát Bố Tố từng tâu xin bỏ qua việc kinh lý 12 bảo của Tổng đốc Thái Dục Vinh, nêu rõ đã làm xong mọi việc; nay tự nhận đồn bảo bị bỏ hoang, xin tạm ngừng việc gieo cấy, phải đem tráng đinh trả về dịch trạm, bọn họ dùng đến số lúa gạo tích trữ ở đó, sẽ gây thiếu thốn cho binh sĩ trú phòng.
Tát Bố Tố sợ hãi dâng sớ nhận tội, xin đem quân trú phòng Tề Tề Cáp Nhĩ, Mặc Nhĩ Căn mỗi năm luân phiên phái đi 500 người, cày cấy ruộng công ở các bộ Tích Bá, đem thóc chuyển đến Tề Tề Cáp Nhĩ. Có chiếu sai bọn thị lang Mãn Phi làm án, kết tội Tát Bố Tố hoang báo công lao, bỏ phế đất đai, dẫn đến thiếu thốn lương thực, đáng chém; chịu bãi nhiệm, mất thế chức, ở Tá lãnh làm Thượng hành tẩu . Sau đó được thụ Tán trật đại thần.
Năm thứ 39 (1700), ông qua đời.
Đánh giá

Thời Càn Long, có sắc tu soạn "Thịnh kinh thông chí", liệt tên những danh thần, có lời khen Tát Bố Tố lão luyện sáng suốt, được lòng quân dân, vừa có công đánh Nga, vừa có công mở mang giáo dục ở Hắc Long Giang, thật là tài kiêm văn võ.
Chú thích

↑  Thanh sử cảo, Tlđd lúc chiến sự gọi là La Sát, lúc hòa hoãn gọi là Nga La Tư
↑  Người Trung Quốc gọi là Yaksa, người Nga gọi là Албазино́ (chữ La Tinh: Albazino)
↑  Thanh sử cảo, Tlđd gọi là Đạt Hô Nhĩ, các tài liệu hiện nay đều gọi là Đạt Oát Nhĩ (chữ Hán: 达斡尔, chuyển ngữ Möllendorff: Daur)
↑  Nay là huyện Nộn Giang, địa cấp thị Hắc Hà, tỉnh Hắc Long Giang
↑  Nay là Nerchinsk (chữ Nga: Не́рчинск), Nerchinsky District, Zabaykalsky Krai, LB Nga
↑  Thanh sử cảo, Tlđd gọi là Sát Hãn hãn (Chagan Khan), đây là cách người Mông Cổ gọi Sa hoàng (Tsar). Tương tự, người Nga cũng gọi Thanh triều hoàng đế là Bác Cách Đức hãn (Bogdikhan) theo cách gọi của người Mông Cổ. Lúc nay Sa hoàng là Peter I và Ivan V chịu sự nhiếp chính của công chúa Sophia Alekseyevna
↑  Feodor Alekseyevich Golovin (chữ Nga: Фёдор Алексеевич Головин, 1650 – 1706), nhà ngoại giao Nga; Thanh sử cảo, Tlđd gọi là Phí Diệu Đa La, các tài liệu khác gọi là Phí Nhạc Đa
↑  Nay là phía bắc huyện Phù Dư, địa cấp thị Tùng Nguyên, Cát Lâm
1 2  Xem bài viết Bát kỳ
↑  Thanh sử cảo, Tlđd chép là Hưng An Lĩnh, ở đây là Đại Hưng An Lĩnh (chuyển ngữ Möllendorff: Amba Hinggan jutun) vì sau đó nhắc đến núi Tác Ước Nhĩ Tế, một tòa núi thuộc Đại Hưng An Lĩnh, mà các tài liệu khác đều gọi là núi Tác Nhạc Nhĩ Tế (索岳尔济山) – nơi phát tích của sông Thao Nhi (Taoer)
↑  Thượng hành tẩu là quan chức ngoài ngạch, có vai trò tham mưu nhưng không có quyền hạn
22626 Jengordinier

| Khám phá |
| --- | --- |
Khám phá bởi: Nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln
Nơi khám phá: Socorro
Ngày phát hiện: 22 tháng 5 năm 1998
Tên định danh
Tên định danh: 22626
Tên định danh thay thế: 1998 KS37
Đặc trưng quỹ đạo
Kỷ nguyên 14 tháng 5 năm 2008
Cận điểm quỹ đạo: 2.0635880
Viễn điểm quỹ đạo: 2.6261880
Độ lệch tâm: 0.1199631
Chu kỳ quỹ đạo: 1311.5401507
Độ bất thường trung bình: 312.90450
Độ nghiêng quỹ đạo: 6.54126
Kinh độ điểm mọc: 192.20899
Góc cận điểm: 9.11995
Đặc trưng vật lý
Cấp sao tuyệt đối (H): 15.4
 
22626 Jengordinier (1998 KS37) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 22 tháng 5 năm 1998 bởi nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.
Trận Tham Hợp Pha

Trận Tham Hợp Pha (tiếng Trung: 參合陂之戰; Hán-Việt: Tham Hợp Pha chi chiến) là trận đánh giữa hai nước Hậu Yên và Bắc Ngụy, diễn ra vào giai đoạn hậu kì của Ngũ Hồ Thập lục quốc trong lịch sử Trung Quốc.
Trận đánh diễn ra mùa đông năm 395, quân Bắc Ngụy đánh bại quân Hậu Yên tại dốc Tham Hợp, quân Hậu Yên bị tổn thất nặng.
Bối cảnh và nguyên nhân

Tiền thân của Bắc Ngụy là nước Đại cùng với tiền thân của Hậu Yên là Tiền Yên có quan hệ gần gũi, hỗ trợ lẫn nhau. Vì sự tan rã của Tiền Tần (nước diệt cả Đại lẫn Tiền Yên), Bắc Ngụy cùng Hậu Yên chớp thời cơ khôi phục. Ban đầu hai nước có quan hệ mật thiết, nhưng về sau đầu tiên là do Hậu Yên giữ Thác Bạt Cô, em trai của Ngụy Vương Thác Bạt Khuê đến tiến cống, không cho về; lại thêm thế lực của Bắc Ngụy ngày càng lớn mạnh, luôn muốn thoát li khỏi mối quan hệ phụ thuộc vào Hậu Yên. Thế là năm 395 (Bắc Ngụy kiến quốc được 10 năm), Bắc Ngụy quay ra chống lại Hậu Yên, cướp bóc biên giới của Hậu Yên.
Diễn biến

Sau khi Bắc Ngụy nổi lên chống lại, vua Hậu Yên là Mộ Dung Thùy lệnh cho thái tử Mộ Dung Bảo, Liêu Tây vương Mộ Dung Nông, Triệu Vương Mộ Dung Lân chỉ huy 8 vạn quân đánh Ngụy, lại sai Phạm Dương vương Mộ Dung Đức, Trần Lưu vương Mộ Dung Thiệu mang 1 vạn 8 ngàn kị binh làm hậu viện. Sau khi bắt được tin này, quân Ngụy lập tức rút quân chủ lực về phía sau, rồi mới cùng quân Yên ở một dải Ngũ Nguyên, cách sông Hoàng Hà đối địch.
Vào lúc Mộ Dung Bảo lên đường, Mộ Dung Thùy đã có bệnh. Từ khi đến Ngũ Nguyên, Thác Bạt Khuê chặn đường tiến quân của Bảo, hai cha con không có tin tức gì. Quân Ngụy lại còn truyền tin giả rằng Mộ Dung Thùy đã chết, Mộ Dung Bảo và các tướng lo lắng sợ hãi, tin lời ấy là thật, khiến cho lòng quân kinh động.
Ban đầu, khi Bảo mới đến U Châu, trục xe của ông vô cớ mà gãy, thầy bói Cận An cho là điềm đại hung, khuyên ông trở về. Mộ Dung Bảo nổi giận, không nghe theo. Đến nay, Mộ Dung Bảo hỏi An, An lại khuyên ông nên mau chóng trở về. Sau đó, trong quân Yên lại có tướng lĩnh âm mưu phát động binh biến ủng hộ Mộ Dung Lân lên ngôi, càng làm cho lòng quân thêm tan tác, sĩ khí xuống thấp. Tháng 10, Mộ Dung Bảo nhân đêm tối đốt thuyền rồi rút lui.
Khi ấy băng trên Hoàng Hà chưa kết, Mộ Dung Bảo cho rằng Thác Bạt Khuê không thể vượt sông, nên không đề phòng gì. Tháng 11, trời trở rét đậm, Hoàng Hà đóng băng, Thác Bạt Khuê lập tức bỏ lại xe cộ, chỉ chọn ra 2 vạn kị binh tinh nhuệ vượt sông, truy kích quân Yên.
Quân Ngụy ngày đêm đuổi theo, ngược lại quân Yên phòng bị sơ sài, Mộ Dung Lân dẫn 3 vạn quân đi sau, một mặt hành quân một mặt săn bắn. Rốt cục 6 ngày sau, quân Ngụy đã đuổi đến phía tây Tham Hợp Pha, mà quân Yên đang đóng trại ở phía đông con dốc, sát cạnh bờ sông. Ngày hôm đó, Cận An nói với Mộ Dung Bảo: "Hôm nay gió tây bắc nổi lên, ứng với điềm địch quân đuổi kịp, nên phòng bị cẩn thận, đồng thời mau chóng vượt sông, không thì nguy mất." Bảo cho là phải, nhưng quân Yên không còn kỷ luật gì, chỉ đi hơn 10 dặm đã cởi yên nghỉ ngơi, hoàn toàn không biết truy quân đã đến rất gần.
Tiền khu của quân Ngụy gặp được doanh trại quân Yên, trở về báo tin. Ngay trong đêm ấy, Thác Bạt Khuê chia quân rải khắp đông tây, hình thành thế ỷ giốc. Quân Ngụy người ngựa ngậm tăm lên núi, chuẩn bị tập kích quân Yên.
Mờ sáng ngày hôm sau, quân Ngụy từ đỉnh núi tràn xuống doanh trại quân Yên. Quân yên chỉ một lòng muốn quay về phương đông, chợt thấy quân Ngụy khắp nơi trên núi, vô cùng kinh sợ. Thác Bạt Khuê hạ lệnh công kích, quân Yên tranh nhau vượt sông chạy trốn, người ngựa dẫm đạp lên nhau, có hơn vạn người hoặc bị chết xéo hoặc bị chết đuối. Thái tử Mộ Dung Bảo cùng một bộ phận thân vương nằm trong số hơn ngàn người chạy thoát, Mộ Dung Thiệu bị quân Ngụy giết chết, ngoài ra còn có 4, 5 vạn quân Yên đầu hàng. Sau đó, theo kiến nghị của đại thần Vương Kiến của Bắc Ngụy, tất cả quân Yên đầu hàng đều bị chôn sống.
Ảnh hưởng

Trận đánh này khiến cho thực lực của cường quyền bậc nhất ở Hoa Bắc là Hậu Yên bị tổn thương nặng nề, Bắc Ngụy nhân đó tiến vào Trung Nguyên. Năm 396, Mộ Dung Thùy muốn báo mối thù này, vì thế thân chinh Bắc Ngụy, đi qua Tham Hợp Pha, tận mắt nhìn thấy hài cốt chất cao như núi, đặc biệt lập đàn điếu tế, sĩ tốt có cha con anh em chết ở đất này đều gào khóc thảm thiết, vang dội sơn cốc. Mộ Dung Thùy vì thế vừa thẹn vừa giận mà nôn ra máu, bệnh tình càng thêm nguy kịch, không lâu thì mất.
Năm 397, Hậu Yên lại một lần nữa thảm bại trước Bắc Ngụy ở trận Bách Tứ (chữ Hán: 柏肆之戰, Bách Tứ chi chiến), hoàn toàn phải lui khỏi Trung Nguyên, Bắc Ngụy chính thức trở thành bá chủ của Hoa Bắc.
Vì hành động chôn sống kẻ đầu hàng trong trận này, sau này quân Ngụy tấn công đô thành Trung Sơn của Hậu Yên, quân Yên cố thủ không hàng, những việc làm tương tự diễn ra trong suốt thời gian Bắc Ngụy đánh dẹp Hoa Bắc.
Văn học

Trong tiểu thuyết 《Thiên long bát bộ》 của tác gia Kim Dung, nơi ở tại Cô Tô của nhà Mộ Dung, dòng dõi nước Đại Yên, gọi là "Tham Hợp trang", tuyệt kỹ tổ truyền gọi là "Tham Hợp chỉ", những cái tên ấy là từ trận đánh này mà ra.
Tác gia Hoàng Dịch trong tác phẩm 《Biên hoang truyền thuyết》 đã từng cải biên trận đánh này.
Chú thích

1 2 3  Tư trị thông giám, quyển 108.
↑  Nay là đông bắc huyện Dương Cao, Sơn Tây, Trung Quốc
↑  Nay là thành phố Bao Đầu, Nội Mông Cổ
1 2 3  Thẩm Khởi Vĩ, sách đã dẫn, tr 237
↑  Nay là huyện Chính Định, Hà Bắc
Ara chloropterus

| Ara chloropterus |
| --- | --- |

Tình trạng bảo tồn
 Ít quan tâm  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Aves
Bộ (ordo): Psittaciformes
Họ (familia): Psittacidae
Chi (genus): Ara
Loài (species): A. chloropterus
Danh pháp hai phần
Ara chloropterus (Gray, 1859) 
 
Danh pháp đồng nghĩa
 Ara chloroptera
Ara chloropterus là một loài chim trong họ Psittacidae.
Đây là loài lớn nhất trong chi Ara, phổ biến rộng rãi trong các khu rừng và đất rừng của miền Bắc và Trung Nam Mỹ. Tuy nhiên, như đặc điểm chung với vẹt đuôi dài khác, trong những năm gần đây đã có một sự suy giảm đáng kể số lượng của loài vẹt này do mất môi trường sống và sự săn bắt bất hợp pháp để bán làm chim cảnh.
Hành vi

Loài vẹt này thường kết đôi với nhau suốt đời. Chi mẹ thường đẻ hai hoặc ba quả trứng trong một cái tổ được làm trong một cái lỗ trên cây. Chim mẹ ấp trứng trong khoảng 28 ngày, và chim con đủ lông đủ cánh và rời tổ khoảng 90 ngày sau khi nở.
Hình ảnh

Museum specimen
Chú thích

↑  BirdLife International (2012). “Ara chloropterus”. Sách Đỏ IUCN các loài bị đe dọa. Phiên bản 2013.2. Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế. Truy cập ngày 26 tháng 11 năm 2013.
↑  Clements, J. F.; Schulenberg, T. S.; Iliff, M. J.; Wood, C. L.; Roberson, D.; Sullivan, B.L. (2012). “The eBird/Clements checklist of birds of the world: Version 6.7”. Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.
↑  “Green-winged Macaw”. The Maryland Zoo (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 30 tháng 5 năm 2019.
↑  Alderton, David (2003). The Ultimate Encyclopedia of Caged and Aviary Birds. London, England: Hermes House. tr. 235. ISBN 1-84309-164-X.
Williamsburg, Kansas

| Williamsburg, Kansas |
| --- | --- |
—  Thành phố  —
 
 
 Vị trí trong Quận Franklin, Kansas
 Vị trí tiểu bang Kansas ở Hoa Kỳ
Williamsburg, Kansas
Quốc gia: Hoa Kỳ
Tiểu bang: Kansas
Quận: Quận Franklin
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 397
Múi giờ: CST (UTC-6)
 • Mùa hè (DST): CDT (UTC-5)
Mã bưu chính: 66095 
Williamsburg là một thành phố thuộc quận Franklin, tiểu bang Kansas, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 397 người.
Dân số

Dân số các năm:
Năm 2000: 351 người
Năm 2010: 397 người
Zenithoptera

| Zenithoptera |
| --- | --- |
Zenithoptera fasciata
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Odonata
Họ (familia): Libellulidae
Phân họ (subfamilia): Palpopleurinae
Chi (genus): Zenithoptera Sélys, 1869
Zenithoptera là một chi chuồn chuồn ngô.
Các loài

Zenithoptera anceps Pujol-Luz, 1993
Zenithoptera fasciata (Linnaeus, 1758)
Zenithoptera lanei Santos, 1941
Zenithoptera viola Ris, 1910
Hình ảnh

Zenithoptera fasciata
Zenithoptera lanei
Chú thích

↑  Garrison, Rosser W.; von Ellenrieder, Natalia; Louton, Jerry A. (2006). Dragonfly Genera of the New World. The Johns Hopkins University Press. tr. 164. ISBN 0-8018-8446-2.
↑  von Ellenrieder, N. (2009). “Zenithoptera fasciata”. Sách đỏ IUCN về các loài bị đe dọa. 2009: e.T159068A5319501. doi:10.2305/IUCN.UK.2009-2.RLTS.T159068A5319501.en. Truy cập ngày 24 tháng 12 năm 2017.
Ardisia gigantifolia

| Ardisia gigantifolia> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Asterids
Bộ (ordo): Ericales
Họ (familia): Primulaceae
Chi (genus): Ardisia
Loài (species): A. gigantifolia
Danh pháp hai phần
Ardisia gigantifolia Stapf 
Ardisia gigantifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Anh thảo. Loài này được Stapf mô tả khoa học đầu tiên năm 1906.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Ardisia gigantifolia”. Truy cập ngày 25 tháng 8 năm 2013.
Stillingia terminalis

| Stillingia terminalis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Malpighiales
Họ (familia): Euphorbiaceae
Chi (genus): Stillingia
Loài (species): S. terminalis
Danh pháp hai phần
Stillingia terminalis Baill. 
Stillingia terminalis là một loài thực vật có hoa trong họ Đại kích. Loài này được Baill. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1861.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Stillingia terminalis”. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2013.
Zeugomantispa viridula

| Zeugomantispa viridula> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Neuroptera
Họ (familia): Mantispidae
Phân họ (subfamilia): Mantispinae
Chi (genus): Zeugomantispa
Loài (species): Z. viridula
Danh pháp hai phần
Zeugomantispa viridula (Erichson, 1839) 
Zeugomantispa viridula là một loài côn trùng trong họ Mantispidae thuộc bộ Neuroptera. Loài này được Erichson miêu tả năm 1839.
Chú thích

↑  Oswald, J. D. (2007). Neuropterida Species of the World. Version 2.0.