Giuse Trần Văn Toản
Giám mục > Giám mục chính tòa Long Xuyên

Ngày 25 tháng 1 năm 2019, Đại diện Tòa Thánh không thường trú tại Việt Nam Tổng giám mục Marek Zalewski báo tin với Giám mục Trần Văn Toản thông tin Tòa Thánh đã chấp thuận đơn từ nhiệm của Giám mục Trần Xuân Tiếu. Tòa Thánh loan báo Giáo hoàng Phanxicô chính thức chấp thuận đơn xin hồi hưu của Giám mục chính tòa Giáo phận Long Xuyên Giuse Trần Xuân Tiếu vào ngày 23 tháng 2 năm 2019. Với cương vị giám mục phó, Giám mục Trần Văn Toản chính thức kế vị vai trò giám mục chính tòa Long Xuyên. Trong bức thư đầu tiên trên cương vị giám mục chính tòa, được đề ngày 24 tháng 2, Giám mục Trần Văn Toản gửi lời cảm ơn đến các giám mục tiền nhiệm đã gầy dựng và phát triển giáo phận, tạo cơ sở cho ông kế thừa. Đồng thời, ông bày tỏ mong muốn GIám mục tiền nhiệm Trần Xuân Tiếu tiếp tục ở lại giáo phận để hỗ trợ, đồng hành trong các dịp trọng đại, các thánh lễ trong giáo phận. Trong bức thư này, Giám mục Toản cũng nêu lên mong muốn tổ chức các lễ kỷ niệm cho Giám mục Tiếu và công bố việc bổ nhiệm các nhân sự trong Giáo phận Long Xuyên, đa phần tái bổ nhiệm các vị trí từ thời giám mục tiền nhiệm.
Với mong muốn đơn giản hóa các nghi lễ, sau khi tham khảo Giáo luật Công giáo và các linh mục giáo phận, Giám mục Trần Văn Toản quyết định không cử hành lễ nhậm chức giám mục chính tòa. Thay cho sự kiện này, giáo phận quyết định tổ chức lễ tạ ơn vào ngày 16 tháng 3 năm 2019 nhằm tri ân nguyên giám mục Trần Xuân Tiếu. Giám mục Trần Văn Toản có cuộc phỏng vấn với báo Công giáo và Dân tộc vài ngày sau khi được công bố kế vị. Nói về chủ đề thuận lợi và khó khăn trong công cuộc truyền giáo, Giám mục Toản cho rằng giáo phận có nhiều thuận lợi: giáo dân không bị nghi kỵ và được đón nhận trong đời sống; số người chưa biết đến Công giáo còn nhiều và giáo phận có truyền thống lâu đời trong vấn đề truyền giáo, kể từ Giám mục Tiên khởi Micae Nguyễn Khắc Ngữ. Trả lời câu hỏi về định hướng quản lý giáo phận, Giám mục Trần Văn Toản cho biết ông chú trọng 3 định hướng tu đức: Giáo hội là mầu nhiệm, là hiệp thông và là sứ vụ, từ đó có 5 ưu tiên mục vụ: đào tạo hàng giáo sĩ, giáo dân, truyền giáo, từ thiện xã hội (bác ái) và tham gia công tác đào tạo con người. Ngày 23 tháng 3 cùng năm, ông cử hành lễ tạ ơn tại nguyên quán là giáo họ An Tiêm, giáo xứ Thượng Phúc, giáo phận Thái Bình. Đồng tế có Giám mục Thái Bình Phêrô Nguyễn Văn Đệ và khoảng trên 20 linh mục.
Các giám mục Việt Nam từ 27 giáo phận tiến hành họp Đại hội XIV Hội đồng Giám mục Việt Nam tại Trung tâm Mục vụ giáo phận Hải Phòng vào cuối tháng 9 và đầu tháng 10 năm 2019. Trong khuôn khổ đại hội, các giám mục đã sắp xếp và bầu chọn nhân sự trong hội đồng. Kết quả, các giám mục tiếp tục chọn Giám mục Trần Văn Toản đảm trách vai trò Chủ tịch Ủy ban Giáo dân thuộc Hội đồng Giám mục trong nhiệm kỳ 2019–2022.> Trong năm kỷ niệm 60 năm thành lập Giáo phận Long Xuyên, Giám mục Trần Văn Toản kêu gọi giáo dân giáo phận trong ba định hướng Sống mầu nhiệm Chúa Kitô - Xây dựng gia đình Thiên Chúa và Phục vụ con người. Ông đề nghị cộng đoàn giáo dân "hiệp thông đồng trách nhiệm" với giáo phận thông qua các hoạt động tìm hiểu về giáo phận, cử hành các việc đạo đức bình dân, từ thiện xã hội - bác ái và truyền bá đức tin Công giáo.
Với sự ảnh hưởng của Đại dịch COVID-19, Giám mục Trần Văn Toản gửi nhiều thư mục vụ đến giáo dân Giáo phận Long Xuyên nhằm điều chỉnh các sinh hoạt tôn giáo nhằm phòng tránh lây lan dịch bệnh. Đại diện Tòa Giám mục Long Xuyên, linh mục Chưởng ấn Nguyễn Văn Kiệt đã ra thông cáo nhằm nhắc nhở các giáo sĩ, tu sĩ và giáo dân giáo phận có nội dung nói về các thánh lễ Công giáo, các sinh hoạt khác và các cử hành bí tích Công giáo. Lá thư mục vụ này được công bố ngày 17 tháng 2 năm 2020. Nội dung lá thư mục vụ được ấn ký ngày 21 tháng 3 năm 2020 bởi Giám mục Trần Văn Toản loan tin giám mục giáo phận chưa chấp nhận tạm dừng các thánh lễ Công giáo trên địa bàn lãnh thổ giáo phận, nhắc nhở các giáo xứ và giáo dân thực hiện các biện pháp nhằm tránh lây lan dịch bệnh. Về cử hành nghi thức bí tích Hòa Giải, Giám mục Toản không cho phép cử hành nghi thức "tập thể". Ngoài ra, giám mục Long Xuyên cũng đề cập đến các sinh hoạt Tuần Thánh trong giáo phận và việc thực hành các nghi thức tôn giáo gọi là đạo đức bình dân. Trong thông báo được Giám mục Trần Văn Toản ấn ký năm ngày sau đó, ngày 26 tháng 3 năm 2020, ông loan báo tạm dừng các sinh hoạt tôn giáo trên địa bàn Giáo phận Long Xuyên. Về các thánh lễ, ông cho phép bỏ luật buộc tham dự các đại lễ, khuyến khích giáo dân dự lễ trực tuyến, thực hiện các sinh hoạt tôn giáo trong gia đình và đồng thuận mở cửa các nhà thờ để giáo dân đến cầu nguyện. Về cử hành các bí tích, linh mục chỉ được cử hành khi có lý do chính đáng, giới hạn các nghi lễ an táng,... Kết thư, Giám mục Trần Văn Toản kêu gọi giáo dân cảm nhận sự mỏng manh của thân phận con người trong hoàn cảnh dịch bệnh đang hoành hành, kêu gọi các linh mục biết hy sinh thân mình cho giáo hữu.
Sau khi nhận được các văn bản từ Văn phòng chính phủ và Ban Tôn giáo Chính phủ Việt Nam ngày 8 tháng 5 năm 2020, Giám mục Trần Văn Toản viết thư thông cáo mới trong tình hình dịch bệnh. Ông quyết định kể từ 15 giờ chiều ngày 9 tháng 5, các sinh hoạt tôn giáo trong Giáo phận Long Xuyên trở lại bình thường. Trong lá thư thông cáo này, giám mục Toản dành nhiều nội dung để nhắc nhở các giáo dân: cộng tác với mọi người nhằm tránh lây nhiễm dịch bệnh và các hoạt đông tôn giáo như tích cực tham dự lễ, tham gia việc cử hành các bí tích, việc học giáo lý, việc cầu nguyện và đọc kinh tại gia đình, hỗ trợ những người khó khăn do bệnh dịch. Các hoạt động tại giáo phận, Giám mục Toản hướng dẫn thi hành theo thư hướng dẫn của Hội đồng Giám mục về thi hành mục vụ hậu đại dịch.
Các giám mục Việt Nam từ 27 giáo phận họp Đại hội XV Hội đồng Giám mục Việt Nam tại trung tâm Mục vụ Tổng giáo phận Hà Nội vào đầu tháng 10 năm 2022. Trong khuôn khổ đại hội, các giám mục đã sắp xếp và bầu chọn nhân sự trong hội đồng và tiếp tục chọn Giám mục Trần Văn Toản đảm trách vai trò Chủ tịch Uỷ ban Giáo dân trực thuộc Hội đồng Giám mục trong nhiệm kỳ 2022 – 2025.