Chuyển giao Hồng Kông
Tổng quan

Vào khoảng những năm 1820 và 1830, người Anh đã chinh phục các vùng của Ấn Độ và có ý định trồng bông ở những vùng đất này để bù đắp số lượng bông mà họ mua từ Mỹ. Khi nỗ lực này thất bại, người Anh nhận ra họ có thể trồng cây anh túc tại đây với tốc độ đáng kinh ngạc. Những cây anh túc này sau đó có thể được biến thành thuốc phiện, thứ mà người Trung Quốc rất mong muốn. Vì vậy, kế hoạch của Anh đã trồng cây anh túc ở Ấn Độ, chuyển đổi nó thành thuốc phiện, buôn bán thuốc phiện ở Trung Quốc để lấy trà và bán lại trà ở Anh. Việc bán thuốc phiện rất thành công và thuốc phiện được xuất khẩu sang Trung Quốc với khối lượng cực lớn.
Vương quốc Anh giành quyền kiểm soát các phần lãnh thổ của Hồng Kông thông qua ba hiệp ước với nhà Thanh Trung Quốc:
1842 Hiệp ước Nam Kinh: Đảo Hồng Kông được nhượng lại vĩnh viễn
Công ước Bắc Kinh năm 1860: Bán đảo Cửu Long và Đảo Stonecutter được nhượng lại
Công ước 1898 về mở rộng lãnh thổ Hồng Kông: Tân Giới và các đảo xa được thuê trong 99 năm cho đến năm 1997
Bất chấp tính chất hữu hạn của hợp đồng thuê Tân Giới, phần thuộc địa này được phát triển nhanh chóng và trở nên hòa nhập cao với phần còn lại của Hồng Kông. Vào thời điểm các cuộc đàm phán nghiêm túc về tình trạng tương lai của Hồng Kông vào những năm 1980, việc tách các vùng lãnh thổ bị nhượng lại và chỉ trả lại Tân Giới cho Trung Quốc được cho là phi thực tế. Ngoài ra, với sự khan hiếm đất đai và tài nguyên thiên nhiên ở đảo Hồng Kông và Cửu Long, các khoản đầu tư cơ sở hạ tầng quy mô lớn đã được thực hiện ở Tân Giới, với những đột phá nằm trong ngày 30 tháng 6 năm 1997.
Khi Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa giành được ghế tại Liên Hợp Quốc do Nghị quyết Đại hội đồng Liên Hợp Quốc 2758 năm 1971, nước này bắt đầu có các hành động ngoại giao về vấn đề chủ quyền của Hồng Kông và Ma Cao. Tháng 3/1972, đại diện của Trung Quốc tại Liên Hợp Quốc Hoàng Hoa đã viết thư cho Ủy ban Phi Thực dân hóa của Liên Hợp Quốc để nêu quan điểm của chính phủ Trung Quốc:
Cùng năm, vào ngày 8 tháng 11, Đại hội đồng Liên Hợp Quốc đã thông qua nghị quyết loại bỏ Hồng Kông và Ma Cao khỏi danh sách chính thức các thuộc địa.
Vào tháng 3 năm 1979, Thống đốc Hồng Kông, Murray MacLehose, đã có chuyến thăm chính thức đầu tiên tới Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa (PRC), chủ động nêu câu hỏi về chủ quyền của Hồng Kông với Đặng Tiểu Bình. Nếu không làm rõ và thiết lập vị trí chính thức của chính phủ Trung Quốc, việc sắp xếp các hợp đồng cho thuê bất động sản và các hợp đồng cho vay ở Hồng Kông trong vòng 18 năm tới sẽ trở nên khó khăn.
Đáp lại những lo ngại về hợp đồng thuê đất ở Tân Giới, MacLehose đề xuất rằng chính quyền Anh của toàn bộ Hồng Kông, trái với chủ quyền, được phép tiếp tục sau năm 1997. Ông cũng đề xuất rằng các hợp đồng bao gồm cụm từ "kéo dài miễn là Hoàng gia cai quản lãnh thổ ".
Trên thực tế, ngay từ giữa những năm 1970, Hồng Kông đã phải đối mặt với rủi ro tăng thêm các khoản vay cho các dự án cơ sở hạ tầng quy mô lớn như hệ thống Đường sắt Giao thông (Mass Transit Railway - MTR) và một sân bay mới. Bất ngờ vì không chuẩn bị, Đặng khẳng định sự cần thiết của việc Hồng Kông trở lại Trung Quốc, theo đó Hồng Kông sẽ được chính phủ Trung Quốc trao cho tình trạng đặc biệt.
Chuyến thăm của MacLehose tới Trung Quốc đã vén màn về vấn đề chủ quyền của Hồng Kông: Nước Anh đã nhận thức được khát vọng của Trung Quốc trong việc khôi phục chủ quyền đối với Hồng Kông và bắt đầu thực hiện các thỏa thuận phù hợp để đảm bảo quyền lợi của mình trong lãnh thổ, cũng như bắt đầu tạo ra một kế hoạch thoát ly trong trường hợp khẩn cấp.
Ba năm sau, Đặng tiếp đón cựu Thủ tướng Anh Edward Heath, người được phái đi làm đặc phái viên của Thủ tướng Margaret Thatcher để thiết lập sự hiểu biết về quan điểm của Trung Quốc liên quan đến câu hỏi về Hồng Kông; Trong cuộc họp này, Đặng đã vạch ra kế hoạch của mình để biến Hồng Kông thành một đặc khu kinh tế, sẽ giữ lại hệ thống tư bản của lãnh thổ này dưới chủ quyền của Trung Quốc.
Cùng năm đó, Edward Youde, người kế nhiệm MacLehose với tư cách là Thống đốc thứ 26 của Hồng Kông, đã dẫn đầu một phái đoàn gồm 5 Ủy viên điều hành đến London, bao gồm Chung Sze-yuen, Lydia Dunn và Roger Lobo. Chung đã trình bày quan điểm của họ về chủ quyền của Hồng Kông đối với Thatcher, khuyến khích bà cân nhắc lợi ích của người dân Hồng Kông bản địa trong chuyến thăm Trung Quốc sắp tới của bà.
Trước sự cởi mở ngày càng tăng của chính phủ Trung Quốc và cải cách kinh tế ở đại lục, Thủ tướng Anh lúc đó Margaret Thatcher đã tìm kiếm thỏa thuận của Trung Quốc để tiếp tục sự hiện diện của Anh trên lãnh thổ này.
Tuy nhiên, Trung Quốc đã có một lập trường trái ngược: Trung Quốc không chỉ muốn Tân Giới, vốn được cho thuê đến năm 1997, được đặt dưới quyền tài phán của Trung Quốc, mà còn từ chối công nhận " các hiệp ước bất công và bất bình đẳng " theo đó đảo Hồng Kông và Cửu Long đã được nhượng lại cho Anh vĩnh viễn. Do đó, Trung Quốc chỉ công nhận chính quyền Anh ở Hồng Kông, nhưng không công nhận chủ quyền của Anh.