stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Văn học Việt Nam giai đoạn 1945–1954
Bối cảnh lịch sử

Cách mạng tháng Tám thành công, nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa tuyên ngôn độc lập nhưng nền độc lập đứng trước những thách thức to lớn. Cũng như bối cảnh xã hội lúc ấy, văn học vừa diễn ra xu hướng hội tụ, vừa tiếp tục sự phân hóa của các khuynh hướng văn học. Cuộc kháng chiến chống Pháp bùng nổ ngày 19 tháng 12 năm 1946 đã mở đầu cuộc chiến tranh kéo dài 9 năm với Pháp. Trong thời kỳ này, văn học đã được xây dựng để phục vụ cho cuộc chiến đấu của người Việt Nam mà hạt nhân là Việt Minh. Văn hóa được định hướng theo phương châm do Đảng Cộng sản Việt Nam đã xác định từ Đề cương văn hóa Việt Nam năm 1943  là Dân tộc - Khoa học - Đại chúng còn đối với văn học thì làm cho xu hướng tả thực xã hội chủ nghĩa thắng. Trong kháng chiến chống Pháp, khẩu hiệu Kháng chiến hóa văn hóa - Văn hóa hóa kháng chiến của Hồ Chí Minh cũng phản ánh mục tiêu và đi kèm với nó là phương pháp chi phối văn hóa nói chung và văn học nói riêng trong giai đoạn ấy. Về phong cách, để có thể kháng chiến hóa văn hóa, văn học phải nhằm đến đối tượng quần chúng đông đảo mà chủ yếu là nông dân và do vậy văn học giai đoạn này được hướng đến phong cách hiện thực, đại chúng.
Trong bối cảnh đó, những người sáng tác mà trong số họ có rất nhiều nhà thơ của phong trào Thơ mới, những nhà văn hiện thực phê phán với không ít cây bút tài năng băn khoăn với câu hỏi: viết cho ai? viết cái gì? viết như thế nào? Người ta im lặng, hoặc cảm thấy bứt rứt vì không thể viết như cũ, nhưng cũng chưa thể viết được cái mới như ý muốn của mình. Trong thời gian này đã nảy sinh những cuộc tranh luận về nghệ thuật, trong đó người nghệ sĩ băn khoăn; đem nghệ thuật phục vụ chính trị có phải là rẻ rúng nghệ thuật không? Quần chúng có khả năng thưởng thức nghệ thuật không?.
Sinh hoạt văn hóa, văn nghệ lớn > Các đại hội văn hóa cứu quốc

Hội văn hóa cứu quốc được thành lập năm 1943. Tháng 9-1945 tổ chức Đại hội văn hóa cứu quốc lần thứ nhất. Từ 12 đến 13 tháng 10 năm 1946 Đại hội văn hóa cứu quốc lần 2 diễn ra với sự bầu cử một Ban chấp hành gồm Chủ tịch Đặng Thai Mai, Tổng thư ký Hoài Thanh, Phó tổng thư ký Tố Hữu và các ủy viên Văn Cao, Ngô Quang Châu, Nguyễn Đỗ Cung, Xuân Diệu, Nguyễn Đình Thi, Nguyễn Văn Tỵ, Chế Lan Viên.
Sinh hoạt văn hóa, văn nghệ lớn > Hội nghị văn hóa toàn quốc lần thứ nhất

Hội nghị văn hóa toàn quốc lần thứ nhất dự kiến họp từ 24 tháng 11 đến 1 tháng 12 năm 1946. Tuy nhiên, do tình hình căng thẳng với việc Pháp khiêu khích, nổ súng ở Lạng Sơn, Hải Phòng, xé bỏ Hiệp định sơ bộ 6-3 và Tạm ước 14-9 nên hội nghị được bế mạc ngay trong buổi chiều chủ nhật ngày 24 tháng 11 năm 1946. Hồ Chủ tịch đã đến dự và nói chuyện với Hội nghị.
Hội nghị ra quyết nghị ủng hộ Chính phủ Dân chủ Cộng hòa do Chủ tịch Hồ Chí Minh đứng đầu, quyết định thành lập một Ủy ban Văn hóa toàn quốc có nhiệm vụ tiếp tục công việc của Hội nghị liên lạc với giới văn hóa, văn nghệ trong và ngoài nước, lập một số tiểu ban văn hóa, tìm đường lối sáng tác và chuẩn bị hội nghị văn hóa toàn quốc lần thứ 2 khi tình hình ổn định.
Sinh hoạt văn hóa, văn nghệ lớn > Hội nghị văn hóa toàn quốc lần thứ hai

Hội nghị văn hóa toàn quốc lần thứ hai diễn ra trong các ngày từ 16 đến 20 tháng 7 năm 1948 tại Việt Bắc, với hơn 200 đại biểu về tham dự. Tại Hội nghị, Trường Chinh đã đọc bản báo cáo Chủ nghĩa Mác và văn hóa Việt Nam. Hội nghị đã bầu ra Ban chấp hành Hội văn hóa Việt Nam và bầu Hồ Chí Minh làm hội trưởng danh dự. Ban chấp hành gồm có:
Các đại biểu khoa học tự nhiên: Trần Đại Nghĩa, Phạm Đình Ái, Đặng Phúc Thông, Tôn Thất Tùng.
Các đại biểu khoa học xã hội: Nguyễn Khánh Toàn, Trần Công Tường, Trần Văn Giáp.
Đại biểu giáo dục: Ngụy Như Kon Tum, Nguyễn Công Mỹ, Phan Thiều, Thục Vinh.
Đại biểu văn học: Đặng Thai Mai, Hoài Thanh, Trần Huy Liệu, Đoàn Phú Tứ, Hoàng Xuân Nhị, Đỗ Đức Dục.
Đại biểu các ngành nghệ thuật: Thế Lữ (sân khấu); Tô Ngọc Vân (mỹ thuật); Nguyễn Xuân Khoát (âm nhạc); Nguyễn Cao Luyện (kiến trúc); Văn Cao.
Tại Hội nghị, Ban chấp hành cũng bầu ra Ban thường vụ với Hội trửong Đặng Thai Mai, Tổng thư ký Hoài Thanh, và các ủy viên Ngụy Như Kon Tum, Tô Ngọc Vân, Trần Huy Liệu, Đoàn Phú Tứ, Trần Văn Giáp.
Sinh hoạt văn hóa, văn nghệ lớn > Hội nghị văn nghệ toàn quốc

Hội nghị văn nghệ toàn quốc tổ chức trong các ngày từ 23 đến 25 tháng 7 năm 1948 tại Việt Bắc, với hơn 80 văn nghệ sĩ đại biểu của các ngành văn học, sân khấu, âm nhạc, kiến trúc, mỹ thuật về dự. Hội nghị đánh giá về tình hình hoạt động văn nghệ mấy năm đầu kháng chiến chống Pháp, thống nhất ba phương châm Dân tộc, Khoa học, Đại chúng là phương hướng hành động của giới văn nghệ toàn quốc.
Hội nghị chính thức thành lập Hội văn nghệ Việt Nam, và bầu ra Ban chấp hành của Hội gồm có:
Tổng thư ký: Nguyễn Tuân
Phó tổng thư ký: Tố Hữu
Ủy viên kinh tế: Võ Đức Diên
Ủy viên quân sự: Ngô Quang Châu
Ủy viên tổ chức và kiểm tra: Xuân Diệu
Ngoài ra còn có đại biểu các ngành Trần Văn Cẩn (mỹ thuật); Thế Lữ (sân khấu); Nguyễn Xuân Khoát, Lưu Hữu Phước (âm nhạc), và đại biểu các khu: Ngô Tất Tố (khu 1), Lê Hữu Kiều (khu 3); Lưu Trọng Lư (khu 4), Tạ Mỹ Duật (khu 10), Đỗ Cung (Nam Trung Bộ); Hoàng Xuân Nhị, Huỳnh Văn Gấm (Nam Bộ).
Cũng trong Hội nghị này Đoàn Nhạc sĩ Việt Nam và Đoàn Sân khấu Việt Nam được thành lập.
Sinh hoạt văn hóa, văn nghệ lớn > Hội nghị văn nghệ bộ đội

Hội nghị văn nghệ bộ đội tổ chức từ 9 đến 14 tháng 9 năm 1949 tại Việt Bắc. Đến dự Hội nghị bên cạnh các cây bút trong quân đội còn có các nhà văn, nhà thơ chuyên nghiệp khác. Hội nghị tập trung vào vấn đề văn nghệ phục vụ bộ đội, phục vụ chiến đấu và phát triển phong trào văn nghệ trong bộ đội. Kết thúc Hội nghị, Tố Hữu và Thế Lữ chính thức gia nhập bộ đội, mở đầu cho phong trào văn nghệ sĩ đầu quân.
Sinh hoạt văn hóa, văn nghệ lớn > Hội nghị tranh luận văn nghệ Việt Bắc

Hội nghị tổ chức trong các ngày từ 25 đến 28 tháng 9 năm 1949 nhằm mục đích tranh luận cho sáng tỏ các vấn đề đang xảy ra trong văn nghệ đương thời, tổng kết và phổ biến kinh nghiệm của các chuyến đi thực tế, chuẩn bị cho văn nghệ sĩ thực hiện những nhiệm vụ mới của kháng chiến. Điều hành hội nghị lần lượt là Nguyễn Tuân, Tố Hữu, Đoàn Phú Tứ, Nguyễn Đỗ Cung. Hội nghị họp 11 phiên trong vòng 4 ngày. Tại phiên khai mạc, Tố Hữu đọc bản thuyết trình Văn nghệ dân chủ mới nêu lên ba tính chất dân tộc, đại chúng, khoa học của nền văn nghệ bấy giờ, đồng thời đề ra những nhiệm vụ mới cho văn nghệ.
Trong các phiên họp tiếp theo hội nghị tranh luận về các vấn đề như cách mạng hóa tư tưởng, quần chúng hóa sinh hoạt, các chuyến đi thực tế, phương pháp sáng tác hiện thực xã hội chủ nghĩa, phê bình văn nghệ; các quan điểm về âm nhạc, nhận xét các tập Đường vui (Nguyễn Tuân) và Thơ văn bộ đội; bàn về nhiếp ảnh và hội họa; Phê bình thơ Nguyễn Đình Thi, phê bình độc tấu của Thanh Tịnh v.v. Tuy nhiên, "thiếu sót của hội nghị là chỉ biết nhằm những nhược điểm của phong trào văn nghệ nhân dân mà thảo luận, do đó hội nghị chưa có tính chất chung của phong trào văn nghệ cả nước".
Các giải thưởng

Các giải thưởng trong giai đoạn 1945 – 1954 dưới đây tóm tắt từ phần Phụ lục, trong cuốn Văn học Việt Nam kháng chiến chống Pháp (1945 – 1954) do Ủy ban Khoa học Xã hội Việt Nam, Viện Văn học (Việt Nam) thực hiện..
Các giải thưởng > Giải thưởng văn nghệ 1951-1952

Giải thưởng văn nghệ 1951 – 1952 được trao cho các tác phẩm truyện và ký sự, thơ, kịch, các tác phẩm dịch.
Truyện và ký sự
Giải ngoại hạng: toàn bộ Truyện anh hùng và chiến sĩ thi đua do các nhà văn viết lại theo các bản tự thuật của các chiến sĩ trong Đại hội thi đua toàn quốc 1952.
Giải nhất: tiểu thuyết Vùng mỏ của Võ Huy Tâm.
Giải nhì: gồm 2 giải trao cho ký sự Trận Thanh Hương của Nguyễn Khắc Thứ; và tiểu thuyết Xung kích của Nguyễn Đình Thi.
Giải ba: gồm 2 giải trao cho truyện ngắn Con đường sống của Minh Lộc; và ký sự Chiến thắng Cao Lạng của Nguyễn Huy Tưởng.
Giải khuyến khích: gồm 3 giải cho các tác phẩm truyện ngắn Đánh trận giặc lúa của Bùi Hiển; truyện Xây dựng của Nguyễn Khải; truyện Ông Cốc của Nguyễn Khắc Mẫn.
Thơ
Giải nhất: toàn bộ các tác phẩm thơ ca kháng chiến của Tú Mỡ.
Giải nhì: tập thơ của Nông Quốc Chấn.
Giải ba: tập thơ của Bàn Tài Đoàn
Giải khuyến khích: trao ba giải cho Hai Tộ hò khoan của Trần Hữu Thung, các bài độc tấu của Thanh Tịnh; Từ đêm mười chín của Khương Hữu Dụng
Kịch
Giải nhất: không có
Giải nhì: không có
Giải ba: trao hai giải cho kịch ngắn Chị Bắc giác ngộ của Nguyễn Khắc Dực và kịch 3 hồi Bão chuyển của Vũ Lăng.
Giải khuyến khích: trao 2 giải cho Tin chiến thắng Nghĩa Lộ của Đoàn văn công Nha tuyên truyền và văn nghệ; và chèo 10 cảnh Quách Thị Tước của Ngô Tất Tố.
Dịch thuật
Giải nhất: không có
Giải nhì: không có
Giải ba: 2 giải trao cho: toàn bộ các bản dịch về kịch của Thế Lữ, hai bản dịch Trời hửng và Trước lửa chiến đấu của Ngô Tất Tố.
Các giải thưởng > Giải thưởng văn nghệ 1954-1955

Giải thưởng văn nghệ 1954-1955 do Hội Văn nghệ Việt Nam đề ra cho năm 1954 nhưng do hoàn cảnh hòa bình nên gia hạn thêm đến đầu năm 1955. Số tác phẩm gửi đến ban tổ chức gồm 362 tập thơ, 108 truyện ký, 65 kịch bản, 56 bản dịch. Ban giám khảo đã làm việc từ tháng 12 năm 1955 đến tháng 3 năm 1956. Ngoài những tác phẩm được vào chung khảo, còn chọn thêm một số tác phẩm mới đã in hoặc chưa in trong năm 1955 có tác dụng phục vụ cuộc đấu tranh của dân tộc Việt Nam.
Thơ
Giải nhất: tập thơ Việt Bắc của Tố Hữu.
Giải nhì: ba giải trao cho: 2 tập thơ Đồng tháng Tám và Dặn con của Trần Hữu Thung; tập thơ Ngôi sao của Xuân Diệu, tập thơ Nụ cười chính nghĩa của Tú Mỡ
Giải ba: trao 1 giải cho Thơ chiến sĩ của Hồ Khải Đại.
Giải khuyến khích: trao 4 giải: Thơ, ca dao về Nam Bộ kháng chiến của Nguyễn Hiêm; truyện thơ Chú Hai Neo của Nguyễn Hải Trừng; ca dao Chiếc vai cày của Việt Dung; tập thơ Anh Ba Thắng của Việt Ánh.
Truyện
Giải nhất: trao hai giải cho: tiểu thuyết Đất nước đứng lên của Nguyên Ngọc, tập truyện Truyện Tây Bắc của Tô Hoài.
Giải nhì: 2 giải trao cho: Truyện anh Lục của Nguyễn Huy Tưởng; tiểu thuyết Con trâu của Nguyễn Văn Bổng.
Giải ba: trao một giải cho tác phẩm Cái lu của Trần Kim Trắc.
Giải khuyến khích: ba giải: Đồng quê hoa nở của Hoàng Trung Nho; Gặp gỡ của Bùi Hiển; Cá bống mú của Đoàn Giỏi.
Ký sự
Giải nhất: không có
Giải nhì: không có
Giải ba: 2 giải: Lên công trường của Hồng Hà, và Nam Bộ mến yêu của Hoài Thanh.
Giải khuyến khích: 3 giải: Đường lên Châu Thuận của Quang Dũng; Trại di cư Pagốt Hải Phòng của Sao Mai và Lòng mẹ của Bích Thuận.
Kịch
Giải nhất: không có
Giải nhì: trao một giải cho tác phẩm Lửa cháy lên rồi của Phan Vũ.
Giải ba: 5 giải trao cho 5 kịch bản: Mở Nông Giang của Nguyễn Khắc Dực; Chị Hòa của Học Phi; Lòng dân của Nguyễn Văn Xe; Ánh sáng Hà Nội của Hoàng Tích Linh; Việt ơi! của Bửu Tiến.
Giải khuyến khích: 3 giải: Chiến đấu trong lòng địch của Lộng Chương; Hai thái độ của Bàng Sĩ Nguyên; Cai Tô của Nguyễn Văn Thương.
Dịch thuật văn học
Giải nhất: không có
giải nhì: 4 giải trao cho 4 dịch phẩm Chiến sĩ chân chính Đổng Tồn Thụy do Lê Văn Cơ dịch; Chiến sĩ và Tổ quốc do Đào Vũ dịch; Chuyện vè Lý Hữu Tài do Đào Vũ dịch; và Lưu Hồ Lan do Phan Sinh dịch.
Giải ba: Bản thoại Lý Hữu Tài do Xích Liên dịch; Vichia Mêlêép do Hiệu đoàn Sư phạm trung cấp dịch; Vương Quý và Lý Hương Hương do Hoàng Trung Thông dịch.
Các giải thưởng > Giải thưởng văn nghệ Phạm Văn Đồng

Giải thưởng văn nghệ Phạm Văn Đồng do Liên khu 5 đứng ra tổ chức năm 1952 trao giải nhất về thơ cho tập thơ Nhân dân một lòng của Tế Hanh; giải nhì về truyện (không có giải nhất) cho tiểu thuyết Con trâu của Nguyễn Văn Bổng; giải ba kịch và tuồng (không có giải nhất, nhì) trao cho vở tuồng hát bội Chị Ngộ của Nguyễn Lai.
Các giải thưởng > Giải thưởng văn nghệ Cửu Long Giang (Nam Bộ 1949-1950) > Tác phẩm

Truyện
Giải nhất: truyện ngắn Con đường sống và tập truyện Anh Tư dân quân của Minh Lộc (Văn nghệ bộ đội, khu 8)
Hạng nhì: không có
Hạng ba: tập truyện ngắn Lòng dân của Phạm Hữu Tùng (Phân hội văn nghệ Sở thông tin Nam Bộ).
Hạng khuyến khích: những tập truyện của Phạm Anh Tài, Hoàng Linh, Linh Nã
Thơ
Hạng nhất: không có
Hạng nhì: tập thơ lục bát Bức thơ tình của Ba Dân (Văn nghệ bộ đội khu 9).
Hạng ba: trao hai giải cho một số bài thơ trong tập Chiến dịch mùa xuân của Nguyễn Bính, Việt Ánh, Dân Thanh, Truy Phong do Phòng chính trị khu 8 sưu tầm; và một số bài trong tập Hương đồng nội của Nguyễn Ngọc Tấn (khu 7).
Hạng khuyến khích: 2 giải cho một số bài trong tập Hò lờ thi đua của Nguyễn Quốc Nhân (Vĩnh Long); và một số tác phẩm của Huy Hà, Bảo Định Giang, Dương Phong, Lý Dũng Dân, Phương Viễn.
Kịch
Hạng nhất: không có
Hạng nhì: vở kịch Vì dân của Lê Minh (Phòng chính trị khu 8).
Hạng ba: 2 giải trao cho: vở Chiều ba mươi Tết của Hoang Tuyển (Văn nghệ bộ đội khu 8); và vở Quyết rửa thù của Phạm Công Minh (báo thống nhất).
Hạng khuyến khích: vở Giờ tôi mới hiểu của Duy Phương (Gia Định khu 7).
Các giải thưởng > Giải thưởng văn nghệ Cửu Long Giang (Nam Bộ 1949-1950) > Tác giả

Giải thưởng văn nghệ Cửu Long Giang còn trao giải cho tác giả theo hai thứ hạng: ưu hạng về công lao đối với kháng chiến và văn nghệ; và hạng đặc biệt về công lao đối với kháng chiến và văn nghệ.
Ưu hạng: trao ba giải cho: Việt Ánh (thi sĩ, bị bệnh hiểm nghèo mà không chịu rời cơ quan công tác, đã sáng tác gần 40 tập thơ về địch vận, ngụy vận); Huỳnh Văn Gấm (họa sĩ, phụ trách công việc đặc biệt cần thiết cho kháng chiến 4 năm và có công trong việc hướng dẫn nền hội họa đại chúng); Xích Liên (nhà văn, tuy tuổi già và bệnh tật vẫn dịch nhiều tác phẩm của Liên Xô, Trung Hoa cho bộ đội đọc).
Hạng đặc biệt: trao 2 giải cho Nguyễn Cao Thương (họa sĩ, thương binh, có công đào tạo trên 300 cán bộ hội họa phục vụ kháng chiến); Nguyễn Ngọc Bạch (góp phần lớn trong việc xây dựng nền nhạc Việt Nam ở Nam Bộ và tận tụy với đoàn kịch lưu động).
Các giải thưởng > Giải thưởng văn nghệ Cửu Long Giang (Nam Bộ 1951-1952)

Trao giải nhất về văn cho tác phẩm truyện ngắn Bên rừng Cù Lao Dung của Phạm Anh Tài và giải nhất về thơ cho tập thơ Anh Ba Thắng của Việt Ánh.
Một số tác giả và tác phẩm > Tố Hữu

Tập thơ Việt Bắc (1954) gồm 20 bài thơ chủ viết về những vùng quê, những con người trong chiến tranh với Pháp, ca ngợi Hồ Chí Minh và chiến thắng Điện Biên Phủ. Tập thơ đã được tặng Giải Nhất trong Giải thưởng Văn nghệ 1954 – 1955. Năm 1955 đã có một cuộc tranh luận sôi nổi và có lúc đến mức căng thẳng về tập thơ này giữa hai phía ca ngợi và đánh giá thấp. Trong tập có nhiều bài thơ nổi tiếng tiêu biểu cho phong cách sáng tác của Tố Hữu như Việt Bắc, Bầm ơi!, Lượm, Sáng tháng Năm, Ta đi tới, Hoan hô chiến sĩ Điện Biên
Ngoài ra, trong giai đoạn này, Tố Hữu còn có một số bài thơ khác trong đó có bài ca ngợi Iosif Stalin ''Đời đời nhớ ông''.
Tố Hữu được nhà phê bình Trần Đình Sử đánh giá là đỉnh cao thơ trữ tình chính trị Việt Nam.
Một số tác giả và tác phẩm > Nguyễn Tuân

Nguyễn Tuân, theo nhà phê bình Vương Trí Nhàn, tên tuổi còn mãi với thể tùy bút  trong giai đoạn này đã tiếp tục thể loại sở trường của mình. Từ Chùa Đàn (1946) đến Đường vui (1949) và Tình chiến dịch (1950) có thể thấy sự chuyển hướng đề tài gắn với cuộc kháng chiến chống Pháp nhưng vẫn mang đậm phong cách rất riêng của ông với sự tinh tế và nghệ thuật sử dụng ngôn từ điêu luyện. Bách khoa toàn thư Việt Nam đánh giá Đường vui" và Tình chiến dịch là hai thiên tùy bút đặc sắc nhất của ông trong kháng chiến chống Pháp.
Một số tác giả và tác phẩm > Trần Đăng

Trong cuộc đời ngắn ngủi của mình (ông mất tháng 11 năm 1949 khi vừa mới qua tuổi 28), Trần Đăng đã kịp để lại một số truyện và ký, trong đó phải kể đến Một lần tới Thủ đô (1946), Trận Phố Ràng (1949), Một cuộc chuẩn bị (1950).
Chú thích

↑  Một phong cách nghệ thuật của chủ nghĩa hiện thực do Maxim Gorky sáng lập và chính thức trở thành đường lối văn nghệ của Liên Xô từ đầu những năm 1930.
↑  Phong Lê, Tr. 318.
↑  Đề cương văn hóa Việt Nam: là văn kiện chính thức của Đảng Cộng sản Việt Nam do Trường Chinh soạn thảo và được Hội nghị Thường vụ Trung ương thông qua ngày 25 tháng 3 năm 1943
↑  Phong Lê, Tr. 23
↑  Phong Lê, Tr. 334.
↑  Phong Lê, Tr. 337-338.
↑  Phong Lê, Tr. 347-348.
↑  Hà Minh Đức, tập III, Tr. 564.
↑  Hà Minh Đức, tập III, Tr. 565.
↑  Đất nước đứng lên có tài liệu xếp vào giai đoạn 1954-1975
↑  Phong Lê, Tr. 351.
↑  Tự thuật của các anh hùng: Cù Chính Lan, Ngô Gia Khảm, Hoàng Hanh, La Văn Cầu, Nguyễn Thị Chiên, Nguyễn Quốc Trị, Trần Đại Nghĩa; các chiến sĩ thi đua: Giáp Văn Khương, Nguyễn Thị Mùi, Đinh Nói... với sự tham gia ghi chép của Nguyễn Đình Thi, Nguyễn Huy Tưởng, Xuân Diệu, Kim Lân, Nguyên Hồng, Nguyễn Xuân Sanh, Tô Hoài, Vũ Cao, Tú Nam
↑  Phong Lê, Tr. 355.
↑  Hà Minh Đức, tập III, Tr. 172
↑  Hà Minh Đức, tập III, Tr. 176.
1 2 3  Hà Minh Đức, Tr. 177.
↑  Hà Minh Đức, Tr. 164.
↑  Văn học Việt Nam kháng chiến chống Pháp (1945-1954), Viện Văn học, Nhà Xuất bản Khoa học Xã hội, Hà Nội 1989, trang 274.
↑  Văn học Việt Nam kháng chiến chống Pháp (19456-1954) do Ủy ban Khoa học Xã hội Việt Nam, Viện Văn học (Việt Nam) thực hiện; Nhà xuất bản Khoa học Xã hội in tại Hà Nội năm 1986, các trang từ 275 đến 279
↑  Nhà văn tiền chiến và quá trình hiện đại hóa
Hội chứng chùm đuôi ngựa

Hội chứng chùm đuôi ngựa (CES) là một tình trạng xảy ra khi bó dây thần kinh dưới đầu tủy sống được gọi là chùm đuôi ngựa bị tổn thương. Các dấu hiệu và triệu chứng bao gồm đau thắt lưng, đau lan xuống chân, tê quanh hậu môn và mất kiểm soát ruột hoặc bàng quang. Khởi phát có thể nhanh hoặc dần dần.
Nguyên nhân thường là thoát vị đĩa đệm ở vùng dưới của lưng. Các nguyên nhân khác bao gồm hẹp cột sống, ung thư, chấn thương, áp xe ngoài màng cứng và tụ máu ngoài màng cứng. Chẩn đoán được nghi ngờ dựa trên các triệu chứng và được xác nhận bằng hình ảnh y tế như chụp cộng hưởng từ hoặc chụp cắt lớp vi tính.
CES thường được điều trị bằng phẫu thuật thông qua phẫu thuật cắt bảng sống toàn phần.  Các vấn đề bàng quang vĩnh viễn, rối loạn chức năng tình dục hoặc tê có thể xảy ra mặc dù phẫu thuật. Một kết quả tồi tệ xảy ra ở khoảng 20% số người mặc dù có điều trị.  Khoảng 1 trong 70.000 người bị ảnh hưởng hàng năm. Hội chứng này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1934.
Dấu hiệu và triệu chứng

Đau lưng dữ dội
Mất cảm giác vùng yên ngựa (xem sơ đồ), không có cảm giác hoặc dị cảm liên quan đến các vùng da được chi phối bởi S3 - S5,  bao gồm đáy chậu, cơ quan sinh dục ngoài và hậu môn; hoặc mô tả nhiều hơn, cảm giác tê hoặc "kim và kim" của háng và đùi bên trong sẽ tiếp xúc với yên xe khi cưỡi ngựa.
Rối loạn chức năng bàng quang và ruột,   gây ra do giảm trương lực cơ thắt tiết niệu và hậu môn. Điểm yếu Detrusor gây bí tiểu và tiểu không tự chủ sau khi đánh giá bằng cách quét bàng quang bệnh nhân sau khi bệnh nhân đã đi tiểu.
Đau thần kinh tọa ở một bên hoặc cả hai bên, mặc dù cơn đau có thể vắng mặt hoàn toàn
Yếu cơ bắp chân dưới (thường bị liệt)
Phản xạ Achilles (mắt cá chân) không có ở cả hai bên chân.
Rối loạn chức năng tình dục
Không có phản xạ hậu môn và phản xạ tubocavernosus
Rối loạn hoạt động đi lại
Đau lưng dữ dội, gây tê vùng yên ngựa, không tự chủ và rối loạn chức năng tình dục được coi là "tín hiệu đỏ", tức là các tính năng cần điều tra khẩn cấp.
Nguyên nhân

Đứng sau conus medullaris, chùm đuôi ngựa chứa một khối các dây thần kinh phân nhánh từ đầu dưới của tủy sống và chứa các rễ thần kinh từ L1-5 và S1-5. Rễ thần kinh từ L4-S4 tham gia vào đám rối thần kinh tọa ảnh hưởng đến dây thần kinh tọa, di chuyển theo chiều dọc (về phía bàn chân). Nén, chấn thương hoặc thiệt hại khác cho khu vực này của ống sống có thể dẫn đến hội chứng chùm đuôi ngựa.
Các triệu chứng cũng có thể xuất hiện dưới dạng tác dụng phụ tạm thời của thuốc tiêm ngoài màng cứng:
Khu vực gần đúng của "gây mê yên ngựa" nhìn từ phía sau (màu vàng sáng)
Nguyễn Đình Toàn (nghệ sĩ)

Đối với các định nghĩa khác, xem Đình Toàn (định hướng).
| Nguyễn Đình Toàn |
| --- | --- |
Sinh: Nguyễn Đình Toàn (1936-09-06)6 tháng 9 năm 1936 Gia Lâm, Bắc Ninh
Mất: 28 tháng 11 năm 2023(2023-11-28) (87 tuổi) California
Quốc tịch:  Hoa Kỳ
Tên khác: Tô Hà Vân (viết văn) Hồng Ngọc (viết nhạc)
Dân tộc: Kinh
Nghề nghiệp: Nhà văn Nhạc sĩ
Nổi tiếng vì: Tiểu thuyết, truyện ngắn, ký
Phong trào: Lãng mạn
Giải thưởng: Giải Văn học Nghệ thuật của Việt Nam Cộng hòa năm 1973
Nguyễn Đình Toàn (6 tháng 9 năm 1936 – 28 tháng 11 năm 2023) là nhà văn và nhạc sĩ người Việt định cư ở Mỹ.
Ông còn có bút hiệu là Tô Hải Vân khi viết văn và Hồng Ngọc khi viết nhạc.
Lịch sử

Nhạc sĩ Nguyễn Đình Toàn sinh tại huyện Gia Lâm thuộc tỉnh Bắc Ninh (về sau đổi thành quận Gia Lâm tỉnh Hà Nội) và di cư vào Nam năm 1954.
Ông đóng góp nhiều sáng tác văn học nghệ thuật dưới nhiều dạng: tiểu thuyết, truyện ngắn, kịch nói, bút ký. Tác phẩm Áo mơ phai đoạt Giải Văn học Nghệ thuật của Việt Nam Cộng hòa năm 1973.
Nguyễn Đình Toàn viết nhiều truyện dài đăng thành nhiều kỳ trên các báo chí Việt Nam Cộng hòa như tạp chí Văn, Văn Học và các nhật báo như Tự Do, Chính Luận, Xây dựng, và Tiền Tuyến.
Ông cũng có tay trong việc phát triển tân nhạc Miền Nam qua chương trình phát thanh Nhạc chủ đề trên đài phát thanh quốc gia Việt Nam Cộng hòa mỗi tối Thứ Năm.
Sau năm 1975, ông bị bắt và giam học tập cải tạo 10 năm mới được thả. Năm 1998 ông cùng vợ được xuất cảnh sang Hoa Kỳ và định cư ở California nơi ông tiếp tục viết cho báo Viet Tide.
Những nhạc phẩm trứ danh nhất của ông gồm "Sàigòn niềm nhớ không tên" (nguyên nhan đề là "Nước mắt cho Sàigòn") và "Tình khúc thứ nhất" do Vũ Thành An phổ nhạc. Ca sĩ Khánh Ly đã thâu âm và phát hành hai dĩa hát với những sáng tác của ông.
Ông tạ thế hồi 19 giờ 15 phút ngày 28 tháng 11 năm 2023 tại tư gia, theo giờ California.
Tác phẩm > Văn xuôi

Chị Em Hải (1961)
Con Đường (Nhà xuất bản Giao Điểm 1965)
Ngày Tháng (Nhà xuất bản An Tiêm 1968)
Đêm Hè (Nhà xuất bản Hiện đại 1970)
Đêm Lãng Quên (Nhà xuất bản Tân Văn 1970)
Giờ Ra Chơi (Nhà xuất bản Khai Phóng 1970)
Không Một Ai (Nhà xuất bản Hiện đại 1971)
Thành phố (Nhà xuất bản Kẻ Sĩ 1971)
Áo Mơ Phai (Nhà xuất bản Nguyễn Đình Vượng 1972)
Tro Than (Nhà xuất bản Đồng Nai 1972)
Những Kẻ Đứng Bên Lề (Nhà xuất bản Giao Điểm 1974)
Đồng Cỏ (Nhà xuất bản Đồng Dao/ Úc châu 1994)
Phía Ngoài (viết chung với Huỳnh Phan Anh, Nhà xuất bản Hồng Đức 1969)
Đám Cháy (Nhà xuất bản Tân Văn 1971)
Bông Hồng Tạ Ơn I & II (Nhà xuất bản Đêm trắng 2006, 2012)
Tác phẩm > Văn vần

Mật Đắng (Nhà xuất bản Huyền Trân 1962)
Tác phẩm > Kịch phẩm

Cơn Mưa
Tác phẩm > Nhạc phẩm

Hiên Cúc Vàng (tập nhạc, 1999)
Tôi Muốn Nói Với Em (tập nhạc, 2001)
Mưa Trên Cây Hoàng Lan (tập nhạc, 2002)
Nhạc Tình Hoa Niên
Căn nhà xưa
Chú thích

1 2  "Nguyễn Đình Toàn, từ Đồng cỏ đến Áo mơ phai
1 2  “"Tình ca Việt nam, nhạc Nguyễn Đình Toàn"”. Bản gốc lưu trữ ngày 30 tháng 3 năm 2015. Truy cập ngày 10 tháng 8 năm 2015.
↑  Nhà văn, nhạc sĩ Nguyễn Đình Toàn đã vĩnh viễn ra đi
Liên kết

"Nguyễn Đình Toàn và tình ca Việt Nam"
Lê Uyên Phương

| Lê Uyên Phương |
| --- | --- |
Chân dung Lê Minh Lập
Thông tin nghệ sĩ
Tên gọi khác: Lê Uyên Phương
Nguyên quán: Đà Lạt
Thể loại: Tình khúc 1954-1975
Năm hoạt động: 1960s – 1999

Cựu thành viên: Lâm Phúc Anh (ca sĩ) Lê Minh Lập (sáng tác)

Lê Uyên Phương là nghệ danh chung của đôi vợ chồng nhạc sĩ Lê Minh Lập (sinh ngày 2 tháng 2 năm 1941 – mất ngày 29 tháng 6 năm 1999) và ca sĩ Lê Uyên (tên thật Lâm Phúc Anh, sinh ngày 17 tháng 7 năm 1952). Lê Uyên Phương nổi tiếng bởi việc sáng tác và trình diễn những tình khúc ca ngợi tình yêu nồng nàn, lãng mạn tại Sài Gòn trước năm 1975.
Nhận định

| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Đó là những khúc ca không mang tham vọng như của Trịnh Công Sơn, chẳng hạn để cầu nguyện cho Việt Nam hoặc cho “da vàng”, hoặc để giải quyết chiến tranh hay giải quyết bất cứ vấn đề chính trị, xã hội nào hết. Chúng thuần chủ đề cá nhân: Đôi tình nhân... | ” |
— Trích từ bìa sau tập nhạc Khi Loài Thú Xa Nhau