stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Ulotrichopus primulinella
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Syzygium howii

| Syzygium howii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Myrtales
Họ (familia): Myrtaceae
Chi (genus): Syzygium
Loài (species): S. howii
Danh pháp hai phần
Syzygium howii Merr. & L.M.Perry, 1938 
Syzygium howii là một loài thực vật có hoa trong Họ Đào kim nương. Loài này được Merr. & L.M.Perry miêu tả khoa học đầu tiên năm 1938.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Syzygium howii”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Leonardina woodi

| Leonardina woodi |
| --- | --- |

Tình trạng bảo tồn
 Ít quan tâm  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học 
Vực:: Eukaryota
Giới:: Animalia
Ngành:: Chordata
Lớp:: Aves
Bộ:: Passeriformes
Họ:: Muscicapidae
Chi:: Leonardina Mearns, 1905
Loài:: L. woodi
Danh pháp hai phần
Leonardina woodi (Mearns, 1905)

Các đồng nghĩa
 Trichastoma woodi (Mearns, 1905)
Leonardina woodi là một loài chim trong họ Pellorneidae.
Chú thích

↑  BirdLife International (2016). “Leonardina woodi”. Sách đỏ IUCN về các loài bị đe dọa. 2016: e.T22715801A94469963. doi:10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22715801A94469963.en. Truy cập ngày 13 tháng 11 năm 2021.
↑  Clements, J. F.; Schulenberg, T. S.; Iliff, M. J.; Wood, C. L.; Roberson, D.; Sullivan, B.L. (2012). “The eBird/Clements checklist of birds of the world: Version 6.7”. Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.
FARA 83

| FARA 83 |
| --- | --- |

Loại: súng trường tấn công
Nơi chế tạo:  Argentina
Lược sử hoạt động
Sử dụng bởi:  Argentina
Lược sử chế tạo
Năm thiết kế: 1981
Nhà sản xuất: Fabrica Militar de Armas Portatiles Domingo Matheu
Giai đoạn sản xuất: 1984-1990
Số lượng chế tạo: Khoảng 1200
Thông số
Khối lượng: 3,95 kg
Chiều dài: 1000 mm báng mở / 745 mm báng gấp
Độ dài nòng: 452 mm

Đạn: 5.56x45mm NATO
Cơ cấu hoạt động: Nạp đạn bằng khí nén, khóa nòng xoay
Tốc độ bắn: 750 viên/phút
Sơ tốc đầu nòng: 980 m/s
Tầm bắn hiệu quả: 300-500 m
Chế độ nạp: Hộp đạn rời 30 viên
FARA 83 (tiếng Tây Ban Nha: Fusíl Automático República Argentina) hay FAA 81 (Fusil Automático Argentino) là loại súng trường tấn công được phát triển bởi nhà máy sản xuất vũ khí Fabrica Militar de Armas Portatiles Domingo Matheu tại Argentina vào những năm 1980. Khoảng 1200 khẩu đã được chế tạo đến năm 1986 nhưng việc chế tạo sau đó đã bị đình lại năm 1990 vì thiếu hụt ngân sách.
Phát triển

Một chương trình tên FAA đã được khởi động khi Argentina vẫn còn đang trong quá trình tái thiết sau cuộc đảo chính năm 1976. Tổng cục chi tiêu quân sự chính phủ đã ra lệnh thay các khẩu FMAP FSL, là các khẩu FN FAL được chế tạo thông qua giấy phép tại Argentina. Một nguyên mẩu đã được phát triển hoàn tất năm 1981 nhưng không được chế tạo cho đến năm 1984 và tiếp tục cho đến năm 1990.
Vào cuối những năm 1980 kinh tế của Argentina rơi vào khủng hoảng nên việc chế tạo các loại vũ khí mới bị hạn chế. Đây là yếu tố buộc chính phủ phải hủy bỏ các dự án quân sự như tên lửa Condor, FARA 83, máy bay chiến đấu FMA SAIA 90. Cũng như phải đóng cửa một số nhà máy quân sự như TAMSE (Tanque Argentino Mediano Sociedad del Estado) vốn chịu trách nhiệm chế tạo xe tăng TAM và xưởng đóng tàu Domecq Garcia vốn chịu trách nhiệm đóng các loại tàu ngầm. Việc chế tạo FARA 83 chỉ còn nửa tốc độ cho đến khi hoàn toàn bị đình lại năm 1990. Hầu hết lực lượng quân đội Argentine vẫn sử dụng khẩu FMAP FSL trong khi FARA 83 là vũ khí phụ.
Thiết kế

FARA 83 sử dụng hệ thống nạp đạn bằng khí nén và khóa nòng xoay phát triển từ khẩu IMI Galil. Hầu hết các chi tiết của khẩu súng được làm bằng thép ép, hộp dạn được làm theo dạng hộp đạn của khẩu Beretta AR70. Nó có hai cò súng một cò dùng để bắn từng viên và cò còn lại dùng bắn tự động. Báng súng làm bằng nhựa tổng hợp có thể gấp sang một bên để tiết kiệm không gian.
Agave palmeri

| Agave palmeri |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocot
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Asparagaceae
Chi (genus): Agave
Loài (species): A. palmeri
Danh pháp hai phần
Agave palmeri Engelm. 
Agave palmeri là một loài thực vật có hoa trong họ Măng tây. Loài này được Engelm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1875.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Agave palmeri”. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2013.
Leptispa ruandana

| Leptispa ruandana> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Chrysomelidae
Chi (genus): Leptispa
Loài (species): L. ruandana
Danh pháp hai phần
Leptispa ruandana Uhmann, 1942 
Leptispa ruandana là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Uhmann miêu tả khoa học năm 1942.
Chú thích

↑  Chrysomelidae in Synopsis of the described Coleoptera of the World ngày 13 tháng 12 năm 2008
Ulotrichopus primulina

| Ulotrichopus primulina |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Chi (genus): Ulotrichopus
Loài (species): U. primulina
Danh pháp hai phần
Ulotrichopus primulina Hampson, 1902 
Danh pháp đồng nghĩa
 Audea primulina  Ulothrichopus primulina  Ulotrichopus primulinus 
Ulotrichopus primulina là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Agave petiolata

| Agave petiolata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocot
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Asparagaceae
Chi (genus): Agave
Loài (species): A. petiolata
Danh pháp hai phần
Agave petiolata Trel., 1913 
Agave petiolata là một loài thực vật có hoa trong họ Măng tây. Loài này được Trel. mô tả khoa học đầu tiên năm 1913.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Agave petiolata”. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2013.
Exocentrus superstes

| Exocentrus superstes> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Exocentrus
Loài (species): E. superstes
Danh pháp hai phần
Exocentrus superstes Holzschuh, 1995 
Exocentrus superstes là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Đoàn kị binh số 1 (phim, 1941)

| Đoàn kị binh số 1 Первая конная |
| --- | --- |

Thể loại: Tâm lý, lịch sử
Định dạng: phim đen trắng
Kịch bản: Vsevolod Vishnevsky (kịch)
Đạo diễn: Yefim Dzigan Georgy Beryozko
Quốc gia:  Liên Xô
Ngôn ngữ: Tiếng Nga
Sản xuất
Thời lượng: 97 phút
Đơn vị sản xuất: Mosfilm
Trình chiếu
Quốc gia chiếu đầu tiên:  Liên Xô
Phát sóng: 1941
Đoàn kị binh số 1 (tiếng Nga: Первая конная) là một bộ phim khai thác đề tài Nội chiến Nga của hãng Mosfilm, phát hành lần đầu năm 1941.
Âm nhạc trong phim

Чёрная рать обступила границы,
Родина кличет нас в новый поход !
Вспомним Касторную,
Вспомним Царицын,
Вспомним двадцатый прославленный год !


Коршуны вьются над нашей границей,
кружат над крышами наших домов…
Вспомним Касторную,
Вспомним Царицын,
Встретим по-старому новых врагов !
Synolcus malawi

| Synolcus malawi> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Diptera
Phân bộ (subordo): Brachycera
Phân thứ bộ (infraordo): Asilomorpha
Liên họ (superfamilia): Asiloidea
Họ (familia): Asilidae
Chi (genus): Synolcus
Loài (species): S. malawi
Danh pháp hai phần
Synolcus malawi Londt, 1990 
Synolcus malawi là một loài ruồi trong họ Asilidae. Synolcus malawi được Londt miêu tả năm 1990. Loài này phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.
Chú thích

↑  “Species of Asilidae”. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2012.
Saperda imitans

| Saperda imitans> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Saperda
Loài (species): S. imitans
Danh pháp hai phần
Saperda imitans Felt & Joutel, 1904 
Saperda imitans là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Lepanthes deliqua

| Lepanthes deliqua> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Chi (genus): Lepanthes
Loài (species): L. deliqua
Danh pháp hai phần
Lepanthes deliqua Luer 
Lepanthes deliqua là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Luer mô tả khoa học đầu tiên năm 1984.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Lepanthes deliqua”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Sanaipei Tande

| Sana |
| --- | --- |
Tên khai sinh: Natasha Sanaipei Tande
Tên gọi khác: Sana
Sinh: 22 tháng 3, 1985 (39 tuổi) Mombasa, Kenya
Nguyên quán: Nairobi, Kenya
Thể loại:  R&B  African pop  pop  reggae 
Nghề nghiệp:  Ca sĩ  Người viết bài hát  Phát thanh viên radio  Dẫn chương trình karaoke 
Nhạc cụ: Giọng hát
Năm hoạt động: 2004–nay
Hợp tác với:  Jua Cali  SEMA 

Website: www.sanaipeitande.com
Natasha Sanaipei Tande (sinh ngày 22 tháng 3 năm 1985), được biết đến với cái tên Sana, là ca sĩ, người viết bài hát, diễn viên, dẫn chương trình karaoke, phát thanh viên radio và nhà giải trí người Kenya. Sinh ra và lớn lên ở Mombasa và sau đó là ở Ngong, cô đã đạt được sự nổi bật sau khi chiến thắng East Africa Coca Cola Popstars Talent Search 2004 cùng với hai người bạn cùng nhóm khác. Sau đó, cô có một thời gian ngắn hoạt động tại Capital FM. Năm 2007, cô tham gia Kiss 100 và sau đó là Easy FM vào năm 2013 (nay được gọi là Nation FM), nơi chương trình buổi sáng hàng ngày của cô thu hút được lượng thính giá cao nhất cho đài.
Thời thơ ấu

Sinh ra và lớn lên ở Mombasa, Sana theo học tại trường Trung học Loreto Convent Mombasa, Mama Ngina và trường Trung học Aga Khan. Khi cô 16 tuổi, gia đình cô chuyển đến Matasia gần Nairobi, nơi cô chuyển đến St Lucy Kiriri Girls, Nairobi và gián đoạn việc học trung học của cô. Mặc dù được nhận vào học Pharmacy tại Kenya Medical Training College, cô quyết định trì hoãn, tạm thời theo đuổi sự nghiệp âm nhạc.
Sự nghiệp > Buổi đầu sự nghiệp: ban nhạc Sema

Năm 2004, khi 19 tuổi, cô tham gia cuộc thi thực tế East Africa Coca Cola Popstars Talent Search sau khi đã thuyết phục gia đình. Cô và hai bạn cùng nhóm 'Sema' Kevin 'Kev' Waweru và Pam Waithaka đã giành chiến thắng. Bộ ba phát hành đĩa đơn đầu tay của họ Leta Wimbo, và một album gồm mười bảy ca khúc, đưa họ tiến vào ánh đèn sân khấu. Thật không may, năm 2005, nhóm đã tan rã, sau đó Sana bắt tay vào một sự nghiệp solo.
Sự nghiệp > Sự nghiệp solo, họp tác và radio

Sau khi tan rã, Tande đã hợp tác với Jua Cali, Big Pin, Madtraxx, K-Denk, Dan Aceda và Kidum, phát hành một số đĩa đơn như "Najuta", "Niwe wako", "Kwaheri", "Big Shot Remix", "I am here", "Mulika Mwizi" và "Mtoto wa Geti Kali". Năm 2006, Tande tham gia Kiss 100 sau khi làm việc với Eve D'Souza trong Hits not Homework ở Capital FM. Cô cũng bắt đầu dẫn chương trình karaoke tại nhiều quán bar và câu lạc bộ trên khắp Nairobi. Sau đó cô tham gia Nation FM vào năm 2013, cung dẫn chương trình với Edward Kwach trên chương trình truyền hình. Cùng năm đó, cô ấy đã đưa nguồn năng lượng mới vào sự nghiệp âm nhạc của mình, phát hành "I wish", tiếp theo là "Mfalme wa Mapenzi". Sau đó, cô tham gia vào phim hài Obinna Ike Igwe vào giữa buổi sáng hằng ngày và sau đó dẫn chương trình một mình trên cùng một chương trình.
Tháng 6 năm 2014, Sana phát hành video cho đĩa đơn "Mfalme wa Mapenzi", gây tranh cãi do những gì được mô tả là bản chất "thô tục" của nó. Cô đã phát hành Ankula Huu, cùng với video, vào tháng 3 năm 2015 và được đón nhận tích cực.
Tháng 9 năm 2015, cô đã bị sa thải mặc dù thực tế là buổi biểu diễn giữa buổi sáng của cô luôn thu hút được lượng người nghe cao nhất của đài. Việc cô và của các đồng nghiệp Anto Neo Soul và Ciru Muriuki bị sa thải đã gây nên làn sóng náo động trên Twitter, với nhiều người nghe và người hâm mộ yêu cầu đưa họ quay trở lại.. Cô cũng tham gia diễn xuất và đóng vai chính trong bộ phim truyền hình tiếng Swahili địa phương.
Danh sách đĩa nhạc

| Năm | Single(s) | Producer/Director | Album | Ref(s) |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  | "Kwaheri" (with Jua Cali) |  |  | [cần dẫn nguồn] |
|  | "Najuta (with Jua Cali) | Icon Pro |  |  |
|  | "Mulika Mwizi" (Kidum feat. Sana) | Mara Moja Films |  |  |
|  | "Not the One" (Chizi feat. Sana) | Charles Ouda |  |  |
|  | "Geti Kali" (Sana feat. Jua Kali) | Ogopa |  |  |
|  | "You" (Bigpin feat. Sana) | Icon Pro |  |  |
| 2014 | "Mfalme wa Mapenzi" | Mhando Brian |  |  |
| 2015 | "Ankula Huu" | Sinema Films |  |  |
| 2015 | "Rasta Man" | Sinema Films |  |  |
| ???? | "Your Property" |  |  |  |
Ulotrichopus primulinodes

| Ulotrichopus primulinodes> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Chi (genus): Ulotrichopus
Loài (species): U. primulinodes
Danh pháp hai phần
Ulotrichopus primulinodes Strand, 1914 
Ulotrichopus primulinodes là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Ferula ovczinnikovii

| Ferula ovczinnikovii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Apiales
Họ (familia): Apiaceae
Chi (genus): Ferula
Loài (species): F. ovczinnikovii
Danh pháp hai phần
Ferula ovczinnikovii Pimenov, 1983 
Ferula ovczinnikovii là một loài thực vật có hoa trong họ Hoa tán. Loài này được Pimenov mô tả khoa học đầu tiên năm 1983.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Ferula ovczinnikovii”. Truy cập ngày 10 tháng 6 năm 2013.
Sandomierz Basin

Lưu vực Sandomierz (tiếng Ba Lan: Kotlina Sandomierska). là một vùng đất thấp, nằm ở phía đông nam Ba Lan, giữa vùng đất Lesser Ba Lan, vùng cao Lublin và vùng Carpathians phương Tây. Tên của nó xuất phát từ thành phố lịch sử Sandomierz và lưu vực có hình tam giác với kích thước khoảng 15.000 km2 (5.800 dặm vuông Anh). Nó được thoát ra bởi sông Vistula, cũng như phụ lưu phía đông của nó, San (cả hai con sông đều có biên giới phía bắc). Trong số các thành phố lớn nằm trong lưu vực của lưu vực Sandomierz là Dębica, Jarosław, Mielec, Przemyśl, Przeworsk, Rzeszów, Stalowa Wola, Sandomierz, Tarnobrzeg và Tarnów.
Địa lý

Lưu vực Sandomierz nằm chủ yếu trên lãnh thổ của ba tỉnh ở Ba Lan - Voivodeship Ba Lan (góc phía đông bắc), Podkarpacie Voivodeship (góc tây nam) và Lublin Voivodeship (góc tây bắc). Phần cực đông của nó cũng ở Lviv Oblast ở Ukraine. Nó là nơi sinh sống dày đặc của nhiều loài sinh vật, ngoại trừ Rừng Niepołomice và Rừng Sandomierz. Lưu vực được chia thành các tiểu vùng địa lý sau:
Vistula Lowland (Nizina Nadwislanska),
Chân đồi Bochnia (Podgorze Bochenskie),
Cao nguyên Tarnów (Plaskowyz Tarnowski),
Thung lũng Wisłoka dưới (Dolina Dolnej Wisloki),
Đồng bằng Tarnobrzeg (Rownina Tarnobrzeska)
Thung lũng Hạ San (Dolina Dolnego Sanu)
Đồng bằng Biłgoraj (Rownina Biłgorajska),
Cao nguyên Kolbuszowa (Plaskowyz Kolbuszowski),
Cao nguyên Tarnogród (Plaskowyz Tarnogródzki),
Subcarpathian Urstromtal (Pradolina Podkarpacka)
Chân đồi Rzeszów (Podgorze Rzeszowskie).
Lưu vực rất giàu tài nguyên thiên nhiên, như muối (Bochnia, Wieliczka), thạch cao, lưu huỳnh (Tarnobrzeg), khí tự nhiên (Husow, Jarosław) và dầu mỏ. Nó được cắt ngang bởi tuyến đường châu Âu E40, dọc theo tuyến đường sắt phía đông phía tây từ Kraków đến Lwów. Nhiệt độ trung bình hàng năm trong thung lũng sông Vistula là 8   °C, và hàng năm, có 90 đến 100 ngày với nhiệt độ dưới mức đóng băng (từ giữa tháng 10 đến cuối tháng 4). Vào mùa đông, có khoảng 2 giờ nắng mỗi ngày, trong khi vào mùa hè khoảng 5 giờ. Trong các thung lũng của Vistula và Raba thường có sương mù. Lượng mưa hàng năm là 800   mm, với tuyết ở trên mặt đất trong 50 đến 60 ngày mỗi năm. Khí hậu của lưu vực Sandomierz được đánh dấu bằng những thay đổi thường xuyên.
Hình ảnh

Chân đồi Rzeszów
Vistula ở Sandomierz
Rừng Niepołomice
liên kết ngoài

Những con đường mòn du lịch trong lưu vực Sandomierz Lưu trữ 2019-06-01 tại Wayback Machine
Tê giác Ấn Độ

| Tê giác Ấn Độ |
| --- | --- |

Tình trạng bảo tồn
 Sắp nguy cấp  (IUCN 2.3)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Mammalia
Bộ (ordo): Perissodactyla
Họ (familia): Rhinocerotidae
Chi (genus): Rhinoceros
Loài (species): R. unicornis
Danh pháp hai phần
Rhinoceros unicornis (Linnaeus, 1758) 
 Phạm vi phân bố tê giác Ấn Độ
Tê giác Ấn Độ hay tê giác một sừng lớn (Rhinoceros unicornis) là một loài tê giác có nguồn gốc từ tiểu lục địa Ấn Độ. Chúng được đánh giá là sắp nguy cấp và có trong sách đỏ IUCN, vì các quần thể bị chia cắt và giới hạn dưới 20.000 km2. Hơn thế nữa, mức độ, chất lượng của môi trường sống quan trọng nhất của tê giác là Xavan Terai-Duar phù sa, đồng cỏ và các rừng ven sông đang suy giảm do sự xâm lấn của con người và gia súc. Tính đến năm 2008, ước tính có tổng cộng 2.575 cá thể tê giác trưởng thành sống trong tự nhiên.
Tê giác Ấn Độ từng sinh sống trên toàn bộ đồng bằng Ấn-Hằng, nhưng nạn săn bắn quá mức và phát triển nông nghiệp đã làm giảm phạm vi của chúng xuống còn mười một nơi ở miền bắc Ấn Độ và miền nam Nepal. Vào những năm 1990, ước tính có khoảng 1.870 đến 1.895 con tê giác còn sống.
Phân bố

Tê giác một sừng sống ở vùng đồi thấp và các vùng đồng cỏ dưới chân dãy núi Himalaya thuộc Nepal và Ấn Độ.
Nét đặc trưng

Loài tê giác này có lớp da dày màu nâu ánh bạc tạo ra bởi nhiều lớp trên toàn bộ cơ thể chúng. Các chân trước và vai được che phủ bởi các bướu trông giống như mụn cơm.Chúng có rất ít lông. Con đực trưởng thành to lớn hơn con cái một cách rõ ràng, chúng cao tới 1,8 mét, nặng tới 2.270 kg và dài tới 3,6 mét. Tê giác một sừng có một sừng; sừng này có ở cả con đực và con cái, nhưng không có ở con non mới sinh. Sừng, giống như tóc ở người, được hình thành từ keratin tinh khiết và bắt đầu mọc ở con non sau khoảng 1 năm. Sừng có thể dài từ 20 đến 61 cm.
Chúng là những động vật bơi lội giỏi, có thể chạy với tốc độ 55 km/h trong một thời gian ngắn, có thính giác và khứu giác tốt nhưng thị giác lại kém.
Con đực bắt đầu có khả năng sinh sản ở độ tuổi 9 năm và ở con cái là 5 năm, chúng sinh lứa đầu tiên khi con cái ở độ tuổi từ 6 đến 8 năm. Con cái phát ra tiếng kêu vào mùa sinh sản để báo cho các con đực biết rằng nó đã sẵn sàng để giao phối. Chu kỳ mang thai kéo dài khoảng 16 tháng. Mỗi lần chúng chỉ sinh một con non duy nhất và khoảng thời gian giữa các lần sinh đẻ rơi vào khoảng 3 năm. Tê giác mẹ chăm sóc và bảo vệ con của chúng. Con non thường sống với mẹ trong vài năm. Tê giác mẹ và các con của chúng thường đi cùng nhau, nhưng con bố thì thường đi một mình và chúng là chủ lãnh thổ của gia đình. Tê giác Ấn Độ có thể sống tới 45 năm.
Phân loại

Rhinoceros unicornis là tên khoa học được Carl Linnaeus sử dụng vào năm 1758, người đã mô tả một con tê giác có một sừng. Là một loài địa phương, ông chỉ ra Châu Phi và Ấn Độ.
Loài tê giác một sừng này là một đơn loài. Một số mẫu vật đã được mô tả từ cuối thế kỷ 18 dưới các tên khoa học khác nhau, tất cả đều được coi là các từ đồng nghĩa của Rhinoceros unicornis ngày nay:
R. aimus của Cuvier, 1817
R. asiaticus của Blumenbach, 1830
R. stenocephalus của Gray, 1867
R. Phân loạijamrachi của Sclatter, 1876
R. bengalensis của Kourist, 1970
Từ nguyên

Tên chi Rhinoceros  là sự kết hợp của các từ Hy Lạp cổ đại ῥίς (ris) nghĩa là 'mũi' và κέρας (keras) nghĩa là 'sừng của một con vật'.  Từ tiếng Latinh ūnicornis có nghĩa là một sừng.
Tiến hóa

Tổ tiên đầu tiên của Rhinoceros chuyển hướng từ các động vật guốc lẻ khác vào đầu thế Eocen. Các so sánh ti thể DNA cho thấy rằng tổ tiên của tê giác hiện đại tách ra từ tổ tiên của họ Ngựa khoảng 50 triệu năm trước. Họ còn tồn tại, họ Rhinocerotidae, xuất hiện lần đầu tiên vào cuối thế Eocen ở Á - Âu, tổ tiên của các loài tê giác còn tồn tại phân tán từ châu Á bắt đầu từ thế Miocen.
Hóa thạch của R. unicornis xuất hiện ở giữa thế Pleistocen. Vào thế Pleistocen, chi Rhinoceros có ở khắp Nam và Đông Nam Á, với các mẫu vật nằm ở Sri Lanka. Vào Thế Holocen, một số con tê giác sống ở phía tây như Gujarat và Pakistan cho đến gần 3.200 năm trước.
Tê giác Ấn Độ và Javan, thành viên duy nhất của chi Rhinoceros, xuất hiện lần đầu tiên trong hồ sơ hóa thạch ở châu Á khoảng 1,6 triệu mật 3,3 triệu năm trước. Tuy nhiên, ước tính phân tử cho thấy loài này có thể đã chuyển hướng sớm hơn nhiều, khoảng 11,7 triệu năm trước. Mặc dù thuộc chi loại, tê giác Ấn Độ và Java không được tin là có họ hàng gần gũi với các loài tê giác khác. Các nghiên cứu khác nhau đã đưa ra giả thuyết rằng chúng có thể có họ hàng gần gũi với các loài đã tuyệt chủng Gaindatherium hoặc Punjabitherium. Một phân tích chi tiết về loài tê giác đã đặt Rhinoceros và loài tuyệt chủng Punjabitherium trong một cuộc chiến với Dicerorhinus, tê giác Sumatra. Các nghiên cứu khác cho thấy tê giác Sumatra có liên quan chặt chẽ hơn với hai loài châu Phi. Tê giác Sumatra có thể đã tách khỏi các loài tê giác châu Á khác từ 15 triệu năm trước.
Tình trạng

Tê giác Ấn Độ thường bị săn bắn trộm để lấy sừng, do trong một số nền văn hóa Đông Á người ta cho rằng sừng tê giác có các tác động tốt đối với sức khỏe và khả năng sinh dục.
Nhiều công viên quốc gia lớn đã được dựng lên để bảo vệ chúng, và đã được chính phủ các nước như Ấn Độ và Nepal thực thi với sự trợ giúp của Quỹ động vật hoang dã thế giới (WWF). Vườn quốc gia Kaziranga và vườn quốc gia Manas ở Assam và Vườn hoàng gia Chitwan ở Nepal là nơi cư ngụ cho loài động vật sắp nguy cấp này.