stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Tháng tư
Những sự kiện trong tháng 4

Tháng 4 bắt đầu cùng một ngày trong tuần với tháng 7 trong bất kỳ năm nào và cùng ngày trong tuần với tháng 1 trong những năm nhuận.
Ngày Cá tháng Tư là ngày 1 tháng 4.
Ngày Thế giới nhận thức về chứng tự kỷ 2/4
Ngày Valentine Đen 14/04
Ngày giỗ tổ Hùng Vương là ngày lễ của người Kinh nhằm tưởng nhớ đến công lập quốc của Hùng Vương (10 tháng 3 âm lịch)
Lễ Phục sinh là một Chủ Nhật giữa ngày 22 tháng 3 và ngày 25 tháng 4 trong Công giáo Rôma, muộn hơn đối với Chính Thống giáo Đông phương.
Theo lịch Ireland tháng này gọi Aibreán và tháng này là tháng thứ ba và tháng cuối trong mùa xuân.
Vladimir Ilyich Lenin (22 tháng 4 năm 1870 - 21 tháng 1 năm 1924)
Ngày Trái Đất (22 tháng 4 năm 1970)
Ngày phát sóng kênh truyền hình VTV6 (29 tháng 4 năm 2007)
Sự kiện 30 tháng 4 năm 1975: kết thúc Chiến tranh Việt Nam, thống nhất đất nước.
Văn hóa về tháng 4

Những bài hát về tháng 4:
Mưa tháng tư (Kim Gà)
Ngày rằm tháng tư (Y Mai)
Tháng 4 (Hồ Lương Công Bình)
Tháng tư là lời nói dối của em (Phạm Toàn Thắng)
Tháng tư về (Dương Thụ)
Trăng tròn tháng tư (Chúc Linh)
Your lie in april đều là tên của anime và manga
Đào Duy Anh

Đối với các định nghĩa khác, xem Đào Duy Anh (định hướng).
| Đào Duy Anh |
| --- | --- |
Chân dung của Đào Duy Anh.
Sinh: 25 tháng 4 năm 1904 Thanh Hóa, Liên bang Đông Dương
Mất: 1 tháng 4, 1988(1988-04-01) (83 tuổi) Hà Nội, Việt Nam
Quốc tịch: Việt Nam
Nghề nghiệp: Nhà sử học
Đào Duy Anh (25 tháng 4 năm 1904 – 1 tháng 4 năm 1988) là nhà sử học, địa lý, từ điển học, ngôn ngữ học, nhà nghiên cứu văn hóa, tôn giáo, văn học dân gian người Việt Nam. Ông được xem là người mở đầu cho nhiều ngành khoa học xã hội Việt Nam.
Tiểu sử > Thời niên thiếu

Đào Duy Anh sinh ngày 25 tháng 4 năm 1904 tại Thanh Hóa, tuy nhiên dòng họ của ông vốn gốc ở làng Khúc Thủy, tổng Tả Thanh Oai, huyện Thanh Oai, tỉnh Hà Tây (nay là làng Khúc Thủy, xã Cự Khê, huyện Thanh Oai, thành phố Hà Nội), đời ông nội của Đào Duy Anh chuyển cư vào xã Trung Chính, huyện Nông Cống, tỉnh Thanh Hóa. Các em trai của ông là Đào Duy Kỳ, Đào Duy Dếnh, Đào Hùng, Đào Phan.
Sau khi đỗ Thành chung tại trường Quốc học Huế năm 1923, ông không làm công chức dưới chính quyền thực dân Pháp mà làm nghề dạy học ở Trường Tiểu học Đồng Hới tỉnh Quảng Bình. Ông chịu ảnh hưởng của các phong trào yêu nước đang dấy lên thời kỳ đó như phong trào đấu tranh đòi "ân xá" cho Phan Bội Châu năm 1925, đám tang Phan Chu Trinh năm 1926... Cuối năm 1925, ông tham gia sự kiện Hội Quảng Tri Đồng Hới đón tiếp Phan Bội Châu trên đường từ Hà Nội vào Huế.
Tiểu sử > Con đường đến với sử học

Năm 1926, ông từ chức giáo học, vào Đà Nẵng và có ý định đến Sài Gòn. Trên đường vào Đà Nẵng, ông đã gặp Phan Bội Châu đang bị giam lỏng ở chùa Phổ Quang, vào Quảng Nam gặp Huỳnh Thúc Kháng đang làm Viện trưởng Viện Dân biểu Trung Kỳ. Ông đã giúp Huỳnh Thúc Kháng sáng lập báo Tiếng dân và làm Thư ký tòa soạn. Đào Duy Anh tham gia Việt Nam Cách mạng Đảng năm 1926 và sau khi đảng này đổi tên thành Tân Việt Cách mạng Đảng (tháng 7 năm 1928), ông trở thành Tổng Bí thư.
Năm 1928, ông sáng lập Quan hải tùng thư, với sự cộng tác của những trí thức như Võ Liêm Sơn, Trần Đình Nam, Phan Đăng Lưu... xuất bản những tập sách phổ cập để người đọc làm quen với tư tưởng khoa học và duy vật lịch sử (như Lịch sử các học thuyết kinh tế, Phụ nữ vận động, Lịch sử nhân loại, Tôn giáo là gì? Xã hội là gì? Dân tộc là gì?). Trong thời gian này, ông lấy biệt hiệu là Vệ Thạch (chim tinh vệ).
Tháng 7 năm 1929, Đào Duy Anh bị chính quyền bắt giam cho đến đầu năm 1930. Từ đó ông chuyên tâm nghiên cứu văn hóa bắt đầu là từ điển học rồi văn hóa, văn học, sử học. Sau Cách mạng tháng Tám, Đào Duy Anh được mời giảng dạy môn Lịch sử tại Đại học Văn khoa Hà Nội. Ông là Ủy viên Ban vận động Đại hội văn hóa toàn quốc năm 1946. Trong kháng chiến chống Pháp, ông hoạt động trong Chi hội văn nghệ Liên khu IV.
Từ năm 1955 - 1960, ông là Chủ nhiệm khoa Sử Trường Đại học Sư phạm và Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội, sau đó làm chuyên viên Viện Sử học thuộc Ủy ban Khoa học xã hội Việt Nam. Ông có công lao to lớn trong việc đào tạo cán bộ nghiên cứu Sử học Việt Nam.
Trong những năm từ 1960 đến 1970, ông dịch, hiệu đính chú giải nhiều bộ sách lớn về văn hoá, sử học như: Lịch triều hiến chương loại chí lục của Lê Quý Đôn, Ức Trai thi tập, Quốc âm thi tập của Nguyễn Trãi, Thơ chữ Hán của Nguyễn Du... Ngoài ra ông còn biên khảo chữ nôm - nguồn gốc, cấu tạo, diễn biến, dịch Khoá hư lục của Trần Thái Tông...[cần dẫn nguồn]
Tiểu sử > Các hoạt động chính (1950 đến 1988)

Năm 1950, ông được mời ra Việt Bắc làm Trưởng ban Sử - Địa thuộc Vụ Văn học Nghệ thuật, Bộ Giáo dục.
Năm 1952, Đào Duy Anh về Thanh Hóa giảng dạy tại trường Dự bị Đại học. Năm 1954, ông trở về Hà Nội giảng dạy tại trường Đại học Sư phạm và Đại học Văn khoa.
Năm 1956, khi trường Đại học Tổng hợp Hà Nội thành lập, ông được cử làm Chủ nhiệm Bộ môn Cổ sử Việt Nam cho đến năm 1958.
Năm 1956, ông có bài trả lời phỏng vấn về vấn đề mở rộng tự do, dân chủ đăng trên bán nguyệt san Nhân văn số 5 (ngày 20 tháng 11).
Năm 1958, Đào Duy Anh chuyển sang làm việc tại Bộ Giáo dục, năm 1960 chuyển sang Viện Sử học. Từ đây, ông thôi công tác giảng dạy đại học và tập trung vào nghiên cứu. Ông nghỉ hưu năm 1965 nhưng vẫn tiếp tục nghiên cứu cho đến năm 1988
Ngày 1 tháng 4 năm 1988, ông qua đời tại Hà Nội, thọ 84 tuổi.
Tiểu sử > Vinh danh

Ông là một trong số ít nhân vật Việt Nam được ghi tên vào bộ từ điển Larousse với tư cách là một nhà bách khoa toàn thư của thời hiện đại.
Đào Duy Anh được tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về khoa học xã hội năm 2000.
Tên của ông được đặt cho các con đường tại quận Phú Nhuận (TP Hồ Chí Minh), quận Đống Đa (TP Hà Nội), thành phố Thanh Hóa, thành phố Hạ Long (từ đường Trần Phú tới đường Trần Thái Tông)...
Công trình nghiên cứu, biên soạn

Đào Duy Anh đã thực hiện trên 30 công trình về nghiên cứu và dịch thuật cổ văn được in thành khoảng hơn 60 tập sách bắt đầu từ năm 1927.
Công trình nghiên cứu, biên soạn > Từ điển

Hán - Việt từ điển (1932)
Pháp - Việt từ điển (1936)
Từ điển Truyện Kiều (viết xong năm 1965, xuất bản năm 1974)
Công trình nghiên cứu, biên soạn > Giáo trình, công trình nghiên cứu

Việt Nam văn hóa sử cương (1938)
Khổng giáo phê bình tiểu luận (1938)
Trung Hoa sử cương (1942)
Khảo luận về Kim Vân Kiều (1943)
Lịch sử Việt Nam (giáo trình đại học, 1956)
Cổ sử Việt Nam (giáo trình đại học, 1956)
Lịch sử cổ đại Việt Nam (1957) gồm 4 tập: "Nguồn gốc dân tộc Việt Nam", "Vấn đề An Dương Vương và nhà nước Âu Lạc", "Văn hóa đồ đồng và trống đồng Lạc Việt", "Giai đoạn quá độ sang chế độ phong kiến".
Vấn đề hình thành của dân tộc Việt Nam (1957)
Lịch sử Việt Nam từ nguồn gốc đến thế kỷ XIX (2 tập, 1958)
Đất nước Việt Nam qua các đời (1964)
Chữ Nôm, nguồn gốc, cấu tạo và diễn biến (1975)
Công trình nghiên cứu, biên soạn > Hiệu đính, biên dịch, chú giải

Lịch triều hiến chương loại chí (1961 - 1962)
Đại Nam thực lục (1962 - 1977)
Phủ biên tạp lục (1964)
Đại Việt sử ký toàn thư (1967 - 1968)
Đại Nam nhất thống chí (1969 - 1971)
Binh thư yếu lược  (1970)
Gia Định thành thông chí
Nguyễn Trãi toàn tập (1969)
Khóa hư lục (1974)
Sở từ (1974)
Truyện Hoa Tiên (1978)
Thơ chữ Hán Nguyễn Du" (1988)
Ngoài ra ông còn biên dịch và chú giải Kinh Thi, "Đạo Đức Kinh và học thuyết của Lão Tử" nhưng chưa xuất bản.
Công trình nghiên cứu, biên soạn > Khác

Nhớ nghĩ chiều hôm (hồi ký, xuất bản năm 1989)
Những đóng góp lớn của ông > Lĩnh vực nghiên cứu

Là một trong những người có công xây dựng nền khoa học xã hội - nhân văn hiện đại của Việt Nam, Đào Duy Anh có nhiều đóng góp trong các lĩnh vực nghiên cứu. Ông là một nhà từ điển học đặt cơ sở cho nền từ điển học hiện đại Việt Nam. Trên lĩnh vực nghiên cứu văn hóa, văn học, tác phẩm Việt Nam văn hóa sử cương của Đào Duy Anh cùng với Văn minh An Nam (La Civilization Annamite, 1944) của Nguyễn Văn Huyên là những công trình khoa học đặt nền tảng cho sự hình thành nền văn hóa học hiện đại Việt Nam một cách khoa học.
Những đóng góp lớn của ông > Lĩnh vực sử học

Trên lĩnh vực sử học, với những tư liệu đã tích lũy từ nhiều năm và tham khảo những công trình khoa học liên quan của nước ngoài, ông đã tiến hành nhiều đề tài nghiên cứu rất cơ bản về lịch sử Việt Nam, nhất là về lịch sử cổ đại và trung đại như vấn đề phân kỳ lịch sử, nguồn gốc dân tộc, vấn đề chế độ chiếm hữu nô lệ, chế độ phong kiến, sự hình thành dân tộc Việt Nam...
Chú thích

↑  Công trình biên khảo bách khoa của Phan Huy Chú gồm 49 quyển.
↑  Bộ sử thời nhà Nguyễn của Cao Xuân Dục.
↑  Bộ sách của Lê Quý Đôn ghi chép về xã hội Đàng Trong từ thế kỷ XVIII trở về trước.
↑  Bộ sử nổi tiếng do Ngô Sĩ Liên soạn thảo
↑  Bộ sử do Quốc sử quán nhà Nguyễn biên soạn.
↑  Tác phẩm quân sự nổi tiếng của Trần Hưng Đạo
↑  Tác phẩm khảo cứu lịch sử, địa lý về vùng Gia Định của Trịnh Hoài Đức
↑  Tác phẩm về Thiền tông của vua Trần Thái Tông
↑  Truyện thơ được Nguyễn Huy Tự diễn nôm từ nguyên tác chữ Hán của một tác phẩm đời nhà Minh, Trung Quốc.
Saint-Savin, Vienne

| --- | --- |
 Saint-Savin

Saint-Savin
Vị trí trong vùng Poitou-Charentes Saint-Savin 
Hành chính
Quốc gia:  Pháp
Vùng: Nouvelle-Aquitaine
Tỉnh: Vienne
Quận: Quận Montmorillon
Tổng: Tổng Saint-Savin (chef-lieu)
Liên xã: Cộng đồng các xã Montmorillonnais
Xã (thị) trưởng: JM ROUSSE (2008-2014)
Thống kê
Độ cao: 72–142 m (236–466 ft) (bình quân 80 m (260 ft)[chuyển đổi: tùy chọn không hợp lệ])
Diện tích đất1: 18,80 km2 (7,26 dặm vuông Anh)
INSEE/Mã bưu chính: 86246/ 86310

Saint-Savin là một xã, tọa lạc ở tỉnh Vienne trong vùng Nouvelle-Aquitaine, Pháp. Xã này có diện tích 18,8 kilômét vuông, dân số năm 2006 là 925 người. Xã nằm ở khu vực có độ cao trung bình 80 m trên mực nước biển. Dân địa phương danh xưng tiếng Pháp là Saint-Savinois.
Hành chính

| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
Danh sách các xã trưởng
| Giai đoạn | Giai đoạn | Tên | Đảng | Tư cách |
| 1995 | 2008 | Michel Brouard | PCF |  |
|  | élu en 2008 | Jean Marie ROUSSE | ps |  |
Biến động dân số

| Năm | 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Dân số | 1 283 | 1 349 | 1 323 | 1 058 | 1 089 | 1 009 | 925 |
From the year 1962 on: No double counting—residents of multiple communes (e.g. students and military personnel) are counted only once.
Saharat Sangkapreecha

| Saharat Sangkapreecha |
| --- | --- |
Tên bản ngữ: สหรัถ สังคปรีชา
Tên gọi khác: Kong Nuvo
Sinh: 4 tháng 5, 1968 (56 tuổi) Bangkok, Thái Lan
Thể loại: Pop
Nghề nghiệp: Ca sĩ, diễn viên
Năm hoạt động: 1988–nay
Hãng đĩa: GMM Grammy

Saharat Sangkapreecha (tiếng Thái: สหรัถ สังคปรีชา, phiên âm: Xa-ha-rát Xăng-kha-bơ-ri-cha) còn có biệt danh là Kong (tiếng Thái: ก้อง) là nam ca sĩ nhạc pop Thái Lan, anh nổi tiếng trong khoảng những năm 1980 - 1990. Saharat là thành viên ban nhạc Nuvo từ năm 1988. Anh còn là huấn luyện viên trong chương trình The Voice Thailand. Ngoài công việc ca sĩ, anh còn tham gia đóng phim truyền hình. Anh đóng chung với nữ diễn viên Namthip Jongrachatawiboon trong bộ phim Trận chiến của những thiên thần năm 2008 đã từng được trình chiếu tại Việt Nam.
Danh sách phim > Phim truyền hình

| Năm | Phim | Vai | Đóng với | Đài |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1995 | Prik Kee Noo Kub Moo Ham | John | Lalita Punyopas | CH3 |
| 1996-1997 | Pisood Rak Jak Sawan | Chatchon "Chat" / Jakapat / Chonpat | Nusaba Wanichangkul | CH5 |
| 1998 | Koo Ruk Song Chart | Rerkdee / "Rerk" | Marisa Anita | CH3 |
| 1999 | Ror Wun Chun Mee Ter | Sentrong / Tua Yai | Nusaba Wanichangkul | CH3 |
| 1999 | Kla Wai Huachai Mai Jon Mum | กรด | Metinee Kingpayom | CH7 |
| 2000 | Sao Chai Hua Jai Chicago Người hầu của con tôi | Yothin / "Yoh" | Metinee Kingpayom | CH5 |
| 2000 | Mee Pieng Ruk Chỉ có tình yêu | Thanadol | Piyathida Woramusik | CH3 |
| 2001 | Nee Ruk | Rangsee / "Toom" | Kathaleeya McIntosh | CH5 |
| 2001 | Mae Liang Khon Mai | Papon | Siriam Pakdeedumrongrit | CH3 |
| 2001 |  ทายาทเศรษฐี | เอกพล | Marisa Anita | CH9 |
| 2002 | Sapai Jao Nàng dâu hoàng gia | Chai Rong / M.R.Kittirajnarin Wutiwong / Khun Chai Rong | Sunisa Jett | CH3 |
| 2003 | Suea | Paksa | Metinee Kingpayom | CH3 |
| 2003 | บ้านแฝดยกกำลังสอง | กึกก้อง |  | CH3 |
| 2004 | Teppabut Nai Fun | สรภัสส์ | Khemapsorn Sirisukha | CH3 |
| 2004 | Jao Sao Glua Fon  Cô dâu sợ mưa | รัตนิน | Lalita Punyopas | CH3 |
| 2004 | Kor Wa Ja Mai Ruk | ชุษณ์ | Sririta Jensen | CH3 |
| 2005 | Ra Bieng Ruk | Danai Naruemit | Kanyarat Jirarachakij | CH3 |
| 2005 | Rak Lamoon Loon Lamai | Sailom | Ann Thongprasom | CH3 |
| 2005 | Bussaba Krab Pom | ปรัศว์ | Katreeya English | CH3 |
| 2006 | Hua Jai Toranong | Atiphat | Kanyarat Jirarachakij | CH3 |
| 2006 | Jan Euy Jan Jao | Baramate | Sririta Jensen | CH3 |
| 2006 | Jao Sao Kra Tan Han Nàng dâu điểm 10 | Deed / Dan | Alicha Laisuthruklai | CH5 |
| 2007 | Prik Wan Namtarn Pet | ตุลา | Angie Hastings | ITV |
| 2007 | La Ong Dao Bầu trời ngàn sao | Korakot Benjarong | Phiyada Akkraseranee | CH5 |
| 2007 | Ma Nee Din | Saroot | Peeranee Kongthai | CH3 |
| 2007 | Waen Dok Mai Nhẫn hoa | Laising / "Singh" | Laphasrada Chuaykua | CH3 |
| 2008 | Song Kram Nang Fah Trận chiến của những thiên thần | In | Namthip Jongrachatawiboon | CH5 |
| 2008 | Tong Nuer Thae | Nopanai | Pornchita Na Songkhla | CH3 |
| 2009 | Mon Ruk Baan Toong | Inspector Krerkkiet | Siriluk Pongchoke | CH9 |
| 2010 | Malai Sarm Chai Kiếp hoa buồn | General Thep Rachasak | Phiyada Akkraseranee | CH5 |
| 2011 | Duangta Sawan Đôi mắt thiên đường | Sir Rachanat | Katreeya English | CH3 |
| 2011 | Som Waan Namtarn Priew | Na Kin | Piyathida Woramusik | CH7 |
| 2011 | Likit Sanae Ha Tình yêu định mệnh | Nanon / "Non" | Marsha Vadhanapanich | CH3 |
| 2012 | Mae Yaai Tee Rak Mẹ vợ tôi | Rachanon / "Non" | Lalita Punyopas | CH3 |
| 2013 | Carabao The Series | - |  | CH9 |
| 2014 | Yah Leum Chan Đừng quên em | Eua Ratanachart | Sririta Jensen | CH3 |
| 2016 | True Love Story Series - A Few Words | Kan | Manatsanun Panlertwongskul | True4u |
| 2016 | Melodies of Life ตอน เป็นอย่างงี้ตั้งแต่เกิด | โอม |  | GMM25 |
Danh sách phim > Series

| Năm | Phim | Vai | Đóng với | Đài |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2010-2013 | Wongkhumlao The Series | ท่านชายเพทาย วงษ์คำเหลา /คุณชายเล็ก |  | CH9 |
| 2013 | Office Pichit Jai | พ่อบ้านใจกล้าสตอรี่ | Marsha Vadhanapanich | CH9 |
| 2017 | Under Her Nose | Sun | Jennifer Kim | WorkpointTV |
Danh sách phim > Phim điện ảnh

| Năm | Phim | Vai | Đóng với |
| --- | --- | --- | --- |
| 1992 | Big Bigger & Bigger |  |  |
| 1994 | คู่แท้สองโลก |  |  |
| 2001 | The Legend of Suriyothai | Bayinnaung | Mai Charoenpura, Chatchai Plengpanich |
| 2011 | Ladda Land Ngôi làng bí ẩn | Thee | Piyathida Woramusik, Sutatta Udomsilp |
| 2012 | Together, Wan Di Rak | Nipon | Ubol Ratana, Piyathida Woramusik, Nopachai Jayanama |
| 2012 | Sub Khu Ku Lok |  |  |
| 2016 | Suddenly Twenty Bà nội tuổi 20 | Nut | Davika Hoorne |
| 2021 | My Boss is a Serial Killer | Ton | Preechaya Pongthananikorn, Mookda Narinrak, Pramote Pathan, Pongsatorn Jongwilas |
Danh sách phim > Tham gia chương trình truyền hình

The Voice Thailand (HLV, 2012 - nay) (CH3, PPTV36)
The Voice Senior Thailand (HLV, 2019 - nay) (PPTV36)
Mantophryne lateralis

| Mantophryne lateralis> Tình trạng bảo tồn |
| --- | --- |
 Ít quan tâm  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Amphibia
Bộ (ordo): Anura
Họ (familia): Microhylidae
Chi (genus): Mantophryne
Loài (species): M. lateralis
Danh pháp hai phần
Mantophryne lateralis Boulenger, 1897 
 
Mantophryne lateralis là một loài ếch trong họ Nhái bầu.
Nó được tìm thấy ở Tây Papua ở Indonesia và Papua New Guinea.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, và vườn nông thôn.
Frank Whittle

| Frank Whittle |
| --- | --- |

Sinh: (1907-06-01)1 tháng 6 năm 1907 Coventry, Anh
Mất: 8 tháng 8 năm 1996(1996-08-08) (89 tuổi) Columbia, Maryland, Hoa Kỳ
Nơi chôn cất: Cranwell, Anh
Thuộc: Vương quốc Anh
Quân chủng: Không quân Hoàng gia Anh
Năm tại ngũ: 1923–1948
Cấp bậc: Air commodore
Tham chiến: Chiến tranh thế giới thứ hai
Tặng thưởng: Order of Merit Huân chương Đế quốc Anh Order of the Bath Legion of Merit (United States) Rumford Medal Franklin Institute Awards Thành viên Hội Hoàng gia Honorary Fellow of the Royal Aeronautical Society Charles Stark Draper Prize Prince Philip Medal
Phối ngẫu:  Dorothy Lee (cưới 1930⁠–⁠1976)  Hazel Hall (cưới 1976) 
Công việc khác: Cố vấn kỹ thuật của BOAC, kỹ sư Shell, kỹ sư của Bristol Aero Engines, Giáo sư của NAVAIR tại Học viện Hải quân Hoa Kỳ
Air Commodore Sir Frank Whittle, OM, KBE, CB, FRS, FRAeS 1 tháng 6 năm 1907 - 9 tháng 8 năm 1996) là một sĩ quan không quân Không quân Hoàng gia Anh. Ông được biết tới là một trong những người đi tiên phong trong việc thiết kế động cơ phản lực. Một bằng sáng chế đã được đệ trình bởi Maxime Guillaume vào năm 1921 cho một phát minh tương tự; tuy nhiên, điều này là không khả thi về mặt kỹ thuật tại thời điểm đó. Động cơ phản lực của Whittle được phát triển sớm hơn một vài năm so với Hans von Ohain của Đức, người là người thiết kế động cơ phản lực vận hành đầu tiên.
Scleroglossum mauruense

| Scleroglossum mauruense> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Pteridophyta
Lớp (class): Polypodiopsida
Bộ (ordo): Polypodiales
Họ (familia): Polypodiaceae
Chi (genus): Scleroglossum
Loài (species): S. mauruense
Danh pháp hai phần
Scleroglossum mauruense (Nadeaud) J. W. Moore 
Scleroglossum mauruense là một loài dương xỉ trong họ Polypodiaceae. Loài này được J.W.Moore mô tả khoa học đầu tiên năm 1933.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Scleroglossum mauruense”. Truy cập ngày 28 tháng 5 năm 2014.
Raoul Bott

| Raoul Bott |
| --- | --- |
Raoul Bott năm 1986
Sinh: (1923-09-24)24 tháng 9, 1923 Budapest, Hungary
Mất: 20 tháng 12, 2005(2005-12-20) (82 tuổi) San Diego, California, Hoa Kỳ
Trường lớp: Đại học McGill Đại học Carnegie Mellon
Giải thưởng: Giải Hình học Oswald Veblen (1964) Giải Wolf về Toán học (2000)
Sự nghiệp khoa học
Nơi công tác: Đại học Michigan tại Ann Arbor Đại học Harvard
Người hướng dẫn luận án tiến sĩ: Richard Duffin
Các nghiên cứu sinh nổi tiếng: Stephen Smale Lawrence Conlon Daniel Quillen Peter Landweber Robert MacPherson Robert Brooks Robin Forman Kevin Corlette Jonathan Block
 
Raoul Bott (24.9.1923 – 20.12.2005) là nhà toán học nổi tiếng vì có rất nhiều đóng góp trong môn hình học theo nghĩa rộng. Ông rất nổi tiếng về định lý tính chu kỳ Bott (Bott periodicity theorem), các hàm Morse–Bott mà ông sử dụng trong các lãnh vực này, và định lý Borel–Bott–Weil.
Cuộc đời

Bott sinh tại Budapest, Hungary, lớn lên ở Slovakia và làm việc tại Hoa Kỳ.
Mẹ và người dì của ông nói tiếng Hungary. Cha dượng người Tiệp Khắc của ông không nói được ngôn ngữ này, nên ở trong gia đình họ nói ngôn ngữ chính là tiếng Đức. Ông có cô giáo dạy tiếng Anh kèm ở nhà ngay từ khi còn trẻ, nên ông nói tiếng Anh cũng hoàn hảo (và vẫn giữ chút ít giọng Anh suốt đời). Ngôn ngữ khi học đại học là tiếng Slovak. Mặc dù nói nhiều ngôn ngữ, nhưng ông cho rằng mình không thích học ngôn ngữ.
Gia đình ông di cư sang Canada năm 1938. Ông phục vụ trong Quân đội Canada tại châu Âu trong Chiến tranh thế giới thứ hai. Sau khi giải ngũ, ông vào học ở college của Đại học McGill tại Montréal. Sau đó ông sang học ở Đại học Carnegie Mellon tại Pittsburgh và đậu bằng tiến sĩ năm 1949 với bản luận án mang tên Electrical Network Theory, được viết dưới sự hướng dẫn của Richard Duffin. Ông bắt đầu giảng dạy ở Đại học Michigan tại Ann Arbor. Sau đó ông làm giáo sư ở Đại học Harvard từ năm 1959 tới 1999. Năm 2000 ông được thưởng Giải Wolf về Toán học. Năm 2005, ông được bầu làm hội viên hải ngoại của Hội Hoàng gia London (tương đương Viện Hàn lâm Khoa học ở các nước khác). Ông qua đời ở San Diego vì bị ung thư.
Sự nghiệp

Ban đầu, ông nghiên cứu lý thuyết mạch điện (định lý Bott-Duffin từ 1949), sau đó chuyên về toán học.
Ông nghiên cứu đồng luân của các nhóm Lie, sử dụng các phương pháp của lý thuyết Morse, dẫn tới định lý tính chu kỳ Bott (1956). Trong quá trình làm việc ông đã đưa ra các hàm Morse–Bott, một sự khái quát hóa quan trọng của lý thuyết Morse.
Điều này đã dẫn ông tới việc hợp tác trong nhiều năm với Michael Atiyah. Bott đã có các đóng góp quan trọng vào định lý số mũ Atiyah–Singer, nhất là trong việc làm thành công thức liên quan tới các định lý điểm cố định, đặc biệt cái gọi là 'định lý điểm cố định Woods Hole', một sự tổ hợp của định lý Riemann–Roch và định lý điểm cố định Lefschetz (đặt theo tên Woods Hole, Massachusetts, nơi diễn ra hội nghị có sự thảo luận tập thể để tạo thành công thức này). Các bài khảo cứu chủ yếu của Atiyah–Bott về cái ngày nay là định lý điểm cố định Atiyah–Bott được viết ra trước năm 1968; họ tiếp tục cộng tác trong việc sửa lại theo ngôn ngữ hiện đại, các kết quả của Ivan Petrovsky về các phương trình vi phân riêng phần hyperbolic, do Lars Gårding gợi ý. Trong thập niên 1980, Atiyah và Bott nghiên cứu lý thuyết gauge, sử dụng lý thuyết Yang–Mills trên một bề mặt Riemann để đạt được thông tin tô pô về các không gian moduli của các chùm bề mặt Riemann cố định.
Giải thưởng

1964 giải Hình học Oswald Veblen của Hội Toán học Hoa Kỳ.
1983 giải Jeffery-Williams của Hội Toán học Canada.
2000 giải Wolf về Toán học
Các sinh viên

Bott có 20 sinh viên tiến sĩ, trong đó có Stephen Smale, Lawrence Conlon, Daniel Quillen, Peter Landweber, Robert MacPherson, Robert Brooks, Robin Forman và Kevin Corlette.
Tác phẩm

Bott, Raoul Raoul Bott: collected papers. Vol. 4. Mathematics related to physics. Edited by Robert D. MacPherson. Contemporary Mathematicians. Birkhäuser Boston, Inc., Boston, MA, 1995. xx+485 pp. ISBN 0-8176-3648-X MR1321890
Bott, Raoul Raoul Bott: collected papers. Vol. 3. Foliations. Edited by Robert D. MacPherson. Contemporary Mathematicians. Birkhäuser Boston, Inc., Boston, MA, 1995. xxxii+610 pp. ISBN 0-8176-3647-1 MR1321886
Bott, Raoul Raoul Bott: collected papers. Vol. 2. Differential operators. Edited by Robert D. MacPherson. Contemporary Mathematicians. Birkhäuser Boston, Inc., Boston, MA, 1994. xxxiv+802 pp. ISBN 0-8176-3646-3MR1290361
Bott, Raoul Raoul Bott: collected papers. Vol. 1. Topology and Lie groups. Edited by Robert D. MacPherson. Contemporary Mathematicians. Birkhäuser Boston, Inc., Boston, MA, 1994. xii+584 pp. ISBN 0-8176-3613-7 MR1280032
Bott, Raoul; Tu, Loring W. Differential forms in algebraic topology. Graduate Texts in Mathematics, 82. Springer-Verlag, New York-Berlin, 1982. xiv+331 pp. ISBN 0-387-90613-4 MR0658304
Bott, Raoul Lectures on K(X). Mathematics Lecture Note Series W. A. Benjamin, Inc., New York-Amsterdam 1969 x+203 pp.MR0258020
Epidendrum latilabre

| Epidendrum latilabre |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Chi (genus): Epidendrum
Phân chi (subgenus): E. subg. Epidendrum
Đoạn (section): E. sect. Planifolia
Loài (species): E. latilabre
Danh pháp hai phần
Epidendrum latilabre Lindl. 
Epidendrum latilabre là một loài phong lan thuộc chi Epidendrum xuất hiện tự nhiên tại Guyana thuộc Pháp, Peru và Brasil.