stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Lepidocolaptes souleyetii

| Lepidocolaptes souleyetii> Tình trạng bảo tồn |
| --- | --- |
 Ít quan tâm  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Aves
Bộ (ordo): Passeriformes
Họ (familia): Furnariidae
Chi (genus): Lepidocolaptes
Loài (species): L. souleyetii
Danh pháp hai phần
Lepidocolaptes souleyetii
Lepidocolaptes souleyetii là một loài chim trong họ Furnariidae.
Chú thích

↑  Clements, J. F.; Schulenberg, T. S.; Iliff, M. J.; Wood, C. L.; Roberson, D.; Sullivan, B.L. (2012). “The eBird/Clements checklist of birds of the world: Version 6.7”. Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.
Sceliphron murarium

| Sceliphron murarium> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Phân bộ (subordo): Apocrita
Liên họ (superfamilia): Apoidea
Họ (familia): Sphecidae
Chi (genus): Sceliphron
Loài (species): S. murarium
Danh pháp hai phần
Sceliphron murarium F. Smith, 1863 
Sceliphron murarium là một loài côn trùng cánh màng trong họ Sphecidae, thuộc chi Sceliphron. Loài này được F. Smith miêu tả khoa học đầu tiên năm 1863.
Chú thích

↑  Sceliphron murarium (TSN 769905) tại Hệ thống Thông tin Phân loại Tích hợp (ITIS).
8332 Ivantsvetaev

8332 Ivantsvetaev là một tiểu hành tinh vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 1328.6848065 ngày (3.64 năm).
Physematium philippinum

| Physematium philippinum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Pteridophyta
Lớp (class): Polypodiopsida
Bộ (ordo): Polypodiales
Họ (familia): Woodsiaceae
Chi (genus): Physematium
Loài (species): P. philippinum
Danh pháp hai phần
Physematium philippinum C.Presl, 1851 
Physematium philippinum là một loài dương xỉ trong họ Woodsiaceae. Loài này được C.Presl mô tả khoa học đầu tiên năm 1851.
Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Physematium philippinum”. Truy cập ngày 28 tháng 5 năm 2014.
Agaricia agaricites

| Agaricia agaricites |
| --- | --- |

Tình trạng bảo tồn
 Ít quan tâm  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Cnidaria
Lớp (class): Anthozoa
Bộ (ordo): Scleractinia
Họ (familia): Agariciidae
Chi (genus): Agaricia
Loài (species): A. agaricites
Danh pháp hai phần
Agaricia agaricites (Linnaeus, 1758) 
Agaricia agaricites là một loài san hô trong họ Agariciidae. Loài này được Linnaeus mô tả khoa học năm 1758.
Chú thích

↑  “Agaricia agaricites”. Sách Đỏ IUCN các loài bị đe dọa. Phiên bản 3.1. Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế. 2008. Truy cập ngày 2 tháng 1 năm 2014.
Agnibesa brevibasis

| Agnibesa brevibasis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Agnibesa
Loài (species): A. brevibasis
Danh pháp hai phần
Agnibesa brevibasis Prout 1938 
Agnibesa brevibasis là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Leptogaster dissimilis

| Leptogaster dissimilis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Diptera
Phân bộ (subordo): Brachycera
Phân thứ bộ (infraordo): Asilomorpha
Liên họ (superfamilia): Asiloidea
Họ (familia): Asilidae
Chi (genus): Leptogaster
Loài (species): L. dissimilis
Danh pháp hai phần
Leptogaster dissimilis Ricardo, 1912 
Leptogaster dissimilis là một loài ruồi trong họ Asilidae. Leptogaster dissimilis được Ricardo miêu tả năm 1912. Loài này phân bố ở miền Australasia.
Chú thích

↑  “Species of Asilidae”. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2012.
Libnotes lucrativa

| Libnotes lucrativa> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Diptera
Họ (familia): Limoniidae
Chi (genus): Libnotes
Danh pháp hai phần
Libnotes lucrativa Alexander, 1956 
Libnotes lucrativa là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.
2705 Wu

2705 Wu là một tiểu hành tinh vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 1183.5173900 ngày (3.24 năm).
Nó được phát hiện ngày 9 tháng 10 năm 1980.
Lũ tích

Trong Địa chất học lũ tích hay diluvi là những trầm tích địa chất và đất 
hình thành do các hoạt động giống như nước lũ cuốn trôi vật liệu đến và tích tụ lai ở vị trí đó.
Các vật liệu có nguồn gốc từ phong hóa ở các vị trí có độ cao cao hơn. Khi có dòng nước lũ thì vật liệu di chuyển có kích từ nhỏ vụn đến cỡ lớn như cuội và tảng lăn. Tại nơi thủy lực giảm thì các vật liệu đủ nặng sẽ đọng lại. Những tích tụ như vậy nói chung không xa nguồn vật liệu. Dịch chuyển xa hàng trăm km ít gặp, nhưng vẫn quan sát thấy như ở tầng chứa cuội Neogen - Đệ Tứ ở dọc sông Hồng.
Lũ tích ở dòng Nậm Mạ tại bản Nà Sài xã Minh Ngọc, Hà Giang
Vành diluvial ở sông Katun miền Trung Altay, năm 2011.
Bãi lũ tích sỏi cát
Lũ tích trái ngược với phù sa (aluvi) là trầm tích hình thành bởi lắng đọng vật liệu mịn hoặc tan trong nước ở các dòng nước chảy chậm và ổn định.
Tên gọi

Năm 1823 nhà địa chất Anh William Buckland (1784–1856) đưa ra thuật ngữ "delluvium", nghĩa chữ Latin là rửa trôi, để chỉ trầm tích Đệ tứ. Sau đó, nó được sử dụng để chỉ các trầm tích sông băng Pleistocene..
Về sau phần lớn các nước không dùng thuật ngữ này, mà chuyển sang dùng "Diluvium", nghĩa chữ Latin là lũ lụt.
Tại Việt Nam một số giáo trình dùng deluvi để chỉ sườn tích .
Agaricales

| Agaricales |
| --- | --- |
Thời điểm hóa thạch: Thượng Apt–Holocen,113–0 triệu năm trước đây  TiềnЄ Є O S D C P T J K Pg N      
Agaricus campestris (Agaricaceae)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Fungi
Ngành (divisio): Basidiomycota
Phân ngành (subdivisio): Agaricomycotina
Lớp (class): Agaricomycetes
Phân lớp (subclass): Agaricomycetidae
Bộ (ordo): Agaricales Underw. (1899)
Subdivisions
 32 họ, 400+ chi
Danh pháp đồng nghĩa
 Amanitales Jülich (1981)  Cortinariales Jülich (1981)  Entolomatales Jülich (1981)  Fistulinales Jülich (1981)  Schizophyllales Nuss (1980)
Agaricales là một bộ nấm gồm hầu hết các dạng nấm lớn. Bộ này hiện có 33 họ còn sinh tồn, 413 chi và 13000 loài đã được miêu tả, cùng với năm chi tuyệt chủng được biết tới qua hóa thạch.
Chú thích

1 2 3  Poinar, GO, Buckley R. (2007). “Evidence of mycoparasitism and hypermycoparasitism in Early Cretaceous amber”. Mycological Research. 111 (4): 503–506. doi:10.1016/j.mycres.2007.02.004. PMID 17512712.Quản lý CS1: nhiều tên: danh sách tác giả (liên kết)
↑  Heads, Sam W.; Miller, Andrew N.; Crane, J. Leland; Thomas, M. Jared; Ruffatto, Danielle M.; Methven, Andrew S.; Raudabaugh, Daniel B.; Wang, Yinan (2017). “The oldest fossil mushroom”. PLoS One. 12 (6): e0178327. doi:10.1073/pnas.0701246104. PMC 5462346. PMID 28591180.
↑  Underwood LM. (1899). Moulds, mildews and mushrooms: a guide to the systematic study of the Fungi and Mycetozoa and their literature. New York, New York: Henry Holt. tr. 97.
↑  “Agaricales Underw. 1899”. MycoBank. International Mycological Association. Truy cập ngày 30 tháng 12 năm 2010.
↑  Hibbett DS, Binder M, Wang Z, Goldman Y. (2003). “Another Fossil Agaric from Dominican Amber”. Mycologia. 95 (4): 685–687. doi:10.2307/3761943. JSTOR 3761943. PMID 21148976.Quản lý CS1: nhiều tên: danh sách tác giả (liên kết)(yêu cầu đăng ký)
↑  Matheny PB, Curtis JM, Hofstetter V, Aime MC, Moncalvo JM, Ge ZW, Slot JC, Ammirati JF, Baroni TJ, Bougher NL, Hughes KW, Lodge DJ, Kerrigan RW, Seidl MT, Aanen DK, DeNitis M, Daniele GM, Desjardin DE, Kropp BR, Norvell LL, Parker A, Vellinga EC, Vilgalys R, Hibbett DS (2006). “Major clades of Agaricales: a multilocus phylogenetic overview” (PDF). Mycologia. 98 (6): 982–95. doi:10.3852/mycologia.98.6.982. PMID 17486974. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 3 tháng 3 năm 2016.
Phú Cát (định hướng)

Phú Cát có thể là một trong số các địa danh Việt Nam sau đây:
Xã Phú Cát, huyện Quốc Oai, thành phố Hà Nội
Phường cũ Phú Cát thuộc thành phố Huế, tỉnh Thừa Thiên Huế; nay là một phần phường Gia Hội.
Malthinus pseudoflaveolus

| Malthinus pseudoflaveolus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Cantharidae
Chi (genus): Malthinus
Loài (species): M. pseudoflaveolus
Danh pháp hai phần
Malthinus pseudoflaveolus Wittmer, 1974 
Malthinus pseudoflaveolus là một loài bọ cánh cứng trong họ Cantharidae. Loài này được Wittmer miêu tả khoa học năm 1974.
Chú thích

↑  Hallan, J.  (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Phoenicoprocta rubriventer

| Phoenicoprocta rubriventer> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Chi (genus): Phoenicoprocta
Loài (species): P. rubriventer
Danh pháp hai phần
Phoenicoprocta rubriventer
Phoenicoprocta rubriventer là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Subleuconycta palshkovi

| Subleuconycta palshkovi> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Noctuidae
Chi (genus): Subleuconycta
Loài (species): S. palshkovi
Danh pháp hai phần
Subleuconycta palshkovi Filipjev, 1937 
Subleuconycta palshkovi là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
27094 Salgari

| Khám phá |
| --- | --- |
Khám phá bởi: U. Munari và F. Castellani
Nơi khám phá: Cima Ekar Observatory
Ngày phát hiện: 25 tháng 10 năm 1998
Tên định danh
Tên định danh: 27094
Đặt tên theo: Emilio Salgari
Tên định danh thay thế: 1998 UC23
Đặc trưng quỹ đạo
Kỷ nguyên 14 tháng 5 năm 2008
Cận điểm quỹ đạo: 2.0377677
Viễn điểm quỹ đạo: 2.7003461
Độ lệch tâm: 0.1398401
Chu kỳ quỹ đạo: 1331.8694608
Độ bất thường trung bình: 246.12456
Độ nghiêng quỹ đạo: 5.51849
Kinh độ điểm mọc: 283.61880
Góc cận điểm: 88.57961
Đặc trưng vật lý
Cấp sao tuyệt đối (H): 14.0
 
27094 Salgari (1998 UC23) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 25 tháng 10 năm 1998, bởi U. Munari và F. Castellani ở Cima Ekar Observatory.
Agnia pubescens

| Agnia pubescens |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Agnia
Loài (species): A. pubescens
Danh pháp hai phần
Agnia pubescens Aurivillius, 1897 
Agnia pubescens là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Selinum wallichianum

| Selinum wallichianum |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Apiales
Họ (familia): Apiaceae
Chi (genus): Selinum
Loài (species): S. wallichianum
Danh pháp hai phần
Selinum wallichianum (DC.) Raizada & H.O.Saxena 
Selinum wallichianum là một loài thực vật có hoa trong họ Hoa tán. Loài này được (DC.) Raizada & H.O. Saxena miêu tả khoa học đầu tiên năm 1966.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Selinum wallichianum”. Truy cập ngày 10 tháng 6 năm 2013.
Subcancilla

| Subcancilla |
| --- | --- |
Subcancilla hrdlickai
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Mollusca
Lớp (class): Gastropoda
Liên họ (superfamilia): Muricoidea
(không phân hạng): nhánh Caenogastropoda nhánh Hypsogastropoda nhánh Neogastropoda
Họ (familia): Mitridae
Chi (genus): Subcancilla
Subcancilla là một chi ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Mitridae.
Các loài

Các loài thuộc chi Subcancilla bao gồm:
Subcancilla annulata (Reeve, 1844)
Subcancilla baisei Poppe, Tagaro & Salisbury, 2009
Subcancilla flammea
Subcancilla hrdlickai Salisbury, 1994
Subcancilla interlirata
Subcancilla juttingae Koperberg, 1931
Subcancilla philpoppei Poppe, Tagaro & Salisbury, 2009
Subcancilla pugnaxa Poppe, Tagaro & Salisbury, 2009
Subcancilla rufogyratus Poppe, Tagaro & Salisbury, 2009
Subcancilla sulcata (Swainson in Sowerby, 1825)
Chú thích

↑  Subcancilla . World Register of Marine Species, truy cập 04/24/10.
↑  Subcancilla annulata (Reeve, 1844). World Register of Marine Species, truy cập 24 tháng 4 năm 2010.
↑  Subcancilla baisei Poppe, Tagaro & Salisbury, 2009. World Register of Marine Species, truy cập 24 tháng 4 năm 2010.
↑  Subcancilla flammea . World Register of Marine Species, truy cập 24 tháng 4 năm 2010.
↑  Subcancilla hrdlickai Salisbury, 1994. World Register of Marine Species, truy cập 24 tháng 4 năm 2010.
↑  Subcancilla interlirata . World Register of Marine Species, truy cập 24 tháng 4 năm 2010.
↑  Subcancilla juttingae Koperberg, 1931. World Register of Marine Species, truy cập 24 tháng 4 năm 2010.
↑  Subcancilla philpoppei Poppe, Tagaro & Salisbury, 2009. World Register of Marine Species, truy cập 24 tháng 4 năm 2010.
↑  Subcancilla pugnaxa Poppe, Tagaro & Salisbury, 2009. World Register of Marine Species, truy cập 24 tháng 4 năm 2010.
↑  Subcancilla rufogyratus Poppe, Tagaro & Salisbury, 2009. World Register of Marine Species, truy cập 24 tháng 4 năm 2010.
↑  Subcancilla sulcata (Swainson in Sowerby, 1825). World Register of Marine Species, truy cập 24 tháng 4 năm 2010.
2704 Julian Loewe

| Khám phá |
| --- | --- |
Khám phá bởi: E. F. Helin và S. J. Bus
Nơi khám phá: Siding Spring
Ngày phát hiện: 25 tháng 6 năm 1979
Tên định danh
Tên định danh: 2704
Tên định danh thay thế: 1979 MR4
Đặc trưng quỹ đạo
Kỷ nguyên 14 tháng 5 năm 2008
Cận điểm quỹ đạo: 2.1559028
Viễn điểm quỹ đạo: 2.6145446
Độ lệch tâm: 0.0961423
Chu kỳ quỹ đạo: 1345.5260418
Độ bất thường trung bình: 140.40115
Độ nghiêng quỹ đạo: 4.51590
Kinh độ điểm mọc: 207.57685
Góc cận điểm: 251.76322
Đặc trưng vật lý
Cấp sao tuyệt đối (H): 13.2
 
2704 Julian Loewe (1979 MR4) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 25 tháng 6 năm 1979 bởi E. F. Helin và S. J. Bus ở Siding Spring.
Phoenicoprocta schreiteri

| Phoenicoprocta schreiteri> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Chi (genus): Phoenicoprocta
Loài (species): P. schreiteri
Danh pháp hai phần
Phoenicoprocta schreiteri
Phoenicoprocta schreiteri là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Limnophila pectinifera

| Limnophila pectinifera> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Diptera
Họ (familia): Limoniidae
Chi (genus): Limnophila
Loài (species): L. pectinifera
Danh pháp hai phần
Limnophila pectinifera Alexander, 1964 
Limnophila pectinifera là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Schacontia medalba

| Schacontia medalba> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Crambidae
Chi (genus): Schacontia
Loài (species): S. medalba
Danh pháp hai phần
Schacontia medalba
Schacontia medalba là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 19 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Physeter

| Physeter |
| --- | --- |
Khoảng thời gian tồn tại: Zanclean – Recent  TiềnЄ Є O S D C P T J K Pg N     

Bộ xương của cá nhà táng, loài duy nhất thuộc chi này còn tồn tại

Phân loại khoa học 
Vực:: Eukaryota
Giới:: Animalia
Ngành:: Chordata
nhánh:: Mammaliaformes
Lớp:: Mammalia
Bộ:: Artiodactyla
Phân thứ bộ:: Cetacea
Họ:: Physeteridae
Phân họ:: Physeterinae
Chi:: Physeter Linnaeus, 1758

Loài điển hình
Physeter macrocephalus Linnaeus, 1758
Species
 Physeter macrocephalus  †Physeter antiquus
Physeter là một chi động vật có vú trong họ Physeteridae, bộ Cetacea. Chi này được Linnaeus miêu tả năm 1758. Loài điển hình của chi này là Physeter macrocephalus Linnaeus, 1758 (= Physeter catodon Linnaeus, 1758) được lựa chọn sau này (Palmer, 1904:5).
Các loài

Chi này gồm các loài:
Chú thích

↑  “Physeter macrocephalus Linnaeus 1758 (sperm whale)”. Fossilworks: Gateway to the Paleobiology Database. Truy cập ngày 17 tháng 12 năm 2021.
Lý thuyết cờ vua

Thế cờ ban đầu của cờ vua
Ván cờ vua thường được chia thành ba giai đoạn: Khai cuộc, trung cuộc và tàn cuộc. Có rất nhiều lý thuyết liên quan đến cách chơi ván cờ trong mỗi giai đoạn này, đặc biệt là phần khai cuộc và tàn cuộc. Những người viết về lý thuyết cờ vua, thường cũng là những kỳ thủ lỗi lạc, được gọi là "nhà lý thuyết".
"Lý thuyết khai cuộc" thường đề cập lý thuyết về các khai cuộc. "Lý thuyết tàn cuộc" bao gồm các lý thuyết liên quan đến các thế cờ cụ thể hoặc các thế cờ tương tự, mặc dù có một số nguyên tắc được áp dụng phổ biến. "Lý thuyết trung cuộc" thường đề cập đến các châm ngôn hoặc nguyên tắc áp dụng cho trung cuộc. Tuy nhiên, xu hướng hiện đại là coi trọng việc phân tích thế cờ cụ thể hơn là các nguyên tắc chung chung.
Sự phát triển của lý thuyết trong tất cả các lĩnh vực này đã được hỗ trợ bởi tài liệu rộng lớn về ván cờ. Vào năm 1913, nhà sử học cờ vua nổi tiếng H. J. R. Murray đã viết trong cuốn sách A History of Chess dày 900 trang của mình rằng: "Cờ vua sở hữu một nền văn học có nội dung vượt quá tất cả các trò chơi khác cộng lại." Ông ước tính rằng vào thời điểm đó "tổng số sách về cờ vua, tạp chí cờ vua và các tờ báo cờ vua có lẽ vượt quá 5.000". Vào năm 1949, B. H. Wood ước tính rằng con số đã tăng lên khoảng 20.000. David Hooper và Kenneth Whyld đã viết vào năm 1992 rằng, "Kể từ đó, số lượng các ấn phẩm cờ vua mới tăng đều đặn qua từng năm. Không ai biết có bao nhiêu ấn bản đã được in ..." Thư viện cờ vua lớn nhất thế giới, bộ sưu tập của John G. White  tại Thư viện Công cộng Cleveland, có hơn 32.000 sách cờ vua, trong đó có hơn 6.000 tập sách định kỳ về cờ vua.Người chơi cờ ngày nay cũng tận dụng các nguồn lý thuyết từ máy tính.
Lý thuyết khai cuộc

Các công trình nghiên cứu về lý thuyết cờ vua có niên đại chính xác là Repeticion de Amores y Arte de Ajedrez của kỳ thủ Tây Ban Nha Luis Ramirez de Lucena xuất bản năm 1497 trong đó bao gồm phân tích về mười một khai cuộc. Một số ngày nay được biết đến với tên gọi Giuoco Piano, Ruy Lopez, Phòng thủ Petrov, Khai cuộc của Tượng, Phòng thủ Damiano và Phòng thủ Scandinavia, mặc dù Lucena không sử dụng các tên đó.
Tác giả và ngày xuất bản của bản thảo Göttingen không được biết đến chính xác, và ngày xuất bản của nó được ước tính là vào khoảng giữa năm 1471 và 1505. Người ta  cũng không biết nó hay cuốn sách của Lucena được xuất bản trước. Bản thảo bao gồm các ván cờ với các khai cuộc được gọi là Phòng thủ Damiano, Phòng thủ Philidor, Giuoco Piano, Phòng thủ Petrov, Khai cuộc của tượng, Ruy Lopez, Khai cuộc Ponziani, Gambit Hậu được tiếp nhận, 1.d4 d5 2.Bf4 Bf5 (một dạng của Hệ thống Luân Đôn), Khai cuộc Bird, và Khai cuộc Anh. Murray nhận xét rằng "Đó không phải là tập hợp ngẫu nhiên các khai cuộc, mà là một nỗ lực để phân tích các khai cuộc có hệ thống."
15 năm sau khi Lucena xuất bản cuốn sách, một dược sĩ người Bồ Đào Nha Pedro Damiano xuất bản cuốn uesto libro e da imparare giocare a scachi et de la partiti tại Rome. Trong đó có phân tích của Gambit Hậu tiếp nhận, cho thấy điều gì sẽ xảy ra nếu Đen cố gắng giữ lợi thế tốt với b5. Cuốn sách của Damiano thời đó là cuốn sách bán chạy nhất đầu tiên của cờ vua hiện đại. Harry Golombek viết rằng "nó đã trải qua tám lần xuất bản vào thế kỷ XVI và sang thế kỷ tiếp theo với danh tiếng không hề giảm." Những kỳ thủ cờ vua hiên nay biết đến Damiano chủ yếu vì tên của ông mang tên khai cuộc yếu Phòng thủ Damiano (1.e4 e5 2.Nf3 f6?), Mặc dù ông lên án nó hơn là tán thành.
Lý thuyết tàn cuộc

Sách Repeticion de Amores y Arte de Ajedrez của Lucena có phân tích về lý thuyết cờ vua
Hyposoter rufovariatus

| Hyposoter rufovariatus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Ichneumonidae
Chi (genus): Hyposoter
Loài (species): H. rufovariatus
Danh pháp hai phần
Hyposoter rufovariatus (Schmiedeknecht, 1909) 
Hyposoter rufovariatus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2014.
Agnibesa punctilinearia

| Agnibesa punctilinearia> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Agnibesa
Loài (species): A. punctilinearia
Danh pháp hai phần
Agnibesa punctilinearia Leech 1897 
Danh pháp đồng nghĩa
 Hydrelia punctilinearia Leech, 1897 
Agnibesa punctilinearia là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  “Home of Ichneumonoidea”. Taxapad. Dicky Sick Ki Yu. 1997–2012. Truy cập 2013. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong: |access-date= (trợ giúp)
↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Mahonia imbricata

| Mahonia imbricata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Ranunculales
Họ (familia): Berberidaceae
Chi (genus): Mahonia
Loài (species): M. imbricata
Danh pháp hai phần
Mahonia imbricata Ying & Boufford, 2001 
Mahonia imbricata là một loài thực vật có hoa trong họ Hoàng mộc. Loài này được Ying & Boufford mô tả khoa học đầu tiên năm 2001.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Mahonia imbricata”. Truy cập ngày 22 tháng 8 năm 2013.