stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Chanh vàng

| Chanh vàng |
| --- | --- |

Quả chanh và hoa chanh

Phân loại khoa học 
Giới:: Plantae
nhánh:: Tracheophyta
nhánh:: Angiospermae
nhánh:: Eudicots
nhánh:: Rosids
Bộ:: Sapindales
Họ:: Rutaceae
Chi:: Citrus
Loài:: C. limon
Danh pháp hai phần
Citrus limon (L.) Osbeck Chủ nghĩa hiện đại

Các đồng nghĩa
  Danh sách Citrus × aurantium subsp. bergamia (Risso & Poit.) Engl.  Citrus aurantium subsp. bergamia (Risso) Wight & Arn.  Citrus aurantium var. bergamia (Risso) Brandis  Citrus × aurantium var. mellarosa (Risso) Engl.  Citrus × bergamia Risso & Poit.  Citrus × bergamia subsp. mellarosa (Risso) D.Rivera & al.  Citrus × bergamota Raf.  Citrus × limodulcis D.Rivera, Obón & F.Méndez  Citrus × limonelloides Hayata  Citrus × limonia Osbeck  Citrus × limonia var. digitata Risso  Citrus × limonum Risso  Citrus medica var. limon L.  Citrus medica f. limon (L.) M.Hiroe  Citrus medica f. limon (L.) Hiroë  Citrus medica subsp. limonia (Risso) Hook. f.  Citrus × medica var. limonum (Risso) Brandis  Citrus × medica subsp. limonum (Risso) Engl.  Citrus medica var. limonum (Risso) Brandis  Citrus × mellarosa Risso  Citrus × meyeri Yu.Tanaka  Citrus × vulgaris Ferrarius ex Mill.  Limon × vulgaris Ferrarius ex Miller  
Chanh vàng (danh pháp hai phần Citrus limon) là một loài chanh tự nhiên. Loài này được (Carl von Linné) Pehr Osbeck cùng các cộng sự miêu tả khoa học đầu tiên năm 1765.
Đây là loài cây bụi thường xanh bản địa của châu Á, chủ yếu là Nam Á. Quả cây màu vàng có hình bầu dục, có hai núm ở đầu, nước chanh chứa khoảng 5% đến 6% axít citric, làm cho chanh có vị chua (pH ≈ 2,2), chủ yếu nhờ nước chanh làm nó được sử dụng cho mục đích ẩm thực và phi ẩm thực trên toàn thế giới. Thịt quả, vỏ quả và lá cũng được sử dụng trong nhiều lĩnh vực (ẩm thực, thu tinh dầu,...).
Lịch sử

Nguồn gốc cây chanh vàng vẫn là điều bí ẩn, mặc dù nó phát triển đầu tiên ở đông bắc Ấn Độ, bắc Myanmar và Trung Quốc. Về mặt nguồn gốc gen, đây là loài lai giữa C. medica và C. aurantium. Mặc dù có tác giả khác cho rằng chanh vàng là kết quả lai giữa Citrus medica và Citrus aurantifolia.
Chanh vàng du nhập vào châu Âu ở gần miền Nam Ý vào khoảng thế kỷ một trong thời La Mã cổ đại. Tuy nhiên, nó không được trồng rộng rãi. Sau đó, nó được du nhập vào Ba Tư và tiếp sau là Iraq và Ai Cập khoảng năm 700 Công nguyên. Loài chanh này được ghi nhận trong văn liệu đầu tiên vào thế kỷ 10 trong một bài luận về nông nghiệp và được dùng làm cây cảnh trong các khu vườn hồi giáo. Nó được phân phối rộng rãi khắp thế giới Ả Rập và vùng Địa Trung Hải vào khoảng năm 1000 và 1150.
Việc trồng trọt loài cây này ổn định ở châu Âu đã bắt đầu ở Genova vào giữ thế kỷ 15. Sau đó, nó được du nhập vào châu Mỹ vào năm 1493 khi Christopher Columbus mang hạt chanh đến Hispaniola trên chuyến hành trình của ông. Người Tây Ban Nha chinh phục Tân Thế giới đã giúp phát tán hạt chanh. Nó được sử dụng chủ yếu để làm cây cảnh và cho y học. Trong thế kỷ 18 và 19, chanh được trồng tăng mạnh ở Florida và California.
Năm 1747, các thí nghiệm của James Lind trên các thủy thủ bị bệnh scorbut liên quan đến việc thêm vitamin C, cho thấy sự cải thiện đáng kể khi thêm nước chanh vào khẩu phần ăn của họ.
Nguồn gốc của từ chanh (lemon) có thể đến từ Trung Đông. Từ này rút ra từ tiếng Pháp cổ limon, sau đó là tiếng Ý limone, từ tiếng Ả Rập laymūn hoặc līmūn, và từ tiếng Ba Tư līmūn, một thuật ngữ chung cho trái cây họ cam quýt, cùng nguồn gốc từ tiếng Phạn nimbū (có nghĩa là chanh).
Các giống khác

Bonnie Brae thuôn dài, trơn, vỏ mỏng và không hạt; chủ yếu ở San Diego, Hoa Kỳ.
Bush lemon là loại mọc dại ở vùng cận nhiệt đới của Úc. Nó rất cứng và có vỏ dày, hương chanh thực sự; vị rất tốt cho nấu ăn. Nó cao khoảng 4m ở những nơi có nắng.
Eureka phát triển quanh năm và rất phổ biến. Đây là loại chanh thường gặp ở siêu thị, còn được gọi là "chanh bốn mùa" (Quatre Saisons) vì khả năng tạo quả trong suốt năm. Giống này cũng có sẵn như là một cây trồng dễ tìm trong nước. Ngoài ra còn có loại chanh Eureka thịt hồng (Variegated Pink) với vỏ xanh lá cây hoặc vàng (khi chín).
Femminello St. Teresa, hoặc Sorrento là cây bản địa của Ý. Hương vị của loại này rất mạnh trong các dầu chanh. Nó được sử dụng ở rất nhiều dạng khác nhau để làm limoncello (một dạng rượu mùi chanh của Ý làm từ của nước cốt chanh vàng, rượu chưng cất và đường).
C. jhambiri (tên tiếng Anh: Jhambiri), có vỏ xù xì, bên ngoài màu vàng và vị rất chua. Nó được sử dụng rộng rãi ở dạng cây ghép ở Nam Á.
Lisbon là loại chanh có chất lượng tốt hơn với hàm lượng axit cao và nhiều nước, nó rất giống Eureka.
Chanh vàng Meyer là một loài lai giữa thanh yên và có thể là một loại quýt/bưởi lai nào đó khác với cam chua hoặc cam ngọt, và được đặt theo tên của Frank N. Meyer, người đã mang nó đến Mỹ năm 1908. Vỏ mỏng và hơi chua hơn so với chanh Lisbon và Eureka, chanh Meyer cần được chăm sóc nhiều hơn khi vận chuyển và không được trồng rộng rãi trên cơ sở thương mại. Chanh Meyer thường trưởng thành có màu vàng cam.
Chanh vàng Ponderosa có vỏ mỏng và quả lớn, là một loại lai phức tạp giữa bưởi (Citrus maxima) (hoặc có thể là chanh vàng) với thanh yên.
Verna là một loại của Tây Ban Nha không rõ xuất xứ.
Yen Ben là một giống chanh của Úc.
Chanh lõm là một loài bản địa của Đài Loan và Nhật Bản.
Chanh ngọt cũng là một loài lai phức tạp bao gồm Citrus limetta, chanh Pháp và chanh ngọt Palestine.
Ong trên hoa chanh Meyer
Chanh Eureka thịt hồng
Dinh dưỡng và hợp chất tự nhiên

Chanh là một nguồn vitamin C phong phú, cung cấp 64% lượng vitamin C khuyến cáo hàng ngày với lượng tham chiếu 100 g (bảng). Các chất dinh dưỡng thiết yếu khác có hàm lượng thấp.
Chanh chứa nhiều hóa thực vật, bao gồm polyphenol, terpen và tannin. Nước chanh vàng chứa nhiều axit citric hơn một chút so với nước chanh nói chung (khoảng 47 g/l), gần gấp đôi axit citric của nước bưởi và khoảng năm lần lượng axit citric có trong nước cam.
Công dụng > Trong ẩm thực

Nước chanh, lá chanh, vỏ quả và vỏ cây được sử dụng trong nhiều loại thực phẩm và đồ uống. Ở châu Âu, chanh được sử dụng để làm mứt (marmalade), sữa trứng chanh (lemon curd), bánh meringue chanh và rượu mùi chanh. Chanh cắt lát và vỏ quả được sử dụng trang trí cho thực phẩm và đồ uống. Vỏ ngoài của quả bào ra được sử dụng để thêm hương vị cho các món nướng, bánh pudding, gạo và các món ăn khác.
Công dụng > Trong ẩm thực > Nước ép

Nước chanh được sử dụng để làm nước chanh, nước ngọt và cocktail. Nó được sử dụng để khử mùi cho cá vì axit citric trung hòa các amin trong cá bằng cách chuyển chúng thành muối amoni không bay hơi. Trong thịt, axit thủy phân một phần các sợi collagen cứng, làm mềm thịt, nhưng độ pH thấp làm biến tính protein, khiến chúng bị khô khi nấu chín. Tại Vương quốc Anh, nước chanh thường xuyên được thêm vào bánh kếp, đặc biệt là vào Thứ ba Shrover.
Nước chanh loãng cũng được sử dụng làm chất bảo quản ngắn hạn đối với một số loại thực phẩm có xu hướng oxy hóa và chuyển sang màu nâu sau khi được cắt lát (màu nâu enzyme), như táo, chuối và bơ... vì axit của nó làm biến tính các enzyme.
Công dụng > Trong ẩm thực > Vỏ chanh

Ở Maroc, chanh được bảo quản trong lọ hoặc thùng muối. Muối thấm vào vỏ và làm mềm chúng, bảo quản chúng gần như vô thời hạn. Chanh được bảo quản được sử dụng trong nhiều món ăn, có thể được tìm thấy trong các món ăn Sicilia, Ý, Hy Lạp và Pháp.
Một ngành công nghiệp chính của vỏ chanh là sản xuất pectin - một loại polysacarit được sử dụng làm chất keo, chất làm đặc và chất ổn định trong thực phẩm và các sản phẩm khác..
Công dụng > Trong ẩm thực > Tinh dầu

Dầu chanh được chiết xuất từ các tế bào chứa dầu trong vỏ quả, lá và thân cành. Một máy nghiền phá vỡ các tế bào và dùng hơi nước để lôi cuốn tinh dầu. Hỗn hợp hơi dầu/nước sau đó được ngưng tụ, lọc và tách bằng cách ly tâm.
Công dụng > Trong ẩm thực > Lá

Lá chanh được sử dụng để pha trà, chuẩn bị nấu thịt và hải sản.
Công dụng > Công dụng khác > Sản xuất axit citric

Chanh vàng là nguồn sản xuất thương mại chính của axit citric trước khi phát triển các quá trình sản xuất dựa vào lên men.
Công dụng > Công dụng khác > Chất tẩy rửa

Nước chanh có thể được sử dụng để làm sạch. Một nửa quả chanh nhúng vào muối hoặc bột nở được sử dụng để làm sáng đồ vật bằng đồng. Các axit hòa tan làm mờ vết bẩn, và chất mài mòn hỗ trợ làm sạch. Là một chất tẩy rửa nhà bếp, nước chanh có thể khử mùi, loại bỏ dầu mỡ, tẩy vết bẩn và khử trùng. Dầu của vỏ chanh cũng có nhiều công dụng khác nhau. Nó được sử dụng như một chất tẩy rửa và đánh bóng gỗ, trong đó tính chất dung môi của nó được sử dụng để hòa tan sáp cũ, dấu vân tay và bụi bẩn. Nước chanh cũng được sử dụng như một phương pháp điều trị côn trùng đốt.
Công dụng > Công dụng khác > Hương thơm

Tinh dầu chanh có thể được sử dụng trong liệu pháp mùi hương. Hương thơm của dầu chanh không ảnh hưởng đến hệ miễn dịch của con người, nhưng có thể góp phần thư giãn.
Công dụng > Công dụng khác > Khác

Một thí nghiệm khoa học giáo dục liên quan đến chanh là gắn các điện cực vào một quả chanh và sử dụng nó như một cục pin để sản xuất điện. Mặc dù năng lượng rất thấp, một số pin chanh có thể cung cấp năng lượng cho một đèn led nhỏ. Những thí nghiệm này cũng hoạt động với các loại trái cây và rau quả khác như khoai tây...
Nước chanh có thể được sử dụng như một loại mực vô hình đơn giản, được phát hiện bởi nhiệt độ cao.
Canh tác

Chanh vàng cần nhiệt độ tối thiểu khoảng 7 °C (45 °F), vì vậy chúng không thể phát triển tốt quanh năm ở vùng khí hậu ôn đới, nhưng sức chịu đựng của chúng tăng lên khi trưởng thành. Cây chanh yêu cầu hạn chế cắt tỉa tối thiểu, chỉ cắt những cành mọc quá dày và nhánh cao nhất và khuyến khích sự phát triển rậm rạp. Trong suốt mùa hè, cây tăng trưởng mạnh mẽ nhất đảm bảo sự phát triển tán cây phong phú hơn. Vì cây trưởng thành có thể tạo ra những chồi phát triển nhanh, không mong muốn được gọi là "chồi nước", chúng sẽ bị loại bỏ khỏi các nhánh chính ở dưới cùng hoặc giữa cây để tập trung dinh dưỡng nuôi các chồi cho quả tốt.
Ở Anh, những người trồng chanh "Meyer" và "Variegata" đã giành được Giải thưởng Công trạng của Hiệp hội Làm vườn Hoàng gia (Royal Horticultural Society’s Award of Garden Merit) năm 2017.
Nguyên liệu thay thế

Nhiều loại cây có mùi vị hoặc mùi tương tự như chanh vàng có thể được sử dụng thay thế trong một số trường hợp:
Chanh ta là loại trái cây có vị chua phổ biến khác, được sử dụng tương tự như chanh vàng.
Chanh Thái ngoài cách sử dụng quả như chanh vàng, lá cây này còn dùng trong ẩm thực Đông Á.
Một số loại húng tây.
Trái của Rhus coriaria, được sử dụng từ lâu trước khi chanh vàng được người châu Âu biết đến.
Sả, trong tiếng Anh gọi là lemongrass, dịch sát nghĩa là "cỏ chanh".
Tía tô đất, một loại cây thân thảo lâu năm giống như bạc hà trong họ Lamiaceae.
Hai loài phong lữ có mùi thơm: Pelargonium crispum và Pelargonium x melissinum.
Thymus citriodorus.
Aloysia citriodora.
Một số loài trong chi Bạc hà.
Hoa mộc lan Magnolia grandiflora.
Độc tính

Chanh có độc tính nhẹ. Tuy nhiên, giống như tất cả các loài trong chi Citrus, nó chứa tinh dầu và các chất kích thích có thể gây ra các phản ứng da phototoxic (mụn mủ, viêm da) ở những người tiếp xúc với liều lượng cao của các tia cực tím. Nó cũng có thể gây ra một số dị ứng do quá mẫn cảm với chanh.
Loài gây bệnh cho cây

Loài Aspidiotus nerii là loài gây hại chính, chúng tấn công trái từ khi nó còn nhỏ đến lúc trưởng thành. Loài gây hại đáng chú ý khác là Aonidiella aurantii.
Sản xuất

| Sản lượng chanh vàng (và chanh nói chung) năm 2018 (đơn vị: triệu tấn)> Quốc gia | Sản lượng chanh vàng (và chanh nói chung) năm 2018 (đơn vị: triệu tấn)> 2018 | Sản lượng chanh vàng (và chanh nói chung) năm 2018 (đơn vị: triệu tấn)>  |
| --- | --- | --- |
|  Ấn Độ | 3.1 |  |
|  México | 2.5 |  |
|  Trung Quốc | 2.5 |  |
|  Argentina | 2.0 |  |
|  Brasil | 1.5 |  |
|  Thổ Nhĩ Kỳ | 1.1 |  |

| Toàn cầu | 19.4 |  |

Năm 2018, sản lượng chanh thế giới (kết hợp với chanh nói chung để báo cáo) là 19,4 triệu tấn. Các nhà sản xuất hàng đầu - Ấn Độ, Mexico, Trung Quốc, Argentina, Brazil và Thổ Nhĩ Kỳ - cùng chiếm 65% sản lượng toàn cầu (bảng).
Âm nhạc

Bài hát Lemon tree ra mắt vào năm 1995 do Fool's Garden thể hiện
Hình ảnh

Quả chanh vàng bổ dọc, còn nguyên
Cây chanh vàng
Quả chanh vàng với chanh ruột hồng
Hoa chanh vàng
Cây chanh vàng giống
Chanh vàng trưởng thành
Toàn cảnh một cây chanh vàng
Cnemaspis shahruli

| Cnemaspis shahruli |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Reptilia
Bộ (ordo): Squamata
Phân bộ (subordo): Lacertilia
Họ (familia): Gekkonidae
Chi (genus): Cnemaspis
Loài (species): C. shahruli
Danh pháp hai phần
Cnemaspis shahruli (Grismer, Chan, Quah, Muin, Savage, Grismer, Ahmad, Greer & Remegio, 2010) 
Cnemaspis shahruli là một loài thằn lằn trong họ Gekkonidae. Loài này được Grismer, Chan, Quah, Muin, Savage, Grismer, Ahmad, Greer & Remegio mô tả khoa học đầu tiên năm 2010.
Chú thích

↑  “Cnemaspis shahruli”. The Reptile Database. Truy cập ngày 31 tháng 5 năm 2013.
Cnemaspis uzungwae

| Cnemaspis uzungwae> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Reptilia
Bộ (ordo): Squamata
Phân bộ (subordo): Lacertilia
Họ (familia): Gekkonidae
Chi (genus): Cnemaspis
Loài (species): C. uzungwae
Danh pháp hai phần
Cnemaspis uzungwae Perret, 1986 
Cnemaspis uzungwae là một loài thằn lằn trong họ Gekkonidae. Loài này được Perret mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.
Chú thích

↑  “Cnemaspis uzungwae”. The Reptile Database. Truy cập ngày 31 tháng 5 năm 2013.
Chung kết Cúp bóng đá Nam Mỹ 2024

Trận chung kết Cúp bóng đá Nam Mỹ 2024 là trận đấu cuối cùng Cúp bóng đá Nam Mỹ 2024, kỳ thứ 48 của giải đấu do CONMEBOL tổ chức dành cho các đội tuyển bóng đá nam quốc gia. Trận đấu chứng kiến màn so tài giữa đội tuyển Argentina và đội tuyển Colombia, và được tổ chức vào ngày 14 tháng 7 năm 2024 tại sân vận động Hard Rock ở Miami Gardens, Florida. Trận đấu bị lùi 75 phút so với thời gian dự kiến ban đầu do có một số cổ động viên cố gắng tràn vào sân qua một trong số những cổng vào sân chính.
Địa điểm

Bài chi tiết: Sân vận động Hard Rock
Sân vận động Hard Rock, sân vận động nằm tại Miami Gardens, Florida và gần thành phố Miami, là nơi được lựa chọn để tổ chức trận chung kết vào ngày 20 tháng 11 năm 2023. Mỹ là nơi được chọn để làm chủ nhà của giải đấu vào tháng 1 năm 2023, sau khi nước này làm chủ nhà của Cúp bóng đá Nam Mỹ 2016 với trận chung kết được diễn ra trên sân vận động MetLife ở Đông Rutherford, New Jersey, gần thành phố New York.
Sân vận động Hard Rock là sân nhà làm bằng cỏ của đội bóng bầu dục Miami Dolphins và có sức chứa lên đến 65.000 chỗ ngồi. Sân được khánh thành vào năm 1987 và đã từng trải qua hai lần tu sửa vào các năm 2015 và 2017 để bổ sung thêm mái che và các tính năng khác. Đây cũng sẽ là sân vận động được sử dụng cho việc tổ chức FIFA World Cup 2026. Nữ ca sĩ Shakira là người tham gia trình diễn trên sân trong khoảng thời gian nghỉ giữa giờ của trận chung kết.
Trận đấu > Chi tiết

21:15 EDT (UTC−4)
| Argentina  | 1–0 (s> h.p.) |  Colombia |
| --- | --- | --- |
|  La. Martinez  112' | Chi tiết |  |
Khán giả: 65.300
Trọng tài: Raphael Claus (Brasil)
| --- | --- |
             Argentina :              Colombia 
| --- | --- |
 Cầu thủ xuất sắc nhất trận:  Angel Di Maria (Argentina) Trợ lý trọng tài:  Bruno Pires (Brasil)  Rodrigo Correa (Brasil)  Trọng tài bàn:  Juan Benítez (Paraguay)  Trọng tài dự phòng:  Eduardo Cardozo (Paraguay)  Trợ lý trọng tài video:  Rodolpho Toski (Brasil)  Trợ lý tổ trợ lý trọng tài video:  Danilo Manis (Brasil)  Daniel Nobre (Brasil)  Pablo Gonçalves (Brasil) :  Luật trận đấu 90 phút  30 phút hiệp phụ nếu cần thiết  Sút luân lưu nếu vẫn có tỷ số hòa  Có tối đa 15 cầu thủ dự bị  Được phép thay tối đa 5 cầu thủ dự bị, và được phép thay thêm 1 cầu thủ dự bị nữa trong hiệp phụ
Coluteastrum humile

| Coluteastrum humile> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Fabales
Họ (familia): Fabaceae
Chi (genus): Coluteastrum
Loài (species): C. humile
Danh pháp hai phần
Coluteastrum humile (Thunb.) Kuntze, 1891 
Coluteastrum humile là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được (Thunb.) Kuntze mô tả khoa học đầu tiên năm 1891.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Coluteastrum humile”. Truy cập ngày 6 tháng 6 năm 2013.
Lachnostachys

| Lachnostachys> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Asterids
Bộ (ordo): Lamiales
Họ (familia): Lamiaceae
Chi (genus): Lachnostachys
Lachnostachys là một chi thực vật có hoa trong họ Hoa môi (Lamiaceae).
Loài

Chi Lachnostachys gồm các loài:
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Lachnostachys”. Truy cập ngày 26 tháng 9 năm 2013.[liên kết hỏng]
Cola congolana

| Cola congolana> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Malvales
Họ (familia): Malvaceae
Chi (genus): Cola
Loài (species): C. congolana
Danh pháp hai phần
Cola congolana De Wild. & T.Durand, 1899 
Cola congolana là một loài thực vật có hoa trong họ Cẩm quỳ. Loài này được De Wild. & T.Durand mô tả khoa học đầu tiên năm 1899.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Cola congolana”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.
Cola caricifolia

| Cola caricifolia> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Malvales
Họ (familia): Malvaceae
Chi (genus): Cola
Loài (species): C. caricifolia
Danh pháp hai phần
Cola caricifolia (G.Don) K.Schum., 1900 
Cola caricifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Cẩm quỳ. Loài này được (G.Don) K.Schum. mô tả khoa học đầu tiên năm 1900.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Cola caricifolia”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.
Monapia charrua

| Monapia charrua> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Anyphaenidae
Chi (genus): Monapia
Loài (species): M. charrua
Danh pháp hai phần
Monapia charrua M. J. Ramírez, 1999 
Monapia charrua là một loài nhện trong họ Anyphaenidae.
Loài này thuộc chi Monapia. Monapia charrua được M. J. Ramírez miêu tả năm 1999.
Chú thích

↑  Platnick, Norman I. (2010): The world spider catalog, version 10.5. American Museum of Natural History.
Monapia alupuran

| Monapia alupuran> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Anyphaenidae
Chi (genus): Monapia
Loài (species): M. alupuran
Danh pháp hai phần
Monapia alupuran M. J. Ramírez, 1995 
Monapia alupuran là một loài nhện trong họ Anyphaenidae.
Loài này thuộc chi Monapia. Monapia alupuran được M. J. Ramírez miêu tả năm 1995.
Chú thích

↑  Platnick, Norman I. (2010): The world spider catalog, version 10.5. American Museum of Natural History.
Barbara Villiers, Công tước thứ 1 xứ Cleveland

| Đức ngài Nữ Công tước xứ Cleveland |
| --- | --- |
Bá tước phu nhân xứ Castlemaine
Barbara Villiers hóa trang thành Thánh Catarina thành Alexandria, chân dung bởi Peter Lely, khoảng năm 1666.
Công tước xứ Cleveland
Tại vị: 3 tháng 8 năm 1670 – 9 tháng 10 năm 1709   (39 năm, 67 ngày)
Tiền nhiệm: Công tước đầu tiên
Kế nhiệm: Charles FitzRoy
Bá tước phu nhân xứ Castlemaine
Tại vị: 7 tháng 12 năm 1661 – 	21 tháng 7 năm 1705   (43 năm, 226 ngày)
Tiền nhiệm: Bá tước phu nhân đầu tiên
Kế nhiệm: Bá tước phu nhân cuối cùng
Thông tin chung
Các tước hiệu khác:  Bá tước xứ Southampton  Nam tước Nonsuch  Nam tước phu nhân Limerick 
Sinh: Barbara Villiers (1640-11-27)27 tháng 11 năm 1640 (17 tháng 11 theo Lịch Cũ) Giáo xứ Thánh Margaret, City and Liberty of Westminster, Middlesex, Anh
Mất: 9 tháng 10 năm 1709(1709-10-09) (68 tuổi) Chiswick Mall, Middlesex, Anh
Quốc gia: Anh
Phối ngẫu: Roger Palmer, Bá tước thứ 1 xứ Castlemaine  Robert Fielding
Hậu duệ:  Anne FitzRoy, Bá tước phu nhân xứ Sussex  Charles FitzRoy, Công tước thứ 2 xứ Cleveland  Henry FitzRoy, Công tước thứ 1 xứ Grafton  Charlotte FitzRoy, Bá tước phu nhân xứ Lichfield  George FitzRoy, Công tước thứ 1 xứ Northumberland  Barbara FitzRoy 
Cha: William Villiers, Tử tước Grandison thứ 2
Mẹ: Mary Bayning
Nghề nghiệp: Lady of the Bedchamber   (tạm dịch: Phu nhân Hầu phòng)
Barbara Villiers, Công tước thứ 1 xứ Cleveland, Bá tước phu nhân xứ Castlemaine (27 tháng 11 [lịch cũ 17 tháng 11] năm 1640 – 9 tháng 10 năm 1709), là tình nhân của Charles II của Anh. Barbara Villiers là chủ đề của nhiều bức chân dung, đặc biệt là của họa sĩ cung đình Peter Lely.
Người em họ bên nội của Barbara, Elizabeth Villiers (sau này là Bá tước phu nhân xứ Orkney 1657–1733), được cho là tình nhân của William III của Anh.
Những năm đầu đời

Barbara Villiers được sinh ra và được rửa tội vào ngày 27 tháng 11 năm 1640 tại Giáo xứ Thánh Margaret, Westminster, Middlesex, là người con duy nhất của William Villiers, Tử tước Grandison thứ 2, một người cháu của George Villiers, Công tước thứ 1 xứ Buckingham và Mary Bayning, đồng thừa kế với Paul Bayning, Tử tước Bayning thứ 2, con gái của Tử tước Bayning thứ 1. Ngày 29 tháng 9 năm 1643, cha của Barbara qua đời trong Nội chiến Anh lần thứ 1 do bị thương vào ngày 26 tháng 7 trong trận tấn công Bristol. Năm năm sau cái chết của chồng, Mary tái hôn với Charles Villiers, Bá tước thứ 2 xứ Anglesey, em họ của người chồng quá cố.
Sau khi Quốc vương Charles I của Anh bị hành quyết vào năm 1649, gia đình Villiers nghèo khó đã bí mật chuyển lòng trung thành sang con trai của Quốc vương là Charles, Thân vương xứ Wales. Hàng năm, vào ngày 29 tháng 5, sinh nhật của vị tân vương, thiếu nữ trẻ tuổi Barbara cùng gia đình xuống hầm nhà bí mật uống mừng sức khỏe của Charles. Vào thời điểm đó, Charles đang sống ở Den Haag, ban đầu được hỗ trợ bởi em rể, Thân vương Willem II xứ Oranje, và sau đó là cháu trai gọi bác là Willem III, con trai của Mary Henrietta, Vương nữ Vương thất.
Hôn nhân

Với dáng người cao ráo, gợi cảm, với mái tóc màu nâu đỏ, đôi mắt xanh, mí mắt nặng trĩu, khuôn miệng hờn dỗi và thân hình gợi cảm, Barbara Villiers được coi nhiều người nhìn nhận là người phụ nữ đẹp nhất đương thời và là biểu tượng của tính nữ hoàn hảo của thập niên 1660. Ngay cả Samuel Pepys, một người cực kỳ chống đối Barbara cũng phải thừa nhận trong nhật ký của mình rằng ông không thể nào ngừng mê đắm sắc đẹp của Barbara, thậm chí còn có những ảo mộng về Barbara trong mơ. Thế nhưng, sự thiếu thốn về tài chính đã khiến triển vọng hôn nhân của Barbara bị giảm sút. Mối tình lãng mạn nghiêm túc đầu tiên của Barbara là với Philip Stanhope, Bá tước thứ 2 xứ Chesterfield, nhưng Philip lại đang tìm kiếm một người nữ thừa kế và do đó kết hôn với Elizabeth Butler vào năm 1660.
Ngày 14 tháng 4 năm 1659, khi được 18 tuổi, Barbara kết hôn với Roger Palmer (sau này là Bá tước thứ 1 xứ Castlemaine), một tín hữu Công giáo La Mã với sự chứng kiến của vợ chồng Bá tước xứ Anglessey, tức là cha dượng và mẹ của Barbara. Cuộc hôn nhân giữa Barbara và Roger không được sự chấp thuận của gia đình chồng và cha của Roger tiên đoán rằng Barbara sẽ khiến chồng trở thành một trong những người đàn ông khốn khổ nhất thế giới.