stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Archytas sanctaecrucis
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 20 tháng 6 năm 2014.
↑  James E. O’Hara WORLD GENERA OF THE TACHINIDAE (DIPTERA) AND THEIR REGIONAL OCCURRENCE; Version 7; 10 december 2012
Chrysopa annotaria

| Chrysopa annotaria> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Neuroptera
Họ (familia): Chrysopidae
Tông (tribus): Chrysopini
Chi (genus): Chrysopa
Loài (species): C. annotaria
Danh pháp hai phần
Chrysopa annotaria Banks, 1946 
Chrysopa annotaria là một loài côn trùng trong họ Chrysopidae thuộc bộ Neuroptera. Loài này được Banks miêu tả năm 1946.
Chú thích

↑  Oswald, J. D. (2007). Neuropterida Species of the World. Version 2.0.
Squamipalpis atriluna

| Squamipalpis atriluna> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Noctuidae
Chi (genus): Squamipalpis
Loài (species): S. atriluna
Danh pháp hai phần
Squamipalpis atriluna Turner 
Squamipalpis atriluna là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Archytas rufiventris

| Archytas rufiventris> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Diptera
Họ (familia): Tachinidae
Chi (genus): Archytas
Loài (species): A. rufiventris
Danh pháp hai phần
Archytas rufiventris
Archytas rufiventris là một loài ruồi trong họ Tachinidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 20 tháng 6 năm 2014.
↑  James E. O’Hara WORLD GENERA OF THE TACHINIDAE (DIPTERA) AND THEIR REGIONAL OCCURRENCE; Version 7; 10 december 2012
Sakallı, Bağlar

| Sakallı |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
SakallıVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Diyarbakır
Quận: Bağlar
Dân số (2008)
 • Tổng cộng: 664 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Sakallı là một xã thuộc quận Bağlar, tỉnh Diyarbakır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2008 là 664 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Diyarbakır”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Bản gốc lưu trữ ngày 2 tháng 3 năm 2014. Truy cập ngày 17 tháng 9 năm 2012.
Alicia Penalba

| Alicia Penalba |
| --- | --- |

Thông tin cá nhân
Sinh: 
Tên khai sinh: Alicia Rosario Pérez Penalba
Ngày sinh: (1913-08-07)7 tháng 8, 1913
Nơi sinh: San Pedro, Argentina
 
Mất: 
Ngày mất: 4 tháng 11, 1982(1982-11-04) (69 tuổi)
Nơi mất: Paris, France
 
Nơi cư trú: Paris, Montrouge
Giới tính: nữ
Quốc tịch: Người Argentina
Lĩnh vực: Điêu khắc, Tapestry, Weaving

Sự nghiệp nghệ thuật
Đào tạo: Học viện Grande Chaumière
Trào lưu: Trường phái trừu tượng
Thể loại: trường phái trừu tượng
Có tác phẩm trong: Viện Nghệ thuật Chicago, Kröller-Müller Museum, Middelheim Museum, Swiss National Museum, Nelly Van den Abbeele collection, Ida Boelen collection, Clo Fleiss collection, Alice & Louis Koch collection, Bảo tàng Mỹ thuật Quốc gia, Van Abbemuseum
 
 
x • t • 
Alicia Penalba (7 tháng 8 năm 1913 - 4 tháng 11 năm 1982) là một nhà điêu khắc, nhà thiết kế thảm và thợ dệt người Argentina.
Tiểu sử

Penalba được sinh ra ở San Pedro, tỉnh Buenos Aires vào năm 1913.
Ban đầu, bà tìm kiếm một sự nghiệp trong vẽ và hội họa. Tuy nhiên, vào năm 1950, trong thời gian ở Paris, bà quyết định dấn thân hoàn toàn vào nghệ thuật điêu khắc. Penalba chuyên về các mô hình sản phẩm thẳng đứng và lấy cảm hứng từ các nhà điêu khắc đồng nghiệp Etienne Martin và Etienne Hajdu. Các tác phẩm của bà là một phần của phong trào nghệ thuật trừu tượng không tượng hình và gắn liền với tác phẩm của Martin, Hajdu, François Stahly, Karl-Jean Longuet, Simone Boisecq và Marta Colvin, người đã tổ chức một cuộc đổi mới của hình thức điêu khắc từ năm 1950.
Đến thập niên 1960., tác phẩm nghệ thuật của bà hơi thay đổi về phía tác phẩm điêu khắc theo hướng chiều ngang hơn. Trong khi bà ấy tạo ra nhiều tác phẩm điêu khắc đủ hình dạng và kích cỡ, bà nổi tiếng với những tác phẩm hoành tráng có thể tìm thấy trên khắp thế giới. Bức tượng của cô, The Great Double (Le Grand Double; 1962 đấu1964) được đưa vào vườn điêu khắc của Bảo tàng Kröller-Müller ở Otterlo, Hà Lan, trong khi phiên bản năm 1972 của bà được trưng bày bên ngoài tòa nhà MGIC ở Milwaukee, Wisconsin, Hoa Kỳ.
Bà qua đời ở Paris năm 1982.
Giải thưởng

Giải thưởng, Quỹ Calouste Gulbenkian, Paris, Pháp (1974)
Giải đặc biệt, Triển lãm quốc tế về điêu khắc hiện đại đầu tiên của Nhật Bản, Ninotaira, Nhật Bản (1969)
Giải thưởng điêu khắc quốc tế, Sáu năm một lần, São Paulo, Brazil (1961)
Allan Hendry

| Allan Hendry |
| --- | --- |
Sinh: 1950
Quốc tịch: Mỹ
Trường lớp: Đại học Michigan (Cử nhân)
Nổi tiếng vì: Sổ tay UFO
Sự nghiệp khoa học
Ngành: Thiên văn học
 
Allan Hendry (sinh năm 1950) là một nhà thiên văn học và nhà UFO học người Mỹ. Nhà sử học UFO Jerome Clark gọi ông là "một trong những điều tra viên giỏi nhất trong lịch sử nghiên cứu UFO." Ông là điều tra viên chính của Trung tâm Nghiên cứu UFO (CUFOS) trong thập niên 1970.
Sự nghiệp > Nghiên cứu UFO

Hendry tốt nghiệp cử nhân ngành thiên văn học của Đại học Michigan năm 1972. Đích thân nhà sáng lập CUFOS J. Allen Hynek đã tuyển ông vào làm việc tại tổ chức này, nhằm tìm kiếm một nhà điều tra toàn thời gian với chuyên môn khoa học và thái độ cởi mở, đồng thời không phải là một kẻ lật tẩy cũng không phải là một "tín đồ UFO".
Là điều tra viên chính của CUFOS trong hầu hết thập niên 1970, Hendry đã tự mình điều tra hơn 1.000 báo cáo UFO. Ông có thể tìm ra những lời giải thích thông thường cho phần lớn trường hợp UFO, nhưng ông cũng đánh giá một tỷ lệ nhỏ các trường hợp là không thể giải thích được. Một trong những trường hợp "không giải thích được" nổi tiếng nhất mà ông đã điều tra là Sự kiện Val Johnson năm 1979, liên quan đến vị cảnh sát trưởng ở Minnesota đã trải qua một vụ "va chạm" với một vật thể lạ làm hỏng chiếc xe tuần tra của ông và khiến ông tạm thời bất tỉnh. Hendry là nhà nghiên cứu UFO chính tiến hành điều tra vụ việc; vào năm 1980, ông đã tranh luận về trường hợp này với chuyên gia lật tẩy UFO nổi tiếng Philip Klass tại một hội nghị chuyên đề được tổ chức tại Viện Smithsonian.
Ông miễn cưỡng suy đoán về nguồn gốc của những trường hợp không thể giải thích nổi, và cho rằng chúng có thể giải thích được bằng những dữ liệu sâu sát hơn, khiến một số nhà nghiên cứu gán cho Hendry là "kẻ hoài nghi trong phòng riêng". Đồng thời, một số người hoài nghi và phản biện đã ca ngợi sự nghiêm túc trong công tác khoa học của Hendry đã khiến ông bị chỉ trích mạnh mẽ vì kết luận rằng một số ít báo cáo UFO được ghi chép đầy đủ dường như bất chấp sự phân tích và có thể đại diện cho sự bất thường thực sự. Hendry cho rằng những lời chỉ trích từ cả hai phe không chỉ đơn thuần là những lập luận công kích mang tính cá nhân, vì họ thường ít hoặc không chú ý đến nội dung nghiên cứu của ông.
Sự nghiệp > Sổ tay UFO

Kiệt tác của Hendry là cuốn Sổ tay UFO (The UFO Handbook), một loại sách hướng dẫn dành cho các nhà điều tra UFO khác. Trong cuốn sách này, Hendry chỉ trích nhiều nhà khoa học chính thống vì những gì ông coi là họ bỏ qua các nghiên cứu về UFO, nhưng ông cũng chỉ trích mạnh mẽ nhiều nhà điều tra UFO nghiệp dư, những người mà ông cho rằng chủ đề này có hại nhiều hơn là có lợi. Clark mô tả đánh giá của Hendry về UFO học nói chung nhuốm màu "bi quan sâu sắc", kết luận rằng chủ đề này hoàn toàn bị tê liệt bởi đấu đá nội bộ, thiếu hợp tác và tiêu chuẩn hóa, và những câu chuyện mơ hồ. Sổ tay UFO thậm chí còn nhận được sự khen ngợi của chuyên gia hoài nghi Philip J. Klass mà trong một bài đánh giá đăng trên tạp chí The Skeptical Inquirer đã mô tả cuốn sách này là "một trong những cuốn sách quan trọng và hữu ích nhất về chủ đề này từng được xuất bản". Trong một cuộc phỏng vấn PBS không rõ ngày tháng (khoảng sau năm 1994, dựa trên ngày xuất bản của một vài cuốn sách được trích dẫn), Klass lại đề xuất cuốn sách của Hendry, gọi nó là "Một trong những tác phẩm [như thế này] hay nhất".
Trong một lần diễn thuyết năm 1978 tại Đại học Walsh, Hendry nói "Có lẽ tôi là người hoài nghi nhất đối với những người ở trung tâm. Tôi làm việc này để tìm câu trả lời cho câu hỏi về UFO, bất kể nó là gì. Nếu là xã hội học, tốt thôi. Nếu đó là ngoài hành tinh [kiểu vậy], tốt thôi. Nhưng tôi biết không có lời giải thích chung nào vào lúc này. Tôi chưa bao giờ nhìn thấy UFO và đó có lẽ là một điều tốt, bởi vì mọi người có thể đặt câu hỏi về động cơ của tôi nếu cá nhân tôi tham gia". Bài diễn thuyết của ông cũng bao gồm thông tin về việc nhận dạng các vật thể bay.
Vào đầu thập niên 1980, CUFOS gặp một số khó khăn về tài chính, và kết quả là tổ chức không còn đủ khả năng cho một nhà nghiên cứu toàn thời gian. Ngoài ra, Hendry đã đưa ra kết luận rằng các phương pháp luận được sử dụng để nghiên cứu UFO cuối cùng đều gây thất vọng, không đem lại kết quả cuối cùng và vô ích. Do đó, Hendry bèn rời khỏi CUFOS và phần lớn tránh tham gia vào các nghiên cứu UFO.
Cyrtorchis aschersonii

| Cyrtorchis aschersonii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Chi (genus): Cyrtorchis
Loài (species): C. aschersonii
Danh pháp hai phần
Cyrtorchis aschersonii (Kraenzl.) Schltr. 
Cyrtorchis aschersonii là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được (Kraenzl.) Schltr. mô tả khoa học đầu tiên năm 1918.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Cyrtorchis aschersonii”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Amalodeta tineoides

| Amalodeta tineoides> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Chi (genus): Amalodeta
Loài (species): A. tineoides
Danh pháp hai phần
Amalodeta tineoides Wileman & West, 1928 
Amalodeta tineoides là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Chung thủy ở động vật

Chung thủy ở động vật hay đơn phối ngẫu ở động vật (Monogamy in animals) hay còn gọi là kết đôi bền chặt ở các động vật đề cập đến lịch sử tự nhiên của các hệ thống giao phối trong đó các loài kết đôi bền lâu với nhau (có thể là kết đôi trọn đời) để sinh con và nuôi dưỡng, chăm sóc cho thế hệ kế tiếp. Điều này có liên quan, thường là ám chỉ với chế độ một vợ một chồng.
Tổng quan

Chế độ một vợ một chồng được định nghĩa là một cặp liên kết giữa hai động vật trưởng thành cùng loài-điển hình là hai cá thể khác giới. Cặp đôi này có thể sống chung trong một khu vực hoặc lãnh thổ trong một khoảng thời gian và trong một số trường hợp có thể giao phối và sinh sản với nhau. Chế độ một vợ một chồng có thể là ngắn hạn, kéo dài từ một đến vài mùa hoặc dài hạn, kéo dài nhiều mùa và trong những trường hợp cực đoan là suốt đời như một số động vật biểu tượng cho sự chung tình.
Chế độ một vợ một chồng có thể được phân chia thành hai loại, chế độ một vợ một chồng (tạm gọi là hôn nhân tính dục) và một vợ một chồng có thể xảy ra cùng nhau trong một số kết hợp hoặc hoàn toàn độc lập với nhau (tạm gọi là hôn nhân xã hội). Chế độ một vợ một chồng ở động vật có vú khá hiếm, chỉ xảy ra ở 3-9% trong số các loài này. Một tỷ lệ lớn hơn các loài chim được biết là có mối quan hệ một vợ một chồng (khoảng 90%). Chế độ một vợ một chồng khá hiếm ở cá và động vật lưỡng cư, nhưng không phải là chưa từng thấy, xuất hiện ở một số loài chọn lọc.
Trong giới động vật chỉ có 5% loài có quan hệ hôn nhân một vợ một chồng. Nhưng thậm chí là dù vậy thì trong 5% thì không phải hoàn toàn là chúng chung thủy trong tình dục, chúng có thể giao phối ngoại đôi. Tuy nhiên, là vẫn có số ít loài được đánh giá là cực kì chung thủy trong hôn nhân như loài cầy thảo nguyên, các loài chim én, đại bàng. Chúng không chỉ giao phối để tồn tại mà còn chăm sóc cho nhau và chia sẻ trách nhiệm nuôi con. Khi cả cặp đôi đều có trách nhiệm như nhau trong nuôi dưỡng và bảo vệ con non.
Ngay cả khi bạn tình chết thì chưa tới 20% những con còn lại đi tìm một đối tác mới. Trong gần 5.000 loài động vật có vú, chỉ khoảng 3% đến 5 % là có quan hệ lứa đôi chung thủy suốt đời. Nhóm này gồm hải ly, rái cá, chó sói, một số loài dơi, cáo và một số loài động vật móng guốc. Nhưng ngay cả một số loài động vật sống cặp đôi lâu dài với nhau đôi khi cũng thay lòng đổi dạ trong một vài trường hợp, đây cũng là nhu cầu đa dạng về gen và tránh khỏi việc giao phối cận huyết.
Sống chung thủy có thể là một cuộc đấu tranh của phần đông các loài động vật bởi con đực luôn cố gắng mở rộng gen di truyền của mình, còn con cái thì cố gắng tìm kiếm người cha tốt nhất cho con của nó. Hơn nữa, hôn nhân một vợ một chồng đòi hỏi mỗi cá thể phải đầu tư hết mình để phù hợp với ngưòi bạn đời, theo kiểu đặt tất cả trứng trong một rổ cũng có nghĩa là có quá nhiều áp lực cho mỗi con vật khi phải chọn một người bạn đời hoàn hảo, chế độ hôn nhân một vợ một chồng được tạo ra trong những hoàn cảnh thế hệ sau sẽ có cơ hội sống sót tốt hơn nếu cả hai bố mẹ cùng nuôi dưỡng nó.
Xyris panacea

| Xyris panacea> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Poales
Họ (familia): Xyridaceae
Chi (genus): Xyris
Loài (species): X. panacea
Danh pháp hai phần
Xyris panacea L.C.Anderson & Kral, 2008 
Xyris panacea là một loài thực vật hạt kín trong họ Hoàng đầu. Loài này được L.C.Anderson & Kral mô tả khoa học đầu tiên năm 2008.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Xyris panacea”. Truy cập ngày 8 tháng 6 năm 2013.
Sophronica raffrayi

| Sophronica raffrayi> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Sophronica
Loài (species): S. raffrayi
Danh pháp hai phần
Sophronica raffrayi Breuning, 1970 
Sophronica raffrayi là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Ampedus masatoi

| Ampedus masatoi> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Elateridae
Chi (genus): Ampedus
Loài (species): A. masatoi
Danh pháp hai phần
Ampedus masatoi Kishii, 2002 
Ampedus masatoi là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Kishii miêu tả khoa học năm 2002.
Chú thích

↑  Elateridae in Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Cynometra sphaerocarpa

| Cynometra sphaerocarpa> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Fabales
Họ (familia): Fabaceae
Chi (genus): Cynometra
Loài (species): C. sphaerocarpa
Danh pháp hai phần
Cynometra sphaerocarpa Pittier 
Cynometra sphaerocarpa là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được Pittier miêu tả khoa học đầu tiên.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Cynometra sphaerocarpa”. Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2013.
Ruffey-le-Château

| --- | --- |
 Ruffey-le-Château

Hành chính
Quốc gia:  Pháp
Vùng: Bourgogne-Franche-Comté
Tỉnh: Doubs
Quận: Besançon
Tổng: Audeux
Liên xã: Rives de l'Ognon
Xã (thị) trưởng: Joël Boillon
Thống kê
Độ cao: 200–239 m (656–784 ft)
Diện tích đất1: 7,25 km2 (2,80 dặm vuông Anh)
INSEE/Mã bưu chính: 25510/ 25170

Ruffey-le-Château là một xã của tỉnh Doubs, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền đông nước Pháp.
Dân số

| Năm | 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2004 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Dân số | 50 | 84 | 131 | 163 | 234 | 275 | 282 |
From the year 1962 on: No double counting—residents of multiple communes (e.g. students and military personnel) are counted only once.
Allium atropurpureum

| Allium atropurpureum |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocot
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Amaryllidaceae
Chi (genus): Allium
Loài (species): A. atropurpureum
Danh pháp hai phần
Allium atropurpureum Waldst. & Kit., 1800 
Danh pháp đồng nghĩa
 Allium nigrum var. atropurpureum (Waldst. & Kit.) Vis.
Allium atropurpureum là một loài thực vật có hoa trong họ Amaryllidaceae. Loài này được Waldst. & Kit. mô tả khoa học đầu tiên năm 1800.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Allium atropurpureum”. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2013.
Vụ ám sát Jovenel Moïse

Vụ ám sát tổng thống Haiti Jovenel Moïse ở Port-au-PrinceBản mẫu:SHORTDESC:Vụ ám sát tổng thống Haiti Jovenel Moïse ở Port-au-Prince
| Vụ ám sát Jovenel Moïse |
| --- | --- |
Jovenel Moïse năm 2019
vi
Địa điểm: Pétion-Ville, Haiti
Thời điểm: 7 tháng 7 năm 2021  1:00 (EDT)
Mục tiêu: Jovenel Moïse
Loại hình: Ám sát
Tử vong: 1 (Jovenel Moïse)
Bị thương: 1 (Martine Moïse)
Thủ phạm: Một nhóm người vũ trang
Tổng thống Haiti Jovenel Moïse bị một nhóm người có vũ trang ám sát tại dinh thự thứ Tư, ngày 7 tháng 7 năm 2021 lúc 1 giờ sáng EDT. Vợ của Moïse, Đệ nhất Phu nhân Martine Moïse, cũng bị bắn nhiều phát trong vụ tấn công, và được đưa tới Hoa Kỳ để cấp cứu. Một nhóm gồm 28 lính đánh thuê nước ngoài bị cho là thủ phạm vụ giết người. Sau đó trong ngày, cảnh sát đã bắn chết 3 trong số những kẻ tình nghi là sát thủ và bắt thêm 20 người khác. Một cuộc truy lùng vẫn đang được tiếp tục đối với 5 tay súng khác cũng như những kẻ chủ mưu của vụ tấn công, một trong số đó được cho là đã bị bắt vào ngày 11 tháng 7. Tuy nhiên, động cơ ám sát Moïse vẫn chưa được xác định. Trưởng công tố Haiti Bedford Claude xác nhận có kế hoạch đưa các vệ sĩ hàng đầu của Moïse đến để thẩm vấn; không có nhân viên bảo vệ nào của tổng thống thiệt mạng hoặc bị thương trong vụ tấn công.,
Thủ tướng đương nhiệm Claude Joseph nói ông đã đứng ra nắm quyền điều hành đất nước. Người kế nhiệm chức tổng thống hiện chưa rõ.
Bối cảnh > Bầu cử

Bài chi tiết: Bầu cử tổng thống Haiti năm 2015 và Bầu cử tổng thống Haiti tháng 11 năm 2016
Moïse được chọn làm người kế nhiệm Tổng thống Michel Martelly, vốn không được tái tranh cử trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2015 theo hiến pháp. Kết quả chính thức cho thấy Moïse nhận được 33% số phiếu bầu trong vòng đầu tiên, cao nhất trong các ứng viên nhưng thấp hơn nửa số phiếu cần để tránh một cuộc bầu cử run-off. Ứng cử viên xếp thứ hai Jude Célestin và một số người khác nghi ngờ kết quả kiểm phiếu. Cuộc bầu cử run-off liên tục bị hoãn, dẫn đến biểu tình bạo động xảy ra, và cuối cùng kết quả của cuộc bầu cử bị hủy bỏ. Khi nhiệm kỳ của Michel Martelly kết thúc, cơ quan lập pháp chọn Jocelerme Privert làm Tổng thống tạm thời trước khi tổ chức một cuộc bầu cử mới vào tháng 11 năm 2016. Trong cuộc bầu cử này, Moïse nhận được 56% tổng số phiếu, quá bán để tránh một cuộc run-off. Moïse nhậm chức ngày 7 tháng 2 năm 2017. Mặc dù ông sẽ rời chức vụ ngày 7 tháng 2 năm 2021 theo sửa đổi hiến pháp quy định tính thời gian từ khi tổng thống mới được bầu thay vì từ khi nhậm chức, ông được Hoa Kỳ và Tổ chức các quốc gia châu Mỹ (OAS) ủng hộ để giữ chức vụ thêm một năm.
Bối cảnh > Khủng hoảng chính trị

Bài chi tiết: Biểu tình Haiti 2018–2021
Trong thời gian Moïse làm tổng thống, bạo loạn và xung đột chính trị xuất hiện liên tục, với nhiều cuộc biểu tình chống chính phủ diễn ra. Có khẳng định cho rằng nhiệm kỳ của ông kết thúc ngày 7 tháng 2 năm 2021, tuy nhiên Moïse nói nhiệm kỳ của mình chỉ kết thúc năm 2022 vì ông nhậm chức năm 2017. Biểu tình diện rộng diễn ra trong thủ đô của Haiti khi người dân yêu cầu ông từ chức vào đầu năm nay. Một số cuộc biểu tình được cho là liên quan đến những đảng chính trị khác. Tình hình leo thang căng thẳng khi những người chống đối Moïse tuyên bố thẩm phán Joseph Mécène Jean-Louis là tổng thống lâm thời tháng 2 năm 2021.
Moïse bổ nhiệm bảy thủ tướng khác nhau trong nhiệm kỳ của mình, người cuối cùng là Ariel Henry được chọn ngày 5 tháng 7 năm 2021.
Vụ tấn công

Moïse bị giết vào sáng sớm ngày 7 tháng 7 năm 2021, khi những tay súng không rõ danh tính tấn công dinh thự của ông tại quận Pèlerin 5, Pétion-Ville. Martine Moïse, Đệ nhất Phu nhân của Haiti, phải nhập viện vì bị thương trong cuộc tấn công. Thông cáo báo chí trong ngày từ văn phòng Thủ tướng Claude Joseph nói cuộc tấn công được thực hiện bởi "một nhóm các cá nhân không rõ danh tính, một số nói tiếng Tây Ban Nha". Hàng xóm của Moïse khẳng định nghe thấy nhiều tiếng súng máy hạng nặng vào khoảng thời gian xảy ra vụ việc. Video quay bởi cư dân gần đó chứa giọng nói của một người đàn ông với chất giọng Mỹ, nói bằng tiếng Anh, và tự xưng là thành viên của Lực lượng Chống ma túy Hoa Kỳ (DEA). Một số nguồn tin cho hay cuộc tấn công không liên quan đến DEA; "Đây là lính đánh thuê", một viên chức chính phủ Haiti nói.
Phản ứng quốc tế

Tổng thống Cộng hòa Dominica Luis Abinader đóng cửa biên giới với Haiti và triệu tập một cuộc họp khẩn với các chỉ huy quân đội về vụ ám sát.
Cộng đồng quốc tế lên tiếng phê phán vụ tấn công, bao gồm phát ngôn của chính phủ Anh và Mỹ.
Saint-Christophe-du-Luat

| --- | --- |
 Saint-Christophe-du-Luat
Saint-Christophe-du-Luat

Hành chính
Quốc gia:  Pháp
Vùng: Pays de la Loire
Tỉnh: Mayenne
Quận: Laval
Tổng: Évron
Liên xã: Pays d'Évron
Xã (thị) trưởng: Jean-Louis Talvard (2008–2014)
Thống kê
Độ cao: 74–137 m (243–449 ft) (bình quân 92 m (302 ft)[chuyển đổi: tùy chọn không hợp lệ])
Diện tích đất1: 19,12 km2 (7,38 dặm vuông Anh)
Nhân khẩu1: 553  
 - Mật độ: 29/km2 (75/sq mi)
INSEE/Mã bưu chính: 53207/ 53150

2 Dân số không tính hai lần: cư dân của nhiều xã (ví dụ, các sinh viên và quân nhân) chỉ tính một lần.
Saint-Christophe-du-Luat là một xã của tỉnh Mayenne, thuộc vùng Pays de la Loire, tây bắc nước Pháp.
Amalophyllon albiflorum

| Amalophyllon albiflorum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Lamiales
Họ (familia): Gesneriaceae
Chi (genus): Amalophyllon
Loài (species): A. albiflorum
Danh pháp hai phần
Amalophyllon albiflorum (Rusby) Boggan, L.E. Skog & Roalson, 2008 
Amalophyllon albiflorum là một loài thực vật có hoa trong họ Tai voi. Loài này được (Rusby) Boggan, L.E. Skog & Roalson mô tả khoa học đầu tiên năm 2008.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Amalophyllon albiflorum”. Truy cập ngày 10 tháng 6 năm 2013.[liên kết hỏng]
Xyris paraensis

| Xyris paraensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Poales
Họ (familia): Xyridaceae
Chi (genus): Xyris
Loài (species): X. paraensis
Danh pháp hai phần
Xyris paraensis Poepp. ex Kunth, 1843 
Xyris paraensis là một loài thực vật hạt kín trong họ Hoàng đầu. Loài này được Poepp. ex Kunth miêu tả khoa học đầu tiên năm 1843.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Xyris paraensis”. Truy cập ngày 8 tháng 6 năm 2013.