Đế quốc La Mã
Chú thích

↑  "Đế quốc La Mã" còn được người La Mã và người Hy Lạp gọi bằng các cái tên khác như Res publica Romana hoặc Imperium Romanorum (cũng trong tiếng Hy Lạp: Βασιλεία τῶν Ῥωμαίων – Bản mẫu:Grc-tr – ["Lãnh địa ('vương quốc' nhưng thường được dịch giải là 'đế quốc') của người La Mã"] và Romania. Res publica nghĩa là "thịnh vượng chung" La Mã và có thể dùng để chỉ cả hai thời đại Cộng hòa và Đế chế. Imperium Romanum (hay "Romanorum") chỉ phần lãnh thổ nằm dưới sự kiểm soát của chính quyền La Mã. Populus Romanus ("Quần chúng La Mã") thường được dùng để chỉ nhà nước La Mã trong các vấn đề bang giao. Romania, ban đầu là từ thông tục chỉ lãnh thổ đế quốc cũng như tên chung chỉ toàn thể cư dân của đế quốc, xuất hiện trong các thư tịch Hy-La kể từ thế kỷ thứ 4 trở đi và về sau được thừa kế bởi Đế quốc Đông La Mã
Hình 1. Phần đất phía đông sông Euphrates bị La Mã chiếm đóng chỉ trong khoảng năm 116–117.
↑  Hình 1. Phần đất phía đông sông Euphrates bị La Mã chiếm đóng chỉ trong khoảng năm 116–117.
↑  Giữa năm 1204 và 1261, có một khoảng đứt quãng khi mà lãnh thổ đế quốc bị cát cứ bởi ba tiểu quốc là Đế quốc Nicaea, Đế quốc Trebizond và Chuyên chế quốc Ipeiros. Đế quốc Nicaea thường được xem là chính thể kế thừa "xứng đáng" của La Mã bởi nhà nước này nắm giữ Constantinopolis.
↑  Hoàng đế cuối cùng cai trị toàn bộ lãnh thổ đế quốc trước khi nó bị chia tách thành hai nửa.
↑  Hoàng đế cuối cùng của Tây La Mã.
↑  Hoàng đế La Mã cuối cùng được công nhận bởi cả đế quốc sót lại phía đông, chế độ Giáo hoàng, và các vương quốc Tây Âu.
↑  Hoàng đế cuối cùng của Đông La Mã.
↑  Viết tắt là "HS". giá cả thường được tính bằng sesterces; xem #Tiền tệ và ngân hàng để biết chi tiết về mệnh giá theo từng thời kỳ.
↑  Người Ottoman đôi khi gọi nhà nước của họ là "Đế quốc Rûm" (tiếng Thổ Nhĩ Kỳ Ottoman: دولت علنإه روم). Vì vậy theo một ý nghĩa nhất định, Đế quốc "La Mã" vẫn có thể được coi là tồn tại cho đến tận thế kỷ thứ 20.
Pho tượng Augustus của Prima Porta miêu tả chân dung Caesar Augustus
(đầu thế kỷ thứ nhất)
Các cuộc xâm lược của người rợ bao gồm các luồng di dân Giécmanh vào lãnh thổ La Mã. Mặc dù vùng biên cương phía bắc liên tục bị quấy nhiễu suốt chiều dài lịch sử của Đế quốc, thời đại di cư chính thức bắt đầu từ thế kỷ thứ 4 TCN và kéo dài nhiều thế kỷ. Trong thời kỳ ấy, phần phía tây được cai trị bởi các vị vua ngoại bang phương bắc, nổi bật trong số đó là Charlemagne. Về mặt lịch sử, sự kiện này đánh dấu sự chuyển tiếp từ Cổ đại Hy-La sang Trung cổ ở phương Tây.
Đế quốc La Mã vào năm 476
Đế quốc Đông La Mã (Byzantium) vào khoảng năm 1025
Ý được thiết lập bởi Augustus. Vì là quê hương của người La Mã và trung tâm của đế quốc, Ý đã là Domina (nữ hoàng) của các tỉnh, và được nhắc đến như là "rectrix mundi" ("kẻ cai trị thế giới", "chúa tể thế giới") và "omnium terrarum parens" ("quê hương của tất cả các vùng đất", "cội nguồn của mọi xứ sở").
Một đoạn tàn tích của Trường thành Hadrian
Tờ giấy papyrus thế kỉ thứ 5 cho thấy một đoạn trích từ một bài diễn văn của Cicero sử dụng song song cả tiếng Latinh và Hy Lạp
Chữ khắc bằng song ngữ Latinh-Punic tại một nhà hát ở Leptis Magna, Tỉnh châu Phi của La Mã (nay thuộc về Libya)
Một bữa tiệc nhiều thế hệ được miêu tả trên một bức tranh tường ở Pompeii (thế kỷ thứ 1 sau công nguyên)
Bữa tiệc của Seuso tại Lacus Pelso (Hồ Balaton)
Một công dân của Ai Cập dưới thời La Mã (chân dung xác ướp Fayum)
Nô lệ giữ tấm bảng viết cho người chủ nhân (phù điêu đến từ một cỗ quan tài thể kỷ thứ 4)
Bình đựng di cốt hỏa táng của nô lệ được giải phóng Tiberius Claudius Chryseros và hai nữ giới, có thể là vợ và con gái của ông ta.
Mảnh vỡ của một chiếc quách mô tả Gordianus III và các nguyên lão (thế kỷ 3)
Một con báo tấn công một người bị kết án tại đấu trường (tranh khảm thế kỷ 3 từ Tunisia)
Bức tượng phực dựng miêu tả Augustus là Jove, ông đang nắm giữ một quyền trượng và một quả cầu (nửa đầu thế kỷ 1 CN).
Antoninus Pius (cai trị từ năm 138–161), mặc một chiếc toga (Hermitage Museum)
Đế quốc La Mã dưới thời Hadrian (cai trị từ năm 117–138) cho thấy vị trí của các quân đoàn La Mã được bố trí vào năm 125CN
Pula Arena tại Croatia là một trong các kỹ trường tranh đua hình tròn La Mã lớn nhất và còn nguyên vẹn nhất.
Hiện thân của Nile và những người con, trong Đền thờSerapeum Serapis và Isis tại Roma (thế kỷ 1 CN)
Cốc thủy tinh La Mã được khai quật trong một ngôi mộ thời Đông Hán (25–220 CN) ở Quảng Tây, Nam Trung Quốc; đồ thủy tinh La Mã cổ nhất ở Trung Quốc được phát hiện tại Quảng Châu, có niên đại về thời Tây Hán khoảng đầu thế kỷ 1 TCN, có vẻ đã được đưa tới đây thông qua hải tuyến thương mại bắt vào Biển Đông
Cảnh quan là kết quả của kỹ thuật khai mỏ ruina montium tại Las Médulas, Hispania, một trong các mỏ vàng quan trọng nhất tại Đế quốc La Mã.
Người làm công trong một cửa hàng sản xuất vải, một bức họa trong fullonica của Veranius Hypsaeus tại Pompeii
Việc xây dựng Đấu trường La Mã bắt đầu trong thời gian trị vì của Vespasianus
Cầu máng Pont du Gard bắc qua sông Gardon ở miền nam nước Pháp, nằm trong danh sách Di sản thế giới của UNESCO
Bức tranh của họa sĩ Jean-Leon Gerome mô tả một cuộc chiến giữa những võ sĩ giác đấu
Người La Mã mặc áo dài (toga).
Nhà tắm công cộng La Mã (Thermae ở Bath, Nước Anh(Aquae Sulis thuộc tỉnh Britannia của La Mã).