Bình Dương
Kinh tế > Chính trị

Cơ quan chính trị cao nhất của tỉnh Bình Dương là Ban chấp hành Đảng bộ tỉnh Bình Dương, hay Đảng ủy tỉnh Bình Dương, gọi tắt Tỉnh ủy Bình Dương, là cơ quan lãnh đạo cao nhất của Đảng bộ Tỉnh Bình Dương giữa hai kỳ đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh. Đứng đầu Tỉnh ủy là Bí thư Tỉnh ủy và thường là ủy viên Ban chấp hành Trung ương Đảng. Bí thư Tỉnh ủy Bình Dương hiện nay là Nguyễn Văn Lợi.
Tháng 2 năm 1936 thực hiện nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ nhất đồng thời để đáp ứng nhiệm vụ trong thời kỳ hiện tại Xứ ủy Nam Kỳ đã chỉ định Ban Chấp hành Tỉnh ủy lâm thời Thủ Dầu Một gồm 5 ủy viên. Đến tháng 1 năm 1937, Trung ương Đảng chính thức công nhận Tỉnh ủy lâm thời, với tên gọi chính thức là Ban chấp hành Đảng bộ tỉnh Thủ Dầu Một.
Khi Thế chiến II bùng nổ, chính quyền thực dân Pháp trấn áp các phòng trào đòi độc lập. Tháng 11 năm 1940, Khởi nghĩa Nam Kỳ nổ ra bất thành, chính quyền thực dân Pháp khủng bố ác liệt, nhiều đảng viên phải lẩn tránh nhiều nơi. Tỉnh ủy Thủ Dầu Một bị xóa sổ.
Giữa năm 1942, nhiều đảng viên tập hợp quay trở lại, tháng 3 năm 1943 Tỉnh ủy Thủ Dầu Một được tái lập. Tháng 5 năm 1943, Bí thư các Tỉnh ủy Thủ Dầu Một, Biên Hòa, Gia Định, Chợ Lớn, Tây Ninh họp lại thành lập Liên Tỉnh ủy miền Đông để chỉ đạo chung các phong trào tại địa phương.
Khi Cách mạng tháng 8 nổ ra, Tỉnh ủy chức tổng khởi nghĩa giành chính quyền tại tỉnh và thành lập Ủy ban nhân dân tỉnh. Giữa tháng 9, Ủy ban nhân dân tỉnh đổi tên thành Ủy ban Hành chánh kháng chiến tỉnh.
Cuối tháng 9 năm 1945, Liên quân Anh - Pháp nổ súng quân tái chiếm Nam Bộ. Chính quyền Việt Nam Dân chủ Cộng hòa tại Nam BỘ quyết định Nam Bộ kháng chiến. Thực hiện chủ trương "giải tán" của Đảng ngày 11/11/1945, Tỉnh ủy cũng tiến hành tự "giải tán", thực chất phát triển phong trào cách mạng dưới tên Việt Minh.
Theo chủ trương tháng 3 năm 1951 của Trung ương Đảng, Tỉnh ủy Thủ Dầu Một và Tỉnh ủy Biên Hòa sáp nhập thành Tỉnh ủy Thủ Biên, hoạt động đưới sự chỉ đạo của Phân liên khu ủy miền Đông gồm đặc khu Sài Gòn - Chợ Lớn, và 5 tỉnh Gia Định Ninh, Thủ Biên, Bà Rịa – Chợ Lớn, Mỹ Tho, Long Châu Sa. Đại diện cho Trung ương là cơ quan Xứ ủy Nam Bộ chỉ đạo hoạt động trên toàn miền Nam.
Sau khi Hiệp định Geneve được ký, Tỉnh ủy Thủ Biên chuẩn bị lực lượng thi hành Hiệp định. Theo các thảo thuận về tập kết 2 bên, Xứ ủy Nam Bộ quyết định phân chia lại địa bàn các tỉnh để phù hợp với tình hình mới. Cuối năm 1954, Tỉnh Thủ Biên tách lại 2 tỉnh Thủ Dầu Một và Biên Hòa. Tháng 1/1955 Hội nghị Ban Chấp hành tỉnh Thủ Dầu Một được tổ chức.
Sau khi Ngô Đình Diệm phế truất Bảo Đại làm Tổng thống, thực hiện chính sách "tố cộng, diệt cộng". Từ năm 1956, chính quyền Ngô Đình Diệm nhiều cuộc càn quét quy mô lớn khiến cho Tỉnh ủy Thủ Dầu Một tổn thất rất lớn. Đầu năm 1960, phong trào Đồng khởi tại Bến Tre nổ ra. Tỉnh ủy Thủ Dầu Một thành lập Ban chỉ đạo đồng khởi của tỉnh và tiến hành đồng khởi tại tỉnh tháng 2 năm 1960 và giành thắng lợi, chuyển cách mạng từ thế giữ gìn lực lượng sang thế tiến công.
Để phù hợp tình hình mới, Xứ ủy Nam Bộ sáp nhập 2 tỉnh Thủ Dầu Một, Biên Hòa thành tỉnh Thủ Biên. Tháng 9/1960 Ban chấp hành Đảng bộ tỉnh Thủ Biên được chỉ định. Đầu năm 1961 Trung ương Cục miền Nam được thành lập thay thế cho Xứ ủy Nam Bộ. Trung ương Cục quyết định tách ra, tái lập lại 2 tỉnh Biên Hòa, Thủ Dầu Một và thành lập tỉnh Phước Thành để phù hợp với chiến lược "chiến tranh đặc biệt" của Mỹ. Tháng 6/1961 Tỉnh ủy Thủ Dầu Một và Tỉnh ủy Phước Thành được thành lập.
Tháng 10/1967 Bộ Chính trị phê chuẩn Nghị quyết của Trung ương Cục miền Nam và Quân ủy Miền về tiến hành tổng công kích-tổng khởi nghĩa, còn gọi "Nghị quyết Quang Trung". Trung ương Cục quyết định sắp xếp lại các lực lượng để tiến hành Tổng khởi nghĩa. Tổ chức thành 5 phân khu hướng tiến công Sài Gòn-Gia Định và khu vực xung quanh. Căn cứ vào tình hình chiến trường, Trung ương Cục quyết định thành lập Ban Chấp hành các phân khu thay cho các Tỉnh ủy. Tỉnh ủy Thủ Dầu Một được sáp nhập vào Ban chấp hành Phân khu ủy Phân khu 5.
Tháng 6/1969 Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam được thành lập. Để đáp ứng nhiệm vụ mới, tháng 5/1971 Trung ương Cục quyết định sáp nhập Phân khu 5 và tỉnh Biên Hòa thành Phân khu Thủ Biên, Trung ương Cục chỉ định Ban chấp hành Phân khu ủy Thủ Biên. Đến cuối năm 1972, Trung ương Cục quyết định tổ chức lại chiến trường miền Đông Nam Bộ, giải thể các Phân khu, thành lập lại các tỉnh. Tháng 9/1972 Phân khu Thủ Biên được giải thể, tỉnh Thủ Dầu Một được tái lập. Trung ương cục chỉ định Tỉnh ủy Thủ Dầu Một.
Tháng 12/1975 Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 19-NQ/TW về phát triển đất nước sau chiến tranh. Thực hiện Nghị quyết, Chính phủ Cách mạng lâm thời miền Nam Việt Nam đã ban hành các nghị quyết giải thể khu, hợp nhất một số tỉnh ở miền Nam. Tháng 2/1976 tỉnh Thủ Dầu Một và Bình Phước được sáp nhập thành tỉnh Sông Bé, đồng thời Trung ương Cục cũng chỉ định Ban Chấp hành lâm thời Đảng bộ tỉnh Sông Bé. Tháng 11/1976, Đại hội Đại biểu Đảng bộ tỉnh Sông Bé lần thứ nhất (vòng 1) diễn ra từ ngày 10-20/11/1976, nhiệm vụ chính là tham gia thảo luận ý kiến chính trị, bầu đại biểu tham dự Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ VI của Đảng. Ngày 19/4/1977, Đại hội Đại biểu Đảng bộ tỉnh Sông Bé lần thứ nhất (vòng 2) được khai mạc. Đại hội đã chính thức bầu Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Sông Bé với nhiệm kỳ 1976-1979. Sau Đại hội, Tỉnh ủy tiến hành đại hội Đảng vòng 2 ở các Đảng bộ trực thuộc tỉnh ủy.
Tại kỳ họp thứ 10 (15/10-12/11/1996) Quốc hội khóa IX ra nghị quyết về việc chia tách tỉnh và điều chỉnh địa giới hành chính, trong đó có tỉnh Sông Bé. Ngày 1/11/1997 tỉnh Bình Dương được tái lập. Trước đó ngày 12/12/1996 Bộ Chính trị ra Nghị quyết 118-QĐNS/TW thành lập Đảng bộ Bình Dương và chỉ định Ban Chấp hành lâm thời Đảng bộ tỉnh Bình Dương.
Thực hiện Chỉ thị 51-CT/TW của Ban Bí thư và Hướng dẫn 06-HD/TC-TW ngày 23/7/1997 của Ban Tổ chức Trung ương về việc chuẩn bị và tiến hành Đại hội Đảng bộ các tỉnh, thành phố mới được chia tách. Tỉnh ủy lâm thời tổ chức Đại hội Đại biểu Đảng bộ tỉnh Bình Dương lần thứ VI từ 17-19/12/1997. Đại hội chính thức bầu Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Bình Dương khóa VI gồm 47 ủy viên.
Xem thêm thông tin: Tỉnh ủy Bình Dương
Giai đoạn 1936-1976
| Stt | Họ và tên | Nhiệm kỳ | Chức vụ | Ghi chú |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  1 |  Trương Văn Nhâm |  2/1936-12/1936 | Xứ ủy viên Xứ ủy Nam Kỳ Bí thư Tỉnh ủy lâm thời Thủ Dầu Một | Nhận nhiệm vụ khác |
|  2 |  Hồ Văn Cống |  1/1937-2/1943 | Bí thư Tỉnh ủy Thủ Dầu Một | Bị Pháp bắt |
|  3 |  Văn Công Khai |  3/1943-3/1946 | Bí thư Tỉnh ủy Thủ Dầu Một Trưởng ban Ủy ban khởi nghĩa tỉnh (1945) |  |
|  4 |  Nguyễn Văn Tiết |  3/1946-4/1948 | Bí thư Tỉnh ủy Thủ Dầu Một Chủ nhiệm Tỉnh bộ Việt Minh |  |
|  5 |  Vũ Duy Hanh |  4/1948-9/1949 | Bí thư Tỉnh ủy Thủ Dầu Một |  |
|  6 |  Nguyễn Quang Việt |  10/1949-5/1951 5/1951-1/1955 | Bí thư Tỉnh ủy Thủ Dầu Một Bí thư Tỉnh ủy Thủ Biên |  |
|  7 |  Lê Đình Nhơn |  1/1955-9/1956 | Bí thư Tỉnh ủy Thủ Dầu Một | Bị chính quyền Ngô Đình Diệm bắt |
|  8 |  Võ Văn Đợi |  10/1956-9/1960 | Bí thư Tỉnh ủy Thủ Dầu Một |  |
|  9 |  Lê Quang Chữ |  9/1960-6/1961 | Bí thư Tỉnh ủy Thủ Biên |  |
|  10 |  Nguyễn Văn Trung |  6/1961-5/1965 | Bí thư Tỉnh ủy Thủ Dầu Một |  |
|  11 |  Trần Quốc Ân |  5/1965-11/1965 | Bí thư Tỉnh ủy Thủ Dầu Một |  |
|  10 |  Nguyễn Văn Trung |  11/1965-10/1967 | Bí thư Tỉnh ủy Thủ Dầu Một |  |
|  11 |  Hoàng Minh Đạo |  10/1967-6/1969 | Bí thư Phân khu ủy kiêm Chính ủy lực lượng vũ trang Phân khu 5 |  |
|  12  |  Nguyễn Văn Trung |  6/1969-5/1971 5/1971-9/1972 9/1972-10/1974 | Bí thư Phân khu ủy Phân khu 5 Bí thư Phân khu ủy Phân khu Thủ Biên Bí thư Tỉnh ủy Thủ Dầu Một |  |
|  13 |  Nguyễn Văn Luông |  10/1974-12/1975 | Bí thư Tỉnh ủy Thủ Dầu Một |  |
Giai đoạn 1976-1997
| STT | Đại hội Đảng bộ | Tên | Nhiệm kỳ | Chức vụ | Phó Bí thư | Ghi chú |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | - | Đỗ Văn Nuống | 1/1976-4/1977 | Bí thư Tỉnh ủy lâm thời Sông Bé | Phạm Trinh Kiên Phó Bí thư Thường trực |  |
| 1 | - | Đỗ Văn Nuống | 1/1976-4/1977 | Bí thư Tỉnh ủy lâm thời Sông Bé | Nguyễn Văn Luông Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh |  |
| 1 | I | Đỗ Văn Nuống | 4/1977-1/1980 | Bí thư Tỉnh ủy Sông Bé | Lê Văn Thâm Phó Bí thư Thường trực |  |
| 1 | I | Đỗ Văn Nuống | 4/1977-1/1980 | Bí thư Tỉnh ủy Sông Bé | Nguyễn Văn Luông Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh |  |
| 1 | II | Đỗ Văn Nuống | 1/1980-5/1980 | Bí thư Tỉnh ủy Sông Bé | Lê Văn Thâm Phó Bí thư Thường trực |  |
| 1 | II | Đỗ Văn Nuống | 1/1980-5/1980 | Bí thư Tỉnh ủy Sông Bé | Nguyễn Văn Luông Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh |  |
| 2 | II | Nguyễn Văn Luông | 5/1980-4/1983 | Bí thư Tỉnh ủy Sông Bé | Lê Văn Thâm Phó Bí thư Thường trực |  |
| 2 | II | Nguyễn Văn Luông | 5/1980-4/1983 | Bí thư Tỉnh ủy Sông Bé | Nguyễn Như Phong Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh |  |
| 2 | III | Nguyễn Văn Luông | 4/1983-11/1986 | Bí thư Tỉnh ủy Sông Bé | Lê Văn Thâm Phó Bí thư Thường trực |  |
| 2 | III | Nguyễn Văn Luông | 4/1983-11/1986 | Bí thư Tỉnh ủy Sông Bé | Nguyễn Như Phong Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh |  |
| 2 | IV | Nguyễn Văn Luông | 11/1986-12/1991 | Bí thư Tỉnh ủy Sông Bé | Lê Văn Thâm Phó Bí thư Thường trực |  |
| 2 | IV | Nguyễn Văn Luông | 11/1986-12/1991 | Bí thư Tỉnh ủy Sông Bé | Trần Ngọc Khanh Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh |  |
| 2 | IV | Nguyễn Văn Luông | 11/1986-12/1991 | Bí thư Tỉnh ủy Sông Bé | Nguyễn Minh Triết Ủy viên Trung ương Đảng | Ban Bí thư Trung ương bổ sung tháng 10/1989 |
| 3 | V | Nguyễn Minh Triết | 12/1991-4/1996 | Ủy viên Trung ương Đảng Bí thư Tỉnh ủy Sông Bé | Cao Văn Chi Phó Bí thư Thường trực |  |
| 3 | V | Nguyễn Minh Triết | 12/1991-4/1996 | Ủy viên Trung ương Đảng Bí thư Tỉnh ủy Sông Bé | Hồ Minh Phương Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh (đến tháng 2/1994) |  |
| 3 | V | Nguyễn Minh Triết | 12/1991-4/1996 | Ủy viên Trung ương Đảng Bí thư Tỉnh ủy Sông Bé | Nguyễn Minh Đức Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh | bổ sung tháng 12/1994 |
| 3 | VI | Nguyễn Minh Triết | 4/1996-12/1996 | Ủy viên Trung ương Đảng Bí thư Tỉnh ủy Sông Bé | Hồ Minh Phương Phó Bí thư Thường trực |  |
| 3 | VI | Nguyễn Minh Triết | 4/1996-12/1996 | Ủy viên Trung ương Đảng Bí thư Tỉnh ủy Sông Bé | Nguyễn Minh Đức Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh |  |
Giai đoạn 1997 - nay
| STT | Đại hội Đảng bộ | Tên | Nhiệm kỳ | Chức vụ | Phó Bí thư | Ghi chú |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | - | Nguyễn Minh Đức | 12/1996-12/1997 | Bí thư Tỉnh ủy lâm thời Bình Dương | Phan Văn Đương Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy lâm thời |  |
| 1 | - | Nguyễn Minh Đức | 12/1996-12/1997 | Bí thư Tỉnh ủy lâm thời Bình Dương | Hồ Minh Phương Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh |  |
| 1 | VI | Nguyễn Minh Đức | 12/1997-1/2001 | Bí thư Tỉnh ủy Bình Dương | Phan Văn Đương Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy |  |
| 1 | VI | Nguyễn Minh Đức | 12/1997-1/2001 | Bí thư Tỉnh ủy Bình Dương | Hồ Minh Phương Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh |  |
| 1 | VII | Nguyễn Minh Đức | 1/2001-7/2004 | Bí thư Tỉnh ủy Bình Dương | Mai Thế Trung Ủy viên Trung ương Đảng Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy |  |
| 1 | VII | Nguyễn Minh Đức | 1/2001-7/2004 | Bí thư Tỉnh ủy Bình Dương | Hồ Minh Phương Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh |  |
| 2 | VII | Mai Thế Trung | 7/2004-12/2005 | Ủy viên Trung ương Đảng Bí thư Tỉnh ủy Bình Dương | Vũ Minh Sang Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy |  |
| 2 | VII | Mai Thế Trung | 7/2004-12/2005 | Ủy viên Trung ương Đảng Bí thư Tỉnh ủy Bình Dương | Nguyễn Hoàng Sơn Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh |  |
| 2 | VIII | Mai Thế Trung | 12/2005-9/2010 | Ủy viên Trung ương Đảng Bí thư Tỉnh ủy Bình Dương | Vũ Minh Sang Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy |  |
| 2 | VIII | Mai Thế Trung | 12/2005-9/2010 | Ủy viên Trung ương Đảng Bí thư Tỉnh ủy Bình Dương | Nguyễn Hoàng Sơn Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh |  |
| 2 | IX | Mai Thế Trung | 9/2010-10/2015 | Ủy viên Trung ương Đảng Bí thư Tỉnh ủy Bình Dương | Vũ Minh Sang Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy | Nghỉ hưu tháng 11/2013 |
| 2 | IX | Mai Thế Trung | 9/2010-10/2015 | Ủy viên Trung ương Đảng Bí thư Tỉnh ủy Bình Dương | Lê Thanh Cung Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh (đến 12/2014) | Nghỉ hưu 2015 |
| 2 | IX | Mai Thế Trung | 9/2010-10/2015 | Ủy viên Trung ương Đảng Bí thư Tỉnh ủy Bình Dương | Phạm Văn Cành Chủ tịch Hội đồng nhân dân tỉnh | Bổ sung tháng 11/2013 |
| 2 | IX | Mai Thế Trung | 9/2010-10/2015 | Ủy viên Trung ương Đảng Bí thư Tỉnh ủy Bình Dương | Nguyễn Hữu Từ | Bổ sung tháng 3/2014 |
| 2 | IX | Mai Thế Trung | 9/2010-10/2015 | Ủy viên Trung ương Đảng Bí thư Tỉnh ủy Bình Dương | Trần Văn Nam Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh (từ 1/2015) | Bổ sung tháng 12/2014 |
| 3 | X | Trần Văn Nam | 10/2015-10/2020 | Ủy viên Trung ương Đảng Bí thư Tỉnh ủy Bình Dương | Phạm Văn Cành Chủ tịch Hội đồng nhân dân tỉnh | Nghỉ hưu tháng 12/2018 |
| 3 | X | Trần Văn Nam | 10/2015-10/2020 | Ủy viên Trung ương Đảng Bí thư Tỉnh ủy Bình Dương | Nguyễn Hữu Từ | Qua đời tháng 11/2018 |
| 3 | X | Trần Văn Nam | 10/2015-10/2020 | Ủy viên Trung ương Đảng Bí thư Tỉnh ủy Bình Dương | Trần Thanh Liêm  Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh | Đến tháng 10/2020 |
| 3 | XI | Trần Văn Nam | 10/2020-7/2021 | Ủy viên Trung ương Đảng Bí thư Tỉnh ủy Bình Dương | Nguyễn Hoàng Thao Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh |  |
| 3 | XI | Trần Văn Nam | 10/2020-7/2021 | Ủy viên Trung ương Đảng Bí thư Tỉnh ủy Bình Dương | Võ Văn Minh Chủ tịch Hội đồng nhân dân tỉnh |  |
|  | XI | Nguyễn Văn  Lợi | 7/2021 -nay | Ủy viên Trung ương Đảng Bí thư Tỉnh ủy Bình Dương | Võ Văn Minh Chủ tịch Hội đồng nhân dân tỉnh |  |