stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Klasea alcalae

| Klasea alcalae> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Asterales
Họ (familia): Asteraceae
Chi (genus): Klasea
Loài (species): K. alcalae
Danh pháp hai phần
Klasea alcalae (Coss.) J.Holub, 1977 
Klasea alcalae là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (Coss.) J.Holub mô tả khoa học đầu tiên năm 1977.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Klasea alcalae”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.
Klarobelia subglobosa

| Klarobelia subglobosa> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Mesangiospermae
Phân lớp (subclass): Magnoliidae
Bộ (ordo): Magnoliales
Họ (familia): Annonaceae
Chi (genus): Klarobelia
Loài (species): K. subglobosa
Danh pháp hai phần
Klarobelia subglobosa Chatrou 
Klarobelia subglobosa là loài thực vật có hoa thuộc họ Na. Loài này được Chatrou mô tả khoa học đầu tiên năm 2005.
Xaenapta bakeri

| Xaenapta bakeri> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Xaenapta
Loài (species): X. bakeri
Danh pháp hai phần
Xaenapta bakeri Fisher, 1925 
Xaenapta bakeri là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Isotria medeoloides

| Isotria medeoloides |
| --- | --- |

Tình trạng bảo tồn
 Đe dọa (ESA)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Tông (tribus): Pogonieae
Chi (genus): Isotria
Loài (species): I. medeoloides
Danh pháp hai phần
Isotria medeoloides (Pursh) Raf. 
 
Isotria medeoloides là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được (Pursh) Raf. mô tả khoa học đầu tiên năm 1838.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Isotria medeoloides”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Blastus tsaii

| Blastus tsaii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Myrtales
Họ (familia): Melastomataceae
Chi (genus): Blastus
Loài (species): B. tsaii
Danh pháp hai phần
Blastus tsaii H.L.Li, 1944 
Blastus tsaii là một loài thực vật có hoa trong họ Mua. Loài này được H.L. Li mô tả khoa học đầu tiên năm 1944.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Blastus tsaii”. Truy cập ngày 10 tháng 6 năm 2013.
Blue Berry Hill, Texas

| Blue Berry Hill, Texas |
| --- | --- |
—  CDP  —
 
 
 Vị trí trong Quận Bee, Texas
 Vị trí quận Bee trong tiểu bang Texas ở Hoa Kỷ
Blue Berry Hill, Texas
Quốc gia: Hoa Kỳ
Tiểu bang: Texas
Quận: Quận Bee
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 866
Múi giờ: CST (UTC-6)
 • Mùa hè (DST): CDT (UTC-5)
Mã bưu chính: 78102 
Blue Berry Hill là một nơi ấn định cho điều tra dân số (CDP) thuộc quận Bee, tiểu bang Texas, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của nơi này là 866 người.
Dân số

Dân số năm 2000: 982 người.
Dân số năm 2010: 866 người.
Apamea chinensis

| Apamea chinensis |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Noctuidae
Tông (tribus): Apameini
Chi (genus): Apamea
Loài (species): A. chinensis
Danh pháp hai phần
Apamea chinensis Leech, 1900 
Danh pháp đồng nghĩa
 Xylophasia chinensis Leech, 1900  Parastichtis chinensis (Leech, 1900) 
Apamea chinensis là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Klasea bulgarica

| Klasea bulgarica> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Asterales
Họ (familia): Asteraceae
Chi (genus): Klasea
Loài (species): K. bulgarica
Danh pháp hai phần
Klasea bulgarica (Acht. & Stoj.) J.Holub, 1977 
Klasea bulgarica là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (Acht. & Stoj.) J.Holub mô tả khoa học đầu tiên năm 1977.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Klasea bulgarica”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.
Bertoncourt

| --- | --- |
 Bertoncourt
Bertoncourt
Vị trí trong vùng Champagne-Ardenne Bertoncourt 
Hành chính
Quốc gia:  Pháp
Vùng: Grand Est
Tỉnh: Ardennes
Quận: Rethel
Tổng: Rethel
Xã (thị) trưởng: Jean-Pierre Boizet (2001-2008)
Thống kê
Độ cao: 120 m (390 ft) bình quân
Diện tích đất1: 6,83 km2 (2,64 dặm vuông Anh)
INSEE/Mã bưu chính: 08062/ 08300

Bertoncourt  là một xã ở tỉnh Ardennes, thuộc vùng Grand Est ở phía bắc nước Pháp.
Itaitinga

| Itaitinga |
| --- | --- |
—  Đô thị  —
 

  Hiệu kỳ

ItaitingaVị trí ở Brasil
Quốc gia:  Brasil
Bang: Ceará
Vùng thuộc bang: Metropolitana de Fortaleza
Tiểu vùng: Fortaleza
Diện tích
 • Tổng cộng: 150,788 km2 (58,220 mi2)
Dân số (2007)
 • Tổng cộng: 30.200
 • Mật độ: 200,28/km2 (518,7/mi2)
Múi giờ: BRT (UTC-3)
Mã điện thoại: 85 
Itaitinga là một đô thị thuộc bang Ceará, Brasil. Đô thị này có diện tích 150,788 km², dân số năm 2007 là 30200 người, mật độ 200,28 người/km².
Xaenapta denticollis

| Xaenapta denticollis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Xaenapta
Loài (species): X. denticollis
Danh pháp hai phần
Xaenapta denticollis Fisher, 1925 
Xaenapta denticollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Isotomus jarmilae

| Isotomus jarmilae> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Isotomus
Loài (species): I. jarmilae
Danh pháp hai phần
Isotomus jarmilae Sláma, 1982 
Isotomus jarmilae là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Blue Dragon

| Blue Dragon |
| --- | --- |
Box art of Blue Dragon.
Nhà phát triển: Mistwalker Artoon
Nhà phát hành: Microsoft Game Studios
Giám đốc: Takuya Matsumoto
Lập trình: Shinji Iseki
Minh họa: Akira Toriyama
Kịch bản: Hironobu Sakaguchi
Âm nhạc: Nobuo Uematsu
Nền tảng: Xbox 360
Phát hành: JP: 7 tháng 12 năm 2006 EU: 24 tháng 8 năm 2007 NA: 28 tháng 8 năm 2007 AU: 30 tháng 8 năm 2007
Thể loại: Trò chơi điện tử nhập vai
Chế độ chơi: Một người chơi
Blue Dragon (Nhật: ブルードラゴン, Hepburn: Burū Doragon?) nguồn gốc như là một trò chơi Xbox 360 được thiết kế bởi Hironobu Sakaguchi với thiết kế nhân vật bởi Akira Toriyama (Dragon ball). Anime được phát sóng trong cùng một năm như việc phát hành game. Blue Dragon được đạo diễn bởi Yukihiro Matsushita với hình ảnh động bởi Studio Pierrot.
Cốt truyện

Câu chuyện kể về một cậu bé tên là Shu bị ám ảnh với người học trở thành một Knight Master’s apprentice sau khi biết tin người đó đã xuất hiện trong làng của mình. Shu đi tìm anh ta bằng cách tấn công các du khách chỉ để thấy rằng họ không phải là một Knight Master, nhờ đó cậu đã gặp một người phụ nữ được gọi là Zola với khả năng biến đổi bóng cô thành một con quái vật được gọi là Killer Bat. Khi làng bị tấn công bởi những người lính từ Grand Kingdom, Shu và bạn mình, Jiro và Kluke quyết định bảo vệ quê nhà. Họ nhận được năng lượng của Shadow, khả năng biến những bóng của họ thành những quái vật siêu phàm. Shu nhận được quái vật có sức mạnh ghê gớm nhất, Blue Dragon, và họ cùng nhau chiến đấu chống lại kẻ thù.
Apamea calidipes

| Apamea calidipes> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Noctuidae
Chi (genus): Apamea
Loài (species): A. calidipes
Danh pháp hai phần
Apamea calidipes Guenée, 1852 
Apamea calidipes là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Blepharipa nigrina

| Blepharipa nigrina> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Diptera
Họ (familia): Tachinidae
Chi (genus): Blepharipa
Loài (species): B. nigrina
Danh pháp hai phần
Blepharipa nigrina
Blepharipa nigrina là một loài ruồi trong họ Tachinidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 20 tháng 6 năm 2014.
↑  James E. O’Hara WORLD GENERA OF THE TACHINIDAE (DIPTERA) AND THEIR REGIONAL OCCURRENCE; Version 7; 10 december 2012
Kim Ai Tông

Kim Ai Tông  (chữ Hán: 金哀宗, bính âm: Jin Aizong, 25 tháng 9 năm 1198 - 9 tháng 2 năm 1234), tên Hán là Hoàn Nhan Thủ Lễ (完顏守禮) hay Hoàn Nhan Thủ Tự (完顏守緒), tên Nữ Chân là Ninh Giáp Tốc (寧甲速), là vị hoàng đế thứ 9 của triều đại nhà Kim trong lịch sử Trung Quốc. Ông là con trai thứ ba của Kim Tuyên Tông Hoàn Nhan Tuân, mẹ là Vương thị, chào đời năm 1198. Khi Tuyên Tông đăng cơ (1213), Thủ Lễ được nhận tước vị Toại vương. Do thái tử Hoàn Nhan Thủ Trung và thái tôn Hoàn Nhan Khanh mất sớm nên vào tháng 1 năm 1216, Hoàn Nhan Thủ Lễ được Tuyên Tông lập làm thái tử, đổi tên là Hoàn Nhan Thủ Tự. Tháng giêng ÂL năm 1224, Tuyên Tông qua đời, Hoàn Nhan Thủ Tự lên nối ngôi, tức là Kim Ai Tông.
Kim Ai Tông là một vị vua có lòng chấn hưng đất nước nhưng tiếc là không gặp thời. Lúc ông lên ngôi, nước Kim đã ở trong tình thế ngặt nghèo: một mặt là quân Mông Cổ liên tục xâm lấn, phần đất phía bắc sông Hoàng Hà gần như đã bị cướp sạch, người Mông đã bắt đầu đưa quân vượt sông tràn vào Trung Nguyên. Mặt khác trên mặt trận phía nam, triều Kim cũng thất bại trong các cuộc chiến tranh với Nam Tống, mất đất đai và khoản tiền triều cống, phía tây lại bị Tây Hạ liên tục quấy nhiễu, nước Kim đã ở trong tình thế sắp diệt vong. Để cứu vãn tình hình, Ai Tông chủ trương khuyến khích, phục hưng nông nghiệp, vỗ về dân chúng, tiến hành cải cách nội bộ, bỏ gian dùng hiền, bên ngoài đình chỉ chiến tranh với triều Tống, thiết lập lại quan hệ hữu hảo với Tây Hạ, bổ nhiệm nhiều tướng giỏi cho mặt trận chống Mông, ban đầu đã có những chuyển biến tốt đẹp, triều Kim dần thu lại không ít đất đai bị mất.
Nhưng mặc dù đã rất cố gắng nhưng Ai Tông cũng không thể cứu vãn một triều đại sắp tàn vong. Năm 1227, Mông Cổ tiêu diệt được Tây Hạ và dồn thêm sức để tận diệt triều Kim. Năm 1232, sau thất bại trong trận Tam Phong Sơn, Ai Tông phải bỏ cả Biện Kinh, ban đầu chạy về phủ Quy Đức, sau cùng lại chạy về Thái châu, vùng đất giáp với nước Tống. Tháng 8 năm 1233, Mông Cổ liên quân với Tống tấn công và chiếm được Đường châu, Ai Tông cố gắng tìm cách giảng hòa và lập liên minh với Tống nhưng không được. Đầu năm 1234, liên quân Mông - Tống tấn công vào Thái châu; Ai Tông trước tình thế nguy ngập đã nhường ngôi cho nguyên soái Hoàn Nhan Thừa Lân để hi vọng duy trì nước Kim. Sau đó liên quân tấn công vào thành, Ai Tông thắt cổ tuẫn quốc. Cùng hôm đó, Mạt Đế Hoàn Nhan Thừa Lân tử trận, nước Kim diệt vong.
Làm hoàng đế > Lên ngôi

Những năm cuối triều đại Tuyên Tông, triều chính nước Kim có một chút khởi sắc so với trước kia, quân Kim tuy vẫn thất thế nhưng đã có thể thu lại được một số đất đai bị cướp mất.
Tháng 12 ÂL năm 1223, Kim Tuyên Tông lâm bệnh. Vào đêm Canh Dần, bệnh tình của Tuyên Tông trở nặng, các cận thần đều không thấy bóng dáng, duy chỉ có Tư Minh phu nhân Trịnh thị của tiền triều (Vệ vương Vĩnh Tế). Tuyên Tông biết mình không sống được nữa, nên nhờ Trịnh thị cấp tốc triệu thái tử đến và cử hành hậu sự. Nói xong thì Tuyên Tông qua đời, hưởng thọ 61 tuổi. Trịnh phu nhân chưa báo việc. Vào giữa đêm đó, hoàng hậu và quý phi Bàng thị đến cung thỉnh an (hai người vẫn chưa biết rằng vua Kim đã chết). Bàng thị tính tình giảo hoạt, cho rằng người con của mình là Anh vương Hoàn Nhan Thủ Thuần tuổi lớn hơn thái tử mà không được lập, đã luôn mang hận trong lòng, nay thấy Tuyên Tông bệnh nặng nên tìm cách phế Thủ Tự, lập Thủ Thuần. Trịnh thị biết việc đó, lo sợ có biến, nên ngăn trở không cho các hậu phi vào gặp long nhan. Sau đó lập tức triệu đại thần, tuyên di chiếu lập hoàng thái tử Thủ Tự làm đế và bắt đầu phát tang. Lúc thái tử vào cung thì đã thấy Thủ Thuần ở đó, ông đoán được rằng Bàng quý phi đã có hành động gì nên quyết định tìm cách đối phó. Sai các quan ở Xu mật viện cùng thân vệ quân đông cung
có hơn 3 vạn người đóng ở Đông Hoa môn, đồng thời mệnh bốn người hộ vệ giam giữ Thủ Thuần lại. Sau đó ông cho tuyên di chiếu, tức vị trước cữu tiền, tức là Kim Ai Tông , cải nguyên là Chánh Đại.
Làm hoàng đế > Trị vì thời kì đầu

Không lâu sau khi lên ngôi, Ai Tông hạ chiếu đại xá trong nước và bắt tay vào công cuộc phục hưng. Vào đầu năm ÂL 1224, Bí thư giám, Lại bộ thị lang Bồ Sát Hợp Trụ cùng Tả tư viện ngoại lang Nê Bàng Cổ Hoa Sơn (những người nắm nhiều quyền lực và làm nhiều việc ác dưới thời Tuyên Tông) bị Ai Tông nghi ngờ và cách chức lưu đày đến Hằng và Trinh châu. Việc hai gian thần bị biếm chức khiến sĩ đại phu đều phấn khích. Mấy hôm sau, Ai Tông bàn định với quần thần phương sách khôi phục phủ Hà Trung vừa bị mất vào tay Mông Cổ; các đại thần Triệu Bỉnh Văn, Dương Vân Dực cho rằng tình hình Thiểm Tây chưa yên nên sự việc bị đình chỉ. Tôn hoàng hậu Ôn Đôn thị và Nguyên phi Ôn Đôn thị đều là hoàng thái hậu, trong đó hoàng hậu Ôn Đôn thị sống ở cung Nhân Thánh còn mẹ đẻ của vua Kim sống ở cung Từ Thánh. Ai Tông lại dùng Lý Hề làm Thái thường khanh, quyền Tham tri chính sự và bãi chức của hoàng huynh Anh vương Thủ Thuần, đổi làm Kinh vương, đưa đến phủ Mục Thân.
Thừa tướng nước Kim Cao Nhữ Lệ khi đó tuổi đã có nhưng vẫn ở ngôi vị không từ gian, gián quan nhiều lần đàn hặc là tham quyền cố vị và xin bãi chức để tránh lệ xấu về sau, Ai Tông không theo, đến tháng 3 ÂL năm đó thì Cao Nhữ Lệ qua đời. Lại dùng Trương Hành Tín làm Tả thừa, Hoàn Nhan Hợp Đạt có công chinh chiến được phong Tham tri chính sự, điều hành thượng thư tỉnh ở Kinh Triệu. Sau đó có người tố cáo Kinh vương Thủ Thuần mưu phản, Ai Tông bắt Thủ Thuần hạ ngục. Từ Thánh thái hậu biết việc, bèn dẫn chuyện Kim Chương Tông trước kia giết oan các hoàng thúc để can ngăn, vì thế Thủ Thuần được tha.
Tháng 5 ÂL, dùng Xu mật phó sứ Hoàn Nhan Tái Bất làm Bình chương chính sự, Thạch Trản Úy Hãn làm thượng thư hữu thừa, Lý Hề kiêm quyền tham chính. Lúc trước kia quần thần liên danh xin lập hậu, Ai Tông lấy việc tang sự mà từ chối. Tháng 6 ÂL năm đó, mới sắc phong phi Đồ Đan thị làm hoàng hậu. Đồng thời ông cho chấm dứt cuộc chiến tranh kéo dài 6 năm với triều Tống vốn gặp nhiều bất lợi, sai sứ đến phía nam bàn việc thông hảo, bỏ việc nam xâm.
Làm hoàng đế > Chiến sự bất lợi

Đầu năm 1232, Ông cải niên hiệu là Khai Hưng, đến tháng 4 cải nguyên Thiên Hưng. Không bao lâu sau, quân Mông Cổ lại từ Đường châu tiến đến Biện Kinh. Nguyên soái nước Kim Hoàn Nhan Lưỡng Lạc thua trận Tương Thành, chạy thẳng về Biện. Ai Tông hạ lệnh quần thần đến bàn bạc rồi quyết định tuyển mộ đinh tráng bảo vệ kinh thành, lại sai Qua Nhĩ Giai Tát Cáp dẫn 3 vạn quan tuần tra vùng phía nam Hoàng Hà... Quân Mông Cổ từ huyện Hà Thanh vượt sông, tiến đến Trịnh châu. Mông chủ sai Tốc Bất Đài tiến quân vào Biện. Ai Tông cử Hoàn Nhan Hợp Đạt, Y Lý Bố Cáp từ Đặng châu đưa quân cứu việc kinh thành, nhưng lại gặp Đà Lôi cùng 3000 quân kị đánh từ phía sau, lại có thêm mưa to tuyết lớn khiến cánh quân Đặng châu không thể tiến nhanh về kinh thành. Đến lúc tuyết tan, Hợp Đạt mới cho quân tiến nhanh hơn. Nhưng khi quân cứu viện vừa đến núi Tam Phong thì quân Mông Cổ từ đâu ùa tới chặn đánh, bao vây quân Kim suốt ba ngày, quân Kim đại bại. Các tướng Kim Dương Ốc Diễn, Phàn Trạch, Trương Huệ tử trận, Hoàn Nhan Hợp Đạt bỏ chạy về Quân châu. Mông chủ hạ lệnh đánh sang cả Quân châu và phá thành, giết chết Hoàn Nhan Hợp Đạt, Y Lý Bố Cáp cũng bị bắt giết trên đường bỏ trốn về Biện, nước Kim tướng giỏi đã mất gần hết, từ đó không còn có thể vực dậy được nữa.Đây chính là trận Tam Phong Sơn - chiến thắng mang tính chất quyết định của Mông Cổ.
Mông Cổ quân tiến đánh các câu Quắc, Tung, Nhữ, Thiểm, Lạc, Hứa, Trịnh, Trần, Bạc, Dĩnh, Thọ, Tuy, Vĩnh bắt dân chúng dời lên phía bắc, nhiều người bị chết ở dọc đường. Lại đánh sang cả Đồng Quan và Thiểm châu, giết tướng Hoàn Nhan Ô Đăng, rồi lấy Tuy châu, bao vây phủ Quy Đức. Ai Tông thấy thế nguy cấp, có lần túng quẫn đến nỗi muốn tự vẫn, may mà tả hữu cứu kịp. Ông theo kiến nghị từ quần thần, cho triệu tập 20 vạn dân quân bảo vệ Biện Kinh.
Đến tháng 3 ÂL, quân Mông lại kéo pháo tới bao vây Lạc Dương. Tướng giữ Lạc Dương Triệt Hợp mắc bệnh ung thư qua đời, người trong thành đưa Cường Thân làm chủ huy, kiên trì cố thủ, người Mông đánh suốt ba tháng không được. Lúc này Mông Cổ chủ muốn về nước, lệnh Hoàn Nhan Hợp Đạt đánh Biện gây sức ép và buộc Ai Tông phải nhanh chóng hàng phục. Ông phong cho con trai Kinh vương Thủ Thuần là Hoàn Nhan Ngoa Khả là Tào vương cùng Thượng thư Tả thừa Lý Hề, Gián nghị đại phu Bùi Mãn A Hổ Đái, Thái phủ giám quốc Thế Vinh cùng đến Trịnh châu dâng thư xưng cháu, nộp lễ vật nghị hòa, lấy Dương Tháo làm Quyèn Tham tri chính sự. Nhưng Tốc Bất Đài không đồng tình, cho giữ Tào vương lại, thả Lý Hề về và ra sức đánh Biện, Ai Tông phải ra khỏi Thừa Thiên Môn đến cửa tây gặp tướng sĩ, Thiên hộ Lưu Thọ nói lời không cung kính, Ai Tông có chiếu bỏ qua không hỏi đến. Mấy hôm sau lại đến cửa đông gặp tướng sĩ, ban rượu thịt và thuốc cho những người ra trận bị thương, lại xuất tiền trong kho thưởng cho tướng sĩ, giảm các cuộc vui, thả bớt cung nữ. Tốc Bất Đài ra sức đánh Biện suốt 16 ngày, nhưng Biện Kinh thành lũy kiên cố khó phá, cuối cùng Bất Đài cũng phải lui quân. Kim sai Dương Cư Chân đem lễ vật là rượu thịt, châu báu ra khao thưởng quân Mông, Tốc Bất Đài mới cho lui về phía bắc.
Làm hoàng đế > Nội loạn và nam thiên

Ai Tông bị Bồ Sát Quan Nô cấm cố lấy làm phẫn nộ, liền liên hệ với nội thị Tống Khuê, Phụng ngự nữ Hề Liệt Hoàn Xuất, Ô Cổ Tôn Ái Thực cùng nhau diệt tặc và chuyển đến Thái châu. Lúc đó Thái, Trần, Tức, Dĩnh đẳng châu tiện nghi tổng soái Ô Khố Lý Hạo vận chuyển 400 đấu mì đến Quy Đức cũng khuyên Ai Tông về nam. Tháng 6 ÂL năm đó, Bồ Sát Quan Nô từ Bạch châu về Quy Đức can ngăn không cho Ai Tông về nam, lại nói với bộ chúng
Ai Tông tức giận, cùng bọn Tống Khuê lập mưu vờ triệu tể tướng nghị sự và cử Ôn Xước, Ái Thực mai phục sẵn trong Chiếu Bích đường, khi Quan Nô vào cung thì bị đâm chết tức thì. Ai Tông hạ lệnh vỗ về Trung Hiếu quân của Bồ Sát Quan Nô, để nguyên soái Vương Bích trấn giữ Quy Đức, còn mình lui về Thái châu. Dùng Hoàn Nhan Trọng Đức làm Thượng thư hữu thừa, Tổng lĩnh hành tỉnh viện sự, Ô Khố Lý Hạo làm Ngự sử đại phu, Trương Thiên Cương quyền Tham tri chính sự, Lý Tiểu Lạc làm Thiêm thư Xu mật viện sự.
Mùa hạ năm đó, quân Mông tiến công Lạc Dương, tướng giữ thành Cường Thân bị bắt và tuẫn tiết. Không lâu sau, Tống đình cử Mạnh Củng đưa quân từ Tảo Dương đánh Đường châu, giết tướng Kim Vũ Thiên Tích, Ô Khố Lý Hắc Hán, chiếm Đường châu rồi đánh sang Thuận Dương, tướng Kim Vũ Tiên phải chạy sang Mã Đăng Sơn rồi bị quân lính giết chết, hơn bảy vạn quân Kim đầu hàng người Tống. Tháng 10 ÂL, Tống đình quyết định liên kết với tướng Mông Tháp Sát Nhi cùng đánh Kim, cử Mạnh Củng làm thống chế Giang Hải đem 2 vạn quân vận chuyển 30 vạn thạch mì về Thái châu hội hợp với người Mông. Ai Tông Thủ Tự lệnh Hoàn Nhan A Hổ đến Tống xin lương thực và sai A Hổ chuyển lời trách cứ Tống rằng
Nhưng Tống Lý Tông cự tuyệt, còn sai tướng Mạnh Củng đưa 2 vạn quân cùng 30 vạn thạch lương sang hội quân với Mông Cổ chống Kim. Lúc đó Ma Tông ở Từ châu cũng đã hàng Mông Cổ. Tháp Tề Nhi thấy quân Tống đến giúp liền tăng cường chuẩn bị công cụ, tiếng chẻ gỗ vọng vào thành, người trong thành khiếp sợ, bàn nhau ra hàng. Thượng thư hữu thừa Hoàn Nhan Trọng Đức cả ngày không về doanh trại, đứng ngoài trời ra sức khuyên nhủ quân dân, khiến cho lòng người phấn chấn trở lại, quyết tâm giữ thành.
Chú thích

↑  Đổi năm 1216 khi được tấn phong hoàng thái tử.
↑  Thương Khâu, Hà Nam, Trung Quốc hiện nay
↑  Nhữ Nam, Hà Nam, Trung Quốc hiện nay
↑  Đường Hà, Hà Nam, Trung Quốc hiện nay
1 2 3 4 5 6 7 8  Kim sử, quyển 17.
↑  Tuyên Tông là anh của Chương Tông, do một người thiếp của thái tử Hoàn Nhan Doãn Cung sinh ra. Nhưng theo tục lệ người Nữ Chân chỉ lập con trưởng của người vợ cả nên Tuyên Tông không được chọn nối ngôi
↑  Được ban họ Nữ Chân là Ôn Đôn thị
↑  Kim sử, quyển 12
↑  Tục tư trị thông giám, quyển 158
↑  Kim sử, quyển 13
↑  Tục tư trị thông giám, quyển 161
1 2 3 4  Tục tư trị thông giám, quyển 162.
1 2 3  Tục tư trị thông giám, quyển 164.
1 2  Tục tư trị thông giám, quyển 165.
1 2 3 4 5  Tục tư trị thông giám, quyển 166.
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  Tục tư trị thông giám, quyển 167.
↑  Thừa Lân là con cháu của Kim Thái Tổ, em trai Bạch Triệt.
| x t Các vua nhà Kim |
| --- | --- |
Thái Tổ  •  Thái Tông  •  Hi Tông •  Phế Đế •  Thế Tông •  Chương Tông •  Thiệu Vương •  Tuyên Tông  •  Ai Tông  •  Mạt Đế
   Vua Trung Quốc  •  Tam Hoàng Ngũ Đế  •  Hạ  •  Thương  •  Chu  •  Tần  •  Hán  •  Tam Quốc  •  Tấn  •  Ngũ Hồ loạn Hoa •  Nam Bắc triều • Tùy  •  Đường  •  Ngũ đại Thập quốc  • Tống  •  Liêu  •  Tây Hạ  •  Kim  •  Nguyên  •  Minh  •  Thanh
International Champions Cup 2014

| --- | --- |

Chi tiết giải đấu
Nước chủ nhà: Hoa Kỳ Canada
Thời gian: 24 tháng 7 – 4 tháng 8 năm 2014
Số đội: 8 (từ 1 liên đoàn)
Địa điểm thi đấu: 13 (tại 13 thành phố chủ nhà)
Vị trí chung cuộc
Vô địch:  Manchester United (lần thứ 1)
Á quân:  Liverpool
Thống kê giải đấu
Số trận đấu: 13
Số bàn thắng: 38 (2,92 bàn/trận)
Số khán giả: 642.134 (49.395 khán giả/trận)
Vua phá lưới:  Stevan Jovetić (5 bàn)
Cầu thủ xuất sắc nhất:  Wayne Rooney
← 2013 2015 → 
International Champions Cup 2014 là giải bóng đá giao hữu mùa hè giữa các đội bóng chủ yếu đến từ châu Âu, được tổ chức ở Hoa Kỳ và Canada. Đây là mùa giải thứ hai nằm trong chuỗi trận giao hữu bóng đá quốc tế tổ chức vào mùa hè hàng năm. Giải đấu bắt đầu vào ngày 24 tháng 7 năm 2014 và kết thúc vào ngày 4 tháng 8 năm 2014. 8 đội bóng đến từ 4 quốc gia đã tham dự giải đấu.
Manchester United giành chiến thắng giải đấu lần này khi đánh bại Liverpool 3–1 trong trận chung kết trên sân vận động Sun Life tại Miami Gardens thuộc bang Florida vào ngày 4 tháng 8 năm 2014.
Trận đấu nổi bật nhất giữa Real Madrid và Manchester United tại sân vận động Michigan có sự tham dự của 109.318 khán giả, một kỷ lục cho một trận đấu bóng đá ở Hoa Kỳ.