stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Alan Landsburg
Tiểu sử > Thiếu thời

Alan Landsburg chào đời ngày 10 tháng 5 năm 1933 tại White Plains, New York. Cha là Harry Landsburg và mẹ tên Fannie (Koslowe) Landsburg. Ông tốt nghiệp Đại học New York với tấm bằng chuyên ngành Truyền thông. Ông ngay lập tức được nhập ngũ do Chiến tranh Triều Tiên và được bổ nhiệm làm biên kịch kiêm đạo diễn cho Mạng lưới Phát thanh Quân đội (Army Radio Network).
Tiểu sử > Sự nghiệp

Dựa trên kinh nghiệm của mình tại Mạng lưới Phát thanh Quân đội, ông bắt đầu sự nghiệp viết và đạo diễn các chương trình truyền hình ở Manhattan, sau đó chuyển đến California vào thập niên 1960. Từ đầu những năm 1960 đến giữa những năm 1970, ông trở thành nhà sản xuất phim tài liệu. Bộ phim của ông, Kennedy, The First Thousand Days đã nhận được sự hoan nghênh nhiệt liệt tại Hội nghị Quốc gia Đảng Dân chủ năm 1964. Cùng với David Wolper, ông đã đi tiên phong trong thể loại phim tài liệu dài tập. Thành tựu của ông bao gồm:
Biography – viết kịch bản, đạo diễn và/hoặc sản xuất 65 tập do Mike Wallace dẫn chương trình.
National Geographic Specials
The World of Jacques Cousteau—Điều hành viên của Landsburg đã sản xuất mùa đầu tiên của chương trình tài liệu khám phá thủy sinh mang tính bước ngoặt này, sau này được đổi tên thành The Undersea World of Jacques Cousteau.
Alaska Wilderness Lake—Một bộ phim tài liệu năm 1971 đã được đề cử cho Giải Oscar.
In Search of...—Ra mắt vào năm 1976, loạt phim khám phá những điều huyền bí và do Leonard Nimoy dẫn chương trình.
Năm 1980, ông đã tạo ra một trong những chương trình thực tế đầu tiên, That's Incredible!.
Ông cũng là nhà điều hành sản xuất rất nhiều phim điện ảnh truyền hình, nhiều phim dựa trên những câu chuyện có thật và giải quyết các vấn đề xã hội quan trọng. Đáng chú ý gồm có:
Bill -- Mickey Rooney đã giành được giải Emmy và Giải Quả cầu Vàng cho vai diễn Bill Sackter, người bị giam giữ từ năm 7 tuổi và đấu tranh để tái hòa nhập xã hội khi anh ta được thả gần 45 năm sau.
Adam—Kể lại câu chuyện về Adam Walsh bị bắt cóc từ một trung tâm mua sắm ở Florida. Bộ phim gây chú ý về việc những đứa trẻ bị bắt cóc bị các cơ quan chính phủ liên bang theo dõi kém như thế nào. Nó đã thúc đẩy sự thành lập của Trung tâm Quốc gia về Trẻ em Mất tích và Bị bóc lột, và dẫn đến việc thông qua Đạo luật An toàn và Bảo vệ Trẻ em Adam Walsh vào tháng 7 năm 2006. Vì thẳng thắn bênh vực những trẻ em mất tích và bị bóc lột, cha của Adam, John Walsh, đã trở thành người của công chúng, và giờ đây có lẽ được biết đến nhiều nhất với tư cách là người dẫn chương trình truyền hình America's Most Wanted của FOX.
The Ryan White Story—Làm nổi bật sự phân biệt đối xử của một thanh niên mắc bệnh máu khó đông, người mắc bệnh AIDS do truyền máu và thúc đẩy lòng khoan dung đối với trẻ em bị AIDS.
A Mother's Right: The Elizabeth Morgan Story—tập trung vào quãng thời gian mà một người mẹ sẽ phải làm nhằm bảo vệ con gái mình mà cô tin rằng đã bị chồng cũ lạm dụng tình dục.
Người vợ quá cố của ông, Linda Otto, đã sản xuất và/hoặc đạo diễn nhiều tác phẩm tài liệu có liên quan đến xã hội này.
Năm 1970, ông thành lập công ty sản xuất của riêng mình mang tên Alan Landsburg Productions, sau này sáp nhập vào Reeves Entertainment Group. Các bộ phim hài tình huống Gimme a Break và Kate & Allie đều được sản xuất dưới các biểu ngữ của các công ty này. Năm 1985, ông thành lập Công ty Landsburg.
Tiểu sử > Sách

1974 In Search of Ancient Mysteries
1975 The Outer Space Connection
1976 In Search of Lost Civilizations ("In Search of Lost Civilisations" bản Vương quốc Anh)
1976 In Search of Extraterrestrials
1977 In Search of Magic and Witchcraft
1977 In Search of Myths and Monsters
1977 In Search of Strange Phenomena
1978 In Search of Missing Persons
1978 Secrets of the Bermuda Triangle
1978 The Insects Are Coming
1978 Between the Wars
1978 In Search of Lost Civilizations, Extraterrestrials, Magic and Witchcraft, Strange Phenomena, Myths and Monsters (bìa cứng tổng hợp "Best Of")
1979 Death Encounters (viết chung với Charles Fiore)
Tiểu sử > Đua ngựa

Ông nghỉ việc kinh doanh truyền hình vào năm 2001 và theo đuổi thú vui đua ngựa của mình. Ông sở hữu, đua và lai tạo hơn bốn trăm con thuần chủng từ năm 1976 đến năm 2014.
Alan Landsburg còn là giám đốc sáng lập của tổ chức Chủ sở hữu Ngựa Thuần chủng California, ông là đồng tác giả của cuốn Sổ tay Chủ sở hữu Ngựa Thuần chủng California. Năm 2002, ông giữ chức vụ ủy viên và chủ tịch Ủy ban Đua ngựa California. Ông cũng từng là thành viên của Hội đồng Quản trị Hiệp hội Đua ngựa Thuần chủng Quốc gia.
Tiểu sử > Đời tư

Ông kết hôn với Sally (Breit) Landsburg. Họ có với nhau ba người con: Valerie Landsburg, Shana Landsburg, Michael Landsburg. Hai người hiện đã ly dị. Sau đó ông tái hôn với Linda Otto, một nhà sản xuất phim tài liệu đã qua đời năm 2004. Họ cư trú tại Beverly Hills, California.
Tiểu sử > Cái chết

Alan Landsburg mất ngày 13 tháng 8 năm 2014.
Viviennea zonana

| Viviennea zonana> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Chi (genus): Viviennea
Loài (species): V. zonana
Danh pháp hai phần
Viviennea zonana
Viviennea zonana là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Pomaderris hamiltonii

| Pomaderris hamiltonii |
| --- | --- |

Tình trạng bảo tồn
 Sắp bị đe dọa  (IUCN 2.3)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Magnoliophyta
Lớp (class): Magnoliopsida
Bộ (ordo): Rosales
Họ (familia): Rhamnaceae
Phân họ (subfamilia): Ziziphoideae
Tông (tribus): Pomaderreae
Chi (genus): Pomaderris
Loài (species): P. hamiltonii
Danh pháp hai phần
Pomaderris hamiltonii L. B. Moore, 1961 
Pomaderris hamiltonii là một loài thực vật thuộc họ Rhamnaceae.
Tên gọi thông thường trong tiếng Anh là kumarahou hoặc pale-flowered kumarahou (kumarahou hoa nhạt màu) do hoa màu nâu nhạt của nó.
Phân bố

Loài cây gỗ đặc hữu và được tìm thấy mọc thưa thớt trên đảo Bắc, New Zealand.
Chú thích

Dữ liệu liên quan tới Pomaderris hamiltonii tại Wikispecies
Tư liệu liên quan tới Pomaderris hamiltonii tại Wikimedia Commons
Vườn thực vật hoàng gia Kew; Đại học Harvard; Australian Plant Name Index (biên tập). “Pomaderris hamiltonii”. International Plant Names Index.
1 2 3  de Lange P. J. (1998). “Pomaderris hamiltonii”. The IUCN Red List of Threatened Species. 1998: e.T34303A9856416. doi:10.2305/IUCN.UK.1998.RLTS.T34303A9856416.en. Truy cập ngày 2 tháng 9 năm 2021.
↑  The Plant List (2010). “Pomaderris hamiltonii”. Truy cập ngày 2 tháng 9 năm 2021.
↑  Pomaderris hamiltonii trong Plants of the World Online. Tra cứu ngày 02-9-2021.
| --- | --- |
Thẻ nhận dạng đơn vị phân loại:  Wikidata: Q5435851  Wikispecies: Pomaderris hamiltonii  GBIF: 3876944  iNaturalist: 405172  IPNI: 718012-1  IUCN: 34303  NZOR: 9af7605e-6b8b-419e-a707-2362f0a7376c  POWO: urn:lsid:ipni.org:names:718012-1  Tropicos: 27500998
Chusquea sellowii

| Chusquea sellowii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Poales
Họ (familia): Poaceae
Chi (genus): Chusquea
Loài (species): C. sellowii
Danh pháp hai phần
Chusquea sellowii Rupr. 
Chusquea sellowii là một loài thực vật có hoa trong họ Hòa thảo. Loài này được Rupr. mô tả khoa học đầu tiên năm 1839.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Chusquea sellowii”. Truy cập ngày 6 tháng 6 năm 2013.
Chu Tùng

Chu Tùng (chữ Hán: 朱松; 20 tháng 6 năm 1380 – 19 tháng 11 năm 1407), được biết đến với tước hiệu Hàn Hiến vương (韓憲王), là hoàng tử của Minh Thái Tổ Chu Nguyên Chương, hoàng đế đầu tiên của nhà Minh.
Cuộc đời

Chu Tùng sinh ngày 23 tháng 5 âm lịch năm Hồng Vũ thứ 13 (1380), là hoàng tử thứ 20 của Minh Thái Tổ, mẹ là Chu phi (周妃). Chu phi vốn là cống nữ (贡女) từ Cao Ly dưới triều Nguyên Thuận Đế, bị quân Minh bắt được và nạp vào hậu cung của Thái Tổ. Trước Chu Tùng, Chu phi có hạ sinh một hoàng tử là Dân Trang vương Chu Biền.
Chu Tùng từ nhỏ là người thông minh cơ trí, giỏi văn chương, hành xử lễ độ, thận trọng. Năm Hồng Vũ thứ 24 (1391), Chu Tùng được phong làm Hàn vương (韓王), thái ấp ở Khai Nguyên, Liêu Ninh. Năm Hồng Vũ thứ 27 (1394), Hàn vương Chu Tùng cùng Trầm vương Chu Mô được vua cha phái đi thăm các vương huynh là Chu vương Chu Túc, Tần vương Chu Sảng, Tấn vương Chu Cương, Yên vương Chu Đệ và Tề vương Chu Phù.
Năm Vĩnh Lạc thứ 5 (1407), mùa đông, Hàn vương Chu Tùng bệnh nặng rồi qua đời, hưởng dương 28 tuổi, được ban thụy là Hiến (憲). Đầu năm thứ 6 (1408), ông được an táng ở Nam Kinh.
Gia quyến > Thê thiếp

Hàn Vương phi Phùng thị (馮氏), chánh thất của Chu Tùng, con gái của Đô đốc Phùng Thành, mất dưới thời Cảnh Thái.
Thứ phi Lý thị
Quý thị (季氏)
Triệu thị (趙氏) , sinh tứ tử.
Gia quyến > Con cái

Theo văn bia ở lăng Hàn vương, ông có 5 con trai (con thứ hai chết yểu) và 3 con gái (con trưởng chết yểu).
Chu Xung Vặc (朱冲𤊨; 1397 – 1440), mẹ là Phùng Vương phi, tập phong Hàn Cung vương (韓恭王).
Chu Xung Mộc (朱冲炑; 1401 – 1477), mẹ là thứ phi Lý thị, tước phong Tương Lăng Quận vương (襄陵郡王). Bản chất thật thà, đôn hậu, hiếu thảo với mẹ. Do chú là An Huệ vương Chu Doanh (hoàng tử thứ 22 của Thái Tổ) qua đời không con nối dõi, Xung Mộc xin được canh giữ lăng mộ ông, được triều đình chấp thuận.
Chu Xung Ngung (朱冲禺), tước phong Lâm Phần Quận vương (襄陵郡王).
Chu Xung Hưu (朱冲烌), mẹ là Triệu thị , tước phong Lạc Biền Quận vương (樂平郡王).
Vinh Hà Quận chúa (榮河郡主), lấy Vương Vinh.
Hàn vương thế hệ biểu

| Tước hiệu | Họ tên | Quan hệ | Tại vị | Ghi chú |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Hàn Hiến vương (韓憲王) | Chu Tùng (朱松) | Hoàng tử thứ 20 của Minh Thái Tổ | 1391 – 1407 | Năm Hồng Vũ thứ 24 (1391) phong Vương, năm Vĩnh Lạc thứ 5 (1407) qua đời, hưởng dương 28 tuổi. |
| Hàn Cung vương (韓恭王) | Chu Xung Vặc (朱冲𤊨) | Con trai trưởng của Chu Tùng | 1411 – 1440 | Năm Vĩnh Lạc thứ 22 (1411) tập phong, qua đời năm Chính Thống thứ 5 (1440), thọ 44 tuổi. |
| Hàn Hoài vương (韓懷王) | Chu Phạm Di (朱範圯) | Con trai trưởng của Xung Vặc | 1443 – 1444 | Năm Chính Thống thứ 8 (1443) tập phong, qua đời vào năm sau (1444), hưởng dương 26 tuổi, không con. |
| Hàn Tĩnh vương (韓靖王) | Chu Phạm Ngang? (朱範𡊁) | Con trai thứ hai của Xung Vặc | 1446 – 1450 | Năm Chính Thống thứ 11 (1446) tập phong, qua đời vào năm Cảnh Thái thứ nhất (1450), hưởng dương 30 tuổi. |
| Hàn Huệ vương (韓惠王) | Chu Trưng Bộc (朱徵釙) | Con trai trưởng của Phạm Ngang | 1450 – 1469 | Năm Cảnh Thái thứ nhất (1450) tập phong, qua đời vào năm Thành Hoá thứ 5 (1469), hưởng dương 30 tuổi. |
| Hàn Điệu vương (韓悼王) | Chu Giai Sung (朱偕㳘) | Con trai thứ hai của Trưng Bộc | 1469 – 1474 | Năm Thành Hoá thứ 5 (1469) tập phong, qua đời vào năm thứ 10 (1474), hưởng dương 20 tuổi, không con. |
| Hàn Khang vương (韓康王) | Chu Giai Tiềm (朱偕灊) | Con trai thứ ba của Trưng Bộc | 1476 – 1501 | Năm Thành Hoá thứ 12 (1476) tập phong, qua đời vào năm Hoằng Trị thứ 14 (1501), thọ 42 tuổi. |
| Hàn Chiêu vương (韓昭王) | Chu Húc Then (朱旭櫏) | Con trai trưởng của Giai Tiềm | 1504 – 1534 | Năm Hoằng Trị thứ 17 (1504) tập phong, qua đời vào năm Gia Tĩnh thứ 13 (1534), thọ 51 tuổi. |
| Hàn Định vương (韓定王) | Chu Dung Toại (朱融燧) | Con trai thứ hai của Húc Then | 1536 – 1565 | Năm Gia Tĩnh thứ 15 (1536) tập phong, qua đời năm thứ 44 (1565), thọ 62 tuổi. |
| Hàn An vương (韓安王) | Chu Mô Thiển (朱謨㙉) | Con trai trưởng của Dung Toại | Truy phong | Nguyên phong Thế tử năm Gia Tĩnh thứ 17 (1538) tập phong, qua đời năm thứ 40 (1561), thọ 42 tuổi. |
| Hàn Đoan vương (韓端王) | Chu Lãng Kỹ (朱朗錡) | Con trai thứ hai của Mô Thiển | 1569 – 1606 | Năm Long Khánh thứ 3 (1569) tập phong, qua đời năm Vạn Lịch thứ 34 (1606), không rõ bao nhiêu tuổi. |
| Hàn Giản vương (韓簡王) | Chu Cảnh Hoành (朱璟浤) | Con trai trưởng của Lãng Kỹ | Truy phong | Nguyên phong Thế tử, năm Vạn Lịch thứ 28 (1600) qua đời, không rõ bao nhiêu tuổi. |
| Hàn Trang vương (韓莊王) | Chu Quỳ Chi (朱逵𣏌) | Con trai trưởng của Cảnh Hoành | Truy phong | Nguyên phong Thế tôn, năm Vạn Lịch thứ 36 (1609) qua đời, không rõ bao nhiêu tuổi. |
| Hàn Kính vương (韓敬王) | Chu Đản ? (朱亶𡺊) | Con trai trưởng của Quỳ Chi | 1611 – k.1630 | Sau khi cha và ông nội đều mất trước thì tập phong năm Vạn Lịch thứ 39 (1609), không rõ qua đời khi nào. |
| Hàn vương (韓王) | Chu Thiều Đạc? (朱韶䐾) | Con trai của Đản ? | k.1630 – 1644 | Năm Sùng Trinh cuối cùng (1644) bị Lý Tự Thành giết chết, chấm dứt dòng Hàn vương. |
Aphodius haemorrhoidalis

| Aphodius haemorrhoidalis |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Scarabaeidae
Chi (genus): Aphodius
Loài (species): A. haemorrhoidalis
Danh pháp hai phần
Aphodius haemorrhoidalis Linnaeus, 1758 
Aphodius haemorrhoidalis là một loài bọ cánh cứng trong họ Scarabaeidae. Loài này được Linnaeus miêu tả khoa học năm 1758.
Chú thích

↑  Hallan, J.  (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Acomys nesiotes

| Acomys nesiotes> Tình trạng bảo tồn |
| --- | --- |
 Thiếu dữ liệu  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Mammalia
Bộ (ordo): Rodentia
Họ (familia): Muridae
Chi (genus): Acomys
Loài (species): A. nesiotes
Danh pháp hai phần
Acomys nesiotes (Bate, 1903) 
Acomys nesiotes là một loài động vật có vú trong họ Chuột, bộ Gặm nhấm. Loài này được Bate mô tả năm 1903.
Chú thích

↑  Kryštufek, B. & Amori, G. (2008). Acomys nesiotes. 2008 Sách đỏ IUCN. Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế 2008. Truy cập ngày 4 tháng 2 năm 2009.
1 2  Wilson, D. E.; Reeder, D. M. biên tập (2005). “Acomys nesiotes”. Mammal Species of the World . Baltimore: Nhà in Đại học Johns Hopkins, 2 tập (2.142 trang). ISBN 978-0-8018-8221-0. OCLC 62265494.
Piliscsév

| Piliscsév |
| --- | --- |
—  Thị trấn  —
 
Tập tin:Piliscsév, Béke Street.JPG, Piliscsév légifotó.jpg
  Huy hiệu
Piliscsév
Quốc gia:  Hungary
Hạt: Komárom-Esztergom
Tiểu vùng: Dorogi
Diện tích
 • Tổng cộng: 24,9 km2 (9,6 mi2)
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 2.371
 • Mật độ: 95/km2 (250/mi2)
Múi giờ: CET (UTC+1)
 • Mùa hè (DST): CEST (UTC+2)
2519 
Mã điện thoại: 33 
Piliscsév là một thị trấn thuộc hạt Komárom-Esztergom, Hungary. Thị trấn này có diện tích 24,9 km², dân số năm 2010 là 2371 người, mật độ 95 người/km².
Adenocalymma arthropetiolatum

| Adenocalymma arthropetiolatum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Asterids
Bộ (ordo): Lamiales
Họ (familia): Bignoniaceae
Chi (genus): Adenocalymma
Loài (species): A. arthropetiolatum
Danh pháp hai phần
Adenocalymma arthropetiolatum A.H.Gentry, 1973 
Adenocalymma arthropetiolatum là một loài thực vật có hoa trong họ Chùm ớt. Loài này được A.H.Gentry mô tả khoa học đầu tiên năm 1973.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Adenocalymma arthropetiolatum”. Truy cập ngày 21 tháng 8 năm 2013.
Phyllanthus bodinieri

| Phyllanthus bodinieri> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Malpighiales
Họ (familia): Phyllanthaceae
Chi (genus): Phyllanthus
Loài (species): P. bodinieri
Danh pháp hai phần
Phyllanthus bodinieri (H.Lév.) Rehder 
Phyllanthus bodinieri là một loài thực vật có hoa trong họ Diệp hạ châu. Loài này được (H.L�v.) Rehder miêu tả khoa học đầu tiên năm 1937.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Phyllanthus bodinieri”. Truy cập ngày 25 tháng 6 năm 2013.
Chelonarium rufiventre

| Chelonarium rufiventre> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Chelonariidae
Chi (genus): Chelonarium
Loài (species): C. rufiventre
Danh pháp hai phần
Chelonarium rufiventre Méquignon, 1934 
Chelonarium rufiventre là một loài bọ cánh cứng trong họ Chelonariidae. Loài này được Méquignon miêu tả khoa học đầu tiên năm 1934.
Chú thích

↑  Hallan, J.  (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Trận Ngọc Bích

Trận Ngọc Bích (chữ Hán: 玉壁之战, Ngọc Bích chi chiến) là trận đánh diễn ra vào thời Nam Bắc triều trong lịch sử Trung Quốc, giữa hai nước Đông Ngụy và Tây Ngụy. Năm 546 (năm Vũ Định thứ 4 nhà Đông Ngụy, năm Đại Thống thứ 12 nhà Tây Ngụy), quyền thần Cao Hoan nhà Đông Ngụy lần thứ hai tiến đánh cứ điểm trọng yếu của nhà Tây Ngụy là thành Ngọc Bích .
Bối cảnh

Năm Vĩnh Hi thứ 3 đời Bắc Ngụy Hiếu Vũ Đế (năm 534), nhà Bắc Ngụy phân liệt thành Đông Ngụy và Tây Ngụy. Thực quyền của hai nước Ngụy đều nằm trong tay các thừa tướng Cao Hoan và Vũ Văn Thái, nhà vua chẳng qua chỉ là bù nhìn. Hai nước lấy Hoàng Hà làm ranh giới, Đông Ngụy lấy Nghiệp làm đô thành, chiếm hữu đại bộ phận đất đai từ cửa Hàm Cốc về phía đông của Bắc Ngụy; Tây Ngụy lấy Trường An làm đô thành, chiếm hữu một dải Quan Trung của Bắc Ngụy.
Cao Hoan dựa vào đất rộng người đông, lương nhiều ngựa khỏe, nắm giữ hầu hết những ưu thế chiến lược, muốn đánh một trận san bằng Tây Ngụy. Vũ Văn Thái hết sức cai quản nơi hẻo lánh Quan Tây, người thưa binh ít, lương thực thiếu thốn, chỉ có thể đi bước nào hay bước ấy, tích lũy từng chiến thắng một, càng ngày lòng tin và thực lực càng tăng.
Năm 534, quân Tây Ngụy vượt sông Hoàng Hà, chiếm được Thiệu Quận , tiến quân vào Hà Đông. Muốn giữ được Hà Đông, từng bước củng cố và phát triển thì Tây Ngụy cần phải giữ được Ngọc Bích.
Năm 538, Đông đạo hành đài nhà Tây Ngụy là Vương Tư Chính thấy được sự quan trọng của Ngọc Bích, dâng thư xin đắp thành, dời từ Hằng Nông của Hà Nam đến giữ Ngọc Bích. Triều đình Tây Ngụy vui vẻ đồng ý, còn ban chiếu gia phong Vương Tư Chính là Đô đốc việc quân các châu Phần, Tấn, Tịnh.
Việc Tây Ngụy chiếm được Hà Đông khiến cho Cao Hoan như ngồi trên lửa, thành Ngọc Bích trở thành cái xương trong cổ của ông ta. Năm 542, Cao Hoan lần thứ nhất đưa quân tấn công Ngọc Bích, tướng giữ thành của nhà Tây Ngụy khi đó chính là Vương Tư Chính. Vì trời lạnh, gió tuyết quá lớn, binh sĩ tử thương quá nhiều, Cao Hoan đánh Ngọc Bích không được nên trở về.
Diễn biến

Năm 546, Cao Hoan lại một lần nữa đưa trọng binh đến dưới thành Ngọc Bích. Lần này ông dốc hầu như toàn bộ binh lực của cả nước, đóng trại liên tiếp mấy chục dặm, đặt quân trướng ở Bình Lũng cổ trấn. Đại tướng Vi Hiếu Khoan nhà Tây Ngụy soái quân kiên thủ thành trì.
Cao Hoan lệnh cho bộ hạ đắp gò đất ở phía nam thành, muốn từ trên cao đánh xuống, phá thành mà vào. Trong thành có hai tòa lầu cao, Vi Hiếu Khoan cho người trên lầu cao buộc ván nối vào nhau, đêm ngày quan sát rõ ràng, nghiêm mật phòng thủ, còn chuẩn bị một lượng lớn khí giới. Cao Hoan lại mệnh cho sĩ tốt ở phía nam thành đào địa đạo, ở phía bắc thành đắp núi đất, ngày đêm đánh thành không nghỉ. Vi Hiếu Khoan cho thủ hạ ở trong thành đào hào, lại trữ trong địa đạo một lượng lớn cỏ khô, quân địch mỗi lần tiến vào là bị bắt giết hoặc bị thiêu chết.
Cao Hoan cho người gấp rút chế tạo chiến xa có sức công phá mạnh mẽ, không có nơi nào chiến xa đến mà không bị phá vỡ. Vi Hiếu Khoan phái người làm ra những chiếc màn lớn, khiến cho chiến xa không thể tiến vào. Cao Hoan thấy chiến xa không còn đất dụng võ, lại buộc cành thông vào đầu sào, rưới dầu lên, rồi điểm hỏa, dùng thứ này để làm cháy đốt màn, đốt cả lầu. Vi Hiếu Khoan liền mệnh cho sĩ tốt làm móc sắt, mài lưỡi cho sắc, sào lửa vừa đến, từ khoảng cách rất xa đã bị chém gãy.
Cao Hoan thấy sào lửa vô hiệu, lại cho đào 21 con địa đạo dưới chân thành, chia làm bốn đường, rồi cho dựng rường cột bằng gỗ, rưới dầu lên rồi điểm hỏa, khiến cho cột gãy thì thành đổ. Vi Hiếu Khoan liền cho đặt hàng rào gỗ tại nơi tường thành sập đổ, khiến cho quân địch không thể đánh vào. Cao Hoan lại mệnh cho sĩ tốt dùng một loại cung nỏ gọi là "ngột đạo", hướng vào trong thành mà bắn. Vi Hiếu Khoan cho tướng sĩ trong thành đeo mặt nạ sắt để phòng hộ, đến sợi lông ngọn tóc cũng không bị tổn hại.
Thành Ngọc Bích không có sẵn nước, cần bổ sung từ sông Phần. Cao Hoan sai người trong đêm đến thượng du cắt đứt dòng chảy của sông Phần, nhưng Vi Hiếu Khoan đã cho dự trữ sẵn nước từ trước, nên chẳng làm gì được.
Cao Hoan dùng hết chiến thuật, đánh thành không được, liền phái tham quân Tổ Hiếu Chinh đến khuyên Vi Hiếu Khoan đầu hàng. Vi Hiếu Khoan đáp lại rằng:
Tổ Hiếu Chinh khuyên hàng không được, lại dùng kế li gián, hướng vào trong thành mà hô to:
Sau đó Tổ Hiếu Chinh dùng tên bắn thư chiêu hàng có treo thưởng vào thành, thư viết:
Vi Hiếu Khoan trông thấy thư, cười khinh miệt mà viết vào mặt sau rằng:
Rồi sai người bắn thư ra ngoài.
Cao Hoan cuối cùng chỉ còn cách trói chặt người cháu của Vi Hiếu Khoan là Vi Thiên Khổn ở dưới thành, kề đao vào cổ Thiên Khổn dọa giết. Vi Hiếu Khoan không nao núng, làm cho sĩ tốt hết sức cảm động, càng thêm kiên định với niềm tin cùng tồn vong với thành.
Kết quả

Cao Hoan khổ chiến 60 ngày, sĩ tốt tử thương hơn 7 vạn người, đều chôn ở một hố sâu. Quân Đông Ngụy không thể đánh phá như trước, Vi Hiếu Khoan phản công đoạt mất núi đất. Cao Hoan không làm gì được, quá tức giận và buồn bực mà phát bệnh, cuối cùng đành phải quyết định lui quân.
Vi Hiếu Khoan loan truyền tin tức Cao Hoan trúng tên bị thương mà chết. Vì muốn ổn định lòng quân, Cao Hoan đang nằm dưỡng bệnh trong trướng, gắng gượng trấn định, gặp gỡ các tướng, để Hộc Luật Kim hát Sắc Lặc ca. Cao Hoan là người đầu tiên hát theo, nhưng cấm mọi người không được rơi nước mắt đau lòng. Thành Ngọc Bích không hạ được, tổn thất nặng nề, hai tháng sau, Cao Hoan uất ức mà chết, hưởng thọ 52 tuổi.
Chú thích

↑  Nay là tây nam Tắc Sơn, Sơn Tây
↑  Nay là tây nam Lâm Chương, Hà Bắc, Trung Quốc
↑  Nay là thành phố Tây An, Thiểm Tây
↑  Nay là Cố Thành, Viên Khúc, Sơn Tây, Trung Quốc
↑  Nay là Linh Bảo, Hà Nam, Trung Quốc
↑  Nay là Phần Dương, Sơn Tây, Trung Quốc
↑  Nay là thành phố Lâm Phần, Sơn Tây, Trung Quốc
↑  Nay là thành phố Thái Nguyên, Sơn Tây, Trung Quốc
| x t Một số sự kiện chính trị, quân sự thời Nam Bắc triều |
| --- | --- |
Nam triều: Lưu Dụ soán Tấn  ·  Nguyên Gia chi trị  ·  Nguyên Gia bắc phạt  ·  Biến loạn cung Tống  ·  Trận chiến Hà Nam  ·  Loạn Cánh Lăng vương  ·  Tề thay Tống  ·  Khởi nghĩa Đường Ngụ Chi  ·  Vĩnh Minh chi trị  ·  Loạn Điểm Thiêm  ·  Tề mất về Lương  ·  Thiên Giám chi trị  ·  Đại minh lịch  ·  Trận chiến Chung Ly  ·  Hầu Cảnh phản Lương  ·  Trận chiến Giang Lăng  ·  Kiến lập Tây Lương  ·  Nhà Trần thành lập  ·  Vương Lâm chống Trần  ·  Thiên gia tiểu khang  ·  Trần Húc cướp ngôi  ·  Bắc nam thống nhất
Bắc triều: Bắc Ngụy thành lập  ·  Diệt Yên mở đất  ·  Thống nhất miền bắc  ·  Khởi nghĩa Cái Ngô  ·  Thái Vũ diệt Phật  ·  Cải cách Hán Hóa  ·  Chế độ quân điền  ·  Chế độ tam trưởng  ·  Khởi nghĩa Pháp Khánh  ·  Lục trấn nổi dậy  ·  Khởi nghĩa Loan Lũng  ·  Khởi nghĩa Đỗ Lạc Chu  ·  Khởi nghĩa Tiên Vu Tu Lễ  ·  Khởi nghĩa Cát Vinh  ·  Nhĩ Chu tiến kinh  ·  Thảm sát Hà Âm  ·  Cao Hoan diệt họ Nhĩ Chu  ·  Bắc Ngụy phân liệt  ·  Chiến dịch Sa Uyển  ·  Chiến dịch Hà Kiều  ·  Chiến dịch Mang Sơn  ·  Cải cách phủ binh chế  ·  Trận chiến Ngọc Bích  ·  Tề, Chu Chu Vũ diệt Phật  ·  Khởi nghĩa Uất Trì Quýnh  ·  Thành lập nhà Tùy
Viviennea whitei

| Viviennea whitei> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Chi (genus): Viviennea
Loài (species): V. whitei
Danh pháp hai phần
Viviennea whitei
Viviennea whitei là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.