stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Chiến dịch Taman lần thứ nhất
Binh lực > Quân đội Liên Xô

Chiến dịch Taman lần thứ nhất được thực hiện trong điều kiện các Tập đoàn quân 9 và 37 của Phương diện quân Bắc Kavkaz đã quá suy yếu trong các chiến dịch phản công từ Mozdok - Stavropol lên Tikhoretsk và Krasnodar. Quân đội Liên Xô đang phải đối phó với đòn phản công vào khu vực Kharkov - Belgorod của các tập đoàn quân xe tăng 1 và 4 cùng Quân đoàn xe tăng 2 SS; đồng thời, gấp rút chuẩn bị tuyến phòng ngự quốc gia quanh khu vực Belgorod - Kursk - Oryol nên không thể điều thêm lực lượng đến khu vực Taman. Lực lượng chủ yếu tham gia Chiến dịch Taman lần thứ nhất chỉ có hai tập đoàn quân 18 và 56. Các tập đoàn quân 9 và 37 được giao nhiệm vụ hạn chế trong khu vực Shaporsky (???), Varenikovskaya và Giginskoye (???).
Tập đoàn quân 18 do trung tướng K. N. Leselidze chỉ huy, trong biên chế có:
Quân đoàn bộ binh cận vệ 10 gồm các sư đoàn bộ binh 175, 318, lữ đoàn xe tăng 5;
Quân đoàn bộ binh 16 gồm các sư đoàn bộ binh 10, 107 và 119;
Sư đoàn bộ binh cận vệ 32 và các sư đoàn bộ binh 353 và 383 (trực thuộc Tập đoàn quân);
Các lữ đoàn hải quân đánh bộ 9 và 83;
Trung đoàn đổ bộ đường không 31;
Các trung đoàn pháo binh 377 và 880
Trung đoàn súng cối 81
Trung đoàn sơn pháo 196
Các trung đoàn pháo chống tăng 236 và 249
Tập đoàn quân 56 do trung tướng A. A. Gresko chỉ huy, trong biên chế có:
Sư đoàn bộ binh cận vệ 55
Các sư đoàn bộ binh 339 và 395
Các lữ đoàn bộ binh 68 và 76
Trung đoàn bộ binh 1135
Trung đoàn pháo phản lực Katyusha 1195
Trung đoàn pháo chống tăng tự hành 1187
Trung đoàn sơn pháo 197
Trung đoàn pháo chống tăng 257
Tập đoàn quân 9 do trung tướng K. A. Koroteev chỉ huy, trong biên chế có:
Quân đoàn bộ binh cận vệ 11 gồm Sư đoàn bộ binh cận vệ 10, các lữ đoàn bộ binh 34, 57, 62;
Quân đoàn bộ binh 11 gồm các lữ đoàn bộ binh 19, 84, 131;
Các sư đoàn bộ binh 276 và 389;
Các trung đoàn súng cối cận vệ 66 và 96;
Trung đoàn pháo phản lực 807;
Các trung đoàn pháo chống tăng 18, 117 và 863;
Các trung đoàn pháo binh 10, 12, 13, 16;
Các trung đoàn sơn pháo 52 và 1260.
Tập đoàn quân 37 do tướng P. M. Kozlov chỉ huy, trong biên chế có:
Quân đoàn bộ binh cận vệ 2;
Các sư đoàn bộ binh 101, 105, 295 và 351;
Lữ đoàn hải quân đánh bộ 1344;
Sư đoàn pháo binh cận vệ 3 gồm các trung đoàn pháo binh cận vệ 3, 4 và trung đoàn súng cối 647;
Trung đoàn pháo chống tăng 174;
Trung đoàn sơn pháo 20;
Trung đoàn súng cối 772.
Diễn biến > Trên hướng Krymsk

7 giờ 40 sáng 29 tháng 4, pháo binh Liên Xô bắt đầu bắn phá các vị trí phòng thủ của các Quân đoàn 5 và 44 (Đức) trên chiều dài 100 km từ Cheburgolskaya qua Petrovskaya, Slavianskaya đến phía Tây Abinsk. Trọng điểm bắn phá của pháo binh Liên Xô nhằm vào làng Krymsk, nơi đóng quân của các lực lượng chủ yếu và sở chỉ huy Quân đoàn bộ binh xung kích 5 (Đức). Trên đoạn đột phá dài 5 km đã tập trung khoảng 200 khẩu pháo của Tập đoàn quân 56 và một phần pháo binh của Tập đoàn quân 18. Hơn 100 máy bay của Tập đoàn quân không quân 5 và Hạn đội Biển Đen đã hỗ trợ cho các cuộc công kích trên mặt đất. Tuy nhiên, các đơn vị của Tập đoàn quân 56 không thể đột phá sâu vào tuyến phòng ngự của Quân đoàn xung kích 5 (Đức do các sư đoàn bộ binh 6, 10 (Đức) và sư đoàn bộ binh 10 (Romania) trấn giữ. Đến cuối ngày, Sư đoàn bộ binh cận vệ 55 của tướng M. G. Pyashev là đợn vị đột phá sâu nhất cũng chỉ tiến lên được không qua 2 km và phải dừng lại trước hệ thống hỏa điểm kiên cố của sư đoàn bộ binh 6 (Đức). Không chỉ có các hỏa điểm súng máy và sơn pháo, Quân đoàn xung kích 5 (Đức) còn bố trí nhiều bãi mìn các loại cùng với nhiều lớp rào thép gai tạo thành những vành đai ngăn chặn khiến cho bộ binh và xe tăng Liên Xô không thể tiến lên được mà phải chờ công binh đến gỡ mìn. Mật đọ hỏa lực pháo binh tương đối mỏng của quân đội Liên Xô (40 khẩu/km chính diện) không đủ phá hết các bãi mìn của quân Đức cũng như chế áp các chốt hỏa lực của quân đội Đức Quốc xã.
Từ ngày 2 đến ngày 3 tháng 5, tướng Wilhelm Wetzel mở cuộc phản kích vào mũi tấn công thứ yếu của Tập đoàn quân 56 (Liên Xô) nhưng các sư đoàn bộ binh 6, 10 và sư đoàn sơn chiến 4 (Đức) không những không chiếm lại được Abinsk mà ba trung đoàn Đức còn bị đánh thiệt hại nặng. Không quân Liên Xô đã làm chủ bầu trời Kuban và ghìm chặt hai phi đoàn cường kích Đức tại sân bay Temryuk. Cuộc phản kích thất bại của tướng Wetzel đã vô hình trung tạo ra một cửa mở. Ngày 4 tháng 5, Tập đoàn quân 56 (Liên Xô) mở lại cuộc tấn công và chiếm được làng Krymsk. Cuộc chiến đấu ở rìa phía Tây Krymsk vẫn diễn ra ác liệt nhiều ngày sau đó. Mỗi ngày, Quân đoàn xung kích 5 (Đức) tung ra từ 6 đến 8 cuộc phản xung phong nhằm chiếm lại cụm cứ điểm đã mất. Sau 11 ngày giằng co bất phân thắng bại, ngày 15 tháng 5, tướng A. A. Grechko. tư lệnh Tập đoàn quân 56 (Liên Xô) buộc phải ra lệnh ngừng tiến công.
Diễn biến > Trên hướng Bắc sông Kuban

Tập đoàn quân 9 và Tập đoàn quân 37 (Liên Xô) được giao nhiệm vụ đánh vu hồi Quân đoàn 44 Đức tại các thị trấn Kievskoye và Moldavanskoye theo hướng chung đến ga Varenikovskaya; sau đó, phát triển đến Zhiginskoye (???) và Gotagayevskaya (???). Cũng giống như ở phía Nam Taman, ngay trong ngày tấn công đầu tiên, Tập đoàn quân 9 đã vấp phải một hệ thống hỏa điểm, bãi mìn và vật cản kiên cố không khác mấy so với khu vực ngoại vi phía Đông Krymsk. Các bãi mìn và vật cản dọc theo dải đầm lầy ở bờ phải sông Kuban, kéo dài từ Slavyanskaya đến Kievskoye đã ngăn cản đáng kể tốc độ tấn công của quân đội Liên Xô. Để hỗ trợ cho Tập đoàn quân 9, Tập đoàn quân 37 (Liên Xô) cố gắng đẩy nhanh mũi đột kích từ Prikubansky qua Batareiny (???) vào Varenikovskaya ở phía Nam lên nhưng ba ngày sau, Tập đoàn quân 37 vẫn phải dừng lại trước của ngõ Moldavanskoye. Các xe tăng của cả hai bên đã hoàn toàn mất tính năng cơ động trên địa hình đầm lầy và đều trở thành các ụ pháo bọc thép chôn dưới đất. Ngày 3 tháng 5, Quân đoàn bộ binh cận vệ 11 vượt qua được cứ điểm Batareiny và tiến thêm 8 km về phía Tây, hình thành thế uy hiếp Varenikovskaya từ phía Nam. Tướng Maximilian de Angelis, tư lệnh Quân đoàn bộ binh 44 (Đức) tung các sư đoàn bộ binh 97 và 101 thay thế sư đoàn bộ binh 79 chặn đánh. Trong lúc các lực lượng mặt đất đang cần không quân để bù đắp cho hỏa lực mỏng của pháo binh thì ngày 8 tháng 5, Bộ Tổng tư lệnh tối cao quân đội Liên Xô rút Tập đoàn quân không quân 5 khỏi Bắc Kavkaz và điều nó đến đội hình của Phương diện quân Dự bị (sau này là Phương diện quân Thảo nguyên) tại khu vực phía Đông Kursk. Ở Bắc Kavkaz, quân đội Liên Xô chỉ còn lại Tập đoàn quân không quân 4 và không quân của hạm đội Biển Đen hoạt động. Khi sức chế áp từ trên không của không quân Liên Xô giảm đi, ngày 9 tháng 5, hơn 840 phi vụ ném bom và không kích mặt đất đã được hai phi đoàn không quân Đức ở sân bay Temryuk thực hiện. Máy bay Đức đã chặn đứng các đợt công kích của Tập đoàn quân 37 (Liên Xô) trên khu vực đầm lầy phía Đông Kievskoye.
Diễn biến > Trên hướng Apana

Trong một hoạt động phối hợp với cụm quân Myskhako và cánh quân phía Nam Taman của Phương diện quân Bắc Kavkaz, ngày 1 tháng 5, một tiểu đoàn trinh sát của hải quân đánh bộ Hạm đội Biển Đen (Liên Xô) dưới sự chỉ huy của trung tá D. S. Kalinin đã đổ bộ lên bãi biển Anapa và phục kích trung đoàn bộ binh 212 của Sư đoàn bộ binh 370 (Đức) đóng tại Varvarovka. Tướng Hermann Bohme điều toàn bộ sư đoàn 370 ra bãi biển Anapa, dùng pháo binh đẩy lùi các tàu đổ bộ Liên Xô khỏi bờ biển. Không còn đường ra biển, D. S. Kalinin dẫn quân mở đường sang phía Đông và tử thương ở gần Verkhnebakansky. Chính trong quá trình chiến đấu để về với quân nhà tại Krymsk, đội quân này đã phát hiện được nhiều dải phòng thủ của quân Đức trong cái gọi là "Phòng tuyến xanh" mà quân đội Liên Xô chưa hề biết đến.
Kết quả

Chiến dịch Taman lần thứ nhất của quân đội Liên Xô thất bại. Ngoài sự kiện chiếm được trung tâm phòng ngự Krymsk, các tập đoàn quân Liên Xô đều bị chặn lại trên tuyến thứ hai, tuyến phòng thủ chủ yếu của "phòng tuyến xanh". Do không phối hợp chỉ huy được quân đội và không phối hợp được hoạt động của lục quân với hạm đội Biển Đen, tướng I. I. Maslenikov bị cách chức, tướng I. E. Ptrov được chỉ định làm tư lệnh Phương diện quân Bắc Kavkaz.
Từ cuối tháng 5 đến đầu tháng 7, tướng I. E. Petrov tiếp tục mở một số cuộc tấn công của các tập đoàn quân 18 và 56 nhằm nới rộng bàn đạp Krymsk nhưng đều bị các cuộc phản kích của Quân đoàn bộ binh xung kích 5 (Đức) vô hiệu hóa. Tuy nhiên, các cuộc công kích này đã làm cho Quân đoàn bộ binh xung kích 5 (Đức) không có điều kiện tập trung lực lượng để thủ tiêu bàn đạp Myskhako của Tập đoàn quân 18 (Liên Xô) tại phía Nam Novorossiysk, mối đe dọa thường trực phía sau Tập đoàn quân 17.
Chú thích

1 2 3 4  Мальцев Евдоким Егорович, В годы испытаний. — М.: Воениздат, 1979. - Глава седьмая: Горы, море, люди.
1 2 3 4  Гречко Андрей Антонович, Битва за Кавказ. — М.: Воениздат, 1967. - Глава 5: На Кубанском плацдарме
1 2 3  Горшков Сергей Георгиевич, На южном приморском фланге (осень 1941 г. — весна 1944 г.). — М.: Воениздат, 1989. - Глава шестая: В наступательных операциях
↑  S. M. Stemenko. Bộ Tổng tham mưu Xô Viết trong chiến tranh. Tập 1. Nhà xuất bản Tiến Bộ. Moskva. 1985. trang 183-184.
↑  S. M. Stemenko. Bộ Tổng tham mưu Xô Viết trong chiến tranh. Tập 1. trang 176.
1 2  Ласкин Иван Андреевич, Волги и на Кубани. — М.: Воениздат, 1986. - Глава третья:Освобождение Таманского полуострова
↑  S. M. Stemenko. Bộ Tổng tham mưu Xô Viết trong chiến tranh. Tập 1. trang 180.
↑  S. M. Stemenko. Bộ Tổng tham mưu Xô Viết trong chiến tranh. Tập 1. Trang 184.
↑  S. M. Stemenko. Bộ Tổng tham mưu Xô Viết trong chiến tranh. Tập 1. trang 184.
Bùi Xuân Tìu

| Lê Thanh> Chức vụ.Chủ tịch Ủy ban hành chính kháng chiến tỉnh Vĩnh Phúc |
| --- | --- |
Nhiệm kỳ: ? – Tháng 12, 1953
Vị trí:  Việt Nam
 
Bí thư Tỉnh ủy Thái Nguyên
Nhiệm kỳ: Tháng 6, 1948 – 1949
Tiền nhiệm: Trần Quốc Trung
Kế nhiệm: Lê Trung Đình
Vị trí:  Việt Nam
Phó Bí thư: Trần Quốc Trung Lê Trung Đình
 
Thông tin cá nhân
Sinh: 1921 Tây Mỗ, Nam Từ Liêm, Hà Nội
Mất: 24 tháng 12, 1953 Vĩnh Phúc
Dân tộc: Việt
Đảng chính trị: Đảng Cộng sản Việt Nam
Lê Thanh (1921–1953), tên thật là Bùi Xuân Tìu, bí danh Bùi Thế Mai, Nguyễn Đức Xương, là một nhà hoạt động cách mạng và chính khách Việt Nam.
Tiểu sử

Bùi Xuân Tìu sinh năm 1921 (có nguồn ghi là 1922) ở làng Tây Mỗ, tổng Đại Mỗ, huyện Hoài Đức, tỉnh Hà Đông, nay là xã Tây Mỗ, huyện Hoài Đức, thành phố Hà Nội.
Ngày 23 tháng 8 năm 1945, Đội Tự vệ Kha Sơn Thượng đánh phủ Phú Bình, Tri phủ Nguyễn Đăng Tám đầu hàng, Ủy ban Nhân dân cách mạng lâm thời do Nguyễn Đức Xương làm Chủ tịch được thành lập.
Đầu tháng 4 năm 1948, Ban Thường vụ Liên khu ủy I điều Lê Thanh về Thái Nguyên làm Bí thư Tỉnh ủy thay Lê Hoàng. Tháng 6, ông tiếp tục được bầu làm Bí thư Tỉnh ủy Thái Nguyên cho đến quý 1 năm 1949. Khoảng 1951, ông giữ chức vụ Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban hành chính kháng chiến tỉnh Vĩnh Phúc.
Ngày 24 tháng 12 năm 1953, ông tử nạn trong một đợt càn lớn của quân Pháp. Ông được an táng tại Nghĩa trang Liệt sĩ Trần Hưng Đạo (Bình Xuyên, Vĩnh Phúc).
Chú thích

↑  Tỉnh ủy, Hội đồng nhân dân & Ủy ban nhân dân tỉnh Thái Nguyên 2009, tr. 1128
↑  “Gặp người tham gia đánh chiếm Phủ Phú Bình”. Báo Thái Nguyên. 25 tháng 8 năm 2011. Truy cập ngày 22 tháng 10 năm 2024.
↑  Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên 2021, tr. 145
↑  Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên 2021, tr. 150–152
↑  Nguyễn Xuân Cầu (13 tháng 3 năm 2017). “Tìm thân nhân 16 liệt sĩ an táng tại Nghĩa trang Liệt sĩ Trần Hưng Đạo (Bình Xuyên, Vĩnh Phúc)”. Báo Quân đội nhân dân. Lưu trữ bản gốc ngày 31 tháng 12 năm 2023. Truy cập ngày 22 tháng 10 năm 2024.
↑  Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Vĩnh Phú 1985, tr. 317
↑  Ngọc Thắng; Dương Chung; Văn Cường (tháng 7 năm 2005). “Các đồng chí lãnh đạo tỉnh tiếp Đoàn đại biểu Bà mẹ VNAH tỉnh Bến Tre; thăm, tặng quà thân nhân liệt sĩ; đặt vòng hoa viếng liệt sĩ tại Nghĩa trang huyện Vĩnh Tường, huyện Bình Xuyên”. Cổng Thông tin điện tử tỉnh Vĩnh Phúc. Truy cập ngày 22 tháng 10 năm 2024.
Eucalyptus nortonii

| Eucalyptus nortonii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Myrtales
Họ (familia): Myrtaceae
Chi (genus): Eucalyptus
Loài (species): E. nortonii
Danh pháp hai phần
Eucalyptus nortonii (Blakely) L.A.S.Johnson, 1962 
Eucalyptus nortonii là một loài thực vật có hoa trong Họ Đào kim nương. Loài này được (Blakely) L.A.S.Johnson mô tả khoa học đầu tiên năm 1962.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Eucalyptus nortonii”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Eucrostes divincta

| Eucrostes divincta> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Eucrostes
Loài (species): E. divincta
Danh pháp hai phần
Eucrostes divincta Holt-White 1894 
Eucrostes divincta là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Euphorbia ericoides

| Euphorbia ericoides> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Malpighiales
Họ (familia): Euphorbiaceae
Chi (genus): Euphorbia
Loài (species): E. ericoides
Danh pháp hai phần
Euphorbia ericoides Lam. 
Euphorbia ericoides là một loài thực vật có hoa trong họ Đại kích. Loài này được Lam. mô tả khoa học đầu tiên năm 1788.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Euphorbia ericoides”. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2013.
Wangari Maathai

| Wangari Maathai |
| --- | --- |

Sinh: (1940-04-01)1 tháng 4 năm 1940 Làng Ihithe, khu Tetu, huyện Nyeri, Kenya
Mất: 25 tháng 9 năm 2011(2011-09-25) (71 tuổi)
Nghề nghiệp: Nhà hoạt động chính trị, Người bảo vệ môi trường
Tiến sĩ Wangari Muta Maathai (1 tháng 4 năm 1940 – 25 tháng 9 năm 2011) là một người bảo vệ môi trường và là nhà hoạt động chính trị. Năm 1984, bà đoạt Giải thưởng Right Livelihood. Năm 1991, bà được trao Giải Môi trường Goldman. Năm 2004, bà trở thành người phụ nữ châu Phi đầu tiên nhận được Giải Nobel hòa bình vì những đóng góp của bà cho sự phát triển bền vững, dân chủ và hòa bình. Là người phụ nữ đầu tiên ở Đông và Trung Phi có học vị tiến sĩ, Maathai còn đồng thời là người đứng đầu Hội Chữ thập Đỏ Kenya trong thập niên 1970 của thế kỷ 20. Tiến sĩ Maathai cũng là một thành viên của Nghị viện và đã từng là trợ lý của Bộ trưởng bộ Tài nguyên và Môi trường trong chính phủ của tổng thống Mwai Kibaki từ giữa tháng 1 năm 2003 đến tháng 11 năm 2005.
Maathai trở thành một nhân vật quan trọng tại Kenya kể từ khi lập ra Phong trào Vành đai Xanh vào năm 1977, với mục đích hoạt động bảo vệ môi trường. Tổ chức của Maathai đã trồng được 40 triệu cây trên khắp lục địa đen.
Năm 2004, bà được trao Giải Nobel Hòa bình vì công việc trồng lại rừng ở Kenya. Maathai trở thành người phụ nữ châu Phi đầu tiên, người Kenya đầu tiên và nhà hoạt động vì môi trường đầu tiên nhận được vinh dự này.
Trong những năm gần đây, Maathai đã lập nên những nhóm vì môi trường và phát động một số chiến dịch về biến đổi khí hậu cũng như bảo vệ môi trường. Không chỉ ở Kenya, bà còn tham gia vào những nỗ lực cứu rừng ở Congo, nơi có rừng nhiệt đới lớn thứ hai thế giới.
Ngày 25 tháng 9 năm 2011, bà Maathai qua đời tại một bệnh viện ở thủ đô Nairobi của Kenya sau một quá trình chiến đấu lâu dài với căn bệnh ung thư. Sự ra đi của Maathai khiến nhiều người xúc động bởi bà đã dành trọn cuộc đời cho sự nghiệp bảo vệ môi trường.
Thời trẻ và học tập

Maathai sinh ra trong làng Ihithe, huyện Nyeri, trong cao nguyên trung bộ của Kenya thuộc Anh vào ngày 01 tháng 4 năm 1940. Gia đình bà thuộc nhóm dân tộc Kikuyu, dân tộc đông dân nhất ở Kenya, và đã sống trong khu vực cho nhiều thế hệ. Khoảng năm 1943, gia đình Maathai di chuyển đến một trang trại thuộc sở hữu người da trắng, trong Thung lũng Rift, gần thị trấn của Nakuru, nơi cha bà có việc làm. Cuối năm 1947,. bà trở lại Ihithe với mẹ, do hai anh em bà đang theo học tại trường tiểu học trong làng, và không có học có sẵn trên các trang trại, nơi cha bà làm việc. Cha bà vẫn ở lại trang trại Shortly afterward, at the age of eight, she joined her brothers at Ihithe Primary School.. Ngay sau đó, tám tuổi, bà tham gia anh em của mình tại trường tiểu học Ihithe.
Lúc bà lên mười một, Maathai chuyển đến trường trung học cơ sở Cecilia, một trường nội trú tại Sứ mệnh Mathari Công giáo tại Nyeri. Maathai học ở St. Cecilia bốn năm. Trong thời gian này, bà đã trở nên thông thạo tiếng Anh và chuyển đổi sang Công giáo, tên thánh Mary Josephine. Bà cũng đã tham gia với xã hội Kitô giáo được gọi là Lê dương của Mẹ Maria, mà các thành viên đã cố gắng "để phục vụ Thiên Chúa bằng cách phục vụ những con người đồng con người"". Học tập tại St. Cecilia, Maathai đã được che chở từ cuộc nổi dậy đang diễn ra Mau Mau, buộc mẹ bà để di chuyển từ nhà cửa vườn tược của họ đến một ngôi làng khẩn cấp trong Ihithe. Khi bà ấy hoàn thành việc học của mình vào năm 1956, bà được đánh giá đầu tiên trong lớp học của mình, và đã được cấp nhập học vào trường duy nhất Công giáo cho trẻ em gái ở Kenya, Trường trung học Loreto Limuru ở Limuru.
Sau khi tốt nghiệp từ Loreto-Limuru năm 1959, bà có kế hoạch tham dự Đại học Đông Phi ở Kampala, Uganda. Tuy nhiên, kết thúc của thời kỳ thuộc địa của Đông Phi đã gần, và các chính trị gia Kenya, chẳng hạn như Tom Mboya, đề xuất các cách để làm cho giáo dục trong các quốc gia phương Tây dành cho sinh viên đầy hứa hẹn. John F. Kennedy, sau đó Thượng nghị sĩ Hoa Kỳ, đã đồng ý để tài trợ cho một chương trình thông qua Quỹ Joseph P. Kennedy Jr, bắt đầu được biết đến như Kennedy Airlift hay Airlift Africa. Maathai đã trở thành một trong khoảng 300 người Kenya chọn để nghiên cứu tại trường đại học Mỹ trong tháng 9 năm 1960.
Thời trẻ và học tập > Học ở Mỹ và Đức

Maathai đã nhận học bổng học tập ở Cao đẳng Mount St. Scholastica (nay là Cao đẳng Benedictine), ở Atchison, Kansas. At Mount St. Scholastica, bà theo chuyên ngành sinh học với minors về hóa học và tiếng Đức. Sau khi nhận bằng cử nhân khoa học năm 1964, bà được nhận vào Đại học Pittsburgh để học thạc sĩ sinh học. Chi phí nghiên cứu của bà tại Đại học Pittsburgh được cung cấp bởi Viện Phi – Mỹ. Trong quá trình học tại Pittsburgh, Maathai đã lần đầu trải nghiệm phục hồi môi trường, khi các nhà môi trường đã vận động loại bỏ ô nhiễm không khí. Thánh 1 năm 1966, Maathai hoàn tất khóa học tại Đại học Pittsburgh với tấm bằng thạc sĩ khoa học ngành khoa học sinh học, và được bổ nhiệm chức trợ lý nghiên cứu cho một giáo sư của ngành zoology tại University College of Nairobi.
Khi trở về Kenya, Maathai bỏ tên Kitô giáo, thích được biết đến bởi tên khai sinh, Wangari Muta. Khi bà đến trường Đại học Nairobi cho công việc mới của mình như là một trợ lý nghiên cứu các giáo sư động vật học, bà đã được thông báo rằng công việc của bà đã được trao cho một người khác. Maathai tin rằng điều này xuất phát từ việc phân biệt giới tính và thiên vị bộ lạc. Sau khi một công việc tìm kiếm kéo dài hai tháng, Giáo sư Reinhold Hofmann, từ Đại học Giessen ở Đức, cung cấp cho bà một công việc như một trợ lý nghiên cứu trong bộ phận vi giải phẫu mới được thành lập. Khoa Giải phẫu thú y tại Trường Thú y tại trường Đại học College of Nairobi.
Trong tháng 4 năm 1966, bà gặp Mwangi Mathai, một người Kenya, người đã nghiên cứu ở Mỹ( người sau này là chồng của bà). Bà cũng thuê một cửa hàng nhỏ trong thành phố, và thành lập một cửa hàng tạp hóa, mà ở đó chị em của mình làm việc. Năm 1967, sự thúc giục của giáo sư Hofmann, bà chuyến đến Đại học Giessen tại Đức để nghiên cứu sinh tiến sĩ. Bà học cả ở Giessen và Đại học Ludwig Maximilian München.
Đoàn Kết (định hướng)

Trong tiếng Việt, đoàn kết có nghĩa là hội tụ lại, họp lại một cách hiệu quả, "Kết thành một khối thống nhất, cùng hoạt động vì một mục đích chung" không chia rẽ. Ngoài ra, danh từ riêng Đoàn Kết còn có thể là tên của một số địa danh sau:
Phường Đoàn Kết, thành phố Lai Châu, tỉnh Lai Châu
Phường Đoàn Kết, thị xã Buôn Hồ, tỉnh Đắk Lắk
Phường Đoàn Kết, thị xã Ayun Pa, tỉnh Gia Lai
Xã Đoàn Kết, thành phố Kon Tum, tỉnh Kon Tum
Xã Đoàn Kết, thị xã Mộc Châu, tỉnh Sơn La
Xã Đoàn Kết, huyện Bù Đăng, tỉnh Bình Phước
Xã Đoàn Kết, huyện Thanh Miện, tỉnh Hải Dương
Xã Đoàn Kết, huyện Đà Bắc, tỉnh Hòa Bình
Xã Đoàn Kết, huyện Yên Thủy, tỉnh Hòa Bình
Xã Đoàn Kết, huyện Tràng Định, tỉnh Lạng Sơn
Xã Đoàn Kết, huyện Vân Đồn, tỉnh Quảng Ninh.
Xã cũ Đoàn Kết thuộc huyện Đạ Tẻh, tỉnh Lâm Đồng. Nay là một phần của xã Bà Gia, huyện Đạ Hoai.
Eupithecia chiricahuata

| Eupithecia chiricahuata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Eupithecia
Loài (species): E. chiricahuata
Danh pháp hai phần
Eupithecia chiricahuata McDunnough, 1944 
Eupithecia chiricahuata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  “Taxapad”. Bản gốc lưu trữ ngày 11 tháng 8 năm 2018. Truy cập ngày 5 tháng 7 năm 2014.
↑  mothphotographersgroup
↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Eucrostes disparata

| Eucrostes disparata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Eucrostes
Loài (species): E. disparata
Danh pháp hai phần
Eucrostes disparata Walker 1861 
Eucrostes disparata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Câu lạc bộ bóng đá Hà Nội (định hướng)

Câu lạc bộ bóng đá Hà Nội là tên gọi của nhiều đội bóng đá khác nhau có trụ sở tại thành phố Hà Nội, Việt Nam:
Câu lạc bộ bóng đá Công an Hà Nội (trước đây là Đội bóng đá Công an Hà Nội): được thành lập năm 1956 dưới sự quản lý của Công an thành phố Hà Nội; đã giải thể và sáp nhập vào Đội bóng đá Hàng không Việt Nam năm 2002. Đội được thành lập trở lại trên cơ sở Câu lạc bộ bóng đá Công an Nhân dân vào năm 2023.
Câu lạc bộ bóng đá Hà Nội ACB: tiền thân là Đội bóng đá Tổng cục Đường sắt; được thành lập bởi Ngân hàng Á Châu năm 2000 với tên gọi Câu lạc bộ bóng đá Ngân hàng Á Châu; các tên gọi từng dùng là Ngân hàng Á Châu (2000–2001), LG.ACB (2002–2003), LG.Hà Nội.ACB (2003–2006) và Hà Nội - ACB (2006–2011); chính thức đổi tên thành Câu lạc bộ bóng đá Hà Nội vào năm 2012; đã giải thể năm 2012.
Câu lạc bộ bóng đá Hòa Phát Hà Nội: được thành lập bởi Tập đoàn Hòa Phát năm 2003; đã giải thể và sáp nhập vào Câu lạc bộ bóng đá Hà Nội ACB năm 2011.
Câu lạc bộ bóng đá Hà Nội: được thành lập bởi Công ty Cổ phần Thể thao T&T năm 2006 với tên gọi Câu lạc bộ bóng đá T&T Hà Nội, đổi tên thành Câu lạc bộ bóng đá Hà Nội T&T năm 2010; chính thức đổi tên thành Câu lạc bộ bóng đá Hà Nội từ năm 2016; Câu lạc bộ này cùng với Câu lạc bộ bóng đá Thể Công – Viettel và Câu lạc bộ bóng đá Công an Hà Nội là 3 đại diện chính của bóng đá Hà Nội.
Câu lạc bộ Hà Nội: tiền thân là Trung tâm đào tạo bóng đá trẻ Viettel; được thành lập bởi Công ty Cổ phần Thể thao T&T năm 2011 với tên gọi Câu lạc bộ Hà Nội; hiện tại đã đổi tên thành Câu lạc bộ bóng đá Sài Gòn từ năm 2016.
Câu lạc bộ bóng đá Hà Nội B: được thành lập bởi Công ty Cổ phần Thể thao T&T năm 2006; đội chủ yếu thi đấu ở giải hạng Nhất Quốc gia; hiện tại đã chuyển thành Câu lạc bộ bóng đá Hồng Lĩnh Hà Tĩnh từ năm 2019.