stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Natalie du Toit
Chú thích

↑  “Natalie Du Toit | Who's Who SA”. Whoswho.co.za. Bản gốc lưu trữ ngày 5 tháng 8 năm 2012. Truy cập ngày 5 tháng 10 năm 2012.
↑  Trước đó, về nam vận động viên (VĐV) là George Eyser, một nam VĐV Mỹ gốc Đức cụt 1 chân và dùng chân gỗ, đã là người khuyết tật đầu tiên tham gia Thế vận hội Mùa hè 1904. Sau đó là Olivér Halassy, nam VĐV cụt chân trái và thuộc đội bóng ném dưới nước gốc Hungary đã tham dự Thế vận hội Mùa hè 1928, 1932, 1936. Nhưng nữ VĐV thì chưa có ai làm được, cho đến Natalie du Toit và Natalia Partyka.
↑  “Two Paralympians Competed in Olympics | October 2008 | The O&P EDGE”. oandp.com. Truy cập ngày 28 tháng 8 năm 2012.
↑  Trang nhà
↑  100 Olympic Athletes To Watch, Time, ngày 24 tháng 7 năm 2008
↑  ESPN
1 2 3  “Natalie Du Toit đủ điều kiện dự Olympic Bắc Kinh 2008!”. Bản gốc lưu trữ ngày 27 tháng 8 năm 2014. Truy cập ngày 10 tháng 11 năm 2011.
↑  “Africa | Amputee to fly SA's Olympic flag”. BBC News. ngày 8 tháng 8 năm 2008. Truy cập ngày 28 tháng 8 năm 2012.
↑  Amputee swimmer Natalie Du Toit to fly SA's Olympic flag, BBC 08/08/2008
↑  Amputee Natalie du Toit makes Olympic history at Shunyi, foxsports 21/08/08
↑  Russian wins, du Toit takes 16th in 6.2-mile marathon swim, USA Today, 20/08/08
↑  “SABC”. SABC. Bản gốc lưu trữ ngày 4 tháng 3 năm 2016. Truy cập ngày 28 tháng 8 năm 2012.
↑  Independent Newspapers Online (26 tháng 8 năm 2002). “Natalie du Toit gets gold again – IOL Sport”. IOL.co.za. Truy cập ngày 5 tháng 10 năm 2012.
↑  Independent Newspapers Online (2 tháng 12 năm 2009). “Makeba chosen for Order of Ikhamanga – Politics | IOL News”. IOL.co.za. Truy cập ngày 28 tháng 8 năm 2012.
↑  “Press releases”. Laureus. Bản gốc lưu trữ ngày 14 tháng 3 năm 2010. Truy cập ngày 28 tháng 8 năm 2012.
Louis-Antoine của Pháp

Louis-Antoine của Pháp hay Louis-Antoine của Artois (6 tháng 8 năm 1775 - 3 tháng 6 năm 1844, Thái tử Viennois và Công tước của Angoulême) là thành viên hoàng tộc Pháp. Là con trai của vua Charles X, Louis-Antoine giữ tước vị thái tử Pháp từ 1824 tới 1830. Thời kỳ Cách mạng tháng Bảy năm 1830, khi Charles X thoái vị, nhường ngôi cho người cháu là Henri d'Artois, Louis-Antoine giữ tước vị Vua Pháp trong 20 phút , khoảng thời gian giữa hai lần ký của Charles X và chính Louis-Antoine trên vai trò thái tử. Vì vậy, đôi khi Louis-Antoine được xem như vua Louis XIX của Pháp.
Louis-Antoine sinh ngày 6 tháng 8 năm 1775 tại lâu đài Versailles, là con trai cả của Charles X và Marie Thérèse của Sardaigne. Cùng với người em trai, Charles Ferdinand, Công tước Berry, Louis-Antoine học tại một lâu đài gần Versailles. Khi Cách mạng Pháp nổ ra, cả hai cùng hoàng gia sống lưu vong tại Torino, Ý, rồi Đức và cuối cùng là Anh. Năm 1792, Louis gia nhập quân đội lưu vong của người anh họ, Thân vương xứ Condé. Tới 1799, ngày 10 tháng 6, Louis-Antoine cưới người chị họ, Công chúa Marie-Thérèse-Charlotte, con gái Louis XVI và Maria Antonia của Áo tại lâu đài Mittau, nước Nga.
Khi dòng họ Bourbon phục hoàng, Louis XVIII, bác của Louis-Antoine, giữ ngôi vua Pháp. Năm 1824, Louis XVIII mất và không có con, với cương vị em trai vua, Charles X lên ngôi, Louis-Antoine trở thành thái tử. Tới Cách mạng tháng Bảy, Charles X nhường ngôi cho Henri d'Artois. Nhưng Louis-Philippe I được nghị viên ủng hộ, lên ngôi vua Pháp. Charles X cùng gia đình ra nước ngoài sống lưu vong. Louis-Antoine mất ngày 3 tháng 6 năm 1844 tại Nova Gorica, thuộc Vương quốc Áo.
Tiểu sử > Cuộc sống ban đầu

Louis Antoine sinh ra tại Cung điện Versailles, là con trai cả của Charles Philippe, Bá tước xứ Artois và là em trai út của Vua Louis XVI . Ông sinh ra một năm sau cái chết của ông cố của ông, Vua Louis XV và 7 năm sau cái chết của bà cố của ông, Nữ hoàng Marie Leszczyńska . Mẹ của ông là Công chúa Maria Theresa xứ Savoy (được gọi là Marie Thérèse ở Pháp), con gái của Victor Amadeus III của Sardinia và Maria Antonia của Tây Ban Nha .
Từ năm 1780 đến năm 1789, Louis Antoine và em trai của ông, Charles Ferdinand, Công tước xứ Berry, được giáo dục bởi thống đốc Armand-Louis, Hầu tước xứ Sérent tại lâu đài Beauregard, nằm ở 5 km (3,1 mi) cách xa Versailles.  Khi Cách mạng Pháp nổ ra vào năm 1789, hai hoàng tử trẻ đã theo cha lưu vong đến Turin, sau đó là Đức và cuối cùng là Anh. Năm 1792, Louis Antoine gia nhập đội quân di cư của anh họ mình, Hoàng tử Condé .
Vào tháng 6 năm 1795, chú của ông, bá tước xứ Provence tự xưng là Vua Louis XVIII . Cuối năm đó, Louis Antoine lúc đó 20 tuổi, đã lãnh đạo một cuộc nổi loạn của phe bảo hoàng ở Vendée nhưng không thành công. Đầu năm 1797, ông cùng anh trai và chú của mình đến Công quốc Brunswick của Đức với hy vọng được gia nhập Quân đội Áo. Thất bại của Áo trước Pháp buộc họ phải chạy trốn và tìm nơi ẩn náu tại Mittau, Courland, dưới sự bảo vệ của Sa hoàng Paul I của Nga .
Tại đó, vào ngày 10 tháng 6 năm 1799, Louis Antoine kết hôn với người em họ đầu tiên của mình, Marie Thérèse của Pháp, con cả của Louis XVI và Marie Antoinette, và là thành viên duy nhất của gia đình hoàng gia trực hệ sống sót sau Cách mạng Pháp. Kể từ khi được thả khỏi Nhà tù Temple vào năm 1795, bà đã sống tại triều đình Áo.
Tiểu sử > Nghĩa vụ quân sự

Vào tháng 4 năm 1800, Louis Antoine nắm quyền chỉ huy một trung đoàn kỵ binh trong quân đội Bavaria và tham gia trận chiến Hohenlinden chống lại quân Pháp, thể hiện một số năng lực.
Đầu năm 1801, Sa hoàng Paul đã ký hòa ước với Napoléon Bonaparte, và triều đình Pháp lưu vong đã chạy trốn đến Warsaw, khi đó do Phổ kiểm soát. Trong mười năm tiếp theo, Louis Antoine đã tháp tùng và cố vấn cho chú mình, Louis XVIII. Họ trở về Nga khi Alexander I trở thành Sa hoàng, nhưng vào giữa năm 1807, hiệp ước giữa Napoleon và Alexander đã buộc họ phải tị nạn ở Anh. Tại đó, tại Hartwell House, Vua Louis đã tái lập triều đình của mình và Louis-Antoine được cấp khoản trợ cấp 300 bảng Anh một tháng. Hai lần (vào năm 1807 và 1813), ông đã cố gắng quay trở lại Nga để tham gia cuộc chiến chống lại Napoleon, nhưng đều bị Sa hoàng từ chối.
Louis Antoine ở lại Anh cho đến năm 1814 khi ông đi thuyền đến Bordeaux, nơi đã tuyên bố thuộc về nhà vua. Việc ông tiến vào thành phố vào ngày 12 tháng 3 năm 1814 được coi là sự khởi đầu của cuộc Phục hồi Bourbon ở Pháp . Từ đó, Louis Antoine đã chiến đấu cùng Công tước Wellington để lật đổ Napoleon.
Tiểu sử > Chuyến bay đến Anh và trở về

Louis Antoine, với tư cách là người chỉ huy quân đội bảo hoàng ở thung lũng sông Rhône phía nam, không thể ngăn cản sự trở lại của Napoleon về Paris, và ông một lần nữa buộc phải chạy trốn sang Anh trong " Trăm ngày ". Ông trung thành phục vụ Louis XVIII sau thất bại cuối cùng của Napoleon tại Waterloo . Năm 1823, ông chỉ huy một đội quân Pháp được gửi đến Tây Ban Nha để khôi phục quyền lực tuyệt đối của Vua Tây Ban Nha, được gọi là Trăm nghìn con trai của Saint Louis . Ông đã giành chiến thắng trong trận Trocadero, sau đó quyền lực phản động của Vua Ferdinand VII của Tây Ban Nha đã được khôi phục vững chắc. Vì thành tích này, ông được phong tặng danh hiệu Hoàng tử Trocadero .
Sau khi Louis XVIII qua đời vào năm 1824, cha ông trở thành Vua Charles X và Louis Antoine trở thành Dauphin, người thừa kế ngai vàng. Ông đã tham dự lễ đăng quang của cha mình tại Reims vào tháng 5 năm 1825.
Tiểu sử > Cách mạng tháng Bảy

Trong cuộc Cách mạng tháng Bảy năm 1830, quần chúng biểu tình giận dữ đòi Charles thoái vị . Ông miễn cưỡng ký vào văn bản thoái vị vào ngày 2 tháng 8 năm 1830. Người ta nói rằng Louis Antoine, người đã từ bỏ quyền lên ngôi đã trở thành vua "Louis XIX" giữa chữ ký của  cha mình và chữ ký của chính ông,  nhưng trong văn kiện thoái vị, ông chỉ được gọi là "Louis Antoine". Văn bản này được ký có lợi cho cháu trai của ông là Henri, công tước xứ Bordeaux . Lần cuối cùng ông rời đi lưu vong, nơi ông được biết đến với cái tên "Bá tước Marnes ".
Louis Antoine và vợ ông đã đi đến Edinburgh, Scotland, vào tháng 11 năm 1830 và cư trú tại một ngôi nhà ở số 21 (nay là số 22) Regent Terrace   gần Cung điện Holyrood, nơi Charles X đang ở.
Hoàng đế Francis I của Áo đã tặng Lâu đài Prague ở Prague cho đoàn tùy tùng hoàng gia vào năm 1832, vì vậy Louis-Antoine và Charles X đã chuyển đến đó. Tuy nhiên, Francis I qua đời vào năm 1835 và người kế vị ông là Ferdinand I đã nói với gia đình hoàng gia Pháp rằng ông cần cung điện để đăng quang vào mùa hè năm 1836.  Các vị vua Pháp lưu vong và đoàn tùy tùng của họ do đó đã rời đi và cuối cùng đã đến cung điện Grafenberg  ở Görz, Áo vào ngày 21 tháng 10 năm 1836.
Nhiều người theo chủ nghĩa chính thống không công nhận việc thoái vị là hợp lệ và công nhận Charles X là vua cho đến khi ông qua đời vào năm 1836, với Louis Antoine kế vị ông với tên gọi là Louis XIX. Louis Antoine qua đời tại Görz năm 1844, thọ 68 tuổi. Ông được chôn cất tại hầm mộ của cha mình là Charles X trong nhà thờ tu viện Phanxicô Kostanjevica ở Nova Gorica, Slovenia . Sau khi ông qua đời, cháu trai của ông là Công tước xứ Bordeaux đã trở thành người đứng đầu hoàng gia Bourbon của Pháp dưới tên hiệu là Henry V, mặc dù ông đã sử dụng danh hiệu Bá tước Chambord khi lưu vong.
Chú thích

↑
↑  “Shortest reign of a monarch”. Guinness World Records.
↑  Pinoteau, Hervé (1982). “Notes de vexillologie royale française”. Hidalguía. La revista de genealogía, nobleza y armas. Madrid (172–173): 361–362. LOUIS ANTOINE, montrant ainsi qu'il ne se considérait point roi Louis XIX entre le moment où son père avait signé CHARLES et celui où il avait mis son propre nom. Ceci dit pour corriger les auteurs qui sont nombreux à dire que l'on eut quelques minutes durant un roi Louis XIX en 1830.
↑  Eugène Guichen (1 tháng 1 năm 1909). “Le Duc d'Angoulême (1775–1844)”. E. Paul. Truy cập ngày 12 tháng 4 năm 2017 – qua Internet Archive.
↑  Castelot, André; Decaux, Alain (1976). Histoire de la France et des Français au jour le jour: 1814-1902, les chemins de la liberté (bằng tiếng Pháp). Librairie académique Perrin. tr. 86. ISBN 978-2-262-00025-7.
↑  Guinness Book of World Records. Sterling Publishing. 1975. tr. 377. ISBN 978-0-8069-0012-4.
↑  Pinoteau, Hervé (1982). “Notes de vexillologie royale française”. Hidalguía. La revista de genealogía, nobleza y armas. Madrid: 361–362. il mit sa signature de fils de France au-dessous de celle de son père: LOUIS ANTOINE, montrant ainsi qu’il ne se considérait point roi Louis XIX entre le moment où son père avait signé CHARLES et celui où il avait mis son propre nom.... Ceci dit pour corriger les auteurs qui sont nombreux à dire que l'on eut quelques minutes durant un roi Louis XIX en 1830. [This is said to correct the authors who are numerous to say that we had for a few minutes a King Louis XIX in 1830]
1 2 3  Mackenzie-Stuart, A.J., (1995), A French King at Holyrood, John Donald Publishers Ltd., Edinburgh, ISBN 0-85976-413-3ISBN 0-85976-413-3
↑  “Palazzo Strassoldo Grafenberg-Coronini – Consorzio Castelli FVG”. consorziocastelli.it.
Louis-Antoine của Rosalie Filleul, c. 1781
22 Regent Terrace, Edinburgh
Campylopus cruegeri

| Campylopus cruegeri> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Bryophyta
Lớp (class): Bryopsida
Phân lớp (subclass): Dicranidae
Bộ (ordo): Dicranales
Họ (familia): Dicranaceae
Chi (genus): Campylopus
Loài (species): C. cruegeri
Danh pháp hai phần
Campylopus cruegeri Paris, 1900 
Campylopus cruegeri là một loài Rêu trong họ Dicranaceae. Loài này được (Müll. Hal.) Paris mô tả khoa học đầu tiên năm 1900.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Campylopus cruegeri”. Truy cập ngày 19 tháng 8 năm 2013.
Trần Tường (diễn viên sinh năm 1955)

Bài này viết về diễn viên người Việt Nam. Đối với ca sĩ kiêm diễn viên Trung Quốc, xem Trần Tường (nghệ sĩ).
| Trần Tường |
| --- | --- |
Trần Tường trong phim 'Con gái vị thẩm phán
Thông tin cá nhân
Sinh: 
Tên khai sinh: Trần Bá Tường
Ngày sinh: Năm 1955
Nơi sinh: Hải Phòng
 
Mất: 
Ngày mất: 3 tháng 12, 2022(2022-12-03) (66–67 tuổi)
Nơi mất: Hải Phòng
 
Quốc tịch:  Việt Nam
Nghề nghiệp: Diễn viên
Gia đình: 
Vợ: Quản Hoài Thu
 
Danh hiệu: Nghệ sĩ ưu tú (1997)

Sự nghiệp điện ảnh
Vai trò: Diễn viên
Năm hoạt động: 1978 - 2021
 
Sự nghiệp sân khấu
Vai trò: Diễn viên Đạo diễn Quản lý
Năm hoạt động: 1974 - 2021
 
 
x • t • 
Trần Tường có tên đầy đủ là Trần Bá Tường (sinh năm 1955 tại Hải Phòng - mất ngày 3 tháng 12 năm 2022) là diễn viên kịch nói và điện ảnh người Việt Nam. Ông từng giữ các chức vụ Chủ tịch Hội Nghệ sĩ sân khấu Hải Phòng, Trưởng Đoàn Kịch nói Hải Phòng.
Trần Tường được biết đến là người đầu tiên đóng vai Cảnh sát hình sự của điện ảnh Việt Nam. Ông có khoảng 40 vai diễn Công an cả ở lĩnh vực sân khấu và phim ảnh. Năm 1997, ông được phong Nghệ sĩ ưu tú.
Cuộc đời

Năm 1974, mặc dù Trần Tường trúng tuyển lớp diễn viên Trường Điện ảnh Việt Nam khóa 2, nhưng ông không theo học mà xin về Đoàn kịch Hải Phòng.
Năm 1978, Xưởng phim Bộ Nội vụ sản xuất bộ phim điện ảnh Kế hoạch P76 do Châu Huế đạo diễn, đoàn làm phim đã đến Đoàn Kịch nói Hải Phòng để tuyển diễn viên, diễn viên Hoài Thu - vợ của Trần Tường - được chọn vào vai nữ chính Thanh Tâm, sau này được đổi sang vai phản diện Lệ Dung. Khi thấy Trần Tường đến đón vợ, đạo diễn Châu Huế đã ấn tượng với vẻ ngoài của ông và cho ông thử vai. Trần Tường lúc này là học viên của Đoàn kịch Hải Phòng nhưng đang trong thời gian thực hiện nghĩa vụ, là lái xe quân đội đóng quân ở Hà Nội.
Ông từng giữ chức Chủ nhiệm Câu lạc bộ sân khấu "Biển hẹn" thuộc Hội nghệ sĩ Sân khấu Hải Phòng. Câu lạc bộ được thành lập vào tháng 4 năm 2017, vở kịch "Hoạn Thư ghen" do ông đạo diễn, với diễn xuất của các thành viên Câu lạc bộ đã giành được một Huy chương Bạc cho tiết mục và một cho diễn viên nữ chính, nghệ sĩ Hoài Thu, tại Liên hoan Sân khấu kịch nói toàn quốc năm 2021.
Trần Tường đột ngột qua đời vì bạo bệnh ngày 3 tháng 12 năm 2022.
Gia đình

Trần Tường kết hôn với bạn diễn, nghệ sĩ ưu tú Hoài Thu (Quản Hoài Thu). Ông tình cờ thấy bà qua bức hình của một tiệm ảnh và nhận ra bà là diễn viên trong một lần đi xem kịch. Trần Tường sau đó xin vào Đoàn kịch Hải Phòng cũng để được theo đuổi bà.
Sau khi về hưu, hai ông bà được các đoàn làm phim trong nước mời tham gia, hai người từng đóng chung trong một số bộ phim như: Nơi trái tim ở lại, Chuyện xứ dừa, Bản di chúc bí ẩn, Mỹ nhân Sài thành.
Các vai diễn > Điện ảnh

| Năm | Tựa đề | Vai diễn | Đạo diễn | Dạng phim | Chú thích |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1978 | Kế hoạch P76 | Hoàng Vinh | Châu Huế | Điện ảnh |  |
| 1983 | Vụ án đêm cuối năm | Đại úy Tùng | Châu Huế | Điện ảnh |  |
| 1992 | Truy lùng bang quỷ gió | Trưởng phòng Công an thành phố | Tự Huy | Điện ảnh |  |
| 1995 | Mảnh đời của Huệ | Hải | Phi Tiến Sơn | Ngắn tập |  |
| 1998 | Nọc độc | Ông Năm | Lê Đức Tiến | Điện ảnh truyền hình |  |
| 2000 | Xóm bờ sông | Chủ tịch thành phố | Nguyễn Hữu Mười | Ngắn tập |  |
| 2000 | Sóng ở đáy sông | Giám thị trại giam | Lê Đức Tiến | Ngắn tập |  |
| 2003 | Những người lính biển | Tư lệnh hải quân trong | Trần Vịnh | Ngắn tập |  |
| 2007 | Gia đình thợ mỏ |  | Phạm Thanh Phong | Ngắn tập |  |
| 2012 | Chuyện xứ dừa |  | Đặng Lưu Việt Bảo | Dài tập |  |
| 2013 | Nơi trái tim ở lại |  | Lê Cung Bắc | Dài tập |  |
| 2013 | Bản di chúc bí ẩn | Hoàng Uy | Nguyễn Lê Phong | Dài tập |  |
| 2013 | Đến từ giấc mơ |  | Tất Bình, Nguyễn Thế Vinh, Nguyễn Hoài Thu | Dài tập |  |
| 2018 | Vòng vây hoa hồng |  | Đặng Lưu Việt Bảo | Dài tập |  |
| 2011 | Huyền sử thiên đô | Thiền sư Vạn Hạnh | Tất Bình, Phạm Thanh Phong | Dài tập |  |
| 2014 | Con gái vị thẩm phán | Trọng Toàn | Đỗ Phú Hải | Dài tập |  |
| 2015 | Yêu không dễ |  | Nguyễn Minh Cao | Dài tập |  |
| 2017 | Điệp khúc tình | Phong | Đặng Lưu Việt Bảo | Dài tập |  |
| 2018 | Mỹ nhân Sài Thành | Ông Lâm Thành | Lê Cung Bắc | Dài tập |  |
Các vai diễn > Sân khấu

| Năm ra mắt | Vở kịch | Vai diễn | Đạo diễn | Chú thích |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2000 | Khoảnh khắc mong manh | Trung tá Đảm | Hữu Ước |  |
|  | Linh hồn thiếu phụ | Trưởng Công an phường | Ngọc Thủy |  |
|  | Mùa hè ở biển | Quân |  |  |
|  | Phong tỏa | Trọng |  |  |
|  | Yêu là thoát tội | Thái úy Nguyễn |  |  |
| 2018 | Duyên phận |  | Có |  |
| 2021 | Hoạn Thư ghen |  | Có |  |
| 2017 | Cùng Bolero “Duyên phận” |  | Có |  |
Giải thường

| Năm | Sự kiện | Tác phẩm | Đề cử | Kết quả | Vai trò / vai diễn | Chú thích |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1995 | Hội diễn sân khấu chuyên nghiệp toàn quốc | Phong tỏa | Trần Tường | Huy chương Vàng | Trọng |  |
| 2021 | Liên hoan Sân khấu kịch nói toàn quốc | Hoạn Thư ghen | (vở kịch) | Huy chương Bạc | Đạo diễn |  |
Trong sự nghiệp của mình, Trần Tường đã giành đươc 3 huy chương vàng Hội diễn sân khấu chuyên nghiệp toàn quốc, 4 huy chương vàng Liên hoan Sân khấu chuyên nghiệp miền Duyên hải phía Bắc.
Hoàn Huyền

Hoàn Huyền (chữ Hán: 桓玄; 369-404), tự là Kính Đạo (敬道), hiệu là Linh Bảo (靈寶), là một quân phiệt thời Đông Tấn. Ông từng là Đại tư mã của Đông Tấn, sau chiếm ngôi hoàng đế của nhà Tấn và tự xưng hoàng đế, cải quốc hiệu là Sở vào năm 403, nhưng đã bị tướng Đông Tấn Lưu Dụ khởi binh chống lại rồi bị Phùng Thiên giết chết năm 404. Ông là con trai út của danh tướng Đông Tấn,Hoàn Ôn.
Xuất thân

Hoàn Huyền sinh năm 369, là con trai út của danh tướng Đông Tấn là Đại tư mã Nam Quận Huyền Vũ công Hoàn Ôn và mẹ là Nam Khang công chúa của nhà Đông Tấn Tư Mã Hưng Nam, con gái của Tấn Minh Đế. Từ nhỏ, ông đã được cha hết sức sủng ái.
Năm 373, Hoàn Ôn lâm bệnh chết, có di mệnh giao binh quyền lại cho em út là Hoàn Xung. Tước vị Nam Quận công do con trai trưởng của Hoàn Ôn là Hoàn Hi tập tước, nhưng sau khi nghe binh quyền đã giao cho Hoàn Xung, đã cùng em trai là Hoàn Tế và chú ruột là Hoàn Bí âm mưu giết Hoàn Xung đoạt lại binh quyền. Sự việc thất bại, Hoàn Hi, Hoàn Tế và Hoàn Bí đều bị bắt và bị lưu đày. Hoàn Xung bấy giờ bố cáo Hoàn Ôn mong muốn giao quyền thừa kế cho Hoàn Huyền. Do đó Hoàn Huyền lúc đó mới 5 tuổi đã được kế thừa tước vị Nam Quận Công với thái ấp gần trùng với Kinh Châu, Hồ Bắc ngày nay.
Xây dựng thế lực

Hoàn Huyền dưới sự hướng dẫn của chú mình, xứng đáng là kế thừa được sự nghiệp của cha. Năm 384, Hoàn Xung chết, Tể tướng Tạ An phân binh quyền do Hoàn Xung cai quản cho 3 người cháu Hoàn Xung. Không lâu sau, Tạ An cũng bị thất thế và chết ngay năm sau đó (385). Cuộc tranh trành quyền lực triều đình nổ ra giữa các gia tộc lớn gồm họ Tạ, họ Vương, và cả hoàng gia Tư Mã. Trong những điều kiện đó, gia tộc họ Hoàn, mà đại diện là Hoàn Huyền, trở thành một đối tượng lôi kéo để các bên chiếm được ưu thế.
Năm 391, Hoàn Huyền được phong làm Thái tử Tẩy mã khi mới 23 tuổi. Chỉ một năm sau, được bổ làm Thái thú Nghĩa Hưng (nay thuộc Nghi Hưng, Giang Tô). Tuy nhiên, Hoàn Huyền không thỏa mãn, từ quan trở về lãnh địa Nam Quận (nay thuộc Giang Lăng, Hồ Bắc) củng cố thế lực.
Năm 397, Thượng thư Bộc xạ Vương Quốc Bảo, Kiến Oai Tướng quân Vương Tự mưu với Nhiếp chính là Cối Kê vương Tư Mã Đạo Tử tước bớt binh quyền các phương trấn. Thứ sử 2 châu Thanh Duyện là Vương Cung bất mãn khởi binh, Hoàn Huyền cùng Thứ sử Kinh Châu Ân Trọng Kham hưởng ứng. Thế lực quân phiệt hùng mạnh, cuối buộc triều đình phải giết Vương Quốc Bảo và Vương Tự để xoa dịu thế lực quân phiệt.
Cát cứ

Năm 398, Hoàn Huyền ép triều đình phải phong cho mình chức Thứ sử Quảng Châu. Nhiếp chính Tư Mã Đạo Tử bất đắc dĩ phải chấp thuận yêu cầu, giao toàn quyền cai quản hành chính và quân sự cho Hoàn Huyền. Tuy vậy, Hoàn Huyền không vội nhậm chức và tiếp tục phát triển thế lực ở lãnh địa mình. Nhân việc Thứ sử Dự Châu là Sử Dữu Khải bất mãn khởi binh, lấy danh nghĩa thảo phạt Tiêu vương Tư Mã Thượng Chi, Hoàn Huyền cùng Âm Trọng Kham, Thứ sử Giang Châu Vương Du, tôn Vương Cung làm minh chủ, cùng khởi binh.
Tuy nhiên, không lâu sau, Vương Cung bị quân Bắc phủ binh do Lưu Lao Chi đánh bại rồi giết chết. Hoàn Huyền thấy vậy bèn lui binh. Triều đình bèn đưa biểu chiêu an và phong cho Hoàn Huyền làm Thứ sử Giang Châu (nay thuộc Cửu Giang, Giang Tây). Hoàn Huyền, Ân Trọng Kham, Dương Thuyên Kỳ 3 người được triều đình phái đi thảo phạt các phương trấn. Dù các quân phiệt đều có dã tâm riêng của mình, nhưng tạm thời phải liên kết với nhau; Hoàn Huyền xuất thân danh gia vọng tộc, được các quân phiệt tôn làm minh chủ. Khi đó, Hoàn Huyền mới 29 tuổi, trở thành quân phiệt mạnh nhất, phát sinh kiêu ngạo và dã tâm soán đoạt ngôi vị.
Bấy giờ, thế cục Đông Tấn rất hỗn loạn. Trong triều thì cha con Tư Mã Đạo Tử và Tư Mã Nguyên Hiển chuyên quyền. Ngoại trấn có nhóm Hoàn Huyền, Ân Trọng Kham, Dương Thuyên Kỳ, Lưu Lao Chi, Tư Mã Thượng Chi cát cứ, chinh phạt lẫn nhau.
Tháng 12 năm 399, Hoàn Huyền phát binh đánh Giang Lăng, Thứ sử Kinh Châu là Ân Trọng Kham bị giết chết, cùng Thứ sử Ung Châu là Dương Thuyên Kỳ cát cứ một dãy trung du Trường Giang. Năm 400, Tư Mã Đạo Tử bất đắc dĩ phải phong cho Hoàn Huyền làm Đô đốc 8 châu Kinh, Ti, Ung, Tần, Lương, Ích, Ninh, Giang; cai quản binh quyền 8 quận, Hậu tướng quân, Thứ sử 2 châu Kinh Giang, được phong cờ tiết.
Cướp ngôi Đông Tấn

Năm 401, thế lực Hoàn Huyền ngày càng hùng mạnh, kiểm soát hơn 2/3 lãnh thổ Đông Tấn. Nhận thấy nguy cơ đến hoàng vị, dù phải đang đối phó với lực lượng khởi nghĩa của Tôn Ân, năm 402, quyền thần Tư Mã Nguyên Hiển sai Lưu Lao Chi thống suất Bắc phủ binh xuất quân tiêu diệt Hoàn Huyền. Tuy nhiên, Lưu Lao Chi không tuân phục Tư Mã Nguyên Hiển và không muốn giao chiến với Hoàn Huyền. Nhân cơ hội đó, Hoàn Huyền thuận lợi tiến quân về phía đông, chiếm được Kinh thành Kiến Khang, xử tử cả nhà Tư Mã Nguyên Hiển cùng Tư Mã Đạo Tử. Không lâu sau, Hoàn Huyền đoạt binh quyền từ tay Lưu Lao Chi giao cho anh họ Hoàn Tu, ép Lưu Lao Chi phải tự sát. Hoàn Huyền còn đích thân dẫn binh vào triều, ép Tấn An Đế phải phong cho mình làm Thái úy, Đô đốc trung ngoại chư quân sự, Dương Châu mục, lãnh Thứ sử Dự Châu. Đến lúc này, Hoàn Huyền hoàn toàn khống chế triều đình cả về quân sự lẫn hành chính. Để diệt trừ thế lực của Lưu Lao Chi, Hoàn Huyền ra lệnh diệt trừ các tướng lãnh Bắc phủ để toàn quyền khống chế quân đội. Tuy nhiên, Hoàn Huyền lại bỏ sót một nhân vật rất quan trọng là Thái thú Hạ Bì Lưu Dụ. Một sai lầm chết người!
Năm Nguyên Hưng thứ 2 (403), tháng 2, triều đình phong Hoàn Huyền làm Đại tướng quân. Tháng 9 năm đó, thăng Tướng quốc, phong Sở vương, gia Cửu tích. Nhận thấy điều kiện chiếm ngôi đã hình thành, ngày 21 tháng 11 năm đó (tức ngày 20 tháng 12 năm 403), Hoàn Huyền ép Đông Tấn An đế phải hiến quốc tỉ, nhường ngôi cho mình. Ngày 3 tháng 12 (tức 1 tháng 1 năm 404), Hoàn Huyền chính thức xưng đế, cải quốc hiệu là Sở, lấy niên hiệu là Vĩnh Thủy. An Đế bị giáng làm Bình Cố Vương. Lang Nha Vương Tư Mã Đức Văn, em An Đế, cũng bị giam cầm.