stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Netelia morleyi

| Netelia morleyi> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Ichneumonidae
Chi (genus): Netelia
Loài (species): N. morleyi
Danh pháp hai phần
Netelia morleyi Townes, Townes & Gupta, 1962 
Netelia morleyi là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2014.
Hermonassa penna

| Hermonassa penna> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Noctuidae
Chi (genus): Hermonassa
Loài (species): H. penna
Danh pháp hai phần
Hermonassa penna Chen, 1985 
Hermonassa penna là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Rubus fanjingshanensis

| Rubus fanjingshanensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Rosales
Họ (familia): Rosaceae
Chi (genus): Rubus
Loài (species): R. fanjingshanensis
Danh pháp hai phần
Rubus fanjingshanensis L.T. Lu, 1990 
Rubus fanjingshanensis là loài thực vật có hoa trong họ Hoa hồng. Loài này được L.T. Lu miêu tả khoa học đầu tiên năm 1990.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Rubus fanjingshanensis”. Truy cập ngày 11 tháng 6 năm 2013.[liên kết hỏng]
Ryan Hansen

| Ryan Hansen |
| --- | --- |
Hansen tại San Diego Comic-Con 2013
Sinh: 5 tháng 7, 1981 (43 tuổi) Fountain Valley, California, Mỹ
Nghề nghiệp: Diễn viên
Năm hoạt động: 2001–nay
Phối ngẫu: Amy Russell (cưới 2004)
Con cái: 3
Ryan Albert Hansen (sinh ngày 5/7/1981) là nam diễn viên người Mỹ. Anh được biết đến qua vai Dick Casablancas trong sê-ri truyền hình chính kịch Veronica Mars (2004–2007). Anh cũng từng tham gia các vai phụ trong sitcom 2 Broke Girls (2012–2017) và sê-ri web Burning Love (2012–2013).
Cantharis boroveci

| Cantharis boroveci> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Cantharidae
Chi (genus): Cantharis
Loài (species): C. boroveci
Danh pháp hai phần
Cantharis boroveci Svihla, 1999 
Cantharis boroveci là một loài bọ cánh cứng trong họ Cantharidae. Loài này được Svihla miêu tả khoa học năm 1999.
Chú thích

↑  Hallan, J.  (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Viverrinae

| Viverrinae |
| --- | --- |
Cầy hương châu Phi (Civettictis civetta)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Mammalia
Bộ (ordo): Carnivora
Phân bộ (subordo): Feliformia
Họ (familia): Viverridae
Phân họ (subfamilia): Viverrinae Gray, 1864
Chi
 Civettictis  Genetta  Poiana  Viverra  Viverricula
Viverrinae là phân họ đại diện lớn nhất thuộc họ Viverridae bao gồm 5 chi, được chỉa ra 22 loài bản địa từ châu Phi đến Đông Nam Á. Phân họ này được đặt tên và mô tả lần đầu bởi John Edward Gray vào năm 1864.
Chú thích

↑  Wozencraft, W. C. (2005). “Order Carnivora”.  Trong Wilson, D. E.; Reeder, D. M. (biên tập). Mammal Species of the World: A Taxonomic and Geographic Reference . Johns Hopkins University Press. tr. 548–559. ISBN 978-0-8018-8221-0. OCLC 62265494.
↑  Gray, J. E. (1864). A revision of the genera and species of viverrine animals (Viverridae), founded on the collection in the British Museum. Proceedings of the Zoological Society of London for the year 1864: 502–579.
Hermonassa phenax

| Hermonassa phenax> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Noctuidae
Chi (genus): Hermonassa
Loài (species): H. phenax
Danh pháp hai phần
Hermonassa phenax Boursin, 1968 
Hermonassa phenax là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Macromidia fulva

| Macromidia fulva> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Odonata
Họ (familia): Synthemistidae
Chi (genus): Macromidia
Loài (species): M. fulva
Danh pháp hai phần
Macromidia fulva Laidlaw, 1915 
Macromidia fulva là loài chuồn chuồn trong họ Synthemistidae. Loài này được Laidlaw mô tả khoa học đầu tiên năm 1915.
Chú thích

↑  “fulva”. World Odonata List. Bản gốc lưu trữ ngày 27 tháng 9 năm 2012. Truy cập ngày 17 tháng 6 năm 2013.
Netelia melanostigma

| Netelia melanostigma> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Ichneumonidae
Chi (genus): Netelia
Loài (species): N. melanostigma
Danh pháp hai phần
Netelia melanostigma (Cameron, 1886) 
Netelia melanostigma là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2014.
Neomordellistena atropilosa

| Neomordellistena atropilosa> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Mordellidae
Tông (tribus): Mordellistenini
Chi (genus): Neomordellistena
Phân chi (subgenus): Neomordellistena
Loài (species): N. atropilosa
Danh pháp hai phần
Neomordellistena atropilosa Ermisch, 1967 
Neomordellistena atropilosa là một loài bọ cánh cứng trong họ Mordellidae. Loài này được Ermisch miêu tả khoa học năm 1967.
Chú thích

↑  Mordellidae in Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Rubus eustephanos

| Rubus eustephanos> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Rosales
Họ (familia): Rosaceae
Chi (genus): Rubus
Loài (species): R. eustephanos
Danh pháp hai phần
Rubus eustephanos Focke, 1905 
Rubus eustephanos là loài thực vật có hoa trong họ Hoa hồng. Loài này được Focke miêu tả khoa học đầu tiên năm 1905.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Rubus eustephanos”. Truy cập ngày 11 tháng 6 năm 2013.
Yazıbaşı, Adıyaman

| Yazıbaşı |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
YazıbaşıVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Adıyaman
Thành phố: Adıyaman
Dân số (2011)
 • Tổng cộng: 502 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Yazıbaşı là một xã thuộc thành phố Adıyaman, tỉnh Adıyaman, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 502 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Adıyaman”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Lưu trữ bản gốc ngày 22 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 14 tháng 9 năm 2012.Quản lý CS1: bot: trạng thái URL ban đầu không rõ (liên kết)
Nguyễn Hữu Thu

Nguyễn Hữu Thu sinh ra và lớn lên tại Hà Nội là nhà tư sản Việt Nam đầu thế kỷ XX, cũng như Bạch Thái Bưởi, ông chuyên kinh doanh trên các lĩnh vực hàng hải, khai thác mỏ.
Ông Nguyễn Hữu Thu, nguyên là chủ một hãng xe kéo ở Hải Phòng trước năm 1914. Do làm ăn phát đạt, ông đã quyết định chuyển sang lĩnh vực vận tải thủy. Chỉ vài năm, cơ nghiệp của ông đã có hàng chục chiếc tàu và sà lan, chiếm thị phần lớn các tuyến vận tải chạy từ Hải Phòng đi Nam Hải, Bắc Hải, Hồng Kông, Nam Định, Hải Dương, Hòn Gai, Bến Thủy, v.v... 
Trong đội tàu vận tải của công ty, có hai chiếc Bảo Thạch và Đồng Lợi, trọng tải 615 tấn; còn loại 250 tấn, 140 tấn thì có gần chục chiếc. Để khai thác các tuyến sông, công ty Nguyễn Hữu Thu dùng tàu kéo sà lan thay cho tàu tự hành. Đó là một tiến bộ về mặt khoa học đầu thế kỷ XX (cuối thế kỷ người ta dùng hình thức đẩy thay kéo).
Nguyễn Hữu Thu đã có khóa tham gia vào Hội đồng thành phố Hải Phòng. Ông vào làng Tây nên gọi là Paul Sen.
Tháng 6 năm 1920, Nguyễn Hữu Thu và Bùi Huy Tín xin giấy phép của Toàn quyền Đông Dương xuất bản tờ Thực nghiệp dân báo, số đầu tiên ra mắt vào ngày 12 tháng 7 năm 1920. Đây là tờ nhật báo thông tin kinh tế, thương mại, kỹ nghệ và nông nghiệp. Tờ báo do Mai Du Lâm làm Giám đốc chính trị và được coi là tiếng nói của giới tư sản, điền chủ ở Bắc Kỳ. Báo đã lên tiếng đòi quyền lợi cho tư sản Việt Nam, đình bản vào tháng 6 năm 1935. (Năm 1929, cùng với Bạch Thái Bưởi phản đối độc quyền rượu của hãng Fông-ten (Fontaine).
Campyliadelphus protensus

| Campyliadelphus protensus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Bryophyta
Lớp (class): Bryopsida
Bộ (ordo): Hypnales
Họ (familia): Amblystegiaceae
Chi (genus): Campyliadelphus
Loài (species): C. protensus
Danh pháp hai phần
Campyliadelphus protensus Brid. Kanda, 1975 
Campyliadelphus protensus là một loài rêu trong họ Amblystegiaceae. Loài này được Brid. Kanda mô tả khoa học đầu tiên năm 1975.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Campyliadelphus protensus”. Truy cập ngày 31 tháng 5 năm 2014.
Yazıbaşı, Arguvan

| Yazıbaşı |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
YazıbaşıVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Malatya
Huyện: Arguvan
Dân số (2011)
 • Tổng cộng: 533 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Yazıbaşı là một xã thuộc huyện Arguvan, tỉnh Malatya, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 533 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Malatya”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Bản gốc lưu trữ ngày 17 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 31 tháng 8 năm 2012.
Neomordellistena bredoi

| Neomordellistena bredoi> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Mordellidae
Tông (tribus): Mordellistenini
Chi (genus): Neomordellistena
Phân chi (subgenus): Neomordellistena
Loài (species): N. bredoi
Danh pháp hai phần
Neomordellistena bredoi Ermisch, 1952 
Neomordellistena bredoi là một loài bọ cánh cứng trong họ Mordellidae. Loài này được Ermisch miêu tả khoa học năm 1952.
Chú thích

↑  Mordellidae in Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Nguyễn Hữu Thuận

Đừng nhầm với Nguyễn Hữu Thận.
Nguyễn Hữu Thuận có thể là:
Nguyễn Hữu Thuận, một tướng lĩnh trong khởi nghĩa Hương Khê.
Nguyễn Hữu Thuận (bí danh Thuận Hữu, sinh năm 1958), nhà báo, chính trị gia, tổng biên tập Báo Nhân dân, đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIII thuộc đoàn đại biểu Bà Rịa – Vũng Tàu, khóa 14 Hải Phòng.
Hermonassa pallida

| Hermonassa pallida> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Noctuidae
Chi (genus): Hermonassa
Loài (species): H. pallida
Danh pháp hai phần
Hermonassa pallida Warren, 1912 
Hermonassa pallida là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Nelasiorhynchites brevirostris

| Nelasiorhynchites brevirostris> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Rhynchitidae
Chi (genus): Nelasiorhynchites
Loài (species): N. brevirostris
Danh pháp hai phần
Nelasiorhynchites brevirostris Roelofs, 1874 
Nelasiorhynchites brevirostris là một loài bọ cánh cứng trong họ Rhynchitidae. Loài này được Roelofs miêu tả khoa học năm 1874.
Chú thích

↑  Hallan, J.  (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Yangsan Province

| Yangsan Province  |
| --- | --- |
Áp phích của Yangsan Province (1955)
Đạo diễn: Kim Ki-young
Tác giả: Lee Tae-hwan Kim Ki-young
Sản xuất: Byeon Sun-je
Diễn viên: Kim Sam-hwa Cho Yong-soo
Dựng phim: Kim Ki-young
Âm nhạc: Seong Gyeong-rin
Phát hành: Seorabyol Public Films
Công chiếu:  13 tháng 10 năm 1955 (1955-10-13)  
Thời lượng: 90 phút
Quốc gia:  Hàn Quốc
Ngôn ngữ: Tiếng Hàn
| --- | --- |
Tên tiếng Hàn
Hangul: 양산도
Hanja: 陽山道
Romaja quốc ngữ: Yangsando
McCune–Reischauer: Yangsando
Yangsan Province (양산도 - Yangsando) còn gọi là The Sunlit Path là phim Hàn Quốc năm 1955 đạo diễn bởi Kim Ki-young.
Tóm tắt

Bộ phim là phim tình cảm lịch sử nói về quan chức chính phủ cấp cao người mướng cưới một người phụ nữ đã kết hôn với người đàn ông khác.
Diễn viên

Kim Sam-hwa... Ok-rang
Cho Yong-soo... Su-dong
Kim Seung-ho... ba của Ok-rang
Park Am... Mu-ryeong
Go Seon-ae... mẹ của Su-dong
Ko Seol-bong
Lee Gi-hong
Go Il-yeon
Choe Ryong
Lee Yeong-ok
Vườn quốc định Abashiri

| Vườn quốc định Abashiri |
| --- | --- |
網走国定公園
IUCN loại V (Khu bảo tồn cảnh quan đất liền/biển)
Hồ Saroma năm 2007
Quốc định Vườn quốc gia Abashiri tại Nhật Bản
Vị trí: Hokkaidō, Nhật Bản
Thành phố gần nhất: Abashiri, Kitami, Koshimizu, Ōzora, Saroma, Shari, Yūbetsu
Tọa độ: 43°53′26″B 144°34′47″Đ﻿ / ﻿43,890556°B 144,579722°Đ﻿ / 43.890556; 144.579722
Diện tích: 372,61 kilômét vuông (143,87 dặm vuông Anh)[chuyển đổi: số không hợp lệ]
Thành lập: 1 tháng 7 năm 1958
Vườn quốc định Abashiri (網走国定公園 Abashiri Kokutei Koen ?) là một vườn quốc gia dự kiến tại Nhật Bản. Nó bảo vệ các vùng biển, bờ biển và khu vực xung quanh các hồ, đầm phá ven biển Okhotsk trên đảo Hokkaidō. Trong khu bảo tồn là nhiều hồ nước như Hồ Abashiri và Notoro  Tōfutsu hay Hồ Saroma, trong đó  Saroma là hồ lớn thứ tư ở Nhật Bản. Hầu hết các công viên nằm trong các giới hạn của Abashiri ở Abashiri Subprefecture ở Đông Bắc Hokkaidō.
Khu vực cũng bao gồm khu bảo tồn biển được phân loại IUCN Ib  Diện tích của khu bảo tồn là 372,61 km vuông. Đây là nhà của nhiều loài thực vật đặc hữu và quý hiếm bao gồm: Thermopsis, Gentiana triflora, Linh lan, Iris, Hoa hiên, Loa kèn và Salicornia europaea
Hirrlingen

| Hirrlingen |
| --- | --- |

  Hiệu kỳ Huy hiệu
Vị trí của 

Quốc gia: Đức
Bang: Baden-Württemberg
Vùng hành chính: Tübingen
Huyện: Tübingen
Chính quyền
 • Thị trưởng: Manfred Hofelich
Diện tích
 • Tổng cộng: 12,81 km2 (495 mi2)
Độ cao: 445 m (1,460 ft)
Dân số (2006-06-30)
 • Tổng cộng: 2.946
 • Mật độ: 2,3/km2 (6,0/mi2)
Múi giờ: CET (UTC+01:00)
 • Mùa hè (DST): CEST (UTC+02:00)
Mã bưu chính: 72145
Mã vùng: 07478
Biển số xe: TÜ
Thành phố kết nghĩa: Minerbio 
Trang web: www.hirrlingen.de
Hirlingen là một đô thị ở huyện Tübingen trong bang Baden-Württemberg thuộc nước Đức.
| x t Xã và đô thị của huyện Tübingen |
| --- | --- | --- |
|  Ammerbuch  Bodelshausen  Dettenhausen  Dußlingen  Gomaringen  Hirrlingen  Kirchentellinsfurt  Kusterdingen  Mössingen  Nehren  Neustetten  Ofterdingen  Rottenburg  Starzach  Tübingen  |  Ammerbuch  Bodelshausen  Dettenhausen  Dußlingen  Gomaringen  Hirrlingen  Kirchentellinsfurt  Kusterdingen  Mössingen  Nehren  Neustetten  Ofterdingen  Rottenburg  Starzach  Tübingen  |  |
Mất ngủ

| Mất ngủ |
| --- | --- |

Một bức vẽ về người mất ngủ từ thế kỷ 14
Khoa/Ngành: Khoa tâm thần, Y học giấc ngủ
Triệu chứng: Rắc rối ngủ, ngủ ngày, năng lượng thấp, cáu gắt, sầu
Biến chứng: Tai nạn giao thông
Nguyên nhân: Không xác định, Căng thẳng (tâm lý), Đau mãn tính, Suy tim, Cường giáp, Ợ nóng, Hội chứng chân không yên, others
Phương pháp chẩn đoán: Dựa trên triệu chứng, nghiên cứu giấc ngủ
Chẩn đoán phân biệt: Delayed sleep phase disorder, restless leg syndrome, Ngừng thở lúc ngủ, Bệnh tâm thần
Điều trị: Sleep hygiene, cognitive behavioral therapy, Thuốc ngủ
Dịch tễ: ~20%
Mất ngủ (insomnia) hay khó ngủ (sleeping dificulties) là một chứng bệnh gây ảnh hưởng đến đời sống của nhiều người. Khó ngủ có nhiều dạng, khó đi vào giấc ngủ, ngủ không yên giấc, dậy sớm không ngủ lại được, hoặc tỉnh dậy nhiều lần trong khi ngủ, mỗi lần dài hơn 30 phút.
Tỉ lệ mất ngủ có thể từ 4% cho tới 48%. Khoảng 33% dân số bị một trong nhiều triệu chứng của mất ngủ, 15% bị ngầy ngật trong ban ngày, 18% không thoả mãn với giấc ngủ. 30% bệnh mất ngủ có liên hệ bệnh tâm thần.
Nữ giới bị mất ngủ nhiều hơn nam giới, nhất là ở tuổi gần mãn kinh. Nguyên nhân có lẽ do những bệnh liên quan hơn là do thiếu hocmon. Càng lớn tuổi nguy cơ mất ngủ càng cao.
Nguyên nhân > Yếu tố tạo khuynh hướng/nguy cơ mất ngủ

Thói quen, thái độ về giấc ngủ do giáo dục từ nhỏ
Các chứng sợ sệt, lo nghĩ
Di truyền (cha me bị mất ngủ)
Nguyên nhân > Yếu tố gây mất ngủ tức thời

Một thay đổi cấp tính nào đó sẽ tạo mất ngủ: lo nghĩ (tiền bạc, gia đình, tình yêu, nghề nghiệp), chỗ ở ồn ào, lệch múi giờ v.v...) - nếu thay đổi này chỉ trong thời gian ngắn, chứng mất ngủ có thể sẽ không thành kinh niên.
Nguyên nhân > Yếu tố gây mất ngủ lâu dài > Tâm lý

Nhầm lẫn về lý do mất ngủ
Quá lo sợ vì mình bị mất ngủ (theo dõi đồng hồ suốt đêm; càng tức bực vì mất ngủ càng khó ngủ)
Chưa đi ngủ đã cho rằng mình sẽ không ngủ được
Lo nghĩ, chật vật, buồn rầu
Nguyên nhân > Yếu tố gây mất ngủ lâu dài > Cách sinh sống và thói quen

Ngủ, thức không có giờ giấc đều - khi sớm, khi muộn
Đi làm nhiều ca khác nhau (sáng - đêm)
Thức dậy nhưng vẫn nằm lâu trên giường
Ngủ trưa quá nhiều
Không có thời gian thư giãn trước khi ngủ
Không có thời giờ lo nghĩ trong ngày, chờ đến đêm, leo lên giường rồi mới bắt đầu suy tính công việc
Hay ăn đêm làm bụng no khó chịu, chà răng trước khi ngủ làm tỉnh táo
Nguyên nhân > Yếu tố gây mất ngủ lâu dài > Một số bệnh ảnh hưởng đến thần kinh trung ương

Suy nhược cơ thể
Viêm loét dạ dày tá tràng
Xuất huyết đường tiêu hóa
Phân loại > Mất ngủ nguyên phát (primary insomnia) có 3 dạng

Không rõ nguyên nhân (idiopathic): từ thời thơ ấu không có lý do chính xác
Tâm sinh lý (psycho-physiological): do bất thường trong khả năng thích ứng với điều kiện của hoàn cảnh (thí dụ: cái giường trở thành một nơi tạo kích thích hơn là nơi để nghỉ ngơi)
Nghịch lý (paradoxical): dù kết quả thử nghiệm (dùng máy đo ngủ - polysomnography) cho thấy bệnh nhân ngủ ngon, nhưng khi thức dậy vẫn cho là mình mất ngủ
Phân loại > Mất ngủ thứ phát (secondary) do những lý do bên ngoài

Thiếu khả năng giải quyết vấn đề đang làm lo nghĩ
Thói quen làm mất ngủ (ăn khuya, làm ca đêm, nghe nhạc ồn khi ngủ, chà răng trước khi ngủ v.v...)
Bệnh tâm thần (trầm cảm...)
Bệnh tật thể chất (đau, mỏi, tê v.v...)
Dùng thuốc hay hóa chất (cà phê, trà, quen dùng thuốc ngủ, thuốc cấm v.v...)
Chứng mất ngủ ở trẻ em

Có hai loại:
Do thiếu kỷ luật từ cha mẹ (Limit-Setting Sleep Disorder): Trẻ ngủ không đúng giờ, hay đòi thức và chơi tới khuya và chỉ ngủ khi quá mệt
Do thiếu dấu hiệu (Sleep-Onset Association Disorder): Trẻ không ngủ vì không có hay thấy một vật mình thích, như búp bê, mền, hay được hát ru, đu đưa v.v...
Đi vào giấc ngủ là một động tác sinh lý tự nhiên của cơ thể nhưng lúc còn sơ sinh cần được rèn luyện. Trẻ phải học cách cảm nhận một số dấu hiệu làm ngủ tự nhiên và tập ngủ theo những dấu hiệu ấy.
Khi cha mẹ chăm lo vỗ về quá độ sẽ làm trẻ bị mất khả năng ngủ tự nhiên và trẻ sẽ chỉ ngủ khi có những dấu hiệu đặc biệt do cha mẹ làm ra như hát ru, đu đưa, vỗ về.
Một số nghiên cứu gần đây về giấc ngủ của trẻ sơ sinh cho thấy trẻ sẽ ngủ ngon hơn nếu cha mẹ không đu đưa hay vỗ về.
Theo Tập San Y Học Úc (MJA 2005; 182:215-18), nếu cha mẹ tuân theo chỉ dẫn trong một tiết giảng dạy về phương pháp ru con, trẻ sơ sinh ngủ thêm được 80 phút mỗi ngày. Cha mẹ không nên động chạm đến trẻ khi gần ngủ và khi trẻ khóc, cha mẹ cố gắng cứ để cho khóc trong khoảng ít nhất là 5 phút.
Gần một nửa số cha mẹ than phiền về tình trạng con mình ngủ không ngon làm quấy giấc ngủ cả nhà, có thể đem đến bệnh trầm cảm sau khi sanh cho người mẹ, tan vỡ hạnh phúc gia đình và những vụ đối xử tệ hại với con cái v.v...
Chú thích

1 2  “What Is Insomnia?”. NHLBI. ngày 13 tháng 12 năm 2011. Lưu trữ bản gốc ngày 28 tháng 7 năm 2016. Truy cập ngày 9 tháng 8 năm 2016.
↑  “What Causes Insomnia?”. NHLBI. ngày 13 tháng 12 năm 2011. Lưu trữ bản gốc ngày 28 tháng 7 năm 2016. Truy cập ngày 9 tháng 8 năm 2016.
↑  “How Is Insomnia Diagnosed?”. NHLBI. ngày 13 tháng 12 năm 2011. Lưu trữ bản gốc ngày 11 tháng 8 năm 2016. Truy cập ngày 9 tháng 8 năm 2016.
↑  Watson, Nathaniel F.; Vaughn, Bradley V. (2006). Clinician's Guide to Sleep Disorders (bằng tiếng Anh). CRC Press. tr. 10. ISBN 9780849374494.
↑  “How Is Insomnia Treated?”. NHLBI. ngày 13 tháng 12 năm 2011. Lưu trữ bản gốc ngày 28 tháng 7 năm 2016. Truy cập ngày 9 tháng 8 năm 2016.
↑  Qaseem, A; Kansagara, D; Forciea, MA; Cooke, M; Denberg, TD; Clinical Guidelines Committee of the American College of, Physicians (ngày 3 tháng 5 năm 2016). “Management of Chronic Insomnia Disorder in Adults: A Clinical Practice Guideline From the American College of Physicians”. Annals of Internal Medicine. 165 (2): 125–33. doi:10.7326/M15-2175. PMID 27136449.
↑  Wilson, JF (ngày 1 tháng 1 năm 2008). “In the clinic: Insomnia”. Annals of Internal Medicine. 148 (1): ITC13–1–ITC13–16. doi:10.7326/0003-4819-148-1-200801010-01001. PMID 18166757.
↑  “Dyssomnias” (PDF). WHO. tr. 7–11. Lưu trữ (PDF) bản gốc ngày 18 tháng 3 năm 2009. Truy cập ngày 25 tháng 1 năm 2009.
↑  Roth, T. (2007). “Insomnia: Definition, prevalence, etiology, and consequences”. Journal of Clinical Sleep Medicine. 3 (5 Suppl): S7–10. PMC 1978319. PMID 17824495.
↑  Tasman, Allan; Kay, Jerald; Lieberman, Jeffrey A.; First, Michael B.; Riba, Michelle (2015). Psychiatry, 2 Volume Set (ấn bản thứ 4). John Wiley & Sons. tr. 4253. ISBN 9781118753361.
↑  nsomnia by Dr Lynne Paisley, Dr Anup Desai and Dr Delwyn Bartlett ngày 11 tháng 11 năm 2005 Pdf Lưu trữ 2017-03-21 tại Wayback Machine
↑  “Insomnia Information”. Bản gốc lưu trữ ngày 27 tháng 4 năm 2006. Truy cập ngày 8 tháng 5 năm 2006.
↑  “For best results, don't rock-a-bye baby”. Australian Doctor. Truy cập 12 tháng 2 năm 2015.[liên kết hỏng]
Calliostoma sublaeve

| Calliostoma sublaeve> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Mollusca
Lớp (class): Gastropoda
(không phân hạng): nhánh Vetigastropoda
Liên họ (superfamilia): Trochoidea
Họ (familia): Calliostomatidae
Phân họ (subfamilia): Calliostomatinae
Chi (genus): Calliostoma
Loài (species): C. sublaeve
Danh pháp hai phần
Calliostoma sublaeve E.A. Smith, 1895 
Danh pháp đồng nghĩa
 Calliostoma sublaevis Smith, 1895
Calliostoma sublaeve là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Calliostomatidae.
Chú thích

↑  Calliostoma sublaeve E.A. Smith, 1895. World Register of Marine Species, truy cập 22 tháng 4 năm 2010.
Madeuplexia camusi

| Madeuplexia camusi> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Noctuidae
Chi (genus): Madeuplexia
Loài (species): M. camusi
Danh pháp hai phần
Madeuplexia camusi Viette, 1967 
Madeuplexia camusi là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.