Zenit (dòng tên lửa đẩy)

Tên lửa chất đẩy RP-1/LOX của Liên Xô (nay là Ukraina), dùng để phóng vệ tinhBản mẫu:SHORTDESC:Tên lửa chất đẩy RP-1/LOX của Liên Xô (nay là Ukraina), dùng để phóng vệ tinh
| Zenit |
| --- | --- |
Tên lửa Zenit-2 tại Sân bay vũ trụ Baikonur, 10/12/2001
Cách dùng: Tên lửa đẩy hạng trung, Tên lửa mang tàu con thoi.
Hãng sản xuất:  Phòng thiết kế Yuzhnoye (thiết kế)  Yuzhmash (chế tạo) 
Quốc gia xuất xứ:  Zenit-2: USSR  Zenit-3SL: USSR, Ukraine, Russia 
Kích cỡ
Chiều cao: 57–59,6 m (187–196 ft)
Đường kính: 3,9 m (13 ft)
Khối lượng: 444.900–462.200 kg (980.800–1.019.000 lb)
Tầng tên lửa: 2 hoặc 3
Sức tải 
Tải đến Quỹ đạo Trái Đất tầm thấp
Khối lượng: Zenit-2: 13.740 kg (30.290 lb)
Tải đến Quỹ đạo đồng bộ Mặt trời
Khối lượng: Zenit-2: 11.380 kg (25.090 lb)
Tải đến Quỹ đạo chuyển tiếp địa tĩnh
Khối lượng: Zenit-3SL: 6.000 kg (13.000 lb)
 
Lịch sử
Hiện tại: Active
Nơi phóng:  Sân bay vũ trụ Baikonur  Bệ phóng trên biển Odyssey 
Tổng số lần phóng:  84  36 Zenit 2  36 Zenit 3SL  2 Zenit 2M  6 Zenit 3SLB  4 Zenit 3F 
Số lần phóng thành công:  71  28 Zenit 2  32 Zenit 3SL  2 Zenit 2M  5 Zenit 3SLB  4 Zenit 3F 
Số lần phóng thất bại:  10  7 Zenit 2  3 Zenit 3SL 
Số lần phóng khác:  3  1 Zenit 2  1 Zenit 3SL  1 Zenit 3SLB 
Ngày phóng đầu tiên:  Zenit 2: 13/4/1985  Zenit 3SL: 28/3/1999  Zenit 2M: 29/6/2007  Zenit 3SLB: 28/4/2008  Zenit 3F: 20/1/2011 
Zenit (tiếng Ukraina: Зеніт, tiếng Nga: Зени́т; Zenith) là một họ tên lửa vũ trụ, thiết kế và phát triển bởi viện thiết kế Yuzhnoye, Dnipro, Ukraine, khi đó vẫn còn thuộc Liên Xô. Zenit bắt đầu được chế tạo từ những năm 1980 để: làm tầng đẩy phụ trợ nhiên liệu lỏng cho tên lửa đẩy Energia và, sau khi bổ sung thêm tầng đẩy 2, trở thành một tên lửa đẩy hạng trung hoàn chỉnh, có khả năng mang được tải trọng lớn hơn tải trọng 7 tấn hàng hóa Soyuz nhưng nhỏ hơn tải trọng 20 tấn của tên lửa đẩy Proton. Zenith là dòng tên lửa cuối cùng được phát triển bởi Liên Xô, với mục tiêu thay thế cho tên lửa đẩy Soyuz và họ tên lửa đẩy Proton, nó được thiết kế để sử dụng loại nhiên liệu an toàn hơn và ít độc hại hơn chất đẩy nitrogen tetroxide/UDMH của tên lửa Proton. Các chuyến bay có người lái của tàu Soyuz đã được dự kiến sẽ sử dụng tên lửa đẩy Zenit, tuy nhiên kế hoạch này đã bị hủy bỏ sau khi Liên Xô tan rã vào năm 1991.
Zenit-3SL được phóng bởi công ty Sea Launch từ các bệ phóng nổi trên biển Thái Bình Dương và Zenit-2 thì phóng từ Baikonour, Kazakhstan. Động cơ tầng đẩy 1 và 2 của tên lửa Zenit, cũng như ở tầng đẩy cuối cùng mang theo tải trọng của tên lửa Zenit-3SL được Nga chế tạo và cung cấp. Đã có kế hoạch nâng cấp tên lửa Zenit-3SLB cho mục đích thương lại từ trung tâm phóng tàu vũ trụ Baikonur từ tháng 4 năm 2008.
Zenit-3SL đã có tổng cộng 36 lần phóng, trong đó có 32 lần phóng thành công, một lần phóng gần thành công, và ba lần phóng thất bại. Thất bại đầu tiên là trong lần phóng vệ tinh viễn thông do Hughes chế tạo, thuộc sở hữu của ICO Global Communications, xảy ra vào 12/3/2000 do lỗi của phần mềm dẫn đến việc không thể đóng van ở tầng đẩy thứ 2 của tên lửa. Thất bại tiếp theo xảy ra vào 30/1/2007, tên lửa đã phát nổ trên bệ phóng Odyssey, vài giây sau khi kích hoạt động cơ. Vệ tinh viễn thông NSS-8 bị phá hủy.
24/11/2011, Zenit-3SL phóng thành công từ bệ phóng Odyssey, dưới cái tên mới là dự án Sea Launch, với RSC Energia là cổ đông chính. Tên lửa đã đưa vệ tinh viễn thông Atlantic Bird 7 của châu Âu lên quỹ đạo đã định. Ngày 1/2/2013, một vụ phóng Zenit-3SL khác đã thất bại trong khi phóng vệ tinh Intelsat 27.