John Wayne

| John Wayne |
| --- | --- |
Wayne vào k. 1965
Sinh: Marion Robert Morrison (1907-05-26)26 tháng 5 năm 1907 Winterset, Iowa, Hoa Kỳ
Mất: 11 tháng 6 năm 1979(1979-06-11) (72 tuổi) Los Angeles, California, Hoa Kỳ
Nơi an nghỉ: Pacific View Memorial Park, Newport Beach, California 33°36′34″B 117°51′12″T﻿ / ﻿33,60953°B 117,85336°T﻿ / 33.60953; -117.85336
Tên khác: Marion Mitchell Morrison 'Duke'
Trường lớp: Đại học Nam California
Nghề nghiệp: Diễn viên đạo diễn nhà sản xuất ca sĩ
Năm hoạt động: 1926–1977
Đảng phái chính trị: Đảng Cộng hòa
Phối ngẫu: Josephine Saenz (cưới 1933⁠–⁠1945) Esperanza Baur (cưới 1946⁠–⁠1954) Pilar Pallete (cưới 1954)
Con cái: 7, trong đó có Michael, Patrick và Ethan
Website: johnwayne.com
Chữ ký

Marion Robert Morrison (26 tháng 5 năm 1907 – 11 tháng 6 năm 1979), thường được biết đến với nghệ danh John Wayne và biệt danh Duke, là một nam diễn viên và nhà làm phim người Mỹ, một biểu tượng văn hóa đại chúng nhờ các vai diễn trong những bộ phim điện ảnh ra đời vào Kỷ nguyên Vàng của Hollywood, đặc biệt là hai dòng phim Viễn Tây và chiến tranh. Sự nghiệp của ông thăng hoa từ kỷ nguyên phim câm của thập niên 1920 thông qua trào lưu New Hollywood; ông xuất hiện trong tổng cộng 179 tác phẩm điện ảnh và truyền hình. Ông nằm trong số những diễn viên có doanh thu phòng vé phim cao nhất trong ba thập kỷ, và hiện diện cùng nhiều ngôi sao Hollywood quan trọng khác trong kỷ nguyên của mình. Năm 1999, Viện phim Mỹ lựa chọn Wayne là một trong những nam minh tinh điện ảnh vĩ đại nhất của nền điện ảnh Mỹ thời hoàng kim.
Wayne sinh ra ở Winterset, Iowa nhưng lớn lên ở miền Nam California. Ông đánh mất học bổng bóng bầu dục vào Đại học Nam California do bị tai nạn lướt sóng, và bắt đầu làm việc cho Tập đoàn điện ảnh Fox. Ông chủ yếu đóng các vai phụ, ông có vai chính đầu tiên trong phim Viễn Tây The Big Trail (1930) của Raoul Walsh - một bộ phim sử thi chiếu trên màn ảnh rộng thất bại về mặt doanh thu. Ông thủ vai chính trong nhiều phim hạng B ở thập niên 1930, đa số là phim Viễn Tây mà vẫn chưa thể trở thành một tên tuổi lớn. Phải đến phim Stagecoach (1939) của John Ford thì Wayne mới trở thành một ngôi sao điện ảnh, ông đóng vai chính trong tổng cộng 142 tác phẩm điện ảnh. Theo một người viết tiểu sử về ông: "đối với hàng triệu người, John Wayne là hiện thân di sản biên giới của quốc gia."
Các vai diễn trong những bộ phim Viễn Tây khác của Wayne gồm có một người chăn nuôi trâu bò trên Đường mòn Chisholm trong Red River (1948), một cựu binh Nội chiến có cháu gái bị một bộ tộc người Comanche bắt cóc trong The Searchers (1956), một chủ trại nuôi gia súc gặp khó khi chạm trán với một vị luật sư (James Stewart) để tranh giành trái tim của một phụ nữ trong The Man Who Shot Liberty Valance (1962), và một vị cảnh sát trưởng chột một mắt khó tính trong True Grit (1969). Vai diễn trong True Grit đã đem về cho ông giải Oscar cho nam diễn viên chính xuất sắc nhất. Ông còn được ghi nhớ với những vai diễn trong các phim The Quiet Man (1952), Rio Bravo (1959) với Dean Martin và The Longest Day (1962). Trong vai diễn màn ảnh cuối cùng, ông hóa thân thành một tay súng cao tuổi chống chọi với căn bệnh ung thư trong The Shootist (1976). Ông có lần xuất hiện cuối cùng trước công chúng tại lễ trao giải Oscar được tổ chức vào ngày 9 tháng 1 năm 1979, để rồi sau đó hai tháng phải chống chọi với căn bệnh ung thư dạ dày. Ông đã được truy tặng Huân chương Tự do Tổng thống, tước hiệu công dân cao quý nhất của Hoa Kỳ.