stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Gojek
Cung cấp tài chính

Hành trình trở thành một công ty khởi nghiệp kỳ lân của Gojek bắt đầu vào giữa năm 2014, khi mức độ phổ biến ngày càng tăng của nó đã tăng mức cao hơn mục tiêu 1,5 tỷ đô la  trong một vòng gây quỹ từ một số nhà đầu tư bao gồm Sequoia Capital, Temasek holdings, KKR, Tencent, Meituan-Dianping, Warburg Pincus, Northstar Group, Farallon Capital Management LLC, Capital Group Cos, DST Global, JD.com Inc. and NSI Ventures. Đến năm 2018, hai công ty lớn của Indonesia, PT Astra International Tbk, và PT Global Digital Niaga (GDN), một công ty con của PT Global Digital Prima (GDP) Ventures, Djarum group cũng đã đầu tư trực tiếp. Điều này đã củng cố vị thế của Gojek như một startup "kỳ lân" và nó trở thành startup có giá trị nhất ở Indonesia. Nó cũng đã đề cập đến sự quan tâm trong việc khám phá các khả năng trở thành công ty khởi nghiệp tỷ đô đầu tiên tổ chức đợt chào bán công khai ban đầu, không có khung thời gian cụ thể.
Sau khi kết thúc vòng tài trợ vào tháng 8 năm 2016 đã huy động được tới 550 triệu đô la, hai công ty lớn nhất của Indonesia, PT Astra International Tbk, và PT Global Digital Niaga (GDN), một công ty con của PT Global Digital Prima (GDP) Ventures, Djarum group, đầu tư vào Gojek. Các nhà đầu tư quốc tế bao gồm những gã khổng lồ công nghệ như công cụ tìm kiếm Google và China China Tencent, cùng với công ty đầu tư toàn cầu Temasek. Một cuộc khảo sát đã tiết lộ Gojek là ứng dụng cưỡi ngựa phổ biến nhất ở Indonesia. Công ty được định giá khoảng 5 tỷ đô la vào tháng 2 năm 2018, vượt quá tổng vốn hóa thị trường của tất cả các công ty vận tải trong IDX.
Cung cấp tài chính > Mua lại

Sự tăng trưởng nhanh chóng của công ty đã kích hoạt một chuỗi các hoạt động mua lại và hợp tác. Năm 2016 Gojek đã công bố mua lại hai công ty khởi nghiệp kỹ thuật có trụ sở tại Ấn Độ, C42 Engineering và CodeIgnition, và thành lập một trung tâm phát triển tại Bangalore, Ấn Độ. Họ cũng đã mua lại Leftshift, một nhà phát triển ứng dụng di động Ấn Độ, và Pianta, một công ty khởi nghiệp chăm sóc sức khỏe tại nhà Ấn Độ. 
Trong năm 2017, công ty này đã mua lại Loket.com, một trong những công ty hệ thống quản lý sự kiện và đặt vé trực tuyến lớn nhất Indonesia. Trong cùng năm đó, nó đã mua lại ba công ty fintech mạng lớn ở Indonesia; Kartuku, Midtrans và Mapan, để mở rộng kinh doanh thanh toán
Tranh cãi

Tăng trưởng nhanh chóng của Gojek và chiếm lĩnh thị trường tại Indonesia đã dẫn đến việc đưa tin trên phương tiện truyền thông nổi bật, bao gồm những lời chỉ trích chủ yếu xuất phát từ dịch vụ taxi và Gojek thông thường. Không chỉ vậy, Gojek từng bị Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải cấm hoạt động, cùng với các dịch vụ thuê xe khác. Lệnh cấm đã bị người Indonesia phản đối, thu hút sự ủng hộ của công chúng với hashtag #SaveGojek đã trở thành chủ đề xu hướng hàng đầu trên Twitter ở Indonesia. Cùng ngày, lệnh cấm đã được Tổng thống Jokowi dỡ bỏ.
Tổng thống Joko Widodo nhấn mạnh, chúng ta không nên cấm một sự đổi mới. Theo quan điểm của ông,  gojek  là một ứng dụng được tạo ra bởi những người trẻ tuổi có ý tưởng sáng tạo. Vì vậy, đừng để quy định kiềm chế sự đổi mới.
Vào tháng 10 năm 2017, Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải Indonesia, Budi Karya Sumadi áp dụng một quy tắc mới cho taxi trực tuyến, PM 108 thay thế cho PM 26 trước đó, quy định ô tô cá nhân được sử dụng cho giao thông công cộng.
11225 Borden

| Khám phá |
| --- | --- |
Khám phá bởi: Nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln
Nơi khám phá: Socorro
Ngày phát hiện: 10 tháng 5 năm 1999
Tên định danh
Tên định danh: 11225
Tên định danh thay thế: 1999 JD36
Đặc trưng quỹ đạo
Kỷ nguyên 14 tháng 5 năm 2008
Cận điểm quỹ đạo: 2.1078319
Viễn điểm quỹ đạo: 2.6240367
Độ lệch tâm: 0.1090911
Chu kỳ quỹ đạo: 1329.2371168
Độ bất thường trung bình: 22.03810
Độ nghiêng quỹ đạo: 4.24307
Kinh độ điểm mọc: 175.19857
Góc cận điểm: 208.10302
Đặc trưng vật lý
Cấp sao tuyệt đối (H): 14.8
 
11225 Borden (1999 JD36) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 10 tháng 5 năm 1999 bởi Nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.
1122 Neith

| Khám phá |
| --- | --- |
Khám phá bởi: Delporte, E. ở Uccle
Ngày phát hiện: 17 tháng 9 năm 1928
Đặc trưng quỹ đạo
Kỷ nguyên 27 tháng 10 năm 2007 (JD 2454400.5) TDB
Cận điểm quỹ đạo: 1.9394345 AU
Viễn điểm quỹ đạo: 3.2774509 AU
Bán trục lớn: 2.6084427 AU
Độ lệch tâm: 0.256478
Chu kỳ quỹ đạo: 1538.7582426 d (4.21 a)
Độ bất thường trung bình: 267.43985°
Độ nghiêng quỹ đạo: 4.74093°
Kinh độ điểm mọc: 63.47067°
Góc cận điểm: 328.84525°
Đặc trưng vật lý
Kích thước: 12.01 km
Suất phản chiếu: 0.4450
Cấp sao tuyệt đối (H): 11.10
 
1122 Neith là một tiểu hành tinh vành đai chính, đường kính khoảng 12 km, quay quanh Mặt Trời. Nó được phát hiện bởi Eugène Joseph Delporte ngày 17 tháng 9 năm 1928 ở Uccle. Tên ban đầu của nó là 1928 SB. Nó đã được đặt tên theo nữ thần Ai Cập có nguồn gốc Libya, Neith, nữ thần đi săn và chiến tranh, được tin là mẹ của Mặt Trời.
Giải quần vợt Wimbledon 1921 - Đơn nữ

Bài chi tiết: Giải quần vợt Wimbledon 1921
Elizabeth Ryan đánh bại Phyllis Satterthwaite 6–1, 6–0 in the All Comers' Final, tuy nhiên đương kim vô địch Suzanne Lenglen đánh bại Ryan 6–2, 6–0 ở Challenge Round để giành chức vô địch Đơn nữ tại Giải quần vợt Wimbledon 1921.
Đây là năm cuối cùng đương kim vô địch được tự động đặc cách vào chung kết (trước đây gọi là Challenge Round).  Kể từ năm 1922, đương kim vô địch phải thi đấu bình thường trong Wimbledon.
Kết quả > Từ viết tắt

| --- | --- |
 Q = Vòng loại  WC = Đặc cách  LL = Thua cuộc may mắn  Alt = Thay thế  SE = Miễn đặc biệt  :  PR = Bảo toàn thứ hạng  w/o = Thắng nhờ đối thủ rút lui trước trận đấu  r = Bỏ cuộc giữa trận đấu  d = Bị xử thua  SR = Xếp hạng đặc biệt
Kết quả > Nửa trên > Nhánh 1

| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | Vòng một  | Vòng một  | Vòng một  | Vòng một  | Vòng một  |  |  | Vòng hai  | Vòng hai  | Vòng hai  | Vòng hai  | Vòng hai  |  |  | Vòng ba  | Vòng ba  | Vòng ba  | Vòng ba  | Vòng ba  |  |  | Tứ kết  | Tứ kết  | Tứ kết  | Tứ kết  | Tứ kết  |  |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  Margaret McKane  |  Margaret McKane  | 1  | 6  | 3  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  Mabel Clayton  |  Mabel Clayton  | 6  | 2  | 6  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  M Clayton  |  M Clayton  | 6  | 6  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  E Kelsey  |  E Kelsey  | 1  | 0  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  E Kelsey  |  E Kelsey  | 7  | 7  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  Peggy Ingram  |  Peggy Ingram  | 5  | 5  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  M Clayton  |  M Clayton  | 6  | 6  |   |  |
|  |  Helen Leisk  |  Helen Leisk  |   |   |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  D Shepherd  |  D Shepherd  | 3  | 2  |   |  |
|  |  Mrs HA Davis  |  Mrs HA Davis  | w/o  |   |   |  |  |  H Leisk  |  H Leisk  | 6  | 6  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  Mrs Perrett  |  Mrs Perrett  | 6  | 5  | 2  |  |  |  A Cobb  |  A Cobb  | 3  | 1  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  Annie Cobb  |  Annie Cobb  | 3  | 7  | 6  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  H Leisk  |  H Leisk  | 5  | 6  | 1  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  Mrs HV Parbury  |  Mrs HV Parbury  | 6  | 4  | 3  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  D Shepherd  |  D Shepherd  | 7  | 4  | 6  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  WM Haughton  |  WM Haughton  | 3  | 6  | 6  |  |  |  WM Haughton  |  WM Haughton  | 5  | 6  | 1  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  Dorothy Shepherd  |  Dorothy Shepherd  | 6  | 6  |   |  |  |  D Shepherd  |  D Shepherd  | 7  | 4  | 6  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  Weeta Donaldson  |  Weeta Donaldson  | 0  | 0  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
Kết quả > Nửa trên > Nhánh 2

| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | Vòng một  | Vòng một  | Vòng một  | Vòng một  | Vòng một  |  |  | Vòng hai  | Vòng hai  | Vòng hai  | Vòng hai  | Vòng hai  |  |  | Vòng ba  | Vòng ba  | Vòng ba  | Vòng ba  | Vòng ba  |  |  | Tứ kết  | Tứ kết  | Tứ kết  | Tứ kết  | Tứ kết  |  |

|  |  M Thom  |  M Thom  | 5  | 2  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  Mrs WL Hollick  |  Mrs WL Hollick  | 7  | 6  |   |  |  |  Mrs WL Hollick  |  Mrs WL Hollick  | 1  | 2  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  Eleanor Rose  |  Eleanor Rose  | 6  | 6  |   |  |  |  E Rose  |  E Rose  | 6  | 6  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  Anne de Borman  |  Anne de Borman  | 3  | 4  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  E Rose  |  E Rose  | 2  | 1  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  Phyllis Satterthwaite  |  Phyllis Satterthwaite  | 6  | 0  | 6  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  P Satterthwaite  |  P Satterthwaite  | 6  | 6  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  Gladys Lamplough  |  Gladys Lamplough  | 3  | 6  | 2  |  |  |  P Satterthwaite  |  P Satterthwaite  | 6  | 2  | 7  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  Mrs AA Hall  |  Mrs AA Hall  | 2  | 1  |   |  |  |  D Craddock  |  D Craddock  | 1  | 6  | 5  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  Doris Craddock  |  Doris Craddock  | 6  | 6  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  P Satterthwaite  |  P Satterthwaite  | 6  | 6  | 6  |  |
|  |  Peggy Dransfield  |  Peggy Dransfield  | 4  | 6  | 6  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  P Howkins  |  P Howkins  | 1  | 8  | 1  |  |
|  |  Cecily Marriott  |  Cecily Marriott  | 6  | 2  | 1  |  |  |  P Dransfield  |  P Dransfield  | 4  | 7  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  Phyllis Howkins  |  Phyllis Howkins  | 6  | 6  |   |  |  |  P Howkins  |  P Howkins  | 6  | 9  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  Tiny Alston  |  Tiny Alston  | 1  | 0  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  P Howkins  |  P Howkins  | 6  | 6  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  EE Tanner  |  EE Tanner  | 6  | 6  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  MM Fergus  |  MM Fergus  | 0  | 4  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  NB Palmer  |  NB Palmer  | 1  | 2  |   |  |  |  EE Tanner  |  EE Tanner  | 7  | 5  | 4  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  R Foulger  |  R Foulger  | 3  | 1  |   |  |  |  MM Fergus  |  MM Fergus  | 5  | 7  | 6  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  MM Fergus  |  MM Fergus  | 6  | 6  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
Kết quả > Nửa dưới > Nhánh 3

| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | Vòng một  | Vòng một  | Vòng một  | Vòng một  | Vòng một  |  |  | Vòng hai  | Vòng hai  | Vòng hai  | Vòng hai  | Vòng hai  |  |  | Vòng ba  | Vòng ba  | Vòng ba  | Vòng ba  | Vòng ba  |  |  | Tứ kết  | Tứ kết  | Tứ kết  | Tứ kết  | Tứ kết  |  |

|  |  Louise Bull  |  Louise Bull  | 6  | 6  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  Mrs RRW Jackson  |  Mrs RRW Jackson  | 2  | 1  |   |  |  |  L Bull  |  L Bull  | 6  | 4  | 3  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  Winifred McNair  |  Winifred McNair  | 6  | 6  |   |  |  |  W McNair  |  W McNair  | 4  | 6  | 6  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  Mabel Parton  |  Mabel Parton  | 1  | 0  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  W McNair  |  W McNair  | 7  | 6  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  Norah Middleton  |  Norah Middleton  | 6  | 6  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  N Middleton  |  N Middleton  | 5  | 2  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  Edith Sigourney  |  Edith Sigourney  | 2  | 4  |   |  |  |  N Middleton  |  N Middleton  | 8  | 6  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  Betty Crundall Punnett  |  Betty Crundall Punnett  | 3  | 2  |   |  |  |  KAH Todd  |  KAH Todd  | 6  | 3  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  KAH Todd  |  KAH Todd  | 6  | 6  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  W McNair  |  W McNair  | 5  | 6  | 4  |  |
|  |  E Tighe  |  E Tighe  | 4  | 1  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  I Peacock  |  I Peacock  | 7  | 2  | 6  |  |
|  |  Una Gracey  |  Una Gracey  | 6  | 6  |   |  |  |  U Gracey  |  U Gracey  | 6  | 4  | 7  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  Mrs Rowand Harker  |  Mrs Rowand Harker  | 6  | 5  | 4  |  |  |  E Head  |  E Head  | 4  | 6  | 5  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  Enid Head  |  Enid Head  | 4  | 7  | 6  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  U Gracey  |  U Gracey  | 0  | 4  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  Mrs O Bruce  |  Mrs O Bruce  | 1  | 0  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  I Peacock  |  I Peacock  | 6  | 6  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  Irene Peacock  |  Irene Peacock  | 6  | 6  |   |  |  |  I Peacock  |  I Peacock  | 6  | 6  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  Mrs J O'Neill  |  Mrs J O'Neill  | 5  | 6  | 6  |  |  |  Mrs J O'Neill  |  Mrs J O'Neill  | 1  | 2  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  Evelyn Colyer  |  Evelyn Colyer  | 7  | 0  | 2  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
Kết quả > Nửa dưới > Nhánh 4

| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | Vòng một  | Vòng một  | Vòng một  | Vòng một  | Vòng một  |  |  | Vòng hai  | Vòng hai  | Vòng hai  | Vòng hai  | Vòng hai  |  |  | Vòng ba  | Vòng ba  | Vòng ba  | Vòng ba  | Vòng ba  |  |  | Tứ kết  | Tứ kết  | Tứ kết  | Tứ kết  | Tứ kết  |  |

|  |  Winifred Beamish  |  Winifred Beamish  | 6  | 6  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  M Smailes  |  M Smailes  | 0  | 0  |   |  |  |  W Beamish  |  W Beamish  | 6  | 7  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  Mrs HB Weston  |  Mrs HB Weston  | 9  | 4  |   |  |  |  D Holman  |  D Holman  | 1  | 5  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  Dorothy Holman  |  Dorothy Holman  | 11  | 6  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  W Beamish  |  W Beamish  | 5  | 4  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  Kitty McKane  |  Kitty McKane  | 6  | 6  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  E Ryan  |  E Ryan  | 7  | 6  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  Aurea Edgington  |  Aurea Edgington  | 2  | 4  |   |  |  |  K McKane  |  K McKane  | 4  | 2  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  Elizabeth Ryan  |  Elizabeth Ryan  | 6  | 6  |   |  |  |  E Ryan  |  E Ryan  | 6  | 6  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  Dorothy Kemmis-Betty  |  Dorothy Kemmis-Betty  | 3  | 1  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  E Ryan  |  E Ryan  | 0  | 6  | 6  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  M Mallory  |  M Mallory  | 6  | 4  | 4  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  Blanche Colston  |  Blanche Colston  | 1  | 3  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  Dora Geen  |  Dora Geen  | 6  | 6  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  D Geen  |  D Geen  | 3  | 2  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  M Mallory  |  M Mallory  | 6  | 6  |   |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  Edith Johnson  |  Edith Johnson  | w/o  |   |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  Molla Mallory  |  Molla Mallory  |   |   |   |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
Brahmagupta

| Brahmagupta |
| --- | --- |

Sinh: 598
Mất: 668
Nổi tiếng vì: Zero
Sự nghiệp khoa học
Ngành: Toán học, Thiên văn học
 
Brahmagupta (Sanskrit: ब्रह्मगुप्त) (598–668) là một nhà toán học và thiên văn học Ấn Độ. Ông là tác giả của hai tác phẩm đầu tiên về toán học và thiên văn học: Brāhmasphuṭasiddhānta (BSS, " học thuyết được thiết lập chính xác của Brahma ", 628), một luận thuyết lý thuyết, và Khaṇḍakhādyaka ("cắn ăn được", năm 665), một tác phẩm mang tính thực tế hơn.
Brahmagupta là người đầu tiên đưa ra các quy tắc để tính với số không. Các văn bản được sáng tác bởi Brahmagupta là ở dạng thơ elip trong tiếng Phạn, như thông lệ trong toán học Ấn Độ. Vì không có chứng minh nào được đưa ra, nên chúng ta không biết các kết luận của Brahmagupta bắt nguồn như thế nào.
Cuộc đời và sự nghiệp

Brahmagupta sinh năm 598 CE theo tuyên bố của chính ông. Ông sống ở Bhillamala (ngày nay là Bhinmal ở Rajasthan, Ấn Độ) dưới thời trị vì của nhà cai trị triều đại Chavda, Vyagrahamukha. Ông là con trai của Jishnugupta và là người theo đạo Hindu, cụ thể là người Shaivite. Mặc dù hầu hết các học giả đều cho rằng Brahmagupta được sinh ra ở Bhillamala, nhưng không có bằng chứng thuyết phục nào cho điều đó. Tuy nhiên, ông sống và làm việc ở đó trong một thời gian dài của cuộc đời. Prithudaka Svamin, một nhà bình luận sau này, đã gọi ông là Bhillamalacharya, giáo viên từ Bhillamala.
Bhillamala là thủ đô của Gurjaradesa, vương quốc lớn thứ hai của Tây Ấn Độ, bao gồm miền nam Rajasthan và miền bắc Gujarat ở Ấn Độ ngày nay. Đây cũng là một trung tâm học tập cho toán học và thiên văn học. Brahmagupta trở thành nhà thiên văn học của trường Brahmapaksha, một trong bốn trường phái lớn của thiên văn học Ấn Độ trong thời kỳ này. Ông đã nghiên cứu năm siddhanthas truyền thống về thiên văn học Ấn Độ cũng như công việc của các nhà thiên văn học khác bao gồm Aryabhata I, Latadeva, Pradyumna, Varahamihira, Simha, Srisena, Vijayanandin và Vishnuchandra.
Vào năm 628, ở tuổi 30, ông đã sáng tác 'Brāhmasphuṭasiddhānt' (chuyên luận cải tiến của Brahma) được cho là phiên bản sửa đổi của siddhanta nhận được của trường phái Brahmapaksha. Các học giả tuyên bố rằng ông đã kết hợp rất nhiều tính nguyên bản vào bản sửa đổi của mình, bổ sung một lượng đáng kể các tài liệu mới. Cuốn sách bao gồm 24 chương với 1008 câu trong ārya. Một phần lớn của nó là nói về thiên văn học, nhưng nó cũng chứa các chương chính về toán học, bao gồm đại số, hình học, lượng giác và thuật toán, được cho là chứa những hiểu biết mới của chính Brahmagupta.
Sau đó, Brahmagupta chuyển đến Ujjain, đây cũng là một trung tâm thiên văn lớn ở miền trung Ấn Độ. Ở tuổi 67, ông đã sáng tác tác phẩm nổi tiếng tiếp theo của mình Khanda-khādyaka, một cuốn cẩm nang thực tế về thiên văn học Ấn Độ trong thể loại karana cho sinh viên.
Brahmagupta chết năm 668, và ông được cho là đã chết ở Ujjain.
Tranh cãi

Brahmagupta có rất nhiều chỉ trích về công việc của các nhà thiên văn học đối thủ, và Brahmasphutasiddhanta của ông thể hiện một trong những quan điểm sớm nhất trong số các nhà toán học Ấn Độ. Sự phân chia chủ yếu là về ứng dụng toán học vào thế giới vật lý, chứ không phải là về chính toán học. Trong trường hợp của Brahmagupta, những bất đồng chủ yếu xuất phát từ việc lựa chọn các thông số và lý thuyết thiên văn. Các phê bình về các lý thuyết đối thủ xuất hiện trong suốt mười chương đầu tiên và chương thứ mười một hoàn toàn dành cho việc phê phán các lý thuyết này, mặc dù không có lời phê bình nào xuất hiện trong các chương thứ mười hai và mười tám.
Tiếp nhận

Nhà sử học khoa học George Sarton gọi ông là "một trong những nhà khoa học vĩ đại nhất của chủng tộc và là người vĩ đại nhất trong thời đại của ông". Những tiến bộ toán học của Brahmagupta đã được Bhāskara II, một hậu duệ ở Ujjain, người đã mô tả Brahmagupta là ganaka-chakra-chudamani (viên ngọc của giới các nhà toán học). Prithudaka Svamin đã viết bình luận về cả hai tác phẩm của mình, biến những câu thơ khó thành ngôn ngữ đơn giản hơn và thêm hình minh họa. Lalla và Bhattotpala trong thế kỷ 8 và 9 đã viết bình luận về Khanda-khadyaka. Bình luận thêm tiếp tục được viết về ông vào thế kỷ thứ 12.
Vài thập kỷ sau cái chết của Brahmagupta, Sindh đến dưới Ả Rập Caliphate vào năm 712 sau Công nguyên. Các cuộc thám hiểm đã được gửi đến Gurjaradesa (" Al-Baylaman ở Jurz ", theo các nhà sử học Ả Rập). Vương quốc Bhillamala dường như đã bị tiêu diệt nhưng Ujjain đã đẩy lùi các cuộc tấn công. Tòa án Caliph Al-Mansur (754 cường775) đã nhận được một đại sứ quán từ Sindh, bao gồm một nhà chiêm tinh tên là Kanaka, người đã mang (có thể ghi nhớ) các văn bản thiên văn, bao gồm cả những văn bản của Brahmagupta. Các văn bản của Brahmagupta đã được dịch sang tiếng Ả Rập bởi Muhammad al-Fazari, một nhà thiên văn học tại tòa án của Al-Mansur dưới tên Sindhind và Arakhand. Một kết quả ngay lập tức là sự lây lan của hệ thống số thập phân được sử dụng trong các văn bản. Các nhà toán học Al-Khwarizmi (800-850 CE) đã viết một văn bản gọi là al-Jam wal-tafriq bi hisal-al-Hind (cộng và trừ ở Ấn Độ Arithmetic), được dịch sang tiếng Latin trong thế kỷ 13 như Algorithmi de numero indorum. Thông qua các văn bản này, hệ thống số thập phân và thuật toán số học của Brahmagupta đã lan rộng khắp thế giới. Al-Khwarizmi cũng đã viết phiên bản Sindhind của riêng mình, dựa trên phiên bản của Al-Fazari và kết hợp các yếu tố Ptolemaic. Các tài liệu thiên văn học Ấn Độ lưu hành rộng rãi trong nhiều thế kỷ, thậm chí truyền vào các văn bản Latin thời trung cổ.