stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Amphetamin
Dược học > Dược lực học > Các chất dẫn truyền thần kinh, peptide, hormon và enzym khác

Sử dụng amphetamin cấp tính ở người làm tăng giải phóng opioid nội sinh trong một số cấu trúc não thuộc hệ thống phần thưởng. Khi tiếp xúc với amphetamin, nồng độ glutamat ngoại bào và nồng độ chất dẫn truyền thần kinh trong não được chứng minh là tăng trong thể vân. Sự gia tăng nồng độ glutamat ngoại bào này có lẽ xảy ra thông qua cơ chế liên quan đến EAAT3 (một chất vận chuyển tái hấp thu glutamate) trong tế bào thần kinh dopamin. Amphetamin cũng gây ra sự giải phóng chọn lọc histamin từ các tế bào mast và làm thoát histamin từ các tế bào thần kinh histaminrgic thông qua VMAT2. Sử dụng amphetamin làm tăng nồng độ hormone vỏ thượng thận và corticosteroid trong huyết tương bằng cách kích thích trục hạ đồi-tuyến yên-tuyến thượng thận.
Tháng 12 năm 2017, nghiên cứu đầu tiên đánh giá sự tương tác giữa amphetamin và enzym carbonic anhydrase ở người đã được công bố; trong số 11 enzym carbonic anhydrase được đưa vào nghiên cứu, amphetamin kích hoạt mạnh mẽ 7 enzym, trong đó có 4 enzym có mặt trong não người. Dựa trên nghiên cứu tiền lâm sàng, kích hoạt enzym carbonic anhydrase trong não có tác dụng nâng cao nhận thức. Tuy nhiên, dựa trên việc sử dụng lâm sàng các chất ức chế carbonic anhydrase, sự hoạt hóa carbonic anhydrase trong các mô khác có thể gây ra tác dụng phụ, chẳng hạn như làm trầm trọng thêm bệnh glôcôm.
Dược học > Dược-vi sinh-di truyền học (Pharmacomicrobiomic)

Metagenome của người (tức là các vật liệu di truyền của một cá thể và các vật liệu di truyền của tất cả các vi sinh vật có mặt trên hoặc bên trong cơ thể của cá thể đó) rõ ràng là rất khác nhau giữa các cá thể. Vì tổng số tế bào vi sinh vật và virus trong cơ thể người (hơn 100 nghìn tỷ) nhiều hơn rất nhiều tế bào người (hàng chục nghìn tỷ), nên có khả năng tương tác đáng kể giữa thuốc và hệ vi sinh vật của một cá thể. Những tương tác đó bao gồm:
thuốc làm thay đổi thành phần của hệ vi sinh vật ở người,
vi sinh vật tiết các enzym làm thay đổi dược động học của thuốc
sự chuyển hóa thuốc của vi sinh vật ảnh hưởng đến hiệu quả lâm sàng và độc tính của thuốc.
Lĩnh vực nghiên cứu những tương tác này được gọi là Dược-vi sinh-di truyền học (Pharmacomicrobiomic).
Tương tự như hầu hết các phân tử sinh học và chất lạ sinh học (xenobiotic) dùng đường uống, amphetamin sẽ phải trải qua quá trình chuyển hóa mạnh mẽ bởi hệ vi khuẩn chí đường ruột của con người trước khi hấp thụ vào máu. Enzyme vi sinh vật chuyển hóa amphetamin đầu tiên là tyramin oxidase do một chủng vi khuẩn E. coli tiết ra đã được xác định vào năm 2019. Enzyme chuyển hóa amphetamin, tyramin và phenethylamin với ái lực liên kết gần giống nhau đối với cả ba hợp chất.
Dược học > Các hợp chất nội sinh liên quan

Amphetamin có cấu trúc và chức năng rất giống với các trace amin nội sinh, là các phân tử điều hòa thần kinh tự nhiên được tạo ra trong cơ thể và não người. Trong nhóm này, các hợp chất có liên quan chặt chẽ nhất là phenethylamin (hợp chất gốc của amphetamin) và N-methylphenethylamine (một đồng phân của amphetamin, tức là N-methylphenethylamine và amphetamin có công thức phân tử giống hệt nhau). Ở người, phenethylamin được sản xuất trực tiếp từ L-phenylalanine nhờ enzyme aromatic L-amino acid decarboxylase (AADC), enzyme này cũng chuyển L-DOPA thành dopamin. Đổi lại, N-methylphenethylamine được chuyển hóa từ phenethylamin nhờ enzyme phenylethanolamin N -methyltransferase (cùng một loại enzyme chuyển hóa noradrenalin thành adrenalin). Giống như amphetamin, cả phenethylamin và N-methylphenethylamine có chức năng điều hòa dẫn truyền thần kinh monoamin thông qua TAAR1. Tuy nhiên, không giống như amphetamin, cả hai chất này đều bị phân hủy bởi monoamin oxidase B, và do đó có thời gian bán hủy ngắn hơn amphetamin.
Hoá học

Hỗn hợp racemic của amphetamin
Amphetamin dạng tự do không màu
Amphetamin hydrochloride (bát bên trái)
 (bát bên phải)
Amphetamin là một chất thuộc dãy đồng đẳng của chất dẫn truyền thần kinh phenethylamin động vật có vú. Công thức hóa học là C
9H
13N. Nguyên tử carbon gắn nhóm chức amin là trung tâm lập thể và amphetamin được cấu tạo từ hỗn hợp racemic của hai chất đối quang (enantiomer) với tỷ lệ 1:1. Hỗn hợp racemic này có thể phân tách thành các đồng phân quang học (các chất đối quang) là levoamphetamin và dextroamphetamin. Ở nhiệt độ phòng, dạng base tự do của amphetamin là chất lỏng, không màu và dễ bay hơi với mùi amin đặc trưng, vị chát. Amphetamin dạng muối ở thể rắn, gồm amphetamin adipat, aspartat, hydrochloride, phosphat, saccharat, sulfat, và tannat. Dextroamphetamin sulfat là muối enantiopure (có sẵn ở một dạng lập thể cụ thể) phổ biến nhất. Amphetamin cũng là hợp chất gốc của lớp amphetamin thay thế, gồm một số dẫn xuất có tác dụng lên thần kinh. Trong hóa học hữu cơ, amphetamin là một phối tử chiral (chiral ligand) rất hữu ích trong tổng hợp chọn lọc lập thể chất 1,1'-bi-2-naphthol.
Hoá học > Các dẫn xuất

Các dẫn xuất của amphetamin, hoặc "amphetamin thay thế", là các hợp chất sử dụng cấu trúc hóa học của amphetamin như một "xương sống". Nói một cách dễ hiểu, thay thế một hoặc nhiều nguyên tử hydro trong cấu trúc amphetamin bằng các nhóm thế sẽ tạo ra các dẫn xuất. Các dẫn xuất amphetamin gồm các chất kích thần như methamphetamin, các chất kích thần và gây ảo giác qua cơ chế serotonergic như MDMA (thuốc lắc) và thuốc thông mũi như ephedrin, v.v...
Hoá học > Tổng hợp

Năm 1887 ghi nhận quy trình đầu tiên tổng hợp amphetamin. từ thời điểm đó trở đi, ngày càng có nhiều con đường tổng hợp amphetamin. Con đường phổ biến nhất của tổng hợp amphetamin hợp pháp và bất hợp pháp là sử dụng quá trình khử phi kim được gọi là phản ứng Leuckart (phương pháp 1). Trong bước đầu tiên, phenylacetone phản ứng với formamide, có thể bổ sung acid formic, để tạo ra N-formylamphetamin. Chất trung gian này sau đó được thủy phân bằng cách sử dụng acid hydrochloric, và sau đó base hóa, chiết xuất bằng dung môi hữu cơ, ngưng tụ và chưng cất để tạo ra dạng base tự do. Base tự do sau đó được hòa tan trong dung môi hữu cơ, thêm acid sulfuric, cho ra thành phẩm amphetamin kết tủa dưới dạng muối sulfat.
Một số phương pháp phân giải chiral (chiral resolution) được phát triển để tách hai đồng phân quang học của amphetamin. Ví dụ, hỗn hợp racemic amphetamin có thể được xử lý bằng acid d-tartaric để tạo thành một muối của đồng phân không đối quang (diastereomer), sau đó kết tinh phân đoạn để tạo ra dextroamphetamin. Phân giải chiral vẫn là phương pháp kinh tế nhất để thu được amphetamin tinh khiết về mặt quang học trên quy mô lớn. Ngoài ra, một số quy trình tổng hợp chọn lọc lập thể của amphetamin đã được phát triển. Ví dụ, (R)-1-phenyl-ethanamin tinh khiết về mặt quang học được cô đặc với phenylacetone để tạo ra base Schiff chiral. Trong bước tổng hợp then chốt, chất trung gian này được khử bằng cách hydro hóa, thay đổi tính đối xứng của nguyên tử carbon alpha bằng nhóm amin. Phân cắt liên kết amin benzylic bằng phản ứng hydro hóa tạo ra dextroamphetamin tinh khiết về mặt quang học.
Một số lượng lớn các con đường tổng hợp thay thế cho amphetamin đã được phát triển dựa trên các phản ứng hữu cơ cổ điển:
Phản ứng Friedel – Crafts alkyl hóa benzen bằng allyl chloride để tạo ra beta chloropropylbenzen, sau đó phản ứng với amonia để tạo ra racemic amphetamin (phương pháp 2).
Phản ứng Ritter (phương pháp 3). Trong con đường này, allylbenzen phản ứng với acetonitril trong acid sulfuric để tạo ra organosulfat, sau đó cho phản ứng tiếp với natri hydroxide để tạo ra amphetamin thông qua chất trung gian acetamide.
Alkyl hóa hợp chất ethyl 3-oxobutanoat (còn gọi là ethyl acetoacetat) bằng methyl iodide, tiếp theo cho sản phẩm thu được phản ứng với benzyl chloride để chuyển thành acid 2-methyl-3-phenyl-propanoic. Chất trung gian này chuyển vị thành amphetamin bằng cách sử dụng chuyển vị Hofmann hoặc chuyển vị Curtius (phương pháp 4).
Một số lượng đáng kể amphetamin được tổng hợp bằng cách khử nhóm nitro, imine, oxime, hoặc các nhóm chức chứa nitơ khác.
Ngưng tụ Knoevenagel giữa benzaldehyde với nitroethan tạo ra phenyl-2-nitropropen. Liên kết đôi và nhóm nitro của chất trung gian này bị khử bằng cách hydro hóa có xúc tác hoặc khử bằng lithi nhôm hydride (LiAlH4) (phương pháp 5).
Một phương pháp khác là phản ứng của phenylaceton với amonia, tạo ra chất trung gian imine, sau đó sử dụng hydro có xúc tác paladi hoặc lithi nhôm hydride (LiAlH4) khử sản phẩm trên thành amin bậc một (phương pháp 6).
Hoá học > Phát hiện trong dịch cơ thể

Trong thể thao, công việc, hay để chẩn đoán ngộ độc và công tác giám định pháp y không thể thiếu các xét nghiệm phát hiện amphetamin trong nước tiểu hoặc máu. Xét nghiệm miễn dịch là hình thức xét nghiệm amphetamin phổ biến nhất, tuy nhiên có thể phản ứng chéo với một số loại thuốc cường giao cảm. Phương pháp sắc ký dành riêng cho amphetamin giúp hạn chế các kết quả dương tính giả. Kỹ thuật tách chiral giúp phân biệt nguồn gốc của thuốc, liệu là amphetamin kê đơn, amphetamin dạng tiền chất kê đơn, (ví dụ: selegiline), sản phẩm thuốc không kê đơn có chứa levomethamphetamin, hay amphetamin thay thế do sản xuất bất hợp pháp. Một số loại thuốc kê đơn sản xuất amphetamin dưới dạng chất chuyển hóa, bao gồm benzphetamin, clobenzorex, famprofazone, fenproporex, lisdexamfetamin, mesocarb, methamphetamin, prenylamin và selegiline,v...v. Xét nghiệm ma túy đối với những người sử dụng những dược chất trên có thể cho kết quả dương tính với amphetamin. Amphetamin thường chỉ phát hiện được bằng xét nghiệm ma túy trong khoảng 24 giờ, mặc dù nếu dùng liều cao thì vẫn có thể phát hiện trong 2–4 ngày kể từ liều cuối cùng.
Đối với các xét nghiệm, có nghiên cứu lưu ý rằng kỹ thuật xét nghiệm miễn dịch nhân lên bằng enzym (Enzyme multiplied immunoassay technique, EMIT) đối với amphetamin và methamphetamin có nhiều kết quả dương tính giả hơn so với phương pháp sắc ký lỏng-khối phổ (LC-MS). Sắc ký khí-khối phổ (GC–MS)amphetamin và methamphetamin với thuốc thử dẫn xuất (S)-(−)-trifluoroacetylprolyl chloride cho phép phát hiện methamphetamin trong nước tiểu. GC–MS amphetamin và methamphetamin với thuốc thử chiral là acid Mosher cho phép phát hiện cả dextroamphetamin và dextromethamphetamin trong nước tiểu. Do đó, phương pháp này được sử dụng trên các mẫu có kết quả dương tính, giúp phân biệt nguồn gốc của thuốc.
Lịch sử, xã hội và văn hóa > Tình trạng pháp lý

Theo kết quả của Công ước Liên hợp quốc năm 1971 về các chất hướng thần, amphetamin đã trở thành chất bị kiểm soát ở tất cả 183 quốc gia thành viên. Do đó, amphetamin được quản lý chặt chẽ ở hầu hết các quốc gia. Một số quốc gia, chẳng hạn như Hàn Quốc và Nhật Bản, đã cấm amphetamin thay thế ngay cả khi sử dụng chất trong y tế. Ở các quốc gia khác, chẳng hạn như Canada, Hà Lan, Hoa Kỳ, Úc, Thái Lan, và Vương quốc Anh, amphetamin nằm trong mục thuốc bị kiểm soát trong dược thư quốc gia, vẫn được cho phép sử dụng để điều trị y tế.
Lịch sử, xã hội và văn hóa > Dược phẩm

Một số công thức amphetamin được bán trên thị trường hiện có chứa cả hai đối quang, gồm Adderall, Adderall XR, Mydayis, Adzenys ER, Adzenys XR-ODT, Dyanavel XR, Evekeo và Evekeo ODT. Trong đó, Evekeo (bao gồm Evekeo ODT) là sản phẩm duy nhất chỉ chứa racemic amphetamin (như amphetamin sulfat), và do đó đây là sản phẩm duy nhất có nhóm chức hoạt động của "amphetamin". Dextroamphetamin, được bán trên thị trường dưới tên thương hiệu Dexedrine và Zenzedi, là sản phẩm amphetamin dạng enantiopure (đối quang tinh khiết) duy nhất hiện có. Một dạng tiền chất của dextroamphetamin là lisdexamfetamin được bày bán trên thị trường dưới tên thương hiệu Vyvanse. Vì là một tiền chất, lisdexamfetamin có cấu trúc khác với dextroamphetamin và không hoạt động cho đến khi thuốc được chuyển hóa thành dextroamphetamin. Racemic amphetamin trước đây mang tên thương mại là Benzedrine, Psychedrine và Sympatedrine. Levoamphetamin trước đây có tên thương mại là Cydril. Nhiều dược phẩm amphetamin hiện tại là muối do khi ở dạng base tự do, thuốc có tính bay hơi tương đối cao. Tuy nhiên, dạng bào chế hỗn dịch uống và viên nén rã (ODT) chứa dạng base tư do của thuốc được giới thiệu năm 2015 và 2016. Sau đây là một số tên thương mại của thuốc và thành phần của chúng.
| Tên thương mại | Hoạt chất | Tỷ lệ đối quang (D:L) | Bào chế | Năm bắt đầu sản xuất | Dữ liệu tại Hoa Kỳ | Nguồn |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Adderall | - | 3: 1 (muối) | viên nén | 1996 | GoodRx |  |
| Adderall XR | - | 3: 1 (muối) | viên con nhộng | 2001 | GoodRx |  |
| Mydayis | - | 3: 1 (muối) | viên con nhộng | 2017 | GoodRx |  |
| Adzenys ER | amphetamin | 3: 1 (base) | hỗn dịch uống | 2017 | GoodRx |  |
| Adzenys XR-ODT | amphetamin | 3: 1 (base) | viên nén rã | 2016 | GoodRx |  |
| Dyanavel XR | amphetamin | 3,2: 1 (base) | hỗn dịch uống | 2015 | GoodRx |  |
| Evekeo | amphetamin sulfat | 1: 1 (muối) | viên nén | 2012 | GoodRx |  |
| Evekeo ODT | amphetamin sulfat | 1: 1 (muối) | viên nén rã | 2019 | GoodRx |  |
| Dexedrine | dextroamphetamin sulfat | 1: 0 (muối) | viên con nhộng | Năm 1976 | GoodRx |  |
| Zenzedi | dextroamphetamin sulfat | 1: 0 (muối) | viên nén | 2013 | GoodRx |  |
| Vyvanse | lisdexamfetamin dimesylat | 1: 0 (tiền chất) | viên con nhộng | 2007 | GoodRx |  |
| Vyvanse | lisdexamfetamin dimesylat | 1: 0 (tiền chất) | viên nén | 2007 | GoodRx |  |
| Xelstrym | dextroamphetamin | 1: 0 (base) | thuốc dán | 2022 | GoodRx |  |
Chú thích > Cụm nguồn tham khảo

↑
↑
↑
↑
↑
↑
↑
↑
↑
↑
↑
↑
↑
↑
Ảnh có văn bản/hình ảnh chứa liên kết tới bài viết khác
Ảnh có văn bản/hình ảnh chứa liên kết tới bài viết khác
Ảnh có văn bản/hình ảnh chứa liên kết tới bài viết khác
Ảnh có văn bản/hình ảnh chứa liên kết tới bài viết khác
Hỏa chúc quỷ

| Hỏa chúc quỷ 火燭鬼  |
| --- | --- |
Đạo diễn: Ngọ Mã
Tác giả: Ngô Hán Cường Nguyễn Kế Chí
Sản xuất: Hồng Kim Bảo Trần Bội Hoa
Diễn viên: Chung Trấn Đào Trịnh Du Linh Ngọ Mã Lê Yến San Diệp Vinh Tổ Hoàng Triêm
Quay phim: Lâm Huy Thái Lưu Mãn Đường
Dựng phim: Khương Toàn Đức Trương Diệu Tông
Âm nhạc: Thành Cẩm Vinh
Hãng sản xuất: Bo Ho Film Company Ltd.  
Phát hành: Gia Hòa (Golden Harvest)
Công chiếu: 6 tháng 5 năm 1989
Thời lượng: 91 phút
Quốc gia:  Hồng Kông
Ngôn ngữ: Tiếng Quảng Đông
Hỏa chúc quỷ (tựa gốc tiếng Hoa: 火燭鬼, tạm dịch: Ma đuốc lửa, tựa tiếng Anh: Burning Sensation) là một bộ phim kinh dị - hài hước - tình cảm của Hồng Kông do đạo diễn Ngọ Mã thực hiện, được phát hành vào năm 1989. Phim có sự tham gia của diễn viên Chung Trấn Đào, Trịnh Du Linh, Ngọ Mã, Lê Yến San, Diệp Vinh Tổ và Hoàng Triêm.
Nội dung

Phim kể về một nữ diễn viên hát tuồng có tên là A Linh, trong lúc đang biểu diễn thì một cơn hỏa hoạn xảy ra khiến Linh bị chết. Ba mươi năm sau, anh chàng lính cứu hỏa tên A Kiện cùng với đội của anh đến chữa cháy cho một khu chung cư. Kiện nhìn thấy vong hồn Linh kêu cứu trên lầu, anh cố vượt qua đám cháy và chạy lên lầu, cứu được bài vị của Linh.
Sau khi chứng kiến Kiện xả thân chỉ để cứu một cái bài vị, đội trưởng đội cứu hỏa cho Kiện nghỉ phép một tháng vì nghĩ rằng Kiện bệnh hoạn. Hồn ma của Linh xem Kiện là ân nhân, lúc nào cô cũng đi theo giúp đỡ Kiện. Ông anh trai của Kiện có tên Mã Hậu Pháo, làm nghề phát thanh viên trên đài, đồng ý cho Kiện về sống chung nhà. Vào thời điểm đó, Phiêu Hồng - một hồn ma hung dữ và độc ác, có mối thù sâu nặng với đàn ông, thường hay đi sát hại đàn ông mỗi đêm. Ông Mã và Phiêu Hồng gặp nhau tại quán bar, Phiêu Hồng giả vờ thân thiện rồi dụ ông Mã uống rượu thật say, sau đó Phiêu Hồng đưa ông Mã về nhà.
Phiêu Hồng định dùng cái lưỡi dài để giết ông Mã, may là Kiện bước ra đúng lúc. Kiện dìu ông Mã vào phòng ngủ, Phiêu Hồng liền quay qua quyến rũ Kiện. Linh sợ Phiêu Hồng làm hại Kiện nên đã hiện ra ngăn chặn Phiêu Hồng. Cảm thấy không có cơ hội giết hai anh em Kiện và ông Mã, Phiêu Hồng biến mất. Còn về phần Kiện và Linh, hai người thích nhau ngay từ lần đầu gặp mặt, họ yêu nhau. Kiện và ông Mã rất ngạc nhiên khi biết được Linh là ma, nhưng sự hiền lành của Linh cộng với tình yêu đích thực Linh dành cho Kiện đã giúp Kiện và ông Mã an tâm hơn.
Phiêu Hồng tuyên bố là sẽ đến giết hai anh em Kiện và ông Mã vào đêm mai. Linh dặn Kiện nếu như Phiêu Hồng đến thì mở tivi lên, Linh sẽ từ trong tivi nhảy ra cứu Kiện. Ông Mã đi nhờ ông Trần giúp đỡ, ông Trần bị mù nhưng hiểu biết nhiều điều, ông Trần kêu hai anh em ông Mã lấy bột trét vào người để Phiêu Hồng không nhìn thấy. Đêm hôm đó, Phiêu Hồng đến nhà ông Mã và hoàn toàn không nhìn thấy Kiện, ông Mã và ông Trần vì ba người đã trét bột khắp người. Tivi được mở lên, Linh nhảy ra đánh nhau với Phiêu Hồng.
Đến giờ thiêng, ánh trăng chiếu vào tượng Phật trong nhà, tượng Phật chiếu một tia sáng vào người Phiêu Hồng khiến ả bị tan biến. Linh cũng bị tia sáng kia chiếu vào người, cô bay vào tivi. Từ khi Linh biến mất, Kiện trở thành người mất trí nhớ. Quá thương em trai mình nên ông Mã hỏi ông Trần làm cách nào để cứu Kiện. Ông Trần làm phép cho Kiện bay vào tivi, trở về thời điểm ba mươi năm trước để cứu Linh khỏi cơn hỏa hoạn. Ông Mã đập vỡ cái tivi, giúp Kiện và Linh bay ra ngoài. Từ đó Kiện, Linh và ông Mã sống chung với nhau, gia đình họ rất hạnh phúc.
Diễn viên

Chung Trấn Đào vai A Kiện
Trịnh Du Linh vai A Linh
Ngọ Mã vai Mã Hậu Pháo
Lê Yến San vai Phiêu Hồng
Diệp Vinh Tổ vai Ông mập
Hoàng Triêm vai Ông Trần
Điền Tuấn vai Đội trưởng đội cứu hỏa
Ca Li vai Tài xế taxi
Bệnh viện Quân y 211

| Bệnh viện Quân y 211 |
| --- | --- |
Quân đoàn 3
Vị trí
Vị trí: 410, Phạm Văn Đồng, phường Thống Nhất, Pleiku, Gia Lai,  Việt Nam
Tọa độ: 14°00′47″B 107°59′43″Đ﻿ / ﻿14,0130271°B 107,9953681°Đ﻿ / 14.0130271; 107.9953681
Loại bệnh viện: bệnh viện quân sự
Giường: 500
Lịch sử
Thành lập: 31 tháng 12 năm 1965; 59 năm trước (1965-12-31)
| Bệnh viện Quân y 211 |
| --- | --- |
Hoạt động: 31/12/1965 (59 năm, 20 ngày)
Quốc gia:  Việt Nam
Phục vụ:  Quân đội nhân dân Việt Nam
Phân loại: Bệnh viện (Hạng 1)
Chức năng: Là bệnh viện trực thuộc Cục
Bộ phận của: Quân đoàn 3, Bộ Quốc phòng (Việt Nam)
Bộ chỉ huy: 410, Phạm Văn Đồng. thành phố Pleiku, tỉnh Gia Lai
Các tư lệnh
Giám đốc:: Đại tá Hoàng Tiến Dũng
Chính ủy: Đại tá Trần Văn Tài
Huy hiệu
Phù hiệu: Tập tin:Vietnam People's Army Medical Corps.jpg
Bệnh viện Quân y 211 là một bệnh viện Quân đội, trực thuộc Quân đoàn 3 và đóng tại thành phố Pleiku tỉnh Gia Lai, tiền thân từ các bộ phận của Bệnh viện Quân y 103 và Bệnh viện Quân y 108 phục vụ chiến trường Tây Nguyên.
Hiện nay là Bệnh viện hạng 1 của Quân đội phục vụ cho nhân dân và lực lượng vũ trang khu vực Bắc Tây Nguyên.
Lịch sử

Bệnh viện Quân y 211 tiền thân là Bệnh viện 84 được thành lập ngày 31-12-1965 theo Quyết định số 2241 của Chủ nhiệm Tổng cục Hậu cần. Nhiệm vụ chủ yếu là "thu dung điều trị thương-bệnh binh của chiến trường B3 (Tây Nguyên). Ngoài ra còn nhận thêm thương-bệnh binh của Hạ Lào và Đường dây 559" .
Sau cuộc chiến tranh Việt Nam, trong đội hình chiến đấu của Binh đoàn Tây Nguyên (nay là Quân đoàn 3), cán bộ chiến sĩ Bệnh viện Quân y 211 tiếp tục tham gia chiến đấu, phục vụ chiến đấu tại biên giới Tây Nam, làm nhiệm vụ quốc tế ở Campuchia và bảo vệ biên giới phía Bắc của Tổ quốc, trực tiếp cứu chữa, giành lại sự sống cho biết bao đồng đội, trả nhanh quân số về đơn vị chiến đấu, góp phần quan trọng vào thành tích chung của Binh đoàn, vun đắp nên truyền thống vẻ vang "Đoàn kết, dũng cảm; tận tụy, thủy chung; sáng tạo, tự lực; khoa học, thực tiễn".
Năm 2015, Bộ Quốc phòng ban hành Thông tư số 118/2015/TT- BQP về sửa đổi, bổ sung Thông tư số 215/2013/TT- BQP ngày 13-12-2013 về việc công nhận xếp hạng các đơn vị sự nghiệp y tế trong Quân đội Nhân dân Việt Nam. Bệnh viện được bổ sung nhiệm vụ, trở thành bệnh viện hạng 1 nằm trong đội hình của Quân đoàn.
Lãnh đạo hiện nay

Giám đốc: Đại tá Hoàng Tiến Dũng
Chính ủy: Đại tá Trần Văn Tài
Phó giám đốc y vụ: Thượng tá Phạm Quỳnh
Phó giám đốc nội:
Phó giám đốc ngoại : Đại tá Trần Xuân Lợi
Lãnh đạo qua các thời kỳ

Giám đốc, Viện trưởng: GS Võ Văn Vinh (1965-1967); GS Lê Cao Đài (1967-1973); GS Đào Gia Thìn (1973-1975); GS Phan Chúc Lâm (1975); BS Đặng Phì (1975-1978; BS Lê Viết Nho (1978-1981); BS Nguyễn Khiết (1981-1986); BS Lê Đăng Dung (1986-1993); BS Kiều Mỹ (1993-2003); BS Trần Đình Thụ (2003-2011); BS Bùi Xuân Hữu (2011-2020); BS Trần Vương Linh (2020-2023);BS Hoàng Tiến Dũng (2023-nay)...
Chính ủy, Phó viện trưởng chính trị:...
Phó giám đốc, Phó viện trưởng:...
Chức năng - nhiệm vụ

Bệnh viện có nhiệm vụ khám, cấp cứu, thu dung, điều trị, chăm sóc sức khỏe cho cán bộ, chiến sĩ trong Binh đoàn và các đơn vị của Bộ, của Quân khu 5 trên địa bàn đứng chân. Đồng thời, đơn vị cũng tham gia điều trị cho các đối tượng hưởng bảo hiểm y tế, điều trị cho nhân dân có thu một phần viện phí.
Cùng với việc tập trung khám chữa bệnh cho quân, dân, Bệnh viện Quân y 211 còn tổ chức các đội công tác về các thôn làng ở Chư Sê, Đắc Đoa, để thăm, tặng quà, khám bệnh, phát thuốc miễn phí cho hơn 2.150 lượt người.
Nguồn lực và cơ sở vật chất > Đội ngũ

80% bác sĩ của bệnh viện có trình độ trên đại học, chuyên khoa 1, chuyên khoa 2, thạc sĩ...
Nguồn lực và cơ sở vật chất > Cơ sở vật chất

Bệnh viện đã trang bị cơ sở vật chất hiện đại, đồng bộ như:
Hệ thống cộng hưởng từ 1,5T Magnetom Essenza
Máy siêu âm đàn hồi mô
Hệ thống chụp CT Scanner 64 lát cắt
Máy xét nghiệm huyết học thế hệ mới phân tích đầy đủ 5 thành phần bạch cầu, xét nghiệm tầm soát ung thư
Nguồn lực và cơ sở vật chất > Chuyên môn kỹ thuật

Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 đã thực hiện chuyển giao kỹ thuật gồm nhiều chuyên ngành:
| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
|  Phẫu thuật chấn thương chỉnh hình  Phẫu thuật thần kinh sọ não  Phẫu thuật cột sống  Phẫu thuật nội soi ổ bụng  Phẫu thuật bụng mở   |  Phẫu thuật lồng ngực  Phẫu thuật tiết niệu- nội soi  Phẫu thuật mắt, phẫu thuật phaco  Phẫu thuật răng – hàm mặt  Phẫu thuạt tai mũi họng   |  Chuyên khoa gây mê,  Chuyên khoa hồi sức cấp cứu  Chuyên khoa chẩn đoán hình ảnh  Chuyên khoa nội thần kinh  Chuyên khoa nội tim mạch   |  Phẫu thuật nội soi tán sỏi niệu quản ngược dòng  Phẫu thuật nội soi tiêu hóa can thiệp   |
Thành tích

Bệnh viện đã làm chủ được hoàn toàn các kỹ thuật và vươn lên làm chủ nhiều kỹ thuật khó như phẫu thuật sọ não, phẫu thuật vi phẫu nối các chi thể đứt lìa, phẫu thuật tạo hình Răng – Hàm – Mặt; phẫu thuật phaco, chạy thận; thực hiện các kỹ thuật xét nghiệm tầm soát ung thư vú, phổi, gan, mật, tụy, tiền liệt tuyến, các bệnh lý nội tiết như bệnh lý tuyến giáp, tuyến tụy, phát hiện các loại virus gan B, gan C và tầm soát dị tật thai nhi trước sinh...
Tỉ lệ sử dụng giường bệnh trung bình hàng năm đạt 171%
Tỉ lệ khỏi ra viện đạt trên 75%
Khen thưởng

Trong 50 năm qua, Bệnh viện Quân y 211 đã vinh dự được Đảng và Nhà nước tặng:
Danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân (31-12-1989)
1 Huân chương Chiến công hạng nhì
3 Huân chương Chiến công hạng ba
Huân chương Quân công hạng ba
1 Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng nhì
2 Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng ba
Huân chương Lao động hạng Ba (2022)
Nhà nước Campuchia tặng thưởng Huân chương Ăng-ko cho bệnh viện.
Bên cạnh đó, Khoa Ngoại 1 của Bệnh viện được tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Chú thích

1 2 3 4 5 6 7  “Bệnh viện Quân y 211 – Gia Lai: 50 năm xây dựng và trưởng thành”.
1 2  “Bệnh viện Quân y 211: Đột phá về chuyên môn kỹ thuật”.
1 2  “Chuyển giao kỹ thuật cho Bệnh viện 211 - Quân đoàn 3”.
1 2 3  “Bệnh viện Quân y 211 viết tiếp truyền thống trong thời kỳ đổi mới”.
↑  “Bệnh viện Quân y 211: Đón nhận Huân chương Lao động hạng Ba”. https://www.qdnd.vn (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 18 tháng 3 năm 2022. Liên kết ngoài trong |website= (trợ giúp)
↑  “Một số đề xuất trong xây dựng và phát triển Bệnh viện Quân y 211”.