stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Heliconia lanata

| Heliconia lanata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
(không phân hạng): Commelinids
Bộ (ordo): Zingiberales
Họ (familia): Heliconiaceae
Chi (genus): Heliconia
Loài (species): H. lanata
Danh pháp hai phần
Heliconia lanata (P.S.Green) W.J.Kress 
Heliconia lanata là một loài thực vật có hoa trong họ Heliconiaceae. Loài này được (P.S.Green) W.J.Kress mô tả khoa học đầu tiên năm 1990.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Heliconia lanata”. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2013.
Ga Yecheon

| Ga Yecheon |
| --- | --- |


Tên tiếng Triều Tiên
Hangul: 예천역
Hanja: 醴泉驛
Romaja quốc ngữ: Yecheonnyeok
McCune–Reischauer: Ryech'ŏnnyŏk
 
Thông tin chung
Địa chỉ: Seobon-ri, Yecheon-eup, Yecheon, Gyeongsang Bắc Hàn Quốc
Tọa độ: 36°38′52,16″B 128°26′39,7″Đ﻿ / ﻿36,63333°B 128,43333°Đ﻿ / 36.63333; 128.43333
Quản lý: Korail
Tuyến: Tuyến Gyeongbuk
Kiến trúc
Kết cấu kiến trúc: Trên mặt đất
Lịch sử
Đã mở: 1 tháng 11 năm 1928

Ga Yecheon là ga đường sắt trên Tuyến Gyeongbuk.
Liên kết

(tiếng Hàn) Thông tin trạm[liên kết hỏng] từ Korail
| x t Tuyến Gyeongbuk |
| --- | --- |
 Gimcheon  Acheon  Duwon  Oksan  Cheongni  Sangju  Baegwon  Yangjeong  Hamchang  Jeomchon  Sanyang  Yonggung  Songam  Gaepo  Yulhyeon  Gadong  Yecheon  Dongyecheon  Gopyeong  Misan  Bomun  Jangsan  Eodeung  Miryong  Bangu  Yeongju (trước đây)  (Gimcheon ~ Yecheon)  Gopyeong  Homyeong  Pungsan  Myeongdong  Andong
Helicopsyche antikleia

| Helicopsyche antikleia> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Trichoptera
Họ (familia): Helicopsychidae
Chi (genus): Helicopsyche
Loài (species): H. antikleia
Danh pháp hai phần
Helicopsyche antikleia H Malicky, 1997 
Helicopsyche antikleia là một loài Trichoptera trong họ Helicopsychidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Aosa plumieri

| Aosa plumieri> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Asterids
Bộ (ordo): Cornales
Họ (familia): Loasaceae
Chi (genus): Aosa
Loài (species): A. plumieri
Danh pháp hai phần
Aosa plumieri (Urb.) Weigend 
Aosa plumieri là một loài thực vật có hoa trong họ Loasaceae. Loài này được (Urb.) Weigend mô tả khoa học đầu tiên năm 2006.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Aosa plumieri”. Truy cập ngày 26 tháng 8 năm 2013.
Ánh sáng Marfa

Vị trí "Ánh sáng Marfa" trong hình ảnh này cho biết nơi có thể nhìn thấy ánh sáng này.
Marfa, Texas nằm tại tọa độ 30°18′43″B 104°1′29″T﻿ / ﻿30,31194°B 104,02472°T﻿ / 30.31194; -104.02472.
Ánh sáng Marfa, còn gọi là ánh sáng ma Marfa, được nhiều người quan sát ở gần đường Quốc lộ 67 tại vùng Mitchell Flat phía đông Marfa, bang Texas nước Mỹ. Luồng sáng kỳ lạ này gây tiếng vang khi người xem cứ gán cho chúng là các hiện tượng siêu linh như ma, UFO, hoặc ma trơi. Nghiên cứu khoa học cho thấy rằng hầu hết, nếu không phải tất cả, đều chỉ là phản xạ khí quyển của ánh đèn pha ô tô và lửa trại mà thôi.
Tổng quan

Theo lời Judith Brueske cho biết, "'Ánh sáng Marfa' ở phía tây Texas từng được gọi bằng nhiều cái tên trong những năm qua, chẳng hạn như ánh sáng ma, luồng sáng kỳ lạ, ánh sáng bí ẩn hoặc ánh sáng Chinati. Địa điểm yêu thích đế ngắm nhìn ánh sáng này là một nơi rộng lớn nằm trên Xa lộ 90, cách Marfa khoảng 9 dặm về phía đông. Luồng sáng thường được kể là những điểm sáng ở xa, có thể phân biệt được với ánh đèn trang trại và đèn pha ô tô trên Xa lộ 67 (giữa Marfa và Presidio, về phía nam) chủ yếu nhờ chuyển động không bình thường của chúng".
Robert và Judy Wagers định nghĩa "Ánh sáng Marfa Cổ xưa" được nhìn thấy ở phía nam-tây nam của Trung tâm Quan sát Ánh sáng Marfa (MLVC). Họ xác định lề trái của khu vực quan sát được căn chỉnh dọc theo tháp Công ty Điện thoại Big Bend khi nhìn từ MLVC và lề phải là Đỉnh núi Chinati khi nhìn từ MLVC.
Đề cập đến Công viên Quan sát Ánh sáng Marfa ở phía đông Marfa, James Bunnell nhận định, "bạn có thể chỉ chiêm ngưỡng những quả cầu ánh sáng bí ẩn đột nhiên xuất hiện trên tán lá sa mạc. Những quả cầu ánh sáng này có thể đứng yên khi chúng phát ra và tắt dần với cường độ thay đổi từ mờ nhạt đến gần như phát sáng chói lòa. Thế rồi, những luồng sáng ma quái này có thể bay vọt qua sa mạc...hoặc thực hiện phân tách và hợp nhất. Màu ánh sáng thường là vàng cam nhưng cũng có thể nhìn thấy các màu khác, bao gồm xanh lá cây, xanh lam và đỏ. Ánh sáng Bí ẩn Marfa (MLs) thường bay phía trên thảm thực vật sa mạc nhưng bên dưới núi mặt bàn đằng sau".
Lịch sử

Ghi chép lịch sử đầu tiên về ánh sáng Marfa xuất hiện vào năm 1883 khi một tay chăn bò trẻ tuổi tên Robert Reed Ellison bất chợt nhìn thấy luồng sáng nhấp nháy khi đang lùa gia súc đi qua đèo Paisano và tự hỏi liệu đó có phải là lửa trại của người da đỏ Apache hay không. Những người định cư khác nói với Ellison rằng họ thường xuyên nhìn thấy ánh sáng này, nhưng khi điều tra, họ chẳng tìm thấy tro hay bằng chứng nào khác về một khu cắm trại như vậy cả. Joe và Anne Humphreys lần lượt kể lại rằng họ đã nhìn thấy ánh sáng này vào năm 1885. Cả hai câu chuyện đều xuất hiện trong cuốn sách của Cecilia Thompson có tựa đề History of Marfa and Presidio County, Texas 1535-1946, được xuất bản năm 1985.
Bài viết đầu tiên về luồng sáng này được đăng trên tạp chí Coronet số tháng 7 năm 1957. Năm 1976 cuốn sách Tales of the Big Bend của Elton Miles bao gồm những câu chuyện có niên đại từ thế kỷ 19 và bức ảnh chụp ánh sáng Marfa của một chủ trang trại địa phương.
Bunnell đã liệt kê 34 trường hợp nhìn thấy ánh sáng Marfa từ năm 1945 đến năm 2008. Các trạm giám sát bắt đầu được thiết lập ngay từ năm 2003. Ông xác định"trung bình 9,5 MLs vào 5,25 đêm mỗi năm", nhưng tin rằng các trạm giám sát có thể chỉ tìm thấy được một nửa số ánh sáng Marfa ở Mitchell Flat mà thôi.
Truyền thông

Ánh sáng này được giới thiệu và đề cập trên nhiều phương tiện truyền thông khác nhau, bao gồm chương trình truyền hình Unsolved Mysteries và một tập phim của bộ King of the Hill ("Of Mice and Little Green Men") và trong một tập So Weird chếu trên kênh Disney Channel Original Series. Một cuốn sách năm 2009 của David Morrell nhan đề The Shimmer, được lấy cảm hứng từ ánh sáng này. The Rolling Stones có nhắc đến "Ánh sáng Marfa" trong ca khúc "No Spare Parts" từ bản tái phát hành năm 2011 trong album Some Girls ra mắt năm 1978 của họ. Trong tập "Mad About the Toy" năm 2019 của phim Simpsons, cả nhà Simpsons đều đến thăm Marfa. Lisa cố gắng giải thích về ánh sáng này nhưng bị Marge ngăn cản.
Chú thích

↑  “US Gazetteer files: 2010, 2000, and 1990”. United States Census Bureau. ngày 12 tháng 2 năm 2011. Truy cập ngày 23 tháng 4 năm 2011.
↑  Brueske, Judith (1989). The Marfa Lights. Ocotillo Enterprises. tr. 7.
1 2 3  Wagers, Robert (2012). Mysteries of the Marfa Lights Revealed. R&J Books Unique. tr. 75–79. ISBN 9780988827127.
1 2  Bunnell, James (2009). Hunting Marfa Lights. Lacey Publishing Company. tr. 14–15. ISBN 9780970924940.
↑  Smith, Julia Cauble. “Marfa Lights”. Texas State Historical Association.
↑  Moran, Paul (tháng 7 năm 1957). “The Mystery of the Texas Ghost Light”. Coronet. 42 (3).
↑  Brian Haughton (tháng 8 năm 2011). Famous Ghost Stories: Legends and Lore. The Rosen Publishing Group. tr. 157–. ISBN 978-1-4488-4840-9.
↑  Dan Solomon (ngày 8 tháng 1 năm 2019). “Marfa Is Now Such a Stereotype They Can Mock It on 'The Simpsons'”. Texas Monthly.
Hiến chương 77

Hiến chương 77 là một kiến nghị được công bố vào tháng giêng 1977 lên án những hành động vi phạm nhân quyền của chính quyền Cộng sản tại Tiệp Khắc, nó cũng là tên của một phong trào dân quyền, mà trong thập niên 1970 cũng như 1980 trở thành trung tâm của phe đối lập. 

Năm 1976 nhiều văn nghệ sĩ và nhiều người trong giới trí thức, cả thợ thuyền, giám mục, cựu đảng viên Cộng sản và cả cựu mật thám, trong số này có nhà viết kịch Václav Havel, Jiří Hájek và Jiří Dienstbier (chính trị gia của Mùa xuân Praha) – cùng với những người Tiệp Khắc bình thường khác họp lại với nhau để mà nêu lên những vi phạm nhân quyền, trái lại với những gì mà ngoại trưởng Tiệp Khắc đã ký trong Hiệp ước Helsinki vào ngày 1 tháng 8 năm 1975. 

Trực tiếp đưa tới vụ này là những hành động trù dập của chính quyền đối với ban nhạc The Plastic People of the Universe. Ban nhạc này, được thành lập ngay sau vụ xâm lăng của Khối Warszawa vào năm 1968, đã tổ chức nhiều đại hội nhạc. Họ là nơi thu hút quan trọng trong giới nhạc độc lập với chính quyền và rất lôi cuốn giới trẻ. Trong một buổi trình diễn vào tháng 2 năm 1976 nhiều thành viên ban nhạc bị bắt và nhiều người đi nghe bị hỏi cung. Hành động này đưa tới những phản đối trong nước, cũng như tại hải ngoại. Václav Havel xem những trù dập đối với nhóm the Plastic People là cuộc tấn công của một chế độ toàn trị vào đời sống con người, vào tự do của con người. Theo Havel thì phải ngăn cản để việc này không còn tiếp diễn.
Tuyên ngôn

Vào ngày 1 tháng giêng 1977 Hiến chương 77 được công báo với 242 chữ ký. 6 ngày sau nó được in ra tại các báo chí lớn tại Âu châu như tờ The Times, Le Monde hay là Frankfurter Allgemeinen Zeitung. Tuy nhiên tại các báo chí trong nước thì nội dung không được phổ biến. Trong tháng giêng và tháng 2 có một chiến dịch rầm rộ của nhà nước chống lại hiến chương này, cũng nhờ vậy mà cả nước biết đến đến nó. 

Vào ngày 1 tháng 2 năm 1977 danh sách của 208 người ký thêm vào được công bố. Cho tới mùa hè 1977 con số người ký lên đến 600. Cho tới cuối năm 1977 hiến chương có 800 người ký, tới 1985 khoảng 1200 và tới 1989 2000. Những người viết chính của hiến chương và cũng là những phát ngôn viên đầu tiên của phong trào là Václav Havel, triết gia Jan Patočka và cựu ngoại trưởng Jiří Hájek. Từ tháng giêng 1977 một ủy ban quốc tế đã được thành lập để trợ giúp Hiến chương 77, trong số những người tham dự có Heinrich Böll, Friedrich Dürrenmatt, Graham Greene và Arthur Miller.

Hiến chương này so sánh những quyền căn bản, mà đã được thỏa thuận trong Hiệp ước Helsinki và một phần cả trong luật pháp của Tiệp Khắc, với những gì đã xảy ra trong thực tế. Nó cho thấy quyền tự do ngôn luận chỉ là ảo tưởng, quyền được học tập bị ngăn cản, hàng trăm ngàn người trong giới trẻ vì những tư tưởng của họ hay của cha mẹ không được vào đại học, tự do tôn giáo bị giới hạn có hệ thống một cách độc đoán. Nói chung thì dụng cụ để giới hạn hoặc tướt đoạt hoàn toàn một số dân quyền là đặt tất cả các cơ quan và các tổ chức dưới sự chỉ đạo chính trị của những người cầm đầu đảng cầm quyền và quyết định của một vài người có thế lực. Hiến chương đòi hỏi chính phủ Tiệp Khắc phải tuân theo những gì họ đã ký, đặc biệt là hiệp ước Helsinski.
Phản ứng của chính quyền

Mặc dù Nhóm hiến chương không tự định nghĩa mình là phe đối lập và đòi hỏi đối thoại, chính quyền Tiệp Khắc đã phản ứng mạnh và đàn áp. Phản ứng đầu tiên của chính quyền xảy ra vào ngày 12 tháng giêng trên tờ báo Rudé právo. Những người ký tên bị cho là những kẻ phản động cũng như là những kẻ đã tổ chức cuộc phản cách mạng vào năm 1968, những người mà hành động theo những đặt hàng của phe Chống cộng và phe theo Chủ nghĩa phục quốc Do Thái (Zionismus). Văn kiện được cho là "chống chính quyền, chống xã hội chủ nghĩa, chống lại nhân dân, thuộc loại những bài viết mị dân và khích động quần chúng, một cách lỗ mãng xuyên tạc đã bôi nhọ chế độ Xã hội chủ nghĩa Tiệp Khắc và những thành đạt cách mạng của nhân dân." Tiếp theo đó trong tháng giêng và tháng hai có một chiến dịch mạnh mẽ với mọi phương tiện thông tin, trong đó rất nhiều văn nghệ sĩ và trí thức phản đối Hiến chương. 

Những người ký tên bị bắt giữ nhiều lần, hỏi cung, theo dõi, không được tiếp tục hành nghề và bị xã hội cô lập. 
Václav Havel đã bị nhốt vào tù vài tháng. Một trong người phát ngôn viên đầu tiên của Hiến chương, Jan Patočka, vào ngày 13 tháng 3 năm 1977 đã ngất xỉu sau nhiều giờ bị công an hỏi cung và chết sau đó. Tại lễ đám tang của ông mọi người tham dự đều bị chụp hình và bị quay phim, trong lúc có một trực thăng luôn bay trên đầu. Vào tháng 10 năm 1977 có một vụ án chính thức đầu tiên. Bị can bị buộc tội là đã buôn lậu những văn kiện cấm ra khỏi nước, anh ta bị tù 3 năm rưỡi. 

Hàng trăm người ký tên bị tước bỏ quyền công dân. Nhà văn Pavel Kohout sau khi đi ra khỏi nước vào năm 1979 không được phép trở vào và không được công nhận quyền công dân nữa. Nhiều người khác sợ bị trù dập phải bỏ trốn. Tổng cộng có khoảng 300 người ký tên đã di cư sang nước ngoài, đa số là đến Áo, nơi mà họ được cho tị nạn một cách dễ dàng. Từ đó nhiều người di cư sang Hoa Kỳ, Canada hay Úc. 

Ngoài ra đảng Cộng sản còn lập ra một Phản hiến chương (Anticharta), mà được hưởng úng ngay của khoảng 2000 văn nghệ sĩ, kịch sĩ. Hầu như các kịch sĩ nào cũng ký tên vào, ai không ký sẽ bị cấm hành nghề.
Chú thích

↑  Podpisy Prohlášení Charty 77 (1977–1989)
↑  S t a n o v i s k o Generálního prokurátora ČSSR, předsedy Nejvyššího soudu ČSSR, ministra spravedlnosti ČSSR a generálního prokurátora ČSSR k „Prohlášení Charty 77"
Sách báo

Charta 77: Das Manifest »Charta 77«, in: Jiří Pelikán, Manfred Wilke (Hrsg.): Menschenrechte. Ein Jahrbuch zu Osteuropa, rororo 4192, rororo aktuell, Reinbek bei Hamburg, 1977, S. 221–225, ISBN 3-499-14192-2.
Lutz, Annabelle: Dissidenten und Bürgerbewegung. Ein Vergleich zwischen DDR und Tschechoslowakei. Campus, Frankfurt am Main 1999, ISBN 3-593-36311-9 (= Campus Forschung, Band 795, zugleich Dissertation an der Universität Potsdam 1998).
Harald Gordon Skilling: Charter 77 and Human Rights in Czechoslovakia. Allen & Unwin, London 1981, ISBN 0-04-321026-0 (englisch).
Hans-Peter Riese (Hrsg.): Bürgerinitiative für die Menschenrechte. Die tschechoslowakische Opposition zwischen dem „Prager Frühling" und der „Charta '77". Vorwort: Heinrich Böll, Nachwort: Arthur Miller, Europäische Verlagsanstalt, Köln / Frankfurt am Main 1977, ISBN 3-434-00320-7 (= Demokratischer Sozialismus in Theorie und Praxis).
Âm vị học tiếng Mã Lai

Bài viết này về âm vị học tiếng Mã Lai (Ngôn ngữ Malaysia và Bruneian) dựa trên cách phát âm tiếng Mã Lai chuẩn (ngôn ngữ chính thức của Brunei, Singapore, Malaysia (dưới tên tiếng Malaysia)) và tiếng Indonesia (ngôn ngữ chính thức của Indonesia).
Phụ âm

Phụ âm tiếng Mã Lai chuẩn cũng như tiếng Indonesia được thể hiện trong bảng dưới. Những phụ âm chỉ có trong từ mượn, chủ yếu là tiếng Ả Rập và tiếng Anh, nằm trong ngoặc tròn. Có nghiên cứu liệt kê 19 "phụ âm chính" tiếng Mã Lai, gồm 18 âm không nằm trong ngoặc tròn bên dưới cũng như âm tắc thanh hầu [ʔ].
|  |  | Môi | Răng | Chân răng | Sau chân răng/Vòm | Ngạc mềm | Thanh hầu |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Mũi | Mũi | m |  | n | ɲ | ŋ |  |
| Tắc | vô thanh | p |  | t | t͡ʃ | k | (ʔ) |
| Tắc | hữu thanh | b |  | d | d͡ʒ | ɡ |  |
| Xát | vô thanh | (f) | (θ) | s | (ʃ) | (x) | h |
| Xát | hữu thanh | (v) | (ð) | (z) |  | (ɣ) |  |
| Tiếp cận | Tiếp cận |  |  | l | j | w |  |
| Rung | Rung |  |  | r |  |  |  |
Ghi chú phép chính tả:
/ɲ/ được viết là ⟨ny⟩ trước nguyên âm, ⟨n⟩ trước ⟨c⟩ và ⟨j⟩
/ŋ/ viết là ⟨ng⟩
âm tắc thanh hầu [ʔ] được đại diện bởi ⟨k⟩ cuối từ hay dấu ⟨'⟩
/tʃ/ viết là ⟨c⟩
/dʒ/ viết là ⟨j⟩
/j/ viết là ⟨y⟩
/ʃ/ viết là ⟨sy⟩
/x/ viết là ⟨kh⟩
/ɣ/ viết là ⟨gh⟩
/ð/ viết là ⟨z⟩, hệt như âm /z/ và chỉ có mặt trong từ mượn tiếng Ả Rập mang âm /ð/. Do hai âm này không được phân biệt khi viết, người nói phải tự ghi nhớ từ có âm /ð/.
/θ/ được viết là ⟨s⟩, hệt như âm /s/ và chỉ có mặt trong từ mượn tiếng Ả Rập mang âm /θ/. Do hai âm này không được phân biệt khi viết, người nói phải tự ghi nhớ từ có âm /θ/. Trước đây (trước 1972), âm /θ/ được viết là ⟨th⟩ trong tiếng Mã Lai chuẩn (không phải tiếng Indonesia).
Ghi chú ngữ âm
/p/, /t/, /k/ không bật hơi, giống trong các ngôn ngữ Rôman. Ở vị trí cuối từ, chúng là âm không hơi, và âm /k/ thường phát âm thành âm tắc thanh hầu ở từ vựng bản địa. Không có hiện tượng liason.
/h/ được phát âm rõ ràng giữa hai nguyên âm giống nhau, như trong Pahang. Ở vị trí khác có được đọc nhẹ và hay mất đi, như trong hutan ~ utan ('rừng'), sahut ~ saut ('trả lời'). Ngoại lệ là những âm /h/ trong từ mượn tiếng Ả Rập như hakim ('thẩm phán').
/r/ biến thiên đáng kể theo phương ngữ.
/f/, /v/, /z/, và /ʃ/ chỉ có trong từ mượn. Một số người nói đọc /v/ trong từ mượn thành [v], còn lại đọc thành [f]. [z] là tha âm của /s/ trước phụ âm hữu thanh.
Từ mượn tiếng Ả Rập:
Với người biết tiếng Ả Rập, họ có thể phát âm những âm này chính xác. Nếu không, có xu hướng thay chúng bằng những âm khác.
| Âm gốc | Âm đồng hóa | Ví dụ |
| --- | --- | --- |
| /x/ | /k/, /h/ | khabar [ˈhabar], kabar [ˈkabar] ('tin tức') |
| /ð/ | /d/, /l/ | redha, rela ('sẵn sàng') |
| /ðˁ/ | /l/, /z/ | lohor, zohor ('lần cầu nguyện trưa') |
| /ɣ/ | /ɡ/, /r/ | ghaib, raib ('ẩn') |
| /ʕ/ | /ʔ/ | saat, sa'at ('thời gian') |
Phụ âm > Sự đồng hóa âm mũi

Một điểm quan trọng trong phái sinh động từ và danh từ tiếng Mã Lai là sự đồng hóa phụ âm mũi ở cuối tiền tố meng- /məŋ/ và peng- /pəŋ/.
Âm mũi cuối tiền tố bị lược bỏ trước âm sonorant (âm mũi /m, n, ɲ, ŋ/, âm lỏng /l, r/, âm tiếp cận /w, j/). Nó đồng hóa trước phụ âm obstruent: trở thành /m/ trước âm môi /p, b/, thành /n/ trước âm chân răng /t, d/, thành /ɲ/ trước /tʃ, dʒ/ và /s/. Nó giữ nguyên là /ŋ/ trước các âm khác (âm ngạc mềm /k, ɡ/, âm thanh hầu /h/, và nguyên âm).
Những ví dụ dưới đây cho thấy biến đổi của meng-:
Nguyên âm

Tiếng Mã Lai chuẩn và tiếng Indonesia thường được cho là có sáu nguyên âm. Sáu nguyên âm này được thể hiện trong bảng dưới. Tuy nhiên, có phân tích cho thêm nguyên âm khác, thường là /ɛ/ và /ɔ/.
|  | Trước | Giữa | Sau |
| --- | --- | --- | --- |
| Đóng | i |  | u |
| Vừa | e | ə | o |
| Mở |  | a |  |
Chú thích

1 2  Clynes, A., & Deterding, D. (2011). Standard Malay (Brunei). Journal of the International Phonetic Association, 41, 259–268.On-line Version
1 2  Soderberg, C. D., & Olson, K. S. (2008). Indonesian. Journal of the International Phonetic Association, 38, 209–213.
↑  Asmah Haji Omar (2008). Ensiklopedia Bahasa Melayu. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka, page 108.
↑  Yunus Maris, M. (1980). The Malay Sound System. Kuala Lumpur: Penerbit Fajar Bakti Sdn. Bhd, page 52.
↑  Đây là minh chứng cho việc phụ âm cuối tiền tố nguyên bản là /ŋ/: khi không có âm để đồng hóa theo, nó trở về nguyên mẫu /ŋ/. Có lúc nó được viết /N/ để cho thấy rằng nó không có vị trí phát âm riêng, nhưng điều này chưa giải thích được sự tồn tại của /ŋ/ trước nguyên âm.
↑  Asmah Haji Omar (2008). Ensiklopedia Bahasa Melayu. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka, page 97.
↑  Yunus Maris, M. (1980). The Malay Sound System. Kuala Lumpur: Penerbit Fajar Bakti Sdn. Bhd, page 2.
Tài liệu

Indirawati Haji Zahid, Mardian Shah Omar (2006). Fonetik dan fonologi. PTS Professional. ISBN 983-3585-63-9. Truy cập ngày 24 tháng 12 năm 2009.
Abdullah bin Hassan (2007). “6”. Linguistik am. PTS Professional. ISBN 983-3376-18-5. Truy cập ngày 24 tháng 12 năm 2009.
Eupithecia kerrvillaria

| Eupithecia kerrvillaria> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Eupithecia
Loài (species): E. kerrvillaria
Danh pháp hai phần
Eupithecia kerrvillaria Cassino & Swett 1924 
Eupithecia kerrvillaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Havardia sonorae

| Havardia sonorae> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Fabales
Họ (familia): Fabaceae
Chi (genus): Havardia
Loài (species): H. sonorae
Danh pháp hai phần
Havardia sonorae (S.Watson) Britton & Rose 
Havardia sonorae là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được (S.Watson) Britton & Rose miêu tả khoa học đầu tiên.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Havardia sonorae”. Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2013.
Đàm Văn Ngụy

| Đàm Văn Ngụy |
| --- | --- |

Sinh: (1927-05-01)1 tháng 5, 1927 Thạch An, Cao Bằng, Liên bang Đông Dương
Mất: 2 tháng 3, 2015(2015-03-02) (87 tuổi) Hà Nội, Việt Nam
Quân chủng:  Quân đội nhân dân Việt Nam
Năm tại ngũ: 1945-1996
Cấp bậc:   Trung tướng
Chỉ huy: Sư đoàn 7, Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam  Sư đoàn 316, Quân đội nhân dân Việt Nam Quân đoàn 26, Quân đội nhân dân Việt Nam Quân khu 1
Tặng thưởng: Huân chương Quân công, Huân chương Chiến thắng, Huân chương Kháng chiến...
Đàm Văn Ngụy (1927 – 2015), bí danh Văn Chung, là một tướng lĩnh, sĩ quan cấp cao, quân hàm Trung tướng Quân đội nhân dân Việt Nam. Ông là một trong những đội viên đầu tiên của Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng Quân năm 1944, từng giữ các chức vụ Sư đoàn trưởng các Sư đoàn 1, Sư đoàn 7, Sư đoàn 316, Phó Hiệu trưởng Quân sự Trường Sĩ quan Chính trị Quân sự, Tư lệnh Quân khu 1. Ông tham gia các cuộc kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ, và chiến tranh biên giới 1979.
Ngoài ra ông còn là Ủy viên Ban chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa VI, VII, Đại biểu Quốc hội khóa VIII và IX. Ông được Nhà nước Việt Nam trao tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân và Huân chương Quân công hạng Nhì, Ba.
Thân thế và sự nghiệp

Ông là người dân tộc Tày, sinh ngày 1 tháng 5 năm 1927 tại xã Xuất Tính (nay là xã Minh Khai), huyện Thạch An, tỉnh Cao Bằng.
Tham gia Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân

Được các cán bộ Việt Minh, từ tháng 7 năm 1942, ông tham gia làm liên lạc dẫn đường, tiếp tế nuôi cán bộ Việt Minh hoạt động bí mật ở địa phương khi mới 14 tuổi. Nhiều lần ông cùng với du kích tham gia chiến đấu bảo vệ cán bộ, cõng những cán bộ đau ốm vào ẩn giấu trong rừng tránh sự lùng bắt của chính quyền thực dân Pháp.
Tuy được triệu tập dự lớp huấn luyện thành lập những mãi đến tháng 1 năm 1945, ông mới gia nhập Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân. Từ tháng 5 đến tháng 8 năm 1945, ông tham gia giành chính quyền cho Việt Minh tại Thất Khê, Na Sầm và trở thành phụ tá cho ông Phùng Hữu Tài trong khóa huấn luyện cấp tốc, đào tạo cán bộ Việt Minh tại Thất Khê.
Sau khi Vệ quốc đoàn được tổ chức chính quy hóa, Chi đội Lạng Sơn trở thành Trung đoàn 28, ông Phùng Thế Tài được phân công làm Trung đoàn trưởng. ông được phân công làm cán bộ tiểu đội, trung đội, Tiểu đoàn 2, thuộc trung đoàn này.