stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Bắc thuộc
Bắc thuộc lần thứ hai

Bài chi tiết: Bắc thuộc lần 2
Năm 43, nhà Hán sai Phục ba tướng quân Mã Viện đem quân sang tái chiếm và đàn áp, Hai Bà Trưng chống không nổi phải rút về giữ Cấm Khê rồi tự vẫn ở sông Hát. Dân địa phương lập đền thờ ở Hát Giang.
Sự cai trị của Đông Hán tại bộ Giao Chỉ tương đối ổn định đến cuối thế kỷ 2. Nhà Hán suy yếu, năm 192 dân huyện Tượng Lâm thuộc quận Nhật Nam ở phía nam theo Khu Liên nổi dậy ly khai, lập ra nước Chăm Pa (Lâm Ấp).
Trong lúc nhà Hán suy yếu, thái thú quận Giao Chỉ là Sĩ Nhiếp dùng người nhà trấn trị các quận, trở thành người cai trị tại đây, dù sau đó trên danh nghĩa, họ Sĩ vẫn chấp nhận các thứ sử do nhà Hán rồi Đông Ngô cử sang. Một dấu mốc quan trọng thời kỳ này là việc bộ Giao Chỉ được đổi gọi là Giao Châu, trở thành 1 châu ngang hàng như các châu khác của Trung Quốc theo đề nghị của Sĩ Nhiếp và thứ sử Trương Tân.
Năm 226, Sĩ Nhiếp qua đời, nhà Đông Ngô đánh chiếm Giao Châu và chính thức cai trị. Trong chiến tranh Tam Quốc, các nước thay nhau giành quyền quản lý Giao Châu. Năm 263, Lã Hưng giết quan cai trị Đông Ngô, theo về Tào Ngụy. Tại trung nguyên năm 265 nhà Tấn diệt Ngụy, Giao Châu lại thuộc Tấn. Năm 271 Đông Ngô chiếm lại Giao Châu. Năm 280 Tấn diệt Ngô, Giao Châu lại thuộc Tấn.
Sau thời Tam Quốc, Giao Châu không có biến động về chủ quyền quản lý cho tới khi chấm dứt thời Bắc thuộc thứ hai.
Một số cuộc nổi dậy của người Việt thời kỳ này đều bị thất bại. Cuộc khởi nghĩa lớn nhất năm 248, ở quận Cửu Chân của anh em Triệu Quốc Đạt và Triệu Thị Trinh, sau bị Lục Dận là thứ sử Giao Châu đàn áp phải chịu thất bại. Một số cuộc nổi dậy khác của các thủ lĩnh người Việt như Lương Thạc, Lý Trường Nhân duy trì được quyền cai quản của người Việt trong vài năm.
Thời Bắc thuộc lần thứ 2 chấm dứt năm 541 khi Lý Bí khởi binh chống nhà Lương và chính thức thành lập nhà Tiền Lý cùng nước Vạn Xuân năm 544.
Bắc thuộc lần thứ ba

Bài chi tiết: Bắc thuộc lần 3
Bắc thuộc lần thứ ba > Thuộc Tùy - Đường

Năm 602, nhà Tùy cho quân sang xâm lược nước Vạn Xuân, Lý Phật Tử chưa đánh đã hàng, bị bắt về phương bắc rồi chết ở đó.
Năm 605, nhà Tùy đổi Giao châu thành quận Giao Chỉ và Phủ Đô hộ Giao Chỉ để cai trị Việt Nam.
Nhà Đường thay nhà Tùy bãi bỏ các quận do nhà Tùy lập ra, khôi phục lại chế độ các châu nhỏ thời Nam Bắc triều. Năm 622, nhà Đường lập Giao châu đô hộ phủ. Năm 679, nhà Đường đổi quận Giao Chỉ trở lại thành châu Giao, đặt ra Phủ Đô hộ Giao Châu.
Sau đó, nhà Đường đổi Phủ Đô hộ Giao Châu thành Phủ Đô hộ An Nam. Tên gọi An Nam trong lịch sử Việt Nam bắt đầu từ thời điểm này. Chức quan đứng đầu Phủ Đô hộ An Nam lúc đầu gọi là kinh lược sứ, sau đổi thành Tiết độ sứ. Nhà Đường lại chia Giao Châu làm 12 châu: Giao, Lục, Phúc Lộc, Phong, Thang, Trường, Chi, Vũ Nga, Vũ An, Ái, Hoan, Diễn.
Sau nhiều lần điều chỉnh, năm 866, nhà Đường đổi Phủ Đô hộ An Nam thành Tĩnh Hải quân. Tên gọi này duy trì qua thời Tự chủ của Việt Nam.
Do chính sách bóc lột nặng nề của nhà Đường, người Việt nhiều lần nổi dậy chống nhà Đường. Tiêu biểu nhất là các cuộc nổi dậy của Lý Tự Tiên và Đinh Kiến (687), Mai Thúc Loan (722), Phùng Hưng (776-791) và Dương Thanh (819-820), song đều thất bại.
Đầu thế kỷ 10, nhà Đường suy yếu nghiêm trọng vì nạn phiên trấn cát cứ (kéo dài từ sau loạn An Sử giữa thế kỷ 8) và quyền thần. Nhân lúc Tiết độ sứ Độc Cô Tổn bị điều đi chưa có người thay năm 905, hào trưởng người Việt là Khúc Thừa Dụ đã vào làm chủ thủ phủ Đại La và xác lập quyền tự chủ cho người Việt, năm 939 thì Ngô Quyền xưng vương và bên trong không còn nhận là quan Trung Quốc nữa.
Bắc thuộc lần thứ ba > Người Việt tự chủ chống sự xâm chiếm của Nam Hán

Năm 907, Khúc Thừa Dụ mất, con là Khúc Hạo lên thay tiếp tục thực hiệnTiết độ sứ. Năm 917, Khúc Hạo mất, con là Khúc Thừa Mỹ lên thay.
Năm 923/930, vua Nam Hán sai Lý Khắc Chính đem quân sang đánh, bắt được Khúc Thừa Mỹ đem về nước, Lý Khắc Chính ở lại giữ Giao Châu.
Năm 931, Dương Đình Nghệ là tướng cũ của Khúc Hạo đem quân đánh phủ thành Đại La, lại đánh tan quân Nam Hán do Trần Bảo dẫn sang cứu viện, giết Trần Bảo và tự xưng là Tiết độ sứ.
Năm 937, bộ tướng của Dương Đình Nghệ là Kiều Công Tiễn giết ông để chiếm ngôi.
Năm 938, bộ tướng khác, đồng thời là con rể Dương Đình Nghệ là Ngô Quyền đem quân giết Kiều Công Tiễn, rồi đánh tan đạo quân xâm lược Nam Hán do Lưu Hoằng Tháo dẫn đầu trên sông Bạch Đằng sang tiếp ứng cho Công Tiễn, lập ra nhà Ngô. Từ đó bắt đầu thời kỳ độc lập ổn định của Việt Nam.
Bắc thuộc lần thứ tư

Bài chi tiết: Bắc thuộc lần 4
Sau thời nhà Ngô đến thời nhà Đinh, Việt Nam chính thức có quốc hiệu sau ngàn năm Bắc thuộc là Đại Cồ Việt. Sang thời Lý, quốc hiệu được đổi là Đại Việt. Trong hơn 400 năm qua các triều đại Tiền Lê, Lý và Trần, Đại Việt đều đánh thắng các cuộc xâm lăng của các triều đại Trung Quốc.
Năm 1400, Hồ Quý Ly cướp ngôi nhà Trần. Năm 1406, nhà Minh đem quân sang, lấy lý do là để khôi phục nhà Trần, nhưng thực chất đã sáp nhập Việt Nam thành quận huyện của Trung Quốc và cử quan lại người Hán sang cai trị.
Năm 1407, Giản Định vương, con thứ của vua Trần Nghệ Tông xưng làm Giản Định Đế (1407-1409) để nối nghiệp nhà Trần (thành nhà Hậu Trần) và bắt đầu một cuộc khởi nghĩa chống quân Minh, đến năm 1413 thì hoàn toàn thất bại.
Năm 1418, Lê Lợi khởi nghĩa tại Lam Sơn, Thanh Hóa.
Năm 1427, cuộc khởi nghĩa thành công, kết thúc thời kỳ Bắc thuộc lần thứ tư, và mở đầu một triều đại mới của Việt Nam: nhà Hậu Lê. Theo truyền thuyết, Lê Lợi thắng do nhờ có kiếm thần của Long Quân.
So với giai đoạn một nghìn năm Bắc thuộc, thời kỳ Bắc thuộc này tuy không dài bằng, nhưng chính sách đồng hóa và bóc lột được thực hiện mạnh mẽ hơn. Nhà Minh bắt người Việt phải theo kiểu người Trung Quốc, từ cách ăn mặc, học hành, đến việc cúng tế. Các tài sản quý như người tài, sách vở, báu vật đều bị đem về Trung Quốc. Trong số đó có các cuốn sách văn học, lịch sử, binh pháp... có giá trị và đã được truyền lại từ nhiều đời, hầu hết đã trở thành thất truyền ở Đại Việt kể từ đó. Khoảng 7600 thương gia và nghệ nhân Đại Việt (trong đó có nghệ nhân chế tạo súng Hồ Nguyên Trừng, nghệ nhân kiến trúc Nguyễn An) đã bị bắt đưa sang Nam Kinh, thủ đô Trung Quốc thời bấy giờ. Ngoài ra, nhà Minh còn áp dụng hệ thống sưu cao thuế nặng (bao gồm cả thuế muối) cùng với việc đẩy mạnh khai thác các sản vật quý phục vụ việc cống nộp.
Tranh giả đồng tái hiện trận Bạch Đằng 938
Got to Believe

| Got to Believe  Hãy tin em thêm lần nữa |
| --- | --- |
Áp phích phim Got to Believe
Thể loại: Lãng mạn, Chính kịch, Hài
Sáng lập: Henry King Quitain Olivia Lamasan
Phát triển: Malou N. Santos Des Tanwangco
Kịch bản: Mark Duane Angos Jay Fernando Ceres Helga Barrios Marie Ann Dimaculangan-Fampulme
Đạo diễn: Cathy Garcia-Molina
Diễn viên: Kathryn Bernardo Daniel Padilla
Nhạc dạo: Got to Believe in Magic của Juris
Soạn nhạc: David Pomeranz
Quốc gia: Philippines
Ngôn ngữ: Filipino, tiếng Anh
Số mùa: 2
Số tập: 140 (Danh sách chi tiết)
Sản xuất
Giám chế: Mylene H. Ongkiko
Biên tập: Roman Rodriguez Rizaldy Mora Gerald Garcia
Địa điểm: Philippines Singapore
Thời lượng: 30-45 minutes Thứ 2- thứ 6 lúc 20:30 (PST)
Đơn vị sản xuất: Star Creatives
Trình chiếu
Kênh trình chiếu: ABS-CBN (Philippines)  TodayTV (Việt Nam)
Định dạng hình ảnh: 480i SDTV
Phát sóng: 26 tháng 8 năm 2013 (2013-08-26) – 7 tháng 3 năm 2014 (2014-03-07)
Thông tin khác
Chương trình liên quan: Muling Buksan ang Puso
Liên kết ngoài
Trang mạng chính thức
Hãy tin em thêm lần nữa (tên tiếng Anh: Got to believe) là một phim truyền hình dài tập hài lãng mạn năm 2013 của Philippines do Cathy Garcia-Molina làm đạo diễn với sự tham gia diễn xuất của Kathryn Bernardo và Daniel Padilla. Bộ phim được phát sóng trên kênh ABS-CBN và phát sóng toàn cầu trên The Filipino Channel từ ngày 26 tháng 8 năm 2013 đến ngày 7 tháng 3 năm 2014, thay cho Huwag Ka Lang Mawawala. Tập cuối của bộ phim được mệnh danh là Kết thúc Hay nhất, xếp hạng #1 trên bảng bình chọn truyền hình quốc gia Kantar Media.
Chú thích

↑  “'Got to Believe' treats fans; show ends Friday night - Inquirer Entertainment”.
↑  “'Got to Believe' ending dominates Twitter - Entertainment, News, The Philippine Star - philstar.com”.
↑  “"Got To Believe" set to treat viewers with the 'best ending ever' on March 7 - LionhearTV”. Bản gốc lưu trữ ngày 2 tháng 3 năm 2014. Truy cập ngày 14 tháng 12 năm 2016.
↑  “Kantar Media: Nationwide TV Ratings - ngày 7 tháng 3 năm 2014 (Friday) - LionhearTV”. Bản gốc lưu trữ ngày 11 tháng 3 năm 2014. Truy cập ngày 14 tháng 12 năm 2016.
↑  “NATIONAL TV RATINGS (Urban + Rural): March 7, 8, and 9, 2014”. Bản gốc lưu trữ ngày 11 tháng 3 năm 2014. Truy cập ngày 14 tháng 12 năm 2016.
Hoành Sơn (định hướng)

Hoành Sơn có thể chỉ:
Địa danh > Việt Nam

Dãy núi Hoành Sơn, chạy theo hướng tây - đông có chiều dài khoảng 50 km, nằm ở ranh giới tỉnh Hà Tĩnh và tỉnh Quảng Bình
Xã cũ Hoành Sơn thuộc thị xã Kinh Môn, tỉnh Hải Dương; nay là một phần của phường Duy Tân
Xã cũ Hoành Sơn, huyện Giao Thủy, tỉnh Nam Định; nay là một phần của thị trấn Giao Thủy.
Địa danh > Đài Loan

Núi Hoành Sơn tại huyện Chương Hoá, Nam Đầu
Hoành Sơn, một hương trực thuộc huyện Tân Trúc
Địa danh > Trung Quốc

Hoành Sơn, một huyện trực thuộc thành phố Du Lâm, Thiểm Tây
Trung đội Mai Quốc Ca

Sông Thạch Hãn, đoạn chảy qua cầu Thạch Hãn
Cầu sắt Thạch Hãn bắc qua sông Thạch Hãn
Trung đội Mai Quốc Ca hay Trung đội 2 thuộc Đại đội 11, Tiểu đoàn 3, Trung đoàn 9, Sư đoàn 304, Quân đội Nhân dân Việt Nam, do Trung đội trưởng - Thượng sĩ Mai Quốc Ca chỉ huy  là trung đội gồm 20 chiến sĩ tham gia trận Thành cổ Quảng Trị năm 1972. Trong trận đánh, trung đội này được giao nhiệm vụ chiếm giữ cầu Quảng Trị (nay là cầu Thạch Hãn), tạo điều kiện để các cánh quân của Quân đội Nhân dân Việt Nam mai phục sẵn ở hai bờ sông Thạch Hãn và các vùng phụ cận tiêu diệt tập đoàn quân sự mạnh nhất của Quân lực Việt Nam Cộng hòa đang án ngữ ở Đông Hà, Ái Tử, xã La Vang thuộc huyện Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị.
Diễn biến chiến dịch

Ngày 10 tháng 4 năm 1972, tại cầu Quảng Trị đã diễn ra trận chiến đấu ác liệt giữa Quân đội Nhân dân Việt Nam và Quân lực Việt Nam Cộng hoà. Sau khi cùng đại đội đánh sập cầu Quảng Trị, Trung đội 2 của D11 đã bám trụ tại đây và đương đầu với 3 tiểu đoàn có xe tăng, máy bay, pháo binh yểm trợ, trong suốt một ngày chiến đấu hạ 1 xe thiết giáp và 100 binh lính Việt Nam Cộng hoà, đẩy lùi nhiều đợt tiến công . Kết quả 19 người hy sinh. Trận chiến tạm chấm dứt nhưng quân Việt Nam Cộng hoà ở địa phương lại thu hồi 19 xác chết phe địch, phơi xác bên bờ sông, ngăn tất cả người dân đến lấy xác về, nhằm mục đích đe dọa các thành viên Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam. Thi thể phân hủy gây ảnh hưởng lớn đến sinh hoạt, gia tăng sự bất mãn của cư dân địa phương; đông đảo quần chúng cùng 1 đơn vị du kích xông lên tấn công lại các binh sĩ Việt Nam Cộng hoà, cướp 19 thi thể về mai táng. Quân Việt Nam Cộng hoà bất lực trước hành động này nhưng cũng không có hành động trả đủa.
Vũ Quang Thành quê ở thôn Đồng Minh xã Vĩnh Phúc huyện Vĩnh Lộc, tỉnh Thanh Hóa là chiến sĩ của duy nhất Trung đội Mai Quốc Ca còn sống sót . Ông được phát hiện trong tình trạng bị thương nặng, ngã gục và được chính quyền đối phương cứu sống. Năm 1973, với chính sách trao trả tù binh đôi bên, ông được trả tự do rồi về quê phục viên.
Vinh danh

Ngày 23 tháng 9 năm 1973, Chủ tịch Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam ông Huỳnh Tấn Phát đã ký quyết định số 107/QĐ-CPCMLTCHMNVN truy tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân đồng thời phong tặng danh hiệu "Trung đội 1 thắng 100" cho Trung đội Mai Quốc Ca.
Ngoài ra để tưởng nhớ chiến công đó, nhà nước Việt Nam đã xây dựng đài tưởng niệm bên bờ sông Thạch Hãn . Trong đài tưởng niệm có tấm bia khắc hình 20 quả tim màu đỏ như một biểu tưởng bất diệt của một tinh thần chiến đấu quả cảm và sự hy sinh anh dũng của họ. Hiện nay 19 ngôi mộ đã được phân thành một khu riêng biệt và cùng khắc chung một cái tên Trung đội anh hùng Mai Quốc Ca tại nghĩa trang liệt sĩ Ái Tử  thuộc huyện Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị.
Chú thích

1 2 3  “Trung đội Mai Quốc Ca”. Báo điện tử Quân đội nhân dân. Truy cập ngày 2 tháng 11 năm 2013.
1 2  “Người duy nhất sống sót của trung đội Mai Quốc Ca”. Báo điện tử Dân trí. Truy cập ngày 2 tháng 11 năm 2013.
↑  Ngày ngày 23 tháng 9 năm 1973, Chủ tịch Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam Huỳnh Tấn Phát, ký quyết định (số 107/QĐ-CPCMLTCHMNVN) truy tặng danh hiện Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân cho Trung đội 2. Hiện nay, mộ của 19 cán bộ, chiến sĩ Trung đội 2 được chính quyền và nhân dân địa phương quy tập vào nghĩa trang xã Triệu Thượng, huyện Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị. Một chiến sĩ của trung đội bị bắt và được trao trả sau Hiệp định Pari.
↑  “Bất tử bên dòng Thạch Hãn”. Báo Công An Nhân dân. Bản gốc lưu trữ ngày 3 tháng 11 năm 2013. Truy cập ngày 2 tháng 11 năm 2013.
NetWare

| --- | --- |
Nhà phát triển: Novell
Tình trạng hoạt động: Ngừng hoạt động
Kiểu mã nguồn: Closed source
Phát hành lần đầu: 1983
Phiên bảnmới nhất: 6.5 SP8 (last) / 6 tháng 5 năm 2009; 15 năm trước (2009-05-06)
Có hiệu lựctrong: Tiếng Anh
Nền tảng: X86, MIPS, DEC Alpha, SPARC, PowerPC 
Loại nhân: Hybrid kernel
Giao diện mặc định: Command-line interface, Text-based user interface
Giấy phép: Phần mềm sở hữu độc quyền
Sản phẩm sau: Open Enterprise Server
Website chính thức: www.novell.com
NetWare là một hệ điều hành mạng máy tính đã ngừng hoạt động được Novell, Inc. phát triển. Ban đầu, nó sử dụng đa nhiệm hợp tác để chạy các dịch vụ khác nhau trên máy tính cá nhân, sử dụng giao thức mạng IPX.
Sản phẩm NetWare ban đầu vào năm 1983 đã hỗ trợ các máy khách chạy cả CP/M và MS-DOS, chạy trên cấu trúc liên kết mạng sao độc quyền và dựa trên máy chủ tệp do Novell xây dựng bằng vi xử lý Motorola 68000, nhưng công ty đã sớm chuyển khỏi việc xây dựng sở hữu phần cứng và NetWare trở nên độc lập với phần cứng, chạy trên mọi hệ thống tương thích với IBM PC dựa trên Intel và một loạt các card mạng. Ngay từ đầu, NetWare đã triển khai một số tính năng lấy cảm hứng từ hệ thống máy tính lớn và máy tính mini không có sẵn trong các đối thủ cạnh tranh.
Năm 1991, Novell đã giới thiệu các sản phẩm mạng ngang hàng rẻ hơn cho DOS và Windows, không liên quan đến phần mềm NetWare tập trung vào máy chủ của họ. Đó là NetWare Lite 1.0 (NWL), và sau đó là Personal NetWare 1.0 (PNW) vào năm 1993.
Năm 1993, dòng sản phẩm chính của NetWare đã có một bước chuyển biến mạnh mẽ khi Phiên bản 4 giới thiệu NetWare Directory Services (NDS), một dịch vụ thư mục toàn cầu tương tự như Active Directory mà Microsoft sẽ phát hành 7 năm sau đó. Điều này, cùng với hệ thống e-mail mới (GroupWise), bộ cấu hình ứng dụng (ZENworks) và sản phẩm bảo mật (BorderManager) đều được nhắm vào nhu cầu của các doanh nghiệp lớn.
Tuy nhiên, đến năm 2000, Microsoft đã chiếm thêm lượng khách hàng của Novell và Novell ngày càng hướng đến tương lai dựa trên nhân Linux. Sản phẩm kế thừa cho NetWare, Open Enterprise Server (OES), được phát hành vào tháng 3 năm 2005, đã cung cấp tất cả các dịch vụ được NetWare v6.5 lưu trữ trước đó, nhưng trên SUSE Linux Enterprise Server; hạt nhân NetWare vẫn là một tùy chọn cho đến OES 11 vào cuối năm 2011.
Bản phát hành bản cập nhật cuối cùng là phiên bản 6.5SP8 của tháng 5 năm 2009; NetWare không còn trong danh sách sản phẩm của Novell. Hỗ trợ chung NetWare 6.5SP8 đã kết thúc vào năm 2010, với Hỗ trợ mở rộng cho đến cuối năm 2015 và Tự hỗ trợ cho đến cuối năm 2017. Thay thế nó là Open Enterprise Server.
Biển Bali

| Biển Bali Laut Bali (tiếng Indonesia) |
| --- | --- |
Biển Bali gần Lombok
Biển Bali
Tọa độ: 7°30′N 115°30′Đ﻿ / ﻿7,5°N 115,5°Đ﻿ / -7.500; 115.500
Loại: Biển
Lưu vực quốc gia: Indonesia

Diện tích bề mặt: 45.000 km2 (17.000 dặm vuông Anh)
Biển Bali (tiếng Indonesia: Laut Bali) là một vùng nước ở phía bắc đảo Bali và phía nam đảo Kangean thuộc Indonesia. Biển này tạo thành phần phía tây nam của biển Flores và eo biển Madura thông vào nó từ phía tây.
Biển Bali đôi khi được gộp cùng biển Flores vì các mục đích hải dương học, tuy nhiên, trong một số bản đồ hàng hải, biển Bali được vẽ ra như là một biển khác biệt để phục vụ cho hàng hải. Biển này, là một phần của biển Mediterranean Australasia, có diện tích khoảng 45.000 km² (17.375 dặm vuông) và độ sâu tối đa khoảng 1.590 m (5.217 ft).
Sự lưu thông và các tính chất của khối nước trong biển Bali là sự tiếp nối từ biển Flores sang biển Java ở phía bắc. Trong hải dương học, biển Bali có liên quan với Luồng xuyên Indonesia một hải lưu chuyển động từ Thái Bình Dương sang Ấn Độ Dương, luồng chảy của nó chủ yếu vượt qua eo biển Bali và eo biển Lombok.
Trong lịch sử các trận sóng thần (tsunami) đã ghi chép lại, biển Bali là nơi hứng chịu một vài trận sóng thần. Phun trào đỉnh Tambora năm 1815 (thang độ 7 trong Chỉ số nổ núi lửa) đã tạo ra sóng thần vào ngày 22 tháng 9 năm 1815 tại tọa độ 8°00′N 115°12′Đ﻿ / ﻿8°N 115,2°Đ﻿ / -8.00; 115.20 và ba năm sau (ngày 8 tháng 9 năm 1818) từ các hoạt động núi lửa xảy ra sau đó tại tọa độ 7°00′N 117°00′Đ﻿ / ﻿7°N 117°Đ﻿ / -7.0; 117.0. Hai trận sóng thần khác được ghi chép vào năm 1857 và năm 1917 với độ cao tối đa 3 m (10 ft) và 2 m (7 ft).
Chất lưu

Chất lưu là một chất có thể chịu sự biến dạng liên tục khi tác dụng ứng suất cắt. Tất cả các chất khí và chất lỏng đều là chất lưu. Chất lưu là tập hợp của các trạng thái vật chất bao gồm chất lỏng, chất khí, plasma và đôi khi cũng đúng đối với chất rắn đàn hồi.
Trong cách sử dụng thông thường, "chất lưu" được sử dụng để chỉ "chất lỏng", và không có ngụ ý để chỉ chất khí. Ví dụ, chất lưu dùng để hãm phanh hay còn gọi là "dầu thắng" là một loại dầu thủy lực và nó sẽ không phát huy tác dụng nếu nó ở trạng thái khí.
Chất lỏng tạo ra một bề mặt tự do (bề mặt không phải là hình dạng của vật chứa) trong khi đó khí thì không có bề mặt này. Sự khác biệt giữa chất rắn và chất lưu thì không hoàn toàn rõ ràng. Việc phân biệt được tiến hành thông qua đánh giá độ nhớt của các chất. Silly Putty có thể được xem là có ứng xử giống như chất rắn hay chất lưu, tùy thuộc vào thời gian quan sát biến dạng của nó. Tuy nhiên nó được xem là một chất lưu đàn nhớt. Có một vài ví dụ về chất này nhưng khó phân loại. Trường hợp thú vị nhất đó là hắc ín, các thí nghiệm minh họa về chất này đang được quan sát ở Đại học Queensland.
Vật lý

Chất lưu thể hiện các tính chất như:
không kháng lại biến dạng, hoặc có tính khác rất nhỏ (độ nhớt), và
có thể chảy (cũng như mô tả về khả năng định hình theo vật chứa).
Các tính chất này là một hàm đặc biệt của tính không kháng của chúng để hỗ trợ ứng suất cắt trong cân bằng tĩnh học.
Chất rắn có thể chịu tác động của ứng suất cắt, và ứng suất thông thường, cả hai đều có tính nén và giãn. Ngược lại, chất lưu lý tưởng chỉ có thể chịu tác dụng của ứng suất thường, ứng suất nén hay áp suất. Chất lưu thực sự thể hiện tính nhớt và có thể bị chảy khi chịu tác dụng ứng suất cắt ở nhiều cấp độ khác nhau.
Vật lý > Mô hình hóa

Bài chi tiết: Cơ học chất lưu
Trong chất rắn, ứng suất cắt là một hàm của biến dạng, nhưng trong chất lưu, ứng suất cắt là một hàm của tốc độ biến dạng. Một hệ quả của ứng xử này là định luật Pascal, định luật này mô tả vai trò của áp suất đối với trạng thái của chất lưu.
Tùy thuộc vào quan đệ giữa ứng suất cắt, tốc độ biến dạng và đạo hàm của nó, chất lưu có thể được phân loại như sau:
Chất lưu Newton: ở đây ứng suất tỷ lệ trực tiếp với tốc độ biến dạng, và
Chất lưu phi Newton: ở đây ứng suất tỷ lệ với tốc độ biến dạng, đạo hàm và hàm mũ của nó cao hơn.
Ứng xử của chất lưu có thể được mô tả theo phương trình Navier-Stokes— một dạng của phương trình vi phân riêng phần dựa trên:
tính liên tục (bảo toàn khối lượng),
bảo toàn động lượng,
bảo toàn mômen động lượng,
bảo toàn năng lượng.
Nghiên cứu về chất lưu thuộc lĩnh vực cơ học chất lưu, là một nhánh của động học chất lưu và tĩnh học chất lưu tùy thuộc vào chất lưu có chuyển động hay không.
Bồng Sơn

Bồng Sơn là một phường thuộc thị xã Hoài Nhơn, tỉnh Bình Định, Việt Nam.
Địa lý

Phường Bồng Sơn nằm ở phía tây nam thị xã Hoài Nhơn, có vị trí địa lý:
Phía bắc giáp các phường Hoài Tân và Hoài Xuân
Phía nam giáp phường Hoài Đức
Phía tây nam giáp huyện Hoài Ân.
Phường Bồng Sơn có diện tích 17,39 km², dân số năm 2019 là 18.390 người, mật độ dân số đạt 1.058 người/km².
Địa bàn phường nằm gần sông Lại Giang, cách thành phố Quy Nhơn 85 km về phía bắc. Quốc lộ 1 đi qua trung tâm phường.
Hành chính

Phường Bồng Sơn được chia thành 11 khu phố: 1, 2, 3, 4, 5, 6, Liêm Bình, Phụ Đức, Thiết Đính Bắc, Thiết Đính Nam, Trung Lương.
Lịch sử

Bồng Sơn xưa thuộc về vương quốc Chiêm Thành. Năm 1470 vua Lê Thánh Tông xuất quân đánh Chiêm Thành, chiếm được thì đặt thành huyện Bồng Sơn. Tên gọi Bồng Sơn vì đó đã có từ hơn 500 năm nay.
Năm 1826, nhà Nguyễn đặt tri phủ phủ Quy Nhơn lãnh coi 3 huyện Bồng Sơn, Tuy Viễn, Phù Ly. Năm 1832 thì chia huyện Phù Ly thành hai huyện Phù Cát và Phù Mỹ đều thuộc phủ Hoài Nhơn như năm trước, coi cả huyện Bồng Sơn. Năm 1890, đặt châu Hoài Ân ở thượng du huyện Bồng Sơn.
Sau năm 1975, Bồng Sơn là một xã thuộc huyện Hoài Nhơn và là huyện lỵ huyện Hoài Nhơn.
Ngày 19 tháng 2 năm 1986, chia xã Bồng Sơn thành thị trấn Bồng Sơn và xã Hoài Tiến.
Ngày 3 tháng 6 năm 1993, xã Hoài Tiến đổi tên thành xã Bồng Sơn Tây.
Ngày 11 tháng 7 năm 1994, sáp nhập xã Bồng Sơn Tây vào thị trấn Bồng Sơn.
Ngày 30 tháng 12 năm 2010, Bộ Xây dựng ban hành Quyết định số 1174/QĐ-BXD công nhận thị trấn Bồng Sơn mở rộng là đô thị loại IV.
Ngày 22 tháng 4 năm 2020, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 932/NQ-UBTVQH14 về việc thành lập thị xã Hoài Nhơn và các phường thuộc thị xã Hoài Nhơn (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 6 năm 2020). Theo đó, thành lập phường Bồng Sơn thuộc thị xã Hoài Nhơn trên cơ sở toàn bộ 17,39 km² diện tích tự nhiên và 18.390 người của thị trấn Bồng Sơn.
Chú thích

1 2  “Quyết định 15-HĐBT năm 1986 về việc điều chỉnh địa giới hành chính một số xã, thị trấn của các huyện An Nhơn, An Lão, Hoài Nhơn, Phú Mỹ và Tây Sơn thuộc tỉnh Nghĩa Bình”.
1 2 3  “Nghị quyết số 932/NQ-UBTVQH14 năm 2020 về việc thành lập thị xã Hoài Nhơn và các phường thuộc thị xã Hoài Nhơn, tỉnh Bình Định”.
↑  Tổng cục Thống kê
↑  “Chuyển 99 thôn, khối thành khu phố thuộc các phường trên địa bàn TX Hoài Nhơn”. Báo Bình Định điện tử. 16 tháng 5 năm 2020.
↑  “Đơn vị hành chính”. Cổng thông tin điện tử phường Bồng Sơn. Bản gốc lưu trữ ngày 23 tháng 5 năm 2021. Truy cập ngày 23 tháng 5 năm 2021.
↑  “Công nhận thị trấn Bồng Sơn mở rộng, huyện Hoài Nhơn, tỉnh Bình Định đạt tiêu chuẩn đô thị loại IV”. Cổng thông tin điện tử Bộ Xây dựng. 31 tháng 12 năm 2010.
Ga Bồng Sơn thuộc tuyến đường sắt Bắc Nam trên địa bàn phường