Đào, phở và piano
Ảnh hưởng > Tranh cãi

Vì sự nổi tiếng bất ngờ của Đào, phở và piano, đã có những tranh cãi xung quanh việc nhà nước có nhúng tay vào hiện tượng phòng vé bộ phim. Cụ thể, khi trang web rạp quốc gia bị sập do quá tải, có những nhà báo đã đặt dấu hỏi về sự thực đằng sau hiện tượng này, nghi vấn đây là chiêu trò của đơn vị để tạo nên hiệu ứng khan hiếm nhân tạo, thu hút nhiều người quan tâm. Lý do cho nghi ngờ chủ yếu dựa vào việc phim Mai ra rạp tại đây với số suất chiếu áp đảo nhưng thời điểm đó trang web lại không gặp sự cố. Điều tương tự cũng xảy ra với các rạp Beta Cinemas, Cinestar. Trả lời với truyền thông, quyền giám đốc của NCC Vũ Đức Tùng xác nhận sự cố này thực tế có xảy ra, cho biết đã chứng kiến 15.000 lượt truy cập cao điểm vào trang web trước thời điểm bị quá tải, và chỉ có gần 1000 người thành công đặt vé xem phim. Ông đồng thời khẳng định việc web bị sập do Đào, phở và piano là không có cơ sở; nêu ra khả năng lưu lượng truy cập Mai và phim này cộng lại vượt quá lưu lượng cho phép của trang web nên dẫn đến tình trạng sập website. Ông cho rằng không có lý do gì để cho sập trang web vì điều này sẽ làm ảnh hưởng tới doanh thu hoàn toàn độc lập của đơn vị.
Việc phim thu tiền vé cũng tạo ra những thắc mắc vì sao tác phẩm điện ảnh làm từ vốn nhà nước nhưng lại phải trả tiền mới được xem. Ông Vi Kiến Thành đã khẳng định phim sẽ được chiếu miễn phí lên các nền tảng mạng trực tuyến và truyền hình, song cần ít nhất 6 tháng đến 1 năm mới có thể thực hiện rộng rãi, chủ yếu vì muốn tôn trọng những khán giả đã ra rạp thưởng thức phim. Ông cho rằng thành công của bộ phim, ngoài hoạch định lại chính sách phổ biến phim theo đề án trước đó, còn giúp các đơn vị làm phim nhà nước có thể xoay vòng vốn để thực hiện tác phẩm tiếp theo, không phải lệ thuộc vào nguồn ngân sách ít ỏi mà nhà nước cấp hàng năm. Thứ trưởng Bộ Văn hóa Tạ Quang Đông cũng viện dẫn quy định từ Luật Điện ảnh 2022 để phủ nhận việc các phim nhà nước đều thu tiền vé, cho biết những tác phẩm quốc doanh từ trước đến nay luôn được phát hành rộng rãi và miễn phí cho toàn dân phục vụ mục đích chính trị.
Phản ứng trên không gian mạng về Đào, phở và piano đã trở thành chủ đề của nhiều phân tích xã hội học. Tiến sĩ Nguyễn Phương Mai, viết cho BBC Tiếng Việt, nhận định thái độ trái chiều của người dùng mạng phản ánh rất rõ sự phân cực độc hại, bị chi phối bởi cảm xúc giữa một bên là mỉa mai bộ phim và bên còn lại là tung hô tác phẩm. Dần dà, họ từ việc bình luận phim kéo đến chụp mũ đối phương, hạ nhục và phân biệt vùng miền. Điều này còn liên quan đến sự phân cực về chính trị, khi việc quy kết một cá nhân là "bò đỏ" hay "phản động"; chính trị hóa những vấn đề không thuộc về chính trị bắt nguồn từ những chia rẽ ý thức hệ sâu sắc sau Chiến tranh Việt Nam, đặc biệt là trong thế hệ trẻ, bất chấp nỗ lực hòa giải của chính quyền cùng thực tế phim nói về giai đoạn kháng Pháp. Theo các học giả khác, hiệu ứng đám đông và những bình luận thóa mạ của cư dân mạng khi gặp quan điểm lịch sử trái chiều chính là hệ quả từ lối tư duy nhị nguyên, chỉ có trắng đen, do giáo dục Việt Nam tạo ra và duy trì qua nhiều thế hệ. Lối truyền dạy này đã dẫn đến sự bó hẹp phạm vi tranh luận ở mức công kích lẫn nhau thay vì cởi mở tư duy, cũng như gây khó khăn trong các mối quan hệ xã hội nói chung.