stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Coccoloba acrostichoides

| Coccoloba acrostichoides> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Caryophyllales
Họ (familia): Polygonaceae
Chi (genus): Coccoloba
Loài (species): C. acrostichoides
Danh pháp hai phần
Coccoloba acrostichoides Cham., 1833 
Coccoloba acrostichoides là một loài thực vật có hoa trong họ Rau răm. Loài này được Cham. mô tả khoa học đầu tiên năm 1833.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Coccoloba acrostichoides”. Truy cập ngày 19 tháng 9 năm 2013.
Galium bourgaeanum

| Galium bourgaeanum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Gentianales
Họ (familia): Rubiaceae
Chi (genus): Galium
Loài (species): G. bourgaeanum
Danh pháp hai phần
Galium bourgaeanum Coss. ex Batt. 
Galium bourgaeanum là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được Coss. ex Batt. mô tả khoa học đầu tiên năm 1919.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Galium bourgaeanum”. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2013.
Ctenus manni

| Ctenus manni> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Ctenidae
Chi (genus): Ctenus
Loài (species): C. manni
Danh pháp hai phần
Ctenus manni E.B. Bryant, 1948 
Ctenus manni là một loài nhện trong họ Ctenidae.
Loài này thuộc chi Ctenus. Ctenus manni được Elizabeth Bangs Bryant miêu tả năm 1948.
Chú thích

↑  Platnick, Norman I. (2010): The world spider catalog, version 10.5. American Museum of Natural History.
Quận Kendall, Texas

| --- | --- |
Quận Kendall, Texas
Bản đồ
 Vị trí trong tiểu bang Texas
 Vị trí của tiểu bang Texas trong Hoa Kỳ
Thống kê
Thành lập: 1862
Quận lỵ: Boerne
Diện tích  - Tổng cộng  - Đất  - Nước:   663 mi² (1.717 km²) 662 mi² (1.715 km²) 1 mi² (3 km²), 0.09%
Dân số  - (2008)  - Mật độ:   32.886   36/mi² (14/km²)
Website: www.co.kendall.tx.us

Quận Kendall (tiếng Anh: Kendall County) là một quận trong tiểu bang Texas, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở thành phố Boerne6. Theo kết quả điều tra dân số năm  2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có dân số 32.886 người.
Thông tin nhân khẩu

| x t  Các quận của Texas |
| --- | --- |
 Anderson  Andrews  Angelina  Aransas  Archer  Armstrong  Atascosa  Austin  Bailey  Bandera  Bastrop  Baylor  Bee  Bell  Bexar  Blanco  Borden  Bosque  Bowie  Brazoria  Brazos  Brewster  Briscoe  Brooks  Brown  Burleson  Burnet  Caldwell  Calhoun  Callahan  Cameron  Camp  Carson  Cass  Castro  Chambers  Cherokee  Childress  Clay  Cochran  Coke  Coleman  Collin  Collingsworth  Colorado  Comal  Comanche  Concho  Cooke  Coryell  Cottle  Crane  Crockett  Crosby  Culberson  Dallam  Dallas  Dawson  Deaf Smith  Delta  Denton  DeWitt  Dickens  Dimmit  Donley  Duval  Eastland  Ector  Edwards  Ellis  El Paso  Erath  Falls  Fannin  Fayette  Fisher  Floyd  Foard  Fort Bend  Franklin  Freestone  Frio  Gaines  Galveston  Garza  Gillespie  Glasscock  Goliad  Gonzales  Gray  Grayson  Gregg  Grimes  Guadalupe  Hale  Hall  Hamilton  Hansford  Hardeman  Hardin  Harris  Harrison  Hartley  Haskell  Hays  Hemphill  Henderson  Hidalgo  Hill  Hockley  Hood  Hopkins  Houston  Howard  Hudspeth  Hunt  Hutchinson  Irion  Jack  Jackson  Jasper  Jeff Davis  Jefferson  Jim Hogg  Jim Wells  Johnson  Jones  Karnes  Kaufman  Kendall  Kenedy  Kent  Kerr  Kimble  King  Kinney  Kleberg  Knox  Lamar  Lamb  Lampasas  La Salle  Lavaca  Lee  Leon  Liberty  Limestone  Lipscomb  Live Oak  Llano  Loving  Lubbock  Lynn  Madison  Marion  Martin  Mason  Matagorda  Maverick  McCulloch  McLennan  McMullen  Medina  Menard  Midland  Milam  Mills  Mitchell  Montague  Montgomery  Moore  Morris  Motley  Nacogdoches  Navarro  Newton  Nolan  Nueces  Ochiltree  Oldham  Orange  Palo Pinto  Panola  Parker  Parmer  Pecos  Polk  Potter  Presidio  Rains  Randall  Reagan  Real  Red River  Reeves  Refugio  Roberts  Robertson  Rockwall  Runnels  Rusk  Sabine  San Augustine  San Jacinto  San Patricio  San Saba  Schleicher  Scurry  Shackelford  Shelby  Sherman  Smith  Somervell  Starr  Stephens  Sterling  Stonewall  Sutton  Swisher  Tarrant  Taylor  Terrell  Terry  Throckmorton  Titus  Tom Green  Travis  Trinity  Tyler  Upshur  Upton  Uvalde  Val Verde  Van Zandt  Victoria  Walker  Waller  Ward  Washington  Webb  Wharton  Wheeler  Wichita  Wilbarger  Willacy  Williamson  Wilson  Winkler  Wise  Wood  Yoakum  Young  Zapata  Zavala 
| --- | --- |
: Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về Quận Kendall, Texas.
Bağlarbaşı, Sorgun

| Bağlarbaşı |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
BağlarbaşıVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Yozgat
Huyện: Sorgun
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 82 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Mã bưu chính: 66700 
Bağlarbaşı là một xã thuộc huyện Sorgun, tỉnh Yozgat, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2010 là 82 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Yozgat”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Lưu trữ bản gốc ngày 17 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 17 tháng 9 năm 2012.Quản lý CS1: bot: trạng thái URL ban đầu không rõ (liên kết)
Hooligan trong bóng đá

Một cổ động viên bóng đá bị bắt vì gây rối
Hooligan trong bóng đá (phát âm tiếng Việt như Hu-li-gân) là thuật ngữ tiếng Anh ám chỉ những người hay nhóm người thường xuyên có các hành động côn đồ và phá hoại, đập phá xung quanh các trận thi đấu bóng đá. Những hành động bạo lực này tồn tại ở rất nhiều dạng như ném đá, pháo sáng xuống sân, tấn công cầu thủ hay ẩu đả với các cổ động viên khác. Hooligan là một hiện tượng phổ biến ở nước Anh cũng như là vấn đề trầm kha của bóng đá Việt Nam. Trong lịch sử bóng đá, những hành động quá khích đầu tiên diễn ra tại Anh từ thế kỷ XIV. Tới thập kỷ 80 thuộc thế kỷ XIX, thế giới ghi nhận những trường hợp "hooligan" (côn đồ) đầu tiên của bóng đá hiện đại. Khi ấy, các nhóm côn đồ ở Anh táo tợn tới mức đe dọa những người dân vô tội, tấn công cả trọng tài và cầu thủ vì tình yêu với đội bóng mình yêu thích. Tình trạng bạo lực này lên tới đỉnh điểm năm 1985 với thảm kịch Heysel. Tại Việt Nam, các nhóm cổ động viên quá khích của Hải Phòng, côn đồ Nghệ An thường xuyên ẩu đả, gây hấn, làm náo loạn gây bạo lực trên sân cỏ, chính công tác đảm bảo an ninh tắc trách trước, trong và sau mỗi trận đấu đã dung dưỡng để nạn Hooligan Việt Nam phát triển, hoành hành.
Chú thích

1 2  “'Hooligan đang là vấn nạn của bóng đá Việt Nam' - VnExpress Thể thao”. VnExpress - Tin nhanh Việt Nam. Truy cập 13 tháng 6 năm 2016.
1 2  “"Bóng ma" Hooligan đang trở lại sân cỏ Việt Nam ?”. Báo điện tử của Báo Gia đình và Xã hội. 18 tháng 4 năm 2008. Truy cập 13 tháng 6 năm 2016.
↑  - Từ vụ bạo loạn kinh hoàng trên sân Vinh: S.O.S. hooligan! - Báo Pháp luật Thành phố Hồ Chí Minh (PLO)
↑  Sân Thống Nhất đối phó 'hooligan' của Sông Lam Nghệ An
↑  Bao giờ ngành Công an hết "vất" vì hooligan - Công an Nhân dân
↑  "Chỉ có 20 hooligan Nghệ An đánh... 800 CĐV Hải Phòng" ? - Báo Gia đình và Xã hội
| --- | --- |
Tiêu đề chuẩn :  LCCN: sh97004933  PLWABN: 9810625413805606
Barbaresco

Barbaresco là một đô thị tại tỉnh Cuneo trong vùng Piedmont của Italia, vị trí cách khoảng 50 km về phía đông nam của Torino và khoảng 60 km về phía đông bắc của Cuneo. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 656 người và diện tích 7,6 km².
Barbaresco giáp các đô thị: Alba, Castagnito, Guarene, Neive và Treiso.
Chủ nghĩa ngụy biện

Chủ nghĩa ngụy biện là một trường phái triết học nổi tiếng của Hy Lạp cổ đại.
Định nghĩɑ về từ ngữ

Thực tế thì từ σοφιστής (đọc là sophist), trong tiếng Hy Lạp, có nghĩa là nhà thông thái, người thông thạo. Ở Việt Nam, có nhiều cách tiếp cận khác nhau về từ này. Có ý kiến cho rằng phải dịch sang là ngụy biện, tuy nhiên có ý kiến lại cho rằng nên giữ nguyên không cần phải dịch sang. Theo ý kiến giữ nguyên, các nhà triết học theo trường phái này không hẳn có những suy nghĩ thiếu tích cực. Còn trong tiếng Anh, từ sophism có nghĩa là lối ngụy biện. Từ những ý kiến trên, chúng ta không nên hiểu từ sophist theo nghĩa tiêu cực hoàn toàn.
Lịch sử phát triển > Hoàn cảnh ra đờɪ

Chủ nghĩa ngụy biện ra đời trong hoàn cảnh nền dân chủ ở Hy Lạp đang phát triển mạnh mẽ. Lúc này, cả xã hội đều quan tâm đến văn hóa và xã hội. Chính vì vậy, việc giáo dục chỉ bó gọn trong các gia đình đang cản trở thực tiễn.
Tính chất

Những ai quan tâm đến chủ nghĩa ngụy biện đều là những người quan tâm đến nghệ thuật diễn thuyết, tranh luận, chứng minh,... Chính vì vậy, nếu xét góc độ triết học, những nhà triết học theo trường phái này là những nhà triết học đặc biệt. Họ thật khác với các nhà triết học trước đó và đương thời, bởi hầu hết các nhà triết học khi đó chỉ tập trung vào nghiên cứu. Chính vì đặc điểm nảy cộng thêm hoàn cảnh xã hội hóa giáo dục, tu từ học đã được đưa lên trở thành một môn học danh giá. Ở đâu, các học giả chuyên môn lĩnh vực này đều được chào đón bằng các "lời ca tụng có cánh". Các nhà ngụy biện đã đề cao tu từ học như sauː
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ |  Ngôn ngữ chẳng những giải thoát chúng ta khỏi cuộc sống động vật mà còn giúp chúng ta xây dựng thành phố, thiết định được pháp luật, sáng tạo nên nghệ thuật. Mãnh lực của nó được thể hiện ở chỗ không có nó thì không có cái gì có thể sinh ra từ lý tính. Ngôn từ là vị lãnh tụ của mọi việc làm và của mọi suy nghĩ; rằng lời nói là sức mạnh vĩ đại, nó làm nên những công việ tuyệt vời. Khi mà không biết nói, chúng ta chỉ là một thực thể tồn tại bé nhỏ và hoàn toàn chẳng có giá trị nào hết | ” |
Chính vì việc đề cao tu từ học của cả các ngụy biện và cả xã hội nên các nhà ngụy biện được nhận một khoản tiền rất lớn. Họ cũng trở thành những người đầu tiên sống bằng nghề dạy học thực sự.
Đóng góp > Tu từ học và nghệ thuật hùng biện

Platon, nhà triết học vĩ đại của Hy Lạp cổ đại, đã nhận xét rằngː
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ |  Ở tòa án, người ta chẳng biết đúng sai gì cả, bởi vậy điều quan trọng nhất là phải biết thuyết phục | ” |
— Platon
Câu nói trên của Platon cho thấy một điềuː Vào cuối thế kỷ V TCN, để có thể chiến thắng được trong các cuộc tranh luận trong lĩnh vực luật pháp, để chi phối được các quan tòa, không gì hơn là phải thuyết phục tất cả. Nắm bắt được thực tế này, các nhà ngụy biện đã trở thành những nhân vật tiên phong. Và họ có những cống hiến quan trọng cho sự phát triển của hùng biện và tu từ học. Họ đã đưa ra những giá trị quan trọng cho logic, đưa ra những quy tắc sử dụng từ ngữ hiệu quả nhất, chỉ ra sự linh hoạt của việc sử dụng tri thức trong tranh luận.
Đóng góp > Triết học > Đối tượng của triết học

Thực tế, trước khi Socrates cho rằng triết học nên nghiên cứu cả về con người nữa, các nhà triết học thuộc chủ nghĩa ngụy biện đã mở rộng đối tượng nghiên cứu của triết học. Vũ trụ, tự nhiên không còn là những chủ đề triết học duy nhất nữa mà nay có thêm cả con người và xã hội mà con người đang duy trì. Các nhà ngụy biện đã kế thừa quan niệm của những người tiền bối để nghiên cứu về con người. Họ, chứ không phải ai khác, khai sinh ra tư tưởng học phải đi đôi với hành. Đối với họ, vận dụng những điều đã học được vào thực tiễn là công việc của con người, chứ không phỉ đi chiêm nghiệm nữa. Điều này rất khác với các nhà triết học cổ đại trước đó khi họ chỉ đề cập đến vũ trụ và đem vũ trụ ra để chiêm nghiệm.
Đóng góp > Triết học > Nhận thức luận

Về lĩnh vực nhận thức luận, các nhà triết học đi theo chủ nghĩa ngụy biện cũng có đóng góp lớn. Họ khẳng định rằng con người cá thể là chủ thể của nhận thức. Tuy nhiên, họ lại phủ nhận khả năng nhận thức lớn lao của con người. Đây là lý do vì sao họ đi vào chủ nghĩa tương đối.
Đóng góp > Xã hội

Với hoàn cảnh lịch sử đã nêu ở trên, các nhà triết học ngụy biện đã bắt kịp thời đại. Từ đó, họ thúc đây một nền giáo dục đa dang, đa diện. Với vai trò là những người thầy, họ có thể dạy nhiều môn học khác nhau như số học, hình học, âm nhạc, thiên văn học, kỹ thuật, vật lý, đạo đức,... Vì thế, họ được gọi là những nhà giáo bách khoa.
Đánh giá

Nói chung, chủ nghĩa ngụy biện trở thành một trong những trường phái triết học gây tranh cãi nhất. Nhiều người đã nhận đinh rằng các nhà ngụy biện là những nhà khai sáng của Hy Lạp cổ đại. Một số ý kiến khác cho rằng các nhà ngụy biện đã đổi trắng thay đen, đánh tráo khái niệm triết học.
Platon đã không tiếc lời chỉ trích những nhà triết học này. Cho dù cái nhìn của ông còn mang tính phiến diện, nó ảnh hưởng không hề nhỏ đến suy nghĩ của những người sau này nghiên cứu về họ, kể cả đó là các nhà nghiên cứu hiện đại.
Ph. Kh. Kexidi đã phân trần rằngː "Các nhà ngụy biện đã và đang phải chịu sự ô danh của những kẻ xuyên tạc triết học cùng những kẻ chống lại tri thức đúng đắn". Ông lưu ý rằng không được đánh đồng sophist với ngụy biện, nhất là từ ngụy biện theo nghĩa hiện tại. Tuy nhiên, ông cũng lưu ý đến sự biến triết học thành trò chơi khái niệm, thành sự gieo rắc hoài nghi để chống lại tri thức chân chính của các nhà ngụy biện.
Các đại biểu lớn

Hippias
Prodicus
Protagoras
Gorgias
Chú thích

↑  Lịch sử triết học phương Tây, Nguyễn Tiến Dũng, Nhà xuất bản Khoa học xã hội, xuất bản năm 2015, trang 71
1 2 3  Lịch sử triết học phương Tây, Nguyễn Tiến Dũng, Nhà xuất bản Khoa học xã hội, xuất bản năm 2015, trang 72
↑  Lịch sử triết học phương Tây, Nguyễn Tiến Dũng, Nhà xuất bản Khoa học xã hội, xuất bản năm 2015, trang 72,73
1 2 3 4  Lịch sử triết học phương Tây, Nguyễn Tiến Dũng, Nhà xuất bản Khoa học xã hội, xuất bản năm 2015, trang 73
USS Shark

Bảy tàu chiến của Hải quân Hoa Kỳ từng được đặt cái tên USS Shark, theo tên loài cá mập:
USS Shark (1821) là một tàu schooner nhập biên chế năm 1821 và bị đắm năm 1846
Shark là một tàu schooner chiếm được năm 1861 và phục vụ như là chiếc USS George W. Rodgers (1861) từ tháng 1 đến tháng 8, 1865
USS Shark (SS-8) là một tàu ngầm lớp Plunger trong biên chế từ năm 1903 đến năm 1919, đổi tên thành USS A-7 năm 1911
USS Shark (SP-534) là một tàu tuần tra được Hải quân trưng dụng và trong biên chế từ năm 1917 đến năm 1919
USS Shark (SS-174) là một tàu ngầm lớp Porpoise nhập biên chế năm 1936 và bị đắm năm 1942
USS Shark (SS-314) là một tàu ngầm lớp Balao nhập biên chế vào tháng 2, 1944 và bị đánh chìm vào tháng 10, 1944
USS Shark (SSN-591) là một tàu ngầm lớp Skipjack trong biên chế từ năm 1961 đến năm 1990
Colaspoides yunnanica

| Colaspoides yunnanica> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Chrysomelidae
Chi (genus): Colaspoides
Loài (species): C. yunnanica
Danh pháp hai phần
Colaspoides yunnanica Medvedev, 2004 
Colaspoides yunnanica là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Medvedev miêu tả khoa học năm 2004.
Chú thích

↑  Chrysomelidae in Synopsis of the described Coleoptera of the World ngày 13 tháng 12 năm 2008
Quatiguá

| Quatiguá |
| --- | --- |
—  Đô thị  —
 
  Hiệu kỳ

QuatiguáLocation in Brazil
Quốc gia:  Brazil
Bang: Paraná
Vùng thuộc bang: Norte Pioneiro Paranaense
Tiểu vùng: Wenceslau Braz
Diện tích
 • Tổng cộng: 112,689 km2 (43,509 mi2)
Dân số (2007)
 • Tổng cộng: 7.116
 • Mật độ: 66,2/km2 (171/mi2)
Múi giờ: BRT (UTC-3)
 • Mùa hè (DST): BRST (UTC-2)
Mã điện thoại: 43 
Quatiguá là một đô thị thuộc bang Paraná, Brasil. Đô thị này có diện tích 112,689 km², dân số năm 2007 là 7116 người, mật độ 66,2 người/km².
Galatella amani

| Galatella amani> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Asterales
Họ (familia): Asteraceae
Chi (genus): Galatella
Loài (species): G. amani
Danh pháp hai phần
Galatella amani (Post) Grierson, 1975 
Galatella amani là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (Post) Grierson mô tả khoa học đầu tiên năm 1975.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Galatella amani”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.
Hookeria albicaulis

| Hookeria albicaulis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Bryophyta
Lớp (class): Bryopsida
Bộ (ordo): Hookeriales
Họ (familia): Hookeriaceae
Chi (genus): Hookeria
Loài (species): H. albicaulis
Danh pháp hai phần
Hookeria albicaulis Schimp. ex Besch., 1876 
Hookeria albicaulis là một loài Rêu trong họ Hookeriaceae. Loài này được Schimp. ex Besch. mô tả khoa học đầu tiên năm 1876.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Hookeria albicaulis”. Truy cập ngày 1 tháng 6 năm 2014.
Chowdenahalli, Channarayapatna

| Chowdenahalli |
| --- | --- |
—  Làng  —
 
Quốc gia:  Ấn Độ
Bang: Karnataka
Huyện: Hassan
Thành phố/thị trấn: Channarayapatna
Múi giờ: IST (UTC+5:30)
Chowdenahalli là một làng thuộc tehsil Channarayapatna, huyện Hassan, bang Karnataka, Ấn Độ.
Ctenomys sociabilis

| Ctenomys sociabilis |
| --- | --- |

Tình trạng bảo tồn
 Cực kỳ nguy cấp  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Mammalia
Bộ (ordo): Rodentia
Họ (familia): Ctenomyidae
Chi (genus): Ctenomys
Loài (species): C. sociabilis
Danh pháp hai phần
Ctenomys sociabilis (Pearson & Christie, 1985) 
Ctenomys sociabilis là một loài động vật có vú trong họ Ctenomyidae, bộ Gặm nhấm. Loài này được Pearson & Christie mô tả năm 1985.
Chú thích

↑  Bidau, C., Lessa, E. & Ojeda, R. (2008). “Ctenomys sociabilis”. Sách Đỏ IUCN các loài bị đe dọa. Phiên bản 2013.2. Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế. Truy cập ngày 20 tháng 5 năm 2014.Quản lý CS1: nhiều tên: danh sách tác giả (liên kết)
1 2  Wilson, D. E.; Reeder, D. M. biên tập (2005). “Ctenomys sociabilis”. Mammal Species of the World . Baltimore: Nhà in Đại học Johns Hopkins, 2 tập (2.142 trang). ISBN 978-0-8018-8221-0. OCLC 62265494.
Chùa Nhật Bản

Một ngôi chùa Nhật Bản ở San Francisco
Chùa Nhật Bản (chữ Nhật: 塔/Tō/Tự hay 仏塔/buttō/Phật tự hay 塔婆/Tōba) là phong cách kiến trúc chùa chiền ở Nhật Bản, lịch sử các ngôi chùa ở Nhật Bản về mặt lịch sử có nguồn gốc từ chùa Trung Quốc, bản thân nó là một cách giải thích về bảo tháp (Stupa) của Ấn Độ Giống như bảo tháp, các ngôi chùa Nhật Bản ban đầu được sử dụng làm thánh tích thờ tự tưởng niệm nhưng trong nhiều trường hợp, các ngôi chùa chiền đã mất đi chức năng này. Các ngôi chùa mang tính chất Phật giáo tinh túy và là một thành phần quan trọng của các tổ hợp chùa Phật giáo Nhật Bản, nhưng vì cho đến Đạo luật tách biệt giữa Thần (Kami) và Phật năm 1868, một ngôi đền Thần đạo thông thường cũng đã được xem là Shinbutsu-shūgō tức cũng là một ngôi chùa Phật giáo và ngược lại, như Đền Itsukushima. Ở Việt Nam, có một số ngôi chùa có kiến trúc ảnh hưởng từ chùa Nhật Bản như chùa Minh Thành ở Gia Lai và Tu viện Khánh An ở Quận 12 tại thành phố Hồ Chí Minh.
Tổng quan

Sau thời Minh Trị Duy tân từ tō (Tự), từng được sử dụng riêng trong bối cảnh tôn giáo, cũng có nghĩa là "tháp" theo nghĩa phương Tây, chẳng hạn như trong Tháp Eiffel được gọi là Efferu-tō (エッフェル塔). Trong số nhiều hình thức chùa Nhật Bản, một số chùa chiền được xây bằng vận liệu gỗ và được gọi chung là Mokutō (木塔/Mộc tự/Mộc cổ tự), nhưng hầu hết những chi tiết của nhiều ngôi chùa được chạm khắc từ đá và được gọi là Sekitō (石塔/Thạch tự/Thạch cổ tự) và cũng được trang trí với những trụ đèn đá. Mộc cổ tự là những tòa nhà lớn có hai tầng bằng gỗ, đây là kiểu xây chồng tầng (trùng lâu). Kích thước của một ngôi chùa được đo bằng ken, trong đó ken là khoảng cách giữa hai cây cột của một công trình kiến trúc theo phong cách truyền thống, tỷ như Tahōtō có thể là 5x5 ken hoặc 3x3 ken. Bảo tháp ban đầu là một gò đất đơn giản chứa tro của Đức Phật, theo thời gian trở nên phức tạp hơn, trong khi phần cuối của nó ngày càng lớn hơn theo tỷ lệ.
Sau khi du nhập vào Trung Quốc, bảo tháp theo phong cách tháp canh Trung Quốc và phát triển thành chùa, một tòa tháp có quy tắc xây dựng theo số tầng lẻ. Con số lẻ được số học Trung Quốc và Phật giáo rất ưa chuộng. Chúng được cho là đại diện cho dương, tức là nguyên tắc nam và dương, và do đó được coi là may mắn. Việc sử dụng nó sau đó lan sang Hàn Quốc và từ đó đến Nhật Bản. Sau khi đến Nhật Bản cùng với Phật giáo vào thế kỷ thứ 6, ngôi chùa đã trở thành một trong những tâm điểm của garan đầu tiên của Nhật Bản. Ở Nhật Bản, nó đã phát triển về hình dạng, kích thước và chức năng, cuối cùng mất đi vai trò ban đầu là nơi đựng thánh tích. Với sự ra đời của các giáo phái mới trong những thế kỷ sau đó, ngôi chùa mất đi tầm quan trọng và do đó bị xếp ra rìa của garan. Các ngôi chùa của giáo phái Jōdo hiếm khi có chùa. Trong Thời kỳ Kamakura giáo phái Thiền đã đến Nhật Bản và các ngôi chùa của họ thường không có chùa. Các ngôi chùa ban đầu là nơi chứa thánh tích và không chứa các hình ảnh thiêng liêng, nhưng ở Nhật Bản có nhiều ngôi chùa, chẳng hạn như ngôi chùa năm tầng của Hōryū-ji, nơi lưu giữ các bức tượng của nhiều vị thần khác nhau. Vì những di tích mà chúng chứa đựng, những ngôi chùa bằng gỗ từng là trung tâm của garan, bảy dinh thự được coi là không thể thiếu đối với một ngôi chùa.
Chú thích

↑  Iwanami Kōjien Japanese dictionary
1 2 3  Jaanus, Tou
↑  Hamashima, Masashi (1999). Jisha Kenchiku no Kanshō Kiso Chishiki (bằng tiếng Nhật). Tokyo: Shibundō. tr. 88.
↑  Fujita Masaya, Koga Shūsaku biên tập (10 tháng 4 năm 1990). Nihon Kenchiku-shi (bằng tiếng Nhật) . Shōwa-dō. tr. 79. ISBN 4-8122-9805-9.
1 2  Fujita & Koga 2008, tr. 79–81
↑
Tamura, Yoshiro (2000). Japanese Buddhism - A Cultural History . Tokyo: Kosei Publishing Company. tr. 40–41 pages. ISBN 4-333-01684-3.
Chuột gai châu Phi

| Tình trạng bảo tồn |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Mammalia
Bộ (ordo): Rodentia
Họ (familia): Muridae
Chi (genus): Acomys
Loài (species): A. percivali
Danh pháp hai phần
Acomys percivali (Dollman, 1911) 
Chuột gai châu Phi (danh pháp khoa học: Acomys percivali) là một loài động vật có vú trong họ Chuột, bộ Gặm nhấm. Loài này được Dollman mô tả năm 1911., chúng sống tại vùng núi ở miền trung Kenya, Somalia, Nam Sudan, và Uganda. Môi trường sống tự nhiên của nó là xavan khô, cây bụi khô nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và các khu vực nhiều đá. Nó là một trong hai loài động vật có vú đã biết, loài kia là Acomys kempi, có khả năng tái tạo hoàn toàn các mô bị tổn thương, bao gồm nang lông, da, tuyến mồ hôi, lông và sụn. Chuột gai châu Phi được xem là một trong những loài động vật sở hữu lớp da mỏng nhất thế giới và sở hữu khả năng tự tái tạo da để dễ dàng tự lột bỏ lớp da của mình khi gặp kẻ thù. Chuột gai châu Phi có thể trốn thoát trẻ thù ăn thịt như rắn, cú và đại bàng bằng cách tự lột phần lớn da của mình. Khi bị kẻ thù bắt, con chuột có thể lột bỏ 60% da của mình để tẩu thoát.
Mô tả

Lần đầu tiên loài này được mô tả khoa học vào năm 1911 bởi G. Dollman.
Chiều dài thân (không tính đuôi) 82–111 mm, chiều dài đuôi 39–92 mm (đuôi chiếm 76% chiều dài thân), chiều dài tai 11–15 mm, chiều dài chân sau 9–15 mm; trọng lượng cơ thể là 18-48 g.
Môi trường sống

Loài này sống chủ yếu ở các vùng đất thấp trong thung lũng Great Rift của châu Phi. Chúng được tìm thấy ở độ cao tới 1000 m so với mực nước biển, đặc biệt là ở các khu vực đá được bao phủ bởi dung nham. Nó là một loài động vật ăn côn trùng.