stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Lại Thị Ngọc Trân
Tiểu sử

Bà nguyên quán ở xã Long Hà, huyện Thạch Hà, xứ Nghệ An, Loại chí chép là làng Phúc Long huyện Thanh Hà. Là con của Thái bảo Nhân Quận Công Lại Thế Tưởng, là em gái của Thái tể Trang Quốc Công Lại Thế Vinh và Hữu phủ Lương Quận Công Lại Thế Đạt, là cô ruột của Thái bảo Phúc Quận Công Lại Thế Mỹ, Phó tướng Phúc Quận Công Lại Thế Thiện, Thái Tể Khiêm Quốc Công Lại Thế Khanh.
Theo cụ Hoàng Xuân Hãn, bà nguyên phối của Trịnh Kiểm là Trần Thị Ngọc Lĩnh (kết hôn năm 1526). Nếu điều đó là đúng, thì bà Ngọc Trân chỉ là vợ 2. Tuy nhiên trong thế phả họ Trịnh, bà được gọi là Chính phi, tức là người vợ chính thất; còn bà Ngọc Lĩnh không rõ sau này thế nào. Bà sinh ra Đạt Nghĩa công Trịnh Cối là Trưởng tử của Trịnh Kiểm vào năm 1535. Về sau Trịnh Kiểm lại lấy bà Nguyễn Thị Ngọc Bảo, con gái của Nguyễn Kim, làm vợ lẽ và sinh ra Trịnh Tùng.
Sau khi chúa Trịnh Kiểm qua đời (1570), Trịnh Cối là con trưởng được vua Lê Anh Tông giao cho nắm giữ binh quyền, tuy nhiên không được lòng các tướng sĩ. Người em là Trịnh Tùng dùng âm mưu bắt cóc nhà vua và ra mặt chống nhau với Trịnh Cối. Nhân anh em họ Trịnh đánh nhau, Bắc triều nhà Mạc cử Mạc Kính Điển đánh vào Thanh Hoa. Trước tình thế thọ địch hai đầu, Trịnh Cối đem bà Thái phu nhân cùng vợ con cùng một số thân thuộc họ Lại, đầu hàng nhà Mạc. Từ đó quyền hành Nam triều rơi vào tay Trịnh Tùng.
Năm 1584, Trịnh Cối chết tại đất nhà Mạc, khi đó 49 tuổi. Họ Mạc sai người đến điếu tế; lại sai quân đưa linh cữu, cho người nhà, mẹ và vợ con đem về chôn. Tiết chế Trịnh Tùng cũng sai người đón tiếp linh cữu về quàn ở bên hữu núi Quân Yên, huyện Yên Định, đặt lễ cúng tế, dâng biểu tâu vua tha tội cho Cối, tặng thái phó Trung quốc công, cho con cái là bọn Trịnh Sâm để tang. Như vậy ít nhất bà Ngọc Trân vẫn còn sống vào thời điểm này và sau dó bà đã trở về Thanh Hoa.
Bà mất ngày 20 tháng 8, chưa biết năm nào. Sau khi bà qua đời được ban thụy hiệu là Từ Phúc, an táng ở quê nhà, thờ ở nhà Kim thất thứ nhất trong Cung miếu họ Trịnh.
Đức bà có người cháu ruột là Lại Thế Khanh vẫn đi theo chúa Trịnh Tùng, làm quan đến chức Khiêm quốc công. Ông Khanh là bố ruột của bà Lại Thị Ngọc Nhu, chính thất của Trịnh Tùng.
Nguồn tham khảo

Ngô Sĩ Liên; Viện Khoa Học Xã Hội Việt Nam (phiên dịch) (1993). Đại Việt sử ký toàn thư. Nội các quan bản. Hà Nội: Nhà Xuất bản Khoa học Xã hội.
Không rõ tác giả (1927–1928). “Trịnh thị thế gia”. Tạp chí Nam Phong.Quản lý CS1: định dạng ngày tháng (liên kết)
* Phan Huy Chú; Tổ phiên dịch viện sử học (phiên dịch và chú giải) (2007), Lịch triều hiến chương loại chí, tập 1, Nhà xuất bản giáo dục
Hoàng Xuân Hãn (1966), Gốc Tích Các Chúa Trịnh Và Bức Thư Nôm Của Trịnh Kiểm (trích Tập san sử địa số 3), Tập sách Khai Trí
Chú thích nguồn

1 2 3  Trịnh thị thế gia, đời thứ 1
1 2  Phan Huy Chú & Tổ phiên dịch viện sử học (phiên dịch và chú giải) 2007, tr. 757.
↑  Hoàng Xuân Hãn 1966, tr. 10.
↑  Ngô Sĩ Liên & Viện Khoa Học Xã Hội Việt Nam (phiên dịch) 1993, tr. 627.
↑  Ngô Sĩ Liên & Viện Khoa Học Xã Hội Việt Nam (phiên dịch) 1993, tr. 613.
↑  Ngô Sĩ Liên & Viện Khoa Học Xã Hội Việt Nam (phiên dịch) 1993, tr. 625.
Chlorophytum macrorrhizum

| Chlorophytum macrorrhizum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocot
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Asparagaceae
Chi (genus): Chlorophytum
Loài (species): C. macrorrhizum
Danh pháp hai phần
Chlorophytum macrorrhizum Poelln. 
Chlorophytum macrorrhizum là một loài thực vật có hoa trong họ Măng tây. Loài này được Poelln. mô tả khoa học đầu tiên năm 1947.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Chlorophytum macrorrhizum”. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2013.
Yên Nghĩa (xã)
Chú thích

↑  Tổng cục Thống kê
Anand (huyện)

| Huyện Anand |
| --- | --- |
—  huyện  —
 

 

Huyện AnandVị trí của huyện Anand trong bang Gujarat
Tọa độ: 22°34′B 72°56′Đ﻿ / ﻿22,57°B 72,93°Đ﻿ / 22.57; 72.93 
Quốc gia:  Ấn Độ
Bang: Gujarat
Thủ phủ: Anand 
Diện tích
 • Tổng cộng: 2.942 km2 (1,136 mi2)
Dân số (2001)
 • Tổng cộng: 1.856.712
Các ngôn ngữ
Múi giờ: IST (UTC+5:30)
PIN: 388001 
Biển số xe: Biển số xe
Nhiệt độ hàng năm: Từ đến °C
Nhiệt độ mùa hè: Từ đến °C
Nhiệt độ mùa đông: Từ đến °C
Huyện Anand là một huyện thuộc bang Gujarat, Ấn Độ. Thủ phủ huyện Anand đóng ở Anand. Huyện Anand có diện tích 2942 ki lô mét vuông. Đến thời điểm năm 2001, huyện Anand có dân số 1856712 người.
Mallotus aureopunctatus

| Mallotus aureopunctatus |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Malpighiales
Họ (familia): Euphorbiaceae
Chi (genus): Mallotus
Loài (species): M. aureopunctatus
Danh pháp hai phần
Mallotus aureopunctatus (Dalzell) Müll.Arg. 
Mallotus aureopunctatus là một loài thực vật có hoa trong họ Đại kích. Loài này được (Dalzell) Müll.Arg. mô tả khoa học đầu tiên năm 1866.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Mallotus aureopunctatus”. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2013.
Symblepharis krausei

| Symblepharis krausei> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Bryophyta
Lớp (class): Bryopsida
Phân lớp (subclass): Dicranidae
Bộ (ordo): Dicranales
Họ (familia): Dicranaceae
Chi (genus): Symblepharis
Loài (species): S. krausei
Danh pháp hai phần
Symblepharis krausei Ochyra & Matteri, 1996 
Symblepharis krausei là một loài Rêu trong họ Dicranaceae. Loài này được (Lorentz) Ochyra & Matteri miêu tả khoa học đầu tiên năm 1996.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Symblepharis krausei”. Truy cập ngày 19 tháng 8 năm 2013.
Anthreptes gabonicus

| Anthreptes gabonicus |
| --- | --- |

Tình trạng bảo tồn
 Ít quan tâm  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Aves
Bộ (ordo): Passeriformes
Họ (familia): Nectariniidae
Chi (genus): Anthreptes
Loài (species): A. gabonicus
Danh pháp hai phần
Anthreptes gabonicus (Hartlaub, 1861) 
Anthreptes gabonicus là một loài chim trong họ Nectariniidae.
Chú thích

↑  BirdLife International (2012). “Anthreptes gabonicus”. Sách Đỏ IUCN các loài bị đe dọa. Phiên bản 2012.1. Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2012.
↑  Clements, J. F.; Schulenberg, T. S.; Iliff, M. J.; Wood, C. L.; Roberson, D.; Sullivan, B.L. (2012). “The eBird/Clements checklist of birds of the world: Version 6.7”. Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.
Amata longipennis

| Amata longipennis |
| --- | --- |

Phân loại khoa học 
Vực:: Eukaryota
Giới:: Animalia
Ngành:: Arthropoda
Lớp:: Insecta
Bộ:: Lepidoptera
Liên họ:: Noctuoidea
Họ:: Erebidae
Chi:: Amata
Loài:: A. longipennis
Danh pháp hai phần
Amata longipennis 

Amata longipennis là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Acronicta pallida

| Acronicta pallida> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Noctuidae
Chi (genus): Acronicta
Loài (species): A. pallida
Danh pháp hai phần
Acronicta pallida Rothschild, 1920 
Acronicta pallida là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Cordia rusbyi

| Cordia rusbyi> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Chưa đặt
Họ (familia): Boraginaceae
Chi (genus): Cordia
Loài (species): C. rusbyi
Danh pháp hai phần
Cordia rusbyi Britton ex Rusby, 1896 
Cordia rusbyi là loài thực vật có hoa trong họ Mồ hôi. Loài này được Britton ex Rusby mô tả khoa học đầu tiên năm 1896.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Cordia rusbyi”. Truy cập ngày 11 tháng 6 năm 2013.
Chiến tranh Kế vị Áo

| x t Chiến tranh Kế vị Áo |
| --- | --- |
Mollwitz – Chotusitz – Sahay – Praha – Dettingen – Toulon – 8 May 1744 – Pfaffenhofen – Fontenoy – Melle – Hohenfriedberg – Ghent – Soor – Hennersdorf – Kesselsdorf – Brussels – Lorient – Madras – Rocoux – 1st Finisterre – Lauffeld – Bergen op Zoom – Voyage of the Glorioso – Finisterre lần hai – St. Louis de Sud – 18 tháng 3 1748 – Maastricht  Ý – North America – Jacobite Rising of 1745 
Chiến tranh Kế vị Áo là một cuộc chiến bắt đầu với lý do rằng Nữ vương công Áo Maria Theresia không đủ điều kiện để ngồi lên ngai vàng Habsburg của cha mình, Karl VI của Thánh chế La Mã, vì luật Salic cấm việc trao quyền thừa kế hoàng gia cho phụ nữ, mặc dù trong thực tế đây là một lý do thuận tiện đưa ra bởi Phổ và Pháp, thách thức quyền lực Habsburg.
Áo đã được sự hỗ trợ của Vương quốc Anh và Cộng hòa Hà Lan, những kẻ thù truyền kiếp của Pháp, cũng như Vương quốc Sardegna và xứ Sachsen. Pháp và Phổ đã liên minh với Tuyển hầu Bayern. Chiến tranh kết thúc với Hiệp ước Aix-la-Chapelle trong năm 1748. Lợi ích lâu dài nhất lịch sử quân sự và tầm quan trọng của cuộc chiến nằm trong cuộc đấu tranh của Phổ và quân chủ Habsburg đã nhượng cho họ vùng đất Silesia trù phú. Nó cũng tái lập ảnh hưởng ở miền bắc Tây Ban Nha và Ý, tiếp tục đi ngược lại một sự thống trị của Áo trên bán đảo Ý.
Bối cảnh

Năm 1740, sau cái chết của cha mình, Karl VI, Nữ vương công Maria Theresia đã trở thành Nữ vương của Hungary, Croatia và Bohemia, Nữ Đại vương công Áo và Nữ Công tước xứ Parma. Cha bà là một vị Hoàng đế La Mã Thần thánh, nhưng Maria Theresa không phải là một ứng cử viên cho danh hiệu này, mà một người phụ nữ không bao giờ có thể đạt đến mức đó, phương án thích hợp nhất lúc này là tấn phong chồng mình, François Étienne xứ Lorraine, lên làm Hoàng đế Franz I của Thánh chế La Mã. Các biến chứng liên quan đến một vị nữ hoàng Habsburg đã được kéo dài dự kiến, và Karl VI đã thuyết phục hầu hết các lãnh địa của nước Đức để đồng ý với các xử phạt viên thực dụng của 1713.
Vấn đề đã bắt đầu khi vua Friedrich II của Phổ xâm chiếm các công quốc Silesia vào ngày 16 tháng 12 năm 1740, sử dụng các điều trong Hiệp ước Brieg năm 1537, theo đó nhà Hohenzollerns của Brandenburg đã được kế thừa công quốc Brieg như một cái cớ. Maria Theresa chỉ là một người phụ nữ, được xem là yếu, và những ứng viên khác (như Karl Albrecht xứ Bayern) đưa ra yêu cầu riêng của họ cạnh tranh với người thừa kế vương miện.
Những cuộc chiến tranh Silesia > Chiến dịch Silesia lần thứ nhất (1740-1742)

Bài chi tiết: Chiến tranh Silesia lần thứ nhất
Hoàng đế Karl VI chết cùng năm với vua Friedrich Wilhelm I. Ngày 13 tháng 12 năm ấy, tân vương Phổ Friedrich II bắt đầu ra quân. Mặt khác, Friedrich II cũng gửi thư đến kinh thành Viên, đề nghị Nữ hoàng Maria Theresia nhượng xứ Silesia cho ông; đổi lại, ông và ba quân sẽ liên minh với bà, bãi bỏ yêu cầu kế vị một số công quốc, hay đưa phu quân François Étienne của bà lên ngôi Hoàng đế La Mã Thần thánh, v.v... Đến ngày 13 tháng 12 năm 1740, thấy gần như không có hồi âm, vua Phổ sẵn sàng ra quân, tiến chiếm Silesia. Thay vì nhượng vùng đất này cho ông, nữ hoàng Maria Theresia quyết định chiến đấu với vua Phổ để bảo vệ Silesia - một "viên ngọc của Hoàng gia Áo".
Friedrich II luôn mong muốn chiếm được Silesia - một tỉnh giàu có nhất của Đế quốc Áo thời đó. Vì vậy, ông quyết định chống lại "Đạo luật Thừa kế năm 1713" (theo đó Maria Theresia sẽ thừa kế toàn bộ lãnh thổ của Đế quốc Áo - Habsburg), để tạo nên "điểm hẹn của sự huy hoàng" trong cuộc đời ông. Ngoài ra, ông cũng lo ngại rằng vua August III của Ba Lan, cũng là Tuyển hầu Friedrich August II xứ Sachsen, sẽ tìm cách nối lại những vùng đất nằm rời rạc của ông thông qua tỉnh Silesia. Do đó, cả thế giới đều hay tin Friedrich II quyết định sẽ thực hiện giấc mơ của mình. Cụ thể, ông đã mang ngay 28.000 quân Phổ đánh vào xứ Silesia vào ngày 16 tháng 12 năm 1740, lấy cớ là làm theo một hiệp ước được nhà Hohenzollern và nhà Piast của xứ Brieg (Brzeg) ký kết vào năm 1537, mà hầu như không ai biết đến.
Ngay từ ngày 6 tháng 12 năm 1740, các đại sứ ngoại quốc tại Berlin đều đã hay tin vua Phổ thân chinh ra trận mạc. Vào ngày 13 tháng 12 năm 1740, vị "vua - triết gia - nhạc sĩ" mở đầu sự nghiệp của "một trong những danh tướng xuất sắc nhất mọi thời đại". Sau một buổi khiêu vũ trong Hoàng cung, Friedrich II đã phát biểu trước các tướng lĩnh của mình như sau:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ |  Thưa các Ngài, Ta đang tiến hành một cuộc chiến tranh, mà không có đồng minh nào ngoài lòng dũng cảm và thiện chí của các Ngài. Lý do của Ta là chính đáng: Nguồn lực của Ta là những gì chúng ta có thể giành lấy, và vấn đề là nằm ở vận may. Hãy luôn ghi nhớ vinh quang mà tổ tiên của các Ngài có được ở trên thảo nguyên Warschau, tại Fehrbellin hay trong công cuộc khai quốc Phổ. Số phận của các Ngài nằm trong tay các Ngài: những ưu đãi và thăng thưởng đang chờ đợi những công trạng xứng đáng của các Ngài. Nhưng Ta cần gì phải kích thích các Ngài đến vinh quang? Nó là thứ các Ngài nhằm trước mắt; đối tượng duy nhất xứng đáng với công sức của các Ngài. Chúng ta sẽ đến đối mặt, với những người, mà dưới sự thống lĩnh của Vương tử Eugène, đã từng có danh vọng cao nhất. Dù Vương tử Eugène đã qua đời, chúng ta sẽ vẫn phải đo sức mình với những người lính dũng cảm; vinh quang của chúng ta sẽ càng to lớn hơn nếu chinh phục được. Tạm biệt! Hãy tiến lên! Ta sẽ theo các Ngài tiến thẳng đến nơi mà sự vinh quang đang chờ đợi các Ngài. | ” |
— Friedrich Đại đế
Chú thích

↑  Chiến tranh Kế vị Áo[liên kết hỏng]
1 2  Eleanor L. Turk,  The history of Germany, trang 57
1 2 3 4  W. Sanford Ramey, sách đã dẫn, trang 170, trang 234.
↑  Browning, 42, 44.
↑  Crankshaw, 43.
↑  Koch, A History of Prussia, trang 105.
↑  W. F. Reddaway, "Frederick the Great and the Rise of Prussia", các trang 148-153, trang 274, trang 288, trang 336, trang 344.
↑  C B Brackenbury, C. B. Brackenbury, Frederick the Great, trang 53
↑  Lewis Copeland, Lawrence W. Lamm, Stephen J. McKenna, The world's great speeches, trang 69
↑  Dịch theo bản tiếng Anh được lưu giữ tại Wikisource.
1 2  Thomas Campbell, Frederick the Great and His Times, Tập 2, các trang 80-81. Frederick the Great, his court and times, Tập 1, các trang 240-241. Tập 3, trang 189 về chiến thắng Zorndorf.
↑  George Madison Priest, Germany Since 1740, các trang 12-13, các trang 33-34 về những sự kiện cuối đời vua Friedrich II. Trang 99 về hồi kết của 'dualism'...
↑  Bernard Grun, Werner Stein, The timetables of history: a horizontal linkage of people and events, based on Werner Stein's Kulturfahrplan, Simon and Schuster, 1979, trang 340
↑  The new American cyclopaedia: a popular dictionary of general knowledge, Tập 7, các trang 727-728.
1 2  Norwood Young, The Life of Frederick the Great, trang 90, các trang 122-129, các trang 139-140.
↑  Chandler: The Art of Warfare in the Age of Marlborough, trang.306, Spellmount Limited
1 2  Charles C. Savage, Illustrated biography; or, Memoirs of the great and the good of all nations and all times: comprising sketches of eminent statesmen, philosophers, heroes, artists, reformers, philanthropists, mechanics, navigators, authors, poets, divines, soldiers, savans, etc, trang 272
1 2  Battle of Mollwitz, 10 tháng 4 năm 1741
↑  Gerhard Ritter, Frederick the Great: A Historical Profile, trang 91
↑  Robert Michael Citino, "The German way of war: from the Thirty Years' War to the Third Reich", University Press of Kansas, 2005, trang 48
↑  W. Sanford Ramey, Kings of the Battle Field, trang 171
↑  Asprey, Frederick the Great: the Magnificent Enigma, trang 195-208.
↑  Stenzel, Gustav Adolf Harald. Geschichte des Preussischen Staats, Hamburg, 1851.p. 182.
↑  Houghton Mifflin Company, "The Houghton Mifflin dictionary of biography", trang 560
↑  Anthony Livesey, "Battles of the great commanders", Tiger Books International, 1990, trang 87
1 2  Elizabeth Harriot Hudson, The Life and Times of Louisa, Queen of Prussia, Volume I, trang 110
↑  John Henry Wright, A history of all nations from the earliest times: being a vniversal historical library, trang 256
↑  Frederick II (also known as: Frederick the Great) King of Prussia (1712-86)
↑  Sir Archibald Alison, The military life of John, Duke of Marlborough, các trang 330-350.
Syzygium fluviatile

| Syzygium fluviatile> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Myrtales
Họ (familia): Myrtaceae
Chi (genus): Syzygium
Loài (species): S. fluviatile
Danh pháp hai phần
Syzygium fluviatile (Hemsl.) Merr. & L.M.Perry, 1938 
Syzygium fluviatile là một loài thực vật có hoa trong Họ Đào kim nương. Loài này được (Hemsl.) Merr. & L.M.Perry miêu tả khoa học đầu tiên năm 1938.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Syzygium fluviatile”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Acronicta ottomana

| Acronicta ottomana> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Noctuidae
Chi (genus): Acronicta
Loài (species): A. ottomana
Danh pháp hai phần
Acronicta ottomana Draudt, 1931 
Acronicta ottomana là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Anthribatus nivosus

| Anthribatus nivosus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Anthribatus
Loài (species): A. nivosus
Danh pháp hai phần
Anthribatus nivosus Fairmaire, 1896 
Anthribatus nivosus là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Malacorhinus irregularis

| Malacorhinus irregularis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Chrysomelidae
Chi (genus): Malacorhinus
Loài (species): M. irregularis
Danh pháp hai phần
Malacorhinus irregularis Jacoby, 1887 
Malacorhinus irregularis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1887.
Chú thích

↑  Chrysomelidae in Synopsis of the described Coleoptera of the World ngày 13 tháng 12 năm 2008
Lục Vinh Đình
Chú thích

↑  Linda Pomerantz-Zhang (1992). Wu Tingfang (1842-1922): reform and modernization in modern Chinese history. Hong Kong University Press. tr. 255. ISBN 962209287X. Truy cập ngày 31 tháng 10 năm 2010.
Áo Bát Nhã

Quản ngựa mặc áo Bát Nhã, đình Hoành Sơn, thế kỉ XVIII
Áo Bát Nhã (chữ Hán: 八[衤雅]), còn gọi là áo chạy ngựa, Mã Quái, Mã Khố là một kiểu áo cổ tròn, xẻ tà hai bên và phía sau, được sử dụng từ trước thế kỉ XVIII. Ban đầu được dùng làm áo chuyên dụng để đi ngựa, về sau phổ biến ra ngoài dân gian. Các kiểu áo cánh vạt hò cổ trịt, áo cánh cổ trịt dùng phổ biến trong đời sống ở thế kỉ XIX - XX cũng có hình dáng, cấu tạo tương đồng với Bát Nhã nhưng ngắn và nhỏ hơn.
Chu U vương

Chu U vương (chữ Hán: 周幽王; 800 TCN - 771 TCN), tên là Cơ Cung Tinh (姬宮湦), là vị vua thứ 12 của nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc. Ông cũng là vị vua cuối cùng của thời kỳ Tây Chu.
Chu U vương là con trai Chu Tuyên Vương – vua thứ 11 nhà Chu. Có tài liệu ghi ông sinh năm thứ 33 đời Tuyên vương (795 TCN)
Sủng ái Bao Tự

Chu U vương bị sử sách đánh giá là một hôn quân. Ông trọng dụng Quắc công Thạch Phủ, cho cầm quyền chính trong triều. Thạch Phủ ham lợi, thường xu nịnh U Vương, đón ý vua, ai ai trong triều cũng ghét.
Trong hậu cung, Chu U vương từng lập con gái của Thân hầu làm chính cung Vương hậu. Thân vương hậu sinh Cơ Nghi Cữu, được U vương phong làm Thái tử. Năm 779 TCN, Bao Quýnh bị tội với U vương, bèn dâng lên ông một mỹ nữ tên là Bao Tự. Thấy Bao Tự duyên dáng, xinh đẹp tuyệt trần, U vương ngày đêm sủng ái, có ý muốn phế truất Thân hậu. Sau Bao Tự sinh con trai là Cơ Bá Phục, U vương nghe lời Quắc công Thạch Phủ, phế truất mẫu tử Vương hậu và Thái tử để lập Bao Tự và Bá Phục lên thay.
Chết ở Ly Sơn

Chư hầu nước Thân (nay là Nam Dương, tỉnh Hà Nam) là cha Thân hậu thấy bất bình, bèn liên hệ với nước Tằng (nay là Phương Thành, tỉnh Hà Nam) và hai tộc Khuyển, Nhung bên ngoài kéo vào đánh úp Cảo Kinh.
Chu U vương không chống nổi quân địch, đành mang Bao Tự và thái tử Bá Phục bỏ chạy, bị quân Khuyển Nhung đuổi theo giết chết ở núi Ly Sơn. Con nhỏ Bá Phục và chú ông là Trịnh Hoàn Công Cơ Hữu cũng bị giết trong trận này. Bao Tự bị bắt trong cơn hỗn loạn, không rõ kết cục, có khả năng bị vua Khuyển Nhung bắt làm thiếp vì nhan sắc xinh đẹp.
Chu U vương ở ngôi 11 năm. Sau này Thân hầu ân hận mang họa cho dân Hạo Kinh bèn mời các nước chư hầu Tấn, Tần, Vệ, Trịnh đến đánh đuổi quân Khuyển, Nhung và lập con trưởng U vương là Cơ Nghi Cữu lên ngôi, tức là Chu Bình Vương.
Câu chuyện Phóng hỏa hý chư hầu

Câu chuyện về "Phóng hỏa hý chư hầu" và Bao Tự được Sử ký Tư Mã Thiên ghi lại mang màu sắc truyền thuyết:
Câu chuyện này về sau được gọi là Phóng hỏa hí chư hầu (烽火戲諸侯), nổi danh sử sách, trở thành một trong những điển tích nổi tiếng nhất về "mối họa hồng nhan", khi quân vương vì ham mê nữ sắc mà trở nên u mê, làm đất nước sụp đổ.
Vào năm 2012, Đại học Thanh Hoa ở Bắc Kinh tiến hành nghiên cứu "Thanh Hoa giản" (清华简), một cuốn sách sử được viết vào giữa thời Chiến Quốc (niên đại ước tính vào khoảng 305 ± 30 năm trước công nguyên), phát hiện một lượng lớn ghi chép so với Sử ký hoàn toàn khác biệt. Đại khái rằng, Chu U vương năm đó chủ động đánh vào nước Thân, Thân hầu bèn liên lạc quân Khuyển Nhung để đánh bại Chu U vương, không hề chép lại chuyện "Phóng hỏa hí chư hầu". Giáo thụ của Đại học Thanh Hoa là Lưu Quốc Trung (刘国忠) từng bày tỏ sự nghi ngờ tính chân thực của câu chuyện "Phóng hỏa hí chư hầu", có vẻ như phần nhiều chỉ là truyền thuyết dân gian. Cuốn Sử ký biên lại ở một khoảng thời gian gần 700 năm về sau, khó tránh khỏi nhặt nhạnh những câu chuyện truyền miệng để ghi vào.
Chú thích

↑  Trình Doãn Thắng, Ngô Trâu Cương, Thái Thành, sách đã dẫn, tr 20
↑  Sử ký, Chu bản kỷ
| x t Các vua nhà Chu |
| --- | --- |
Tây Chu:  Vũ vương  Thành vương  Khang vương  Chiêu vương  Mục vương  Cung vương  Ý vương  Hiếu vương  Di vương  Lệ vương  Tuyên vương  U vương 
Đông Chu:  Bình vương  Huề vương  Hoàn vương  Trang vương  Ly vương  Huệ vương  Đồi  Tương vương  Đái  Khoảnh vương  Khuông vương  Định vương  Giản vương  Linh vương  Cảnh Vương  Điệu Vương  Triều  Kính Vương  Nguyên Vương  Trinh Định Vương  Ai Vương  Tư Vương  Khảo Vương  Uy Liệt Vương  An Vương  Liệt Vương  Hiển Vương  Thận Tịnh Vương  Noản Vương  Đông Chu quân 
  Vua Trung Quốc  Tam Hoàng Ngũ Đế  Hạ  Thương  Chu  Tần  Hán  Tam Quốc  Tấn  Ngũ Hồ loạn Hoa  Nam Bắc triều  Tùy  Đường  Ngũ đại Thập quốc  Tống  Tây Hạ  Kim  Tây Liêu  Nguyên  Minh  Thanh
Phóng hỏa hí chư hầu