stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Nokia 9500
Thông số

| --- | --- |
Nokia 9500 Communicator
Hệ điều hành Symbian OS Version:: v7.0s
Giao diện:: Series 80 và Series 40
Tần số hoạt động:: 3 băng tần: GSM 900 / 1800 / 1900 MHz và  850 / 1800 / 1900 MHz, GPRS/EGPRS (EDGE) 
LAN không dây: IEEE 802.11b
Giao thức email:: IMAP4, POP3, SMTP, SyncML
Rộng:: 57mm
Dài:: 148mm
Nặng:: 222g
Màn hình:: 640 x 200 pixels, Series 80 128 x 128 pixels, Series 40 
Màu:: 65k colors
Số lượng camera:: 1
Camera pixels:: camera VGA tích hợp
Độ phân giải camera:: 640 x 480 điểm ảnh;
Ứng dụng:: documents, spreadsheet, presentations
Đặc điểm Video:: RealVideo, MPEG4, và H.263 formats supported
Định dạng cây thư mục:: HTML/XHTML, HTML 4.01, JavaScript 1.3  Opera browser 
Kết nối:: USB (Nokia Connectivity Cable DKU-2)  Bluetooth® technology, hồng ngoại
Bộ nhớ:: 80 MB bộ nhớ trong máy
Quỳ Hợp

Quỳ Hợp là một huyện miền núi nằm ở phía tây bắc tỉnh Nghệ An, Việt Nam.
Đây là huyện được UNESCO đưa vào danh sách các địa danh thuộc Khu dự trữ sinh quyển miền tây Nghệ An.
Địa lý

Huyện Quỳ Hợp nằm ở phía tây bắc tỉnh Nghệ An, có vị trí địa lý:
Phía bắc giáp huyện Quỳ Châu
Phía nam giáp huyện Tân Kỳ và huyện Anh Sơn
Phía đông giáp huyện Nghĩa Đàn
Phía tây giáp huyện Con Cuông và huyện Quỳ Châu.
Huyện Quỳ Hợp có diện tích là 941,28 km² và dân số là 125.520 người.
Theo thống kê năm 2019, huyện có diện tích 941,28 km², dân số là 134.154 người, mật độ dân số đạt 143 người/km².
Hành chính

Huyện Quỳ Hợp có 21 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, gồm thị trấn Quỳ Hợp (huyện lỵ) và 20 xã: Bắc Sơn, Châu Cường, Châu Đình, Châu Hồng, Châu Lộc, Châu Lý, Châu Quang, Châu Thái, Châu Thành, Châu Tiến, Đồng Hợp, Hạ Sơn, Liên Hợp, Minh Hợp, Nam Sơn, Nghĩa Xuân, Tam Hợp, Thọ Hợp, Văn Lợi, Yên Hợp.
Lịch sử

Huyện Quỳ Hợp được thành lập ngày 19 tháng 4 năm 1963 theo Quyết định 52-CP của Hội đồng Chính phủ trên cơ sở tách 10 xã: Châu Quang, Châu Thành, Châu Hồng, Châu Lộc, Châu Thái, Châu Sơn, Châu Cường, Châu Lý, Châu Đình, Châu Yên thuộc huyện Quỳ Châu và 3 xã: Tam Hợp, Nghĩa Xuân, Nghĩa Sơn thuộc huyện Nghĩa Đàn.
Khi mới thành lập, huyện Quỳ Hợp có 13 xã: Châu Cường, Châu Đình, Châu Hồng, Châu Lộc, Châu Lý, Châu Quang, Châu Sơn, Châu Thái, Châu Thành, Châu Yên, Nghĩa Sơn, Nghĩa Xuân, Tam Hợp.
Ngày 17 tháng 4 năm 1965, chia xã Nghĩa Sơn thành hai xã lấy tên là xã Văn Lợi và Hạ Sơn; chia xã Châu Lộc thành hai xã lấy tên là xã Châu Lộc và xã Liên Hợp; chia xã Nghĩa Xuân thành hai xã lấy tên là xã Nghĩa Xuân và xã Minh Hợp; chia xã Tam Hợp thành hai xã lấy tên là xã Tam Hợp và xã Thọ Hợp.
Ngày 15 tháng 4 năm 1967, chia xã Châu Yên thành hai xã lấy tên là xã Yên Hợp và Đồng Hợp.
Ngày 9 tháng 11 năm 1983, tách 600 ha đất của xã Châu Quang để thành lập thị trấn Quỳ Hợp - thị trấn huyện lỵ huyện Quỳ Hợp.
Ngày 15 tháng 10 năm 1990, chia xã Châu Hồng thành hai xã lấy tên là xã Châu Hồng và xã Châu Tiến; chia xã Châu Sơn thành 2 xã lấy tên là xã Bắc Sơn và xã Nam Sơn.
Đặc điểm địa hình

Do đặc điểm thổ nhưỡng, Quỳ Hợp có điều kiện phát triển lâm nghiệp và trồng các loại cây công nghiệp ngắn và dài ngày như: chè, cao su, cà phê, mía,... cây ăn quả như: cam, vải, nhãn, ... Đồng thời, huyện cũng có tiềm năng để phát triển nông nghiệp với các loại cây như ngô, khoai, sắn. Đặc biệt, huyện Quỳ Hợp có diện tích lúa nước nhiều hơn hẳn các huyện vùng cao khác.
Quỳ Hợp có diện tích rừng lớn, chiếm 40% diện tích tự nhiên của huyện, trữ lượng gỗ cao, bình quân 150m3/ha, với nhiều loại gỗ quý như: lim, gụ, sến, lát hoa,... và nhiều loại cây đặc sản, dược liệu như quế, sa nhân, cánh kiến, nấm hương,... Bên cạnh đó, Quỳ Hợp còn có nhiều đồi núi với hệ thực - động vật phong phú, đa dạng, là một trong những huyện nằm trong Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Huống. Quỳ Hợp có nhiều thắng cảnh đẹp để phát triển du lịch, nhất là du lịch sinh thái như: hang Kẻ Ham, Thẩm Poòng,... Thắng cảnh hùng vĩ nhất là thác nước Bản Bìa tựa như một dải lụa bạc nổi bật giữa núi rừng xanh biếc, hùng vĩ.
Quỳ Hợp có nhiều khoáng sản quý như: vàng, đá quý, thiếc, ăng ti moan,... Riêng quặng thiếc có hàm lượng cao. Quỳ Hợp còn có nhiều núi đá (đá hoa cương, đá granít). Ngoài ra, suối nước khoáng ở Bàn Khạng (xã Yên Hợp) là loại nước uống có nhiều khoáng chất tốt.
Giao thông

Đường bộ
Có QL48A và QL48C chạy ngang qua địa phận huyện và thị trấn Quỳ Hợp
Braya scharnhorstii

| Braya scharnhorstii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Brassicales
Họ (familia): Brassicaceae
Chi (genus): Braya
Loài (species): B. scharnhorstii
Danh pháp hai phần
Braya scharnhorstii Regel & Schmalh., 1877 
Braya scharnhorstii là một loài thực vật có hoa trong họ Cải. Loài này được Regel & Schmalh. mô tả khoa học đầu tiên năm 1877.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Braya scharnhorstii”. Truy cập ngày 9 tháng 6 năm 2013.
Ecnomus connatus

| Ecnomus connatus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Trichoptera
Họ (familia): Ecnomidae
Chi (genus): Ecnomus
Loài (species): E. connatus
Danh pháp hai phần
Ecnomus connatus YJ Li et JC Morse, 1997 
Ecnomus connatus là một loài Trichoptera trong họ Ecnomidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Aristida laevigata

| Aristida laevigata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Poales
Họ (familia): Poaceae
Chi (genus): Aristida
Loài (species): A. laevigata
Danh pháp hai phần
Aristida laevigata Hitchc. & Ekman 
Aristida laevigata là một loài thực vật có hoa trong họ Hòa thảo. Loài này được Hitchc. & Ekman mô tả khoa học đầu tiên năm 1935.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Aristida laevigata”. Truy cập ngày 6 tháng 6 năm 2013.
Meterana pictula

| Meterana pictula> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Noctuidae
Chi (genus): Meterana
Loài (species): M. pictula
Danh pháp hai phần
Meterana pictula (White in Taylor, 1855) 
Danh pháp đồng nghĩa
 Dianthaecia pictula White in Taylor, 1855  Mamestra rhodopleura Meyrick, 1886 
Meterana pictula là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Lissonota perina

| Lissonota perina> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Ichneumonidae
Chi (genus): Lissonota
Loài (species): L. perina
Danh pháp hai phần
Lissonota perina Ugalde & Gauld, 2002 
Lissonota perina là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2014.
Cotarsina gracilis

| Cotarsina gracilis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Noctuidae
Chi (genus): Cotarsina
Loài (species): C. gracilis
Danh pháp hai phần
Cotarsina gracilis Köhler, 1961 
Cotarsina gracilis là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Nguyễn Thị Rành

| Mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Rành |
| --- | --- |

Sinh: 1900 Củ Chi, Thành phố Hồ Chí Minh
Mất: 26 tháng 1, 1979(1979-01-26) (79 tuổi) Củ Chi
Quốc tịch:  Việt Nam
Nghề nghiệp: Nữ du kích Củ Chi
Năm hoạt động: 1941
Đảng phái chính trị: Đảng Cộng sản Việt Nam
Phối ngẫu: Nguyễn Văn Cầm
Gia đình: 9 người con (Trong đó 8 con trai là Liệt sĩ)  Nguyễn Văn Dúng (1920 - 1947)  Nguyễn Văn Sóc (1926 - 1954)  Nguyễn Thị Săng (? - ?)  Nguyễn Văn Vé (1932 - 1959)  Nguyễn Văn Hè (1935 - 1967)  Nguyễn Văn Huội (1938 - 1968)  Nguyễn Văn Sướng (1939 - 1968)  Nguyễn Văn Nâng (1940 - 1967)  Nguyễn Văn Luông (1942 - 1969)   1 cháu nội (Liệt sĩ) Nguyễn Văn Rưng (1939 - 1967)  1 cháu ngoại (Liệt sĩ) Huỳnh Văn Cường (1948 - 1970)
Danh hiệu:  Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân  (1978)  Huân chương Độc lập hạng Nhất (1983)   Bà mẹ Việt Nam anh hùng  (1994)
Nguyễn Thị Rành (1900 - 1979) là 1 nữ du kích Củ Chi, được nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân (1978), truy tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam anh hùng (1994). Bà thường được biết đến với những tên gọi thân thương như "Má Tám Trầu", "Bà Má Củ Chi", "Bà Má Dũng Sĩ". Gia đình bà có tám con trai và 2 cháu đều là liệt sĩ qua 2 cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ.
Tiểu sử

Nguyễn Thị Rành sinh ra trong 1 gia đình có truyền thống cách mạng tại xóm Đìa, ấp Trại Đèn, xã Phước Hiệp, huyện Hóc Môn, tỉnh Gia Định (nay là Thành phố Hồ Chí Minh). Năm 1913, cha của bà bị thực dân Pháp đày ra Côn Đảo vì tội "làm quốc sự cho phong trào Thiên Địa Hội", sau đó biệt tích tại đây. Sau đó lần lượt đến mẹ và anh trai bà cũng qua đời vì cuộc sống thiếu thốn. Bà bị bắt đến nhà xã trưởng làm ở đợ cho đến năm 18 tuổi
Năm 1918, bà lập gia đình với thầy giáo Nguyễn Văn Cầm (Tám Cầm) ở ấp Bàu Công, xã Tân Mỹ, huyện Đức Hòa, tỉnh Long An. Hai năm sau đó, bà hạ sinh người con trai cả Nguyễn Văn Dúng và theo chồng về tiếp quản một trường học ở miền Tây. Năm 1941, chồng bà quyết định nghỉ dạy để có điều kiện hoạt động cách mạng và đứng vào hàng ngũ Việt Minh.
Gia đình bà, bốn đời tham gia đánh giặc cứu nước. Qua hai cuộc kháng chiến chống Pháp và kháng chiến chống Mỹ, bà đã cống hiến cho Tổ quốc 8 người con trai: Nguyễn Văn Dúng (1920 - 1947) - Xã đội trưởng Phước Hiệp; Nguyễn Văn Sóc (1926 - 1954) - Tiểu đội trưởng đặc công;  Nguyễn Văn Vé (1932 - 1959); Nguyễn Văn Hè (1935 - 1967);  Nguyễn Văn Huội (1938 - 1968); Nguyễn Văn Sướng (1939 - 1968); Nguyễn Văn Nâng (1940 - 1967); Nguyễn Văn Luông (1942 - 1969) và hai cháu: Cháu nội Nguyễn Văn Rưng (1939 - 1967) - Tiểu đội phó; Cháu ngoại Huỳnh Văn Cường (1948 - 1970).
Trong kháng chiến chống Mỹ, bà là cơ sở bí mật của cách mạng, là dân quân của xã, bám trụ ở Củ Chi. Bà đã đào hầm nuôi giấu hàng trăm cán bộ, cất giấu vũ khí, tiếp tế cho du kích, động viên con cháu vào bộ đội, tham gia đấu tranh chính trị trực diện với quân địch. Sau đó, bà bị địch bắt và tra tấn dã man, giam lỏng trong nhiều ngày liền nhằm gây sức ép buộc các con trai của bà ra đầu hàng, nhưng không thu được kết quả gì nên đành thả tự do cho bà.
Ngày 26 tháng 1 năm 1979, bà Nguyễn Thị Rành đã mất vì tuổi cao, sức yếu.
Vinh danh

Ngày 6 tháng 1 năm 1978, bà được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân .
Năm 1983, AHLLVTNT Nguyễn Thị Rành cùng chồng là nhà giáo yêu nước Nguyễn Văn Cầm được truy tặng Huân chương Độc lập hạng Nhất
Năm 1994, bà được truy tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam anh hùng
Tưởng niệm

Ngay sau khi qua đời, bà được dựng tượng trước Bảo tàng Phụ nữ Nam Bộ. Tên của bà cũng được đặt cho một trạm y tế và một con đường (dài gần 20 km, bắt đầu từ ngã rẽ quốc lộ 22 thuộc ấp Bàu Tre, xã Tân An Hội, lần lượt đi qua xã Trung Lập Hạ, Nhuận Đức, An Nhơn Tây và kết thúc tại đầu tỉnh lộ 15 thuộc xã Phú Mỹ Hưng).tại huyện Củ Chi.
Tại Đại hội Đại biểu phụ nữ thành phố nhiệm kỳ 2011 – 2016 đã thống nhất chọn công trình Nhà tưởng niệm Nguyễn Thị Rành là một trong sáu công trình trọng điểm của Nghị quyết Đại hội phụ nữ thành phố lần thứ IX, nhiệm kỳ 2011 – 2016. Công trình được xây dựng tại quê hương của bà và được khởi công xây dựng ngày 21 tháng 7 năm 2012, khánh thành vào ngày 31 tháng 1 năm 2013. Tổng diện tích khu đất 1.109,3m2. Công trình gồm các hạng mục: diện tích Nhà tưởng niệm 106,2m2, diện tích nhà ở của gia đình má 79,38m2, diện tích sân vườn 923,72m2. Tổng mức đầu tư công trình hơn 3,5 tỷ đồng do cán bộ, hội viên Hội liên hiệp phụ nữ 24 quận, huyện, các đơn vị và nhà hảo tâm đóng góp.
Chú thích

1 2 3  “Tiểu sử Bà Mẹ Việt Nam Anh hùng Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Thị Rành”. Bản gốc lưu trữ ngày 13 tháng 3 năm 2016. Truy cập ngày 12 tháng 3 năm 2016.
↑  “Về những bà mẹ Việt Nam anh hùng”. Bản gốc lưu trữ ngày 5 tháng 4 năm 2009. Truy cập ngày 25 tháng 9 năm 2009.
↑  “CÒN HƠN CẢ MỘT TƯỢNG ĐÀI”. BAN PHỤ NỮ QUÂN ĐỘI. Truy cập ngày 12 tháng 12 năm 2024.
↑  “Mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Rành”. Bản gốc lưu trữ ngày 13 tháng 3 năm 2016. Truy cập ngày 12 tháng 3 năm 2016.
↑  Nguyễn Thị Rành (1900 - 1979)
↑  “CÒN HƠN CẢ MỘT TƯỢNG ĐÀI”. BAN PHỤ NỮ QUÂN ĐỘI. Truy cập ngày 12 tháng 12 năm 2024.
↑  “CÒN HƠN CẢ MỘT TƯỢNG ĐÀI”. BAN PHỤ NỮ QUÂN ĐỘI. Truy cập ngày 12 tháng 12 năm 2024.
↑  “Người mẹ đất thép - Nguyễn Thị Rành”.
Ohemaa Mercy

Ohemaa Mercy (sinh ngày 7 tháng 9 năm 1977), còn được biết đến với tên Mercy Twum-Ampofo, là một ca sĩ nhạc phúc âm đương đại người Ghana.
Cuộc đời và học vấn

Ohemaa được sinh ra trong gia đình của ông bà Amoah, cả hai đến từ Abakrapa và Elmina. Cô sinh ra ở Weija ở Accra nhưng sống phần lớn cuộc đời ở Koforidua. Ohemaa kết hôn với Isaac Twum-Ampofo  và họ có ba người con trai Nyamekye, Nhyira và Aseda. Ohemaa Mercy bắt đầu học tiểu học tại trường tiểu học Anh ngữ St Peter ở Koforidua và tiếp tục học tại trường trung học Ghana. Cô tiếp tục được các giáo viên đào tạo chương trình cao đẳng tại Cao đẳng Giáo viên đào tạo S.D.A, Asokore Koforidua, nơi cô có được chứng chỉ giáo viên của mình với hạng 'A'.
Sự nghiệp âm nhạc

Ohemaa Mercy phát hành album đầu tiên của cô vào cuối tháng 11 năm 2004. Entitled Adamfo Papa, album đã được phát sóng rộng rãi sau khi phát hành, mang Ohemaa vào ánh đèn sân khấu. Cô đã giành bảy đề cử cho Giải thưởng Âm nhạc Ghana năm 2006 nhưng không giành được bất kỳ giải thưởng nào.
Năm 2007, cô đã phát hành album thứ hai của mình, Edin Jesus. Ohemaa Mercy bán được 875.000 bản trong vòng 6 tháng sau khi phát hành album thứ hai, trở thành album bán chạy nhất trong năm.
Album Edin Jesus đã giúp cho Ohemaa Mercy có được 10 đề cử cho Giải thưởng Âm nhạc Ghana năm 2008. Đây là số lượng đề cử cao nhất từ ​​trước đến nay trong lịch sử của giải thưởng này. Trong cùng năm đó, cô đã giành được một huy chương lớn Trong giải thưởng danh dự quốc gia từ cựu Tổng thống Ghana, John Kufuor.
Trong năm 2010-11, Ohemaa đã phát hành album thứ ba, Wobeye Kese, một lần nữa là album bán chạy nhất. Bốn tháng sau khi phát hành album này một lần nữa giúp cô giành được bốn đề cử tại Lễ trao giải Âm nhạc Ghana năm 2014.
Các đĩa đơn chính

"Aseda"
"We Praise Your Name"
"Yesu Mogya"
"Wofiri Mu"
"Obeye Ama Wo"
"Biribi Besi"
Hypomolis sanguinipectus

| Hypomolis sanguinipectus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Chi (genus): Hypomolis
Loài (species): H. sanguinipectus
Danh pháp hai phần
Hypomolis sanguinipectus Seitz, 1919 
Danh pháp đồng nghĩa
 Turuptiana sanguinipectus Seitz, 1919 
Hypomolis sanguinipectus là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Dedeler, Sındırgı

| Dedeler |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
DedelerVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Balıkesir
Huyện: Sındırgı
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 213 người
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Dedeler là một xã thuộc huyện Sındırgı, tỉnh Balıkesir, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2010 là 213 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Balıkesir”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Bản gốc lưu trữ ngày 21 tháng 5 năm 2014. Truy cập ngày 5 tháng 10 năm 2012.
Chính phủ Bắc Dương

Chính phủ Bắc Kinh Trung Hoa Dân Quốc là chỉ chính phủ trung ương đặt thủ đô tại Bắc Kinh trong thời kỳ đầu kiến quốc Trung Hoa Dân Quốc, do nhân sĩ Bắc Dương phái nắm quyền nên được gọi là Chính phủ Bắc Dương (tiếng Trung: 北洋政府; bính âm: běiyáng zhèngfǔ) đôi khi còn được gọi với những cái tên như Đệ Nhất Trung Hoa Dân Quốc hay Đệ nhất Cộng hòa Trung Hoa ở những tài liệu nước ngoài, nhằm phân biệt với đệ nhị chính phủ Quốc dân.
Sau Cách mạng Tân Hợi bùng phát năm 1911, Chính phủ Bắc Dương là chính quyền đầu tiên được quốc tế thừa nhận kế thừa pháp thống Trung Quốc, đánh dấu Trung Hoa Dân Quốc chính thức xuất hiện. Ngày 6 tháng 10 năm 1913, Viên Thế Khải qua bầu cử trở thành đại tổng thống đầu tiên của Trung Hoa Dân Quốc, đánh dấu Chính phủ Bắc Dương chính thức thành lập, tiếp nối Chính phủ Lâm thời Trung Hoa Dân Quốc.
Chính phủ Bắc Dương là một chính phủ khá dân chủ trong lịch sử Trung Quốc, cũng có cống hiến quan trọng cho duy trì chủ quyền quốc gia và toàn vẹn lãnh thổ. Dưới quyền chính phủ Bắc Dương, vào năm 1917 Trung Quốc gia nhập phe Hiệp Ước trong Chiến tranh thế giới thứ nhất, đồng thời trong năm 1919 lấy thân phận "nước chiến thắng" tham dự Hội nghị hòa bình Paris, song do Phong trào Ngũ Tứ kháng nghị nên không ký vào Hòa ước Versailles. Năm 1928, sau khi Chiến tranh Bắc phạt kết thúc, Chính phủ Bắc Dương chính thức bị Chính phủ Quốc dân thay thế.
Tiến trình > Kế thừa cương vực nhà Thanh

Ngày 12 tháng 2 năm 1912, Long Dụ thái hậu của triều Thanh ban chiếu cho Viên Thế Khải toàn quyền thành lập chính phủ lâm thời tại Bắc Kinh. Ngày 13 tháng 2, Tôn Trung Sơn tuân thủ cam kết từ Nghị hòa Nam-Bắc, từ chức trước Tham nghị viện, đồng thời tiến cử Viên Thế Khải làm đại tổng thống. Ngày 15 tháng 2, Viên Thế Khải được bầu làm đại tổng thống lâm thời thứ hai, đến ngày 10 tháng 3 thì tuyên thệ nhậm chức tại Bắc Kinh. Đầu tháng 12 năm 1912 đến tháng 3 năm 1913, Chính phủ Lâm thời Bắc Kinh cử hành bầu cử quốc hội khóa 1, Tống Giáo Nhân lãnh đạo Quốc Dân đảng giành đa số ghế trong lưỡng viện. Ngày 22 tháng 3 năm 1913, Tống Giáo Nhân bị ám sát trong khi sắp nhậm chức tổng lý nội các. Ngày 8 tháng 4 năm 1913, Quốc hội khóa I Trung Hoa Dân Quốc được triệu tập tại Bắc Kinh. Trong giai đoạn này, Viên Thế Khải hấp thu giới tinh anh xã hội, nhân sĩ Bắc Dương và thiểu số đảng cách mạng thành chính phủ mới, thể chế chính phủ trung ương của Trung Hoa Dân Quốc dần được xác lập, đến ngày 6 tháng 10 tiến hành bầu cử đại tổng thống, Viên Thế Khải trở thành đại tổng thống chính thức đầu tiên, nhậm chức vào ngày 10 tháng 10.
Tháng 7 năm 1913, Tôn Trung Sơn lấy lý do Tống Giáo Nhân bị ám sát và Viên Thế Khải vay mượn nhục nhã phương Tây khi chưa được Quốc hội đồng ý, phát động cách mạng lần thứ hai, song đến tháng 8 thì thất bại hoàn toàn, ông phải lưu vong tại Nhật Bản. Nhật Bản đề xuất 21 điều gây khó khăn cho Viên Thế Khải, dưới nhiều bối cảnh bất lợi, các ngôn luận như "cộng hòa không hợp với tình hình Trung Quốc" không ngừng truyền bá trong xã hội, các nơi kiến nghị Viên Thế Khải thi hành quân chủ lập hiến để củng cố nền tảng quốc gia, Viên Thế Khải cuối cùng vào ngày 12 tháng 12 năm 1915 đồng ý bắt đầu trù bị chế độ quân chủ lập hiến Trung Hoa Đế quốc, định vào năm 1916 lên ngôi vua và cải niên hiệu thành "Hồng Hiến". Tuy nhiên, Trung Hoa Cách mạng đảng của Tôn Trung Sơn, Tông Xã đảng của quý tộc Mãn Thanh đều được Nhật Bản tài trợ, cũng với Khởi nghĩa Vân Nam của Thái Ngạc ngăn chặn, ngày 22 tháng 3 năm 1916 Viên Thế Khải chưa lên ngôi vua đã phải tuyên bố triệt tiêu chế độ quân chủ, Trung Hoa Đế quốc chưa trở thành quốc danh chính thức. Ngày 6 tháng 6 năm 1916, Viên Thế Khải bị bệnh mất.
Tiến trình > Phe Bắc Dương nắm quyền

Sau khi Viên Thế Khải từ trần, không ai có năng lực thống trị toàn thể quân phiệt Bắc Dương. Phe Bắc Dương sau đó phân thành ba thế lực lớn là Trực hệ, Hoản hệ, Phụng hệ. Từ sau Chiến tranh Hộ quốc, quân phiệt các địa phương cũng bắt đầu hình thành. Quân phiệt địa phương trên danh nghĩa chịu sự chi phối của chính phủ trung ương Bắc Kinh, song chính phủ trung ương Bắc Kinh thực tế trở thành vũ đài của Bắc Dương quân phiệt, là nguyên nhân chính khiến hậu thế gọi là chính phủ "Bắc Dương".
Trong giai đoạn này, Chính phủ Bắc Dương theo trình tự dân chủ, do Quốc hội tuyển chọn đại tổng thống và tổng lý quốc vụ. Năm 1925, Trung Quốc Quốc Dân đảng thành lập Chính phủ Quốc dân, đồng thời do Tưởng Giới Thạch lĩnh quân Bắc phạt. Ngày 3 tháng 6 năm 1928, chính phủ quân sự của Trương Tác Lâm tan rã. Ngày 8 tháng 6, Quốc Dân Cách mạng quân chiếm được Bắc Kinh. Ngày 29 tháng 12 năm 1928, lãnh tụ Phụng hệ là Trương Học Lương cho hạ Ngũ sắc kỳ, treo Thanh thiên bạch nhật mãn địa hồng kỳ, sử gọi là Đông Bắc thay cờ. Đến đây, Chính phủ Bắc Dương kết thúc hoạt động, Bắc Dương phái rút khỏi vũ đài lịch sử.
Chính trị > Tam quyền phân lập

Thời kỳ Chính phủ Bắc Dương, kiến lập chế độ tam quyền phân lập, lần lượt xuất hiện năm bộ hiến pháp đều lấy "tam quyền phân lập" làm nguyên tắc cơ bản, hạn chế quyền lực tổng thống, phòng ngừa cá nhân độc tài, khiến quyền lợi và tự do của nhân dân được tôn trọng và bảo hộ. Tháng 5 năm 1917, trong vấn đề tuyên chiến với Đức, Tổng lý Đoàn Kỳ Thụy đề xuất tham chiến, song Quốc hội cự tuyệt hợp tác, do đó Đoàn Kỳ Thụy không ngừng gây áp lực với Quốc hội, Quốc hội bèn cải tổ nội các, tạm hoãn thảo luận vấn đề tham chiến. Đại tổng thống Lê Nguyên Hồng theo yêu cầu của Quốc hội đã bãi chức vụ của Đoàn Kỳ Thụy. Quốc hội đương thời thực sự có vai trò giám sát chính phủ, hạn chế quyền lực, không phải là "con dấu cao su", "máy biểu quyết". Đoàn Kỳ Thụy tức giận rời Bắc Kinh đến Thiên Tân, đồng thời căn cứ "Ước pháp lâm thời Trung Hoa Dân Quốc" cho rằng tổng thống không có quyền bãi chức vụ tổng lý, không thừa nhận lệnh miễn chức, về sau bị sử gia miêu tả là "Phủ-Viện chi tranh".
Hiến pháp đồng thời bảo hộ tư pháp độc lập, quy định độc lập, xét xử công khai. Năm 1913, người đứng đầu Quốc Dân đảng là Tống Giáo Nhân bị sát hại, Phòng kiểm sát địa phương có thể công khai triệu tập Tổng lý quốc vụ Triệu Bỉnh Quân; cũng như tháng 10 năm 1925 phòng kiểm sát địa phương Kinh Sư phái quan kiểm sát Ông Kính Đường điều tra sự kiện "án franc vàng", Tổng trưởng Ngoại giao Thẩm Thụy Lân, Tổng trưởng Tài chính Lý Tư Hạo, nguyên Tổng trưởng Tư Pháp Chương Sĩ Chiêu đều bị điều tra, trong khi đó chính phủ trung ương không can thiệp, phản ánh tính độc lập của tư pháp đương thời.
Chính trị > Nguyên thủ quốc gia

Người sáng lập Chính phủ Bắc Dương là Viên Thế Khải không chỉ là một nhà cải cách thực tế, mà còn là một nhân vật ái quốc. Lê Nguyên Hồng là quan thanh liêm, bản tính từ thiện, có thể cùng binh sĩ đồng cam cộng khổ, được binh sĩ yêu kính. Đoàn Kỳ Thụy được gọi là "lục bất tổng lý", tức "không chơi gái, không cờ bạc, không tham ô, không hút thuốc phiện, không thiên vị, không uống rượu". Tào Côn nhờ hối lộ mà được bầu làm đại tổng thống của Trung Hoa Dân Quốc năm 1923, về sau quân Nhật chiếm lĩnh Thiên Tân, có ý đồ thuyết phục Tào Côn lập chính phủ thân Nhật, tuy nhiên Tào Côn kiên quyết cự tuyệt hợp tác với Nhật Bản.