stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Trận Tam Phong Sơn

| x t Mông Cổ chinh phạt nhà Kim |
| --- | --- |
 Dã Hồ Lĩnh  Trung Đô  Đại Xương Nguyên  Tam Phong Sơn  Khai Phong  Thái Châu 
Trận Tam Phong Sơn (Tam Phong Sơn chi chiến) (1232) là trận đánh quyết định giữa nhà Kim và quân Mông Cổ vào năm 1232. Trận này quân Mông Cổ đã đánh tan 3 vạn quân Kim sau 3 ngày tại núi Tam Phong.
Khi Quân Mông Cổ từ huyện Hà Thanh vượt sông, tiến đến Trịnh châu. Mông chủ sai Tốc Bất Đài tiến quân vào Biện, Kim Ai Tông quyết định cử Hoàn Nhan Hợp Đạt, Y Lý Bố Cáp từ Đặng châu đưa quân cứu việc kinh thành, nhưng lại gặp Đà Lôi cùng 3000 quân kị đánh từ phía sau, lại có thêm mưa to tuyết lớn khiến cánh quân Đặng châu không thể tiến nhanh về kinh thành. Đến lúc tuyết tan, Hợp Đạt mới cho quân tiến nhanh hơn. Nhưng khi quân cứu viện vừa đến núi Tam Phong thì quân Mông Cổ từ đâu ùa tới chặn đánh, bao vây quân Kim suốt ba ngày, quân Kim đại bại. Các tướng Kim Dương Ốc Diễn, Phàn Trạch, Trương Huệ tử trận, Hoàn Nhan Hợp Đạt cùng tàn quân bỏ chạy về Quân châu. Mông chủ hạ lệnh đánh sang cả Quân châu và phá thành, giết chết Hoàn Nhan Hợp Đạt, Y Lý Bố Cáp cũng bị bắt giết trên đường bỏ trốn về Biện Kinh, nước Kim tướng giỏi đã mất gần hết, từ đó không còn có thể vực dậy được nữa.
Sau chiến thắng này, quân Mông Cổ đã áp sát kinh đô Biện Kinh của nhà Kim.
Trichomanes gemmatum

| Trichomanes gemmatum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Pteridophyta
Lớp (class): Polypodiopsida
Bộ (ordo): Hymenophyllales
Họ (familia): Hymenophyllaceae
Chi (genus): Trichomanes
Loài (species): T. gemmatum
Danh pháp hai phần
Trichomanes gemmatum J.Sm., 1841 
Trichomanes gemmatum là một loài dương xỉ trong họ Hymenophyllaceae. Loài này được J.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1841.
Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Trichomanes gemmatum”. Truy cập ngày 28 tháng 5 năm 2014.
Turbinicarpus schmiedickeanus

| Turbinicarpus schmiedickeanus |
| --- | --- |

Tình trạng bảo tồn
 Sắp bị đe dọa  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Magnoliophyta
Lớp (class): Magnoliopsida
Bộ (ordo): Caryophyllales
Họ (familia): Cactaceae
Chi (genus): Turbinicarpus
Loài (species): T. schmiedickeanus
Danh pháp hai phần
Turbinicarpus schmiedickeanus (Boed.) Rauh & Backeb. 
Turbinicarpus schmiedickeanus là một loài thực vật thuộc họ Cactaceae. Đây là loài đặc hữu của México. Môi trường sống tự nhiên của chúng là sa mạc nóng. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.
| --- | --- |
: Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về Turbinicarpus schmiedickeanus.
Đội tuyển bóng chuyền nam quốc gia Thái Lan

| Thành tích huy chương> Đại hội Thể thao Đông Nam Á |
| --- | --- | --- |
|  | Bangkok 1985 | Đội |
|  | Chang Mai 1995 | Đội |
|  | Kuala Lumpur 2001 | Đội |
|  | Manila 2005 | Đội |
|  | Palembang/Jakarta 2011  | Đội |
|  | Naypyidaw 2013  | Đội |
|  | Singapore 2015  | Đội |
|  | Kuala Lumpur 2017  | Đội |
|  | Manila 1991  | Đội |
|  | Singapore 1993  | Đội |
|  | Jakarta 1997  | Đội |
|  | Hanoi 2003  | Đội |
|  | Vientiane 2009  | Đội |
|  | Kuala Lumpur 1977  | Đội |
|  | Jakarta 1987  | Đội |
|  | Kuala Lumpur 1989  | Đội |
|  | Nakhon Ratchasima 2007  | Đội |
Đội tuyển bóng chuyền nam quốc gia Thái Lan là đội bóng đại diện cho Thái Lan tại các cuộc thi tranh giải và trận đấu giao hữu bóng chuyền nam ở phạm vi quốc tế.
Đội hình

Dưới đây là danh sách các thành viên đội tuyển nam quốc gia Thái Lan tham dự vòng loại giải vô địch thế giới 2018.
Huấn luyện viên chính: Monchai Supajirakul
| Stt>  | Tên | Ngày sinh | Chiều cao | Nhảy đập | Nhảy chắn | Câu lạc bộ năm 2016–17 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | Raksakaew, JirayuJirayu Raksakaew | 3 tháng 8 năm 1987 | 1,94 m (6 ft 4 in) | 350 cm (11 ft 6 in) | 330 cm (10 ft 10 in) |  Saraburi |
| 2 | Toontupthai, PiyaratPiyarat Toontupthai (L) | 10 tháng 12 năm 1987 | 1,72 m (5 ft 8 in) |  |  |  Air Force |
| 4 | Saengsee, KitisakKitisak Saengsee | 16 tháng 1 năm 1995 | 1,90 m (6 ft 3 in) | 340 cm (11 ft 2 in) | 325 cm (10 ft 8 in) |  Air Force |
| 5 | Nilsawai, KissadaKissada Nilsawai | 17 tháng 4 năm 1992 | 2,02 m (6 ft 8 in) | 350 cm (11 ft 6 in) | 335 cm (11 ft 0 in) |  Air Force |
| 7 | Wongton, BoonyaritBoonyarit Wongton | 21 tháng 1 năm 1998 | 1,82 m (6 ft 0 in) | 325 cm (10 ft 8 in) | 310 cm (10 ft 2 in) |  Nakhon Ratchasima |
| 8 | Chandahuadong, ChakkritChakkrit Chandahuadong | 5 tháng 12 năm 1996 | 1,85 m (6 ft 1 in) | 310 cm (10 ft 2 in) | 300 cm (9 ft 10 in) |  Nakhon Ratchasima |
| 9 | Sriutthawong, KittikunKittikun Sriutthawong  | 1 tháng 10 năm 1986 | 1,92 m (6 ft 4 in) | 338 cm (11 ft 1 in) | 308 cm (10 ft 1 in) |  NK Fitness Samutsakhon |
| 10 | Namkhuntod, PhongpetPhongpet Namkhuntod | 19 tháng 7 năm 1993 | 1,90 m (6 ft 3 in) | 320 cm (10 ft 6 in) | 308 cm (10 ft 1 in) |  Ratchaburi |
| 12 | Pakdeekaew, AnuchitAnuchit Pakdeekaew | 29 tháng 9 năm 1996 | 1,90 m (6 ft 3 in) |  |  |  Air Force |
| 13 | Maneewong, MawinMawin Maneewong | 5 tháng 11 năm 1996 | 1,94 m (6 ft 4 in) | 335 cm (11 ft 0 in) | 320 cm (10 ft 6 in) |  Air Force |
| 14 | Somkane, KitsadaKitsada Somkane | 28 tháng 11 năm 1990 | 1,90 m (6 ft 3 in) | 342 cm (11 ft 3 in) | 312 cm (10 ft 3 in) |  Nakhon Ratchasima |
| 16 | Koonmee, KantapatKantapat Koonmee | 17 tháng 4 năm 1998 | 2,04 m (6 ft 8 in) | 352 cm (11 ft 7 in) | 338 cm (11 ft 1 in) |  Air Force |
| 17 | Charoensuk, SaranchitSaranchit Charoensuk | 20 tháng 7 năm 1987 | 1,81 m (5 ft 11 in) |  |  |  Air Force |
| 18 | Puanglib, MontriMontri Puanglib (L) | 24 tháng 3 năm 1990 | 1,71 m (5 ft 7 in) | 310 cm (10 ft 2 in) | 280 cm (9 ft 2 in) |  Ratchaburi |
Scott Dixon

Scott Dixon
Scott Ronald Dixon (sinh ngày 22 tháng 7 năm 1980), biệt danh The Iceman, là một tay đua xe chuyên nghiệp người New Zealand nhưng sinh ra tại Brisbane, Úc. Anh hiện đang đua trong giải IndyCar Series, đồng thời là là nhà vô địch tại các mùa giải 2003, 2008, 2013, 2015, 2018 và 2020 cùng đội đua Chip Ganassi Racing.
Mercimekköy, Taşova

| Mercimekköy |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
MercimekköyVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Amasya
Huyện: Taşova
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 416 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Mã bưu chính: 05800 
Mercimekköy là một xã thuộc huyện Taşova, tỉnh Amasya, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2010 là 416 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Amasya”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Bản gốc lưu trữ ngày 4 tháng 10 năm 2013. Truy cập ngày 17 tháng 9 năm 2012.
Typhlops mucronatus

| Typhlops mucronatus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Reptilia
Bộ (ordo): Squamata
Phân bộ (subordo): Serpentes
Phân thứ bộ (infraordo): Scolecophidia
Họ (familia): Typhlopidae
Chi (genus): Typhlops
Loài (species): T. mucronatus
Danh pháp hai phần
Typhlops mucronatus Boettger, 1880 
Typhlops mucronatus là một loài rắn trong họ Typhlopidae. Loài này được Boettger mô tả khoa học đầu tiên năm 1880.
Mangala, Mandya

| Mangala |
| --- | --- |
—  Làng  —
 
Quốc gia:  Ấn Độ
Bang: Karnataka
Huyện: Mandya
Thành phố/thị trấn: Mandya
Múi giờ: IST (UTC+5:30)
Mangala là một làng thuộc tehsil Mandya, huyện Mandya, bang Karnataka, Ấn Độ.
Senna truncata

| Senna truncata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Fabales
Họ (familia): Fabaceae
Chi (genus): Senna
Loài (species): S. truncata
Danh pháp hai phần
Senna truncata (Brenan) Lock 
Senna truncata là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được (Brenan) Lock miêu tả khoa học đầu tiên.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Senna truncata”. Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2013.
Thuyết địa tâm

Bức tranh nghệ thuật thể hiện hệ địa tâm có các dấu hiệu của hoàng đạo và hệ mặt trời với Trái Đất ở trung tâm.
Hình mẫu ban đầu của hệ Ptolemaeus.
Trong thiên văn học, mô hình địa tâm (tiếng Anh: geocentric model; từ tiếng Hy Lạp: geo "Trái Đất" và kentron "trung tâm") của vũ trụ là lý thuyết cho rằng Trái Đất là trung tâm của vũ trụ và Mặt Trời cùng các thiên thể khác quay quanh nó.
Hệ này được coi là hình mẫu tiêu chuẩn thời Hy Lạp cổ đại, được cả Aristotle và Ptolemaeus, cũng như đa số các nhà triết học Hy Lạp đồng thuận rằng Mặt Trời, Mặt Trăng, các ngôi sao, và những hành tinh có thể quan sát được bằng mắt thường đều quay quanh Trái Đất. Các ý tưởng tương tự cũng đã xuất hiện ở thời Trung Quốc cổ đại. Aristarchus xứ Samos đã đưa ra một mô hình nhật tâm của hệ mặt trời, nhưng rõ ràng ông ở phe thiểu số tin rằng Trái Đất không nằm ở trung tâm.
Người Hy Lạp cổ đại và các nhà triết học thời Trung Cổ thường cho mô hình địa tâm đi cùng với Trái Đất hình cầu, không giống với mô hình Trái Đất phẳng từng được đưa ra trong một số thần thoại. Người Hy Lạp cổ đại cũng tin rằng những sự chuyển động của các hành tinh đi theo đường tròn chứ không phải hình elíp. Quan điểm này thống trị văn hoá phương tây cho tới tận trước thế kỷ 17.
Mô hình địa tâm là quan điểm thống trị trước thời Cận đại; từ cuối thế kỷ 16 trở về sau nó dần bị thay thế bởi thuyết nhật tâm của Nicolaus Copernicus, Galileo Galilei và Johannes Kepler.
Claudius Ptolemaeus

Dù những giáo lý căn bản của thuyết địa tâm Hy Lạp được hình thành từ thời Aristotle, các chi tiết về hệ của ông không phải là một tiêu chuẩn. Vinh dự này được dành cho Hệ Ptolemaeus, được nhà thiên văn học Hy Lạp-Rôma Claudius Ptolemaeus (hay còn gọi là Ptolemaeus) đưa ra vào thế kỷ thứ 2 sau Công nguyên. Cuốn sách thiên văn học quan trọng của ông Almagest là thành quả cao nhất của công trình kéo dài hàng thế kỷ của các nhà thiên văn Hy Lạp; nó đã được chấp nhận trong hơn một nghìn năm sau, được những người châu Âu và các nhà thiên văn học Hồi giáo coi là mô hình vũ trụ chính xác. Vì ảnh hưởng của nó, hệ Ptolemaeus thỉnh thoảng được coi tương tự với mô hình địa tâm.
Claudius Ptolemaeus > Hệ Ptolemaeus

Trong hệ Ptolemaeus, mỗi hành tinh chuyển động trên hai hay nhiều mặt cầu: một mặt cầu chính (deferent) với tâm là Trái Đất, và các mặt cầu khác được gọi là ngoại luân nằm trên mặt cầu chính. Hành tinh chuyển động trên các mặt cầu và ngoại luân đó. Mặt cầu chính quay quanh Trái Đất trong khi ngoại luân quay bên trong mặt cầu chính, khiến hành tinh có thể tiến gần hay rời xa Trái Đất hơn tùy theo các điểm khác nhau trên quỹ đạo của nó, và thậm chí có thể di chuyển chậm, dừng lại, đi giật lùi (trong chuyển động lùi). Các ngoại luân của Sao Kim và Sao Thủy luôn có tâm trên một đường thẳng nối Trái Đất với Mặt trời (Sao Thủy gần Trái Đất hơn), điều này giải thích tại sao chúng luôn gần nhau trên bầu trời. Thứ tự các hành tinh từ Trái Đất trở ra theo hệ Ptolemaeus như sau:
Mặt Trăng
Sao Thủy
Sao Kim
Mặt trời
Sao Hoả
Sao Mộc
Sao Thổ
Các định tinh
Mô hình mặt cầu chính và các ngoại luân đã từng được các nhà thiên văn Hy Lạp sử dụng trong nhiều thế kỷ, cũng như ý tưởng lệch tâm (một mặt cầu chính có tâm hơi lệch khỏi tâm Trái Đất). Trong hình minh hoạ, tâm của mặt cầu chính không phải tâm Trái Đất mà là điểm X, khiến nó bị lệch tâm (trong tiếng Latinh ex- hay e- có nghĩa "từ," và centrum nghĩa "trung tâm"). Không may thay, hệ này ở thời Ptolemaeus không tương thích lắm với các quan sát, thậm chí khi nó đã được cải tiến nhiều so với hệ Aristotle. Thỉnh thoảng kích thước các hành tinh đang thụt lùi (trường hợp dễ thấy nhất là Sao Hoả) nhỏ lại, và thỉnh thoảng lại to hơn. Điều này khiến ông phải đưa ra ý tưởng về một đẳng thước (equant). Điểm đẳng thước là một điểm gần tâm một quỹ đạo hành tinh mà, nếu bạn đứng đó quan sát, trung tâm ngoại luân của hành tinh sẽ luôn thể hiện di chuyển với cùng một tốc độ. Vì thế, hành tinh trên thực tế đang chuyển động với một tốc độ khác nhau tùy theo điểm mà ngoại luân ở trên mặt cầu chính. Khi sử dụng đẳng thứoc, Ptolemaeus muốn giữ chuyển động luôn là đồng nhất và hình tròn, nhưng nhiều người không thích nó bởi vì họ cho rằng nó không chính xác với tuyên bố của Plato về "chuyển động tròn đồng nhất." Hệ thống cuối cùng được nhiều người chấp nhận ở phương tây là một hệ thống rất cồng kềnh khi quan sát theo quan điểm hiện nay; mỗi hành tinh cần một ngoại luân quay quanh mặt cầu chính, được bù thêm bằng một tâm sai khác nhau tùy theo hành tinh. Nhưng hệ này lại phán đoán được chuyển động của nhiều thiên thể, gồm cả sự khởi đầu và kết thúc của chuyển động lùi, khá chính xác ở thời điểm ấy.
Hệ địa tâm và các hệ thống đối nghịch khác

Không phải tất cả những người Hy Lạp đều đồng tình với mô hình địa tâm. Hệ thống của Pytago đã được đề cập tới; một số người theo trường phái Pytago tin rằng Trái Đất là một trong nhiều hành tinh quay quanh một ngọn lửa thần bí. Hicetas và Ecphantus, hai học trò của Pytago ở thế kỷ thứ 5 trước Công nguyên, và Heraclides Ponticus ở thế kỷ thứ 4 trước Công nguyên, tin rằng Trái Đất quay quanh trục của nó nhưng vẫn là trung tâm của vũ trụ. Một hệ thống như vậy vẫn được coi là hệ địa tâm. Ở thời Trung cổ hệ thống này được Jean Buridan sửa đổi lại. Heraclides Ponticus cũng thỉnh thoảng được cho là đã đưa ra ý tưởng rằng cả Sao Kim và Sao Thủy đều quay quanh Mặt trời chứ không phải Trái Đất, nhưng bằng chứng chứng minh cho ý tưởng đó không rõ ràng. Martianus Capella rõ ràng đã đặt Sao Thủy và Sao Kim trên những ngoại luân quanh Mặt trời.
Aristarchus xứ Samos là người có tư tưởng tiến bộ nhất. Ông đã viết một tác phẩm, hiện không còn nữa, về hệ nhật tâm, nói rằng Mặt trời nằm ở trung tâm vũ trụ, trong khi Trái Đất và các hành tinh khác quay quanh nó. Lý thuyết của ông không phổ biến, và chỉ có một người duy nhất được biết đến đã ủng hộ lý thuyết của ông, Seleukos xứ Seleucia.
Hệ địa tâm và các hệ thống đối nghịch khác > Hệ thống Copernicus

Năm 1543 hệ địa tâm lần đầu tiên bị thách thức nghiêm trọng khi Copernicus xuất bản cuốn Về chuyển động quay của các thiên thể (De revolutionibus orbium coelestium), ấn định rằng Trái Đất và các hành tinh khác đều quay quanh Mặt trời. Hệ địa tâm vẫn còn tồn tại nhiều năm sau đó, bởi vì ở thời ấy hệ Copernicus không đưa ra được các tiên đoán tốt hơn về vị trí các hành tinh so với hệ địa tâm, và nó đặt ra các vấn đề đối với cả triết học tự nhiên và Kinh thánh.
Với sự phát minh ra kính viễn vọng năm 1609, những cuộc quan sát đầu tiên do Galileo tiến hành (như Sao Thổ có các Mặt Trăng) đặt ra một số nghi vấn đối với những giáo lý của thuyết địa tâm nhưng không đe dọa nghiêm trọng tới vị trí của nó.
Tháng 12 năm 1610, Galileo Galilei đã sử dụng kính viễn vọng của mình chứng minh rằng Sao Kim có trải qua các tuần, giống như các tuần Mặt Trăng. Đây là một bằng chứng cho thấy sự không chính xác của hệ Ptolemaeus.
Ptolemaeus đặt Sao Kim bên trong mặt cầu của Mặt trời (giữa Mặt trời và Sao Thủy), đây là hành động tùy tiện; ông chỉ có thể đơn giản đổi vị trí Sao Kim và Sao Thủy rồi đặt chúng vào phía bên kia của Mặt trời, hay đặt chúng ở bất cứ vị trí nào, khi chúng luôn nằm gần đường thẳng từ Trái Đất tới Mặt trời. Trong trường hợp này nếu Mặt trời là nguồn gốc của mọi ánh sáng, theo hệ Ptolemaeus:
Nhưng Galileo quan sát thấy ban đầu Sao Kim nhỏ và tròn đầy nhưng sau đó lớn lên và có hình lưỡi liềm.
Các nhà thiên văn học thời kỳ này cho rằng nếu các kết quả được chấp nhận là đúng thì đó là một bằng chứng không thể phủ nhận cho thấy sự sai lầm của vũ trụ học Ptolemaeus. Vì thế, nửa sau thế kỷ 17 là thời gian diễn ra cuộc tranh chấp giữa các mô hình vũ trụ dựa trên hệ thống Tycho của Tycho Brahe (trong đó Trái Đất vẫn nằm ở trung tâm vũ trụ và Mặt trời quay quanh nó, nhưng toàn bộ các hành tinh khác quay quanh Mặt trời theo rất nhiều hệ ngoại luân), và hệ Copernicus.
Hấp dẫn: Newton và Einstein

Năm 1687, Isaac Newton đưa ra định luật hấp dẫn vũ trụ, cho rằng lực hấp dẫn là lực khiến Trái Đất và các hành tinh chuyển động trong vũ trụ cũng như giữ không khí không bị bay đi mất.
Năm 1838, nhà thiên văn học Friedrich Wilhelm Bessel đã đo thành công thị sai của ngôi sao 61 Cygni, và đây được coi là bằng chứng cuối cùng cho thấy Trái Đất đang chuyển động.
Từ quan điểm khoa học hiện đại, đặc biệt theo thuyết tương đối rộng của Einstein, không hề có hệ tham chiếu tuyệt đối, mà chỉ có những hệ tham chiếu thích hợp hay không thích hợp cho một mục đích quan sát mà thôi. Một hệ tham chiếu với Trái Đất là trung tâm thích hợp cho những hoạt động thường ngày và đa số các thực nghiệm khác, nhưng nó lại không phải là một lựa chọn tốt cho cơ học hệ mặt trời và du lịch không gian. Trong khi hệ tham chiếu với mặt trời ở trung tâm thích hợp hơn cho những trường hợp đó, thiên văn học thiên hà và ngoại thiên hà dễ tiếp cận hơn nếu coi Mặt trời không đứng yên cũng không phải là trung tâm vũ trụ mà đang quay quanh trung tâm ngân hà.
Thuyết địa tâm ngày nay

Bài chi tiết: Lý thuyết địa tâm hiện đại
Một số tín đồ chính thống Do Thái, Thiên chúa giáo và Hồi giáo vẫn giải thích theo sách kinh tôn giáo của họ rằng Trái Đất là trung tâm của vũ trụ - được gọi là thuyết địa tâm hiện đại.
Thuyết địa tâm ngày nay > Trong mô hình thiên văn học

Mô hình địa tâm (Ptolemaeus) về hệ mặt trời vẫn thường được những người chế tạo các mô hình thiên văn học ưa chuộng, bởi vì, về lý do kỹ thuật, cơ cấu chuyển động của các hành tinh kiểu Ptolemaeus có nhiều ưu thế hơn so với hệ Copernicus. Các mặt cầu thiên thể, được sử dụng cho các mục đích giảng dạy và thỉnh thoảng cho cả mục đích hoa tiêu cũng vẫn dựa trên hệ địa tâm.
Các yếu tố cơ bản của thiên văn học Ptolemaeus, thể hiện một hành tinh trên một ngoại luân với một mặt cầu chính lệch tâm trên một điểm tâm sai.
Bức vẽ này trong một bản thảo ở Iceland niên đại khoảng năm 1750 thể hiện mô hình địa tâm.
Các tuần của Sao Kim
Tình chị em (đồng giới)

Tình chị em hay tỷ muội tình thâm là mối quan hệ vô cùng gần gũi nhưng phi tình dục, phi tình yêu giữa hai hay nhiều người phụ nữ với nhau. Đó là mối quan hệ chặt chẽ, nồng thắm và gắn kết giữa những cùng giới trong xã hội vượt lên trên mức tình bạn thông thường, và khác biệt với tình bạn thông thường ở mức độ thân thiết đặc biệt lớn.
Sự nổi lên của các thuật ngữ tình anh em và tình chị em được xem là phản ánh nhu cầu tìm kiếm mối quan hệ ngày càng tăng như một hành vi hiện đại. Mặc dù tình chị em đôi khi được coi là mặt bên kia của tình anh em, nhưng một số người vẫn nhận ra những sắc thái khác biệt về mặt kiến tạo xã hội giữa hai khái niệm. Tác giả Hammarén thấy rằng "các giá trị khác nhau được ấn định dành cho tình bạn của nam và nữ" và tính khác nhau trong "quan hệ năng lượng cơ bản giữa hai khái niệm", còn Winch thì khẳng định một vài khác biệt trong việc kiến tạo xã hội.
Maria Amalia của Áo

Maria Amalia của Áo (Maria Amalia Josepha Johanna Antonia; 26 tháng 2 năm 1746 - 18 tháng 6 năm 1804) là Nữ công tước của Parma, Piacenza và Guastalla sau khi kết hôn. Maria Amalia là con gái của Hoàng hậu Maria Theresia và Hoàng đế Franz I. Do đó, bà là em gái của Joseph II, Hoàng đế La Mã Thần thánh và chị gái của Leopold II, Hoàng đế La Mã Thần thánh, Maria Karolina, Vương hậu của Napoli và Maria Antonia, Vương hậu của Pháp.
Nữ Đại vương công Áo

Bà là con thứ tám của Hoàng hậu Maria Theresia và Hoàng đế Franz I. Sinh ra tại Cung điện Hofburg, bà lớn lên trong triều đình Habsburg Viên vào mùa đông và ở Schönbrunn và Laxenburg vào mùa hè. Giống như các anh chị em của mình, bà thường xuyên được mẹ hỏi. Maria Amalia chủ yếu được nuôi dạy để trở thành một người vợ lý tưởng giống như các chị em của bà và được dạy về nghệ thuật cũng như cách để trở thành một người ngoan ngoãn, tốt đẹp và điển hình. Vì tuổi của bà và thực tế là các anh chị em được nuôi dưỡng bởi giới tính, bà trên thực tế được nuôi dưỡng như một đứa con một. Bà không có mối quan hệ tốt với mẹ mình: trên thực tế, trong số tất cả các cô con gái của bà, Maria Theresia được cho là có mối quan hệ tồi tệ nhất. Khi bà trưởng thành trong cuộc sống xã hội ở Vienna, bà đã thành công vì vẻ đẹp của mình.
Một trong những bức tranh của bà về Thánh Therese và con của Jesus, vẫn còn tồn tại cho đến ngày nay.
Hôn nhân

Trái với ý muốn của mình, Amalia đã kết hôn với Ferdinand của Parma(1751–1802). Cuộc hôn nhân được ủng hộ bởi anh trai bà Hoàng đế Joseph II , người vợ đầu tiên của ông là em gái của Ferdinand, Isabel của Parma. Cuộc hôn nhân của Nữ công tước với Công tước Parma là một phần của một loạt hợp đồng phức tạp, gả con gái của Maria Theresia cho Vua của Napoli và Sicilia và Trữ quân của Pháp. Cả ba người con rể đều là thành viên của Nhà Bourbon.
Maria Amalia yêu Hoàng tử Charles của Zweibrücken và bà đã công khai bày tỏ mong muốn được kết hôn với anh ta giống như cách mà chị gái Maria Christina đã được phép kết hôn theo ý mình. Tuy nhiên, Maria Theresia đã ngăn cấm điều này và buộc bà phải bước vào một cuộc hôn nhân sắp đặt. Điều này gây ra xung đột thường trực giữa Hoàng hậu và Maria Amalia, từ đó bà không bao giờ tha thứ cho mẹ mình.
Cuối đời

Vào tháng 5 năm 1796, trong cuộc xâm lược của Pháp vào Ý dưới sự chỉ huy của Tướng Napoléon Bonaparte, Công quốc Parma đã bị quân đội Pháp xâm chiếm. Maria Amalia chống lại cuộc chiến này vì bà ghét người Pháp sau vụ hành quyết em gái Maria Antonia, Ferdinand tỏ ra mâu thuẫn vì ông mang nửa dòng máu Pháp, và đã tuyên bố Công quốc trung lập chống lại ý muốn của bà, nhưng sự trung lập không được tôn trọng bởi người Pháp. Napoléon đề nghị từ chối chinh phục Công quốc nếu họ đồng ý cho quân đi qua. Sau khi không nhận được câu trả lời nào, anh đã đề nghị Ferdinand đến đảo Sardinia để đổi lấy Parma. Sau khi bị từ chối, ông đã cho quân Pháp chiếm Parma dưới quyền của Tướng Cervoni và buộc Ferdinand phải đồng ý với các điều khoản do người Pháp ra lệnh. Mặc dù Ferdinand và Maria Amalia được chính thức cho phép giữ tước vị của mình, nhưng họ vẫn bị Pháp canh giữ, Công quốc do các đại diện của Pháp cai trị và được sử dụng để đóng thuế để tài trợ cho quân đội Pháp.
Theo Hiệp ước Luneville vào tháng 2 năm 1801, Công quốc Parma được tuyên bố sáp nhập vào một nhà nước bù nhìn mới thành lập của Pháp, Vương quốc Etruria, được trao cho con trai Louis của Amalia, lúc đó đã kết hôn với Công chúa của Tây Ban Nha, Napoléon trở thành đồng minh. Cả Ferdinand và Amalia đều phản đối hiệp ước, và do đó người ta hiểu rằng Công quốc sẽ không bị thôn tính cho đến sau cái chết của Ferdinand. Thống đốc Pháp mới của Parma, Andoche Junot, đã quản thúc Ferdinand và Maria Amalia tại gia, và Amalia được cho là lo sợ cho tính mạng của Ferdinand.
Vào ngày 9 tháng 10 năm 1802, Maria Amalia được bổ nhiệm làm người đứng đầu Hội đồng Nhiếp chính ở Parma bởi Ferdinand đang hấp hối. Tuy nhiên, thời gian trị vì chính thức của bà chỉ kéo dài trong một thời gian ngắn. Vào ngày 22 tháng 10 năm 1802, người Pháp dưới thời Napoléon I sáp nhập Công quốc và trục xuất bà khỏi Parma. Ferdinand được cho là đã bị đầu độc; Có tin đồn cho rằng Amalia đã đầu độc ông để giành lại quyền lực trước đây trên thực tế của bà, nhưng cũng có tin đồn rằng ông đã bị đầu độc bởi gián điệp của Napoléon, người muốn sáp nhập Parma vào Etruria.
Maria Amalia tham gia lễ tang mà người Pháp cho phép Ferdinand cùng với các con gái của bà. Bà đã được Hoàng đế cho phép cháu trai của mình thiết lập dinh thự của mình trong Lâu đài Praha ở Praha, cùng với hai cô con gái út còn sống - Maria Antonia và Maria Carlotta —và một đoàn tùy tùng nhỏ, đây là nơi bà qua đời năm 1804. Thi thể của bà được chôn cất tại hầm mộ hoàng gia của Nhà thờ St. Vitus ở Praha trong khi tim bà được đưa đến Vienna và đặt bên trong một chiếc bình (số 33) tại Herzgruft (hầm mộ trái tim) của gia đình.