stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Thân vương xứ Wales
Lịch sử > Từ Vua của bản địa xứ Wales

Trong phần lớn thời kỳ hậu La Mã, Wales được chia thành nhiều tiểu quốc. Trước cuộc chinh phục nước Anh của người Norman, vua người Wales hùng mạnh nhất tại một thời điểm thường được gọi là Vua của người Anh. Vào thế kỷ thứ XII và XIII, danh hiệu này chuyển thành Thân vương xứ Wales[cần dẫn nguồn]. Trong tiếng La tinh, tước hiệu mới được ghi là "Princeps Wallie", còn tiếng Wales là "Tywysog Cymru". Dịch sát nghĩa "Tywysog" nghĩa là "Người đứng đầu" (động từ tywys có nghĩa là lãnh đạo, có cùng nghĩa gốc với tiếng Ireland hiện đại cho thủ tướng, Taoiseach).
Chỉ có một số ít vương thân tự xưng là Thân vương xứ Wales được Triều đình Anh quốc công nhận. Người đầu tiên được biết đến đã sử dụng tước hiệu này là Owain Gwynedd, trước đó dùng Rex Walie (Vua xứ Wales) và chỉ đổi tước hiệu vào khoảng năm 1165. Cháu nội của ông, Llywelyn Đại đế, chưa từng được nói đến việc sử tước hiệu Thân vương xứ Wales, dù việc ông dùng tước hiệu Thân vương xứ Aberffraw, Chúa tể xứ Snowdon vào khoảng năm 1230 cũng tương đương với việc tự xưng là người trị vì toàn bộ Thân vương quốc Wales. Vào năm 1240, tước hiệu này trên lý thuyết được con trai ông Dafydd ap Llywelyn thừa hưởng, mặc dù ông này chưa từng sử dụng nó, mà lại trở lại thành Thân vương xứ Wales vào khoảng năm 1244. Năm 1246, cháu họ của ông, Llywelyn ap Gruffydd, đã thừa kế ngai vàng xứ Wales, và đã sử dụng tước hiệu này từ năm 1258. Năm 1282, Llywelyn bị giết trong cuộc xâm lăng xứ Wales của vua Anh là Edward I, mặc dù em trai của ông, Dafydd ap Gruffudd, giành được quyền lãnh đạo xứ Wales, ra các sắc lệnh dưới vai trò hoàng thân, sự trị vì của ông này không được Triều đình xứ Anh công nhận.
Tuy nhiên, đã có ba người Wales xưng danh hiệu Thân vương xứ Wales trước khi thời kỳ Trung Cổ kết thúc. Người đầu tiên là Madog ap Llywelyn, một người thuộc nhà Gwynedd, người đã lãnh đạo cuộc nổi loạn trên toàn xứ vào năm 1294-1295, đánh bại quân đội Anh trong cuộc chiến gần Denbigh và chiếm được lâu đài Caernarfon. Tuy nhiên, cuộc nổi dậy của ông ta đã bị đàn áp sau Trận chiến Maes Moydog tháng 3 năm 1295, và hoàng thân bị tống giam ở Luân Đôn. Vào thập niên 1370, Owain Lawgoch, một hậu duệ của một trong anh em Llywelyn ap Gruffudd sinh ra ở Anh, đã tự xưng là Thân vương xứ Wales, nhưng bị ám sát tại Pháp năm 1378 trước khi ông quay về được Wales được tuyên bố kế vị. Người cuối cùng là Owain Glyndŵr, người được người Wales xem là vị Thân vương bản địa cuối cùng. Vào ngày 16 tháng 9 năm 1400, ông được những người ủng hộ tôn vinh làm Thân vương xứ Wales, và lãnh đạo nghị viện tại Lâu đài Castle và ở các nơi khác trong thời kỳ nổi dậy trên khắp xứ Wales. Cho đến năm 1409, cuộc nổi dậy đòi độc lập cho Wales mới bị vua Anh là Henry IV dập tắt.
Biểu tượng

Là người thừa kế ấn định (heir apparent) của quốc vương đang trị vì, Thân vương xứ Wales sử dụng biểu tượng vương thất phái sinh từ dạng nhãn trắng tam điểm. Để đại diện cho Wales biểu tượng này sử dụng Huy hiệu Thân vương quốc Wales, đội vương miện của Thân vương xứ Wales, phía trên tấm khiêng. Nó được Vua Edward III tương lai sử dụng lần đầu năm 1910, và tiếp theo đó là Thân vương xứ Wales hiện tại, Charles.
Ông cũng có một phù hiệu ba sợi lông đà điểu (có thể thấy trên mặt sau của tất cả những đồng Tiền hai xu Anh năm 2008); nó có từ thời Hắc Vương tử và được ông sử dụng với vai trò người kế vị xứ Anh trước khi ông được phong Thân vương xứ Wales.
Ngoài các biểu tượng thường được sử dụng này, ông cũng có một cờ hiệu để dùng tại chính Wales. Hơn nữa, là Công tước xứ Rothesay ông có một huy hiệu đặc biệt để dùng tại Scotland (và cờ hiệu tương ứng); là Bá tước xứ Cornwall tương tự để dùng cho Công quốc Cornwall.
Vai trò và trách nhiệm

Thân vương xứ Wales hiện nay không có vai trò hoặc trách nhiệm chính thức nào theo luật của Nghị viện hoặc ủy nhiệm của Vương thất. Charles, người đang giữ tước Thân vương xứ Wales hiện nay, cũng là Công tước xứ Cornwall, và chịu trách nhiệm cho lãnh địa công tước Cornwall.
Tước hiệu Thân vương xứ Wales chỉ được trao cho Trữ quân — tức là, một người đàn ông sẽ không bao giờ bị mất quyền kế ngôi khi có ai khác có khả năng hơn, nói cách khác thì đã được phong tước vị này thì sẽ là Quốc vương tương lai chắc chắn. Đây sẽ là con trai trưởng của Quốc vương, hoặc nếu ông ta qua đời, là con trai trưởng "của người đó", hoặc nếu như con trai trưởng của Quốc vương chết đi mà không có con cái, đó sẽ là con thứ của Quốc vương, dựa theo thứ tự kế vị. Tại những quốc gia duy trì chế độ trưởng nam, con gái hoặc anh em của Quốc vương đứng kế tiếp trong danh sách kế vị không phải là Trữ quân vì họ sẽ bị thay thế khi một đứa con trai hợp pháp của Quốc vương ra đời: thay vào đó họ mang tên "người kế vị trên danh nghĩa" (tiếng Anh sử dụng là heir presumptive, hoặc heiress presumptive nếu là nữ) và do đó sẽ không được trao tước hiệu Thân vương xứ Wales.
Do đó mà không hề tồn tại Thân vương xứ Wales trong thời gian trị vì của George VI, ông không có con trai: Công chúa Elizabeth là người kế vị trên danh nghĩa, và do đó không đủ điều kiện để được phong Thân vương xứ Wales, dù việc phong tước này cho bà đã từng được xem xét nhưng sau đó bị từ chối.
Danh sách Thân vương xứ Wales > Thân vương xứ Wales như một tước hiệu độc lập

| Ảnh | Tên | Cha mẹ | Sinh | Trở thành Thân vương xứ Wales | Hết làm Thân vương xứ Wales | Mất | Các tước hiệu khác |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | Llywelyn ab Iorwerth | Không rõ con trai của Iorwerth ab Owain Gwynedd | k.1173 | 1218 | 11 tháng 4 năm 1240 | 11 tháng 4 năm 1240 | Vua Gwynedd, Thân vương xứ Nam Powys |
|  | Dafydd ap Llywelyn | Không rõ con trai của Llywelyn ab Iorwerth | k. 1208 | 11 tháng 4 năm 1240 | 25 tháng 2 năm 1246 | 25 tháng 2 năm 1246 | Vua Gwynedd, Thân vương xứ Nam Powys |
|  | Llywelyn ap Gruffudd | Không rõ con trai của Gruffydd ap Llywelyn | k.1223 | 25 tháng 2 năm 1246 | 11 tháng 12 năm 1282 chết trận | 11 tháng 12 năm 1282 chết trận | Vua Gwynedd |
|  | Dafydd ap Gruffydd | Con trai của Gruffudd ap Llywelyn | 11 tháng 7 năm 1238 | 3 tháng 10 năm 1283 | 3 tháng 10 năm 1283 Bị vua Anh Edward I bắt và xử tử, xứ Wales bị Anh chinh phục | 3 tháng 10 năm 1283 Bị vua Anh Edward I bắt và xử tử, xứ Wales bị Anh chinh phục | Vua Gwynedd (?) |
Danh sách Thân vương xứ Wales > Thân vương xứ Wales như tước hiệu của Trữ quân nước Anh

| Ảnh | Tên | Trữ quân của | Sinh | Trở thành người kế vị | Trở thành Thân vương xứ Wales | Hết làm Thân vương xứ Wales | Mất | Các tước hiệu khác |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | Edward xứ Caernarfon sau này Edward II | Edward I | 25 tháng 4 năm 1284 | 19 tháng 8 năm 1284 | 7 tháng 2 năm 1301 | 7 tháng 7 năm 1307 trở thành Vua | 21 tháng 9 năm 1327 | Bá tước xứ Ponthieu, Bá tước xứ Chester |
|  | Edward, Hắc vương tử | Edward III | 15 tháng 6 năm 1330 | 15 tháng 6 năm 1330 | 12 tháng 5 năm 1343 | 8 tháng 6 năm 1376 | 8 tháng 6 năm 1376 | Bá tước xứ Chester, Công tước xứ Cornwall |
|  | Richard xứ Bordeaux sau này Richard II | Edward III | 6 tháng 1 năm 1367 | 8 tháng 6 năm 1376 | 20 tháng 11 năm 1376 | 22 tháng 6 năm 1377 trở thành Vua | 14 tháng 2 năm 1400 | Công tước xứ Cornwall, Bá tước xứ Chester |
|  | Henry xứ Monmouth sau này Henry V | Henry IV | 16 tháng 8 năm 1387 | 30 tháng 9 năm 1399 | 15 tháng 10 năm 1399 | 21 tháng 3 năm 1413 trở thành Vua | 31 tháng 8 năm 1422 | Công tước xứ Lancaster, Công tước xứ Cornwall, Bá tước xứ Chester |
Danh sách Thân vương xứ Wales > Thân vương xứ Wales như tước hiệu của Trữ quân nước Anh > Owain Glyndŵr

| Ảnh | Tên | Trữ quân của | Sinh | Trở thành Thân vương xứ Wales | Hết làm Thân vương xứ Wales | Mất | Các tước hiệu khác |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | Owain Glyndŵr | Không rõ | 1359 | 16 tháng 9 năm 1400 | k.1415 chinh phục | Không rõ | Tywysog xứ Powys Fadog, Lãnh chúa xứ Glyndyfrdwy và Lãnh chúa xứ Cynllaith Owain |
Acacia lanuginophylla

| Acacia lanuginophylla |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Fabales
Họ (familia): Fabaceae
Chi (genus): Acacia
Loài (species): A. lanuginophylla
Danh pháp hai phần
Acacia lanuginophylla R.S.Cowan & Maslin 
 
Acacia lanuginophylla là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được R.S.Cowan & Maslin miêu tả khoa học đầu tiên.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Acacia lanuginophylla”. Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2013.
Tây Bắc Bộ

Các tiểu vùng địa lý tự nhiên
của miền Bắc Việt Nam
Tây Bắc Bộ (đỏ) trong Việt Nam
Tây Bắc Bộ, vùng Tây Bắc hay ngắn gọn là Tây Bắc là vùng miền núi phía tây của miền Bắc Việt Nam, có chung đường biên giới với Lào và Trung Quốc. Vùng này là một trong 3 phần của Bắc Bộ Việt Nam (2 tiểu vùng kia là Vùng Đông Bắc và Đồng bằng sông Hồng). Vùng có diện tích 50.576 km².
Địa lý > Không gian địa lý

Không gian địa lý của vùng Tây Bắc hiện còn chưa được nhất trí. Một số ý kiến cho rằng đây là vùng phía nam (hữu ngạn) sông Hồng. Một số ý kiến lại cho rằng đây là vùng phía nam của dãy núi Hoàng Liên Sơn. Nhà địa lý học Lê Bá Thảo cho rằng vùng Tây Bắc được giới hạn ở phía đông bởi dãy núi Hoàng Liên Sơn và ở phía tây là dòng sông Mã.
Địa lý > Đặc điểm địa hình

Địa hình Tây Bắc núi cao và chia cắt sâu, có nhiều khối núi và dãy núi cao chạy theo hướng Tây Bắc-Đông Nam. Dãy Hoàng Liên Sơn dài tới 180 km, rộng 30 km, với một số đỉnh núi cao trên từ 2800 đến 3000 m. Dãy núi Sông Mã dài 500 km, có những đỉnh cao trên 1800 m. Giữa hai dãy núi này là vùng đồi núi thấp lưu vực sông Đà (còn gọi là địa máng sông Đà). Ngoài sông Đà là sông lớn, vùng Tây Bắc chỉ có sông nhỏ và suối gồm cả thượng lưu sông Mã. Trong địa máng sông Đà còn có một dãy cao nguyên đá vôi chạy suốt từ Phong Thổ đến Thanh Hóa, và có thể chia nhỏ thành các cao nguyên Tà Phình, Mộc Châu, Nà Sản. Cũng có các lòng chảo như Điện Biên, Nghĩa Lộ, Mường Thanh.
Địa lý > Lịch sử địa chất

Lịch sử hình thành vùng Tây Bắc bắt đầu từ cách đây 500 triệu năm và đến bây giờ vẫn tiếp tục. Thuở ban đầu, vùng này là biển và chỉ có một số đỉnh ở dãy Hoàng Liên Sơn và dãy Sông Mã là nổi lên trên mặt biển. Biển liên tục rút ra xa rồi lại lấn vào suốt hàng trăm triệu năm. Trong quá trình ấy, đã có những sự sụt lún mạnh, góp phần hình thành các tầng đá phiến và đá vôi. Vào cuối đại Cổ sinh (cách đây chừng 300 triệu năm), dãy Hoàng Liên Sơn và dãy Sông Mã đã được nâng hẳn lên. Địa máng sông Đà lúc đó vẫn chìm dưới biển. Cho đến cách đây 150 triệu năm, chu kỳ tạo núi Indochina làm cho hai bờ địa máng từ từ tiến lại gần nhau, khiến cho trầm tích trong địa máng uốn lên thành những nếp uốn khổng lồ, đồng thời làm cho tầng đá vôi có tuổi cổ hơn lại trồi lên trên tầng đá phiến, tạo thành những cao nguyên đá vôi ngày nay. Trong quá trình tạo núi, còn có sự xâm nhập của macma. Kết quả là, vùng Tây Bắc được nâng lên với một biên độ đến 1000 mét.
Địa lý > Nguy cơ động đất

Vì là địa máng, vùng vỏ rất động của trái đất, nên Tây Bắc là vùng có nguy cơ động đất cao nhất Việt Nam.
Điều kiện khí hậu

Mặc dù nền khí hậu chung không có sự khác biệt lớn giữa các khu vực, nhưng sự biểu hiện của nó không giống nhau theo chiều nằm ngang và theo chiều thẳng đứng. Dãy núi cao Hoàng Liên Sơn chạy dài liền một khối theo hướng Tây Bắc - Đông Nam đóng vai trò của một bức trường thành ngăn không cho gió mùa đông (hướng đông bắc - tây nam) vượt qua để vào lãnh thổ Tây Bắc mà không bị suy yếu nhiều, trái với vùng Đông bắc có hệ thống các vòng cung mở rộng theo hình quạt làm cho các đợt sóng lạnh có thể theo đó mà xuống đến tận đồng bằng sông Hồng và xa hơn nữa về phía nam. Vì vậy, trừ khi do ảnh hưởng của độ cao, nền khí hậụ Tây Bắc nói chung ấm hơn Đông Bắc, chênh lệch có thể đến 2-3 OC. Ở miền núi, hướng phơi của sườn đóng một vai trò quan trọng trong chế độ nhiệt – ẩm, sườn đón gió (sườn đông) tiếp nhận những lượng mưa lớn trong khi sườn tây tạo điều kiện cho gió "phơn" (hay quen được gọi là "gió lào") được hình thành khi thổi xuống các thung lũng, rõ nhất là ở Tây Bắc. Nhìn chung, trong điều kiện của trung du và miền núi, việc nghiên cứu khí hậu là rất quan trọng vì sự biến dạng của khí hậu xảy ra trên từng khu vực nhỏ. Những biến cố khí hậu ở miền núi mang tính chất cực đoan, nhất là trong điều kiện lớp phủ rừng bị suy giảm, và lớp phủ thổ nhưỡng bị thoái hoá. Mưa lớn và tập trung gây ra lũ nhưng kết hợp với một số điều kiện thì xuất hiện lũ quét; hạn vào mùa khô thường xảy ra nhưng có khi hạn hán kéo dài ngoài sức chịu đựng của cây cối.
Về mặt hành chính, vùng Tây Bắc hiện nay gồm 6 tỉnh với diện tích trên 50.576 km2 (tỷ lệ 15,3%  so với tổng diện tích cả nước) với 4.229.543 người (tỉ lệ 4,3% so với tổng dân số cả nước), bình quân khoảng 84 người/km2.
Các tỉnh thuộc vùng Tây Bắc

Mục dân số và diện tích ghi theo số liệu của Tổng cục Thống kê Việt Nam trên trang Wikipedia của các tỉnh thành Việt Nam.
| Stt | Tỉnh | Thủ phủ | Thành phố | Thị xã | Huyện | Diện tích (km²) | Dân số (người) | Mật độ (km²) | Biển số xe | Mã vùng ĐT |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  1 |  Hòa Bình |  Hòa Bình |  1 |  |  9 |  4.591 |  868.623 |  189 |  28 |  218 |
|  2  |  Sơn La |  Sơn La |  1 |  |  11 |  14.123,5 |  1.286.068 |  91 |  26 |  212 |
|  3 |  Điện Biên |  Điện Biên Phủ |  1 | 1 |  8 |  9.541 |  623.295 |  65 |  27 |  215 |
|  4 |  Lai Châu |  Lai Châu |  1 |  |  7 |  9.068,8 |  480.588 |  53 |  25 |  213 |
|  5 |  Lào Cai |  Lào Cai |  1 |  1 |  7 |  6.364 |  756.083 |  119  |  24 |  214 |
|  6 |  Yên Bái |  Yên Bái |  1 |  1 |  7 |  6.887,7 |  838.181 |  122 |  21 |  216 |

Một số phần của Phú Thọ và 2 tỉnh Lào Cai, Yên Bái nằm ở hữu ngạn sông Hồng, do dòng sông chảy qua giữa địa phận các tỉnh này, song phạm vi hành chính của vùng Tây Bắc không bao gồm Phú Thọ, đôi khi 2 tỉnh Lào Cai, Yên Bái cũng được xếp vào Đông Bắc Bộ. Tuy nhiên, hiện nay trụ sở của Ban chỉ đạo Tây Bắc nằm ở thành phố Yên Bái, tỉnh lỵ của tỉnh Yên Bái.
Các sắc tộc và Văn hóa (Dân cư)

Về cơ bản, vùng Tây Bắc là không gian văn hóa của dân tộc Thái, nổi tiếng với điệu múa xòe tiêu biểu là điệu múa xòe hoa rất nổi tiếng được nhiều người biết đến. Mường là dân tộc có dân số lớn nhất vùng. Ngoài ra, còn khoảng 20 dân tộc khác như H'Mông, Dao, Tày, Kinh, Nùng,... Ai đã từng qua Tây Bắc không thể quên được hình ảnh những cô gái Thái với những bộ váy áo thật rực rỡ đặc trưng cho Tây Bắc.
tây bắc là vùng có sự phân bố dân cư theo độ cao rất rõ rệt: vùng rẻo cao(đỉnh núi) là nơi cư trú của các dân tộc thuộc nhóm ngôn ngữ Mông - Dao, Tạng Miến,với phương thức lao động sản xuất chủ yếu là phát nương làm rẫy, phụ thuộc rất nhiều vào thiên nhiên; vùng rẻo giữa(sườn núi) là nơi cư trú của các dân tộc thuộc nhóm ngôn ngữ Môn - Khmer, phương thức lao động sản xuất chính là trồng lúa cạn, chăn nuôi gia súc và một số nghề thủ công; còn ở vùng thung lũng, chân núi là nơi sinh sống của các dân tộc thuộc nhóm ngôn ngữ Việt - Mường, Thái - Kadai,điều kiện tự nhiên thuận lợi hơn để phát triển nông nghiệp và các ngành nghề khác. sự khác biệt về điều kiện sinh sống và phương thức lao động sản xuất cũng gây ra sự khác biệt văn hóa rất lớn! mặc dù văn hóa chủ thể và đặc trưng là văn hóa dân tộc Mường.
Đô thị

Tính đến ngày 1 tháng 2 năm 2025, vùng Tây Bắc Bộ có:
4 đô thị loại II, gồm 4 thành phố trực thuộc tỉnh: Lào Cai, Sơn La, Yên Bái, Hòa Bình.
2 đô thị loại III, gồm 2 thành phố trực thuộc tỉnh: Điện Biên Phủ, Lai Châu.
7 đô thị loại IV, gồm 4 thị xã: Mường Lay, Nghĩa Lộ, Sa Pa, Mộc Châu và 3 thị trấn: Hát Lót, Lương Sơn, Phố Lu.
Quân sự

Vùng Tây Bắc có vị trí chiến lược trong an ninh-quốc phòng. Hiện nay, vùng Tây Bắc do Quân khu 2, Quân khu 3 bảo vệ.
Trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp, nơi đây đã diễn ra nhiều trận đánh và chiến dịch quân sự ác liệt mà đỉnh cao là chiến dịch Điện Biên Phủ. Ngoài ra còn có trận Nà Sản cũng trong thời kì Chiến tranh Đông Dương
Chú thích

↑  Lê Bá Thảo, trang 78-80.
↑  Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Utilities tại dòng 76: bad argument #1 to 'message.newRawMessage' (string expected, got nil).
↑  “Ngày hội VH-TT-DL các dân tộc vùng Tây Bắc - 2009”. Bản gốc lưu trữ ngày 6 tháng 11 năm 2010. Truy cập ngày 17 tháng 4 năm 2010.
↑  Thủ phủ hay tỉnh lỵ là thành phố trung tâm hành chính của tỉnh
↑  Tỉnh Sơn La có diện tích lớn nhất và dân số cao nhất ở vùng Tây Bắc.
↑  Đại Việt sử ký tiền biên, bản kỷ, quyển V, Trần Anh Tông.
↑  Đại Việt sử ký tiền biên, bản kỷ, quyển VI, Trần Minh Tông.
↑  Đại Việt địa dư toàn biên, Nguyễn Văn Siêu, trang 411.
↑  Minh Thực Lục, tập 11, trang 828
↑  Kiến văn tiểu lục, Lê Quý Đôn, trang 306.
↑  Đại Việt địa dư toàn biên, Nguyễn Văn Siêu, tỉnh Hưng Hóa, trang 411.
↑  “Vấn đề biên giới tiếp giáp giữa Tây Bắc Việt Nam và Trung Quốc, Phạm Văn Lực, báo Biên phòng, 06 Tháng 8 năm 2015”. Bản gốc lưu trữ ngày 20 tháng 5 năm 2019. Truy cập ngày 4 tháng 10 năm 2018.
Các vùng miền VN
Dãy núi Hoàng Liên Sơn
nhìn từ Sa Pa
Ruộng bậc thang Mù Cang Chải
ở xã Cao Phạ bên đèo Khau Phạ
Hưng Hóa với vị trí các địa danh châu huyện thuộc các phủ Quy Hóa, An Tây, Điện Biên, Gia Hưng của xứ Hưng Hóa tiếp giáp Trung Quốc, và Lào gồm (Văn Bàn, Thủy Vĩ, Chiêu Tấn, Quảng Lăng, Hợp Phì, Tuy Phụ, Hoàng Nham, Lễ Tuyền, Tung Lăng, Khiêm, Lai, Luân, Thuận, Tuần Giáo, Ninh Biên, Quỳnh Nhai, Sơn La, Mai Sơn, Yên, Phù Hoa, Mộc, Đà Bắc, Mã Nam, Mai, Thanh Xuyên, Yên Lập, Văn Chấn và Trấn Yên).
Phân chia tỉnh Hưng Hóa và biên giới Bắc Kỳ-Trung Quốc (tỉnh Hưng Hóa cũ với tỉnh Vân Nam)
trong bản đồ Bắc Kỳ năm 1890
Hadjina cupreipennis

| Hadjina cupreipennis |
| --- | --- |

Phân loại khoa học 
Missing taxonomy template (sửa):: Hadjina
Loài:: Bản mẫu:Taxonomy/HadjinaH. cupreipennis
Danh pháp hai phần
Bản mẫu:Taxonomy/HadjinaHadjina cupreipennis Moore, 1882

Hadjina cupreipennis là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Giải Video âm nhạc của MTV

| Video Music Awards |
| --- | --- |

Trao cho: Video âm nhạc và văn hóa quần chúng
Quốc gia: Hoa Kỳ
Được trao bởi: MTV
Lần đầu tiên: 14 tháng 11 năm 1984 - nay
Trang chủ: http://www.mtv.com/ontv/vma/2008/
Lễ trao giải thưởng Video âm nhạc của MTV (MTV Video Music Awards hay VMAs) được tổ chức lần đầu vào cuối mùa hè năm 1984 để tôn vinh những video âm nhạc trong năm. Bắt đầu như bản sao của giải Grammy, MTV Video Music Awards giờ là một văn hóa quần chúng gây nhiều chú ý nhờ uy tín của giải. Giải thường xuyên được giới thiệu và truyền hình trực tiếp trên kênh MTV. Những địa điểm đã từng diễn ra lễ trao giải là New York, Los Angeles, Miami, và Las Vegas. Năm 2008, MTV Video Music Awards sẽ diễn ra tại Hollywood, Los Angeles, California ở Paramount Pictures Studios vào ngày 7 tháng 9.
Giải thưởng được trao cho người thắng giải là tượng một nhà du hành vũ trụ trên Mặt Trăng, một trong số những biểu tượng lâu đời nhất của MTV. Thời điểm thích hợp cho MTV Video Music Awards bắt đầu từ 1 tháng 7. Trước năm 2002, VMAs theo truyền thống được tổ chức vào ngày thứ năm đầu tiên của tháng 9. Nhưng sau đó, nó đã lùi lại một tuần để không trùng với lễ kỉ niệm sự kiện 11 tháng 9.
Những sự kiện đáng chú ý > Thập niên 1980

Màn trình diễn của Madonna tại lễ trao giải MTV Video Music Awards lần đầu tiên năm 1984 trở thành biểu tượng của nghệ thuật trình diễn trong lịch sử âm nhạc. Cô trình diễn ca khúc "Like a Virgin" trong trang phục áo cưới và một chiếc thắt lưng mang hiệu "Boy Toy". Trong lúc biểu diễn, cô ấy lăn một vòng trên sàn diễn, để lộ ra những bít tất dài, và làm một số động tác mang tính khêu gợi.
Whitney Houston, một trong những nữ nghệ sĩ Mỹ gốc Phi đầu tiên xuất hiện trên truyền hình, biểu diễn "How Will I Know" và "Greatest Love of All". Trước đó người ta không bao giờ chiếu những video âm nhạc của người da màu.
Diễn viên hài nhiều tai tiếng Andrew Dice Clay xuất hiện tại VMAs năm 1989 để quảng bá cho bộ phim mới của anh, The Adventures of Ford Fairlane. Sau đó Clay đã bị cấm vĩnh viễn xuất hiện trên truyền hình do anh dùng những từ ngữ thô tục quá mức.
Sau khi biểu diễn tại VMAs 1989 với Tom Petty, Guns N' Roses tay ghita Izzy Stradlin bị Vince Neil, ca sĩ của nhóm Mötley Crüe tấn công dẫn tới một trận xô xát giữa Vince và Axl Rose của Guns N' Roses khi Axl đứng lên bảo vệ cho Izzy.
Những sự kiện đáng chú ý > Thập niên 1990

Xung đột giữa Michaels Bret của Poison và C.C. DeVill lên đến cực điểm tại VMAs năm 1991, khi màn trình diễn của DeVill bị chê là lạc lõng, vớ vẩn, không phù hợp. DeVille đã phải rời khỏi nhóm và được thay thế bởi tay ghi-ta người Pennsylvania Richie Kotzen.
VMAs 1991 còn có sự xuất hiện đầu tiên trước công chúng của Paul Reubens sau khi bị bắt giữ vì việc dẫn chương trình vô liêm sỉ những năm trước đó. Ông xuất hiện trong trang phục như Pee-wee Herman, ông ta nhận được một sự cổ vũ nhiệt tình, sau đó ông ta hỏi khán giả, "Nghe bất kỳ lời nói đùa tốt nào vừa mới đây?".
Năm 1992, MTV yêu cầu Nirvana trình diễn ca khúc "Smells Like Teen Spirit" trong khi bản thân ban nhạc lại thích chơi bài hát mới của họ, " Rape Me" và "Tourette's". MTV cảm thấy e ngại với ý tưởng trình diễn bài hát có tên là "Rape Me" và cuối cùng thì đồng ý cho ban nhạc chơi bài "Lithium" thay vào đó. Khi ban nhạc bắt đầu buổi biểu diễn, Kurt đã đập nhịp trên ghi ta và hát một vài đoạn trong bài "Rape Me" làm cho những người làm chương trình MTV bị sốc trước khi ban nhạc hát vào bài chính "Lithium". Gần cuối bài hát, Krist Novoselic đã nhận ra rằng có rắc rối về điện với cây đàn của mình và đã quyết định ném cây bass của anh vào khoảng không để gây kịch tính cho đêm diễn. Anh đã nằm ra đất và cây bass rơi xuống phía trước trán anh, làm anh bị choáng và ngã ra trước sân khấu.
"November Rain" của Gun N'Rose' là một trong những video được yêu cầu nhiều nhất trên MTV, chiến thắng một giải MTV Video Music Award cho "Nghệ thuật làm phim tốt nhất" vào năm 1992. Trong lễ trao giải, nhóm biểu diễn "November Rain" với ca sĩ Elton John. Do cuộc xích mích Axl với Cobain, thời gian trước giờ biểu diễn "November Rain", Cobain làm hỏng những phím đàn piano mà anh ta nghĩ là của Axl. Cobain sau đó đã tiết lộ rằng anh ta choáng khi thấy Elton John chơi chiếc pianô mà anh ta vừa làm hỏng.
Tại giải VMAs 1994, không lâu sau sự xuất hiện đầy xúc phạm tại Late Show with David Letterman, Madonna được chọn là người công bố người đoạt giải "Video xuất sắc nhất của nhóm nhạc". Madonna xuất hiện trên khán đài cùng với David Letterman. Trên micro, Letterman nói với cô "Tôi sẽ ở ngoài bởi ô tô. Xem lại ngôn ngữ của cô đi", và sau đó bỏ đi.