Dacia thuộc La Mã
Những thập niên cuối của Dacia Traiana (235–271/275)

Xem thêm: Maximinus Thrax, Philip Ả rập, Gallienus, Aurelianus, và Dacia Aureliana
Thập niên 230 đã chứng kiến sự kết thúc của thời kỳ hòa bình cuối cùng ở Dacia La Mã. Việc phát hiện ra một kho dự trữ tiền xu La Mã lớn (khoảng 8.000 đồng) tại Romula, mà được lưu hành từ triều đại của Commodus tới Elagabalus, người đã bị giết hại vào năm 222 CN, đã được sử dụng như là bằng chứng rằng tỉnh này đã trải qua nhiều vấn đề trước giai đoạn giữa thế kỷ 3. Theo truyền thống, sự lên ngôi của Maximinus Thrax (235-238) đánh dấu sự khởi đầu của một giai đoạn 50 năm hỗn loạn trong đế quốc La Mã, trong đó sự quân sự hóa chính quyền vốn được Septimius Severus bắt đầu, vẫn tiếp diễn và sự mất giá của đồng tiền đã đưa đế quốc tới chỗ phá sản. Ngay khi thế kỷ thứ 3 bắt đầu, nó đã chứng kiến sự di cư liên tục của người Goth, mà chính những sự di chuyển này là một nguyên nhân gây ra các cuộc chiến tranh Marcomanni, và chính sự di chuyền về phía nam đến khu vực biên giới Danube lại tiếp tục gây ra áp lực đối với các bộ tộc đã chiếm đóng vùng lãnh thổ này Giữa năm 236 và 238, Maximinus Thrax đã tiến hành chiến dịch ở Dacia chống lại người Carpi,  và chỉ phải vội vàng trở lại Italia để đối phó với một cuộc nội chiến. Trong lúc Gordianus III cuối cùng đã trở thành vị hoàng đế La Mã mới, tình trạng hỗn loạn ở trung tâm của đế quốc đã cho phép người Goth, trong liên minh với người Carpi, chiếm Histria vào năm 238 CN trước khi họ cướp bóc những trung tâm thương mại quan trọng dọc theo khu vực châu thổ sông Danube.
Không thể sử dụng biện pháp quân sự để đối phó với sự xâm nhập này, đế quốc buộc phải mua hòa bình ở Moesia, bằng cách trả một khoản cống nạp hàng năm cho người Goth, điều này khiến cho người Carpi tức điên lên và họ cũng yêu cầu một khoản tiền cấp Hoàng đế Philip Ả Rập (244-249) đã dừng việc trả tiền vào năm 245 CNvà người Carpi đã xâm lược Dacia vào năm sau đó, họ tấn công thị trấn Romula trong quá trình này. Người Carpi có thể đã thiêu trụi doanh trại tại Răcari giữa những năm 243 và 247.Dấu hiệu này cho thấy tuyến phòng thủ của Limes Transalutanus có thể đã bị từ bỏ trong suốt triều đại của Philip Ả Rập, và như là kết quả của việc người Carpi xâm nhập vào Dacia. Những cuộc đột kích đang diễn ra đã buộc hoàng đế rời khỏi Roma và đảm đương tình hình. Người mẹ của vị Hoàng đế Galerius tương lai đã phải vội vã rời đến Dacia Malvensis vào khoảng thời gian này trước khi định cư ở Hạ Moesia.
Nhưng một Maximian khác (Galerius), đã được Diocletianus chọn làm con rể của mình, thì lại còn tồi tệ hơn, không chỉ so với hai ông hoàng mà thời đại của chúng ta đã trải qua, mà còn tồi tệ hơn tất cả các ông hoàng bất lương của ngày xưa. Trong con thú hoang này có cư ngụ một sự thô bỉ bẩm sinh và một sự tàn bạo ngoại quốc đối với dòng máu La Mã, và không có gì phải thắc mắc, khi mà mẹ của ông ta được sinh ra ở phía bên kia sông Danube và vì có một cuộc xâm nhập của người Carpi thế nên bà ta đã phải vượt qua con sông và trốn tránh ở Dacia mới.
Vào cuối năm 247, người Carpi cuối cùng đã hoàn toàn bị đánh bại trên chiến trường và buộc phải thỉnh cầu hòa bình,  Philip Ả Rập sau đó đã lấy tiêu đề Carpicus Maximus  Bất kể những chiến thắng đó, các thành thị Dacia đã bắt đầu thực hiện các biện pháp phòng thủ. Ở Sucidava, người dân thị trấn đã vội vàng dựng lên một bức tường đá hình thang và một con mương phòng thủ, có thể giống như là kết quả của một cuộc cướp bóc bởi các bộ lạc man rợ khoảng năm 246 hoặc 247 CN. Năm 248 CN, Romula đã tăng cường thêm bức tường thành bao quanh khu định cư này, một lần nữa giống như là một hàng rào phòng thủ bổ sung để chống lại người Carpi.Một đề từ được phát hiện ra ở Apulum dùng để chào đón hoàng đế Decius (trị vì từ năm 249-251 CN) như là restitutor Daciarum, "người khôi phục Dacia " Ngày 1 tháng 7, năm 251 hoàng đế Decius và quân đội của ông đã bị người Goth đánh bại trong trận Abrittus, (Razgard ngày nay, Bulgaria) và bản thân ông ta cũng bỏ mạng.
Những áp lực vẫn tiếp tục không ngừng dưới triều đại của hoàng đế Gallienus (253-268 CN) và sự đứt đoạn ở nửa phía tây của đế quốc giữa ông và Postumus ở Gaul sau năm 260 có nghĩa là sự chú ý của Gallienus đã chủ yếu tập trung vào khu vực biên giới Danube. Liên tiếp giành được chiến thắng trước người Carpi và các bộ lạc Daci liên đới đã cho phép ông tuyên bố danh hiệu Dacicus Maximus. Tuy nhiên, các nguồn văn học từ thời cổ đại (Eutropius,  Aurelius Victor, và Festus) viết rằng Dacia đã bị mất dưới triều đại của ông. Ông cũng đã chuyển từ Dacia tới Pannonia phần lớn các corhort từ hai quân đoàn Macedonica thứ năm và Gemina thứ mười ba. Những đồng tiền được phát hiện gần đây tại Ulpia Traiana Sarmizegetusa và Porolissum mang hình in nổi của ông,và việc xây dựng các đài tưởng niệm trong tỉnh hầu như đã dừng lại vào năm 260 CN,  năm đánh dấu sự chia cắt tạm thời của đế quốc .
Ngay cả những vùng lãnh thổ ở phía bên kia sông Danube, mà Trajan đã giành được, cũng đã bị mất
Những đồng tiền xu được đúc trong giai đoạn phục hồi của đế quốc vào khoảng năm 270 dưới triều đại của Aurelianus mang dòng chữ "Dacia FELIX" ("Dacia hạnh phúc"). Sự cấp bách về việc phải đối phó với Đế chế Palmyra đòi hỏi Aurelianus cần phải giải quyết tình hình dọc theo biên giới Danube trước Một cách miễn cưỡng, và có thể chỉ là một biện pháp tạm thời, ông quyết định từ bỏ hành tỉnh  Thời điểm truyền thống cho sự từ bỏ chính thức Dacia là vào năm 271Một quan điểm khác về thời điểm Aurelianus di tản quân đội và chính quyền dân sự của ông là trong năm 272-273, có thể muộn nhất là năm 275.
Ông đã từ bỏ tỉnh Dacia, mà Trajan đã thiết lập nên ở phía bên kia sông Danube, hết hi vọng với việc có thể giữ lại nó, sau khi tất cả vùng Illyricum và Moesia đã bị sụt giảm dân số do chiến tranh.Các công dân La Mã, những người đã từ bỏ các thành thị và những vùng đất của Dacia, đã được ông định cư trong khu vực nội địa của Moesia.
Kết quả cuối cùng là việc Aurelianus thành lập một tỉnh Dacia mới được gọi là Dacia Aureliana với thủ phủ tại Serdica, trước thuộc Hạ Moesia. Một phần của số cư dân La Mã hóa đã định cư ở tỉnh mới phía nam của sông Danube .