stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Begonia vicina

| Begonia vicina> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Cucurbitales
Họ (familia): Begoniaceae
Chi (genus): Begonia
Loài (species): B. vicina
Danh pháp hai phần
Begonia vicina Irmsch., 1953 
Begonia vicina là một loài thực vật có hoa trong họ Thu hải đường. Loài này được Irmsch. mô tả khoa học đầu tiên năm 1953.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Begonia vicina”. Truy cập ngày 30 tháng 8 năm 2013.
Trachischium tenuiceps

| Trachischium tenuiceps> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Reptilia
Bộ (ordo): Squamata
Phân bộ (subordo): Serpentes
Phân thứ bộ (infraordo): Alethinophidia
Họ (familia): Colubridae
Chi (genus): Trachischium
Loài (species): T. tenuiceps
Danh pháp hai phần
Trachischium tenuiceps (Blyth, 1854) 
Danh pháp đồng nghĩa
 Calamaria tenuiceps Blyth, 1854 Ablabes tenuiceps - Günther, 1864 Trachischium tenuiceps - Boulenger, 1890
Trachischium tenuiceps là một loài rắn trong họ Rắn nước. Loài này được Blyth mô tả khoa học đầu tiên năm 1854.
Chú thích

↑  Boulenger, G.A. 1893. Catalogue of the Snakes in the British Museum (Natural History), Volume I. London. p. 299.
↑  “Trachischium tenuiceps”. The Reptile Database. Truy cập ngày 29 tháng 5 năm 2013.
Trichilia acuminata

| Trichilia acuminata> Tình trạng bảo tồn |
| --- | --- |
 Sắp nguy cấp  (IUCN 2.3)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Sapindales
Họ (familia): Meliaceae
Chi (genus): Trichilia
Loài (species): T. acuminata
Danh pháp hai phần
Trichilia acuminata (Humb. & Bonpl. ex Roemer & Schultes) C. de Candolle 
Trichilia acuminata là một loài thực vật thuộc họ Meliaceae. Loài này có ở Colombia và Panama.
Bomarea nubigena

| Bomarea nubigena> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Liliales
Họ (familia): Alstroemeriaceae
Chi (genus): Bomarea
Loài (species): B. nubigena
Danh pháp hai phần
Bomarea nubigena Harling & Neuendorf, 2003 
Bomarea nubigena là một loài thực vật có hoa trong họ Alstroemeriaceae. Loài này được Harling & Neuendorf mô tả khoa học đầu tiên năm 2003.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Bomarea nubigena”. Truy cập ngày 20 tháng 7 năm 2013.
Blephariglottis

| Blephariglottis |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Chi (genus): Blephariglottis
Phân cấp
 xem trong bài
Blephariglottis là một chi thực vật có hoa trong họ Lan.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Blephariglottis”. Truy cập ngày 20 tháng 8 năm 2013.
Divertimento

Tứ tấu đàn dây biểu diễn một nhạc phẩm nhẹ nhàng.
Trong âm nhạc, divertimento (phát âm tiếng Việt: /đi-vec-ti-men-tô/; tiếng Anh: /dɪˌvɜːrtɪˈmɛntoʊ /) là một thể loại âm nhạc giải trí, tạo cảm giác nhẹ nhàng, vui tươi cho người nghe, được biểu diễn bởi nghệ sĩ độc tấu và thường là dàn nhạc nhỏ hòa tấu trong phòng, xuất hiện từ thế kỷ 18. Đây là thuật ngữ có gốc từ tiếng Ý, gồm diverti (chuyển hướng) + mento (giải lao/nghỉ ngơi), xuất hiện vào khoảng những năm 1750. Sau những năm 1780, thuật ngữ này thường được dùng để chỉ nhạc phẩm nhẹ nhàng thuộc dạng nhạc thính phòng. Ở Việt Nam có người gọi là nhạc nhẹ.
Ví dụ và phân biệt

W.A. Mozart được đánh giá là người nổi tiếng nhất đã sáng tác nhiều nhạc phẩm thể loại này. Tuy nhiên, đôi khi tác phẩm của ông cố tính chất như một bản giao hưởng nhỏ (sinfonia) như nhạc phẩm Salzburg K. 136, K. 137 và K. 138.  Các nhà soạn nhạc khác có Leopold Mozart, Carl Stamitz, Haydn và Boccherini.
Sang thế kỉ XX, có thể kể đến các nhạc phẩm nhẹ nhàng của Alfred Reed, Nikolai Medtner, Ferruccio Busoni, Vincent Persichetti, Charles Wuorinen, Sergei Prokofiev, Béla Bartók, Benjamin Britten, Leonard Bernstein, Paul Graener, Gordon Jacob, Lennox Berkeley, Gareth Walters, Malcolm Arnold, Lars-Erik Larsson, Saint-Preux, Bohuslav Martinů và Joe Hisaishi.
Sự phân biệt thể loại này với các thể loại khác trong âm nhạc là không rõ rệt. Chẳng hạn: Igor Stravinsky đã chuyển một bản hòa tấu từ vở ba lê của mình thành thể loại này. Còn Joaquín Rodrigo gọi bản hòa tấu cello năm 1982 của mình là "Concierto como un divertimento" (Hòa tấu như nhạc nhẹ nhàng). Robert Davine cũng đã sáng tác hòa tấu nhạc thính phòng cho Flute, Clarinet, Bassoon và cả phong cầm, dù đây là loại nhạc cụ dễ gây vui vẻ nhưng lại ít nhiều "ồn ào" hơn bộ dây và kèn gỗ.
Các nhà soạn nhạc nổi bật

Wolfgang Amadeus Mozart
Leopold Mozart
Joseph Haydn
Luigi Boccherini
Sergei Prokofiev
Béla Bartók
Benjamin Britten
Leonard Bernstein
Igor Stravinsky
Tham khảo thêm

Article "Divertimento" in The New Grove Dictionary of Music and Musicians, ed. Stanley Sadie. 20 vol. London, Macmillan Publishers Ltd., 1980. ISBN 1-56159-174-2
The New Harvard Dictionary of Music, ed. Don Randel. Cambridge, Massachusetts, Harvard University Press, 1986. ISBN 0-674-61525-5
The Harvard Concise Dictionary of Music and Musicians
Nguồn trích dẫn

1 2 3  “divertimento”.
1 2  “divertimento”.
Dendrobium sulcatum

| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Phân họ (subfamilia): Epidendroideae
Tông (tribus): Podochilaeae
Phân tông (subtribus): Dendrobiinae
Chi (genus): Dendrobium
Loài (species): D. sulcatum
Danh pháp hai phần
Dendrobium sulcatum Lindl. 
Danh pháp đồng nghĩa
 Callista sulcata (Lindl.) Kuntze 
Hoàng thảo thủy tiên dẹt hay kiều dẹt, tên khoa học là Dendrobium sulcatum, là một loài lan trong chi Lan hoàng thảo. Cây được tìm thấy rất nhiều ở Thái Lan, Lào và Nam Trung Quốc Đông dãy Himalaya ở độ cao từ 500 đến 1000 mét
Mô tả

Cây có giả hành dẹt cao khoảng 25–40 cm, lá hình trứng, mỏng và có màu xanh đậm, giả hàng có nhiều rãnh dọc, rễ nhỏ mọc thành chùm, hoa nở vào cuối mùa xuân với nhiều hoa rộng 2.5 cm màu vàng tươi. Hoa có mùi thơm. với nhiều chùm hoa, rủ ngắn thành từng chùm rất đẹp
Nuôi trồng

Do cây có rễ nhỏ nên trồng trong chậu có nhiều lỗ với giá thể là dớn vụn và vỏ thông đã qua xử lý (dớn ngâm nước vôi khoảng 1 tuần, vỏ thông ngâm nước đến khi chim xưống dưới đáy), duy trì độ ẩm khoảng 60-70%, ẩm nhưng không được ứ đọng nước vì cây dễ bị thối. Bên dưới chậu lót vỏ thông to cỡ ngón chân cái để thông thoáng chậu, bên trên bỏ thêm dớn vụn. Khi trồng cố định gốc chắc chắn, ko bị đung đưa khi có gió. trồng ở chỗ mát, có gió lưu thông, 5-7 ngày phun thuốc kích rễ 1 lần. Sau khi cây đã ra rễ và mầm non, rãi một ít phân tan chậm 14-13-13+te (rải xa gốc), nửa tháng phun phân hữu cơ (phân cá, rong biển) liều 1cc/1l nước và phân trung, vi lượng một lần. Loại này lá mỏng nên chỉ trồng trong mát, ánh sáng 50% vá lá khá đẹp nên hay bị côn trùng cắn phá nên phải phòng côn trùng bằng thuốc fendona mỗi tháng một lần. Cây ưu ẩm nhưng cần thoáng gió nếu không sẽ bị thối mầm. Trước khi vào mùa hoa, phun phân 19-31-17+te: 1g + root plex: 1cc pha cho 1l nước, phun 3 lần, mỗi lần cách nhau 3 ngày và phun phân vào buổi sáng. Trước khi tưới phân tưới nước trước 15', sau 4 tiếng tưới nước đẫm lại.
USS Varian (DE-798)

| --- | --- |
Tàu hộ tống khu trục USS Varian (DE-798) hoạt động ngoài khơi Miami, Florida, năm 1945
Lịch sử
Hoa Kỳ
Tên gọi:  USS Varian (DE-798)
Đặt tên theo:  Bertram Stetson Varian Jr.
Đặt hàng:  1942
Xưởng đóng tàu:  Consolidated Steel Corp., Ltd., Orange, Texas
Đặt lườn:  27 tháng 8, 1943
Hạ thủy:  6 tháng 11, 1943
Người đỡ đầu:  bà Arnold F. Brunkow
Nhập biên chế:  29 tháng 2, 1944
Xuất biên chế:  15 tháng 3, 1946
Xóa đăng bạ:  1 tháng 12, 1972
Danh hiệu và phong tặng:  2 × Ngôi sao Chiến trận
Số phận:  Bán để tháo dỡ, 12 tháng 1, 1974
Đặc điểm khái quát
Lớp tàu:  Lớp Buckley
Trọng tải choán nước:   1.400 tấn Anh (1.422 t) (tiêu chuẩn)  1.740 tấn Anh (1.768 t) (đầy tải) 
Chiều dài:  306 ft (93 m)
Sườn ngang:  37 ft (11 m)
Mớn nước:   9 ft 6 in (2,90 m) (tiêu chuẩn)  11 ft 3 in (3,43 m) (đầy tải) 
Động cơ đẩy:   2 × nồi hơi ống nước Foster-Wheeler kiểu Express "D"  2 × turbine hơi nước General Electric công suất 13.500 mã lực (10.100 kW), dẫn động hai máy phát điện công suất 9.200 kilôwatt (12.300 hp)  2 × động cơ điện công suất trục 12.000 shp (8,9 MW)  2 × chân vịt ba cánh mangan-đồng nguyên khối đường kính 8 ft 6 in (2,59 m) 
Tốc độ:  23 hải lý trên giờ (43 km/h; 26 mph)
Tầm xa:   3.700 nmi (6.900 km) ở tốc độ 15 kn (28 km/h; 17 mph)  6.000 nmi (11.000 km) ở tốc độ 12 kn (22 km/h; 14 mph) 
Sức chứa:  350 tấn dầu đốt
Thủy thủ đoàn tối đa:  15 sĩ quan, 198 thủy thủ
Hệ thống cảm biến và xử lý:   Radar dò tìm mặt biển Kiểu SL trên cột ăn-ten   Radar dò tìm không trung Kiểu SA (chỉ trên một số chiếc)  Sonar Kiểu 128D hay Kiểu 144 trong vòm thu vào được.  Ăn-ten định vị MF trước cầu tàu  Ăn-ten định vị cao tần Kiểu FH 4 trên đỉnh cột ăn-ten chính 
Vũ khí:   3 × pháo 3 in (76 mm)/50 cal Mk, 22 đa dụng (3×1);  4 × 1,1 inch/75 caliber (1×4);  8 × pháo phòng không Oerlikon 20 mm (8×1);  3 × ống phóng ngư lôi Mark 15 21 inch (533 mm) (1×3);  8 × máy phóng mìn sâu Kiểu K;  1 × súng cối chống tàu ngầm Hedgehog (24 nòng, 144 quả đạn);  2 × đường ray thả mìn sâu, mang theo cho đến 200 quả 
USS Varian (DE-798) là một tàu hộ tống khu trục lớp Buckley được Hải quân Hoa Kỳ chế tạo trong Chiến tranh Thế giới thứ hai. Tên nó được đặt theo Thiếu úy Hải quân Bertram Stetson Varian Jr. (1920-1942), phi công thuộc Liên đội Ném bom VB-6 từng phục vụ trên tàu sân bay Enterprise (CV-6), người đã tử trận trong trận Midway vào ngày 5 tháng 6, 1942 và được truy tặng Huân chương Chữ thập Hải quân. Nó đã phục vụ cho đến khi chiến tranh kết thúc, xuất biên chế năm 1946 và bị tháo dỡ năm 1974. Varian được tặng thưởng hai Ngôi sao Chiến trận do thành tích phục vụ trong Thế Chiến II.
Thiết kế và chế tạo

Những chiếc thuộc lớp tàu hộ tống khu trục Buckley có chiều dài chung 306 ft (93 m), mạn tàu rộng 37 ft 1 in (11,30 m) và độ sâu mớn nước khi đầy tải là 11 ft 3 in (3,43 m). Chúng có trọng lượng choán nước tiêu chuẩn 1.400 tấn Anh (1.400 t); và lên đến 1.740 tấn Anh (1.770 t) khi đầy tải. Hệ thống động lực bao gồm hai turbine hơi nước General Electric công suất 13.500 mã lực (10.100 kW), dẫn động hai máy phát điện công suất 9.200 kilôwatt (12.300 hp) để vận hành hai trục chân vịt;  công suất 12.000 hp (8.900 kW) cho phép đạt được tốc độ tối đa 23 kn (26 mph; 43 km/h), và có dự trữ hành trình 6.000 nmi (6.900 mi; 11.000 km) khi di chuyển ở vận tốc đường trường 12 kn (14 mph; 22 km/h).
Vũ khí trang bị bao gồm ba pháo 3 in (76 mm)/50 cal trên tháp pháo nòng đơn có thể đối hạm hoặc phòng không, một khẩu đội 1,1 inch/75 caliber bốn nòng và tám pháo phòng không Oerlikon 20 mm. Vũ khí chống ngầm bao gồm một dàn súng cối chống tàu ngầm Hedgehog Mk. 10 (có 24 nòng và mang theo 144 quả đạn); hai đường ray Mk. 9 và tám máy phóng K3 Mk. 6 để thả mìn sâu. Khác biệt đáng kể so với lớp Evarts dẫn trước là chúng có thêm ba ống phóng ngư lôi Mark 15 21 inch (533 mm). Thủy thủ đoàn đầy đủ bao gồm 186 sĩ quan và thủy thủ.
Varian được đặt lườn tại xưởng tàu của hãng Consolidated Steel Corp., Ltd. tại Orange, Texas vào ngày 27 tháng 8, 1943. Nó được hạ thủy vào ngày 6 tháng 11, 1943; được đỡ đầu bởi bà Arnold F. Brunkow, chị của Thiếu úy Varian, và nhập biên chế vào ngày 29 tháng 2, 1944 dưới quyền chỉ huy của Hạm trưởng, Thiếu tá Hải quân Clarence Walker Petrie.
Phần thưởng

Varian được tặng thưởng hai Ngôi sao Chiến trận do thành tích phục vụ trong Thế Chiến II.
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |


| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
Dãi băng Hoạt động Tác chiến (truy tặng)
| Huân chương Chiến dịch Hoa Kỳ | Huân chương Chiến dịch Châu Âu-Châu Phi-Trung Đông  với 2 Ngôi sao Chiến trận | Huân chương Chiến thắng Thế Chiến II |
Bomarea ovata

| Bomarea ovata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Liliales
Họ (familia): Alstroemeriaceae
Chi (genus): Bomarea
Loài (species): B. ovata
Danh pháp hai phần
Bomarea ovata (Cav.) Mirb., 1804 
Bomarea ovata là một loài thực vật có hoa trong họ Alstroemeriaceae. Loài này được (Cav.) Mirb. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1804.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Bomarea ovata”. Truy cập ngày 20 tháng 7 năm 2013.
Bomolocha veronica

| Bomolocha veronica> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Noctuidae
Chi (genus): Bomolocha
Loài (species): B. veronica
Danh pháp hai phần
Bomolocha veronica Butler, 1889 
Bomolocha veronica là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Tralaigues

| --- | --- |
 Tralaigues
Tralaigues

Hành chính
Quốc gia:  Pháp
Vùng: Auvergne-Rhône-Alpes
Tỉnh: Puy-de-Dôme
Quận: Quận Riom
Tổng: Tổng Pontaumur
Xã (thị) trưởng: Gilles Besançon (2008–2014)
Thống kê
Độ cao: 635–717 m (2.083–2.352 ft) (bình quân 666 m (2.185 ft)[chuyển đổi: tùy chọn không hợp lệ])
Diện tích đất1: 5,11 km2 (1,97 dặm vuông Anh)
Nhân khẩu2: 78  (1999)
 - Mật độ: 15/km2 (39/sq mi)
INSEE/Mã bưu chính: 63436/ 63380
1 Dữ liệu địa chính Pháp loại trừ các hồ và ao lớn hơn 1 km² (0.386 dặm vuông hoặc 247 acre) cũng như các cửa sông.
2 Dân số không tính hai lần: cư dân của nhiều xã (ví dụ, các sinh viên và quân nhân) chỉ tính một lần.
Tralaigues  là một xã ở tỉnh Puy-de-Dôme trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes miền trung nước Pháp.
Denise Ouabangui

Denise Ouabangui (sinh ngày 8 tháng 6 năm 1968) là một vận động viên chạy nước rút người Cộng hòa Trung Phi. Bà đã thi đấu ở nội dung 400 mét nữ tại Thế vận hội Mùa hè 1996.
Tuồng Huế

Tuồng Huế là một nghệ thuật hát bội có ở Huế, Việt Nam.
Lịch sử

Năm 1627, Đào Duy Từ là người đầu tiên đã mang về cho chúa Sãi Nguyễn Phúc Nguyên nghệ thuật tuồng (hát bội). Giới nghệ nhân tuồng và cổ nhạc Huế đến nay vẫn thờ Đào Duy Từ làm tổ sư và coi 1627 là niên đại khởi đầu của lịch sử tuồng Huế. Nhà sư Thích Đại Sán, người Trung Quốc, đã được chúa Nguyễn Phúc Chu mời đến Huế năm 1695 đă kể lại buổi xem diễn tuồng trong phủ chúa. J. Barrow trong tác phẩm "A Voyage to Cochinchine in the year 1792–1793" đã vẽ lại cảnh diễn tuồng ở Đàng Trong thời Tây Sơn. Nghệ thuật tuồng Huế đã trải qua 3 thế kỷ phát triển trong dòng truyền thống văn hóa Phú Xuân và phát triển rực rỡ dưới triều đại các vua nhà Nguyễn. Vua Tự Đức đã từng tổ chức hàng ngũ sáng tác tuồng bao gồm những tác gia lỗi lạc trong nước, đứng đầu là Đào Tấn, sau này là tác giả kiệt xuất của nhiều vở tuồng nổi tiếng. Tuồng đã được biểu diễn trong nhà hát ở Đại nội như: Duyệt Thị Đường, Tĩnh Quang viện, Thông Minh đường, Khiêm Minh đường...
Dưới thời vua Tự Đức, hàng trăm vở tuồng đã được sáng tác, hàng trăm đào kép giỏi quy tụ về kinh đô. Vua Đồng Khánh thì mê tuồng đến nỗi đã dùng tên các nhân vật trong vở tuồng ông yêu thích để đặt cho các cung nữ. Còn vua Thành Thái cũng say sưa với nghệ thuật tuồng và rất trọng các đào kép giỏi, ông không chỉ ban thưởng tiền bạc mà còn phong tước hiệu cho nhiều bậc thầy hát bội. Ông là Hoàng đế duy nhất của triều Nguyễn đã lên sân khấu diễn tuồng "đóng trò" đồng thời là một tay trống tuồng tài ba. Vua Khải Định cũng đam mê với tuồng. Ông đã thiết lập hẳn một nơi diễn tuồng riêng tại cung An Định, ban xiêm y tốt cho các đoàn hát, tạo điều kiện cho các tài năng phát triển..
Từ sau thời Tự Đức, tuồng Huế dần vượt ra khỏi cung đình và trở thành sân khấu của quần chúng bình dân. Nhiều người đã tự đứng ra lập gánh hát, nuôi "đào", "kép" riêng và ganh đua với nhau. Nghệ thuật tuồng từ đó sống và phát triển được nhờ công chúng.
Tại kinh đô Huế, các rạp hát bắt đầu mọc lên khắp nơi, sân khấu tuồng từ trước vốn có chỉ phục vụ vua quan triều đình, dàn dần lan ra chiếm lĩnh ở những nơi công cộng. Những rạp hát nổi tiếng ở Huế trước năm 1945: Bắc Hòa, Nam Hòa, Đồng Xuân Lâu, Kim Long, An Cựu, Vĩ Dạ, Bao Vinh...Tên tuổi những cô đào sắc vẹn toàn vẫn còn thời Khải Định như: cô Thuôi, cô Ba Lài, cô Bạch Trúc, cô Cầm, cô Cháu Em, cô Nghè Đồng, cô Ba Vĩnh... Hơn 50 rạp hát khắp Đông Dương bấy giờ vang dội tiếng hát, tiếng trống của sân khấu tuồng Huế.
Tình hình tuồng bản ở Huế

Huế là nơi tập trung nhiều kịch bản tuồng nhất. Tuồng bản Hán Nôm chỉ xuất hiện khi văn học kịch nghệ cùng kỹ thuật in ấn mộc bản phát triển. Vào giai đoạn đầu, diễn viên tuồng "diễn cương", không có kịch bản. Ông bầu gánh hát sẽ soạn một sườn theo nội dung tích truyện rồi phân vai diễn viên theo nội dung đó mà tự tạo lời thoại, tương tự như diễn dân gian chèo ở miền Bắc.
Tuồng Huế được diễn cương đến trước nửa thế kỷ 18. Cuối thế kỷ 18, văn học dần dần phát triển và giới nho sỹ, trí thức xem tuồng như phương tiện giải trí hội đủ các yếu tố văn học nghệ thuật nên đã quan tâm đến các lời thoại, lời hát trong khi trình diễn, do đó kịch bản tuồng đã dần hình thành. Thời kỳ kịch bản tuồng được sáng tác mạnh mẽ nhất là từ thời Minh Mạng đến Tự Đức. Riêng pho tuồng Vạn bửu trình tường đã có hơn 100 hồi. Thời Tự Đức có một tổ chức sáng tác tuồng được thành lập, đó là Ban Hiệu Thư, gồm các tiến sĩ và cử nhân cũng các thành phần trí thức chuyên việc sáng tác kịch bản và hiệu đính các phường bản (bản tuồng trong dân gian) thành kinh bản (bản tuồng ở kinh đô) cho phù hợp với quan điểm đạo lý và chính trị của nhà nước đương thời.
Trải qua nhiều biến cố lớn như: biến cố thất thủ kinh đô năm 1885, giai đoạn 1945-1946 (Cách mạng Tháng Tám), giai đoạn 1954-1963...kho tàng tuồng bản ở Huế đã bị mất mát lớn. Vào năm 1975, lại một lần nữa dân Huế lại di tản, đa phần dân Huế đưa gia đình, tài sản, gia vật vào Đà Nẵng và các thành phố khác. Các bản tuồng, nếu có cũng như các sách vở khác thường bị bỏ lại.
Các tuồng bản dân gian nổi tiếng: Di tình (Nghêu, sò, ốc, hến); Trương Ngáo; Trương đồ nhục; Trần Bồ; Giác sanh duyên; Tào lao; Lâm Sanh - Xuân Nương; Phạm Công - Cúc Hoa...
Tuy ý kiến về nguồn gốc phát sinh của tuồng dân gian có khác nhau với mỗi tài liệu, nhưng xác định giai đoạn phát triển của loại tuồng này thì đã được giới nghiên cứu đồng nhất: đó là thời điểm cuối thế kỷ 19. Chính vào thời điểm này, xã hội có những chuyển biến thuận lợi cho sự lớn mạnh của loại tuồng này về nhu cầu cách tân nghệ thuật biểu diễn. Chỉ có tuồng dân gian mới đáp ứng được những yêu cầu đó khi chế độ phong kiến triều Nguyễn không còn giữ được vị thế chính trị vững mạnh như trước.
Một số vở tuồng nổi tiếng

Vạn bửu trình tường: là tuồng đồ sộ nhất, mới thu thập được 108 hồi, ra đời dưới triều vua Tự Đức (1847 - 1883), nhiều người cùng soạn (Diên Khánh Vương, Đào Tấn, Ngô Quý Đồng,Vũ Đình Phương v.v..). "Vạn Bửu Trình Tường" nặng tư tưởng tôn quân, lấy trung hiếu,tiết nghĩa làm đạo lý. Một số hồi quen thuộc trong "VBTT" như Bạch Đầu Công lăn lửa, Kim Anh Tử gặp Mộc Nữ La... Vở tuồng này diễn chủ yếu trong cung đình Huế; văn chương được vua Tự Đức khen là kĩ thuật như thần.
Quần phương hiến thụy
Hỏa hầu tinh
Một số nghệ sĩ nổi tiếng

Đời vua Thành Thái: Lê Bá Phước, Nguyễn Văn Em, Nguyễn Văn Hứa
Đời vua Duy Tân: Sáu Đá, Lập Nậy, Năm Lớm [cần dẫn nguồn]
Đời vua Khải Định: Quyền Nhung, Viên Bờ, Bát Lễ.
Đời vua Bảo Đại: Bát Hòa, La Cháu, Thất Luận
Sách tuồng

Học lâm toàn tập (Hiện có ở Thư viện Quốc gia và ở Thư viện Hoàng gia Anh)
Chú thích

Tuồng cung đình Huế, hình chụp năm 1874
Dives-sur-Mer

| --- | --- |
 Dives-sur-Mer
Dives-sur-Mer
Vị trí trong vùng Lower Normandy Dives-sur-Mer 
Hành chính
Quốc gia:  Pháp
Vùng: Normandie
Tỉnh: Calvados
Quận: Lisieux
Tổng: Dozulé
Liên xã: Communauté de communes de l'Estuaire de la Dives
Xã (thị) trưởng: Pierre Mouraret (2008-2014)
Thống kê
Độ cao: 0–135 m (0–443 ft) (bình quân 4 m (13 ft)[chuyển đổi: tùy chọn không hợp lệ])
Diện tích đất1: 6,46 km2 (2,49 dặm vuông Anh)
INSEE/Mã bưu chính: 14225/ 14160

Dives-sur-Mer là một xã ở tỉnh Calvados, thuộc vùng Normandie ở tây bắc nước Pháp.
Dân số

| Năm | 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2004 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Dân số | 6258 | 6299 | 5872 | 5508 | 5344 | 5812 | 5881 |
From the year 1962 on: No double counting—residents of multiple communes (e.g. students and military personnel) are counted only once.
Trichilia aquifolia

| Trichilia aquifolia> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Sapindales
Họ (familia): Meliaceae
Chi (genus): Trichilia
Loài (species): T. aquifolia
Danh pháp hai phần
Trichilia aquifolia P. Wilson, 1924 
Trichilia aquifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Meliaceae. Loài này được P. Wilson miêu tả khoa học đầu tiên năm 1924.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Trichilia aquifolia”. Truy cập ngày 15 tháng 9 năm 2013.
Dendrobium harveyanum

| Dendrobium harveyanum |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Chi (genus): Dendrobium
Loài (species): D. harveyanum
Danh pháp hai phần
Dendrobium harveyanum Rchb.f. 
Dendrobium harveyanum là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Rchb.f. mô tả khoa học đầu tiên năm 1883.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Dendrobium harveyanum”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Bombus parthenius

| Bombus parthenius |
| --- | --- |

Phân loại khoa học 
Vực:: Eukaryota
Giới:: Animalia
Ngành:: Arthropoda
Lớp:: Insecta
Bộ:: Hymenoptera
Họ:: Apidae
Chi:: Bombus
Loài:: B. parthenius
Danh pháp hai phần
Bombus parthenius Richards, 1934

Bombus parthenius là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Richards mô tả khoa học năm 1934.
Chú thích

↑  (2008) Integrated Taxonomic Information System (ITIS) Bee Checklist 3 oktober 2008
Dejuna fenestratus

| Dejuna fenestratus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Neuroptera
Họ (familia): Myrmeleontidae
Tông (tribus): Brachynemurini
Chi (genus): Dejuna
Loài (species): D. fenestratus
Danh pháp hai phần
Dejuna fenestratus Banks, 1913 
Dejuna fenestratus là một loài côn trùng trong họ Myrmeleontidae thuộc bộ Neuroptera. Loài này được Banks miêu tả năm 1913.
Chú thích

↑  Oswald, J. D. (2007). Neuropterida Species of the World. Version 2.0.
Botryonopa foveicollis

| Botryonopa foveicollis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Chrysomelidae
Chi (genus): Botryonopa
Loài (species): B. foveicollis
Danh pháp hai phần
Botryonopa foveicollis Baly, 1858 
Botryonopa foveicollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Baly miêu tả khoa học năm 1858.
Chú thích

↑  Chrysomelidae in Synopsis of the described Coleoptera of the World ngày 13 tháng 12 năm 2008
Trigonospila magna

| Trigonospila magna> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Diptera
Họ (familia): Tachinidae
Chi (genus): Trigonospila
Loài (species): T. magna
Danh pháp hai phần
Trigonospila magna
Trigonospila magna là một loài ruồi trong họ Tachinidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 20 tháng 6 năm 2014.
↑  James E. O’Hara WORLD GENERA OF THE TACHINIDAE (DIPTERA) AND THEIR REGIONAL OCCURRENCE; Version 7; 10 december 2012