stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Sự kiện Lengkong
Sự kiện

Chiều ngày 25 tháng 1 năm 1946, một nhóm học viên sĩ quan tại Học viện Quân sự Indonesia mới nhập học tại Tangerang dưới sự lãnh đạo của Thiếu tá Daan Mogot đã đến một khu căn cứ của người Nhật ở Lengkong mà nay là Nam Tangerang, để thảo luận về việc giải giới quân đội Nhật và thu giữ vũ khí của họ. Các cuộc đàm phán, khởi đầu qua việc chuyển giao một số tù nhân chiến tranh người Gurkha, ban đầu diễn ra tốt đẹp và nhóm học viên sĩ quan liền bắt đầu thu thập vũ khí, bỗng dưng có một tiếng súng nổ – không rõ thủ phạm là ai, có tài liệu kể lại là do một trong những tù nhân Gurkha đã vô tình khai hỏa và một tài liệu khác cho biết một học viên sĩ quan tình cờ bóp cò súng nhắm vào họ.
Sau khi nghe tiếng súng nổ, đám lính Nhật hiểu lầm phía bên kia định tham chiến bèn vội lấy lại vũ khí thu giữ được và bắt đầu tấn công nhóm học viên sĩ quan này. Trong cuộc đấu súng ngay sau đó, 33 học viên và 3 viên sĩ quan Indonesia, bao gồm cả Daan Mogot, đều thiệt mạng. Quân đội Indonesia khi biết được tin này đã đe dọa sẽ gửi binh lính đến Lengkong làm rõ vụ việc, khiến các đơn vị đồn trú của quân đội Nhật đành phải hạ vũ khí đầu hàng.
Hậu quả

Nhóm học viên và sĩ quan tử trận đều được quân đội chôn cất trong một khu rừng gần đó, dù sau này họ được cải táng trên một khu đất gần trụ sở trung đoàn của Tangerang, và địa điểm mai táng ngày nay còn được gọi là Nghĩa trang Anh hùng Học viên Sĩ quan (tiếng Indonesia: Taman Makam Pahlawan Taruna). Chính phủ còn cho dựng lên cả một tượng đài tại nơi xảy ra vụ việc vào năm 1993, và năm 2005, Tham mưu trưởng Lục quân Ryamizard Ryacudu đã ấn định ngày 25 tháng 1, ngày xảy ra biến cố này, làm ngày kỷ niệm cho Học viện Quân sự Indonesia.
Annesorhiza burtii

| Annesorhiza burtii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Apiales
Họ (familia): Apiaceae
Chi (genus): Annesorhiza
Loài (species): A. burtii
Danh pháp hai phần
Annesorhiza burtii B.-E.van Wyk, 2001 
Annesorhiza burtii là một loài thực vật có hoa trong họ Hoa tán. Loài này được B.-E.van Wyk mô tả khoa học đầu tiên năm 2001.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Annesorhiza burtii”. Truy cập ngày 10 tháng 6 năm 2013.
Wahagnies

| --- | --- |
 Wahagnies

Wahagnies
Vị trí trong vùng Nord-Pas-de-Calais Wahagnies 
Hành chính
Quốc gia:  Pháp
Vùng: Hauts-de-France
Tỉnh: Nord
Quận: Lille
Tổng: Pont-à-Marcq
Xã (thị) trưởng: Jean-Marie Ruant (2008–2014)
Thống kê
Độ cao: 27–66 m (89–217 ft) (bình quân 33 m (108 ft)[chuyển đổi: tùy chọn không hợp lệ])
Diện tích đất1: 5,69 km2 (2,20 dặm vuông Anh)
Nhân khẩu2: 2.689  (1999)
 - Mật độ: 473/km2 (1.230/sq mi)
INSEE/Mã bưu chính: 59630/ 59261
1 Dữ liệu địa chính Pháp loại trừ các hồ và ao lớn hơn 1 km² (0.386 dặm vuông hoặc 247 acre) cũng như các cửa sông.
2 Dân số không tính hai lần: cư dân của nhiều xã (ví dụ, các sinh viên và quân nhân) chỉ tính một lần.
Wahagnies là một xã của tỉnh Nord, thuộc vùng Hauts-de-France, miền bắc nước Pháp.
The Walking Dead (mùa 3)

| Mùa thứ ba |
| --- | --- |
Mùa 3
Áp phích quảng cáo cho buổi chiếu ra mắt giữa mùa
Quốc gia gốc: Hoa Kỳ
Số tập: 16
Phát sóng
Kênh phát sóng: AMC
Thời gian phát sóng: 14 tháng 10 năm 2012 (2012-10-14) – 31 tháng 3 năm 2013 (2013-03-31)
Mùa phim
← Trước Mùa 2 Sau → Mùa 4 
The Walking Dead (mùa 3) (tạm dịch: Xác sống mùa 3) là phần thứ ba của series phim về đại dịch xác sống The Walking Dead. Mùa phim bắt đầu được phát sóng vào ngày 14 tháng 10 năm 2012 và kết thúc vào ngày 31 tháng 3 năm 2013 trên kênh truyền hình cáp AMC, bao gồm 16 tập phim. Bộ phim được dựa trên tác phẩm truyện tranh cùng tên của Robert Kirkman, Tony Moore và Charlie Adlard, được phát triển bởi một nhóm nhà sản xuất phim bao gồm Kirkman, Glen Mazzara, David Alpert và Gale Anne Hurd trong đó Glen Mazzara đóng vai trò là nhà sản xuất phim truyền hình chính của mùa phim này.
Mùa phim thứ ba được các nhà phê bình đón nhận rất tốt. Nó đã được đề cử cho nhiều giải thưởng và giành được hai giải, trong đó có giải thưởng series phim truyền hình cáp hay nhất của giải thưởng Sao Thổ lần thứ 39.
Nội dung của phần này được dựa trên cốt truyện của các tập từ tập 13 đến tập 38 của bộ truyện tranh và giới thiệu các nhân vật truyện tranh đáng chú ý, bao gồm Michonne (Danai Gurira), Axel (Lew Temple), The Governor (David Morrissey) và Tyreese Williams (Chad L. Coleman). Nó cũng đánh dấu sự trở lại của Merle Dixon (Michael Rooker), anh trai khó tính của Daryl Dixon (Norman Reedus), người đã mất tích trong mùa phim đầu tiên, và cũng có sự trở lại của Morgan Jones (Lennie James), người sống sót đầu tiên mà Rick Grimes (Andrew Lincoln) gặp gỡ và kết bạn, cả hai đã mất liên lạc với nhau trong mùa phim đầu tiên. Như trong truyện tranh, diễn biến mùa phim chủ yếu được đặt trong cả một nhà tù bỏ hoang và một thị trấn còn sự sống ở một nông thôn.
Bối cảnh của mùa phim được lấy móc thời gian là sau 8 tháng kể từ ngày Shane Walsh chết và Nông trại gia đình Greene bị xóa sổ hoàn toàn. Với thế giới hiện tại ngày càng trở nên nguy hiểm hơn và sự dũng cảm đối diện sự thật của Lori Grimes (Sarah Wayne Callies). Mùa phim vẫn tiếp tục câu chuyện của Rick Grimes, người được xem là một lãnh đạo độc tài của nhóm người sống sót trong một thế giới bị nhiễm bởi những thây ma ăn thịt (người đi bộ). Sau khi khám phá một nơi trú ẩn an toàn và đầy tiềm năng, cả nhóm phải nương tựa và sống trong một Nhà tù Liên bang lớn, kiên cố nhưng an ninh nơi đây đang bị đe dọa bởi một cộng đồng gần đó có tên là Woodbury. Cộng đồng này cầm đầu bởi một người đàn ông độc tài khác được gọi là Viên Thống đốc, người mà quan tâm đến Andrea (Laurie Holden) khi cô vẫn còn sống. Sau khi đốt nông trại, bị tách ra và Cô không còn biết gì về tình trạng của nhóm mà chính bản thân Cô đã từng gắn bó.
Thông tin cơ bản

|  | Tên tập | Biên kịch(s) | Đạo diễn(s) | Ngày lên sóng | Lượng người xem (Mỹ) |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1. | "Seed" | Glen Mazzara | Ernest Dickerson | 14/10/2012 | 10.90 triệu |
| 2. | "Sick" | Nichole Beattie | Billy Gierhart | 21/10/2012 | 9.55 triệu |
| 3. | "Walk With Me" | Evan T. Reilly | Guy Ferland | 28/10/2012 | 10.51 triệu |
| 4. | "Killer Within" | Sang Kyu Kim | Guy Ferland | 4/11/2012 | 9.27 triệu |
| 5. | "Say the Word" | Angela Kang | Greg Nicotero | 11/11/2012 | 10.37 triệu |
| 6. | "Hounded" | Scott Gimple | Dan Attias | 18/11/2012 | 9.21 triệu |
| 7. | "When the Dead Come Knocking" | Frank Renzulli | Dan Sackheim | 25/11/2012 | 10.42 triệu |
| 8. | "Made to Suffer" | Robert Kirkman | Billy Gierhart | 2/12/2012 | 10.50 triệu |
| 9. | "The Suicide King" | Evan T. Reilly | Lesli Linka Glatter | 10/2/2013 | 12.26 triệu |
| 10. | "Home" | Nichole Beattie | Seith Mann | 17/2/2013 | 11.05 triệu |
| 11. | "I Ain't a Judas" | Angela Kang | Greg Nicotero | 24/2/2013 | 11.01 triệu |
| 12. | "Clear" | Scott Gimple | Tricia Brock | 3/3/2013 | 11.30 triệu |
| 13. | "Arrow on the Doorpost" | Ryan C. Coleman | David Boyd | 10/3/2013 | 11.46 triệu |
| 14. | "Prey" | Evan T. Reilly Glen Mazzara | Stefan Schwartz | 17/3/2013 | 10.84 triệu |
| 15. | "This Sorrowful Life" | Scott Gimple | Greg Nicotero | 24/3/2013 | 10.99 triệu |
| 16. | "Welcome to the Tombs" | Glen Mazzara | Ernest Dickerson | 31/3/2013 | 12.40 triệu |
Dàn diễn viên

Dưới đây là danh sách các diễn viên tham dự mùa phim này (không bao gồm các diễn viên đóng vai Xác sống).
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
|  Diễn viên chính Andrew Lincoln vai Rick Grimes. (tập 15)  Sarah Wayne Callies vai Lori Grimes. (tập 8)  Laurie Holden vai Andrea. (13 episodes)  Norman Reedus vai Daryl Dixon. (tập 13)  Steven Yeun vai Glenn Rhee. (tập 13)  Lauren Cohan vai Maggie Greene. (tập 13)  Chandler Riggs vai Carl Grimes. (tập 14)  Danai Gurira vai Michonne. (tập 15)  Michael Rooker vai Merle Dixon. (tập 11)  David Morrissey vai The Governor. (tập 13)   |  Diễn viên định kỳ Melissa McBride vai Carol Peletier. (tập 12)  Scott Wilson vai Hershel Greene. (tập 13)  IronE Singleton vai T-Dog. (tập 3)  Emily Kinney vai Beth Greene. (tập 13)  Lew Temple vai Axel. (8 Episodes)  Dallas Roberts vai Milton Mamet. (tập 10)  Jose Pablo Cantillo vai Caesar Martinez. (tập 11)  Chad Coleman vai Tyreese Williams. (tập 5)  Sonequa Martin-Green vai Sasha Williams. (tập 5)  Alexa Nikolas vai Haley. (3 Episodes)  Melissa Ponzio vai Karen. (4 Episodes)  Donzaleigh Abernathy vai Dr. Stevens. (tập 2)  Julio Cesar Cedillo vai Lieutenant Welles. (2 Episodes)  Jon Bernthal vai Shane Walsh.  Lennie James vai Morgan Jones.  Emma Bell vai Amy  Jeryl Prescott Sales vai Jacqui  Andrew Rothenberg vai Jim   |  Diễn viên phụ Nick Gomez vai Tomas.  Vincent Ward vai Oscar.  Markice Moore vai Andrew.  Theodus Crane vai Big Tiny.  Troy Faruk vai Sean.  Mike Mayhall vai Franklin.  Lawrence Kao vai Tim.  Travis Love vai Shumpert.  Arthur Bridgers vai Crowley.  Lindsay Abernathy vai Rowan.  Gary Weeks vai Brady.  Dwayne Boyd vai National Guardsman.  Dave Davis vai Gargulio.  Peter Kulas vai Michael Coleman.  Alex Van vai The Hermit.  Daniel Thomas May vai Allen.  Cherie Dvorak vai Donna.  Tyler Chase vai Ben.  Russell Towery vai Woodbury Guard.  E. Roger Mitchell vai Paul.  Andy Glen vai Mexican Boy.  Karenlie Riddering vai Mexican Woman.  Al Vicente vai Mexican Man.  Parker Wierling vai Noah.  Russ Comegys vai Hitchhiker.  Dango Nguyen vai Mean Guard.  Tanner Holland vai Jody.   |
Sản xuất

AMC xác nhận The Walking Dead sẽ được ra mắt mùa phim thứ ba vào ngày 25 tháng 10 năm 2011 khi hai mùa phim trước ra mắt đã phá kỷ lục xếp hạng phim truyền hình cáp được xem nhiều nhất đối với nhóm tuổi từ 18-49. Vào ngày 14 tháng 1 năm 2012, AMC đã thông báo rằng mùa phim thứ ba sẽ có 16 tập.
Mùa phim bắt đầu được quay vào tháng 5 năm 2012 tại hạt Coweta County, Georgia, với thành phố Senoia được sử dụng làm địa điểm quay phim cho thị trấn Woodbury. Ernest Dickerson được chỉ định làm đạo diễn cho tập phim đầu tiên của mùa phim. Greg Nicotero là nhà sản xuất cũng như nhà điều hành của bộ phim, cũng là nghệ sĩ trang điểm đặc biệt trong bộ phim. Ông cũng làm đạo diễn tập thứ năm của mùa phim thứ ba. Bên cạnh đó, ông còn đóng vai một zombie trong tập phim có tên gọi "The Suicide King". Tháng 11 năm 2012, Glen Mazzara thông báo rằng Ernest Dickerson sẽ làm đạo diễn tập cuối của mùa phim.
Sau khi kết thúc mùa phim thứ ba, Mazzara đã từ chức vị trí dẫn chương trình và nhà điều hành sản xuất cho loạt phim trong một thỏa thuận chung của cả Mazzara và AMC.
Đánh giá

Mùa thứ phim ba của The Walking Dead đã nhận được những đánh giá tích cực từ các nhà phê bình. Trên Metacritic, mùa phim nắm giữ một số điểm tích cực 82/100 dựa vào 19 nhà phê bình. Trên Rotten Tomatoes, mùa phim đạt xếp hạng trung bình là 8.12/10 dựa vào 30 đánh giá và điểm trung bình là 85%.
Tiêu Nhược Ngu

Đây là một tên người Hoa; trong đó họ là Tiêu.
| Tiêu Nhược Ngu 焦若愚 |
| --- | --- |
焦若愚

Thị trưởng Bắc Kinh
Nhiệm kỳ 25 tháng 1 năm 1981 – 24 tháng 3 năm 1983 2 năm, 58 ngày
Tiền nhiệm: Lâm Hồ Gia
Kế nhiệm: Trần Hy Đồng
 
Thông tin cá nhân
Sinh: (1915-11-07)7 tháng 11, 1915 huyện Diệp, Bình Đính Sơn, tỉnh Hà Nam, Trung Hoa Dân Quốc
Mất: 1 tháng 1, 2020(2020-01-01) (104 tuổi)
Quốc tịch: Trung Quốc
Đảng chính trị: Đảng Cộng sản Trung Quốc
Tiêu Nhược Ngu (tiếng Trung: 焦若愚; 7 tháng 11 năm 1915 – 1 tháng 1 năm 2020), là một chính trị gia và nhà ngoại giao người Trung Quốc.
Sự nghiệp

Ông sinh ra ở huyện Diệp thuộc địa cấp thị Bình Đính Sơn, tỉnh Hà Nam
Ông từng là Phó Thị trưởng Thẩm Dương dưới quyền ông Hoàng Âu Đông. Từ năm 1965 đến năm 1970, ông là Đại sứ Trung Quốc tại Bắc Triều Tiên, từ 1972 đến 1977 là Đại sứ tại Peru; từ năm 1977 đến năm 1979, tiếp tục là Đại sứ Trung Quốc tại Iran. Năm 1981, ông được bổ nhiệm làm Thị trưởng Bắc Kinh và giữ chức vụ này đến năm 1983.
Ngày 14 tháng 8 năm 2012, Tiêu Nhược Ngu, 97 tuổi, được xác nhận là Đảng viên có tuổi thọ lớn nhất của Đảng Cộng sản Trung Quốc tham dự Đại hội Đảng Toàn quốc lần thứ 18. Tháng 11 năm 2015, ông tròn 100 tuổi.
Tipula osellai

| Tipula osellai> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Diptera
Họ (familia): Tipulidae
Chi (genus): Tipula
Loài (species): T. osellai
Danh pháp hai phần
Tipula osellai Theowald, 1980 
Tipula osellai là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập 5 tháng 6 năm 2012.
Anthicus assamensia

| Anthicus assamensia> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Anthicidae
Chi (genus): Anthicus
Loài (species): A. assamensia
Danh pháp hai phần
Anthicus assamensia Pic, 1907 
Anthicus assamensia là một loài bọ cánh cứng trong họ Anthicidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1907.
Chú thích

↑  Hallan, J.  (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
11111 Repunit

| Khám phá |
| --- | --- |
Khám phá bởi: T. Kobayashi
Nơi khám phá: Oizumi
Ngày phát hiện: 16 tháng 11 năm 1995
Tên định danh
Tên định danh: 11111
Đặt tên theo: Repunit
Tên định danh thay thế: 1995 WL
Đặc trưng quỹ đạo
Kỷ nguyên 14 tháng 5 năm 2008
Cận điểm quỹ đạo: 2.6403734
Viễn điểm quỹ đạo: 3.2415848
Độ lệch tâm: 0.1022128
Chu kỳ quỹ đạo: 1842.1981272
Độ bất thường trung bình: 237.95141
Độ nghiêng quỹ đạo: 3.39072
Kinh độ điểm mọc: 107.69754
Góc cận điểm: 234.43771
Đặc trưng vật lý
Cấp sao tuyệt đối (H): 13.4
 
11111 Repunit (1995 WL) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 16 tháng 11 năm 1995 bởi T. Kobayashi ở Oizumi.
Waldenburg, Baden-Württemberg

| Waldenburg  |
| --- | --- |
Waldenburg
 Hiệu kỳ của Waldenburg Hiệu kỳ Huy hiệu
Vị trí của Waldenburg  thuộc Huyện Hohenlohekreis  
Waldenburg Xem bản đồ ĐứcWaldenburg Xem bản đồ Baden-Württemberg
Quốc gia: Đức
Bang: Baden-Württemberg
Vùng hành chính: Stuttgart  
Huyện: Hohenlohekreis  
Liên xã: Hohenloher Ebene
Phân chia hành chính: 3
Diện tích
 • Tổng cộng: 31,55 km2 (1,218 mi2)
Độ cao: 506 m (1,660 ft)
Dân số (2020-12-31)
 • Tổng cộng: 3.025
 • Mật độ: 0,96/km2 (2,5/mi2)
Múi giờ: CET (UTC+01:00)
 • Mùa hè (DST): CEST (UTC+02:00)
Mã bưu chính: 74638
Mã vùng: 07942
Biển số xe: KÜN
Trang web: www.waldenburg-hohenlohe.de
Quang cảnh nhìn từ Bergfried
Waldenburg vào ngày 16 tháng 4 năm 1945.
Waldenburg là một thị trấn nằm ở huyện Hohenlohe, thuộc bang Baden-Württemberg, trung nam nước Đức.
Sơn dương Đông Dương

| Sơn dương Đông Dương |
| --- | --- |

Tình trạng bảo tồn
 Sắp nguy cấp  (IUCN 2.3)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Mammalia
Bộ (ordo): Artiodactyla
Họ (familia): Bovidae
Phân họ (subfamilia): Caprinae
Chi (genus): Capricornis
Loài (species): C. milneedwardsii
Phân loài (subspecies): C. m. maritimus
Danh pháp ba phần
Capricornis milneedwardsii maritimus (Heude, 1888) 
Danh pháp đồng nghĩa
 Naemorhedus sumatraensis maritimus  Capricornis sumatraensis maritimus 
Sơn dương Đông Dương (Danh pháp khoa học: Capricornis milneedwardsii maritimus) hay còn gọi đơn giản là sơn dương hay linh dương, dê rừng là loài động vật thuộc họ Trâu bò, thuộc Bộ ngón chẵn. Sơn dương Đông Dương là một phân loài của Sơn dương lục địa thuộc Chi Tì linh, chúng phân bố đặc hữu ở vùng Đông Nam Á chủ yếu là bán đảo Đông Dương, ở các quốc gia như: Việt Nam, Lào, Campuchia, Thái Lan và Miến Điện. Ở Campuchia chúng được gọi là Sat-ket (សត្វកែះ) và ghi nhận có ở Mondulkiri.
Ở Việt Nam, loài này được gọi đơn giản là sơn dương hay dê rừng, được người Mường gọi là nai đá, người Thái gọi tu dương, người Nùng gọi là tu kết. Số lượng của chúng hiện nay ngày càng suy giảm do do săn bắn và bẫy bắt thường xuyên, môi trường sống bị thu hẹp và chia cắt. Loài này đã được đưa vào Sách đỏ Việt Nam và thuộc diện quý hiếm nguy cấp.
Đặc điểm > Mô tả

Sơn dương Đông Dương là loài thú cỡ lớn, con trưởng thành trên 150kg, toàn thân phủ lông dày, sừng ngắn (10–15 cm) cong về phía sau, đuôi rất ngắn. Có những cá thể có thể có trọng lượng 128 Kg được xác định theo kinh nghiệm của dân địa phương xem kích cỡ bộ da suy ra trọng lượng. Nhiều con sơn dương đực to lớn như con hươu, còn con sơn dương đầu đàn thì cặp sừng đen nhánh, to lớn hơn con bê nhỡ.
Theo quan niệm, sừng linh dương là vị thuốc có nhiều tác dụng chữa bệnh. Bột lấy từ sừng của nó uống để thải độc ra ngoài cơ thể rất hay, Cái sừng của loài linh dương được cho là rất thần hiệu trong việc trục độc, sừng linh dương được y học cổ truyền gọi là linh dương giác (Cornu Antelopis) dùng làm thuốc điều hòa gan, chữa được bệnh mờ lòa mắt, sợ sệt, sốt cao, sừng linh dương vị mặn, tính hàn, không độc, trị cổ trướng, lở, thấp, nhiệt phong, kinh giản, loạn huyết và chướng khí., dân bản địa cho rằng sừng sơn dương là quý hơn cả, có thể dùng chữa sốt cao, sơn lam trướng khí. Nó cũng là một vị thuốc chống sảy thai, chữa co giật, đau đầu, nôn mửa rất hiệu nghiệm.
Tiết dê núi đại bổ chữa huyết hư, trúng độc, ngã tụ máu sưng đau, chóng mặt, đau lưng... Lấy tiết vừa cắt ở con vật uống hoặc hòa với rượu nặng lắc đều rồi uống thì mỏi gối hay đau xương đều đỡ ngay. Nếu ngâm thêm vào rượu tiết dê các dược liệu như đại hồi, quế chi... sẽ trở thành bình rượu quý chữa phong hàn và một số bệnh trong nội tạng. Những con dê núi còn sống mang về chọc lấy tiết, khi tiết dê núi vừa chảy ra, có những người cầm bát uống luôn. Có những người bạo hơn, dám ăn cả tim dê núi còn sống. Thịt sơn dương ngon nhất là nướng lá hoặc nấu giả cầy, mùi vị của nó ngon chứ không như thịt dê.
Đặc điểm > Tập tính

Sơn dương Đông Dương sống ở vùng rừng núi đá, chủ yếu là những vùng núi đá vôi có độ cao khoảng từ 50m tới 2000m so với mặt nước biển. Sơn dương kiếm ăn ở lưng chừng núi đá và trên các đỉnh núi với thức ăn là cỏ, lá, cành cây nhỏ, mầm cây, quả cây, rêu trên vách đá. Loại sơn dương này rất thích ăn muối và chúng đặc biệt có khứu giác rất nhạy với muối, dù ở xa hàng vài kilomet nhưng chúng vẫn có thể ngửi thấy mùi muối và mò đến. Chiều đến được là chúng trên núi đá, và nghe tiếng chúng o e trên rừng. Vào buổi chiều sơn dương thường bị khát vào lúc đó, còn buổi sáng chúng thường liếm nước sương đọng ở trên lá cây. Tuy nhiên, không phải lúc nào sơn dương cũng ra uống nước, chỉ vào những ngày khô hanh, có nắng, sơn dương khát nước mới chịu mò ra. Do đó việc săn sơn dương chủ yếu diễn ra vào các buổi chiều, khi mặt trời ngang tầm núi. Lúc đó, sơn dương khát nước, lần mò ra các chuôm ở đồng để uống nước.
Mùa sinh sản của linh dương tập trung vào tháng 3-4, động dục ghép đôi vào tháng 8-10 trong năm, thời gian có chửa 140-210 ngày, mỗi lứa đẻ một con. Vào mùa sinh sản, chúng kêu o e suốt ngày trên rừng, đến mùa sinh đẻ của chúng, nhiều bản làng nghe tiếng sơn dương kêu o oe gọi nhau suốt ngày. Chúng sinh sống tập trung nhiều, đi thành từng bầy 4-5 con, là loài thú tinh khôn có bước chân nhẹ như gió, đặc biệt khả năng chạy nhảy rất tuyệt vời, chúng có thể nhảy từ núi đá này sang núi đá kia với khoảng cách vài chục mét. Chúng đá hậu rất giỏi, từng có người thợ săn bị thương do chúng đá hậu hay bị sơn dương húc khi chúng hoảng loạn vì bị dồn vào đường cùng do đó khi săn loài này đặc biệt phải tránh đứng đằng phía chân sau của chúng.
Đặc điểm > Thiên địch

Chúng cũng là loài thú hiền lành, nhút nhát, kẻ thù của linh dương là các loài thú ăn thịt cỡ lớn như hổ, báo, trăn. Từng có ghi nhận kể về cảnh dã thú bắt sơn dương, có câu chuyện về con hổ to lớn đói mồi, không rõ nó săn con sơn dương từ đâu, nhưng hổ ham mồi đuổi ra mãi bìa rừng mới bắt được. Trên đồng lúc đó còn vài người phụ nữ đang mót khoai sắn, nghe tiếng gầm gừ, nhìn lên thấy con hổ màu lông như lửa đang ngoạm con sơn dương đực to lớn như con hươu. Nhiều người phải chạy xuống đồng để xua hổ và cứu mấy người phụ nữ. Con hổ thấy nhiều người cộng thêm tiếng ồn thì giật mình nhả mồi chạy vào rừng. Những người nhìn thấy hổ còn kể lại rằng, con hổ vô cùng lớn, to ngang như con bò mộng. Khi mọi người tiến đến gần thì thấy con sơn dương chỉ còn nằm thoi thóp, cổ đã gãy vì bị hổ ngoạm vào. Mọi người hò nhau khiêng con sơn dương về xẻ thịt. Bộ lòng thì để lại bìa rừng, để nhỡ hổ có quay lại thì trả lễ nhưng sáng hôm sau ra bộ lòng vẫn nguyên, chứng tỏ con hổ không quay lại.
Cũng có lần khi săn sơn dương, đuổi mãi chẳng được, nên dồn nó vào chân núi đá, con sơn dương nhảy tót lên lưng chừng núi. Bị vây, con sơn dương sợ hãi, quanh quẩn nhảy đi nhảy lại không lối thoát. Cuối cùng, phần vì mệt, phần vì sợ, nó chui vào một cái hang đá giữa lưng chừng núi. Nhưng nó lại bị một con trăn khổng lồ quấn chặt lấy. Thấy con trăn phun phì phì, to như thân cây, da mốc meo như khúc gỗ khô. Nó sống ở đó đã lâu nên khi con sơn dương chạy vào liền bị quấn ngay. Mọi người chạy thật nhanh vì loài trăn sống trong hang rất dễ có đôi. Nếu chậm trễ con còn lại mà nhìn thấy người thì chỉ có nắm phần chết.
Phân bố

Ở Việt Nam phạm vi phân bố của chúng rất rộng, chúng từng phân bố từ biên giới giáp Trung Quốc tới tận nam Tây Nguyên, đổ dài từ các tỉnh phía Bắc như Sơn La, Cao Bằng, Lai Châu, Lạng Sơn đến các tỉnh miền Trung và Tây Nguyên, nơi cư trú của các tộc người Bahna, Jrai, Êđê, M'nông, Xơ-đăng, Ca Dong ở các tỉnh Đắk Lắk, Gia Lai và Kon Tum, vùng rừng Lạc Dương (Lâm Đồng) từng được ghi nhận là thánh địa của loài linh dương, các tỉnh thuộc Tây Nguyên kể trên từng là vùng sơn lâm nhung nhúc bóng dáng các đàn sơn dương nhưng nay vô cùng hiếm thậm chí là không còn nữa.
Trước đây, Phú Thọ cũng được mệnh danh là xứ sơn dương vì con người khó tiếp cận lên các độ cao trên 1000m do núi đá tai mèo hiểm trở, vì vậy đây là thiên đường của loài sơn dương.. Ở vùng xứ Lạng, địa hình ở đây chủ yếu là núi đá và rừng rậm nên rất thích hợp với loài sơn dương này, loài sơn dương còn đầy rẫy trên núi đá cheo leo, nó kêu o e suốt ngày trên rừng. Ngày trước, người dân ở đây chỉ biết đến thịt dê núi (sơn dương). Nhiều khi đi vào rừng vô tình cũng bắt gặp được chúng hoặc nhìn thấy những con dê núi nhởn nhơ ăn cỏ trên đỉnh các sườn núi đá hiểm trở. Vào các buổi chiều, đứng nhìn chúng nhảy từ núi đá này sang núi đá kia
Săn bắt > Thịt và xương

Từng một thời nhiều vô kể nhưng ngày nay, do thịt ngon làm thực phẩm, lông da xương có nhiều giá trị nên số phận của loài linh dương vô cùng nguy cấp. Số lượng sơn dương không nhiều, ngày càng trở nên hiếm, nhiều nơi không còn sơn dương do săn bắn bừa bãi quá mức và chưa có biện pháp bảo vệ thích hợp, chúng được đưa vào Sách đỏ vì số lượng ngày càng ít dần, cấm săn bắn và cần khoanh vùng các khu bảo vệ. Nhiều dân tộc cao nguyên cho biết hiện nay khu vực sống của họ đã không còn loại linh dương này. Từng có vụ bẫy chết sơn dương rồi xẻ thịt chia nhau. Tang vật là 1 cá thể sơn dương nặng 42 kg do chúng đặt bẫy bắt được, sau đó cùng mổ thịt chia nhau, các đối tượng này đã bị ký quyết định khởi tố vụ án hình sự. Đối tượng cùng tang vật là 42 kg thịt Sơn Dương của 1 cá thể sơn dương do đặt bẫy, sau đó cùng mổ thịt, chia nhau vận chuyển về tiêu thụ.
Người ta săn bắt sơn dương để lấy thịt ngoài ra còn dùng xương để nấu cao. Trong công đoạn nấu cao hổ cốt, Người ta thường pha thêm xương sơn dương với tỷ lệ 05 xương hổ 01 xương sơn dương (thịt và xương của sơn dương cũng thường được nấu cao với tên cao sơn dương, tuy nhiên chúng không nằm trong khảo sát của bài này). Từ công thức đó người ta thường có câu phi sơn dương bất thành hổ cốt. Ở Việt Nam, Vào thời điểm hiện tại để nấu được một lạng cao hổ thành phẩm phải bỏ ra khoảng 20 triệu đồng (cứ 10 kg xương hổ kèm 3 kg xương sơn dương.