stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Date A Live (mùa 5)

loạt anime Nhật Bản năm 2024Bản mẫu:SHORTDESC:loạt anime Nhật Bản năm 2024
| Date A Live V |
| --- | --- |
Mùa 5
Áp phích giới thiệu mùa 5 của loạt anime
Quốc gia gốc: Nhật Bản
Số tập: 12
Phát sóng
Kênh phát sóng: AT-X
Thời gian phát sóng: 10 tháng 4 năm 2024 (2024-04-10) – 26 tháng 6 năm 2024 (2024-06-26)
Mùa phim
← Trước Date A Live IV 
Mùa thứ năm của loạt anime Date A Live, tiêu đề Date A Live V, được Geek Toys sản xuất và Nakagawa Jun đạo diễn, chuyển thể từ tập 17 đến tập 19 của bộ light novel cùng tên. Tương tự như các mùa trước của loạt phim, câu chuyện xoay quanh những cuộc phiêu lưu của Itsuka Shido và các tinh linh, những thực thể siêu nhiên dưới hình dạng các cô gái. Họ đã phải lòng Shido, và cùng nhau hợp tác để bảo vệ các tinh linh khỏi những kẻ coi họ là mối đe dọa cần phải đánh bại hoặc muốn lợi dụng họ. Mùa năm được công chiếu từ ngày 10 tháng 4 đến ngày 26 tháng 6 năm 2024. Nhạc chủ đề mở đầu là "Paradoxes" do Tomita Miyu trình bày, nhạc chủ đề kết thúc là "Hitohira" do sweet ARMS trình bày.
Tân Bình

Đối với các định nghĩa khác, xem Tân Bình (định hướng).
Tân Bình là một quận nội thành thuộc Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam.
Quận Tân Bình nổi tiếng vì có sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất là sân bay lớn nhất Việt Nam, ngoài ra còn có Chùa Phổ Quang, Chùa Viên Giác, Công viên Hoàng Văn Thụ.
Địa lý

Quận Tân Bình thuộc nội thành của Thành phố Hồ Chí Minh, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp quận Phú Nhuận và Quận 3
Phía tây giáp quận Tân Phú với ranh giới là các tuyến đường Trường Chinh và Âu Cơ
Phía nam giáp Quận 10 (với ranh giới là đường Bắc Hải) và Quận 11 (với ranh giới là các tuyến đường Thiên Phước, Nguyễn Thị Nhỏ và Âu Cơ)
Phía bắc giáp Quận 12 (với ranh giới là kênh Tham Lương) và quận Gò Vấp.
Quận có diện tích 22,43 km², dân số năm 2019 là 474.792 người, mật độ dân số đạt 21.168 người/km².
Hành chính

Quận Tân Bình được chia thành 15 phường: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14 và 15.
Lịch sử

Quận Tân Bình được chính quyền Việt Nam Cộng hòa thành lập vào năm 1957, là một quận thuộc tỉnh Gia Định lúc bấy giờ. Tuy nhiên, địa danh Tân Bình đã xuất hiện tại Nam Bộ cách đây hơn 300 năm, dưới thời chúa Nguyễn.
Xem thêm: Tân Bình (phủ cũ Gia Định)
Lịch sử > Thời Việt Nam Cộng hòa

Ngày 29 tháng 4 năm 1957, chính phủ Việt Nam Cộng hòa ban hành Nghị định 138-BNV/HC/NĐ ấn định địa giới tỉnh Gia Định gồm 6 quận (10 tổng, 61 xã), trong đó tăng thêm 2 quận là Bình Chánh và Tân Bình. Quận Tân Bình được thành lập trên cơ sở cắt tổng Dương Hòa Thượng (gồm bảy xã: Bình Hưng Hòa, Phú Nhuận, Phú Thọ Hòa, Tân Hòa, Tân Sơn Hòa, Tân Sơn Nhì và Vĩnh Lộc) ra khỏi quận Gò Vấp. Quận lỵ đặt tại xã Phú Nhuận.
Ngày 29 tháng 2 năm 1960, sáp nhập xã Tân Hòa thuộc tổng Dương Hòa Thượng, quận Tân Bình, vào xã Vĩnh Lộc cùng tổng.
Đến cuối năm 1962, quận Tân Bình chỉ có một tổng duy nhất là Dương Hòa Thượng. Từ năm 1962 chính quyền bỏ dần, đến năm 1965 bỏ hẳn cấp hành chính tổng, các xã trực tiếp thuộc quận.
Ngày 11 tháng 12 năm 1965, lập xã Tân Phú thuộc quận Tân Bình, từ phần đất cắt ra của hai xã: Tân Sơn Nhì và Phú Thọ Hòa cùng quận. Cho đến ngày 29 tháng 4 năm 1975, quận Tân Bình có 07 xã trực thuộc: Bình Hưng Hòa, Phú Nhuận, Phú Thọ Hòa, Tân Phú, Tân Sơn Hòa, Tân Sơn Nhì và Vĩnh Lộc.
Lịch sử > Thông tin thêm về các phường

Xã Tân Sơn Hòa cũ: các phường 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 hiện nay
Xã Phú Thọ Hòa cũ: các phường 8, 9, 10, 11 hiện nay và một phần quận Tân Phú
Xã Tân Sơn Nhì cũ: các phường 12, 13, 14, 15 hiện nay và một phần quận Tân Phú
Riêng xã Tân Phú cũ ngày nay thuộc địa bàn quận Tân Phú.
Đường phố

Gồm các đường đặt tên số, và các tên chữ dưới đây:
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| An Tôn Âu Cơ Ấp Bắc Ba Gia Ba Vân Ba Vì Bành Văn Trân Bàu Bàng Bàu Cát Bảy Hiền Bạch Đằng Bắc Hải Bế Văn Đàn Bến Cát Bình Giã Bùi Thế Mỹ Bùi Thị Xuân Ca Văn Thỉnh Cách Mạng Tháng Tám Châu Vĩnh Tế Chấn Hưng Chử Đồng Tử Cộng Hòa Cù Chính Lan Cư Xá Tự Do Cửu Long Dân Trí Duy Tân Dương Vân Nga Đại Nghĩa Đặng Lộ Đặng Minh Trứ Đặng Thế Phong Đặng Văn Sâm Đất Thánh Đinh Điền Đông Hồ Đông Sơn  | Đồ Sơn Đồng Đen Đồng Nai Đồng Xoài Giải Phóng Gò Cẩm Đệm Hát Giang Hà Bá Tường Hậu Giang Hiệp Nhất Hồ Đắc Di Hoàng Bật Đạt Hoàng Hoa Thám Hoàng Kế Viêm Hoàng Minh Giám Hoàng Sa Hoàng Văn Thụ Hoàng Việt Hồng Hà Hồng Hạc Hồng Lạc Hưng Hóa Huỳnh Lan Khanh Huỳnh Tịnh Của Huỳnh Văn Nghệ Khuông Việt Khai Trí Lạc Long Quân Lam Sơn Lê Bình Lê Duy Nhuận Lê Lai Lê Minh Xuân Lê Ngân Lê Tấn Quốc Lê Trung Nghĩa Lê Văn Huân Lê Văn Sỹ Long Hưng  | Lộc Hưng Lộc Vinh Lưu Nhân Chú Lý Thường Kiệt Mai Lão Bạng Năm Châu Nghĩa Hòa Nghĩa Hưng Nghĩa Phát Ngô Bệ Ngô Thị Thu Minh Nguyễn Bá Tòng Nguyễn Bá Tuyển Nguyễn Bặc Nguyễn Cảnh Dị Nguyễn Chánh Sắt Nguyễn Đình Khơi Nguyễn Đức Thuận Nguyễn Hiến Lê Nguyễn Hồng Đào Nguyễn Minh Hoàng Nguyễn Phúc Chu Nguyễn Quang Bích Nguyễn Sỹ Sách Nguyễn Thái Bình Nguyễn Thanh Tuyền Nguyễn Thế Lộc Nguyễn Thị Nhỏ Nguyễn Trọng Lội Nguyễn Trọng Tuyển Nguyễn Tử Nha Nguyễn Văn Công Nguyễn Văn Mại Nguyễn Văn Trỗi Nguyễn Văn Vĩnh Nguyễn Văn Vỹ Nhất Chi Mai Ni Sư Huỳnh Liên Núi Thành  | Phạm Cự Lượng Phạm Phú Thứ Phạm Văn Bạch Phạm Văn Hai Phan Bá Phiến Phan Đình Giót Phan Huy Ích Phan Sào Nam Phan Thúc Duyện Phan Văn Sửu Phổ Quang Phú Hòa Phú Lộc Quách Văn Tuấn Quảng Hiền Sầm Sơn Sơn Cang Sơn Hưng Sông Đáy Sông Đà Sông Nhuệ Sông Thao Sông Thương Tái Thiết Tản Viên Tân Cảnh Tân Châu Tân Hải Tân Khai Tân Kỳ Tân Quý Tân Phước Tân Sơn Tân Sơn Hòa Tân Tạo Tân Tiến Tân Thành Tân Trang Tân Trụ  | Tân Xuân Thái Thị Nhạn Thành Mỹ Thăng Long Thân Nhân Trung Thép Mới Thích Minh Nguyệt Thiên Phước Thủ Khoa Huân Tiền Giang Tống Văn Hên Trà Khúc Trần Mai Ninh Trần Tấn Trần Thái Tông Trần Thánh Tông Trần Thị Trọng Trần Triệu Luật Trần Văn Danh Trần Văn Dư Trần Văn Hoàng Trần Văn Quang Trung Lang Trương Công Định Trương Hoàng Thanh Trường Chinh Trường Sa Trường Sơn Tứ Hải Tự Cường Tự Lập Út Tịch Văn Chung Vân Côi Võ Thành Trang Xuân Diệu Xuân Hồng Yên Thế  |
Đường phố > Tên đường trước năm 1975

| Tên đường trước năm 1975 | Tên đường hiện nay |
| --- | --- |
Liên Minh: Ba Gia
Thánh Mẫu & Nhà Thờ: Bành Văn Trân
Đồng Tâm: Bến Cát
Phan Chu Trinh: Ca Văn Thỉnh
Phạm Hồng Thái: Cách Mạng Tháng Tám
Nguyễn Trường Tộ: Châu Vĩnh Tế
Mai Khôi: Chử Đồng Tử
Lê Phát Đạt: Đặng Lộ
Nguyễn Huỳnh Đức: Đông Sơn
Vinh Sơn Liêm: Hà Bá Tường
Võ Tánh: Hoàng Văn Thụ
Dân Tiến: Hoàng Việt
Hồ Ngọc Cẩn: Lê Ngân
Trương Minh Ký: Lê Văn Sĩ
Vinh Sơn: Long Hưng
Dân Chủ: Lưu Nhân Chú
Nguyễn Văn Thoại: Lý Thường Kiệt
Trương Vĩnh Ký: Năm Châu
Lê Lợi: Nguyễn Phúc Chu
Mai Ngọc Khuê: Nguyễn Thanh Tuyền
Dương Công Trừng: Nguyễn Thị Nhỏ
Trần Lục: Nguyễn Tử Nha
Nguyễn Minh Chiếu: Nguyễn Trọng Tuyển
Cách Mạng 1 Tháng 11: Nguyễn Văn Trỗi
Đỗ Hưng Viễn: Nguyễn Văn Vỹ
Thoại Ngọc Hầu: Phạm Văn Hai
Huỳnh Hữu Bạc: Phan Thúc Duyện
Hàn Mặc Tử: Sơn Cang
Gioan Baotixita Nguyễn Bá Tòng: Trần Mai Ninh
An Tôn: Trần Triệu Luật
Hồ Tấn Đức: Võ Thành Trang
Đường phố > Hệ thống đường sắt đô thị

■ Tuyến số 2 (Đang xây dựng): (Quận 3, Quận 10) ← Ga Phạm Văn Hai - Ga Bảy Hiền - Ga Nguyễn Hồng Đào → Ga Bà Quẹo - Ga Phạm Văn Bạch - Ga Tân Bình
Đặc điểm chung

Quận Tân Bình có diện tích 22,38 km², bao gồm 15 phường (từ 1–15), nằm bên phía tây của sông Sài Gòn, xung quanh giáp liền với các quận 3, quận 10, quận 11, quận 12, quận Tân Phú, quận Gò Vấp và quận Phú Nhuận.
Phía Bắc của quận là sân bay quốc tế lớn nhất của Việt Nam, sân bay Tân Sơn Nhất. Nó cũng là sân bay có nhiều chuyến bay mỗi năm nhất.
Tân Bình có các trường tiểu học như Bình Giã, Bành Văn Trân, Nguyễn Viết Xuân, Đống Đa, Trần Văn Ơn, Trần Quốc Toản, Tân Sơn Nhất, Lê Văn Sỹ, Nguyễn Văn Trỗi...;
Các trường THPT là Nguyễn Thượng Hiền và Nguyễn Chí Thanh, Nguyễn Thái Bình, Lý Tự Trọng,
Các trường Trung học cơ sở là Nguyễn Gia Thiều, Quang Trung, Ngô Sĩ Liên, Phạm Ngọc Thạch, Hoàng Hoa Thám, Tân Bình, Ngô Quyền, Trường Chinh, Võ Văn Tần...
Và một số trường dân lập, tư thục như Nguyễn Khuyến, trường Quốc tế Tesla....
Quận có một chợ mang cùng tên là chợ Tân Bình nằm giữa đường Tân Tiến với Lý Thường Kiệt. Chợ Tân Bình có 9 cửa gồm 4 cửa lớn và 5 cửa nhỏ. Ngoài ra quận Tân Bình còn có nhiều chợ lớn nhỏ khác như chợ Phạm Văn Hai, chợ Hoàng Hoa Thám
Kinh tế

Quận Tân Bình là một trong những quận có nền kinh tế mạnh và tích cực, có nhiều xu hướng phát triển cao và luôn đáp ứng đúng nhu cầu phát triển của các thành phần kinh tế cần thiết. Mỗi năm dịch vụ và giá trị sản xuất công nghiệp của quận đạt mức tăng trưởng 29,68%, vượt chỉ tiêu so với Nghị quyết Đại hội Đảng bộ quận đề xuất từ 20-25%. Tổng số tiền đầu tư của các doanh nghiệp lớn, nhỏ và tư nhân đặt tới 5.587 tỷ đồng. Từ nhiều năm qua, quận Tân Bình đã và đang tạo nhiều điều kiện thuận lợi cho các nhà đầu tư lớn tham gia xây dựng các trung tâm thương mại và khu vui chơi lớn như Parkson Plaza (nay là Trung tâm thương mại Menas Mall), Trung tâm Thương mại - Văn hóa Lạc Hồng... Quận còn quan tâm đến một số hoạt động trang hoàng, chỉnh trang lại quận như nâng cấp các vỉa hè và trồng cây xanh. Quận còn thúc đẩy mạnh các dịch vụ du lịch để thu hút nhiều khách du lịch trong và ngoài nước. Đồng thời quận kiên quyết đấu tranh bài trừ các tệ nạn xã hội.
Văn hóa

Quận còn có nhiều di tích lịch sử tôn giáo như: công viên Hoàng Văn Thụ, chùa Viên Giác, chùa Phổ Quang, chùa Hải Ấn, chùa Hải Quảng, chùa Phước Thạnh, chùa Giác Lâm, chùa Ân Tông, chùa Bửu Lâm Tịnh Uyển,...
Về dân tộc có dân tộc Kinh chiếm 93,33%; Hoa 6,38%; Khmer 0,11%; các dân tộc khác là Tày 0,05%, Thái 0,01%, Nùng 0,03%, Mường 0,02%, Chăm 0,02% và người nước ngoài...
Về tôn giáo Phật giáo chiếm 19,62%, Công giáo 22,9%, Tin lành 0,37%, Cao đài 0,4%, Hòa Hảo 0,01; Hồi giáo 0,02%, không có đạo chiếm 56,68%. Toàn quận có 140 cơ sở tôn giáo trong đó, Phật giáo 74, Công giáo 60, Tin lành 4, Cao đài 2.
Giáo dục > Trường cao đẳng

| Tên trường | Địa chỉ |
| --- | --- |
Trường Cao đẳng Bình Minh Sài Gòn: 8–12 Nguyễn Bá Tuyển, Phường 12
Trường Cao đẳng Lý Tự Trọng: 390 Hoàng Văn Thụ, Phường 4
Trường Cao đẳng Y khoa Phạm Ngọc Thạch: 127/3–127/5 Hoàng Hoa Thám, Phường 13
Giáo dục > Trường Trung học phổ thông (THPT)

| Tên trường | Địa chỉ | Ghi chú |
| --- | --- | --- |
| Trường THPT Nguyễn Chí Thanh | 1A Nguyễn Hiến Lê, Phường 13 |  |
| Trường THPT Nguyễn Thái Bình | 913–915 Lý Thường Kiệt, Phường 9 |  |
| Trường THPT Nguyễn Thượng Hiền | 544 Cách Mạng Tháng Tám, Phường 4 | Cổng 1 |
| Trường THPT Nguyễn Thượng Hiền | 649 Hoàng Văn Thụ, Phường 4 | Cổng 2 |
| Trường THPT Nguyễn Thượng Hiền | 2 Lê Bình, Phường 4 | Cổng 3 |
| Trường THPT Thủ Khoa Huân | 481/8 Trường Chinh, Phường 14 |  |
Giáo dục > Trường Trung học Cơ sở (THCS)

| STT | Tên trường | Thành lập | Địa chỉ | Hiệu trưởng | Ghi chú và Website |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | Trường THCS Hoàng Hoa Thám |  |  |  | https://thcshoanghoatham.hcm.edu.vn/ |
| 2 | Trường THCS Nguyễn Gia Thiều |  |  |  | https://thcsnguyengiathieu.hcm.edu.vn/ |
| 3 | Trường THCS Trần Văn Đang |  |  |  | https://thcstranvandang.hcm.edu.vn/ |
| 4 | Trường THCS Phạm Ngọc Thạch |  |  |  | https://thcsphamngocthach.hcm.edu.vn/ |
| 5 | Trường THCS Tân Bình |  |  |  | https://thcstanbinh.hcm.edu.vn/ |
| 6 | Trường THCS Trần Văn Quang |  |  |  | https://thcstranvanquang.hcm.edu.vn/ |
| 7 | Trường THCS Trường Chinh |  |  |  | https://thcstruongchinh.hcm.edu.vn/ |
| 8 | Trường THCS Âu Lạc |  |  |  | https://thcsaulac.hcm.edu.vn/ |
| 9 | Trường THCS Ngô Sĩ Liên |  |  |  | https://thcsngosilien.hcm.edu.vn/ |
| 10 | Trường THCS Lý Thường Kiệt |  |  |  | https://thcslythuongkiettanbinh.hcm.edu.vn |
| 11 | Trường THCS Võ Văn Tần |  |  |  | https://thcsvovantan.hcm.edu.vn/ |
| 12 | Trường THCS Ngô Quyền |  |  |  | https://thcsngoquyentanbinh.hcm.edu.vn/ |
| 13 | Trường THCS Quang Trung |  |  |  | https://thcsquangtrungtanbinh.hcm.edu.vn/ |
| 14 | Trường THCS Mạc Đĩnh Chi |  |  |  | https://thcsmacdinhchitb.hcm.edu.vn/ |
Tổng lãnh sự quán các nước tại Tân Bình

| Quốc gia | Địa chỉ |
| --- | --- |
 Mexico: 86/56/20 Phổ Quang, phường 2
 Mông Cổ: 84 Thích Minh Nguyệt, phường 2
 Myanmar: 50 đường Sầm Sơn, Phường 4
Chú thích

↑  “Niên giám thống kê năm 2020: Dân số và lao động”. Cục Thống kê Thành phố Hồ Chí Minh. Bản gốc lưu trữ ngày 19 tháng 7 năm 2022. Truy cập ngày 9 tháng 4 năm 2022.
1 2  Ban chỉ đạo Tổng điều tra dân số và nhà ở trung ương. “Dân số Việt Nam đến ngày 01 tháng 4 năm 2019”. Truy cập ngày 4 tháng 5 năm 2020.
↑  Tổng cục Thống kê
↑  “Địa danh Tân Bình – Tân Phú”. Cổng thông tin điện tử quận Tân Phú. 4 tháng 10 năm 2008.
↑  “Quyết định 136”. Truy cập 30 tháng 9 năm 2015.
↑  Nghị định số 130/2003/NĐ-CP ngày 05 tháng 11 năm 2003
↑  Tạp chí Hàng không, số tháng 10 năm 2007 của Cục hàng không dân dụng Việt Nam, trong bài Có nên xây sân bay quốc tế mới ở tỉnh Hải Dương?
1 2 3 4  “KINH TẾ”. Truy cập ngày 21 tháng 8 năm 2012.
↑  Theo số liệu tổng điều tra dân số 1999.
Sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất
Bản đồ tỉnh Gia Định thời Việt Nam Cộng hòa
Lầu 3 nhà ga quốc tế sân bay Tân Sơn Nhất
Quầy đăng ký đi máy bay (check-in)
Tiếng Mường

| Tiếng Mường |
| --- | --- |
Thiểng Mường
Sử dụng tại: Việt Nam
Khu vực: Hòa Bình, Thanh Hóa, Phú Thọ, Sơn La
Tổng số người nói: 1.452.095 (2019)
Dân tộc: Mường
Phân loại: Nam ÁVieticViệt–MườngTiếng Mường
Hệ chữ viết: Latinh (Chữ Quốc ngữ)
Mã ngôn ngữ
ISO 639-3: mtq
Glottolog: muon1246
Tiếng Mường (thiểng Mường) là ngôn ngữ của người Mường tại Việt Nam.
Tiếng Mường là ngôn ngữ thanh điệu, có mối liên hệ gần gũi với tiếng Việt và được xem như thuộc nhóm ngôn ngữ Việt-Mường trong ngữ tộc Môn-Khmer của ngữ hệ Nam Á. Thanh điệu tiếng Mường gần với phương ngữ Thanh Hoá, Nghệ An của tiếng Việt. Tiếng Mường được nói chủ yếu tại các tỉnh vùng núi phía bắc Việt Nam như: Hòa Bình, Thanh Hóa, Phú Thọ, Yên Bái, Sơn La và Ninh Bình .
Tiếng Mường có 6 thanh như tiếng Việt; tuy nhiên, thanh nặng chỉ được phân biệt tại các tỉnh Phú Thọ và Thanh Hóa, còn những người tỉnh Hòa Bình đọc như thanh sắc..
Bộ chữ viết Mường

Từ trước đến nay có nhiều nhà văn hóa nghiên cứu chuyên và không chuyên đã dùng chữ Quốc ngữ để phiên âm ghi chép lại các di sản văn hóa này. Mỗi người ghi một cách khác nhau, không có sự đồng nhất. Ghi như vậy cũng không thể lột tả hết bản chất, cái hay, cái đẹp của Mo Mường hay những áng thơ văn Mường cổ.
Với xu thế hiện nay, tiếng nói cũng đang bị ảnh hưởng rất nhiều bởi tác động của bên ngoài, cho nên tiếng nói của người Mường đang rơi rụng. Chỉ khoảng vài chục năm nữa, nếu không ghi lại tiếng nói của người Mường bằng chữ Mường thì chắc chắn không thể giữ được bản thể tiếng Mường của người Mường. Bộ chữ Mường ra đời thật sự rất cần thiết để ghi lại những giá trị văn hóa và bảo tồn tiếng nói người Mường.
Đây là Bộ chữ dân tộc Mường tỉnh Hòa Bình, được UBND tỉnh Hòa Bình phê duyệt tại Quyết định số 2295/QĐ-UBND ngày 08 tháng 9 năm 2016 . Bảng chữ cái này phục vụ việc dạy và học tiếng nói, chữ viết của dân tộc thiểu số trong các cơ sở giáo dục phổ thông và trung tâm giáo dục thường xuyên của tỉnh.
Bộ chữ dân tộc Mường này có 28 chữ cái. Báo Hòa Bình điện tử bản tiếng Mường đã sử dụng bộ chữ này.
| STT | Chữ hoa | Chữ thường | Tên chữ | Âm chữ |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | A | a | a | a |
| 2 | Ă | ă | á | á |
| 3 | Â | â | ớ | ớ |
| 4 | B | b | bê | bờ |
| 5 | C | c | xê | kờ |
| 6 | Đ | đ | đê | đờ |
| 7 | E | e | e | e |
| 8 | Ê | ê | ê | ê |
| 9 | F | f | ép | phờ |
| 10 | G | g | gê | gờ |
| 11 | H | h | hát | hờ |
| 12 | I | i | i | i |
| 13 | K | k | ka | kờ |
| 14 | L | l | e-lờ | lờ |
| 15 | M | m | e-mờ | mờ |
| 16 | N | n | e-nờ | nờ |
| 17 | O | o | o | o |
| 18 | Ô | ô | ô | ô |
| 19 | Ơ | ơ | ơ | ơ |
| 20 | P | p | pê | pờ |
| 21 | R | r | e-rờ | rờ |
| 22 | T | T | tê | tờ |
| 23 | U | u | u | u |
| 24 | Ư | ư | ư | ư |
| 25 | V | V | vê | vê |
| 26 | W | w | vê kép | wờ |
| 27 | X | X | ích-xì | xờ |
| 28 | Z | z | zét | zờ |
Ghi chú:
- Để ghi các biến thể của tiếng Mường cũng như các từ ngữ tiếng Việt, tiếng Anh, v.v, tiếng Mường có thể sử dụng các con chữ khác như: j, q, s, y. Tuy nhiên, các con chữ này không thuộc bảng chữ cái tiếng Mường. Trường hợp này giống như tiếng Việt vẫn sử dụng f, j w, z để ghi, nhưng chúng không thuộc bảng chữ cái tiếng Việt.
Phụ âm đầu

Tiếng Mường có 24 phụ âm đầu, được ghi như sau:
| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
| TT | Âm vị | Chữ viết | Ví dụ * Chữ in nghiêng là chữ Mường; * Chữ để trong () là nghĩa tiếng Việt |
| 1 | ɓ | b | bó (mó nước), bang (con hoẵng), bẩm (bấm) |
| 2 | t͡ɕ | ch | cha (vườn), chi (sợi chỉ), chôống (chống) |
| 3 | ɗ | đ | đo (no), đác (nước), đắng (nắng) |
| 4 | f | f | few (một loại tre), fui (vui), fá (phá) |
| 5 | ɣ | g | gả (gả), gể(ghế), gwắnh (bện) |
| 6 | h | h | ha (chúng ta, ta), háw (thích, muốn) |
| 7 | hr | hr | hroóch (ruột), hrê (chuột), hréch (rễ) |
| 8 | k | k | ka (gà), kel (cổ), koóch (gót chân) |
| 9 | kʰ | kh | kha (vợt bắt cá), khaw (ngôi sao), khwác (khoác) |
| 10 | kl | kl | klời (trời), klang (ném), klớng (trứng) |
| 11 | l | I | lom (gan), là (làm), lêênh (lên) |
| 12 | m | m | mâl (mây), moóng (móng), mè (mè) |
| 13 | n | n | nu (củ nâu), náng (nướng), ná (nỏ) |
| 14 | ŋ | ng | ngoóc (ngẩng), ngỉ (nghỉ), ngón (ngón) |
| 15 | ɲ | nh | Nhuúc (thịt), nhá (nhai), nhà (nhà) |
| 16 | p | p | pa (ba), pú (vú), păl (bay) |
| 17 | s | x | xó (gió), xôốc (xúc), xép (lép) |
| 18 | r | r | rô (điên), ráng (đỏ), roóch (rót) |
| 19 | t | t | ta (da), tắi (ngủ), tẻ (đẻ) |
| 20 | tʰ | th | thăi (tay), thốl (tối), thôốch (tốt) |
| 21 | tl | tl | tlôốc (đầu), tlắng (trắng), tlu (trâu) |
| 22 | v | v | vêl (về), vắn (vắt lên), va (và cơm) |
| 23 | w | w | woi (voi), wắl (váy) |
| 24 | z | z | za (mày), zoóng (nhón gót), zu (dâu) |
Ghi chú:
+ Các tổ hợp phụ âm được ghi bằng tổ hợp 2 chữ cái: kl, tl, hr
+ Các phụ âm đơn được ghi bằng tổ hợp 2 chữ cái: ch, nh, ng, kh, ph, th
- Vì âm đầu của các biến thể từ vựng ở các địa phương có thể không giống nhau nên việc sử dụng ký hiệu chữ viết nào là tùy thuộc vào từng địa phương cụ thể. Chẳng hạn, để ghi các từ có nghĩa là "đầu, trắng, trâu" ở vùng Mường Bi phải sử dụng ký hiệu âm đầu là tl (tlôốc, tlắng, tlu) nhưng vùng Mường Khến thì sử dụng ký hiệu âm đầu là kl (klôốc, klắng, klu). Nhìn chung, giữa các địa phương trong tỉnh Hòa Bình thường có các biến thể ở các cặp âm đầu: b-p, đ-t, g-k, v-w, kl-tl, hr-r
- Trường hợp k và c: k dùng để ghi phụ âm đầu, c dùng để ghi phụ âm cuối.
Âm đệm

Tiếng Mường có 01 âm đệm là /w/ được ghi bằng con chữ w.
Ví dụ: kwêl. khwắn (thuốc hút), khwắi (khoáy); kwa (chúng tôi), kwải (vãi, ném), kwang (sạch).
* Ghi chú:
So sánh với tiếng Việt: tiếng Việt có một âm đệm /w/ được ghi bằng hai con chữ o và u. Ví dụ: hoa quả.
Nguyên âm

Tiếng Mường có 14 nguyên âm, gồm 11 nguyên âm đơn và 3 nguyên âm đôi, được ghi như sau:
| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
| TT | Âm vị | Chữ viết | Ví dụ |
| 1 | aː | aa trước 2 âm cuối: -ch, -nh | taanh (đan), paánh (bán), kaách (cát), laạch (lạt) |
| 2 | aː | a các trường hợp còn lại | káng (cằm), nàw (cào), mal (rắn cạp nong) |
|  | ă | ă | tắng (đắng), tắnh (đánh), tăw (đau) |
| 3 | ə | â | chấy (giấy), kâl (gỗ), mâl (mây) |
| 4 | ɛ | e | tẻ (đẻ), enh (anh), pén (bán) |
| 5 | e | êê trước 4 âm cuối: -nh, -ch, -ng, -c | khêênh (gần), têếnh (đến), têếch (đứt), mêếch (mật), chêêng (rau dền), tlêêng(trên), êếc (ếch) |
| 5 | e | ê các trường hợp còn lại | -tê (dê), pền (bền), đếp (nếp) |
| 6 | i | i | ti (đi), píl (quả bí), chỉl (chỉ) |
| 7 | ͻ | oo trước 4 âm cuối: -nh, -ch, -ng, -c | nhoọnh (nhọn), poóch (vót), oóng (uông), toọc (săn, đuổi) |
| 7 | ͻ | o các trường hợp còn lại | non (trẻ), chól (gà sống), bói (muối) |
| 8 | o | ôô Trước 4 âm cuối: -nh, -ch, -ng, -c | thôốch (tốt, đẹp), hôốc (gọi, kêu), tlôống(trống), tlôốc (đầu) |
| 8 | o | ô các trường hợp còn lại | thốl (tối), thôm (tôm), tlốn (trốn), đôi (sâu bọ) |
| 9 | ɤ | ơ | tlớng (trứng), tở (để cho), kởi (gửi) |
| 10 | u | uu trước 4 âm cuối: -nh, -ch, -ng, -c | huunh (hôn), buúch (mút), thuúnh (rốn), uúch (út) khuung kướng (sung sướng), puúng (búng), kuúc (cúc) |
| 10 | u | u các trường hợp còn lại | pul (vun), pùn (bùn), núm (vắt xôi), kùm(chuồng lợn) |
| 11 | ɯ | ưư trước 4 âm cuối: -ng, - ch, -ng, -c | chưừng (vách núi), khưừng (sừng), khưức (sức) |
| 11 | ɯ | ư các trường hợp còn lại | khứl (lợi chân răng), từ (nhiều) |
| 12 | iǝ | iê | tiể (đỉa), iếng (nghe), ká chiếc (cá giếc) |
| 13 | ɯɤ | ươ | lươnh (lươn), mườl (mười), khướng (sân, dưới sàn) |
| 14 | uǝ | uô | puốch (vuốt), ká chuốl (cá quả), kuốn(cuốn) |
*Ghi chú:
Những trường hợp viết bằng hai con chữ ở đây là để tránh sự ảnh hưởng từ cách phát âm của tiếng Việt: a/aa, ê/êê, o/oo, ô/ôô, u/uu, ư/ưư
Âm cuối

Hệ thống âm cuối tiếng Mường gồm 9 phụ âm: /p, t, c, k, m, n, ɲ, ŋ, l/ và 2 bán nguyên âm: /w, j/; được ghi như sau:
| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
| TT | Âm vị | Chữ viết | Ví dụ |
| 1 | p | p | đếp (nếp), póp (bóp), tắp (đắp đất) |
| 2 | t | t | chit (chết), tất (đất), tốt (đốt ngón tay) |
| 4 | k | c | tlôốc (đầu), đác (nước), pạc (bạc) |
| 3 | k̟ | ch | môộch (một), choóch (vịt con), pớch (bớt) |
| 5 | m | m | lom (lá gan), thim (người yêu),păm (băm) |
| 6 | n | n | đón (nón), tìn (dưới), pàn (bàn) |
| 7 | ɲ | nh | moónh (muốn), thuúnh (rốn), maanh (mượn) |
| 8 | ŋ | ng | moong (muông thú), tlêng (trên), poỏng (bỏng) |
| 9 | l | l | mọl (người), păl (bay), kấl (cấy) |
| 10 | w | w | khaw (sao), kâw (câu), taw (dao) |
| 11 | j | i | đoi (nhỏ bé), kúi (lợn), ngăi (ai) |
Thanh điệu

Tiếng Mường có 5 thanh điệu; được ghi như sau:
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Thanh | Độ cao và tuyến điệu |  | Kí hiệu | Ví dụ | Ví dụ |
| Thanh | Độ cao và tuyến điệu |  | Kí hiệu |  |  |
| Thanh 1 | 33 | [˧] | a | maː³³ | ma |
| Thanh 2 | 20 | [˨˩] | à | ma²⁰ | mà |
| Thanh 3 | 24 | [˧˥] | á | ma²⁴ | má |
| Thanh 4 | 02 | [˩˧] | ả | ma⁰² | mả |
| Thanh 5 | 4 | [ˀ˥] | ã | maˀ⁴ | mã |
Ghi chú:
Các biến thể phát âm về thanh điệu ở các vùng miền có thể có khác nhau nhưng đều được quy về 5 thanh và ghi kí hiệu như trên. Ví dụ: Thanh 2 trong tiếng Mường ở các vùng có thể có cách phát âm khác nhau (chẳng hạn như thanh huyền tiếng Việt), nhưng đều thống nhất ghi bằng:
Hiện tượng này cũng thường gặp trong tiếng Việt, ví dụ: cách phát âm của người Sơn Tây về thanh huyền; cách phát âm của người khu bốn về thanh sắc (chủng tôi= chúng tôi), cách phát âm thanh hỏi như thanh ngã ở một số địa phương (bị ngả= bị ngã). Tuy nhiên về chính tả chung của tiếng Việt vẫn thống nhất.
Vần

Tiếng Mường có 152 vần, cụ thể như sau:
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| STT | STT | 1. | 2. | 3. | 4. | 5. | 6. | 7. | 8. | 9. | 10. | 11. | 12. |
| STT | STT | o | c | ch | l | m | n | ng | nh | p | t | i | w |
| 1. | a | a | ac | aach | al | am | an | ang | aanh | ap | at | ai | aw |
| 2. | ă |  | ăc | ăch | ăl | ăm | ăn | ăng | ănh | ăp | ăt | ăi | ăw |
| 3. | â |  | âc |  | âl | âm | ân | âng |  | âp | ât | âi | âw |
| 4. | e | e | ec |  | el | em | en | eng |  | ep | et | - | ew |
| 5. | ê | ê | êc | êêch | êl | êm | ên | êng | êênh | êp | êt | - | êw |
| 6. | i | i | ic | ich | il | im | in | ing | inh | ip | it | - | iw |
| 7. | o | o | ooc | ooch | ol | om | on | oong | oonh | op | ot | oi | - |
| 8. | ô | ô | ôôc | ôôch | ôI | ôm | ôn | ôông | ôônh | ôp | ôt | ôi | - |
| 9. | ơ | ơ | ơc | ơch | ơl | ơm | ơn | ơng | ơnh | ơp | ơt | ơi | ơw |
| 10. | u | u | uuc | uuch | ul | um | un | uung | uunh | up | ut | ui | - |
| 11. | ư | ư | ưưc | ưưch | ưl | ưm | ưn | ưưng | ưưnh | ưp | ưt | ưi | ưw |
| 12. | iê | iê | iêc |  | iêl | iêm | iên | iêng |  | iêp | iêt | - | iêw |
| 13. | uô | uô | uôc | uôch | uôl | uôm | uôn | uông | uônh | uôp | uôt | uôi | - |
| 14. | ươ | ươ | ươc | ươch | ươl | ươm | ươn | ương | ươnh | ươp | ươt | ươi | ươw |
|  |  | 12 | 14 | 11 | 14 | 14 | 14 | 14 | 11 | 14 | 14 | 10 | 10 |