stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Sa mạc Sahara
Tổng quan

Được bao bọc bởi biển Đại Tây Dương ở phía Tây, dãy núi Atlas và Địa Trung Hải ở phía Bắc, Biển Đỏ (Hồng Hải) và Ai Cập ở phía Đông; Sudan và thung lũng sông Niger ở phía Nam. Điểm cao nhất trong sa mạc là đỉnh núi Emi Koussi với độ cao 3415 m so với mực nước biển, thuộc dãy núi Tibesti phía Bắc nước Tchad.
Trong suốt kỷ nguyên băng hà, vùng Sahara đã từng ẩm ướt hơn ngày nay rất nhiều. Và cũng đã từng có rất nhiều loài động, thực vật sinh sống nơi đây. Tuy nhiên ngày nay,ngoại trừ vùng thung lũng sông Nin là có thể trồng được nhiều rau và một số ít nơi khác như vùng cao nguyên phía Bắc, gần Địa Trung Hải là có thể trồng cây ôliu còn phần lớn vùng này không thể canh tác được.
Với diện tích tương đương Hoa Kỳ nhưng chỉ có 2,5 triệu người sinh sống trong vùng. Chủ yếu tập trung ở Ai Cập, Mauritanie, Maroc và Algérie. Các dân tộc chính bao gồm chủng Tuareg, Ả Rập, và nhóm người da đen như Tubu, Nubians, Zaghawa, Kanuri, Peul hay Fulani, Hausa và Songhai.
Thành phố lớn nhất vùng là Cairo, thủ đô của Ai Cập nằm ở thung lũng sông Nin. Một số thành phố quan trọng khác bao gồm Nouakchott, thủ đô của Mauritanie; Tamanrasset, Algérie; Timbuktu, Mali; Agadez, Niger; Ghat, Libya; và Faya, Tchad.
Lịch sử khí hậu

Khí hậu Sahara đã trải qua những biến đổi to lớn giữa ẩm và khô trong vài trăm nghìn năm qua. Trong kỷ băng hà cuối cùng, Sahara lớn hơn ngày nay, trải dài xa hơn về phía nam so với biên giới hiện tại. Sự kết thúc của kỷ băng hà mang tới giai đoạn ẩm ướt hơn cho Sahara, từ khoảng năm 8000 TCN đến 6000 TCN, có lẽ vì các vùng áp suất thấp trên khắp các phiến băng đang sụp đổ ở phía bắc.
Khi các phiến băng đã mất đi, vùng phía bắc Sahara bắt đầu khô đi. Tuy nhiên, không lâu sau sự chấm dứt các phiến băng, gió mùa hiện nay mang mưa tới Sahel thổi xa hơn nữa về phía bắc và xung đột với xu hướng khô ở phía nam Sahara. Gió mùa tại châu Phi (và các nơi khác) xuất hiện vì sức nóng mùa hè. Không khí trên lục địa trở nên nóng hơn và tăng lên, kéo không khí ẩm và lạnh từ biển vào. Hiện tượng này gây ra mưa. Vì thế, một cách nghịch lý, Sahara từng ẩm hơn khi nó nhận được nhiều ánh nắng trong mùa hè. Trái lại, những thay đổi trong sự hấp thu nhiệt Mặt trời bị gây ra bởi những sự thay đổi trong tham số quỹ đạo Trái Đất.
Tới khoảng năm 2500 TCN, gió mùa rút về phía nam tới gần vị trí hiện nay, dẫn tới sự sa mạc hoá Sahara. Sahara hiện nay khô như điều kiện nó từng có trước kia khoảng 13.000 năm.
Lịch sử > Giai đoạn gia súc

Tới năm 6000 TCN các tiền triều đại Ai Cập ở vùng phía tây nam Ai Cập đã biết chăn nuôi gia súc và xây dựng những ngôi nhà lớn. Sự sinh sống tại các khu định cư cố định, có tổ chức trong xã hội tiền triều đại Ai Cập ở giữa thiên niên kỷ thứ 6 TCN tập trung chủ yếu vào ngũ cốc và gia súc nông nghiệp: gia súc, dê, lợn và cừu. Các đồ dùng kim loại thay thế các đồ dùng đá trước đó. Thuộc da gia súc, đồ gốm và dệt cũng đã xuất hiện nhiều trong thời kỳ này. Có những dấu hiệu cho thấy sự chiếm cứ theo mùa hay chỉ tạm thời của Al Fayyum trong thiên niên kỷ thứ 6 TCN, với các hành động tìm kiếm lương thực tập trung chủ yếu vào, câu cá, săn bắn và hái lượm. Các đầu mũi tên, dao và scraper đá có rất nhiều. Những đồ vật dùng trong mai táng như bình, đồ trang sức, công cụ nông nghiệp và săn bắn và các thực phẩm như thịt khô và hoa quả. Người chết được chôn quay mặt về hướng tây.
Lịch sử > Giai đoạn Berber

Người Phoenicia đã tạo ra một liên bang các vương quốc ngang qua toàn bộ Sahara tới Ai Cập, nói chung các vương quốc này đều nằm trên bờ biển nhưng cũng có một số trường hợp nằm trong sa mạc.
Tới năm 2500 TCN Sahara đã trở nên khô như ngày này và trở thành một bức tường chắn không thể xâm nhập đối với con người, chỉ có rải rác một số khu định cư xung quanh các ốc đảo, nhưng buôn bán và thương mại xuyên qua xa mạc hầu như chưa xuất hiện. Một trong những ngoại lệ chính là Thung lũng sông Nin. Tuy nhiên, con sông Nin có nhiều thác không thể vượt qua khiến thương mại và giao lưu khó thực hiện.
Ở khoảng thời gian nào đó giữa năm 633 và 530 TCN Hanno nhà hàng hải đã lập ra hay tăng cường các thuộc địa của Phoenicia ở phía Tây Sahara, nhưng mọi dấu tích quá khứ đều đã mất và thực sự không còn lại một dấu vết gì. Xem Lịch sử Tây Sahara.
Lịch sử > Hy Lạp

Tới năm 500 TCN ảnh hưởng mới từ Hy Lạp và Phoenicia đến tới vùng này. Các thương gia người Hy Lạp đi dọc bờ biển phía đông sa mạc, thành lập lên những khu vực buôn bán dọc theo bờ Biển Đỏ. Người Carthaginia đã khám phá bờ biển Đại tây dương của sa mạc. Vì thiếu nước và thị trường nên bước chân của con người chưa bao giờ vượt quá phía nam Maroc hiện nay. Vì thế, các nước bao quanh sa mạc ở phía bắc và phía đông; nó vẫn nằm ngoài quyền kiểm soát của các nước này. Những cuộc chinh phục của người du mục Berber vào sa mạc luôn làm những người sống bên rìa lo ngại.
Lịch sử > Văn minh đô thị

Một nền văn minh đô thị, Garamantes, đã phát triển trong khoảng thời kỳ này ở trung tâm Sahara, trong một thung lũng hiện được gọi là Wadi al-Ajal tại Fazzan, Libya. Nền văn minh Garamantes phát triển nhờ vào những con kênh đào qua các sườn thung lũng tới các ngọn núi dẫn nước vào các cánh đồng. Nền văn minh Garamantes trở nên đông đúc và mạnh mẽ, chinh phục những vùng xung quanh và bắt giữ nhiều nô lệ (để sử dụng vào việc mở rộng hệ thống kênh đào). Người Hy Lạp và người La Mã đã biết tới nền văn minh Garamantes và coi họ là những người du mục mọi rợ. Tuy nhiên, họ vẫn buôn bán với người Garamantes, và một bồn tắm La Mã đã được tìm thấy ở thủ đô Garama của Garamantes. Các nhà khảo cổ học đã tìm thấy tám thị trấn lớn và những khu định cư quan trọng khác trong lãnh thổ Garamantes. Nền văn minh Gartamantes cuối cùng đã sụp đổ sau khi họ không còn khai thác được nước ngầm dưới đất, và vì thế không thể tiếp tục mở rộng hệ thống kênh của mình vào sâu trong núi.
Lịch sử > Người Ả rập

Sự thay đổi lớn nhất trong lịch sử Sahara đến cùng cuộc chinh phục của người Ả rập, chính họ đã đưa lạc đà vào vùng này. Lần đầu tiên một mạng lưới thương mại hiệu quả xuyên sa mạc Sahara có thể thực thi. Các vương triều Sahel, đặc biệt là Đế quốc Ghana và Đế quốc Mali sau này trở nên hùng mạnh và giàu có nhờ xuất khẩu vàng và muối sang Bắc Phi. Các tiểu vương quốc dọc Địa trung hải đã mang hàng hóa và ngựa của họ xuống được phía nam. Muối được xuất khẩu từ chính Sahara. Quá trình này biến những cộng đồng ốc đảo rải rác trở thành các trung tâm thương mại, và nằm dưới quyền kiểm soát của các đế quốc trên bờ sa mạc.
Hệ thống thương mại này đã tồn tại qua hàng thế kỷ tới khi sự phát triển ở châu Âu và sự phát triển kỹ thuật hàng hải cho phép các con tàu, ban đầu từ Bồ Đào Nha nhưng ngay sau đó là toàn bộ Tây Âu, đi quanh sa mạc và thu thập các nguồn tài nguyên ở Guinea. Sahara nhanh chóng rơi lại vào tình trạng cô lập.
Các cường quốc thuộc địa cũng không chú trọng tới vùng này, nhưng ở thời hiện đại một số mỏ và các cộng đồng dân cư đã được phát triển để khai thác các nguồn tài nguyên thiên nhiên trong sa mạc. Các nguồn tài nguyên này gồm khối lượng lớn khoáng sản dầu mỏ và khí tự nhiên ở Algérie và Libya cũng như một lượng lớn khoáng sản phosphate tại Maroc và Tây Sahara.
Những sự phân tích mtDNA  đã cho thấy rằng nhiều cộng đồng dân cư đã góp phần tạo nên sắc dân hiện nay ở vùng Nam Maroc gồm Berber, Ả rập, Phoenicia, Sephardic Do Thái, và người Phi Hạ Sahara. Trên toàn bộ Sahara, người Berber, Ả rập, và người Phi Hạ Sahara đều có liên quan về mặt di truyền.
Những đất nước trong khu vực Sahara

Algérie
Tchad
Ai Cập
Libya
Maroc
Mauritanie
Mali
Niger
Sudan
Tunisia
Tây Sahara
Sách tham khảo

Michael Brett and Elizabeth Frentess. The Berbers. Blackwell Publishers. 1996.
Charles-Andre Julien. History of North Africa: From the Arab Conquest to 1830. Praeger, 1970.
Abdallah Laroui. The History of the Maghrib: An Interpretive Essay. Princeton, 1977.
Hugh Kennedy. Muslim Spain and Portugal: A Political History of al-Andalus. Longman, 1996.
Fezzan Project - Palaeoclimate and environment Lưu trữ 2009-06-07 tại Wayback Machine - retrieved March 15 2006
Ảnh trên thể hiện Ốc đảo Safsaf trên bề mặt Sahara. Ảnh dưới (sử dụng radar) là lớp đá dưới mặt đất, bộc lộ những kênh đen bị cắt bởi con sông uốn khúc cổ từng cấp nước cho ốc đảo.
Biểu đồ Nhiệt độ, lượng mưa ở Sahara
Mặt trời chiếu sáng trên các đụn cát Sahara.
Sa mạc Sahara
Một Butte (ngọn đồi đứng riêng rẽ) được điêu khắc tự nhiên bởi gió, tại Algerie
Senna notabilis

| Senna notabilis |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Fabales
Họ (familia): Fabaceae
Chi (genus): Senna
Loài (species): S. notabilis
Danh pháp hai phần
Senna notabilis (F. Muell.) Randell, 1990 
Senna notabilis là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được (F. Muell.) Randell miêu tả khoa học đầu tiên năm 1990.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Senna notabilis”. Truy cập ngày 6 tháng 6 năm 2013.
Seymeria chihuahuana

| Seymeria chihuahuana> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Asterids
Bộ (ordo): Lamiales
Họ (familia): Orobanchaceae
Chi (genus): Seymeria
Loài (species): S. chihuahuana
Danh pháp hai phần
Seymeria chihuahuana (Pennell) Standley 
Seymeria chihuahuana là loài thực vật có hoa thuộc họ Cỏ chổi. Loài này được (Pennell) Standl. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1936.
Seicercus

| Seicercus |
| --- | --- |
Seicercus burkii
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Aves
Bộ (ordo): Passeriformes
Họ (familia): Phylloscopidae
Chi (genus): Seicercus
Seicercus là một chi chim trong họ Phylloscopidae.
Chi này trước kia được đặt trong họ Lâm oanh nhưng nay được đặt trong họ Phylloscopidae. Chi này có các loài phân bố trong tiểu lục địa Ấn Độ và Đông Á, từ phía bắc Trung Quốc tới Timor trong quần đảo Sundas Nhỏ. Nhiều loài ở phía bắc hơn là chim di cư, sinh sản ở các vùng khí hậu ôn đới và trú đông ở vùng nhiệt đới; những loài khác là những loài di cư theo độ cao, di chuyển từ các ngọn núi xuống trong mùa đông. Một số loài di cư trên một phần của phạm vi sinh sống của chúng và là loài định cư ở vùng khác.
Các loài

Seicercus poliogenys - Chích đớp ruồi má xám
Seicercus affinis - Chích đớp ruồi mày đen/Chích đớp ruồi kính trắng
Seicercus burkii
Seicercus tephrocephalus - Chích đớp ruồi mào xám
Seicercus whistleri
Seicercus valentini - Chích đớp ruồi Bianchi, chích đớp ruồi mày đen
Seicercus omeiensis
Seicercus soror - Chích đớp ruồi đuôi thường
Ba loài dưới đây dường như có quan hệ họ hàng gần với các loài trong chi Phylloscopus hơn là với 8 loài đề cập trên đây.
Seicercus castaniceps - Chích đớp ruồi đầu hung, chích vàng đầu hung
Seicercus grammiceps
Seicercus montis
Chuyển đi

Seicercus xanthoschistos nay được đặt trong chi Phylloscopus với danh pháp Phylloscopus xanthoschistos.
Chú thích

↑  Clements, J. F.; Schulenberg, T. S.; Iliff, M. J.; Wood, C. L.; Roberson, D.; Sullivan, B.L. (2012). “The eBird/Clements checklist of birds of the world: Version 6.7”. Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.
↑  Alström Per; Ericson Per G.P.; Olsson Urban & Sundberg Per (2006): Phylogeny and classification of the avian superfamily Sylvioidea. Mol. Phylogenet. Evol. 38(2): 381–397. doi:10.1016/j.ympev.2005.05.015 PMID 16054402
↑  Del Hoyo, J.; Elliot, A. & Christie D. (chủ biên). (2006). Handbook of the Birds of the World. Volume 11: Old World Flycatchers to Old World Warblers. Lynx Edicions. Tr. 675-679. ISBN 84-96553-06-X.
Riccardia mycophora

| Riccardia mycophora> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Bryophyta
Lớp (class): Jungermanniopsida
Bộ (ordo): Metzgeriales
Họ (familia): Aneuraceae
Chi (genus): Riccardia
Loài (species): R. mycophora
Danh pháp hai phần
Riccardia mycophora A. Evans, 1921 
Riccardia mycophora là một loài rêu trong họ Aneuraceae. Loài này được A. Evans mô tả khoa học đầu tiên năm 1921.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Riccardia mycophora”. Truy cập ngày 31 tháng 5 năm 2014.
Çavuşköy, Cizre

| Çavuş |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
ÇavuşVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Şırnak
Huyện: Cizre
Dân số (2011)
 • Tổng cộng: 891 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Mã bưu chính: 73200 
Çavuş là một xã thuộc huyện Cizre, tỉnh Şırnak, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 891 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Şırnak”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Lưu trữ bản gốc ngày 19 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 23 tháng 9 năm 2012.Quản lý CS1: bot: trạng thái URL ban đầu không rõ (liên kết)
Tinnea eriocalyx

| Tinnea eriocalyx> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Lamiales
Họ (familia): Lamiaceae
Chi (genus): Tinnea
Loài (species): T. eriocalyx
Danh pháp hai phần
Tinnea eriocalyx Welw., 1869 
Tinnea eriocalyx là một loài thực vật có hoa trong họ Hoa môi. Loài này được Welw. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1869.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Tinnea eriocalyx”. Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2013.
12362 Mumuryk

12362 Mumuryk (tên chỉ định: 1993 TS1) là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Kin Endate và Kazuro Watanabe ở Đài thiên văn Kitami ở Hokkaidō, Nhật Bản, ngày 15 tháng 10 năm 1993. Nó được đặt theo tên Mumuryk Keiko Yuharo, a Japanese painter và illustrator.
Riccardia multispica

| Riccardia multispica> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Bryophyta
Lớp (class): Jungermanniopsida
Bộ (ordo): Metzgeriales
Họ (familia): Aneuraceae
Chi (genus): Riccardia
Loài (species): R. multispica
Danh pháp hai phần
Riccardia multispica Stephani S. Hatt., 1944 
Riccardia multispica là một loài rêu trong họ Aneuraceae. Loài này được Stephani S. Hatt. mô tả khoa học đầu tiên năm 1944.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Riccardia multispica”. Truy cập ngày 31 tháng 5 năm 2014.
Senna obtusifolia

| Senna obtusifolia |
| --- | --- |

Tình trạng bảo tồn
 An toàn  (NatureServe)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Fabales
Họ (familia): Fabaceae
Tông (tribus): Cassieae
Phân tông (subtribus): Cassiinae
Chi (genus): Senna
Loài (species): S. obtusifolia
Danh pháp hai phần
Senna obtusifolia (L.) H.S.Irwin & Barneby 
Danh pháp đồng nghĩa
 Numerous, see text
Senna obtusifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được (L.) H.S.Irwin & Barneby miêu tả khoa học đầu tiên.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Senna obtusifolia”. Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2013.
Anthidium banningense

| Anthidium banningense> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Megachilidae
Phân họ (subfamilia): Megachilinae
Tông (tribus): Anthidiini
Chi (genus): Anthidium
Loài (species): A. banningense
Danh pháp hai phần
Anthidium banningense Cockerell, 1904 
Danh pháp đồng nghĩa
 Xem trong bài
Anthidium banningense là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1904.
Chú thích

↑  (2008) Integrated Taxonomic Information System (ITIS) Bee Checklist 3 oktober 2008
Shorea platycarpa

| Shorea platycarpa> Tình trạng bảo tồn |
| --- | --- |
 Cực kỳ nguy cấp  (IUCN 2.3)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Malvales
Họ (familia): Dipterocarpaceae
Chi (genus): Shorea
Loài (species): S. platycarpa
Danh pháp hai phần
Shorea platycarpa Heim 
Shorea platycarpa (tiếng Anh thường gọi là Light Red Meranti) là một loài thực vật thuộc họ Dipterocarpaceae. Loài này có ở Indonesia, Malaysia, và Singapore. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.
Tinnea barteri

| Tinnea barteri |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Lamiales
Họ (familia): Lamiaceae
Chi (genus): Tinnea
Loài (species): T. barteri
Danh pháp hai phần
Tinnea barteri Gürke, 1900 
Tinnea barteri là một loài thực vật có hoa trong họ Hoa môi. Loài này được Gürke miêu tả khoa học đầu tiên năm 1900.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Tinnea barteri”. Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2013.
Aşağıkıcık, Malazgirt

| Aşağıkıcık |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
AşağıkıcıkVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Muş
Huyện: Malazgirt
Dân số (2011)
 • Tổng cộng: 131 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Aşağıkıcık là một xã thuộc huyện Malazgirt, tỉnh Muş, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 131 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Muş”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Lưu trữ bản gốc ngày 16 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 23 tháng 9 năm 2012.Quản lý CS1: bot: trạng thái URL ban đầu không rõ (liên kết)
Acanthoptura denticollis

| Acanthoptura denticollis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Acanthoptura
Loài (species): A. denticollis
Danh pháp hai phần
Acanthoptura denticollis Holzschuh, 1993 
Acanthoptura denticollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Rhododendron emarginatum

| Rhododendron emarginatum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Ericales
Họ (familia): Ericaceae
Chi (genus): Rhododendron
Loài (species): R. emarginatum
Danh pháp hai phần
Rhododendron emarginatum Hemsl. & E. H. Wils. 
Rhododendron emarginatum là một loài thực vật có hoa trong họ Thạch nam. Loài này được Hemsl. & E.H. Wilson miêu tả khoa học đầu tiên năm 1910.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Rhododendron emarginatum”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Anthidium bechualandicum

| Anthidium bechualandicum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Megachilidae
Phân họ (subfamilia): Megachilinae
Tông (tribus): Anthidiini
Chi (genus): Anthidium
Loài (species): A. bechualandicum
Danh pháp hai phần
Anthidium bechualandicum Mavromoustakis, 1939 
Danh pháp đồng nghĩa
 Xem trong bài
Anthidium bechualandicum là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Mavromoustakis mô tả khoa học năm 1939.
Chú thích

↑  (2008) Integrated Taxonomic Information System (ITIS) Bee Checklist 3 oktober 2008
Savignano sul Rubicone

Savignano sul Rubicone là một đô thị ở tỉnh Forlì-Cesena trong vùng Emilia-Romagna, có cự ly khoảng 90 km về phía đông nam của Bologna và khoảng 30 km về phía đông nam của Forlì. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 15.952 người và diện tích là 23,2 km².
Đô thị Savignano sul Rubicone có các frazioni (đơn vị trực thuộc, chủ yếu là các làng) Capanni, Fiumicino, và Savignano a Mare.
Savignano sul Rubicone giáp các đô thị: Gatteo, Longiano, San Mauro Pascoli, Santarcangelo di Romagna.
Điều khiển tự động

Điều khiển tự động là ứng dụng của lý thuyết điều khiển tự động vào việc điều khiển các quá trình khác nhau mà không cần tới sự can thiệp của con người. Một trong những dạng điều khiển đơn giản nhất là điều khiển vòng kín, một bộ điều khiển sẽ so sánh một giá trị đo được với một giá trị đặt, và xử lý tín hiệu sai số thu được để thay đổi đầu vào của quá trình, theo đó đầu ra được điều khiển ổn định quanh giá trị đặt. Điều khiển vòng kín trên là ứng dụng điều khiển phản hồi âm. Cơ sở toán học của lý thuyết điều khiển bắt đầu từ thế kỷ 18, và được phát triển hoàn thiện vào thế kỷ 20. 
Việc thiết kế một hệ thống với các đặc điểm của lý thuyết điều khiển thường yêu cầu các phản hồi điện hoặc cơ để thu nhận các biến đổi của đặc tính động học của các hệ thống điều khiển. Việc điều khiển được thực hiện thông qua điều chỉnh năng lượng đầu vào của hệ thống.
Khối kiến thức chuyên ngành Điều khiển tự động

Toán học cao cấp
Vật lý Điện học
Lý thuyết Trường điện từ
Lý thuyết mạch
Kỹ thuật mạch
Máy điện
Khí cụ điện
Truyền động điện
Điện tử công suất
Cung cấp điện
Lý thuyết điều khiển tự động
Kỹ thuật Điều khiển tự động
Đo lường điều khiển bằng máy tính
Mạng nơ-ron
Điều khiển mờ
Trí tuệ nhân tạo
Các hệ thống điều khiển hiện đại: PLC, SCADA, DCS, PAC,...
Robot học (Robotics)
Và các phương pháp Điều khiển hiện đại khác,...
Các thành phần

Bản chất của quá trình điều khiển tự động là hệ thống phải tự vận hành để đạt được kết quả mong muốn bằng cách điều chỉnh các yếu tố đầu vào dựa trên các thuật toán và lý thuyết điều khiển. Các thành phần chính của một hệ thống tự động bao gồm:
Cảm biến, dùng để đo lường các đại lượng cần điều khiển như nhiệt độ, độ ẩm, dòng điện...
Bộ điều khiển, có thể là các cơ cấu vật lý đơn giản cho đến các bộ điều khiển kỹ thuật số chuyên dụng phức tạp hoặc là các máy tính nhúng.
Thiết bị chấp hành, dùng để tác động theo đáp ứng của cảm biến theo lệnh của bộ điều khiển.
Đối tượng điều khiển: Là các đối tượng được quan tâm điều khiển chẳng hạn là: lò hơi, động cơ và các thiết bị khác trong công nghiệp...
Các chức năng

Đo lường
So sánh
Tính toán
Hiệu chỉnh
Kiến thức nền

Lý thuyết điều khiển tự động
Lý thuyết cơ học ứng dụng
Lý thuyết mạch điện
Toán học cao cấp
Ngôn ngữ lập trình
Đo lường
Xử lý số tín hiệu
Kỹ thuật số
Đo lường và điều khiển bằng máy tính
Trường điện từ
Shorea pubistyla

| Shorea pubistyla> Tình trạng bảo tồn |
| --- | --- |
 Cực kỳ nguy cấp  (IUCN 2.3)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Malvales
Họ (familia): Dipterocarpaceae
Chi (genus): Shorea
Loài (species): S. pubistyla
Danh pháp hai phần
Shorea pubistyla P. S. Ashton 
Shorea pubistyla là một loài thực vật thuộc họ Dipterocarpaceae. Đây là loài đặc hữu của Malaysia.
3399 Kobzon

| Khám phá |
| --- | --- |
Khám phá bởi: N. Chernykh
Nơi khám phá: Nauchnyj
Ngày phát hiện: 22 tháng 9 năm 1979
Tên định danh
Tên định danh: 3399
Đặt tên theo: Joseph Kobzon
Tên định danh thay thế: 1979 SZ9
Đặc trưng quỹ đạo
Kỷ nguyên 14 tháng 5 năm 2008
Cận điểm quỹ đạo: 2.5579072
Viễn điểm quỹ đạo: 3.6454168
Độ lệch tâm: 0.1753108
Chu kỳ quỹ đạo: 1995.2169108
Độ bất thường trung bình: 102.80681
Độ nghiêng quỹ đạo: 0.13967
Kinh độ điểm mọc: 0.40351
Góc cận điểm: 352.90776
Đặc trưng vật lý
Cấp sao tuyệt đối (H): 12.5
 
3399 Kobzon (1979 SZ9) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 22 tháng 9 năm 1979 bởi N. Chernykh ở Nauchnyj.