Kỳ thủ shogi chuyên nghiệp
Con đường trở thành kỳ thủ chuyên nghiệp > Bài thi Kết nạp Kỳ thủ chuyên nghiệp

Xem thêm:  § Vấn đề kỳ thủ nghiệp dư trở thành kỳ thủ chuyên nghiệp
Sau khi Segawa Shōji được phép trở thành kỳ thủ chuyên nghiệp, một con đường mới được mở ra cho các kỳ thủ nghiệp dư có thể trở thành kỳ thủ chuyên nghiệp. Vào tháng 4 năm 2014, Liên đoàn Shogi Nhật Bản chính thức áp dụng quy chế Bài thi Kết nạp Chuyên nghiệp (プロ編入試験, puro hennyū shiken?), đổi tên thành Bài thi Kết nạp Kỳ thủ chuyên nghiệp (棋士編入試験 (Kỳ sĩ Biên nhập Thí nghiệm), kishi hennyū shiken?) vào tháng 10 năm 2019. Theo chế độ này, các kỳ thủ nghiệp dư và Nữ Lưu kỳ sĩ có thể trở thành kỳ thủ chuyên nghiệp mà không cần thông qua Trường Đào tạo. Dưới đây là quy chế bài thi hiện tại được quy định từ ngày 5 tháng 2 năm 2021. Lệ phí dự thi là 500.000 Yên (chưa tính thuế tiêu thụ).
Thí sinh phải là kỳ thủ nghiệp dư hoặc Nữ Lưu kỳ sĩ đã tham gia trong các giải đấu chính thức ở suất dành cho kỳ thủ nghiệp dư/Nữ Lưu, và thỏa mãn một trong các điều kiện sau đây. Thêm vào đó, thí sinh cũng phải được một "thành viên Liên đoàn từ Tứ đẳng trở lên" (kỳ thủ chuyên nghiệp) giới thiệu.
Giành chiến thắng ít nhất 10 ván chính thức và trong khoảng thời gian của 10 ván này đạt tỉ lệ thắng từ .650 trở lên.
Đạt thành tích cụ thể sau đây ở các giải đấu chính thức (quy định bổ sung vào tháng 2 năm 2021):
| Các giải đấu chính thức đủ điều kiện xét | Các giải đấu chính thức đủ điều kiện xét | Suất tham dự | Suất tham dự | Yêu cầu để đủ điều kiện dự Bài thi lên chuyên (ước tính số ván thắng cần thiết) | Yêu cầu để đủ điều kiện dự Bài thi lên chuyên (ước tính số ván thắng cần thiết) |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Giải danh hiệu | Long Vương Chiến | Suất dành cho kỳ thủ nghiệp dư | Suất dành cho Nữ Lưu kỳ sĩ | Chiến thắng tổ ở Vòng Xếp hạng (trong trường hợp Tổ 6 là thắng 6-7 ván) | Trong trường hợp không đạt được các điều kiện bên trái, giành ít nhất 10 ván thắng và trong thời gian đó phải đạt tỉ lệ thắng .650 trở lên (Ví dụ thành tích: 10-5, 12-6, 13-7, 15-8, 17-9, v.v.) |
| Giải danh hiệu | Vương Vị Chiến | - | Suất dành cho Nữ Lưu kỳ sĩ | Vào Vòng Xác định Khiêu chiến giả (thắng 4-5 ván vòng Sơ loại) | Trong trường hợp không đạt được các điều kiện bên trái, giành ít nhất 10 ván thắng và trong thời gian đó phải đạt tỉ lệ thắng .650 trở lên (Ví dụ thành tích: 10-5, 12-6, 13-7, 15-8, 17-9, v.v.) |
| Giải danh hiệu | Vương Tọa Chiến | - | Suất dành cho Nữ Lưu kỳ sĩ | Vào Vòng Tứ kết - Vòng Xác định Khiêu chiến giả (thắng 7-8 ván vòng sơ loại + 1 ván VCK) | Trong trường hợp không đạt được các điều kiện bên trái, giành ít nhất 10 ván thắng và trong thời gian đó phải đạt tỉ lệ thắng .650 trở lên (Ví dụ thành tích: 10-5, 12-6, 13-7, 15-8, 17-9, v.v.) |
| Giải danh hiệu | Kỳ Vương Chiến | Suất dành cho kỳ thủ nghiệp dư | Suất dành cho Nữ Lưu kỳ sĩ | Vào Vòng Tứ kết - Vòng Xác định Khiêu chiến giả (thắng 4-5 ván vòng sơ loại + 2 ván VCK) | Trong trường hợp không đạt được các điều kiện bên trái, giành ít nhất 10 ván thắng và trong thời gian đó phải đạt tỉ lệ thắng .650 trở lên (Ví dụ thành tích: 10-5, 12-6, 13-7, 15-8, 17-9, v.v.) |
| Giải danh hiệu | Duệ Vương Chiến (kỳ 3 - kỳ 5)  | (Suất dành cho kỳ thủ nghiệp dư) | (Suất dành cho Nữ Lưu kỳ sĩ) | - | Trong trường hợp không đạt được các điều kiện bên trái, giành ít nhất 10 ván thắng và trong thời gian đó phải đạt tỉ lệ thắng .650 trở lên (Ví dụ thành tích: 10-5, 12-6, 13-7, 15-8, 17-9, v.v.) |
| Giải danh hiệu | Kỳ Thánh Chiến | - | Suất dành cho Nữ Lưu kỳ sĩ | Vào Vòng Tứ kết - Vòng Xác định Khiêu chiến giả (thắng 7 ván vòng sơ loại + 1 ván VCK) | Trong trường hợp không đạt được các điều kiện bên trái, giành ít nhất 10 ván thắng và trong thời gian đó phải đạt tỉ lệ thắng .650 trở lên (Ví dụ thành tích: 10-5, 12-6, 13-7, 15-8, 17-9, v.v.) |
| Giải chính thức không danh hiệu | Cúp Asahi mở rộng | Suất dành cho kỳ thủ nghiệp dư | Suất dành cho Nữ Lưu kỳ sĩ | Vào Vòng Bán kết của Vòng Chung kết (thắng 5-6 ván vòng sơ loại + 2 ván VCK) | Trong trường hợp không đạt được các điều kiện bên trái, giành ít nhất 10 ván thắng và trong thời gian đó phải đạt tỉ lệ thắng .650 trở lên (Ví dụ thành tích: 10-5, 12-6, 13-7, 15-8, 17-9, v.v.) |
| Giải chính thức không danh hiệu | Ngân Hà Chiến | Suất dành cho kỳ thủ nghiệp dư | Suất dành cho Nữ Lưu kỳ sĩ | Vào Vòng Bán kết của Vòng Chung kết  (thắng 3 ván trở lên vòng bảng + 2 ván VCK) | Trong trường hợp không đạt được các điều kiện bên trái, giành ít nhất 10 ván thắng và trong thời gian đó phải đạt tỉ lệ thắng .650 trở lên (Ví dụ thành tích: 10-5, 12-6, 13-7, 15-8, 17-9, v.v.) |
| Giải chính thức không danh hiệu | Cúp NHK | - | Suất dành cho Nữ Lưu kỳ sĩ | Vào Vòng Bán kết của Vòng Chung kết (thắng 4 ván VCK) | Trong trường hợp không đạt được các điều kiện bên trái, giành ít nhất 10 ván thắng và trong thời gian đó phải đạt tỉ lệ thắng .650 trở lên (Ví dụ thành tích: 10-5, 12-6, 13-7, 15-8, 17-9, v.v.) |
| Giải chính thức không danh hiệu | Tân Nhân Vương Chiến | Suất dành cho kỳ thủ nghiệp dư | Suất dành cho Nữ Lưu kỳ sĩ | Vô địch (thắng 5-6 ván) | Trong trường hợp không đạt được các điều kiện bên trái, giành ít nhất 10 ván thắng và trong thời gian đó phải đạt tỉ lệ thắng .650 trở lên (Ví dụ thành tích: 10-5, 12-6, 13-7, 15-8, 17-9, v.v.) |
| Giải chính thức không danh hiệu | Kakogawa Thanh Lưu Chiến | Suất dành cho kỳ thủ nghiệp dư | Suất dành cho Nữ Lưu kỳ sĩ | - | Trong trường hợp không đạt được các điều kiện bên trái, giành ít nhất 10 ván thắng và trong thời gian đó phải đạt tỉ lệ thắng .650 trở lên (Ví dụ thành tích: 10-5, 12-6, 13-7, 15-8, 17-9, v.v.) |
| Giải chính thức không danh hiệu | Cúp YAMADA (Giải đấu đã dừng tổ chức)  | Suất dành cho kỳ thủ nghiệp dư | - | - |  |
Các giải đấu chính thức sau đây có suất dành cho kỳ thủ nghiệp dư:
Giải danh hiệu: Long Vương Chiến, Kỳ Vương Chiến, Duệ Vương Chiến
Giải không danh hiệu: Cúp Asahi mở rộng, Ngân Hà Chiến, Tân Nhân Vương Chiến, Kakogawa Thanh Lưu Chiến
Cúp YAMADA Challenge được tổ chức trong vòng 4 năm 2016-19 cũng có suất cho kỳ thủ nghiệp dư.
Các giải đấu chính thức sau đây cùng với 6 giải đấu trên có suất dành cho Nữ Lưu kỳ sĩ:
Vương Vị Chiến, Vương Tọa Chiến, Kỳ Thánh Chiến và Cúp NHK
Thí sinh phải nộp đơn đăng ký dự thi trong vòng 1 tháng kể từ khi đủ điều kiện dự thi. Bài thi gồm có 5 ván đấu với 5 kỳ thủ chuyên nghiệp khác nhau, thí sinh cần chiến thắng 3 ván để vượt qua bài thi. Các kỳ thủ giám khảo được lựa chọn theo thứ tự số hiệu kỳ thủ giảm dần, tức là các kỳ thủ mới nhất tại thời điểm tiếp nhận đơn đăng ký dự thi. Sau 2 tháng kể từ ngày tiếp nhận đơn đăng ký dự thi, cứ mỗi 1 tháng sẽ diễn ra 1 ván đấu. Bài thi kết thúc khi thí sinh thắng 3 ván hoặc thua 3 ván, sau đó sẽ không thi đấu thêm.
Nếu thí sinh giành chiến thắng 3 trong tổng số 5 ván, thí sinh vượt qua bài thi và được chính thức công nhận là kỳ thủ chuyên nghiệp (Tứ đẳng, xếp vào Free Class tại Thuận Vị chiến) vào ngày 1 tháng 4 hoặc ngày 1 tháng 10 (tùy vào ngày nào đến trước).
Thời gian cho mỗi ván đấu là 3 tiếng mỗi bên theo thể thức đồng hồ bấm giây. Trong ván 1 Tiên - Hậu sẽ được xác định bằng furigoma, trong các ván tiếp theo thí sinh sẽ thay đổi luân phiên Tiên - Hậu theo kết quả furigoma của ván 1.
| Tên thí sinh (thành tích đủ điều kiện dự thi) | Tên thí sinh (thành tích đủ điều kiện dự thi) | Mùa giải thực hiện bài thi | Kết quả bài thi (5 ván thắng 3) |
| --- | --- | --- | --- |
| Imaizumi Kenji | 10-4 | 2014 | 3-1 / Đỗ |
| Inaba Satoshi | 10-4 | (2016) | (Không nộp đơn  đăng ký dự thi) |
| Kaku Hakuyō | 10-4 | (2016) | (Không nộp đơn  đăng ký dự thi) |
| Orita Shōgo | 10-2 | 2019 | 3-1 / Đỗ |
| Satomi Kana | 10-4 | 2022 (tháng 8-12) | 0-3 / Trượt |
| Koyama Reo | 10-5 | 2022 (tháng 11-3) | 3-1 / Đỗ |
| Nishiyama Tomoka | 13-7 | 2024 (tháng 9-tháng 1/2025) | Đang diễn ra |
Trước khi đặt quy định về bài thi (lúc này bài thi là 6 ván thắng 3)
| Hanamura Motoji | - | 1944 | 4-2 / Đỗ |
| Segawa Shōji | 17-6 | 2005 | 3-2 / Đỗ |
Đến nay đã có 6 người đủ điều kiện dự thi Bài thi Kết nạp Kỳ thủ chuyên nghiệp, gồm có Imaizumi Kenji, Inaba Satoshi, Kaku Hakuyō, Orita Shōgo, Satomi Kana và Koyama Reo. Koyama là người duy nhất đủ điều kiện tham gia Bài thi lên chuyên mà chưa từng qua đào tạo tại Trường Đào tạo Kỳ thủ. 5 người còn lại đều đã từng là học viên Trường Đào tạo, và 4 trong số 5 người đó (Imaizumi, Kaku, Orita và Satomi) và trường hợp ngoại lệ trước đó là Segawa đều đã từng đạt Tam đẳng.
Thành tích tổng cộng của tất cả các thí sinh là 9 thắng 6 thua.
Vào tháng 9 năm 2014, cựu Tam đẳng Trường Đào tạo là Imaizumi Kenji đạt đủ điều kiện dự thi với thành tích 10-4 (tỉ lệ thắng .714) tại Long Vương Chiến, Cúp Asahi mở rộng và Ngân Hà Chiến, trở thành người đầu tiên thực hiện Bài thi lên chuyên. Imaizumi giành chiến thắng thứ 3 vào ngày 12 tháng 8, vượt qua kỳ thi với thành tích 3-1 và được thăng lên Tứ đẳng chuyên nghiệp vào ngày 1 tháng 4 năm 2015.
Vào tháng 6 năm 2016, Inaba Satoshi và Kaku Hakuyō đạt đủ điều kiện dự thi nhưng không nộp đơn dự thi.
Vào tháng 8 năm 2019, Orita Shōgo giành nhiều trận thắng ở Ngân Hà Chiến với thành tích 10-2 (tỉ lệ thắng .833) và tuyên bố sẽ nộp đơn dự thi. Vào ngày 25 tháng 2 năm 2020, sau khi giành chiến thắng thứ 3, Orita đã vượt qua bài thi với thành tích 3-1. Orita được thăng lên Tứ đẳng, trở thành kỳ thủ chuyên nghiệp vào ngày 1 tháng 4 cùng năm.
Vào tháng 5 năm 2022, Nữ Lưu kỳ sĩ Satomi Kana đã giành ngôi nhất Tổ 8 tại Vòng Sơ loại Kỳ Vương Chiến kỳ 48, qua đó trở thành người phụ nữ đầu tiên bước vào Vòng Chung kết một giải đấu shogi chính thức, cũng là người phụ nữ đầu tiên đủ điều kiện dự Bài thi lên chuyên với thành tích 10-4 (tỉ lệ thắng .714). Vào ngày 24 tháng 6 năm 2022, đơn đăng ký dự thi của Satomi được chấp thuận. Trong khoảng thời gian từ tháng 8 đến tháng 12 - khoảng thời gian tổ chức Bài thi, Satomi đồng thời cũng phải tham gia 5 loạt trận tranh danh hiệu Nữ Lưu, bao gồm 3 loạt trận phòng thủ danh hiệu (Nữ Lưu Vương Tọa Chiến, Nữ Lưu Vương Tướng Chiến và Thương Phu Đằng Hoa Chiến) cùng với 2 loạt trận khiêu chiến danh hiệu (Thanh Lệ Chiến và Bạch Linh Chiến). Với kết quả 0-3, Satomi trở thành người đầu tiên không vượt qua Bài thi lên chuyên.
Vào ngày 13 tháng 9 năm 2022, Koyama Reo giành chiến thắng tại Bán kết Tổ 6 - Vòng Sơ loại Cúp Asahi mở rộng lần thứ 16, qua đó sở hữu thành tích 10-5 (tỉ lệ thắng .667) và đủ điều kiện dự thi. Trước đây Koyama đã từng dự bài thi thăng lên Tam đẳng vào năm 2016 nhưng không đỗ, như vậy Koyama trở thành người đầu tiên trong lịch sử đủ điều kiện dự Bài thi lên chuyên mà chưa từng là học viên của Trường Đào tạo. Đơn đăng ký của Koyama được chấp thuận vào ngày 28 tháng 9 và bài thi được tổ chức từ tháng 11 năm 2022 đến tháng 3 năm 2023 với 5 giám khảo giống như bài thi của Satomi ở trên. Bài thi của Koyama và của Satomi được thực hiện nối tiếp nhau, như vậy đây là lần đầu tiên có nhiều hơn 1 người tham dự Bài thi lên chuyên trong cùng 1 năm. Vào ngày 13 tháng 2 năm 2023, Koyama giành được chiến thắng thứ 3, qua đó vượt qua bài thi với kết quả 3-1 và được thăng lên Tứ đẳng chuyên nghiệp vào ngày 1 tháng 4 cùng năm.
Vào ngày 4 tháng 7 năm 2024, Nishiyama Tomoka Nữ Lưu Tam quán đã giành chiến thắng vòng Sơ loại thứ nhất Cúp Asahi mở rộng lần thứ 18, qua đó với thành tích 13-7 (tỉ lệ thắng .650) đủ điều kiện dự thi. Cô là kỳ thủ nữ và là Nữ Lưu kỳ sĩ thứ hai đủ điều kiện thực hiện bài thi trong vòng 2 năm trở lại đây, sau Fukuma Kana (tại thời điểm dự thi mang họ Satomi). Như thông tin bên dưới, vào năm 2023 Nishiyama đã suýt đủ điều kiện dự thi, chỉ cần 1 ván thắng nữa thì cô lại phải nhận 3 ván thua liên tiếp và không đủ điều kiện dự thi. Tuy nhiên từ tháng 1 năm 2024, Nishiyama đã giành được thành tích ấn tượng 5 thắng - 1 thua ở các trận đấu chính thức và giành quyền tham dự bài thi này. Vào ngày 25 tháng 7, Liên đoàn đã chấp nhận đơn dự thi của Nishiyama, và 5 ván đấu sẽ được tổ chức từ tháng 9/2024 đến tháng 1/2025. Mỗi tháng sẽ tổ chức 1 ván đấu, cho đến khi cô đạt 3 ván thắng hoặc 3 ván thua. Trong cùng giai đoạn với bài thi lên chuyên, Nishiyama sẽ phải phòng thủ danh hiệu ở các loạt tranh ngôi Bạch Linh Chiến kỳ 4 và Nữ Lưu Vương Tướng Chiến kỳ 46, cũng như khiêu chiến danh hiệu tại loạt Nữ Lưu Vương Tọa Chiến kỳ 14.
Một số trường hợp đạt gần đủ điều kiện
Vào tháng 7 năm 2020, Nishiyama Tomoka (hiện nay là Nữ Lưu Tam quán) giành chiến thắng ở Bán kết Vòng Sơ loại thứ nhất Kỳ Thánh Chiến kỳ 92, qua đó sở hữu thành tích 10-5 (tỉ lệ thắng .667) và đủ điều kiện dự thi, tuy nhiên Nishiyama không được phép dự thi do tại thời điểm đó đang tham gia giải đấu với tư cách là học viên Trường Đào tạo (Tam đẳng) chứ không phải là Nữ Lưu kỳ sĩ. Sau này Nishiyama trở thành người phụ nữ đầu tiên bước vào Vòng Sơ loại thứ hai, và mặc dù cô đã lọt vào trận Chung kết của giai đoạn này, ở đây cô đã bị đánh bại và trở thành người phụ nữ đầu tiên thất bại lọt vào Vòng Chung kết một giải đấu chính thức.
Vào tháng 9 năm 2022, kỳ thủ nghiệp dư Hayasaki Masakazu giành chiến thắng tại Vòng 2 Vòng Sơ loại thứ Nhất Cúp Asahi mở rộng lần thứ 16, qua đó nâng thành tích của anh lên 12 thắng 7 thua (tỉ lệ thắng .632) trong khoảng thời gian 11 năm 10 tháng và chỉ cần 1 ván thắng nữa là đủ điều kiện tham dự Bài thi, tuy nhiên anh đã để thua ở Vòng 3 diễn ra vào buổi chiều cùng ngày và bỏ lỡ cơ hội dự Bài thi lên chuyên.
Trong trường hợp một Nữ lưu Kỳ sĩ vượt qua Bài thi Kết nạp Kỳ thủ chuyên nghiệp nói trên, Liên đoàn Shogi Nhật Bản sẽ giải quyết như sau, và kỳ thủ vượt qua bài thi sẽ được phép tham gia cả các giải đấu chuyên nghiệp và các giải đấu Nữ Lưu: