2 ngày 1 đêm (chương trình truyền hình Việt Nam)
Tranh cãi > Tranh cãi về cảnh lột đồ của HIEUTHUHAI

Trong tập 30 của mùa lễ hội 2 ngày 1 đêm, có một thử thách được ban tổ chức đưa ra yêu cầu nhân vật phải cởi từng món đồ nếu đồng đội không đoán đúng tên bài hát. Là người bị các thành viên khác chọn để chịu phạt, HIEUTHUHAI liên tục phải cởi từng món đồ trên người do đồng đội nhiều lần đoán không đúng tên bài hát. Dù cảnh quay có dùng bìa thùng giấy để che lại bộ phận nhạy cảm, việc HIEUTHUHAI phải lột sạch đồ trong chương trình gây tranh cãi. Bên cạnh nhiều lời khen vì nội dung mới lạ cùng sự hài hước của các thành viên, một số ý kiến cho rằng việc đưa những hình ảnh như vậy lên sóng là phản cảm, thiếu tôn trọng người xem, lạm dụng hình thể và chi tiết nhạy cảm của nam giới để câu view. Nhiều người cũng cho rằng 2 ngày 1 đêm có rất nhiều khán giả nhí, chính vì thế việc các thành viên có hành động như vậy là không nên. Một bộ phận nhận định hành động của ê-kíp thể hiện sự thiếu tôn trọng khán giả và không nghĩ đến cảm xúc của cá nhân của HIEUTHUHAI khi bị lột đồ trước mặt mọi người, thậm chí còn bị đem lên sóng truyền hình. Ở phía ngược lại, một số khán giả cho rằng chương trình chỉ mang mục đích giải trí, người trong cuộc cũng không tỏ ra khó chịu nên mọi chuyện không đáng để tranh cãi. Trao đổi với báo Dân trí, quản lý của HIEUTHUHAI cho biết vấn đề này sẽ để nhà sản xuất trả lời. Bản thân HIEUTHUHAI vẫn giữ im lặng xung quanh những ồn ào trên. Liên hệ với nhà sản xuất về những tranh cãi xoay quanh cảnh lột đồ, đại diện ê-kíp 2 ngày 1 đêm khẳng định với VTC News rằng sẽ có phản hồi tới khán giả sau khi xem xét. "Chương trình sẽ có phản hồi hồi và gửi thông tin đến khán giả. Hiện tại bên chương trình và HIEUTHUHAI chưa thể nói gì về vấn đề này", đại diện ê-kíp nói.
Mặc dù hầu hết khán giả coi đây là tình tiết vui nhộn, nhưng trên trang cá nhân, tiến sĩ Nguyễn Phương Mai - người thường lên tiếng trước các vấn đề về giới - bày tỏ quan điểm phản đối. Chị nhận định hành động này là dùng nhục dục để câu view. "Nhiều khán giả thấy vui khi xem một gã đàn ông bị lột đồ, nhưng sự vui đó sẽ thành phản cảm nếu đó là một cô gái. Cô ta sẽ bị chửi là kẻ thiếu liêm sỉ. Tiêu chuẩn kép tức là da thịt đàn ông thì có thể dễ dàng đem ra để mua vui hơn da thịt phụ nữ vì suy nghĩ kiểu mặc định đàn ông "thực ra thích được như thế", "da thịt đàn ông thì có sao"", chị phân tích. Chị cho rằng sự riêng tư của cơ thể đàn ông vốn bị xem nhẹ, không chỉ trên truyền hình mà trong nhiều tình huống khác, đàn ông có thể bị phô bày thân thể, đụng chạm để mua vui trong các trò chơi tập thể.
Sau cảnh lột đồ, HIEUTHUHAI nhận nhiều bình luận mang tính quấy rối. Những đoạn clip, hình ảnh ghi lại màn lột đồ của HIEUTHUHAI được chia sẻ rộng rãi trên mạng xã hội và thu hút hàng trăm nghìn lượt xem, tương tác, bình luận. Thậm chí, Lê Dương Bảo Lâm - một thành viên trong ê-kíp 2 ngày 1 đêm - còn chia sẻ với những từ ngữ bị cho là giống "quảng cáo clip 18+". Báo Tuổi Trẻ nhận định, việc cởi đồ trong hoàn cảnh nào cũng gây tranh luận. Một người có thể đồng thuận cởi đồ trong hoàn cảnh riêng tư hoặc công cộng, nhưng lên sóng truyền hình lại là vấn đề khác. Khán giả có quyền bàn luận xem việc đó có phù hợp hay không. Theo nhận xét của tiến sĩ Phương Mai, "Việc đưa một trò chơi có tính nhạy cảm, kích dục - dù có sự đồng thuận - lên kênh truyền hình và mạng xã hội nơi khán giả đủ mọi lứa tuổi có thể tiếp cận là một lựa chọn thiếu cân nhắc". Trong khi đó, Zing cho biết, những ý kiến trái chiều này chỉ là một phần của cuộc tranh luận xung quanh vấn đề tình dục hóa các ngôi sao nam trên truyền hình và lạm dụng đàn ông ngoài đời thực. Bài viết trên báo Phụ nữ Việt Nam nhận định, đã đến lúc người xem nhận ra cái lằn ranh mong manh giữa hài hước và phản cảm đang bị xóa nhòa, và họ quyết định lên tiếng.
"Sự leo thang về kịch tính thuần túy với mục đích phơi bày cơ thể chính là yếu tố tạo ra sự khác biệt với hình ảnh các diễn viên hoặc người mẫu để lộ da thịt vì mục đích nghệ thuật. Nó cũng khác với các bãi tắm nude (khỏa thân) nơi có quy định rõ ràng, khác các cuộc thi sắc đẹp, hoặc hình ảnh những người đàn ông cởi trần thi thoảng ta vẫn thấy trong khu dân cư. Không có sự kịch tính leo thang từng bước mang tính nhục dục để câu view trong những trường hợp ấy".
PGS.TS Nguyễn Phương Mai - người giảng dạy và nghiên cứu ngành Giao tiếp và Quản trị đa văn hóa, nhiều năm công tác tại Đại học Khoa học ứng dụng Amsterdam (Hà Lan) - chia sẻ với báo Dân trí.
Trao đổi với Zing, chuyên gia truyền thông Phan Vĩnh Phúc nhận định, các chương trình truyền hình thực tế Hàn Quốc ra để kéo gần khoảng cách giữa thần tượng, ngôi sao với người hâm mộ thường làm bật lên một tính cách rất đời thường, chân thật của người nổi tiếng. Trong khi đó, truyền thông đại chúng Việt Nam có tính pháp nhân với nhiều chức năng như thông tin, tuyên truyền, giáo dục, thẩm mỹ, giải trí, kinh tế... Nếu xét ở góc độ này, 2 ngày 1 đêm thành công ở chức năng giải trí, kinh tế và một ít ở việc giáo dục, quảng bá, danh lam thắng cảnh. Tuy nhiên, chuyên gia nhận định nếu chương trình lạm dụng các thử thách lột đồ như thế này sẽ gây nên những lệch chuẩn trong tiếp nhận và định hướng thẩm mỹ, giới tính cho khán giả. Chia sẻ với báo Dân trí, Thạc sĩ Lê Anh Tú - Giảng viên khoa Quan hệ công chúng và Truyền thông của trường Đại học Văn Lang - cho biết rằng các chương trình thường áp dụng những mánh khóe, chiêu trò để hút sự chú ý của khán giả. Đây không phải điều lạ lẫm, cũng không phải là vô tình. "Trong 2 ngày 1 đêm, tôi nghĩ ê-kíp sản xuất cũng lường trước được những phản ứng của khán giả khi triển khai trò chơi này và chấp nhận điều đó để tăng sự tò mò khi lên sóng". Nhưng báo Dân trí cũng cho hay, cần phải xác định ranh giới giữa đùa vui và gợi dục, vì "nếu "bình thường hóa" góc nhìn về một vấn đề nhạy cảm, thì phải chăng sẽ vô tình cổ súy cho những nhận thức sai lầm cho khán giả?". Một chuyên gia truyền thông đang giảng dạy trong ngành báo chí tại Đại học Xã hội và Nhân văn TPHCM nói với phóng viên Dân trí rằng chương trình không thể đổ lỗi cho khán giả hiểu sai thông điệp, vì về nguyên tắc cơ bản, khi chương trình lên phương tiện truyền thông đại chúng, ê-kíp sản xuất phải hiểu rõ thông điệp của họ sẽ đến với số lượng công chúng cực kỳ đông đảo. Họ phải tính đến việc một bộ phận khán giả - vốn đa dạng về văn hóa, vùng miền, trình độ, sở thích, định kiến - không hiểu, hoặc hiểu không hết, hiểu sai thông điệp mà chương trình đưa ra. "Theo tôi, hoặc là nhà sản xuất cố tình ngụy biện trong khi chủ đích của họ là khoe hình ảnh da thịt để câu view. Một trường hợp khác là nhà sản xuất quá... thiếu hiểu biết, khi không nắm được nguyên tắc sơ đẳng nhất trong truyền thông". Chia sẻ với báo Thanh Niên, khán giả Trần Trung Hiếu cho biết hình ảnh HIEUTHUHAI phải thoát y, phô bày cơ thể sẽ khiến nhiều người thích thú, chương trình sẽ có thêm nhiều lượt tương tác, theo dõi. Tuy nhiên, anh cảm thấy việc lột đồ trên sóng truyền hình là điều không nên vì không phải ai cũng thích xem hình ảnh như thế. Anh mong muốn trong các tập tiếp theo, chương trình sẽ cân nhắc để không đưa vào những hình ảnh có tính chất gợi dục như thế. Trao đổi với báo Dân Việt về việc nam giới bị lạm dụng thân thể trên các chương trình truyền hình, thạc sĩ Nguyễn Ngọc Quang, giảng viên ngành Truyền thông doanh nghiệp, Đại học Hà Nội nhận định, hiển nhiên những tình tiết đó để câu view, thu hút người xem, vì làm giải trí ở Việt Nam họ phải hiểu vấn đề kiểm duyệt của Nhà nước và vấn đề thị hiếu khán giả. Trong khi đó, tiến sĩ Trương Thúy Hằng - Khoa Giới & Phát triển, Học viện Phụ nữ Việt Nam cũng chia sẻ với Dân Việt rằng: "[...] sự việc đang dẫn tới hai luồng xu hướng chính: bình luận, cổ vũ, cười vui và cảm thấy thú vị. Đây là những cảm xúc có thật mà chúng ta cũng không thể phủ nhận hoàn toàn. Xu hướng thứ hai, là luồng xu hướng cảm thấy không vui, cảm thấy chương trình thiếu tôn trọng người chơi, thiếu tôn trọng khán giả... Việc tiếp tục lan truyền những clip bị cắt hay bình luận thích thú, cổ vũ hành động như trên sẽ dẫn tới một vài hệ lụy mà chúng ta có thể nhận thấy rất rõ "đùa quá hóa mất vui"".
Sau khi Zing đăng tải thông tin "2 Ngày 1 Đêm bị chỉ trích vì lột đồ HIEUTHUHAI", phía ê-kíp đã nhanh chóng lên tiếng về những tranh cãi xoay quanh việc này. Đại diện ê-kíp cho biết, "Ban tổ chức đã lường trước được việc sẽ có luồng ý kiến trái chiều xung quanh vấn đề trên. Trước ngày ghi hình tại Sơn La, ê-kíp đã đi khảo sát các điều kiện vật chất, môi trường để không chỉ 6 cast mà các thành viên trong đoàn đều có sự chuẩn bị tốt nhất trong mọi tình huống xảy ra". Thậm chí, hình phạt lột đồ mà HIEUTHUHAI thực hiện trong tập 30 cũng là 1 phần nội dung của phiên bản gốc. Ekip cũng cho biết thêm, hầu hết các trò chơi đều được tham khảo, lấy ý tưởng và có sự tư vấn của các chuyên gia đến từ Hàn Quốc. "Hơn thế nữa, dàn cast "2 ngày 1 đêm" hoàn toàn có thể tự điều khiển kết quả cuối cùng. Thành viên lột đồ lột "đến đâu" là do phần chơi của các thành viên còn lại vì đa số các bài hát được đưa ra đều rất quen thuộc. HIEUTHUHAI cũng được ê-kíp trang bị thêm 1 số phụ kiện mà trước đó bạn không mang như mũ, găng tay... để có thêm đạo cụ nhằm không phải "lột sạch sẽ" trong trường hợp các anh đoán sai nhiều. Ngoài ra ở phần hậu kỳ BTC cũng dùng các biểu tượng, hiệu ứng che kỹ để tránh gây phản cảm vượt quá thuần phong, mỹ tục khi chiếu trên đài và các nền tảng khác của chương trình. Chương trình hy vọng rằng 1 số khán giả cần hạn chế những lời bình luận khiếm nhã không đáng có khiến sự việc dẫn đến chiều hướng tiêu cực", đại diện ê-kíp cho biết thêm. Tuy vậy, vẫn có những tranh cãi dữ dội. Một khán giả bày tỏ với báo Lao Động rằng, mỗi nước có văn hoá khác nhau, nên không thể nói lấy từ kịch bản Hàn là có thể áp vào chương trình giải trí Việt Nam, tức là, ban tổ chức nên có sự chọn lọc. Một số khác nêu quan điểm: "[...] khung giờ này cũng có nhiều khán giả trẻ, trẻ em theo dõi, dễ học theo và tạo những trò đùa không hay dù ban tổ chức cho rằng đã "che chắn" để tránh phản cảm cũng khó chấp nhận". Khán giả có Facebook Vinh Thai lại bày tỏ rằng ban tổ chức đang cố tình câu view. Báo Dân Việt nhận định, dù giải thích thế nào thì việc quấy rồi tình dục hay lạm dụng thân thể nam giới trên truyền hình đang rất đáng báo động. Nó cho thấy nhận thức của nhiều nhà sản xuất chương trình đang có vấn đề và cần sớm được chấn chỉnh, vì việc này sẽ gây nên nhiều hệ lụy khôn lường khi các chương trình truyền hình tác động rất lớn đến nhận thức của khán giả trẻ.
Phản hồi về tranh cãi xoay quanh cảnh lột đồ này, Ngô Kiến Huy nói với báo Thanh Niên rằng, khán giả có cái nhìn hơi tiêu cực về phân cảnh đó. "Bởi vì chúng tôi luôn luôn mặc nhiều lớp đồ, hết lớp ngoài còn lớp trong và còn có đồ bảo hộ nữa chứ không có hớ hênh đâu. Một phần nếu mọi người có xem phiên bản gốc của chương trình tại Hàn Quốc thì sẽ thấy họ cũng có những màn như vậy. Quan trọng nhất là khi quay đừng nên quá lộ liễu và biết cách bảo vệ nhân vật, chứ không thể nào để "trần trụi" lên sóng truyền hình được, đồng thời những cảnh nhạy cảm đều có biểu tượng đồ họa để che lại". Trong một tập hậu trường của chương trình, 5 thành viên Ngô Kiến Huy, Kiều Minh Tuấn, Lê Dương Bảo Lâm, Cris Phan và HIEUTHUHAI cũng đã có những chia sẻ về cảnh quay này.