Heavy metal
Lịch sử thể loại > Thị trường đại chúng: cuối thập niên 1970 và thập niên 1980

Giữa thập niên 1970, punk rock xuất hiện dưới hình thức phản ứng trước tình trạng xã hội đương thời cũng như thứ âm nhạc buông thả và bị chỉnh sửa quá nhiều thời bấy giờ, kể cả heavy metal. Ở cuối thập niên 1970, doanh số các đĩa nhạc heavy metal tụt giảm mạnh trước sự xuất hiện của punk, disco và nhạc mainstream rock nữa. Khi mà các hãng thu âm lớn chú trọng vào punk, nhiều ban nhạc heavy metal mới hơn của Anh đã lấy cảm hứng từ âm thanh hung hãn, giàu năng lượng và "lo-fi", tính đặc trưng do it yourself của trào lưu. Các ban nhạc underground metal bắt đầu phát hành các sản phẩm nhạc rẻ hơn dành cho nhóm khán giả nhỏ và trung thành.
Motörhead (được thành lập năm 1975) là ban nhạc có vai trò quan trọng khi vượt qua ranh giới của punk/metal. Với sự bùng nổ của nhạc 1977, hàng loạt ban nhạc đã nương theo xu thế này. Những tạp chí âm nhạc Anh như NME và Sounds đã để mắt tới sự việc. Cây viết Geoff Barton của Sounds đặt tên cho phong trào là "Làn sóng heavy metal mới của (Liên hiệp) Anh" (NWOBHM). Các ban nhạc thuộc NWOBHM gồm có Iron Maiden, Saxon và Def Leppard đã thổi thêm sinh lực cho thể loại heavy metal. Theo sự dẫn dắt của Judas Priest và Motörhead, họ làm cho âm thanh trở nên mạnh mẽ hơn, tiết chế yếu tố của blues và chú trọng vào tiết tấu ngày càng tốc độ hơn.
Ronnie James Dio (tham gia Black Sabbath vào năm 1979) nhận định: "Đây dường như là sức sống mới của heavy metal,... Tôi chưa từng nghĩ heavy metal sẽ suy tàn (desurgence) – nếu xem đấy là một từ! – nhưng điều quan trọng với tôi là [sau Rainbow], tôi một lần nữa có thể tham gia vào một trào lưu mở đường cho những hậu bối đến sau tôi."
Đến năm 1980, NWOBHM đã thâm nhập vào thị trường đại chúng, khi mà các album của Iron Maiden, Saxon cũng như Motörhead lọt top 10 ở Anh. Tuy kém thành công về mặt thương mại hơn, song những ban nhạc NWOBHM như Venom và Diamond Head lại có tác động đáng kể lên sự phát triển của metal. Năm 1981, Motörhead trở thành nhóm đầu tiên từ thế hệ ban nhạc metal hoàn toàn mới này giành ngôi đầu bảng xếp hạng âm nhạc Anh với album trực tiếp No Sleep 'til Hammersmith.
Thế hệ ban nhạc metal đầu tiên đã nhường lại hào quang cho các hậu bối. Deep Purple sớm tan rã sau khi Blackmore rời đi vào năm 1975, còn Led Zeppelin cũng rã đám sau khi tay trống John Bonham mất vào năm 1980. Black Sabbath thì kiệt quệ bởi mâu thuẫn nội bộ và lạm dụng chất, đồng thời đối mặt với sự cạnh tranh khốc liệt từ ban nhạc từng diễn khai mạc cho họ là Van Halen. Eddie Van Halen chứng minh anh là một trong những nghệ sĩ guitar metal dẫn đầu của kỷ nguyên. Khúc solo của anh trong bài "Eruption" trích từ album cùng tên ban nhạc vào năm 1978 được xem là một cột mốc lịch sử của thể loại. Âm thanh của Eddie Van Halen còn vươn tới giới nhạc pop khi khúc guitar solo của anh có mặt trong bài "Beat It" của Michael Jackson. Ca khúc ấy đã giành vị trí quán quân ở Hoa Kỳ vào tháng 2 năm 1983.
Lấy cảm hứng từ thành công của Van Halen, một giới nhạc metal bắt đầu phát triển ở Nam California cuối thập niên 1970. Dựa trên các câu lạc bộ trên phố Sunset Strip ở L.A., những ban nhạc như Mötley Crüe, Quiet Riot, Ratt và W.A.S.P. đã chịu ảnh hưởng từ heavy metal truyền thống ở thập niên 1970. Những nhóm này kết hợp tính kịch (và đôi khi là hóa trang) của các ban nhạc glam metal hoặc "hair metal" như Alice Cooper và Kiss. Đặc điểm nhận diện các ban nhạc glam metal là thường để tóc rất dài, diện trang phục đôi khi được xem là phi giới tính. Đặc điểm lời ca khúc của những ban nhạc glam metal này tập trung hành vi khoái lạc và hoang dại, gồm ca từ chứa lời tục về tình dục và sử dụng ma túy. Sau Làn sóng heavy metal mới của Anh và bước đột phá của Judas Priest với British Steel (1980), heavy metal ngày càng phổ biến rộng rãi vào đầu thập niên 1980. Nhiều nghệ sĩ metal hưởng lợi từ số lần lên sóng MTV - kênh này bắt đầu phát sóng vào năm 1981. Doanh số thường thường tăng vọt nếu video của một ban nhạc được trình chiếu trên kênh này. Các video của Def Leppard cho Pyromania (1983) đã biến họ thành siêu sao ở Mỹ, còn Quiet Riot trở thành ban nhạc heavy metal quốc nội đầu tiên giành vị trí nhất bảng Billboard với Metal Health (1983). Một sự kiện quan trọng trong sự phát triển vượt bậc của metal là nhạc hội US Festival (1983) ở California. Tại nhạc hội, "ngày heavy metal" hội tụ những Ozzy Osbourne, Van Halen, Scorpions, Mötley Crüe, Judas Priest và những nhóm khác đã thu hút lượng khán giả đông nhất đến tham dự sự kiện kéo dài ba ngày.
Từ năm 1983 đến 1984, thị phần đĩa nhạc của heavy metal tiêu thụ tại Hoa Kỳ đã tăng từ 8% lên 20%. Một số tạp chí chuyên môn lớn dành riêng cho dòng nhạc này đã ra đời, gồm Kerrang! (1981) và Metal Hammer (1984), cũng như một loạt tạp chí của người hâm mộ. Năm 1985, Billboard ghi nhận: "Metal đã mở rộng lượng khán giả của mình. Nhạc metal không còn độc tôn dành cho các thiếu niên nam nữa. Khán giả metal đã trở nên già hơn (tuổi sinh viên), trẻ hơn (đầu thời thiếu niên) và nhiều nữ giới hơn."
Đến giữa thập niên 1980, glam metal thống trị trên các bảng xếp hạng, truyền hình âm nhạc và chuỗi hòa nhạc ở nhà thi đấu của Hoa Kỳ. Những ban nhạc mới như Warrant từ L.A. và những nhóm từ Bờ Đông như Poison và Cinderella trở thành những người gây sức hút lớn, khi mà Mötley Crüe và Ratt vẫn rất nổi tiếng. Được xem là cầu nối phong cách giữa hard rock và glam metal, Bon Jovi từ New Jersey cực kỳ thành công với album thứ ba mang tên Slippery When Wet (1986). Ban nhạc Thụy Điển Europe sở hữu phong cách tương tự đã trở thành ngôi sao quốc tế với The Final Countdown (1986). Trong album, bài tiêu đề giành vị trí nhất bảng ở 25 quốc gia. Năm 1987, MTV ra mắt Headbangers Ball - chương trình dành riêng để chiếu các video nhạc heavy metal. Tuy nhiên, khán giả metal bắt đầu chia thành nhiều nhóm, các nhóm đó ở trong giới nhạc underground metal ưa chuộng âm thanh gay gắt hơn và coi thường phong cách "light metal" hoặc "hair metal" đang thịnh hành lúc ấy.
Một ban nhạc tiếp cận được nhiều đối tượng khán giả khác nhau là Guns N' Roses. Trái với các đồng nghiệp chơi glam metal ở L.A., họ được xem là thô ráp và nguy hiểm hơn. Với việc ra mắt album đả phá các bảng xếp hạng Appetite for Destruction vào năm 1987, họ "sạc lại năng lượng và gần như một tay duy trì hệ thống tệ nạn của Sunset Strip trong nhiều năm". Một năm sau, Jane's Addiction xuất thân cũng từ giới nhạc hộp đêm hard rock ở L.A. ra mắt album đầu tiên với hãng thu âm lớn mang tên Nothing's Shocking. Trong bài đánh giá album, Steve Pond của Rolling Stone nhận định: "Jane's Addiction chính là những kẻ kế thừa đích thực của Led Zeppelin, hơn bất kỳ ban nhạc nào khác đang hoạt động." Đây được xem là một trong những nhóm đầu tiên gắn liền với xu hướng "alternative metal" - trào lưu sẽ trở thành thế lực ở thập niên tiếp theo. Trong khi đó, những ban nhạc mớiWinger (thành phố New York) và Skid Row (New Jersey) vẫn duy trì sự phổ biến của phong cách glam metal.