stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Zacarias Kamwenho

Zacarias Kamwenho (2013)
Dom Zacarias Kamwenho sinh tại Chimbundo, tỉnh Huambo, (Angola) năm 1934, là một tổng giám mục Công giáo và là nhà hoạt động hòa bình ở Angola.
Ông được thụ phong linh mục năm 1961 và giám mục phụ tá giáo phận Luanda năm 1974 rồi tổng giám mục Lubango năm 1997 .
Năm 2001 ông cùng một số tu sĩ  Công giáo đã tự nguyện làm trung gian để dàn xếp hoà bình giữa các phe tham chiến trong cuộc Nội chiến Angola, dẫn tới cuộc ngừng bắn năm 2002.
Năm 2001, Nghị viện châu Âu đã trao giải thưởng Sakharov cho Zacarias Kamwenho cùng với Nurit Peled-Elhanan (Israel) và Izzat Ghazzawi (Palestine).
Nattages

| --- | --- |
 Nattages
Nattages

Hành chính
Quốc gia:  Pháp
Vùng: Auvergne-Rhône-Alpes
Tỉnh: Ain
Quận: Belley
Tổng: Belley
Liên xã: Belley Bas Bugey
Xã (thị) trưởng: Michel Ducellier (2008-2014)
Thống kê
Độ cao: 220–663 m (722–2.175 ft) (bình quân 310 m (1.020 ft)[chuyển đổi: tùy chọn không hợp lệ])
Diện tích đất1: 10,33 km2 (3,99 dặm vuông Anh)
INSEE/Mã bưu chính: 01271/ 01300

Nattages là một xã ở tỉnh Ain, vùng Auvergne-Rhône-Alpes thuộc miền đông nước Pháp.
Tiếng lóng

Tiếng lóng hay từ lóng là một hình thức phương ngữ xã hội không chính thức của một ngôn ngữ, thường được sử dụng trong giao tiếp thường ngày, bởi một nhóm người. Tiếng lóng phổ biến trong hội thoại bằng lời nói nhưng tránh dùng trong văn viết trang trọng. Tiếng lóng ban đầu xuất hiện nhằm mục đích che giấu ý nghĩa diễn đạt theo quy ước chỉ những người nhất định mới hiểu. Tiếng lóng thường không mang ý nghĩa trực tiếp, nghĩa đen của từ phát ra mà mang ý nghĩa tượng trưng, nghĩa bóng.
Nguồn gốc

Cùng với sự phát triển của ngôn ngữ, tiếng lóng mới cũng xuất hiện theo thời gian. Tuy nhiên, do tính chất chỉ sử dụng bởi một lượng cá nhân giới hạn nên khi một từ được phổ biến thì sẽ nhanh chóng bị loại bỏ hoặc thay thế bằng một từ lóng khác. Nó không giống như "Chí Phèo", "Thị Nở" (nhân vật của Nam Cao) hay "sư hổ mang" (chữ của Hồ Xuân Hương) là những từ do một cá nhân sáng tạo nhưng không bị đào thải theo thời gian. Nhiều từ có từ rất lâu đời. Một số từ mới bắt đầu xuất hiện trong vài chục năm trở lại, thậm chí chỉ vài năm. Những từ thay thế bộ phận trên cơ thể, biểu hiện hàng tháng trên cơ thể phụ nữ mang nghĩa tục tĩu được học sinh, sinh viên, dân chợ búa, nông thôn, xóm lao động nghèo dùng những từ lóng.
Một bộ phận không nhỏ tiếng lóng trên các phương tiện truyền thông được xây dựng bởi phương thức vay mượn từ. Báo chí nói riêng, phương tiện truyền thông nói chung là phương tiện phản ánh thực tế, sinh động các bước chuyển mình trong ngôn ngữ sinh hoạt. Việc vay mượn từ vựng trên báo chí cũng là vấn đề vay mượn trong đời sống thực tại. Khác với việc vay mượn thông thường có tính chất khoa học là quá trình vay mượn có ý thức thì tiếng lóng trên các phương tiện truyền thông ban đầu là hình thức khẩu ngữ, rồi đi vào báo chí hoặc các phương tiện khác. Một lý do khác khiến giới trẻ nói riêng và người Việt nói chung sử dụng từ lóng theo phương thức vay mượn là do tác động các yếu tố văn hóa, lịch sử, xã hội.
Sử dụng > Văn học

Thông thường, tiếng lóng chỉ được sử dụng dưới dạng văn nói, chứ ít khi được sử dụng vào văn viết, đặc biệt là trong ngôn ngữ văn bản trang trọng thì thường người ta hạn chế dùng tiếng lóng. Trong văn học, tiếng lóng thường được dùng gián tiếp, để chỉ những câu dẫn của nhân vật, ví dụ trong tác phẩm Bỉ vỏ của Nguyên Hồng. Tuy nhiên, tiếng lóng lại được dùng gián tiếp khá nhiều trong công tác tình báo, gián điệp và phản gián với đặc trưng che giấu ý nghĩa, chỉ cho những người đã biết quy định rồi mới đọc và hiểu được (xem thêm kỹ năng giải mật mã trong Sherlock Holmes của Arthur Conan Doyle).
Sử dụng > Xã hội

Tiếng lóng thường đi liền với nhóm xã hội cụ thể. Nói cách khác, sự tồn tại và phát triển của tiếng lóng bao giờ cũng gắn liền với sự tồn tại và phát triển của nhóm xã hội đã sản sinh ra chúng, sử dụng chúng. Nói chung, mỗi nhóm xã hội với mục đích bảo vệ, giữ bí mật thông tin đã cố gắng tạo ra cho mình một thứ ngôn ngữ, đó là tiếng lóng. Nhờ đó, trong mỗi loại tiếng lóng đều chứa đựng đặc trưng ngôn ngữ văn hóa của nhóm xã hội đó: Nhóm xã hội nào thì sử dụng thứ tiếng lóng đặc trưng văn hóa xã hội của nhóm xã hội đó. Cần chú ý rằng ngữ liệu khảo sát được là từ các phương tiện truyền thông đại chúng. Ngôn ngữ khi xuất hiện ở kênh giao tiếp này tất thảy đều trải qua những quá trình biên tập, soạn thảo, câu văn có phần trau chuốt hơn, những từ ngữ quá thô tục cũng vì vậy mà được hạn chế.
Hơn nữa, đối tượng sử dụng và tiếp nhận thông tin từ các phương tiện truyền thông chủ yếu là giới trẻ. Đó chính là lý do để từ lóng của giới học sinh – sinh viên phổ biến, chiếm tỉ lệ gần như tuyệt đối trong kết quả khảo sát. Những từ lóng khảo sát được hầu như xoay quanh các chủ đề như: học hành, thi cử, kiểm tra; đánh giá về trí tuệ, tính tình; tình bạn, tình yêu lứa tuổi học trò…
Ramphotyphlops supranasalis

| Ramphotyphlops supranasalis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Reptilia
Bộ (ordo): Squamata
Phân bộ (subordo): Serpentes
Phân thứ bộ (infraordo): Scolecophidia
Họ (familia): Typhlopidae
Chi (genus): Ramphotyphlops
Loài (species): R. supranasalis
Danh pháp hai phần
Ramphotyphlops supranasalis (Brongersma, 1934) 
Ramphotyphlops supranasalis là một loài rắn trong họ Typhlopidae. Loài này được Brongersma mô tả khoa học đầu tiên năm 1934.
Zafrona kilburni

| Zafrona kilburni> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Mollusca
Lớp (class): Gastropoda
Liên họ (superfamilia): Buccinoidea
(không phân hạng): nhánh Caenogastropoda nhánh Hypsogastropoda nhánh Neogastropoda
Họ (familia): Columbellidae
Chi (genus): Zafrona
Loài (species): Z. kilburni
Danh pháp hai phần
Zafrona kilburni Bozzetti, 2009 
Zafrona kilburni là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Columbellidae.
Chú thích

↑  Bozzetti (2009). Malacologia Mostra Mondiale 64 (3): 13-15. World Register of Marine Species, accessed ngày 17 tháng 4 năm 2010.
↑  Zafrona kilburni Bozzetti, 2009. World Register of Marine Species, truy cập 17 tháng 4 năm 2010.
Requena-Utiel

Requena-Utiel (Tiếng Valencian: Plana d'Utiel) là một comarca trong tỉnh Valencia, Cộng đồng Valencian, Tây Ban Nha.
Các đô thị bên trong

Camporrobles
Caudete de las Fuentes
Chera
Fuenterrobles
Requena
Sinarcas
Utiel
Venta del Moro
Villargordo del Cabriel
Yahatanishi, Kitakyūshū

Quận in Kyūshū, Nhật BảnBản mẫu:SHORTDESC:Quận in Kyūshū, Nhật Bản
| Yahatanishi 八幡西区 |
| --- | --- |
Quận
Văn phòng hành chính quận Yahatanishi
Vị trí quận Yahatanishi trên bản đồ thành phố Kitakyūshū
YahatanishiVị trí quận Yahatanishi trên bản đồ Kyūshū
Tọa độ: 33°51′41″B 130°45′37″Đ﻿ / ﻿33,86139°B 130,76028°Đ﻿ / 33.86139; 130.76028
Quốc gia:  Nhật Bản
Vùng: Kyūshū
Tỉnh: Fukuoka
Thành phố: Kitakyūshū
Diện tích
 • Tổng cộng: 83,13 km2 (32,10 mi2)
Dân số (1 tháng 10, 2020)
 • Tổng cộng: 249,933
 • Mật độ: 3,000/km2 (7,800/mi2)
Múi giờ: UTC+9 (JST)
Website: Website chính thức
Yahatanishi (八幡西区 (Bát Phiên Tây khu), Yahatanishi-ku?) là quận thuộc thành phố Kitakyūshū, tỉnh Fukuoka, Nhật Bản. Tính đến ngày 1 tháng 10 năm 2020, dân số ước tính của quận là 249.933 người và mật độ dân số là 3.000 người/km2. Tổng diện tích của quận là 83,13 km2.
Địa lý > Khí hậu

| Dữ liệu khí hậu của Yahatanishi, Kitakyūshū> Tháng | Dữ liệu khí hậu của Yahatanishi, Kitakyūshū> 1 | Dữ liệu khí hậu của Yahatanishi, Kitakyūshū> 2 | Dữ liệu khí hậu của Yahatanishi, Kitakyūshū> 3 | Dữ liệu khí hậu của Yahatanishi, Kitakyūshū> 4 | Dữ liệu khí hậu của Yahatanishi, Kitakyūshū> 5 | Dữ liệu khí hậu của Yahatanishi, Kitakyūshū> 6 | Dữ liệu khí hậu của Yahatanishi, Kitakyūshū> 7 | Dữ liệu khí hậu của Yahatanishi, Kitakyūshū> 8 | Dữ liệu khí hậu của Yahatanishi, Kitakyūshū> 9 | Dữ liệu khí hậu của Yahatanishi, Kitakyūshū> 10 | Dữ liệu khí hậu của Yahatanishi, Kitakyūshū> 11 | Dữ liệu khí hậu của Yahatanishi, Kitakyūshū> 12 | Dữ liệu khí hậu của Yahatanishi, Kitakyūshū> Năm |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Cao kỉ lục °C (°F) | 19.0 (66.2) | 24.0 (75.2) | 25.2 (77.4) | 30.1 (86.2) | 32.4 (90.3) | 34.2 (93.6) | 36.9 (98.4) | 36.7 (98.1) | 34.7 (94.5) | 33.0 (91.4) | 26.8 (80.2) | 24.8 (76.6) | 36.9 (98.4) |
| Trung bình ngày tối đa °C (°F) | 9.8 (49.6) | 10.9 (51.6) | 14.4 (57.9) | 19.6 (67.3) | 24.2 (75.6) | 27.0 (80.6) | 30.7 (87.3) | 31.9 (89.4) | 28.1 (82.6) | 23.2 (73.8) | 17.7 (63.9) | 12.2 (54.0) | 20.8 (69.5) |
| Trung bình ngày °C (°F) | 6.2 (43.2) | 6.9 (44.4) | 10.0 (50.0) | 14.7 (58.5) | 19.3 (66.7) | 22.7 (72.9) | 26.8 (80.2) | 27.8 (82.0) | 24.0 (75.2) | 18.8 (65.8) | 13.3 (55.9) | 8.3 (46.9) | 16.6 (61.8) |
| Tối thiểu trung bình ngày °C (°F) | 2.8 (37.0) | 3.2 (37.8) | 5.9 (42.6) | 10.2 (50.4) | 14.9 (58.8) | 19.3 (66.7) | 23.7 (74.7) | 24.6 (76.3) | 20.6 (69.1) | 14.8 (58.6) | 9.3 (48.7) | 4.7 (40.5) | 12.8 (55.1) |
| Thấp kỉ lục °C (°F) | −4.6 (23.7) | −6.2 (20.8) | −3.8 (25.2) | 0.5 (32.9) | 6.4 (43.5) | 10.5 (50.9) | 15.4 (59.7) | 17.6 (63.7) | 8.9 (48.0) | 3.5 (38.3) | 0.7 (33.3) | −3.6 (25.5) | −6.2 (20.8) |
| Lượng Giáng thủy trung bình mm (inches) | 87.9 (3.46) | 79.2 (3.12) | 114.2 (4.50) | 125.4 (4.94) | 142.9 (5.63) | 239.5 (9.43) | 314.6 (12.39) | 198.1 (7.80) | 165.9 (6.53) | 85.2 (3.35) | 91.8 (3.61) | 75.9 (2.99) | 1.720,5 (67.74) |
| Số ngày giáng thủy trung bình (≥ 1.0 mm) | 10.8 | 10.4 | 10.9 | 10.0 | 9.0 | 12.3 | 11.8 | 10.0 | 9.7 | 7.3 | 9.4 | 9.8 | 121.4 |
| Số giờ nắng trung bình tháng | 101.8 | 113.2 | 159.5 | 188.6 | 205.0 | 139.2 | 167.6 | 196.2 | 159.8 | 170.5 | 131.5 | 102.9 | 1.835,7 |
Nguồn: Cục Khí tượng Nhật Bản
Renauldia hoehnelii

| Renauldia hoehnelii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Bryophyta
Lớp (class): Bryopsida
Phân lớp (subclass): Bryidae
Bộ (ordo): Hypnales
Họ (familia): Pterobryaceae
Chi (genus): Renauldia
Loài (species): R. hoehnelii
Danh pháp hai phần
Renauldia hoehnelii (Müll. Hal.) Broth., 1906 
Renauldia hoehnelii là một loài Rêu trong họ Pterobryaceae. Loài này được (Müll. Hal.) Broth. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1906.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Renauldia hoehnelii”. Truy cập ngày 10 tháng 8 năm 2013.
Requeil

| --- | --- |
 Requeil
Requeil

Hành chính
Quốc gia:  Pháp
Vùng: Pays de la Loire
Tỉnh: Sarthe
Quận: La Flèche
Tổng: Pontvallain
Xã (thị) trưởng: Claude Leblanc (2008–2014)
Thống kê
Diện tích đất1: 14,1 km2 (5,4 dặm vuông Anh)
Nhân khẩu2: 1.067  (2006 )
 - Mật độ: 76/km2 (200/sq mi)
INSEE/Mã bưu chính: 72252/ 72510
1 Dữ liệu địa chính Pháp loại trừ các hồ và ao lớn hơn 1 km² (0.386 dặm vuông hoặc 247 acre) cũng như các cửa sông.
2 Dân số không tính hai lần: cư dân của nhiều xã (ví dụ, các sinh viên và quân nhân) chỉ tính một lần.
Requeil là một xã thuộc tỉnh Sarthe trong vùng Pays-de-la-Loire phía tây bắc nước Pháp. Xã này có diện tích 14,1 km2, dân số năm 2006 là 1067 người.
Xã Wabash, Quận Darke, Ohio

| Xã Wabash Wabash Township |
| --- | --- |
—  Xã  —
 

 
 Vị trí trong Quận Darke, Ohio
 Vị trí quận Darke trong tiểu bang Ohio ở Hoa Kỷ
Xã Wabash
Quốc gia: Hoa Kỳ
Tiểu bang: Ohio
Quận: Quận Darke
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 887
Múi giờ: EST (UTC-5)
 • Mùa hè (DST): EDT (UTC-4)
Xã Wabash (tiếng Anh: Wabash Township) là một xã thuộc quận Darke, tiểu bang Ohio, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 887 người.
Yenikuyu, Altınekin

| Yenikuyu |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
YenikuyuVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Konya
Huyện: Altınekin
Dân số (2011)
 • Tổng cộng: 447 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Yenikuyu là một xã thuộc huyện Altınekin, tỉnh Konya, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 447 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Konya”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Lưu trữ bản gốc ngày 13 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 15 tháng 9 năm 2012.Quản lý CS1: bot: trạng thái URL ban đầu không rõ (liên kết)
Yigoga etoliae

| Yigoga etoliae> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Noctuidae
Chi (genus): Yigoga
Loài (species): Y. etoliae
Danh pháp hai phần
Yigoga etoliae Dufay, 1983 
Yigoga etoliae là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Rhamnapoderus spiculosus

| Rhamnapoderus spiculosus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Attelabidae
Chi (genus): Rhamnapoderus
Loài (species): R. spiculosus
Danh pháp hai phần
Rhamnapoderus spiculosus Jekel, 1860 
Rhamnapoderus spiculosus là một loài bọ cánh cứng trong họ Attelabidae. Loài này được Jekel miêu tả khoa học năm 1860.
Chú thích

↑  Hallan, J.  (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Rhyacophila starki

| Rhyacophila starki> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Trichoptera
Họ (familia): Rhyacophilidae
Chi (genus): Rhyacophila
Loài (species): R. starki
Danh pháp hai phần
Rhyacophila starki SD Smith & JS Weaver, III, 
Rhyacophila starki là một loài Trichoptera trong họ Rhyacophilidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.
Rhantus incognitus

| Rhantus incognitus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Dytiscidae
Chi (genus): Rhantus
Loài (species): R. incognitus
Danh pháp hai phần
Rhantus incognitus Scholz, 1927 
Rhantus incognitus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Scholz miêu tả khoa học năm 1927.
Chú thích

↑  Hallan, J.  (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Rhamnella caudata

| Rhamnella caudata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Rosales
Họ (familia): Rhamnaceae
Chi (genus): Rhamnella
Loài (species): R. caudata
Danh pháp hai phần
Rhamnella caudata Merr. & Chun, 1934 
Rhamnella caudata là một loài thực vật có hoa trong họ Táo. Loài này được Merr. & Chun miêu tả khoa học đầu tiên năm 1934.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Rhamnella caudata”. Truy cập ngày 18 tháng 9 năm 2013.
Yaylalar, Bayburt

| Yaylalar |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
YaylalarVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Bayburt
Thành phố: Bayburt
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 40 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Yaylalar là một xã thuộc thành phố Bayburt, tỉnh Bayburt, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2010 là 40 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Bayburt”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Truy cập ngày 17 tháng 9 năm 2012.
Rhantus kini

| Rhantus kini> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Dytiscidae
Chi (genus): Rhantus
Loài (species): R. kini
Danh pháp hai phần
Rhantus kini Balke, Wewalka, Alarie & Ribera, 2007 
Rhantus kini là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Balke, Wewalka, Alarie & Ribera miêu tả khoa học năm 2007.
Chú thích

↑  Hallan, J.  (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Recsk

| Recsk |
| --- | --- |
—  Làng  —
 

  Huy hiệu
Recsk
Quốc gia:  Hungary
Hạt: Heves
Tiểu vùng: Pétervásárai
Diện tích
 • Tổng cộng: 45,37 km2 (17,52 mi2)
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 2.729
 • Mật độ: 60/km2 (200/mi2)
Múi giờ: CET (UTC+1)
 • Mùa hè (DST): CEST (UTC+2)
3245 
Mã điện thoại: 36 
Recsk là một làng thuộc hạt Heves, Hungary. Làng này có diện tích 45,37 km², dân số năm 2010 là 2729 người, mật độ 60 người/km².
Tính toán song song

Siêu máy tính song song hàng loạt Blue Gene/P của IBM
Tính toán song song (tiếng Anh: Parallel computing), là một hình thức tính toán trong đó nhiều phép tính và tiến trình được thực hiện đồng thời, hoạt động trên nguyên tắc là những vấn đề lớn đều có thể chia thành nhiều phần nhỏ hơn, sau đó được giải quyết tương tranh ("trong lĩnh vực tính toán"). Có nhiều hình thức khác nhau của tính toán song song: song song cấp bit, song song cấp lệnh, song song dữ liệu, và song song tác vụ. Xử lý song song đã được sử dụng từ nhiều năm qua, chủ yếu là trong lĩnh vực tính toán hiệu năng cao. Gần đây hình thức tính toán này được quan tâm nhiều hơn, do những hạn chế vật lý ngăn chặn việc tăng hiệu năng tính toán chỉ bằng cách tăng tần số. Vì việc tiêu hao điện năng (dẫn đến sinh nhiệt) từ máy tính đã trở thành một mối lo ngại trong những năm gần đây, tính toán song song đã trở thành mô hình thống trị trong lĩnh vực kiến trúc máy tính, phần lớn là dưới dạng bộ xử lý đa nhân.
Các máy tính song song có thể được phân loại tùy theo cấp độ hỗ trợ cho song song của phần cứng, với những chiếc máy tính đa nhân và đa xử lý có bộ phận đa xử lý trong một máy đơn lẻ, trong khi cụm máy tính, xử lý song song hàng loạt, và điện toán lưới sử dụng nhiều máy tính để xử lý cùng một công việc. Những kiến trúc máy tính song song chuyên dụng thỉnh thoảng cũng sử dụng các bộ xử lý truyền thống nhằm tăng tốc độ cho những công việc đặc trưng.
Thuật toán song song khó viết hơn so với những thuật toán tuần tự, vì sự tương tranh tạo ra nhiều lớp mới tiềm tàng các lỗi phần mềm, trong đó lỗi điều kiện ganh đua là phổ biến nhất. Quản lý việc giao tiếp và đồng bộ giữa các luồng xử lý là một trong những trở ngại lớn nhất để tạo ra một chương trình song song tốt.
Khả năng tăng tốc cao nhất có thể đạt được của một chương trình khi được song song hóa tuân theo định luật Amdahl.
Bối cảnh

Theo truyền thống, phần mềm máy tính được viết cho tính toán tuần tự. Để giải quyết một vấn đề, một thuật toán được xây dựng và thực thi tuần tự theo các dòng lệnh. Những câu lệnh này lại được chạy trên một đơn vị xử lý trung tâm (CPU) của chiếc máy tính. Chỉ có một câu lệnh được chạy trong một khoảng thời gian. Sau khi câu lệnh đó kết thúc, câu tiếp theo mới được thực hiện.
Tính toán song song, mặt khác, lại sử dụng đồng thời các bộ đa xử lý để giải quyết một vấn đề. Việc này được hoàn thành bằng cách tách vấn đề thành nhiều phần độc lập sau đó mỗi bộ xử lý có thể chạy thuật toán của nó đồng thời với những cái khác. Các bộ phận xử lý có thể khác nhau và bao gồm các dạng tài nguyên như: một máy tính đơn gồm nhiều bộ đa xử lý, nhiều máy tính được kết nối mạng, phần cứng chuyên biệt, hoặc có thể là sự kết hợp của những dạng trên.
Tăng tần số là cách chủ đạo để cải thiện khả năng xử lý của máy tính từ giữa những năm 1980 cho đến năm 2004. Thời gian chạy của một chương trình được tính bằng số câu lệnh nhân với thời gian trung bình của một câu lệnh. Như vậy nếu duy trì tất cả những thứ khác ổn định, gia tăng tần số xung nhịp sẽ làm giảm thời gian trung bình để thực thi một câu lệnh. Như vậy tần số tăng sẽ giảm đi thời gian chạy của những chương trình chạy trong CPU.
Tuy nhiên, mức tiêu hao năng lượng của một con chip được tính bởi công thức P = C × V2 × F, trong đó P là công suất tiêu thụ, C là điện dung được chuyển trong mỗi chu kỳ xung nhịp (tỷ lệ thuận với số lượng transistor có đầu vào thay đổi), V là điện áp, và F là tần số của bộ xử lý (số chu kỳ mỗi giây). Như vậy tăng tần số cũng làm năng lượng sử dụng của bộ xử lý tăng theo. Việc tăng tiêu hao năng lượng này đã dẫn đến quyết định ngừng phát triển bộ xử lý Tejas và Jayhawk của Intel tháng 5 năm 2004, được cho là sự chấm dứt của việc sử dụng tăng tần số như một kiến trúc máy tính chủ đạo.
Định luật Moore là một quan sát thực tế cho thấy mật độ transistor trong bộ vi xử lý tăng gấp hai lần sau mỗi 18 đến 24  tháng. Bất chấp nhược điểm về tiêu hao năng lượng, và những dự đoán về sự chấm dứt của nó, định luật Moore vẫn khá thông dụng. Với sự kết thúc của phương pháp tăng tần số, các transistor bổ sung này (không còn được sử dụng cho việc tăng tần số) có thể được sử dụng để tạo ra phần cứng bổ sung cho tính toán song song.
Bối cảnh > Định luật Amdahl và định luật Gustafson

Trong trường hợp tối ưu, khả năng tăng tốc từ việc song song hóa là tuyến tính - gấp đôi các thành phần xử lý sẽ làm giảm một nửa thời gian chạy, và gấp đôi lần nữa sẽ lại tiếp tục giảm thời gian chạy xuống còn một nửa. Tuy nhiên, có rất ít thuật toán song song có thể đạt được sự tăng tốc tối ưu. Hầu hết đều chỉ đạt đến gần mức tuyến tính khi số thành phần xử lý là nhỏ và tiệm cận đến một giá trị không đổi khi số lượng các thành phần xử lý tăng lên nhiều.
Tiềm năng của việc tăng tốc bởi một thuật toán trên nền tảng tính toán song song được đưa ra bởi định luật Amdahl, ban đầu được xây dựng bởi Gene Amdahl trong những năm 1960. Trong đó nói rõ rằng chỉ một phần nhỏ của chương trình không thể được song song cũng sẽ hạn chế khả năng tăng tốc tổng thể của việc song song hóa. Một chương trình giải quyết một vấn đề toán học hoặc kỹ thuật lớn thường sẽ bao gồm một số bộ phận song song và bộ phận không song song (tuần tự). Nếu  \alpha  là tỷ lệ thời gian chạy mà một chương trình tuần tự bỏ ra trên bộ phận không song song, thì
là tỷ lệ tăng tốc tối đa khi song song hóa chương trình. Ví dụ, nếu coi phần tuần tự của một chương trình là 10% thời gian chạy, tốc độ tăng sẽ không thể đạt được quá 10 lần, bất kể có bao nhiêu bộ xử lý được thêm vào. Điều này đặt ra một giới hạn về tính hữu ích của việc thêm các đơn vị thực hiện song song với nhau nhiều hơn. "Khi công việc không thể được phân chia vì ràng buộc về trình tự, dù có áp dụng thêm nhiều phương pháp cũng không ảnh hưởng đến tiến độ. Mang thai một đứa trẻ phải mất 9 tháng, cho dù có bao nhiêu người phụ nữ đi nữa."
Định luật Gustafson là một nguyên lý khác trong tính toán, liên quan chặt chẽ đến định luật Amdahl. Nó chỉ ra rằng việc tăng tốc với  P bộ xử lý là
Định luật Amdahl giả định kích thước bài toán là cố định và thời gian chạy của các phần tuần tự của chương trình là độc lập với số lượng bộ xử lý, trong khi định luật Gustafson không đưa ra giả thuyết này.