stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Cù lao Chàm
Địa chất

Cụm đảo Cù Lao Chàm là phần kéo dài và thấp dần về phía ĐN của khối đá granit Bạch Mã - Hải Vân - Sơn Trà của phức hệ Hải Vân, tuổi Trias sớm, đặc trưng cho giai đoạn xâm nhập granit đồng va chạm nguồn gốc vỏ gồm hai pha xâm nhập và pha đá mạch., chủ yếu gồm các đá granit biotit, granit hai mica, ít granodiorit biotit có muscovit; cũng gặp các khoáng vật cao nhôm như cordierit, sillimanit, granat. Các đá tại phần rìa khối bị biến dạng với các khoáng vật thường được sắp xếp theo phương TB-ĐN, trùng với phương biến dạng của dải Trường Sơn. Đá có kiến trúc hạt trung đến thô, có nơi gặp kiến trúc dạng porphyr với ban tinh felspat. Ngoài ra, trên đảo còn gặp các khối sót thể tù lộ ra của các đá biến chất sau hàng nhiều triệu năm bóc mòn, mà chính các đá này đã bị khối granit xuyên qua và cuốn theo: đó là các đá phiến gneis, đá phiến biotit, granitogneis.... Các mỏm đá sót này lộ ra trên bãi biển ở Bãi Bìm, Bãi Hương với nhiều vân hoa độc đáo, được tạo nên bởi quá trình biến chất nhiệt, là dấu ấn đặc biệt quan trọng để nhận biết về lịch sử hình thành của dải đất trên thềm lục địa này. Các trầm tích Đệ Tứ tuy phát triển hạn chế, nhưng cũng khá đa dạng về nguồn gốc, bao gồm các thành tạo sườn tích, lở tích, lũ tích, aluvi và biển, có tuổi từ Pleistocen giữa đến hiện đại. Trầm tích bao gồm chủ yếu là cát, sạn sỏi thạch anh, các mảnh vụn san hô, vỏ sò ốc và cuội đá granit kích thước rất khác nhau.
Cù lao Chàm là một di tích văn hoá lịch sử gắn với sự hình thành và phát triển của đô thị thương cảng Hội An. Bản đồ Tây-phương xưa thường ghi Cù lao Chàm với tên "Champello" lấy từ tiếng Nam-Ấn (Autronesian) "Pulau Champa". Cù lao Chàm còn có các tên gọi khác như   Chiêm Dự (thời vua Tự Đức), Puliciam, Chiêm Bất Lao, Tiên Bích La. Tại đây còn nhiều di tích thuộc các nền văn hóa Sa Huỳnh, Chăm Pa, Đại Việt, với các công trình kiến trúc cổ của người Chăm và người Việt có niên đại vài trăm năm.
Đây còn là một địa điểm du lịch có khí hậu quanh năm mát mẻ, hệ động thực vật phong phú, đặc biệt là nguồn hải sản và nguồn tài nguyên yến sào. Các rạn san hô ở khu vực biển cù lao Chàm cũng được các nhà khoa học đánh giá cao và đưa vào danh sách bảo vệ.
Tháng 10 năm 2003, Khu Bảo tồn thiên nhiên Cù Lao Chàm được thành lập để giữ gìn sinh vật hoang dã trên đảo, là một trong 15 khu Bảo tồn biển của Việt Nam vào thời điểm năm 2007.
Ngày 29 tháng 5 năm 2009, với hệ động thực vật phong phú và những di tích lịch sử hàng trăm năm trước, Cù Lao Chàm được UNESCO công nhận là Khu dự trữ sinh quyển thế giới trong phiên họp thứ 21 của Ủy ban Điều phối quốc tế chương trình con người và sinh quyển diễn ra tại đảo Jeju (Hàn Quốc).
Hình ảnh

Cầu cảng vào đảo
Khu bảo tồn thiên nhiên
Cách phơi mực của cư dân trên đảo
Ngôi chùa 400 năm
Hiện vật vớt tại con tàu đắm gần Cù Lao Chàm
Chú thích

↑  Tập bản đồ hành chính Việt Nam. Nhà xuất bản Tài nguyên – Môi trường và Bản đồ Việt Nam. Hà Nội, 2013.
↑  Bản đồ tỷ lệ 1:50.000 tờ D-49- 1B & 2A. Cục Đo đạc và Bản đồ Việt Nam, 2013.
1 2  Trần Đức Thạnh; Lê Đức An; Nguyễn Hữu Cử; Trần Đình Lân; Tạ Hoà Phương; Nguyễn Văn Quân (2012). Biển đảo Việt Nam - Tài nguyên vị thế và những kỳ quan địa chất, sinh thái tiêu biểu (Vietnamese sea and islands – position resources, and typical geological and ecological wonders). Khoa học Tự nhiên và Công nghệ. Hà Nội. doi:10.13140/rg.2.1.3586.8403.
↑  Việt Nam Văn hóa và Du lịch, trang 770
↑  Lao Cham Nature Reserve (Bảo tồn thiên nhiên ở Cù lao Chàm) (tập tin PDF, tiếng Anh)
↑  Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam, Cù lao Chàm - Biển xanh, cát trắng, nắng vàng[liên kết hỏng], 8/5/2007
Góc nhìn từ Cano tốc độ cao
Yamanashi (thành phố)

| Yamanashi 山梨市 |
| --- | --- |
—  Thành phố  —
 

  Hiệu kỳ Ấn chương
 Vị trí của Yamanashi ở  Yamanashi
Yamanashi 
Tọa độ: 35°42′B 138°41′Đ﻿ / ﻿35,7°B 138,683°Đ﻿ / 35.700; 138.683 
Quốc gia: Nhật Bản
Vùng: Chūbu
Tỉnh: Yamanashi
Diện tích
 • Tổng cộng: 289,87 km2 (11,192 mi2)
Dân số (1 tháng 11 năm 2013)
 • Tổng cộng: 35,735
 • Mật độ: 129/km2 (330/mi2)
Múi giờ: UTC+9
Điện thoại: 0553-22-1111
Địa chỉ tòa thị chính: 483 Kohara Nishi, yamanashi-shi, yamanashi-ken 〒405-8501
Website: Thành phố Yamanashi
Yamanashi (tiếng Nhật: 山梨市, đọc là Da-ma-na-xi) là một thành phố thuộc tỉnh Yamanashi của Nhật Bản.
Chủ nghĩa khỏa thân

Tập thể nam nữ khỏa thân nắm tay nhau trên bãi biển
Một phụ nữ khỏa thân ở Đức trong thành phố, việc này là hoàn toàn bình thường theo văn hóa Freikörperkultur của Đức
Chủ nghĩa khỏa thân hoặc là khỏa thân chủ nghĩa (tiếng Anh: Nudism hay Naturism) là một trào lưu văn hóa (cultural movement) và trào lưu chính trị có từ lâu đời. Chủ trương này kêu gọi mọi người hãy sống và làm việc một cách tự do, cởi mở, phóng đãng, không bó buộc. Thông qua việc cởi bỏ tất cả trang phục, họ muốn tự do thể hiện quan điểm cá tính của bản thân mình.
Khái niệm

Theo đại hội XIV của liên đoàn người khỏa thân quốc tế (International Naturist Federation) diễn ra tại Agde thuộc Pháp vào năm 1974) thì chủ nghĩa khỏa thân là một cách sống hài hòa với thiên nhiên đặc trưng bởi sự thực hành khỏa thân công cộng với mục đích khuyến khích lòng tự trọng, tôn trọng người khác và môi sinh.
Tính hợp lệ

Nhiều người khoả thân và các tổ chức người khỏa thân hiện nay cảm thấy rằng việc thực hành khỏa thân xã hội cần được nhân bản vô tính. Đối với nhiều lý do xã hội, văn hóa và lịch sử của các công dân, các phương tiện truyền thông, và nhiều người khoả thân đương đại và các tổ chức của họ thường đơn giản hóa các mối quan hệ giữa chủ nghĩa khỏa thân và tình dục. Nghiên cứu hiện nay đã bắt đầu khám phá mối quan hệ phức tạp này. Tại một số nước, khỏa thân chủ nghĩa bị coi là yếu tố gây gia tăng lượng tội phạm tình dục.
Tại một số nước, khỏa thân chủ nghĩa được xem nhẹ nhưng một số quốc gia, đặc biệt là các quốc gia phương Đông vẫn quyết liệt phản đối chủ nghĩa này. Riêng ở một số vùng, những người theo chủ nghĩa khoả thân tự giác xây dựng các khu vui chơi, nhà ở, hồ bơi, bãi biển mà ở đó, họ tha hồ làm việc và vui vẻ trong tình trạng không quần áo.
Epidendrum dugandianum

| Epidendrum dugandianum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Chi (genus): Epidendrum
Loài (species): E. dugandianum
Danh pháp hai phần
Epidendrum dugandianum A.D.Hawkes 
Epidendrum dugandianum là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được A.D.Hawkes mô tả khoa học đầu tiên năm 1957.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Epidendrum dugandianum”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Shimotsuke, Tochigi

| Shimotsuke 下野市 |
| --- | --- |
—  Thành phố  —
 

  Hiệu kỳ Ấn chương
 Vị trí của Shimotsuke ở  Tochigi
Shimotsuke 
Tọa độ: 36°23′B 139°51′Đ﻿ / ﻿36,383°B 139,85°Đ﻿ / 36.383; 139.850 
Quốc gia: Nhật Bản
Vùng: Kantō
Tỉnh: Tochigi
Diện tích
 • Tổng cộng: 74,58 km2 (2,880 mi2)
Dân số (1 tháng 11 năm 2010)
 • Tổng cộng: 59,283
 • Mật độ: 759/km2 (1,970/mi2)
Múi giờ: UTC+9
Điện thoại: 0285-40-555
Địa chỉ tòa thị chính: 1127 Koganei, shimotsuke, Tochigi 〒 329-0492
Website: shimotsuke.tochigi.jp/ Thành phố Shimotsuke
Shimotsuke (下野市, Shimotsuke-shi?) là một thành phố thuộc tỉnh Tochigi, Nhật Bản.
K+

| --- | --- |

Thành lập: 5 tháng 5 năm 2009; 15 năm trước (2009-05-05)
Khẩu hiệu: Mở rộng tầm nhìn người Việt (2004–2010)   Càng xem, càng biết, càng hay (2010–2012)   Vui Tivi (2012–2014)   K+ đổi mới – Chất lượng xứng tầm – Bùng nổ nội dung mới (2014–2015)   Trăm kênh hay, cả nhà xem ngay (2015–2017)   Càng xem, Càng yêu (2017–2020)   Giải trí và hơn thế nữa (2020)   Ứng dụng K+ – Vũ trụ giải trí của riêng bạn (2020–nay)   Ngợp giải trí (2021–2024)   Giải trí đi! (2024–nay)  
Website: www.kplus.vn
K+ là dịch vụ truyền hình trả tiền dựa trên hệ thống truyền hình vệ tinh và OTT do Công ty TNHH Truyền hình số vệ tinh Việt Nam (VSTV) sở hữu. VSTV là liên doanh giữa Đài Truyền hình Việt Nam (VTV), công ty Canal+ Overseas (trực thuộc tập đoàn truyền hình trả tiền Canal+ của Pháp).
Công nghệ

K+ sử dụng kỹ thuật truyền tín hiệu trên nền tảng DTH (Direct To Home - trực tiếp qua vệ tinh) và những công nghệ tiên tiến về truyền hình. Dịch vụ truyền hình K+ phủ sóng trên toàn lãnh thổ của Việt Nam thông qua vệ tinh, sử dụng công nghệ kỹ thuật số để truyền tín hiệu hình ảnh và âm thanh, có khả năng phát các kênh SD và kênh HD. Tín hiệu các kênh truyền hình phát trên K+ được thu tại Trạm phát lên vệ tinh của K+ tại Vĩnh Yên, tỉnh Vĩnh Phúc qua vệ tinh Vinasat 1 và được truyền đi khắp cả nước. Toàn bộ các kênh do K+ cung cấp được trang bị công nghệ mã hóa do hãng Nagravision phát triển nhằm đảm bảo an toàn cho các gói kênh và bảo vệ các chủ sở hữu bản quyền kênh.
Các hoạt động

Truyền hình số vệ tinh
Truyền hình OTT
Quảng cáo
Sản xuất phim truyền hình & chiếu rạp
Sản xuất nội dung chương trình truyền hình
Chú thích

^ Phản đối K+ Lưu trữ 2014-03-18 tại Wayback Machine, Tuổi Trẻ Online, 9 tháng 12 năm 2010.
^ Fan Việt tiếp tục phản đối K+ độc quyềnLưu trữ 2013-08-26 tại Wayback Machine, Báo điện tử VTC News, 20 tháng 7 năm 2013
^ Độc quyền giải EPL gây bức xúc cho xã hội, Thanh Niên Online, 20 tháng 7 năm 2013
^ “My K+ là gì. Giới thệu chung về My K+”.
Yūki, Ibaraki

| Yūki 結城市 |
| --- | --- |
—  Thành phố  —
 

  Hiệu kỳ Ấn chương
 Vị trí của Yūki ở  Ibaraki
Yūki 
Tọa độ: 36°18′B 139°53′Đ﻿ / ﻿36,3°B 139,883°Đ﻿ / 36.300; 139.883 
Quốc gia: Nhật Bản
Vùng: Kantō
Tỉnh: Ibaraki
Diện tích
 • Tổng cộng: 65,84 km2 (2,542 mi2)
Dân số (1 tháng 9 năm 2010)
 • Tổng cộng: 51,943
 • Mật độ: 789/km2 (2,040/mi2)
Múi giờ: UTC+9, Giờ UTC+9
Thành phố kết nghĩa: Nagai
Website: Thành phố Yūki
Yūki (結城市, Yūki-shi?) là một thành phố thuộc tỉnh Ibaraki, Nhật Bản.
Cá

Đối với các định nghĩa khác, xem Cá (định hướng).
| CáKhoảng thời gian hóa thạch: 510–0 triệu năm trước đây  TiềnЄ Є O S D C P T J K Pg N      Cambri trung - hiện tại |
| --- | --- |

Cá mú khổng lồ bơi giữa đàn của các loài cá khác

Cá sư tử đỏ
Phân loại sinh học
Vực:: Eukaryota
Giới:: Animalia
Ngành:: Chordata
nhánh:: Olfactores
Phân ngành:: Vertebrata
Bao gồm
 Jawless fish †Armoured fish †Spiny sharks Cartilaginous fish Bony fish Ray-finned fish Lobe-finned fish
Đơn vị phân loại được bao gồm theo miêu tả theo nhánh học nhưng bị loại trừ theo truyền thống
 Tetrapods †Conodonts
Cá là những động vật có dây sống, phần lớn là ngoại nhiệt (máu lạnh), có mang (một số loài có phổi) và sống dưới nước. Hiện người ta đã biết khoảng trên 31.900 loài cá, điều này làm cho chúng trở thành nhóm đa dạng nhất trong số các động vật có dây sống. Sự biến nhiệt cho phép thân nhiệt của chúng biến đổi theo sự thay đổi nhiệt độ của môi trường, mặc dù một số loài cá lớn có hoạt động bơi lội tích cực như cá mập trắng lớn và cá ngừ có thể duy trì một nhiệt độ cơ thể cao hơn.
Tổng quan

Về mặt phân loại học, cá là một nhóm cận ngành mà quan hệ chính xác của nó còn gây tranh cãi khá nhiều; sự phân chia phổ biến là chia chúng thành cá không hàm (siêu lớp Agnatha với 108 loài, bao gồm các loài cá mút đá và cá mút đá myxin), cá sụn (lớp Chondrichthyes với 970 loài, bao gồm các loại cá mập và cá đuối), với lớp còn lại là cá xương (lớp Osteichthyes).
Trong tiếng Việt, nhiều loài động vật sống dưới nước khác cũng gọi là "cá", chẳng hạn cá mực hay cá voi, cá heo, cá nhà táng, cá sấu... nhưng thực ra, chúng không phải là cá thật sự. Mực thuộc phân lớp Coleoidea, lớp Chân đầu (Cephalopoda) còn các loại cá sau lại là các động vật có vú (Mammalia), riêng cá sấu là một nhóm bò sát.
Cá có kích thước rất đa dạng, từ loài cá nhám voi dài tới 16m (51ft) tới loài cá nhỏ chỉ dài 7mm (trên ¼ inch) tại Australia, mà tại đó người ta gọi là stout infantfish (danh pháp khoa học: Schindleria brevipinguis).
Một số loài cá duy trì được thân nhiệt cao hơn vài độ so với môi trường xung quanh. Tất cả các loài cá thu nhiệt (cá xương) đều thuộc về phân bộ Scombroidei và bao gồm các loại cá săn mồi, cá ngừ và một loài cá thu "nguyên thủy" (Gasterochisma melampus). Tất cả các loài cá mập trong họ Lamnidae – như cá mập mako vây ngắn, cá mập mako vây dài, cá nhám voi – cũng được biết đến như là có khả năng hấp thu nhiệt, và các chứng cứ cho thấy những đặc điểm như vậy cũng tồn tại trong họ Alopiidae (cá nhám đuôi dài). Mức độ thu nhiệt dao động từ các loại cá săn mồi chỉ làm ấm mắt và não, tới cá ngừ vây xanh và cá nhám hồi duy trì thân nhiệt tới 20 °C cao hơn so với môi trường nước xung quanh. Quá trình hấp thu nhiệt, mặc dù về mặt trao đổi chất là tốn kém, nhưng có một số ưu thế như làm tăng lực co bóp của các cơ, tốc độ xử lý cao của hệ thần kinh trung ương và tốc độ tiêu hóa cao.
Sinh thái

Các loài cá có thể tìm thấy trong gần như toàn bộ các vùng chứa nước lớn, bao gồm cả nước mặn, nước lợ và nước ngọt, ở các độ sâu từ mức chỉ ngay dưới bề mặt tới độ sâu vài nghìn mét. Tuy nhiên, các hồ nước siêu mặn như Hồ Muối Lớn (Great Salt Lake tại Hoa Kỳ) hay Biển Chết không hỗ trợ sự sinh tồn của cá. Một vài loài cá đã được nhân giống đặc biệt để nuôi trong các bể cá cảnh và có thể sống trong môi trường trong nhà.
Việc đánh bắt cá phục vụ cho các mục đích như làm thực phẩm hay giải trí, thể thao được gọi chung là nghề cá (ngư nghiệp). Sản lượng hàng năm từ tất cả các lĩnh vực nói trên ở phạm vi toàn thế giới là khoảng 100 triệu tấn. Việc đánh bắt quá mức đang là mối đe dọa đối với nhiều loài cá. Vào ngày 15 tháng 5 năm 2003, tạp chí Nature đã thông báo rằng tất cả các loài cá lớn trong các đại dương đã bị đánh bắt quá mức một cách có hệ thống và chỉ còn lại không nhiều hơn 10% mức của thập niên 1950. Trong số đó chịu ảnh hưởng nặng nề nhất là cá mập, cá tuyết Đại Tây Dương, cá ngừ vây xanh và cá mòi Thái Bình Dương. Các tác giả cũng đề xuất việc cắt giảm mạnh mẽ ngay lập tức việc đánh bắt cá và bảo tồn môi trường đại dương trên toàn thế giới.
Thực phẩm

Cá là một nguồn thực phẩm quan trọng trong nhiều nền văn hóa. Xem thêm bài về Cá thực phẩm.
Hàm lượng cao protein (không đề cập đến hương vị) đã kích thích sự thèm ăn của bạn và những lợi ích của cá hồi vượt ra ngoài mong đợi. Cá hồi chứa axit béo Omega-3 giúp giảm sự cố cơ bắp do vận động, cải thiện tình trạng chăm sóc khớp và sức khỏe tim mạch.
Phân loại

Cá là một nhóm cận ngành: có nghĩa là bất kỳ nhánh nào có chứa tất cả các loài cá thì cũng chứa cả động vật bốn chân không phải là cá. Vì thế lớp Pisces trong các tài liệu cũ hiện tại không còn được sử dụng trong các phân loại chính thức. Cá được phân loại vào trong các nhóm chính sau đây (theo Janvier, 1981, 1997, Shu và ctv., 2003):
Lớp Myxini (cá mút đá myxin)
Lớp † Pteraspidomorphi (cá giáp vây, loại cá không quai hàm tiền sử, từ kỷ Ordovic tới kỷ Devon)
Lớp † Thelodonti (cá răng nhũ (núm vú), từ kỷ Ordovic tới kỷ Devon)
Lớp † Anaspida (cá không giáp, từ kỷ Silur tới kỷ Devon)
Lớp Petromyzontida hay Hyperoartia (cá mút đá)
Petromyzontidae (cá mút đá)
Lớp Conodonta (động vật răng nón)
Lớp Cephalaspidomorphi (cá giáp đầu, không quai hàm, tuyệt chủng nếu không gộp cả cá mút đá, khi đó từ kỷ Silur tới kỷ Devon)
(không phân hạng) Galeaspida
(không phân hạng) Pituriaspida
(không phân hạng) Osteostraci
Phân thứ ngành Gnathostomata (động vật có quai hàm)
Lớp † Placodermi (cá da phiến, từ kỷ Silur tới kỷ Devon)
Lớp Chondrichthyes (cá sụn)
Lớp † Acanthodii (cá mập gai)
Siêu lớp Osteichthyes (cá xương)
Lớp Actinopterygii (cá vây tia)
Phân lớp Chondrostei: cá sụn hóa xương hay cá xương mềm vẩy cứng
Bộ Acipenseriformes (cá tầm và cá tầm mép thìa)
Bộ Polypteriformes ([cá nhiều vây).
Phân lớp Neopterygii: cá vây mới
Phân thứ lớp Holostei (cá toàn xương, gồm cá nhái và cá vây cung)
Phân thứ lớp Teleostei (cá xương thật sự, nhiều bộ cá thông thường)
Lớp Sarcopterygii (cá vây thùy)
Phân lớp Coelacanthimorpha (cá vây tay)
Phân lớp Dipnoi (cá phổi)
Một số nhà cổ sinh vật học tranh luận rằng do Conodonta là động vật có dây sống nên chúng là cá nguyên thủy. Để biết chi tiết hơn về xử lý của đơn vị phân loại này, xem bài động vật có dây sống.
Vị trí của cá mút đá myxin trong ngành Chordata vẫn chưa được giải quyết triệt để. Nghiên cứu phát sinh chủng loài năm 1998 và 1999 hỗ trợ ý tưởng cho rằng cá mút đá myxin và cá mút đá tạo thành một nhóm tự nhiên gọi là Cyclostomata (cá miệng tròn) và nó có quan hệ chị em với Gnathostomata.
Các nhóm cá khác nhau gộp lại chiếm trên một nửa tổng số loài động vật có xương sống. Con số loài đã biết ở thời điểm ngày 8-3-2011 là 31.900, chủ yếu là cá xương, với các loài cá sụn và cá mút đá chỉ chiếm gần 1.100 loài. Khoảng 1/3 số loài thuộc về 9 họ lớn nhất; theo trật tự từ nhiều nhất tới ít nhất là Cyprinidae, Gobiidae, Cichlidae, Characidae, Loricariidae, Balitoridae, Serranidae, Labridae và Scorpaenidae. Khoảng 64 họ là đơn loài, nghĩa là chỉ có một loài. Con số các loài còn sinh tồn theo ước tính có thể trên 32.500.
Giải phẫu học > Hệ tiêu hóa

Sự ra đời của các quai hàm cho phép cá ăn được nhiều chủng loại thức ăn hơn, bao gồm cây cỏ và các sinh vật khác. Cá ăn thức ăn bằng miệng và sau đó bị phân tách nhỏ một phần trong thực quản. Khi thức ăn vào tới dạ dày, nó bị phân tách tiếp, và ở nhiều loài cá, quá trình phân rã tiếp theo trong các túi giống ngón tay gọi là manh tràng môn vị. Manh tràng môn vị tiết ra các enzym tiêu hóa và hấp thụ các chất dinh dưỡng từ các thức ăn đã tiêu hóa. Các cơ quan như gan và tụy bổ sung các enzym và nhiều hóa chất tiêu hóa khác khi thức ăn chuyển động trong hệ tiêu hóa. Tại ruột thì quá trình tiêu hóa được hoàn thiện và các chất dinh dưỡng được hấp thụ hoàn toàn qua thành ruột cung cấp cho cơ thể, các chất cặn bã còn lại được thải ra ngoài qua lỗ hậu môn.
Giải phẫu học > Hệ hô hấp

Phần lớn các loài cá trao đổi các chất khí bằng mang, là bộ phận nằm ở các bên của hầu. Các mang được cấu thành từ các cấu trúc tương tự như sợi chỉ gọi là các thớ mảnh. Mỗi thớ mảnh chứa một hệ thống các mao mạch để có diện tích tiếp xúc bề mặt lớn cho việc trao đổi oxy và dioxide cacbon. Cá trao đổi khí bằng cách hút nước giàu oxy qua miệng và đẩy chúng qua các thớ mảnh của mang. Chúng sau đó đẩy nước nghèo oxy ra ngoài thông qua các lỗ hổng ở các bên của hầu. Một số loài cá, như cá mập và cá mút đá, có nhiều lỗ hổng của mang. Tuy nhiên, phần lớn các loài cá có một lỗ hổng của mang trên mỗi bên của cơ thể. Lỗ hổng này được che đậy bằng một lớp chất xương bảo vệ gọi là nắp mang.
Một số loài cá, như cá có phổi, đã phát triển cơ chế thích nghi để cho phép chúng có thể tồn tại trong các khu vực nghèo oxy hay những nơi mà nước thường xuyên bị khô cạn. Các loài cá này có các cơ quan đặc biệt có tác dụng như phổi. Chúng có một ống đưa không khí chứa oxy tới cơ quan này theo đường miệng cá. Một số loài cá có phổi là những loài phụ thuộc vào việc nhận oxy từ không khí và chúng sẽ chết ngạt nếu không được nhô đầu lên khỏi bề mặt nước.
Giải phẫu học > Hệ tuần hoàn

Cá có hệ tuần hoàn khép kín với tim làm nhiệm vụ bơm máu vào một vòng tuần hoàn đơn trong suốt cơ thể. Máu từ tim đi tới các mang, sau đó từ mang đi tới toàn bộ cơ thể, và sau đó quay ngược trở lại tim. Ở phần lớn các loài cá, tim bao gồm bốn phần: tĩnh mạch xoang, tâm nhĩ, tâm thất và động mạch bụng. Mặc dù có bốn phần nhưng tim cá vẫn chỉ là loại tim hai ngăn. Tĩnh mạch xoang là một cái túi có thành mỏng để thu thập máu từ các tĩnh mạch của cá trước khi cho nó chảy vào tâm nhĩ, là một ngăn lớn có cơ bắp. Giữa tâm nhĩ và tâm thất có các van có tác dụng cho máu chảy một chiều vào tâm thất. Tâm thất là ngăn có thành dày và có cơ bắp. Nó có tác dụng như một chiếc "máy bơm" thực thụ của tim. Nó bơm máu vào một ống to gọi là động mạch hình củ hành. Như một thiết bị ngoại vi, động mạch hình củ hành nối với mạch máu lớn gọi là động mạch chủ, từ đó máu chảy tới các mang cá.
Giải phẫu học > Hệ bài tiết

Giống như nhiều loại động vật thủy sinh, phần lớn các loài cá giải phóng các chất thải chứa nitơ dưới dạng amonia. Một lượng nhỏ chất thải khuếch tán qua mang vào trong môi trường nước xung quanh. Phần còn lại được đưa vào thận, cơ quan bài tiết lọc các chất thải từ máu. Thận giúp cá kiểm soát nồng độ amonia trong cơ thể chúng.
Cá nước mặn có xu hướng mất nước do hiện tượng thẩm thấu. Đối với cá nước mặn thì thận tích lũy các chất thải và trả lại càng nhiều nước càng tốt cho cơ thể. Điều ngược lại diễn ra đối với cá nước ngọt, chúng có xu hướng thu nước liên tục. Thận của cá nước ngọt là đặc biệt thích hợp để bơm một lượng lớn nước tiểu loãng ra ngoài. Một vài loài cá có thận thích nghi đặc biệt để thay đổi chức năng của nó, cho phép cá có thể di chuyển từ môi trường nước ngọt sang môi trường nước mặn.
Giải phẫu học > Hệ thần kinh

Cá có hệ thần kinh phát triển tốt thiết lập xung quanh đại não, và được chia thành các phần khác nhau. Ở phía trước của não bộ là các tổ chức khứu giác hình củ hành, hỗ trợ cá trong việc ngửi.
Không giống như phần lớn các động vật có xương sống khác, đại não của cá chủ yếu có tác dụng hỗ trợ khứu giác hơn là phản xạ cho toàn bộ các hành vi chủ động khác. Các thùy thị giác xử lý thông tin từ mắt. Đại não phối hợp các chuyển động của cơ thể trong khi phần cuối của não nối với tủy xương (tiểu não) kiểm soát chức năng của các nội tạng.
Phần lớn các loài cá phát triển khá tốt cơ quan khứu giác. Gần như toàn bộ các loài cá kiếm ăn ban ngày có các mắt phát triển tốt có cảm nhận màu sắc tốt ít ra cũng bằng con người. Nhiều loài cá còn có các tế bào đặc biệt gọi là các thụ quan có trách nhiệm đối với những giác quan bất thường về mùi vị. Mặc dù cá có các tai trên đầu, nhưng nhiều loại cá không cảm thụ âm thanh tốt. Tuy nhiên, phần lớn cá có các thụ quan nhạy cảm tạo thành hệ thống đường bên. Hệ thống này cho phép cá phát hiện được các dao động và chuyển động nhẹ của dòng nước, cũng như để cảm nhận chuyển động của các loại cá khác ở gần nó hay của con mồi. Một số loài cá như cá da trơn hay cá mập, có các cơ quan có thể phát hiện các dòng điện cực nhỏ. Một số loài cá khác như lươn điện hay cá đuối điện, có thể sản sinh ra điện của chính nó.
Giải phẫu học > Hệ giác quan

Xem thêm: Hệ giác quan
Cá có các giác quan cơ bản giống người như: thị giác, thính giác, xúc giác, khứu giác và vị giác.
Hầu hết cá có mắt ở hai bên đầu, nhờ thế mà cá nhìn được mọi phía, điều này rất cần thiết bởi vì cá không thể quay đầu về phía sau được. Phần lớn cá có thể nhìn tốt ở phía trước hoặc ở 2 bên, số ít hơn có khả năng nhìn màu. Đó là điều quan trọng khi chúng giao phối vì một số loài có thể thay đổi màu sắc khi giao phối.
Cá có tai nằm bên trong sọ. Giống như các động vật có xương sống khác, tai cá có chức năng như các cơ quan giữ thăng bằng cũng như để nghe. Âm thanh truyền rất tốt trong nước, và nhiều loại cá truyền âm thanh để thông tin cho nhau, có loài còn truyền cả sóng âm.
Nhiều loài cá sống trong những nơi tối tăm, và xúc giác của chúng là cơ quan hỗ trợ thiết thực cho cơ quan thị giác. Một số xúc giác của cá là râu mọc xung quanh miệng (có chức năng như ngón tay). Với cơ quan này, nó có thể di chuyển dễ dàng dưới đáy biển hoặc sông.
Một cơ quan quan trọng hơn nữa là hệ thống đường bên. Cấu tạo của cơ quan này là một nhóm đầu dây thần kinh nằm ở dưới da bên hông của cá. Khi có bất kỳ chuyển động nào trong nước (luôn tạo ra sóng lan truyền theo mọi hướng), hệ thống đường bên sẽ nhận biết sóng này truyền qua hệ thần kinh và cá sẽ biết được đó là kẻ thù hoặc thức ăn gần bên.
Tất cả loài cá đều có khứu giác tốt. Nhiều loài tận dụng điều này để săn mồi, một số khác để tự vệ. Nếu một con cá trong bầy bị thương vì kẻ thù thì tự nhiên nó sẽ tiết ra 1 chất đặc biệt trong da tan loãng vào nước. Khi các thành viên trong đàn ngửi thấy nó, chúng sẽ bơi nhanh hơn để an toàn.
Cơ quan vị giác của cá có quan hệ chặt chẽ với cơ quan khứu giác. Tuỳ vào loài cá mà có các vị trí vị giác khác nhau, nhưng đều phân bố ở bên trong hoặc xung quanh miệng.