stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Thuidium muricatulum

| Thuidium muricatulum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Bryophyta
Lớp (class): Bryopsida
Bộ (ordo): Hypnales
Họ (familia): Thuidiaceae
Chi (genus): Thuidium
Loài (species): T. muricatulum
Danh pháp hai phần
Thuidium muricatulum (Hampe) A. Jaeger, 1878 
Thuidium muricatulum là một loài rêu trong họ Thuidiaceae. Loài này được (Hampe) A. Jaeger mô tả khoa học đầu tiên năm 1878.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Thuidium muricatulum”. Truy cập ngày 11 tháng 6 năm 2014.
Maesa ambigua

| Maesa ambigua> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Asterids
Bộ (ordo): Ericales
Họ (familia): Primulaceae
Chi (genus): Maesa
Loài (species): M. ambigua
Danh pháp hai phần
Maesa ambigua C.Y. Wu & C. Chen 
Maesa ambigua là một loài thực vật có hoa trong họ Anh thảo. Loài này được C.Y. Wu & C. Chen mô tả khoa học đầu tiên năm 1977.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Maesa ambigua”. Truy cập ngày 25 tháng 8 năm 2013.
Rubus lloydianus

| Rubus lloydianus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Rosales
Họ (familia): Rosaceae
Chi (genus): Rubus
Loài (species): R. lloydianus
Danh pháp hai phần
Rubus lloydianus Genev., 1861 
Rubus lloydianus là loài thực vật có hoa trong họ Hoa hồng. Loài này được Genev. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1861.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Rubus lloydianus”. Truy cập ngày 11 tháng 6 năm 2013.[liên kết hỏng]
Prigorodnyy (huyện)

| Prigorodnyy District ? район (tiếng Nga) |
| --- | --- |

Bậc hành chính (thời điểm tháng 12 năm 2010)
Quốc gia: Nga
Chủ thể liên bang: Tỉnh Sverdlovsk
Trung tâm hành chính: selo  Nishni Tagil
Loại đô thị (đến tháng 12 năm 2010)
Hợp nhất về mặt đô thị thành: Huyện tự quản Prigorodnyy
- dân đô thị: 0
Số liệu thống kê
Diện tích: 7.566 km2 (2.921 dặm vuông Anh)[cần dẫn nguồn]
Dân số (Thống kê 2002): 46.800 người
Múi giờ: YEKT (UTC+05:00)
Huyện Prigorodnyy (tiếng Nga: ? райо́н) là một huyện hành chính tự quản (raion), của Tỉnh Sverdlovsk, Nga. Huyện có diện tích 7566 kilômét vuông, dân số thời điểm ngày 1 tháng 1 năm 2000 là 46800 người. Trung tâm của huyện đóng ở Nishni Tagil.
Tuchlovice

| Tuchlovice |
| --- | --- |
—  Làng  —
 

  Hiệu kỳ

Tuchlovice
Quốc gia:  Cộng hòa Séc
Vùng: Středočeský
Huyện: Kladno
Múi giờ: CET (UTC+1)
 • Mùa hè (DST): CEST (UTC+2)
NUTS 5: CZ0203 532983
Tuchlovice là một làng thuộc huyện Kladno, vùng Středočeský, Cộng hòa Séc.
Maesa densistriata

| Maesa densistriata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Asterids
Bộ (ordo): Ericales
Họ (familia): Primulaceae
Chi (genus): Maesa
Loài (species): M. densistriata
Danh pháp hai phần
Maesa densistriata C. Chen & C.M. Hu 
Maesa densistriata là một loài thực vật có hoa trong họ Anh thảo. Loài này được C. Chen & C.M. Hu mô tả khoa học đầu tiên năm 1994.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Maesa densistriata”. Truy cập ngày 25 tháng 8 năm 2013.
Thory, Somme

| --- | --- |
 Thory

Hành chính
Quốc gia:  Pháp
Vùng: Hauts-de-France
Tỉnh: Somme
Quận: Montdidier
Tổng: Ailly-sur-Noye
Liên xã: Cộng đồng các xã Val de Noye
Xã (thị) trưởng: Dominique Clément (2001-2008)
Thống kê
Độ cao: 85–132 m (279–433 ft) (bình quân 90 m (300 ft)[chuyển đổi: tùy chọn không hợp lệ])
Diện tích đất1: 5,19 km2 (2,00 dặm vuông Anh)
Nhân khẩu1: 150  
 - Mật độ: 29/km2 (75/sq mi)
INSEE/Mã bưu chính: 80758/ 80250

2 Dân số không tính hai lần: cư dân của nhiều xã (ví dụ, các sinh viên và quân nhân) chỉ tính một lần.
Thory là một xã ở tỉnh Somme, vùng Hauts-de-France, Pháp.
Địa lý

Thị trấn này có cự ly khoảng 15 miles về phía đồng nam của Amiens, trên đường D83.
Dân số

| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 115 | 124 | 101 | 106 | 129 | 150 |
Số liệu dân số từ năm 1962, dân số không tính hai lần
Tillandsia elizabethae

| Tillandsia elizabethae> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
(không phân hạng): Commelinids
Bộ (ordo): Poales
Họ (familia): Bromeliaceae
Chi (genus): Tillandsia
Loài (species): T. elizabethae
Danh pháp hai phần
Tillandsia elizabethae Rauh 
Tillandsia elizabethae là một loài thực vật có hoa trong họ Bromeliaceae. Loài này được Rauh miêu tả khoa học đầu tiên năm 1979.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Tillandsia elizabethae”. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2013.
Pilea wightii

| Pilea wightii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Rosales
Họ (familia): Urticaceae
Chi (genus): Pilea
Loài (species): P. wightii
Danh pháp hai phần
Pilea wightii Wedd., 1854 
Pilea wightii là loài thực vật có hoa trong họ Tầm ma. Loài này được Wedd. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1854.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Pilea wightii”. Truy cập ngày 13 tháng 6 năm 2013.
Prigorodsky (huyện)

| Prigorodsky District ? район (tiếng Nga) |
| --- | --- |

Bậc hành chính (thời điểm tháng 12 năm 2010)
Quốc gia: Nga
Chủ thể liên bang: Bắc Ossetia
Trung tâm hành chính: selo  Oktyabr'skoye
Loại đô thị (đến tháng 12 năm 2010)
Hợp nhất về mặt đô thị thành: Huyện tự quản Prigorodsky
- dân đô thị: 0
Số liệu thống kê
Diện tích: 1.420 km2 (550 dặm vuông Anh)[cần dẫn nguồn]
Dân số (Thống kê 2002): 81.100 người
Múi giờ: MSK (UTC+03:00)
Huyện Prigorodsky (tiếng Nga: ? райо́н) là một huyện hành chính tự quản (raion), của Bắc Ossetia, Nga. Huyện có diện tích 1420 km², dân số thời điểm ngày 1 tháng 1 năm 2000 là 81100 người. Trung tâm của huyện đóng ở Oktyabr'skoye.
Piper hispidum

| Piper hispidum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Magnoliidae
Bộ (ordo): Piperales
Họ (familia): Piperaceae
Chi (genus): Piper
Loài (species): P. hispidum
Danh pháp hai phần
Piper hispidum Sw., 1788 
Piper hispidum là một loài thực vật có hoa trong họ Hồ tiêu. Loài này được Sw. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1788.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Piper hispidum”. Truy cập ngày 9 tháng 6 năm 2013.
Người Semang

Ethnic groupBản mẫu:SHORTDESC:Ethnic group
| --- | --- |
Nhóm dân tộc Semang ở Gerik, Perak, Malaysia, 1906.
Khu vực có số dân đáng kể
 Malaysia: 4296
 Thái Lan: 300
Ngôn ngữ
Batek, Lanoh, Jahai, Mendriq, Mintil, Kensiu, Kintaq, Ten'edn, Malay
Tôn giáo
Vật linh, Hồi giáo, Christianity, Phật giáo.
Sắc tộc có liên quan
Australoid (đặc biệt là Negrito), Orang Asli
Những người Semang là nhóm các dân tộc Negrito sống trên bán đảo Malay. Họ sống ở Perak, Kedah và Pahang của Malaysia  và các tỉnh Yala, Narathiwat, Phatthalung, Trang và Satun của Thái Lan.
Vào thời chính quyền thực dân Anh, người Asli (Orang Asli) sinh sống ở bắc phần bán đảo Malay được phân loại là "người Sakai". Các bộ lạc Semang vùng thấp (Lowland Semang) cũng được gọi là Sakai, song thuật ngữ này trong tiếng Thái (ซาไก: Sākị) được coi là xúc phạm đối với người Semang và có nghĩa là 'nô lệ' hoặc 'man di'.
Người Semang được ghi nhận là đã sống ở đây từ trước thế kỷ thứ 3. Họ được mô tả về nhân chủng là người du cư săn bắt hái lượm.
Nhóm dân tộc Semang

Chính phủ Malaysia phân loại các nhóm dân tộc Orang Asli là "Semang".
Người Batek
Người Lanoh
Người Jahai
Người Mani
Người Kensiu
Người Kintaq
Người Mendriq
Thuidium nabambissense

| Thuidium nabambissense> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Bryophyta
Lớp (class): Bryopsida
Phân lớp (subclass): Bryidae
Bộ (ordo): Hypnales
Họ (familia): Thuidiaceae
Chi (genus): Thuidium
Loài (species): T. nabambissense
Danh pháp hai phần
Thuidium nabambissense (Müll. Hal.) A. Jaeger, 1878 
Thuidium nabambissense là một loài Rêu trong họ Thuidiaceae. Loài này được (Müll. Hal.) A. Jaeger miêu tả khoa học đầu tiên năm 1878.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Thuidium nabambissense”. Truy cập ngày 10 tháng 8 năm 2013.
Tuchiroa bracteata

| Tuchiroa bracteata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Fabales
Họ (familia): Fabaceae
Chi (genus): Tuchiroa
Loài (species): T. bracteata
Danh pháp hai phần
Tuchiroa bracteata (Benth.) Kuntze, 1891 
Tuchiroa bracteata là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được (Benth.) Kuntze miêu tả khoa học đầu tiên năm 1891.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Tuchiroa bracteata”. Truy cập ngày 6 tháng 6 năm 2013.
Pleurothallis tamaensis

| Pleurothallis tamaensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Chi (genus): Pleurothallis
Loài (species): P. tamaensis
Danh pháp hai phần
Pleurothallis tamaensis Foldats 
Pleurothallis tamaensis là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Foldats miêu tả khoa học đầu tiên năm 1968.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Pleurothallis tamaensis”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Pleurothallis lamellaris

| Pleurothallis lamellaris |
| --- | --- |
Flower of Pleurothallis lamellaris
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Phân họ (subfamilia): Epidendroideae
Tông (tribus): Epidendreae
Phân tông (subtribus): Pleurothallidinae
Chi (genus): Pleurothallis
Loài (species): P. lamellaris
Danh pháp hai phần
Pleurothallis lamellaris Lindl. 
Danh pháp đồng nghĩa
 Humboldtia lamellaris (Lindl.) Kuntze  Pleurothallis loxensis Luer & Hirtz 
Pleurothallis lamellaris là một loài lan được tìm thấy ở miền trung Colombia đến Bolivia.
Pyripnoa plumbipicta

| Pyripnoa plumbipicta> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Noctuidae
Chi (genus): Pyripnoa
Loài (species): P. plumbipicta
Danh pháp hai phần
Pyripnoa plumbipicta Hampson, 1910 
Pyripnoa plumbipicta là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Piper holdridgeanum

| Piper holdridgeanum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Magnoliidae
Bộ (ordo): Piperales
Họ (familia): Piperaceae
Chi (genus): Piper
Loài (species): P. holdridgeanum
Danh pháp hai phần
Piper holdridgeanum W.C. Burger, 1971 
Piper holdridgeanum là một loài thực vật có hoa trong họ Hồ tiêu. Loài này được W.C. Burger miêu tả khoa học đầu tiên năm 1971.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Piper holdridgeanum”. Truy cập ngày 9 tháng 6 năm 2013.[liên kết hỏng]
Nguyễn Hữu Huân

Nguyễn Hữu Huân (chữ Hán 阮有勳, 1830-1875) là một sĩ phu yêu nước và là một lãnh tụ khởi nghĩa chống thực dân Pháp ở Nam Kỳ (Việt Nam) vào nửa cuối thế kỷ 19. Ông được biết nhiều qua biệt danh Thủ khoa Huân.
| Nguyễn Hữu Huân |
| --- | --- |

Sinh: 1830 xã Mỹ Tịnh An huyện Chợ Gạo tỉnh Mỹ Tho (tỉnh Tiền Giang
Mất: 1875 (45 tuổi) Mỹ Tịnh An 
Nơi an nghỉ: Cầu Cai Lộc và rạch Bảo Định
Tác phẩm

Nguyễn Hữu Huân làm thơ không nhiều, và hầu hết sáng tác của ông đều làm trong thời kỳ kháng Pháp. Tuy nhiên, qua bài thơ Tặng vợ (làm lúc bị Pháp bắt lần đầu), bài Tự Thuật (làm khi bị đày sang Guyan), và nhiều bài khác như: Bửa củi, Cảm hoài, Thuật hoài, Hò khoan ca, Khi được tha về... đều tỏ rõ ý chí bền bỉ tranh đấu vì đất nước và nhân dân của ông. Vì vậy, Nguyễn Hữu Huân được ghi nhận là "một hiện tượng đặc sắc của văn học yêu nước thế kỷ 19 của Việt Nam: hiện tượng nhà thơ - chiến sĩ."
Giới thiệu hai câu Liễn tuyệt mệnh do Nguyễn Hữu Huân làm trước khi mất, hiện được treo trang trọng tại bàn thờ ông ở Mỹ Tịnh An.
Hình ảnh công cộng

Trên đường từ Thành phố Hồ Chí Minh đi Mỹ Tho, qua TP Tân An đến ngã ba Hoà Tịnh, rẽ trái khoảng 3 cây số, sẽ đến Tịnh Hà. Gần đến cầu Tịnh Hà (cầu Cai Lộc) bắc qua rạch Bảo Định, rẽ trái đi thêm nửa cây số, thì sẽ thấy đền thờ và phần mộ của Thủ khoa Huân. Trước kia, nơi đây kéo dài ra cầu sắt Cai Lộc là bãi chợ Phú Kiết. Trở ra cầu Cai Lộc cạnh ngã tư (đường xuống Nhựt Tiên, đường ra Phú Kiết, đường về Tân An, đường Lên giồng Tân Hiệp) sẽ thấy một tấm bia mộ kỷ niệm nơi ông thọ án.
Mộ và đền Thủ khoa Huân được xây dựng ngay tại quê nhà của ông. Ban đầu mộ được đấp bằng đất, đầu thế kỷ 20, cháu ngoại của ông là Trần Văn Thông xây lại bằng đá xanh. Trong đền thờ có nhiều hoành phi và câu đối ca ngợi khí tiết của Thủ Khoa Huân.
Nhiều tỉnh thành tại Việt Nam, tên Nguyễn Hữu Huân (hay Thủ Khoa Huân) thường được dùng để đặt tên cho trường học, cho đường phố, đặc biệt, tên ông còn được đặt cho con đường đi qua THPT cùng tên ở Thành phố Thủ Đức, Thành phố Hồ Chí Minh – nơi đào tạo ra những học sinh tài năng.
Tồn nghi

Tương truyền, Nguyễn Hữu Huân sinh năm 1830, và đỗ thủ khoa năm Nhâm Tý (1852). Song qua cuộc điều tra và tính toán, nhóm tác giả Phạm Thiều-Cao Tự Thanh-Lê Minh Đức đã đặt giả thuyết khác là: Nguyễn Hữu Huân rất có thể sinh năm Bính Tý (1816) và thi đỗ năm ông 36 tuổi.
Qua nghiên cứu, nhóm này cũng đã kết luận rằng bài thơ Hãn mã gian quan không phải là thơ tuyệt mệnh của ông, nhưng rất có thể do ông làm để ca ngợi Thị độc học sĩ sung Binh bị Trần Xuân Hòa vào khoảng đầu mùa thu năm 1864, khi ông này bị quân Pháp giải qua vùng sông Mỹ Tho (sau ông Hòa cắn lưỡi mà chết).
Bài Mang gông mà xưa nay được nhiều người cho là của Nguyễn Hữu Huân, theo học giả Trương Vĩnh Ký cũng không phải là của ông, mà là của ông Hoành, ông Trắm đã ứng khẩu đọc do dân chúng nghe khi bị bắt giải về Huế, chịu án xử lăng trì . Ngoài ra, bài Cây bắp cũng chưa chắc là của ông .
Chú thích

↑  Theo Quốc triều hương khoa lục
↑  Chi tiết này có thể không chính xác, vì mới thi đỗ, dù là đỗ đầu, cũng không thể bổ ngay chức Giáo thụ (hàm chánh thất phẩm). Huyện Kiến Hưng lúc bấy giờ không có trường huyện học, vì đã có trường phủ học Kiến An đang đóng trên địa bàn. (ý kiến của nhóm biên soạn sách Nguyễn Hữu Huân, tr. 14-15).
↑  Nguyễn Văn Hầu, Nửa tháng trong miền Thất Sơn. Nhà xuất bản Trẻ, 2006, tr. 155). Kể lại vụ việc này, trong quyển Bài ngoại mậu kiến liệt truyện (Hồi thứ tư. Sách không rõ tác giả, có lẽ được viết trong khoảng 1911-1926) có đoạn đại ý như sau: Tháng Sáu năm Giáp Tý (1864), quan tỉnh An Giang bắt được Nguyễn Hữu Huân. Án sát Phạm Hoàng Đạt hay tin liền tâu lên vua Tự Đức, xin đưa ngay Nguyễn Hữu Huân về Huế xét xử. Thế nhưng trước áp lực của quân Pháp, tháng 7 năm ấy, Tổng đốc Thận đã phải giao nộp ông trước khi chiếu vua đến (chép trong Nguyễn Hữu Huân, tr. 115). Xem thêm trang Phan Khắc Thận.
↑  Tổng đốc Phương là bạn hồi thơ ấu, đồng thời là người đã đứng ra bảo lãnh cho ông Huân (ghi chú của sách Nguyễn Hữu Huân, tr. 175).
↑  Theo Bài ngoại mậu kiến liệt truyện (Hồi thứ 7) in trong sách Nguyễn Hữu Huân (tr. 118) thì: "Trần Bá Lộc đã cho bắt vợ con của Đốc binh Hương (một thuộc hạ của ông Huân), buộc ông này phải làm chỉ điểm. Tuy nhiên, theo bức thư của Đỗ Hữu Phương đề ngày 24 tháng 5 năm 1875 gửi cho nhà cầm quyền Pháp thì người chỉ điểm tên Lê Thị Năm, có chồng tên Trần Văn Thuông tham gia chống Pháp bị bắt giam, nên bà tình nguyện chỉ nơi ông Huân đang ẩn trốn để chồng được tha (thư mang ký hiệu SL.4504, hiện ở tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia II, Thành phố Hồ Chí Minh). Âu Dương Lân sau đó cũng bị Trần Bá Lộc bắt sống và rồi bị xử chết.
↑  Thơ Nguyễn Hữu Huân không có tựa đề, đa phần các sách căn cứ nội dung để đặt tên cho bài, cho nên có khi tên bài ở mỗi sách mỗi khác. Và trong thơ của ông, ở một vài câu chữ cũng không tránh khỏi dị bản.
↑  Trích đánh giá của Từ điển Văn học Việt Nam (bộ mới), Nhà xuất bản. Thế giới, 2004, tr. 1154.
↑  Chép theo Nguyễn Hữu Huân: nhà yêu nước kiên cường, nhà thơ bất khuất, tr. 104.
1 2  Nguyễn Hữu Huân: nhà yêu nước kiên cường, nhà thơ bất khuất, (tr. 22 và 30).
↑  Dẫn lại theo Huỳnh Minh, Gia Định xưa. Nhà xuất bản Văn hóa Thông tin, 2006, tr.201.
Sách tham khảo

Phạm Thiều-Cao Tự Thanh-Lê Minh Đức, Nguyễn Hữu Huân: nhà yêu nước kiên cường, nhà thơ bất khuất (gọi tắt là Nguyễn Hữu Huân). Nhà xuất bản Thành phố Hồ Chí Minh, 1986.
Trịnh Vân Thanh, Thành ngữ điển tích danh nhân từ điển. Nhà xuất bản Hồn thiêng, Sài Gòn, 1967.
Nguyễn Quảng Tuân, mục từ Nguyễn Hữu Huân in trong Từ điển văn học (bộ mới). Nhà xuất bản Thế giới, 2004.
Nhiều người soạn, Hợp tuyển thơ văn Việt Nam (1858-1920). Nhà xuất bản Văn Học, 1984.
Thủ khoa Nguyễn Hữu Huân (sách không ghi tên tác giả). Nhà xuất bản Trẻ, 2007.
| --- | --- |
: Wikisource tiếng Việt có toàn văn tác phẩm về: Tác gia:Nguyễn Hữu Huân
Tượng đài Thủ Khoa Huân tại thành phố Mỹ Tho
Trần Đình Long (nhà cách mạng)

Đối với các định nghĩa khác, xem Trần Đình Long.
Trần Đình Long (1 tháng 3 năm 1904 - 1945) là nhà hoạt động cách mạng trong phong trào cộng sản Việt Nam, là cố vấn của Ủy ban khởi nghĩa Hà Nội trong Cách mạng tháng 8 năm 1945. Ông còn là một nhà văn, nhà báo và nhà hoạt động sân khấu, với bút danh Lương Phong hoặc tên viết tắt T.Đ.L, L.P.
Hoạt động cách mạng > Thời kỳ đầu

Ông sinh ngày 1 tháng 3 năm 1904, nguyên quán làng Đồng Dụ, nay thuộc xã Tiến Thắng, huyện Lý Nhân, tỉnh Hà Nam. Ông sinh ra trong một gia đình có xưởng sản xuất đồ gỗ gia dụng kinh doanh tại phố Hàng Mâm, thành phố Nam Định. Học xong bậc Thành chung, ông vào làm thư ký tại Nhà máy dệt Nam Định một thời gian.
Năm 1925, Trần Đình Long sang làm thợ ảnh tại Campuchia, ở đây gặp một nhà cách mạng Việt Nam và được giác ngộ cách mạng. Tháng 6 năm 1926, ông trở về Mỹ Tho, Nam Kỳ, tham gia công tác tuyên truyền cách mạng ở địa phương. Tháng 11 năm đó, được anh trai là Trần Đình Lượng cấp kinh phí, ông sang Paris học đại học và hoạt động trong phong trào công nhân do Đảng Cộng sản Pháp lãnh đạo. Năm 1928, ông được Đảng Cộng sản Pháp giới thiệu sang học tập tại Trường đại học Cộng sản-Lao động Phương Đông (Moskva). Học khóa 1928-1931, Trần Đình Long có tên tiếng Nga là Pevơnêer, mang số thẻ học sinh 4433 và cùng khoa với 9 người Việt Nam nữa.
Hoạt động cách mạng > Trở về Việt Nam

Tốt nghiệp đại học tại Moskva, ông trở về Pháp rồi đi tàu về Việt Nam. Khi tàu vừa cập cảng Sài Gòn, ông bị mật thám Pháp bắt ngay, sau bị giải về Bắc Kỳ và giam 4 tháng vì tội vượt biên sang Nga trái phép. Được trả tự do, ông ở lại Hà Nội và bắt liên lạc với Đảng Cộng sản. Thời gian này, ông kết hôn với một cô gái Hà Nội tên Phương. Hai vợ chồng thuê lại cửa hàng kinh doanh sách báo tiến bộ nước ngoài tại 26 phố chợ Đồng Xuân để sinh sống .
Thời kỳ Mặt trận Dân chủ (1936-1939), cùng với Trần Huy Liệu, Nguyễn Thế Rục, Đặng Xuân Khu, Vân Đình, Đặng Thai Mai, Hải Triều..., ông tích cực tham gia hoạt động báo chí của Xứ ủy Bắc Kỳ một cách công khai. Ông viết bài cho các báo Le travail (Lao động), Ressemblement! (Tập Hợp), En avamt (Tiến Lên), Notre voix (Tiếng nói của chúng ta), Tin tức, Đời nay, làm chủ nhiệm báo Khỏe (chưa ra được số nào thì đã bị cấm), quản lý báo Thời Thế đến tháng 2 năm 1938 thì lại bị cấm tiếp. Tháng 8 năm 1939, khi vào Thanh Hóa phát hành báo, ông bị chính quyền bắt lần hai vì tội "đi cổ động nhân dân chống thuế". Giam giữ được một thời gian, ông lại được thả tự do vì không tìm ra chứng cứ.
Năm 1940, chính quyền Pháp lại bắt Trần Đình Long lần thứ ba vì tội danh "cộng tác với báo chí cộng sản và cổ động dân chúng chống lại chính phủ bảo hộ". Ông bị giam tại nhà tù Sơn La, cùng với Trần Huy Liệu, Tô Hiệu, Nguyễn Lương Bằng... Ở trong ngục, ông sáng tác một số vở kịch đồng thời thành lập gánh hát trong nhà giam, biểu diễn các tác phẩm có nội dung yêu nước.
Hoạt động cách mạng > Tổng khởi nghĩa

Sau khi Nhật đảo chính Pháp vào tháng 3 năm 1945, ông cùng các tù chính trị ở Sơn La được thả tự do. Về đến Hà Nội, ông liên lạc với Xứ ủy Bắc Kỳ, và được giao nhiệm vụ cố vấn cho Ủy ban Quân sự Cách mạng Hà Nội (Ủy ban khởi nghĩa). Cùng với Lê Trọng Nghĩa, ông còn là người liên lạc với Khâm sai Bắc bộ Phan Kế Toại, để đề nghị Phan Kế Toại đứng về phía Việt Minh. Sau khi Cách mạng tháng 8 thành công và nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời, ông trở thành Trợ lý ngoại giao cho Chủ tịch Hồ Chí Minh, cùng với Tạ Quang Bửu, Bùi Lâm và Nguyễn Đức Thụy.
Cuối tháng 11 năm 1945, Trần Đình Long được Chính phủ phái cùng đại diện Việt Nam Quốc dân đảng xuống Kiến An để giải quyết tranh chấp giữa lực lượng Quốc dân đảng với Vệ quốc đoàn. Xong khi đã giải quyết êm đẹp, ông trở về Hà Nội vào chiều 24 tháng 11 năm 1945. Ngay tối hôm đó, khi đang ở nhà, ông đã bị người của Việt Nam Quốc dân đảng bắt cóc đem đi. Theo nhà sử học Nga A.Sokolov: "Trần Đình Long được xem là ứng cử viên Bộ trưởng Ngoại giao của Chính phủ Hồ Chí Minh". Sau đó, báo chí Việt Minh đã yêu cầu Quốc dân đảng thả người, tuy nhiên kể từ đó, Trần Đình Long đã hoàn toàn mất tích.
Báo Sự thật số 12, ngày 13 tháng 1 năm 1946 đã đăng bài ca ngợi Trần Đình Long, coi ông là một trí thức yêu nước nhiệt thành, một nhân tài đã đem hết sức mình vào công cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc. Ông đã làm việc cho chính quyền mới cách mạng được đúng 100 ngày.
Cho tới hiện nay, gia đình của Trần Đình Long vẫn chưa tìm thấy tung tích thi hài ông. Người vợ của ông là bà Phương đã mang con trai tên là Trần Đình Lương vào Sài Gòn và sau đó di cư sang Úc sau năm 1975. Ông còn một người con gái là Trần Thị Phong, hiện đang sống tại Thành phố Hồ Chí Minh.
Tác phẩm

Ngoài hoạt động cách mạng, Trần Đình Long còn viết nhiều tác phẩm báo chí, phóng sự, ký sự, truyện ngắn cùng một số bài hát và một số vở kịch (khi bị tù ở Sơn La). Trong thời kì làm báo ông đã viết thiên ký sự Ba năm ở nước Nga Xô Viết, phóng sự dài kỳ Một cuộc điều tra muối và truyện ngắn Một đêm u ám. Trong đó Ba năm ở nước Nga Xô Viết viết về cuộc sống của người dân ở Liên Xô trong những năm ông hoạt động ở đây, Một cuộc điều tra muối lại nói lên nỗi thống khổ của người dân làm muối vùng biển Văn Lý, Hải Hậu. Truyện ngắn Một đêm u ám phản ánh tâm trạng người trí thức trẻ được giác ngộ, bước vào con đường hoạt động cách mạng, bị kẻ địch giam cầm, tra tấn nhưng vẫn vững tâm tiếp tục lý tưởng đấu tranh giành độc lập dân tộc.
Hoạt động sân khấu

Trần Đình Long đã ít nhất ba lần hoạt động sân khấu. Lần thứ nhất vào 9 tháng 2 năm 1931 tại Moskva, cùng với các lưu học sinh Việt Nam tổ chức diễn kịch ca ngợi tinh thần yêu nước của các chiến sĩ cách mạng Việt Nam, nhân dịp kỷ niệm cuộc khởi nghĩa Yên Bái. Trong thời kỳ Mặt trận Dân chủ, ông vận động một số thanh niên tham gia hoạt động văn nghệ, trực tiếp chỉ đạo và dàn dựng các tiết mục ca hát, diễn kịch kết hợp diễn thuyết với đề tài yêu nước thành chương trình biểu diễn ở một số điểm nội thành.
Tại ngục Sơn La, Trần Đình Long thành lập hẳn một đoàn kịch mang tên Gánh hát phiêu lưu, gồm toàn tù chính trị, biểu diễn kịch nói lẫn ca kịch cải lượng, tuồng, chèo... Những tác phẩm được biểu diễn là Gia đình và cách mạng của Nguyễn Văn Năng (1943), Bên đường dừng bước và Tình trong trắng của Trần Đình Long (1941), Đêm ba mươi của Văn Tân (1941), Hận Phong Khê (kịch thơ, diễn ở nhà tù Sơn La và nhà tù Chợ Chu năm 1944), Ngọn cỏ gió lùa của Hồng Trang, và đặc biệt hai tác phẩm Đồng chí du dương của Văn Tân và Khởi nghĩa Tây Sơn (chèo, diễn ở nhà tù Bá Vân vào năm 1943) với nội dung yêu nước, cách mạng, đã "chĩa thẳng mũi nhọn vào bè lũ đế quốc và phong kiến"