Lên men trong chế biến thực phẩm
Chú thích

↑  “'World's oldest brewery' found in cave in Israel, say researchers” (bằng tiếng Anh). British Broadcasting Corporation. 15 tháng 9 năm 2018. Bản gốc lưu trữ ngày 8 tháng 8 năm 2019. Truy cập ngày 15 tháng 3 năm 2024.
↑  McGovern, P. E.; Zhang, J.; Tang, J.; Zhang, Z.; Hall, G. R.; Moreau, R. A.; Nunez, A.; Butrym, E. D.; Richards, M. P.; Wang, C. -S.; Cheng, G. (2004). “Fermented beverages of pre- and proto-historic China”. Proceedings of the National Academy of Sciences. 101 (51): 17593–17598. Bibcode:2004PNAS..10117593M. doi:10.1073/pnas.0407921102. PMC 539767. PMID 15590771.
↑  “8,000-year-old wine unearthed in Georgia”. The Independent. 28 tháng 12 năm 2003. Lưu trữ bản gốc ngày 9 tháng 10 năm 2019. Truy cập ngày 28 tháng 1 năm 2007.
↑  “Now on display ... world's oldest known wine jar”. Lưu trữ bản gốc ngày 26 tháng 8 năm 2012. Truy cập ngày 28 tháng 1 năm 2007.
1 2  “Fermented fruits and vegetables. A global perspective”. FAO Agricultural Services Bulletins - 134. Bản gốc lưu trữ ngày 19 tháng 1 năm 2007. Truy cập ngày 28 tháng 1 năm 2007.
↑  Cavalieri, D.; McGovern P.E.; Hartl D.L.; Mortimer R.; Polsinelli M. (2003). “Evidence for S. cerevisiae fermentation in ancient wine” (PDF). Journal of Molecular Evolution. 57 (Suppl 1): S226–32. Bibcode:2003JMolE..57S.226C. CiteSeerX 10.1.1.628.6396. doi:10.1007/s00239-003-0031-2. PMID 15008419. 15008419. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 9 tháng 12 năm 2006. Truy cập ngày 28 tháng 1 năm 2007.
↑  Dirar, H. (1993). The Indigenous Fermented Foods of the Sudan: A Study in African Food and Nutrition. CAB International.
↑  “Fermentation” (PDF). Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 30 tháng 5 năm 2012.
↑  Dubos, J. (1951). “Louis Pasteur: Free Lance of Science, Gollancz. Quoted in Manchester K. L. (1995) Louis Pasteur (1822–1895)--chance and the prepared mind”. Trends in Biotechnology. 13 (12): 511–515. doi:10.1016/S0167-7799(00)89014-9. PMID 8595136.
↑  “Nobel Laureate Biography of Eduard Buchner”. Lưu trữ bản gốc ngày 29 tháng 6 năm 2016. Truy cập ngày 26 tháng 8 năm 2009.
↑  “The Nobel Prize in Chemistry 1929”. Lưu trữ bản gốc ngày 27 tháng 8 năm 2006. Truy cập ngày 28 tháng 1 năm 2007.
↑  Harden, A.; Young, W.J. (tháng 10 năm 1906). “The Alcoholic Ferment of Yeast-Juice”. Proceedings of the Royal Society of London . 78 (526): 369–375. doi:10.1098/rspb.1906.0070.
↑  Hui YH, Meunier-Goddik L, Josephsen J, Nip WK, Stanfield PS (2004). Handbook of Food and Beverage Fermentation Technology. CRC Press. tr. 27 and passim. ISBN 978-0-8247-5122-7. Bản gốc lưu trữ ngày 17 tháng 3 năm 2023. Truy cập ngày 22 tháng 10 năm 2016.
↑  Sarkar, Prabir K.; Nout, M.J. Robert (2014). Handbook of Indigenous Foods Involving Alkaline Fermentation. CRC Press. ISBN 9781466565302.
↑  Steinkraus, K.H. biên tập (1995). Handbook of Indigenous Fermented Foods. Marcel Dekker.
↑  Thanh Thanh (21 tháng 6 năm 2023). “Cơm rượu nếp có tác dụng gì?”. VTC News. Truy cập ngày 16 tháng 3 năm 2024.
↑  Lục Bảo (21 tháng 6 năm 2023). “Lợi ích của cơm rượu đối với sức khỏe”. VnExpress. Truy cập ngày 16 tháng 3 năm 2024.
↑  Thanh An (29 tháng 4 năm 2022). “Ứng dụng vi khuẩn lactic: Giải pháp mới cho nước mắm truyền thống”. Cục Sở hữu Trí Tuệ. Truy cập ngày 16 tháng 3 năm 2024.
↑  Nhật Chi (24 tháng 5 năm 2022). “Lên 'mùi' cho nước mắm”. Giáo Dục Thủ Đô. Truy cập ngày 16 tháng 3 năm 2024.
↑  Anh Minh (25 tháng 8 năm 2011). “Vì sao kimchi được coi là món ăn lành mạnh?”. VnExpress. Truy cập ngày 16 tháng 3 năm 2024.
↑  “Món kim chi nhiều người mê nhưng không mấy ai biết tác hại này”. VTC News. 24 tháng 8 năm 2022. Truy cập ngày 16 tháng 3 năm 2024.
↑  Trần Trọng Vũ (24 tháng 5 năm 2012). “Thạch dừa làm từ... phân bón: độc hại cỡ nào?”. Dân Trí. Truy cập ngày 16 tháng 3 năm 2024.
↑  M.H. (27 tháng 4 năm 2022). “Thạch dừa ngon hấp dẫn, nhưng đây là những điều nhất định phải biết khi ăn để hạn chế rủi ro”. Gia Đình & Xã Hội. Truy cập ngày 16 tháng 3 năm 2024.
1 2 3  Rachel Phạm (23 tháng 7 năm 2021). “5 món lên men gây 'chia rẽ' thế giới: Đặc sản Việt Nam đứng đầu danh sách”. VTC News. Truy cập ngày 16 tháng 3 năm 2024.
↑  “Tìm hiểu về nguyên liệu sản xuất rượu Sake Nhật Bản”. congnghiepsinhhocvietnam.com.vn. Vụ Khoa học và Công nghệ, Bộ Công thương. 14 tháng 3 năm 2023. Truy cập ngày 16 tháng 3 năm 2024.
↑  “Rượu sake và xưởng nấu rượu Nhật Bản” (bằng tiếng Anh). Japan National Tourism Organization (JNTO). Truy cập ngày 15 tháng 3 năm 2024.
↑  “Mắm tôm ngon Lê Gia”. Nhân Dân. Truy cập ngày 16 tháng 3 năm 2024.
↑  Lữ Gia (26 tháng 7 năm 2011). “Thủy sâm 'thần dược' chữa bệnh"?”. Công An Nhân Dân. Truy cập ngày 16 tháng 3 năm 2024.
↑  Lê Hương (3 tháng 4 năm 2012). “Trà thuỷ sâm: bã trà chứ đâu phải thần dược!”. Dân Trí. Truy cập ngày 16 tháng 3 năm 2024.
↑  Thanh Thanh (10 tháng 6 năm 2023). “Lợi ích và tác hại không ngờ từ thực phẩm muối chua”. VTC News. Truy cập ngày 16 tháng 3 năm 2024.
↑  “Tác dụng của thực phẩm muối chua với sức khoẻ là gì?”. Báo Hải Dương. 23 tháng 3 năm 2023. Truy cập ngày 16 tháng 3 năm 2024.
↑  Thanh Ngọc (29 tháng 8 năm 2021). “6 lợi ích sức khỏe của dưa bắp cải”. Lao Động. Truy cập ngày 16 tháng 3 năm 2024.
↑  Bùi Thủy (20 tháng 11 năm 2023). “Cách muối dưa bắp cải giòn thơm”. VnExpress. Truy cập ngày 16 tháng 3 năm 2024.
↑  Khưu Phương Yến Anh (2 tháng 5 năm 2023). “Phân lập một số chủng vi khuẩn lactic ứng dụng trong chế biến dưa muối chua”. Tạp chí Công Thương. Truy cập ngày 16 tháng 3 năm 2024.
1 2  “Why does Alaska have more botulism”. Centers for Disease Control and Prevention (U.S. federal agency). Bản gốc lưu trữ ngày 7 tháng 8 năm 2006. Truy cập ngày 18 tháng 7 năm 2011.
↑  “Agents Classified by the IARC Monographs, Volumes 1–105” (PDF). International Agency for Research on Cancer (United Nations World Health Organization agency). Lưu trữ (PDF) bản gốc ngày 24 tháng 12 năm 2017. Truy cập ngày 10 tháng 10 năm 2012.
↑  “New Link Between Wine, Fermented Food And Cancer”. ScienceDaily. Lưu trữ bản gốc ngày 11 tháng 3 năm 2007. Truy cập ngày 10 tháng 10 năm 2012.
↑  “The WHO Says Cellphones—and Pickles—May Cause Cancer”. Slate. tháng 6 năm 2011. Lưu trữ bản gốc ngày 29 tháng 9 năm 2011. Truy cập ngày 10 tháng 10 năm 2012.
Những ổ bánh mì làm ra để làm đồ chôn cất, hệt như được bày tại Lăng mộ Great Tomb ở Gebelein, Ai Cập cổ đại, 2435-2305 TCN
Bia và bánh mì - hai sản phẩm chính ứng dụng lên men ở thực phẩm
Nattō, một món ăn của Nhật Bản lên men từ đậu tương