stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Tư Nghĩa
Chú thích

1 2  “Kết quả toàn bộ Tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2019” (PDF). Tổng cục Thống kê.
↑  Tổng cục Thống kê
↑  Quyết định 41-HĐBT thành lập huyện thuộc tỉnh Nghĩa Bình
↑  “Quyết định 123-HĐBT năm 1983 về việc phân vạch địa giới một số xã thuộc tỉnh Nghĩa Bình”.
↑  “Quyết định 52-HĐBT năm 1987 về việc chia một số xã và thành lập một số thị trấn của các huyện Ba Tơ, Đức Phổ, Mộ Đức, Phù Cát, Sơn Tịnh, Tuy Phước và thành phố Quy Nhơn thuộc tỉnh Nghĩa Bình”.
↑  Nghị quyết phân vạch địa giới hành chính của các tỉnh Nghĩa Bình, Phú Khánh và Bình Trị Thiên
↑  Quyết định số 83A-TCCP điều chỉnh địa giới thành lập xã, phường, thị trấn thuộc thị xã Quảng Ngãi và huyện Tư Nghĩa, tỉnh Quảng Ngãi.
↑  “Nghị quyết số 123/NQ-CP của Chính phủ về việc điều chỉnh địa giới hành chính huyện Sơn Tịnh, huyện Tư Nghĩa để mở rộng địa giới hành chính thành phố Quảng Ngãi và thành lập phường Trương Quang Trọng thuộc thành phố Quảng Ngãi, tỉnh Quảng Ngãi”.
↑  “Nghị quyết số 867/NQ-UBTVQH14 năm 2020 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã thuộc tỉnh Quảng Ngãi giai đoạn 2019–2021”.
↑  “Nghị quyết số 1279/NQ-UBTVQH15 của UBTVQH về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Quảng Ngãi giai đoạn 2023 – 2025”. Bản gốc lưu trữ ngày 21 tháng 11 năm 2024. Truy cập ngày 22 tháng 11 năm 2024.
↑  “Don”. Bản gốc lưu trữ ngày 26 tháng 10 năm 2007. Truy cập ngày 30 tháng 10 năm 2007.
Axylia destefanii

| Axylia destefanii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Noctuidae
Chi (genus): Axylia
Loài (species): A. destefanii
Danh pháp hai phần
Axylia destefanii Berio, 1944 
Axylia destefanii là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Quảng Thọ (xã)

Đối với các định nghĩa khác, xem Quảng Thọ.
Quảng Thọ là một xã thuộc huyện Quảng Điền, thành phố Huế, Việt Nam.
Xã có diện tích 9,52 km², dân số năm 1999 là 7562 người, mật độ dân số đạt 794 người/km².
Địa lí

Xã Quảng Thọ có vị trí địa lý:
Phía Đông giáp xã Quảng An và xã Quảng Thành.
Phía Tây giáp xã Quảng Phú và thị xã Hương Trà.
Phía Nam giáp thành phố Huế.
Phía Bắc giáp thị trấn Sịa, xã Quảng Phú, xã Quảng Vinh, xã Quảng Phước và xã Quảng An.
Hành chính

Xã có 8 thôn:
Phò Nam A
Phò Nam B
Tân Xuân Lai
Niêm Phò
Lương Cổ
La Vân Hạ
Phước Yên
La Vân Thượng
Chú thích

1 2 3  “Mã số đơn vị hành chính Việt Nam”. Bộ Thông tin & Truyền thông. Bản gốc lưu trữ ngày 24 tháng 3 năm 2013. Truy cập ngày 10 tháng 4 năm 2012. Đã bỏ qua tham số không rõ |= (trợ giúp)
↑  Tổng cục Thống kê
Cầu Bình Khánh

| Cầu Bình Khánh |
| --- | --- |

Quốc gia:  Việt Nam
Vị trí: Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam
Tuyến đường:  
Bắc qua: Sông Soài Rạp
Tọa độ: 10°39′35″B 106°44′20″Đ﻿ / ﻿10,659836°B 106,738767°Đ﻿ / 10.659836; 106.738767
Thông số kỹ thuật
Kiểu cầu: Cầu dây văng
Rộng: 21,75 m
Cao: 155 m
Nhịp chính: 375 m
Lịch sử
Khởi công: Tháng 8 năm 2015
Vị trí

Cầu Bình Khánh là cây cầu dây văng đường bộ đang được thi công xây dựng nằm trong dự án đường cao tốc Bến Lức – Long Thành thuộc tuyến đường cao tốc Bắc – Nam phía Đông. Cầu Bình Khánh bắc qua sông Soài Rạp, nối hai huyện Nhà Bè và Cần Giờ của Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam. Cầu sẽ được xây dựng từ tháng 8 năm 2015 và ban đầu dự kiến hoàn thành vào tháng 7 năm 2019. Tuy nhiên đến tháng 10 năm 2019, dự án vẫn chưa hoàn tất do nhà thầu thiếu vốn xây dựng.[cần dẫn nguồn]
Cầu Bình Khánh có tổng chiều dài 2.764 m, rộng 21,75 m với bốn làn xe lưu thông. Nhịp chính cầu dài 375 m, hai trụ cầu cao 155 m, tĩnh không 55 m, cầu Bình Khánh cùng với cầu Phước Khánh sẽ là hai cây cầu có khổ tĩnh không thông thuyền lớn nhất Việt Nam khi hoàn thành xây dựng.
Thông tin kỹ thuật

Kiểu cầu: cầu dây văng
Tổng chiều dài: 2.763,5 m
Khẩu độ nhịp chính: 375 m
Sơ đồ nhịp toàn cầu: 187.25 + 375 + 187.25 m = 749.5 m
Cầu vượt đường Nguyễn Văn Tạo: 60 + 2 × 100 + 60 = 320 m
Cầu dẫn phía đông: 56 + 11 × 70 + 56 = 882 m
Cầu dẫn phía tây: 56 + 10 × 70 + 56 = 812 m
Mặt cắt ngang cầu: 21,75 m
Chiều cao trụ cầu: 155 m
Tĩnh không lưu thông thuyền: 55 m
Tốc độ thiết kế giai đoạn 1: 80 km/h; giai đoạn 2: 100 km/
Ernesto Valverde

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
 Valverde dẫn dắt Athletic Bilbao nam 2014
Thông tin cá nhân
Tên đầy đủ:  Ernesto Valverde Tejedor
Ngày sinh:  9 tháng 2, 1964 (61 tuổi)
Nơi sinh:  Viandar de la Vera, Tây Ban Nha
Chiều cao:  1,72 m (5 ft 7+1⁄2 in)
Vị trí:  Tiền đạo
Thông tin đội
Đội hiện nay:  Athletic Bilbao (huấn luyện viên)
Sự nghiệp cầu thủ trẻ
Năm:  Đội
:  San Ignacio
:  Alavés
Sự nghiệp cầu thủ chuyên nghiệp*
| Năm |  Đội |  ST |  (BT) |
| 1983–1985 |  Alavés |   |   |
| 1985–1986 |  Sestao |  32 |  (6) |
| 1986–1988 |  Espanyol |  72 |  (16) |
| 1988–1990 |  Barcelona |  22 |  (8) |
| 1990–1996 |  Athletic Bilbao |  170 |  (44) |
| 1996–1997 |  Mallorca |  18 |  (2) |
| Tổng cộng |   |  320 |  (77) |
Sự nghiệp đội tuyển quốc gia
| Năm |  Đội |  ST |  (BT) |
| 1986 |  U21 Tây Ban Nha |  1 |  (0) |
| 1987 |  U23 Tây Ban Nha |  1 |  (0) |
| 1990 |  Tây Ban Nha |  1 |  (0) |
Sự nghiệp quản lý
Năm:  Đội
2001–2002:  Athletic Bilbao (trợ lý)
2002–2003:  Bilbao Athletic
2003–2005:  Athletic Bilbao
2006–2008:  Espanyol
2008–2009:  Olympiacos
2009–2010:  Villarreal
2010–2012:  Olympiacos
2012–2013:  Valencia
2013–2017:  Athletic Bilbao
2017–2020:  Barcelona
2022–:  Athletic Bilbao
 *Số trận ra sân và số bàn thắng ở câu lạc bộ tại giải quốc gia
Ernesto Valverde Tejedor (phát âm tiếng Tây Ban Nha: [erˈnesto βalˈβerðe]sinh ngày 9 tháng 2 năm 1964) là một cựu thủ bóng đá chơi ở vị trí tiền đạo, và hiện đang là là huấn luyện viên của Athletic Bilbao.
Trong suốt mười mùa, ông có được tổng số của 264 trận và 68 bàn thắng, thêm 55/9 trong Segunda División. Ông chơi cho sáu đội trong 14 năm sự nghiệp, bao gồm RCD Espanyol, Barcelona và Athletic Bilbao.
Năm 2009, ông đến Việt Nam cùng Olympiakos F.C., đội bóng mà ông đẫn dắt lúc đó để đá giao hữu cùng đội tuyển Việt Nam. Đó là trận đấu mà đội tuyển Việt Nam đã thắng với tỉ số 1-0.
Sự nghiệp

Năm 2019 là một năm khá thành công của ông ở câu lạc bộ Barcelona. Ông tạo điều kiện để Messi ở năm đó được mọi người gọi là thánh. Năm ấy ông đã cùng Barcelona vào đến trận bán kết nhưng bị Liverpool lội ngược dòng ngay tại sân Anfield. Ông dành được mọi cúp nội địa cùng với Barcelona như siêu cúp Tây Ban Nha, vượt mặt Real Madrid để giành lấy cúp La Liga và Cúp Nhà vua Tây Ban Nha.
Danh hiệu > Cầu thủ

Espanyol
UEFA Cup á quân: 1987–88
Barcelona
Copa del Rey: 1989–90
European Cup Winners' Cup: 1988–89
Danh hiệu > Huấn luyện viên

Espanyol
UEFA Cup á quân: 2006–07
Olympiacos
Super League Greece: 2008–09, 2010–11, 2011–12
Greek Football Cup: 2008–09, 2011–12
Athletic Bilbao
Copa del Rey: 2023–24, á quân: 2014–15
Supercopa de España: 2015
Barcelona
La Liga: 2017–18, 2018–19
Copa del Rey: 2017–18
Supercopa de España: 2018
Trận Verdun
Giá trị của Verdun

Verdun có một giá trị biểu tượng to lớn đối với nước Pháp. Trong lịch sử, nó đóng một vai trò quan trọng trong việc bảo vệ khu vực nội địa nhờ vào vị trí chiến lược trên sông Meuse. Vua Attila người Hung chưa bao giờ thành công trong việc vây hãm xã. Khi chia tách Đế chế Frank của Charlemagne, Hiệp ước Verdun năm 843 đã quy định xã là một phần của Đế quốc La Mã Thần thánh. Sau Hiệp ước Munster năm 1648 cho phép sáp nhập Verdun vào Pháp. Verdun đã đóng một vai trò quan trọng trong phòng tuyến được xây dựng sau Chiến tranh Pháp-Phổ năm 1870. Để bảo vệ trước mối đe dọa của Đế chế Đức từ phía Đông, các phòng tuyến giữa Verdun và Toul và giữa Epinal và Belfort đã được xây dựng. Verdun bảo vệ hướng xâm nhập phía Bắc vào đồng bằng Champagne và hướng tiếp cận với thủ đô Pháp là Paris.
Trong năm 1914, Verdun đã đứng vững trước các cuộc tấn công của Quân đội Đức, và phòng tuyến đã chịu được đến cả các cuộc pháo kích của đại pháo Big Bertha. Các đơn vị đã được đồn trú trong các thành cổ do Vauban xây dựng từ thế kỷ thứ 17. Cuối thế kỷ thứ 19, một hệ thống ngầm dưới mặt đất đã được xây dựng để làm công binh xưởng, bệnh viện, và cả doanh trại cho quân Pháp.
Binh lực đôi bên > Đức

Ngày 20 tháng 2, bốn tập đoàn quân Đức gồm những đơn vị tinh nhuệ và ưu tú nhất của Quân đội Đức đã tập kết gần Verdun, tổng quân số của Đức tham gia trận đánh lên đến hơn 1.000.000 quân, trang bị 1.200 khẩu pháo và súng cối, trong đó có hơn 500 khẩu pháo có cỡ nòng trên 200mm, toàn bộ các lực lượng trên liên kết lại dưới quyền tướng Erich von Falkenhayn và Hoàng Thái tử Wilhelm.
Mũi nhọn của cuộc tấn công là Tập đoàn quân số 5, với 350.000 binh sĩ, chiếm gần 1/4 binh lực quân Đức, sẽ đồng loạt tấn công pháo đài Douaumont mà trọng tâm là làng Bois des Caurers. Theo kế hoạch, pháo binh luôn đóng vai trò quan trọng cho việc hỗ trợ quân tấn công, nhưng lần này quân Đức sẽ tấn công với chiến thuật mới, tiếng pháo vừa dứt, bộ binh đồng loạt xung phong, các khẩu pháo sẽ được kéo theo sau để yểm trợ tức thì, giảm thiểu tối đa thiệt hại cho bộ binh.
Binh lực đôi bên > Pháp

Do nắm được rất ít thông tin về kế hoạch của quân Đức nên trong thời điểm trước trận đánh chỉ có hai sư đoàn thuộc Tập đoàn quân số 30 Pháp đang đóng tại Verdun và các khu vực xung quanh, tuyến phòng ngự thứ nhất gồm các dãy hào và công sự phòng thủ xen kẽ, mà trung tâm là pháo đài Douaumont, do hai trung đoàn kinh kỵ binh Pháp trấn thủ. Hệ thống hỏa lực riêng của các pháo đài không được chỉ huy Pháp chú trọng, trên toàn tuyến quân Pháp chỉ có hơn 200 khẩu pháo, mỗi pháo đài chỉ có 30-50 binh sĩ bố phòng, tuyến tiếp tế duy nhất đến Verdun là Bar-le-Duc. Tuy gặp nhiều khó khăn trong công tác tổ chức phòng thủ, quân Pháp nắm trong tay nhiều cụm cứ điểm phòng ngự mạnh như pháo đài Vaux, cao điểm 304, cứ điểm Fleury.....pháo binh Pháp được cho là thiếu sức mạnh và phối hợp rất lỏng lẻo, nhưng lại được bố trí trên các ngọn đồi, dãy núi, giúp cho pháo có thể bắn trực xạ vào lực lượng tấn công với độ chính xác tuyệt đối. Giai đoạn đầu cuộc chiến, quân Pháp không có bất kỳ sĩ quan cấp tướng nào phụ trách việc phòng thủ Verdun, nhưng đến đêm ngày 24 tháng 2, ba ngày sau đợt tấn công thứ nhất của quân Đức, Tư lệnh quân Pháp-tướng Joseph Joffre đã báo động tình trạng khẩn cấp, quyết định tăng viện Tập đoàn quân Dự bị số 2 (190.000 quân, 180 khẩu pháo) do tướng Phillipe Pétain chỉ huy cho chiến trường Verdun
Trận chiến > Giai đoạn 3

Ngày 9 tháng 4, người Đức thay đổi chiến thuật tấn công, họ tổ chức tấn công đồng loạt trên tất cả các cứ điểm. Bên bờ tây người Đức tổ chức tấn công cùng lúc vào cao điểm 304 và đồi Le Mort Homme. Cùng với quân số và khí tài tăng viện, tướng Đức Max von Gallwitz nhận được lệnh phải quét sạch quân Pháp ở đây. Trong khi đó, quân Pháp hoàn toàn kiệt quệ và không còn lực lượng dự trữ, tuy nhiên hỏa lực mạnh của pháo binh Pháp đã đẩy lùi quân Đức tại đồi Le Mort Homme. Quân Đức chỉ chiếm được phần chân đồi và cao điểm thấp nhất với tổn thất lớn về nhân mạng, các cao điểm quan trọng vẫn nằm trong tay người Pháp. Đây được xem như trận đánh khốc liệt nhất ở bờ tây sông, lực lượng tham chiến cả hai bên chỉ còn 1/10. Tại cao điểm 304, quân Đức cố gắng chọc thủng phòng tuyến của quân Pháp, nhưng cũng chỉ cũng chỉ chiếm được dãy hào thứ nhất tại rìa chân đồi, người Pháp vẫn tiếp tục đứng vững trước quân Đức và ra sức phản kích quyết liệt. Bên kia sông, quân Đức nỗ lực chiếm pháo đài Vaux, sang đến ngày 10 tháng 4, người Đức chiếm được đống đổ nát của khu làng Vaux sau 24 giờ chiến đấu. Pétain nổi tiếng với mệnh lệnh ngày hôm đó "Những đợt tấn công điên cuồng của quân đội đế chế Đức đã bị đập tan khắp nơi. Dũng cảm lên, chúng ta sẽ có chúng" (Les assauts furieux des armées du Kronprinz ont partout été brisés. Courage... on les aura). Từ cao điểm 304, người Pháp sử dụng hỏa lực từ pháo binh, các khí cầu và máy bay khiến cho quân Đức không thể thiết lập các vị trí phòng thủ cũng như bố trí pháo binh tấn công. Trong 12 ngày kế tiếp, trời mưa liên tục đã biến bãi chiến trường thành một biển nước ngập đến đầu gối. Sau đó các trận phản kích của quân Pháp đã đẩy quân Đức ra khỏi các cao điểm 304 và Le Mort Homme. Cho đến hết tháng 4, trên toàn mặt trận không có một trận đánh nào đáng kể.
Cũng trong thời gian này, tướng von Gallwitz đã thuyết phục thành công chỉ huy của mình là tướng Schmidt von Knobelsdorf với quan điểm sẽ là vô nghĩa nếu tấn công đồi Le Mort Homme khi chưa hạ được cao điểm 304, người Đức âm thầm chuẩn bị cho một trận đánh mới, Sư đoàn 11 Bavaria sau một thời gian chiến đấu cũng đã hao tổn nặng nề được lệnh thay thế. Tướng von Gallwitz, nguyên là một sĩ quan pháo binh, quyết định tập trung hỏa lực pháo binh cho trận đánh này, ba sư đoàn Đức và hơn 500 khẩu pháo được tập kết trong một khu vực có chiều ngang chưa đầy 2 km.
Kết quả

| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Trận đánh "tệ hại" nhất trong lịch sử. | ” |
— Alistair Horne, trong cuốn The Price of Glory: Verdun, 1916, trang 327
Sau 10 tháng giao tranh khốc liệt, hai bên gánh chịu những thiệt hại kinh khủng. Theo con số chính thức mà Pháp công bố năm 1916, thiệt hại của quân Pháp là 350.231 người, trong số đó có 162.308 người bị chết. Theo thống kê năm 1918, thiệt hại của quân Đức ước chừng khoảng 337.000 người, trong số đó 100.000 người chết. Vậy rõ ràng, quân Pháp tổn hại có phần nhiều hơn quân Đức. Tổng số thiệt hại của hai bên lên đến 714.231 người. Theo tác giả Jan Philipp Reemtsma, tổng số tử sĩ ở Verdun là 698.000 quân, trong đó bao gồm 362.000 quân Pháp và 336.000 quân Đức. Trong khi đó, kết quả của trận đánh là không bên nào thu được thêm một phần đất nào của đối phương hay bất kì một chiến thắng chiến lược nào. Tuy người Đức đã phần nào gặt hái được thành công trong kế hoạch "hút sạch máu" quân thù, tuy nhiên bản thân họ cũng bị "hút máu" và phải chấm dứt chiến lược "Phía Tây" của mình. Về phía Pháp, một mặt, trận Verdun được coi là một chiến thắng kiểu Pyrros - một chiến thắng phải trả giá đắt của Pháp. Mặt khác, nó gia tăng tinh thần ái quốc và sự kiên cường trong quân đội Pháp.
Rốt cuộc, cả hai bên tham chiến đều không thực sự thắng trận Verdun, do đó Chiến dịch này không hề quyết định. Tuy vậy nhưng để xác định người thất bại thì thật dễ: giới trẻ Pháp và Đức. Đối với Đức, thất bại của cuộc Tổng tấn công Verdun cùng với thất bại của Kế hoạch Schlieffen (1914) và cuộc Tổng tấn công Mùa xuân 1918 đã trở thành một chuỗi chiến bại gây nên sự bất mãn của nhân dân đối với Hoàng đế Đức và chủ nghĩa quân phiệt Phổ..
Trận đánh khốc liệt này là siêu điển hình của những thương vong của người Pháp trong cuộc Chiến tranh thế giới thứ nhất, và thể hiện sự thù địch lâu dài của dân tộc Đức với Pháp. Thống kê năm 1918 cho thấy người ta đã thu nhặt được 15 vạn hài cốt tử sĩ còn chưa được chôn trên tử địa. Sau Chiến dịch đẫm máu, người ta vẫn có thể nhìn thấy di hài của các tử sĩ trên chiến địa Verdun - địa danh lịch sử đã trở nên không thể nào quên. Đến nay, bãi chiến trường hãy còn nguy hiểm, do ẩn dưới đó còn có đạn dược chưa nổ. Chính vào năm 1984, Thủ tướng Tây Đức Helmut Kohl có gặp gỡ Tổng thống Pháp François Mitterrand tại Verdun, cả hai nhà lãnh đạo cùng tưởng niệm các binh sĩ đôi bên bị thiệt mạng trong Chiến tranh thế giới thứ nhất. Tuy nhiên, tháng 11 năm 1998, Thủ tướng Đức Gerhard Schröder quyết định không tham gia lễ kỷ niệm chung Pháp - Đức với Tổng thống Pháp Jacques Chirac.
Ý nghĩa

Với sự đẫm máu và khốc liệt, trận Verdun trở thành biểu tượng cho lòng can trường và chủ nghĩa anh hùng, cũng như sự khủng khiếp của Chiến tranh thế giới thứ nhất và sự hủy diệt tận cùng của con người. Về mặt chiến thuật, phía Đức đã phần nào thành công hơn khi gây ra thiệt hại cho đối phương nhiều hơn là gánh chịu thiệt hại. Về mặt chiến lược, cả hai gần như bế tắc. Quân Pháp tuy chiến thắng, lại thiệt hại quá nặng nề để có thể tung ra bất kỳ đòn tất công lớn nào. Quân Đức tuy gây ra nhiều thiệt hại cho đối phương hơn là gánh chịu thiệt hại, thì thiệt hại mà họ gánh chịu cũng quá khủng khiếp để có thể leo thang hoặc ít nhất là duy trì chiến tranh về lâu về dài.
Một số cựu binh nổi tiếng của trận Verdun > Người Đức

Chỉ huy của tập đoàn quân số 6 Đức tại trận Stalingrad, vốn được mệnh danh là "trận Verdun của sông Volga" trong Chiến tranh thế giới thứ hai, thống chế Friedrich Paulus nguyên là trung úy thuộc trung đoàn kị binh nhẹ số 2 Phổ. Ông đã tham dự trận đánh vào cứ điểm Fleury.
Thống đốc Paris vào năm 1942, tướng Karl-Heinrich von Stülpnagel nguyên là chỉ huy một trung đoàn tại Verdun trong trận đánh tại Le Mort Homme. Vào năm 1944, ông tham dự vào kế hoạch ám sát Adolf Hitler, bị phát hiện, ông đã định tự sát nhưng chỉ bị một mù. Ông mất vài tuần sau đó.
Một trong số những viên tướng giỏi nhất của Hitler sau này, chỉ huy Tập đoàn quân số 4, cụm tập đoàn quân Trung tâm và bộ Tổng tư lệnh mặt trận phía Tây của Đức trong Chiến tranh thế giới thứ hai, thống chế Hans Günther von Kluge, nguyên là pháo thủ trong trận đánh Verdun. Ông cũng tham gia vào kế hoạch ám sát Hilter và cũng tự sát trước khi bị lực lượng SS bắt.
Tham mưu trưởng của Hitler, trung tướng Wilhelm Keitel nguyên là sĩ quan tham mưu của tập đoàn quân số 10 dự phòng, đóng quân trên bờ sông Meuse.
Hai chiến lược gia của chiến tranh chớp nhoáng Blitzkrieg của người Đức sau này là đại tướng Heinz Guderian và thống chế Erich von Manstein đều tham dự trận đánh Verdun. Guderian là sĩ quan tham mưu trinh sát của tập đoàn quân số 5, von Manstein là sĩ quan tham mưu của tướng von Gallwitz.
Chỉ huy của lực lượng SA Ernst Röhm và Phó Quốc Trưởng Rudolf Hess đều tham dự trận đánh Verdun.
Một số cựu binh nổi tiếng của trận Verdun > Người Pháp

Thống chế Philippe Pétain, chỉ huy quân Pháp ở Verdun, trở thành anh hùng dân tộc Pháp. Nhưng ông lại trở thành người đứng đầu chính phủ Vichy, cộng tác với quân Đức Quốc xã chiếm đóng Pháp, trong Chiến tranh thế giới thứ hai. Khi nước Pháp được giải phóng, Philippe Pétain bị tuyên án tử hình vì tội phản bội Tổ quốc, về sau được ân xá xuống tù chung thân.
Chỉ huy của hải quân Pháp, phó thủ tướng của chính phủ Vichy, đô đốc François Darlan nguyên là trung úy pháo binh hải quân, tham chiến trong trận Verdun.
Chỉ huy lực lượng kháng chiến Pháp trong Chiến tranh thế giới thứ hai, người lập nên nền cộng hòa thứ 4, Thống chế Charles de Gaulle là một sĩ quan trong trận Verdun. Ông bị thương và bị bắt làm tù binh trong một trận đánh gần pháo đài Douaumont.
Chỉ huy tập đoàn quân số 1 của quân kháng chiến Pháp, chỉ huy của lực lượng viễn chinh Pháp tại Đông Dương, thống chế Jean de Lattre de Tassigny đã tham chiến trong trận đánh Verdun cùng trung đoàn bộ binh 93.
Chỉ huy quân Pháp tại Đông Dương trong thời điểm trước khi diễn ra trận Điện Biên Phủ, chỉ huy quân Pháp tại Algérie, tướng Raoul Salan cũng tham chiến tại Verdun.
Chú thích

1 2 3 4  Noble Frankland, Christopher Dowling, Decisive battles of the twentieth century: land, sea, air, trang 45
1 2 3 4 5  Stanley Sandler, Ground Warfare: An International Encyclopedia, Tập 1, trang 923
1 2 3 4 5  Spencer C. Tucker, Battles That Changed History: An Encyclopedia of World Conflict, các trang 214-219.
1 2  Dupuy, 4th Ed.,1052.
↑  Alistair Horne, The price of glory: Verdun 1916, trang 36
1 2  Alan John Percivale Taylor, The illustrated history of the world wars, trang 103
↑  Alistair Horne, The price of glory: Verdun 1916, trang 10
1 2  Robert T. Foley, German strategy and the path to Verdun: Erich von Falkenhayn and the development of attrition, 1870-1916, trang 236
↑  Harold A. Skaarup, Siegecraft - No Fortress Impregnable, trang 148
1 2  Robert Cowley, Geoffrey Parker, The Reader's Companion to Military History, trang 147
↑  Robert Cowley, Geoffrey Parker, The Reader's Companion to Military History, trang 159
↑  Richard Cooper Hall, Consumed by War: European Conflict in the 20th Century, các trang 29-30.
1 2  Leonard V. Smith, Stéphane Audoin-Rouzeau, Annette Becker, France and the Great War, 1914-1918, trang 84
↑  Sir Alistair Horne, The Price of Glory: Verdun 1916, trang 336
↑  John Hamilton, Battles of World War I, trang 14
↑  Giles MacDonogh, The Last Kaiser: The Life of Wilhelm II , các trang 385-386.
↑  Spencer Tucker, Priscilla Mary Roberts, World War I: encyclopedia, Tập 1, trang 1221
↑  Spencer C. Tucker, Battles That Changed History: An Encyclopedia of World Conflict, các trang 427-428.
↑  Sir Alistair Horne, The price of glory: Verdun 1916, trang 331
↑  Joseph R. Strayer, The Mainstream of Civilization, trang 703
↑  Alistair Horne, The price of glory: Verdun 1916, trang 374
↑
↑  John Hamilton, Battles of World War I, trang 16
↑  Cindy Dowling, World War I: The Conflict that Gave Rise to the Anzac Legend, trang 23
1 2  Alistair Horne, The price of glory: Verdun 1916, trang 2
↑  Fiona Duncan, France, trang 220
↑  http://books.google.com/books?hl=en&lr=&id=vj7ZtPqyhNsC&oi=fnd&pg=PR9&dq=Battle+of+Verdun&ots=bZXvyNWLAv&sig=U16lMMQl7WGamUqPlOnnGPRAAbc#v=onepage&q=Verdun&f=false
↑  Stanley Sandler, Ground Warfare: An International Encyclopedia, Tập 1, trang 676
Bách khoa toàn thư

Dupuy, E. R.; Dupuy, T. N. (1993). The Harper's Encyclopaedia of Military History: From 3,500 BC to the Present (ấn bản thứ 4). New York: Harper Reference. ISBN 978-0-06-270056-8. Truy cập ngày 6 tháng 10 năm 2019.Quản lý CS1: ref trùng mặc định (liên kết)
Tạp chí

Barcellini, S. (1996). “Memoire et Memoires de Verdun 1916–1996” [Memory and Memoirs of Verdun 1916–1996]. Guerres Mondiales et Conflits Contemporains. Paris: Presses universitaires de France. 46 (182): 77–98. ISSN 0984-2292. JSTOR 25732329.Quản lý CS1: ref trùng mặc định (liên kết)
Förster, W. (1937). “Falkenhayns Plan für 1916 ein Beitrag zur Frage: Wie gelangt man aus dem Stellungskrieg zu Entscheidungsuchender Operation?” [Falkenhayn's plan for 1916: A Contribution to the Question: How to get out of Trench Warfare and Attain a Decisive Decision?]. Militärwissenschaftliche Rundschau (bằng tiếng Đức) (ấn bản thứ 2). Berlin: Mittler. ISSN 0935-3623.
Krumeich, G. (1996). “"Saigner la France"? Mythes et Realite de la Strategie Allemande de la Bataille de Verdun” ["Bleed France"? Myths and Reality of the German Strategy of the Battle of Verdun]. Guerres Mondiales et Conflits Contemporains (bằng tiếng Pháp). Paris: Presses universitaires de France. 46 (182): 17–29. ISSN 0984-2292. JSTOR 25732324.Quản lý CS1: ref trùng mặc định (liên kết)
Bản đồ trận đánh
Pháo đài Douaumont
Quân Pháp dưới chiến hào ở cao điểm 304
Pháo đài Vaux
Bia tưởng niệm những người trấn thủ pháo đài Vaux
Một hầm hào ở miền Đông Bắc nước Pháp
Ngôi nhà có ốp gạch hình thập ngoặc tại 75-81 Đường Troy ở Verdun.
Dã Tam Pha

| Dã Tam Pha |
| --- | --- |
野三坡
Dã Tam Pha, Hà Bắc, Trung Quốc
Vị trí của Dã Tam Pha
Vị trí: Hà Bắc
Thành phố gần nhất: Bảo Định
Tọa độ: 39°6′0″B 115°2′0″Đ﻿ / ﻿39,1°B 115,03333°Đ﻿ / 39.10000; 115.03333
Diện tích: 520 kilômét vuông (52.000 ha; 128.495 mẫu Anh; 201 dặm vuông Anh)
Dã Tam Pha (tiếng Trung: 野三坡; bính âm: Yesanpo; nghĩa đen 'Ba dốc hoang') là một khu vực tự nhiên nằm ở Lai Thủy, tỉnh Hà Bắc, Trung Quốc, cách khoảng 2 giờ lái xe về phía Tây của Bắc Kinh. Khu vực này bao gồm 7 danh lam thắng cảnh chính nằm ở hai bên bờ sông Cự Mã, nơi dãy núi Thái Hành Sơn giao với Yên Sơn gồm Khu bảo tồn thiên nhiên Hẻm núi Bách Lý Hạp (dài 31 kilômét), khu du lịch sông Cự Mã, khu bảo tồn thiên nhiên Bạch Thảo Bạn, Khu du lịch động tháp phật Kỳ Tuyền, Long Môn Hạp, Kim Hoa Sơn và Tam Hoàng Sơn.
Khu thắng cảnh này được liệt kê là thắng cảnh loại AAAAA từ năm 2011 và là một địa điểm nghỉ mát nổi tiếng nhờ khí hậu mát mẻ quanh ngưỡng 22 độ C. Mặc dù là khu vực được bảo vệ nhưng trong dữ liệu của IUCN thì Dã Tam Pha không được liệt kê. Tuy nhiên, một số phần của nó như là khu bảo tồn thiên nhiên Bách Lý Hạp được liệt kê là IUCN loại V.