stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Viva la Vida or Death and All His Friends
Sáng tác và chủ đề

"Viva la Vida" là một album nhạc rock, còn được mô tả cụ thể hơn như thể loại alternative rock, art rock, pop rock và indie pop. Nét đặc trưng của album còn ảnh hưởng bởi dream pop, art pop và baroque pop.
Về mặt âm nhạc, Viva la Vida trái ngược hẳn so với những album trước của ban nhạc. Ca khúc chủ đề sử dụng một dàn nhạc, trong khi "Lovers in Japan" nổi bật lên tiếng honky-tonk piano. "Lost!" bị ảnh hưởng bởi nhạc thổ dân, trong khi "Strawberry Swing" có sự pha trộn của nhạc Alfropop. Martin đã mô tả Viva la Vida giống như một hướng đi mới cho Coldplay: một cơ hội từ ba album trước của ban nhạc mà nhóm gọi là "trilogy" (bộ ba). Anh cho biết album thể hiện ít chất giọng falsetto cũng như anh cho phép cao độ giọng hát của mình thấp xuống để đạt quyền ưu tiên. Một số ca khúc, chẳng hạn như "Violet Hill" có những đoạn riff ghita bóp méo và tiếng blue trầm.
Album bao gồm một loạt những chủ đề khác nhau như tình yêu, chiến tranh và các cuộc cách mạng. Không giống như những album trước, "Viva la Vida" có một cách tiếp cận tổng thể hơn, nó giải quyết với ít vấn đề cá nhân hơn và nhiều vấn đề nhân đạo hơn. Những ca khúc như một phiên bản nhạc khí của "Life in Technicolor II" (mà khiến nó không vào danh sách bài hát cuối cùng), "Violet Hill" và "Death and All His Friends" nói về chiến tranh và chính trị. Martin nói rõ ca từ của "Violet Hill" là một bài bình luận trên kênh Fox News. Chris Willman (Entertainment Weekly) cũng coi "Violet Hill" là bài hát biểu tình chống chiến tranh đầu tiên từ ban nhạc. Những ca khúc khác như track đôi "Lovers in Japan/Reign of Love" và "Yes" lại nói về sự bền bỉ và lạc quan.
Coldplay đã sử dụng những trang phục cách mạng Pháp thông qua chuyến lưu diễn Viva la Vida Tour và trong các video sản xuất cho đĩa đơn của album. Chris Martin nói trong một buổi phỏng vấn cho The Sun "Một số người nói album này rất dũng cảm - tôi lại chỉ thấy dường như chúng tôi thật may mắn". Martin còn cho biết một nguồn cảm hứng lớn cho album là cuốn sách Những người khốn khổ của Victor Hugo.
Những tác phẩm của The Beatles rõ ràng là một nguồn cảm hứng lớn xuyên suốt album. Ví dụ như ca khúc "Violet Hill" có liên quan đến album của Beatles Abbey Road, điều này có thể thấy trong tiêu đề bài hát có mượn nhịp điệu từ The Beatles. Ca khúc đặt tên theo con đường tiếp giáp với Đường Abbey ở London.
Thiết kế đồ họa

Những bức ảnh minh họa cho Viva la Vida or Death and All His Friends do Coldplay và Tappin Gofton thiết kế; Tappin từng là người thiết kế bìa X&Y ba năm trước. Phong cách thiết kế cho album đã mất nhiều tháng trời mới hoàn thành; đầu tiên nó phát triển từ một tập hợp những bản phác thảo quy mô lớn và những bức tranh in đầy hàm ý. Những ca từ và tiêu đề bài hát được táo bạo vẽ lên các bản đồ, cuốn sách, bản sao của những bức tranh cũ, những tờ báo và các loại vật dụng đã qua sử dụng. Công việc cuối cùng là chụp hình và một vài kiểu in bổ sung do máy tính thêm vào sau đó.
Hầu hết các ca khúc từ album và EP Prospekt's March đều có một hoặc hai hình ảnh đồ họa. Trên tập sách nhỏ của album có tới chín bức tranh do ban nhạc thực hiện. Đầu tiên là bản đồ của Brazil màu xanh bao gồm một phần của ca từ trong "Glass of Water" sơn màu trắng. Tuy nhiên hình ảnh này sau được làm lại và sử dụng làm ảnh minh họa cho bìa đĩa đơn "Lost!". Bức hình thứ hai trong tập sách minh hoạ cho ca khúc "42". Bức hình bao gồm một phần trong quá trình sáng tác bài hát viết trên nền màu đỏ, cùng với một sọc màu đen bao phủ trung tâm. Bức hình thiết kế cho "Cemeteries of London" gồm có một hỉnh ảnh minh họa của London, tiêu đề bài hát và một nền màu tím hỗn độn. Một phần của ca từ được sử dụng trên đỉnh bức hình. Bức hình thiết kế cho "Reign of Love" gồm có các ca từ của bài hát vẽ trên một nền xanh lá cây. Ở giữa tập sách, hầu hết ca từ của album hiển thị chính giữa một vật thể không thể nhìn ra. Bức hình minh họa cho "Yes" bao gồm một trái tim bị xé và một dòng lời từ bài hát, "Chúa không dẫn tôi đến sự cám dỗ" ("Lord lead me not into temptation"). Bức tranh kế tiếp bức hình của bài hát có chứa ca từ của "Viva la Vida" sơn màu đen in trên nền xanh da trời, những ca từ cho ca khúc cũng xuất hiện trên bức hình. Trang cuối trong tập sách rất giản dị: một chữ số La Mã của số 7 sơn màu xanh lá cây và đỏ in trên nền vàng. Ban nhạc đã trình chiếu một số bức hình trên màn hình trong chuyến lưu diễn toàn cầu Viva la Vida Tour hoặc sử dụng trên những quả khí cầu lớn bên trong các địa điểm gặp gỡ.
Có ba trang bìa cho album. Bìa trước dành cho ấn bản chuẩn là một bức tranh của Eugène Delacroix, có tên Nữ thần Tự do dẫn dắt nhân dân, được thay đổi một chút cho bìa bằng cách sử dụng một chiếc bút lông sơn trắng để vẽ "VIVA LA VIDA". Bìa in cho EP Prospekt's March cũng sử dụng dòng chữ tương tự một lần nữa nhưng sơn màu vàng và to hơn trên một nền đen trơn. Bìa cho EP Prospekt's March bao gồm một bức tranh khác của Eugène Delacroix (Trận Poitiers), và có dòng "Prospekt's March" vẽ trên bức tranh tương tự như cách "Viva la Vida" vẽ trên bức Nữ thần Tự do dẫn dắt nhân dân cho bìa album chuẩn. Bìa sử dụng cho ấn bản Asian Tour có chữ "VIVA" sơn sọc đỏ đen đối lập với nền trắng. Bức tranh tương tự này từng được sử dụng làm ảnh đại diện cho trang web chính thức của Coldplay trong một thời gian, nó do ban nhạc tạo ra và do tay trống Will Champion sơn trên tường của phòng thu gọi là "The Bakery".
Quảng bá và phát hành

Trong một cuộc phỏng vấn của tạp chí Rolling Stone, giọng ca Chris Martin đã công bố ngày phát hành album và tiêu đề của nó, Viva la Vida, một cụm từ Tây Ban Nha mà dịch sang tiếng Việt nghĩa là "một cuộc sống dài lâu". Nó lấy tên từ một bức tranh của Frida Kahlo, một nghệ sĩ người Mexico nổi tiếng vào thế kỷ 20. Bìa album là bức tranh năm 1830 của Eugène Delacroix có tên Nữ thần Tự do dẫn dắt nhân dân. Ngày 10 tháng 4 năm 2008, một mục tạp chí mới xuất hiện trên trang web của ban nhạc, công bố danh sách bài hát và ngày phát hành cũng như gợi ý về những ca khúc mới sẽ phát hành trước khi ra mắt album. Ban nhạc xác nhận "Violet Hill" là đĩa đơn đầu tiên từ Viva la Vida với ngày phát hành 5 tháng 5. Tháng 5 năm 2008 Coldplay đã chiếu một đoạn quảng cáo trên iTunes của Apple với ca khúc "Viva la Vida".
Trang web chính thức của ban nhạc được cập nhật vào cuối tháng tư để tiết lộ hình minh họa chính thức của "Viva la Vida", cũng nhu bản miễn phí của đĩa đơn "Violet Hill", trở nên có sẵn để tải về trong một tuần từ 29 tháng 4 năm 2008.
Danh sách bài hát

Tất cả các ca khúc được viết bởi Guy Berryman, Jonny Buckland, Will Champion và Chris Martin, trừ phần ghi chú Bài 5, 6 và 10 gồm hai bài riêng lẻ không được thêm vào danh sách..
| STT | Nhan đề | Thời lượng |
| --- | --- | --- |
| 1. | "Life in Technicolor" (Berryman/Buckland/Champion/Martin/Hopkins) | 2:30 |
| 2. | "Cemeteries of London" | 3:21 |
| 3. | "Lost!" | 3:55 |
| 4. | "42" | 3:57 |
| 5. | "Lovers in Japan / Reign of Love" (3:57/2:56) | 6:51 |
| 6. | "Yes" (4:04 / includes hidden song "Chinese Sleep Chant" 3:01) | 7:06 |
| 7. | "Viva la Vida" | 4:01 |
| 8. | "Violet Hill" | 3:42 |
| 9. | "Strawberry Swing" | 4:09 |
| 10. | "Death and All His Friends" (3:30 / includes hidden song "The Escapist" (Berryman/Buckland/Champion/Martin/Hopkins) 2:46) | 6:18 |
| Tổng thời lượng: | Tổng thời lượng: | 45:49 |
| Bonus tracks> STT | Bonus tracks> Nhan đề | Bonus tracks> Thời lượng |
| --- | --- | --- |
| 11. | "Lost?" (Japan and iTunes) | 3:40 |
| 12. | "Lovers in Japan" (Acoustic Version) (iTunes pre-order) | 3:55 |
| 13. | "Death Will Never Conquer" (Japanese release of Prospekt's March edition) | 1:16 |
Danh sách bài hát > Phiên bản tháng ba của Prospekt

Phiên bản tháng ba bao củaViva la Vida: Prospekt gồm Prospekt's March EP.
Danh sách bài hát > Tour edition DVD

Ở một vài nước châu Á như Nhật Bản, Trung Quốc... một phiên bản DVD đặc biệt đã được phát hành gồm 5 đoạn phim chính thức từ Viva la Vida và từ phim"Life in Technicolor II", từ Prospekt's March EP.
| DVD> STT | DVD> Nhan đề | DVD> Thời lượng |
| --- | --- | --- |
| 1. | "Violet Hill" |   |
| 2. | "Viva la Vida" |   |
| 3. | "Lost!" |   |
| 4. | "Lovers in Japan" |   |
| 5. | "Life in Technicolor II" |   |
| 6. | "Strawberry Swing" |   |
Bảng xếp hạng và chứng nhận > Bảng xếp hạng cuối năm

| Xếp hạng (2008) | Vị trí |
| --- | --- |
Áo: 8
Đức: 6
Hy Lạp: 2
Vương quốc Anh: 5
Xếp hạng (2009): Vị trí
Đức: 49
Thụy Sĩ: 45
Vương quốc Anh: 75
Xếp hạng (2011): Vị trí
Vương quốc Anh: 175
Lịch sử phát hành

| Quốc gia | Ngày | Nhãn hiệu | Định dạng | Số Catalog |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Nhật Bản | 11 tháng 6 năm 2008 | EMI Music Japan | CD | TOCP-66805 / 49880 068632 5 5 |
| Anh quốc | 12 tháng 6 năm 2008 | Parlophone | CD | 5 099921 211409 |
| Anh quốc | 12 tháng 6 năm 2008 | Parlophone | LP | 50999 212114 1 6 |
| Brazil | 12 tháng 6 năm 2008 | EMI | CD |  |
| châu Âu | ngày 13 tháng 6 năm 2008 | Capitol | CD |  |
| Úc và New Zealand | 14 tháng 6 năm 2008 | EMI | CD | 2169640 |
| Thế giới (Unless specified otherwise) | 16 tháng 6 năm 2008 | EMI | CD |  |
| Canada | ngày 17 tháng 6 năm 2008 | Capitol | CD | 509992 26126 0 1 |
| Hoa Kỳ | ngày 17 tháng 6 năm 2008 | Capitol | CD | 50999 2 16886 0 7 |
| Hoa Kỳ | ngày 17 tháng 6 năm 2008 | Capitol | LP | 50999 2 16965 1 0 |
Việc Chris Martin sử dụng trang phục cách mạng Pháp trong Viva La Vida Tour là mối liên kết tới các chủ đề mang tính cách mạng của album
Một vài bức tranh sản xuất trong quá trình sáng tạo hình minh họa của album đã được sử dụng trên các màn hình của Viva la Vida Tour.
Viva la Vida giảm bớt kích cỡ từ bức tranh Nữ thần Tự do dẫn dắt nhân dân của Eugène Delacroix năm 1830.
Logo từ thời đại Viva La Vida
Vương Gia Tường

Vương Gia Tường
Vương Gia Tường (Tiếng Trung: 王稼祥; bính âm: Wang Jiaxiang) (1906-1974), một trong những lãnh đạo cao cấp của Đảng Cộng sản Trung Quốc trong giai đoạn đầu.
Vương Gia Tường sinh ngày 15 tháng 8 năm 1906 tại An Huy, khoảng năm 1925 đến Moskva học Đại học Tôn Trung Sơn, bạn học của ông là những nhà lãnh đạo cách mạng Trung Quốc sau này như Vương Minh, Trương Văn Thiên, Bác Cổ... Năm 1928, Vương Gia Tường gia nhập Đảng Cộng sản Trung Quốc.
Trong cuộc Vạn lý Trường chinh Mao (đang mất quyền lãnh đạo Đảng Cộng sản Trung Quốc) đã thuyết phục được Vương Gia Tường đứng về phía mình. Chính Vương Gia Tường đã góp công lớn giúp Mao loại bỏ Otto Braun và Bác Cổ, để trở thành người lãnh đạo tối cao của Hồng quân Trung hoa.
Kết thúc cuộc Vạn lý Trường chinh khi Hồng quân đến Diên An, Vương Gia Tường được gửi đến Moskva làm đại diện của Trung Quốc tại Quốc tế Cộng sản. Tháng 6/1936 Vương Gia Tường trở về Trung Quốc mang theo một thông điệp của Georgi Dimitrov, một trong những nhà lãnh đạo của Quốc tế Cộng sản tại thời điểm đó. Thông điệp của Dimitrov bày tỏ sự ủng hộ với Mao như là người lãnh đạo tối cao của Đảng Cộng sản Trung Quốc. Mặc dù tính xác thực của thông điệp này vẫn còn trong vòng nghi vấn, Mao đã khai thác nó như là bằng chứng quan trọng cho tính hợp pháp vai trò lãnh tụ tối cao của mình.
Trong cuộc chiến tranh chống Nhật của Trung Quốc, Vương Gia Tường được bổ nhiệm làm giám đốc Cục Chính trị, được bầu làm ủy viên Bộ Chính trị Đảng Cộng sản Trung Quốc.
Năm 1943, chính Vương Gia Tường là một trong những người đầu tiên đưa ra khái niệm Tư tưởng Mao Trạch Đông. Sau đó vào năm 1945, Lưu Thiếu Kỳ đề xuất ghi Tư tưởng Mao Trạch Đông vào hiến pháp. Điều trớ trêu là cả Lưu và Vương thể hiện lòng trung thành với Mao Trạch Đông như vậy, nhưng cả hai đều bị thanh trừng trong cuộc Cách mạng Văn hóa do Mao phát động sau này.
Sau khi thành lập nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa vào năm 1949, Vương Gia Tường được bổ nhiệm làm đại sứ đầu tiên của Trung Quốc tại Liên Xô, và sau đó thứ trưởng Bộ Ngoại giao, vụ trưởng Vụ Quan hệ Quốc tế Trung ương
Trong Cách mạng văn hóa Vương Gia Tường, bị phê phán là theo chủ nghĩa đầu hàng, xét lại, bị đày đi Tín Dương, Hà Nam.
Ông mất năm 1974.
Chú thích

↑  Lúc này phe thân Nga đang lấn át tất cả những đảng viên không được huấn luyện tại Nga. Hai năm trước Mao Trạch Đông bị loại ra khỏi các chức vụ quân sự, chính trị và gần như đang bị giam lõng
Nhị thập tứ sử

| Nhị thập tứ sử |
| --- | --- | --- | --- |
| STT | Tên sách | Tác giả | Số quyển |
| 1 | Sử ký | Tư Mã Thiên | 130 |
| 2 | Hán thư | Ban Cố | 100 |
| 3 | Hậu Hán thư | Phạm Diệp | 120 |
| 4 | Tam quốc chí | Trần Thọ | 65 |
| 5 | Tấn thư | Phòng Huyền Linh (chủ biên) | 130 |
| 6 | Tống thư | Thẩm Ước | 100 |
| 7 | Nam Tề thư | Tiêu Tử Hiển | 59 |
| 8 | Lương thư | Diêu Tư Liêm | 56 |
| 9 | Trần thư | Diêu Tư Liêm | 36 |
| 10 | Ngụy thư | Ngụy Thâu | 114 |
| 11 | Bắc Tề thư | Lý Bách Dược | 50 |
| 12 | Chu thư | Lệnh Hồ Đức Phân (chủ biên) | 50 |
| 13 | Tùy thư | Ngụy Trưng (chủ biên) | 85 |
| 14 | Nam sử | Lý Diên Thọ | 80 |
| 15 | Bắc sử | Lý Diên Thọ | 100 |
| 16 | Cựu Đường thư | Lưu Hú (chủ biên) | 200 |
| 17 | Tân Đường thư | Âu Dương Tu, Tống Kỳ | 225 |
| 18 | Cựu Ngũ Đại sử | Tiết Cư Chính (chủ biên) | 150 |
| 19 | Tân Ngũ Đại sử | Âu Dương Tu (chủ biên) | 74 |
| 20 | Tống sử | Thoát Thoát (chủ biên) | 496 |
| 21 | Liêu sử | Thoát Thoát (chủ biên) | 116 |
| 22 | Kim sử | Thoát Thoát (chủ biên) | 135 |
| 23 | Nguyên sử | Tống Liêm (chủ biên) | 210 |
| 24 | Minh sử | Trương Đình Ngọc (chủ biên) | 332 |
| - | Tân Nguyên sử | Kha Thiệu Mân (chủ biên) | 257 |
| - | Thanh sử cảo | Triệu Nhĩ Tốn (chủ biên) | 529 |
Nhị thập tứ sử (chữ Hán: 二十四史; bính âm: Èrshísì Shǐ; Wade-Giles: Erhshihszu Shih) là tên gọi chung của 24 bộ sử thư do các triều đại phong kiến Trung Quốc biên soạn. Đây đều là các bộ sách sử chính thống do các sử quan của các triều đại biên soạn, nên còn được gọi chung là chính sử. Nhị Thập Tứ Sử ghi chép từ nhân vật Hoàng Đế trong truyền thuyết cho đến năm Sùng Trinh thứ 17 (1644) nhà Minh. Toàn bộ có 3213 quyển, ước tính 40 triệu chữ. Phương pháp biên soạn sử dụng thể kỷ truyện. Nó thường được coi là một nguồn dữ liệu chính xác về truyền thống lịch sử và văn hoá Trung Quốc, và được sử dụng rộng rãi trong nghiên cứu về văn học, nghệ thuật, âm nhạc, khoa học, quân sự, địa lý, dân tộc và nhiều chủ đề khác.
Các cuốn sách trong bộ Nhị thập tứ sử

Tiền tứ sử (前四史):
Sử ký (史記), do Tư Mã Thiên biên soạn năm 91 TCN.
Hán thư (漢書), do Ban Cố biên soạn năm 82.
Tam quốc chí (三國志), do Trần Thọ biên soạn năm 280.
Hậu Hán thư (後漢書), do Phạm Diệp biên soạn năm 445.
Tống thư (宋書; Nam triều), do Thẩm Ước biên soạn năm 488.
Nam Tề thư (齊書; Nam triều), do Tiêu Tử Hiển biên soạn năm 537.
Ngụy thư (魏書; Bắc triều), do Ngụy Thâu biên soạn năm 554.
Đường sơ bát sử (唐初八史):
Lương thư (梁書; Nam triều), do Diêu Tư Liêm biên soạn năm 636.
Trần thư (陳書; Nam triều), do Diêu Tư Liêm biên soạn năm 636.
Bắc Tề thư (北齊書; Bắc triều), do Lý Bách Dược biên soạn năm 636.
Bắc Chu thư (北周書; Bắc triều), do Lệnh Hồ Đức Phân biên soạn năm 636.
Tùy thư (隋書), do Ngụy Trưng biên soạn năm 636.
Tấn thư (晉書), do Phòng Huyền Linh biên soạn năm 648.
Nam sử (南史), do Lý Diên Thọ biên soạn năm 659.
Bắc sử (北史), do Lý Diên Thọ biên soạn năm 659.
Đường thư (唐書), do Lưu Hu biên soạn năm 945.
Ngũ Đại sử (五代史), do Tiết Cư Chính biên soạn năm 974.
Tân Ngũ Đại sử (新五代史), do Âu Dương Tu biên soạn năm 1053.
Tân Đường thư (新唐書), do Âu Dương Tu biên soạn năm 1060.
Nguyên mạt tam sử (元末三史):
Liêu sử (遼史), do Thoát Thoát (Toktoghan) biên soạn năm 1345.
Kim sử (金史), do Thoát Thoát biên soạn năm 1345.
Tống sử (宋史), do Thoát Thoát biên soạn năm 1345.
Nguyên sử (元史), do Tống Liêm biên soạn năm 1370.
Minh sử (明史), do Trương Đình Ngọc biên soạn năm 1739.
Các cuốn sách trong bộ Nhị thập tứ sử > Các công trình có tính kế tục

Sử ký, được Tư Mã Đàm (cha) truyền cho Tư Mã Thiên (con).
Hán thư, được Ban Bưu [zh] (cha), Ban Cố (con trưởng) truyền tới Ban Chiêu (con út).
Lương thư và Trần thư, truyền từ Diêu Sát [zh] (cha) tới Diêu Tư Liêm (con).
Bắc Tề thư, truyền từ Lý Đức Lâm (cha) tới Lý Bách Dược (con)
Nam sử và Bắc sử, truyền từ Lý Đại Sư [zh] (cha) tới Lý Diên Thọ (con).
Nhị thập ngũ sử và Nhị thập lục sử

Trung Hoa Dân Quốc thời Viên Thế Khải đã biên soạn Tân Nguyên sử (sửa chữa những sai sót của Nguyên sử) và Thanh sử cảo (ghi chép lịch sử nhà Thanh). Hai mươi tư bộ sử nói trên cùng với Tân Nguyên sử được gọi là Nhị thập ngũ sử, cùng với cả hai bộ sử mới được gọi là Nhị thập lục sử.
Trước khi Tam quốc chí và Hậu Hán thư hoàn thành, ba bộ sử Sử ký, Hán thư và Đông Quán Hán ký đươc gọi là Tam sử.
Biển Philippines

| Biển Philippines |
| --- | --- |

Biển PhilippinesVị trí trong Thái Bình Dương
Một phần của: Thái Bình Dương
Lưu vực quốc gia: Liên bang Micronesia Guam Indonesia Nhật Bản Quần đảo Bắc Mariana Palau Philippines Đài Loan

Các đảo: Quần đảo Bonin Catanduanes Quần đảo Dinagat Guam Halmahera Homonhon Honshu Kyūshū Leyte Luzon Quần đảo Mariana Mindanao Morotai Palau Polillo Quần đảo Ryukyu Saipan Samar Siargao Shikoku Đài Loan Tinian Ulithi Yap
Trenches: Rãnh Izu-Bonin Rãnh Mariana Rãnh Nankai Rãnh Philippines Rãnh Ryukyu
Biển Philippines là biển lớn nhất thế giới nằm ở phía đông và đông bắc Philippines với tổng diện tích bề mặt khoảng 5 triệu km² (2 triệu mi²). Nó tọa lạc ở phần miền tây của Bắc Thái Bình Dương. Biển này tiếp giáp với Quần đảo Philippines (Luzon, Catanduanes, Samar, Leyte và Mindanao) về phía tây nam; Halmahera, Morotai, Palau, Yap, và Ulithi (quần đảo Caroline) về phía đông nam; quần đảo Mariana, gồm Guam, Saipan, và Tinian, về phía đông; quần đảo Bonin và Iwo Jima về phía đông bắc; các đảo Honshu, Shikoku, và Kyūshū của Nhật Bản về phía bắc; quần đảo Ryukyu về phía tây bắc; và Đài Loan về phía tây.
Biển này có địa hình phức tạp và đa dạng. Đáy biển gồm những đồng bằng biển được tạo nên bởi một loạt sự đứt đoạn và rạn nứt địa chất. Những vòng cung đảo, nổi lên trên mặt nước nhờ các hoạt động kiến tạo mảng, vây quanh biển Philippines về phía bắc, đông và nam. Quần đảo Philippines, quần đảo Ryukyu, và quần đảo Mariana là những ví dụ về điều này. Một điểm nổi bật khác của biển Philippines là sự hiện diện của rãnh biển sâu, trong số chúng rãnh Philippines và rãnh Mariana có những điểm sâu nhất thế giới.
Hệ tọa độ Descartes

Một Hệ tọa độ Descartes (tiếng Anh: Cartesian coordinate system) xác định vị trí của một điểm (point) trên một mặt phẳng (plane) cho trước bằng một cặp số tọa độ (x, y). Trong đó, x và y là 2 giá trị được xác định bởi 2 đường thẳng có hướng vuông góc với nhau (cùng đơn vị đo). 2 đường thẳng đó gọi là trục tọa độ (coordinate axis) (hoặc đơn giản là trục); trục nằm ngang gọi là trục hoành, trục đứng gọi là trục tung; điểm giao nhau của 2 đường gọi là gốc tọa độ (origin) và nó có giá trị là (0, 0).
Hệ tọa độ này là ý tưởng của nhà toán học và triết học người Pháp René Descartes thể hiện vào năm 1637 trong hai bài viết của ông. Trong phần hai của bài Phương pháp luận (Descartes) (tiếng Pháp: Discours de la méthode, tựa Pour bien conduire sa raison, et chercher la vérité dans les sciences), ông đã giới thiệu ý tưởng mới về việc xác định vị trí của một điểm hay vật thể trên một bề mặt bằng cách dùng hai trục giao nhau để đo. Còn trong bài La Géométrie, ông phát triển sâu hơn khái niệm trên.
Descartes là người đã có công hợp nhất đại số và hình học Euclide. Công trình này của ông có ảnh hưởng đến sự phát triển của ngành hình học giải tích, tích phân, và khoa học bản đồ.
Ngoài ra, ý tưởng về hệ tọa độ có thể được mở rộng ra không gian ba chiều (three-dimensional space) bằng cách sử dụng 3 tọa độ Descartes (nói cách khác là thêm một trục tọa độ vào một hệ tọa độ Descartes). Một cách tổng quát, một hệ tọa độ n-chiều có thể được xây dựng bằng cách sử dụng n tọa độ Descartes (tương đương với n-trục).
Hệ tọa độ trên mặt phẳng (2 chiều)

Là 2 trục vuông góc x'Ox và y'Oy mà trên đó đã chọn 2 vectơ đơn vị  {\vec {i}},  {\vec {j}} sao cho độ dài của 2 vectơ này bằng nhau
Trục x'Ox (hay trục Ox) gọi là trục hoành.
Trục y'Oy (hay trục Oy) gọi là trục tung.
Điểm O được gọi là gốc tọa độ
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| Hình 1 - Hệ tọa độ Đề-Các với bốn điểm lần lượt có tọa độ: (2,3) (màu xanh lá cây), (-3,1) (màu xanh đỏ), (-1.5,-2.5) (màu xanh da trời) và (0,0), gốc tọa độ, (màu tím). | Hình 2 - Hệ tọa độ Đề-Các với một đường tròn có tâm trùng với gốc tọa độ và bán kính bằng 2. Đường tròn này có phương trình: x2 + y2 = 4. | Hình 3 - Hệ tọa độ Đề-Các với bốn góc phần tư. Các mũi tên ở hai đầu của mỗi trục nhằm minh họa rằng các trục này trải dài vô tận theo hướng của mũi tên. |
Hệ tọa độ trên mặt phẳng (2 chiều) > Tọa độ vectơ

Nếu  {\vec {a}}=x{\vec {i}}+y{\vec {j}} thì cặp số (x;y) được gọi là tọa độ của vectơ  {\vec {a}}. x được gọi là hoành độ và y được gọi là tung độ của  {\vec {a}}.
Ký hiệu  {\vec {a}}=(x;y)
Hệ tọa độ trên mặt phẳng (2 chiều) > Tọa độ điểm

Mỗi điểm M được xác định bởi một cặp số M(x,y), được gọi là tọa độ điểm M, x được gọi là hoành độ và y được gọi là tung độ của điểm M
Tính chất:
\forall x\neq 0,M(x;0)\in Ox
\forall y\neq 0,M(0;y)\in Oy
Tọa độ của một điểm chính là tọa độ của vectơ có điểm cuối là điểm đó và điểm đầu là O. Ta có  M\left(x,y\right)\Leftrightarrow {\overrightarrow {OM}}=(x;y)
Hệ tọa độ trên mặt phẳng (2 chiều) > Tìm tọa độ của vectơ biết tọa độ điểm đầu và cuối

Cho 2 điểm  A(x_{A};y_{A}) và  B(x_{B};y_{B}), khi đó ta có  {\overrightarrow {AB}}=\left(x_{B}-x_{A};y_{B}-y_{A}\right)
Hệ tọa độ trên mặt phẳng (2 chiều) > Độ dài vectơ và khoảng cách giữa 2 điểm

Cho  {\vec {a}}=(a_{1};a_{2}), khi đó  \left\vert {\vec {a}}\right\vert ={\sqrt {a_{1}^{2}+a_{2}^{2}}} là độ dài của vectơ  {\vec {a}}
Cho 2 điểm  A(x_{A};y_{A}) và  B(x_{B};y_{B}), khi đó độ dài đoạn thẳng AB hay khoảng cách giữa A và B là  AB={\sqrt {\left(x_{B}-x_{A}\right)^{2}+\left(y_{B}-y_{A}\right)^{2}}}
Hệ tọa độ trên mặt phẳng (2 chiều) > Góc giữa 2 vectơ

Cho  {\vec {a}}=(a_{1};a_{2}) và  {\vec {b}}=(b_{1};b_{2}). Gọi  \alpha  là góc giữa 2 vectơ  {\vec {a}} và  {\vec {b}}. Khi đó  \cos \alpha ={a_{1}b_{1}+a_{2}b_{2} \over {\sqrt {\left(a_{1}^{2}+a_{2}^{2}\right)\left(b_{1}^{2}+b_{2}^{2}\right)}}}
Hệ tọa độ trên mặt phẳng (2 chiều) > Một số biểu thức tọa độ

Cho  {\vec {a}}=(a_{1};a_{2}) ta có  k{\vec {a}}=(ka_{1};ka_{2})
Cho  {\vec {a}}=(a_{1};a_{2}) và  {\vec {b}}=(b_{1};b_{2}) ta có
{\vec {a}}+{\vec {b}}=(a_{1}+b_{1};a_{2}+b_{2})
{\vec {a}}-{\vec {b}}=(a_{1}-b_{1};a_{2}-b_{2})
{\vec {a}}.{\vec {b}}=a_{1}b_{1}+a_{2}b_{2}
{\vec {a}} và  {\vec {b}} cùng phương  \Leftrightarrow   a_{1}b_{2}=a_{2}b_{1}
Cho đoạn thẳng AB có  A(x_{A};y_{A}) và  B(x_{B};y_{B}), Khi đó  I\left({x_{A}+x_{B} \over 2};{y_{A}+y_{B} \over 2}\right) là tọa độ trung điểm đoạn thẳng AB
Cho  \bigtriangleup ABC có  A(x_{A};y_{A}),  B(x_{B};y_{B}) và  C(x_{C};y_{C}), khi đó  G\left({x_{A}+x_{B}+x_{C} \over 3};{y_{A}+y_{B}+y_{C} \over 3}\right) là tọa độ trọng tâm của  \bigtriangleup ABC
Hệ tọa độ trong không gian (3 chiều)

Là 3 trục vuông góc nhau từng đôi một x'Ox, y'Oy, z'Oz mà trên đó đã chọn 3 vectơ đơn vị  {\vec {i}},  {\vec {j}},  {\vec {k}} sao cho độ dài của 3 vectơ này bằng nhau
Trục x'Ox (hay trục Ox) gọi là trục hoành.
Trục y'Oy (hay trục Oy) gọi là trục tung.
Trục z'Oz (hay trục Oz) gọi là trục cao.
Điểm O được gọi là gốc tọa độ
3 trục tọa độ nói trên vuông góc với nhau tạo thành 3 mặt phẳng tọa độ là Oxy, Oyz và Ozx vuộng góc với nhau từng đôi một
| --- | --- |
Tranh 4 - Hệ tọa độ Descartes ba chiều với trục y có chiều chạy xa người quan sát.: Tranh 5 - Hệ tọa độ Descartes ba chiều với trục x có chiều chạy về phía người quan sát.
Tranh 6 - The left-handed orientation is shown on the left, and the right-handed on the right.: Tranh 7 - The right-handed Cartesian coordinate system indicating the coordinate planes.