stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Định Bình, thành phố Cà Mau
Lịch sử

Ngày 25 tháng 7 năm 1979, Hội đồng Chính phủ ban hành Quyết định số 275-CP về việc chia xã Định Thành thuộc huyện Cà Mau thành 3 xã: Định Thành, Định Hòa và Định Bình.
Ngày 30 tháng 8 năm 1983, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định số 94-HĐBT về việc sáp nhập xã Định Bình của huyện Cà Mau mới giải thể vào thị xã Cà Mau.
Ngày 14 tháng 2 năm 1987, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định số 33B-HĐBT về việc giải thể xã Bình Thành để sáp nhập vào xã Hòa Thành và xã Hòa Tân; tách một phần diện tích và dân số của hai xã này để sáp nhập vào xã Định Bình.
Xã Định Bình có 1.674 hécta đất và 6.392 nhân khẩu.
Ngày 6 tháng 11 năm 1996, Quốc hội ban hành Nghị quyết về việc chia tỉnh Minh Hải thành hai tỉnh là tỉnh Bạc Liêu và tỉnh Cà Mau. Khi đó, xã Định Bình thuộc thị xã Cà Mau, tỉnh Cà Mau.
Ngày 14 tháng 4 năm 1999, Chính phủ ban hành Nghị định số 21/1999/NĐ-CP về việc thành lập thành phố Cà Mau thuộc tỉnh Cà Mau. Xã Định Bình trực thuộc thành phố Cà Mau.
Ngày 9 tháng 12 năm 2020, HĐND tỉnh Cà Mau ban hành Nghị quyết số 28/NQ-HĐND về việc:
Sáp nhập ấp Xóm Mới vào ấp Xóm Lẫm
Sáp nhập ấp Cái Rô vào ấp Ba Dinh.
Xã hội

Xã Định Bình có các trường học:
Tiểu học Lê Văn Tám đã đạt chuẩn quốc gia
Tiểu học Kim Đồng.
Trường trung học cơ sở Định Bình.
Chợ: Có chợ xã Định Bình tại ấp Cây Trâm.
Văn hoá: Có trung tâm văn hoá xã Định Bình tại ấp Xóm Lẫm.
Chú thích

1 2  “Quyết định số 275-CP về việc điều chỉnh địa giới một số xã và thị trấn thuộc tỉnh Minh Hải”. Thư viện pháp luật. 25 tháng 7 năm 1979.
1 2  “Đề án sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã giai đoạn 2023 – 2025 của tỉnh Cà Mau: Phụ lục 2–2A” (PDF). Cổng thông tin điện tử Đoàn Đại biểu Quốc hội và Hội đồng Nhân dân tỉnh Cà Mau. 27 tháng 3 năm 2024. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 9 tháng 4 năm 2024. Truy cập ngày 9 tháng 4 năm 2024.
1 2  Công an tỉnh Cà Mau (13 tháng 9 năm 2023). “Báo cáo số 3001/CAT-QLHC của Công an tỉnh về việc bổ sung về số liệu nhân khẩu thường trú vắng mặt địa phương của tỉnh Cà Mau” (PDF). Cổng thông tin điện tử Đoàn Đại biểu Quốc hội và Hội đồng Nhân dân tỉnh Cà Mau. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 9 tháng 4 năm 2024. Truy cập ngày 9 tháng 4 năm 2024.
↑  Tổng cục Thống kê
↑  Nguyệt Thanh (29 tháng 11 năm 2021). “Phân loại ấp, khóm thuộc các xã, phường trên địa bàn thành phố Cà Mau”. Cổng thông tin điện tử tỉnh Cà Mau.
↑  “Giới thiệu chung xã Định Bình, thành phố Cà Mau, tỉnh Cà Mau”. Trang thông tin điện tử xã Định Bình, thành phố Cà Mau, tỉnh Cà Mau. 31 tháng 7 năm 2023. Bản gốc lưu trữ ngày 31 tháng 12 năm 2023. Truy cập ngày 31 tháng 12 năm 2023.
↑  “Quyết định số 94-HĐBT năm 1983 về việc phân vạch địa giới thị xã Cà Mau và các huyện Cà Mau, Giá Rai, Thới Bình, Cái Nước thuộc tỉnh Minh Hải”. 30 tháng 8 năm 1983. Lưu trữ bản gốc ngày 14 tháng 12 năm 2021. Truy cập ngày 14 tháng 12 năm 2021.Quản lý CS1: bot: trạng thái URL ban đầu không rõ (liên kết)
↑  “Quyết định số 33B-HĐBT năm 1987 về việc phân vạch, điều chỉnh địa giới hành chính một số xã, phường, thị trấn của các thị xã Bạc Liêu, Cà Mau và các huyện Cái Nước, Đầm Dơi, Ngọc Hiển, Vĩnh Lợi, Giá Rai, Hồng Dân, Thới Bình, Trần Văn Thời thuộc tỉnh Minh Hải do Hội đồng Bộ trưởng ban hành”. Thư viện pháp luật. 14 tháng 2 năm 1987.
↑  “Nghị quyết về việc chia và điều chỉnh địa giới hành chín một số tỉnh”. 6 tháng 11 năm 1996. Lưu trữ bản gốc ngày 17 tháng 12 năm 2021. Truy cập ngày 17 tháng 11 năm 2021.Quản lý CS1: bot: trạng thái URL ban đầu không rõ (liên kết)
↑  “Nghị định số 21/1999/NĐ-CP về việc thành lập thành phố Cà Mau thuộc tỉnh Cà Mau”. 14 tháng 4 năm 1999. Bản gốc lưu trữ ngày 16 tháng 12 năm 2021. Truy cập ngày 15 tháng 12 năm 2021.
↑  “Nghị quyết số 28/NQ-HĐND năm 2020 về sắp xếp, điều chỉnh, sáp nhập và đặt tên mới một số ấp, khóm trên địa bàn tỉnh Cà Mau” (PDF). 9 tháng 12 năm 2020. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 17 tháng 12 năm 2021. Truy cập ngày 17 tháng 12 năm 2021.
Nemognatha impressicollis

| Nemognatha impressicollis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Meloidae
Chi (genus): Nemognatha
Loài (species): N. impressicollis
Danh pháp hai phần
Nemognatha impressicollis Beauregard, 1890 
Nemognatha impressicollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Meloidae. Loài này được Beauregard miêu tả khoa học năm 1890.
Chú thích

↑  Meloidae in Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Pteromonnina polygonoides

| Pteromonnina polygonoides> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Fabales
Họ (familia): Polygalaceae
Chi (genus): Pteromonnina
Loài (species): P. polygonoides
Danh pháp hai phần
Pteromonnina polygonoides (Chodat) B. Eriksen, 1993 
Pteromonnina polygonoides là một loài thực vật có hoa trong họ Polygalaceae. Loài này được (Chodat) B. Eriksen miêu tả khoa học đầu tiên năm 1993.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Pteromonnina polygonoides”. Truy cập ngày 17 tháng 9 năm 2013.
Đệ Nhất Cộng hòa Philippines

Cộng hòa Philippines (tiếng Tây Ban Nha: República Filipina, tiếng Tagalog: Republika ng Pilipinas), được biết đến phổ biến hơn với tên Đệ nhất Cộng hòa Philippines hay Cộng hòa Malolos, là một chính phủ cách mạng đoản mệnh tại Philippines. Chính thể này chính thức được thành lập khi công bố Hiến pháp Malolos vào này 23 tháng 1 năm 1899 tại Malolos, Bulacan, và tồn tại cho đến khi Emilio Aguinaldo bị bắt và đầu hàng quân Mỹ vào ngày 23 tháng 3 năm 1901 tại Palanan, Isabela, khiến Đệ nhất Cộng hòa giải thể trên thực tế.
Sự kiện thành lập nước Cộng hòa Philippines là đỉnh điểm trong Cách mạng Philippines chống lại sự cai trị của Tây Ban Nha. Ngày 12 tháng 6 năm 1898, tại nhà tổ của Aguinaldo tại Cavite, nền độc lập của Philippines được công bố và Đạo luật Tuyên ngôn Philippines độc lập được đọc. Đạo luật này được Ambrosio Rianzares Bautista soạn và viết bằng tiếng Tây Ban Nha. Đại hội Malolos được triệu tập vào ngày 15 tháng 9, kết quả là Hiến pháp Malolos. Ngày 10 tháng 12 cùng năm, Hiệp định Paris được ký kết, kết thúc Chiến tranh Tây Ban Nha–Mỹ, một điểu khoản trong hiệp định chuyển giao Philippines từ Tây Ban Nha cho Hoa Kỳ.
Chiến tranh Philippines–Mỹ bùng phát sau đó, Aguinaldo bị quân Mỹ bắt vào ngày 23 tháng 3 năm 1901 và tuyên thệ chấp thuận quyền uy của Hoa Kỳ đối với Philippines và cam kết trung thành với chính phủ Hoa Kỳ. Ngày 19 tháng 4, ông ban hành tuyên bố chính thức đầu hàng Hoa Kỳ, kêu gọi các chiến hữu hạ vũ khí và từ bỏ đấu tranh, kết thúc thực tế Đệ nhất Cộng hòa Philippines.
Mặc dù trước đó từng tồn tại một số chính thể cộng hòa tại châu Á, như Đài Loan Dân chủ quốc hay nước Cộng hòa Ezo, song chính thể cộng hòa tại Malolos là chính thể đầu tiên dựng một khung hiến pháp toàn diện hợp lệ do một nghị viện dân cử thông qua.
Lịch sử

Đệ nhất Cộng hòa Philippines được hình thành sau Tuyên ngôn độc lập Philippines và các sự kiện trong quá trình sự cai trị của Tây Ban Nha sụp đổ. Hiến pháp chính trị Cộng hòa Philippines được Hội nghị lập hiến Philippines soạn thảo tại Nhà thờ Barasoain tại Malolos vào năm 1899 để thay thế chính phủ cách mạng do Emilio Aguinaldo công bố vào này 23 tháng 6 năm 1898. Chính phủ cách mạng này thay thế chính phủ độc tài mà Aguinaldo công bố vào ngày 24 tháng 5, và chính thức được thành lập theo sắc lệnh vào ngày 18 tháng 6. Hiến pháp được các đại biểu của Đại hội Malolos thông qua vào ngày 20 tháng 1 năm 1899, được Aguinaldo phê chuẩn vào ngày sau đó.
Các chính phủ thành phố và tỉnh dưới quyền Cộng hòa nhanh chóng tái tổ chức theo các sắc lệnh của Aguinaldo ngày 18 và 20 tháng 6 năm 1898. Hiến pháp Malolos trong Điều 82 viết về tổ chức của các nghị hội cấp tỉnh và quần chúng, họ có quyền đánh thuế.
Một trong các luật quan trọng do Đại hội Malolos thông qua là luật cung cấp một khoản vay quốc gia để cứu ngân sách trong khi Cộng hòa nỗ lực để cân bằng. Khoản vay trị giá 20 triệu peso được trả trong 40 năm với lợi tức hàng năm là 6%. Luật được ra sắc lệnh vào ngày 30 tháng 6 năm 1898.[cần giải thích][cần số trang]
Khi Philippines tuyên bố độc lập vào ngày 12 tháng 6 năm 1898, Quân đội Cách mạng Philippines được đổi tên thành Lục quân Cộng hòa Philippines. Aguinaldo sau đó bổ nhiệm Antonio Luna làm Chỉ huy hay Trợ lý Bộ trưởng Bộ Chiến tranh vào ngày 28 tháng 9 năm 1898 và trường quân sự đầu tiên của Philippines là Học viện Quân sự được thành lập tại Malolos.
Khi Cộng hòa bắt đầu vào ngày 23 tháng 1, Luna kế vị Artemio Ricarte làm tổng tư lệnh của Lục quân Cộng hòa. Với quyền lực trong tay, Luna nỗ lực chuyển đổi lục quân cách mạng yếu kém và vô kỷ luật thành một lục quân chính quy có kỷ luật để phục vụ Cộng hòa.
Lịch sử > Chiến tranh Philippines–Mỹ

Bài chi tiết: Chiến tranh Philippines–Mỹ
Ngày 4 tháng 2 năm 1899, xung đột vũ trang bùng phát tại Manila giữa quân Cộng hóa Philippines và quân Mỹ đang chiếm đóng thành phố theo hiệp ước kết thúc Chiến tranh Tây Ban Nha-Mỹ. Ngày hôm đó, Tổng thống Aguinaldo ban hành một tuyên bố ra lệnh và chỉ huy rằng "các quan hệ hòa bình và hữu nghị với người Mỹ bị tan vỡ và sau này họ được xem như kẻ thù, trong các giới hạn theo quy định của luật pháp chiến tranh." Giao tranh nhanh chóng leo thang thành trận chiến Manila thứ nhì, kết quả là quân Cộng hòa Philippines bị đẩy lui khỏi thành phố. Ngày 31 tháng 3, quân Mỹ chiếm Malolos, trụ sở ban đầu của chính phủ Cộng hòa Philippines, nơi này trước đó bị quân Cộng hòa Philippines phóng hỏa để tiêu thổ. Emilio Aguinaldo và các nhân vật cốt yếu trong chính phủ cách mạng sau đó chuyển đến San Isidro, Nueva Ecija. Đàm phán hòa bình với Ủy ban Schurman của Hoa Kỳ trong một giai đoạn đình chiến ngắn ngủi trong tháng 4-5 năm 1899 song thất bại, và San Isidro thất thủ trước quân Mỹ vào ngày 16 tháng 5. Các nhân vật cốt yếu trong chính phủ Cộng hòa Philippines sau đó chuyển đến Bamban, Tarlac, và sau đó lại chuyển đến thị trấn Tarlac. Đảng của Aguinaldo đã dời Tarlac khi quân Mỹ chiếm thành phố vào ngày 13 tháng 11.
Ngày 13 tháng 11, trong một hội nghị tại Bayambang, Pangasinan, Aguinaldo quyết định giải tán quân đội của mình và bắt đầu chiến tranh du kích. Từ thời điểm này, khoảng cách và bản chất đa địa điểm của cuộc đấu tranh ngăn cản ông có ảnh hưởng mạnh đối với cách mạng hay các hoạt động quân sự. Nhận ra rằng quân Mỹ ngăn mình đào thoát về phía đông, ông chuyển hướng bắc và tây vào ngày 15 tháng 11, vượt qua các ngọn núi để vào tỉnh La Union. Toán người của Aguinaldo tránh né quân Mỹ đang truy kích, vượt qua đèo Tirad gần Sagada, Mountain Province tại đây diễn ra trận đèo Tirad vào ngày 2 tháng 12 để bọc hậu nhằm trì hoãn bước tiến của quân Mỹ và đảm bảo ông có thể đào thoát. Trong thời gian diễn ra trận đánh, Aguinaldo và toán của mình đóng trại tại Cervantes, cách đèo khoảng 10 km về phía nam. Sau khi được thông báo về kết quả trận đánh và cái chết của del Pilar, Aguinaldo ra lệnh phá trại, và cùng toán của mình dời đến khu dân cư Cayan. Aguinaldo bị quân Mỹ bắt vào ngày 23 tháng 3 năm 1901 tại Palanan, Isabela. Sau khi bị bắt, Aguinaldo tuyên bố trung thành với Hoa Kỳ vào ngày 1 tháng 4 năm 1901, chính thức kết thúc Đệ nhất Cộng hòa và công nhận chủ quyền của Hoa Kỳ đối với Philippines.
Nội các

Nội các chỉ họp vài lần trong năm 1899 sau khi các nhân vật dưới đây được bổ nhiệm.
|  |
| --- | --- | --- |
| Chức vụ | Tên | Nhiệm kỳ |

| Tổng thống | Emilio Aguinaldo | 1899–1901 |
| Thủ tướng | Apolinario Mabini | 21 tháng 1 - 7 tháng 5 năm 1899 |
|  | Pedro Paterno | 7 tháng 5 - 13 tháng 11 năm 1899 |

| Bộ trưởng Tài chính | Mariano Trías | 21 tháng 1 - 7 tháng 5 năm 1899 |
|  | Hugo Ilagan | 7 tháng 5 - 13 tháng 11 năm 1899 |
| Bộ trưởng Nội vụ | Teodoro Sandico  | 21 tháng 1 - 7 tháng 5 năm 1899 |
|  | Severino de las Alas | 7 tháng 5 - 13 tháng 11 năm 1899 |
| Bộ trưởng Chiến tranh | Baldomero Villarin | 21 tháng 1 - 7 tháng 5 năm 1899 |
|  | Mariano Trías | 7 tháng 5 - 13 tháng 11 năm 1899 |
| Bộ Phúc lợi | Gracio Gonzaga | 21 tháng 1 - 7 tháng 5 năm 1899 |
| Bộ trưởng Ngoại giao | Apolinario Mabini | 21 tháng 1 - 7 tháng 5 năm 1899 |
|  | Felipe Buencamino | 7 tháng 5 - 13 tháng 11 năm 1899 |
| Bộ trưởng Công huấn | Aguedo Velarde | 1899 |
| Bộ trưởng Công trình công cộng và Truyền thông | Maximo Paterno | 1899 |
| Bộ Nông nghiệp, Công nghiệp và Thương mại | Leon Maria Guerrero | 7 tháng 5 - 13 tháng 11 năm 1899 |
Tem bưu chính của chính phủ cách mạng.
Ngược đãi bằng từ ngữ

Ngược đãi bằng từ ngữ (còn được gọi là công kích bằng lời nói, gây hấn bằng từ ngữ, bạo hành bằng từ ngữ, bạo lực bằng lời nói, công kích tinh thần, hay bạo lực tinh thần) là một kiểu của ngược đãi tâm lý liên quan đến việc sử dụng lời nói, cử chỉ, và chữ viết nhắm vào một nạn nhân. Ngược đãi bằng từ ngữ có thể bao gồm các hành vi quấy rối, dán nhãn, lăng mạ, chửi mắng, chì chiết hay la hét hướng vào một cá thể. Nó còn có thể bao gồm việc sử dụng những từ ngữ khinh miệt, truyền tải câu chữ với mục đích dọa nạt, làm nhục, phỉ báng, hay hạ bệ một người. Những dạng công kích này có thể dẫn đến bĩ cực tâm lý và/hay khủng hoảng về cảm xúc cho nạn nhân.
Nepeta henanensis

| Nepeta henanensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Lamiales
Họ (familia): Lamiaceae
Chi (genus): Nepeta
Loài (species): N. henanensis
Danh pháp hai phần
Nepeta henanensis C.S.Zhu, 1992 
Nepeta henanensis là một loài thực vật có hoa trong họ Hoa môi. Loài này được C.S.Zhu mô tả khoa học đầu tiên năm 1992.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Nepeta henanensis”. Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2013.
Nepeta hispanica

| Nepeta hispanica> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Lamiales
Họ (familia): Lamiaceae
Chi (genus): Nepeta
Loài (species): N. hispanica
Danh pháp hai phần
Nepeta hispanica Boiss. & Reut., 1859 
Nepeta hispanica là một loài thực vật có hoa trong họ Hoa môi. Loài này được Boiss. & Reut. mô tả khoa học đầu tiên năm 1859.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Nepeta hispanica”. Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2013.
Calliteara

| Calliteara |
| --- | --- |
Calliteara pudibunda
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
(không phân hạng): Macrolepidoptera
Liên họ (superfamilia): Noctuoidea
Họ (familia): Erebidae
Phân họ (subfamilia): Lymantrinae
Tông (tribus): Lymantriini
Chi (genus): Calliteara Hübner, 1819
Các loài
 Xem trong bài.
Danh pháp đồng nghĩa
  Danh sách  Dasychira Hübner, [1806]   Axiologa Turner, 1904   Elkneria Börner, 1932   Macaronesia Bacallado & Gómez Bustillo & Vives, 1981  
Calliteara là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae. Chi này được Arthur Gardiner Butler mô tả năm 1881.
Các loài

Nhóm pudibunda
Calliteara argentata (Butler, 1881)
Calliteara cerigoides  (Walker, 1862)
Calliteara grotei  (Moore, 1859)
Calliteara horsfieldii  (Saunders, 1851)
Calliteara pudibunda  (Linnaeus, 1758)
Calliteara zelotica (Collenette, 1932)
Nhóm strigata
Calliteara strigata (Moore, 1879)
Nhóm varia
Calliteara diplozona (Collenette, 1932)
Calliteara lairdae (Holloway, 1976)
Calliteara pseudolairdae Holloway, 1999
Calliteara varia (Walker, 1855)
Nhóm angulata
Calliteara angulata (Hampson, 1895)
Calliteara aphrasta (Collenette, 1938)
Calliteara argyroides (Collenette, 1932)
Nhóm minor
Calliteara box Holloway, 1991
Calliteara cox Schintlmeister, 1994
Calliteara minor (Bethune-Baker, 1904)
Nhóm fidjiensis
Calliteara fidjiensis (Mabille & Vuillot, 1890)
Calliteara nandarivatu (Robinson, 1968)
Nhóm không rõ
Calliteara abietis  (Denis & Schiffermüller, 1775)
Calliteara angiana (Joicey & Talbot, 1916)
Calliteara apoblepta (Collenette, 1955)
Calliteara arizana (Wileman, 1911)
Calliteara axutha (Collenette, 1934)
Calliteara baibarana (Matsumura, 1927)
Calliteara brunnea (Bethune-Baker, 1904)
Calliteara cerebosa (Swinhoe, 1903)
Calliteara cinctata (Moore, 1879)
Calliteara complicata (Walker, 1865)
Calliteara conjuncta (Wileman, 1911)
Calliteara contexta Kishida, 1998
Calliteara enneaphora (Collenette, 1955)
Calliteara farenoides (Lucas, 1892)
Calliteara flavobrunnea  Robinson, 1969)
Calliteara fortunata (Rogenhofer, 1891)
Calliteara hesychima  Collenette, 1955)
Calliteara himalayana Kishida, 1994
Calliteara kaszabi (Daniel, 1969)
Calliteara katanga (Collenette, 1938)
Calliteara kenricki (Bethune-Baker, 1904)
Calliteara kikuchii (Matsumura, 1927)
Calliteara lunulata (Butler, 1887)
Calliteara melli (Collenette, 1934)
Calliteara multilineata (Swinhoe, 1917)
Calliteara polioleuca (Collenette, 1955)
Calliteara postfusca (Swinhoe, 1895)
Calliteara pseudabietis Butler, 1885
Calliteara pura (Lucas, 1892)
Calliteara saitonis (Matsumura, 1927)
Calliteara solitaria (Staudinger, 1887)
Calliteara subnigra (Bethune-Baker, 1904)
Calliteara subnigropunctata (Bethune-Baker, 1904)
Calliteara taiwana (Wileman, 1910)
Calliteara virginea (Oberthür, 1879)
Calliteara wandammena (Bethune-Baker, 1916)
Calliteara wolongensis (Chao, 1986)
Chú thích

↑  Savela, Markku (ngày 8 tháng 1 năm 2019). “Calliteara Butler, 1881”. Lepidoptera and Some Other Life Forms. Truy cập ngày 4 tháng 12 năm 2020.
↑  Beccaloni G.; Scoble M.; Kitching I.; Simonsen T.; Robinson G.; Pitkin B.; Hine A.; Lyal C. biên tập (2003). “Calliteara”. The Global Lepidoptera Names Index. Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên, London. Truy cập ngày 4 tháng 12 năm 2020.
Calliteara pudibunda - caterpillar
Calliteara diplozona
Calliteara taiwana
Địa lý Turkmenistan

| --- | --- |

Lục địa: Châu Á
Vùng: Trung Á
Tọa độ: 40°00′B 60°00′Đ﻿ / ﻿40°B 60°Đ﻿ / 40.000; 60.000
Diện tích: Xếp hạng thứ 53
 • Tổng số: 488.100 km2 (188.500 dặm vuông Anh)
 • Đất: 79%
 • Nước: 21%
Đường bờ biển: 1.768 km (1.099 mi)
Biên giới: 3736 km (Uzbekistan 1621 km, Iran 992 km, Afghanistan 744 km, Kazakhstan 379 km
Điểm cao nhất: Aýrybaba 3139 m
Điểm thấp nhất: Akchakaya -81 m
Sông dài nhất: Sông Amu Darya
Hồ lớn nhất: Sarygamysh
Tài nguyên thiên nhiên: dầu mỏ, khí tự nhiên, lưu huỳnh, muối
Vấn đề môi trường: hoang mạc hóa, ô nhiễm chất hóa học, cạn nước biển Aral
Bão cát trên Turkmenistan
Turkmenistan là một quốc gia không giáp biển ở Trung Á, giáp biển Caspi ở phía tây, Iran và Afghanistan về phía nam, Uzbekistan ở phía đông và Kazakhstan ở phía tây bắc.
Nước này có biên giới dài nhất với Biển Caspi (1.786 km). Các biên giới khác là với Iran (về phía nam, 992 km), Afghanistan (về phía nam, 744 km), Uzbekistan (phía bắc và phía đông, 1.621 km) và Kazakhstan (ở phía bắc, 379 km). Phạm vi lớn nhất của nước này từ tây sang đông là 1100 km và khoảng cách lớn nhất từ bắc xuống nam là 650 km.
Ashgabat
Balkanabat
Daşoguz
Türkmenabat
Mary
Türkmenbaşy
Map of Turkmenistan
Đặc tính

Địa hình: sa mạc cát bằng phẳng với các đụn cát rải khắp núi phía nam; những ngọn núi thấp dọc theo biên giới với Iran, biên giới biển Caspian ở phía tây. Sự hạ thấp của Karakum có thể được tìm thấy.
Turkmenistan có độ cao trung bình là 100 m - 220 m trên mực nước biển. Núi Arlan tăng độ cao trên mực nước biển trong dãy Great Balkhan ở tây Turkmenistan (tỉnh Balkan). Gần 80% diện tích nước này nằm trong vùng đất thấp Turan, từ nam sang bắc và từ đông sang tây.
Các ngọn núi của Turkmenistan bao gồm 600 km về phía bắc của dãy Kopet Dag, giáp với Iran. Dãy Kopet Dag là một vùng có đặc điểm chân, sườn núi hanh khô và nhiều cát, cao nguyên và dốc khe núi; núi Şahşah (2.912 m), còn được gọi là núi Rizeh, phía tây nam của Ashgabat là độ cao nhất của dãy Kopet Dag ở Turkmenistan. Kopet Dag đang trải qua quá trình chuyển đổi kiến tạo, có nghĩa là khu vực này đang bị đe dọa bởi động đất như một trong đó đã bị phá hủy ở Turkmenistan vào năm 1948. Cao nguyên Krasnovodsk và Üstýurt là đặc điểm địa hình nổi bật của tây bắc Turkmenistan.
Đặc điểm nổi bật của phong cảnh nước này là sa mạc Garagum (còn gọi là Karakum), chiếm khoảng 350.000 km². Gió biến đổi tạo ra các núi sa mạc có chiều cao từ 2 m - 20 m và có thể dài vài km. Các đầm muối lớn được hình thành bởi mao dẫn trong đất, tồn tại qua nhiều chỗ trũng, bao gồm cả Garaşor, chiếm diện tích 1.500 m² ở phía tây bắc. Sa mạc Sandykly phía tây sông Amu Darya là cực nam của sa mạc Qizilqum, phần lớn đều nằm trong Uzbekistan về phía đông bắc.
Khí hậu

Turkmenistan có khí hậu sa mạc lạnh, khí hậu lục địa. Mùa hè dài (từ tháng 5 - tháng 9), nóng và khô, trong khi mùa đông thường dịu và khô, mặc dù đôi khi lạnh và ẩm ướt ở phía bắc. Hầu hết mưa rơi vào giữa tháng 1 và tháng 5; mưa nhẹ trên khắp đất nước, với trung bình hằng năm từ 300 milimét (11,8 in) ở Kopet Dag đến 80 milimét (3,15 in) ở phía tây bắc. Thủ đô Ashgabat gần biên giới Iran ở miền nam trung Turkmenistan có lượng mưa trung bình hàng năm 225 milimét (8,9 in). Nhiệt độ trung bình dao động từ 17,1 °C (62,8 °F) ở Ashgabat đến 12,8 °C (55,0 °F) ở Daşoguz. Ở biên giới Uzbekistan ở phía bắc-trung Turkmenistan, những cơ gió thường xuyên ở phía bắc, đông bắc hay hướng tây.
Điều kiện thủy văn

Gần 80% lãnh thổ Turkmenistan thiếu nguồn nước mặt liên tục. Các con sông chính chỉ nằm ở các vùng ngoại vi phía nam và phía đông, một số con sông nhỏ hơn ở phía bắc của dốc Kopetdag được chuyển hướng hoàn toàn vào thủy lợi. Con sông quan trọng nhất là Amu Darya, có tổng chiều dài 2.540 km từ chi lưu xa nhất của nó, làm cho nó thành co sông dài nhất vùng Trung Á. Sông Amu Darya chảy qua phía đông bắc Turkmenistan, từ đó từ hướng đông sang phía nam của Uzbekistan và Tajikistan. Việc sử dụng đầm và tưới tiêu của sông Amu Darya đã gây ảnh hưởng nghiêm trọng môi trường đối với biển Aral, nơi cuối dòng chảy. Lưu lượng trung bình hằng năm của con sông là 1.940 mét khối / giây. Các sông chính khác là Hari Rud (1.124 km) Murgab (852 km) và Atrek (660 km).
Tài nguyên

Tài nguyên thiên nhiên: dầu mỏ, khí đốt tự nhiên, lưu huỳnh, muối
Sử dụng đất:
đất canh tác: 3,89%
vĩnh viễn cây:0,12%
khác: 95,98% (2011)
Đất được tưới tiêu: 19.910 2 (2006)
Tổng tái tạo nước tài: 24,77 km² (2011)
Bản đồ chi tiết Turkmenistan
Địa hình Turkmenistan
Bản đồ khí hậu Köppen của Turkmenistan
Nepeta isaurica

| Nepeta isaurica> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Lamiales
Họ (familia): Lamiaceae
Chi (genus): Nepeta
Loài (species): N. isaurica
Danh pháp hai phần
Nepeta isaurica Boiss. & Heldr. ex Benth., 1848 
Nepeta isaurica là một loài thực vật có hoa trong họ Hoa môi. Loài này được Boiss. & Heldr. ex Benth. mô tả khoa học đầu tiên năm 1848.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Nepeta isaurica”. Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2013.
Neospintharus triangularis

| Neospintharus triangularis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
(không phân hạng): Arachnomorpha
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Theridiidae
Chi (genus): Neospintharus
Loài (species): N. triangularis
Danh pháp hai phần
Neospintharus triangularis Taczanowski, 1873 
Neospintharus triangularis là một loài nhện trong họ Theridiidae.
Loài này thuộc chi Neospintharus. Neospintharus triangularis được Władysław Taczanowski miêu tả năm 1873.
Chú thích

↑  Platnick, Norman I. (2010): The world spider catalog, version 10.5. American Museum of Natural History.
Nigidius laevicollis

| Nigidius laevicollis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Lucanidae
Phân họ (subfamilia): Lucaninae
Chi (genus): Nigidius
Loài (species): N. laevicollis
Danh pháp hai phần
Nigidius laevicollis Westwood, 1835 
Nigidius laevicollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Lucanidae. Loài này được Westwood mô tả khoa học năm 1835.