Sự kiện Vịnh Bắc Bộ
Bóp méo sự kiện

Chính phủ Hoa Kỳ vẫn đang tìm kiếm bằng chứng vào đêm ngày 4 tháng Tám khi Johnson đưa ra bài phát biểu trước công chúng Hoa Kỳ về vụ việc; các liên lạc được ghi lại vào ngày hôm đó cho thấy cả Johnson và McNamara đều không chắc chắn về một cuộc tấn công. Nhiều nguồn tin khác nhau, bao gồm tạp chí Time, Life và Newsweek, đã đăng các bài báo trong suốt tháng Tám về sự kiện Vịnh Bắc Bộ. Tờ Time đưa tin: "Xuyên qua bóng tối, từ phía Tây và phía nam ... những kẻ xâm nhập đã mạnh dạn tăng tốc ... ít nhất sáu trong số chúng ... đã nổ súng vào các khu trục hạm bằng vũ khí tự động, lần này là từ cự ly gần tận 2.000 bộ." Tờ Time tuyên bố rằng "không còn nghi ngờ gì trong tâm trí Sharp rằng Mỹ sẽ phải đáp lại cuộc tấn công này", và không có cuộc tranh luận hay nhầm lẫn nào trong nội bộ chính quyền liên quan đến vụ việc.
Việc sử dụng các vụ việc như một cái cớ để leo thang can thiệp của Hoa Kỳ xảy ra sau khi đưa ra những lời đe dọa công khai chống lại miền Bắc Việt Nam, cũng như những lời kêu gọi từ các chính trị gia Mỹ ủng hộ việc leo thang chiến tranh. Vào ngày 4 tháng Năm năm 1964, William Bundy đã kêu gọi Hoa Kỳ "đánh đuổi những người cộng sản ra khỏi Nam Việt Nam", ngay cả khi điều đó có nghĩa là tấn công cả Bắc Việt Nam và nước Trung Quốc cộng sản. Mặc dù vậy, chính quyền Johnson trong nửa cuối năm 1964 tập trung vào việc thuyết phục công chúng Mỹ rằng không có khả năng xảy ra chiến tranh giữa Hoa Kỳ và Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
Tướng Võ Nguyên Giáp của Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (VNDCCH) cho rằng đội tuần tra DESOTO được cử vào vùng vịnh để kích động VNDCCH, tạo cớ cho Hoa Kỳ leo thang chiến tranh. Nhiều quan chức chính phủ và những người đàn ông trên tàu Maddox đã đưa ra giả thuyết tương tự. Thứ trưởng Ngoại giao Hoa Kỳ George Ball nói với một nhà báo Anh sau chiến tranh rằng "lúc đó ... nhiều người ... đang tìm mọi cớ để bắt đầu ném bom". George Ball tuyên bố rằng nhiệm vụ của tàu chiến khu trục liên quan đến sự kiện Vịnh Bắc Bộ "chủ yếu là để khiêu khích."
Theo Ray McGovern, nhà phân tích CIA từ năm 1963 đến 1990, CIA, “chưa kể Tổng thống Lyndon Johnson, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Robert McNamara và Cố vấn An ninh Quốc gia McGeorge Bundy đều biết rõ rằng bằng chứng của bất kỳ cuộc tấn công vũ trang nào vào tối ngày 4 tháng Tám, 1964, cái gọi là sự kiện Vịnh Bắc Bộ 'lần thứ hai', rất đáng ngờ. ... Trong mùa hè năm 1964, Tổng thống Johnson và Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân mong muốn mở rộng cuộc chiến ở Việt Nam. Họ tăng cường phá hoại và tấn công "đánh-rồi-rút" vào bờ biển miền Bắc Việt Nam”. Tàu Maddox, mang theo thiết bị gián điệp điện tử, là để thu thập thông tin tình báo tín hiệu từ bờ biển Bắc Việt Nam, và các cuộc tấn công ven biển được coi là một cách hiệu quả để khiến VNDCCH bật radar ven biển của họ. Vì mục đích này, nó được phép tiếp cận bờ biển gần đến tận 13 km (8 mi) và các đảo xa bờ đến tận bốn (kilômét); vùng đảo xa đã bị pháo kích từ biển từ trước rồi.
Trong cuốn sách của mình, Body of Secrets, James Bamford, người đã trải qua ba năm trong Hải quân Hoa Kỳ với tư cách là một nhà phân tích tình báo, viết rằng mục đích chính của tàu Maddox "là hoạt động như một kẻ khiêu khích đi biển—để chọc mũi tàu màu xám sắc nhọn của nó và Lá cờ Hoa Kỳ càng sát bụng Bắc Việt Nam càng tốt, thực chất nhồi nhét những khẩu đại bác năm inch của nó lên mũi của hải quân cộng sản. ...   Nhiệm vụ của Maddox thậm chí còn khiêu khích hơn khi được hẹn giờ trùng với các cuộc đột kích của biệt kích, tạo ra ấn tượng rằng Maddox đang chỉ đạo các nhiệm vụ đó ..." Vì vậy, VNDCCH có mọi lý do để tin rằng Maddox có liên quan đến những hành vi này.
John McNaughton đề nghị vào tháng Chín năm 1964 rằng Hoa Kỳ chuẩn bị thực hiện các hành động kích động phản ứng quân sự của VNDCCH, bao gồm cả kế hoạch sử dụng DESOTO tuần tra phía Bắc. Bài báo của William Bundy ngày 8 tháng Chín năm 1964, cũng đề xuất thêm các cuộc tuần tra DESOTO.