stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Âm vị học tiếng Hán thượng cổ
Phụ âm giữa

Khía cạnh bị tranh cãi nhiều nhất của các vận đồ thời nhà Tống là sự phân chia các vận mẫu trong Thiết vận thành bốn đẳng (等 děng). Hầu hết học giả tin rằng đẳng I và IV tương ứng với các nguyên âm hàng sau và hàng trước. Đẳng II được cho là liên quan đến phương thức quặt lưỡi và có thể được tầm nguyên về phụ âm giữa *-r- của tiếng Hán thượng cổ, trong khi đẳng III thường được coi là dấu vết phản ánh sự tồn tại của phụ âm giữa -j-. Kể từ Karlgren, nhiều học giả đã phóng chiếu những âm giữa này (ngoại trừ -w-) về giai đoạn thượng cổ. Bảng sau đây minh họa giả thuyết của Baxter về các phụ âm đầu và giữa của tiếng Hán thượng cổ đã góp phần tạo ra sự giáp âm như đã thấy của phụ âm đầu và đẳng vần của tiếng Hán trung cổ.
| Thanh mẫu tiếng Hán trung cổ> Thanh mẫu tiếng Hán trung cổ.Thanh mẫu tiếng Hán trung cổ | Đẳng vận mẫu tiếng Hán trung cổ> I.I | Đẳng vận mẫu tiếng Hán trung cổ> II.II | Đẳng vận mẫu tiếng Hán trung cổ> III.3 | Đẳng vận mẫu tiếng Hán trung cổ> III.4 | Đẳng vận mẫu tiếng Hán trung cổ> IV.IV |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Môi | *P- | *Pr- | *Prj- | *Pj- | *P- |
| Răng | *T- |  |  |  | *T- |
| Tắc quặt lưỡi |  | *Tr- | *Trj- | *Trj- |  |
| Xuýt răng | *TS- |  | *TSj- | *TSj- | *TS- |
| Xuýt quặt lưỡi |  | *TSr- | *TSrj- | *TSrj- |  |
| Ngạc cứng |  |  | *Tj-, *Kj- | *Tj-, *Kj- |  |
| Ngạc mềm, thanh hầu | *K- | *Kr- | *Krj- | *Kj- | *K- |
| Ngạc mềm, thanh hầu | *Kʷ- | *Kʷr- | *Kʷrj- | *Kʷj- | *Kʷ- |
Ở đây, *P, *T, *TS, *K và *Kʷ là các lớp phụ âm của tiếng Hán thượng cổ. Cột III-3 và III-4 là các đặc điểm khu biệt trùng nữu (chóngniǔ) xuất hiện ở một số âm tiết có vận mẫu thuộc đẳng III, tức tương đương với dòng 3 hoặc 4 của các vận đồ thời nhà Tống. Hai dạng này không phân biệt ở tiếng Trung hiện đại; các dạng ngoại Hán thường lưu tồn yếu tố ngạc cứng của III-4 nhưng bỏ đi III-3.
Giả thuyết của Baxter khác biệt với của Lý Phương Quế ở vấn đề phục nguyên *-j- và *-rj- đứng sau các thanh mẫu môi và gốc lưỡi. Lý đề xuất *Krj- là nguồn gốc của thanh mẫu ngạc cứng xuất hiện ở các dãy đồng âm ngạc mềm hay thanh hầu, bên cạnh đó ông không tìm thấy bằng chứng nào ủng hộ sự tồn tại của *Prj- và cho rằng sự khu biệt trùng nữu là do nguyên âm gây ra. Dựa trên giả thuyết trước đó của Pulleyblank, Baxter lý giải hiện tượng trùng nữu bằng *-rj-, theo đó cho rằng các âm ngạc mềm và thanh hầu thường đã bị ngạc cứng hóa khi đứng trước tổ hợp *-j- (không phải *-rj-) + một nguyên âm hàng trước. Tuy nhiên, giả thuyết này chưa đưa ra được một lời giải thích xác đáng cho lượng lớn các âm tố khác bị ngạc cứng hóa.
Phụ âm giữa > Âm tiết nhóm A và B

Một sự khu biệt cơ bản khác ở tiếng Hán trung cổ là giữa các âm tiết có vận mẫu thuộc đẳng III và các đẳng còn lại; Pulleyblank lần lượt gọi hai nhóm âm tiết này là B và A. Hầu hết học giả cho rằng âm tiết nhóm B được đặc trưng bởi âm giữa -j- ở tiếng Hán trung cổ. Mặc dù nhiều học giả cho rằng âm này là hậu duệ của  *-j- giai đoạn thượng cổ, cũng có luồng ý kiến trái chiều cho rằng âm giữa của tiếng Hán trung cổ là sự phát triển thứ cấp về sau chứ chưa bao giờ hiện diện ở giai đoạn thượng cổ. Một số lập luận lý giải sự khu biệt giữa hai nhóm được trình bày bên dưới:
sự hiện diện hoặc thiếu vắng một tiền tố. Jakhontov cho rằng nhóm B phản ánh sự tồn tại của tiền tố *d-, trong khi Ferlus cho rằng nhóm A phát sinh từ một tiền tố *Cə- không nhấn trọng âm (tức một tiểu âm tiết), yếu tố mà quy đinh độ căng âm tiết đối lập với độ lơi ở các âm tiết  nhóm B.
một sự khu biệt trường độ ở nguyên âm hạt nhân. Pulleyblank ban đầu đề xuất rằng các âm tiết thuộc nhóm B có nguyên âm kéo dài hơn. Sau khi xem xét các đồng nguyên trong ngữ hệ Hán-Tạng, Starostin và Trịnh Trương độc lập với nhau nêu ra giả thuyết rằng, các nguyên âm dài tương đương với nhóm A trong khi nguyên âm ngắn tương đương với B. Điều này sẽ giải thích cho việc tại sao một số nhà bình luận thời Đông Hán lại miêu tả các âm tiết nhóm A và B lần lượt là huǎnqì 緩氣 'hoãn khí/khí chậm' và jíqì 急氣 'cấp khí/khí nhanh'.
một sự khu biệt dựa trên trọng âm kiểu điệu tính, như được Pulleyblank về sau ủng hộ, theo đó nhóm B được nhấn trọng âm ở mora đầu tiên, còn nhóm A được nhấn ở mora thứ hai.
Thanh điệu và phụ âm cuối

Từng có rất nhiều tranh cãi xung quanh vấn đề mối quan hệ giữa phụ âm cuối và thanh điệu, và bên cạnh đó cũng là vấn đề về việc liệu tiếng Hán thượng cổ có thanh điệu hay không, theo như bình phẩm của học giả thời nhà Minh Trần Đệ.
Thẩm Ước là người đầu tiên mô tả tứ thanh tiếng Hán trung cổ vào khoảng năm 500 CN; theo đó thanh điệu được phân thành bốn dạng là 'bình' (平 píng), 'thượng' (上 shǎng), 'khứ' (去 qù), và 'nhập' (入 rù), theo đó thanh nhập thường xuất hiện ở các âm tiết có phụ âm cuối là âm tắc (-p, -t hoặc -k). Mặc dù vần trong Kinh Thi thường tuân thủ quy tắc thanh điệu, nhiều trường hợp có phát âm tuy khác thanh điệu so với quá khứ nhưng vẫn giáp vần với nhau, nhất là giữa những từ có thanh khứ và thanh nhập. Điều này khiến Đoàn Túc Tài suy luận rằng tiếng Hán thượng cổ không có thanh khứ. Vương Niệm Tôn (1744–1832) và Dương Hữu Cáo (mất 1851) cho rằng tiếng Hán thượng cổ cũng có thanh điệu giống như tiếng Hán trung cổ, nhưng một số từ về sau bị tráo đổi thanh điệu, quan điểm mà tới nay vẫn nhận được sự ủng hộ của một bộ phận các nhà ngôn ngữ học.
Karlgren cũng để ý rằng các Hán tự được đọc với thanh khứ và thanh nhập cũng sẽ chia sẻ cùng một tự mẫu ký âm, chẳng hạn:
賴 lajH 'cậy nhờ' và 剌 lat 'quái gở'
欬 khojH 'ho khan' và 刻 khok 'cắt, khắc'
Ông cho rằng những từ có thanh khứ trong các cặp này kết thúc với âm tắc hữu thanh (*-d hoặc *-ɡ) ở tiếng Hán thượng cổ.
Một quan điểm khác được đưa ra bởi A.G. Haudricourt trong bài báo của ông về sự hình thành thanh điệu tiếng Việt từ các phụ âm cuối. Những thanh điệu tiếng Việt tương đương với thanh thượng và khứ ở tiếng Hán trung cổ lần lượt được phái sinh từ một âm tắc thanh hầu cuối âm tiết và âm *-s, cái sau dần dà phát triển thành âm xát thanh hầu *-h.
Những phụ âm hậu vĩ âm thanh hầu này lần lượt quy định đồ thị cao độ của thanh thượng và thanh khứ hậu sinh, về sau trở nên khu biệt do các phụ âm hậu vĩ âm bị rụng đi. Haudricourt cũng gợi ý rằng thanh khứ của tiếng Hán trung cổ phản ánh một hậu tố phái sinh *-s ở giai đoạn thượng cổ.
Pulleyblank nối tiếp gợi ý của Haudricourt để đưa ra kết luận rằng thanh thượng của tiếng Hán bắt nguồn từ âm tắc thanh hầu ở cuối âm tiết. Mai Tổ Lâm ủng hộ giả thuyết này dựa trên cơ sở các bản phiên âm tiếng Phạn sang tiếng Hán cổ, chỉ ra rằng những từ mà từng có âm thượng sẽ kết thúc với âm tắc thanh hầu ở một số phương ngữ tiếng Trung hiện đại, tiểu biểu là tiếng Ôn Châu và một số biến thể Mân. Thêm vào đó, hầu hết những từ có thanh nhập giáp vần với những từ có thanh thượng trong Kinh Thi kết thúc với âm -k.
Tổng hợp lại, các giả thuyết trên dẫn tới những tập vĩ âm (phụ âm cuối) tiếng Hán thượng cổ sau đây:
| Vĩ âm nguyên âm tính> 平 | Vĩ âm nguyên âm tính> 上 | Vĩ âm nguyên âm tính> 去 | Vĩ âm nguyên âm tính> 去 | Vĩ âm tắc> 入 | Vĩ âm mũi> 平 | Vĩ âm mũi> 上 | Vĩ âm mũi> 去 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  |  |  | *-p | *-m | *-mʔ | *-ms |
| *-j | *-jʔ | *-js | *-ts | *-t | *-n | *-nʔ | *-ns |
| *-∅ | *-ʔ | *-s | *-ks | *-k | *-ŋ | *-ŋʔ | *-ŋs |
| *-w | *-wʔ | *-ws | *-kʷs | *-kʷ |  |  |  |
Chú thích

↑  Baxter đánh giá phục nguyên phụ âm ngạc cứng của mình "chưa được chắc chắn, dựa phần lớn trên một lượng ít ỏi các bằng chứng trực quan."
↑  Vận đồ mô tả giai đoạn về sau khi mà các âm xát môi-răng được khu biệt.
↑  Không rõ những yếu tố ở đây được cấu âm răng hay lợi. Ở tiếng Trung hiện đại thì hầu như là cấu âm lợi.
↑  Các âm xuýt ngạc cứng và quặt lưỡi được coi như cùng thuộc một dãy đồng âm trong các vận độ đời nhà Tống.
↑  Vị trí cấu âm xát chưa chắc chắn.
1 2  Các khởi âm 禪 và 船 được đảo vị trí trong các vận đồ, điều mà được tin là đã khiến cho chúng bị lẫn lộn với nhau.
↑  Khởi âm zr- chỉ xuất hiện trong hai từ, 俟 và 漦, trong Thiết vận, và âm này không phân biệt với  dzr- ở tự điển Quảng vận đời sau. Âm này bị loại bỏ khỏi một số bản phục nguyên và không có tên truyền thống.
1 2  Trong các vận đồ, tha âm vị ngạc cứng h- (云) được kết hợp với y- (以) để tạo thành một khởi âm độc lập 喻.
↑  Năm 1940, Karlgren xuất bản phục nguyên hoàn chỉnh đầu tiên về tiếng Hán thượng cổ trong một tự điển gọi là Grammata Serica, theo đó Hán tự được xếp theo dãy đồng âm trong cùng một vận bộ. Bản duyệt lại năm 1957 mang tên Grammata Serica Recensa (GSR) tới nay vẫn được coi là một nguồn tham khảo quý giá, mặc dù công trình của Karlgren đã bị thay thế bởi các công trình gần đây hơn của Vương Lực, E. G. Pulleyblank, Lý Phương Quế và William Baxter.
↑  Các dạng tiếng Hán trung cổ được biểu diễn theo phiên hiệu Baxter.
↑  Baxter và Sagart suy đoán thêm các phụ âm đầu bật hơi từ các cụm phụ âm và âm tắc mềm hóa từ các tiểu âm tiết.
↑  Các vần đẳng I, II và IV chỉ xuất hiện tương ứng ở các dòng 1, 2 và 4 của các vận đồ, trong khi đẳng III có thể xuất hiện ở 2, 3 hoặc 4 tùy thuộc vào phụ âm đầu.
↑  Bản chất chính xác của khu biệt trùng nữu (chóngniǔ) tiếng Hán trung cổ là đề tài bị tranh cãi. Lý và Baxter phân biệt chúng bằng âm -ji- và sử dụng nó như một ký hiệu phiên âm thuần túy cho III-4.
↑  Đồng thanh tất đồng bộ (同聲必同部 Tóng shēng bì tóng bù).
↑  Mỗi vận bộ được đặt tên truyền thống theo Quảng vận, nhiều khi tùy từng tác giả.
↑  Bộ 祭 chỉ bao gồm các từ chứa âm khứ.
↑  tiếng Trung: “四聲之辯，古人未有。” theo Trần Đệ (1541–1617), Máo Shī Gǔ Yīn Kǎo 《毛詩古音考》, trích dẫn từ Vương (1985), tr. 72.
Một trang từ ấn bản Thuyết văn giải tự thời nhà Tống, cho thấy Hán tự chứa bộ 言 viết bằng chữ tiểu triện
Cố Viêm Vũ, người tiên phong trong lĩnh vực nghiên cứu vận âm Kinh Thi
Cừu lấy sữa Anh

Một con cừu lấy sữa ở Ickworth Park
Cừu lấy sữa Anh (tiếng Anh: British Milksheep) ban đầu được biết đến như là cừu Alderbred và là một giống cừu thuần phát triển bởi Lawrence Alderson ở Wiltshire và Northumberland. Nó đã được xuất khẩu sang một số nước như Hungary, Pháp và Hy Lạp, và từ đó các nước láng giềng khác. Nó có thể được tìm thấy chủ yếu ở Anh, Hungary và Canada, mặc dù dân số ở Anh bị hao hụt trong đợt bùng nổ của bệnh lở mồm long móng vào năm 2001. Đây là một giống cừu kiêm dụng được sử dụng cho nhiều mục đích (thịt, len) chứ không phải như tên gọi của nó là chỉ để lấy sữa, mặc dù chúng cho nhiều sữa cừu với chất lượng tốt.
Lịch sử giống

Các thành phần chính xác của giống cừu này này đã không bao giờ được công bố (tức là chúng được lai tạo từ những giống cừu nền tảng nào) nhưng nó được dựa trên việc phỏng đoán trong đàn gia súc hiện có của cừu Dorset Horn, cừu Leicester mặt lam (Bluefaced Leicester) và cừu Eastrip prolific giữ bởi các gia đình Alderson. Cá thể động vật khác đã được lựa chọn từ cừu Lleyn, cừu Texel, giống cừu Đông Friesia, lựa chọn tiếp theo dựa trên các biện pháp về năng suất, mà không quan tâm về tính đồng nhất về sự xuất hiện. Một loại giống tiêu chuẩn nổi lên dần dần khi quá trình pha trộn tiếp tục.
Các loài động vật được tiếp xúc với điều kiện gồ ghề ở Pennines trên ở miền bắc nước Anh để phát triển mạnh mẽ và khả năng thích ứng. Cừu Progeny thử nghiệm từ những giai đoạn đầu tiên đặt nền móng cho sự cải thiện di truyền liên tục. Ban đầu, tổng sở hữu của con cái của loài này được giữ lại bởi gia đình và chỉ cừu đực đã được bán, nhưng các nhóm phụ nữ đã được phát ra cho các nhà lai tạo khác trong năm 1981. Số lượng đàn gia cầm và động vật tăng nhanh và đã có hơn 5.000 con cừu cái giống vào giữa những năm 1980 với nhiều đàn rộng rãi ở Anh. Một cuốn sách đoàn chiên đã được công bố vào năm 1986. Như tên của giống cừu này cho thấy, nó là một giống cừu chuyển xuất sữa nhiều, và một số đàn cừu sữa lớn đã được thiết lập.
Tuy nhiên, nó là một giống cừu khỏe mạnh, có mục đích chung của cừu kiêm dụng chứ không phải là một giống cừu chuyên dụng về sữa giống. Nó được biết đến với sự sản xuất nhiều sản phẩm cực cao, và cừu đực được sử dụng để dùng làm đực giống lai hiệu suất cao. Chất lượng của thân thịt và len của nó là thêm những đặc điểm có lợi. Trong tất cả các nước bên ngoài nước Anh, cừu lấy sữa Anh được sử dụng nhiều như một giống sản xuất sữa với chất lượng hai mục đích, nhưng nó cũng được sử dụng trong hầu hết các nước như một con đực giống. ở Anh là cừu đồi Kerry và cừu giống lông dài, ở Pháp được nuôi trong dãy núi Alps và Pyrenees, ở Hy Lạp là cừu sữa cừu Chios, và Hungary trên dân số cừu Merino chiếm ưu thế. Ở Pháp đã đóng góp vào sự phát triển của các giống cừu Boulonnais.
Đặc điểm

Nó là giống cừu sung mãn nhất của Anh. Cừu trưởng thành đạt được một số con trung bình của hơn 300 cá thể và lợi thế này mang thông qua để chiên cai sữa. Trước khi các giống cừu giải quyết đến mức mong muốn của sự sản xuất nhiều sữa phục vụ cho nhu cầu con người, một số hồ sơ đáng kể đã đạt được trong giai đoạn đầu của dự án, với việc lai bằng phương pháp sextuplets là không phổ biến và một số cá thể cừu đạt được một kỷ lục tuổi thọ của 44 con chiên trong 10 ống tinh. thử nghiệm so sánh được thực hiện bởi trường Cao đẳng Nông nghiệp Scotland trong năm 1990 cho thấy con cừu cái tạp chủng SIRED từ cừu lấy sữa Anh đạt được một mức độ năng suất cao hơn so với cừu nữa giống halfbreds SIRED bởi cừu Leicester mặt lam Bluefaced Leicester và cừu Leicester biên giới đực 11%, và cao hơn so với những SIRED 26% từ cừu Bleu du Maine và cừu Rouge de l'Ouest.
Sản lượng sữa trung bình phụ thuộc vào các tiêu chuẩn quản lý của bầy và có thể thay đổi từ 250 đến hơn 400 lít trong một chu kỳ 210 ngày, với 6% chất béo và 6% protein. Một số đàn thuần chủng tiếp tục được sử dụng để sản xuất sữa và sản xuất sữa cho người tiêu dùng bị dị ứng với sữa bò, kem, pho mát và đặc sản ở miền bắc nước Anh và Canada. Có những tuyên bố cho rằng cừu sản xuất 650 L (170 US gal) tới 900 L (240 US gal) sữa trong một chu kỳ 300 ngày với hàm lượng chất béo 5,5-9,5% nhưng những tuyên bố kiểu này chưa được kiểm chứng. Trong các thử nghiệm so sánh cho sản lượng sữa ở Hungary, sử dụng bầy cừu Merino địa phương với sản lượng sữa từ 30-50 lít cho con bú, cừu lấy sữa Anh lai chứng minh ưu thế lai bởi cừu Lacaune và cừu Awassi c đực. Chúng mang lại 90-130 lít so với 60-80 lít từ cừu lai cừ Lacaune và 80-105 lít từ cừu Awassi lai.
Cừu lấy sữa Anh là giống cừu trắng, không có sừng, sạch đầu. Cừu sản xuất 4 kg (8.8 lb) và cừu đực cho 6,5 kg (14 lb) lông cừu với một số quay từ 50 đến 54s. Chiều dài sợi lông chủ yếu là từ 12 đến 18 cm (4,7-7,1 in). Chúng có đặc điểm thân thịt tốt. Trong các thử nghiệm so sánh trong Hungary cho sản xuất thịt cừu lai SIRED bởi cừu lấy sữa Anh có chấm điểm thân thịt cao, một tỷ lệ giết người ra cao hơn so với cừu lai SIRED bởi giống cừu Ile de France, cừu Suffolk và cừu Merino cừu đực và thịt là mềm dịu nhất như đo bởi lực cắt. Cừu lấy sữa Anh là giống lớn con, cừu mạnh mẽ với một dáng vẻ tốt. Chiên đực nặng 103 kg (227 lb) và cừu cái nặng 79 kg (174 lb) trên trung bình.
Trán chúng phẳng, xương mũi lồi ra, chúng có hố nước mắt, mõm của chúng mỏng, môi hoạt động, răng cửa sắc, nhờ đó chúng có thể gặm được cỏ mọc thấp và bứt được những lá thân cây mềm mại, hợp khẩu vị trên cao để ăn. Chúng có thói quen đi kiếm ăn theo bầy đàn, tạo thành nhóm lớn trên đồng cỏ. Trong da chúng có nhiều tuyến mồ hôi và tuyến mỡ hơn dê. Bởi thế chúng bài tiết mồ hôi nhiều hơn và các cơ quan hô hấp tham gia tích cực hơn vào quá trình điều tiết nhiệt. Mô mỡ dưới da của chúng phát triển tốt hơn dê và ngược lại ở các cơ bên trong của chúng có ít tích lũy mỡ hơn dê. Chính vì vậy, thịt chúng nhiều nạc hơn thịt dê.
Chăn nuôi

Chúng có tính bầy đàn cao nên dễ quản lý, chúng thường đi kiếm ăn theo đàn nên việc chăm sóc và quản lý rất thuận lợi. Chúng cũng là loài dễ nuôi, mau lớn, ít tốn công chăm sóc. So với chăn nuôi bò thì chúng là vật nuôi dễ tính hơn, thức ăn của chúng rất đa dạng, thức ăn của chúng là những loại không cạnh tranh với lương thực của người. Chúng là động vật có vú ăn rất nhiều cỏ. 
Hầu hết chúng gặm cỏ và ăn các loại cỏ khô khác, tránh các phần thực vật có gỗ nhiều. Chúng có chế độ hoạt động ban ngày, ăn từ sáng đến tối, thỉnh thoảng dừng lại để nghỉ ngơi và nhai lại. Đồng cỏ lý tưởng cho chúng như cỏ và cây họ Đậu. Khác với thức ăn gia súc, thức ăn chính của chúng trong mùa đông là cỏ khô.
Chúng là loài ăn tạp, có thể ăn được nhiều loại thức ăn bao gồm thức ăn thô xanh các loại như: rơm cỏ tươi, khô, rau, củ quả bầu bí các loại, phế phụ phẩm công nông nghiệp và các loại thức ăn tinh bổ sung như cám gạo ngũ cốc. Mỗi ngày chúng có thể ăn được một lượng thức ăn 15-20% thể trọng. Chúng cần một lượng thức ăn tính theo vật chất khô bằng 3,5% thể trọng. Với nhu cầu 65% vật chất khô từ thức ăn thô xanh (0,91 kg) và 35% vật chất khô từ thức ăn tinh (0,49 kg). Khi cho chúng ăn loại thức ăn thô xanh chứa 20% vật chất khô và thức ăn tinh chứa 90% vật chất khô.
Nguồn nước uống là nhu cầu cơ bản của chúng. Lượng nước cần cho chúng biến động theo mùa và loại và chất lượng thực phẩm mà chúng tiêu thụ. Khi chúng ăn nhiều trong các tháng đầu tiên và có mưa (kể cả sương, khi chúng ăn vào sáng sớm), chúng cần ít nước hơn. Khi chúng ăn nhiều cỏ khô thì chúng cần nhiều nước. Chúng cũng cần uống nước sạch, và có thể không uống nếu nước có tảo hoặc chất cặn. Trong một số khẩu phần ăn của chúng cũng bao gồm các khoáng chất, hoặc trộn với lượng ít.
Chăm sóc

Sau khi cho phối giống 16-17 ngày mà không có biểu hiện động dục lại là có thể cừu đã có chửa, Căn cứ vào ngày phối giống để chuẩn bị đỡ đẻ cho cừu (thời gian mang thai của cừu 146-150 ngày) nhằm hạn chế cừu sơ sinh bị chết; Có thể bồi dưỡng thêm thức ăn tinh và rau cỏ non cho cừu có chửa nhưng tuyệt đối tránh thức ăn hôi mốc; Khi có dấu hiệu sắp đẻ (bầu vú căng, xuống sữa, sụt mông, âm hộ sưng to, dịch nhờn chảy ra, cào bới sàn…) nên nhốt ở chuồng riêng có lót ổ rơm và chăn dắt gần, tránh đồi dốc.
Thông thường cừu mẹ nằm đẻ nhưng cũng có trường hợp đứng đẻ, tốt nhất nên chuẩn bị đỡ đẻ cho cừu; Sau khi đẻ cừu mẹ tự liếm cho con. Tuy nhiên, vẫn phải lấy khăn sạch lau khô cho cừu con, nhất là ở miệng và mũi cho cừu con dễ thở. Lấy chỉ sạch buộc cuống rốn (cách rốn 4–5 cm), cắt cuống rốn cho cừu con và dùng cồn Iod để sát trùng; Giúp cừu con sơ sinh đứng dậy bú sữa đầu càng sớm càng tốt (vì trong sữa đầu có nhiều kháng thể tự nhiên); Đẻ xong cho cừu mẹ uống nước thoải mái (có pha đường 1% hoặc muối 0.5%).
Cừu con trong 10 ngày đầu sau khi đẻ cừu con bú sữa mẹ tự do; Từ 11-21 ngày tuổi cừu con bú mẹ 3 lần/ngày, nên tập cho cừu con ăn thêm thức ăn tinh và cỏ non, ngon; 80-90 ngày tuổi có thể cai sữa. Giai đoạn này phải có cỏ tươi non, ngon cho cừu con để kích thích bộ máy tiêu hóa phát triển (đặc biệt là dạ cỏ) và bù đắp lượng dinh dưỡng thiếu hụt do sữa mẹ cung cấp không đủ; Cừu sinh trưởng và phát triển nhanh, mạnh ở giai đoạn này.
Cừu bụng đen Barbados

Cừu bụng đen Barbados
Cừu bụng đen Barbados là một giống cừu nhà có nguồn gốc từ đảo Caribbean của Barbados. Đây là một giống thuần chủng, mặc dù có vẻ như là cừu Barbados có tổ tiên từ châu Phi, có vẻ là bằng chứng rõ ràng rằng giống cừu này, như đã thấy ngày hôm nay, được phát triển bởi người dân trên đảo từ những con cừu mang theo những con tàu trong giai đoạn khá sớm sau khi người châu Âu đầu tiên đặt chân đến đây. Giống cừu này được nuôi chủ yếu để lấy thịt cừu. Nó được phân phối rộng rãi, với tổng số đàn hiện có trong hai mươi lăm nước ở châu Mỹ, châu Á và châu Âu. Đó là đàn cừu giống phong phú nhất trong khu vực Caribbe, ở Mexico và ở Peru. Năm 2015, tổng dân số thế giới được ước tính vào khoảng 158.000 đầu con. Năm 2014, tại Hoa Kỳ đã báo cáo có 1.971 con cừu thuộc giống này đã đăng ký.
Lịch sử

Trong năm 1904, Bộ Nông nghiệp Mỹ nhập khẩu một đàn chiên nhỏ và vận chuyển chúng để nghiên cứu đến Bethesda, Maryland. Từ đó bầy ban đầu, ít nhất là hai giống khác nhau đã xuất hiện tại Hoa Kỳ, và có rất nhiều sự nhầm lẫn trong tên giống. Trong năm 2004, có ít hơn 200 cá thể cừu thuần chủng Barbados tại Hoa Kỳ, trái ngược với một dân số lớn và ngày càng tăng của một con lai phổ biến, thường được gọi là "Barbado." Trong khi cừu đực thuần chủng Barbados bụng đen và cừu cái thì khuyết sừng ​​(hornless), các con Barbado được chú ý nhiều nhất cho các vương giả của sừng trên cừu đực, và một số con cừu cái cũng có thể có sừng nhỏ. Những chiếc sừng đã được thu được bằng cách lai tạo với cừu Barbados với cừu Mouflon và cừu Rambouillet sau khi chúng đã nhập khẩu của USDA.
Nhận thức được rằng thuật ngữ "Barbado" không xác định đầy đủ các đặc điểm mà các nhà lai tạo tìm kiếm trong các động vật có sừng, Hiệp hội Sheep Barbados Blackbelly Quốc tế (BBSAI) đã thông qua một tiêu chuẩn giống trong năm 2004 và động vật được xác định đáp ứng tiêu chuẩn này là "American Blackbelly." Kết quả là, các nhà lai tạo của cả hai giống cừu đã có thể tốt hơn để có được di truyền của giống cừu của họ lựa chọn với một số chắc chắn rằng các loài động vật sẽ lai tạo. Trong năm 2014, đã có hơn 1.900 con cừu Barbados tại Hoa Kỳ
Đặc điểm

Cừu bụng đen có khả năng chịu nóng và sức chịu đựng hơn hầu hết các giống cừu, bàn chân vàbằng nhiều cách giống như hươu. Chúng được gọi là cừu tóc, có nghĩa là không mọc lông nhưng có mái tóc thô thay thế. Nếu lớn lên ở vùng khí hậu mát mẻ hơn, chúng thường phát triển một lớp lông len mà họ đổ vào mùa xuân. Barbados Blackbelly sẽ nhân giống quanh năm không giống như hầu hết các con chiên. Thịt nạc và nhẹ hương vị. Chúng rất giỏi kháng bệnh và ký sinh trùng và những đặc điểm di truyền đã tạo ra một nhu cầu cừu trong hoạt động lai.
Trán chúng phẳng, xương mũi lồi ra, chúng có hố nước mắt, mõm của chúng mỏng, môi hoạt động, răng cửa sắc, nhờ đó chúng có thể gặm được cỏ mọc thấp và bứt được những lá thân cây mềm mại, hợp khẩu vị trên cao để ăn. Chúng có thói quen đi kiếm ăn theo bầy đàn, tạo thành nhóm lớn trên đồng cỏ. Trong da chúng có nhiều tuyến mồ hôi và tuyến mỡ hơn dê. Bởi thế chúng bài tiết mồ hôi nhiều hơn và các cơ quan hô hấp tham gia tích cực hơn vào quá trình điều tiết nhiệt. Mô mỡ dưới da của chúng phát triển tốt hơn dê và ngược lại ở các cơ bên trong của chúng có ít tích lũy mỡ hơn dê.
Giống cừu bản địa nhiệt đới thường không có sự chênh lệch nhiều về khối lượng, cừu thuần Babados Blackbelly và lai Babados Blackbelly lúc trưởng thành (đực, cái) có khối lượng: 31,8-25,41 kg; 46,83- 30,92 kg; 38,83- 28,59 kg, các giống cừu địa phương đều có tầm vóc nhỏ trung bình thậm chí còn nhỏ hơn cừu Phan Rang, tuy nhiên, các giống lai ở các cặp lai sử dụng giống có tầm vóc lớn cho lai với các giống địa phương đã cải thiện tầm vóc đáng kể.
Chăn nuôi

Chúng có tính bầy đàn cao nên dễ quản lý, chúng thường đi kiếm ăn theo đàn nên việc chăm sóc và quản lý rất thuận lợi. Chúng cũng là loài dễ nuôi, mau lớn, ít tốn công chăm sóc. So với chăn nuôi bò thì chúng là vật nuôi dễ tính hơn, thức ăn của chúng rất đa dạng, thức ăn của chúng là những loại không cạnh tranh với lương thực của người. Chúng là động vật có vú ăn rất nhiều cỏ.
Hầu hết chúng gặm cỏ và ăn các loại cỏ khô khác, tránh các phần thực vật có gỗ nhiều. Chúng có chế độ hoạt động ban ngày, ăn từ sáng đến tối, thỉnh thoảng dừng lại để nghỉ ngơi và nhai lại. Đồng cỏ lý tưởng cho chúng như cỏ và cây họ Đậu. Khác với thức ăn gia súc, thức ăn chính của chúng trong mùa đông là cỏ khô.
Chúng là loài ăn tạp, có thể ăn được nhiều loại thức ăn bao gồm thức ăn thô xanh các loại như: rơm cỏ tươi, khô, rau, củ quả bầu bí các loại, phế phụ phẩm công nông nghiệp và các loại thức ăn tinh bổ sung như cám gạo ngũ cốc. Mỗi ngày chúng có thể ăn được một lượng thức ăn 15-20% thể trọng. Chúng cần một lượng thức ăn tính theo vật chất khô bằng 3,5% thể trọng. Với nhu cầu 65% vật chất khô từ thức ăn thô xanh (0,91 kg) và 35% vật chất khô từ thức ăn tinh (0,49 kg). Khi cho chúng ăn loại thức ăn thô xanh chứa 20% vật chất khô và thức ăn tinh chứa 90% vật chất khô.
Nguồn nước uống là nhu cầu cơ bản của chúng. Lượng nước cần cho chúng biến động theo mùa và loại và chất lượng thực phẩm mà chúng tiêu thụ. Khi chúng ăn nhiều trong các tháng đầu tiên và có mưa (kể cả sương, khi chúng ăn vào sáng sớm), chúng cần ít nước hơn. Khi chúng ăn nhiều cỏ khô thì chúng cần nhiều nước. Chúng cũng cần uống nước sạch, và có thể không uống nếu nước có tảo hoặc chất cặn. Trong một số khẩu phần ăn của chúng cũng bao gồm các khoáng chất, hoặc trộn với lượng ít.