stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Pháp luật quốc gia
Mối quan hệ với pháp luật quốc tế > Tác động qua lại

Pháp luật quốc gia và pháp luật quốc tế có mối quan hệ phụ thuộc, ảnh hưởng, bổ sung cho nhau: Nhà nước ban hành pháp luật quốc gia, đồng thời Nhà nước cùng với các quốc gia khác tham gia vào quá trình ban hành pháp luật quốc tế. Khi ban hành pháp luật quốc gia, Nhà nước phải xem xét đầy đủ tới các quy định của pháp luật quốc tế, không thể bỏ qua những quy tắc, quy định được cộng đồng quốc tế thừa nhận, phải thể hiện nghĩa vụ quốc tế trong pháp luật quốc gia, đồng thời để pháp luật trong nước không xung đột với pháp luật quốc tế. Quốc gia khi tham gia xây dựng, thông qua pháp luật quốc tế không thể bỏ qua vấn đề chủ quyền quốc gia và các quy định của pháp luật trong nước, cần phải tính đến khả năng thực thi pháp luật trong nước. Pháp luật quốc gia là công cụ, phương tiện để hoàn thiện, phát triển và thực hiện pháp luật quốc tế (định hướng, cơ sở quan trọng cho hoàn thiện, phát triển nội dung, tính chất pháp luật quốc tế; là đảm bảo pháp lý để các nguyên tắc, quy phạm pháp luật quốc tế được thực hiện trong phạm vi quốc gia thông qua nội luật hóa).
Trong những điều kiện nhất định, pháp luật quốc gia và pháp luật quốc tế có thể chuyển hóa cho nhau, trở thành nguồn của nhau: pháp luật quốc gia phải chuyển hóa các quy định mang tính nguyên tắc của pháp luật quốc tế vào nội dung các quy định của pháp luật quốc gia; những quốc gia áp dụng trực tiếp các quy định của Công ước quốc tế thì pháp luật quốc tế sẽ trở thành nguồn của pháp luật quốc gia. Ngược lại, một số nguyên tắc, quy tắc trong pháp luật quốc gia được đa số các quốc gia thừa nhận, sử dụng nhiều lần dần trở thành tập quán quốc tế và đưa vào Điều ước quốc tế, trở thành nguồn của pháp luật quốc tế: Nguyên tắc bình đẳng giữa các quốc gia có chủ quyền; không can thiệp vào công việc nội bộ; quyền dân tộc tự quyết trong Hiến chương Liên hiệp quốc là từ Sắc lệnh về hòa bình của Nhà nước Xô Viết…
Mối quan hệ với pháp luật quốc tế > Tác động tương hỗ

Không quốc gia nào được phép lấy lý do viện dẫn quy định của pháp luật trong nước để từ chối thực hiện nghĩa vụ theo pháp luật quốc tế; không quốc gia nào được lấy cớ dựa vào quy định của pháp luật quốc tế để can thiệp vào công việc nội bộ của quốc gia khác, không được sử dụng vũ lực hoặc đe dọa sử dụng vũ lực đối với quốc gia khác trừ trường hợp được phép theo quy định của Hiến chương Liên hiệp quốc.
Áp dụng điều ước quốc tế trong pháp luật quốc gia > Nguyên tắc thực hiện

Một là, theo nguyên tắc tận tâm thực hiện các cam kết quốc tế (nguyên tắc Pacta Sunt Servanda). Tiền thân của nó là nguyên tắc Tuân thủ điều ước quốc tế xuất hiện từ thời La mã cổ đại và tồn tại hàng ngàn năm dưới dạng tập quán pháp lý quốc tế trước khi được ghi nhận chính thức trong điều ước quốc tế. Đây là nguyên tắc được ghi nhận trong hầu hết các văn bản pháp luật quan trọng của luật quốc tế: Khoản 2 điều 2 của Hiến chương Liên hợp quốc quy định "tất cả các thành viên Liên hợp quốc thiện chí thực hiện các nghĩa vụ do Hiến chương đặt ra“; Công ước Viên năm 1969 quy định "mỗi điều ước quốc tế hiện hành đều ràng buộc các bên tham gia và đều được các bên thực hiện một cách thiện chí“; Tuyên bố 1970 về các nguyên tắc cơ bản của Luật quốc tế cũng ghi nhận nguyên tắc này.
Hai là, nguyên tắc thi hành hiệu lực ràng buộc của điều ước quốc tế trên phạm vi lãnh thổ quốc gia thành viên. Điều 29 Công ước Viên về Luật Điều ước quốc tế ghi ”Một điều ước ràng buộc mỗi quốc gia thành viên trong phạm vi toàn bộ lãnh thổ của quốc gia thành viên đó” trừ trường hợp có thỏa thuận khác. Các quy định về các nguyên tắc áp dụng điều ước quốc tế đảm bảo các quốc gia thành viên có nghĩa vụ tuân thủ pháp luật quốc tế vừa tạo điều kiện cho các quốc gia sử dụng điều ước quốc tế để điều chỉnh các quan hệ nảy sinh trong đời sống quốc tế.
Áp dụng điều ước quốc tế trong pháp luật quốc gia > Phương thức áp dụng

Phương thức chuyển hóa là phương thức áp dụng pháp luật quốc tế gián tiếp, cơ quan lập pháp chuyển hóa (nội luật hóa) các quy tắc có liên quan của pháp luật quốc tế thành pháp luật quốc gia: ban hành một luật riêng để thực hiện một điều ước quốc tế (CRC- Luật Bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em); sửa đổi, bổ sung luật cũ cho phù hợp với điều ước quốc tế mà quốc gia đã ký kết hoặc tham gia.
Phương thức chấp nhận là phương thức áp dụng pháp luật quốc tế trực tiếp; hiến pháp, pháp luật của quốc gia quy định pháp luật quốc tế có hiệu lực trong pháp luật quốc gia, thì quốc gia có thể áp dụng trực tiếp pháp luật quốc tế.
Áp dụng tập quán quốc tế trong pháp luật quốc gia > Phương thức chuyển hóa

Là phương thức áp dụng gián tiếp: Cơ quan lập pháp chyển hóa (nội luật hóa) các quy tắc của Tập quán quốc tế vào pháp luật quốc gia bằng việc ban hành một luật mới để thực hiện một Tập quán quốc tế; và sửa đổi, bổ sung luật cũ cho phù hợp với quy tắc của tập quán quốc tế.
Áp dụng tập quán quốc tế trong pháp luật quốc gia > Phương thức chấp nhận

Là phương thức áp dụng quy tắc của tập quán quốc tế trực tiếp. Hiếp pháp, pháp luật của quốc gia quy định mặc nhiên chấp nhận quy tắc của tập quán quốc tế vào hệ thống pháp luật quốc gia, không phải thông qua thủ tục nội luật hóa.
Chú thích

↑  Th.S Lê Văn Sua. “Án lệ và vai trò của án lệ trong hoạt động xét xử của Tòa án”.[liên kết hỏng]
↑  TS PHAN NHẬT THANH Tạp chí Khoa học pháp lý Việt Nam. “BÀN VỀ NGUỒN GỐC PHÁP LUẬT”.[liên kết hỏng]
↑  Tạp chí Tòa án nhân dân điện tử - Tòa án nhân dân tối cao (17 tháng 07 năm 2020). “Vấn đề nội luật hóa các Công ước quốc tế và hoàn thiện hệ thống pháp luật về bảo tồn động vật hoang dã ở Việt Nam”. Truy cập 2 tháng 1 năm 2021.
Jack Ruby

| Jack Ruby |
| --- | --- |
Ruby khoảng năm 1960
Sinh: Jacob Leonard Rubenstein (1911-03-25)25 tháng 3, 1911 Chicago, Illinois, United States
Mất: 3 tháng 1, 1967(1967-01-03) (55 tuổi) Bệnh viện Parkland Memorial Dallas, Texas, Hoa Kỳ
Nguyên nhân mất: Pulmonary embolism secondary to lung cancer
Nơi an nghỉ: Nghĩa trang Westlawn Norridge, Illinois 41°57′29″B 87°49′37″T﻿ / ﻿41,95811°B 87,826853°T﻿ / 41.958110; -87.826853
Cáo buộc hình sự: Sát nhân của  Lee Harvey Oswald
Mức phạt hình sự: Tử hình (kháng cáo)
Cha mẹ:  Joseph Rubenstein  Fannie Turek Rutkowski 
Jack Leon Rubystein (19 tháng 3 năm 1911 – 3 tháng 1 năm 1967) là một người Mỹ, có nguồn gốc từ Chicago, Illinois, sống ở Dallas, Texas, nơi ông sở hữu một hộp đêm. Vào ngày 24 tháng 11 năm 1963, ông đã bắn chết Lee Harvey Oswald trong khi ông này đang bị cảnh sát bắt giữ sau khi bị buộc tội ám sát Tổng thống Hoa Kỳ John F. Kennedy hai ngày trước đó. Một bồi thẩm đoàn ở Dallas kết luận ông có tội khi giết Oswald, và Ruby đã bị kết án tử hình. Bản án của Ruby đã bị kháng cáo và ông đã được chuyển qua một phiên xử mới. Tuy nhiên, vào ngày 3 tháng 1 năm 1967, vào ngày tòa xử phúc thẩm, Ruby bị bệnh trong nhà tù và chết vì tắc nghẽn phổi do ung thư phổi.
Aygudi

| Aygudi |
| --- | --- |

Aygudi
Quốc gia:  Ấn Độ
Bang: Tamil Nadu
Dân số (2001)
 • Tổng cộng: 12,924
Múi giờ: UTC+05:30
Aygudi là một thị xã panchayat của quận Tirunelveli thuộc bang Tamil Nadu, Ấn Độ.
Nhân khẩu

Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Aygudi có dân số 12.924 người. Phái nam chiếm 50% tổng số dân và phái nữ chiếm 50%. Aygudi có tỷ lệ 64% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 72%, và tỷ lệ cho phái nữ là 56%. Tại Aygudi, 11% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.
Phật Đồ Trừng

Phật Đồ Trừng
Phật Đồ Trừng (zh. fó túchéng 佛圖澄, ja. buttochō, sa. buddhasiṃha), 232(?)-348, cúng được gọi là Trúc Phật Đồ Trừng (zh. 竺佛圖澄), Phật-đà-tăng-ha (zh. 佛陀僧訶), là một Cao tăng Ấn Độ. Năm 310, Sư đến Lạc Dương để thành lập một trung tâm Phật giáo tại đây. Nhờ trổ tài thần thông (tiên tri, gọi mưa), Sư được Tấn Hoài Đế kính ngưỡng và trở thành cố vấn của ông hai mươi năm.
Thời niên thiếu, Sư tu học ở nước Ô-trượng-na (zh. 烏仗那國, sa. udyāna), đạt được thần thông. Những phép lạ mà Sư thi triển đã tác động rất lớn đến vua chúa thời đó như Thạch Lặc đã tôn sư làm Quốc sư. Phật-đồ-trừng cũng là một trong những vị thầy của Đạo An (zh. 道安). Sư nổi tiếng đã lập rất nhiều ngôi chùa trong sự nghiệp truyền bá Phật giáo ở Trung Quốc.
Sư truyền bá Phật pháp rất chú trọng đến các việc làm nhân đạo, không sát hại, không đàn áp bức bách và điểm cuối có ảnh hưởng tốt đến vương triều bấy giờ. Nhờ sự hỗ trợ của Sư, lần đầu tiên dân Trung Quốc được công khai gia nhập Tăng-già và thụ giới. Tương truyền rằng, Sư cũng có công thành lập Tăng-già cho các Tỉ-khâu-ni.
Đỗ Thị Ninh

| Đỗ Thị Ninh> Thông tin cá nhân |
| --- | --- |
Sinh: 1947
Giới tính: nữ
Quốc tịch: Việt Nam
Nghề nghiệp: họa sĩ

Sự nghiệp nghệ thuật
Đào tạo: Trường Đại học Mỹ thuật Việt Nam
 
 
x • t • 
Đỗ Thị Ninh (sinh năm 1947) là một nữ họa sĩ Việt Nam, mặc dù cô từ chối bị gán cho cái mác "nữ họa sĩ". Cô tốt nghiệp trường Cao đẳng Mỹ thuật Việt Nam, Hà Nội năm 1966. Cô là một trong những thế hệ nghệ sĩ nổi lên, ở độ tuổi 45-55 vào đầu những năm 1980, bao gồm Đặng Thị Khuê (1946-), Đỗ Sơn (1943-, nghệ sĩ quân đội), Lương Xuân Đoàn (1952-), Nguyễn Xuân Tiệp (1956-), Nguyễn Bảo Toàn (1950-) tại Hà Nội, Nguyễn Trung (1941), Đỗ Quang Em (1942-), Ca Lê Thắng (1949-), Đào Minh Trí (1949-), Nguyễn Thân (1948 -) tại Thành phố Hồ Chí Minh, Bửu Chi (1948-) và Hoàng Đăng Nhuận (1942-) tại Huế.
Tác phẩm

bãi biển Sầm Sơn (Sam Son Beach) lụa 1987
chùa Thầy (Thầy Temple) lụa 1988
Madhugiri

| Madhugiri |
| --- | --- |
Madhugiri
Quốc gia:  Ấn Độ
Bang: Karnataka
Độ cao: 787 m (2,582 ft)
Dân số (2001)
 • Tổng cộng: 26,351
Múi giờ: UTC+05:30
Mã điện thoại: 8137
Madhugiri là một thị xã của quận Tumkur thuộc bang Karnataka, Ấn Độ.
Địa lý

Madhugiri có vị trí 13°40′B 77°13′Đ﻿ / ﻿13,66°B 77,21°Đ﻿ / 13.66; 77.21 Nó có độ cao trung bình là 787 mét (2582 feet).
Nhân khẩu

Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Madhugiri có dân số 26.351 người. Phái nam chiếm 52% tổng số dân và phái nữ chiếm 48%. Madhugiri có tỷ lệ 72% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 77%, và tỷ lệ cho phái nữ là 67%. Tại Madhugiri, 11% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.
Tiệc cưới

Một tiệc cưới tại Việt Nam
trưng bày bữa tiệc cưới trong nhà hàng tiệc cưới
Họa phẩm về một bữa tiệc cưới ở Nga
Tiệc cưới (Wedding reception) là một bữa tiệc được tổ chức sau khi hoàn thành một buổi lễ cưới, nó cũng có thể tổ chức cùng với Lễ kết hôn. Ở phương Tây, là một bữa tiệc thường được tổ chức sau khi hoàn tất một buổi lễ kết hôn như một sự hiếu khách dành cho những người đã tham dự đám cưới, do đó có tên là tiệc chiêu đãi khi các cặp đôi 'tiếp đón bạn bè, dưới hình thức gia đình và bạn bè, lần đầu tiên với tư cách là một cặp vợ chồng. Chủ nhà cung cấp thức ăn và đồ uống theo lựa chọn của họ, mặc dù bánh cưới rất phổ biến. Việc chiêu đãi khách sau lễ cưới là truyền thống ở hầu hết các xã hội và có thể kéo dài từ nửa giờ đến nhiều giờ hoặc thậm chí nhiều ngày. Hầu hết các buổi tiệc cưới đều được tổ chức vào buổi tối để ăn tối, tuy nhiên, cặp đôi có thể chọn tiệc trưa, bữa sáng muộn hoặc thậm chí là tiệc trà chiều. Cho đến sau Thế chiến thứ II, lễ cưới thường được tổ chức tại nhà cô dâu, theo bất kỳ hình thức giải trí nào nằm trong khả năng chi trả của gia đình.
Tiệc cưới dùng để thông báo tới các quan khách, họ hàng, bạn bè của cô dâu, chú rể về cuộc hôn nhân và cô dâu, chú rể từ ngày hôm nay sẽ chính thức thành vợ chồng hợp pháp. Ngày nay tiệc cưới được nhiều cặp vợ chồng lựa chọn tổ chức ở khách sạn, nhà hàng hoặc các trung tâm tổ chức tiệc cưới và sự kiện chuyên nghiệp. Ở một số địa phương đặc biệt là khu vực nông thôn, ngoại thành, nhiều gia đình có thể lựa chọn việc tổ chức các bữa tiệc tại nhà (tư gia) hoặc sử dung các địa điểm công cộng như nhà văn hoá, đình làng, cơ quan, tuỳ thuộc vào điều kiện kinh tế. Tại Việt Nam, thông thường khi thực khách đến dự sẽ đem theo phong bì có tiền để mừng cho cô dâu, chú rể. Số tiền trong phong bì phụ thuộc vào độ thân thiết của khách mời với cô dâu và chú rể. Tiệc cưới sẽ được tổ chức vào 2 ngày, 1 ngày tổ chức tại nhà cô dâu và ngày thứ 2 thì sẽ tổ chức tại nhà chú rể.
Án lệ Việt Nam

| Án lệ Việt Nam |
| --- | --- |
Trụ sở Tòa án nhân dân tối cao, cơ quan phụ trách án lệ
Xây dựng
Nguồn án: Bản án sơ thẩm Bản án phúc thẩm Quyết định giám đốc thẩm
Đề xuất: Cơ quan, tổ chức, cá nhân Tòa án các cấp
Thông qua: Hội đồng Thẩm phán
Công bố: Chánh án
Lịch sử: Xuất hiện từ thời Lê sơ Xây dựng lại từ 2016
Cấu trúc
Chức năng: Áp dụng xét xử
Lĩnh vực: Dân sự Hình sự Hành chính Hôn nhân gia đình Kinh doanh thương mại Lao động
Đặc tính: Không bắt buộc
Trang Web: Án lệ Việt Nam
x t s
Án lệ Việt Nam là những lập luận hoặc phán quyết trong bản án hay quyết định đã có hiệu lực pháp luật của tòa án Việt Nam về một vụ việc cụ thể được lựa chọn và công bố là án lệ bởi chủ thể có thẩm quyền để tòa án các cấp nghiên cứu và áp dụng trong xét xử tại Việt Nam. Nguồn của án lệ đến từ lý lẽ ở văn bản tố tụng của cơ quan xét xử khắp cả nước, trở thành án lệ thông qua thẩm quyền của Tòa án nhân dân tối cao, được lựa chọn bởi Hội đồng Thẩm phán và công bố bởi Chánh án. Án lệ là một bộ phận của pháp luật, được xem xét để áp dụng trong tố tụng xét xử mọi lĩnh vực pháp luật ở Việt Nam, gồm dân sự, hình sự, hành chính, lao động, kinh doanh thương mại và hôn nhân gia đình. Tuy nhiên, nó chỉ là cơ sở để viện dẫn và không mang tính bắt buộc.
Trong lịch sử, án lệ Việt Nam đã xuất hiện từ thời phong kiến dưới sự ảnh hưởng của hệ thống luật thành văn qua các triều đại nhà Lý, nhà Trần, nhà Lê, và nhà Nguyễn. Theo đó, kết luận của quan xử án trong các vụ việc được cân nhắc và là án lệ khi được đưa trực tiếp vào việc soạn thảo và in ấn của những bộ luật hoặc lưu trữ để đối chiếu về sau với số lượng không lớn. Tới thời cận hiện đại và thế kỷ XX, Việt Nam chịu nhiều sự ảnh hưởng của các nước như Pháp và Hoa Kỳ, án lệ được xem là quyết định hoặc bản án của tòa cấp trên có giá trị ràng buộc đối với tòa cấp dưới; các tòa phá án cũng phải tôn trọng quyết định trước đó của bản thân mình. Khoảng thời gian tiếp theo, án lệ từng trải qua giai đoạn không tồn tại trong hệ thống pháp luật vì nó không tương thích với hệ thống xã hội chủ nghĩa. Sau này, nó được xuất hiện trở lại để được xem xét, nghiên cứu xây dựng và phát triển; nó dần trở thành một phần của pháp luật ở thời kỳ hiện nay. Tiến sĩ Bùi Ngọc Sơn của Đại học Oxford cho rằng việc án lệ xuất hiện trở lại là do sự phổ biến của nó trên thế giới đi kèm với sự thích ứng linh hoạt của pháp luật xã hội chủ nghĩa, cấu trúc nhà nước, luật nội dung và một xã hội đang trong giai đoạn chuyển tiếp.
Tên gọi

...Án lệ là những lập luận, phán quyết trong bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật của Tòa án về một vụ việc cụ thể được Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao lựa chọn và được Chánh án Tòa án nhân dân tối cao công bố là án lệ để các Tòa án nghiên cứu, áp dụng trong xét xử.
Tòa án, định nghĩa án lệ.
Thời kỳ đầu, từ án lệ (案例) được cấu tạo bởi từ án (案), và lệ (例). Trong đó, án được hiểu là văn thư, thể lệ, các bản kiện tụng đã quyết định xong, vụ phạm pháp hoặc tranh chấp quyền lợi cần được xét xử trước tòa án hoặc quyết định của tòa xét xử vụ án; lệ được hiểu là lề lối, điều quy định đã trở thành nề nếp, mọi người cứ theo thế mà làm hoặc điều đó được lặp đi lặp lại nhiều lần, tự nhiên đã thành thói quen. Trong khía cạnh quốc tế các nước ảnh hưởng tới Việt Nam, thông luật Anh–Mỹ định nghĩa án lệ là vụ án đã được giải quyết tạo cơ sở cho việc xét xử các vụ án sau này mà có những sự kiện hoặc vấn đề pháp lý tương tự, là nguồn chủ yếu của pháp luật nước Anh, là lời phán quyết của tòa án, cơ sở chủ yếu trong xét xử của pháp luật Hoa Kỳ; luật thành văn nước Pháp định nghĩa án lệ là bản án có tiền lệ, lặp đi lặp lại và có tính thống nhất các cấp xét xử, là một nguồn luật thứ yếu. Bên cạnh đó, còn có thuật ngữ liên quan là tiền lệ pháp, thuật ngữ này và án lệ đều chỉ tới những vấn đề về pháp luật trong quá khứ, tuy nhiên án lệ thể hiện cụ thể hơn tới đối tượng là vụ án và xét xử của tòa án.
Nửa sau thế kỷ XX cho đến nay ở Việt Nam, thuật ngữ án lệ được đề cập tới trong hoạt động nghiên cứu, từng được xem là một danh từ cũ đã được dùng từ thời Pháp thuộc, là những quy tắc do các tòa án xem xét trong khi vận dụng pháp luật để xét xử các vụ án cụ thể, đã hình thành dần dần bằng cách hiểu và thái độ giải quyết giống nhau về một số điểm pháp lý, áp dụng luật một cách giống nhau trong nhiều vụ án; hoặc là chế độ trong đó thẩm phán tiến hành xét xử không mâu thuẫn với quan điểm pháp lý được thể hiện trong phần xét xử của tòa án cấp cao nhất của một nước, đối với các vụ án tương tự. Đến năm 2015, thuật ngữ tên gọi này chính thức được đưa vào văn bản quy phạm pháp luật với cách hiểu theo nghĩa hẹp là bản án, quyết định của tòa án chứa đựng sự giải thích, áp dụng pháp luật được tòa tối cao lựa chọn với số lượng cụ thể để vận dụng giải quyết vụ án có nội dung tương tự về sau.
Lịch sử

Sau các giai đoạn Bắc thuộc lần thứ nhất, thứ hai và thứ ba, đồng thời sử dụng pháp luật các nước đô hộ, Việt Nam bắt đầu tự chủ từ thế kỷ X. Năm 1042, Thái Tông Lý Phật Mã ra lệnh xây dựng Bộ luật Hình thư (李朝刑書) chuyên về hình sự, tức bộ luật thành văn đầu tiên của nhà nước quân chủ chuyên chế Việt Nam. Bộ luật này ra đời thay thế cho các quy chế, luật lệ, chiếu chỉ trước đó; quy định phân minh các việc xử phạt, tránh việc làm tùy tiện, nhũng lạm, gây ra oan trái cho dân của các quan lại; đồng thời nhấn mạnh đặc tính luật thành văn mà Việt Nam tiếp tục áp dụng, tạo ra hệ thống xuyên suốt Nhà Lý (1009–1225), cải tiến thêm phần dân sự dưới thời Nhà Trần (1226–1400). Trong suốt thời kỳ này, nhà nước phong kiến lãnh đạo bởi quý tộc và quan lại sử dụng pháp luật được lập ra để tạo chế tài cho xã hội. Phương thức lập pháp được sử dụng là ban bố các bộ luật chính thức; ban hành các chiếu, chỉ, dụ, sắc, lệ hay lệnh để ra quyết định, trong đó có cả việc hướng dẫn cách xét xử khi bộ luật còn thiếu sót, chưa quy định đủ mọi góc cạnh chi tiết hoặc có quy định rồi mà chưa rõ, tất cả đều tiến hành theo kỹ thuật soạn thảo, in ấn cụ thể. Đặc tính thành văn, pháp điển hóa, tức đưa luật vào văn bản cụ thể này tác động tới sự ra đời của án lệ.
Lịch sử > Thời Nhà Lê

Đến Thời Nhà Lê sơ (1428–1527), năm 1483, Thánh Tông Lê Tư Thành sai các đình thần sửa đổi, biên soạn lại các điều luật cũ, làm thành bộ Quốc triều Hình luật (國朝刑律), còn gọi là Bộ luật Hồng Đức. Bộ luật gồm sáu quyển, 722 điều, và được sử dụng suốt từ thời Hồng Đức đến cuối thế kỷ XVIII lúc Nhà Lê sụp đổ. Khi xây dựng bộ luật này, Lê Thánh Tông chỉ đạo mục đích làm cho pháp luật đầy đủ, dễ hiểu và rộng rãi bằng cách sử dụng kỹ thuật ghi tóm lược lại những bản án đã được các quan xử án xử lý, phán quyết trong quá khứ, chọn ra làm tiền lệ pháp điển hình để về sau tham khảo, noi theo bản án đó mà xử các trường hợp tương tự. Lần đầu tiên án lệ được ghi nhận là xuất hiện trong Bộ luật Hồng Đức từ những vụ án được xử trên thực tế ở các Điều 396, Điều 397, về việc phân chia tài sản là bất động sản gồm đất thổ cư, hương hỏa của gia đình, thực chất đều là những bản án được tóm lược lại, chép kèm vào bộ luật. Các phán quyết này đều là án lệ được nâng cấp thành luật, bổ sung vào Luật Hương hỏa, áp dụng trực tiếp và có các điểm tương đồng về cả hình thức và nội dung.
Các án lệ được đem vào Quốc triều Hình luật đều đổi tên đương sự có quyền và nghĩa vụ trong vụ án từ thực tế thành tên ẩn danh, các tên gọi chung như Giáp, Ất, Bính, Đinh, tức 10 can trong văn hóa Đông Á nhằm nhân rộng việc áp dụng trở về sau, phổ biến cho tất cả các vụ việc có liên quan; nội dung xoay quanh đất hương hỏa, phong tục thờ cúng tổ tiên, chia di sản thừa kế, mô tả chính xác thực tế về đất đai, huyết thống và gia tộc trong xã hội, là những vấn đề tồn tại cho đến ngày nay ở xã hội Việt Nam.
Bên cạnh Quốc triều Hình luật, Nhà Lê còn có các văn bản pháp luật được áp dụng khác như Quốc triều khám tụng điều lệ (1777) ghi chép tố tụng, Thiên Nam dư hạ tập (1483) ghi chép luật lệ, Hồng Đức thiện chính thư (1470) lưu trữ chủ yếu án lệ, ngoài dân sự và hình sự còn có một số án lệ liên quan đến lĩnh vực khác như hôn nhân và gia đình. Có các án lệ như Phụ trái tử hoàn (父债子還) nêu về việc áp dụng án lệ theo tình huống đạo đức, nhân văn trong xã hội cũ, khi mà con cái phải hồi đáp lại ơn huệ khi được bố mẹ sinh ra; Bất phu hữu thai (不夫有胎) nêu đến việc áp dụng điều khoản về thông gian, tức giảm án, giảm hình phạt khắc nghiệt cho đương sự ở vụ án không được quy định trong bộ luật về người phụ nữ không có chồng mà có thai. Bởi những sự kiện này, án lệ chính thức ra đời từ thời Nhà Lê sơ qua việc dùng bản án xét xử trong quá khứ làm căn cứ để tham khảo, dẫn chiếu nhằm đưa ra đường lối xét xử cho các vụ việc dân sự, hình sự xảy ra về sau.
Lịch sử > Thời Nhà Nguyễn

Năm 1810, Thế Tổ Nguyễn Ánh giao việc soạn thảo luật cho Nguyễn Văn Thành, soạn thảo giai đoạn 1811–12, có hiệu lực năm 1813, mang tên là Hoàng Việt luật lệ (皇越律例) tức Bộ luật Gia Long. Bộ luật này gồm có 22 quyển với 398 điều, xếp theo sáu loại là Lại, Hộ, Lễ, Binh, Hình, Công luật tương đương với sáu bộ trong triều đình. Về hình thức, bộ luật tham khảo một số phần từ pháp luật Nhà Thanh là Đại Thanh luật lệ từ cách gọi tên đến việc sắp xếp nội dung; tham khảo một phần nội dung, tuy nhiên được chỉnh sửa theo phong tục và xã hội Việt Nam, trong đó đặc biệt là xóa bỏ các cực hình trong luật Nhà Thanh như: tru di tam tộc, lăng trì.
Mỗi điều khoản trong bộ luật đều có nội dung luật và lệ. Luật ở đây là các điều khoản tạo thành hệ thống khung chung, chế định và chế tài quy định luật như Quốc triều Hình luật cũ; còn lệ chính là án lệ, là những bản án đã xử trong thực tế và được xét là quan trọng nên được thêm vào trong bộ luật. Bên cạnh đó, trong cả bản gốc, bản lưu trữ và bản dịch thuật của bộ luật đều thể hiện các trình bày ghi chú cụ thể về bản án có liên quan đến điều luật được trích dẫn, chú giải thể hiện một phần được áp dụng trên thực tế có liên quan. Ngoài ra, dưới thời Nhà Nguyễn, các văn bản Hội điển toát yếu (1833), Khâm định Đại Nam hội điển sự lệ (1843–55), Minh Mệnh chính yếu (1837), Đại Nam điển lệ toát yếu (1909) cũng có những ghi chép về án lệ.
Lịch sử > Thời Pháp thuộc

...Thẩm phán nào viện lẽ rằng vì luật không quy định hoặc tối nghĩa hoặc không đủ để thoái thác không xét xử, có thể bị truy tố về .
Nghĩa vụ xét xử, luật ba miền thời Pháp thuộc.
Trong thời kỳ Pháp đô hộ (1884–1945), nền pháp luật Việt Nam chịu nhiều ảnh hưởng phương Tây, cụ thể là châu Âu lục địa, nhất là hệ thống pháp luật nước Pháp. Với vị trí là một quốc gia nổi bật về luật thành văn, Pháp đã chuyển giao cấu trúc pháp luật này tại Việt Nam, tạo dựng những đạo luật các lĩnh vực của xã hội, trong lãnh thổ, phân thành ba miền là Bộ Dân luật Bắc Kỳ (1931), Bộ Dân luật Trung Kỳ (1936), và Dân luật giản yếu Nam Kỳ (1883), đều lấy Bộ luật Dân sự Pháp làm cơ bản và sửa đổi phù hợp theo văn hóa ở Việt Nam. Giai đoạn này, án lệ hình thành nhằm phục vụ giải thích pháp luật theo hướng rõ ràng, bổ sung những khoảng trống thiếu sót do pháp luật thực định hiện hành, hoặc quy định chưa đầy đủ.
Các án lệ do hệ thống tòa án đúc kết qua những bản án đã được xét xử trong thực tế, làm tiền lệ để các vụ xét xử sau có thể tham khảo vận dụng theo đó. Nguồn án được xây dựng trong khi phân xử các vụ kiện, nếu gặp một điều luật tối nghĩa, không rõ rệt hoặc nhiều điều luật tương phản nhau; hoặc pháp luật không có quy định mà về nguyên tắc thì thẩm phán không thể không xử. Quy phạm buộc phải xử của cơ quan xét xử được nêu tại cả ba bộ dân luật ba miền, mô phỏng theo Bộ Dân luật Pháp lúc bấy giờ, nhấn mạnh việc án lệ đã được áp dụng bởi hệ thống pháp luật của Pháp tại Việt Nam. Cũng trong khía cạnh này, phán quyết của các thẩm phán xét xử các cấp được lưu trữ và vận dụng trong việc tham khảo, không có tính chất bắt buộc. Những phán quyết đó sẽ trở thành án lệ khi nào được các tòa án coi như một khung hình chung, đã được tòa án cấp tối cao tổng kết và phổ biến chung cho cả nước thông qua các tạp chí công bố bản án thành án lệ như Đông Dương tư pháp tập san (Journal judiciaire de l'Indochine), Pháp lý tập san, Pháp luật tập san.