stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Clarence, Iowa

| Thành phố Clarence> Clarence, Iowa.  |
| --- | --- |
 
 Vị trí trong Quận Cedar, Iowa
 Vị trí bang Iowa, Hoa Kỳ
Thành phố Clarence
Quốc gia: Hoa Kỳ
Tiểu bang: Iowa
Quận: Quận Cedar
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 974
Múi giờ: CST (UTC-6)
 • Mùa hè (DST): CDT (UTC-5)
Mã bưu chính: 52216 
Clarence là một thành phố thuộc quận Cedar, tiểu bang Iowa, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thành phố này là 974 người.
Dân số

Dân số qua các năm:
Năm 2000: 1008 người.
Năm 2010: 974 người.
Chris Hughes

Bài này viết về đồng sáng lập Facebook. Đối với những người khác cùng tên, xem Christopher Hughes.
| Chris Hughes |
| --- | --- |

Sinh: Christopher Hughes 26 tháng 11, 1983 (40 tuổi) Hickory, North Carolina, Hoa Kỳ
Trường lớp: Đại học Harvard (BA) The New School
Nghề nghiệp: Doanh nhân
Nổi tiếng vì: Đồng sáng lập Facebook
Tài sản: US$430 triệu (2017)
Đảng phái chính trị: Dân chủ
Phối ngẫu: Sean Eldridge (cưới 2012)
Chris Hughes (sinh ngày 26 tháng 11 năm 1983) là một doanh nhân người Mỹ, người đồng sáng lập và từng là phát ngôn viên của trang mạng xã hội và mạng trực tuyến Facebook, với những người bạn cùng ký túc xá tại Harvard là Mark Zuckerberg, Dustin Moskovitz, Eduardo Saverin và Andrew McCollum. Hughes là nhà xuất bản và tổng biên tập của tờ The New Republic từ năm 2012 đến 2016. Tính đến năm 2019, Hughes là đồng chủ tịch của Dự án An ninh Kinh tế. Năm 2018, Hughes đã xuất bản Fair Shot: Rethinking Inequality and How We Earn. Vào tháng 5 năm 2019, Hughes đã xuất bản một bản op-ed trên tờ New York Times, kêu gọi "Tẩy chay Facebook" và quy định nội dung của chính phủ về nó và vào tháng 6 cùng năm, Hughes đã chỉ trích quyết định của Facebook về việc ra mắt Libra, nói rằng tiền mã hóa "sẽ chuyển quyền lực sang tay sai nếu ít nhất, đồng tiền này thành công một cách khiêm tốn".
Tuổi thơ và giáo dục

Hughes lớn lên tại Hickory, North Carolina (Hoa Kỳ), là đứa con duy nhất của Arlen "Ray" Hughes, là một người đàn ông bán giấy với Brenda Hughes, giáo viên của một trường công.. Hughes tốt nghiệp Học viện Phillips tại Andover, Massachusetts. Vào năm 2006, Hughes tốt nghiệp magna cum laude từ trường Đại học Harvard với bằng cử nhân nghệ thuật trong môn lịch sử và văn học.
Sự nghiệp

Hughes là điều hợp viên của tổ chức trực tuyến phục vụ cho chiến dịch tranh cử năm 2008 của Barack Obama trên My.BarackObama.com, một mạng xã hội trực tuyến của chiến dịch. Hughes là chủ đề của một câu chuyện trên tạp chí Fast Company bên dưới dòng đầu: "The Kid Who Made Obama President; How Facebook Cofounder Chris Hughes Unleashed Barack's Base - and Changed Politics and Marketing Forever".
Vào tháng 3 năm 2009, Hughes được gọi là "Doanh nhân trong dinh thự" (Entrepreneur in Residence) tại General Catalyst Partners, một hãng phim đầu tư mạo hiểm tại Cambridge, Massachusetts.
Hughes là giám đốc điều hành của Jumo, được thành lập năm 2010. Jumo là một tổ chức mạng xã hội phi lợi nhuận được lập ra với mục đích "nhằm giúp con người tìm ra cách để giúp thế giới" (aims to help people find ways to help the world).
Đời tư

Hughes đã kết hôn với Sean Eldridge, nhà điều hành chính trị của Freedom to Marry.[10] Hughes và Eldridge đã tuyên bố đính hôn vào tháng 1/2011 trong một buổi tiệc ủng hộ của Freedom to Mary. Họ kết hôn vào tháng 6/2012. Tài sản của Hughes ước lượng trị giá hơn 500 triệu đô la Mỹ.
Chó Komondor

Chó Komondor hay còn gọi là chó giẻ lau là giống chó chăn cừu của Hungary một trong những giống chó cổ xưa lâu đời và độc đáo nhất thế giới với ngoại hình đặc biệt với việc chúng mang trên mình bộ lông to bản và dài chấm đất tạo nên một ngoại hình rườm rà. Sở hữu bộ lông dày, dài và xoắn bện lại với nhau nên giống chó Komondor thường bị nhầm tưởng với con quái vật giống chiếc giẻ lau nhà. Với ngoại hình to lớn, xù xì, loài chó canh giống Hungary giống như những chiếc giẻ lau nhà biết cử động. Chúng cũng có bộ lông dài giống 1 chú chó Puli nhưng chỉ khác là lông của chúng là màu trắng.
Ngoài việc làm cảnh, người ta nuôi chúng để giữ nhà. Chó Komodor có thể chăn cừu, nhờ bộ lông dài dễ ngụy trang, chúng sẽ không làm cho lũ cừu hoảng sợ và tránh được những cú cắn của chó sói đồng thời giữ ấm được cơ thể. Giống chó này thường được ca tụng bởi sự trung thành và tính hòa đồng với các loài động vật khác. Tuy không còn được sử dụng nhiều như một chú chó bảo vệ, loài này vẫn giữ được bản tính thích che chở của mình.
Tổng quan > Lịch sử

Komondor được nhắc đến lần đầu tiên trong sách "Code of Hammurabi" (một quyển sách do nhà vua Hammurabi của xứ Babylonia ban hành năm 1750 trước CN). Ngày nay Komondor hiện nay được coi là giống chó truyền thống của Hungary. Chúng xuất hiện từ những năm 1555, nhưng có nhiều tài liệu cho thấy chúng xuất hiện từ trước đó. Một số cho rằng chúng là giống chó của người Magyars, chúng có phần gen của chó Ngao Tây tạng (Tibetan Mastiff).
Những người chăn cừu du mục Magyar đã có công mang những con Komondor từ Hungary tới Nga. Nơi đây chúng có được cho lai tiếp với giống Aftcharke của Nga. Bản năng chăn và bảo vệ những đàn cừu đã có trong dòng máu của nó đi cùng với sự bền bỉ và dẻo dai đã xuất hiện cách đây hơn 1000 năm trước. Gen của giống chó Komondor đã được những người Hungary bảo vệ và gìn giữ đến ngày nay. Đây là một trong những giống chó cổ xưa nhất và còn giữ được nguồn gen thuần chủng nhất từ trước đến nay.
Cũng có ý kiến khác cho rằng chúng lại thuộc về Sumerians. Theo tài liệu chính thì chúng được mang đến Hungary bởi người Cumans, những người đã định cư tại Hungary vào thế kỷ 12-13. Cái tên "quman-dur" có nghĩa là thuộc về Cumans hay còn gọi là những chú chó của Cumans. Trong cuốn sách về lịch sử của vua Astiagis của Kákonyi Péter năm 1544, cái tên Komondor đã được nhắc đến đầu tiên. Với hình dạng bộ lông trông như tóc người châu phi thi có nhiều người nghĩ chúng có nguồn gốc từ Puli và Bergamasco. Một số khác cho rằng chúng có liên kết với giống chó trắng chăn da súc của Nga, South Russian Ovtcharka.
Với bộ lông này chúng có thể sống bên ngoài nhiều với các loại thời tiết khắc nghiệt nhưng sẽ khổ sở nếu thời tiết ẩm ướt. Komondor được tạo ra cho công việc chăn gia súc với thân hình to khỏe và bộ lông rất dày để chống lại thời tiết cũng như các loại thú ăn thịt khác như chó sói. Vào chiến tranh thế giới thứ 2, rất nhiều Komondor đã bị giết khi người Đức và người Nga đang cố vào bắt gia súc. Chú Komondor đầu tiên tới Mỹ năm 1933, Hiện nay chúng rất phổ biến ở Hungary. Nó đã được ghi nhận tại các nước châu Âu từ đầu thế kỉ 20.
Tổng quan > Sử dụng

Komondor từ nhiều năm trước đã được dùng vào việc chăn và bảo vệ đàn cừu và nó trở thành vật nuôi trung thành gắn bó với những người nông dân. Chúng được giao nhiệm vụ lùa những đàn cừu từ những đồng cỏ này sang khu vực đồng cỏ khác và bảo vệ những con cừu khỏi những con thú dữ. Bản năng này của nó đã di truyền đến ngày nay.
Chúng cùng đàn cừu rong ruổi trên những đồng cỏ rộng lớn như những người vệ sĩ của những con cừu. Giống chó này từng được nuôi để bảo vệ người và gia súc ở nông thôn Hungary. Do có hình dáng giống cừu nên những chú chó này đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ bảo vệ của mình. Giống chó Komondor thường được sử dụng để bảo vệ gia súc, nhất là cừu. Tại Mĩ thì chúng có thêm vai trò làm cảnh ngay khi được mang sang.
Tuy nhiên thì chức năng chăn cừu được sử dụng ở khắp các nông trại tại các nước châu Âu và Châu Mĩ. Đồng thời Komondor còn có vai trò bảo vệ các nông trại gia súc trước mối nguy hiểm của sự tấn công của những con thú hoang như gấu, chó sói. Hình ảnh của nó gắn liền với những đàn cừu và với bộ lông này thì nó như hòa đồng vào đàn cừu và khó mà có thể phát hiện được.
Và lúc này, bộ lông của nó phát huy tác dụng trong việc giúp nó ngụy trang. Với bộ lông dày chúng có thể tránh được các cú cắn của sói, đây cũng là một đặc điểm nổi bật của bộ lông. Ngoài ra, bộ lông giúp chúng có thể chịu được những cái rét khắc nghiệt nhất bởi những cụm lông quấn vào nhau như những đoạn dây thừng.
Đặc điểm

Điểm nổi bật của nó nằm ở bộ lông khác lạ, trông giống như một cây lau nhà cỡ lớn. Về tổng thể, chúng trông giống như một cây lau nhà di động. Giống chó này có chiều cao gần 1 m và một bộ lông dày cộm, xoăn, lọn, giống như cây lau nhà, nặng tới 30 kg.
Đặc điểm > Bộ lông

Komondor là giống chó sở hữu bộ lông dài, màu trắng xoắn bện vào với nhau. Bộ lông của chó Komondor được tạo thành từ những sợi lông to dày như dây thừng. Trọng lượng của nó có thể lên đến 30 kg. Lông của Komondor có thể dài từ 20 – 27 cm với tổng trọng lượng trên dưới 30 kg. Mỗi sợi lông như thế ở con chó trưởng thành dài hơn 90 cm. Những sợi lông mềm mượt tự xoắn vào nhau. Lông của Komondor tuy mềm và mượt nhưng do xoăn tự nhiên nên nó thường có xu hướng tự cuốn lại với nhau thành từng búi nhỏ như sợi giẻ lau.
Bộ lông của Komondor phát triển trong hai năm đầu đời và dài ra theo thời gian. Chỉ riêng 2.000 "sợi" lông to bản đã nặng đến 30 kg. Lông chó Komondor phát triển trong hai năm đầu đời và dài ra theo thời gian. Khoảng 9 tháng, những chiếc lông gáy mới bắt đầu mọc trùm qua lớp lông mềm, nhẹ và xoăn, người nuôi phải tốn hàng giờ để chải lông cho nó bởi chúng rất hay bị rối. Nếu để một bộ lông chó Komondor phát triển tự nhiên mà không cắt tỉa, trông nó sẽ giống như một khối hình chữ nhật thật đặc biệt.
Điều đặc biệt là loài chó này rất sợ nước và chúng không lại gần những nơi có nước. Mỗi khi bị ướt người, chúng phải cần vài ngày để bộ lông khô. Mỗi lần tắm, loài "chó giẻ lau" này sẽ phải dành hẳn 2 ngày rưỡi để bộ lông được khô ráo hoàn toàn. Điều này ta chỉ nhận thấy khi Komondor được ngoài 2 năm tuổi. Với bộ lông dài, dày, được đan bện vào với nhau trong như cái re lau nhà, lông chó con thì mềm và như một múi bông.
Nhưng khi trưởng thành bộ lông sẽ xoăn và bện lại với nhau. Khi trưởng thành sau khoảng 2 tuổi thì lông ở sát da sẽ mềm còn lông trên sẽ xoắn lại như 1 sợi dây thừng nhỏ. Khi sinh ra chúng thường có bộ lông màu trắng trông hơi giống với giống Puli, ngoài ra có màu đen và màu xám. Nhưng bộ lông của chúng sẽ bị biến màu do tác động của các yếu tố bên ngoài hoặc mất đi màu trắng nếu lười tắm.
Đặc điểm > Thể hình

Cao trên 65 cm và nặng trên 60 kg, Con đực nặng khoảng 80 pounds, cao 27.5 inches. Trong khi con cái khoảng 70 pounds và cao khoảng 25.5 inches. Komondor khá to lớn với cái đầu đồ sộ, và bộ lông trắng sẽ tạo ấn tượng với tất cả những ai lần đầu nhìn thấy nó.Với từng cụm lông quấn vào nhau như những chiếc dây thừng Với cơ thể khỏe khắn và mạnh mẽ và bước đi oai vệ. Giống chó này có thân hình cao lớn vào khoảng 70 – 75 cm và là một trong những loài chó lớn nhất thế giới đã thuộc về Komondor.
Ngoài bộ lông, Komondor còn sở hữu sức khỏe phi thường, sự nhanh nhạy và độ dẻo dai cần thiết cho vị trí của một vệ sĩ. Người ta thường nuôi Komondor để bảo vệ đàn cừu khỏi sự tấn công của lũ sói hay gấu. Giống Komondor này có ngoại hình thực sự lực lưỡng. Là giống chó khỏe, chúng rất nhanh và mạnh, chúng dễ dàng hạ gục con sói nếu nó lại gần đàn gia súc.
Đây là giống chó khỏe do vậy chúng có thể chống được các bệnh thông thương nhưng do làm việc trong điều kiên khắc nghiệt nên chúng vẫn có những bệnh cơ bản, chẳng hạn như bệnh về xương: giống như các loại chó to hay một số chó nhỏ thì khoảng 10% giống chó này bị mắc bệnh về xương do di truyền.
Một số bệnh về mặt gồm có hai loại bệnh về mắt được phát hiện từ chúng như quặm mắt do mi mắt trên và mi mắt dưới đâm vào và bệnh đục nhãn mắt lúc nhỏ. Phù nề: do điều kiện sống. Ký sinh trùng: do bộ lông cũng như khi phải sống gần gia súc, bẩn tai, bệnh ở mu bàn chân: thường gặp phải đối với các loại lông dài, nên cắt bớt lông ở mu bàn chân dẽ giảm thiểu khả năng mắc bệnh.
Tập tính

Mặc dù trông rất đáng yêu nhưng Komondor không phải là một con vật cưng lý tưởng, nó là một giống chó cần nhiều không gian để chạy nhảy hằng ngày, vì vậy nông thôn có lẽ là môi trường thích hợp hơn cho nó so với nhà hộp hay những căn hộ chung cư chật hẹp trên thành phố, vì chúng là giống chó bảo vệ nên ở nó tiềm ẩn một bản năng tự vệ mạnh mẽ, có thể sẽ không tỏ ra thân thiện với người lạ. Komondor là một giống chó bướng bỉnh và tự chủ, nên trải qua một lớp huấn luyện chuyên nghiệp ngay từ khi còn nhỏ.
Với chức năng là vật nuôi thì yêu cầu người nuôi cần sự tỉ mỉ trong chăm sóc, đặc biệt là bộ lông nhưng điều này cũng tạo cho chúng ta có nhiều thời gian gần gũi hơn, thân mật với chúng hơn. Đặc trưng về tính cách của giống chó này là tính cách điềm tĩnh và trầm lặng, trung thành và hiền hòa với trẻ nhỏ. Nhưng chúng lại khá dữ dằn với người lạ, có bản năng trông giữ nhà khá tốt,đôi khi có hiện tượng tấn công chó lạ.
Chúng rất dũng cảm, can đảm và hoà đồng với những vật nuôi khác. Chúng đơn giản trong tập luyện, ổn định trong tính cách là điều mà người nuôi sẽ nhận thấy khi nuôi giống chó to-trắng này. Rất biết nghe lời và hiền hòa, tố chất khỏe mạnh và rất cảnh giác với những tiếng động lạ do đó mà khá phù hợp với công việc kéo xe và trông giữ kho tàng. Việc chải và chăm sóc lông là vô cùng khó khăn, chỉ có cách tối ưu là giữ cho chúng trong môi trường khô thoáng và sạch sẽ.
Không nên tắm cho chúng nhiều bởi bộ lông rất khó làm khô và sẽ tạo sức nặng khi bộ lông thấm nước, đè lên cơ thể chúng và tất nhiên là không cho chúng bơi lội rồi-điều này sẽ lại càng khủng khiếp hơn. Thường xuyên cho đi dạo và có những bài tập luyện sức khỏe và thể chất. Với thân hình đồ sộ như vậy nhưng nó cũng khá năng động và rất thích chơi trò ném đĩa và ném bóng. Gia chủ cần không gian lớn để chúng vui chơi. Mặc dù nhiều người coi chúng là thú cưng, nhưng Komondor không thật sự dễ gần gũi.
Với bản năng hoang dã mạnh mẽ, Komondor cần được dạy dỗ từ nhỏ. Đây là giống chó có tính độc lập cao, đôi khi tỏ ra cứng đầu và ngang ngược. Do vậy chúng không dành cho những người yếu đuối. Chúng có bản năng canh gác từ nhỏ do vậy chăn và bảo vệ gia súc là nhiệm vụ của chúng. Chúng tỏ ra vui vẻ khi được giao việc gì đó để làm hay canh gác. Chúng bảo vệ bạn, con cái, người thân trong gia đình nhưng cảnh giác đối với người lạ.
Đây là giống chó to và khỏe do vậy chúng không thích hợp với những người yếu đuối. Huấn luyện việc nghe lời nên và bắt buộc ngay từ lúc nhỏ (khoảng 4-8 tháng). Chúng sẽ trở nên bướng bỉnh nếu như chúng cảm thấy buồn chán. Do vậy trong khi huấn luyên nên luôn vui vẻ và không được đánh đập. Cho chúng tiếp xúc với người khác, trẻ nhỏ, các loại chó khác ngay từ lúc nhỏ.


Một con Komondor
4285 Hulkower

| Khám phá |
| --- | --- |
Khám phá bởi: Eleanor F. Helin
Nơi khám phá: Palomar
Ngày phát hiện: 11 tháng 7 năm 1988
Tên định danh
Tên định danh: 4285
Tên định danh thay thế: 1988 NH
Đặc trưng quỹ đạo
Kỷ nguyên 14 tháng 5 năm 2008
Cận điểm quỹ đạo: 2.2262157
Viễn điểm quỹ đạo: 3.0648741
Độ lệch tâm: 0.1585039
Chu kỳ quỹ đạo: 1571.7053225
Độ bất thường trung bình: 262.75481
Độ nghiêng quỹ đạo: 13.16762
Kinh độ điểm mọc: 155.26743
Góc cận điểm: 77.25481
Đặc trưng vật lý
Cấp sao tuyệt đối (H): 12.1
 
4285 Hulkower (1988 NH) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 11 tháng 7 năm 1988 bởi Eleanor F. Helin ở Palomar. Tênd in honor of Neal D. Hulkower, a nhà toán học with a special interest in celestial mechanics.
Chârost

| --- | --- |
 Chârost

Chârost

Hành chính
Quốc gia:  Pháp
Vùng: Centre-Val de Loire
Tỉnh: Cher
Quận: Bourges
Tổng: Chârost
Xã (thị) trưởng: Jean Balon (2001–2008)
Thống kê
Độ cao: 119–162 m (390–531 ft)
Diện tích đất1: 10,97 km2 (4,24 dặm vuông Anh)
Nhân khẩu2: 1.020  (2006)
 - Mật độ: 93/km2 (240/sq mi)
INSEE/Mã bưu chính: 18055/ 18290
1 Dữ liệu địa chính Pháp loại trừ các hồ và ao lớn hơn 1 km² (0.386 dặm vuông hoặc 247 acre) cũng như các cửa sông.
2 Dân số không tính hai lần: cư dân của nhiều xã (ví dụ, các sinh viên và quân nhân) chỉ tính một lần.
Chârost là một xã thuộc tỉnh Cher trong vùng Centre-Val de Loire miền trung Pháp.
Dân số

| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1093 | 1131 | 1166 | 1152 | 1134 | 1069 | 1020 |
Từ năm 1962  Dân số không tính trùng
Cross on the pilgrim route
Chalcidoptera aedilis

| Chalcidoptera aedilis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Crambidae
Chi (genus): Chalcidoptera
Loài (species): C. aedilis
Danh pháp hai phần
Chalcidoptera aedilis
Chalcidoptera aedilis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 19 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Chiến tranh Nagorno-Karabakh thứ hai
Tên gọi

Cuộc chiến cũng được gọi là Chiến tranh Nagorno-Karabakh lần thứ hai, Chiến tranh Armenia–Azerbaijan (tiếng Armenia: Հայ-ադրբեջանական պատերազմ, chuyển tự hay-adrbejanakan paterazm; tiếng Azerbaijan: Azərbaycan–Ermənistan müharibəsi) Chiến tranh Sáu tuần (tiếng Armenia: Վեցշաբաթյա պատերազմ, chuyển tự Vets’shabat’ya paterazm; tiếng Azerbaijan: Altı həftəlik müharibə), và Chiến tranh Bốn bốn ngày (tiếng Armenia: Քառասունչորսօրյա պատերազմ, chuyển tự K’arrasunch’vorsorya paterazm; tiếng Azerbaijan: Qırx dörd günlük müharibə) ở cả Armenia và Azerbaijan, cũng như bởi truyền thông quốc tế.
Tại Armenia, nó cũng được gọi là Chiến tranh Artsakh lần thứ hai (tiếng Armenia: Արցախյան երկրորդ պատերազմ, chuyển tự Arts'akhyan yerkrord paterazm) bởi công chúng và chính phủ.
Tại Azerbaijan, cuộc chiến còn được gọi Chiến tranh Karabakh lần thứ hai (tiếng Azerbaijan: İkinci Qarabağ müharibəsi), Chiến tranh Ái quốc (tiếng Azerbaijan: Vətən müharibəsi), Chiến dịch thúc đẩy hòa bình với Armenia (tiếng Azerbaijan: Ermənistanı sülhə məcburetmə əməliyyatı), hay chiến dịch phản công (tiếng Azerbaijan: Əks-hücum əməliyyatı) bởi công chúng và chính phủ. Ngày 10 tháng 10, chính phủ Azerbaijan thông báo nước này đã khởi động chiến dịch quân sự với tên mã Chiến dịch Thiết Quyền (tiếng Azerbaijan: Dəmir Yumruq əməliyyatı).
Bối cảnh

Xem thêm thông tin: Lịch sử Nagorno-Karabakh
Chủ quyền lãnh thổ vùng Nagorno-Karabakh được tranh giành quyết liệt giữa Armenia và Azerbaijan.Xung đột hiện thời có nguồn gốc từ những sự kiện sau Chiến tranh thế giới thứ nhất và ngày nay vùng này de jure là một phần của Azerbaijan, mặc dù phần lớn là de facto cai quản bởi Cộng hòa Artsakh không được quốc tế công nhận, ủng hộ bởi Armenia.
Bối cảnh > Thời kỳ Xô viết

Bài chi tiết: Oblast Tự trị Nagorno-Karabakh
Trong thời kỳ Xô viết, khu vực chủ yếu gồm người Armenia định cư này được cai quản như một oblast tự trị trong Azerbaijan Xô viết. Khi Liên Xô bắt đầu tan rã từ cuối thập niên 1980, câu hỏi về tình trạng của Nagorno-Karabakh lại được đặt ra, vào ngày 20 tháng 2 năm 1988, quốc hội của Oblast Tự trị Nagorno-Karabakh thông qua một nghị quyết yêu cầu chuyển giao oblast từ Azerbaijan SSR sang Armenia Xô viết. Azerbaijan bác bỏ yêu cầu này vài lần, và bạo động dân tộc nhanh chóng diễn ra sau đó, với một loạt các pogrom diễn ra giữa năm 1988 và 1990 chống lại người Armenia ở Sumgait, Ganja và Baku, và chống lại người Azerbaijan ở Gugark và Stepanakert. Sau khi quyền tự trị của Nagorno-Karabakh chấm dứt, một cuộc trưng cầu dân ý được tổ chức ngày 10 tháng 12 năm 1991. Cuộc trưng cầu dân ý bị người dân Azerbaijan tẩy chay, chiếm 22,8% dân số của vùng lúc bấy giờ. Kết quả, có 99,8% người tham gia bỏ phiếu đồng ý ly khai. Đầu năm 1992, sau khi Liên Xô sụp đổ, khu vực chìm vào trong chiến tranh.
Bối cảnh > Chiến tranh Nagorno-Karabakh thứ nhất

Bài chi tiết: Chiến tranh Nagorno-Karabakh thứ nhất
Chiến tranh Nagorno-Karabakh thứ nhất bắt nguồn từ sự di dời của khoảng 725.000 người Azerbaijan và 300.000–500.000 người Armenia từ cả Azerbaijan và Armenia. Nghị định Bishkek năm 1994 chấm dứt cuộc chiến và cho Armenia tương đối nhiều lãnh thổ: ngoài việc kiểm soát phần lớn vùng Nagorno-Karabakh, Cộng hòa Artsakh cũng chiếm giữ những quận có người Azerbaijan như Agdam, Jabrayil, Fuzuli, Kalbajar, Qubadli, Lachin và Zangilan. Các điều khoản của thỏa thuận Bishkek dẫn đến một xung đột đóng băng trong khu vực. Quá trình hòa giải từ quốc tế bắt đầu với Nhóm OSCE Minsk năm 1994, và nỗ lực gần đây nhất trước cuộc chiến năm 2020 là Nguyên tắc Madrid. Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc đã thông qua bốn nghị quyết năm 1993, kêu gọi việc rút "quân chiếm đóng" trong lãnh thổ xung quanh Nagorno-Karabakh,
và trong năm 2008 Đại hội đồng thông qua một nghị quyết yêu cầu Armenia rút quân ngay lập tức, tuy nhiên các đồng tọa Nhóm OSCE Minsk (Nga, Pháp, và Mỹ) bỏ phiếu chống.
Bối cảnh > Xung đột đóng băng

Bài chi tiết: Xung đột Nagorno-Karabakh
Xem thêm: Giao tranh Armenia–Azerbaijan tháng 7 năm 2020
Suốt ba thập kỷ, nhiều vụ vi phạm lệnh ngừng bắn đã xảy ra, trong đó nghiêm trọng nhất là xung đột Nagorno-Karabakh năm 2016 kéo dài 4 ngày. Khảo sát cho thấy rằng người dân của Nagorno-Karabakh không muốn trở thành một phần của Azerbaijan, vào tháng 8 năm 2019, trong một tuyên bố ủng hộ thống nhất lãnh thổ, Thủ tướng Armenia Nikol Pashinyan nói rằng "Artsakh là của Armenia, chấm hết".
Các cuộc giao tranh khác tiếp tục diễn ra ở biên giới giữa Armenia và Azerbaijan vào tháng 7 năm 2020. Hàng ngàn người Azerbaijan biểu tình đòi chiến tranh đáp trả Armenia, và Thổ Nhĩ Kỳ lên tiếng ủng hộ cho Azerbaijan. Ngày 29 tháng 7 năm 2020, Azerbaijan thực hiện một chuỗi các cuộc diễn tập quân sự kéo dài từ 29 tháng 7 đến 10 tháng 8 năm 2020, theo sau bởi những cuộc diễn tập khác vào đầu tháng 9 với sự tham gia của Thổ Nhĩ Kỳ. Trước khi xung đột leo thang trở lại, xuất hiện những cáo buộc cho rằng Thổ Nhĩ Kỳ đã hỗ trợ chuyển hàng trăm binh lính của Quân đội Quốc gia Syria từ Sư đoàn Hamza sang Azerbaijan. Chính phủ Azerbaijan bác bỏ việc sử dụng binh lính ngoại bang.
Diễn biến chiến tranh

Bài chi tiết: Dòng thời gian chiến tranh Nagorno-Karabakh 2020
Diễn biến chiến tranh > Thỏa thuận đình chiến

Bài chi tiết: Thỏa thuận đình chiến Nagorno-Karabakh 2020
Ngày 9 tháng 11 năm 2020, sau Shusha bị chiếm giữ, một thỏa thuận đình chiến được ký giữa Tổng thống Azerbaijan, Ilham Aliyev, Thủ tướng Armenia, Nikol Pashinyan, và Tổng thống Nga, Vladimir Putin, kết thúc tất cả xung đột trong vùng Nagorno-Karabakh từ ngày 10 tháng 11 năm 2020, 00:00 giờ Moskva. Tổng thống Artsakh, Arayik Harutyunyan, cũng đồng ý chấm dứt xung đột.
Theo thỏa thuận này, cả hai bên giao chiến sẽ trao đổi tù nhân chiến tranh và thi thể những người đã hi sinh. Ngoài ra, quân Armenia sẽ rút khỏi những vùng chiếm đóng xung quanh Nagorno-Karabakh trước ngày 1 tháng 12 năm 2020, trong khi một lực lượng gìn giữ hòa bình, do Lục quân Nga đảm nhiệm và dẫn đầu bởi Trung tướng Rustam Muradov, gồm khoảng 2.000 binh lính sẽ được triển khai trong vòng ít nhất 5 năm dọc theo đường tiếp xúc và hành lang Lachin nối Armenia và Nagorno-Karabakh. Đồng thời, Armenia phải "bảo đảm an toàn" cho việc di chuyển giữa lãnh thổ tách rời Nakhchivan với lãnh thổ chính của Azerbaijan theo cả hai chiều, trong khi quân đội biên phòng Nga (dưới Tổng cục An ninh Liên bang Nga) sẽ "kiểm soát việc liên lạc vận chuyển".
Ngày 15 tháng 12 năm 2020, sau vài tuần ngừng bắn, hai bên tiến hành trao đổi tù nhân, gồm 44 người Armenia và 12 người Azerbaijan. Hiện không rõ liệu còn tù nhân còn bị bắt giữ ở hai bên hay không.
Diễn biến chiến tranh > Hoạt động ngoài quân sự của hai bên

Từ đầu cuộc xung đột, cả Armenia và Azerbaijan đều ra lệnh thiết quân luật, giới hạn tự do ngôn luận. Trong khi đó, một luật mới ở Armenia đi vào hiệu lực từ tháng 10 năm 2020, cấm báo cáo tiêu cực về tình hình ở tiền tuyến. Các nhà báo quốc tế Azerbaijan báo cáo về việc bị hạn chế hoạt động, điều không có ở Nagorno-Karabakh.