Phần mềm diệt virus
Các kỹ thuật phát hiện, diệt virus > So sánh với mẫu virus biết trước

Toàn bộ các phần mềm diệt virus đều sử dụng kỹ thuật này để quét virus. Kỹ thuật so sánh với mẫu có thể mô tả đơn giản như sau: Các file cần kiểm tra virus được phân tích và so sánh với các mẫu virus đã biết trước, nếu phát hiện một đoạn mã virus thì file đó có thể bị lây nhiễm virus và phần mềm thực hiện biện pháp loại bỏ virus khỏi file bị lây nhiễm. Tất nhiên đây là việc mô tả đơn giản, các hành động cụ thể của các phần mềm này phức tạp hơn nhiều để có thể quét nhanh nhất, loại bỏ sự nhầm lẫn và việc sửa chữa file không làm hư hỏng file.
Kỹ thuật so sánh mẫu virus khiến cho các phần mềm liên tục phải cập nhật cơ sở dữ liệu để có khả năng nhận biết các loại virus mới cùng các biến thể của nó. Có hai dạng cập nhật cơ sở dữ liệu:
Cập nhật bằng hình thức tải file từ Internet: Hình thức này có thể tải một lần file cập nhật để có thể cập nhật cho nhiều máy khác nhau, tuy nhiên kích thước file tải lớn, đa số các file cơ sở dữ liệu của các phần mềm diệt virus thông dụng và được nhiều người sử dụng có kích thước file từ 16 Mb trở lên.
Cập nhật trực tiếp bằng tính năng tự động cập nhật của phần mềm diệt virus: Cách này phù hợp với những người sử dụng cá nhân: Phần mềm chỉ tải các cơ sở dữ liệu của các loại virus mới nên mỗi lần cập nhật chỉ cần tải xuống một dung lượng thấp (thường chỉ vài trăm Kb/lần cập nhật).
Như ta đã biết về virus với cơ chế lây nhiễm của nó vào các file: Chúng gắn chính đoạn mã của bản thân vào một phần của file để được kích hoạt khi thực thi file này. Kỹ thuật so sánh mẫu sẽ phát hiện ra các đoạn mã của virus giống như dấu hiệu nhận biết trong cơ sở dữ liệu của phần mềm diệt virus, phần mềm sẽ tiến hành loại bỏ các đoạn mã này. Quá trình này có thể xảy ra các vấn đề:
Để đảm bảo các phần cập nhật có dung lượng không quá lớn, cơ sở dữ liệu có thể được lược giản, do đó khi sửa chữa file bị lây nhiễm có thể chỉ xóa một đoạn mã đặc trưng, quan trọng nên có thể phần mềm khác (với cơ chế so sánh ở một đặc điểm khác) có thể vẫn phát hiện file đó bị nhiễm virus.
Việc xóa các đoạn mã được coi là của một virus nào đó có thể dẫn đến phần mềm vô tình xóa đoạn mã nhận dạng ở một file hoàn toàn không bị lây nhiễm virus: Đây là hiện tượng nhận nhầm không thể tránh khỏi bởi người viết phần mềm không thể lường hết mọi file của mọi phần mềm trên thế giới, tuy nhiên cần hạn chế đến mức tối thiểu và phải được sửa đổi ngay khi phát hiện ra sự nhầm lẫn.
Nhiều file được gắn các "chữ ký điện tử" nhằm xác nhận file có nguồn gốc, đảm bảo an toàn, sau khi bị lây nhiễm virus và được diệt bởi một phần mềm diệt virus, file có thể không còn chữ ký, do đó cần thay thế file đó bằng file nguyên bản hoặc cài đặt lại phần mềm.
Việc sửa chữa file đã bị nhiễm virus cũng có thể còn gây nên hư hỏng file nên các phần mềm diệt virus thường lưu lại file trước khi sửa chữa (vẫn nguyên tình trạng bị nhiễm virus) dưới dạng nén lại hoặc mã hóa để không thể lây nhiễm ngược trở lại. Ở đây có thể cần hai trường hợp: Nếu phần mềm diệt virus được cập nhật các thuật toán mới (nâng cấp engine) thì nên phục hồi để diệt lại; Nếu hệ điều hành hoặc các phần mềm khác bị nhiễm quá nhiều thể loại virus mà đã được diệt nhưng hệ thống không ổn định thì nên cài đặt lại hệ điều hành (hoặc phần mềm) để có được các file nguyên bản.