stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Hải cẩu lông nâu

| Hải cẩu lông nâu |
| --- | --- |

Một con hải cẩu trên đảo đá Hippolyte ngoài khơi bờ biển phía đông Tasmania
Tình trạng bảo tồn
 Ít quan tâm  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học 
Vực:: Eukaryota
Giới:: Animalia
Ngành:: Chordata
nhánh:: Mammaliaformes
Lớp:: Mammalia
Bộ:: Carnivora
nhánh:: Pinnipediformes
nhánh:: Pinnipedia
Họ:: Otariidae
Chi:: Arctocephalus
Loài:: A. pusillus
Danh pháp hai phần
Arctocephalus pusillus (Schreber, 1775)

Phân loài
 A. p. pusillus (Hải cẩu lông nâu Cape/Nam Phi)  A. p. doriferus (Hải cẩu lông nâu Australia)

Phân bố của hải cẩu lông nâu, xanh thẫm: vùng sinh sản; xanh sáng: vùng không giao phối
Hải cẩu lông nâu (danh pháp hai phần: Arctocephalus pusillus) là một loài động vật có vú trong họ Otariidae, bộ Ăn thịt. Loài này được Schreber mô tả năm 1775. Loài hải cẩu này sinh sống ở bờ biển nam - tây nam châu Phi và ven biển phía nam Australia. Có hai phân loài.
Mô tả

Hải cẩu lông nâu là hải cẩu có lông lớn nhất và mạnh mẽ nhất. Nó có một cái đầu lớn và rộng với một mõm nhọn có thể dẹt hoặc hơi hếch. Chúng có vành tai bên ngoài (pinnae), râu của chúng (vibrissae) dài, và có thể mở rộng về phía sau quá vành tai ngoài, đặc biệt là ở con lớn trưởng thành. Chân chèo trước được bao bọc với lông thưa thớt hơn khoảng ba phần tư chiều dài của chúng. Chân chèo sau ngắn so với cơ thể lớn, với mũi ngón chân thịt ngắn. Kích thước và trọng lượng của hải cẩu lông nâu phụ thuộc vào phân loài. Phân loài Nam Phi là trung bình lớn hơn một chút so với phân loài Úc. Con đực của phân loài châu Phi (A. p. pusillus) có chiều dài trung bình 2,3 m (7,5 ft) và cân nặng từ 200–300 kg (440-660 lb). Con cái nhỏ hơn, trung bình 1,8 m (5,9 ft.) chiều dài và cân nặng trung bình 120 kg (260 lb). Con đực của phân loài Úc (A. p. doriferus) dài 2-2,2 m (6,6-7,2 ft) và cân nặng 190–280 kg (420-620 lb). Con cái có chiều dài 1,2-1,8 m (3,9-5,9 ft) và cân nặng 36–110 kg (79-240 lb).
Hải cẩu đực trưởng thành có màu xám sẫm đến nâu, với một bờm tối có lông ngắn và thô và bụng một sáng, trong khi con cái trưởng thành có màu nâu nhẹ đến màu xám, với một cổ sáng và lưng và bụng sẫm màu hơn. Các chân chèo trước có màu nâu đến đen. Hải cẩu con sinh ra có màu đen và rụng lông thành màu xám với một cổ họng nhạt trong vòng 3-5 tháng.
Sinh học

Hải cẩu lông nâu sinh sống xung quanh bờ biển phía nam và tây nam của châu Phi từ Cape Cross ở Namibia và xung quanh Mũi Hảo Vọng đến Black Rocks gần Port Elizabeth ở tỉnh Đông Cape. Hải cẩu lông Úc sinh sống ở eo biển Bass, bốn hòn đảo ngoài Victoria ở đông nam Australia và năm hòn đảo ngoài khơi Tasmania. Hải cẩu lông nâu sinh sản trên các đảo đá, những gờ đá và rặng san hô và sỏi và các bãi biển có tảng đá. Tuy nhiên, một số quần thể lớn có thể được tìm thấy trên bãi biển cát. Hải dành thời gian nhiều nhất trong năm trên biển, nhưng không bao giờ quá xa đất liền. Chúng đã được ghi nhận ở cự ly 160 km từ đất liền, nhưng điều này không phải là phổ biến.
Chế độ ăn uống của các hải cẩu lông châu Phi gồm có cá 70%, mực 20% và cua 2%. Ngoài ra ăn là động vật giáp xác khác, cephalopoda và đôi khi các loài chim. Trong một số ít trường hợp được ghi chép chúng thậm chí tấn công và ăn cá mập. Một vụ việc gần đây đã xảy ra ngoài khơi Cape Point, Nam Phi, nơi con hải cẩu đực lớn đã được quan sát tấn công và giết chết năm con cá mập xanh dài giữa 1 và 1,4 mét. Các nhà quan sát kết luận rằng con hải cẩu có thể giết chết những con cá mập ăn thức ăn cá phong phú trong dạ dày cá mập cũng như gan của cá mập làm nguồn năng lượng, Hải cẩu nâu Úc chủ yếu là ăn mực, bạch tuộc, cá và tôm hùm. Chúng lặn bắt các loài làm thức ăn. Phân loài châu Phi có thể lặn sâu tới 204m và lâu đến 7,5 phút. Phân loài Úc thường ăn ở độ sâu thấp hơn, lặn trung bình 120m và có thể tiếp cận sâu tới 200m.
Chú thích

↑  Hofmeyr, G.J.G. (2015). “Arctocephalus pusillus”. Sách đỏ IUCN về các loài bị đe dọa. 2015: e.T2060A45224212. doi:10.2305/IUCN.UK.2015-4.RLTS.T2060A45224212.en. Truy cập ngày 20 tháng 12 năm 2021.
Clubiona andreinii

| Clubiona andreinii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Clubionidae
Chi (genus): Clubiona
Loài (species): C. andreinii
Danh pháp hai phần
Clubiona andreinii Caporiacco, 1936 
Clubiona andreinii là một loài nhện trong họ Clubionidae.
Loài này thuộc chi Clubiona. Clubiona andreinii được Lodovico di Caporiacco miêu tả năm 1936.
Chú thích

↑  Platnick, Norman I. (2010): The world spider catalog, version 10.5. American Museum of Natural History.
Plateros miwai

| Plateros miwai> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Lycidae
Chi (genus): Plateros
Loài (species): P. miwai
Danh pháp hai phần
Plateros miwai Sato & Ohbayashi, 1968 
Plateros miwai là một loài bọ cánh cứng trong họ Lycidae. Loài này được Sato & Ohbayashi miêu tả khoa học năm 1968.
Chú thích

↑  Hallan, J.  (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Nymphula hederalis

| Nymphula hederalis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Crambidae
Chi (genus): Nymphula
Loài (species): N. hederalis
Danh pháp hai phần
Nymphula hederalis
Nymphula hederalis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 19 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Trương phu nhân (vợ Chu Ôn)

| Ngụy Quốc phu nhân魏國夫人 |
| --- | --- |
Nguyên Trinh hoàng hậu
Thông tin cá nhân
Sinh: thế kỷ 9
Mất: 904
Giới tính: nữ
Gia quyến: 
Phối ngẫu: Hậu Lương Thái Tổ
Hậu duệ: Chu Hữu Trinh, Chu Hữu Kính
 
Quốc tịch: nhà Đường
Truy phong
Tước hiệu: Trương Hiền phi, Nguyên Trinh hoàng hậu
x • t • 
Trương phu nhân (張夫人, không rõ tên thật, ? - 904), tước hiệu khi sinh thời là Ngụy Quốc phu nhân (魏國夫人), sau khi qua đời truy tặng Trương Hiền phi (張賢妃) rồi Nguyên Trinh hoàng hậu (元貞皇后, "vị hoàng hậu sáng suốt và đức hạnh"), là vợ cả của Chu Toàn Trung, một lãnh chúa quân phiệt cuối thời Đường đồng thời cũng là Hoàng đế đầu tiên của nhà Hậu Lương thời Năm Đời Mười Nước trong lịch sử Trung Quốc.
Thân thế

Không rõ về năm sinh và tên thật của Trương phu nhân. Bà xuất xứ từ một gia đình giàu có ở Đãng Sơn  cùng quê với người chồng Chu Toàn Trung. Dù xuất thân trâm anh thế phiệt, bà vẫn quyết định kết hôn với Chu Toàn Trung (khi đó mang tên khai sinh là Chu Ôn), dù ông này xuất thân hàn vi. Bà sinh cho Chu Ôn người con trai thứ tư là Chu Hữu Trinh và đó cũng là đứa con thân sinh duy nhất của bà.
Hậu sự

Trương phu nhân qua đời 904. Sau cái chết của bà, khuynh hướng bạo lực và hoang dâm của Chu Toàn Trung vượt ra khỏi tầm kiểm soát, ông ta tư dâm với rất nhiều phụ nữ, kể cả những người con dâu của mình, cuối cùng vì việc này mà dẫn tới họa sát thân về sau.
Năm 907, Chu Toàn Trung thoán ngôi nhà Đường, lấy quốc hiệu là Hậu Lương, bắt đầu thời kỳ Năm Đời Mười Nước trong lịch sử Trung Quốc. Không rõ vì lý do gì, nguyên phối phu nhân họ Trương không được truy phong làm Hoàng hậu, mà chỉ là Hiền phi (賢妃).  Mãi đến khi con trai bà Chu Hữu Trinh lên ngôi năm 913, mới truy phong bà làm Nguyên Trinh hoàng hậu và cải táng trong mộ chung với Hậu Lương Thái Tổ.
Cryphaea gracilis

| Cryphaea gracilis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Bryophyta
Lớp (class): Bryopsida
Bộ (ordo): Hypnales
Họ (familia): Cryphaeaceae
Chi (genus): Cryphaea
Loài (species): C. gracilis
Danh pháp hai phần
Cryphaea gracilis Mitt., 1873 
Cryphaea gracilis là một loài rêu trong họ Cryphaeaceae. Loài này được Mitt. mô tả khoa học đầu tiên năm 1873.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Cryphaea gracilis”. Truy cập ngày 31 tháng 5 năm 2014.
Clethra oleoides

| Clethra oleoides> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Asterids
Bộ (ordo): Ericales
Họ (familia): Clethraceae
Chi (genus): Clethra
Loài (species): C. oleoides
Danh pháp hai phần
Clethra oleoides L. O. Williams 
Clethra oleoides là một loài thực vật có hoa trong họ Clethraceae. Loài này được L.O.Williams mô tả khoa học đầu tiên năm 1965.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Clethra oleoides”. Truy cập ngày 14 tháng 9 năm 2013.
Oberschneiding

| Oberschneiding   |
| --- | --- |

  Huy hiệu
Vị trí của Oberschneiding 
Oberschneiding  
Quốc gia: Đức
Bang: Bayern
Vùng hành chính: Niederbayern
Huyện: Gemeinde
Chính quyền
 • Thị trưởng: Ewald Seifert (CSU)
Diện tích
 • Tổng cộng: 60,77 km2 (2,346 mi2)
Độ cao: 354 m (1,161 ft)
Dân số (2020-12-31)
 • Tổng cộng: 3.203
 • Mật độ: 0,53/km2 (1,4/mi2)
Múi giờ: CET (UTC+01:00)
 • Mùa hè (DST): CEST (UTC+02:00)
Mã bưu chính: 94363
Mã vùng: 09426
Biển số xe: SR
Trang web: www.oberschneiding.de
Oberschneiding là một đô thị trong huyện Straubing-Bogen bang Bayern, Đức.
Đô thị này tọa lạc ở the về phía nam của "Gäuboden", a very high-producing area famous for its agriculture.
| x t Xã và đô thị thuộc Straubing-Bogen |
| --- | --- | --- |
| Aholfing | Aiterhofen | Ascha | Atting | Bogen | Falkenfels | Feldkirchen | Geiselhöring | Haibach | Haselbach | Hunderdorf | Irlbach | Kirchroth | Konzell | Laberweinting | Leiblfing | Loitzendorf | Mallersdorf-Pfaffenberg | Mariaposching | Mitterfels | Neukirchen | Niederwinkling | Oberschneiding | Parkstetten | Perasdorf | Perkam | Rain | Rattenberg | Rattiszell | Salching | Sankt Englmar | Schwarzach | Stallwang | Steinach | Straßkirchen | Wiesenfelden | Windberg  | Aholfing | Aiterhofen | Ascha | Atting | Bogen | Falkenfels | Feldkirchen | Geiselhöring | Haibach | Haselbach | Hunderdorf | Irlbach | Kirchroth | Konzell | Laberweinting | Leiblfing | Loitzendorf | Mallersdorf-Pfaffenberg | Mariaposching | Mitterfels | Neukirchen | Niederwinkling | Oberschneiding | Parkstetten | Perasdorf | Perkam | Rain | Rattenberg | Rattiszell | Salching | Sankt Englmar | Schwarzach | Stallwang | Steinach | Straßkirchen | Wiesenfelden | Windberg  |  |
Pillansia templemannii

| Pillansia templemannii |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Iridaceae
Chi (genus): Pillansia
Loài (species): P. templemannii
Danh pháp hai phần
Pillansia templemannii (Baker) L.Bolus, 1914 
Pillansia templemannii là một loài thực vật có hoa trong họ Diên vĩ. Loài này được (Baker) L.Bolus miêu tả khoa học đầu tiên năm 1914.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Pillansia templemannii”. Truy cập ngày 25 tháng 6 năm 2013.
Chợ đầu mối

Chợ đầu mối là chợ có vai trò tập trung hàng hóa quy mô lớn từ một khu vực sản xuất rộng lớn, từ đó phân phối đến các chợ tiêu thụ hoặc các kênh phân phối khác. Chợ đầu mối tạo sự thuận lợi trong hoạt động sản xuất, kinh doanh khi thu hút hàng hóa mọi nơi đổ về, giúp nhà sản xuất mau chóng xuất hàng. Hàng hóa các loại với số lượng lớn tập trung về địa điểm này tạo điều kiện cho những thương nhân lớn đến gom hàng để mang đến khu vực khác có các chợ tiêu thụ, phố mua bán,...một cách nhanh chóng và dễ dàng hơn.
Quy mô và cấu trúc

Tại Việt Nam, theo quy định diện tích mặt bằng nền chợ tối thiểu là 8.000 m² đối với chợ cải tạo, nâng cấp đạt chuẩn chợ đầu mối và tối thiểu 10.000 m² đối với chợ đầu mối xây mới, không kể diện tích dành cho khuôn viên, đường đi, bãi đỗ xe và các công trình phụ trợ khác,...
Các hạng mục công trình chính của chợ đầu mối bao gồm:
Khu kinh doanh hàng hóa, nông sản, thực phẩm theo từng phân khu ngành hàng, gồm cả khu vực bán buôn và khu vực bán lẻ.
Khu trụ sở văn phòng; khu kiểm tra, kiểm soát, kiểm dịch (hàng hóa có nguồn gốc động thực vật được xuất nhập khẩu), truy suất và quản lý chất lượng.
Khu vực phân loại và sơ chế, gia công, bao bì, đóng gói hàng hóa nông sản
Kho bãi tập kết nông sản.
Khu dịch vụ hỗ trợ các dịch vụ thiết yếu.
Vai trò, chức năng

Chợ đầu mối là loại chợ nằm trong hệ thống các chợ mua bán. Chúng có một vai trò, chức năng quan trọng trong mạng lưới sản xuất, phân phối, tiêu thụ hàng hóa. Có vai trò thúc đẩy sự phát triển kinh tế và xã hội của một vùng rộng lớn. Chợ đầu mối thường tập trung theo chuyên ngành như chợ đầu mối nông sản, chợ đầu mối thủy hải sản, chợ đầu mối rau, chợ đầu mối lúa gạo,...tập trung hàng hóa chuyên ngành sản xuất của một địa bàn sản xuất kinh tế, như vùng nông nghiệp chuyên canh, vùng tập trung nuôi trồng thủy sản,...hoặc vùng công nghiệp. Thông thường là các vùng sản xuất tập trung có quy mô tương đối lớn. Việc tập trung hàng hóa của cả vùng sản xuất sẽ tạo động lực sản xuất, thúc đẩy phát triển và mở rộng mức độ lưu thông hàng hóa nhiều vùng trong nước hoặc nhiều nước. Góp phần ổn định hoạt động mua bán, thị trường. Do đó nắm giữ vai trò như tiền đề phát triển kinh tế.
Do tầm quan trọng của chợ đầu mối, chính sách phát triển kinh tế hàng đầu thường tập trung vào việc thúc đẩy mở rộng, phát triển cơ sở hạ tầng khu vực chợ đầu mới, chú trọng nâng cấp hệ thống giao thông vận tải để phục vụ. Chính sách ưu tiên thu hút doanh nghiệp tăng cường đầu tư đồng bộ và hiện đại hóa các chợ đầu mối theo công nghệ "hậu cần", như các khu tập kết hàng hóa và các khu phân loại,... Các chợ đầu mối cũng được chủ trương tập trung dần ra ngoại vi các đô thị.
Đặc trưng

Chợ đầu mối là loại hình khác với chợ thông thường, chợ là nơi mua bán chủ yếu để trung chuyển hàng hóa chứ không phải mua bán hàng để tiêu dùng. Do đó có sự khác biệt trong cách thức hoạt động và đối tượng mua bán. Chợ đầu mối do đó khác nhiều với các loại chợ thông thường, như loại hình chợ tổng hợp, hay còn gọi là chợ bách hóa, cũng như khác với chợ chuyên doanh. Và do vai trò, chức năng riêng biệt mà chợ đầu mối thường đặt ở ngoại thành, còn trung tâm đô thị là dành cho chợ thông thường. Chợ đầu mối thường tập trung nhiều ở các thành phố lớn, là trung tâm kinh tế, thương mại quan trọng.
Chợ đầu mối không chỉ thu gom, quản lý, bán mua mà còn gắn kết với kiểm dịch, chế biến, bảo quản,... Một số chợ ban đêm hoạt động như chợ đầu mối, ban ngày lại là chợ bán lẻ, như chợ Cây Đa.
Cách thức giao dịch ở chợ đầu mối nổi bật việc mua chịu trả sau, trả chậm, mua bán gối đầu,...xảy ra giữa nhà sản xuất, cung cấp hàng với đại lý, hoặc giữa các thương nhân với nhau. Chợ hoạt động theo cơ chế thị trường, các nhà buôn bán đưa ra đơn hàng, các nhà phát triển, khoa học hỗ trợ và người sản xuất đáp ứng các nhu cầu về hàng hóa đã được đặt ra.
Vấn nạn

Tại khu vực chợ đầu mối, nhiều tiểu thương mua bán thường phải nộp "tiền bãi" từ các băng nhóm, nhưng nhà nước lại không xử lý. Điều này gây khó khăn cho việc mua bán, thường xuyên bị các băng nhóm quấy nhiễu đủ kiểu. Bên cạnh đó, các chợ tự phát mọc lên bên ngoài chợ đầu mối với giá hàng hóa rẻ hơn đã khiến tiểu thương trong chợ dần mất khách hàng. Hình thức mua bán online hiện nay cũng thúc đẩy việc tiểu thương liên hệ trực tiếp nhà sản xuất và hàng hóa được ship thẳng từ các địa phương đến cửa hàng tiểu thương trong đô thị cũng làm cho hoạt động mua bán của chợ đầu mối sụt giảm.
Danh sách chợ đầu mối > Ở Việt Nam

Một số chợ đầu mối:
Chợ Bà Đắc: chuyên về lúa gạo
Chợ Bình Tây: đủ loại mặt hàng.
Chợ Đồng Gia: rau quả
Chợ Kim Biên: chuyên về mỹ phẩm, hóa chất, hương liệu,...
Chợ Long Biên: chuyên nông sản các loại.
Chợ Phụng Hiệp: chuyên về trái cây.
Chợ Soái Kình Lâm: chuyên kinh doanh vải.
Chợ Tôn Thất Đạm: chuyên kinh doanh đồ hộp, bánh kẹo ngoại nhập.
Chợ Việt Trì: chuyên mua bán trâu bò.
Chú thích

1 2  Văn phòng chính phủ 2003, tr. 575.
1 2 3  “NGHỊ ĐỊNH: VỀ PHÁT TRIỂN VÀ QUẢN LÝ CHỢ”. thuvienphapluat.vn. Truy cập ngày 15 tháng 2 năm 2023.
↑  Phạm Côn Sơn 2000, tr. 423.
1 2 3  Phạm Tất Thắng 2004, tr. 79.
↑  Lê Thanh Lựu 2004, tr. 389.Lỗi sfn: không có mục tiêu: CITEREFLê_Thanh_Lựu2004 (trợ giúp)
↑  Trung tâm thông tin công nghiệp và thương mại 2010, tr. 117.
↑  Thang Văn Phúc 2008, tr. 88, 382.
↑  Trung tâm thông tin công nghiệp và thương mại (2) 2010, tr. 126.
↑  Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam, Trung tâm thông tin và chuyển giao tiến bộ sinh học Việt Nam 2007, tr. 384.
↑  Bộ nông nghiệp và phát triển nông thôn 2002, tr. 63.Lỗi sfn: không có mục tiêu: CITEREFBộ_nông_nghiệp_và_phát_triển_nông_thôn2002 (trợ giúp)
↑  Đảng cộng sản Việt Nam 2006, tr. 38.Lỗi sfn: không có mục tiêu: CITEREFĐảng_cộng_sản_Việt_Nam2006 (trợ giúp)
↑  Trần Du Lịch 2000, tr. 81.
↑  Phùng Hữu Phú 2005, tr. 256.
↑  Đỗ Văn Ninh và đồng nghiệp 2001, tr. 229.
1 2  Viện nghiên cứu khoa học ngân hàng 2002, tr. 125.Lỗi sfn: không có mục tiêu: CITEREFViện_nghiên_cứu_khoa_học_ngân_hàng2002 (trợ giúp)
↑  Nam Phong (ngày 7 tháng 12 năm 2012). “Tiểu thương bỏ kinh doanh đi đòi nợ”. Vietnamnet. Truy cập ngày 15 tháng 2 năm 2023.
↑  Nhóm Phóng viên kinh tế (ngày 27 tháng 3 năm 2017). “Tổ chức lại kênh phân phối hàng hóa để phát triển thương mại bền vững”. báo Nhân Dân. Truy cập ngày 15 tháng 2 năm 2023.
↑  Lê Đình Tiến và đồng nghiệp 2004, tr. 158.Lỗi sfn: không có mục tiêu: CITEREFLê_Đình_Tiến_và_đồng_nghiệp2004 (trợ giúp)
↑  “Những bàn tay 'đen' thao túng chợ đầu mối Long Biên, Hà Nội”. VTC. ngày 21 tháng 9 năm 2018. Truy cập ngày 15 tháng 2 năm 2023.
↑  Tuấn Việt, Khôi Mai (ngày 7 tháng 10 năm 2021). “Điểm bán hàng tự phát xung quanh chợ Bình Điền bị xử lý”. Vnexpress. Truy cập ngày 15 tháng 2 năm 2023.
↑  Trần Nhu 1998, tr. 164.
1 2 3  Trần Du Lịch 2000, tr. 173.
Trịnh Văn công

Trịnh Văn công (chữ Hán: 鄭文公; trị vì: 673 TCN–628 TCN), tên thật là Cơ Tiệp (姬踕), là vị vua thứ tám của nước Trịnh – chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.
Thân thế

Trịnh Văn công là con của Trịnh Lệ công – vua thứ 5 nước Trịnh, cháu gọi Trịnh Tử Vĩ và Trịnh Tử Anh – các vua thứ 6 và thứ 7 nước Trịnh – bằng chú. Năm 673 TCN, Trịnh Lệ công qua đời, Cơ Tiệp lên nối ngôi, tức là Trịnh Văn công..
Giữa Tề và Sở

Năm 666 TCN, quan lệnh doãn nước Sở là Tử Nguyên mang quân đánh nước Trịnh, đến cửa Cốc Trất. Nước Tống cử binh cứu Trịnh. Tử Nguyên thấy vậy bèn nhân đêm tối rút quân.
Năm 660 TCN, Trịnh Văn công ghét tướng Cao Khắc, bèn sai mang quân trấn thủ Cát Thượng, lâu ngày không triệu về. Quân của Khắc tự tan, bỏ trốn. Cao Khắc bèn bỏ trốn sang nước Tần.
Năm 659 TCN, Sở Thành vương mang quân đánh Trịnh. Tề Hoàn công đang là bá chủ chư hầu bèn hội các nước Lỗ, Tống, Tào, Châu tại đất Sanh để cứu Trịnh. Quân Sở rút lui.
Năm 658 TCN, Sở Thành vương lại đánh Trịnh, tướng Sở là Đấu Chương bắt được tướng Trịnh là Trịnh Đam Bá. Sang năm 657 TCN, Trịnh Văn công muốn cùng giảng hòa với nước Trịnh, nhưng Khổng Thúc can không nên mà nên tiếp tục theo Tề. Năm 656 TCN, Tề Hoàn công hội chư hầu các nước Lỗ, Tống, Trần, Vệ, Hứa, Tào cùng đánh nước Sái và Sở để cứu Trịnh. Sở Thành vương phải sai Khuất Hoàn đi giảng hòa.
Năm 655 TCN, Trịnh Văn công lại đi hội chư hầu với Tề Hoàn công và các nước Lỗ, Tống, Trần, Vệ, Hứa, Tào tại đất Thủ Chỉ. Giữa chừng, Trịnh Văn công sợ nước Sở, muốn trốn về không dự thề. Khổng Thúc can ngăn nhưng ông không nghe, cuối cùng bỏ thề trốn về nước.
Năm 654 TCN, Tề Hoàn công giận Trịnh Văn công bỏ hội, liền cùng quân các nước Lỗ, Tống, Vệ và Tào đi đánh Trịnh, kéo đến Tân Thành. Mùa thu năm đó, Sở Thành vương mang quân đánh nước Hứa để cứu Trịnh. Tề Hoàn công và các chư hầu mang quân sang nước Hứa. Nước Trịnh được giải vây, quân Sở cũng lui về.
Năm 653 TCN, Tề Hoàn công lại cất quân đánh Trịnh. Trước sức ép của Tề Hoàn công, Trịnh Văn công giết đại phu Thân Hầu, sau đó cử thế tử Hoa đi dự thề với vua Tề. Sang năm 652 TCN, tự Trịnh Văn công phải đi dự thề. Từ đó nước Trịnh ngả theo Tề, thường xuyên dự các lần họp chư hầu.
Theo Sở chống Tống

Sau khi Tề Hoàn công mất, nước Tề suy yếu. Trịnh lại theo Sở. Năm 643 TCN, Trịnh Văn công đến triều kiến Sở Thành vương. Năm 639 TCN, Trịnh Văn công hội minh với Sở Thành vương, nước Trần và nước Sái chống Tống, bắt Tống Tương công.
Tống Tương công sau đó được Sở Thành vương thả về nước. Năm 638 TCN, vua Tống hội binh với các nước Vệ, Hứa, Đằng đánh Trịnh. Trịnh Văn công cầu cứu Sở. Sở Thành vương mang quân cứu, đánh tan quân Tống ở đất Hoằng.
Quan hệ với nhà Chu

Trịnh Văn công đánh nước Hoạt vì ngả theo nước Vệ. Nước Hoạt xin giảng hòa. Quân Trịnh bèn rút lui, thì nước Hoạt lại theo nước Vệ. Trịnh công tử là Sĩ Huệ cùng tướng Đỗ Chu Di lại đánh Hoạt lần nữa. Chu Tương Vương sai Bá Phục và Du Tôn Bá sang nước Trịnh xin hộ cho nước Hoạt. Trịnh Văn công giận thiên tử nhà Chu, từ khi Trịnh Lệ công có công cứu Chu Huệ Vương phục ngôi mà không được phong thưởng, nên bắt giữ 2 sứ giả nhà Chu.
Năm 637 TCN, Chu Tương vương giận dữ bèn sai sứ mượn quân nước Địch vào đánh Trịnh. Quân nước Địch tiến vào đánh Trịnh, chiếm đất Lịch. Để thắt chặt quan hệ, vua Chu lấy con gái nước Địch làm vương hậu.
Năm 636 TCN, Chu Tương vương không bằng lòng với Địch vương hậu bèn phế truất. Nước Địch bất bình bèn mang quân đánh Chu. Chu Tương vương không chống nổi phải bỏ chạy sang nước Trịnh. Trịnh Văn công giận thiên tử, bèn an trí tại Phạm Thành, không cử binh giúp. Sau đó Chu Tương Vương phải nhờ tới Tấn Văn công giúp mới phục được ngôi vua.
Giữa Tấn và Sở

Năm 637 TCN, công tử Trùng Nhĩ nước Tấn (con trưởng Tấn Hiến công) lưu vong đến nước Trịnh, Trịnh Văn công tỏ ra coi thường không tiếp đãi. Em ông là Thúc Thiêm can ngăn rằng Trùng Nhĩ là người hiền, không thể vô lễ nhưng ông không nghe, cho rằng các công tử các nước đến nước Trịnh quá nhiều không thể tiếp đãi hết, Thúc Thiêm lại khuyên nếu không tiếp đãi tử tế thì nên giết Trùng Nhĩ đi nhưng ông không nghe. Sau Trùng Nhĩ về nước lên ngôi tức Tấn Văn công.
Năm 634 TCN, Tấn và Sở nổ ra chiến tranh để giành quyền bá chủ. Trịnh Văn công ngả theo Sở, cùng Sở Thành vương và các nước Trần, Sái, Hứa đi đánh nước Tống – đồng minh của Tấn. Tống Thành công cầu viện Tấn.
Tấn Văn công mang quân cứu Tống và đánh bại quân Sở trong trận Thành Bộc năm 632 TCN. Trịnh Văn công nghe tin Sở bị Tấn đánh bại, bèn sai sứ đến xin quy phục nước Tấn. Tấn Văn công đồng ý cho Trịnh giảng hòa.
Tuy được giảng hòa nhưng nước Trịnh vẫn bị Tấn Văn công ghét vì khi còn là công tử Trùng Nhĩ đi lưu lạc, Trịnh Văn công không đón tiếp Trùng Nhĩ. Vì vậy năm 630 TCN, Tấn Văn công cùng Tần Mục công mang quân đánh Trịnh. Nước Trịnh bị vây hãm. Đại phu nước Trịnh là Thúc Thiêm phải tự sát để lấy lòng nước Tấn nhưng Tấn Văn công vẫn đòi bắt Trịnh Văn công.
Nghe theo lời đại phu Dật Chi Hồ, Trịnh Văn công bèn sai Chúc Chi Vũ làm sứ đến gặp Tần Mục công, phân tích lợi hại: đánh Trịnh chỉ làm tăng uy thế của Tấn, không lợi gì cho Tần. Tần Mục công bèn tự mình rút quân. Tấn Văn công vây Trịnh không hạ được cũng bãi binh về nước.
Qua đời

Trịnh Văn công có người vợ yêu là Yên Cật, sinh được con là Cơ Lan. Ông lập Lan làm thế tử.
Năm 628 TCN, Trịnh Văn công qua đời. Ông ở ngôi được 45 năm. Thế tử Cơ Lan lên nối ngôi, tức là Trịnh Mục công.
Gia quyến

Vợ:
Yên Cật, sinh thế tử Lan. Năm 649 TCN, Yên Cật khi đó là thiếp của Trịnh Văn công nằm mộng thấy hoa lan, nói với Trịnh Văn công. Ông cho là điềm tốt, từ đó sủng ái Yên Cật. Ít lâu sau Yên Cật sinh một người con trai, Trịnh Văn công yêu mến, đặt tên là Lan.
Vợ cũ của Trịnh Tử (một người chú, em của Lệ công, không rõ tên), sinh ra Tử Hoa và Tử Tang
Giang thị: sinh Tử Sĩ
Tô thị, sinh ra Tử Hà và Tử Du Di
Con trai:
Cơ Lan: tức Trịnh Mục công
Cơ Tử Hoa: bị Văn công giết
Cơ Tử Tang: cũng bị Văn công giết
Cơ Tử Sĩ: bị vua Sở giết khi đi sứ
Cơ Tử Hà: Bị đuổi chạy khỏi nước
Cơ Tử Du Di: chết non
Cơ Tống
Cơ Quy Sinh