stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Birmingham Classic 2021 - Đơn
Vòng loại > Hạt giống

Tereza Martincová (Vượt qua vòng loại)
María Camila Osorio Serrano (Rút lui)
Caty McNally (Vượt qua vòng loại)
Wang Yafan (Vượt qua vòng loại)
Astra Sharma (Vòng 1)
Vitalia Diatchenko (Vượt qua vòng loại)
Kurumi Nara (Vòng loại cuối cùng)
Kateryna Kozlova (Vòng loại cuối cùng)
Giulia Gatto-Monticone (Vượt qua vòng loại)
Georgina García Pérez (Vòng loại cuối cùng)
Marina Melnikova (Vòng loại cuối cùng)
Francesca Jones (Đặc cách vào vòng đấu chính)
Vòng loại > Vượt qua vòng loại

Tereza Martincová
CoCo Vandeweghe
Caty McNally
Wang Yafan
Giulia Gatto-Monticone
Vitalia Diatchenko
Coelotes kirgisicus

| Coelotes kirgisicus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Amaurobiidae
Chi (genus): Coelotes
Loài (species): C. kirgisicus
Danh pháp hai phần
Coelotes kirgisicus Ovtchinnikov, 2001 
Coelotes kirgisicus là một loài nhện trong họ Amaurobiidae.
Loài này thuộc chi Coelotes. Coelotes kirgisicus được miêu tả năm 2001 bởi Ovtchinnikov.
Chú thích

↑  Platnick, Norman I. (2010): The world spider catalog, version 10.5. American Museum of Natural History.
Asplenium monodon

| Asplenium monodon> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Pteridophyta
Lớp (class): Polypodiopsida
Bộ (ordo): Polypodiales
(không phân hạng): Eupolypods II
Họ (familia): Aspleniaceae
Chi (genus): Asplenium
Loài (species): A. monodon
Danh pháp hai phần
Asplenium monodon Liebm., 1849 
Asplenium monodon là một loài thực vật có mạch trong họ Aspleniaceae. Loài này được Liebm. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1849.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Asplenium monodon”. Truy cập ngày 13 tháng 8 năm 2013.
Attagenus fossor

| Attagenus fossor> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Dermestidae
Chi (genus): Attagenus
Loài (species): A. fossor
Danh pháp hai phần
Attagenus fossor Zhantiev, 2005 
Attagenus fossor là một loài bọ cánh cứng trong họ Dermestidae. Loài này được Zhantiev miêu tả khoa học năm 2005.
Chú thích

↑  Hallan, J.  (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Çavuşköy, Malkara

| Çavuşköy |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
ÇavuşköyVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Tekirdağ
Huyện: Malkara
Dân số (2011)
 • Tổng cộng: 425 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Mã bưu chính: 59300 
Çavuşköy là một xã thuộc huyện Malkara, tỉnh Tekirdağ, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 425 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Tekirdağ”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Bản gốc lưu trữ ngày 17 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 23 tháng 9 năm 2012.
Eucinetomorphus brevicornis

| Eucinetomorphus brevicornis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Melandryidae
Chi (genus): Eucinetomorphus
Loài (species): E. brevicornis
Danh pháp hai phần
Eucinetomorphus brevicornis Pic, 1942 
Eucinetomorphus brevicornis là một loài bọ cánh cứng trong họ Melandryidae. Loài này được Pic mô tả khoa học năm 1942.
Chú thích

↑  Hallan, J.  (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Acmana moeonalis

| Acmana moeonalis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Chi (genus): Acmana
Loài (species): A. moeonalis
Danh pháp hai phần
Acmana moeonalis Walker, 1859 
Acmana moeonalis là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Yezi

| Yezi |
| --- | --- |
Yezi vào tháng 10 năm 2016
Sinh: Lee Ye-ji 26 tháng 8, 1994 (30 tuổi) Gangneung,  Hàn Quốc
Nghề nghiệp: Rapper Ca sĩ
Sự nghiệp âm nhạc
Thể loại: K-pop hip hop
Nhạc cụ: Thanh nhạc, Rap
Năm hoạt động: 2012–nay
Hãng đĩa: Kakao M
Hợp tác với: Fiestar
 
| --- | --- |
Tên tiếng Hàn
Hangul: 이예지
Hanja: 利礼智
Romaja quốc ngữ: I Ye-ji
McCune–Reischauer: Yi Ye-chi
Hán-Việt: Lợi Lễ Trí
Nghệ danh
Hangul: 예지
Romaja quốc ngữ: Ye-ji
McCune–Reischauer: Ye-chi
Lee Ye-ji (sinh ngày 26 tháng 8 năm 1994), nổi tiếng với nghệ danh là Yezi, là một nữ ca sĩ, rapper người Hàn Quốc. Cô đã ra mắt với tư cách là thành viên của nhóm nhạc nữ Fiestar. Vào năm 2012, lọt vào bán kết Unpretty Rapstar 2 năm 2015, trong thời gian cô phát hành một số đĩa đơn. Cô phát hành solo đĩa đơn maxi đầu tay Foresight Dream vào ngày 28 tháng 1 năm 2016.
Cuộc sống ban đầu và sự nghiệp

Yezi sinh ra và lớn lên ở Gangneung, tỉnh Gangwon. Cô là một học sinh tại trường múa Kang Won-rae và học nhảy từ nhóm Clon. Cô đi bốn giờ đến Seoul mỗi cuối tuần để biểu diễn như một vũ công dự phòng cho các ca sĩ như Park Mi-kyung và Hong Kyung-min. Ban đầu cha mẹ Yezi phản đối khi biết cô làm việc trong ngành công nghiệp giải trí, nhưng họ thay đổi suy nghĩ khi thấy Yezi đã tiến bộ như thế nào. Cô chuyển đến Seoul vào năm thứ hai trung học.
Yezi thử giọng tại LOEN Entertainment sau khi một trong những học viên của họ xem các video của cô được đăng trên Cyworld. Các video phổ biến nhất trên mạng xã hội này vào thời điểm đó cho thấy khả năng ca hát và nhảy múa của cô. Yezi trở nên hứng thú với rap khi nghe nữ ca sĩ Yoon Mi-rae rapping. Sau khi được đào tạo tại LOEN trong ba năm, cô ra mắt trong nhóm nhạc nữ Fiestar vào tháng 8 năm 2012.
Sự nghiệp solo

Vào tháng 9 năm 2015, Yezi tham gia chương trình Unpretty Rapstar 2 của kênh truyền hình Mnet. Chương trình là mùa thứ hai của trò chơi truyền hình Unpretty Rapstar, một cuộc thi dành cho các rapper nữ. Ban đầu khán giả không thích Yezi vì cô cứ yêu cầu người khác phải lặp lại; về sau Yezi chia sẻ cô đã nói với nhân viên Mnet rằng khả năng nghe của cô là "không tốt".
Sau đó, cô chỉ trích các nhà sản xuất về phần rap tự do (freestyle) của cô, đã bị chỉnh sửa và không phát sóng. Yezi trở nên nổi tiếng với người xem sau màn trình diễn táo bạo "Crazy Dog" trong tập thứ ba Cô bị loại trong tập 8, nhưng trở lại trận bán kết sau khi thắng Vòng Hồi sinh.
Hai trong số các màn trình diễn của Yezi được phát hành với tư cách solo trong chương trình: "Solo (Remix)" (gồm Jay Park và Loco) và "Listen Up" (có sự tham gia của Hanhae). Cả hai bài hát được xếp hạng trên Bảng xếp hạng Gaon Digital, lần lượt ở các vị trí 16 và 27. Yezi đã không được công chúng biết đến nhiều nhất như một thành viên của Fiestar, và cô dần được công nhận nhiều hơn sau Unpretty Rapstar. Cô nói: "Trước khi biểu diễn trong chương trình, mọi người giống như: "Tôi nghĩ tôi thấy cô ấy ở đâu đó", nhưng giờ mọi người nhận ra tôi ngay lập tức, ngay cả khi tôi không mặc trang phục biểu diễn của mình." Người hâm mộ của cô đánh giá cao sự "khốc liệt" trong phong cách rap và hình ảnh "bad girl".
Yezi đã phát hành phiên bản mới của "Crazy Dog" vào ngày 11 tháng 12 năm 2015. Nó được sản xuất bởi Rhymer của Brand New Music và có sự tham gia của San E, một trong những giám khảo của Unpretty Rapstar. Đĩa đơn đầu tiên của cô là Foresight Dream, phát hành vào ngày 28 tháng 1 năm 2016. Nó được sản xuất bởi Rhymer và có bốn bài hát, bao gồm "Cider", được quảng bá trên nhiều chương trình âm nhạc. Một bài hát khác, "Sse Sse Sse," có sự đóng góp của các thí sinh khác là Gilme, KittiB và Ahn Soo-min.
Vào ngày 23 tháng 12 năm 2015, Yezi phát hành đĩa đơn quảng cáo mang tên "Z-Noid" cho trò chơi Counter-Strike Online và cũng quay một video ca nhạc. Ngày 7 tháng 7 năm 2016, Yezi đóng góp nhạc phẩm cho phim truyền hình Wanted với bài hát có nhan đề "Shadow" cùng với Jung Chae-yeon. Vào ngày 8 tháng 9, cô phát hành đĩa đơn "Chase" với ca sĩ Babylon. Phiên bản jazz của nó được phát hành vào lúc 12 giờ trưa cùng ngày.
Ngày 24 tháng 5 năm 2017, đĩa đơn thứ ba của Yezi, "Anck Su Namum" được phát hành lúc 6 giờ chiều. Đây là lần đầu tiên cô trở thành nhà sản xuất album của chính mình kể từ khi ra mắt. Cô cũng tham gia sáng tác và viết lời ca khúc. Shinsadong Tiger là nhà đồng sản xuất sản phẩm âm nhạc này.
Danh sách đĩa nhạc > Đĩa đơn maxi

| Nhan đề | Chi tiết album | Thứ hạng cao nhất> KOR  | Doanh số |
| --- | --- | --- | --- |
| Foresight Dream |  Phát hành: 28 tháng 1 năm 2016  Nhãn: LOEN Entertainment  Định dạng: CD, tải về kỹ thuật số Danh sách bài Cider  The Lunar World  Sse Sse Sse (feat. Gilme, KittiB, Ahn Soo-min)  Crazy Dog (feat. San E)  Cider (Inst.) | 19 |  KOR: 1,003 |
"—" biểu thị các bản phát hành không xếp hạng hoặc không được phát hành ở khu vực đó.
Danh sách đĩa nhạc > Đĩa đơn

| Nhan đề | Năm | Thứ hạng cao nhất> KOR  | Album |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| "Such a Woman"  (Zia cùng Yezi) | 2014 | — | After 11 Days |  |  |
| "Don't Stop"  (thí sinh Unpretty Rapstar 2) | 2015 | 17 | Unpretty Rapstar 2 Compilation |  |  |
| "Solo (Remix)"  (với Jay Park và Loco) | 2015 | 16 | Unpretty Rapstar 2 Compilation |  |  |
| "Listen Up"  (với Hanhae) | 2015 | 27 | Unpretty Rapstar 2 Compilation |  |  |
| "Crazy Dog"  (với San E) | 2015 | 45 | Foresight Dream |  |  |
| "Cider" | 2016 | 50 | Foresight Dream |  |  |
| "Chase"  (với Babylon) | 2016 | 108 | Không có album |  |  |
| "Shadow"  (với Jung Chae-yeon) | 2016 | — | Wanted OST Part 3 |  |  |
| "Anck Su Namum" | 2017 | — | Không có album |  |  |
"—" biểu thị các bản phát hành không xếp hạng hoặc không được phát hành ở khu vực đó.
Cryptocentrus cinctus

| Cryptocentrus cinctus |
| --- | --- |
Một cặp C. cinctus kiểu hình vàng
Tình trạng bảo tồn
 Ít quan tâm  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Actinopterygii
Bộ (ordo): Gobiiformes
Họ (familia): Gobiidae
Phân họ (subfamilia): Gobiinae
Chi (genus): Cryptocentrus
Loài (species): C. cinctus
Danh pháp hai phần
Cryptocentrus cinctus (Herre, 1936) 
Danh pháp đồng nghĩa
 Smilogobius cinctus Herre, 1936 
Cryptocentrus cinctus là một loài cá biển thuộc chi Cryptocentrus trong họ Cá bống trắng. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1936.
Từ nguyên

Tính từ định danh cinctus trong tiếng Latinh có nghĩa là "quấn quanh", hàm ý đề cập đến các vệt sọc nâu trên thân màu xám của loài cá này.
Phân bố và môi trường sống

C. cinctus có phân bố rộng khắp khu vực Đông Ấn Độ Dương và Tây Thái Bình Dương, từ vịnh Mannar (Ấn Độ) cùng Maldives và Sri Lanka trải dài về phía đông, băng qua Bangladesh và Đông Nam Á đến quần đảo Caroline (Palau và Chuuk) cùng quần đảo Solomon, phía nam đến bờ bắc Úc và Nouvelle-Calédonie, ngược lên phía bắc đến quần đảo Yaeyama (Nam Nhật Bản).
Ở Việt Nam, C. cinctus được ghi nhận tại vịnh Nha Trang và quần đảo Hà Tiên.
C. cinctus sống trên nền cát và thảm cỏ biển trong đầm phá và rạn san hô, được tìm thấy ở độ sâu đến ít nhất là 25 m.
Mô tả

Chiều dài chuẩn lớn nhất được ghi nhận ở C. cinctus là 10 cm. Cá có hai biến thể kiểu hình, màu vàng và trắng nhạt. Cá thể trắng có 5 vạch sọc nâu ở hai bên thân, nhưng rất nhạt ở cá thể vàng. Cả hai dạng đều có những chấm màu xanh óng hoặc trắng trên đầu và phần thân trước, cũng như các vây. Có vệt nâu mỏng dọc theo mép hàm trên.
Số gai ở vây lưng: 7; Số tia ở vây lưng: 10; Số gai ở vây hậu môn: 1; Số tia ở vây hậu môn: 9.
Phân loại

Theo cây phát sinh loài của Nam và Rhee (2020), C. cinctus có quan hệ gần với hai chi Oxyurichthys and Yongeichthys.
Sinh thái

C. cinctus sống cộng sinh và ở cùng một hang với tôm gõ mõ. Thức ăn của C. cinctus là tảo và động vật hai mảnh vỏ.
Thương mại

C. cinctus là một thành phần trong ngành buôn bán cá cảnh. Đây là một trong 20 loài cá cảnh được nhập khẩu nhiều nhất vào Thụy Sĩ giai đoạn 2014–2017.
C. cinctus kiểu hình trắng
Asplenium pubigerum

| Asplenium pubigerum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Pteridophyta
Lớp (class): Polypodiopsida
Bộ (ordo): Polypodiales
Họ (familia): Aspleniaceae
Chi (genus): Asplenium
Loài (species): A. pubigerum
Danh pháp hai phần
Asplenium pubigerum Mett., Salom., 1883 
Asplenium pubigerum là một loài dương xỉ trong họ Aspleniaceae. Loài này được Mett., Salom. mô tả khoa học đầu tiên năm 1883.
Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Asplenium pubigerum”. Truy cập ngày 28 tháng 5 năm 2014.
Ctenomys pilarensis

| Ctenomys pilarensis |
| --- | --- |

Tình trạng bảo tồn
 Nguy cấp  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Mammalia
Bộ (ordo): Rodentia
Họ (familia): Ctenomyidae
Chi (genus): Ctenomys
Loài (species): C. pilarensis
Danh pháp hai phần
Ctenomys pilarensis Contreras, 1993Error: unrecognised source. 
Ctenomys pilarensis là một loài động vật có vú trong họ Ctenomyidae, bộ Gặm nhấm. Loài này được Contreras miêu tả năm 1993.
Chú thích

↑  Bidau, C., Lessa, E. & Ojeda, R. (2008). Ctenomys pilarensis. 2008 Sách đỏ IUCN. Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế 2008. Truy cập ngày 18 tháng 3 năm 2009.
1 2  Wilson, D. E.; Reeder, D. M. biên tập (2005). “Ctenomys pilarensis”. Mammal Species of the World . Baltimore: Nhà in Đại học Johns Hopkins, 2 tập (2.142 trang). ISBN 978-0-8018-8221-0. OCLC 62265494.
Boesenbergia kerbyi

| Boesenbergia kerbyi> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
(không phân hạng): Commelinids
Bộ (ordo): Zingiberales
Họ (familia): Zingiberaceae
Chi (genus): Boesenbergia
Loài (species): B. kerbyi
Danh pháp hai phần
Boesenbergia kerbyi R.M.Sm., 1982 
Boesenbergia kerbyi là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1982.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Boesenbergia kerbyi”. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2013.
Eucicones marginalis

| Eucicones marginalis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Zopheridae
Chi (genus): Eucicones
Loài (species): E. marginalis
Danh pháp hai phần
Eucicones marginalis Melsheimer, 1846 
Eucicones marginalis là một loài bọ cánh cứng trong họ Zopheridae. Loài này được Melsheimer miêu tả khoa học năm 1846.
Chú thích

↑  Hallan, J.  (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Colletes conradti

| Colletes conradti> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Colletidae
Phân họ (subfamilia): Colletinae
Chi (genus): Colletes
Loài (species): C. conradti
Danh pháp hai phần
Colletes conradti Noskiewicz, 1936 
Colletes conradti là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Noskiewicz mô tả khoa học năm 1936.
Chú thích

↑  (2008) Integrated Taxonomic Information System (ITIS) Bee Checklist 3 oktober 2008
Zefevazia peruana

| Zefevazia peruana> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Geotrupidae
Chi (genus): Zefevazia
Loài (species): Z. peruana
Danh pháp hai phần
Zefevazia peruana Boucomont, 1902 
Zefevazia peruana là một loài bọ cánh cứng trong họ Geotrupidae. Loài này được Boucomont miêu tả khoa học năm 1902.
Chú thích

↑  Hallan, J.  (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Babushkinsky (huyện)

| Babushkinsky District ? район (tiếng Nga) |
| --- | --- |

Bậc hành chính (thời điểm tháng 12 năm 2010)
Quốc gia: Nga
Chủ thể liên bang: Tỉnh Vologda
Trung tâm hành chính: selo  Imena Babushkina
Loại đô thị (đến tháng 12 năm 2010)
Hợp nhất về mặt đô thị thành: Huyện tự quản Babushkinsky
- dân đô thị: 0
Số liệu thống kê
Diện tích: 7.752 km2 (2.993 dặm vuông Anh)[cần dẫn nguồn]
Dân số (Thống kê 2002): 16.100 người
Múi giờ: MSK (UTC+03:00)
Huyện Babushkinsky (tiếng Nga: ? райо́н) là một huyện hành chính tự quản (raion), của Tỉnh Vologda, Nga. Huyện có diện tích 7752 km². Trung tâm của huyện đóng ở Imena Babushkina.
Cretomerobius wehri

| Cretomerobius wehri> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Neuroptera
Họ (familia): Hemerobiidae
Chi (genus): Cretomerobius
Loài (species): C. wehri
Danh pháp hai phần
Cretomerobius wehri Makarkin et al., 2003 
Cretomerobius wehri là một loài côn trùng trong họ Hemerobiidae thuộc bộ Neuroptera. Loài này được Makarkin et al. miêu tả năm 2003.
Chú thích

↑  Oswald, J. D. (2007). Neuropterida Species of the World. Version 2.0.
Boesenbergia islamii

| Boesenbergia islamii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
(không phân hạng): Commelinids
Bộ (ordo): Zingiberales
Họ (familia): Zingiberaceae
Chi (genus): Boesenbergia
Loài (species): B. islamii
Danh pháp hai phần
Boesenbergia islamii Yusof & M.A.Rahman, 2003 
Boesenbergia islamii là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Yusof & M.A.Rahman mô tả khoa học đầu tiên năm 2003.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Boesenbergia islamii”. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2013.
Đường phân

Sơ đồ mười phản ứng trong quá trình đường phân (con đường EMP) biến đổi phân tử glucose thành hai phân tử axit pyruvic.
Đường phân (tiếng Anh là Glycolysis, bắt nguồn từ Glycose, một thuật ngữ cũ để chỉ đường glucose và đuôi -lysis chỉ sự phân hủy) hay con đường Emden-Meyerhof-Parnas (EMP) là một quá trình chuyển hóa vật chất và năng lượng diễn ra trong tế bào mà biến đổi từ một phân tử glucose (C6H12O6) thành hai phân tử axit pyruvic (CH3COCOOH). Năng lượng tự do giải phóng từ quá trình này được sử dụng để tạo ra các hợp chất cao năng như ATP (adenosine triphosphate) và NADH (reduced nicotinamide adenine dinucleotide). Quá trình đường phân bao gồm mười phản ứng sinh hóa khác nhau, mỗi phản ứng do một loại enzyme tương ứng xúc tác nên. Phần lớn các đường đơn (monosaccharide) như fructose hay galactose, có thể biến đổi thành các sản phẩm trung gian và những sản phẩm ấy có thể được sử dụng trực tiếp. Thí dụ, sản phẩm trung gian dihydroxyacetone phosphate (DHAP) là một nguồn nguyên liệu tổng hợp nên phân từ glycerol, từ đó kết hợp với axit béo tạo thành chất béo (một dạng của lipid).
Đường phân là một quá trình chuyển hóa vật chất không phụ thuộc vào nguồn oxy, tức là chúng có thể xảy ra dù môi trường có oxy hay không. Quá trình này là con đường phổ biến nhất và chung cho cả hô hấp hiếu khí, hô hấp kị khí hay lên men. Chúng phần lớn xảy ra ở tế bào chất (bào tương cytosol) của tế bào. Quá trình biến đổi này được các nhà khoa học Gustav Embden, Otto Meyerhof và Jakub Karol Parnas tìm ra. Quá trình đường phân có thể chia thành hai giai đoạn chính là
Giai đoạn "đầu tư" năng lượng: hai phân tử ATP sẽ bị phân hủy thành ADP (adenosine diphosphate) và Pi (nhóm phosphate PO43- vô cơ).
Giai đoạn "thu hồi" năng lượng: bốn phân tử ATP được sinh ra từ ADP và Pi từ môi trường.
Khái quát chung

Phương trình hóa học khái quát chung quá trình đường phân:
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| D-[Glucose] |  |  |  | [Pyruvate] |  |
|  | + 2 [NAD]+ + 2 [ADP] + 2 [P]i |  | 2 |  | + 2 [NADH] + 2 H+ + 2 [ATP] + 2 H2O |
Đường phân phân tách phân tử glucose, đường hexose phân tách thành đường trioses. Kế tiếp, các đường nhỏ hơn này bị oxy hóa và các nguyên tử còn lại của chúng được biến đổi tạo thành hai phân tử acid pyruvic, (quy ước trong bài viết này, cation pyruvate CH3COCOO+ được sử dụng tương đương với axit pyruvic). Bên cạnh oxy hóa glucose thành pyruvate, con đường EMP còn là một quá trình phosphoryl hóa, gọi là phosphoryl hóa cơ chất, đồng thời với quá trình oxy hóa NAD+ thành phân tử NADH. Vậy thông qua quá trình đường phân, từ một phân tử glucose tạo ra tổng cộng hai phân tử ATP và hai phân tử NADH đồng thời giải phóng phân tử nước và proton H+.
Chú thích

↑  đường sáu carbon
↑  Đường ba carbon
↑  Quá trình tổng hợp ATP từ ADP và Pi vô cơ gọi là quá trình phosphoryl hóa. Có ba dạng phosphoryl hóa là quá trình phosphoryl hóa cơ chất (xảy ra ở quá trình đường phân và chu trình Krebs), quá trình phosphoryl oxy hóa (xảy ra ở chuỗi truyền electron) và quá trình phosphoryl hóa quang hóa (xảy ra ở phản ứng sáng, quá trình quang hợp).
Khái quát chung mười phản ứng kèm với tên enzyme xúc tác cho từng phản ứng tương ứng
Acropimpla davaonica

| Acropimpla davaonica> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Ichneumonidae
Chi (genus): Acropimpla
Loài (species): A. davaonica
Danh pháp hai phần
Acropimpla davaonica Baltazar, 1961 
Acropimpla davaonica là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2014.
Copelatus carayoni

| Copelatus carayoni> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Dytiscidae
Chi (genus): Copelatus
Loài (species): C. carayoni
Danh pháp hai phần
Copelatus carayoni Legros, 1949 
Copelatus carayoni là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Legros miêu tả khoa học năm 1949.
Chú thích

↑  Hallan, J.  (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Eucicones uniformis

| Eucicones uniformis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Zopheridae
Chi (genus): Eucicones
Loài (species): E. uniformis
Danh pháp hai phần
Eucicones uniformis Hinton, 1936 
Eucicones uniformis là một loài bọ cánh cứng trong họ Zopheridae. Loài này được Hinton miêu tả khoa học năm 1936.
Chú thích

↑  Hallan, J.  (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Yumikoi makii

| Yumikoi makii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Lucanidae
Phân họ (subfamilia): Lucaninae
Chi (genus): Yumikoi
Loài (species): Y. makii
Danh pháp hai phần
Yumikoi makii Arnaud, 2006 
Yumikoi makii là một loài bọ cánh cứng trong họ Lucanidae. Loài này được Arnaud mô tả khoa học năm 2006.
Boesenbergia hosensis

| Boesenbergia hosensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
(không phân hạng): Commelinids
Bộ (ordo): Zingiberales
Họ (familia): Zingiberaceae
Chi (genus): Boesenbergia
Loài (species): B. hosensis
Danh pháp hai phần
Boesenbergia hosensis Cowley, 2000 
Boesenbergia hosensis là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Cowley mô tả khoa học đầu tiên năm 2000.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Boesenbergia hosensis”. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2013.
Azlania

| Azlania> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Chrysomelidae
Danh pháp hai phần
Azlania Mohamedsaid, 1996 
Azlania là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được Mohamedsaid miêu tả khoa học năm 1996.
Các loài

Các loài trong chi này gồm:
Azlania apicalis Mohamedsaid, 1996
Azlania borneensis Mohamedsaid, 1996
Azlania shehah Mohamedsaid, 1999
Chú thích

↑  Chrysomelidae in Synopsis of the described Coleoptera of the World ngày 13 tháng 12 năm 2008