stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Đinh Núp
Đời tư

Vợ đầu là H'Liêu (mất 1954). Hai ông bà có với nhau một con trai là Đinh H'Ruk  (1949 – 2007). Sau khi vợ mất, theo phong tục nối dây, Đinh Núp được đính hôn với em vợ là Ch'rơ, lúc này bà mới 13 tuổi; nhưng ông phải tập kết ra Bắc nên mang con trai theo.
Ông kết hôn với bà H'Ben tại Hà Nội, bà là văn công đoàn Tây Nguyên tại miền Bắc những năm chống Mỹ, họ có một người con chung bị dị tật. Khi biết người vợ nối dây của Núp là Ch'rơ còn sống nên bà H'Ben chủ động ly hôn, lấy một nghệ sĩ violin và đem theo đứa con. Sau năm 1975, bà và chồng chuyển về Gia Lai, bà làm Hiệu trưởng trường Văn hóa nghệ thuật tỉnh; nhạc công Lê Đức Thịnh làm Giám đốc Trung tâm văn hoá - Thông tin tỉnh.
Năm 1963, ông trở về Nam hoạt động, nhưng phải đến năm 1967 mới được đoàn tụ với bà Ch'rơ - bà mất 2013.
Ông còn là anh em kết nghĩa với Chủ tịch Cuba Fidel Castro (ông hơn Fidel 12 tuổi). Hai người kết nghĩa trong chuyến thăm Cuba của ông vào năm 1964.
Chú thích

1 2  “Hà Nội đặt tên đường Anh hùng Núp”. https://dangcongsan.vn (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 9 tháng 4 năm 2022. Liên kết ngoài trong |website= (trợ giúp)
↑  “Van kien Quoc hoi toan tap”. Bản gốc lưu trữ ngày 6 tháng 1 năm 2012.
↑  “'Gặp lại' những hình ảnh huyền thoại của Che Guevara ở ngay Hà Nội”. Báo Điện tử Thể thao & Văn hóa, TTXVN.
↑  Tuyên Giáo Gia Lai. “Sống động Anh hùng Núp”. thongtintuyengiaogialai.vn. Bản gốc lưu trữ ngày 9 tháng 4 năm 2022. Truy cập ngày 9 tháng 4 năm 2022.
1 2 3  Zing News (15 tháng 12 năm 2014). “Chuyện chưa kể về anh hùng Núp”. ZingNews.vn. Truy cập ngày 9 tháng 4 năm 2022.
Podolia

| Podilia Поділля Podolia |
| --- | --- |
—  Vùng lịch sử  —
 
Pháo đài trung cổ tại Kamianets-Podilskyi
  Huy hiệu
 Podolia (vàng) tại Ukraina hiện nay
Podilia
Quốc gia: Ukraina, Moldova
Khu vực: Tây Ukraina, Trung Ukraina
Bộ phận: Ternopil, Khmelnytskyi, Vinnytsia, Odesa, Cherkasy
Tiêu đề đọc là tỉnh Podolia, bộ phận của Ukraina
Podolia hay Podilia (tiếng Ukraina: Поділля, đã Latinh hoá: Podillia, IPA: [poˈd⁽ʲ⁾ilʲːɐ]; tiếng Nga: Подолье, đã Latinh hoá: Podolye) là một khu vực lịch sử tại Đông Âu, nằm tại phần tây-trung và tây-nam của Ukraina và tại phần đông bắc của Moldova (tức phần phía bắc Transnistria).
Podolia bị bao quanh bởi sông Dniester và dãy núi Karpat. Diện tích khu vực là 40.000 kilômét vuông (15.000 dặm vuông Anh), có đặc trưng là một cao nguyên kéo dài và đất nông nghiệp màu mỡ. Các sông chính là Dniester và Nam Bug, đóng vai trò là các tuyến mậu dịch quan trọng.
Khu vực có lịch sử phong phú, có niên đại từ thời đồ đá mới, với nhiều bộ lạc và nền văn minh khác nhau từng chiếm lĩnh. Khu vực từng trở thành bộ phận của Vương quốc Galicia–Volhynia, Vương quốc Ba Lan, Đế quốc Ottoman, quân chủ Habsburg Áo, và Đế quốc Nga. Trong thế kỷ 20, Podolia trải qua nhiều biến động chính trị, Ba Lan và Liên Xô từng kiểm soát một bộ phận khu vực trong các thời điểm khác nhau.
Từ nguyên

Tên gọi khu vực bắt nguồn từ tiếng Slav cổ po, nghĩa là "bên cạnh" và dol, "thung lũng".
Địa lý

Khu vực này là một phần của Đồng bằng Đông Âu rộng lớn, được giới hạn bởi sông Dniester và vòng cung Karpat ở phía tây nam. Khu vực có diện tích khoảng 40.000 km², kéo dài 320 km từ tây bắc đến đông nam trên tả ngạn sông Dniester. Theo cùng một hướng là hai dãy đồi tương đối thấp, ngăn cách bởi sông Nam Bug. Vùng đất cao Podolia là một cao nguyên kéo dài, cao 144 m và trải dài từ sông Tây Bug và Nam Bug đến sông Dniester, và bao gồm các vùng núi với các thung lũng sông giống như hẻm núi.
Podolia nằm ở phía đông của Ruthenia Đỏ lịch sử, tức là nửa phía đông của Galicia, bên kia sông Seret, một nhánh của Dniester. Ở phía tây bắc, khu vực giáp với Volhynia. Khu vực phần lớn được tạo thành từ tỉnh Vinnytsia và miền nam và miền trung tỉnh Khmelnytskyi của Ukraina ngày nay. Vùng đất Podolia cũng bao gồm bộ phận của tỉnh Ternopil liền kề ở phía tây và tỉnh Kyiv ở phía đông bắc. Ở phía đông, nó bao gồm các phần lân cận của các tỉnh Cherkasy, Kirovohrad và Odesa, cũng như nửa phía bắc của Transnistria.
Hai con sông lớn chảy qua khu vực với nhiều phụ lưu: Dniester, tạo thành biên giới với Moldova và tàu có thể đi lại suốt chiều dài của nó, và Nam Bug chảy gần như song song với Dniester ở một thung lũng cao hơn, đôi khi có đầm lầy, bị các ghềnh làm gián đoạn ở một số nơi. Dniester tạo thành một kênh giao thương quan trọng trong các khu vực Mohyliv-Podilskyi, Zhvanets và các cảng sông Podolia khác.
Ở Podolia, loại 'đất đen' (chernozem) chiếm ưu thế, khiến nơi đây trở thành một khu vực nông nghiệp rất màu mỡ. Đầm lầy chỉ xuất hiện bên cạnh sông Nam Bug. Khí hậu ôn hòa chiếm ưu thế, với nhiệt độ trung bình tại Kamianets-Podilskyi là 9 °C (−4 °C vào tháng 1, 20 °C vào tháng 7).
Podolia do Nga cai trị vào năm 1906 có dân số ước tính là 3.543.700, bao gồm chủ yếu là người Ukraina. Các nhóm thiểu số đáng kể bao gồm người Ba Lan và người Do Thái, cũng như 50.000 người Romania, một số người Đức và một số người Armenia.
Các khu định cư chính bao gồm thủ phủ truyền thống Kamianets-Podilskyi, Vinnytsia, Khmelnytskyi, Rîbnița, Mohyliv-Podilskyi, Haisyn, Balta, Bar, Camenca, Yampil, Bratslav và Letychiv.
Podolia nổi danh với các loại rau quả như anh đào, dâu tằm, dưa, bí và dưa chuột.
Lịch sử

Vùng đất này có loài người ít nhất là từ đầu thời đại đồ đá mới. Herodotus đề cập đến nơi đây như là trung tâm của người Alazones Hy Lạp-Scythia  và có thể cả người Neuri Scythia. Sau đó, người Dacia và người Getae đến. Người La Mã để lại dấu vết về quyền cai trị của mình qua bức tường Trajan, trải dài qua các khu hiện tại là Kamianets-Podilskyi, Nova Ushytsia và Khmelnytskyi.
Trong Giai đoạn Di cư lớn, nhiều dân tộc đi qua lãnh thổ này hoặc định cư tại đây một thời gian, để lại nhiều dấu vết trong các di tích khảo cổ học. Nestor trong Biên niên sử sơ cấp có đề cập đến bốn bộ tộc rõ ràng là người Slav: người Buzhan và Dulebe dọc theo sông Nam Bug, và người Tivertsi và Ulich dọc theo sông Dniester. Người Avar xâm chiếm khu vực vào thế kỷ thứ 7. Sau đó, người Bolokhoveni chiếm cùng một lãnh thổ vào thế kỷ 13.
Lịch sử > Vương quốc Ruthenia và Ba Lan

Thân vương Oleg xứ Novgorod mở rộng quyền cai trị của mình trên lãnh thổ này, gọi là Ponizie, hay "vùng đất thấp". Những vùng đất thấp này sau đó trở thành một phần của các thân vương quốc Volhynia, Kyiv và Galicia của Rus Kyiv. Vào thế kỷ 13, Bakota đóng vai trò là trung tâm chính trị và hành chính. Trong thời gian đó, quân Mông Cổ đã cướp bóc Ponizie; Hoàng tử Algirdas (Olgierd) của Đại công quốc Litva giải phóng khu vực khỏi sự cai trị của người Mông Cổ sau chiến thắng trước Kim Trướng hãn quốc trong Trận chiến Nước Xanh năm 1362, sáp nhập nó vào lãnh thổ của mình dưới tên Podolia, có nghĩa tương tự như Ponizie. Ba Lan thuộc địa hóa bắt đầu vào thế kỷ 14.
Sau cái chết của Hoàng tử Litva Vytautas (Vitovt) vào năm 1430, Podolia được hợp nhất thành tỉnh Podolia của Vương quốc Ba Lan, ngoại trừ phần phía đông của nó là tỉnh Bratslav, vẫn thuộc về Litva cho đến khi hợp nhất với Ba Lan trong Liên minh Lublin năm 1569. Từ năm 1672, Podolia trở thành một phần của Đế quốc Ottoman, khi đó nó được gọi là tỉnh (eyalet) Podolia. Trong thời gian này, khu vực là một tỉnh, với trung tâm là Kamaniçe, và được chia thành các sanjak (khu) Kamaniçe, Bar, Mejibuji và Yazlovets (Yazlofça). Khu vực trở lại quyền thống trị của Ba Lan vào năm 1699 theo Hiệp ước Karlowitz. Người Ba Lan giữ lại Podolia cho đến khi đất nước của họ bị phân chia vào năm 1772 và 1793, khi chế độ quân chủ Habsburg của Áo và Đế quốc Nga lần lượt sáp nhập các phần phía tây và phía đông.
Lịch sử > Đế quốc Áo và Nga

Từ năm 1793 đến năm 1917, một phần của khu vực là tỉnh Podolia (tiếng Nga: Подольская губерния [Podol'skaja gubernija]; tiếng Ukraina: Подільська губернія [Podil's'ka hubernija]) ở tây nam Nga giáp với Áo qua sông Zbruch và với Bessarabia qua sông Dniester. Diện tích của nó là 36.910 km².
Vào năm 1772, khi diễn ra phân chia Ba Lan lần một, Nhà Habsburg của Áo đã nắm quyền kiểm soát một phần nhỏ của Podolia ở phía tây sông Zbruch (đôi khi còn được gọi là "Nam Podolia") xung quanh Borschiv, thuộc tỉnh Ternopil ngày nay. Vào thời điểm này, Hoàng đế Joseph II từng đi tham quan khu vực này, rất ấn tượng trước sự màu mỡ của đất đai và rất lạc quan về triển vọng tương lai của nó. Ba Lan biến mất với tư cách là một quốc gia trong phân chia lần thứ ba vào năm 1795 nhưng giới quý tộc Ba Lan vẫn tiếp tục duy trì quyền kiểm soát địa phương ở cả phía đông và phía tây Podolia đối với một bộ phận nông dân chủ yếu là người Ukraina, những người có nét tương đồng với những người Đông Slav khác đã chịu sự cai trị của chế độ quân chủ Habsburg. Điều này xuất hiện trong một cuốn sách năm 1772 của Adam F. Kollár và được sử dụng như một lập luận ủng hộ việc Nhà Habsburg thôn tính.
Vùng Ternopil (Tarnopol) ở phía tây Podolia bị Nga chiếm một thời gian ngắn vào năm 1809 nhưng được trả lại cho Áo cai trị vào năm 1815. Trong Đế quốc Áo, phía tây Podolia là một phần của Vương quốc Galicia và Lodomeria. Đến năm 1867 với sự hình thành của Áo-Hung, thể chế này trở thành một đơn vị tự trị do dân tộc Ba Lan quản lý dưới quyền quân chủ của Áo. Vào cuối thế kỷ 19 và đầu thế kỷ 20, Podolia của Áo đã chứng kiến ​​một cuộc di cư quy mô lớn của cư dân nông dân đến miền tây Canada.
Đối với cộng đồng Do Thái ở Podolia, Haskalah hoặc Sự khai sáng của người Do Thái đã tiếp cận đến vào thế kỷ 19, do người Do Thái từ Tây Âu giới thiệu. I A. Bar-Levy (Weissman), tác giả của " Sách Yizkor" nói về Podolia: "Nó chấm dứt sự tách biệt về văn hóa của người Do Thái với thế giới xung quanh. Người Do Thái bắt đầu học khoa học và ngôn ngữ hiện đại, đọc văn học thế giới và tham gia vào đời sống văn hóa của các quốc gia mà họ sống." Cũng giống như trường hợp ở các khu vực khác của Ba Lan cũ, người Do Thái bắt đầu học ngôn ngữ của đất nước họ sinh sống và viết về các chủ đề thế tục. Các tác giả của Haskalah ở Podolia bao gồm: nhà tiên phong Isaac Satanow (1733–1805), Menachim Mendel Lapin, tác giả và dịch giả, Ben-Ami (Mordecai Rabinowitz), người viết bằng tiếng Nga, và nhiều người khác.
Lịch sử > Giữa Ba Lan và Liên Xô

Với sự sụp đổ của Áo-Hung sau Chiến tranh thế giới thứ nhất vào tháng 11 năm 1918, miền tây Podolia được đưa vào Cộng hòa Nhân dân Tây Ukraina, nhưng nằm dưới sự kiểm soát của Ba Lan vào năm 1919, điều này đã được xác nhận trong thỏa thuận Ba Lan-CHND Ukraina vào tháng 4 năm 1920. Podolia do Liên Xô chiếm đóng một thời gian ngắn vào năm 1920 trong quá trình Chiến tranh Ba Lan-Liên Xô. Trong cùng một cuộc chiến, Ba Lan chiếm đóng một thời gian ngắn phía đông Podolia vào năm 1919 và một lần nữa vào năm 1920. Sau Hòa ước Riga, quyền kiểm soát của Ba Lan đối với phía tây Podolia được Liên Xô công nhận. Liên Xô giữ lại phía đông Podalia. Có những cuộc tàn sát trong thời kỳ này.
Tại Ba Lan từ năm 1921 đến năm 1939, phía tây Podolia là một phần của tỉnh Tarnopol. Đông Podolia thuộc Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết Ukraina, và từ năm 1922 đến 1940 phần phía tây nam thành lập Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết tự trị Moldavia.
Năm 1927, có một cuộc nổi dậy lớn của nông dân và công nhân nhà máy ở Mohyliv-Podilskyi, Kamianets-Podilskyi, Tiraspol và các thành phố khác của miền nam Ukraina chống lại chính quyền Xô Viết. Quân đội từ Moskva được gửi đến khu vực và đàn áp tình trạng bất ổn, khiến khoảng 4.000 người thiệt mạng, theo các phóng viên Hoa Kỳ được cử đến để đưa tin về cuộc nổi dậy, nhưng vào thời điểm đó đã bị báo chí chính thức của Điện Kremlin phủ nhận hoàn toàn.
Năm 1939, sau khi ký kết Hiệp ước Molotov–Ribbentrop giữa Đức Quốc xã và Liên Xô và cuộc xâm lược Ba Lan của Liên Xô vào ngày 17 tháng 9 năm 1939, khu vực này trở thành một phần của Ukraina thuộc Liên Xô. Nhiều cư dân địa phương đã bị trục xuất đến các trại lao động. Sau cuộc xâm lược của Đức vào Liên Xô năm 1941, phần lớn Podolia bị Đức Quốc xã chiếm đóng và sáp nhập vào Reichskommissariat Ukraina. Khu vực Podolia giữa sông Nam Bug bên dưới Vinnytsia và sông Dniester bị Romania chiếm đóng như một phần của Transnistria.
Năm 1944, Liên Xô giành lại Podolia và vào năm 1945, khi biên giới phía đông của Ba Lan chính thức được phân định lại dọc theo đường Curzon, toàn bộ Podolia vẫn thuộc Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Xô viết Ukraina. Hầu hết người Ba Lan và người Do Thái còn lại chạy trốn hoặc bị trục xuất sang Cộng hòa Nhân dân Ba Lan.
Văn hóa

Truyền thống vẽ biểu tượng dân gian của Podillia nổi tiếng ở Ukraina. Biểu hiện của nó là những tường biểu tượng ngôi nhà dài được vẽ trên vải bạt vào cuối thế kỷ 19 đầu thế kỷ 20. Màu đỏ, xanh lá cây và vàng chiếm ưu thế, khuôn mặt của các vị thánh dài hơn một chút, đôi mắt giống như quả hạnh nhân. Trên những họa tường biểu tượng này, những vị thánh gia đình đáng tôn kính nhất được vẽ. Các bộ sưu tập biểu tượng dân gian của Podillya thuộc sở hữu của Bảo tàng Nghệ thuật Vinnytsya và Bảo tàng Biểu tượng Gia đình Ukraina trong Lâu đài Radomysl.
Hình ảnh

Vinnytsia
Khmelnytskyi
The fortress of Kamianets-Podilskyi
Tòa nhà chính của Đại học Trồng trọt Quốc gia Uman
Hội đồng thành phố Pervomaisk
Rîbnița nhìn qua sông Dniester
Hội đồng thành phố Kamianets-Podilskyi vào ban đêm
Một công viên gần khu phố cổ của Kamianets-Podilskyi
Một con phố cổ trong khu phố cổ của Kamianets-Podilskyi.
Khải hoàn môn ở Kamianets-Podilskyi
Zalishchyky
Podolia (tiếng Pháp: Podolie) màu vàng trong một bản đồ của nhà lập bản đồ người Pháp Henri Chatelain vào năm 1712. Ruthenia Trắng màu trắng, Ruthenia Đen màu đen, và Volhynia màu đỏ.
Người Podolia, trước 1878
Pháo đài trung cổ tại Letychiv.
Roberto De Zerbi

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
 De Zerbi vào năm 2019
Thông tin cá nhân
Tên đầy đủ:  Roberto De Zerbi
Ngày sinh:  6 tháng 6, 1979 (45 tuổi)
Nơi sinh:  Brescia, Ý
Chiều cao:  1,75 m
Vị trí:  Tiền vệ tấn công
Thông tin đội
Đội hiện nay:  Marseille (huấn luyện viên)
Sự nghiệp cầu thủ trẻ
Năm:  Đội
0000:  AC Milan
Sự nghiệp cầu thủ chuyên nghiệp*
| Năm |  Đội |  ST |  (BT) |
| 1998–2001 |  AC Milan |  0 |  (0) |
| 1998–1999 |  → Monza (mượn) |  9 |  (0) |
| 1999–2000 |  → Padova (mượn) |  23 |  (5) |
| 2000–2001 |  → Avellino (mượn) |  6 |  (0) |
| 2001–2002 |  Lecco |  7 |  (0) |
| 2002–2004 |  Foggia |  56 |  (17) |
| 2004–2005 |  Arezzo |  27 |  (4) |
| 2005–2006 |  Catania |  34 |  (7) |
| 2006–2010 |  Napoli |  33 |  (3) |
| 2007–2008 |  → Brescia (mượn) |  17 |  (1) |
| 2008–2009 |  → Avellino (mượn) |  15 |  (5) |
| 2009–2010 |  → CFR Cluj (mượn) |  4 |  (0) |
| 2010–2012 |  CFR Cluj |  18 |  (8) |
| 2013 |  Trento |  10 |  (3) |
| Tổng cộng |   |  259 |  (53) |
Sự nghiệp quản lý
Năm:  Đội
2013–2014:  Darfo Boario
2014–2016:  Foggia
2016–2017:  Palermo
2017–2018:  Benevento
2018–2021:  Sassuolo
2021–2022:  Shakhtar Donetsk
2022–2024:  Brighton & Hove Albion
2024–:  Marseille
 *Số trận ra sân và số bàn thắng ở câu lạc bộ tại giải quốc gia
Roberto De Zerbi (phát âm tiếng Ý: [roˈbɛrto de dˈdzɛrbi], sinh ngày 6 tháng 6 năm 1979) là một huấn luyện viên bóng đá và cựu cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Ý hiện đang là huấn luyện viên trưởng của câu lạc bộ Olympique de Marseille tại Ligue 1.
Sự nghiệp cầu thủ

De Zerbi bắt đầu sự nghiệp chuyên nghiệp của mình tại AC Milan. Ông đã gắn bó bốn mùa giải dưới dạng cho mượn tại các câu lạc bộ hạng thấp hơn từ Serie B đến Serie C2. Ông đã dành mùa giải Serie C1 1999–2000 tại Como cùng với Alberto Comazzi và Luca Saudati của Milan. Vào tháng 6 năm 2002, Milan đã mua lại De Zerbi từ Salernitana, và sau đó bán ông cho Foggia.
De Zerbi đã ký hợp đồng với câu lạc bộ Serie B Napoli từ Catania với giá 2,5 triệu euro vào năm 2006 và gắn bó ba mùa giải tiếp theo dưới dạng cho mượn tại các câu lạc bộ Brescia, Avellino và CFR Cluj.
Vào ngày 8 tháng 2 năm 2010, Napoli thông báo về việc chuyển nhượng cho mượn De Zerbi đến câu lạc bộ Liga I của România là CFR Cluj, với thỏa thuận được thực hiện vĩnh viễn vào ngày 31 tháng 8 năm 2010 theo hợp đồng có thời hạn ba năm.
De Zerbi từ giã sự nghiệp cầu thủ của mình vào năm 2013 sau thời gian chơi trong màu áo Trento.
Thống kê sự nghiệp huấn luyện

| Đội | Từ | Đến | Thống kê> Trận | Thống kê> T | Thống kê> H | Thống kê> B | Thống kê> % thắng |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Darfo Boario | 19 tháng 11 năm 2013 | 30 tháng 6 năm 2014 | &000000000000002200000022 | &00000000000000050000005 | &00000000000000050000005 | &000000000000001200000012 | 0&000000000000002273000022,73 |
| Foggia | 1 tháng 7 năm 2014 | 14 tháng 8 năm 2016 | &000000000000009100000091 | &000000000000004700000047 | &000000000000002500000025 | &000000000000001900000019 | 0&000000000000005164999951,65 |
| Palermo | 6 tháng 9 năm 2016 | 30 tháng 11 năm 2016 | &000000000000001300000013 | &00000000000000010000001 | &00000000000000030000003 | &00000000000000090000009 | 00&00000000000000076900007,69 |
| Benevento | 23 tháng 10 năm 2017 | 30 tháng 6 năm 2018 | &000000000000002900000029 | &00000000000000060000006 | &00000000000000030000003 | &000000000000002000000020 | 0&000000000000002069000020,69 |
| Sassuolo | 1 tháng 7 năm 2018 | 24 tháng 5 năm 2021 | &0000000000000120000000120 | &000000000000004300000043 | &000000000000003600000036 | &000000000000004100000041 | 0&000000000000003582999935,83 |
| Shakhtar Donetsk | 25 tháng 5 năm 2021 | 11 tháng 7 năm 2022 | &000000000000003000000030 | &000000000000002000000020 | &00000000000000050000005 | &00000000000000050000005 | 0&000000000000006667000066,67 |
| Brighton & Hove Albion | 18 tháng 9 năm 2022 | 30 tháng 6 năm 2024 | &000000000000008900000089 | &000000000000003800000038 | &000000000000002200000022 | &000000000000002900000029 | 0&000000000000004270000042,70 |
| Marseille | 1 tháng 7 năm 2024 | nay | &00000000000000070000007 | &00000000000000040000004 | &00000000000000020000002 | &00000000000000010000001 | 0&000000000000005714000057,14 |
| Tổng cộng | Tổng cộng | Tổng cộng | &0000000000000401000000401 | &0000000000000164000000164 | &0000000000000101000000101 | &0000000000000136000000136 | 0&000000000000004089999940,90 |
Danh hiệu > Cầu thủ

CFR Cluj
Liga I: 2009–10, 2011–12
Cúp bóng đá România: 2009–10
Danh hiệu > Huấn luyện viên

Foggia
Coppa Italia Lega Pro: 2015–16
Shakhtar Donetsk
Siêu cúp bóng đá Ukraina: 2021
Tiếng Malaysia

Bài này viết về ngôn ngữ chính thức của Malaysia. Đối với tổng quan các ngôn ngữ sử dụng tại Malaysia, xem Ngôn ngữ tại Malaysia.
Đừng nhầm lẫn với tiếng Mã Lai.
| Tiếng Malaysia |
| --- | --- |
bahasa Malaysia بهاس مليسيا
Phát âm: [baˈhasə malajˈsiə]
Sử dụng tại: Malaysia
Tổng số người nói: Được nói bởi đại đa số những người ở Malaysia, mặc dù hầu hết học tiếng địa phương Malay hoặc ngôn ngữ bản địa khác trước.
Phân loại: Nam ĐảoNgữ tộc Mã Lai-Đa ĐảoMã LaiMã Lai Malacca ("Riau")Tiếng Malaysia
Hệ chữ viết: Latinh (Rumi) Ả Rập (Jawi) Chữ nổi Malaysia
Dạng ngôn ngữ kí hiệu: Bahasa Malaysia Kod Tangan
Địa vị chính thức
Ngôn ngữ chính thức tại:  Malaysia
Quy định bởi: Dewan Bahasa dan Pustaka (Viện Ngôn ngữ và Văn học)
Mã ngôn ngữ
ISO 639-3: zsm
Glottolog: stan1306
Tiếng Malaysia (tiếng Mã Lai: bahasa Malaysia; Jawi: بهاس مليسيا) hoặc Tiếng Mã Lai Malaysia (tiếng Mã Lai: bahasa Melayu Malaysia) là tên thường dùng cho tiếng Mã Lai sử dụng ở Malaysia (để phân biệt với khẩu ngữ sử dụng ở Indonesia, được gọi là tiếng Indonesia). Về mặt hiến pháp, nó là ngôn ngữ chính thức của Malaysia là tiếng Mã Lai, nhưng chính phủ theo thời gian lại gọi nó là tiếng Malaysia. Tiếng Malaysia tiêu chuẩn là dạng chuẩn của phương ngữ Johore-Riau của tiếng Mã Lai. Nó được nói bởi phần lớn người dân Malaysia, mặc dù hầu hết đã học một dạng tiếng Mã Lai hoặc ngôn ngữ bản địa khác trước. Tiếng Mã Lai là một môn học bắt buộc trong các trường tiểu học và trung học.
Lịch sử

Trong thời kỳ thuộc địa, Richard Olaf Winstedt và Richard James Wilkinson đã tạo ra nền tảng của hệ thống giáo dục ngày nay ở Malaysia và thông qua dự án của họ không chỉ nghiên cứu hệ thống của ngôn ngữ Malay, mà còn tạo ra các từ điển Anh–Mã Lai hợp lệ. Sau khi Liên bang Mã Lai tự do độc lập, thuật ngữ "Bahasa Melayu" đã được giới thiệu bởi những người cha độc lập của Malaysia, đặc biệt là Tunku Abdul Rahman, như Điều 152 trong hiến pháp, để trao cho quốc gia đa sắc tộc thông qua một ngôn ngữ chung.
Sau tình trạng bất ổn dân tộc đẫm máu năm 1969, Thủ tướng Abdul Razak Hussein đã đưa ra thuật ngữ "Bahasa Malaysia" để thể hiện sự thống nhất của các nhóm dân tộc Malaysia và tranh chấp tranh chấp về sự thống trị của người Malaysia bản địa. Dưới thời Bộ trưởng Bộ Giáo dục Anwar Ibrahim năm 1986, cái tên "Bahasa Melayu" được giới thiệu lại. Vào tháng 4 năm 2007, Nội Các Malaysia đã nhất trí bỏ phiếu sử dụng "Bahasa Malaysia" là thuật ngữ chính thức cho ngôn ngữ quốc gia của tất cả các nhóm dân tộc ở Malaysia.
Hệ thống chữ viết

Bài chi tiết: Bảng chữ cái tiếng Mã Lai
Tiếng Malaysia thường được viết bằng bảng chữ cái Latinh gọi là Rumi, mặc dù bảng chữ cái Ả Rập có tên là Jawi cũng tồn tại. Chữ Rumi là chính thức trong khi những nỗ lực hiện đang được thực hiện để bảo tồn chữ viết Jawi và khôi phục việc sử dụng nó ở Malaysia. Tuy nhiên, chữ Latinh vẫn là chữ viết được sử dụng phổ biến nhất ở Malaysia, cho cả mục đích chính thức và không chính thức.
Từ mượn

Tiếng Malaysia có hầu hết các từ vay mượn từ tiếng Phạn, tiếng Tamil, tiếng Hindi, tiếng Ba Tư, tiếng Bồ Đào Nha, tiếng Hà Lan, tiếng Trung, tiếng Ả Rập và gần đây là tiếng Anh (đặc biệt là nhiều thuật ngữ khoa học và công nghệ). Tiếng Mã Lai hiện đại của Malaysia cũng bị ảnh hưởng từ vựng bởi sự đa dạng của tiếng Indonesia, chủ yếu thông qua sự phổ biến của các bộ phim truyền hình, vở kịch xà phòng và âm nhạc của Indonesia.
So sánh tiếng Mã Lai viết bằng Rumi và Jawi với các ngôn ngữ khác
Biển báo giao thông bằng tiếng Malaysia: Dấu hiệu cảnh báo "Vượt cấp" và biển báo quy định "Dừng lại".
Dracoderidae

| Dracoderidae> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Kinorhyncha
Lớp (class): Allomalorhagida
Họ (familia): Dracoderidae Higgins & Shirayama, 1990
Dracoderidae là một họ thuộc lớp Cyclorhagida.
Chi:
Dracoderes Higgins & Shirayama, 1990
Ploceus angolensis

| Ploceus angolensis |
| --- | --- |

Tình trạng bảo tồn
 Ít quan tâm  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Aves
Bộ (ordo): Passeriformes
Họ (familia): Ploceidae
Chi (genus): Ploceus
Loài (species): P. angolensis
Danh pháp hai phần
Ploceus angolensis
Ploceus angolensis là một loài chim trong họ Ploceidae.
Chú thích

↑  BirdLife International (2016). “Ploceus angolensis”. Sách đỏ IUCN về các loài bị đe dọa. 2016: e.T22719044A263921475. doi:10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22719044A263921475.en. Truy cập ngày 11 tháng 11 năm 2021.
↑  Clements, J. F.; Schulenberg, T. S.; Iliff, M. J.; Wood, C. L.; Roberson, D.; Sullivan, B.L. (2012). “The eBird/Clements checklist of birds of the world: Version 6.7”. Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.
Paula Deen

| Paula Deen |
| --- | --- |
Paula Deen (trái) trong một thông cáo dịch vụ công ích của hiệp hội Civitan International (2006)
Sinh: Paula Ann Hiers 19 tháng 1, 1947 (78 tuổi) Albany, Georgia, Hoa Kỳ
Phối ngẫu:  Jimmy Deen (cưới 1965–1989)  Michael Groover (cưới 2004) 
Con cái: Jamie Deen và Bobby Deen
Website: www.pauladeen.com
Sự nghiệp ẩm thực
Phong cách ẩm thực: miền Nam Hoa Kỳ
 Nhà hàng hiện tại The Lady & Sons, Paula Deen's Family Kitchen (5 chi nhánh) 
 Nhà hàng trong quá khứ The Bag Lady 
 Chương trình truyền hình Paula's Home Cooking (2002–2013) Paula's Party (2006–2013) Paula's Best Dishes (2008–2013) Positively Paula (2016–present) Paula Deen's Sweet Home Savannah (2017–nay) 
 Giải thưởng Giải Emmy cho người dẫn chương trình xuất sắc nhất (2007) 
 
Paula Ann Hiers Deen (/ˈpɔo̯.lə æjə̯n hi(j)əɹs dɪi̯n/; sinh ngày 19 tháng 1 năm 1947) là một nữ đầu bếp, tác giả sách nấu ăn và người nổi tiếng trên truyền hình người Mỹ. Bà sinh sống và kinh doanh nhà hàng The Lady & Sons tại thành phố Savannah, Georgia cùng với hai người con trai của mình là Jamie và Bobby Deen. Cho đến nay, bà đã cho ra mắt 15 tựa sách nấu ăn.