stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Microtus breweri
Chú thích

↑  Linzey, A.V. & NatureServe (Hammerson, G.) (2008). Microtus breweri. 2008 Sách đỏ IUCN. Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế 2008. Truy cập ngày 11 tháng 6 năm 2009. Database entry includes a brief justification of why this species is of vulnerable.
1 2  Wilson, D. E.; Reeder, D. M. biên tập (2005). “Microtus breweri”. Mammal Species of the World . Baltimore: Nhà in Đại học Johns Hopkins, 2 tập (2.142 trang). ISBN 978-0-8018-8221-0. OCLC 62265494.
Mogliano

Mogliano là một đô thị ở tỉnh Macerata ở vùng Marche, có vị trí cách khoảng 50 km về phía nam của Ancona và khoảng 13 km về phía nam của Macerata. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 4.919 người và diện tích là 29,3 km².
Mogliano giáp các đô thị: Corridonia, Fermo, Francavilla d'Ete, Loro Piceno, Massa Fermana, Petriolo.
Mitromorpha punctata

| Mitromorpha punctata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Mollusca
Lớp (class): Gastropoda
Liên họ (superfamilia): Conoidea
(không phân hạng): nhánh Caenogastropoda nhánh Hypsogastropoda nhánh Neogastropoda
Họ (familia): Mitromorphidae
Chi (genus): Mitromorpha
Loài (species): M. punctata
Danh pháp hai phần
Mitromorpha punctata Chino & Stahlschmidt, 2009 
Mitromorpha punctata là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Mitromorphidae, họ ốc cối.
Chú thích

↑  Mitromorpha punctata Chino & Stahlschmidt, 2009. World Register of Marine Species, truy cập 29 tháng 3 năm 2010.
Mitromorpha senegalensis

| Mitromorpha senegalensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Mollusca
Lớp (class): Gastropoda
Liên họ (superfamilia): Conoidea
(không phân hạng): nhánh Caenogastropoda nhánh Hypsogastropoda nhánh Neogastropoda
Họ (familia): Mitromorphidae
Chi (genus): Mitromorpha
Loài (species): M. senegalensis
Danh pháp hai phần
Mitromorpha senegalensis (Rolan & Boyer, 2001) 
Danh pháp đồng nghĩa
 Mitrolumna senegalensis Rolan & Boyer, 2001
Mitromorpha senegalensis là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Mitromorphidae, họ ốc cối.
Chú thích

1 2  Mitromorpha senegalensis (Rolan & Boyer, 2001). World Register of Marine Species, truy cập 29 tháng 3 năm 2010.
Mosi Alli

Mosi Alli (sinh ngày 3 tháng 7 năm 1961) là một vận động viên chạy nước rút người Tanzania. Bà đã thi đấu ở nội dung 100 mét nữ tại Thế vận hội Mùa hè 1980.
Mitromorpha rotundicostata

| Mitromorpha rotundicostata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Mollusca
Lớp (class): Gastropoda
Liên họ (superfamilia): Conoidea
(không phân hạng): nhánh Caenogastropoda nhánh Hypsogastropoda nhánh Neogastropoda
Họ (familia): Mitromorphidae
Chi (genus): Mitromorpha
Loài (species): M. rotundicostata
Danh pháp hai phần
Mitromorpha rotundicostata Kilburn, 1986 
Mitromorpha rotundicostata là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Mitromorphidae, họ ốc cối.
Chú thích

↑  Mitromorpha rotundicostata Kilburn, 1986. World Register of Marine Species, truy cập 29 tháng 3 năm 2010.
Monocladum aegyptiacum

| Monocladum aegyptiacum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Monocladum
Loài (species): M. aegyptiacum
Danh pháp hai phần
Monocladum aegyptiacum
Monocladum aegyptiacum là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Mitromorpha salisburyi

| Mitromorpha salisburyi> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Mollusca
Lớp (class): Gastropoda
Liên họ (superfamilia): Conoidea
(không phân hạng): nhánh Caenogastropoda nhánh Hypsogastropoda nhánh Neogastropoda
Họ (familia): Mitromorphidae
Chi (genus): Mitromorpha
Loài (species): M. salisburyi
Danh pháp hai phần
Mitromorpha salisburyi (Cernohorsky, 1978) 
Danh pháp đồng nghĩa
 Mitrolumna salisburyi Cernohorsky, 1978
Mitromorpha salisburyi là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Mitromorphidae, họ ốc cối.
Chú thích

1 2  Mitromorpha salisburyi (Cernohorsky, 1978). World Register of Marine Species, truy cập 29 tháng 3 năm 2010.
Monolepta irpa

| Monolepta irpa> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Chrysomelidae
Chi (genus): Monolepta
Loài (species): M. irpa
Danh pháp hai phần
Monolepta irpa Mohamedsaid, 2000 
Monolepta irpa là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Mohamedsaid miêu tả khoa học năm 2000.
Chú thích

↑  Chrysomelidae in Synopsis of the described Coleoptera of the World ngày 13 tháng 12 năm 2008
Monoclea gottschei

| Monoclea gottschei> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Marchantiophyta
Lớp (class): Marchantiopsida
Bộ (ordo): Marchantiales
Họ (familia): Monocleaceae
Chi (genus): Monoclea
Loài (species): M. gottschei
Danh pháp hai phần
Monoclea gottschei Lindb., 1886 
Monoclea gottschei là một loài Rêu trong họ Monocleaceae. Loài này được Lindb. mô tả khoa học đầu tiên năm 1886.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Monoclea gottschei”. Truy cập ngày 1 tháng 6 năm 2014.
Monocleaceae

| Monocleaceae> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Marchantiophyta
Lớp (class): Marchantiopsida
Bộ (ordo): Marchantiales
Họ (familia): Monocleaceae
Monocleaceae là một họ rêu trong bộ Marchantiales.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Monocleaceae”. Truy cập ngày 11 tháng 6 năm 2014.
Moshensky (huyện)

| Moshensky District ? район (tiếng Nga) |
| --- | --- |

Bậc hành chính (thời điểm tháng 12 năm 2010)
Quốc gia: Nga
Chủ thể liên bang: Tỉnh Novgorod
Trung tâm hành chính: selo  Moshenskoye
Loại đô thị (đến tháng 12 năm 2010)
Hợp nhất về mặt đô thị thành: Huyện tự quản Moshensky
- dân đô thị: 0
Số liệu thống kê
Diện tích: 2.553 km2 (986 dặm vuông Anh)[cần dẫn nguồn]
Dân số (Thống kê 2002): 10.000 người
Múi giờ: MSK (UTC+03:00)
Huyện Moshensky (tiếng Nga: ? райо́н) là một huyện hành chính tự quản (raion), của Tỉnh Novgorod, Nga. Huyện có diện tích 2553 kilômét vuông, dân số thời điểm ngày 1 tháng 1 năm 2000 là 10000 người. Trung tâm của huyện đóng ở Moshenskoye.
Moodaldinni, Raichur

| Moodaldinni |
| --- | --- |
—  Làng  —
 
Quốc gia:  Ấn Độ
Bang: Karnataka
Huyện: Raichur
Thành phố/thị trấn: Raichur
Múi giờ: IST (UTC+5:30)
Moodaldinni là một làng thuộc tehsil Raichur, huyện Raichur, bang Karnataka, Ấn Độ.
Monotes

| Monotes |
| --- | --- |
Monotes kerstingii
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Malvales
Họ (familia): Dipterocarpaceae
Chi (genus): Monotes A.De Candolle, (1868)
Monotes là một chi thực vật thuộc họ Dipterocarpaceae. Chi có khoảng 44 loài. Danh lục sau dựa trên cơ sở dữ liệu về họ Dipterocarpaceae do Royal Botanic Garden, Edinburgh duy trì và cập nhật.
Monotes adenophyllus Gilg
Monotes africanus A.DC.
Monotes angolensis De Wild.
Monotes autennei P.A.Duvign.
Monotes caloneurus Gilg
Monotes carrissoanus H.H.Bancr.
Monotes dasyanthus Gilg
Monotes dawei H.H.Bancr.
Monotes discolor R.E.Fr.
Monotes doryphorus P.A.Duvign.
Monotes elegans Gilg
Monotes engleri Gilg
Monotes gigantophyllus P.A.Duvign.
Monotes gilgii Engl.
Monotes gilleti De Wild.
Monotes glaber Sprague
Monotes glandulosus Pierre
Monotes gossweileriDe Wild
Monotes hutchinsonianus Exell
Monotes hypoleucus (Welw. ex Oliv.) Gilg
Monotes kapiriensis De Wild.
Monotes katangensis (De Wild.) De Wild.
Monotes kerstingii Gilg
Monotes loandensis Exell
Monotes lukuluensis Hutch.
Monotes lutambensis Verdc.
Monotes madagascariensis Humbert
Monotes magnificus Gilg
Monotes mutetetwa P.A.Duvign.
Monotes noldeae H.H.Bancr.
Monotes nyasensis Hutch. ex H.H.Bancr.
Monotes oblongifolius Hutch.
Monotes oxyphyllinus P.A.Duvign.
Monotes pearsonii H.H.Bancr.
Monotes pwetoensis Robyns ex H.H.Bancr.
Monotes redheadii P.A.Duvign.
Monotes rubriglans H.H.Bancr.
Monotes rufotomentosus Gilg
Monotes schmitzii P.A.Duvign.
Monotes stevensonii Burtt Davy ex H.H.Bancr.
Monotes thomasi De Wild.
Monotes tomentellus Hutch. & Milne-Redh.
Monotes verdicki De Wild.
Monotes xasenguensis H.H.Bancr.
Montclar, Alpes-de-Haute-Provence

| --- | --- |
 Montclar

Montclar

Hành chính
Quốc gia:  Pháp
Vùng: Provence-Alpes-Côte d'Azur
Tỉnh: Alpes-de-Haute-Provence
Quận: Digne-les-Bains
Tổng: Seyne
Liên xã: Pays de Seyne
Xã (thị) trưởng: Henri Savornin (2008-2014)
Thống kê
Độ cao: 1.082–2.500 m (3.550–8.202 ft) (bình quân 1.120 m (3.670 ft)[chuyển đổi: tùy chọn không hợp lệ])
Diện tích đất1: 23,38 km2 (9,03 dặm vuông Anh)
INSEE/Mã bưu chính: 04126/ 04140

Montclar là một xã ở tỉnh Alpes-de-Haute-Provence, vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur ở đông nam nước Pháp.
Monotaxis tenuis

| Monotaxis tenuis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Malpighiales
Họ (familia): Euphorbiaceae
Chi (genus): Monotaxis
Loài (species): M. tenuis
Danh pháp hai phần
Monotaxis tenuis Airy Shaw, 1980 
Monotaxis tenuis là một loài thực vật có hoa trong họ Đại kích. Loài này được Airy Shaw mô tả khoa học đầu tiên năm 1980.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Monotaxis tenuis”. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2013.
Mognard

| --- | --- |
 Mognard
Mognard

Hành chính
Quốc gia:  Pháp
Vùng: Auvergne-Rhône-Alpes
Tỉnh: Savoie
Quận: Chambéry
Tổng: Albens
Xã (thị) trưởng: Bernard Marin (2008–2014)
Thống kê
Độ cao: 320–560 m (1.050–1.840 ft)
Diện tích đất1: 4,1 km2 (1,6 dặm vuông Anh)
Nhân khẩu2: 408  (2006)
 - Mật độ: 100/km2 (260/sq mi)
INSEE/Mã bưu chính: 73158/ 73410
1 Dữ liệu địa chính Pháp loại trừ các hồ và ao lớn hơn 1 km² (0.386 dặm vuông hoặc 247 acre) cũng như các cửa sông.
2 Dân số không tính hai lần: cư dân của nhiều xã (ví dụ, các sinh viên và quân nhân) chỉ tính một lần.
Mognard là một xã thuộc tỉnh Savoie trong vùng Rhône-Alpes ở đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ 320-560 mét trên mực nước biển.
Moraea clavata

| Moraea clavata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Iridaceae
Chi (genus): Moraea
Loài (species): M. clavata
Danh pháp hai phần
Moraea clavata R.C.Foster, 1936 
Moraea clavata là một loài thực vật có hoa trong họ Diên vĩ. Loài này được R.C.Foster miêu tả khoa học đầu tiên năm 1936.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Moraea clavata”. Truy cập ngày 25 tháng 6 năm 2013.
Moraea comptonii

| Moraea comptonii |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Iridaceae
Chi (genus): Moraea
Loài (species): M. comptonii
Danh pháp hai phần
Moraea comptonii (L.Bolus) Goldblatt, 1998 
Moraea comptonii là một loài thực vật có hoa trong họ Diên vĩ. Loài này được (L.Bolus) Goldblatt miêu tả khoa học đầu tiên năm 1998.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Moraea comptonii”. Truy cập ngày 25 tháng 6 năm 2013.
Monogramma intermedia

| Monogramma intermedia> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Pteridophyta
Lớp (class): Polypodiopsida
Bộ (ordo): Polypodiales
Họ (familia): Pteridaceae
Chi (genus): Monogramma
Loài (species): M. intermedia
Danh pháp hai phần
Monogramma intermedia Copel., 1906 
Monogramma intermedia là một loài dương xỉ trong họ Pteridaceae. Loài này được Copel. mô tả khoa học đầu tiên năm 1906.
Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Monogramma intermedia”. Truy cập ngày 28 tháng 5 năm 2014.
Modisimus femoratus

| M>  femoratus.Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Pholcidae
Chi (genus): Modisimus
Danh pháp hai phần
Modisimus femoratus Bryant, 1948 
Modisimus femoratus là một loài nhện trong họ Pholcidae. Loài này được phát hiện ở Hispaniola.
Chú thích

↑  Bryant, E. B. (1948) The spiders of Hispaniola. Bull. Mus. comp. Zool. Harv. 100: 331-459.
Aurangzeb

Muhi ud-din Muhammad Aurangzeb Bahadur Alamgir I, được biết phổ biến hơn với tên gọi Aurangzeb (tiếng Ba Tư: اورنگ‌زیب‎ (tước hiệu đầy đủ: Al-Sultan al-Azam wal Khaqan al-Mukarram Abul Muzaffar Muhi ud-din Muhammad Aurangzeb Bahadur Alamgir I, Padshah Ghazi) (4 tháng 11 năm 1618 – 3 tháng 3 năm 1707), có danh hiệu tự phong là Alamgir I (Kẻ chinh phạt của thế giới) (tiếng Ba Tư: عالمگیر‎), là vua thứ sáu của vương triều Mogul trong lịch sử Ấn Độ, trị vì từ năm 1658 đến khi qua đời 1707. Dưới thời trị vì của mình, Aurangzeb dã đưa chế độ phong kiến Mogul lên tới đỉnh cao, song những cuộc chiến tranh xâm lược triền miên của ông ta đã làm hao mòn sinh lực của đế quốc Mogul và mở đường cho quá trình suy yếu của nó sau khi ông ta chết.
Aurangzeb nổi tiếng là người có nhiều chiến công lẫn tội ác. Giữa Aurangzeb và vua cha Shah Jahan xảy ra xung đột dữ dội. Năm 1658, khi Shah Jahan lâm bệnh, Aurangzeb giết ba anh em trai, lật đổ ngai vàng của vua cha và giam lỏng Jahan vào pháo đài Agra. Trong suốt tám năm trời bị giam giữ, Jahan không thể đến thăm mộ vợ và cũng là mẹ đẻ của Aurangzeb, hoàng hậu Mumtaz Mahal vào ngày giỗ của bà tại đền Taj Mahal cách đó không xa. Shah Jahan sau đó qua đời trong nơi giam lỏng.
Aurangzeb ngự trị Tiểu lục địa Ấn Độ trong gần nửa thế kỷ, trở thành vua Mogul thứ hai có thời gian trị vì lâu dài nhất, sau Akbar. Ông ta đã tiến hành hàng loạt cuộc chiến tranh bành trướng vào miền Nam Ấn Độ. Kết quả là Aurangzeb đã chiếm được một lãnh thổ rộng lớn ở miền Nam Ấn Độ, khiến cho ông có lãnh thổ rộng hơn bất kì một vị Hoàng đế Mogul nào khác. Theo Bách khoa toàn thư Việt Nam, ngoài việc chinh phạt cao nguyên Deccan, ông cũng thực viện chính sách bảo trợ văn học nghệ thuật. Là một tín đồ Hồi giáo sùng đạo, Aurangzeb luôn khuyến khích thần dân theo đạo Hồi. Aurangzeb đã phá huỷ nhiều công trình nghệ thuật vì lo ngại rằng chúng có thể được người dân thờ cúng như những vật được tôn sùng. Aurangzeb cũng thi hành chính sách dung dưỡng chế độ đẳng cấp, phân biệt đối xử với các tín đồ Ấn Độ giáo.
Cuộc chiến tranh của Aurangzeb đã khiến đế quốc mở rộng quá mức, cách ly các đồng minh thân cận người Rajput với triều đình. Thêm nữa đa số dân chúng trong đế quốc của Aurangzeb là người theo Ấn Độ giáo và họ luôn bất mãn với một triều đại Hồi giáo và sự phân biệt tôn giáo của Aurangzeb. 25 năm cuối của triều đại ông ta lún sâu trong các cuộc thảo phạt quân nổi loạn của người Maratha ở cao nguyên Deccan, miền Trung Ấn Độ. Đó chính là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến sự suy yếu của đế quốc Mogul. Sau khi Aurangzeb qua đời, đế quốc Mogul nhanh chóng suy sụp. Các vua kế tục không có được khả năng trị vì cũng như bàn tay sắt của Aurangzeb và sau đó đã đánh mất tất cả sự nghiệp của tiên đế.
Lên ngôi > Tuổi trẻ của Aurangzeb

Aurangzeb là con trai thứ ba của Shah Jahan, vua thứ 5 nhà Mogul, và Mumtaz Mahal (Arjumand Bānū Begum). Sau khi ông nội Aurangzeb là Jahangir đàn áp được cuộc nổi dậy của Shah Jahan, Aurangzeb bị gửi đến triều đình với tư cách là một con tin thật sự của Jahangir. Muhammad Saleh Kamboh Salafi là một trong những thầy học của Aurangzeb khi ông còn trẻ.
Sau khi Jahangir qua đời năm 1627, Aurangzeb về sống với cha mẹ. Shah Jahan đã phong các con làm quan cai trị các miền đất của đế quốc, và năm 1634 gửi Aurangzeb đến chiến trường Deccan. Sau chiến thắng của ông năm 1636, Aurangzeb trở thành Subahdar (tổng trấn) của cao nguyên Deccan. Trong thời gian đó, ông khởi công xây dựng một thành phố mới gần cựu thủ phủ Khirki mà ông đổi tên thành Aurangabad theo tên ông. Năm 1637, ông cưới cô Rabia Durrani. Vào thời kì này cao nguyên Deccan tương đối yên bình. Dù vậy, ở triều đình Mogul, Shah Jahan ngày càng sủng ái người con trưởng là Dara Shikoh.
Năm 1644, chị gái Aurangzeb là Jahanara Begum tình cờ chết cháy ở Agra. Sự kiện này đã nhanh chóng gây ra cuộc khủng hoảng trong gia đình mà phải gánh chịu những hậu quả chính trị. Vì Aurangzeb không về Agra ngay, mà đến 3 tuần sau khi Begum chết mới về, nên ông đã bị Shah Jahan mắng cho 1 trận. Thế là ông bị Shah Jahan cách chức tổng trấn Deccan. Về sau (1654), Aurangzeb cho là ông buộc lòng phải phản đối tình yêu quý của cha đối với Dara.[cần dẫn nguồn]
Năm 1645, ông bị cấm ra khỏi triều trong vòng 7 tháng. Nhưng về sau, Shah Jahan phong ông làm tổng trấn của Gujarat; ông đã hoàn thành tốt nhiệm vụ và được ban thưởng. Năm 1647, Shah Jahan phong ông làm tổng trấn của Balkh và Badakhshan (Afghanistan và Tajikistan ngày nay), cách chức người em trai thiếu năng lực của Aurangzeb là Murad Baksh. Khi đó, các vùng này bị nhiều đạo quân khác xâm lược, và Aurangzeb đã đuổi được giặc ra khỏi bờ cõi.
Ông được bổ nhiệm làm tổng trấn của Multan và Sindh, và khởi đầu một cuộc chiến kéo dài với quân Safavid, nhằm mục đích chiếm thành phố Kandahar. Ông bị đánh bại, thế là ông lại bị vua cha ghét bỏ.
Năm 1652, Aurangzeb lại được bổ nhiệm làm tổng trấn của vùng Deccan. Trong nỗ lực mở rộng đế quốc, Aurangzeb đã tấn công các vương quốc láng giềng Golconda (1657), và Bijapur (1658). Lúc cả hai cuộc chiến này xảy ra, Shah Jahan đều kêu gọi rút quân khi Aurangzeb gần chiến thắng. Trong những lần đó, Dara Shikoh đã hoà giải và dàn xếp một kết thúc hoà bình cho các cuộc tấn công.
Lên ngôi > Cuộc chiến giành vương vị

Shah Jahan ngã bệnh năm 1657. Sự kiện này dẫn đến cuộc chiến tranh giành quyền kế vị ngai vàng. Anh cả của Aurangzeb là Dara Shikoh, được xem như thái tử, nhưng Shikoh ngày càng khó lên làm vua khi con trai thứ của Shah Jahan là Shah Shuja xưng đế ở Bengal. Không lâu sau, những đạo quân hoàng gia của Dara và Shah Jahan đã cản trở được tham vọng này, và Shuja rút quân.
Ít lâu sau, em trai út của Shuja là Murad Baksh, với lời hứa ủng hộ bí mật từ Aurangzeb, xưng đế ở Gujarat. Aurangzeb, bề ngoài tỏ vẻ giúp đỡ Murad, bắc chinh từ Aurangabad, được sự giúp đỡ của nhiều quý tộc và tướng lãnh. Sau nhiều trận thắng liên tiếp, Aurangzeb tuyên bố rằng Dara là kẻ kế vị không hợp pháp. Shah Jahan, quyết định truyền ngôi cho Dara, giao mọi quyền trị quốc cho Dara. Lãnh chúa Rajput chống đối Aurangzeb và Murad, Maharaja Jaswant Singh, giao chiến với cả hai người tại Dharmatpur gần Ujjain. Cuối cùng, Aurangzeb đánh bại Singh và tập trung vào việc đánh Dara. Sau đó 1 loạt trận đánh đẫm máu diễn ra, trong đó có sự kiện quân trung thành của Aurangzeb đại phá các đạo quân của Dara tại Samugarh Lưu trữ 2011-08-18 tại Wayback Machine. Trong vòng vài tháng, quân Aurangzeb vây hãm Agra. Do lo sợ bị giết, Dara rời khỏi Delhi, giao lại thành cho Shah Jahan. Hoàng đế già đã nộp pháo đài Agra cho các quý tộc theo Aurangzeb, nhưng Aurangzeb từ chối bất kì một cuộc găp mặt nào với cha, và tuyên bố Dara là kẻ ly giáo.
Aurangzeb thình lình lật lọng: ông giam giữ người em là Murad, mà những kẻ từng trung thành với người này đã theo Aurangzeb để trả ơn việc ông đã tặng nhiều món quà quý báu cho họ. Sau khi cầm tù vua cha và em trai Murad Baksh, ngày 31 tháng 7 năm 1658, Aurangzeb lên ngôi hoàng đế ở Delhi. Cùng lúc đó, Dara tập hợp quân sĩ, và chuyển đến vùng Punjab. Đội quân được gửi tới để đánh Shuja bị kẹt lại ở phía đông, các tướng ở đây là Jai Singh và Diler Khan, dù phục tùng Aurangzeb, nhưng lại cho phép con trai Dara là Suleman chạy trốn. Aurangzeb phong Shuja làm quan tổng trấn xứ Bengal. Mục đích của việc này là để Dara bị cô lập và khiến cho nhiều đạo quân chịu quy phục Aurangzeb. Dù vậy, Shuja không tin vào lòng thành của Aurangzeb, tiếp tục đánh nhau với em mình, nhưng quân ông ta nhiều lần đại bại trong tay Aurangzeb. Shuja chạy đến Arakan (tức Miến Điện ngày nay), nơi ông ta bị xử tử sau khi lãnh đạo một cuộc đảo chính thất bại. Cuối cùng, Murad bị hành hình, mà Aurangzeb tuyên bố là để trả thù cho vụ sát hại 1 cựu divan của ông ta là Ali Naqi, năm 1661.
Sau khi khử được Shuja và Murad, mà vua cha Shah Jahan không thể ra khỏi Agra, Aurangzeb nhằm mục tiêu vào Dara, rượt đuổi quân Dara ở biên giới phía tây-bắc của đế quốc. Sau một loạt trận đánh, những thất bại và những rút quân, Dara đã bị một viên tướng phản bội, người này đã bắt giữ ông ta và theo về với Aurangzeb. Năm 1659, Aurangzeb sắp đặt một lễ đăng quang ở kinh đô Delhi. Ông truyền lệnh dẫn độ Dara về Delhi; nơi Dara cuối cùng cũng đến, Aurangzeb đã hành hình ông ta vào ngày 30 tháng 8 năm 1659. Để bảo toàn hoàng vị, Aurangzeb nhốt Shah Jahan già yếu vào một nhà giam bên trong pháo đài Agra. Shah Jahan qua đời 1666.
Nền cai trị của Aurangzeb > Thực thi luật Hồi giáo

Ít lâu sau khi lên ngôi, Aurangzeb đã công khai từ bỏ quan điểm "tự do" tôn giáo của các bậc tiên đế . Tuy tôn giáo của Akbar, Jahangir và Shah Jahan mang tính hỗn hợp hơn sáng tổ của đế quốc, lập trường của Aurangzeb không rõ ràng như thế. Trong khi quan điểm bảo thủ về đạo Hồi và sự tin tưởng với Sharia (Luật Hồi giáo) của ông được nhắc đến trong mọi tài liệu, một việc đến nay vẫn chưa sáng tỏ là đế quốc đã thực hiện những điều đó như thế nào. Bất chấp những tuyên bố về các sắc lệnh bao quát và các chính sách, hiện nay có nhiều báo cáo mâu thuẫn. Đặc biệt, việc ông biên soạn Fatawa-e-Alamgiri, một quyển tóm tắt về luật Hồi giáo, với mục đích là cho nhân dân sử dụng, không bắt tuân theo, hay chỉ làm xoàng. Trong khi một số người xác định Fatawa-e-Alamgiri không được làm theo là do sự cố hữu sai lầm, một số người cho rằng Fatawa-e-Alamgiri chỉ được soạn để ông tuân thủ. Trong khi một chiến tranh giành quyền thừa kế và một những cuộc tấn công bất ngờ liên tiếp có thể xảy ra thường đi liền với sự tiêu xài xa hoa của Shah Jahan nhằm mục đích phát triển văn hoá, sự chính thống của Aurangzeb cũng được dùng để giải thích về "ngôi mộ" lừng danh của âm nhạc mà ông xây nên. Thuật ngữ này mơ tả "cái chết của âm nhạc" (và tất cả hình thức biểu diễn khác), một sự nghịch lý lớn.
Storia do Mogor của Niccolao Manucci và Muntakhab al-Lubab của Khafi Khan là những tài liệu duy nhất có đề cập đến sự kiện đã kể trên. Trong Storia do Mogor, Manucci đã mô tả những phần của một thánh chỉ mà vua Aurangzeb đưa ra năm 1668.
Chú thích

1 2  The World Book Encyclopedia Volume:A1 (1989) pg 894-895
↑  Mughal Rule in India - By Stephen Meredyth Edwardes, Herbert Leonard Offley Garrett
↑  Gascoine, Bamber (1971). The Great Mughals. New York:Harper&Row. pp. 233
↑  Khafi Khan, Muntakhab ul-Lubab, p.129
↑  The Cambridge History of India (1922), vol. IV, p. 215.
↑  History of Medieval India: From 1000 A.D. to 1707 A.D., Aurangzeb Alamgir (1658-1707).
↑  The Cambridge History of India (1922), vol. IV, p. 481.
↑  The Cambridge History of India (1922), vol. IV, p. 228.
↑  John Keay,India: A History(2001) p.336
↑  Katherine Butler Brown, Did Aurangzeb Ban Music? (2007), p.91
↑  Hanafi law was sought to be codified under Aurangzeb but the work of several hundred jurists, called Fatawa-e-Alamgiri, seems too inclined to favour the Mughal elite to be useful for today's egalitarian society
↑  Katherine Butler Brown, Did Aurangzeb Ban Music?(2007), p.114
↑  Taymiya R. Zaman Inscribing Empire: Sovereignty and Subjectivity in Mughal Memoirs(2007) p. 153
↑  It should be noted; this date is never specified by Manucci. However, events surrounding the statement, the chronology of which is not under dispute, are used to extrapolate a general timeframe.