stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Kuwait
Kinh tế > Tài chính

Cơ quan Phát triển Kuwait (KIA) là quỹ tài sản quốc gia của Kuwait chuyên về đầu tư nước ngoài. KIA là quỹ tài sản quốc gia lâu năm nhất thế giới. Kể từ năm 1953, chính phủ Kuwait đã đầu tư trực tiếp đến châu Âu, Hoa Kỳ và châu Á-Thái Bình Dương. Tính đến  năm 2015, số cổ phần họ nắm giữ trị giá 592 tỷ USD. Đây là quỹ tài sản quốc gia lớn thứ 5 thế giới. Kuwait ở vị trí dẫn đầu về ngành tài chính trong Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh. Tiểu vương đề xướng ý tưởng rằng Kuwait sẽ tập trung vào năng lực tài chính trong phát triển kinh tế.
Ưu thế lịch sử của Kuwait (trong các nền quân chủ Vùng Vịnh) về tài chính bắt nguồn từ khi thành lập Ngân hàng Quốc gia Kuwait vào năm 1952. Đây là công ty mậu dịch công cộng địa phương đầu tiên tại khu vực vịnh Ba Tư. Vào cuối thập niên 1970 và đầu thập niên 1980, thị trường chứng khoán Souk Al-Manakh xuất hiện tại Kuwait, giao dịch cổ phần của các công ty Vùng Vịnh. Vào thời đỉnh cao, vốn hoá thị trường của nó đứng thứ ba thế giới, chỉ sau Hoa Kỳ và Nhật Bản.
Kuwait có ngành quản lý tài sản lớn và nổi bật trong khu vực. Các công ty đầu tư của Kuwait quản lý nhiều tài sản nhất trong Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh, lớn hơn nhiều Ả Rập Xê Út. Trung tâm Tài chính Kuwait tính toán thô rằng các hãng Kuwait chiếm hơn một phần ba tổng số tài sản được quản lý trong Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh. Sức mạnh tương đối của Kuwait trong ngành tài chính kéo dài nhờ thị trường chứng khoán. Trong nhiều năm, tổng giá trị của toàn bộ các công ty niêm yết trên sàn chứng khoán Kuwait vượt xa giá trị của các thị trường GCC khác, ngoại trừ Ả Rập Xê Út. Năm 2011, các công ty tài chính và ngân hàng chiếm hơn một nửa vốn hoá thị trường của thị trường chứng khoán Kuwait; trong các quốc gia Vùng Vịnh, vốn hoá thị trường của các hãng tài chính Kuwait chỉ sau Ả Rập Xê Út. Trong thời gian gần đây, các công ty đầu tư Kuwait tiến hành đầu tư tỷ lệ lớn tài sản của họ ra nước ngoài, và tài sản của họ tại nước ngoài trở nên lớn hơn đáng kể so với tài sản của họ trong nước.
Kinh tế > Du lịch

Du lịch đóng góp 1,5% cho GDP (2015). Năm 2015, ngành du lịch tạo ra gần 500 triệu USD doanh thu. Hầu hết du khách là công dân các quốc gia GCC, đặc biệt là Ả Rập Xê Út và Các tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất. Lễ hội "Hala Febrayer" thường niên thu hút nhiều du khách từ các quốc gia GCC láng giềng, và gồm có nhiều thể loại sự kiện như hoà nhạc, diễu hành, và carnival. Lễ hội kéo dài trong một tháng nhằm kỷ niệm giải phóng Kuwait, kéo dài trong tháng 2, ngày Giải phóng là ngày 26 tháng 2.
Thành phố biển Sabah Al-Ahmad là một dự án du lịch quy mô lớn tại Khiran. Một khu vực văn hoá dân tộc mới đang được xây dựng. Trung tâm Văn hoá Sheikh Jaber Al-Ahmad là trung tâm văn hoá lớn nhất tại Trung Đông. Du thuyền là một hoạt động phổ biến, Kuwait là thị trường tàu thư giãn lớn nhất tại Vùng Vịnh.
Kinh tế > Giao thông

Kuwait có mạng lưới xa lộ rộng khắp và hiện đại, đường bộ kéo dài 5.749 km, trong đó 4.887 được trải bề mặt. Kuwait có trên 2 triệu xe chở khách, và 500.000 taxi, bus và xe tải được sử dụng. Trên nhiều xa lộ, tốc độ tối đa là 120 km/h. Do không có hệ thống đường sắt tại Kuwait, hầu hết người dân đi lại bằng ô tô.
Mạng lưới giao thông công cộng của Kuwait gần như hoàn toàn là các tuyến xe buýt. Công ty Giao thông công cộng Kuwait quốc doanh được thành lập vào năm 1962. Công ty vận hành các tuyến buýt địa phương trên khắp Kuwait cũng như có dịch vụ đường dài đến các quốc gia Vùng Vịnh khác. Công ty buýt tư nhân chủ yếu là CityBus, họ điều hành khoảng 20 tuyến trên toàn quốc. Một công ty buýt tư nhân khác là Kuwait Gulf Link Public Transport Services, khai trương vào năm 2006. Họ điều hành các tuyến buýt địa phương khắp Kuwait và dịch vụ đường dài đến các quốc gia Ả Rập khác.
Kuwait có hai sân bay, sân bay quốc tế Kuwait có vai trò là trung tâm chính về lữ hành hàng không quốc tế. Kuwait Airways là hãng quốc doanh, và là công ty hàng không lớn nhất Kuwait. Một phần tổ hợp sân bay được xác định là căn cứ không quân Al Mubarak, gồm trụ sở của Không quân Kuwait và Bảo tàng Không quân Kuwait. Năm 2004, hãng hàng không tư nhân đầu tiên của Kuwait là Jazeera Airways được khai trương. Năm 2005, hãng hàng không tư nhân thứ hai là Wataniya Airways được thành lập.
Kuwait có ngành đóng tàu vào hàng lớn nhất trong khu vực. Cơ quan công cộng cảng Kuwait quản lý và điều hành các cảng khắp Kuwait. Hải cảng thương mại chủ yếu của Kuwair là Shuwaikh và Shuaiba, lượng xử lý hàng hoá tổng cộng đạt 753.334 TEU vào năm 2006. Mina Al-Ahmadi là cảng lớn nhất quốc gia, chuyên chở hầu hết xuất khẩu dầu mỏ của Kuwait.
Kinh tế > Giáo dục

Kuwait có tỷ lệ biết chữ cao nhất trong thế giới Ả Rập. Hệ thống giáo dục phổ thông gồm có bốn cấp: mầm non (2 năm), tiểu học (5 năm), sơ trung (4 năm) và trung học (3 năm). Giáo dục tại cấp tiểu học và sơ trung là bắt buộc đối với trẻ 6-14 tuổi. Tất cả các cấp giáo dục đều miễn phí, bao gồm đại học. Tính lưu động quốc tế của sinh viên Kuwait nằm gần mức kỷ lục.
Hệ thống trường công đang được cải tạo theo một dự án liên kết với Ngân hàng Thế giới. Năm 2013, chính phủ Kuwait phát động một dự án thí điểm tại 48 trường học mang tên Khung chương trình Quốc gia.
Nhân khẩu

| Tôn giáo tại Kuwait (2016) |
| --- | --- | --- | --- | --- |

| Hồi giáo | Hồi giáo |    | 99.98% | 99.98% |
| Cơ đốc giáo | Cơ đốc giáo |    | 0.02% | 0.02% |
Dân số Kuwait vào năm 2014 đạt 4,1 triệu, trong đó 1,2 triệu người là công dân Kuwait, 1,1 triệu người Ả Rập khác, 1,4 triệu ngoại kiều châu Á, và 76.698 người châu Phi. Ngoại kiều chiếm 70% tổng dân số, 60% tổng dân số Kuwait là người Ả Rập (bao gồm ngoại kiều Ả Rập). Người Ấn Độ và người Ai Cập là các cộng đồng ngoại kiều lớn nhất.
Xã hội Kuwait có đặc điểm là đa dạng và khoan dung. Đa số cư dân theo Hồi giáo Sunni, cùng một thiểu số đáng kể theo Hồi giáo Shia. Kuwait có một cộng đồng Cơ Đốc giáo bản địa, ước tính bao gồm 259-400 công dân Kuwait. Kuwait cùng Bahrain là hai quốc gia GCC có cộng đồng Cơ Đốc giáo bản địa có quyền công dân. Ngoài ra, còn có các công dân Kuwait theo Bahá'í. Kuwait còn có các cộng đồng ngoại kiều lớn tin theo Cơ Đốc giáo, Ấn Độ giáo, Phật giáo, Sikh giáo.
Ngôn ngữ chính thức của Kuwait là tiếng Ả Rập tiêu chuẩn hiện đại, song nó chỉ được sử dụng hàng ngày trong báo chí và giáo dục. Tiếng Ả Rập Kuwait là biến thể tiếng Ả Rập được sử dụng trong sinh hoạt thường nhật. Tiếng Anh được thông hiểu phổ biến và thường được sử dụng làm ngôn ngữ kinh doanh. Ngoài tiếng Anh, tiếng Pháp được dạy trong trường học làm ngôn ngữ thứ ba cho học sinh phân ban nhân văn trong các trường học, song chỉ học hai năm. Do lịch sử nhập cư, tiếng Ba Tư được sử dụng trong cộng đồng người Kuwait Ajam. Tiếng Ả Rập Kuwait tương đồng với phương ngôn của các khu vực duyên hải miền đông bán đảo Ả Rập. Do nhập cư và giao dịch, tiếng Ả Rập Kuwait vay mượn nhiều từ vựng từ tiếng Ba Tư, Ấn Độ, Thổ Nhĩ Kỳ, Anh.
Lễ kỷ niệm tại Cung điện Seif năm 1944.
Trung tâm Văn hoá Sheikh Jaber Al-Ahmad.
Hình ảnh vệ tinh Kuwait cho thấy địa hình hoang mạc tại đây, năm 2001
Một xa lộ tại thành phố Kuwait.
Thanh niên Kuwait kỷ niệm ngày độc lập và giải phóng Kuwait, 2011
Crossobamon orientalis

| Crossobamon orientalis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Reptilia
Bộ (ordo): Squamata
Phân bộ (subordo): Lacertilia
Họ (familia): Gekkonidae
Chi (genus): Crossobamon
Loài (species): C. orientalis
Danh pháp hai phần
Crossobamon orientalis (Blanford, 1876) 
Crossobamon orientalis là một loài thằn lằn trong họ Gekkonidae. Loài này được Blanford mô tả khoa học đầu tiên năm 1876.
Chú thích

↑  “Crossobamon orientalis”. The Reptile Database. Truy cập ngày 31 tháng 5 năm 2013.
Giọt mưa thu

| "Giọt mưa thu"> Bài hát của Thanh Thúy |
| --- | --- |
Ngôn ngữ: Tiếng Việt
Thể loại: Nhạc tiền chiến
Viết lời: Đặng Thế Phong
Thông tin bài hát ở Việt Nam
Tên khác: "Vạn cổ sầu"
Năm sáng tác: 1942
Nhạc sĩ: Đặng Thế Phong
"Giọt mưa thu" là nhạc phẩm cuối cùng của cố nhạc sĩ Đặng Thế Phong được ông viết vào những ngày cuối đời trên giường bệnh năm 1942. Ban đầu bản nhạc mang tên "Vạn cổ sầu", nhưng theo ý một vài người bạn, ông đặt lại là "Giọt mưa thu" cho bớt sầu thảm hơn. Một số ý kiến cho rằng ca khúc này có sự tham gia viết lời của cố nhạc sĩ Bùi Công Kỳ.
Hoàn cảnh sáng tác

Giọt mưa thu được xếp vào những ca khúc hay nhất của tân nhạc Việt Nam. Phạm Duy cho rằng Giọt mưa thu cùng hai nhạc phẩm khác của Đặng Thế Phong khởi đầu cho dòng "nhạc thu" Việt Nam
đã được Văn Cao và Đoàn Chuẩn tiếp nối. Nhạc phẩm này cũng là cảm hứng để Hoàng Dương sáng tác bài Tiếc thu nổi tiếng. Nhiều ý kiến cho rằng Trịnh Công Sơn đã ảnh hưởng bởi Giọt mưa thu khi viết bản nhạc đầu tay Ướt mi.
Về hoàn cảnh ra đời của Giọt mưa thu, theo một bài viết của nhạc sĩ Lê Hoàng Long: "Thế rồi, một hôm mưa rơi tầm tã, giọt mưa lộp bộp trên mái lá, thánh thót từng giọt xuống đường, Đặng Thế Phong buồn quá, con tim như thắt lại, máu trào lên để có được một nhạc hứng lai láng, tràn trề khiến ông gượng ngồi dậy viết một hơi điệu nhạc buồn da diết, não nề. Ông viết xong bèn đặt tên cho sáng tác mới ấy là Vạn cổ sầu. Chập tối ông Thọ về có thêm dăm người bạn đến thăm, Đặng Thế Phong ôm đàn hát cho mọi người nghe. Nét mặt của mọi người nín thở nghe, đều buồn như muốn khóc. Nghe xong, ai nấy đều khen bài hát thật hay, xoáy vào tim vào óc nhưng cái tên bài bi thảm quá, nên sửa lại thì hơn. Chính vì thế mà Đặng Thế Phong, đổi tên là Giọt mưa thu. Có lẽ đây là cái điềm báo trước, là lời di chúc tạ từ nên Đặng Thế Phong lấy mưa ngâu, mùa mưa là dòng nước mắt tuôn chảy lênh láng của Chức Nữ với Ngưu Lang để ví cuộc tình Phong - Tuyết cũng phải cùng chung số phận phũ phàng giống vậy chăng? Đến một ngày cuối năm 1941, biết mình khó qua khỏi lưỡi hái của tử thần, Đặng Thế Phong mới ngỏ ý trở về Nam Định để được chết tại quê nhà và muốn ông Thọ dìu ông về."
Phạm Duy viết trong hồi ký: "Bùi Công Kỳ là người Nam Định, bạn thân của Đặng Thế Phong. Nó nói nó soạn lời ca cho bài Giọt mưa thu, một điều mà tôi vẫn chưa tin là đúng hoàn toàn, vì Đặng Thế Phong chết đã từ lâu, làm sao mà mình kiểm chứng được? Tôi rất yêu nó vì nó có một lối sống bất cần đời..."
Nhận xét > Nhạc sĩ Phạm Duy

Từ khu vườn nhỏ ra tới sông dài, sông rộng, bây giờ Đặng Thế Phong còn đi xa hơn nữa, đi tới cuối cuộc đời của mình qua một ca khúc mà mới đầu anh định đặt tên là Vạn cổ sầu. Đó là bài Giọt mưa thu:
Bây giờ mùa thu đối với anh là một sự chia ly, sự chết chóc. Dương thế trong mùa thu bao la sầu, gió xa xôi vẫn về, mưa giăng mù lê thê và lũ chim non chiêm chiếp kêu trên cành hay vợ chồng Ngâu sẽ mãi mãi khóc vì thu...
Giọt mưa thu nghe như bản Nhạc sầu trong thơ Huy Cận:
Trong bài Giọt mưa thu, Đặng Thế Phong dung hợp cả hai âm giai thất cung Tây Phương và ngũ cung Việt Nam để nói lên cái hắt hiu, cái lâm ly, cái xa xôi của mùa thu ngoài đời và trong đời mình. Với Giọt mưa thu, Đặng Thế Phong còn cho ta thấy sự chuyển thể khéo léo trong ca nhạc Việt Nam loại mới, xứng đáng là sự nối dài của nhạc cổ truyền. Lối hành âm từ giọng Mi mineur qua La majeur ở nhiều đoạn trong bài Giọt mưa thu chẳng khác chi lối chuyển thể trong loại hát bồng mạc, sa mạc nhưng phong phú hơn. Nếu nghiên cứu theo lối Tây Phương thì ca khúc được xây dựng trên mode dorien rất gần gũi với một dạng trong ngũ cung Á Đông. Âm vực của bài này rất rộng, nét nhạc đi từ nốt Si trầm lên tận Sol cao, cốt ý diễn tả cái sầu thiên cổ trong mùa thu, có mưa rơi không bao giờ ngừng.
Nhận xét > Nhạc sĩ Trần Minh Phi

...Phong cách sáng tác này được ông tiếp tục trong ca khúc Giọt mưa thu. Nghĩa là thất cung kết hợp nhuần nhị với ngũ cung, nhưng trong bài này, ông viết có học thuật hơn khi ứng dụng kỹ thuật métabole (chuyển hệ) làm cho âm điệu bài hát trở nên nhiều màu sắc hơn. Bài này, hồi mới lớn cứ mỗi khi mưa, tôi lại bật máy cassette lên nghe, nhất là những đêm mưa nỉ non rơi không nhỏ không to, nghe hoài băng nhão khiến bài hát nghe càng...não nề, nghe mưa như thê thiết hơn.
Chú thích

^  Nhạc sĩ Hoàng Dương: 'Nhạc hay dở là do trái tim'
^
Đặng Thế Phong
Myrcia skortzoviana

| Myrcia skortzoviana |
| --- | --- |

Phân loại khoa học 
Giới:: Plantae
nhánh:: Tracheophyta
nhánh:: Angiospermae
nhánh:: Eudicots
nhánh:: Rosids
Bộ:: Myrtales
Họ:: Myrtaceae
Chi:: Myrcia
Loài:: M. skortzoviana
Danh pháp hai phần
Myrcia skortzoviana (Mattos) E.Lucas & C.E.Wilson

Các đồng nghĩa
 Marlierea skortzoviana Mattos, 1971
Myrcia skortzoviana là một loài thực vật có hoa trong Họ Đào kim nương. Loài này được Mattos mô tả khoa học đầu tiên năm 1971.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Marlierea skortzoviana”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Myrcia reitzii

| Myrcia reitzii |
| --- | --- |

Phân loại khoa học 
Giới:: Plantae
nhánh:: Tracheophyta
nhánh:: Angiospermae
nhánh:: Eudicots
nhánh:: Rosids
Bộ:: Myrtales
Họ:: Myrtaceae
Chi:: Myrcia
Loài:: M. reitzii
Danh pháp hai phần
Myrcia reitzii (D.Legrand) Mazine

Các đồng nghĩa
 Marlierea reitzii D.Legrand, 1961
Myrcia reitzii là một loài thực vật có hoa trong Họ Đào kim nương. Loài này được D.Legrand mô tả khoa học đầu tiên năm 1961.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Marlierea reitzii”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Wörth am Rhein

| Wörth am Rhein   |
| --- | --- |
Town hall
  Hiệu kỳ Huy hiệu

Wörth am Rhein  
Quốc gia: Đức
Bang: Rheinland-Pfalz
Huyện: Germersheim
Phân chia hành chính: 4 Ortsbezirke
Chính quyền
 • Thị trưởng: Steffen Weiß (FW)
Diện tích
 • Tổng cộng: 131,64 km2 (5,083 mi2)
Độ cao: 104 m (341 ft)
Dân số (2020-12-31)
 • Tổng cộng: 18.217
 • Mật độ: 1,4/km2 (3,6/mi2)
Múi giờ: UTC+1, UTC+2
 • Mùa hè (DST): CEST (UTC+02:00)
Mã bưu chính: 76730–76744
Mã vùng: 07271
Biển số xe: GER
Thành phố kết nghĩa: Cany-Barville, Geltendorf, Drezdenko
Website: www.woerth.de
Wörth am Rhein là một đô thị thuộc khu vực cực nam huyện Germersheim, trong bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị Wörth am Rhein có diện tích 131,64 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 17.500 người. Wörth am Rhein nằm bên tả ngạn sông Rhine, cự ly khoảng 10 km về phía tây trung tâm thành phố Karlsruhe và về phía bắc của biên giới Đức.
Wörth am Rhein
Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về .
| x t sXã và đô thị ở huyện Germersheim |
| --- | --- | --- |
| Bellheim ·  Berg ·  Erlenbach ·  Freckenfeld ·  Freisbach ·  Germersheim ·  Hagenbach ·  Hatzenbühl ·  Hördt ·  Jockgrim ·  Kandel ·  Knittelsheim ·  Kuhardt ·  Leimersheim ·  Lingenfeld ·  Lustadt ·  Minfeld ·  Neuburg ·  Neupotz ·  Ottersheim ·  Rheinzabern ·  Rülzheim ·  Scheibenhardt ·  Schwegenheim ·  Steinweiler ·  Vollmersweiler ·  Weingarten ·  Westheim ·  Winden ·  Wörth ·  Zeiskam | Bellheim ·  Berg ·  Erlenbach ·  Freckenfeld ·  Freisbach ·  Germersheim ·  Hagenbach ·  Hatzenbühl ·  Hördt ·  Jockgrim ·  Kandel ·  Knittelsheim ·  Kuhardt ·  Leimersheim ·  Lingenfeld ·  Lustadt ·  Minfeld ·  Neuburg ·  Neupotz ·  Ottersheim ·  Rheinzabern ·  Rülzheim ·  Scheibenhardt ·  Schwegenheim ·  Steinweiler ·  Vollmersweiler ·  Weingarten ·  Westheim ·  Winden ·  Wörth ·  Zeiskam |  |
Hào quang (hiện tượng quang học)

Một vầng hào quang 22° quanh Mặt Trời, được nhìn thấy trước trại cơ sở Annapurna, Annapurna, Nepal.
Hào quang (từ tiếng Hy Lạp ἅλως, halōs) là tên cho một loại hiện tượng quang học được tạo ra bởi ánh sáng mặt trời tương tác với các tinh thể băng lơ lửng trong bầu khí quyển. Hào quang có thể có nhiều hình thức, từ các vòng tròn màu trắng hoặc nhiều màu sắc cho tới các cung tròn và điểm sáng trên bầu trời. Nhiều hào quang trong số này xuất hiện gần Mặt Trời hoặc Mặt Trăng, nhưng một số hào quang khác xảy ra ở những nơi khác hoặc thậm chí ở phần đối diện của bầu trời. Trong số các loại hào quang, phổ biến nhất là hào quang tròn (được gọi là hào quang 22°), trụ cột ánh sáng và mặt trời giả, nhưng cũng có nhiều loại hào quang khác; một số hào quang là khá phổ biến, trong khi những loại hào quang khác là cực hiếm mới xuất hiện.
Các tinh thể băng chịu trách nhiệm về các hào quang thường bị treo ở các đám mây ti hoặc ti tầng ở tầng đối lưu phía trên (5–10 km (3.1–6.2 mi)), nhưng trong thời tiết lạnh, chúng cũng có thể trôi nổi gần mặt đất, trong trường hợp này chúng được gọi là bụi kim cương. Hình dạng và định hướng cụ thể của các tinh thể băng chịu trách nhiệm về loại hào quang quan sát được. Ánh sáng được phản xạ và khúc xạ bởi các tinh thể băng và có thể phân chia thành các màu do tán sắc. Các tinh thể hoạt động như lăng kính và gương, khúc xạ và phản xạ ánh sáng giữa các mặt của chúng, gửi các chùm ánh sáng theo các hướng cụ thể.
Các hiện tượng quang học khí quyển như hào quang được coi như một phần của thời tiết dân gian, đó là một kinh nghiệm dự báo thời tiết trước khi ngành khí tượng học phát triển. Chúng thường là dấu hiệu rằng mưa sẽ rơi trong vòng 24 giờ tới, vì những đám mây ti tầng khiến chúng có thể biểu hiện một frông thời tiết đang đến gần.
Các loại phổ biến khác của hiện tượng quang học liên quan đến giọt nước thay vì tinh thể băng bao gồm glory và cầu vồng.
Lịch sử

Mặc dù Aristotle đã từng đề cập đến hào quang và mặt trời giả trong thời cổ đại, nhưng các mô tả châu Âu đầu tiên về các biểu hiện tổ hợp này là của Christoph Scheiner ở Rome (khoảng năm 1630), Hevelius ở Danzig (1661) và Tobias Lowitz ở St Petersburg (1794). Các nhà quan sát Trung Hoa đã ghi nhận điều này trong nhiều thế kỷ, dẫn chiếu đầu tiên có lẽ là một đoạn trong "Tùy thư" viết năm 637, về "Thập huy" (十辉, Mười loại ánh sáng), đưa ra các thuật ngữ chung cho 26 hiện tượng hào quang Mặt Trời.
Hào quang được tạo ra bởi ánh sáng mặt trời tương tác với các tinh thể băng lơ lửng trong bầu khí quyển.
Một vầng hào quang Mặt trời được nhìn thấy ở thị xã Ninh Hòa ngày 28 tháng 3 năm 2022.
Hào quang 22° trên bầu trời phường Ninh Hiệp, thị xã Ninh Hòa.
Từ đầu đến cuối: Một vòng cung tròn thiên đỉnh, vòng cung đối xứng bên trên, vòng cung Parry, vòng cung tiếp tuyến trên, và hào quang 22°.
Một hào quang xuất hiện trên bầu trời Mexico.
Trụ cột ánh sáng

Bài chi tiết: Trụ cột ánh sáng
Một cột trụ ánh sáng hoặc cột mặt trời, xuất hiện dưới dạng cột trụ hoặc cột ánh sáng tăng từ đường chân trời gần lúc Mặt Trời lặn hoặc Mặt Trời mọc, mặc dù nó có thể xuất hiện dưới Mặt Trời, đặc biệt nếu người quan sát ở vị trí cao hoặc rất cao. Các tinh thể băng hình cột và hình lục giác gây ra hiện tượng này. Các tinh thể dạng tấm thường chỉ gây ra các trụ cột khi Mặt Trời nằm trong phạm vi dưới 6 độ cao của đường chân trời; trong khi đó tinh thể cột có thể gây ra một cột trụ khi Mặt Trời cao tới 20 độ so với đường chân trời. Các tinh thể có xu hướng tự định hướng gần theo chiều ngang khi chúng rơi xuống hoặc trôi nổi trong không khí, và chiều rộng và khả năng hiển thị của một cột Mặt Trời phụ thuộc vào sự sắp xếp tinh thể.
Trụ cột sáng cũng có thể hình thành xung quanh Mặt Trăng, và xung quanh đèn đường hoặc các nguồn ánh sáng khác. Trụ cột hình thành từ các nguồn ánh sáng mặt đất có thể xuất hiện cao hơn nhiều so với các cột có liên quan đến Mặt Trời hoặc Mặt Trăng. Vì người quan sát gần nguồn sáng hơn, yếu tố hướng tinh thể ít quan trọng hơn trong việc hình thành các trụ cột này.
Hào quang tròn

Xem thêm: Hào quang 22° và Hào quang 46°
Trong số các loại hào quang nổi tiếng nhất là hào quang 22°, thường được gọi là "quầng", xuất hiện như một vòng lớn quanh Mặt Trời hoặc Mặt Trăng với bán kính khoảng 22° (gần bằng chiều rộng của một bàn tay dang rộng ở chiều dài cánh tay). Các tinh thể băng làm cho vầng hào quang 22° được định hướng bán ngẫu nhiên trong bầu khí quyển, trái ngược với hướng ngang cần thiết cho một số loại hào quang khác như mặt trời giả và trụ cột ánh sáng. Do tính chất quang học của các tinh thể băng có liên quan, không có ánh sáng phản xạ vào bên trong vòng cung này, khiến bầu trời trông tối hơn bầu trời xung quanh nó, và tạo cho nó ấn tượng về một "lỗ trên bầu trời". Hào quang 22° không nên bị nhầm lẫn với vành nhật hoa, một hiện tượng quang học khác tạo thành các giọt nước thay vì các tinh thể băng, và có sự xuất hiện của một hào quang nhiều màu sắc hơn là hào quang 22°.
Các loại hào quang khác có thể hình thành là các hào quang 46°, vòng tròn mặt trời ảo hoặc vòng cung tròn chân trời, và có thể xuất hiện dưới dạng vòng cung đầy đủ (vòng tròn) hoặc không đầy đủ.
Hào quang Bottlinger

Hào quang hình elip Bottlinger là một loại quầng hiếm hoi hình elip thay vì hình tròn. Nó có một đường kính nhỏ, làm cho nó rất khó nhìn thấy trong ánh sáng chói lòa của mặt trời và nhiều khả năng được phát hiện xung quanh mặt trời phụ mờ hơn, nó thường được nhìn thấy từ đỉnh núi hoặc máy bay. Hào quang Bottlinger vẫn chưa được giải thích rõ. Có đề xuất rằng chúng được hình thành bởi các tinh thể băng hình chóp rất phẳng với các mặt ở những góc thấp không phổ biến, lơ lửng theo chiều ngang trong khí quyển. Những điều kiện vật lý chính xác và phức tạp của hào quang này là lý do tại sao hào quang này rất hiếm.
Tên khác

Trong phương ngữ Anglo-Cornish của người Anh, một hào quang của mặt trời hoặc mặt trăng được gọi là mắt của một con gà trống và là một dấu hiệu của thời tiết xấu. Thuật ngữ này có liên quan đến từ Breton kog-heol (sun cock) có cùng ý nghĩa. Ở Nepal, hào quang mặt trời được gọi là Indrasabha, liên hệ tới vị thần Indra của sấm sét và mưa trong Hindu giáo.
Hào quang nhân tạo

Các hiện tượng tự nhiên này có thể được sao chép nhân tạo bằng nhiều phương tiện. Thứ nhất, bằng mô phỏng máy tính, hoặc thứ hai bằng phương tiện thực nghiệm. Về sau, người ta có thể lấy một tinh thể đơn và xoay nó quanh một hoặc nhiều trục thích hợp, hoặc dùng phương pháp hóa học. Một phương pháp tiếp cận thử nghiệm còn sâu xa và gián tiếp hơn là bằng hình học khúc xạ tương tự.
Cách tiếp cận khúc xạ tương tự

Cách tiếp cận này sử dụng thực tế là trong một số trường hợp, hình học khúc xạ trung bình thông qua một tinh thể băng có thể được bắt chước hoặc mô phỏng bằng khúc xạ thông qua một vật hình học khác. Bằng cách này, vòng cung tròn thiên đỉnh, vòng cung tròn chân trời và vòng cung Parry có thể được tái tạo bằng phép khúc xạ thông qua các vật thể tĩnh, đối xứng tròn xoay (tức là không phải dạng hình lăng trụ). Một thí nghiệm đặc biệt đơn giản trên bàn tạo ra hiện tượng kiểu vòng cung tròn thiên đỉnh và vòng cung tròn chân trời đầy màu sắc chỉ bằng cách sử dụng một ly nước. Khúc xạ qua khối trụ nước hóa ra là (gần như) giống với khúc xạ trung bình quay thông qua một tinh thể hình cầu / dạng tấm hình lục giác thẳng đứng, do đó tạo ra các vòng cung tròn với màu sắc sinh động. Trong thực tế, thí nghiệm thủy tinh nước thường bị nhầm lẫn là mô phỏng cho một cầu vồng và đã tồn tại ít nhất kể từ năm 1920.
Theo ý tưởng của Huygens về cơ chế (sai) của mặt trời giả 22°, người ta cũng có thể chiếu sáng (từ bên cạnh) một ly thủy tinh hình trụ chứa đầy nước với đường kính vật chắn trung tâm bằng một nửa đường kính ly để khi chiếu trên màn hình có sự xuất hiện gần giống với mặt trời ảo tức là một cạnh màu đỏ bên trong chuyển thành một dải màu trắng ở các góc lớn hơn trên cả hai mặt của hướng truyền trực tiếp. Tuy nhiên, trong khi hiệu ứng trực quan là gần giống, thí nghiệm cụ thể này không liên quan đến một cơ chế tụ quang giả và do đó không phải là tương tự thực sự.
Cách tiếp cận khúc xạ tương tự > Phương pháp hóa học

Các pha chế hóa học sớm nhất để tạo ra các hào quang nhân tạo đã được Brewster đưa ra và nghiên cứu thêm bởi A. Cornu vào năm 1889. Ý tưởng là tạo ra các tinh thể bằng cách kết tủa dung dịch muối. Sau đó, vô số tinh thể cực nhỏ được tạo ra khi được chiếu bởi ánh sáng, gây ra các hào quang tương ứng với hình dạng tinh thể đặc biệt và định hướng của chúng với tia sáng. Một số pha chế khác vẫn tồn tại và tiếp tục được khám phá. Những vòng tròn thường là kết quả chung của các thí nghiệm như vậy, tuy nhiên các vòng cung Parry cũng được sản xuất nhân tạo theo cách này.