stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Cyrtosperma brassii

| Cyrtosperma brassii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Alismatales
Họ (familia): Araceae
Chi (genus): Cyrtosperma
Loài (species): C. brassii
Danh pháp hai phần
Cyrtosperma brassii A.Hay 
Cyrtosperma brassii là một loài thực vật có hoa trong họ Ráy (Araceae). Loài này được A.Hay mô tả khoa học đầu tiên năm 1988.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Cyrtosperma brassii”. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2013.
Cầu Średnicowy

| Średnicowy Bridge  Most Średnicowy |
| --- | --- |
The Średnicowy Bridge
Vị trí: Warsaw
Tuyến đường: Rail transport
Bắc qua: Vistula River
Tọa độ: 52°14′19,8″B 21°2′15″Đ﻿ / ﻿52,23333°B 21,0375°Đ﻿ / 52.23333; 21.03750
Thông số kỹ thuật
Tổng chiều dài: 445 m
Rộng: 9 m
Số nhịp: 5
Lịch sử
Khởi công: 1921
Đã thông xe: 1931
Bị sập: ngày 13 tháng 9 năm 1944
Vị trí
vi
Cầu Średnicowy là một cây cầu đường sắt bắc qua sông Vistula ở Warsaw, nằm ở phía bắc của cầu Poniatowski. Nó tạo thành một phần của Tuyến đường xuyên thành phố Warsaw và ban đầu được xây dựng từ năm 1921 đến 1931 để kết nối nhà ga đường sắt Warszawa Główna (nay không còn là nhà ga Warszawa Wschodnia.
Lịch sử và mô tả

Cây cầu được thiết kế bởi Aleksander Pstrokoński. Việc xây dựng bắt đầu vào năm 1921 và đã kéo dài hơn 10 năm vì một cuộc khủng hoảng tài chính, ảnh hưởng đến Hiệp hội Xây dựng Ba Lan (Arlingtonkie Towarzystwo Budowlane). Nền móng được định vị bằng khí nén với cấu trúc kim loại phía trên các trụ cột. Cây cầu bao gồm bốn nhịp có chiều dài hơn 90 m, có vòm cao.
Vào ngày 13 tháng 9 năm 1944, cây cầu bị nổ tung do quân Đức rút lui.
Từ năm 1945 đến 1949, cây cầu được xây dựng lại với các hình thức sửa đổi đáng kể, với các trụ nhỏ hơn và phương pháp thiết kế khác nhau, và được mở cửa cho giao thông đường sắt vào ngày 23 tháng 6 năm 1949.
Một cây cầu đôi được xây dựng vào những năm 1960 ngay trước khi bắt đầu xây dựng nhà ga Warszawa Centralna.
Hiện tại, cây cầu mang lại ấn tượng là cấu trúc nguyên khối, mặc dù nó thực sự bao gồm hai nền độc lập được hỗ trợ trên một trụ cột chung. Bốn tuyến đường sắt nối các nhà ga đường sắt chính ở Warsaw. Hai đường ray ở phía bắc được thiết kế cho giao thông đường dài, trong khi hai đường còn lại thường được sử dụng bởi các chuyến tàu đi lại thông thường.
Cây cầu có năm nhịp và chiều dài của nó là 445 m.
Quang cảnh từ bờ phải sông Vistula (2011)
Cytaea flavolineata

| Cytaea flavolineata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Salticidae
Chi (genus): Cytaea
Loài (species): C. flavolineata
Danh pháp hai phần
Cytaea flavolineata Berland, 1938 
Cytaea flavolineata là một loài nhện trong họ Salticidae.
Loài này thuộc chi Cytaea. Cytaea flavolineata được Lucien Berland miêu tả năm 1938.
Chú thích

↑  Platnick, N. I. (2012) The world spider catalog, version 12.5. American Museum of Natural History. DOI: 10.5531/db.iz.0001.
Càn-đà-la

Bản đồ thế kỷ 19 của miền bắc Càn-đà-la.
Chế độ xem vệ tinh hiện đại của Càn-đà-la (tháng 10 năm 2020).
Tượng Phật được trình bày theo nghệ thuật Càn-đà-la (gandhāra)
Càn-đà-la (tiếng Trung: 乾陀羅, sa. gandhāra) là tên dịch theo âm Hán-Việt của một vùng miền Tây bắc Ấn Độ, ngày nay thuộc về Afghanistan và một phần của Pakistan. Càn-đà-la là một trong 16 Mahajanapada của Ấn Độ cổ đại. Khu vực này tập trung xung quanh Thung lũng Peshawar và thung lũng sông Swat, mặc dù ảnh hưởng văn hóa của "Đại Gandhara" đã kéo dài qua sông Ấn đến vùng Taxila ở Cao nguyên Potohar và về phía tây vào Thung lũng Kabul ở Afghanistan, và lên phía bắc tới dãy Karakoram.
Nổi tiếng với phong cách nghệ thuật Gandharan độc đáo chịu ảnh hưởng nặng nề của phong cách Hy Lạp và Hellenistic cổ điển, văn hóa Càn-đà-la đạt đỉnh cao từ thế kỷ 1 đến thế kỷ 5 CN dưới thời Đế chế Kushan, với thủ đô theo mùa tại Bagram (Kapisi) và Peshawar (Puruṣapura). Càn-đà-la "phát triển mạnh mẽ tại ngã tư của Ấn Độ, Trung Á và Trung Đông," kết nối các tuyến đường thương mại và tiếp thu ảnh hưởng văn hóa từ các nền văn minh đa dạng; Phật giáo phát triển mạnh cho đến thế kỷ 8 hoặc 9, khi Hồi giáo lần đầu tiên bắt đầu lan rộng trong khu vực. Đây cũng là trung tâm của Vệ Đà và các hình thức sau này của Ấn Độ giáo.
Sự tồn tại của Càn-đà-la đã được chứng thực kể từ thời Rigveda (k. 1500 - k. 1200 TCN), cũng như Zoroastrian Avesta, đề cập đến nó là Vaēkərəta, nơi đẹp thứ sáu trên trái đất do Ahura Mazda tạo ra. Càn-đà-la đã bị Đế chế Achaemenid của Ba Tư chinh phục vào thế kỷ thứ 6 trước Công nguyên, Alexander Đại đế vào năm 327 trước Công nguyên, và sau đó trở thành một phần của Đế chế Maurya trước khi trở thành một trung tâm của Vương quốc Ấn-Hy Lạp. Khu vực này là một trung tâm chính của Phật giáo Greco-gien dưới thời Ấn-Hy Lạp và Phật giáo Gandharan dưới các triều đại sau này. Càn-đà-la cũng là một địa điểm trung tâm cho việc truyền bá Phật giáo đến Trung Á và Đông Á.
Khu vực suy tàn dần sau cuộc xâm lược bạo lực của Alchon Huns vào thế kỷ thứ 6, và cái tên Càn-đà-la biến mất sau cuộc chinh phục của Mahmud Ghaznavi vào năm 1001 sau Công nguyên.
Bình hỏa táng, văn hóa mộ Càn-đà-la, Thung lũng Swat, k. Năm 1200 trước Công nguyên.
HIV/AIDS và nam có quan hệ tình dục với nam

Kể từ các báo cáo về sự xuất hiện và lây lan của virus gây suy giảm miễn dịch ở người (HIV) ở Hoa Kỳ trong thập niên 1970 và 1980, các nhà dịch tễ học và chuyên gia y tế thường liên kết đại dịch HIV/AIDS với những người đồng tính nam, song tính và những người nam có quan hệ tình dục với nam (MSM) khác. Trên thế giới, năm 2014, tỷ lệ nhiễm HIV ở các cặp đồng tính luyến ái được ước tính trong khoảng 2-5%.[cần dẫn nguồn] Tỷ lệ lây nhiễm HIV khi quan hệ tình dục đồng tính được ước tính là cao hơn so với quan hệ tình dục khác giới.[cần dẫn nguồn]
Danh sách tỷ lệ nhiễm HIV ước tính theo quốc gia

Phủ nhận về nội dung: Tỉ lệ nhiễm HIV ước tính có thể không chính xác. Ví dụ: UNAIDS báo cáo tỷ lệ nhiễm HIV trong nhóm MSM ở Úc là 18,1%, nhưng tỷ lệ thực tế do Liên đoàn AIDS Úc báo cáo là 7,9%. Điều này là do UNAIDS dựa trên mẫu thuận tiện gồm những nam giới có nguy cơ nhiễm HIV cao hơn và do đó không phản ánh chính xác dân số MSM.
| Quốc gia | Tỷ lệ nhiễm HIV ước tính trong nhóm MSM (%) |
| --- | --- |
 Afghanistan: 0,5
 Albania: 2,0
 Algérie: 2,4
 Argentina: 15,7
 Armenia: 5,0
 Úc: 8,1
 Azerbaijan: 2,6
 Bahamas: 19,6
 Bangladesh: 1,7
 Barbados: 2,8
 Belarus: 5,8
 Bỉ: 12,3
 Belize: 13,9
 Bénin: 7,0
 Bolivia: 25,8
 Bosna và Hercegovina: 1,1
 Botswana: 14,8
 Brazil: 18,3
 Burkina Faso: 1,9
 Burundi: 4,8
 Cabo Verde: 15,0
 Campuchia: 4,0
 Cameroon: 20,6
 Canada: 6,7
 Cộng hòa Trung Phi: 3,4
 Trung Quốc: 5,4
 Colombia: 17,0
 Cộng hòa Congo: 41,2
 Costa Rica: 15,4
 Bờ Biển Ngà: 7,7
 Croatia: 2,8
 Cuba: 5,6
 Cộng hòa Séc: 4,8
 Cộng hòa Dân chủ Congo: 7,1
 Cộng hòa Dominica: 4,0
 Ecuador: 10,2
 Ai Cập: 6,7
 El Salvador: 14,4
 Eswatini: 27,2
 Fiji: 0,5
 Phần Lan: 0,4
 Pháp: 14,0
 Gambia: 34,4
 Đức: 15
 Ghana: 4,9
 Hy Lạp: 12,7
 Guatemala: 9,0
 Guyana: 4,9
 Haiti: 4,5
 Honduras: 10
 Hungary: 4,1
 Ấn Độ: 3,3
 Indonesia: 17,9
 Ireland: 9,0
 Ý: 30,0
 Jamaica: 29,8
 Nhật Bản: 4,8
 Jordan: 0,2
 Kazakhstan: 6,9
 Kenya: 18,2
 Kyrgyzstan: 6,6
 Lào: 4,1
 Latvia: 7,8
 Liban: 12
 Lesotho: 32,9
 Liberia: 19,8
 Libya: 3,1
 Litva: 3,0
 Madagascar: 14,9
 Malawi: 12,9
 Malaysia: 21,6
 Mali: 12,6
 Mauritanie: 23,4
 Mauritius: 17,2
 México: 11,9
 Mông Cổ: 7,7
 Montenegro: 12,5
 Maroc: 4,9
 Myanmar: 8,8
   Nepal: 5,0
 Hà Lan: 0,3
 New Zealand: 6,5
 Nicaragua: 8,8
 Niger: 6,4
 Nigeria: 25
 Pakistan: 3,7
 Panama: 8,3
 Paraguay: 21,9
 Peru: 10,0
 Philippines: 5,0
 Ba Lan: 7,2
 Bồ Đào Nha: 5,9
 Moldova: 11,4
 Bắc Macedonia: 5,4
 România: 18,2
 Saint Kitts và Nevis: 1,3
 Sénégal: 27,6
 Serbia: 6,0
 Seychelles: 13,2
 Sierra Leone: 3,4
 Singapore: 2,2
 Slovenia: 1,0
 Nam Phi: 29,7
 Hàn Quốc: 3,0
 Tây Ban Nha: 16
 Sri Lanka: 0,2
 Sudan: 0,8
 Thụy Điển: 2,0
 Thụy Sĩ: 8,0
 Tajikistan: 2,3
 Thái Lan: 11,9
 Đông Timor: 1,3
 Togo: 22,0
 Trinidad và Tobago: 26,6
 Tunisia: 8,2
 Uganda: 12,7
 Ukraina: 3,9
 United Kingdom: 8
 Tanzania: 8,4
 Hoa Kỳ: 14,5
 Uruguay: 8,5
 Uzbekistan: 3,7
 Việt Nam: 13,3
 Yemen: 5,9
 Zimbabwe: 21,1
Theo quốc gia > Hà Lan

Năm 2003, một nghiên cứu về đồng tính nam ở Hà Lan được công bố trong tạp chí AIDS phát hiện ra rằng "thời gian có quan hệ ổn định" với mỗi bạn tình chỉ là 1 năm rưỡi, và mỗi đồng tính nam có trung bình 8 đối tác tình dục mỗi năm.
Theo quốc gia > Hoa Kỳ

Thống kê của Trung tâm kiểm soát dịch bệnh Mỹ năm 2011 cho biết: nam đồng tính có khả năng nhiễm HIV cao gấp 44 tới 86 lần so với nam giới bình thường, và cao gấp 40 tới 77 lần so với nữ giới. Năm 2009, thống kê cho biết có 61% số ca nhiễm HIV mới ở Mỹ là đồng tính hoặc song tính (bisexual), dù nhóm này chỉ chiếm khoảng 2% dân số Mỹ. Theo trung tâm kiểm soát dịch bệnh Hoa Kỳ, những người đồng tính nam có quan hệ tình dục đồng tính là nhóm có tỷ lệ nhiễm HIV cao nhất ở Hoa Kỳ. Năm 2017, người đồng tính nam và song tính chiếm 70% (27.000) trong số 38.739 ca nhiễm HIV mới ở Hoa Kỳ. Hầu hết những người đồng tính nam bị nhiễm HIV khi quan hệ tình dục qua đường hậu môn, bởi đây là loại quan hệ tình dục tạo ra nguy cơ lây nhiễm HIV cao nhất. Trung tâm kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) khuyến nghị tất cả những người có hoạt động tình dục đồng tính nam nên đi xét nghiệm HIV ít nhất một lần mỗi năm. Một số người đồng tính nam thì nên đi xét nghiệm cứ sau 3 đến 6 tháng. Theo thống kê năm 2010, trong tổng số hơn 12.000 thanh niên Mỹ nhiễm HIV/AIDS thì có tới 72% số người có quan hệ tình dục đồng giới. Gần một nửa số ca nhiễm HIV ở nam giới đồng tính và song tính xảy ra chủ yếu ở 7 thành phố: New York, Los Angeles, Miami, Atlanta, Chicago, Dallas và Houston.
Năm 2010, báo cáo của Trung tâm kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh (Hoa Kỳ) (CDC) cho biết trong số các ca nhiễm HIV mới ở Hoa Kỳ thì số ca là nam thanh niên đồng tính trẻ tuổi cao hơn rất nhiều so với mức chung, có nhiều nguyên nhân cho việc này:
Tỷ lệ bị nhiễm HIV trong cộng đồng đồng tính luyến ái nam vốn cao, làm tăng khả năng lây nhiễm trong cộng đồng so với dân số thông thường.
Các yếu tố xã hội như thành kiến và thiếu khả năng tiếp cận hệ thống y tế đối với cộng đồng này.
Nam giới trẻ có quan hệ đồng giới thường có các hành vi nguy cơ cao (như quan hệ tình dục với nhiều hơn 4 bạn tình, tiêm chích ma túy).
Theo quốc gia > Vưong quốc Anh

Theo Cơ quan bảo vệ sức khỏe Anh, cứ trong 20 người đàn ông có quan hệ tình dục đồng tính ở Anh thì có một người bị nhiễm HIV, riêng tại Luân Đôn tỉ lệ này là 1/12.[cần dẫn nguồn]
Theo quốc gia > Châu Phi

Cộng đồng đồng tính luyến ái châu Phi bị ảnh hưởng nặng bởi nhiễm HIV và các nghiên cứu cho thấy tỷ lệ mắc bệnh cao hơn đáng kể ở nam giới có quan hệ tình dục đồng tính so với dân số nói chung. Ở Sénégal, 21,7% nam giới đồng tính bị nhiễm HIV so với 0,7% trong dân số nói chung, 40% nam giới đồng tính bị nhiễm HIV so với trung bình 6,1% ở Kenya.
Theo quốc gia > Thái Lan

Xem thêm: HIV/AIDS tại Thái Lan
Tại Thái Lan, nhóm nam quan hệ đồng giới có tỷ lệ nhiễm HIV là 7,1%, trong khi nhóm nam giới bán dâm là 12,2%. Quanh vùng khu vực Bangkok - nơi tập trung những người đồng tính - theo báo cáo năm 2010 có 31% nhiễm HIV. Tỷ lệ người nhiễm giang mai đã phát hiện và đang điều trị là 24,4%. Trung bình cứ 3 người Thái đồng tính nam ở Bangkok thì có một người nhiễm HIV, cứ 4 người là có một người nhiễm giang mai. Theo một nghiên cứu năm 2006 của UNAIDS, 80% MSM dương tính với HIV chưa bao giờ được xétử nghiệm hoặc nghĩ rằng họ không nhiễm HIV.
Theo quốc gia > Việt Nam

Xem thêm: HIV/AIDS tại Việt Nam
Tại Việt Nam, Bộ Y tế ước tính cả nước có khoảng 300.000 người thuộc nhóm MSM. Tỷ lệ nhiễm HIV tăng rất nhanh ở nhóm này, từ 2012-2020 tăng hơn 5 lần, từ 2,3% lên 13,3%. So với những năm đầu đại dịch HIV/AIDS, tỉ lệ MSM nhiễm HIV cao nhất, vượt qua nhóm tiêm chích ma túy và mại dâm. Trong năm 2022, số ca nhiễm mới HIV trong nhóm MSM chiếm 47% tổng số ca nhiễm HIV mới ở Việt Nam. Quan hệ đồng tính nam có nguy cơ bị nhiễm HIV cao gấp 20 lần gái mại dâm.
Cremastosperma cauliflorum

| Cremastosperma cauliflorum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Mesangiospermae
Phân lớp (subclass): Magnoliidae
Bộ (ordo): Magnoliales
Họ (familia): Annonaceae
Chi (genus): Cremastosperma
Loài (species): C. cauliflorum
Danh pháp hai phần
Cremastosperma cauliflorum R. E. Fr. 
Cremastosperma cauliflorum là loài thực vật có hoa thuộc họ Na. Loài này được R.E.Fr. mô tả khoa học đầu tiên năm 1931.
Cytaea haematica

| Cytaea haematica> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Salticidae
Chi (genus): Cytaea
Loài (species): C. haematica
Danh pháp hai phần
Cytaea haematica Simon, 1902 
Cytaea haematica là một loài nhện trong họ Salticidae.
Loài này thuộc chi Cytaea. Cytaea haematica được Eugène Simon miêu tả năm 1902.
Chú thích

↑  Platnick, N. I. (2012) The world spider catalog, version 12.5. American Museum of Natural History. DOI: 10.5531/db.iz.0001.
Cà độc dược

| Datura metel |
| --- | --- |


Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Asterids
Bộ (ordo): Solanales
Họ (familia): Solanaceae
Chi (genus): Datura
Loài (species): D. metel
Danh pháp hai phần
Datura metel L. 
Cà độc dược còn gọi là mạn đà la (hoa trắng), tên khoa học là Datura metel, thuộc họ Cà (Solanaceae).
Thân thảo, cao 1–2 m, sống quanh năm. Phần gốc của thân hoá gỗ. Thân và cành non màu xanh lục hay tím, có nhiều lông tơ. Lá đơn, mọc so le, phiến lá nguyên hình trứng nhọn, gốc phiến lá không đều nhau. Hoa mọc đơn độc ở nách lá. Cánh hoa màu trắng hay vàng, dính liền nhau thành hình phễu, dài 16–18 cm. Quả hình cầu, đường kính khoảng 3 cm, mặt ngoài có nhiều gai mềm, chứa nhiều hạt màu vàng.
Dược học

Trong cây (ở lá và hạt có hàm lượng cao nhất) có chứa nhiều ancaloit (hàm lượng toàn phần từ 0,2-0,5%), chủ yếu là scopolamin, còn có hyoscyamin, atropin và các saponin, flavonoit, tanin... với số lượng không đáng kể. Tác dụng dược lý chủ yếu là do các ancaloit: làm giãn phế quản, giãn đồng tử, giảm nhu động ruột và bao tử nếu những cơ quan này co thắt, làm khô nước bọt, dịch vị, mồ hôi.
Những thông tin y khoa của Wikipedia tiếng Việt chỉ mang tính chất tham khảo và không thể thay thế ý kiến chuyên môn.
Trước khi sử dụng những thông tin này, độc giả cần liên hệ và nhận sự tư vấn của các bác sĩ chuyên môn.
Trong y học cổ truyền Trung Hoa, nó là một trong 50 vị thuốc cơ bản, với tên gọi dương kim hoa (洋金花).
Theo Đông y, hoa cà độc dược có vị cay, tính ôn, có độc, có tác dụng ngừa suyễn, giảm ho, chống đau, chống co giật, phong thấp đau nhức. Lá là vị thuốc ngừa cơn hen, giảm đau bao tử, chống say tàu xe. Ngoài ra còn điều trị phong tê thấp, đau dây thần kinh toạ, đau răng... Người ta thường dùng lá cuộn thành điếu hay thái nhỏ vấn thành điếu thuốc để hút (chữa ho, hen suyễn), dùng lá hơ nóng đắp điều trị đau nhức, tê thấp, hoặc phơi khô tán bột mịn.
Vì cây có độc tính cao nên chỉ dùng theo sự hướng dẫn của thầy thuốc. Khi bị ngộ độc, có hiện tượng giãn đồng tử, mờ mắt, tim đập nhanh, giãn phế quản, môi miệng khô, khô cổ đến mức không nuốt và không nói được. Chất độc tác động vào hệ thần kinh trung ương, có thể gây tử vong do hôn mê.
Hình ảnh

Tập tin:BlackMetel.jpg
| --- | --- |
: Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về Cà độc dược.
Cầy cọ lông nâu

| Cầy cọ lông nâu |
| --- | --- |

Tình trạng bảo tồn
 Ít quan tâm  (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Mammalia
Bộ (ordo): Carnivora
Họ (familia): Viverridae
Chi (genus): Paradoxurus
Loài (species): P. jerdoni
Danh pháp hai phần
Paradoxurus jerdoni Blanford, 1885 
 
Cầy cọ lông nâu (Paradoxurus jerdoni) là một loài động vật có vú trong họ Cầy, bộ Ăn thịt. Loài này được Blanford mô tả năm 1885.
Chú thích

↑  Muddapa D. & Choudbury, A. (2008). Paradoxurus jerdoni. 2008 Sách đỏ IUCN. Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế 2008. Truy cập ngày 23 tháng 3 năm 2009.
1 2  Wilson, D. E.; Reeder, D. M. biên tập (2005). “Paradoxurus jerdoni”. Mammal Species of the World . Baltimore: Nhà in Đại học Johns Hopkins, 2 tập (2.142 trang). ISBN 978-0-8018-8221-0. OCLC 62265494.
Dactylodenia vitosensis

| Dactylodenia vitosensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Chi (genus): Dactylodenia
Loài (species): D. vitosensis
Danh pháp hai phần
Dactylodenia vitosensis Jagiello, 1988 
Dactylodenia vitosensis là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Jagiello mô tả khoa học đầu tiên năm 1988.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Dactylodenia vitosensis”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Dalea obovata

| Dalea obovata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Fabales
Họ (familia): Fabaceae
Chi (genus): Dalea
Loài (species): D. obovata
Danh pháp hai phần
Dalea obovata (Torr. & A.Gray) Shinners 
Dalea obovata là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được (Torr. & A.Gray) Shinners miêu tả khoa học đầu tiên.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Dalea obovata”. Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2013.
Daiphanta dissentanea

| Daiphanta dissentanea> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Daiphanta
Loài (species): D. dissentanea
Danh pháp hai phần
Daiphanta dissentanea Walker 1860 
Daiphanta dissentanea là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Daiphanta fractaria

| Daiphanta fractaria> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Daiphanta
Loài (species): D. fractaria
Danh pháp hai phần
Daiphanta fractaria Guenée 1857 
Daiphanta fractaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Dainsclera obscuroviridis

| Dainsclera obscuroviridis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Oedemeridae
Chi (genus): Dainsclera
Loài (species): D. obscuroviridis
Danh pháp hai phần
Dainsclera obscuroviridis Švihla, 1997 
Dainsclera obscuroviridis là một loài bọ cánh cứng thuộc họ Oedemeridae. Loài này được miêu tả khoa học đầu tiên năm 1997 bởi Švihla.
Chú thích

↑  Hallan, J.  (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Dalbergia iquitosensis

| Dalbergia iquitosensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Fabales
Họ (familia): Fabaceae
Chi (genus): Dalbergia
Loài (species): D. iquitosensis
Danh pháp hai phần
Dalbergia iquitosensis Harms 
Dalbergia iquitosensis là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được Harms miêu tả khoa học đầu tiên.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Dalbergia iquitosensis”. Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2013.
Hypogrammodes subocellata

| Hypogrammodes subocellata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Noctuidae
Chi (genus): Hypogrammodes
Loài (species): H. subocellata
Danh pháp hai phần
Hypogrammodes subocellata Schaus, 1906 
Hypogrammodes subocellata là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Cousinia stereolepis

| Cousinia stereolepis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Asterales
Họ (familia): Asteraceae
Chi (genus): Cousinia
Loài (species): C. stereolepis
Danh pháp hai phần
Cousinia stereolepis Rech.f., 1955 
Cousinia stereolepis là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Rech.f. mô tả khoa học đầu tiên năm 1955.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Cousinia stereolepis”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.
Các thị quốc Pyu

| Di sản thế giới UNESCO |
| --- | --- |
Tiêu chuẩn: Văn hóa: ii, iii, iv
Tham khảo: 1444
Công nhận: 2014 (Kỳ họp 38)
Các thị quốc Pyu là tên gọi chung cho các thành bang của người Pyu từng tồn tại ở miền Trung và miền Bắc Myanmar hiện đại từ thế kỷ 1 TCN cho đến năm 840. Lịch sử của các thị quốc Pyu được khám phá dựa vào các bi ký tìm thấy và qua các ghi chép của những người Trung Quốc về nước Phiêu (驃). Người Pyu là một trong những dân tộc tổ tiên của người Miến.
Người Pyu đến Myanmar vào khoảng thế kỷ 1 TCN hoặc sớm hơn và lập nên những thành bang tại Binnaka, Mongamo, Sri Ksetra, Peikthanomyo, Kutkhaing ở phía bắc, bờ biển Halin gyi Thanlwin ở phía đông, vịnh Martaban và bờ biển phía nam của nó, Thandwe ở phía tây nam và Yoma ở phía tây.
Thời đó, con đường thương mại từ Trung Quốc sang Ấn Độ đi qua Myanmar. Vào các năm 97 và 121, sứ đoàn La Mã sang Trung Quốc đã chọn lộ trình đường bộ qua Myanmar. Tuy nhiên, người Pyu có một lộ trình khác, đó là xuôi dòng Ayeyarwaddy tời Shri Ksetra và sau đó đi bằng đường biển về phía tây tới Ấn Độ và về phía đông để tới Đông Nam Á hải đảo.
Thư tịch cổ Trung Quốc kể rằng có 18 vương quốc Phiêu, rằng Phiêu là một dân tộc nhân văn và hòa bình, có cuộc sống sung tung và văn hóa. Giữa các nước Phiêu hầu như không có chiến tranh, và tranh chấp thường được giải quyết thông qua tỷ thí tay đôi hay thi xây dựng. Họ thậm chí mặc vải bông gạo thay vì vải lụa để không phải giết con tằm. Tội phạm bị phạt roi hoặc phạt tù, nếu tội nghiêm trọng thì có thể bị tử hình. Người Phiêu theo đạo Phật Thượng tọa bộ, và tất cả trẻ em được giáo dục trong các tự viện từ khi 7 tuổi cho đến khi 20 tuổi.
Các thị quốc Pyu không bao giờ thống nhất thành một vương quốc, nhưng các thành phố mạnh hơn thường chiếm ưu thế và nhận cống nạp từ các thành phố nhỏ. Thành phố mạnh mẽ nhất có lẽ là Sri Ksetra, dựa vào bằng chứng khảo cổ.
Một số thị quốc Pyu nổi bật.
Không rõ các thị quốc Pyu được thành lập sớm nhất chính xác vào thời điểm nào, nhưng chắc chắn là trước năm 94 - năm mà các biên niên sử Pyu cho biết có sự thay đổi triều đại. Trong thế kỷ 7, người Pyu dịch chuyển kinh đô của mình lên phía bắc theo hướng Halingyi ở vùng khô, để lại Shri Ksetra làm một trung tâm hạng hai có vai trò thương mại là chính ở phía nam. Tuy nhiên kinh đô mới ở phương bắc đã bị vương quốc Nam Chiếu cướp phá vào khoảng giữa thế kỷ 9. Sự kiện này dẫn tới sự diệt vong của các thị quốc Pyu.