stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Lê Quang Định

| Lê Quang Định黎光定 |
| --- | --- |
Thượng thư
Tượng Lê Quang Định tại Vườn tượng Danh nhân Trấn Biên, TP Biên Hòa, Đồng Nai
Tên chữ: Tri Chỉ
Tên hiệu: Tấn Trai
Thông tin cá nhân
Sinh: 1759
Mất: 1813
Giới tính: nam
Học vấn: 
Trường học: Võ Trường Toản
Thầy giáo: Võ Trường Toản
 
Chức quan: Thượng thư
Nghề nghiệp: nhà thơ
Tôn giáo: Nho giáo
Thời kỳ: Triều Nguyễn
Tác phẩm: Hoàng Việt Nhất Thống Dư Địa Chí
x • t • 
Lê Quang Định (chữ Hán: 黎光定; 1759 - 1813), tự: Tri Chỉ (知止), hiệu: Tấn Trai (晉齋, hay Cấn Trai), Chỉ Sơn; là văn thần đầu đời Nguyễn, và là nhà thơ có tiếng trong nhóm Sơn Hội ở Gia Định và Bình Dương thi xã. Ông cùng Trịnh Hoài Đức (1765-1825) và Ngô Nhân Tịnh (1761-1813) được người đương thời xưng tụng là Gia Định tam gia của đất Gia Định xưa.
Cuộc đời

Lê Quang Định là người làng Tiên Nộn, xã Phú Mậu, huyện Phú Vang, phủ Thừa Thiên (nay là xã Phú Mậu, thành phố Huế, tỉnh Thừa Thiên Huế). Hiện còn nhà thờ họ Lê Quang tại quê nhà Tiên Nộn.
Thuở nhỏ, nhà nghèo, cha là một viên quan nhỏ mất sớm, nên ông phải theo anh vào làm ăn ở huyện Bình Dương, tỉnh Gia Định. Sau, ông theo học với Võ Trường Toản (?-1792), kết bạn với Ngô Nhân Tịnh, Trịnh Hoài Đức, rồi cùng nhau lập "Bình Dương thi xã".
Vốn thông minh, hiếu học, Lê Quang Định được một thầy thuốc là Hoàng Đức Thành gả con gái và tận tình giúp đỡ.
Năm Mậu Thân (1788), khi chúa Nguyễn Phúc Ánh (1762-1820) đánh chiếm lại Gia Định và cho mở khoa thi, ông và Trịnh Hoài Đức trúng tuyển, được cử làm Hàn lâm viện chế cáo, giữ việc biên soạn sổ sách, rồi lần lượt trải chức Điền tuấn quan (trông coi việc khai khẩn), Đông cung thị giảng (dạy cho Nguyễn Phúc Cảnh), Hữu tham tri bộ Hình.
Năm 1802, Nguyễn Phúc Ánh lên ngôi, lấy niên hiệu là Gia Long, Lê Quang Định được giữ chức Thượng thư bộ Binh, rồi làm Chánh sứ để cùng với Lê Chính Lộ, Nguyễn Gia Cát sang nhà Thanh (Trung Quốc) cầu phong cho nhà vua.
Năm 1806, ông đảm nhận việc biên soạn Hoàng Việt nhất thống địa dư chí gồm 10 quyển, là bộ địa chí đầu tiên của nhà Nguyễn.
Năm 1810, ông giữ chức Thượng thư bộ Hộ kiêm coi Khâm Thiên Giám (tức đài quan sát thiên văn). Sau đó, ông còn lo việc kiểm tra dân số, lập sổ dinh điền và chia hạng ruộng đất.
Năm Gia Long thứ 12 (1813), Lê Quang Định mất vì bệnh, hưởng dương 53 tuổi  Về sau, ông được vua Tự Đức (ở ngôi: 1847-1883) đưa vào thờ ở miếu Trung hưng công thần tại kinh đô Huế.
Tác phẩm

Lê Quang Định là nhà thơ có tiếng trong nhóm Bình Dương thi xã và nhóm Sơn Hội ở Gia Định.
Sáng tác của ông gồm:
Hoa nguyên thi thảo (華元詩草): bằng chữ Hán, 1 quyển, gồm 74 bài, hầu hết là thơ đề vịnh, cảm hoài và thù tạc. Trong đó có một số bài sáng tác ở Việt Nam, còn phần lớn được viết lúc đi sứ sang Trung Quốc bằng đường thủy.
Hoàng Việt nhất thống địa dư chí (皇越一統輿地志): gồm 10 quyển, chép đủ đường sá, sông núi, thổ sản, phong tục từ Lạng Sơn đến Hà Tiên...Bộ sách được triều Nguyễn đánh giá rất cao, đồng thời trở thành công cụ tra cứu chủ yếu cho các công trình địa chí tiếp theo....
Gia Định tam gia thi tập (嘉定三家詩集): gồm một số bài thơ, in chung với thơ của Trịnh Hoài Đức và Ngô Nhân Tịnh.
Nhận xét

Lê Quang Định là người thông minh, cẩn thận, kín đáo, giản dị, nổi tiếng thơ văn, viết chữ đẹp và có tài về hội họa.
Sách Hỏi đáp lịch sử Việt Nam (Tập 3) viết:
Giới thiệu thơ

| --- | --- |
 Đề mỹ nhân dao lỗ đồ Thiên nhiên tú mị dĩ kham xan Dao lỗ giai nhân cánh khả quan. Dương liễu phong khinh yêu đới trụy, Phù dung sương đạm kiểm chi hàn. Vi hàm xuân muộn kiều vô lực, Bán lộ thu tình ảnh dục lan. Khước hận đan thanh thiên trước bút, Bất tương hoàn bội họa hồng nhan.:  Dịch nghĩa: Đề bức tranh mỹ nhân bơi chèo Vẻ tốt đẹp thiên nhiên đã làm cho người ta thèm thuồng, có thể ăn được. Người đẹp bơi chèo lại càng thêm ưa mắt. Giải lưng thướt tha như làn gió nhẹ lướt nhành dương liễu, Phấn mặt mát lạnh như màu sương nhạt điểm hoa phù dung. Nét xuân sắc hơi buồn, dáng rất ẻo lả Làn thu ba nửa lộ, bóng như lờ mờ. Chỉ giận người thợ vẽ hạ bút còn thiên lệch, Không đem ngọa hoàn, ngọc bội mà vẽ cho người hồng nhan.
Chú thích

↑  Theo các sách ở mục tham khảo, riêng Thành ngữ điển tích danh nhân từ điển (Tập I) của G.S Trịnh Vân Thanh ghi 1760 (tr. 666).
↑  Gọi là nhóm Sơn Hội, vì tên các hội viên đều có chữ Sơn, như Chỉ Sơn Trịnh Hoài Đức, Nhữ Sơn Ngô Nhân Tịnh, Kỳ Sơn Diệp Minh Phụng, Hối Sơn Hoàng Ngọc Uẩn v.v...Để hoạt động tích cực hơn nữa về mặt văn hóa, các hội viên trong nhóm Sơn Hội mở thêm thi xã Bình Dương (ghi theo Huỳnh Minh, Gia Định xưa (tr. 312). Địa chí văn hóa Thành phố Hồ Chí Minh phần Lịch sử (tr. 193) cho biết thi xã Bình Dương và Sơn Hội chỉ là một). Việc xuất hiện của Sơn hội và Bình Dương thi xã, cho thấy đầu những năm 80 của thế kỷ 18, lực lượng tri thức ở Gia Định bắt đầu có những sinh hoạt văn hóa-xã hội độc lập. Văn học Hán-Nôm ở Gia Định chính thức ra đời từ đó.
↑  Theo Huỳnh Minh: Năm 1813, ông cáo bệnh về quê và mất sau đó ít lâu (Gia Định xưa, tr. 115-117).
↑  Ở Thư viện Viện Sử học (Hà Nội) còn lưu giữ bản chép tay, mỗi quyển chép làm 1 tập. Ký hiệu: HV.528. Năm 2005, Nhà xuất bản Thuận Hóa và Trung tâm Văn hóa Ngôn ngữ Đông Tây đã xuất bản. Sách do Phan Đăng dịch, giới thiệu & chú giải, dày 1.850 trang, khổ 19 cm x 27 cm.
↑  Ngô Thì Vị, còn được gọi là Ngô Thì Hương (1774-1821), là nhà thơ và là con út của Ngô Thì Sĩ.
↑  Theo Hỏi đáp lịch sử Việt Nam (Tập 3), Trần Nam Tiến chủ biên, Nhà xuất bản Trẻ, 2007, tr. 303.
↑  Chép theo Hợp tuyển thơ văn Việt Nam (tập 3), tr.581
| x t Gia Định tam gia |
| --- | --- |
Lê Quang Định •  Ngô Nhân Tịnh •  Trịnh Hoài Đức
Phòng kỷ Quảng Bình

| Phòng kỷ Quảng Bình |
| --- | --- |
Wikipedia tiếng Việt hiện chưa có hình nào tự do về Phòng kỷ Quảng Bình. Nếu bạn có, xin mời bạn.
Tình trạng bảo tồn
Dễ thương tổn 
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiosperms
(không phân hạng): Magnoliids
Bộ (ordo): Piperales
Họ (familia): Aristolochiaceae
Phân họ (subfamilia): Aristolochioideae
Chi (genus): Aristolochia
Loài (species): A. quangbinhensis
Danh pháp hai phần
Aristolochia quangbinhensis Đỗ Văn Trường, Nghiêm Đức Trọng, Stefan Wanke, 
Phòng kỷ Quảng Bình (danh pháp hai phần: Aristolochia quangbinhensis) là một loài phòng kỷ đặc hữu vườn quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng ở Quảng Bình, Việt Nam. Loài thực vật này được nhóm khoa học Bảo tàng thiên nhiên Việt Nam (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam) cùng các đồng nghiệp phát hiện dưới tán rừng gần với khu vực vùng đệm vườn quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng.
Mô tả

Phòng kỷ Quảng Bình có cuống lá dài 1.5–2.5(–3) cm, phiến lá hình elíp đến elíp thuôn; cuống cụm hoa dài 1.5–2 cm; đài hình chuông, đường kính 2–2.5 (–3) cm và duy nhất màu hồng, phớt tím trên cả hai mặt, bao hoa không có các chấm màu và gân song song, bao hoa 3 thùy không đều nhau, mép các thùy cuộn tròn
Phân bố

Phòng kỷ Quảng Bình được phát hiện dưới tán rừng lá rộng thường xanh trên núi đất thấp, gần với khu vực vùng đệm Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng
Chú thích

↑  Số 3 trong phân loại thực vật có nghĩa là hầu hết các mẫu đo đếm kích thước nằm trong khoảng 1.5–2.5 cm, nhưng cá biệt có mẫu đo được 3 cm
↑  Institut für Botanik, Technische Universität Dresden, Zellescher Weg 20b, D–01062 Dresden, Đức
↑  Christoph Neinhui<ref group='R1'>s<ref name='APNI'>Aristolochia quangbinhensis (Aristolochiaceae), a new species from Central Vietnam 22/1/2014 Pdf doi:10.3897/phytokeys.33.6094
↑  Bảo tàng Thiên nhiên Việt Nam, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, 18 Hoang Quoc Viet, Hà Nội, Việt Nam
↑  Department of Botany, Trường Đại học Dược Hà Nội, 13–15 Le Thanh Tong, Hanoi, Vietnam
Lydella fulvipes

| Lydella fulvipes> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Diptera
Họ (familia): Tachinidae
Chi (genus): Lydella
Loài (species): L. fulvipes
Danh pháp hai phần
Lydella fulvipes
Lydella fulvipes là một loài ruồi trong họ Tachinidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 20 tháng 6 năm 2014.
↑  James E. O’Hara WORLD GENERA OF THE TACHINIDAE (DIPTERA) AND THEIR REGIONAL OCCURRENCE; Version 7; 10 december 2012
Paridea plauta

| Paridea plauta> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Chrysomelidae
Chi (genus): Paridea
Loài (species): P. plauta
Danh pháp hai phần
Paridea plauta Yang, 1991 
Paridea plauta là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Yang miêu tả khoa học năm 1991.
Chú thích

↑  Chrysomelidae in Synopsis of the described Coleoptera of the World ngày 13 tháng 12 năm 2008
Lãnh chúa William Bentinck

| Trung tướng Quý ngài rất đáng kínhLãnh chúa William BentinckGCB GCH |
| --- | --- |

Chức vụ
Toàn quyền Ấn Độ
Nhiệm kỳ: 4 tháng 7 năm 1828 – 20 tháng 3 năm 1835
Kế nhiệm: Sir Charles Metcalfe (tạm quyền)
 
Toàn quyền của Pháo đài William
Nhiệm kỳ: 2 tháng 7 năm 1826 – 1833
Tiền nhiệm: William Butterworth Bayley (Acting Governor-General)
 
Thống đốc của Madras
Nhiệm kỳ: 30 tháng 8 năm 1803 – 11 tháng 9 năm 1807
Tiền nhiệm: Nam tước thứ 2 của Clive
Kế nhiệm: William Petrie (Acting Governor)
 
Thông tin cá nhân
Quốc tịch: British
Sinh:  Buckinghamshire, Anh
Mất: 17 tháng 6 năm 1839(1839-06-17) (64 tuổi) Paris, Pháp
Đảng chính trị: Whig
Cha mẹ: William Cavendish-Bentinck, Công tước thứ 3 của Portland Quý bà Dorothy Cavendish
Học vấn: Westminster School
Tặng thưởng: Knight Grand Cross of the Order of the Bath Royal Guelphic Order
Phục vụ trong quân đội
Phục vụ: Quân đội Anh
Năm tại ngũ: 1791–1839
Cấp bậc: Trung tướng
Chỉ huy: 11th Regiment of Light Dragoons Commander-in-Chief, India
Tham chiến: Các cuộc chiến tranh của Napoléon
Trung tướng, Lãnh chúa William Henry Cavendish-Bentinck (14/09/1774 - 17/06/1839), được gọi là Lãnh chúa William Bentinck, là một quân nhân và chính khách người Anh. Ông từng là Toàn quyền Ấn Độ từ năm 1828 đến năm 1835, và để lại nhiều thành tựu cái cách xã hội và giáo dục đáng kể tại Ấn Độ thuộc Anh, bao gồm việc bãi bỏ hủ tục Sati, đàn áp nạn giết phụ nữ và hiến tế con người. Bentinck sau khi tham khảo ý kiến của quân đội và các quan chức, ông đã thông qua Quy chế Sati của Bengal, 1829, có rất ít sự phản đối. Thách thức duy nhất đến từ Tổ chức Dharma Sabha, khi họ đã phản đối và trình vấn đề này lên Hội đồng Cơ mật viện của Anh, tuy nhiên lệnh cấm đối với việc thực hiện hủ tục Sati vẫn được giữ nguyên. Ông đã chấm dứt tình trạng giết và hiến tế người bằng cách dẹp bỏ giáo phái Thuggee - với sự trợ giúp của thuyền trưởng William Henry Sleeman. Cùng với Thomas Babington Macaulay, ông đã giới thiệu tiếng Anh là ngôn ngữ giảng dạy ở Ấn Độ.
Tiểu sử

Bentinck sinh ra ở Buckinghamshire, là con trai thứ hai của Thủ tướng William Cavendish-Bentinck, Công tước thứ 3 của Portland, và Lady Dorothy (nhũ danh Cavendish), con gái duy nhất của William Cavendish, Công tước thứ 4 của Devonshire. Khi kết hôn, họ được đổi thành Cavendish-Bentinck.
Ông được học tại Trường Westminster, một trường công lập dành cho nam sinh ở Westminster, Luân Đôn.
Sự nghiệp ban đầu

Bentinck gia nhập Đội cận vệ Coldstream vào ngày 28/01/1791 ở tuổi 16. Ngày 04/08/1792, ông được thăng cấp trung uý trong Trung đoàn 2 Dragoons, và thăng cấp đại uý trong Trung đoàn 11 Light Dragoon vào ngày 06/04/1793, thăng cấp thiếu tá trong Trung đoàn 28 Foot vào ngày 29/03/1794 và lên trung tá  tại Trung đoàn 24 Dragoons vào tháng 07 năm đó. Vào ngày 09/01 năm 1798 , Bentinck được thăng cấp đại tá. Năm 1803, ông bất ngờ được bổ nhiệm làm Thống đốc Madras, và được thăng cấp thiếu tướng vào ngày 01/01/1805. Nhiệm kỳ của ông tại Ấn Độ với vai trò thống đốc đã thành công ở mức tương đối, nó đã kết thúc bởi cuộc Binh biến Vellore vào năm 1806. Nguyên nhân của cuộc bạo động đến từ lệnh của Bentinck cấm quân bản địa mặc trang phục truyền thống. Cuộc binh biến tuy chỉ diễn ra trong 1 ngày nhưng là trường hợp đầu tiên có quy mô lớn và bạo lực chống lại Công ty Đông Ấn Anh, trước cuộc Khởi nghĩa Ấn Độ 1857. Tuy quân Anh mau chống kiểm soát lại tình hình và giết chết 350 lính Ấn nổi dậy, nhưng lệnh cấm lính bản địa mặc trang phục truyền thống được bãi bỏ ngay sau đó.
Sau khi phục vụ trong Chiến tranh Bán đảo, Bentinck được bổ nhiệm làm chỉ huy quân đội Anh tại Sicily. Ông được phong hàm trung tướng vào ngày 03/03/1811. Bentinck đã sử dụng sức ảnh hưởng của mình tại Vương quốc Hai Sicilia để gây ảnh hưởng lên Ferdinando I của Hai Sicilia, khiến vị vua này phải tuyên bố thoái vị để nhường ngôi lại cho con trai của ông là Francis I của Hai Sicilia. Năm 1814, Bentinck cho đổ bộ quân Anh và Sicilia lên Genoa và tuyên bố tự do và một trật tự mới ở bán đảo Ý.
Sự nghiệp ban đầu > Bentinck ở Sicily

Vào đầu thế kỷ XIX, tình hình ở Vương quốc Sicilia bắt đầu xấu đi, người Anh lo lắng về lợi ích của mình ở Địa Trung Hải bị xâm hại. Bất đồng nội bộ trong chính phủ Sicilia ngày càng gia tăng, người Anh tin rằng Hoàng hậu Maria Carolina đang trao đổi thư từ với người Pháp, chính điều này đã khiến chính phủ Anh bổ nhiệm Bentinck làm đại diện của Anh tại Palermo vào tháng 07/1811. Thời gian đầu khi Bentinck làm đại diện của Anh tại Sicilia, các chính trị gia ở London đã phản đối sự cai trị của Nhà Bourbon và kêu gọi sáp nhập Sicilia. Bentinck thể hiện sự thông cảm với nguyên nhân và hoàn cảnh của người Sicilia và "nhanh chóng bị thuyết phục rằng người Anh phải can thiệp vào các vấn đề của Sicilia, không phải vì lợi ích của người Anh, mà vì hạnh phúc của người Sicilia". Người ta tin rằng, Bentinck là một trong những người đầu tiên thấy được viễn cảnh một nước Ý thống nhất trong tương lai gần.
Tuy nhiên, người Anh hài lòng ủng hộ Nhà Bourbon, nếu họ sẵn sàng trao cho người Sicily nhiều quyền kiểm soát hơn, và tôn trọng các quyền của họ hơn. Bentinck xem đây là cơ hội hoàn hảo để đưa những ý tưởng của mình về một hiến pháp Sicilia. Sự phản đối việc thành lập hiến pháp tiếp tục nổi lên, trong đó Hoàng hậu Maria Carolina là người cứng rắn nhất. Mối quan hệ giữa Hoàng hậu Maria và Bentinck có thể được tóm gọn trong biệt danh mà cô ta đặt cho ông: La bestia feroce (con thú hung dữ). Tuy nhiên, Bentinck rất quyết tâm trong việc thông qua hiến pháp cho Sicilia, và ngay sau đó đã trục xuất Hoàng hậu Maria Carolina khỏi Palermo. Vào ngày 18/06/1812, Nghị viện họp tại Palermo và khoảng một tháng sau, vào ngày 20/07/1812, hiến pháp đã được chấp nhận. Dựa trên bản hiến pháp này, giờ đây người Sicilia đã có quyền tự trị mà họ chưa từng có trước đây. Hiến pháp đã phân chia quyền phân lập giữa lập pháp và hành pháp, xoá bỏ các tập quán phong kiến đã được thiết lập và thừa nhận trong 700 năm qua.
Thành công của Bentinck trong việc thiết lập hiến pháp Sicilia chỉ kéo dài vài năm. Vào ngày 08/12/1816, một năm sau khi Ferdinand IV trở lại ngai vàng của Vương quốc Hai Sicilia, hiến pháp đã bị bãi bỏ và Sicily đã được thống nhất với Vương quốc Napoli. Các quý tộc Sicilia thiếu kinh nghiệm không thể duy trì một bản hiến pháp mà không có sự hỗ trợ của người Anh, bản hiến pháp đã bị xoá bỏ sau khi Các cuộc chiến tranh của Napoléon kết thúc. Người Anh không còn quan tâm đến các vấn đề nội bộ của Sicily, vì mối đe doạ nó bị xâm lược bởi người Pháp đã bị loại bỏ. Tuy nhiên, ý tưởng thành lập hiến pháp của Bentinck không bị người Sicilia lãng quên, nó vẫn đọng lại trong ký ức và có ảnh hưởng đến khát vọng tự trị vốn là cơ sở của các cuộc cách mạng Sicilia năm 1820 và 1849 sau này.
Sự nghiệp ban đầu > Cuộc phiêu lưu ở Ý

Ngày 30/01/1814, Bentinck đi thuyền từ Đảo Sicily đến Napoli, ở đó ông đã miễn cưỡng ký hiệp định đình chiến với Joachim Murat; người mà cá nhân ông cảm thấy ghê tởm vì các tội ác. Nhưng người Anh tin rằng có thể trao Vương quốc Napoli cho Murat để tách Murat ra khỏi người anh rể Napoleon Bonaparte. Sau khi chỉ đạo lực lượng của mình ở Sicily đổ bộ lên Livorno, Bentinck đã đi về phía Bắc , với một ngày dừng tại Rome.
Em gái của Napoleon là Élisa Bonaparte, mặc dù đã từ bỏ Đại Công quốc Tuscany, nhưng cô ấy vẫn nỗ lực cứu vãn một số lợi ích khác. Có được sự đảm bảo từ Joachim Murat - chồng của em gái cô, Caroline Bonaparte - đảm bảo rằng anh ta sẽ nhận được sự đồng ý của Liên minh mà anh ta vừa ký kết để giúp cô giữ lại Công quốc Lucca và Piombino. Sau khi hay tin Bentinck đến, Elisa đã cử một phái đoàn đến gặp để đảm bảo rằng hiệp ước của Murat sẽ được tôn trọng. Bentinck đã từ chối và nói rằng: nếu cô không rời khỏi Lucca thì cô sẽ bị bắt. Với sự hiện diện của 2.000 quân Anh được điều động đến, Elisa dù lúc đó đang mang thai đã phải mau chóng rời bỏ vùng lãnh thổ cuối cùng của mình và chạy trốn lên phía Bắc, nơi cô rơi vào tay của đồng minh tại Bologna.
Đời tư

Bentinck kết hôn với quý bà Mary, con gái của Arthur Acheson, Bá tước thứ nhất của Gosford, vào ngày 18/02/1803. Cuộc hôn nhân của hai người không có con cái. Ông qua đời tại Paris vào ngày 17/06/1839, thọ 64 tuổi và vợ ông, Mary mất vào tháng 05/1843. Hai vợ chồng được chôn cùng nhau trong hầm mộ của gia đình Bentinck ở Nhà thờ Giáo xử St Marylebone, London.
Đài tưởng niệm tại hầm mộ của gia đình Bentinck tại Nhà thờ Giáo xứ St Marylebone, London
Lương Sĩ Di

Lương Sĩ Di
Lương Sĩ Di (Hán tự: 梁士詒; 1869 – 9 tháng 4 năm 1933) là Thủ tướng Trung Hoa trong Chính phủ Bắc Dương từ năm 1921-1922.
Tiểu sử

Lương Sĩ Di sinh tại Tam Thủy, Quảng Đông năm 1869. Thời nhà Thanh, ông quản lý hỏa xa, cơ quan sinh lợi nhất trong chinh phủ. Nhờ đó, ông lập ra Giao thông hệ đầy ản hưởng. Ông cũng là thân tín của Viên Thế Khải, giữ chức Bộ trưởng Tài chính trong chính phủ, và đứng về phe Viên trong Chiến tranh Hộ quốc.
Sau khi Viên chết, Tổng thống Lê Nguyên Hồng ra lệnh bắt giữ 8 thành viên phe bảo hoàng của Viên, Lương phải chạy sang Hồng Kông. Ông trở về năm 1918 và tranh cử vào Quốc hội Trung Hoa Dân Quốc.
Giao thông hệ của ông chỉ về nhì, thua xa An Phúc hội của Đoàn Kỳ Thụy, nhưng ông vẫn được cử làm phát ngôn viên Quốc hội. Ông trở thành Thủ tướng sau khi Cận Vân Bằng bị buộc từ chức vào tháng 12 năm 1921.
Nhiệm kì thủ tướng ngắn ngủi của ông dẫn đến xung đột giữa người ủng hộ ông là Trương Tác Lâm và đối thủ của ông là Ngô Bội Phu. Việc Ngô buộc ông từ chức vào ngày 25 tháng 1 năm 1922 dẫn đến Chiến tranh Trực-Phụng lần thứ 1. Lương may mắn tránh được chiến tranh nhờ rời khỏi Bắc Kinh ngay sau khi từ chức, lấy cớ bị bệnh. Chiến tranh Bắc phạt buộc ông phải trốn sang Hồng Kông năm 1928, rồi sau đó qua lại giữa Thượng Hải và Hồng Kông để điều đình với người Nhật trong vụ xâm chiếm Mãn Châu năm 1931. Do quá mệt mỏi vì phải di chuyển liên tục, ông chết tại Thượng Hải năm 1933.
Salpingotus thomasi

| Salpingotus thomasi> Tình trạng bảo tồn |
| --- | --- |
 Thiếu dữ liệu  (IUCN 2.3)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Mammalia
Bộ (ordo): Rodentia
Họ (familia): Dipodidae
Chi (genus): Salpingotus
Phân chi (subgenus): Prosalpingotus
Loài (species): S. thomasi
Danh pháp hai phần
Salpingotus thomasi Vinogradov, 1928 
Salpingotus thomasi là một loài động vật có vú trong họ Dipodidae, bộ Gặm nhấm. Loài này được Vinogradov mô tả năm 1928.
Chú thích

1 2  Wilson, D. E.; Reeder, D. M. biên tập (2005). “Salpingotus thomasi”. Mammal Species of the World . Baltimore: Nhà in Đại học Johns Hopkins, 2 tập (2.142 trang). ISBN 978-0-8018-8221-0. OCLC 62265494.
Sinh vật quang dị dưỡng

Sinh vật quang dị dưỡng (tiếng Anh: Photoheterotroph; tiếng Hy Lạp: photo = quang, hetero = dị, troph = dưỡng) là sinh vật quang dưỡng theo hình thức dị dưỡng—tức là, chúng là những sinh vật sử dụng ánh sáng làm nguồn năng lượng, nhưng không thể sử dụng cacbon dioxide làm nguồn cacbon duy nhất. Do đó, chúng sử dụng các hợp chất hữu cơ từ môi trường để thỏa mãn nhu cầu cacbon của chúng; những hợp chất này bao gồm cacbohydrat, axit béo và alcohol. Một số ví dụ về sinh vật quang dị dưỡng là vi khuẩn không lưu huỳnh màu tía, vi khuẩn không lưu huỳnh màu lục và vi khuẩn helio. Các nghiên cứu gần đây đã chỉ ra rằng ong bắp cày phương Đông và một số loài rệp có thể có khả năng sử dụng ánh sáng làm nguồn cung cấp năng lượng.
Trao đổi chất

Sinh vật quang dị dưỡng tạo ra ATP bằng cách sử dụng ánh sáng, bằng một trong hai cách: chúng sử dụng trung tâm phản ứng dựa trên bacteriochlorophyll, hoặc chúng sử dụng một bacteriorhodopsin. Cơ chế dựa trên diệp lục cũng tương tự như cái được sử dụng trong quá trình quang hợp, trong đó ánh sáng làm kích động các phân tử trong một trung tâm phản ứng và gây ra một dòng electron qua một chuỗi chuyền điện tử (ETS). Dòng electron xuyên qua protein này khiến các ion hydro bị bơm xuyên qua một lớp màng. Năng lượng được dự trữ trong proton gradient được sử dụng để khởi động quá trình tổng hợp ATP. Không giống như đối với các sinh vật quang dưỡng, các electron chỉ chạy qua một con đường tuần hoàn: các eletron được giải phóng ra từ trung tâm phản ứng sẽ chạy qua ETS và quay trở lại trung tâm phản ứng. Chúng không được dùng để oxy hóa khử bất cứ hợp chất hữu cơ nào. Vi khuẩn không lưu huỳnh màu tía, vi khuẩn không lưu huỳnh màu lục và vi khuẩn helio là những ví dụ về các loại ví khuẩn thực hiện quá trình quang dị dưỡng này.
Các sinh vật khác, bao gồm halobacteria và flavobacteria và vi khuẩn vibrios có các bơm proton dựa trên rhodopsin màu tía thứ cung cấp nguồn năng lượng cho chúng. Bơm này ở cổ khuẩn được gọi là bacteriorhodopsin, trong khi đó ở vi khuẩn được gọi là proteorhodopsin. Bơm này gồm một protein đơn liên kết với dẫn xuất của Vitamin A, retinal. Bơm proton có những sắc tố phụ (ví dụ như carotenoid) liên kết với protein. Khi ánh sáng được phân tử retinal hấp thụ, phân tử đó sẽ đồng phân hóa, làm protein thay đổi hình dạng và bơm một proton dọc theo màng. Gradient H+ sau đó có thể được sử dụng để sản sinh ra ATP, giúp vận chuyển chất tan dọc theo màng, hoặc làm chuyển động một  tiên mao. Một vi khuẩn flavo cụ thể không thể oxy hóa cacbon dioxide bằng cách sử dụng ánh sáng, mà nó sử dụng năng lượng từ hệ thống rhodopsin của nó để cố định cacbon dioxide qua quá trình cố định anaplerotic. Vi khuẩn flavo vẫn là một sinh vật dị dưỡng vì nó cần oxy hóa các hợp chất cacbon để sống và không thể chỉ tồn tại dựa vào ánh sáng và CO2. Nó không thể tiến hành các phản ứng dưới dạng
Tuy nhiên, nó có thể cố định cacbon trong các phản ứng như:
trong đó axit malic hoặc các phân tử hữu dụng khác nếu không có thể thu được bằng cách phá vỡ các hợp chất khác bằng
Phương pháp cố định cacbon này thì hữu ích khi các hợp chất cacbon bị oxy hóa trở nên hiếm hoi và không thể bị phung phí như là CO2 trong quá trình chuyển đổi qua lại, mà năng lượng lại có nhiều dưới dạng ánh sáng mặt trời.
Biểu đồ

Sinh vật tự dưỡng
Sinh vật hóa tự dưỡng
Sinh vật quang tự dưỡng
Sinh vật dị dưỡng
Sinh vật hóa dị dưỡng
Sinh vật quang dị dưỡng
Biểu đồ quyết định xem một loài là sinh vật tự dưỡng, sinh vật dị dưỡng, hay là một loài phụ
Spermophorides icodensis

| Spermophorides icodensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Phân ngành (subphylum): Chelicerata
(không phân hạng): Arachnomorpha
Lớp (class): Arachnida
Bộ (ordo): Araneae
Họ (familia): Pholcidae
Chi (genus): Spermophorides
Loài (species): S. icodensis
Danh pháp hai phần
Spermophorides icodensis Wunderlich, 1992 
Spermophorides icodensis là một loài nhện trong họ Pholcidae. Loài này có ở quần đảo Canaria.
Chú thích

↑  Wunderlich, J. (1992) Die Spinnen-Fauna der Makaronesischen Inseln: Taxonomie, Ökologie, Biogeographie und Evolution. Beitr. Araneol. 1: 1-619.
Thủy điện Pắc Ma

(Việt Nam)
Thủy điện Pắc Ma là công trình thủy điện xây dựng trên dòng sông Đà tại vùng đất các xã Mù Cả, Mường Tè và Ka Lăng, huyện Mường Tè tỉnh Lai Châu, Việt Nam .
Thủy điện Pắc Ma có công suất lắp máy 140 MW với 4 tổ máy, sản lượng điện hàng năm 530 triệu KWh, khởi công tháng 3/2016 , dự kiến hoàn thành quý 3/2019 .
Thủy điện đặt tên theo bản Pắc Ma xã Mường Tè ở vị trí đập chính.