stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Trạng Quỳnh – Trạng Quỷnh
Nội dung > Cốt truyện

Truyện lấy bối cảnh cả 2 Đàng thời Trịnh - Nguyễn phân tranh, nếu xét riêng theo bố cục bộ truyện, thì thời gian này ở Đàng Ngoài vào những năm Bảo Thái dưới thời Hoàng đế Lê Dụ Tông và Nhiếp chính Định Nam Vương Trịnh Căn, Đàng Trong dưới thời Đức Tộ Quốc Công Minh Vương Nguyễn Phúc Chu, những sự kiện xảy ra trong truyện không chính xác tuyệt đối với những gì xảy ra trên thực tế. Tác phẩm này ban đầu kể lại về cuộc đời của Trạng Quỳnh – một người có tính cách trào phúng dân gian Việt Nam. Trong truyện này, Trạng Quỳnh vốn thông minh từ trong bụng mẹ. Trước khi cậu sinh ra, một lần bà mẹ ra ao giặt đồ, bỗng nhìn thấy một con vịt bầu, bà mẹ liền ngâm câu thơ, và lập tức có tiếng đối đáp lại trong bụng vịt. Bà cho rằng đó là điềm lạ, nghĩ rằng bà sẽ sinh ra một quý tử, hiểu biết hơn người, sẽ là người có tiếng tăm. Thời gian trôi qua, bà hạ sinh một bé trai, tư dung thông minh lạ thường, đặt tên là Quỳnh theo một loài hoa nở về đêm. (Tập 01:Sao sáng xứ Thanh)
Từ nhỏ, Quỳnh đã tỏ ra thông minh, học đâu nhớ đấy. Cậu ước mơ sau này sẽ làm ông trạng. Mặt khác, cậu cũng khá quậy, thường ở bẩn. Cậu gặp chuyện gì cũng có thể giải quyết, đối đáp rất giỏi. Ngay cả thầy và chúng bạn cũng khâm phục về tài trí của cậu.
Khi cậu trưởng thành, người ta bảo nhau rằng cậu ấy vẫn nghịch ngợm, nhưng điều đặc biệt là cậu không nghịch bằng hành động mà bằng trí thức của mình. Quỳnh thi đạt cả 3 kỳ thi nhưng chỉ đỗ đến Hương Cống vì chán ghét chốn quan trường thời đó
Một ngày nọ, Quỳnh bỗng gặp một chú nhóc lanh lợi (đứa con nuôi của quan thái y sau này), rất quậy, đang bị chủ nhà đuổi đánh. Từ đó, Quỳnh đặt cho chú bé mồ côi tên là Quỷnh "tai to" và nhận cậu làm tiểu đồng. Sau đó, Quỷnh cũng đã trở nên thông minh như cậu. (Tập 02: Đất nứt con bọ hung).
Tuy nhiên, điều đáng buồn là Quỳnh đã bị Định Nam Vương giết hại. Trong một lần dự yến, Chúa nhường hết thịt cho Quỳnh còn bản thân chỉ ăn toàn rau (thật ra bên trong thịt có thuốc độc nhằm giết Quỳnh). Quỳnh thản nhiên ăn hết thịt do Chúa tiếp (dù bản thân Quỳnh biết trong thịt có độc), dùng tiệc xong về đến nhà thì tắt thở. Gia nhân lúc này làm theo kế hoạch Quỳnh đã chuẩn bị trước: đặt Quỳnh nằm trên võng, mở cuốn sách trên ngực Quỳnh như thể Quỳnh vẫn còn sống và đang nằm võng đọc sách, còn gia nhân vẫn sinh hoạt như bình thường, vờ như không có tang sự. Chúa cử người ra nhà Quỳnh theo dõi sự tình, nhưng lần nào mật thám trở về cũng báo là Quỳnh chưa chết. Lấy làm lạ, Chúa liền xuống nếm thử những món thịt đã cho Quỳnh ăn thì cũng trúng độc chết. Đợi đến khi triều đình thông báo Chúa băng hà, gia đình Quỳnh mới bắt đầu cho phát tang. Sau chuyện này, dân gian có câu "Trạng chết, Chúa cũng băng hà", Khi Quỳnh chết, gia đình và dân làng đều thương tiếc, về phần Quỷnh đã quyết tâm học hành để giúp dân giúp nước giống như cậu Quỳnh đời trước. Cậu thường hay giúp người, trừ bạo, nhưng đôi khi cũng rất nghịch ngợm (nghịch hơn cả Quỳnh).
Tập truyện

Bài chi tiết: Danh sách tập truyện Trạng Quỳnh – Trạng Quỷnh
Nhân vật

Sau đây là danh sách các nhân vật xuất hiện trong truyện:
Nhân vật > Nhân vật chính > Trạng Quỳnh

Đỗ Hương Cống nên người ta thường gọi là Cống Quỳnh. Là nhân vật chính từ tập 1 đến tập 23, nhưng đã chết trước tập 24. Thuở nhỏ thích bày trò trêu chọc mọi người, lớn lên lại thích bày trò phá phách bằng thơ văn. Vẻ ngoài đẹp trai, đạo mạo, thường hay châm biến thói hư tật xấu của quý tộc và quan lại, bênh vực dân lành. Đôi khi khôn lỏi nhưng rất tốt bụng, không tham lam công danh lợi lộc. Quỳnh cưới vợ xứ Nghệ và có cơ duyên nhận nuôi một chú bé mồ côi đặt tên Quỷnh, kết giao bằng hữu cùng thầy Lưu và rất nhiều quý nhân mà sau này họ đã giúp đỡ cho gia đình Quỳnh. Nhân vật này lấy cảm hứng từ Nguyễn Quỳnh.
Nhân vật > Nhân vật chính > Trạng Quỷnh

Là con nuôi của Trạng Quỳnh. Cậu rất thông minh, tốt bụng nhưng lại ham ăn, đầu có ba chỏm tóc, được cậu Quỳnh đặt biệt danh là Quỷnh " tai to". Cậu chuyên giúp người, trừ diệt bọn cường hào, ác bá , tham lam. Trạng Quỷnh chính thức trở thành nhân vật chính từ tập 25: Trạng chữa bệnh khi Trạng Quỳnh chết. Xuất hiện lần đầu ở tập 02: Đất nứt con bọ hung.
Nhân vật > Nhân vật chính > Con Mắm

Là cô bé gái xinh xắn chăn vịt cho ông lý trưởng một làng ở Thanh Hóa. Được cậu Quỳnh nhận nuôi, sống chung với Quỷnh và mợ. Về sau theo mọi người vào Đàng Trong. Tính tình hiền lành, lém lỉnh, đôi lúc cũng lẻo mép. Mỗi lần trêu Quỷnh thì lại bị Quỷnh gọi là Mắm Nêm,Mắm Ruốc, Hũ Mắm, Lu Mắm... Xuất hiện lần đầu ở tập 03: Cúng thành hoàng.
Nhân vật > Nhân vật chính > Mợ Quỳnh (Vợ Quỳnh)

Là vợ Trạng Quỳnh đồng thời là mẹ nuôi của Quỷnh và Mắm. Sau khi Trạng Quỳnh chết, bà về quê ở xứ Nghệ nhưng ở quê, bà mâu thuẫn với cường hào ác bá nên đã quyết định vượt biên cùng chú Lu, thầy Lưu qua sông Gianh để vào Đàng Trong. Bà sống ở kinh đô Phú Xuân với Quỷnh, bà mở một quán bún nem để kiếm sống. Tính tình bà rất hiền lành và thương người nhưng rất nghiêm khắc trong việc dạy con, bà hay đánh roi Quỷnh và Mắm khi cả 2 nghịch quá trớn hay đi chơi xa mà không xin phép. Có ý kiến cho rằng tạo hình của vợ Quỳnh chính là lấy hình tượng của nữ sĩ Đoàn Thị Điểm. Dù vậy, trong nội dung truyện thì vợ Quỳnh không học rộng mà chỉ giống Đoàn Thị Điểm ở tính cách.Xuất hiện lần đầu ở tập 02: Đất nứt con bọ hung
Nhân vật > Nhân vật chính > Chú Lu

Là một người thân với Quỷnh, trước đây khi còn ở Đàng Ngoài thì làm lính hầu cho phủ Trạng, rất ngưỡng mộ trạng Quỳnh và rất thân với Quỷnh. Tính tình hơi khờ khạo nhưng lại rất tốt bụng và chăm chỉ. Hay bị Quỷnh trêu chọc và nhiều lần bị Quỷnh đưa ra làm bia đỡ đạn cho những lần chọc phá của cu cậu. Khi còn ở Đàng Ngoài, chú Lu có lấy vợ và được bố vợ mua cho một chức quan lớn nhưng do ngốc nghếch nên bị cách chức giáng về làm lính cho quan huyện. Sau này khi vào Đàng Trong làm lính cho quan phủ Thuận An, rồi làm lý trưởng làng Thụy Vân và cưới vợ tên là Kim Cò. Vì là dân nghèo, chú Lu cũng rất thương dân nên thường bị các hương chức khác hoặc các quan to hơn ghen ghét, đố kỵ và luôn tìm cách để hãm hại hoặc sỉ nhục chú Lu. Xuất hiện lần đầu ở tập 05: Ghẹo cô hàng nước
Nhân vật > Nhân vật chính > Quan thái y Luyến

Là thầy thuốc nghèo sống ở vùng Thanh-Nghệ, rất có tài và y đức. Được Quỷnh cứu khi bị hổ tấn công nhưng chính Quỷnh cũng hại thầy khi đốt thuốc thầy làm cho quan huyện nên thầy đành chạy nạn vào Nam với Quỷnh. Về sau được tiến cử làm thái y trong triều đình Chúa Nguyễn. Xuất hiện lần đầu ở tập 24: Trạng chết Chúa cũng băng hà.
Nhân vật > Nhân vật chính > Tướng quân Lưu

Là người thầy dạy võ cho Quỷnh, có dự định bỏ trốn vào nam khi Bắc Triều mưu đồ gây chiến với Nam Triều. Quỳnh gửi gắm cu Quỷnh cho ông phụ giúp dạy dỗ Quỷnh. Sau khi Quỳnh chết, ông cùng gia đình Quỷnh bỏ trốn vào Đàng Trong theo phò Chúa Nguyễn, được thăng tiến làm tướng trong thời gian theo hầu Đức Chúa Minh, về sau được thuyên chuyển về Khánh Hòa và cưới vợ. Ông bản lĩnh và rất giỏi võ.
Thầy Hồ Đắc
Quê ở Hương Thủy. Là thầy đồ dạy học của huyện, cũng là người quan trọng chữ nghĩa, đạo đức và định hướng cho Quỷnh. Ở lớp học, thầy cũng chọn Quỷnh làm trưởng lớp. Sau này, do sự áp bức của quan huyện nơi thầy sống, thầy Hồ Đắc đã đứng dậy hô hào nhân dân nổi dậy, nhưng cuộc khởi nghĩa đã bị dập tắt bởi Tướng quân Lưu. Ông bị chúa Thượng kết tội làm phản và lãnh án tử hình. Nhờ có sự giúp đỡ của Quỷnh và ông Lưu, thầy Hồ Đắc được đánh tráo và thoát chết, nhưng ông phải cải trang và bỏ trốn sang Xiêm La (Thái Lan ngày nay).
Nhân vật > Nhân vật phụ > Vua Lê Dụ Tông

Chỉ được trọng dụng khi tiếp đón đại sứ nước ngoài. Nhu nhược, yếu thế vì bị chúa Trịnh lấn át quyền hành. Rất sợ vợ bắt gặp nhậu nhẹt, tơ tưởng đến những cung nữ, phi tần khác. Không hẳn là hôn quân, song quyền lực của vua Lê vô dụng với chúa Trịnh. Ông cũng có chút tự tôn dân tộc, đã cho đề 4 chữ "An Nam Quốc Môn" trước cổng thành Thăng Long buộc sứ thần Đại Thanh phải cúi đầu đi qua trong tập 05: Ghẹo cô hàng nước. Nhưng rất vô tâm với đời sống của nhân dân bá tánh, đã từng bị dân chúng chửi xéo bằng niên hiệu Bảo Thái trong tập 15: Đào trường thọ.
Nhân vật > Nhân vật phụ > Chúa Trịnh Căn (Định Nam Vương - Đàng Ngoài)

Tàn độc, thô bạo, thù dai. Rất ưa những lời xu nịnh từ các hoạn quan. Bị Quỳnh chơi xỏ, tự trúng độc mà chết.
Nhân vật > Nhân vật phụ > Thằng Bò

Bạn của Quỷnh lúc còn ở Đàng Ngoài. Đầu có hai búi tóc.Xuất hiện ở tập 165: Được đuổi học
Nhân vật > Nhân vật phụ > Cô Cầm

Người tình trong mộng của cậu cả thằng Bò.
Nhân vật > Nhân vật phụ > Trọc Phú Bẹo

Người giàu nhất làng của mà Quỷnh sống ở Đàng Ngoài. Trọc Phú Bẹo có một đứa con tên là Tẹo. Cả hai cha con đều không biết chữ. Xuất hiện lần đầu ở tập 04: Miệng kẻ sang.
Nhân vật > Nhân vật phụ > Thằng Mõ

Người gõ mõ trong một làng ở Đàng Ngoài nên bị gọi là Thằng Mõ. Sau vô Đàng Trong sinh sống. Xuất hiện ở tập 42: Thằng Mõ và tập 333: Con Thằng Mõ.
Nhân vật > Nhân vật phụ > Thơm

Bạn của Mắm, có một ông cha rất sạch sẽ.
Nhân vật > Nhân vật phụ > Chúa Nguyễn Phúc Chu (Chúa Minh - Đàng Trong)

Là một vị Minh chúa của Đàng Trong. Rất thích vi hành tìm hiểu dân tình, ham vui, mê săn bắn, thương dân và có trách nhiệm. Ngài rất ghét bọn tham quan ô lại hà hiếp bá tánh, trừng phạt thẳng tay những kẻ dám uỷ quyền lộng thế chèn ép dân lành. Ngoài ra chúa còn rất quan tâm chiêu hiền đãi sĩ, cầu lời nói thẳng, nạp lời can gián, bỏ xa hoa, bớt chi phí, nhẹ thuế má lao dịch, bớt hình ngục. Nhân dân Đàng Trong ai nấy đều khấp khởi vui mừng.
Nhân vật > Nhân vật phụ > Chánh cung Hoàng Ngọc Cam (Lệnh Bà)

Chánh phi của Đức Minh vương, ngự trong hậu cung kinh đô Phú Xuân. Bà rất thương Quỷnh, bệnh vực lẽ phải, nhưng cũng hơi thiếu nhạy bén, và ham vui giống hệt chúa Minh. Có lần giận Chúa, bà bỏ đi tu và lấy pháp danh Sư nữ Thích Mộng Thường, tuy đi tu nhưng bà rất “quậy” và ham ăn, được Chúa đón về không lâu sau đó.
Nhân vật > Nhân vật phụ > Quan án

Trước kia sống ở Đàng Ngoài và là bạn cùng lớp với Trạng Quỳnh. Về sau bỏ trốn vào Nam và làm quan án ở Phú Xuân. Phụ trách việc xử án thay cho quan phụ mẫu. Có quyền lực ngầm tương đối lớn, giàu nhưng thương dân, liêm khiết và có trách nhiệm. Xuất hiện lần đầu trong tập 51: Người bạn quý tộc.
Nhân vật > Nhân vật phụ > Phi Long

Con trai đầu lòng của quan án. Thật thà, tính nết ham chơi, tốt bụng. Chơi thân với Quỷnh, nhà giàu nên thường tài trợ tiền cho Quỷnh trong những lần giúp người.  Xuất hiện lần đầu trong tập 51: Người bạn quý tộc.
Nhân vật > Nhân vật phụ > Cha Cố

Là người Tây phương giỏi tiếng Việt, làm cha sứ truyền đạo Thiên Chúa cho nhân dân Đàng Trong. Sống ở một nhà thờ gần làng Thụy Vân. Có rất nhiều vật lạ đem từ phương Tây, như quả bóng bằng da và nhựa, kính mát, nến,... Xuất hiện lần đầu ở tập 79: Đấu trí
Nhân vật > Nhân vật phụ > Con Muối

Là con của quan, thân thiết và có ngoại hình giống y như đúc với Mắm, có giai đoạn làm cho nhà ông phú hộ Đàm chuyên ăn quỵt tiền công người khác. Xuất hiện lần đầu ở tập 45: Con Mắm Con Muối.
Nhân vật > Nhân vật phụ > Kim Cò

Yêu mến sự thật thà chất phác của chú Lu, nên đã cưới chú Lu làm chồng. Cô có đức tính nết na giống hệt như vợ Quỳnh, nhưng cứng cỏi hơn và đôi khi cũng rất đanh đá và thỉnh thoảng cũng đòi hỏi chú Lu. Xuất hiện lần đầu trong tập 136: Chú Lu cưới vợ.
Nhân vật > Nhân vật phụ > Cậu Trọng

Là em ruột của thím Lu - vợ chú Lu, thích xài hoang để lấy tiếng, đã xuất hiện trong tập 213: Xem tiền như rác.
Nhân vật > Nhân vật phụ > Tèo

Là bạn thân với Quỷnh, có cha là một con người ương ngạnh, hay làm trái ý vợ. Cậu có đầu trọc với tóc mọc lưa thưa.
Nhân vật > Nhân vật phụ > Tỏi

Cũng là bạn thân với Quỷnh, bạn với Quỷnh cũng thường xuyên tham gia vào các cuộc phiêu lưu
Nhân vật > Nhân vật phụ > Ấm Bò

Con của ông phú hộ Thủy – một người giàu có trong vùng. Cậu xuất hiện trong tập 191: Thằng Bò mọc đuôi bò.
Nhân vật > Nhân vật phụ > Lính Lúa cổng điện Phú Xuân

Lúa có thân hình khá mập, đi lính và thuộc đội cấm vệ hoàng cung. Khi gác cổng thành, luôn bị Quỷnh qua mặt để trốn vào thành: chặn cổng thì Quỷnh chui lỗ chó, bịt lỗ chó thì Quỷnh leo tường,... Cũng được cử đi gác trường thi và thường phát hiện ra Quỷnh phá phách.
Tiểu Quy
Là một chú tiểu tốt bụng, thích giúp đỡ mọi người và rất thương thầy, xuất hiện trong tập 339: Tiểu Quy
-  Ngoài ra Quỷnh còn một số người bạn khác qua các tập truyện như Còn, Tí, Chao, Rái Cá,...
Đài Bắc
La tinh hóa

Ngoài tiếng Trung và các ngôn ngữ thuộc ảnh hưởng của Văn hóa Trung Quốc thì tên gọi Đài Bắc được viết trong các ngôn ngữ là "Taipei" theo phương pháp la tinh hóa của Wade-Giles T'ai-pei. Theo hệ thống Bính âm Hán ngữ chính thức, được sử dụng để la tinh hóa tất cả các biển báo giao thông tại Đài Bắc, và hệ thống Bính âm thông dụng chính thức trước đây, tên của thành phố được latinh hóa thành Táiběi. Tuy nhiên, xét theo tính quen thuộc của cách viết "Taipei" đã có từ trước nên chính quyền Đài Loan đã giữ lại tên gọi này như là một trường hợp ngoại lệ.
Lịch sử

Trước khi dòng người Hán nhập cư đáng kể, khu vực lưu vực Đài Bắc chủ yếu là nơi sinh sống của thổ dân Ketagalan. Số lượng người Hán nhập cư tăng dần vào đầu thế kỷ 18 dưới thời nhà Thanh sau khi triều đình bắt đầu cho phép phát triển khu vực. Năm 1875, phần phía bắc của hòn đảo được sáp nhập vào tỉnh Taipeh mới.
Nhà Thanh của Trung Quốc đã biến Taipeh-fu trở thành thủ phủ lâm thời của hòn đảo vào năm 1887 khi được tuyên bố là một tỉnh (tỉnh Phúc Kiến-Đài Loan). Taipeh chính thức trở thành thủ phủ của tỉnh vào năm 1894.
Nhật Bản chiếm đóng Đài Loan vào năm 1895 theo Hiệp ước Shimonoseki sau Chiến tranh Thanh-Nhật lần thứ nhất. Đài Loan trở thành thuộc địa của đế quốc Nhật Bản với Taihoku (trước đây là Taipeh-fu) vẫn là thủ phủ của nó. Thành phố được quản lý dưới tỉnh Taihoku. Các nhà cai trị người Nhật ở Đài Loan đã bắt tay vào một chương trình quy hoạch đô thị tiên tiến với các tuyến đường sắt rộng lớn. Một số địa danh của Đài Bắc và các tổ chức văn hóa có từ thời kỳ này.
Sau khi Nhật Bản đầu hàng Hoa Kỳ năm 1945, quyền kiểm soát Đài Loan đã được trao cho Trung Hoa Dân Quốc (Trung Hoa Dân Quốc). Sau khi mất Trung Quốc đại lục vào tay Đảng Cộng sản Trung Quốc trong Nội chiến Trung Quốc, các nhà cầm quyền của Quốc dân Đảng đã di dời Chính phủ Trung Hoa Dân Quốc tới Đài Loan và tuyên bố Đài Bắc là thủ đô lâm thời của Trung Hoa Dân Quốc vào tháng 12 năm 1949. Giới cầm quyền Quốc dân Đảng của Đài Loan coi thành phố này là thủ phủ của Tỉnh Đài Loan (Trung Hoa Dân Quốc) và sự kiểm soát của họ theo lệnh của Tổng lệnh số 1.
Năm 1990, Đài Bắc chứng kiến cuộc biểu tình của sinh viên Wild Lily, sự kiện đã chuyển xã hội Đài Loan từ chế độ độc đảng sang chế độ dân chủ đa đảng vào năm 1996. Thành phố này đã từng là trụ sở của chính phủ quốc gia được bầu cử dân chủ của Đài Loan.
Lịch sử > Ban đầu

Khu vực mà nay là bồn địa Đài Bắc trước thế kỷ XVIII từng là nơi cư trú của các bộ tộc người Ketagalan. Người Hán chủ yếu đến từ Phúc Kiến bắt đầu định cư tại bồn địa Đài Bắc vào năm 1709.
Vào cuối thế kỷ XIX, khu vực Đài Bắc là nơi định cư chủ yếu của người Hán ở miền bắc Đài Loan và trở thành một thương cảng giao thương với hải ngoại. Đạm Thủy, nơi mà nay cách Đài Bắc khoảng 20 km về phía tây bắc đã được hưởng lợi nhiều từ việc bùng nổ thương mại quốc tế, đặc biệt là xuất khẩu chè. Năm 1875, phần phía bắc của Đài Loan được tách ra khỏi phủ Đài Loan (tiếng Trung: 臺灣府) và hợp nhất thành phủ Đài Bắc mới của chính quyền nhà Thanh. Được thành lập bên cạnh các thị trấn hưng thịnh là Vạn Hoa, Đại Long Động, và Đại Đạo Trình, phủ lị mới được gọi là Thành Nội (tiếng Trung: 城內), và tri phủ được xây dựng nên. Từ năm 1875 (dưới triều nhà Thanh) cho đến khi người Nhật kiểm soát vào năm 1895, Đài Bắc là một phần của huyện Đạm Thủy của phủ Đài Bắc và là phủ lị.
Năm 1885, khi Đài Loan được tuyên bố là một tỉnh, thành Đài Bắc trở thành tỉnh lị. Đài Bắc duy trì vị thế là tỉnh lị tạm thời trước khi được chính thức hóa vào năm 1894. Tất cả dấu tích còn lại từ thành phố từ thời nhà Thanh là Bắc Môn. Tây Môn và tòa thành đã bị người Nhật phá hủy trong khi Nam Môn, Tiểu Nam Môn và Đông Môn đã bị thay đổi rất nhiều trong thời kỳ Quốc Dân đảng và mất đi nhiều đặc điểm ban đầu.
Lịch sử > Đài Loan thuộc Nhật

Sau khi thất bại trong chiến tranh Thanh-Nhật, Trung Quốc đã nhượng Đài Loan cho Đế quốc Nhật Bản vào năm 1895 như một phần của Hiệp ước Shimonoseki. Sau khi Nhật Bản nắm quyền kiểm soát, Đài Bắc được gọi là Taihoku (Đài Bắc châu) trong tiếng Nhật, và thành phố vẫn duy trì là thủ phủ và nổi bật như một trung tâm chính trị của Chính quyền Thực dân Nhật Bản. Trong thời kỳ này, thành phố được xây dựng với các đặc điểm của một trung tâm hành chính, bao gồm nhiều tòa nhà công và các nhà cửa theo phong cách Nhật Bản. Nhiều kiến trúc của Đài Bắc ngày nay được xây dựng từ thời Đài Loan dưới sự cai trị của Nhật Bản, như phủ Tổng thống vốn là Văn phòng Tổng đốc Đài Loan.
Trong thời kỳ Nhật Bản cai trị, Taihoku được hợp nhất vào năm 1920 như là một phần của huyện Taihoku (台北縣, Đài Bắc huyện). Bao gồm Vạn Hoa, Đại Long Đông, và Thành Nội cùng một số khu định cư khác. Làng phía đông Matsuyama (松山區) được sáp nhập vào thành phố Taihoku năm 1938. Cùng với thất bại của Nhật Bản trong Chiến tranh Thái Bình Dương và sau đó là đầu hàng vào tháng 8 năm 1945, Quốc Dân đảng đã thu hồi chủ quyền Đài Loan. Sau đó, một văn phòng lâm thời của Thống đốc tỉnh Đài Loan đã được lập tại Đài Bắc.
Lịch sử > Thời kỳ Trung Hoa Dân Quốc

Ngày 7 tháng 12 năm 1949, chính quyền Quốc Dân Đảng dưới sự chỉ đạo của Tưởng Giới Thạch, đã tuyên bố Đài Bắc là thủ đô lâm thời của Trung Hoa Dân Quốc sau khi chính thể này phải rời bỏ Trung Quốc đại lục trong Nội chiến Trung Quốc, và thủ đô chính thức vẫn được tuyên bố là Nam Kinh.
Đài Bắc được mở rộng trên thực tế trong các thập kỷ sau năm 1949, và được Hành chính viện chính thức thông qua vào ngày 30 tháng 12 năm 1966, Đài Bắc được tuyên bố là một thành phố trực thuộc trung ương đặc biệt từ ngày 1 tháng 7 năm 1967 và có vị trí hành chính ngang với tỉnh. Trong các năm sau, thành phố Đài Bắc tiếp tục mở rộng với việc sáp nhập Sỹ Lâm, Bắc Đầu, Nội Hồ, Nam Cảng, Cảnh Mỹ, và Mộc Sách. Vào lúc này, tổng diện tích thành phố đã tăng lên gấp bốn lần và dân số tăng lên 1,56 triệu người.
Dân số thành phố đạt tới một triệu vào đầu thập kỷ 1960, và tăng nhanh chóng sau năm 1967, vượt qua mốc 2 triệu vào giữa thập kỷ 1970. Mặc dù vậy dân số tại thành phố đần dần tăng chậm lại sau đó — dân số thành phố tương đối ổn định từ giữa thập kỷ 1990 và Đài Bắc vẫn duy trì là một trong những vùng đô thị đông dân nhất thế giới, và dân số tiếp tục tăng tại các khu vực xung quanh thành phố, đặc biệt là dọc theo hành lang giữa Đài Bắc và Cơ Long.
Năm 1990, 16 quận của thành phố Đài Bắc được tổ chức lại thành 12 quận như ngày nay. Các cuộc biểu tình dân chủ hàng loạt năm đó tại quảng trường xung quanh Đài tưởng niệm Tưởng Giới Thạch đã dẫn đến một sự chuyển tiếp trên toàn đảo sang nền dân chủ đa đảng, nơi các nhà lập pháp được lựa chọn thông qua các cuộc bầu cử phổ biến theo lịch trình thường xuyên, trong nhiệm kỳ tổng thống của Lý Đăng Huy.
Địa lý

Thành phố Đài Bắc nằm trên một khu vực được gọi là Bồn địa Đài Bắc ở bắc Đài Loan. Thành phố giáp với sông Tân Điếm ở phía nam và sông Đạm Thủy ở phía tây. Địa hình nói chung thấp tại các khu vực trung tâm ở phía tây và dốc dần lên các vùng phía nam, đông và đặc biệt là phía bắc, đỉnh cao nhất có cao độ 1.120 mét (3.675 ft) tại Thất Tinh Sơn (七星山), ngọn núi lửa đã tắt cao nhất tại Đài Loan nằm ở Công viên Quốc gia Dương Minh Sơn. Quận miền bắc Sỹ Lâm và Bắc Đầu mở rộng về phía bắc của sông Cơ Long và có ranh giới là Công viên Quốc gia. Thành phố Đài Bắc có diện tích đứng thứ 16 trong số 25 huyện và thành phố tại Đài Loan.
Hai đỉnh, Thất Tinh Sơn và Núi Đại Đồn, nổi lên ở phía đông bắc của thành phố. Thất Tinh Sơn nằm trên Nhóm núi lửa Đại Đồn vốn là đỉnh núi cao nhất của bồn địa Đài Bắc, đỉnh chính trong nhóm có cao độ 1.120 mét (3.670 ft). Đỉnh chính của núi Đại Đồn cao 1.092 mét (3.583 ft). Chúng nguyên là các núi lửa và tạo thành phần phía tây của Công viên Quốc gia Dương Minh Sơn, trải dài từ núi Đại Đồn ở phía bắc tới núi Thái Công Khanh (菜公坑山). Nằm trên một nơi giống như cái võng của hai ngọn núi, khu vực cũng bao gồm vũng lầy Đại Đồn.
Địa lý > Chất lượng không khí

Khi so sánh với các thành phố châu Á khác, Đài Bắc có khả năng "tuyệt vời" để quản lý chất lượng không khí trong thành phố. Thời tiết nhiều mưa, vị trí gần bờ biển và các quy định môi trường mạnh mẽ đã ngăn chặn ô nhiễm không khí trở thành một vấn đề sức khỏe đáng kể, ít nhất là so với các thành phố ở Đông Nam Á và công nghiệp Trung Quốc. Tuy nhiên, sương khói là cực kỳ phổ biến và có tầm nhìn kém trên toàn thành phố sau những ngày không mưa.
Khí thải động cơ xe máy, đặc biệt là từ xe máy tay ga, là một nguồn gây ô nhiễm không khí ở Đài Bắc. Có mức độ cao hơn của các hạt vật chất mịn và hydrocarbon thơm đa vòng vào buổi sáng vì ít có sự chuyển động không khí; ánh sáng mặt trời làm giảm một số ô nhiễm. Thỉnh thoảng, bão bụi từ Trung Quốc đại lục có thể tạm thời gây ra chất lượng không khí cực kỳ kém cho thành phố.
Các đơn vị hành chính

Thành phố Đài Bắc được chia thành 12 khu (Đài Loan) (區). Mỗi khu lại được chia tiếp thành các lý (里), và rồi lại được chia tiếp thành các lân (鄰).
| Bản đồ | Khu> Tên | Khu> chữ Hán | Khu> Bính âm | Khu> Wade–Giles | Khu> Bạch thoại tự | Dân số (T2>  2012).Dân số (T2. 2012) | Diện tích (km²) | Mã bưu chính |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | ■ Bắc Đầu | 北投區 | Běitóu | Pei-t'ou | Pak-tâu | 252.484 | 56,8216 | 112 |
|  | ■ Đại An | 大安區 | Dà'ān | Ta-an | Tāi-an | 313.710 | 11,3614 | 106 |
|  | ■ Đại Đồng | 大同區 | Dàtóng | Ta-t'ung | Tāi-tông | 127.092 | 5,6815 | 103 |
|  | ■ Nam Cảng | 南港區 | Nángǎng | Nan-kang | Lâm-káng | 116.516 | 21,8424 | 115 |
|  | ■ Nội Hồ | 內湖區 | Nèihú | Nei-hu | Lāi-ô͘ | 276.217 | 31,5787 | 114 |
|  | ■ Sỹ Lâm | 士林區 | Shìlín | Shih-lin | Sū-lîm | 287.248 | 62,3682 | 111 |
|  | ■ Tùng Sơn | 松山區 | Sōngshān | Sung-shan | Siông-san | 210.347 | 9,2878 | 105 |
|  | ■ Vạn Hoa | 萬華區 | Wànhuá | Wan-hua | Báng-kah | 190.963 | 8,8522 | 108 |
|  | ■ Văn Sơn | 文山區 | Wénshān | Wen-shan | Bûn-san | 266.934 | 31,5090 | 116 |
|  | ■ Tín Nghĩa | 信義區 | Xìnyì | Hsin-yi | Sìn-gī | 226.770 | 11,2077 | 110 |
|  | ■ Trung Sơn | 中山區 | Zhōngshān | Chung-shan | Tiong-san | 224.258 | 13,6821 | 104 |
|  | ■ Trung Chính | 中正區 | Zhōngzhèng | Chung-cheng | Tiong-chèng | 161.409 | 7,6071 | 100 |