stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
AKMU
Lịch sử > 2017: WINTER

Ngày 05 tháng 12 năm 2016, Akdong Musician công bố hình ảnh cho album phòng thu thứ hai "WINTER" - phần 2 của series "Tuổi Dậy thì", đồng thời ấn định phát hành vào ngày 03 tháng 1 năm 2017.
Ngày 28 tháng 12, bộ đôi lần đầu công chiếu phim ngắn 'SPRING TO WINTER' tại sự kiện "WINTER Theater", đồng thời công bố danh sách bài hát của của album sắp tới. "WINTER" chính thức phát hành vào ngày 03 tháng 1, với các bài hát trong album đều do Chan-hyuk thực hiện sáng tác; hai ca khúc chủ đề lần này mang tựa đề "Last Goodbye" và "Reality". "Last Goodbye" trở thành bài hát bán chạy thứ hai nửa đầu năm 2017, nhận giải thưởng "Bài hát của năm" cho tháng 1 tại Gaon Chart Music Awards, và một Digital Bonsang tại Golden Disc Awards. Ngoài ra, bộ đôi cũng tổ chức một đợt tour toàn quốc mang tên "Diary", biểu diễn tại nhiều thành phố lớn của Hàn Quốc."해병 승전가"
Ngày 15 tháng 3, Akdong Musician hợp tác với Yang Hee-eun tung đĩa đơn kĩ thuật số mang tựa đề "The Tree". Ngày 20 tháng 7, bộ đôi phát hành đĩa đơn đầu tiên mang tên "SUMMER EPISODE", gồm hai ca khúc chủ đề "DINOSAUR" và "MY DARLING". Đáng chú ý, "DINOSAUR" đánh dầu lần đầu bộ đôi thử nghiệm với thể loại EDM, trong khi "MY DARLING" là một ca khúc acoustic mang sắc thái vui tươi.
Trong một bài phỏng vấn ngày 13 tháng 9, Lee Chan-hyuk xác nhận sẽ bắt đầu thực hiện nghĩa vụ quân sự trong lực lượng Thủy quân lục chiến Hàn Quốc từ ngày 18 tháng 9, đồng nghĩa với việc tạm ngưng mọi hoạt động của Akdong Musician. Trong thời gian này, Su-hyun hoạt động solo với vai trò DJ Radio chương trình Volume Up của đài KBS Cool FM, trở thành thành viên chủ chốt của chương trình "Begin Again" đài JTBC, góp giọng cho nhạc phim "Mr.Sunshine" của đài tvN, v.v
Lịch sử > 2019: Trở lại với album phòng thu SAILING

Ngày 29 tháng 5 năm 2019, Chan-hyuk hoàn thành nghĩa vụ quân sự và chính thức xuất ngũ, trở lại tiếp tục hoạt động nhóm. Trong thời gian tại ngũ, ca khúc "Hải quân Chiến thắng ca" ("해병 승전가") do anh sáng tác được lựa chọn làm một trong các ca khúc đại diện cho Thủy quân lục chiến Hàn Quốc, nhân dịp kỷ niệm 70 năm thành lập lực lượng này.
Ngày 04 tháng 9, bộ đôi được xác nhận sẽ trở lại vào cuối tháng này sau 2 năm vắng bóng. Trước thềm ra mắt album mới, một video mood teaser được đăng tải hé lộ giọng hát của Su-hyun giữa làn sóng biển, hát trên nền guitar acoustic; video hé lộ concept "Begin Sailing" cũng được đăng tải một ngày sau đó. Sáng 09 tháng 9, YG Entertainment công bố poster teaser mới cho album phòng thu thứ ba của nhóm, qua đó xác nhận album "SAILING" sẽ ấn định phát hành vào ngày 25 tháng 9.
Theo kế hoạch, bộ đôi đã ra mắt "SAILING" vào ngày 25 tháng 9, với ca khúc chủ đề mang tựa "How Can I Love the Heartbreak, You're the One I Love". Trong bài phỏng vấn với Nylon, Chan-hyuk tiết lộ hầu hết các bài hát trong album mới đều được sáng tác trên tàu trong suốt hai năm nhập ngũ, lấy cảm hứng từ những trải nghiệm mới. Ca khúc chủ đề album mới cũng từng được trình diễn tại Lễ hội Someday 2017. Sau khi phát hành, các ca khúc trong album đã mau chóng giành được các thứ hạng cao trên bảng xếp hạng nội địa, "How Can I Love the Heartbreak, You're the One I Love" giành vị trí đứng đầu tại bảy nền tảng phát hành nhạc chính của Hàn Quốc. Tối 29 tháng 9, nhóm tổ chức một buổi biểu diễn trực tiếp mang tên "Sailing On A Fall Night" tại công viên Yeouido Hangang, thu hút sự tham gia của trên 30,000 người - số lượng gấp 7-8 lần sức chứa của địa điểm này.
Tại buổi họp báo công bố ra mắt album "SAILING" ngày 25 tháng 9, bộ đôi cũng tuyên bố đổi tên gọi từ Akdong Musician sang AKMU, nhằm đánh dấu sự trưởng thành của họ. Hai người giải thích rằng quyết định này nhằm loại bỏ hạn chế về phong cách âm nhạc của họ trong tương lai.
Lịch sử > 2020: Su-hyun phát hành ca khúc solo đầu tay sau 6 năm debut, HAPPENING

Sự ra mắt của ca khúc "ALIEN" vào ngày 16 tháng 10 năm 2020 đánh dấu màn debut solo của Su-hyun sau 06 năm kể từ ngày debut. Ca khúc do Chan-hyuk đảm nhiệm sáng tác.
Ngày 16 tháng 11 năm 2020, bộ đôi trở lại sau 01 năm với đĩa đơn mang tên "HAPPENING".
Lịch sử > 2021: Tiếp tục đồng hành với YG Entertainment, phát hành NEXT EPISODE

Ngày 26 tháng 1 năm 2021, AKMU tiếp tục gia hạn với YG Entertainment thêm 05 năm nữa.
Bộ đôi trở lại với album NEXT EPISODE vào ngày 26 tháng 7 năm 2021, hợp tác với nhiều nghệ sĩ lớn tại Hàn Quốc. Ca khúc chủ đề của album, "NAKKA" (kết hợp với nữ ca sĩ IU), nhận về một Digital Bonsang tại Golden Disc Awards lần thứ 36, và chiến thắng hạng mục "Ca khúc nhạc Pop xuất sắc nhất" tại Giải thưởng Âm nhạc Hàn Quốc lần thứ 19.
Lịch sử > 2022: Chan-hyuk ra mắt với tư cách nghệ sĩ solo cùng ERROR

Ngày 17 tháng 10 năm 2022, album solo đầu tay của Chan-hyuk với tựa đề "ERROR" chính thức ra mắt công chúng. Album hướng đến phản ánh những tư tưởng triết lý của anh trong khoảng thời gian 8 năm hoạt động với tư cách nghệ sĩ, khẳng định sự lột xác so với hình ảnh Lee Chan-hyuk của AKMU ngày trước. ERROR chiến thắng hạng mục "Album nhạc Pop xuất sắc nhất" tại Giải thưởng Âm nhạc Hàn Quốc lần thứ 20.
Lịch sử > 2023: Album dự án của Chan-hyuk, trở lại hoạt động chung với đĩa đơn Love Lee

Tháng 6 năm 2023, Lee Chan-hyuk thành lập video agency riêng với tên gọi CHartLABEL, đồng thời công bố thông tin về album dự án "Umbrella" hợp tác phát hành với hãng MF (Mystery Friends). Ngày 28 tháng 6, album chính thức ra mắt qua kênh YouTube Leechanhyukvideo, trong đó các ca khúc có sự góp giọng của một số nhân vật nổi tiếng tại Hàn Quốc - bao gồm Su-hyun; Chan-hyuk đảm nhiệm vai trò sáng tác và sản xuất.
Ngày 21 tháng 8 năm 2023, bộ đôi chính thức trở lại sau hai năm với đĩa đơn thứ tư, "Love Lee". Ca khúc chủ điểm "Love Lee" ghi nhận xác lập thành tích Perfect All Kill tại toàn bộ các bảng xếp hạng lớn tại Hàn Quốc sau tròn một tháng phát hành. Ca khúc thứ hai trong album, "Fry's Dream", vốn được Chan-hyuk dành tặng cho nữ ca sĩ IU khi cô đến làm khách mời trong một concert của bộ đôi vào năm 2014, song không được ra mắt chính thức trong thời gian sau đó vì sự hiểu nhầm giữa hai bên. Bài hát được IU trao lại cho bộ đôi trên chương trình "IU's Palette" vào năm 2021, và được phát hành với một MV hình họa sau 9 năm.
Từ ngày 1 tháng 9 năm 2023, AKMU bắt đầu đảm nhiệm vai trò MC cho mùa thứ ba của chương trình âm nhạc ban đêm The Seasons, với tựa đề "The Seasons - AKMU's Long Day, Long Night".
Thành viên

| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Tên khai sinh | Tên khai sinh | Tên khai sinh | Tên khai sinh | Tên khai sinh | Role | Ngày sinh | Quốc tịch |
| Latinh | Hangul | Hanja | Kana | Hán-Việt | Vai trò | Ngày sinh | Quốc tịch |
| Lee Chan-hyuk | 이찬혁 | 李燦赫 | イ・チャンヒョク | Lý Xán Hách | Main Rapper, Main Dancer | 12 tháng 9, 1996 (28 tuổi) |  Hàn Quốc |
| Lee Su-hyun | 이수현 | 李秀賢 | イ・スヒョン | Lý Tú Hiền | Main Vocalist, Lead Rapper, Maknae | 4 tháng 5, 1999 (25 tuổi) |  Hàn Quốc |
Danh sách đĩa nhạc > Album > Album phòng thu

| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| Tên | Chi tiết album | Danh sách bài hát |
| PLAY |  Phát hành: 07 tháng 4, 2014  Hãng đĩa: YG Entertainment  Định dạng: CD, tải kỹ thuật số, phát trực tuyến |  "Give Love" (사랑을 주세요)  "200%"  Melted" (얼음들)  On The Subway" (지하철에서)  Hair Part" (가르마)  Artificial Grass" (인공잔디)  Don't Hate Me" (안녕)  Little Star" (작은별)  Anyway" (길이나)  "Idea" (소재)  "Galaxy" |
| Winter (사춘기 하 (思春記 下)) |  Phát hành: 3 tháng 1, 2017  Hãng đĩa: YG Entertainment  Định dạng: CD, tải kỹ thuật số, phát trực tuyến |  "Live" (생방송)  "Reality" (리얼리티)  "Last Goodbye" (오랜 날 오랜 밤)  "Play Ugly" (못생긴 척)  "Chocolady"  "You Know Me" (라이브)  "Way Back Home" (집에 돌아오는 길)  "Will Last Forever" (그때 그 아이들은) |
| SAILING (항해) |  Phát hành: 25 tháng 9, 2019  Hãng đĩa: YG Entertainment  Định dạng: CD, tải kỹ thuật số, phát trực tuyến |  "Chantey" (뱃노래)  "Fish In The Water" (물 만난 물고기)  "How Can I Love The Heartbreak, You're The One I Love" (어떻게 이별까지 사랑하겠어, 널 사랑하는 거지)  "Moon" (달)  "Freedom"  "Should've Love You More" (더 사랑해줄걸)  "Whale" (고래)  "Endless Dream, Good Night" (밤 끝없는 밤)  "Farewell" (작별 인사)  "Let's Take Time" (시간을 갖자) |
Danh sách đĩa nhạc > Album > Mini album

| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| Tên | Chi tiết album | Danh sách bài hát |
| Spring (사춘기 상 (思春記 上)) |  Phát hành: 04 tháng 5, 2016  Hãng đĩa: YG Entertainment  Định dạng: CD, tải kỹ thuật số, phát trực tuyến |  "Re-Bye"  "How People Move" (사람들이 움직이는 게)  "Haughty Girl" (새삼스럽게 왜)  "Green Window" (초록창가)  "Every Little Thing" (사소한 것에서)  "Around" (주변인) |
| NEXT EPISODE |  Phát hành: 26 tháng 7, 2021  Hãng đĩa: YG Entertainment  Định dạng: CD, tải kỹ thuật số, phát trực tuyến |  "Hey Kid, Close Your Eyes" (전쟁터) (cùng Lee Sun-hee)  "NAKKA" (낙하) (cùng IU)  "BENCH" (cùng Zion.T)  "Tictoc Tictoc Tictoc" (째깍 째깍 째깍) (cùng Beenzino)  "Next Episode" (맞짱) (cùng Jannabi Choi Jung-hoon)  "Stupid Love Song" (cùng Crush)  "EVEREST" (cùng Sam Kim) |
| LOVE EPISODE |  Phát hành: 3 tháng 6, 2024  Hãng đĩa: YG Entertainment  Định dạng: CD, tải kỹ thuật số, phát trực tuyến |  "Hero"  "Long D" (롱디)  "Peace of Cake" (케익의 평화)  "Answer Me" (답답해)  "Love Lee"  "Fry's Dream" (후라이의 꿈) |
Danh sách đĩa nhạc > Album > Album trực tiếp

| --- | --- |
Tên: Chi tiết album
AKMU 'Sailing' Tour Live (AKMU [항해] TOUR LIVE):  Phát hành: 03 tháng 7, 2020  Hãng đĩa: YG Entertainment  Định dạng: tải kỹ thuật số, phát trực tuyến
Danh sách đĩa nhạc > Đĩa đơn > Đĩa đơn chính

| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| Tên | Chi tiết đĩa đơn | Danh sách bài hát |
| Time And Fallen Leaves (시간과 낙엽) |  Phát hành: 10 tháng 10, 2014  Hãng đĩa: YG Entertainment  Định dạng: CD, tải kỹ thuật số, phát trực tuyến |  "Time And Fallen Leaves" (시간과 낙엽) |
| SUMMER EPISODE |  Phát hành: 20 tháng 7, 2017  Hãng đĩa: YG Entertainment  Định dạng: tải kỹ thuật số, phát trực tuyến |  "DINOSAUR"  "My Darling" |
| HAPPENING |  Phát hành: 16 tháng 11, 2020  Hãng đĩa: YG Entertainment  Định dạng: tải kỹ thuật số, phát trực tuyến |  "HAPPENING" |
| Love Lee |  Phát hành: 21 tháng 8, 2023  Hãng đĩa: YG Entertainment  Định dạng: tải kỹ thuật số, phát trực tuyến |  "Love Lee" (러브 리)  "Fry's Dream" (후라이의 꿈) |
Danh sách đĩa nhạc > Đĩa đơn > Đĩa đơn quảng bá

| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| Tên bài hát | Ngày phát hành | Album |
| "Don't Cross Your Legs" (다리꼬지마) | 25 tháng 11, 2012 | K-pop Star Season 2 - Don't Cross Your Legs (SBS K팝 스타 시즌2 - 다리꼬지마) |
| "You are Attractive" (매력있어) | 12 tháng 12, 2012 | K-pop Star Season 2 - You are Attractive (SBS K팝 스타 시즌2 - 매력있어) |
| "Is It Ramen?" (라면인건가) | 17 tháng 2, 2013 | K-pop Star Season 2 Top 10 (SBS K팝 스타 시즌 2 Top 10) |
| "Crescendo" (크레셴도) | 10 tháng 3, 2013 | K-pop Star Season 2 Top 6 (SBS K팝 스타 시즌 2 TOP 6) |
| "Love in the Milky Way Cafe" (사랑은 은하수 다방에서) | 24 tháng 3, 2013 | K-pop Star Season 2 Top 4 (SBS K팝 스타 시즌 2 TOP 4) |
| "Foreigner's Confession" (외국인의 고백) | 04 tháng 4, 2013 | K-pop Star Season 2 Top 3 Part.2 (SBS K팝 스타 시즌2 TOP 3 Part.2) |
| "Officially Missing You" | 10 tháng 4, 2013 | K-pop Star Season 2 Top 2 Special (SBS K팝 스타 시즌2 Top 2 Special) |
| "Bean Ice Flakes with Rice Cake" (콩떡빙수) | 23 tháng 5, 2013 | Bean Ice Flakes with Rice Cake (콩떡빙수) |
Danh sách đĩa nhạc > Đĩa đơn > Đĩa đơn kết hợp

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
| Tên bài hát | Ngày phát hành | Album | Ca sĩ kết hợp |
| "The Tree" (나무) | 15 tháng 3, 2017 | The Unexpected Meeting Part 8 (<뜻밖의 만남> 여덟 번째) | Yang Hee-eun |
Danh sách đĩa nhạc > Đĩa đơn > Nhạc phim

| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| Tên bài hát | Ngày phát hành | Album |
| "I Love You" | 24 tháng 4, 2013 | All About My Romance OST Part.3 (내 연애의 모든 것 (SBS 수목드라마) OST - Part.3) |
| "Be With You" | 11 tháng 10, 2016 | Moon Lovers: Scarlet Heart Ryo OST Part.12 (달의 연인 - 보보경심 려 (SBS 월화드라마) OST - Part.12) |
Lưu diễn

Akmu 1st Live Tour "AKMU CAMP" (2014)
AKMU Studio (2016)
AKMU "Diary" (2017)
AKMU Sailing Tour (2019 - 2020)
AKMUTOPIA (2023 - 2024)
AKMU biểu diễn tại M-Stage (gần ga Gangnam) năm 2013
Akdong Musician tham dự Ngày hội Văn hóa vào tháng 1 năm 2014 với tổng thống Park Geun-hye
Akdong Musician tại Lễ trao giải Melon Music Awards 2014.
Akdong Musician ngày 5 tháng 5 năm 2016
Chu Hùng

| Chu Hùng |
| --- | --- |
Biệt danh: Bố Mimosa hoặc Hùng Râu
Thông tin cá nhân
Sinh: 
Tên khai sinh: Chu Ngọc Hùng
Ngày sinh: 1956
Nơi sinh: Hà Nội, Việt Nam Dân chủ Cộng hòa
 
Mất: 
Ngày mất: 7 tháng 2, 2024(2024-02-07) (67–68 tuổi)
Nơi mất: Hà Nội, Việt Nam
 
Nơi cư trú:  Việt Nam
Nghề nghiệp: Diễn viên
Gia đình: 
Hôn nhân: NS Kim Thu
Con cái: 2
 
x • t • 
Chu Hùng (1956 - 7 tháng 2 năm 2024) là một diễn viên sân khấu kịch và điện ảnh Việt Nam. Ông chuyên đóng các vai phản diện, nổi tiếng nhất là vai Bắc "đại bàng" trong Nước mắt của mẹ và Thế "chột" trong Người phán xử
Tiểu sử

NSƯT Chu Ngọc Hùng sinh năm 1956, sinh ra và lớn lên tại Hà Nội, từng công tác tại Nhà hát kịch Hà Nội. Ông là con trai duy nhất trong gia đình, dưới ông còn có 4 người em gái. Từ nhỏ, nam nghệ sĩ đã có "máu" nghệ sĩ và nhiều năng khiếu thiên về nghệ thuật. Ông từng thi cả hai ngành đó là hội họa và diễn viên. Sau khi tốt nghiệp, nghệ sĩ Chu Hùng đầu quân cho Đoàn kịch nói Hà Nội và bắt đầu sự nghiệp diễn viên chuyên nghiệp.
Trong thời gian công tác tại Nhà hát Kịch Hà Nội, nghệ sĩ Chu Hùng ghi dấu ở hai vở Tôi và chúng ta và Tình sử ngàn năm.
Khác với vẻ ngoài gai góc, hung dữ như trên phim trường, nam nghệ sĩ được bạn bè, đồng nghiệp nhận xét sống nội tâm, mộc mạc, chân thành. Những lúc ở nhà, ông thích nấu ăn, dọn dẹp nhà cửa, thêu thùa. Sinh thời, diễn viên thường để râu dài, vận bộ quần áo kaki. Ông từng cho biết ăn vận như vậy vì ngưỡng mộ phong cách của Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Gia đình

Nam nghệ sĩ đã trải qua tận hai cuộc hôn nhân. Nghệ sĩ Chu Hùng kết hôn với mối tình đầu sau 8 năm làm việc cùng nhau nhưng chẳng bao lâu thì đổ vỡ. Ông sau đó kết hôn với nữ nghệ sĩ Kim Thu.
Ông có tổng cộng 2 người con trai. Người con lớn với người vợ đầu của ông hiện tại làm nghề cảnh sát giao thông. Người con út của ông với bà Kim Thu chính là nam Streamer nổi tiếng Chu Việt Dũng (bí danh: Mimosa), vì vậy ông cũng được biết đến qua biệt danh "Bố Mimosa"
Qua đời

Vào ngày 7 tháng 2 năm 2024 (tức ngày 28 Tết), gia đình cho biết nam nghệ sĩ đã qua đời tại nhà riêng sau một thời gian chống chọi với bệnh tật, thọ tuổi 68. Những năm cuối đời, nghệ sĩ ít đóng phim, ở nhà quây quần bên con cháu. Lễ viếng của cố nghệ sĩ được tổ chức vào ngày 8 tháng 2 tại Nhà tang lễ Bệnh viện Hữu nghị Việt Xô, số 1 Trần Khánh Dư, Hà Nội.
Các phim đã tham gia

Phim truyền hình
Chuyện ngoài sân cỏ (1998) vai Sơn
Nước mắt của mẹ (1999) vai Bắc "đại bàng"
Đất và người (2002) vai Tám lé
Nữ phóng viên (2003) vai Phi
Biển trời mênh mang (2004) vai Bố Quý
Cô gái đến từ Băng Cốc (2004) vai Lê Lan
Bản lĩnh người đẹp (2005) vai Lực
Lãnh địa đen (2005) vai Du
Bản lĩnh (Bản lĩnh người đẹp phần 2) (2007) vai Lực
Cổ vật (2008) vai Xa
Mặt nạ hoàn hảo (2010) vai Vấn "sầm"
Thái sư Trần Thủ Độ (2013) vai Quách Bốc
Bí mật tam giác vàng (2013) vai Quang
Người phán xử (2017) vai Thế "chột"
Tỷ phú đè đại gia 2 (phim hài tết) (2019) vai Hùng Chột
Phim điện ảnh
Đông Dương (1992) vai Chồng của Sao
Xích lô (1995) vai Kẻ cướp tiền
Mùa hè chiều thẳng đứng (2000) vai Quốc
Con gái ông chủ vườn thuốc (2006) vai Người đàn ông ở ký túc xá
Kịch
Tôi và chúng ta
Tình sử ngàn năm
Lợn biển

Chi động vật có vúBản mẫu:SHORTDESC:Chi động vật có vú
| Lợn biển |
| --- | --- |
Khoảng thời gian tồn tại: Đầu thế Pleistocen – Gần đây 2.5–0 triệu năm trước đây  TiềnЄ Є O S D C P T J K Pg N  ↓  

Chiều kim đồng hồ từ góc trái trên: Lợn biển Tây Ấn Độ, Lợn biển Amazon, Lợn biển Tây Phi

Phân loại khoa học 
Vực:: Eukaryota
Giới:: Animalia
Ngành:: Chordata
nhánh:: Mammaliaformes
Lớp:: Mammalia
Bộ:: Sirenia
Họ:: Trichechidae Gill 1872
Chi:: Trichechus Linnaeus 1758

Loài
 Trichechus hesperamazonicus †  Trichechus inunguis  Trichechus manatus  Trichechus senegalensis  Trichechus "pygmaeus" (tranh cãi)
Các đồng nghĩa
 Halipaedisca Gistel 1848  Manatus Brunnich 1772  Neodermus Rafinesque 1815  Oxystomus Fischer von Waldheim 1803
Lợn biển hay heo biển (họ Trichechidae, chi Trichechus; tiếng Anh: manatee hay sea cow) là những loài thú biển lớn, sống hoàn toàn dưới nước, chủ yếu ăn thực vật. Có ba loài được công nhận còn tồn tại của họ Trichechidae, trong số bốn loài của bộ Sirenia: lợn biển Amazon (Trichechus inunguis), lợn biển Tây Ấn (Trichechus manatus), và lợn biển Tây Phi (Trichechus senegalensis). Chúng dài đến 4,0 mét, nặng đến 590 kilogram, và có chân hình mái chèo. Nguồn gốc của cái tên manatee không rõ ràng, với khả năng nó xuất phát từ Latin manus (‘bàn tay’), và với một từ – đôi khi gọi là manati – dùng bởi Taíno, một tộc người ở Caribbean tiền Colombo, nghĩa là "ngực". Cái tên lợn biển xuất phát từ việc chúng là loài ăn cỏ chậm chạp, ôn hòa, giống như lợn hay bò trên cạn. Chúng thường ăn cỏ biển ở những vùng biển nhiệt đới.
Phân loại

Các loài lợn biển là ba trong số bốn loài còn sinh tồn trong Bộ Sirenia. Loài thứ tư là cá cúi của bán cầu đông. Bộ Sirenia được cho là đã tiến hóa từ động vật có vú bốn chân trên đất liền hơn 60 triệu năm trước, với họ hàng gần nhất là các loài trong bộ Proboscidea (voi) và bộ Hyracoidea (đa man).
Lợn biển Amazon có lông màu nâu xám và làn da dày, nhăn nheo, thường với lông thô hoặc "râu ria". Hình ảnh về chúng rất hiếm; mặc dù có rất ít thông tin về loài này, các nhà khoa học nghĩ rằng chúng tương tự như lợn biển Tây Ấn Độ.
Mô tả

Lợn biển nặng từ 400 đến 550 kilogram, và dài trung bình 2,8 đến 3,0 mét, đôi khi lớn đến 4,6 mét và 1775 kilôgram (con cái thường lớn hơn và nặng hơn). Khi mới sinh, lợn biển con nặng khoảng 30 kilôgram. Lợn biển có môi trên lớn, linh hoạt, cầm nắm được, dùng để lấy thức ăn và giao tiếp và tương tác xã hội. Lợn biển có mõm ngắn hơn loài cá cúi thân cận. Mắt của lợn biển nhỏ, cách xa nhau, với mí đóng lại theo đường tròn. Cá thể trưởng thành không có răng cửa hay răng nanh, chỉ có một bộ răng má, không phân biệt rõ ràng giữa răng hàm và răng tiền hàm. Những răng này thay liên tục trong cuộc đời lợn biển, với răng mới mọc ở rìa còn răng cũ rụng từ trong miệng, có nét tương tự với cách răng voi rụng. Ở một thời điểm bất kỳ, một con lợn biển thường có không quá sáu cái răng trong mỗi hàm. Đuôi của nó có hình mái chèo, và là điểm khác biệt rõ ràng nhất giữa lợn biển và cá cúi: đuôi cá cúi hình mỏ neo, giống với cá voi. Lợn biển cái có hai đầu vú, mỗi cái nằm dưới một chân chèo, một đặc trưng được dùng để liên hệ lợn biển với voi.
Lợn biển có điểm đặc biệt trong số các loài động vật có vú là chỉ có sáu đốt sống cổ, trong khi tất cả loài thú khác có bảy, ngoại trừ lười hai ngón và ba ngón. Con số này có thể là do biến dị trong gen đồng dạng chuyển vị.
Giống ngựa, lợn biển có dạ dày đơn giản, nhưng có manh tràng lớn, dùng để tiêu hóa các loại thực vật cứng. Thông thường, ruột của chúng dài khoảng 45 mét, lớn hơn nhiều đối với một loài động vật ở kích cỡ của lợn biển.
Hành vi

Ngoài những con mẹ cùng con non, hoặc những con đực theo đuổi con cái, lợn biển nhìn chung là động vật đơn lẻ. Lợn biển dành khoảng 50% thời gian ban ngày ngủ dưới nước, và cứ 20 phút lại trồi lên để hít thở ít nhất một lần.  Khoảng thời gian còn lại chủ yếu dành cho việc gặm cỏ ở những vùng nước nông khoảng 1–2 mét. Phân loài lợn biển Florida (T. m. latirostris) có tuổi thọ lên đến 60 năm.
Hành vi > Di chuyển

Nhìn chung, lợn biển bơi với vận tốc khoảng 5 đến 8 kilômét trên giờ (1,4 đến 2,2 m/s). Tuy nhiên, chúng cũng được biết là có thể bơi với tốc độ lên đến 30 kilômét trên giờ (8,3 m/s) trong khoảng ngắn.
Hành vi > Trí thông minh và học hỏi

Lợn biển cho thấy dấu hiệu của học tập liên kết phức tạp. Chúng cũng có trí nhớ dài hạn tốt. Chúng thể hiện khả năng thực hiện những tác vụ phân biệt và có thể học hỏi tương tự như cá heo và hải cẩu trong những thí nghiệm âm thanh và thị giác.
Hành vi > Sinh sản

Lợn biển thường đẻ hai năm một lần, mỗi lần một con non. Thai kỳ kéo dài khoảng 12 tháng và thời gian con non ăn dặm khoảng từ 12 đến 18 tháng nữa, mặc dù con cái có thể có nhiều hơn một chu kỳ động dục mỗi năm.
Hành vi > Giao tiếp

Lợn biển phát ra âm thanh đa dạng trong giao tiếp, đặc biệt giữa con trưởng thành và con non. Tai của chúng lớn ở bên trong nhưng lỗ ngoài nhỏ, và nằm cách sau mỗi mắt khoảng 10 cm. Con trưởng thành giap tiếp để liên lạc và trong những hành vi tình dục hoặc chơi đùa. Những hình thức giao tiếp khác bao gồm khứu giác và vị giác.
Hành vi > Chế độ ăn

Lợn biển là loài ăn thực vật và có thể tiêu thụ hơn 60 loại cây nước ngọt (như bèo tây, mao lương, cỏ cá sấu, bèo cái, xạ hương nước, cần nước, lá cây ngập mặn) và nước mặn (như cỏ biển, cỏ nông, cỏ lợn biển, ruppia, và tảo biển). Một lợn biển trưởng thành, sử dụng môi trên của mình, ăn khoảng một lượng thức ăn khoảng 10%–15% khối lượng cơ thể (khoảng 50 kg) mỗi ngày. Tiêu thụ lượng thức ăn lớn như thế nên lợn biển cần bảy tiếng mỗi ngay chỉ để nhai. Để xử lý hàm lượng cellulose cao trong thực đơn của mình, lợn biển lợi dụng lên men đoạn cuối ruột phôi để giúp quá trình tiêu hóa. Lợn biển từng được thấy ăn một số loài cá nhỏ bắt trong lưới.
Hình ảnh

Bộ xương của một con lợn biển và một con bê, Bảo tàng Xương, Thành phố Oklahoma City
Hộp sọ của một con lợn biển Tây Ấn, Bảo tàng Xương, Thành phố Oklahoma
Lợn biển Florida trong tình trạng nguy cấp (Trichechus manatus)
Tư thế của lợn biển được quan sát
Odontocera albicans

| Odontocera albicans> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Odontocera
Loài (species): O. albicans
Danh pháp hai phần
Odontocera albicans (Klug, 1825) 
Odontocera albicans là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Nguyễn Bá Hải

Nguyễn Bá Hải (sinh năm 1983 tại Đông Sơn, Thanh Hóa) hiện là trưởng nhóm nghiên cứu trọng điểm về Robot sinh học - Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh. Ông nổi tiếng với việc chế tạo kính thông minh "Mắt thần" (Haptic Eyes), một loại kính có thể rung lên khi người dùng sắp đụng phải vật chắn, với mục đích giúp người khiếm thị hội nhập cuộc sống dễ dàng hơn. Ông từ chối thương mại hóa sản phẩm này để có thể phân phối chúng tới người mù với giá gốc, không lấy lời. Ngoài ra, ông còn tổ chức những khóa học sáng tạo kỹ thuật với học phí tượng trưng 1 đô la Mỹ.