stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Marantochloa congensis
Chú thích

↑  J. Léonard, W. Mullenders & E. Milne-Redhead, 1950. Clef pratique des Marantacées Congolaises. Bulletin de la Société Royale de Botanique de Belgique 83(1): 5-32; xem trang 8, 17.
↑  Plants of the World Online. “Marantochloa congensis”. Truy cập ngày 23 tháng 12 năm 2024.
1 2  Karl Moritz Schumann, 1892. Marantaceae africanae: Donax congensis. Botanische Jahrbücher für Systematik, Pflanzengeschichte und Pflanzengeographie 15(4): 439.
↑  The Plant List (2010). “Marantochloa congensis”. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2013.
Andersonia macranthera

| Andersonia macranthera |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Ericales
Họ (familia): Ericaceae
Chi (genus): Andersonia
Loài (species): A. macranthera
Danh pháp hai phần
Andersonia macranthera F.Muell., 1864 
Andersonia macranthera là một loài thực vật có hoa trong họ Thạch nam. Loài này được F.Muell. mô tả khoa học đầu tiên năm 1864.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Andersonia macranthera”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Phan Huỳnh Điểu

| Phan Huỳnh Điểu |
| --- | --- |

Thông tin cá nhân
Sinh: 
Ngày sinh: (1924-11-11)11 tháng 11, 1924
Nơi sinh: Đà Nẵng, Trung Kỳ, Liên bang Đông Dương
 
Mất: 
Ngày mất: 29 tháng 6, 2015(2015-06-29) (90 tuổi)
Nơi mất: Bệnh viện Thống Nhất, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam
 
Giới tính: nam
Quốc tịch:  Việt Nam
Nghề nghiệp: Nhạc sĩ
Khen thưởng:  Huân chương Độc lập hạng Ba   Huân chương Kháng chiến hạng Nhất 

Sự nghiệp âm nhạc
Bút danh: Phan Huỳnh Điểu, Huy Quang
Giai đoạn sáng tác: 1940 - 2015
Dòng nhạc: Nhạc đỏ, nhạc tiền chiến
Tác phẩm: "Hành khúc ngày và đêm", "Thuyền và biển", "Thư tình cuối mùa thu", "Trầu cau", "Cuộc đời vẫn đẹp sao", "Đoàn Vệ quốc quân"
 
 
Giải thưởng
Giải thưởng Hồ Chí Minh 2000 Văn học nghệ thuật
x • t • 
Phan Huỳnh Điểu (sinh ngày 11 tháng 11 năm 1924 - mất ngày 29 tháng 6 năm 2015) là một trong những nhạc sĩ tiêu biểu nhất của dòng nhạc cách mạng Việt Nam trong thế kỉ XX. Phần lớn các ca khúc của Phan Huỳnh Điểu là nhạc đỏ, nhưng ông cũng có nhiều ca khúc trữ tình đặc sắc. Ông được mệnh danh là "Con chim vàng của nền âm nhạc Việt Nam" và được Nhà nước Việt Nam trao tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật vì những đóng góp của mình cho sự nghiệp âm nhạc Việt Nam, ngoài ra còn có Huân chương Độc lập hạng Ba và Huân chương Kháng chiến hạng Nhất,... Rất nhiều các bài hát của ông có lời từ các tác phẩm thơ.
Tiểu sử

Ông sinh ngày 11 tháng 11 năm 1924 tại Đà Nẵng. Ông cũng là người con thứ 11 trong một gia đình cha làm thợ may.
Ông bắt đầu hoạt động âm nhạc từ năm 1940 trong nhóm tân nhạc. Sau ca khúc đầu tay Trầu cau, sáng tác của ông được biết rộng rãi là bài Đoàn Vệ quốc quân viết cuối 1945. Một nhạc phẩm nổi tiếng khác của ông là Mùa đông binh sĩ được viết khoảng giữa thập niên 1940.
Trong kháng chiến chống thực dân Pháp, Phan Huỳnh Điểu gia nhập quân đội, công tác ở Liên khu 5. Thời gian này ông viết một số ca khúc như Nhớ ơn Hồ Chủ tịch, Quê tôi ở miền Nam...
Năm 1955, sau khi tập kết ra Bắc, ông công tác ở Ban Nhạc vũ, Hội Văn nghệ Việt Nam. Năm 1957, khi thành lập Hội Nhạc sĩ Việt Nam, ông được cử vào Ban chấp hành là Ủy viên Thường vụ và công tác tại Hà Nội. Tháng 12 năm 1964, Phan Huỳnh Điểu vào chiến trường Trung Trung Bộ ở trong Ban văn nghệ Khu. Thời gian đó ông viết bản hành khúc Ra tiền tuyến với bút danh Huy Quang.
Sau 1975, Phan Huỳnh Điểu chuyển về Hội Âm nhạc Thành phố Hồ Chí Minh và sống ở đó. Ông đã sáng tác và công bố hơn 100 ca khúc, quá nửa trong số đó là các bài hát phổ thơ.
Âm nhạc của Phan Huỳnh Điểu có giai điệu trau chuốt, trữ tình, ngay cả trong thể loại hành khúc, như Cuộc đời vẫn đẹp sao, Hành khúc ngày và đêm. Phan Huỳnh Điểu còn có nhiều ca khúc về đề tài tình yêu thành công như Tình trong lá thiếp, Những ánh sao đêm, Bóng cây Kơnia, Anh ở đầu sông em cuối sông, Sợi nhớ sợi thương, Ở hai đầu nỗi nhớ, Đêm nay anh ở đâu, Thuyền và biển, Thơ tình cuối mùa thu, Người ấy bây giờ đang ở đâu, Tình ca Đămbri, Tia nắng... Ông đã phổ nhạc thành công cho rất nhiều bài thơ.
Ngoài ra, ông còn sáng tác một số tác phẩm dành cho thiếu nhi, tiêu biểu là: Đội kèn tí hon, Nhớ ơn Bác...
Những nghệ sĩ thể hiện thành công tác phẩm của ông có thể kể đến Nghệ sĩ Nhân dân Quốc Hương, Nghệ sĩ ưu tú Vũ Dậu, Nghệ sĩ ưu tú Kiều Hưng và Nghệ sĩ ưu tú Tuấn Phong.
Tiểu sử > Qua đời

Sau khi có dấu hiệu không khỏe và sốt nhẹ vào ngày 23 tháng 6 năm 2015, ông được bác sĩ đến khám tại nhà và được thông báo bị thiếu máu. Sau đó, ông được nhập viện vào sáng ngày 26 tháng 6 trong tình trạng còn khỏe và tỉnh táo. Sau 2 ngày nhập viện, ông bị hôn mê sâu và qua đời vào lúc 10 giờ 15 phút sáng ngày 29 tháng 6 tại bệnh viện Thống Nhất (Thành phố Hồ Chí Minh) vì sốt xuất huyết. Linh cữu của nhạc sĩ được quàn tại Nhà tang lễ Bộ Quốc phòng, Thành phố Hồ Chí Minh. và lúc 4h30 sáng 10 tháng 7, gia đình, người thân, bạn bè, văn nghệ sĩ... đã rải tro cốt của ông về với quê hương, dòng sông Hàn (Đà Nẵng) theo di nguyện của cố nhạc sĩ.
Tiểu sử > Tưởng niệm

Tối ngày 7 tháng 7 năm 2015, đêm nhạc tri ân, tưởng nhớ hai nhạc sĩ Phan Huỳnh Điểu và nhạc sĩ Phan Nhân do Báo Công an TP. HCM phối hợp với Ngân hàng BIDV và Nhạc viện Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức đã diễn ra trong không khí hết sức ấm áp. Chương trình mở màn với nét viết hiện trên màn hình: "ngày 29 tháng 6 năm 2015" (ngày mất của hai nhạc sĩ Phan Huỳnh Điểu, Phan Nhân), hình ảnh điện tâm đồ, những trang nhạc, bút ngừng viết... Người thân, đồng nghiệp, bạn bè, những người yêu mến hai nhạc sĩ gạo cội của nền âm nhạc Việt Nam đã được thưởng thức lại ca khúc bất hủ đi cùng năm tháng của hai nhạc sĩ qua những phần trình bày hết sức tuyệt vời của các nghệ sĩ tham gia chương trình.
Trích dẫn

Trong cuộc phỏng vấn đăng báo Thanh Niên ngày 27 tháng 4 năm 2006, nhạc sĩ nói:
"Tôi cho rằng thơ phổ nhạc đạt đến mức độ cộng hưởng tâm hồn của nhạc sĩ và thi sĩ. Tìm thấy một bài thơ phù hợp, nhạc sĩ phổ nhạc và gửi gắm tâm trạng mình. Xét đến cùng, chất thơ trong ca từ của một nhạc sĩ thuần túy không thể bằng được chất thơ trong ca từ vốn là bài thơ của một nhà thơ. Nhà thơ chắt chiu từng con chữ, nhạc sĩ chăm chút từng nốt nhạc sẽ cho ra một tác phẩm toàn vẹn và đầy đặn. Bởi vậy, tôi hết sức thích phổ nhạc cho thơ. Thơ và nhạc như cặp anh chị em song sinh, thơ một cánh, nhạc một cánh cho tác phẩm bay lên..."
Sáng tác

Ánh điện cùng chắp cánh em bay (thơ Trình Vân)
Anh ở đầu sông em cuối sông (1978, thơ Hoài Vũ)
Ai ra ngoài
Bạn đến chơi nhà
Bác Hồ của chúng em
Bến Tre xanh biếc quê dừa
Bóng cây Kơ-nia (1971, thơ Ngọc Anh)
Bóng nắng (thơ Vương Tâm)
Chiều Paris
Chiều tím
Có ai về Quảng Nam
Có một đàn chim
Cuộc đời vẫn đẹp sao (1971)
Đà Nẵng ơi, chúng con đã về (1975)
Đây thôn Vĩ Dạ (thơ Hàn Mặc Tử)
Đêm nay anh ở đâu (1974)
Đoàn Vệ quốc quân (1945)
Đội kèn tí hon (1959)
Đời học sinh (1946)
Em như áng mây
Hai dòng sông hai nỗi nhớ
Hai chú mèo ngoan
Hành khúc ngày và đêm (1972)
Hát về thành phố quê hương (1997)
Hương quế Trà My
Khi không còn em nữa (1992)
Ký họa mùa xuân (thơ Chính Hữu)
Là thanh niên xung phong
Làm cây thông reo
Lãng đãng chiều Phú Ninh
Miền Nam nguyện theo Đảng
Mùa đông binh sĩ (1946)
Mưa miền Trung (thơ Đỗ Thị Thanh Bình)
Một bông hoa xinh tươi (1983)
Người ấy bây giờ đang ở đâu
Nhớ (1973)
Nhớ ơn Bác (1959)
Nhớ lắm chiều nay
Những ánh sao đêm (1962)
Những em bé ngoan (1959)
Những người đã chết (1946, là ca khúc phổ thơ đầu tiên, sử dụng thơ của Tế Hanh)
Ở hai đầu nỗi nhớ (thơ Trần Hoài Thu)
Phú Quốc một tình yêu
Quảng Nam yêu thương
Quê tôi ở miền Nam
Ra tiền tuyến
Sang sông (thơ Đào Hồng)
Sợi nhớ sợi thương (1978, thơ Thúy Bắc)
Thanh niên xung phong
Thật là khó nói (1957)
Thơ tình cuối mùa thu (thơ Xuân Quỳnh)
Thuyền và biển (thơ Xuân Quỳnh)
Tia nắng
Tìm em bên giếng nước
Tiếng thu (thơ Lưu Trọng Lư)
Tình ca Đamb'ri
Tình trong lá thiếp (1955)
Tình yêu thì thầm (thơ Diệp Minh Tuyền)
Trầu cau (Sáng tác đầu tay, 1945)
Trong từng mũi chỉ đường kim
Tương tư chiều (thơ Xuân Diệu)
Tuyên truyền xung phong (1946)
Rourea pittieri

| Rourea pittieri> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Oxalidales
Họ (familia): Connaraceae
Chi (genus): Rourea
Loài (species): R. pittieri
Danh pháp hai phần
Rourea pittieri S.F. Blake, 1923 
Rourea pittieri là một loài thực vật có hoa trong họ Connaraceae. Loài này được Sidney Fay Blake miêu tả khoa học đầu tiên năm 1923.
Phân bố

Loài này có tại Panama, Colombia, Ecuador.
Chú thích

↑  Blake S. F., 1923. New American Connaraceae - Rourea pittieri. Bull. Torrey Bot. Club 50: 274.
↑  The Plant List (2010). “Rourea pittieri”. Truy cập ngày 15 tháng 9 năm 2013.
↑  Rourea pittieri trong Plants of the World Online. Tra cứu ngày 08-6-2020.
Ngô Quyền (định hướng)

Ngô Quyền là vị vua đầu tiên của nhà Ngô trong lịch sử Việt Nam. Tên ông được đặt cho nhiều địa danh ở VIệt Nam như:
Địa danh

Quận Ngô Quyền, thành phố Hải Phòng
Phường Ngô Quyền, thị xã Sơn Tây, thành phố Hà Nội
Phường Ngô Quyền, thành phố Bắc Giang, tỉnh Bắc Giang
Phường Ngô Quyền, thành phố Vĩnh Yên, tỉnh Vĩnh Phúc
Xã Ngô Quyền, huyện Thanh Miện, tỉnh Hải Dương
Phường cũ Ngô Quyền thuộc thành phố Nam Định, tỉnh Nam Định; nay là một phần của phường Năng Tĩnh
Xã cũ Ngô Quyền thuộc huyện Tiên Lữ, tỉnh Hưng Yên; nay là một phần của thị trấn Vương.
Giáo dục

Trường Trung học phổ thông Ngô Quyền, Đồng Nai
Trường Trung học phổ thông Ngô Quyền, Hải Phòng
Trường Trung học phổ thông Ngô Quyền, thành phố Hồ Chí Minh
Trường Tiểu học Ngô Quyền, Bình Thuận
Cardiospermum strictum

| Cardiospermum strictum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Sapindales
Họ (familia): Sapindaceae
Chi (genus): Cardiospermum
Loài (species): C. strictum
Danh pháp hai phần
Cardiospermum strictum Radlk., 1878 
Cardiospermum strictum là một loài thực vật có hoa trong họ Bồ hòn. Loài này được Radlk. mô tả khoa học đầu tiên năm 1878.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Cardiospermum strictum”. Truy cập ngày 13 tháng 6 năm 2013.
Thesium triflorum

| Thesium triflorum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Santalales
Họ (familia): Santalaceae
Chi (genus): Thesium
Loài (species): T. triflorum
Danh pháp hai phần
Thesium triflorum Thunb. ex L. f. 
Thesium triflorum là một loài thực vật có hoa trong họ Santalaceae. Loài này được L. f. miêu tả khoa học đầu tiên.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Thesium triflorum”. Truy cập ngày 25 tháng 8 năm 2013.
Dryopteris × boottii

| Dryopteris × boottii |
| --- | --- |

Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Pteridophyta
Lớp (class): Polypodiopsida
Bộ (ordo): Polypodiales
Họ (familia): Dryopteridaceae
Chi (genus): Dryopteris
Loài (species): D. boottii
Danh pháp hai phần
Dryopteris × boottii Underw. pro. sp., 1893 
 
Dryopteris × boottii là một loài dương xỉ trong họ Dryopteridaceae. Loài này được Underw. pro. sp. mô tả khoa học đầu tiên năm 1893.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Dryopteris × boottii”. Truy cập ngày 28 tháng 5 năm 2014.
Scolosanthus densiflorus

| Scolosanthus densiflorus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Gentianales
Họ (familia): Rubiaceae
Chi (genus): Scolosanthus
Loài (species): S. densiflorus
Danh pháp hai phần
Scolosanthus densiflorus Urb. 
Scolosanthus densiflorus là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được Urb. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1903.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Scolosanthus densiflorus”. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2013.
Gongchan

| Gongchan |
| --- | --- |
Gongchan vào năm 2016
Sinh: Kong Chan Shik 14 tháng 8, 1993 (31 tuổi) Suncheon, Hàn Quốc
Nghề nghiệp: Ca sĩ, diễn viên
Chiều cao: 1,81 m (5 ft 11+1⁄2 in)
Cân nặng: 60 kg (132 lb)
Sự nghiệp âm nhạc
Thể loại: K-pop
Năm hoạt động: 2011–nay
Hãng đĩa: WM Entertainment
Hợp tác với: B1A4
 
Kong Chan Shik (Hangul: 공찬식; hanja: 孔燦植; sinh ngày 14 tháng 8 năm 1993), thường được biết đến với nghệ danh Gongchan, là một thần tượng K-pop và là em út của nhóm nhạc thần tượng B1A4 thuộc công ty chủ quản WM Entertainment. Anh ra mắt vào ngày 23 tháng 04 năm 2011 trên sân khấu Music Core với các thành viên Jinyoung, Baro, San Deul và CNU.
Sự nghiệp > Trước khi ra mắt

Anh được WM phát hiện lúc giành chiến thắng trong thử thách Eoljjang trên Cyworld khi chỉ mới học trung học cơ sở. Sau 2 năm thực tập, rèn luyện các kỹ năng, anh cùng với các thành viên Jinyoung, CNU, Sandeul, Baro được ra mắt dưới tên nhóm nhạc thần tượng B1A4.
Sự nghiệp > B1A4

Trong B1A4, anh được biết đến là hình ảnh của nhóm, đảm nhận phần hát và là em út của nhóm.
Các chương trình truyền hình và màn ảnh rộng > Show thực tế

MTV Match Up – with Block B (2011)
MTV Selca Diary Special (2012)
Mnet Wide Entertainment: Sesame Player Season 3 (2012)
MTV B1A4 Hotline Season 1 (Japan) (2012)
KBS Joy B1A4's Hello Baby – season 6 (2012)
MTV B1A4 Hotline Season 2 (Japan) (2013)
Mnet America: Go! B1A4 (2014)
MBC B1A4’s One Fine Day (2014)
Các chương trình truyền hình và màn ảnh rộng > Khách mời đặc biệt

KBS Oh My School / 100 Point Out Of 100 – Baro and Gongchan; final two episodes (2011)
Y-Star God of Cookery Road
MTV Let Me Show (2011)
MBC 'Idol Star Olympic'
SBS MTV Special B1A4 Selca Diary (2012)
SBS 1000 Song Challenge
KBS Love Request
MBC Weekly Idol - Ep 26, 40, 73, 97, 135 (2012–14)
SBS Star King
KBS Immortal Song 2 - Episodes 70,73-75,77-79, 95-96,107,125-127,129,13 (2012–13)
MBC "Celebrity Splash" - Gongchan (2013)
All The Kpop - Episodes 26 & 27 (2013)
Beatles Code 2 - Episode 64 (2013)
Yoo Hee Yeol's Sketchbook (2013&2014)
KBS2 Dream Team with ICN Squad – CNU and Gongchan (2013)
MBC Infinity Challenge 'Idol Special' (2013)
MBC Star Diving Splash- Gongchan (2013)
KBS Hello Counselor - Baro and Gongchan (2014)
KBS Safety First! [Escaping Crises] Fights/[Safety Manual] Driving in the rain - Gongchan (2014)
MBC Infinity Challenge Ep 366 - B1A4 (cheering project) (2014)
KBS2 Dream Team vs B1A4- Sandeul, CNU and Gongchan (2014)
Arirang After School Club (2014)
Hoạt động khác > Dẫn chương trình

| Năm | Tên chương trình | Mạng | Ghi chú | Tham khảo |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2019 | 25th Dream Concert | N/A | Dẫn cùng Leeteuk và Jeon So-min |  |
Fromental

| --- | --- |
 Fromental
Fromental

Hành chính
Quốc gia:  Pháp
Vùng: Nouvelle-Aquitaine
Tỉnh: Haute-Vienne
Quận: Bellac
Tổng: Bessines-sur-Gartempe
Liên xã: CC Porte d'Occitanie
Xã (thị) trưởng: Fabien Dupuy (2008-2014)
Thống kê
Độ cao: 279–430 m (915–1.411 ft)
Diện tích đất1: 22,65 km2 (8,75 dặm vuông Anh)
Nhân khẩu1: 451  
 - Mật độ: 20/km2 (52/sq mi)
INSEE/Mã bưu chính: 87068/ 87250

2 Dân số không tính hai lần: cư dân của nhiều xã (ví dụ, các sinh viên và quân nhân) chỉ tính một lần.
Fromental (tiếng Occitan: Fromentau) là một xã của tỉnh Haute-Vienne, thuộc vùng Nouvelle-Aquitaine, miền trung nước Pháp.
Eversmannia sogdiana

| Eversmannia sogdiana> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Fabales
Họ (familia): Fabaceae
Chi (genus): Eversmannia
Loài (species): E. sogdiana
Danh pháp hai phần
Eversmannia sogdiana Ovcz. 
Eversmannia sogdiana là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được Ovcz. miêu tả khoa học đầu tiên.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Eversmannia sogdiana”. Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2013.
Bão Matmo–Bulbul

Bão xoáy rất dữ dội Matmo−Bulbul hay là cơn bão số 5 ở Việt Nam là một xoáy thuận nhiệt đới mạnh và hoạt động dài ngày đã đổ bộ lên tỉnh Phú Yên vào ngày 30 tháng 10 và sau đó tiếp tục càn quét tiểu bang Tây Bengal của Ấn Độ và Bangladesh vào ngày 9 tháng 11 năm 2019, lúc 18:30 GMT mang theo sóng to, mưa lớn và lũ quét. Bắt nguồn từ tàn dư của cơn bão Matmo (Bão số 5) của Mùa bão Tây Bắc Thái Bình Dương 2019 di chuyển ra phía nam vịnh Bengal vào ngày 2 tháng 11, Bulbul mạnh dần lên thành một cơn bão lốc xoáy dữ dội. Đây là cơn bão nhiệt đới thứ tư từng được ghi nhận di chuyển từ đất liền Đông Nam Á qua trên biển Andaman, (do đó JTWC và các báo chí quốc tế vẫn gọi là Matmo). Ngoài ra, nó là cơn bão thứ hai đạt cấp bão cuồng phong khu vực này tính từ năm 1960.
Bắc Ấn Độ Dương

| Bão xoáy rất dữ dội (Thang IMD) |
| --- | --- |
Xoáy thuận nhiệt đới cấp 3 (SSHWS/JTWC)
Bão Bulbul cường độ cực đại ngay trước khi đổ bộ vào ngày 9 tháng 11
Hình thành: 2 tháng 11 năm 2019
Tan: 12 tháng 11 năm 2019


 
Sức gió mạnh nhất: Duy trì liên tục trong 3 phút: 140 km/h (85 mph)  Duy trì liên tục trong 1 phút: 195 km/h (120 mph) Giật: 220 km/h (140 mph)
Áp suất thấp nhất: 955 mbar (hPa); 28.2 inHg


 
Số người chết: 41
Thiệt hại: $3.88 tỷ (Giá USD 2019) 
Vùng ảnh hưởng: Đông Nam Á lục địa, Quần đảo Andaman và Nicobar, Đông Ấn Độ, Bangladesh

Một phần của Mùa bão Tây Bắc Thái Bình Dương 2019 và Mùa bão Bắc Ấn Độ Dương 2019
Tây Bắc Thái Bình Dương

| Bão nhiệt đới dữ dội (Thang JMA) |
| --- | --- |
Bão nhiệt đới (SSHWS/JTWC)
Bão Matmo khi vừa đạt cường độ cực đại và áp sát Việt Nam vào ngày 30 tháng 10
Hình thành: 28 tháng 10 năm 2019
Tan: 1 tháng 11 năm 2019


 
Sức gió mạnh nhất: Duy trì liên tục trong 10 phút: 95 km/h (60 mph) Duy trì liên tục trong 1 phút: 100 km/h (65 mph) Giật: 130 km/h (80 mph)
Áp suất thấp nhất: 992 mbar (hPa); 29.29 inHg


 
Số người chết: Không có
Thiệt hại: $165 triệu (Giá USD 2019) 
Vùng ảnh hưởng: Nam Trung Bộ, Tây Nguyên, Campuchia

Một phần của Mùa bão Tây Bắc Thái Bình Dương 2019.
Lịch sử khí tượng

Vào ngày 28 tháng 10, Cơ quan khí tượng Nhật Bản (JMA) nâng cấp cảnh báo cho một áp thấp nhiệt biển Đông lên thành bão, lấy tên quốc tế là Matmo (Bão số 5). Đêm ngày 30 rạng sáng ngày 31 tháng 10, bão Matmo với sức gió tối đa là 100 km/h đã đổ bộ lên khu vực Nam Trung Bộ, Việt Nam, mang theo gió mạnh, mưa lớn và gây ra lũ lụt. Bão số 5 đã khiến 1 người chết, 1 người mất tích và gây thiệt hại đặc biệt nặng nề cho tỉnh Bình Định. Matmo sau đó suy yếu dần thành một vùng áp thấp và di chuyển qua bán đảo Đông Dương, mang theo chút mưa và hơi ẩm tới Campuchia, Thái Lan và Myanmar.
Vào ngày 2 tháng 11, vùng áp thấp của bão Matmo di chuyển ra khu vực phía bắc biển Andaman thuộc Ấn Độ Dương. Các cơ quan khí tượng bắt đầu theo dõi vùng thấp khi nó bắt đầu phát triển và lớn dần trở lại. Sau khi mạnh lên thành bão, Cục Khí tượng Ấn Độ (IMD) đã đặt tên là Bulbul, tuy nhiên các cơ quan cảnh báo của Mỹ như JTWC cho rằng vùng thấp 23W (Matmo) đã di chuyển từ biển Đông qua, vì thế họ tiếp tục phát cảnh báo bão Matmo. Bulbul mạnh lên nhanh chóng và đạt cường độ cực đại là cấp 2 trong thang bão Saffir-Simpson trong khi đang di chuyển lên phía bắc, khiến IMD đưa ra cảnh báo ven bờ cho Odisha và Tây Bengal và lệnh cấm mọi hoạt động của ngư dân, hoạt động trên bãi biển và chèo thuyền bên trong cũng như xung quanh vịnh Bengal. Khoảng một ngày sau, 9 tháng 11, Bulbul đổ bộ gần đảo Sagar ở Tây Bengal vào lúc 18:30 GMT, giết chết ít nhất 2 người, di chuyển lên đất liền Bangladesh và gây ra các cơn sóng cao và triều cường gây ngập. Bulbul tiếp tục di chuyển sâu vào trong đất liền và tan dần, mang theo mưa to đến rất to.
Chuẩn bị

Hơn 1,8 triệu người ở các huyện ven biển của Bangladesh dễ bị ảnh hưởng đã được sơ tán đến 4.071 nơi trú ẩn bão. Các quan chức của bộ y tế ở các huyện này đã thành lập 1.599 đội để tham gia giúp đỡ cho những người bị ảnh hưởng bởi cơn bão. Khoảng 56.000 tình nguyện viên đã được triển khai để tiến hành các nỗ lực cứu hộ và cứu trợ trong khi các căn cứ quân sự tại các huyện ven biển vẫn đặt trong tình trạng báo động. Tất cả lực lượng bộ binh ven biển của Quân đội Bangladesh đã chuẩn bị phản ứng nhanh để hỗ trợ trong và sau khi lốc xoáy càn quét khu vực. Hải quân Bangladesh và lực lượng Phòng vệ bờ biển Bangladesh chuẩn bị các hoạt động cứu hộ khẩn cấp và hoạt động cứu trợ bằng tàu chiến và tàu dân sự.
Tác động và hậu quả > Việt Nam

Khoảng 23h50 phút ngày 30/10/2019, bão số 5 đổ bộ vào phía Nam thị xã Sông Cầu (tỉnh Phú Yên) với cường độ cấp 8-9 giật cấp 11. Gió mạnh đã khiến nhiều cây xanh ở 3 tỉnh Quảng Ngãi, Bình Định và phú Yên gãy đổ hoặc bị bật gốc. Nhiều lồng bè, thuyền cá bị sóng lớn đánh chìm. Ở các tỉnh từ Quảng Ngãi đến Phú Yên đã có mưa to đến rất to. Lượng mưa trong khoảng 24 giờ phổ biến 150-300mm, có nơi ghi nhận được lên đến 384 mm. Bão số 5 đã khiến 1 người chết, 1 người mất tích và gây thiệt hại đặc biệt nặng nề cho tỉnh Bình Định.
Tác động và hậu quả > Ấn Độ

Mặc dù tác động của Bulbul đến Odisha là tương đối tối thiểu, ảnh hưởng của cơn bão đã gây ra mưa lớn và các cơn gió trên khắp tiểu bang, gây thiệt hại cho nông nghiệp, nhổ bật cây trồng và làm đứt các đường dây điện trên khắp Odisha. Cho đến nay, không có trường hợp tử vong nào được báo cáo ở bang này. Mặc dù, khoảng 350 dân làng địa phương ở huyện Balesore đã được đưa đến nơi trú ẩn lốc xoáy khi cơn bão sắp đổ bộ, vẫn chưa rõ tình trạng hiện tại của họ.
Khoảng 18:30 GMT, Bulbul đổ bộ vào Tây Bengal xung quanh khu rừng Sunderban Dhanchi, mang theo mưa nặng hạt và gió lên tới 135 km/h (85 dặm/giờ) trên phần lớn khu vực phía nam của bang. Mười trường hợp thiệt mạng đã được báo cáo ở đó, 4 trong số đó do cây đổ đè chết. Một người đàn ông 59 tuổi đã thiệt mạng bởi điện giật từ cột đèn, và một người khác thiệt mạng do một bức tường sụp đổ đè chết. Ngoài ra, trước khi cơn bão đổ bộ, một người đàn ông đã thiệt mạng sau khi một nhánh cây tuyết tùng rơi trúng đầu anh ta. Cây ngã đổ cũng gây ra tắc nghẽn giao thông đường bộ trên toàn thành phố Kolkota, Tổng công ty đô thị Kolkata đã làm việc để giải tỏa các tắc nghẽn này. Thêm vào đó, các hoạt động tại Sân bay Quốc tế Netaji Subhas Chandra Bose ở Kolkata đã bị đình chỉ trong 12 giờ.
Ít nhất 22 người ở bảy huyện ven biển đã được báo cáo thiệt mạng vì các nguyên nhân của cây đổ, nhà sập, thuyền bị lật và bệnh tật, trong khi nhiều người khác bị thương sau khi cơn lốc xoáy càn quét qua khu vực ven biển Bangladesh. Do tình trạng lốc xoáy, tất cả các kỳ thi trung học cơ sở ngày 9, 11 và 12 tháng 11 và kỳ thi Đại học Quốc gia Bangladesh ngày 9 tháng 11 đã bị đình chỉ. Cơ quan giao thông đường thủy nội địa Bangladesh đã đình chỉ tất cả các hoạt động tại ba cảng hàng hải và dịch vụ vận tải đường sông suốt thời gian ảnh hưởng của cơn bão. Tất cả các chuyến bay đến và đi từ Sân bay Quốc tế Shah Amanat tại Chittagong và sân bay Cox's Bazar, sân bay Barisal, sân bay Jashore đã bị hủy bỏ trong 14 giờ do thời tiết khắc nghiệt dưới ảnh hưởng của cơn bão.
Biểu đồ thể hiện đường đi và cường độ của bão theo thang Saffir–Simpson
Chú thích biểu đồ
Thang Saffir–Simpson

     Áp thấp nhiệt đới (≤38 mph, ≤62 km/h)

     Bão nhiệt đới (39–73 mph, 63–118 km/h)

     Cấp 1 (74–95 mph, 119–153 km/h)

     Cấp 2 (96–110 mph, 154–177 km/h)

     Cấp 3 (111–129 mph, 178–208 km/h)

     Cấp 4 (130–156 mph, 209–251 km/h)

     Cấp 5 (≥157 mph, ≥252 km/h)

     Không rõ



Kiểu bão
 Xoáy thuận nhiệt đới
 Xoáy thuận cận nhiệt đới
 Xoáy thuận ngoài nhiệt đới, áp thấp tàn dư, nhiễu động nhiệt đới, hoặc áp thấp gió mùa
Bão Matmo trước khi đổ bộ lên miền Trung Việt Nam, chiều ngày 30 tháng 10 năm 2019.
Rajrajeshwar Char ở Chandpur, Bangladesh bị ảnh hưởng bởi bão Bulbul
Zanthoxylum motuoense

| Zanthoxylum motuoense> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Sapindales
Họ (familia): Rutaceae
Chi (genus): Zanthoxylum
Loài (species): Z. motuoense
Danh pháp hai phần
Zanthoxylum motuoense C.C. Huang, 1978 
Zanthoxylum motuoense là một loài thực vật có hoa trong họ Cửu lý hương. Loài này được C.C. Huang miêu tả khoa học đầu tiên năm 1978.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Zanthoxylum motuoense”. Truy cập ngày 12 tháng 6 năm 2013.
Thu Thủy (định hướng)

Thu Thủy có thể là:
Địa danh

Phường Thu Thủy, thành phố Vinh, Nghệ An, Việt Nam.