stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Nguồn gốc ngôn ngữ
Các giả thuyết > Giả thuyết bước đơn của Chomsky

Theo thuyết đột biến bước đơn của nhà ngôn học Noam Chomsky, sự xuất hiện ngôn ngữ cũng giống như sự hình thành một tinh thể; trong đó, vô hạn rời rạc có thể coi là tinh thể hạt nằm trong bộ não linh trưởng siêu bão hòa, sắp sửa nở rộ trong tâm trí loài người theo quy luật vật lý một khi tiến hóa bổ sung thêm một viên đá nhỏ nhưng rất quan trọng vào cấu trúc. Thuyết này cho rằng ngôn ngữ xuất hiện khá đột ngột trong lịch sử tiến hóa của loài người. Chomsky cùng nhà ngôn ngữ học tính toán/khoa học máy tính Robert C. Berwick viết rằng mô hình này hoàn toàn tương thích với sinh học hiện đại. Họ bình luận rằng "không một giả thuyết nào gần đây về sự tiến hóa ngôn ngữ hoàn toàn nắm bắt được sự chuyển đổi từ thuyết Darwin thông thường sang phiên bản ngẫu nhiên hiện đại của nó—cụ thể là, không chỉ có những hiệu ứng ngẫu nhiên do lấy mẫu như trôi dạt vô hướng, mà còn do sự thay đổi ngẫu nhiên có hướng về thể lực, di cư và khả năng di truyền—thật vậy, tất cả các "lực" ảnh hưởng đến tần suất gen hoặc cá thể.... Tất cả những điều này có thể ảnh hưởng đến kết quả tiến hóa—kết quả mà chúng ta có thể thấy được nhưng chưa được đề cập đến trong những cuốn sách gần đây về sự phát triển của ngôn ngữ, vậy mà sẽ phát sinh ngay lập tức nếu có bất kỳ sự đổi mới di truyền hoặc cá thể mới, chính là loại kịch bản có thể xảy ra khi nói về sự xuất hiện của ngôn ngữ."
Trích dẫn nhà di truyền học tiến hóa Svante Pääbo, họ đồng tình rằng một sự chuyển biến đáng kể đã phải xảy ra để tách rẽ Homo sapiens với người Neanderthal nhằm "thúc đẩy sự bành trướng không ngừng của loài người ta, giống người chưa bao giờ vượt đại dương, hướng lên và ra khỏi châu Phi rồi toàn bộ hành tinh chỉ trong vài chục nghìn năm. ... Thứ mà chúng ta không nhận thấy là chẳng có sự dần dần nào trong công nghệ hoặc cải tiến công cụ mới như lửa, hầm trú ẩn hoặc nghệ thuật tượng hình." Do đó, Berwick và Chomsky cho rằng ngôn ngữ đã xuất hiện cách đây khoảng 200.000 - 60.000 năm (tương ứng với sự xuất hiện của người hiện đại về mặt giải phẫu đầu tiên ở miền nam châu Phi, tức 200.000 năm trước và cuộc di cư cuối cùng từ châu Phi, tức 60.000 năm trước). "Vậy thì ta có khoảng 130.000 năm, hoặc tầm 5.000–6.000 thế hệ thời gian mà sự tiến hóa có thể đã xảy ra. Điều này không xảy ra 'một sớm một chiều' như một số người đã suy luận (không chính xác) - nhưng cũng không quá dài ở quy mô liên đại địa chất. Khoảng thời gian đó tương đương — khung thời gian mà Nilsson và Pelger (1994) ước tính là cần thiết cho sự tiến hóa đầy đủ cơ quan mắt ở động vật có xương sống từ một tế bào duy nhất, ngay cả khi không kể đến hiệu ứng 'evo-devo'."
Các giả thuyết > Giả thuyết Romulus và Remus

Giả thuyết Romulus và Remus của nhà thần kinh học Andrey Vyshedskiy được đề xuất nhằm giải thích câu hỏi: "tại sao các cơ quan sinh học chính yếu để tạo tiếng nói (speech apparatus) xuất hiện trước những dấu hiệu sớm nhất về trí tưởng tượng của con người hiện đại tận 500.000 năm?". Thuyết của Andrey Vyshedskiy cho rằng có hai giai đoạn dẫn đến ngôn ngữ đệ quy hiện đại:
Giai đoạn đầu tiên là sự phát triển chậm dần của ngôn ngữ phi đệ quy (non-recursive language) với vốn từ vựng lớn và cơ quan sinh học tạo tiếng nói hiện đại bao gồm sự tiến hóa của xương móng, các cơ hoành dễ kiểm soát hơn, sự tiến hóa của gen FOXP2 và nhiều thay đổi khác vào khoảng 600.000 năm trước. Giai đoạn thứ hai và tiếp nối đó là bước đơn của Chomsky nhanh chóng đã đề cập bên trên, bao gồm 3 sự kiện riêng biệt xảy ra liên tiếp vào khoảng 70.000 năm trước và tạo điều kiện cho sự chuyển giao từ ngôn ngữ phi đệ quy sang ngôn ngữ đệ quy ở vượn người sơ khai:
Một đột biến gen làm chậm giai đoạn Tổng hợp trước trán (PFS, viết tắt của Prefrontal Synthesis) quan trọng của ít nhất hai đứa trẻ sống cùng nhau;
Điều này cho phép những đứa trẻ tạo ra các yếu tố đệ quy của ngôn ngữ, ví dụ như là giới từ chỉ không gian;
Sau đó, hiện tượng này sẽ hợp nhất với ngôn ngữ phi đệ quy của cha mẹ chúng để tạo ra ngôn ngữ đệ quy.
Trẻ em có vỏ não trước trán (PFC, viết tắt của Prefrontal Cortex) hiện đại để cho phép phát triển của PFS là không đủ, trẻ cũng phải được kích thích về mặt tinh thần và sở hữu các yếu tố đệ quy trong ngôn ngữ của chúng để có được PFS. Vì cha mẹ của chúng chưa phát minh ra các yếu tố này, nên trẻ em sẽ phải tự làm điều đó, đây là chuyện thường xảy ra ở trẻ nhỏ sống cùng nhau trong một quá trình gọi là cryptophasia (ngôn ngữ phát triển bởi hai trẻ sinh đôi). Điều này có nghĩa là việc phát triển PFC bị trì hoãn sẽ cho phép có thêm thời gian để có được PFS và phát triển các yếu tố đệ quy.
Tất nhiên, sự phát triển PFC bị trì hoãn sẽ đi kèm với những nhược điểm, chẳng hạn như thời gian phụ thuộc vào cha mẹ sẽ lâu hơn khiến tỷ lệ chết trẻ cao hơn. Để ngôn ngữ hiện đại xuất hiện, sự trì hoãn PFC phải có một lợi ích sinh tồn to lớn trong cuộc sống sau này, chẳng hạn như khả năng PFS. Điều này cho thấy rằng đột biến gây ra sự chậm trễ PFC và sự phát triển của ngôn ngữ đệ quy và PFS xảy ra đồng thời, điều này cho thấy bằng chứng về sự tắc nghẽn di truyền khoảng 70.000 năm trước. Đây có thể là kết quả của một vài cá nhân đã phát triển PFS và ngôn ngữ đệ quy mang lại cho họ lợi thế cạnh tranh đáng kể so với tất cả những cá thể khác vào thời điểm đó.
Các giả thuyết > Giả thuyết cử chỉ

Giả thuyết cử chỉ cho rằng ngôn ngữ của con người phát triển từ những cử chỉ hành động dùng trong giao tiếp sơ khai.
Hai loại bằng chứng ủng hộ giả thuyết này:
Ngôn ngữ cử chỉ và ngôn ngữ giọng nói sử dụng chung một hệ thống thần kinh. Các vùng vỏ não chịu trách nhiệm điều khiển cử động miệng và tay trùng khớp với nhau.
Các loài linh trưởng có thể sử dụng cử chỉ hoặc biểu tượng để giao tiếp sơ khai, và một số cử chỉ của chúng giống với con người, đơn cử như "tư thế cầu xin" (cử động chìa hai bàn tay ra để tỏ ý xin xỏ).
Nghiên cứu đã tìm thấy nhiều bằng chứng thuyết phục cho khẳng định ngôn ngữ lời nói và ngôn ngữ ký hiệu phụ thuộc cùng một hệ thống thần kinh. Những bệnh nhân sử dụng ngôn ngữ ký hiệu khi bị tổn thương bán cầu não trái bị rối loạn ngôn ngữ y hệt như bệnh nhân sử dụng ngôn ngữ nói có tổn thuơng tương tự. Các nhà nghiên cứu phát hiện rằng các vùng bán cầu não trái trong quá trình sử dụng ngôn ngữ ký hiệu phát ra tín hiệu y hệt như quá trình sử dụng ngôn ngữ giọng nói hoặc ngôn ngữ viết.
Nyctemera frosti

| Nyctemera frosti> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Chi (genus): Nyctemera
Loài (species): N. frosti
Danh pháp hai phần
Nyctemera frosti
Nyctemera frosti là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Xã Kelly, Quận Warren, Illinois

| Xã Kelly Kelly Township |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
 
 Vị trí trong Quận Warren, Illinois
 Vị trí quận Warren trong tiểu bang Illinois ở Hoa Kỷ
Xã Kelly
Quốc gia: Hoa Kỳ
Tiểu bang: Illinois
Quận: Quận Warren
Dân số (2010)
 • Tổng cộng: 346
Múi giờ: CST (UTC-6)
 • Mùa hè (DST): CDT (UTC-5)
Xã Kelly (tiếng Anh: Kelly Township) là một xã thuộc quận Warren, tiểu bang Illinois, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 346 người.
11941 Archinal

| Khám phá |
| --- | --- |
Khám phá bởi: C. S. Shoemaker và D. H. Levy
Nơi khám phá: Đài thiên văn Palomar
Ngày phát hiện: 23 tháng 5 năm 1993
Tên định danh
Tên định danh: 11941
Tên định danh thay thế: 1993 KT1
Đặc trưng quỹ đạo
Kỷ nguyên 14 tháng 5 năm 2008
Cận điểm quỹ đạo: 1.8535874
Viễn điểm quỹ đạo: 2.0490708
Độ lệch tâm: 0.0500898
Chu kỳ quỹ đạo: 995.6213954
Độ bất thường trung bình: 136.72369
Độ nghiêng quỹ đạo: 25.10031
Kinh độ điểm mọc: 77.52104
Góc cận điểm: 211.23548
Đặc trưng vật lý
Cấp sao tuyệt đối (H): 14.0
 
11941 Archinal (1993 KT1) là một tiểu hành tinh vành đai chính bên trong được phát hiện ngày 23 tháng 5 năm 1993 bởi C. S. Shoemaker và D. H. Levy ở Đài thiên văn Palomar.
Trinitodexia trichops

| Trinitodexia trichops> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Diptera
Họ (familia): Tachinidae
Chi (genus): Trinitodexia
Loài (species): T. trichops
Danh pháp hai phần
Trinitodexia trichops
Trinitodexia trichops là một loài ruồi trong họ Tachinidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 20 tháng 6 năm 2014.
↑  James E. O’Hara WORLD GENERA OF THE TACHINIDAE (DIPTERA) AND THEIR REGIONAL OCCURRENCE; Version 7; 10 december 2012
Bosna và Hercegovina tại Thế vận hội

Bosna và Hercegovina đã cử các vận động viên (VĐV) tới Thế vận hội Mùa hè dưới ngọn cờ độc lập của nước này lần đầu tiên vào năm 1992. Các VĐV Bosna thi đấu dưới cờ Nam Tư (xem Nam Tư tại Thế vận hội) cho đến khi quốc gia này tan rã. Cùng với Albania, Bosna và Hercegovina là quốc gia không phải quốc gia mini duy nhất ở châu Âu chưa từng giành huy chương Olympic.
Ủy ban Olympic Bosna và Hercegovina được thành lập năm 1992 và được công nhận năm 1993.
Bảng huy chương

Xem thêm: Bảng tổng sắp huy chương Thế vận hội
Bảng huy chương > Thế vận hội Mùa hè

| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Thế vận hội | Số VĐV | Vàng | Bạc | Đồng | Tổng số | Xếp thứ |
1920–1988: như một phần của  Nam Tư (YUG)
|  Barcelona 1992 | 10 | 0 | 0 | 0 | 0 | – |
|  Atlanta 1996 | 9 | 0 | 0 | 0 | 0 | – |
|  Sydney 2000 | 9 | 0 | 0 | 0 | 0 | – |
|  Athens 2004 | 9 | 0 | 0 | 0 | 0 | – |
|  Bắc Kinh 2008 | 5 | 0 | 0 | 0 | 0 | – |
|  Luân Đôn 2012 | 6 | 0 | 0 | 0 | 0 | – |
|  Rio de Janeiro 2016 | 11 | 0 | 0 | 0 | 0 | – |
|  Tokyo 2020 | chưa diễn ra |  |  |  |  |  |
|  Paris 2024 | chưa diễn ra |  |  |  |  |  |
|  Los Angeles 2028 | chưa diễn ra |  |  |  |  |  |
| Tổng số | Tổng số | 0 | 0 | 0 | 0 | – |
Bảng huy chương > Thế vận hội Mùa đông

| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Thế vận hội | Số VĐV | Vàng | Bạc | Đồng | Tổng số | Xếp thứ |
1924–1992: như một phần của  Nam Tư (YUG)
|  Lillehammer 1994 | 10 | 0 | 0 | 0 | 0 | – |
|  Nagano 1998 | 8 | 0 | 0 | 0 | 0 | – |
|  Thành phố Salt Lake 2002 | 2 | 0 | 0 | 0 | 0 | – |
|  Torino 2006 | 6 | 0 | 0 | 0 | 0 | – |
|  Vancouver 2010 | 5 | 0 | 0 | 0 | 0 | – |
|  Sochi 2014 | 5 | 0 | 0 | 0 | 0 | – |
|  Pyeongchang 2018 | 4 | 0 | 0 | 0 | 0 | – |
|  Bắc Kinh 2022 | chưa diễn ra |  |  |  |  |  |
|  Milano–Cortina 2026 | chưa diễn ra |  |  |  |  |  |
| Tổng số | Tổng số | 0 | 0 | 0 | 0 | – |
Người cầm cờ

| Thế vận hội | VĐV | Môn thi đấu |
| --- | --- | --- |
|  Barcelona 1992 | Zlatan Saračević | Điền kinh |
|  Atlanta 1996 | Islam Đugum | Điền kinh |
|  Sydney 2000 | Elvir Krehmić | Điền kinh |
|  Athens 2004 | Nedžad Fazlija | Bắn súng |
|  Bắc Kinh 2008 | Amel Mekić | Judo |
|  Luân Đôn 2012 | Amel Mekić | Judo |
|  Rio de Janeiro 2016 | Amel Tuka | Track and field |
| Thế vận hội | VĐV | Môn thi đấu |
| --- | --- | --- |
|  Lillehammer 1994 | Bekim Babić | Trượt tuyết băng đồng |
|  Nagano 1998 | Mario Franjić | Xe trượt lòng máng |
|  Thành phố Salt Lake 2002 | Enis Bećirbegović | Trượt tuyết đổ đèo |
|  Torino 2006 | Aleksandra Vasiljević | Hai môn phối hợp |
|  Vancouver 2010 | Žana Novaković | Trượt tuyết đổ đèo |
|  Sochi 2014 | Žana Novaković | Trượt tuyết đổ đèo |
|  Pyeongchang 2018 | Elvedina Muzaferija | Trượt tuyết đổ đèo |
VĐV giành huy chương (khi còn thuộc Nam Tư)

Các VĐV Bosna và Hercegovina đã nhiều lần giành huy chương ở nhiều môn thể thao khi thi đấu trong các đội tuyển cũng như khi thi đấu độc lập (quyền Anh) đại diện cho Nam Tư.
VĐV giành huy chương (khi còn thuộc Nam Tư) > Bóng đá

| Huy chương | Thế vận hội | Đội tuyển | Tên |
| --- | --- | --- | --- |
| Bạc  |  Melbourne 1956 | Nam | Miroslav Brozović |
| Bạc  |  Melbourne 1956 | Nam | Ibrahim "Ibro" Biogradlić và Muhamed Mujić |
| Vàng  |  Roma 1960 | Nam | Tomislav Knez và Velimir Sombolac |
| Đồng  |  Los Angeles 1984 | Nam | Mehmed Baždarević, Mirsad Baljić, Vlado Čapljić, Admir Smajić |
VĐV giành huy chương (khi còn thuộc Nam Tư) > Bóng rổ

| Huy chương | Thế vận hội | Đội tuyển | Tên |
| --- | --- | --- | --- |
| Bạc  |  Montréal 1976 | Nam | Žarko Varajić |
| Vàng  |  Moskva 1980 | Nam | Mirza Delibašić, Dražen Dalipagić, Ratko Radovanović |
| Đồng  |  Moskva 1980 | Nữ | Mersada Bećirspahić, Vera Đurašković |
| Đồng  |  Los Angeles 1984 | Nam | Dražen Dalipagić, Emir Mutapčić, Ratko Radovanović, Sabit Hadžić |
| Bạc  |  Seoul 1988 | Nam | Zdravko Radulović |
| Bạc  |  Seoul 1988 | Nữ | Razija Mujanović, Mara Lakić, Slađana Golić, Vesna Bajkuša |
VĐV giành huy chương (khi còn thuộc Nam Tư) > Quyền Anh

| Huy chương | Thế vận hội | Đội tuyển | Tên |
| --- | --- | --- | --- |
| Vàng  |  Los Angeles 1984 | Nam | Anton Josipović |
VĐV giành huy chương (khi còn thuộc Nam Tư) > Bóng ném

| Huy chương | Thế vận hội | Đội tuyển | Tên |
| --- | --- | --- | --- |
| Vàng  |  München 1972 | Nam | Abaz Arslanagić, Milorad Karalić, Đorđe Lavrnić, Dobrivoj Selec |
| Vàng  |  Los Angeles 1984 | Nữ | Svetlana Kitić, Jasna Kolar-Merdan |
| Vàng  |  Los Angeles 1984 | Nam | Zlatan Arnautović, Jovica Elezović, Zdravko Rađenović, Branko Štrbac, Zdravko Zovko |
| Đồng  |  Seoul 1988 | Nam | Iztok Puc, Zlatko Saračević, Irfan Smajlagić, Ermin Velić, Muhamed Memić |
Hậu Nam Tư

Một vài người Croat gốc Bosna và Serb gốc Bosna, có bao gồm một người Hồi giáo Bosna, từng giành huy chương Olympic khi đại diện cho Croatia hoặc Serbia và Montenegro.
| Môn thi đấu | VĐV (thành phố) |
| --- | --- |
 Bóng rổ:  Franjo Arapović (Mostar)  Saša Čađo (Banja Luka)   Predrag Danilović (Sarajevo)  Zoran Savić (Zenica)  Dragana Stanković (Bijeljina)
 Canoeing:  Milenko Zorić (Sanski Most)
 Bóng ném:  Mirko Alilović (Ljubuški)  Denis Buntić (Ljubuški)   Slavko Goluža (Stolac)  Vladimir Jelčić (Čapljina)  Božidar Jović (Banja Luka)  Venio Losert (Zavidovići)   Zoran Mikulić (Travnik)  Zlatko Saračević (Banja Luka)  Irfan Smajlagić (Banja Luka)  Vlado Šola (Tomislavgrad)   Ana Radović (Sarajevo)
 Quần vợt:  Ivan Ljubičić (Banja Luka)
 Bóng chuyền:  Tijana Bošković (Bileća)   Đorđe Đurić (Ljubinje)  Brankica Mihajlović (Brčko)
Northrop YF-23

| YF-23 |
| --- | --- |
Hai nguyên mẫu thử nghiệm
Kiểu: Nguyên mẫu thử nghiệm máy bay tiêm kích
Hãng sản xuất: Northrop Grumman McDonnell Douglas
Chuyến bay đầu tiên: 27 tháng 8-1990
Tình trạng: Dự án hủy bỏ
Khách hàng chính:  Không quân Hoa Kỳ
Số lượng sản xuất: 2
Chi phí dự án: 650 triệu USD
Northrop Grumman/McDonnell Douglas YF-23 là một nguyên mẫu máy bay tiêm kích thử nghiệm của Hoa Kỳ, nó được thiết kế cho Không quân Hoa Kỳ. YF-23 là một mẫu cạnh tranh với Lockheed YF-22 trong chương trình Máy bay tiêm kích Chiến thuật Tiên tiến, nhưng YF-23 đã thua YF-22, và hiện nay YF-22 đã sản xuất thành F-22 Raptor.
Thiết kế và phát triển

YF-22 và YF-23 đã cạnh tranh với nhau trong chương trình Máy bay tiêm kích Chiến thuật Tiên tiến (ATF) của không quân Mỹ, được hình thành vào đầu thập kỷ 1980, nhằm thay thế các máy bay F-15 Eagle. Những hợp đồng cho hai thiết kế đầy hứa hẹn nhất được công bố vào năm 1986, YF-23 được chuyển giao vào năm 1989 và đánh giá kết luận vào năm 1991.
YF-23 được thiết kế để đáp ứng yêu cầu của không quân Mỹ về một máy bay tiêm kích có khả năng sống sót cao, tốc độ hành trình siêu âm, hoạt động bí mật, giảm sự phản xạ sóng radar, và giảm chi phí bảo dưỡng. Được thiết kế với ưu thế là bề ngoài sử dụng công nghệ tàng hình, nhờ vào các kinh nghiệm của Northrop đối với F-18 Hornet và B-2 Spirit. YF-23 là một máy bay có bề ngoài không giống với máy bay quy ước với thiết kế cánh hình thoi, luật diện tích lớn, và một đuôi-V. YF-23 đưa vào thiết kế đặc tính mới là miệng máng phun phản lực phủ lót phía sau với gạch cách nhiệt được phát triển bởi hãng Allison, gạch cách nhiệt ngăn chặn khả năng phát hiện hồng ngoại từ phía sau. Mọi bề mặt điều khiển được kết hợp với nhau qua Hệ thống quản lý phương tiện để cung cấp "net effect - kết quả tính" cho việc điều khiển khí động học. Những cánh tà ở cánh và cánh phụ được thiết kế lệch ngược lại trên mọi cạnh để tạo lực trượt, trong khi đuôi tạo độ cao bay vọt lên. Phanh khí động lực làm việc bằng cách làm lệch những cánh tà và những cánh phụ đồng thời trên cả hai.
Dù sở hữu một thiết kế tiên tiến, để giảm giá thành và phát triển, một số thành phần của F-15 Eagle đã được tận dụng để sử dụng trên YF-23 bao gồm bánh xe tiêu chuẩn dưới mũi F-15 và buồng lái phía trước của F-15E Strike Eagle.
Hai chiếc đã được chế tạo. Nguyên mẫu PAV-1 được lắp động cơ Pratt & Whitney YF119, trong khi nguyên mẫu PAV-2 lắp động cơ General Electric YF120.
YF-23 có biệt danh là "Black Widow II - Nhện độc Mỹ II (hay Quả phụ đen II)", do Northrop P-61 đã mang biệt danh Black Widow từ Chiến tranh Thế giới II vì có dấu hiệu giống như dấu hiệu dưới bụng của nhện quả phụ đen. Dấu hiệu của quả phụ đen trong thời gian ngắn được nhìn thấy dưới PAV-1 trước khi bị loại bỏ bởi ban quản lý của Northrop. YF-23 được sơn màu xám có biệt danh Gray Ghost - Ma xám".
Đánh giá

Cả hai máy bay được trang bị trong cấu hình lý thuyết trước khi yêu cầu cho lực đẩy đảo chiều được tạo ra, dù đó chưa bao giờ là bất kỳ sự đề cập tới nào như tới đặc tính có được kiểm tra hay không. Khoang vũ khí không được định hình để phóng vũ khí và không mang tên lửa, không giống như như máy bay thuyết trình của Lockheed. Northrop chọn trình diễn khả năng sử dụng mô phỏng máy tính. Cấu hình của khoang vũ khí chưa bao giờ được tiết lộ công khai.
Mặc dù những kết quả chính xác của sự đánh giá và những lý do để bào chữa cho quyết định cuối cùng không được công bố rộng rãi và cõ lẽ chưa bao giờ được biết đến do các vấn đề kiện tụng thương mại, Không quân Mỹ đã chọn đội thắng dựa trên cơ sở điểm hệ thống.
YF-22 chiến thắng trong cuộc cạnh tranh vào tháng 4-1991. Nó được nghiên cứu trong những thúc ép rằng YF-22 cũng có thể thích nghi với chương trình Máy bay tiêm kích chiến thuật tiên tiến Hải quân (NATF), tuy nhiên điều này bị loại bỏ sau khi hải quân hủy bỏ chương trình NATF vài tháng sau đó.
Sau khi thua trong cuộc cạnh tranh, cả hai nguyên mẫu YF-23 được chuyển từ Northrop tới Trung tâm nghiên cứu bay Dryden của NASA, tại Căn cứ không quân Edwards, California. Động cơ được loại bỏ. NASA không có những kế hoạch để thực hiện các chuyến bay thử nghiệm với khung máy bay, nhưng một đề nghị được đề xuất sử dụng một trong hai máy bay để nghiên cứu kỹ thuật định kích cỡ để do sức căng. Cấu hình sản xuất khả dĩ của F-23A chưa bao giờ được công bố.
Cuối cùng, tuy nhiên, cả hai máy bay đều ở lại trong khi cho đến mùa hè năm 1996, khi máy bay được chuyển tới bảo tàng. Mẫu PAV-2 được trưng bày tại Bảo tàng bay phía Tây tại Hawthorne, California và PAV-1 được chuyển đến Bảo tàng quốc gia không quân Hoa Kỳ gần Dayton, Ohio, nơi nó sẽ được đặt trong Nhà phục hồi máy bay. PAV-2 bây giờ đang trưng bày tại khu vực đỗ xe ngoài trời gần cơ sở sản xuất của Northrop Grumman ở El Segundo, California.
Khả năng hồi sinh

Cuối năm 2004, Northrop Grumman có ý định thiết kế cho không quân Mỹ một máy bay ném bom tạm thời dựa trên mẫu của YF-23, một vai trò mà FB-22 và B-1R cùng cạnh tranh. Máy bay PAV-2 được di chuyển từ nhà bảo tàng bay phía tây đến nhà máy của Northrop để làm mới lại sau khi trưng bày ngoài trời hơn 10 năm. Thay vào đó, Northrop sử dụng máy bay để tạo ra một mô hình đúng kích thước của nó được đề xuất làm máy bay ném bom tạm thời. Yêu cầu máy bay ném bom tạm thời sau đó đã bị hủy bỏ vì lợi ích của một yêu cầu thay thế máy bay ném bom bền vững và dài hạn hơn, tuy nhiên, thiết kế dựa trên YF-23 có thể có lẽ được làm thích nghi để hoàn thành vai trò này tốt hơn nữa.
Thông số kỹ thuật (YF-23)

Một số dữ liệu là phỏng đoán
Dữ liệu lấy từ F-22 Raptor book
Thông số kỹ thuật (YF-23) > Đặc điểm riêng

Phi đoàn: 1
Chiều dài: 67 ft 5 in (20.60 m)
Sải cánh: 43 ft 7 in (13.30 m)
Chiều cao: 13 ft 11 in (4.30 m)
Diện tích cánh: 900 ft² (88 m²)
Trọng lượng rỗng: 29.000 lb (14.970 kg)
Trọng lượng cất cánh: 51.320 lb (23.327 kg)
Trọng lượng cất cánh tối đa: 62.000 lb (29.029 kg)
Động cơ: 2 × General Electric YF120 hoặc Pratt & Whitney YF119, 35.000 lbf (156 kN) mỗi chiếc
Thông số kỹ thuật (YF-23) > Hiệu suất bay

Vận tốc cực đại: Mach 2.2+ (1.650+ mph, 2.655+ km/h)
Vận tốc hành trình: Mach 1.6+ (1.060+ mph, 1.706+ km/h)
Bán kính chiến đấu: 865-920 mi (750-800 nmi, 1.380–1480 km)
Trần bay: 65.000 ft (19.800 m)
Vận tốc lên cao:
Lực nâng của cánh: 54 lb/ft² (265 kg/m²)
Lực đẩy/trọng lượng: 1.36
Thông số kỹ thuật (YF-23) > Vũ khí

Vũ khí không được thử nghiệm, nhưng chúng được dự trữ sẵn để sử dụng
1× pháo 20 mm M61 Vulcan
4× tên lửa không đối không: AIM-120 AMRAAM và AIM-9 Sidewinder
Nội dung liên quan

| --- | --- |
: Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về Northrop YF-23.
Nội dung liên quan > Máy bay có tính năng tương đương

F-22 Raptor
Nội dung liên quan > Danh sách

Danh sách máy bay quân sự của Hoa Kỳ
Danh sách máy bay chiến đấu
| x t Định danh máy bay tiêm kích 3 quân chủng sau 1962 |
| --- | --- |
 F-1C  F-1E  F-2  F-3  F-4  F-5  F-6  F-7  F-8  F-9  F-10  F-11  YF-12  F-131  F-14  F-15/E  F-16  YF-17  F/A-18/E/F  F-191  F-20  F-21  F-22  YF-23  F-24 to F-341  F-35 
1 Không sử dụng Xem thêm: "F-19"  •  YF-22  •  F-117  •  Danh sách trước 1962
| x t Danh sách các nội dung liên quan đến hàng không |
| --- | --- |
Tổng thể: Thời gian biểu hàng không ·  Máy bay ·  Hãng chế tạo máy bay ·  Động cơ máy bay ·  Hãng chế tạo động cơ máy bay ·  Sân bay ·  Hãng hàng không  ·  Kỹ thuật hàng không
Quân sự: Không quân ·  Vũ khí máy bay ·  Tên lửa ·  Máy bay không người lái (UAV) ·  Máy bay thử nghiệm
Kỷ lục: Kỷ lục tốc độ bay ·  Kỷ lục quãng đường bay ·  Kỷ lục bay cao ·  Kỷ lục thời gian bay ·  Máy bay sản xuất với số lượng lớn
ㅤㅤㅤㅤㅤㅤ
YF-23 nhìn từ trên xuống
Bengatta, Hassan

| Bengatta |
| --- | --- |
—  Làng  —
 
Quốc gia:  Ấn Độ
Bang: Karnataka
Huyện: Hassan
Thành phố/thị trấn: Hassan
Múi giờ: IST (UTC+5:30)
Bengatta là một làng thuộc tehsil Hassan, huyện Hassan, bang Karnataka, Ấn Độ.
Nhạc Linh

Nhạc Linh (tiếng Trung: 岳齡; 1849 – 1866) là một hoàng thân của nhà Thanh trong lịch sử Trung Quốc, người thừa kế 1 trong 12 tước vị Thiết mạo tử vương.
Cuộc đời

Nhạc Linh được sinh ra vào giờ Dần, ngày 9 tháng 11 (âm lịch) năm Đạo Quang thứ 29 (1849), trong gia tộc Ái Tân Giác La. Ông là con trai thứ hai của Nhàn tản Tông thất Dục Dương (毓楊) – cháu 3 đời của Phụ quốc Tướng quân A Trát Lan (阿扎蘭) – con trai thứ ba của Giản Tu Thân vương Nhã Bố. Mẹ ông là Thứ thiếp Lý thị (李氏). Năm Hàm Phong thứ 6 (1856), tháng 4, ông được cho làm con thừa tự của Nhàn tản Tông thất Bảo Di (保彝) – hậu duệ của Nhàn tản Tông thất Lưu Tích (留锡) – con trai thứ tám của Trịnh Hiến Thân vương Tế Nhĩ Cáp Lãng. Năm Đồng Trị nguyên niên (1862), tháng 2, sau khi bác họ của ông là Trịnh Thân vương Đoan Hoa bị ép tự sát trong Chính biến Tân Dậu, ông tạm thời được thế tập tước vị Trịnh Thân vương đời thứ 14, nhưng ông chỉ được phong làm Bất nhập Bát phân Phụ quốc công (不入八分輔國公). Năm thứ 3 (1864), tháng 9, ông nhường lại tước vị cho Thừa Chí tiếp tục thế tập. Năm thứ 5 (1866), ngày 15 tháng 5 (âm lịch), ông qua đời, thọ 29 tuổi.
Gia quyến

Đích Phu nhân: Đông Giai thị (佟佳氏), con gái của Nhạc Lâm (岳霖).
Chú thích

1 2  Triệu Nhĩ Tốn (1928), Quyển 215 - Đoan Hoa truyện
↑  Ngọc điệp, tr. 8418, Quyển 6, Đinh 4.