stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Lừa Balearic
Lịch sử

Lừa Balearic có chung nguồn gốc thông thường với con lừa Catalan và Baudet du Poitou. Con lừa trong quá khứ là loài động vật có giá trị cao nhất ở Mallorca, và có thể được bán với giá rất cao. Vào đầu thế kỷ XX, nó đã được đánh giá cao bên ngoài các đảo, và nhiều cá thể lừa giống này đã được xuất khẩu sang Anh, và sau đó đến Hoa Kỳ. Quần thể giống đã giảm nhanh chóng trong nửa đầu của thế kỷ đó, và nó gần như biến mất; số lượng động vật thuần chủng hiện nay ổn định.
Crescentaleyrodes fumipennis

| Crescentaleyrodes fumipennis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hemiptera
Phân bộ (subordo): Sternorrhyncha
Liên họ (superfamilia): Aleyrodoidea
Họ (familia): Aleyrodidae
Phân họ (subfamilia): Aleyrodinae
Chi (genus): Crescentaleyrodes
Loài (species): C. fumipennis
Danh pháp hai phần
Crescentaleyrodes fumipennis Hempel, 1899 
Crescentaleyrodes fumipennis là một loài côn trùng cánh nửa trong họ Aleyrodidae, phân họ Aleyrodinae.
Crescentaleyrodes fumipennis được Hempel miêu tả khoa học đầu tiên năm 1899.
Chú thích

↑  Jon H. Martin & Laurence A. Mound (2007) "An annotated check list of the world’s whiteflies (Insecta: Hemiptera: Aleyrodidae)" Zootaxa 1492: 1-84 Link
Centris collaris

| Centris collaris> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Apidae
Phân họ (subfamilia): Apinae
Tông (tribus): Centridini
Chi (genus): Centris
Loài (species): C. collaris
Danh pháp hai phần
Centris collaris Lepeletier, 1841 
Centris collaris là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Lepeletier mô tả khoa học năm 1841.
Chú thích

↑  (2008) Integrated Taxonomic Information System (ITIS) Bee Checklist 3 oktober 2008
Lissonota pevola

| Lissonota pevola> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Ichneumonidae
Chi (genus): Lissonota
Loài (species): L. pevola
Danh pháp hai phần
Lissonota pevola Ugalde & Gauld, 2002 
Lissonota pevola là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2014.
Vương Khải (Tây Tấn)

| Vương Khải 王恺 |
| --- | --- |
Tên chữ: Quân Phu
Thụy hiệu: Xú
Thông tin cá nhân
Sinh: 
Nơi sinh: Đông Hải
 
Mất: 
Thụy hiệu: Xú
 
Giới tính: nam
Gia quyến: 
Thân phụ: Vương Túc
Anh chị em: Vương Nguyên Cơ
 
Nghề nghiệp: chính khách
Quốc gia: Tấn
Quốc tịch: Trung Quốc
Thời kỳ: Tây Tấn
x • t • 
Vương Khải (chữ Hán: 王恺, ? – ?), tự Quân Phu, người huyện Đàm, quận Đông Hải , quan viên, ngoại thích đời Tây Tấn. Ông từng thi giàu với Thạch Sùng và chịu thất bại.
Thân thế

Ông nội là Tư đồ Vương Lãng nhà Tào Ngụy. Cha là Lan Lăng Cảnh hầu Vương Túc – bậc đại nho cuối đời Tào Ngụy.
Khải là con trai thứ tư của Vương Túc và là em trai của Vương Nguyên Cơ – chính thất của quyền thần Tư Mã Chiêu, mẹ của Tấn Vũ đế Tư Mã Viêm, được truy tôn Văn Minh hoàng hậu.
Tiểu sử

Khải từ nhỏ có tài năng, từng được nhận quan vị vẻ vang, dẫu không có phẩm hạnh, nhưng làm việc thì được đánh giá là xứng chức. Hoàng hậu Giả Nam Phong diệt trừ ngoại thích Dương Tuấn, Khải có công tham dự, được phong Sơn Đô huyện công, thực ấp 1800 hộ. Sau đó Khải được thăng làm Long tương tướng quân, lĩnh Kiêu kỵ tướng quân, gia Tán kỵ thường thị, rồi có tội nên chịu miễn quan. Nhưng Khải được khởi làm Xạ Thanh hiệu úy, thời gian sau được chuyển làm Hậu tướng quân.
Khải sinh ra trong một gia đình vừa là thế tộc, vừa là ngoại thích, lại thêm có tính xa xỉ, đến mức dùng đá đỏ trát tường. Khải với Thạch Sùng nuôi chim Chậm , bị Tư lệ hiệu úy Phó Chi đàn hặc, quan viên hữu tư đều bàn rằng họ phạm trọng tội, nhưng Tấn Huệ đế giáng chiếu đặc cách tha bổng cho cả hai người. Do vậy mọi người càng kiêng dè Khải, còn ông lại càng buông thả, muốn gì làm nấy.
Không rõ Khải mất khi nào, được đặt thụy là Xú (nghĩa là xấu).
Dật sự > Thi giàu với Thạch Sùng

Khải và Sùng thi giàu, Khải lấy mạch nha và cơm khô để rửa nồi, Thạch Sùng dùng nến thay củi. Khải lấy vải dệt bằng tơ màu tím làm màn trướng giăng dài 40 dặm, Sùng lấy gấm làm màn trướng giăng dài 50 dặm để đáp lại. Sùng lấy tiêu trát vách, Khải lấy đá đỏ trát tường.
Hai người đem hết những thứ đẹp đẽ ra so sánh. Tấn Vũ đế là cháu gọi Khải bằng cậu, lấy 1 cây san hô cao 2 thước ban cho ông. Khải thấy cành lá sum suê, thế gian hiếm có, đem khoe với Sùng. Sùng lấy gậy Như ý sắt đập nát cây san hô, Khải vừa tiếc vừa giận, cho rằng Sùng đố kỵ với báu vật của mình, lớn tiếng trách mắng. Sùng nói: "Không đáng giận đâu, nay xin trả lại cho anh." Sùng sai đầy tớ mang hết san hô của mình ra, cây nào cũng cao 3, 4 thước, trong đó có 6, 7 cây phát ra ánh sáng chói mắt. Khải thấy không bì kịp, cảm thấy thất vọng và mất mát.
Dật sự > Thua cược mất con bò

Khải có một con bò, đặt tên là Bát Bách Lý Bác, thường đính ngọc quý lên sừng và móng của nó. Vương Tế (con Vương Hồn) nói với Khải rằng: "Tài bắn của tôi không bằng anh, bây giờ hãy lấy con bò của anh làm vật cược, đổi lấy 1000 vạn tiền nhé!" Khải cậy tài bắn của mình, lại cho rằng Tế sẽ không giết bò, nên đồng ý. Khải nhường Tế bắn trước, Tế bắn 1 phát trúng ngay tâm bia, ngồi trên ghế dựa, quát tả hữu: "Nhanh đem tim bò đến đây." Chốc lát, tim bò được nướng chín, Tế ăn 1 miếng rồi bỏ đi.
Dật sự > Mưu sát anh em Lưu Dư, Lưu Côn

Khi anh em Lưu Dư và Lưu Côn còn là thiếu niên, Khải ghét họ, từng gọi đến nhà, muốn lặng lẽ giết đi. Khải lệnh cho đào hố, xong rồi, sắp sửa ra tay. Thạch Sùng với anh em họ Lưu thân thiết, nghe tin thì vội đến nhà Khải, biết là có chuyện, ngay trong đêm hỏi Khải anh em họ Lưu ở đâu, Khải không giấu được, đành nói: "Đang ngủ ở nhà sau." Sùng bèn xông vào, cõng hai anh em họ Lưu ra ngoài, đặt lên xe rồi cùng đi. Sùng nói với họ rằng: "Còn nhỏ, sao lại khinh suất ngủ ở nhà người như thế!?"
Chú thích

↑  Nay là Đàm Thành, Sơn Đông
1 2 3  Tấn thư quyển 93, liệt truyện 63 – Ngoại thích truyện: Vương Tuân
↑  Tấn chư công tán chép: "Khi Khải làm Dực quân, có được Chậm ở chỗ Thạch Sùng mà nuôi, nó lớn như ngỗng mỏ dài hơn thước, chỉ ăn rắn độc. Tư tấu làm án Khải, Sùng, chiếu đều tha họ, lập tức thiêu ở đường lớn kinh đô." Sử cũ không hề ghi chép về việc Khải được làm Dực quân tướng quân. Chậm (鸩) là một loài chim độc trong truyền thuyết Trung Quốc, tương truyền chỉ ăn rắn độc, khiến ngay cả lông vũ của nó cũng có cực độc. Có lẽ Chậm chỉ là một loài chim lớn tương tự kền kền mà thôi
↑  Tấn thư quyển 33, liệt truyện 3 – Thạch Bao truyện
1 2 3  Thế thuyết tân ngữ, thiên Thái Xỉ
↑  Thế thuyết tân ngữ, thiên Cừu khích
Duhaldea wissmanniana

| Duhaldea wissmanniana> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Asterales
Họ (familia): Asteraceae
Chi (genus): Duhaldea
Loài (species): D. wissmanniana
Danh pháp hai phần
Duhaldea wissmanniana (Hand.-Mazz.) Anderb., 1991 
Duhaldea wissmanniana là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (Hand.-Mazz.) Anderb. mô tả khoa học đầu tiên năm 1991.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Duhaldea wissmanniana”. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013.
Tupolev PAK DA

| PAK DA |
| --- | --- |
Kiểu: Máy bay ném bom tàng hình
Nhà chế tạo: Tupolev, Tập đoàn máy bay thống nhất (UAC)
Tình trạng: Đang phát triển
Sử dụng chính:  Không quân Nga
PAK DA (hay PAK-DA) là một thiết kế máy bay ném bom chiến lược thế hệ tiếp theo của Nga, do Viện thiết kế Tupolev phát triển. PAK DA là từ viết tắt của Перспективный авиационный комплекс дальней авиации in Russian (Perspektivnyi Aviatsionnyi Kompleks Dalney Aviatsyi) nghĩa là Tổ hợp hàng không tương lai cho Không quân tầm xa. PAK DA được thiết kế làm máy bay ném bom chiến lược tàng hình, dự kiến sẽ đưa vào phục giai đoạn 2025–30. Năm 2012 Nga tuyên bố chiếc đầu tiên sẽ được giao vào năm 2020  nhưng tiến độ hoàn thành máy bay ném bom tàng hình tương lai PAK DA của không quân Nga đang bị phàn nàn là quá chậm chạp và tụt lại phía sau Mỹ, Trung Quốc một khoảng cách rất xa. Thứ trưởng Bộ Quốc phòng và hiện là Phó Thủ tướng Nga, ông Yuri Borisov nói rằng máy bay ném bom chiến lược mới có thể cất cánh vào năm 2025 - 2026 và đi vào sản xuất hàng loạt trong giai đoạn 2028 hoặc 2029.
Dự kiến PAK DA sẽ ra mắt vào năm 2027, trọng lượng cất cánh tối đa khoảng 110 tấn. Máy bay sẽ có phạm vi hoạt động 12.000 km và có tốc độ cận âm.[cần dẫn nguồn]
Máy bay tương tự

Dự án PAK DA đã được đề cập từ cuối những năm 1990 và việc tài trợ cho chương trình bắt đầu vào năm 2008 Bộ Quốc phòng Nga chỉ mới phê duyệt thiết kế sơ bộ của máy bay PAK DA và dự kiến mốc thời gian sản xuất hàng loạt sẽ chỉ diễn ra vào cuối năm 2027. Nga dự định PAK DA sẽ trở thành đối thủ của B-2 Spirit và máy bay sẽ được sản xuất vào năm 2029.
B-2 được Mỹ chế tạo vào cuối thời kỳ chiến tranh Lạnh B-2 Spirit có thể dội các loại vũ khí hủy diệt vào sâu trong không phận được bảo vệ kiên cố nhất của đối phương, điều này khiến nó trở thành một cỗ máy chiến tranh đáng sợ Năm 2016, Mỹ đã đề xuất để phát triển loại máy bay thế hệ mới B-21 Raider để thay thế B-1 và B-2.  Trong khi PAK DA (Poslanhik) của Nga thậm chí còn chưa ra khỏi giai đoạn mô hình thì đến thời điểm tháng 9/2021 nhà thầu Northrop Grumman đã sản xuất 5 mẫu thử nghiệm B-21 Raider tại cơ sở ở Palmdale, bang California. Những chiếc B-21 đầu tiên dự kiến sẽ đi vào hoạt động trong năm 2025 và sẽ được trang bị tên lửa hành trình tầm xa (LRSO) mang đầu đạn hạt nhân, thay thế tên lửa ALCM đang trở nên lỗi thời.
Một đối thủ khác của PAK DA là máy bay ném bom tàng hình H-20 của Trung Quốc. Không quân Trung Quốc đã công bố dự án máy bay ném bom tàng hình H-20 hồi năm 2016 và có thể sẵn sàng đưa vào hoạt động trong vòng 5 năm. Quân đội Trung Quốc đã bắt đầu tiến hành thử nghiệm máy bay H-20 từ ngày 8/6 đến ngày 22/6 năm 2021 tại căn cứ Không quân Khotan, phía nam khu tự trị Tân Cương, cách các khu vực tranh chấp ở biên giới với Ấn Độ chỉ khoảng 250–400 km.
Dalembertia triangularis

| Dalembertia triangularis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Malpighiales
Họ (familia): Euphorbiaceae
Chi (genus): Dalembertia
Loài (species): D. triangularis
Danh pháp hai phần
Dalembertia triangularis Müll.Arg. 
Dalembertia triangularis là một loài thực vật có hoa trong họ Đại kích. Loài này được Müll.Arg. mô tả khoa học đầu tiên năm 1865.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Dalembertia triangularis”. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2013.
Plectranthus kanneliyensis

| Plectranthus kanneliyensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Lamiales
Họ (familia): Lamiaceae
Chi (genus): Plectranthus
Loài (species): P. kanneliyensis
Danh pháp hai phần
Plectranthus kanneliyensis (L.H.Cramer & Balas.) R.H.Willemse, 1979 
Plectranthus kanneliyensis là một loài thực vật có hoa trong họ Hoa môi. Loài này được (L.H.Cramer & Balas.) R.H.Willemse miêu tả khoa học đầu tiên năm 1979.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Plectranthus kanneliyensis”. Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2013.
Câu lạc bộ bóng đá Abajg Sukhum

Câu lạc bộ bóng đá Abajg Sukhum là một câu lạc bộ bóng đá ở thành phố Sukhum, của Abkhazia thi đấu tại Giải bóng đá Ngoại hạng Abkhazia.
Lịch sử

Câu lạc bộ bóng đá Abajg Sukhum được thành lập năm 1995 tại thành phố Sukhum của Abkhazia, và liên kết với Liên đoàn bóng đá Abkhazia.
Danh hiệu

Giải bóng đá Ngoại hạng Abkhazia (1)
Cúp bóng đá Abkhazia (2)
Zatrephes carmesina

| Zatrephes carmesina> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Chi (genus): Zatrephes
Loài (species): Z. carmesina
Danh pháp hai phần
Zatrephes carmesina (Rothschild, 1909) 
Danh pháp đồng nghĩa
 Automolis carmesina Rothschild, 1909 
Zatrephes carmesina là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Cratichneumon pratincola

| Cratichneumon pratincola> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Ichneumonidae
Chi (genus): Cratichneumon
Loài (species): C. pratincola
Danh pháp hai phần
Cratichneumon pratincola Heinrich, 1952 
Cratichneumon pratincola là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2014.
Tống Bạch Thủy

| Bạch Thủy |
| --- | --- |
Sinh: Tống Bạch Thủy 1980 (43–44 tuổi) Cần Thơ, Việt Nam
Trường lớp: Cao đẳng Sân khấu – Điện ảnh Thành phố Hồ Chí Minh
Nghề nghiệp: Người mẫu Diễn viên
Năm hoạt động: 1998 – 2007
Thông tin chỉ số
Chiều cao: 1,73 m (5 ft 8 in)
Màu mắt: Nâu
Màu tóc: Đen
 
Thành tích sắc đẹp
Cuộc thi lớn: Triển vọng Điện ảnh Việt Nam 2002 (Giải nhất)
 
Tống Bạch Thủy (sinh năm 1980 tại Ô Môn, Cần Thơ) là một cựu siêu mẫu, diễn viên người Việt Nam. Cô là một trong số những người mẫu thành công và đình đám nhất Việt Nam giai đoạn nửa đầu thập niên 2000, là mẫu Việt duy nhất từng trình diễn tại 18 quốc gia trên bốn châu lục khác nhau. Cô góp mặt trong nhiều sự kiện thời trang lớn như Nuit Blanche ở Paris, Expo Aichi ở Nagoya, Nhật Bản, biểu diễn trong lần Thủ tướng Phan Văn Khải sang thăm Hoa Kỳ ở New York, giới thiệu văn hóa Việt Nam tại San Francisco, Duyên dáng Việt Nam ở Australia, tuần lễ giao lưu Việt Nam - Italy tại Roma. 
Cuối năm 2006, cô giải nghệ và chính thức rút lui khỏi làng thời trang Việt Nam.
Phim đã tham gia > Đồng thoại

Sự tích trầu cau (Cổ tích Việt Nam 16, 2004)
Phim đã tham gia > Điện ảnh và truyền hình

Một thẻo nhân tình (2004) – vai Lành
Ngọn nến Hoàng cung (2004) – vai Jany
Những cô gái chân dài (2004) – vai Hà
Kịch đã tham gia

Sống thử (2006)
Chuyến tàu đến thiên đường (2006)
Neurhermes differentialis

| Neurhermes differentialis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Megaloptera
Họ (familia): Corydalidae
Phân họ (subfamilia): Corydalinae
Chi (genus): Neurhermes
Loài (species): N. differentialis
Danh pháp hai phần
Neurhermes differentialis C.-k. Yang & D. Yang, 1986 
Neurhermes differentialis là một loài côn trùng trong họ Corydalidae thuộc bộ Megaloptera. Loài này được C.-k. Yang & D. Yang miêu tả năm 1986.
Chú thích

↑  Oswald, J. D. (2007). Neuropterida Species of the World. Version 2.0.
Centris cockerelli

| Centris cockerelli> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Apidae
Phân họ (subfamilia): Apinae
Tông (tribus): Centridini
Chi (genus): Centris
Loài (species): C. cockerelli
Danh pháp hai phần
Centris cockerelli Fox, 1899 
Centris cockerelli là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Fox mô tả khoa học năm 1899.
Chú thích

↑  (2008) Integrated Taxonomic Information System (ITIS) Bee Checklist 3 oktober 2008
Lissonota penerecta

| Lissonota penerecta> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Ichneumonidae
Chi (genus): Lissonota
Loài (species): L. penerecta
Danh pháp hai phần
Lissonota penerecta Townes, 1978 
Lissonota penerecta là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2014.
Wade-Giles

Wade – Giles (/ˌweɪd ˈdʒaɪlz/, 威翟式拼音), đôi khi được viết tắt là Wade, là một phương pháp phiên âm tiếng Quan thoại (tiếng Hán phổ thông) bằng các ký tự Latinh. Người sáng tạo ra phương án này là Thomas Wade hồi giữa thế kỷ 19, và người hoàn thiện nó là Herbert Giles thể hiện trong từ điển Trung – Anh năm 1892.
Wade – Giles từng được sử dụng rộng rãi ở các nước nói tiếng Anh, được sử dụng trong một số cuốn sách tham khảo tiêu chuẩn và trong tất cả các sách về Trung Quốc xuất bản trước năm 1979. Nó đã thay thế hệ thống latinh hóa Nam Ninh vốn từng phổ biến cho đến tận cuối thế kỷ 19. Ngày nay, đến lượt nó lại bị thay thế gần như hoàn toàn bởi phương án bính âm Hán ngữ do chính quyền Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa xây dựng năm 1958. Tuy nhiên, hiện vẫn còn nhiều tên người và địa danh ở Đài Loan được phiên âm bằng Wade – Giles.
Các bảng dưới đây cho thấy cách Wade-Giles biểu âm cho mỗi âm Quan thoại (in đậm), cùng với ký hiệu phiên âm IPA tương ứng (ngoặc vuông), và các cách biểu diễn tương đương trong Chú âm và Bính âm Hán ngữ
Tên viết tắt

|  |  | Phụ âm song ngữ> Vô thanh | Phụ âm song ngữ> Giọng nói (ngữ âm) | Vô thanh | Phụ âm thuộc môi | Phụ âm răng / Phụ âm phổi> Vô thanh | Phụ âm thuộc môi | Phụ âm răng / Phụ âm phổi>  | Phụ âm retroflex> Vô thanh | Phụ âm retroflex> Giọng nói (ngữ âm) | Phụ âm Alveolo-palatal> Vô thanh | Phụ âm Velar> Giọng nói (ngữ âm) |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Âm mũi | Âm mũi |  | m [m] ㄇ m |  |  | n [n] ㄋ n |  |  |  |  |
| Plosive | Âm không được đánh giá cao | p [p] ㄅ b |  |  | t [t] ㄉ d |  |  |  |  | k [k] ㄍ g |
| Plosive | Âm khát vọng | pʻ [pʰ] ㄆ p |  |  | tʻ [tʰ] ㄊ t |  |  |  |  | kʻ [kʰ] ㄎ k |
| Âm liên kết | Âm không được đánh giá |  |  |  | ts [ts] ㄗ z |  | ch [ʈʂ] ㄓ zh |  | ch [tɕ] ㄐ j |  |
| Âm liên kết | Âm khát vọng |  |  |  | tsʻ [tsʰ] ㄘ c |  | chʻ [ʈʂʰ] ㄔ ch |  | chʻ [tɕʰ] ㄑ q |  |
| Phụ âm | Phụ âm |  |  | f [f] ㄈ f | s [s] ㄙ s |  | sh [ʂ] ㄕ sh |  | hs [ɕ] ㄒ x | h [x] ㄏ h |
| Phụ âm lỏng | Phụ âm lỏng |  |  |  |  | l [l] ㄌ l |  | j [ɻ~ʐ] ㄖ r |  |  |
Thay vì ts, ts ’và s, Wade – Giles viết tz, tz’ và ss trước ŭ . (bên dưới).
Âm sau cùng

|  |  | Sau chót> ∅ | Sau chót> ∅ | Sau chót> ∅ | Sau chót> /i/ | Sau chót> /i/ | Sau chót> /u/ | Sau chót> /u/ | Sau chót> /n/ | Sau chót> /n/ | Sau chót> /ŋ/ | Sau chót> /ŋ/ | Sau chót> /ŋ/ | Sau chót> /ɻ/ |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Trung gian | ∅ | ih/ŭ [ɨ] ㄭ -i | ê/o [ɤ] ㄜ e | a [a] ㄚ a | ei [ei] ㄟ ei | ai [ai] ㄞ ai | ou [ou] ㄡ ou | ao [au] ㄠ ao | ên [ən] ㄣ en | an [an] ㄢ an | ung [ʊŋ] ㄨㄥ ong | êng [əŋ] ㄥ eng | ang [aŋ] ㄤ ang | êrh [aɚ̯] ㄦ er |
| Trung gian | /j/ | i [i] ㄧ i | ieh [je] ㄧㄝ ie | ia [ja] ㄧㄚ ia |  |  | iu [jou] ㄧㄡ iu | iao [jau] ㄧㄠ iao | in [in] ㄧㄣ in | ien [jɛn] ㄧㄢ ian | iung [jʊŋ] ㄩㄥ iong | ing [iŋ] ㄧㄥ ing | iang [jaŋ] ㄧㄤ iang |  |
| Trung gian | /w/ | u [u] ㄨ u | o/uo [wo] ㄛ/ㄨㄛ o/uo | ua [wa] ㄨㄚ ua | ui/uei [wei] ㄨㄟ ui | uai [wai] ㄨㄞ uai |  |  | un [wən] ㄨㄣ un | uan [wan] ㄨㄢ uan |  |  | uang [waŋ] ㄨㄤ uang |  |
| Trung gian | /ɥ/ | ü [y] ㄩ ü | üeh [ɥe] ㄩㄝ üe |  |  |  |  |  | ün [yn] ㄩㄣ ün | üan [ɥɛn] ㄩㄢ üan |  |  |  |  |
Poecilanthe effusa

| Amphiodon effusus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Fabales
Họ (familia): Fabaceae
Tông (tribus): Brongniartieae
Chi (genus): Amphiodon Huber
Loài (species): A. effusus
Danh pháp hai phần
Amphiodon effusus (Huber) Ducke 
Danh pháp đồng nghĩa
 Poecilanthe effusa (Huber) Ducke 
Amphiodon effusus là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được (Huber) Ducke miêu tả khoa học đầu tiên.
Chú thích

↑  Cardoso D, de Queiroz LP, Pennington RT, de Lima HC, Fonty É, Wojciechowski MF, Lavin M. (2012). “Revisiting the phylogeny of papilionoid legumes: new insights from comprehensively sampled early-branching lineages”. Am J Bot. 99 (12): 1991–2013. doi:10.3732/ajb.1200380. Bản gốc lưu trữ ngày 28 tháng 8 năm 2017. Truy cập ngày 9 tháng 3 năm 2014.Quản lý CS1: nhiều tên: danh sách tác giả (liên kết)
↑  Cardoso D, Pennington RT, de Queiroz LP, Boatwright JS, Van Wyk B-E, Wojciechowski MF, Lavin M. (2013). “Reconstructing the deep-branching relationships of the papilionoid legumes”. S Afr J Bot. 89: 58–75. doi:10.1016/j.sajb.2013.05.001.Quản lý CS1: nhiều tên: danh sách tác giả (liên kết)
1 2  Huber J. (1909). “Materiaes para a flora amazônica VII. Plantae Duckeanae austro-guyanenses”. 5 (2): 398–399. Chú thích journal cần |journal= (trợ giúp)
↑  The Plant List (2010). “Poecilanthe effusa”. Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2013.