stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Mallotus monanthos

| Mallotus monanthos> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Malpighiales
Họ (familia): Euphorbiaceae
Chi (genus): Mallotus
Loài (species): M. monanthos
Danh pháp hai phần
Mallotus monanthos Airy Shaw, 1978 
Mallotus monanthos là một loài thực vật có hoa trong họ Đại kích. Loài này được Airy Shaw mô tả khoa học đầu tiên năm 1978.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Mallotus monanthos”. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2013.
Solanum brachyantherum

| Solanum brachyantherum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Solanales
Họ (familia): Solanaceae
Chi (genus): Solanum
Loài (species): S. brachyantherum
Danh pháp hai phần
Solanum brachyantherum Phil., 1873 
Solanum brachyantherum là loài thực vật có hoa trong họ Cà. Loài này được Phil. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1873.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Solanum brachyantherum”. Truy cập ngày 14 tháng 6 năm 2013.
Mallotus neocavaleriei

| Mallotus neocavaleriei> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Malpighiales
Họ (familia): Euphorbiaceae
Chi (genus): Mallotus
Loài (species): M. neocavaleriei
Danh pháp hai phần
Mallotus neocavaleriei H.Lév. 
Mallotus neocavaleriei là một loài thực vật có hoa trong họ Đại kích. Loài này được H.Lév. mô tả khoa học đầu tiên năm 1914.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Mallotus neocavaleriei”. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2013.
Gonioscelis batyleon

| Gonioscelis batyleon> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Diptera
Phân bộ (subordo): Brachycera
Phân thứ bộ (infraordo): Asilomorpha
Liên họ (superfamilia): Asiloidea
Họ (familia): Asilidae
Chi (genus): Gonioscelis
Loài (species): G. batyleon
Danh pháp hai phần
Gonioscelis batyleon Londt, 2004 
Gonioscelis batyleon là một loài ruồi trong họ Asilidae. Gonioscelis batyleon được Londt miêu tả năm 2004. Loài này phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.
Chú thích

↑  “Species of Asilidae”. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2012.
Minh Sơn, Bắc Mê

Đối với các định nghĩa khác, xem Minh Sơn (định hướng).
Minh Sơn là một xã thuộc huyện Bắc Mê, tỉnh Hà Giang, Việt Nam.
Địa lý

Xã Minh Sơn có vị trí địa lý:
Phía đông giáp tỉnh Cao Bằng và xã Giáp Trung
Phía tây giáp huyện Vị Xuyên và xã Yên Định
Phía nam giáp xã Lạc Nông và xã Minh Ngọc
Phía bắc giáp huyện Yên Minh.
Xã Minh Sơn có diện tích 146,96 km², dân số năm 2019 là 6.737 người, mật độ dân số đạt 46 người/km².
Hành chính

Xã Minh Sơn được chia thành 17 thôn: Lũng Vầy, Khuổi Kem, Nà Sáng, Pha Đeng, Khuổi Lòa, Bình Ba, Ngọc Trì, Suối Thầu, Lũng Thoa, Bản Vàn, Lũng Quốc, Nà Ngòng, Bó Pèng, Kho Thôn, Kẹp A, Kẹp B, Kho Lá.
Lịch sử

Trước đây, Minh Sơn là một xã thuộc huyện Vị Xuyên.
Ngày 18 tháng 11 năm 1983, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định số 136-HĐBT về việc thành lập huyện Bắc Mê trên cơ sở tách xã Minh Sơn của huyện Vị Xuyên.
Chú thích

1 2  Ban chỉ đạo Tổng điều tra dân số và nhà ở trung ương. “Dân số đến 01 tháng 4 năm 2019 - tỉnh Hà Giang”. Truy cập ngày 28 tháng 8 năm 2020.[liên kết hỏng]
↑  Tổng cục Thống kê
↑  Quyết định 136-HĐBT năm 1983 điều chỉnh địa giới một số huyện thuộc tỉnh Hà Tuyên
Nomada asteris

| Nomada asteris> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Apidae
Phân họ (subfamilia): Nomadinae
Tông (tribus): Nomadini
Chi (genus): Nomada
Loài (species): N. asteris
Danh pháp hai phần
Nomada asteris Swenk, 1913 
Nomada asteris là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Swenk mô tả khoa học năm 1913.
Chú thích

↑  (2008) Integrated Taxonomic Information System (ITIS) Bee Checklist 3 oktober 2008
Fines

| Fines, Tây Ban Nha |
| --- | --- |

  Hiệu kỳ Huy hiệu

Fines, Tây Ban Nha
Tọa độ: 37°21′B 2°15′T﻿ / ﻿37,35°B 2,25°T﻿ / 37.350; -2.250 
Đô thị: Almería
Thủ phủ: Fines 
Diện tích
 • Tổng cộng: 23 km2 (8,9 mi2)
Độ cao: 456 m (1.505 ft)
Dân số (2005)
 • Tổng cộng: 2.032
 • Mật độ: 88,3/km2 (228,8/mi2)
Múi giờ: CET (UTC+1)
 • Mùa hè (DST): CEST (UTC+2)
Mã bưu chính: 04869 
Fines là một đô thị thuộc tỉnh Almería, ở cộng đồng tự trị Andalusia, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích 23 km², dân số năm 2005 là 2032 người.
Biến động dân số

|  1999 | 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2,594 | 2,537 | 1,783 | 1,818 | 1,903 | 1,930 | 2,032 |
Nguồn: INE (Tây Ban Nha)
Rothmannia hispida

| Rothmannia hispida> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Gentianales
Họ (familia): Rubiaceae
Chi (genus): Rothmannia
Loài (species): R. hispida
Danh pháp hai phần
Rothmannia hispida (K.Schum.) Fagerl. 
Rothmannia hispida là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được (K.Schum.) Fagerl. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1943.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Rothmannia hispida”. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2013.
Lasioglossum sagax

| Lasioglossum sagax> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Hymenoptera
Họ (familia): Halictidae
Phân họ (subfamilia): Halictinae
Tông (tribus): Halictini
Chi (genus): Lasioglossum
Loài (species): L. sagax
Danh pháp hai phần
Lasioglossum sagax (Sandhouse, 1924) 
Lasioglossum sagax là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Sandhouse mô tả khoa học năm 1924.
Chú thích

↑  (2008) Integrated Taxonomic Information System (ITIS) Bee Checklist 3 oktober 2008
Rivula biatomea

| Rivula biatomea> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Chi (genus): Rivula
Loài (species): R. biatomea
Danh pháp hai phần
Rivula biatomea Butler 
Rivula biatomea là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Lasiocercis tricoloripennis

| Lasiocercis tricoloripennis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Lasiocercis
Loài (species): L. tricoloripennis
Danh pháp hai phần
Lasiocercis tricoloripennis Breuning, 1965 
Lasiocercis tricoloripennis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Lasiocercis vadoni

| Lasiocercis vadoni> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Lasiocercis
Loài (species): L. vadoni
Danh pháp hai phần
Lasiocercis vadoni Breuning, 1957 
Lasiocercis vadoni là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Lasiocercis subbigibboides

| Lasiocercis subbigibboides> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Lasiocercis
Loài (species): L. subbigibboides
Danh pháp hai phần
Lasiocercis subbigibboides Breuning, 1971 
Lasiocercis subbigibboides là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Lasiocercis rufotibialis

| Lasiocercis rufotibialis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Lasiocercis
Loài (species): L. rufotibialis
Danh pháp hai phần
Lasiocercis rufotibialis Breuning, 1957 
Lasiocercis rufotibialis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Định công

Định công (chữ Hán: 定公) là thụy hiệu của một số vị quân chủ.
Danh sách

Tây Chu Chương Định công
Tây Chu La Định công
Tây Chu Chu Định công: nhiếp chính thời kỳ Chu Triệu cộng hòa
Đông Chu Vệ Định công
Đông Chu Lỗ Định công
Đông Chu Trịnh Định công
Đông Chu Tấn Định công
Đông Chu Chu Định công Tào Cước Thả: tại vị 614 TCN－573 TCN, còn gọi là Trâu Định Công
Đông Chu Lưu Định công
Đông Chu Đằng Định công
Tào Ngụy Đồn Lưu Định công
Bắc Ngụy Ngu Hương Định công
Tùy triều Chính Bình Định quận công (thời Bắc Chu từng làm Nghi Dương Định huyện công, Vĩnh Ninh Định huyện công và Lạc Xuyên Định huyện công, ban đầu chỉ là Tân Phong Định Tử)
Nguyên triều Ngụy Trung Định Công Đổng Đoàn Tiêu
Khác

Định Công là tên tự của Lã Đại nước Đông Ngô thời Tam Quốc
Rhyacophila thyridata

| Rhyacophila thyridata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Trichoptera
Họ (familia): Rhyacophilidae
Chi (genus): Rhyacophila
Loài (species): R. thyridata
Danh pháp hai phần
Rhyacophila thyridata L Navas, 1935 
Rhyacophila thyridata là một loài Trichoptera trong họ Rhyacophilidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.
Bayat, Yıldızeli

| Bayat |
| --- | --- |
—  Xã  —
 
BayatVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia:  Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh: Sivas
Huyện: Yıldızeli
Dân số (2011)
 • Tổng cộng: 480 người
Múi giờ: EET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)
Mã bưu chính: 58502 
Bayat là một xã thuộc huyện Yıldızeli, tỉnh Sivas, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 480 người.
Chú thích

↑  “Cities, towns and villages in Sivas”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Lưu trữ bản gốc ngày 14 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 23 tháng 9 năm 2012.Quản lý CS1: bot: trạng thái URL ban đầu không rõ (liên kết)
Miraces modesta

| Miraces modesta> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Chrysomelidae
Chi (genus): Miraces
Loài (species): M. modesta
Danh pháp hai phần
Miraces modesta Horn, 1893 
Miraces modesta là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Horn miêu tả khoa học năm 1893.
Chú thích

↑  Chrysomelidae in Synopsis of the described Coleoptera of the World ngày 13 tháng 12 năm 2008
Solanum setosissimum

| Solanum setosissimum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Solanales
Họ (familia): Solanaceae
Chi (genus): Solanum
Loài (species): S. setosissimum
Danh pháp hai phần
Solanum setosissimum Bitter ex L.A. Mentz & M. Nee, 2003 
Solanum setosissimum là loài thực vật có hoa trong họ Cà. Loài này được Bitter ex L.A. Mentz & M. Nee mô tả khoa học đầu tiên năm 2003.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Solanum setosissimum”. Truy cập ngày 14 tháng 6 năm 2013.
Zotheca viridula

| Zotheca viridula> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Noctuidae
Chi (genus): Zotheca
Loài (species): Z. viridula
Danh pháp hai phần
Zotheca viridula Grote, 1878 
Zotheca viridula là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Rockstar San Diego

| --- | --- |

Loại hình: Công ty con của Rockstar Games
Ngành nghề: Game development
Thành lập: 1984 (với tên Angel Studios) 2002 (với tên Rockstar San Diego)
Trụ sở chính: Carlsbad, California, Hoa Kỳ
Sản phẩm: Midnight Club, Rockstar Games Presents Table Tennis, Red Dead, Smuggler's Run, Midtown Madness
Chủ sở hữu: Take-Two Interactive
Công ty mẹ: Rockstar Games
Website: http://www.rockstarsandiego.com/
Rockstar San Diego (trước đây có tên Angel Studios) là một studio game có trụ sở tại thành phố San Diego, Hoa Kỳ.Năm 2002, Angel Studios được Take-Two Interactive mua lại và gia nhập vào hàng ngũ của Rockstar Games. Từ đó studio hoạt động dưới sự bảo trợ của Rockstar. Rockstar San Diego là đầu tàu của lãnh vực game đua xe thế giới mở với tựa game Midtown Madness và sê-ri Midnight Club lừng danh từng đoạt nhiều giải thưởng quốc tế. Studio còn giữ trách nhiệm phát triển sê-ri Red Dead với chủ đề cao bồi miền Viễn Tây (Red Dead Revolver năm 2004, Red Dead Redemption năm 2010 và Red Dead Redemption 2 vào năm 2018). Studio tại San Diego này còn là trụ sở của RAGE Technology Group, nơi sản sinh ra game engine RAGE. Engine này được dùng cho hầu hết những trò chơi mới do Rockstar sản xuất.
Các trò chơi > Dưới tên Angel Studios

| Năm | Trò chơi | Hệ máy |
| --- | --- | --- |
| 1998 | Major League Baseball Featuring Ken Griffey, Jr. | N64 |
| 1998 | Virtual Jungle Cruise - DisneyQuest | Attraction |
| 1999 | Resident Evil 2 | N64 |
| 1999 | Ken Griffey, Jr.'s Slugfest | N64, GBC |
| 1999 | Midtown Madness | PC |
| 1999 | Savage Quest | Arcade |
| 1999 | Pirates - GameWorks | Attraction |
| 2000 | Midtown Madness 2 | PC |
| 2000 | Midnight Club: Street Racing | PS2 |
| 2000 | Smuggler's Run | PS2 |
| 2001 | Smuggler's Run 2: Hostile Territory | PS2 |
| 2001 | Test Drive Off-Road Wide Open | PS2, Xbox |
| 2001 | Transworld Surf | Xbox, PS2, GameCube |
| 2002 | Smuggler's Run: Warzones | GameCube |
| 2003 | Spy Hunter 2 | Xbox, PS2 |
Các trò chơi > Dưới tên Rockstar San Diego

| Năm | Tên | Hệ máy |
| --- | --- | --- |
| 2003 | Midnight Club II | PS2, Xbox, PC |
| 2004 | Red Dead Revolver | PS2, Xbox |
| 2005 | Midnight Club 3: DUB Edition | PSP, PS2, Xbox (with Rockstar Leeds) |
| 2006 | Midnight Club 3: DUB Edition Remix | PS2, Xbox |
| 2006 | Rockstar Games Presents Table Tennis | X360, Wii (with Rockstar Leeds) |
| 2008 | Midnight Club: Los Angeles | PS3, X360 |
| 2008 | Midnight Club: L.A. Remix | PSP (with Rockstar London) |
| 2009 | Midnight Club: L.A. Complete Edition | PS3, X360 |
| 2010 | Red Dead Redemption | PS3, X360 (with Rockstar North) |
| 2010 | Red Dead Redemption: Undead Nightmare | PS3, X360 (with Rockstar North) |
| 2018 | Red Dead Redemption 2 | PS4, Xbox One |
Mạch nước phun

Mạch nước phun Strokkur, Iceland
Hơi nước phun lên từ mạch nước phun Castle làm xuất hiện các hiệu ứng phụ như cầu vồng và giải Alexander trong Vườn quốc gia Yellowstone.
Video mạch nước phun
Mạch nước phun (tiếng Anh: geyser) là mạch nước (spring) phun nước nóng và hơi nước từ lòng đất vào bầu không khí theo chu kỳ hoặc nhiễu loạn và thường phun lên theo phương thẳng đứng.
Sự hình thành các mạch nước phun là do những điều kiện địa chất thủy văn đặc biệt, và vì vậy mạch nước phun cũng rất hiếm gặp trên Trái Đất. Nói chung những nơi có mạch nước phun nằm gần những vùng có núi lửa hoạt động, và hiện tượng mạch nước phun liên quan đến magma. Nói chung khi nước bề mặt thấm xuống lòng đất trung bình khoảng 2.000 mét thì nó sẽ tiếp xúc với đá nóng. Kết quả là xảy ra sự sôi nước áp lực tạo ra hiệu ứng mạch nước phun chứa nước nóng và hơi nước phun lên mặt đất.
Có khoảng một nghìn mạch nước phun tồn tại trên thế giới, gần một nửa nằm ở vườn quốc gia Yellowstone, Wyoming, Hoa Kỳ. Sự hoạt động phun trào của mạch nước phun có thể giảm dần thậm chí ngừng hẳn do các khoáng vật lắng đọng ở mạch phun theo thời gian, hoặc mạch nước phun thay đổi chức năng thành mạch nước nóng, bị ảnh hưởng của động đất và sự can thiệp của con người.
Sự phun trào thành tia, thường coi như những mạch nước phun, đã được quan sát thấy ở một số vệ tinh thuộc các hành tinh vòng ngoài của hệ Mặt Trời. Do áp suất của bầu khí quyển các vệ tinh thấp, những phun trào này chỉ chứa hơi mà không có chất lỏng; có thể quan sát thấy chúng dễ dàng do hơi phun ra có lẫn các hạt bụi và băng. Tia hơi nước đã được quan sát gần cực nam của vệ tinh Enceladus của Sao Thổ, trong khi sự phun trào nitrogen đã được phát hiện thấy trên vệ tinh Triton của Sao Hải Vương. Cũng có những dấu hiệu của phun trào cacbon dioxide ở mũ băng cực nam của Sao Hỏa. Trong hai trường hợp sau, thay vì nguyên nhân do năng lượng địa nhiệt, những phun trào này dường như dựa trên nhiệt lượng Mặt Trời thông quan hiệu ứng nhà kính trạng thái rắn.
Tên

Từ geyser bắt nguồn từ Geysir, là tên một vụ phun trào của mạch nước ngầm tại Haukadalur, Iceland; cái tên này bắt nguồn từ động từ geysa trong tiếng Iceland, và có nghĩa là "phun ra" trong tiếng Bắc Âu cổ.
Sự hình thành và chức năng

Mạch nước phun là những đặc điểm địa chất tạm thời. Các mạch nước phun thường liên kết với các khu vực núi lửa. Khi các dòng nước nóng lên thì áp suất sẽ đẩy một cột nước và khí có nhiệt độ rất cao lên mặt đất qua hệ thống ống nước bên trong của mạch nước. Đặc biệt, sự hình thành của các mạch nước phun đòi hỏi sự kết hợp của ba điều kiện địa chất thường thấy trong địa hình núi lửa.
Sự hình thành và chức năng > Sức nóng dữ dội

Nhiệt lượng cần thiết cho sự hình thành mạch nước phun xuất phát từ magma gần bề mặt Trái Đất. Thực tế, các mạch nước phun cần nhiệt nhiều hơn những mạch nước được tìm thấy gần bề mặt Trái Đất chính là lý do chúng liên kết với núi lửa hoặc các khu vực núi lửa. Áp suất gặp phải những nơi có nước nóng làm cho điểm sôi của nước cao hơn nhiều so với áp suất khí quyển bình thường.
Sự hình thành và chức năng > Nước

Nước chảy ra từ một mạch nước phun dưới lòng đất thông qua các khe nứt sâu trong lớp vỏ Trái Đất.
Sự hình thành và chức năng > Hệ thống dẫn nước

Để nước nóng hình thành một mạch nước phun, thì một hệ thống dẫn nước bao gồm các vết nứt, vết gãy, khoảng xốp, và đôi khi là các lỗ trống. Điều này còn cần cả một hồ chứa để giữ nước trong khi nước đang được làm nóng. Các mạch nước phun thường được sắp thẳng hàng theo các vết đứt gãy. Sự co thắt trong hệ thống rất cần thiết cho việc hình thành áp suất trước khi phun trào.
Sự phun trào

Hoạt động của mạch nước phun, cũng giống như hoạt động của tất cả các mạch nước nóng, là do nước trên bề mặt dần dần thấm xuống mặt đất cho đến khi gặp đá bị nung nóng bởi magma. Sau đó, nước được nung nóng bởi năng lượng địa nhiệt quay trở lại mặt đất bằng cách đối lưu thông qua các lớp đá xốp và bị nứt. Các mạch nước phun khác so với các mạch nước nóng không phun trào trong cấu trúc ngầm của chúng, bao gồm một lỗ thông hơi nhỏ trên mặt đất được kết nối với một hoặc nhiều ống hẹp dẫn đến hồ chứa nước ngầm và các lớp đá được nén chặt vào nhau bởi áp suất.
Khi mạch nước phun đầy, nước ở đầu cột nguội dần, nhưng vì sự chật hẹp của kênh, nên không thể làm lạnh đối lưu của nước trong hồ chứa. Nước ở trên mát hơn và nó ép dòng nước nóng ở bên dưới, không giống như nắp của một nồi áp suất, nó cho phép nước trong hồ chứa trở nên quá nóng, nghĩa là giữ trạng thái lỏng ở nhiệt độ cao hơn áp suất chuẩn của điểm sôi.
Sau đó, nhiệt độ của nước ở gần đáy của mạch nước phun tăng đến điểm bắt đầu sôi sau đó đẩy các bọt khí lên đỉnh của cột nước. Khi chúng xuyên qua lỗ thông hơi, một lượng nước tràn ra hoặc văng ra, làm giảm trọng lượng của cột và do đó gây áp lực lên mặt nước. Với sự giải phóng áp suất này, nước sẽ trở nên cực nóng rồi nhanh chóng chuyển thành hơi nước và sôi dữ dội khắp cột nước. Kết quả là bọt nước vỡ ra thành hơi nước và nước nóng và sau đó phun ra khỏi ống thông hơi của mạch nước.
Điều kiện quan trọng cho phép một mạch nước phun trào là nhờ một chất được gọi là geyserite được tìm thấy trong những tảng đá gần đó. Geyserite - chủ yếu là Silic dioxide (SiO2), được hòa tan từ các tảng đá và lắng đọng trên các bức tường của hệ thống dẫn nước của mạch nước phun và trên bề mặt. Các lắng cặn khiến hệ thống đưa nước đến bề mặt có áp suất lớn. Điều này cho phép áp suất tác dụng lên tất cả các hướng lên tới đỉnh và không bị rò rỉ ra khỏi sỏi hoặc đất xốp thường ở dưới các khu vực mạch nước phun.
Cuối cùng, nước còn lại trong các mạch nước lạnh dần xuống dưới điểm sôi và vụ phun trào kết thúc; nước nóng dưới mặt đất bắt đầu chảy trở lại vào hồ chứa, và toàn bộ chu trình này bắt đầu lại. Thời gian phun trào và thời gian giữa các vụ phun trào kế tiếp của các mạch nước phun rất khác nhau; Strokkur ở Iceland phun trào vài giây trong mỗi vài phút, trong khi mạch nước phun Grand ở Hoa Kỳ phun trào lên đến 10 phút mỗi 8-12 giờ.