Giao tiếp
Ở người > Năng lực giao tiếp

Năng lực giao tiếp là khả năng giao tiếp hiệu quả hoặc chọn lựa hành vi giao tiếp phù hợp trong một tình huống cụ thể. Nó có liên quan đến việc cần nói những gì, khi nào nói và nói bằng cách nào. Năng lực giao tiếp còn bao gồm khả năng tiếp nhận và hiểu được thông điệp. Năng lực thường được phân biệt với hành hiện do năng lực có thể tồn tại ngay cả khi không được thực hành, còn hành hiện tức là hiện thực hóa năng lực đó. Tuy nhiên một số nhà lý thuyết không chấp nhận sự tồn tại mối tương phản rõ rệt, cho rằng hành hiện là phần có thể quan sát và được dùng để suy luận năng lực liên quan tới hành hiện sau này.
Hai thành tố cốt lõi của năng lực giao tiếp là độ hiệu quả và tính thích hợp. Độ hiệu quả là mức độ mà người nói đạt được kết quả mong muốn hoặc mức độ thu được kết quả ưa thích khác. Điều này có nghĩa là việc một hành vi giao tiếp có hiệu quả hay không không chỉ phụ thuộc vào kết quả thực tế mà còn ở ý hướng của người nói, tức là liệu kết quả đó có phải là cái mà người này muốn đạt được hay không. Vì lý do này, một số nhà lý thuyết đưa ra thêm yêu cầu rằng người nói phải có khả năng giải thích vì sao họ tham gia vào hành vi này thay vì hành vi khác. Hiệu quả có liên hệ mật thiết với hiệu suất, trong đó điểm khác biệt nằm ở chỗ hiệu quả là về đạt đến mục tiêu còn hiệu suất là về sử dụng ít nguồn lực (như thời gian, công sức và tiền bạc) trong quá trình đạt mục tiêu.
Tính thích hợp tức là hành vi giao tiếp phải đáp ứng các tiêu chuẩn và kỳ vọng của xã hội. Nhà lý thuyết truyền thông Brian H. Spitzberg định nghĩa đây là "tính chính đáng hoặc khả năng chấp nhận được của hành vi hoặc hành động trong một bối cảnh nhất định". Điều này có nghĩa là người nói cần nhận thức được ngữ cảnh xã hội và văn hóa để thích ứng và diễn đạt thông điệp theo cách được xem là chấp nhận được trong tình huống cụ thể đó. Chẳng hạn, để gửi lời từ biệt đến giáo viên, một học sinh có thể dùng câu "Em chào thầy" nhưng không thể dùng "Mình đi thôi cậu", một câu mà học sinh đó có thể dùng khi nói với bạn học. Hiệu quả và thích hợp tức là đạt được kết quả mong muốn của một người theo cách phù hợp với các tiêu chuẩn và kỳ vọng của xã hội. Một số cách định nghĩa về năng lực giao tiếp nhấn mạnh chủ yếu vào độ hiệu quả hoặc tính thích hợp trong khi số khác kết hợp cả hai yếu tố trên.
Nhiều thành phần khác cũng được cho là thành tố của năng lực giao tiếp gồm đồng cảm, sự kiểm soát, tính linh hoạt, tính nhạy cảm và tri thức. Năng lực giao tiếp thường được đề cập về mặt các kỹ năng riêng biệt được trang bị trong quá trình giao tiếp, tức là thành phần hành vi cụ thể cấu thành nên nó. Kỹ năng tạo lập thông điệp bao gồm đọc và viết. Chúng tương quan với kỹ năng thu nhận gồm nghe và đọc. Kỹ năng giao tiếp có cả kỹ năng ngôn ngữ và phi ngôn ngữ. Chẳng hạn, kỹ năng giao tiếp ngôn ngữ đòi hỏi sự thông hiểu một ngôn ngữ, bao gồm âm vị, chính tả, cú pháp, từ vựng và ngữ nghĩa.
Nhiều khía cạnh của đời sống con người lệ thuộc vào thành công trong giao tiếp, từ đảm bảo nhu cầu thiết yếu cho sự sinh tồn đến xây dựng và duy trì các mối quan hệ. Năng lực giao tiếp là yếu tố chủ chốt quyết định một người có khả năng đạt được mục tiêu của mình trong đời sống xã hội hay không, ví dụ như có sự nghiệp thăng tiến hay tìm được bạn đời thích hợp. Bởi lý do đó mà nó có tác động lớn đến phúc lợi của cá nhân. Thiếu năng lực giao tiếp có nguy cơ gây ảnh hưởng xấu cả ở cấp độ cá nhân và xã hội, bao gồm các vấn đề chuyên môn, học thuật và sức khỏe.
Rào cản đối với giao tiếp hiệu quả thường làm sai lệch thông điệp, dẫn đến giao tiếp thất bại và kéo theo hệ quả không mong muốn. Điều này có khả năng xảy ra nếu thông điệp được truyền tải không tốt do nó chứa thuật ngữ mà người nhận không thấy quen thuộc, hoặc do nó không liên quan đến nhu cầu của người nhận, hoặc do nó chứa quá ít hay quá nhiều thông tin. Sao nhãng, nhận thức có chọn lọc và thiếu chú ý đến phản hồi cũng có thể là nguyên nhân. Một yếu tố tiêu cực khác là tiếng ồn, có liên quan đến nhân tố làm bóp méo thông điệp trên đường đi tới người nhận. Tiếng răng rắc trong cuộc gọi điện thoại là một hình thái tiếng ồn. Diễn đạt tối nghĩa cũng có thể làm hạn chế hiệu quả của giao tiếp và khiến việc xử lý nhập nhằng giữa nhiều cách hiểu khác nhau trở nên cần thiết để nhận ra ý hướng của người gửi. Các cách hiểu đó còn tùy thuộc vào bối cảnh văn hóa của người tham gia. Khác biệt đáng kể về văn hóa là một rào cản khác làm thông điệp dễ bị hiểu sai.