stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Thí nghiệm Fizeau
Bố trí thí nghiệm

Một tia sáng được phát ra từ một nguồn sáng S′ rồi được phản xạ bởi một gương bán mạ G và được chuẩn trực thành một chùm tia song song bởi thấu kính L. Sau khi đi qua hai khe O1 và O2, hai tia sáng được cho đi qua hai ống A1 và A2. Trong hai ống này có nước chảy theo hai chiều ngược nhau, được thể hiện bởi hai mũi tên trong hình bên trên. Các tia sáng sau đó phản xạ ở gương m được đặt ở mặt phẳng tiêu của thấu kính L′, để cho một tia luôn đi cùng chiều với dòng nước, và tia còn lại chuyển động ngược chiều với dòng nước. Sau khi đi qua rồi quay lại, tổng cộng hai lần xuyên qua hai ống nước, hai tia sáng gặp nhau ở điểm S, tại đó chúng giao thoa với nhau và tạo nên các vân giao thoa có thể được quan sát bởi một mắt kính quan sát được vẽ trên hình. Các vân giao thoa có thể được phân tích để xác định tốc độ ánh sáng đi trong từng ống.
Giả thuyết kéo ête

Bài chi tiết: Giả thuyết kéo ête
Giả định nước chảy trong ống với tốc độ v. Theo giả thuyết kéo ête, tốc độ ánh sáng sẽ được quan sát thấy tăng lên khi đi theo cùng chiều chuyển động của nước, và giảm đi khi đi ngược chiều dòng nước. Tốc độ ánh sáng được quan sát bởi người đứng bên ngoài dòng nước, bằng tổng của tốc độ ánh sáng trong nước, cộng tốc độ của nước.
Gọi n là chiết suất của nước, và c/n là tốc độ ánh sáng trong nước đứng yên (c là tốc độ ánh sáng trong chân không), thì tốc độ ánh sáng đi cùng chiều với nước, theo giả thuyết kéo ête là
và tốc độ ánh sáng đi ngược chiều với nước là
Vân giao thoa giữa hai chùm tia sáng bị dịch chuyển theo độ lệch pha giữa chúng, và do đó phụ thuộc vào chênh lệch tốc độ giữa hai chùm sáng. Việc đo đạc độ xê dịch của vân giao thoa, do đó, cho phép xác định tốc độ ánh sáng trong nước chuyển động.
Fizeau phát hiện ra rằng tốc độ ánh sáng đi cùng chiều với dòng nước, có liên hệ với v qua một công thức khác, khớp với kết quả thí nghiệm:
Như vậy, tốc độ ánh sáng đo được bởi Fizeau có bị ảnh hưởng bởi tốc độ dòng nước (v) nhưng mức độ ảnh hưởng yếu hơn so với dự báo của giả thuyết kéo ête.
Kết quả này trùng với tiên đoán của một lý thuyết được phát triển bởi Augustin-Jean Fresnel (năm 1818) vốn để giải thích một thí nghiệm bởi Arago năm 1810. Fresnel đã đề xuất rằng một môi trường khi di chuyển với tốc độ v trong ête sẽ kéo ánh sáng di chuyển nhanh hơn, nhưng mức độ nhanh hơn này không bằng v, mà chỉ bằng v nhân với một hệ số, gọi là hệ số kéo, f được cho bởi công thức:
Vì f nhỏ hơn 1, lý thuyết của Fresnel còn được gọi là giả thuyết kéo ête bán phần (không đạt toàn phần bằng 1).
Năm 1895 với lý thuyết ête do ông phát triển, Hendrik Lorentz bổ sung rằng, do hiệu ứng tán sắc ánh sáng, hệ số f được điều chỉnh thành:
Khi thuyết tương đối hẹp ra đời, công thức của Fresnel, xác nhận bởi Fizeau, và công thức của Lorentz, đều là các hệ quả gần đúng của công thức cộng vận tốc tương đối tính khi v nhỏ hơn nhiều so với c.
Thí nghiệm Hoek

Một kết quả thí nghiệm khác cũng gián tiếp xác nhận hệ số kéo của Fresnel đã được thực hiện bởi Martin Hoek vào năm 1868. Dụng cụ của Hoek cũng tương tự như của Fizeau, tuy nhiên một ống có chùm ánh sáng đi xuyên qua chứa nước đứng yên, và ống còn lại, dành cho đường đi của chùm sáng thứ hai, chứa không khí. Đối với ête giả định, Trái Đất, và do đó ống nước trong dụng cụ của Hooke, chuyển động. Đứng trong Trái Đất, ête được cho là chuyển động xuyên qua như một luồng "gió" ête, với tốc độ v. Thời gian mà ánh sáng đi qua hai ống, theo tính toán bởi Hoek từ giả thuyết kéo ête là:
Do thời gian đi qua hai ống là khác nhau, vân giao thoa sẽ bị dịch chuyển một cách tương ứng. Tuy nhiên, nếu áp dụng giả thuyết kéo ête bán phần của Fresnel, sự khác biệt biến mất (khi v/c rất nhỏ so với 1). Sử dụng nhiều bố trí thí nghiệm khác nhau, Hoek đều ghi nhận được kết quả ủng hộ cho hệ số kéo của Fresnel. Một thí nghiệm tương tự, cũng cho kết quả tương tự là thí nghiệm Hammar. Thí nghiệm Hammar loại trừ cái được cho là làm "che chắn" ảnh hưởng của "gió" ête lên dụng cụ.
Trong bố trí thí nghiệm được thể hiện ở trên hình, Hoek dùng lăng kính P để làm tán sắc ánh sáng phát ra từ một khe thành một dải phổ. Dải ánh sáng này sau được chuẩn trực hóa bởi chuẩn trực kế C trước khi đi vào dụng cụ. Khi dụng cụ nằm song song với luồng "gió" ête giả định, Hoek kỳ vọng ánh sáng đi trên một đường sẽ chậm hơn đường kia và quãng đường lệch nhau khi gặp ở điểm giao thoa là 7/600 mm. Với ánh sáng đơn sắc (ở một màu nhất định) mà quãng đường này bằng một số nguyên lần bước sóng, giao thoa cộng hưởng sẽ xảy ra; và với ánh sáng đơn sắc mà quãng đường này bằng một số nguyên cộng với nửa nguyên lần bước sóng, giao thoa triệt tiêu sẽ xảy ra. Khi dụng cụ nằm vuông góc với luồng "gió" ête giả định, dải phổ sẽ quan sát được sẽ liên tục vì không có chênh lệch quang trình. Thực tế kết quả đo được của Hoek cho thấy dải phổ quan sát thấy luôn luôn liên tục, với mọi tư thế của dụng cụ.
Thực hiện lại

Albert A. Michelson và Edward W. Morley, vào năm 1886, đã thực hiện lại thí nghiệm Fizeau với độ chính xác cao hơn, giải quyết được một số hạn chế của thí nghiệm ban đầu bởi Fizeau:
sự biến dạng của các thiết bị quang học trong dụng cụ của Fizeau có thể gây ra các dịch chuyển vân ánh sáng không tương ứng với chênh lệch tốc độ của ánh sáng trong hai ống nước;
quan sát được thực hiện trong thời gian ngắn, vì áp lực nước chảy qua các ống không được duy trì lâu;
có các dòng chảy tầng trong các ống có đường kính nhỏ, do đó chỉ phần trung tâm nhỏ bé của ống được sử dụng để truyền dẫn ánh sáng, khiến cho vân giao thoa thu được có độ sáng rất yếu;
có sai số đáng kể trong việc xác định tốc độ nước chảy trong ống, cũng do dòng chảy tầng.
Michelson thiết kế lại dụng cụ của Fizeau, dùng các ống nước có đường kính lớn hơn, và bồn dự trữ nước lớn hơn có khả năng tạo ra dòng chảy có tốc độ ổn định trong khoảng thời gian cỡ ba phút. Giao thoa kế chung đường của ông giúp tự động bù trừ lại các sai lệch do biến dạng của dụng cụ. Đây là loại giao thoa kế Sagnac với một số chẵn các lần phản xạ trên quang trình. Nó tạo ra các vân giao thoa rất ổn định, không bị ảnh hưởng đáng kể bởi biến dạng hoặc di chuyển nhỏ của các thiết bị quang học. Tâm của các vân giao thoa thậm chí không bị di chuyển khi đặt thêm một miếng kính trong suốt ở h hoặc đưa một que diêm đang cháy vào đường đi của ánh sáng. Với dụng cụ này, Michelson và Morley đã xác nhận được hoàn toàn kết quả của Fizeau.
Năm 1910, Franz Harress dùng dụng cụ của Fizeau nhưng cho nó quay, và cũng xác nhận hệ số kéo đề xuất bởi Fresnel. Tuy nhiên, ông cũng đã phát hiện các "sai số hệ thống" trong kết quả thí nghiệm, sau này được biết đến là hệ quả của hiệu ứng Sagnac.
Những thí nghiệm khác được thực hiện bởi Pieter Zeeman năm 1914–1915. Sử dụng một phiên bản lớn hơn của dụng cụ của Michelson, với các ống nước được nối trực tiếp đến đường ống dẫn nước của thành phố Amsterdam, Zeeman đã có thể thực hiện đo đạc trong thời gian dài, dùng ánh sáng đơn sắc, từ bước sóng 4358 Å (tím) đến 6870 Å (đỏ) để xác nhận công thức hệ số kéo có bổ sung hiệu ứng tán sắc của Lorentz..
Sau này, rất nhiều thí nghiệm khác đã được thực hiện để đo hệ số kéo, thường có thêm hiệu ứng Sagnac. Ví dụ như các thí nghiệm dùng laser vòng cùng với các đĩa quay, hoặc trong các thí nghiệm với giao thoa kế neutron. Hệ số kéo vuông góc cũng đã được đo đạc: môi trường chuyển động vuông góc với phương của ánh sáng cũng làm thay đổi tốc độ ánh sáng.
Tranh luận

Mặc dù công thức tính hệ số kéo của Fresnel đã phù hợp với kết quả thí nghiệm của Fizeau, nhiều chuyên gia trong lĩnh vực, bao gồm cả bản thân Fizeau (1851), Éleuthère Mascart (1872), Ketteler (1873), Wilhelm Veltmann (1873), và Hendrik Lorentz (trong thuyết ête Lorentz năm 1886) đều coi giả thuyết kéo ête bán phần của Fresnel thiếu nền tảng lý thuyết vững chắc. Ví dụ, Veltmann (1870) chứng tỏ rằng công thức của Fresnel sẽ dẫn đến hệ quả là ête sẽ có hệ số kéo khác nhau có các bước sóng khác nhau, vì chiết suất phụ thuộc bước sóng ánh sáng; Mascart (1872) chứng minh kết quả tương tự cho ánh sáng phân cực đi qua môi trường lưỡng chiết.
Sự không hài lòng của Fizeau với lý thuyết của Fresnel được thể hiện ở lời kết của báo cáo của ông về thí nghiệm:
Sự thành công của thí nghiệm khiến ta phải chấp nhận giả thuyết của Fresnel, hoặc ít nhất định luật ông ta đã tìm thấy để thể hiện sự tác động vào tốc độ ánh sáng bởi chuyển động của môi trường; dù rằng định luật này là bằng chứng mạnh ủng hộ giả thuyết đã nêu vì nó là hệ quả duy nhất của giả thuyết đó, có lẽ các khái niệm mà Fresnel đã đưa ra có vẻ quá khác thường, và khó chấp nhận được, đến nỗi các cách chứng minh khác và một nghiên cứu sâu sắc hơn để giải thích cho định luật này vẫn là cần thiết trước khi chấp nhận nó là chuẩn xác.
Dù cho hầu hết các nhà vật lý đều không hài lòng với giả thuyết kéo ête bán phần của Fresnel, việc thực hiện lại và cải tiến thí nghiệm Fizeau bởi những người khác đều xác nhận kết quả của Fizeau đến độ chính xác cao.
Những vấn đề lớn khác với giả thuyết kéo ête bán phần đã được phát hiện bởi thí nghiệm Michelson–Morley (1887). Theo lý thuyết của Fresnel, môi trường ête là gần đứng yên, và thí nghiệm Michelson–Morley được thiết kế để xác nhận điều này. Tuy nhiên, thí nghiệm Michelson–Morley đã không cho ra được kết quả kỳ vọng. Theo quan điểm về mô hình ête vào thời điểm đó, các kết quả thí nghiệm gây ra mâu thuẫn. Một mặt, hiện tượng quang sai, thí nghiệm Fizeau và các thực hiện lại bởi Michelson và Morley năm 1886 có vẻ phù hợp với tiên đoán của giả thuyết kéo ête bán phần. Mặt khác, thí nghiệm Michelson–Morley năm 1887 dường như cho thấy ête chuyển động cùng với Trái Đất, ủng hộ cho giả thuyết kéo ête toàn phần. Sự thành công của giả thuyết của Fresnel trong việc giải thích kết quả của thí nghiệm Fizeau, do đó, đã dẫn đến một khủng hoảng lý thuyết vật lý, kéo dài cho đến khi thuyết tương đối hẹp ra đời.
Lý thuyết ête Lorentz

Bài chi tiết: Lý thuyết ête Lorentz và Lịch sử biến đổi Lorentz
Năm 1892, Hendrik Lorentz đã đề xuất điều chỉnh lại mô hình của Fresnel, trong đó ête là đứng yên hoàn toàn. Ông đã thành công trong việc suy ra công thức hệ số kéo của Fresnel, như là hệ quả của tương tác giữa nước chuyển động với một ête không kéo. Ông cũng đã khám phá ra rằng việc chuyển từ hệ tọa độ này sang hệ tọa độ khác có thể được đơn giản hóa bằng cách sử dụng một biến phụ trợ gọi là thời gian địa phương (t') liên hệ với thời gian bình thường (t) qua công thức:
Năm 1895, Lorentz giải thích hệ số kéo của Fresnel một cách tổng quát hơn, dựa vào khái niệm thời gian địa phương. Tuy nhiên, lý thuyết của Lorentz có vấn đề cơ bản giống như giả thuyết của Fresnel: ête đứng yên mâu thuẫn với thí nghiệm Michelson–Morley. Do đó, vào năm 1892, Lorentz đề xuất rằng vật thể chuyển động co ngắn lại theo phương chuyển động (còn gọi là giả thuyết co ngắn FitzGerald-Lorentz, do George FitzGerald cũng đã dẫn đến kết luận về sự co ngắn của chiều dài vào năm 1889). Các phương trình được sử dụng để mô tả hiệu ứng này được tiếp tục phát triển bởi Lorentz cho đến năm 1904. Ngày nay, chúng được gọi là các biến đổi Lorentz để ghi công ông, và giống hệt với các phương trình mà Albert Einstein sau đó sử dụng để tìm ra các nguyên lý của thuyết tương đối hẹp. Tuy vậy, không giống với các phương trình của Einstein, biến đổi Lorentz được đưa ra không dựa trên nền tảng lý thuyết nào; lý do duy nhất chúng được đề nghị là vì chúng có vẻ giúp dẫn đến các kết quả phù hợp với thực nghiệm.
Trong thuyết tương đối hẹp

Bài chi tiết: Thuyết tương đối hẹp
Einstein đã cho thấy các phương trình của Lorentz có thể được suy ra từ những tiên đề đơn giản của thuyết tương đối hẹp. Einstein cũng nhận ra khái niệm ête đứng yên không có vai trò gì trong thuyết tương đối hẹp, và biến đổi Lorentz chỉ liên quan đến bản chất tự nhiên của không gian và thời gian. Cùng với bài toán nam châm và dây dẫn chuyển động, các kết quả thí nghiệm âm tính với giả thuyết kéo ête và hiện tượng quang sai, thí nghiệm Fizeau là một kết quả thực nghiệm quan trọng giúp Einstein hình thành nên thuyết tương đối. Robert S. Shankland đã mô tả về những cuộc nói chuyện với Einstein, trong đó Einstein nhấn mạnh tầm quan trọng của thí nghiệm Fizeau:
Ông tiếp tục nói các kết quả thí nghiệm ảnh hưởng nhiều nhất đến ông là hiện tượng quang sai và thí nghiệm Fizeau đo tốc độ ánh sáng trong nước chuyển động. "Chúng là đủ," ông đã nói.
Max von Laue (1907) đã cho thấy hệ số kéo của Fresnel có thể được suy ra dễ dàng từ công thức tương đối tính để cộng vận tốc, cụ thể:
Thí nghiệm Fizeau, do đó, là bằng chứng khẳng định sự chính xác của công thức cộng vận tốc của Einstein trong những chuyển động dọc theo một đường thẳng.
Bố trí của thí nghiệm Fizeau (1851)
Đường đi của hai chùm tia sáng trong thí nghiệm Fizeau
Augustin-Jean Fresnel
Hoek đã kỳ vọng rằng phổ quan sát được sẽ liên tục khi dụng cụ được đặt vuông góc với chiều chuyển động của Trái Đất trong ête, và sẽ có những dải phổ sáng và tối xen kẽ khi dụng cụ được đặt song song với chiều chuyển động của Trái Đất trong ête. Thực tế kết quả thí nghiệm cho thấy phổ luôn liên tục trong mọi hướng xoay của dụng cụ.
Thí nghiệm Fizeau được cải tiến bởi Michelson và Morley năm 1886. Chùm sáng chuẩn trực từ nguồn a đi qua gương bán mạ b và bị phân làm hai luồng: một luồng đi theo đường b c d e f b g và luồng còn lại đi theo đường b f e d c b g.
Một trong các báo cáo của Fizeau về thí nghiệm - bản dịch tiếng Anh.
Albert Einstein (trái) và Hendrik Antoon Lorentz (phải), trong ảnh chụp năm 1921
Acriopsis gracilis

| Acriopsis gracilis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Chi (genus): Acriopsis
Loài (species): A. gracilis
Danh pháp hai phần
Acriopsis gracilis Minderh. & de Vogel, 1986 
Acriopsis gracilis là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Minderh. & de Vogel mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Acriopsis gracilis”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Tomas Maronesi

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
 
Thông tin cá nhân
Tên đầy đủ:  Tomas Maronesi
Ngày sinh:  7 tháng 4, 1985 (39 tuổi)
Nơi sinh:  Santa Rosa, Brasil
Chiều cao:  1,81 m
Vị trí:  Center-back
Thông tin đội
Đội hiện nay:  Yuen Long
Số áo:  3
Sự nghiệp cầu thủ chuyên nghiệp*
| Năm |  Đội |  ST |  (BT) |
| 2008–2009 |  Marcílio Dias |   |   |
| 2009–2011 |  Ypiranga-RS |  25 |  (2) |
| 2011–2012 |  Concórdia |  10 |  (1) |
| 2012 |  Ypiranga-RS |  6 |  (0) |
| 2013–2014 |  Biu Chun Rangers |  18 |  (0) |
| 2014–2015 |  Thắngg Tai Sin |   |  (0) |
| 2015–2017 |  Southern |  26 |  (2) |
| 2017– |  Yuen Long |  17 |  (0) |
Sự nghiệp đội tuyển quốc gia
| Năm |  Đội |  ST |  (BT) |
| 2022– |  Hồng Kông |  1 |  (0) |
 *Số trận ra sân và số bàn thắng ở câu lạc bộ tại giải quốc gia, chính xác tính đến 13 tháng 5 năm 2018
Tomas Maronesi (tiếng Trung: 杜馬思; sinh ngày 7 tháng 4 năm 1985), thường được biết với tên Tomas, là một cầu thủ bóng đá người Brasil hiện tại thi đấu cho Yuen Long.
Sự nghiệp câu lạc bộ

Sau khi không thể có thành công ở Brasil, Tomas ký hợp đồng với Biu Chun Rangers của Hồng Kông First Division năm 2013.[cần dẫn nguồn] Anh có màn ra mắt cho câu lạc bộ trong trận hòa 2–2 với Yuen Long.[không khớp với nguồn]
Danh hiệu

Hồng Kông Senior Shield: 2017–18
Runan, Côtes-d'Armor

| --- | --- |
 Runan

Notre Dame of Runan

Hành chính
Quốc gia:  Pháp
Vùng: Bretagne
Tỉnh: Côtes-d'Armor
Quận: Guingamp
Tổng: Pontrieux
Liên xã: Trieux
Xã (thị) trưởng: Jean-Pierre Le Bihan (2001-2008)
Thống kê
Độ cao: 25–102 m (82–335 ft)
Diện tích đất1: 5,12 km2 (1,98 dặm vuông Anh)
Nhân khẩu1: 225  
 - Mật độ: 44/km2 (110/sq mi)
INSEE/Mã bưu chính: 22269/ 22260

2 Dân số không tính hai lần: cư dân của nhiều xã (ví dụ, các sinh viên và quân nhân) chỉ tính một lần.
Runan (tiếng Breton: Runan) là một xã của tỉnh Côtes-d’Armor, thuộc vùng Bretagne, tây bắc Pháp.
Asplenium huttonii

| Asplenium huttonii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Pteridophyta
Lớp (class): Polypodiopsida
Bộ (ordo): Polypodiales
Họ (familia): Aspleniaceae
Chi (genus): Asplenium
Loài (species): A. huttonii
Danh pháp hai phần
Asplenium huttonii Baker, 1891 
Asplenium huttonii là một loài dương xỉ trong họ Aspleniaceae. Loài này được Baker mô tả khoa học đầu tiên năm 1891.
Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Asplenium huttonii”. Truy cập ngày 28 tháng 5 năm 2014.
Run into the Light

Run into the Light là EP thứ hai của nữ ca sĩ kiêm nhạc sĩ Ellie Goulding, phát hành độc quyền trên iTunes Store vào nầy 30 tháng 10 năm 2010 bởi Polydor Records. Đĩa bao gồm 6 bản phối lại của các bài hát trong album đầu tay của Goulding, Lights, bốn bản trước đó chưa từng được phát hành.
Để đánh dấu sự hợp tác giữa Goulding và Nike, Goulding đã phát hành một bản phối dài 30 phút mang tên Run into the Light trên iTunes vào tháng 9 năm 2011. Được phối lại bởi Alex Metric, bản phối là một bản nhạc dành cho những người chạy bộ.
Danh sách bài hát

| STT | Nhan đề | Sáng tác | Sản xuất | Thời lượng |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1. | "Run into the Light Medley" |   |   | 30:06 |
| 2. | "This Love (Will Be Your Downfall)" (Mille Remix) |  Ellie Goulding  Starsmith  |  Starsmith  Mille  | 5:31 |
| 3. | "Guns and Horses" (Monsieur Adi Remix) |  Goulding  John Fortis  |  Starsmith  Monsieur Adi  | 4:22 |
| 4. | "Lights" (Fear of Tigers Remix) |  Goulding  Richard Stannard  Ash Howes  |  Stannard  Howes  Fear of Tigers  | 4:54 |
| 5. | "Salt Skin" (Alex Metric Remix) |  Goulding  Starsmith  |  Starsmith  Metric  | 5:00 |
| 6. | "Starry Eyed" (Russ Chimes Remix) |  Goulding  Jonny Lattimer  |  Starsmith  Chimes  | 4:41 |
| 7. | "Under the Sheets" (Jakwob Remix) |  Goulding  Starsmith  |  Starsmith  Jakwob  | 5:35 |
^[a]  chỉ người phối nhạc
Xếp hạng

| Bảng xếp hạng (2010) | Vị trí cao nhất |
| --- | --- |
UK Albums Chart: 102
Cutandia maritima

| Cutandia maritima> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Poales
Họ (familia): Poaceae
Chi (genus): Cutandia
Loài (species): C. maritima
Danh pháp hai phần
Cutandia maritima (L.) Benth. 
Cutandia maritima là một loài thực vật có hoa trong họ Hòa thảo. Loài này được (L.) Benth. mô tả khoa học đầu tiên năm 1881.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Cutandia maritima”. Truy cập ngày 6 tháng 6 năm 2013.
Tragia micromenes

| Tragia micromenes> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Malpighiales
Họ (familia): Euphorbiaceae
Chi (genus): Tragia
Loài (species): T. micromenes
Danh pháp hai phần
Tragia micromenes Radcl.-Sm., 1992 
Tragia micromenes là một loài thực vật có hoa trong họ Đại kích. Loài này được Radcl.-Sm. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1992.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Tragia micromenes”. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2013.
Rytigynia ferruginea

| Rytigynia ferruginea> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Gentianales
Họ (familia): Rubiaceae
Chi (genus): Rytigynia
Loài (species): R. ferruginea
Danh pháp hai phần
Rytigynia ferruginea Robyns, 1928 
Rytigynia ferruginea là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được Robyns miêu tả khoa học đầu tiên năm 1928.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Rytigynia ferruginea”. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2013.
Torqueola

| Torqueola |
| --- | --- |

Phân loại khoa học 
Vực:: Eukaryota
Giới:: Animalia
Ngành:: Arthropoda
Lớp:: Insecta
Bộ:: Lepidoptera
Họ:: Crambidae
Phân họ:: Spilomelinae
Chi:: Torqueola C. Swinhoe, 1906

Torqueola là một chi bướm đêm thuộc họ Crambidae.
Các loài

Torqueola hypolampra Turner, 1915
Torqueola monophaes (Lower, 1902)
Torqueola ophiceralis (Walker, 1866)
Chú thích

↑  “global Pyraloidea database”. Globiz.pyraloidea.org. Truy cập ngày 18 tháng 10 năm 2011.
↑  “Natural History Museum Lepidoptera genus database”. Nhm.ac.uk. Truy cập ngày 18 tháng 10 năm 2011.
Aptychus serifolius

| Aptychus serifolius> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Bryophyta
Lớp (class): Bryopsida
Bộ (ordo): Hypnales
Họ (familia): Sematophyllaceae
Chi (genus): Aptychus
Loài (species): A. serifolius
Danh pháp hai phần
Aptychus serifolius Müll. Hal., 1897 
Aptychus serifolius là một loài rêu trong họ Sematophyllaceae. Loài này được Müll. Hal. mô tả khoa học đầu tiên năm 1897.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Aptychus serifolius”. Truy cập ngày 11 tháng 6 năm 2014.
Tougouri

| Tougouri |
| --- | --- |
—  Tổng  —
 

 Tougouri ở trong tỉnh
Tougouri
Quốc gia:  Burkina Faso
Region: Centre-Nord Region
Tỉnh: Tỉnh Namentenga
Dân số 
 • Tổng cộng: 76,345
 : 
Múi giờ: GMT 0 (UTC+0)
Tougouri là một tổng của tỉnh Nahouri ở phía bắc Burkina Faso. Thủ phủ của tổng này là thị xã Tougouri.
Các thị xã và các làng

Thị xã Tougouri (thủ phủ)
Alfiré, Ambkaongo, Bagadé, Bagmaskierga, Boulhiba, Dabossomnoré, Daouirba, Gargo, Gompélgo, Kalitaguin, Kombangbedo, Koulponsogho, Lougouzou, Nabelin, Namassa, Namtenga, Nanbox-Yiri, Naré, Nare-Yarcé, Nassobgué, Nioundougou, Ouagamce, Ouatinapam, Ouattigué, Paspanga, Pelga, Regtenga, Sagouem, Satembila, Taffogo, Taonsgho, Tidimtoa, Tilga, Tilga-Bangré, Tissimi, Towacé, Toyogodin, Yaguin, Yoada, Zomnogo-Bangré và Zorgho
Vương Ngữ Yên

| Vương Ngữ Yên |
| --- | --- |
Sáng tạo ra bởi:  Kim Dung
Xuất hiện trong:  Thiên Long Bát Bộ
Thông tin cá nhân
Giới:  Nữ
Gia đình:  Cha: Đoàn Chính Thuần  Mẹ: Lý Thanh La (Vương Phu Nhân)  Ông ngoại: Vô Nhai Tử Bà ngoại: Tề Ngự Phong (bản cũ) Lý Thu Thủy (bản mới) Anh họ: Mộ Dung Phục
Vợ/Chồng:  Đoàn Dự (phiên bản tiểu thuyết cũ trước năm 2009) Mộ Dung Phục (phiên bản tiểu thuyết sau năm 2009)
Vương Ngữ Yên là nhân vật hư cấu trong bộ truyện Thiên long bát bộ của nhà văn Kim Dung. Trong tiểu thuyết bản cũ nhân vật này có tên là Vương Ngọc Yến, sau này được tác giả đổi lại thành Vương Ngữ Yên như chúng ta đã biết.
Vương Ngữ Yên là con gái của Vương phu nhân và Đoàn Chính Thuần. Vương Ngữ Yên sống cùng mẹ ở Mạn Đà sơn trang từ khi còn nhỏ. Vẻ đẹp của Vương Ngữ Yên được ví như thiên tiên khi nàng xuất hiện trước mắt Đoàn Dự: "Chỉ một tiếng thở dài tựa như có ma lực hớp mất hồn của Đoàn Dự, vừa thoáng thấy bóng dáng, chàng ta cảm thấy như mây mù bao phủ, tựa như đang ở cõi thần tiên. Nàng xuất hiện với thân hình thon thả, mái tóc dài thướt tha, vẻ đẹp thuần khiết của nàng như còn lan tỏa ra cả xung quanh khiến ai ai cũng choáng ngợp".
Vương Ngữ Yên được trời phú cho một vẻ đẹp sắc nước hương trời và một trí tuệ mẫn tiệp hơn người. Cô thuộc làu hầu như mọi kinh sách võ thuật trong thiên hạ (ngoại trừ Lục mạch thần kiếm của Đoàn thị Đại Lý), đến nỗi ai đánh một chiêu một thức cô đều gọi đúng tên chiêu thức đó, đồng thời biết luôn cả cách phá giải. Vô tình cô trở thành quyển từ điển sống võ học, và do cô không hề luyện võ công, nên nhiều thế lực thèm khát muốn bắt cóc cô để làm áp lực với họ Mộ Dung và để cô dạy cho mình những đòn thế võ công thất truyền.
Phim ảnh

1982: Trần Ngọc Liên cả phim nhựa và truyền hình
1991: Tống Cương Lăng
1997: Lý Nhược Đồng
2003: Lưu Diệc Phi
2013: Trương Mông
2021: Văn Vịnh San
Tetrapterys tysonii

| Tetrapterys tysonii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Malpighiales
Họ (familia): Malpighiaceae
Chi (genus): Tetrapterys
Loài (species): T. tysonii
Danh pháp hai phần
Tetrapterys tysonii J. Cuatrec. & T.B. Croat 
Tetrapterys tysonii là một loài thực vật có hoa trong họ Malpighiaceae. Loài này được Cuatrec. & Croat miêu tả khoa học đầu tiên năm 1980.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Tetrapterys tysonii”. Truy cập ngày 15 tháng 9 năm 2013.