stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Dragon Ball – 7 viên ngọc rồng
Kiểm duyệt

Dragon Ball từng bị cấm tại nhiều trường công lập ở Maryland, Mỹ. Vào năm 2009, một loạt trường tiểu học và trung học tại Maryland đã dừng và cấm tuyệt đối không được lưu hành "Bảy viên ngọc rồng" tại thư viện của trường với lý do sách chứa "nội dung khiêu dâm" và "khiêu dâm trẻ em", thể hiện ở một số hình vẽ khỏa thân hoặc bán khỏa thân của trẻ em (Bulma và Goku), hoặc những cử chỉ, ngôn ngữ thô tục về giới tính. Trước đó năm 1999, chuỗi cửa hàng đồ chơi nổi tiếng tại Mỹ TOYS R US cũng phải ngừng phát hành Dragon Ball Z do có phụ huynh khiếu nại rằng truyện có nội dung khiêu dâm trẻ em. Bộ phận kiểm duyệt đã phải chỉnh sửa lại, loại bỏ cảnh khỏa thân này
Hiện nay, Dragon Ball bị cấm phát sóng tại Hungary, Nga, Syria, Thụy Điển, Triều Tiên vì lí do hoạt hình chứa nội dung bạo lực, không phù hợp cho trẻ em.
Video Games

Bài viết thêm: Danh sách các video game theo truyện Dragon Ball
Câu chuyện Dragon Ball được làm theo bởi nhiều video game với các chủng loại và hoạt cảnh khác nhau. Những game đầu tiên được làm trên máy game mini cầm tay và sau đó là trên hệ thống game Nintendo được làm sát với cốt truyện Dragon Ball. Khi hệ thống máy Super Nintendo được mở rộng với thế hệ Sega Saturn và PlayStation, hầu hết các trò chơi được diễn tiến với những trận đấu của các đấu thủ thuộc thế hệ Super Butoden. Game thứ nhất theo câu chuyện Dragon Ball là "Dragon Ball GT: Final Bout" được phát hành tại Mĩ dưới dạng PlayStation vào 31 tháng 7 năm 1997. Với định dạng PlayStation và PlayStation Portable (PSP), các nhân vật trong game được làm với kỹ thuật đồ họa 3D. Những game này có kèm theo câu chuyện của "Dragon Ball Z: Budokai" và "Dragon Ball Z: Budokai Tenkaichi". Cuối cùng là loạt game dành cho máy PlayStation 3( PS3) và Xbox 360 màn hình cảm ứng với tên là "Dragon Ball Z: Burst Limit" và "Dragon Ball: Raging Blast 1 - 2". Theo đó các game online dành cho Dragon Ball cũng xuất hiện ngày càng nhiều trong năm 2009. Họa sĩ Toriyama Akira cũng đã bắt đầu làm việc thiết kế các nhân vật cho các game online trong 5 năm tới. Dragon Ball cũng đã xuất hiện trên nền tảng di động.
Các game Dragon Ball:
Dragon Ball Xenoverse 2

Dragon Ball FighterZ

Dragon Ball Budokai Tenkaichi 3
-Dragon Ball Z: Kakarot
- Dragon Ball Legends (ios,android)
-Và còn rất nhiều game khác.
Những bản thu âm

Mười nghìn bản thu âm đã được làm cho các phim hoạt hình, phim ảnh và trò chơi. Phần âm nhạc cho hai phần phim hoạt hình ban đầu là Dragon Ball và Dragon Ball Z được làm bởi Shunsuke Kikuchi, và một phần khác được làm cho Dragon Ball GT bởi Akihito Tokunaga. Phần âm nhạc cho bộ phim hoạt hình thứ nhất được phát hành cho phim là "Dragon Ball: Music Collection" trong năm 1985 và "Dragon Ball: Complete Song Collection" trong năm 1991. Sau đó chúng được tái bản vào năm 2003 và 2007 một cách riêng biệt. Với nhạc nền cho loạt phim hoạt hình Dragon Ball Z là "Dragon Ball Z Hit Song Collection Series". Phần thu âm này được làm bởi công ty Columbia Records tại Nhật vào 21 tháng 7 năm 1989 đến 20 tháng 3 năm 1996. Vào 20 tháng 9 năm 2006 hãng Columbia lại tái bản "Hit Song Collection" trên "Animex 1300 series" của họ. Những CD khác được phát hành là những bản biên soạn lại cho Video game và nhạc phim được chuyển thể sang tiếng Anh.
Phim ảnh

Phim hoạt hình
Phim người đóng Dragonball Evolution: làm từ năm 2008, ra mắt tại Việt Nam trong năm 2009 của hãng 20th Century Fox đạo diễn bởi Hoàng Nghị Du đồng sản xuất với diễn viên/đạo diễn Chu Tinh Trì với các diễn viên như: Chu Nhuận Phát vai Quy lão Tiên Sinh, Justin Chatwin vai "Goku", James Marsters vai "Piccolo", Emmy Rossum vai Bulma, Jamie Chung vai Chi Chi
Viên ngọc rồng 4 sao (Tứ Tinh Cầu)
Tác giả Akira Toriyama.
Tập DB đầu tiên của Nhật
Biểu tượng Anime Dragon Ball Z
Biểu tượng Anime Dragon Ball GT
Biểu tượng Anime Dragon Ball Kai
Ey Iran

| --- | --- |
Những người hát bài "Ey Iran"
Ái quốc ca của  Iran
Lời: Hossein Gol-e-Golab
Nhạc: Rouhollah Khaleghi

Mẫu âm thanh
tập tin trợ giúp
 
Ey Iran (tiếng Ba Tư: ای ایران, [ʔej ʔiːˈɾɒːn]) là một bài hát Iran phổ biến, và được coi là bài quốc ca de facto không chính thức của nước này.
Lời

| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| Ký tự Ba Tư-Ả Rập | Bảng chữ cái UniPers | Chuyển tự IPA |
| ١  ای ایران ای مرز پرگهر  ای خاکت سرچشمه هنر  دور از تو اندیشه بدان  پاینده مانی تو جاودان  ای دشمن ار تو سنگ خاره‌ای من آهنم  جان من فدای خاک پاک میهنم    :برگردان  مهر تو چون شد پیشه‌ام  دور از تو نیست اندیشه‌ام  در راه تو کی ارزشی دارد این جان ما  پاینده باد خاک ایران ما    ٢  سنگ کوهت در و گوهر است  خاک دشتت بهتر از زر است  مهرت از دل کی برون کنم  برگو بی‌مهر تو چون کنم  تا گردش جهان و دور آسمان به پاست  نور ایزدی همیشه رهنمای ماست    برگردان    ٣  ایران ای خرم بهشت من  روشن از تو سرنوشت من  گر آتش بارد به پیکرم  جز مهرت در دل نپرورم  از آب و خاک و مهر تو سرشته شد گلم  مهر اگر برون رود تهی شود دلم    برگردان | I  Ey Irân ey marze por gohar  Ey xâkat sarcešmeye honar  Dur az to andišeye badân  Pâyande mâni to jâvedân  Ey došman ar to sange xâreyi, man âhanam  Jâne man fadâye xâke pâke mihanam    Bargardân:  Mehre to con šod pišeam  Dur az to nist andišeam  Dar râhe to key arzeši dârad in jâne mâ  Pâyande bâd xâke Irâne mâ    II  Sange kuhat dorro gohar ast  Xâke daštat behtar az zarast  Mehrat az del key borun konam  Bargu bimehre to cun konam  Tâ gardeše jahâno dowre âsemân bepâst  Nure izadi hamiše rahnamâye mâst    Bargardân    III  Irân ey xorram behešte man  Rowšan az to sarnevešte man  Gar âtaš bârad be peykaram  Joz mehrat dar del naparvaram  Az âbo xâko mehre to serešte šod gelam  Mehr agar borun ravad tohi šavad delam    Bargardân | 1  [ej iːɾɒːn ej mæɾze poɾ ɡohæɾ]  [ej xɒːkæt sæɾtʃeʃmeje honæɾ]  [duːɾ æz to ændiːʃeje bædɒːn]  [pɒːjænde mɒːniː to dʒɒːvedɒːn]  [ej doʃmæn æɾ to sæŋɡe xɒːɾejiː | mæn ɒːhænæm]  [dʒɒːne mæn fædɒːje xɒːke pɒːke miːhænæm]    [bæɾgæɾdɒːn]  [mehɾe to tʃon ʃod piːʃeæm]  [duːɾ æz to niːst ændiːʃeæm]  [dæɾ rɒːhe to kej æɾzeʃiː dɒːɾæd iːn dʒɒːne mɒː]  [pɒːjænde bɒːd xɒːke iːɾɒːne mɒː]    2  [sæŋɡe kuːhæt doro ɡohæɾ æst]  [xɒːke dæʃtæt behtæɾ æz zæɾæst]  [mehɾæt æz del kej boɾuːn konæm]  [bæɾɡuː biːmehɾe to tʃuːn konæm]  [tɒː ɡæɾdeʃe dʒæhɒːno dowɾe ɒːsemɒːn bepɒːst]  [nuːɾe iːzædiː hæmiːʃe ræhnæmɒːje mɒːst]    [bæɾgæɾdɒːn]    3  [iːɾɒːn ej xoræm beheʃte mæn]  [rowʃæn æz to sæɾneveʃte mæn]  [ɡæɾ ɒːtæʃ bɒːɾæd be pejkæɾæm]  [dʒoz mehɾæt dæɾ del næpæɾvæɾæm]  [æz ɒːbo xɒːko mehɾe to seɾeʃte ʃod ɡelæm]  [mehɾ æɡæɾ boɾuːn rævæd tohiː ʃævæd delæm]    [bæɾgæɾdɒːn] |
Lagoptera javanica

| Thyas javanica> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Chi (genus): Thyas
Loài (species): T. javanica
Danh pháp hai phần
Thyas javanica Gaede, 1917 
Danh pháp đồng nghĩa
  Danh sách  Dermaleipa javanica Gaede, 1917   Dermaleipa joiceyi Prout, 1924   Dermaleipa javanica defasciata Gaede, 1938   Lagoptera javanica acaerulea Holloway, 1976   Lagoptera javanica Gaede; Kobes, 1985   Thyas javanica acaerulea  
Thyas javanica là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Another Day in Paradise

Đối với các định nghĩa khác, xem Another Day in Paradise (định hướng).
"Another Day in Paradise" là một bài hát của nghệ sĩ thu âm người Anh quốc Phil Collins nằm trong album phòng thu thứ tư của ông, ...But Seriously (1989). Nó được phát hành vào ngày 23 tháng 10 năm 1989 như là đĩa đơn đầu tiên trích từ album bởi Atlantic Records cũng như Virgin Records, Warner Music Group và Legacy Recordings ở nhiều thị trường khác. Bài hát được viết lời bởi Collins và được sản xuất bởi nam ca sĩ và Hugh Padgham, với nội dung đề cập đến thực trạng vô gia cư trong xã hội, và là sự chuyển hướng đáng kể so với thể loại dance-pop từ album phòng thu trước của ông, No Jacket Required (1985).
Sau khi phát hành, "Another Day in Paradise" đã gặt hái nhiều giải thưởng và đề cử tại nhiều lễ trao giải lớn, bao gồm chiến thắng một giải Brit năm 1990 cho Đĩa đơn Anh quốc. Nó còn nhận được bốn đề cử giải Grammy cho Thu âm của năm, Bài hát của năm, Trình diễn giọng pop nam xuất sắc nhất, Video ca nhạc hình thái ngắn xuất sắc nhất tại lễ trao giải thường niên lần thứ 33, và chiến thắng giải đầu tiên. Tuy nhiên, bài hát cũng gây nên nhiều tranh cãi về chủ đề của nó và nhận được những phản ứng trái chiều từ các nhà phê bình âm nhạc.
Về mặt thương mại, "Another Day in Paradise" đạt được những thành công vượt trội trên toàn cầu, đứng đầu các bảng xếp hạng ở Bỉ, Canada, Đức, Ý, Na Uy, Thụy Điển và Thụy Sĩ, và lọt vào top 10 ở hầu hết những quốc gia nó xuất hiện, bao gồm vươn đến top 5 ở Áo, Phần Lan, Ireland, Hà Lan, New Zealand và Vương quốc Anh. Tại Hoa Kỳ, bài hát đạt vị trí số một trên bảng xếp hạng Billboard Hot 100 trong bốn tuần liên tiếp, trở thành đĩa đơn quán quân thứ bảy và cuối cùng của Collins tại đây. Ngoài ra, đây cũng là đĩa đơn quán quân cuối cùng của thập niên 1980 và đầu tiên của thập niên 1990 trên Hot 100.
Video ca nhạc cho "Another Day in Paradise" được đạo diễn bởi James Yukich, trong đó Collins trình diễn bài hát trong một căn phòng tối, xen kẽ với những hình ảnh về nạn vô gia cư. Để quảng bá bài hát, nam ca sĩ đã trình diễn nó trên nhiều chương trình truyền hình và lễ trao giải, bao gồm Top of the Pops và giải Grammy lần thứ 33. Nó còn xuất hiện trong nhiều album tổng hợp và album trực tiếp của ông như Serious Hits... Live! (1990) và ...Hits (2008). Sau khi phát hành, "Another Day in Paradise" cũng được hát lại bởi nhiều nghệ sĩ khác nhau, bao gồm Brandy và Ray J, Jam Tronik, Axxis, Novecento, và Hank Marvin.
Danh sách bài hát

| --- | --- |
 Đĩa 12" "Another Day in Paradise" (bản album) – 5:22  "Another Day in Paradise" (radio chỉnh sửa) – 4:04 Đĩa CD maxi "Another Day in Paradise" – 5:15  "Saturday Night and Sunday Morning" – 1:25  "Heat on the Street" – 3:59  :  Đĩa 7" "Another Day in Paradise" – 4:48  "Heat on the Street" – 3:59 Đĩa 3" CD "Another Day In Paradise" 5:19  "Saturday Night and Sunday Morning" 1:26  "Heat on the Street" 4:00
Chứng nhận

| Quốc gia | Chứng nhận | Số đơn vị/doanh số chứng nhận |
| --- | --- | --- |
| Úc (ARIA) | Vàng | 35.000^ |
| Pháp (SNEP) | Bạc | 200.000* |
| Đức (BVMI) | Vàng | 0^ |
| Thụy Điển (GLF) | Bạch kim | 50.000^ |
| Anh Quốc (BPI) | Bạc | 200.000^ |
| Hoa Kỳ (RIAA) | Vàng | 500.000^ |
 * Chứng nhận dựa theo doanh số tiêu thụ. ^ Chứng nhận dựa theo doanh số nhập hàng.
22 (bài hát của Lily Allen)

"22" là bài hát của nữ ca sĩ nước Anh Lily Allen từ album phòng thu thứ hai của cô, It's Not Me, It's You. Bài hát được sáng tác bởi Allen và Greg Kurstin, đĩa đơn được phát hành ngày 24 tháng 8 năm 2009. Đây là đĩa đơn thứ từ album này của Allen trên toàn thế giới, nhưng chỉ thứ ba ở Vương quốc Anh, sau khi hãng thu âm Regal Recordings quyết định không phát hành "Fuck You" ở quốc gia này. Một phiên bản khác của bài hát có tên "22 (Vingt-deux)" đã được phát hành riêng ở Pháp.
Các nhà phê bình đã khen ngợi bài hát có ca từ và phần nhạc sôi động, ẩn chứa sự trưởng thành của cô. Đĩa đơn đã lọt vào top 20 ở Anh, Hà Lan, Ireland và Úc, đem lại cho cô đĩa đơn top 20 tiếp theo ở các quốc gia này. Video âm nhạc của bài hát mô tả hình ảnh Allen nhìn thấy mình trong quá khứ và nhận ra mình đã phí phạm cuộc đời vào những thứ vô nghĩa. "22" cũng xuất hiện trong nhạc phim của telenovela Brasil Vivir a Vida.
Sáng tác và thông tin

Lily Allen "22" (2009)
Một đoạn nhạc "22", Allen đang hát phần điệp khúc.
Khi mô tả về album, Allen nói "chúng tôi quyết định thử tạo ra những âm thanh sôi động hơn, lớn hơn, những bài hát thanh tao hơn, những bài hát thật". Cô chọn "22" làm đĩa đơn và sau đó nói rằng, lời bài hát nói về một người phụ nữ gần 30 tuổi nhận ra mình đã sống gần hết quãng tuổi xuân. Cô còn bình luận về ý nghĩa bài hát:
Bài hát nói về những cô gái không biết mình muốn làm gì cho bản thân, đặc biệt là những cô gái đẹp. Họ có thể dựa vào nhan sắc của mình để làm nhiều việc: những anh chàng sẽ trả tiền đồ ăn, đồ uống cho họ và họ chẳng cần phải bận tâm chuyện gì cả. Rồi họ chợt nhận ra họ đang chẳng làm gì cho cuộc đời và khi nhìn lại, tất cả đã quá trễ. Tất nhiên, bài viết này viết về một người. Đa số các bài hát của tôi đều bắt đầu từ những cảm hứng như thế, và sau đó chúng trở nên phổ quát hơn.
Về nhạc lý, bài hát được viết ở nhịp C, khóa Đô thứ, với tempo 132 nhịp/phút, phần nhạc nền có sử dụng tiếng piano và ghi-ta.
Bản đĩa đơn phát hành tại Pháp là phiên bản Allen hát cùng với nam ca sĩ Pháp Ours, với tên gọi "22 (Vingt-deux)"; phiên bản này sau đó đã có mặt trong EP Paris Live Session.
Thành công thương mại

Ca khúc này có mặt trên UK Singles Chart ở vị trí 79 và sau đó leo lên vị trí 14, đem lại cho Allen ca khúc top 20 thứ 8 của cô ở đây. Nó đạt được thành công tương tự ở Ireland, với vị trí số 12, trở thành đĩa đơn top 20 thứ ba của nữ ca sĩ từ album It's Not Me It's You ở quốc gia này. Tại Úc, ca khúc cũng đạt vị trí số 12, được Hiệp hội công nghiệp thu âm Úc chứng nhận đĩa Vàng. Tại châu Âu, phiên bản hát cùng Ours đạt vị trí số 23 tại Pháp, còn phiên bản gốc thì đạt được thành công vừa phải ở các nước khác, lọt vào top 40 ở Đức, Hà Lan, Wallonie và Flanders của Bỉ. Ca khúc cũng lọt vào bảng xếp hạng European Hot 100 Singles của Billboard, ở vị trí 43.
Video âm nhạc

Video âm nhạc của bài hát được quay ở Tây Luân Đôn ngày 1 tháng 6 năm 2009, do Jake Scott đạo diễn. Theo tờ Daily Mirror, Allen mang một chiếc váy màu nâu sô-cô-la, với một kiểu tóc mới và biểu diễn cùng 20 vũ công trong video.
Video bắt đầu với cảnh Allen đi vào phòng tắm một hộp đêm và hòa vào trang điểm cùng rất nhiều phụ nữ khác. Cô và những người khác tranh nhau chỗ đứng trang điểm trước gương. Lúc bắt đầu bôi son, cô nhìn thấy trong gương là hình ảnh một Lily Allen đẹp và trẻ trung, hình ảnh của chính cô trước đó, cũng đang làm điều tương tự. Sau đó cô tiếp tục trang điểm, còn Allen "trẻ" thì đứng hát trong gương phần điệp khúc bài hát. Sang lời hai, máy quay quay cảnh nhiều phụ nữ khác trong phòng đang sửa sang quần áo và nói chuyện. Đến điệp khúc, tất cả mọi người trong phòng đứng lại xung quanh chiếc gương và cùng Allen hát điệp khúc: "It's sad, but it's true / How society says her life is already over".
Hình ảnh bất ngờ đảo ngược, quay cảnh một Allen trẻ đang đứng trong phòng tắm, khiêu vũ cùng một người đàn ông. Cô đến đứng trước một cái gương, hát phần điệp khúc cuối và nhìn thấy hình ảnh Allen "già" trong đó. Nghĩ rằng mình cũng trở nên già và xấu xí như thế trong tương lai, cô lặng lẽ rời khỏi hộp đêm.
Danh sách thực hiện

Hát chính — Lily Allen
Sáng tác — Lily Allen và Greg Kurstin
Nhà sản xuất — Greg Kurstin
Hòa âm — Greg Kurstin
Thu âm, Keyboard, Bass, Guitar — Greg Kurstin
Chỉ đạo nghệ thuật — Dan Sanders
Chú thích

↑  Rosen, Jody. “It's Not Me, It's You: Lily Allen: Review”. Rolling Stone. Jann Wenner. Bản gốc lưu trữ ngày 8 tháng 5 năm 2009. Truy cập 20 tháng 10 năm 2010.
↑  Erlewine, Stephen Thomas. It's Not Me, It's You trên AllMusic. Truy cập ngày 2 tháng 8 năm 2011.
↑  “Trilha Sonora novela Viver a Vida – CD Nacional e Internacional” (bằng tiếng Bồ Đào Nha). Sempretops.com. Bản gốc lưu trữ ngày 15 tháng 9 năm 2010. Truy cập 10 tháng 10 năm 2010.
↑  “Lily Allen - Full Biography”. MTV châu Á. Viacom. Truy cập 1 tháng 1 năm 2010.[liên kết hỏng]
↑  Davies, Lucy (ngày 23 tháng 1 năm 2009). “BBC Review It's Not Me, It's You”. BBC. Truy cập 20 tháng 10 năm 2010.
1 2  Sawyer, Miranda (ngày 7 tháng 12 năm 2007). “2008 Review: Comeback of the Year”. The Observer. Truy cập 21 tháng 10 năm 2010.
1 2  “Lily Allen: 22 Sheet Music”. Music Room. Bản gốc lưu trữ ngày 28 tháng 9 năm 2011. Truy cập 20 tháng 10 năm 2010.
1 2 3  “Lily Allen & Ours - 22 (Vingt Deux) (Chanson)” (bằng tiếng Pháp). lescharts.com. Hung Medien. Truy cập 10 tháng 10 năm 2010.
1 2  “Chart Stats: Lily Allen - 22”. ChartStats.com. Lưu trữ bản gốc ngày 28 tháng 9 năm 2009. Truy cập 10 tháng 10 năm 2010.
1 2  “Discography Lily Allen”. Irish Charts. Hung Medien. Truy cập 10 tháng 10 năm 2010.
1 2 3 4 5 6 7  “Lily Allen - 22 (Twenty Two) (Nummer)”. Ultratop. Hung Medien. Truy cập 10 tháng 10 năm 2010.
1 2  “ARIA certificates Singles 2009”. Hiệp hội công nghiệp ghi âm Úc. Truy cập 10 tháng 10 năm 2010.
1 2  “22 - Lily Allen”. Billboard. Prometheus Global Media. Truy cập 10 tháng 10 năm 2010.
↑  “Lily Allen "22"”. Boards Magazine. Bản gốc lưu trữ ngày 17 tháng 2 năm 2012. Truy cập 10 tháng 10 năm 2010.
↑  Lawler, Danielle (ngày 6 tháng 6 năm 2009). “Lily Allen drags on a fag whilst shooting video for new single, 22”. The Mirror. Truy cập 1 tháng 1 năm 2010.
1 2 3 4  “Check out Lily Allen's new music video”. The Sun. ngày 14 tháng 7 năm 2009. Truy cập 1 tháng 1 năm 2010.
↑  “Lily Allen - 22 (Twenty Two) (bài hát)”. austriancharts.at (bằng tiếng Đức). Hung Medien. Truy cập 10 tháng 10 năm 2010.
↑  “Top 40, 16 Januari 2010, Week 3” (bằng tiếng Hà Lan). Dutch Top 40. top40.nl. Truy cập 10 tháng 10 năm 2010.
↑  “Chartverfolgung - Allen, Lily”. Media Control Charts (bằng tiếng Đức). musicline.de. Bản gốc lưu trữ ngày 3 tháng 9 năm 2012. Truy cập 10 tháng 10 năm 2010.
↑  “ChartsPlus Year end 2009” (PDF). UKChartsPlus. Truy cập 19 tháng 7 năm 2010.

Hình ảnh Lily Allen "già", trong video âm nhạc của "22".
Chi Nắp ấm

Đối với các định nghĩa khác, xem Nắp ấm (định hướng).
Đối với các định nghĩa khác, xem Nepenthe.
| Chi Nắp ấm |
| --- | --- |
Ấm trên của Nepenthes edwardsiana
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Core eudicots
Bộ (ordo): Caryophyllales
Họ (familia): Nepenthaceae Dumort., 1829
Chi (genus): Nepenthes L., 1753
Tính đa dạng 
90 tới trên 129 loài
 Phân bố toàn cầu của chi Nepenthes.
Các loài
 Xem dưới đây hay danh sách tách biệt.
Danh pháp đồng nghĩa
 Anurosperma Hallier  Bandura Adans.  Phyllamphora Lour. 
Chi Nắp ấm hay còn gọi chi nắp bình, chi bình nước (danh pháp khoa học: Nepenthes ) là chi thực vật duy nhất trong họ đơn chi Nepenthaceae. Chi này chứa khoảng 90 tới 130 loài, với vô số loại cây lai ghép tự nhiên hay từ gieo trồng. Chúng chủ yếu là các loài cây tạo thành dạng dây leo tại khu vực nhiệt đới Cựu thế giới, trong khu vực từ miền nam Trung Quốc, Việt Nam, Indonesia, Malaysia và Philippines; kéo dài về phía tây tới Madagascar (2 loài) và Seychelles (1 loài), Ấn Độ (1 loài) và Sri Lanka (1 loài); về phía nam tới Australia (3 loài) và New Caledonia (1 loài). Sự đa dạng lớn nhất có trên các đảo Borneo và Sumatra với nhiều loài là đặc hữu. Một số loài là thực vật của các khu vực đồng bằng thấp và nóng ẩm, nhưng đa phần là thực vật miền núi nhiệt đới, có ban ngày nóng ẩm nhưng ban đêm mát tới lạnh quanh năm. Một vài loài được coi là thực vật núi cao nhiệt đới với ban ngày mát và ban đêm gần như đóng băng. Tên gọi trong tiếng Anh monkey cups (chén khỉ) là để chỉ tới một thực tế là người ta đã thấy những con khỉ uống nước mưa đọng lại trong các loài cây này.
Miêu tả

Các loài Nepenthes thường có hệ rễ nông và thân cây bò hay leo, thường dài vài mét và cao tới 15 m (49 ft) hay hơn thế, với đường kính thân cây khoảng 1 cm (0,4 inch) hay nhỏ hơn, mặc dù một số loài có thân cây mập hơn (như N. bicalcarata). Từ thân cây mọc ra các lá hình kiếm, sắp xếp so le với mép lá nguyên. Sự mở rộng của gân lá giữa (tua cuốn), ở một số loài hỗ trợ việc leo của cây, thò ra từ đỉnh lá; và tại cuối tua cuốn thì hình thành một chiếc ấm. Chiếc ấm này bắt đầu hình thành như một chồi nhỏ và dần dần mở rộng để tạo ra một chiếc bẫy hình phỏng cầu hay hình ống.
Các loài trong chi Nepenthes thường tạo ra hai kiểu ấm, được biết tới như là lưỡng hình lá. Xuất hiện ở gần gốc cây là những chiếc bẫy lớn nằm thấp, thường là nằm ngay trên mặt đất. Những chiếc ấm trên (trong không trung) thường nhỏ hơn, có màu sắc khác biệt và có các đặc trưng khác biệt so với những chiếc ấm dưới. Những chiếc ấm trên này thường tạo ra khi cây đạt tới độ thành thục và trở nên cao hơn. Để giữ cho cây vững chắc, những chiếc ấm trên thường tạo thành một vòng trong tua cuốn, cho phép nó cuộn lấy chỗ tựa cận kề. Ở một vài loài (như N. rafflesiana) hai kiểu ấm này có thể thu hút những loại con mồi khác nhau. Hình thái biến đổi này cũng thường làm cho sự nhận dạng loài là khó khăn.
Chiếc bẫy chứa một chất lỏng do cây tự sinh ra, nó có thể là dạng nước hay siro và được sử dụng để làm con mồi chết đuối. Nghiên cứu chỉ ra rằng chất lỏng này chứa các polymer sinh học nhớt đàn hồi có thể là cốt yếu để cầm giữ côn trùng trong các bẫy của nhiều loài. Hiệu suất đánh bẫy của chất lỏng này vẫn là cao ngay cả khi nó bị nước hòa loãng đáng kể, một điều không tránh khỏi trong các điều kiện ẩm ướt.
Phần dưới của bẫy chứa các tuyến hấp thụ các chất dinh dưỡng từ con mồi bắt được. Dọc theo phần bên trong phía trên của bẫy là một lớp sáp che phủ trơn bóng làm cho sự thoát ra của con mồi là gần như không thể. Bao quanh lối vào bẫy là một cấu trúc gọi là lông măng ("môi") trơn trượt và thường khá sặc sỡ, để thu hút con mồi nhưng lại tạo ra chỗ đứng không vững chắc. Phía trên lớp lông măng là nắp: ở nhiều loài nó giữ cho chất lỏng bên trong ấm không bị nước mưa hòa loãng, mặt dưới của nắp có thể chứa các tuyến mật để thu hút con mồi.
Con mồi của các loài nắp ấm thường là côn trùng, nhưng các loài lớn nhất (như N. rajah và N. rafflesiana) đôi khi có thể bắt cả các động vật có xương sống nhỏ, như chuột và thằn lằn. Nói chung, hoa của chúng mọc thành chùm hoa, hiếm khi thành chùy hoa với các hoa đực và hoa cái trên các cây khác nhau (đơn tính khác gốc). Hạt tạo ra trong các quả nang, có thể chứa tới 50-500 hạt, phát tán nhờ gió, mỗi hạt có một phôi trung tâm và hai cánh, mỗi cánh một bên.