stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Di chỉ khảo cổ Kow Swamp
Sách tham khảo

Brothwell, D. 1975. Possible evidence of a cultural practise affecting head growth in some late Pleistocene East Asian and Australasian populations. Journal of Archaeological Science 2:75-77.
Brown, P. 1981. Artificial cranial deformation: a component in the variation in Pleistocene Australian Aboriginal crania. Archaeology in Oceania 16:156-167.
Brown, P. 1987. Pleistocene homogeneity and Holocene size reduction: the Australian human skeletal evidence. Archaeology in Oceania 22:41-71.
Brown, P. 1989. Coobool Creek: A morphological and metrical analysis of the crania, mandibles and dentitions of a prehistoric Australian human population. Terra Australis 13. Department of Prehistory, Australian National University, Canberra.
Brown, P. 1995. Still flawed: a reply to Pardoe (1994) and Sim and Thorne (1994). Australian Archaeology 41:26-29.
Pardoe, C. 1991. Competing paradigms and ancient human remains: the state of the discipline. Archaeology in Oceania 26:79-85.
Pardoe, C. (2010). “Global human variation: polarised positions and alternative perspectives”. Before Farming. 2010 (3): 1–21.
Pietrusewsky, M. 1979. Craniometric variation in Pleistocene Australian and more recent Australian and New Guinean populations studied by multivariate procedures. Occasional papers in human biology 2:83-123.
Stone T, and Cupper ML (2003) Last Glacial Maximum ages for robust humans at Kow Swamp, southern Australia. Journal of Human Evolution 45:1-13.
Thorne, A. G. 1975. Kow Swamp and Lake Mungo. Unpublished Ph.D. thesis, University of Sydney.
Thorne, A. G. 1976. Morphological contrasts in Pleistocene Australians. In R. L. Kirk and A. G. Thorne (eds.), The Origin of the Australians, pp. 95–112. Australian * Institute of Aboriginal Studies, Canberra.
Thorne, A. G. 1977. Separation or reconciliation? Biological clues to the development of Australian. In J. Allen, J. Golson and R. Jones (eds.), Sunda and Sahul, pp. 187–204. Academic Press, London.
Thorne, A. G. and Macumber, P. G. 1972. Discoveries of Late Pleistocene man at Kow Swamp. Nature 238:316-319.
Thorne, A. G. and Wilson, S. R. 1977. Pleistocene and recent Australians: a multivariate comparison. Journal of Human Evolution 6:393-402.
Bản đúc Kow Swamp 1
K1A2

K1 Xe tăng chủ lực (MBT) được phát triển vào những năm 1980 bởi Hyundai để đáp ứng các yêu cầu của nước Cộng hòa của Quân đội Hàn Quốc dựa trên các xe tăng quân đội Hoa Kỳ M1 Abrams. Nó có tính năng một 105mm súng chính cùng với một khẩu súng máy đồng trục 7,62mm và súng máy 12,7 mm của một chỉ huy. Bên cạnh đó, cấu hình thấp, nhỏ gọn, giáp bảo vệ, và tính di động cao làm cho K1 một xe tăng chiến đấu rất survivable. Khoảng 1.500 loạt xe tăng K1 đã được mua sắm bằng nước Cộng hòa của Quân đội Hàn Quốc từ cuối năm 1980 đến năm 2010.
Các K1A2 là một dự án nâng cấp xe tăng được phát triển bởi Hyundai Rotem từ năm 2008 đến năm 2010 với sản xuất hàng loạt sẽ diễn ra sau năm 2012. Các xe tăng mới tiêu chuẩn tập trung vào việc cải thiện hiệu suất để đáp ứng các yêu cầu của chiến trường trong tương lai.Việc nâng cấp K1A2 bao gồm kiểm soát chỉ huy tự động, hệ thống phòng thủ chủ động với mềm diệt vũ khí chống lại tên lửa và tên lửa và không khí lạnh. Việc kiểm soát chỉ huy tự động bao gồm các bạn xác định hay thù (IFF), công nhận vị trí (GPS + INS), thông tin liên lạc không dây kỹ thuật số, và hiển thị. Các dự án K1A2 sẽ cung cấp bộ dụng cụ nâng cấp cho xe tăng K1 và K1A1 hiện hành của nước Cộng hoà của Lục quân và Thủy quân lục chiến Hàn Quốc.
Thanh gươm của Thánh Václav

Cận cảnh thanh gươm Thánh
Thanh gươm của Thánh Václav (tiếng Séc: Meč svatého Václava) hay còn được gọi là thanh gươm đăng quang của xứ Bohemia (Korunovační meč Čech) là một thanh gươm được sử dụng trong buổi lễ đăng quang cho các vị vua mới lên ngôi ở Praha. Lưỡi gươm này được cho là có niên đại từ thế kỷ 10, vào thời của Thánh Václav. Cùng với Thánh Giá đăng quang, thanh gươm cũng được coi là một phần của báu vật hoàng gia Bohemia. Khác với những báu vật hoàng gia còn lại, thanh gươm và Thánh Giá được trưng bày trong triển lãm thường trực của Kho tàng nhà thờ Chính tòa Thánh Vitus trong nhà nguyện Thánh Giá tại lâu đài Praha.
Lịch sử

Có hai khả năng về nguồn gốc của thanh gươm Thánh. Đầu tiên, thanh gươm được cho là được chế tác vào thế kỷ 14 theo lệnh của vua Karl IV của Thánh chế La Mã để tưởng nhớ Thánh Václav trong đại lễ đăng quang của mình. Tuy nhiên, gần đây, khi thanh gươm được đem ra xác định niên đại bằng công nghệ thì mới phát hiện ra rằng có thể lưỡi gươm đã được làm từ đầu thời Trung Cổ (vào khoảng thế kỷ 10), do đó thanh gươm có thể thực sự thuộc về Thánh Václav. Riêng lỗ khoét hình thập tự giá trên thân gươm và cán cầm được xác định là có niên đại muộn hơn, có lẽ là vào thế kỷ 13. Trong bộ sưu tập Kho tàng nhà thờ Chính tòa Thánh Vitus còn có một chiếc mũ và áo giáp được bảo tồn rất tốt và được cho là cũng của Thánh Václav.
Thanh gươm lần đầu được nhắc đến trong một bản kiểm kê vật phẩm của Kho tàng nhà thờ Chính tòa Thánh Vitus vào năm 1333. Không rõ thanh gươm được sử dụng lần đầu là khi nào trong đại lễ đăng quang nhưng trong Pháp lệnh đăng quang do vua Karl Đệ Tứ soạn vào năm 1347, thanh gươm đã thực sự có một vai trò nhất định về mặt nghi thức. Vào thời xưa, thanh gươm Thánh cùng các báu vật hoàng gia được quan chủ tế của Vương quốc Bohemia dâng lên nhà vua trước bàn thờ chính điện của Nhà thờ chính tòa Praha, trong đại lễ đăng quang. Trong đại lễ đăng quang, trước khi nhà vua được trao vương miện, thanh gươm được dùng để ban phước cho nhà vua. Sau đó, vào cuối buổi lễ, khi nhà vua đã chính thức được tôn phong làm một vị vua mới thì thanh gươm sẽ được dùng để phong tước hiệp sĩ.
Miêu tả

Chiều dài của lưỡi gươm là 76 centimet, trên thân gươm còn có một lỗ khoét hình chữ thập với kích cỡ là 45 x 20 milimét. Thanh gươm có tay cầm bằng gỗ bọc vải nhung nâu vàng và được thêu hình cành nguyệt quế bằng sợi chỉ ánh bạc.
Thanh gươm và chuôi gươm
Thanh gươm của Thánh Václav là một phần của báu vật hoàng gia Bohemia
Parmenolamia unifasciata

| Parmenolamia unifasciata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Phân bộ (subordo): Polyphaga
Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea
Họ (familia): Cerambycidae
Chi (genus): Parmenolamia
Loài (species): P. unifasciata
Danh pháp hai phần
Parmenolamia unifasciata Breuning, 1950 
Parmenolamia unifasciata là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2012.
Pasarón de la Vera

| Pasarón de la Vera, Tây Ban Nha |
| --- | --- |

  Hiệu kỳ Ấn chương

Pasarón de la Vera, Tây Ban Nha
Quốc gia:  Tây Ban Nha
Cộng đồng tự trị: Extremadura
Tỉnh: Cáceres
Đô thị: Pasarón de la Vera
Thủ phủ: Pasarón de la Vera 
Diện tích
 • Tổng cộng: 40 km2 (20 mi2)
Độ cao: 598 m (1,962 ft)
Dân số (2005)
 • Tổng cộng: 725
 • Mật độ: 18,1/km2 (470/mi2)
Múi giờ: CET (UTC+1)
 • Mùa hè (DST): CEST (UTC+2)
Mã bưu chính: 10411 
Pasarón de la Vera là một đô thị trong tỉnh Cáceres, Extremadura, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2005 (INE), đô thị này có dân số là 725 người.
Mola alexandrini

| Mola alexandrini |
| --- | --- |

A giant sunfish swimming amongst a small school of pilot fish while a scuba diver looks on in the background
Tình trạng bảo tồn
Chưa được đánh giá (IUCN 3.1)
Phân loại khoa học 
Vực:: Eukaryota
Giới:: Animalia
Ngành:: Chordata
Lớp:: Actinopterygii
Bộ:: Tetraodontiformes
Họ:: Molidae
Chi:: Mola
Loài:: M. alexandrini
Danh pháp hai phần
Mola alexandrini (Ranzani, 1839)

Các đồng nghĩa
 Orthragoriscus eurypterus Philippi 1892  Orthragoriscus ramsayi Giglioli 1839  Mola ramsayi Giglioli 1883
Mola ramsayi, là một loài cá thuộc họ Molidae. Nó liên quan chặt chẽ đến Mola mola, và được tìm thấy tại Nam bán cầu.
Mô tả

Mola ramsayi có một cái miệng tương đối nhỏ và răng của nó hợp nhất thành một cái mỏ vẹt. Nó có thể đạt chiều dài tới 3,3 mét (11 ft).
Phân bố

Mola ramsayi được tìm thấy ở phía Tây Nam Thái Bình Dương, đặc biệt là xung quanh Úc và New Zealand và Đông Nam Thái Bình Dương xung quanh Chile. Phạm vi của nó cũng kéo dài đến khu vực Đông Nam Đại Tây Dương gần Nam Phi.
Chú thích

1 2  Froese Rainer, và Daniel Pauly (chủ biên) (2006). Mola alexandrini trong FishBase. Phiên bản tháng 2 năm 2019.
↑  Appeltans, W., Bouchet, P., Boxshall, G.A., Fauchald, K., Gordon, D.P., Hoeksema, B.W., Poore, G.C.B., van Soest, R.W.M., Stöhr, S., Walter, T.C., Costello, M.J. (eds.) (2010) World Register of Marine Species (WoRMS)
↑  “Southern Ocean Sunfish, Mola ramsayi (Giglioli, 1883) - Australian Museum”. australianmuseum.net.au. Bản gốc lưu trữ ngày 27 tháng 12 năm 2010. Truy cập ngày 2 tháng 6 năm 2010.
↑  “Southern Ocean Sunfish Australianmuseum.net.au”. Bản gốc lưu trữ ngày 27 tháng 12 năm 2010. Truy cập ngày 20 tháng 10 năm 2013.
↑  Fishbase.org
Myristica simiarum

| Myristica simiarum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Magnoliidae
Bộ (ordo): Magnoliales
Họ (familia): Myristicaceae
Chi (genus): Myristica
Loài (species): M. simiarum
Danh pháp hai phần
Myristica simiarum A. DC., 1855 
Myristica simiarum là một loài thực vật có hoa trong họ Myristicaceae. Loài này được A. DC. mô tả khoa học đầu tiên năm 1855.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Myristica simiarum”. Truy cập ngày 10 tháng 8 năm 2013.
Trương Minh Nhật Quang

Trương Minh Nhật Quang sinh ngày 20 tháng 2 năm 1965 tại ấp Phú Trinh, Phan Thiết, tỉnh Thuận Hải nay là thành phố Phan Thiết tỉnh Bình Thuận. Cha ông là nhà nghiên cứu Hà Tiên Trương Minh Đạt, mẹ ông là nhà văn, nhà giáo Nguyễn Phước Thị Liên, ông là tác giả phần mềm diệt virus tên là D2 ra mắt năm 1992 trên môi trường MS-DOS (năm 2001 phát triển thành D32 trên Windows), một trong hai phần mềm diệt virus đầu tiên và nổi tiếng nhất Việt Nam một thời bên cạnh Bkav. Trong giới công nghệ thông tin Việt Nam giai đoạn đó, khi nhắc tới những người có tâm huyết đối với việc viết và cập nhật phần mềm chống virus máy tính, người ta hay nhắc đến câu "Nam Quang, Bắc Quảng" để nói về ông với tư cách đại diện tiêu biểu của miền Nam Việt Nam và Nguyễn Tử Quảng của miền Bắc.
Hiện nay, Trương Minh Nhật Quang công tác tại Đại học Kỹ thuật Công nghệ Cần Thơ (tiền thân là Trung tâm Đại học Tại chức Cần Thơ) với cương vị phó hiệu trưởng, hội viên Hội tin học thành phố Cần Thơ.
Thành tích

Phát triển phần mềm diệt Virus D32, một trong hai phần mềm diệt virus đầu tiên và nổi tiếng của Việt Nam.
Năm 2003, được tạp chí eCHIP phong tặng danh hiệu Hiệp sĩ Công nghệ thông tin.
Đăng tải một số bài báo trên tạp chí PC World Việt Nam, Tạp chí eCHIP.
Chú thích

↑  “Trường Đại học Kỹ thuật Công nghệ Cần Thơ”. Bản gốc lưu trữ ngày 19 tháng 3 năm 2015. Truy cập ngày 13 tháng 3 năm 2015.
↑  “Danh sách hội viên Hội tin học thành phố Cần Thơ”. Bản gốc lưu trữ ngày 5 tháng 3 năm 2016. Truy cập ngày 13 tháng 3 năm 2015.
↑  Chú bé bán bánh mì và phần mềm diệt virus Báo Bình Định
↑  “Những người cũ nổi giếng của ngành lập trình Việt bây giờ ra sao?”. Bản gốc lưu trữ ngày 18 tháng 4 năm 2015. Truy cập ngày 13 tháng 3 năm 2015.
↑  Phần mềm quét virus D32 "tái xuất giang hồ"
Thanh Thái Tổ Nguyên phi

Thanh Thái Tổ Nguyên phi (chữ Hán: 清太祖元妃; 1560 - 1592), Đông Giai thị, tương truyền có tên gọi Cáp Cáp Nạp Trác Thanh (哈哈纳扎青), là Phúc tấn nguyên phối của Thanh Thái Tổ Nỗ Nhĩ Cáp Xích.
Tiểu sử

Đông Giai thị sinh năm Gia Tĩnh thứ 39 (1560), người Mãn Châu Chính Hoàng kỳ, là con gái của Tháp Mộc Ba Yến (塔木巴晏). Năm Vạn Lịch thứ 5 (1577), bà kết hôn với Nỗ Nhĩ Cáp Xích, lúc này bà 18 tuổi. Nỗ Nhĩ Cáp Xích ở rể tại Đông Giai thị, ông không có của cải nên bị phủ nhận, đương thời triều đình nhà Minh cũng ghi ["Đông Nỗ Nhĩ Cáp Xích"]. Tuy nhiên, các hậu duệ sau này của hoàng tộc nhà Thanh do chịu ảnh hưởng của tục lệ người Hán nên cho rằng việc vị Hoàng đế khai quốc từng đi ở rể là đáng xấu hổ, coi là điều tối kỵ.
Bà sinh 3 người con đầu lòng cho Nỗ Nhĩ Cáp Xích, gồm có trưởng nữ Đông Quả Cách cách, trưởng nam Chử Anh và thứ nam Đại Thiện. Năm Vạn Lịch thứ 20 (1592), Đông Giai thị qua đời, Nỗ Nhĩ Cáp Xích đổi họ như cũ Ái Tân Giác La.
Lúc mới khởi nghiệp, người con cả Chử Anh được Nỗ Nhĩ Cáp Xích lập ngôi vị Thái tử, xác nhận là người kế vị. Tuy nhiên, do tính tình kiêu ngạo, khinh thường người khác cho nên Chử Anh không được lòng nhiều vị đại thần. Năm Vạn Lịch thứ 43 (1615), Chử Anh bị năm vị đại thần khai quốc là Phí Anh Đông, Ngạch Diệc Đô, Hà Hòa Lễ, An Phí Dương Cổ và Hô Nhĩ Hán cùng với một số người em vốn có bất hòa tập trung công kích. Do đó, Chử Anh dần không còn được sự tín nhiệm của Nỗ Nhĩ Cáp Xích, bị cha tước bỏ binh quyền, nảy sinh ra bất mãn, nhiều lần tỏ ý oán trách cha cùng với những kẻ đã dèm pha mình. Cuối cùng, Chử Anh bị tố cáo, tống giam và chết trong ngục. Khi Hoàng Thái Cực lên ngôi Đại hãn, đã truy phong Chử Anh là ["Quảng Lược Bối lặc"].
Năm Thiên Mệnh thứ 11 (1626), Hoàng Thái Cực lên ngôi Hoàng đế, chỉ truy tôn mẹ đẻ Diệp Hách Na Lạp Mạnh Cổ Triết Triết làm Hoàng hậu. Tuy Đông Giai thị là vợ cả của Thanh Thái Tổ và là đích mẫu của Hoàng Thái Cực, sinh thời chưa từng bị phế nhưng vẫn không được đề cập truy phong. Niềm an ủi của bà là con trai út Đại Thiện, trở thành Lễ Thân vương, một trong Thiết mạo tử vương nhà Thanh.
Acacia abbreviata

| Acacia abbreviata |
| --- | --- |
(K003778483)
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
(không phân hạng): Rosids
Bộ (ordo): Fabales
Họ (familia): Fabaceae
Chi (genus): Acacia
Loài (species): A. abbreviata
Danh pháp hai phần
Acacia abbreviata Maslin 
 
Acacia abbreviata là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được Maslin miêu tả khoa học đầu tiên.
Chú thích

1 2  The Plant List (2010). “Acacia abbreviata”. Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2013.
1 2  B R Maslin (1980). “Acacia (Leguminosae-Mimosoideae): A Contribution to the Flora of Central Australia” (PDF). Journal of the Adelaide Botanic Gardens (bằng tiếng Anh). 2 (4): 301–321. ISSN 0313-4083. JSTOR 23872363. Wikidata Q92900710. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 17 tháng 7 năm 2020.
Pargny-les-Bois

| --- | --- |
 Pargny-les-Bois
Pargny-les-Bois

Hành chính
Quốc gia:  Pháp
Vùng: Hauts-de-France
Tỉnh: Aisne
Quận: Laon
Tổng: Crécy-sur-Serre
Liên xã: Pays de la Serre
Xã (thị) trưởng: Jean-Pierre Guenard (2001-2008)
Thống kê
Độ cao: 81–137 m (266–449 ft) (bình quân 154 m (505 ft)[chuyển đổi: tùy chọn không hợp lệ])
Diện tích đất1: 6,83 km2 (2,64 dặm vuông Anh)
INSEE/Mã bưu chính: 02591/ 02270

Pargny-les-Bois  là một xã ở tỉnh Aisne, vùng Hauts-de-France thuộc miền bắc nước Pháp.
Dischidia aberrans

| Dischidia aberrans> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Gentianales
Họ (familia): Apocynaceae
Chi (genus): Dischidia
Loài (species): D. aberrans
Danh pháp hai phần
Dischidia aberrans Schltr. 
Dischidia aberrans là một loài thực vật có hoa trong họ La bố ma. Loài này được Schltr. mô tả khoa học đầu tiên năm 1916.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Dischidia aberrans”. Truy cập ngày 10 tháng 6 năm 2013.
Pelexia fiebrigii

| Pelexia fiebrigii> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Monocots
Bộ (ordo): Asparagales
Họ (familia): Orchidaceae
Chi (genus): Pelexia
Loài (species): P. fiebrigii
Danh pháp hai phần
Pelexia fiebrigii Schltr. 
Pelexia fiebrigii là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Schltr. mô tả khoa học đầu tiên năm 1920.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Pelexia fiebrigii”. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.
Passalus kleinei

| Passalus kleinei> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Passalidae
Chi (genus): Passalus
Loài (species): P. kleinei
Danh pháp hai phần
Passalus kleinei Kuwert, 1891 
Passalus kleinei là một loài bọ cánh cứng trong họ Passalidae. Loài này được Kuwert miêu tả khoa học năm 1891.
Chú thích

↑  Hallan, J.  (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Di chỉ khảo cổ Phùng Nguyên

Khu di chỉ khảo cổ Phùng Nguyên nằm ven sông Thao thuộc làng Phùng Nguyên, xã Phùng Nguyên, huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ, Việt Nam, là di chỉ khảo cổ tiêu biểu của nền văn hóa Phùng Nguyên, mở đầu cho các văn hóa tiền Đông Sơn trên lưu vực sông Hồng có niên đại cách ngày nay khoảng 3.500-4.000 năm.
Đặc điểm

Khu di chỉ Phùng Nguyên nằm trên hai gò đất (gò Ếch và gò Nhà Giả), trong cánh đồng Dộc Chầu thuộc làng Phùng Nguyên (tên cũ là Cổ Nhuế, tên Việt cổ là Kẻ Nội), xã Kinh Kệ, huyện Phong Châu, tỉnh Phú Thọ (nay là xã Phùng Nguyên, huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ).
Năm 1959, tại khu vực này người ta đã phát hiện ra nhiều di chỉ của người Việt cổ từ thời tiền sử, từ di chỉ cư trú, mộ táng đến các xưởng sản xuất công cụ lao động và đồ trang sức. Kết quả thám sát, khai quật trên một diện tích khoảng 4 nghìn m², do các nhà khoa học thực hiện 3 lần (vào các năm 1959, 1961, 1968), đã làm phát lộ hàng nghìn hiện vật, trong đó nổi bật là các hiện vật bằng đá và gốm. Các hiện vật của di chỉ khảo cổ này nằm trong 4 lớp trầm tích văn hóa: lớp trầm tích đầu tiên là đất canh tác từ 0,1m-0,2m, lớp thứ nhì là đất phù sa trắng mịn dày 0,05m-0,1m, lớp thứ ba là đất phù sa lẫn sỏi và than tro dày 0,1m-0,3m và cuối cùng là lớp đất sét mịn màu vàng nhạt dày khoảng 2,5m.
Niên đại

Các di chỉ tại Phùng Nguyên có niên đại khoảng đầu thiên niên kỷ thứ 2 trước công nguyên, cuối thời đại đồ đá mới và sơ kỳ thời đại đồ đồng.
Hiện vật

Các hiện vật bằng đá tại di chỉ khảo cổ Phùng Nguyên rất phong phú bao gồm các công cụ lao động, vũ khí đá như rìu có vai, rìu có mấu, rìu tứ giác (1100 chiếc), đục (59 chiếc), dao cưa, mũi lao, mũi giáo, mũi tên, mũi nhọn, chày nghiền, hòn kê, bàn mài, bàn dập. Đồ trang sức đá gồm hơn 500 mảnh vòng đá đủ kích cỡ, khuyên tai, hạt chuỗi hình ống hoặc hình cườm với lỗ khoan rất nhỏ v.v. Ngoài ra còn có các loại hình đồ đá khác như lõi vòng, đá hình chữ nhật mài, thỏi đá mài nhẵn, phác vật rìu, mảnh tước, hòn cuội. Các công cụ, vũ khí, đồ trang sức đá được ghè, đẽo, tiện, cưa, mài với trình độ điêu luyện, sử dụng nhiều chất liệu đá khác nhau như đá Bazan, Diabazan, Spilite và đặc biệt là cả các loại đá bán quý Nephrite, Jadiete. Đồ đá sản xuất ra được mài nhẵn bóng, hình dáng cân đối đều đặn, có góc vuông cạnh thẳng hoặc tròn trặn duyên dáng và kích thước nhỏ nhắn. Về mặt cắt ngang vòng xuyến, có đủ loại: hình vuông, tròn, bán nguyệt, tam giác, chữ nhật, hình thang, và có thêm gờ nổi. Về màu sắc thì từ trắng ngà, tím nhạt đến gan gà, xám xanh, đủ loại. Kiểu loại tuy nhiều, song trong đó vòng mặt cắt hình chữ nhật dẹt chiếm số lượng nhiều hơn cả, trở thành một đặc điểm riêng của vòng trang sức Phùng Nguyên và ở một phương diện nhất định, các vòng đá dẹt này là một đặc điểm dễ nhận biết nhất của văn hóa Phùng Nguyên.
Tại di chỉ khảo cổ Phùng Nguyên cũng đã phát hiện được hơn 10 vạn mảnh gốm và đồ gốm nguyên vẹn của nồi, bình, bát, vật hình nuôi, dọi xe sợi, bi gốm, chạc gốm. Các hiện vật gốm bao gồm khoảng 200 vật dụng còn nguyên vẹn và nhiều mảnh vỡ, phần lớn là các dụng cụ sinh hoạt. Đồ gốm hầu hết thuộc vào loại gốm đất sét có chất liệu rất mịn, không pha cát, thành gốm mỏng, ngoài phủ một lớp áo gốm đen gần như miết bóng. Kỹ thuật tạo chất liệu này hầu như không thấy trong các văn hóa trước và sau Phùng Nguyên. Các hiện vật này được làm bằng bàn xoay là chủ yếu, nằm trong hai nhóm: gốm thô và gốm nung. Gốm nung được qua lửa ở nhiệt độ khoảng 600-7000C. Các mẫu vật gốm cho thấy không chỉ kỹ thuật pha chế đất sét của cư dân Phùng Nguyên đạt trình độ cao, mà ngay cả kiểu dáng đồ gốm cũng thanh thoát nhất trong các hiện vật gốm thời Hùng Vương. Bên cạnh đó, hoa văn trên hiện vật gốm, thường gặp các dạng dây thừng, văn chải, văn in, văn đắp thêm, văn đan, văn khắc vạch chấm dải v.v., được chế tác phức tạp, đối xứng sinh động, có bố cục vừa chặt chẽ vừa phóng khoáng lại được trang trí thành các dải băng. Tất cả các công đoạn làm gốm từ làm đất, tạo kiểu dáng cho đến trang trí hoa văn cho thấy đồ gốm Phùng Nguyên đạt đỉnh cao của hoa văn gốm nguyên thủy ở Việt Nam.
Ngoài các hiện vật gốm, tại di chỉ Phùng Nguyên còn có một số hiện vật chế tác bằng xương có hình mũi nhọn.
Văn hóa Phùng Nguyên

Tính đến đầu năm 1980, đã có trên 52 di chỉ khảo cổ tương tự Phùng Nguyên được phát hiện ở nhiều nơi khác tại vùng đồng bằng và trung du phía Bắc Việt Nam, tập trung nhiều tại Phú Thọ, Vĩnh Phúc, Hà Tây (cũ), Hà Nội, Bắc Ninh, Bắc Giang, chủ yếu là dọc theo lưu vực các con sông lớn chảy từ phía Bắc xuống sông Hồng, sông Đà. Tuy nhiên do tính chất đại biểu của di chỉ khảo cổ học Phùng Nguyên và sự quần tụ đày đặc các di chỉ tương tự trong một khu vực không lớn như tỉnh Phú Thọ, các di tích phát hiện về sau có cùng tính chất Phùng Nguyên được xếp vào cùng loại hình gọi là Văn hóa Phùng Nguyên.
Chú thích

↑  Sau Phùng Nguyên lần lượt là các văn hóa Đồng Đậu, Gò Mun và Đông Sơn.
1 2  Cổ vật Phùng Nguyên - văn hóa đá.
1 2  Dấu ấn văn hóa trên đồ gốm thời Hùng Vương[liên kết hỏng]
↑  Các tài liệu mới nhất khẳng định đã có trên 60 di chỉ có tính chất Phùng Nguyên đã được phát hiện tại miền Bắc Việt Nam.
↑  Trong tổng số các di chỉ có tính chất Phùng Nguyên được phát hiện trên toàn miền Bắc Việt Nam, tỉnh Phú Thọ có tới 26 di chỉ.
Myristica ingens

| Myristica ingens> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Magnoliidae
Bộ (ordo): Magnoliales
Họ (familia): Myristicaceae
Chi (genus): Myristica
Loài (species): M. ingens
Danh pháp hai phần
Myristica ingens (Foreman) W.J. de Wilde, 1995 
Myristica ingens là một loài thực vật có hoa trong họ Myristicaceae. Loài này được (Foreman) W.J. de Wilde mô tả khoa học đầu tiên năm 1995.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Myristica ingens”. Truy cập ngày 10 tháng 8 năm 2013.