stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Scopula ancellata
Chú thích

↑  Sihvonen, P., 2005: Phylogeny and classification of the Scopulini moths (Lepidoptera: Geometridae, Sterrhinae). Zoological Journal of the Linnean Society 143: 473–530.
↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 17 tháng 6 năm 2014.
Scopula annularia

| Scopula annularia> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Tông (tribus): Scopulini
Chi (genus): Scopula
Loài (species): S. annularia
Danh pháp hai phần
Scopula annularia (Swinhoe, 1890) 
Danh pháp đồng nghĩa
 Lycauges annularia Swinhoe, 1890  Acidalia nigropunctata Guenee, 1858 
Scopula annularia là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Sihvonen, P., 2005: Phylogeny and classification of the Scopulini moths (Lepidoptera: Geometridae, Sterrhinae). Zoological Journal of the Linnean Society 143: 473–530.
↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 17 tháng 6 năm 2014.
Scopula amseli

| Scopula amseli> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Tông (tribus): Scopulini
Chi (genus): Scopula
Loài (species): S. amseli
Danh pháp hai phần
Scopula amseli Wiltshire, 1967 
Scopula amseli là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chú thích

↑  Sihvonen, P., 2005: Phylogeny and classification of the Scopulini moths (Lepidoptera: Geometridae, Sterrhinae). Zoological Journal of the Linnean Society 143: 473–530.
↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 17 tháng 6 năm 2014.
Máy bay tiêm kích

Máy bay tiêm kích tàng hình thế hệ thứ năm F-35A Lightning II thuộc Phi đội máy bay chiến đấu số 58, Không quân Hoa Kì USAF.
Máy bay tiêm kích (Hán Việt: tiêm kích cơ /chiến đấu cơ, tiếng Anh: Fighter aircraft, tiếng Pháp: Avion de chasse), trước kia còn gọi là máy bay khu trục, là một loại máy bay chiến đấu trong quân chủng không quân, được thiết kế với mục đích chính là tác chiến chống lại các lực lượng không quân của đối phương. Nhiệm vụ chính của máy bay tiêm kích là không chiến:
Chiến đấu tiêu diệt các máy bay ném bom, máy bay cường kích và tên lửa của đối phương để bảo vệ an toàn các mục tiêu mặt đất và trên biển của lực lượng mình khỏi các cuộc tấn công của không quân đối phương.
Chiến đấu chống lại các máy bay tiêm kích của đối phương để bảo vệ các máy bay ném bom, máy bay cường kích, máy bay vận tải và các lực lượng không quân khác của quân mình đang hoạt động.
Góp phần cùng các lực lượng không quân khác triển khai trên diện rộng các biện pháp đấu tranh với các lực lượng phòng không và không quân của đối phương để tranh đoạt quyền bá chủ trên không, kiểm soát vùng trời đảm bảo an ninh trên không cho các quân binh chủng quân mình chiến đấu trong khu vực chiến sự.
Vì các đặc điểm không chiến trên nên máy bay tiêm kích khác với những loại máy bay quân sự khác như máy bay ném bom, máy bay cường kích, máy bay thám thính, máy bay vận tải ở chỗ máy bay tiêm kích có kích thước nhỏ; có tốc độ cao; độ cơ động tốt: dễ dàng thay đổi các tham số bay (vận tốc, độ cao, hướng bay); dễ thao tác và được trang bị các vũ khí không chiến đặc dụng là radar, hệ thống thông tin – chỉ huy – dẫn đường, súng máy, pháo và tên lửa có điều khiển không đối không để chiến đấu hiệu quả chống không quân địch. Từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai, máy bay tiêm kích trở thành một phần quan trọng quyết định thắng bại trong hầu hết những cuộc chiến hiện đại, nói một cách đặc biệt là chiến tranh "quy ước". Ngày nay quân đội các quốc gia trên thế giới đã bỏ ra những khoản ngân quỹ rất lớn để nghiên cứu chế tạo và bảo dưỡng các máy bay tiêm kích hiện đại nhằm duy trì khả năng phòng thủ và tấn công trên không của quốc gia mình.
Lịch sử phát triển

Từ "tiêm kích" không trở thành thuật ngữ tiếng Anh chính thức cho một máy bay chiến đấu một chỗ cho đến khi Chiến tranh Thế giới I nổ ra. Ở Anh, những máy bay một chỗ như vậy vẫn tiếp tục được gọi là "do thám" vào đầu những năm 1920. Còn trong các thứ tiếng Pháp, Ý, Đức và Bồ Đào Nha thuật ngữ "tiêm kích" được sử dụng có nghĩa đen là "người đi săn" (hiện nay các thuật ngữ đó vẫn được sử dụng), trong khi ở Nga máy bay tiêm kích được gọi là "истребитель" mà nghĩa đen là "người hủy diệt". Ở Mỹ có lẽ do trước đây vì dịch sai từ tiếng Pháp "chasseur" mà máy bay tiêm kích của người Mỹ được gọi là máy bay tiêm kích "theo đuổi" ("pursuit") cho đến tận cuối những năm 1940.
Cho dù dưới bất cứ tên gọi nào được sử dụng thì máy bay tiêm kích đã được phát triển để đối phó với việc các quốc gia bước đầu sử dụng máy bay và khí cầu điều khiển tham chiến trong Chiến tranh thế giới I với vai trò trinh sát và tấn công mặt đất. Vào lúc đầu nó chỉ là loại máy bay chiến đấu còn chưa được chuyên môn hoá được phát minh để tăng cường cho các phương tiện bay khác, nhất là các loại khinh khí cầu quân sự nặng nề thường dùng lúc bấy giờ. Những máy bay tiêm kích thời này thường làm bằng gỗ, động cơ cánh quạt, có hai cánh đôi và trang bị súng máy trên buồng lái.
Các cuộc chiến tranh trên không ngày càng trở nên quan trọng, việc chiếm quyền kiểm soát không phận cũng vì thế mà được ưu tiên hàng đầu. Trong Chiến tranh thế giới thứ hai, máy bay tiêm kích chủ yếu là máy bay một tâng cánh hoàn toàn làm bằng kim loại với những khẩu pháo hoặc súng máy hạng năng đặt ở cánh. Vào cuối cuộc chiến, những máy bay phản lực một luồng khí (turbojet) đã bắt đầu thay thế những máy bay động cơ pít-tông như một thúc đẩy mới trong kỹ thuật hàng không, tên lửa đã được sử dụng tăng cường hoặc thay thế những khẩu súng.
Dựa trên những mục đích nghiên cứu lịch sử, những máy bay tiêm kích phản lực được phân loại theo thế hệ. Thuật ngữ thế hệ được người Nga đề xướng sử dụng như một cách nói biện hộ trong việc nói đến F-35 Lightning II như một máy bay "thế hệ thứ 5".
Những máy bay tiêm kích phản lực hiện đại phần lớn được trang bị một hoặc hai động cơ phản lực cánh quạt đẩy (turbofan), vũ khí chính là tên lửa (với máy bay tiêm kích ban ngày hạng nhẹ thường có ít nhất 2 tên lửa, cho đến 8 đến 10 tên lửa đối với máy bay tiêm kích ưu thế trên không như Su-27 Flanker hoặc F-15 Eagle), với một khẩu pháo như một vũ khí dự phòng (điển hình là loại pháo cỡ từ 20 đến 30 mm), và trang bị với một radar như một phương pháp chính để phát hiện, theo dõi và khóa mục tiêu.
Máy bay tiêm kích động cơ cánh quạt > 1919-1938

Việc phát triển máy bay tiêm kích đã chậm lại trong thời kỳ giữa hai cuộc đại chiến thế giới, thay đổi quan trọng nhất xuất hiện vào cuối thời kỳ này, khi loại máy bay cổ điển hai tầng cánh trong Chiến tranh thế giới I được thay thế bằng máy bay một tầng cánh dạng thân khung thép liền khối hoặc bán liền khối thay thế cho vải và gỗ, với cấu trúc cánh mút chìa đỡ. Súng đồng bộ càng ngày càng ít đi và dần kém quan trọng, các nhà thiết kế máy bay có khuynh hướng tăng thêm trang bị vũ khí hạng nặng đặt ở cánh.
Một số lực lượng không quân đã đưa "máy bay tiêm kích hạng nặng" vào sử dụng (ở Đức gọi là "kẻ hủy diệt"). Đây là loại máy bay lớn, đôi khi được phỏng theo loại máy bay ném bom hạng trung hoặc hạng nhẹ, và thường thường có hai động cơ. Khái niệm này không giữ ảnh hưởng ngoại trừ một số thiết kế chuyên dụng đòi hỏi khả năng mang trọng tải lớn và pháo hạng nặng. Tuy nhiên, những máy bay tiêm kích hạng nặng không phải là đối thủ của những máy bay tiêm kích bình thường trong chiến đấu do thân hình đồ sộ, cơ động kém.
Vào cuối những năm 1930, máy bay tiêm kích nhanh chóng được đổi mới trang bị vũ khí, đây là một trong những sự đổi mới chính của máy bay tiêm kích. Nhưng những cải tiến nghiên cứu phát triển máy bay mạnh mẽ không phải do ngân sách của quân đội chi trả, mà lại diễn ra đối với những máy bay thể thao dân sự. Máy bay được thiết kế cho mục đích thể thao đã mở đường cho những sáng kiến như hình dáng khí động học của máy bay tốt hơn và động cơ mạnh hơn, những điều này đều được tìm thấy ở những máy bay tiêm kích trong Chiến tranh thế giới thứ hai.
Trong giai đoạn này có các loại máy bay đáng chú ý như:
Máy bay hai tầng cánh
Tiệp Khắc - Avia B-534
Ý - Fiat CR.42
Thụy Điển - Svenska Aero Jaktfalken
Anh Quốc - Bristol Bulldog
Anh Quốc - Gloster Gladiator
Anh Quốc - Hawker Fury
Hoa Kỳ - Boeing F4B-4
Máy bay một tầng cánh
Nhật Bản - Mitsubishi A5M 'Claude'
Hà Lan - Fokker D.XXI
Ba Lan - PZL P.11
Liên Xô - Polikarpov I-16
Anh Quốc - Hawker Hurricane
Anh Quốc - Boeing P-26 Peashooter
Hoa Kỳ - F2A Brewster Buffalo
Máy bay tiêm kích động cơ cánh quạt > Chiến tranh thế giới thứ hai

Các cuộc chiến trên không và kiểm soát không phận đã trở thành một phần quan trọng của học thuyết quân sự trong Chiến tranh thế giới thứ hai. Khả năng dùng máy bay để xác định vị trí, tấn công quấy rối, và ngăn chặn các lực lượng mặt đất là một phần công cụ trong học thuyết cánh tay liên hợp (không quân - lục quân) của Đức Quốc xã, cuộc xâm chiếm Anh Quốc sở dĩ thất bại là do không quân của Đức không chiếm được quyền khống chế bầu trời khi giao chiến với Không quân Hoàng gia Anh. Theo lời của Erwin Rommel nhận thức được tầm quan trọng của không quân: "Bất cứ ai, dù với vũ khí tân kỳ nhất, phải đánh nhau khi quân địch đã hoàn toàn làm chủ tình thế trên không, sẽ chiến đấu giống như quân mọi rợ chống lại quân đội hiện đại châu Âu, với những thiệt thòi tương tự và cơ hội thành công tương tự."
Máy bay tiêm kích trong Chiến tranh thế giới thứ hai được trang bị rốc két cũng như thiết kế động cơ phản lực đầu tiên và có tất cả những phát minh trong thập niên 30. Máy bay với động cơ xăng dùng piston tiếp tục được cải tiến và phát triển, càng lúc càng tiến bộ về mọi mặt cho đến khi những máy bay phản lực như Messerschmitt Me 262 và Gloster Meteor được chế tạo. Những chiếc tiêm kích này này có tốc độ lên trên 400 dặm/giờ (600 km/giờ) và khi bổ nhào xuống nhanh có thể vượt bức tường âm thanh, nhiều khi tạo cộng hưởng làm vỡ máy bay. Các loại thắng cản tốc độ lao xuống được chế tạo vào cuối cuộc chiến để giảm tối hiện tượng này và giúp phi công lấy lại được sự điều khiển.
Radar, phát minh trước khi cuộc chiến bùng nổ, được gắn trên một vài loại máy bay tiêm kích, như chiếc Messerschmitt Bf 110 và Northrop P-61 Black Widow, giúp phi công phát hiện máy bay địch trong đêm tối. Một sáng kiến trong thời kỳ là máy bay tiêm kích tấn công. Sáng kiến này do Thủy quân lục chiến Hoa Kỳ vùng Thái Bình Dương thực hiện, vì thiếu máy bay ném bom, họ gắn thêm bom vào máy bay chiến đấu F4U Corsair. Sau khi bỏ bom, những máy bay này có thể chiến đấu chống lại máy bay địch như một máy bay tiêm kích bình thường. F6F Hellcat cũng được sử dụng với mục đích tương tự vào giai đoạn 1944-1945.
Trong giai đoạn này có các loại máy bay đáng chú ý như:
Máy bay tiêm kích động cơ cánh quạt > Các nước có máy bay tiêm kích

Úc
CAC Boomerang
Pháp
Bloch MB.150
Dewoitine D.520
Morane-Saulnier M.S.406
Potez 630
Phần Lan
VL Myrsky
Đức
Messerschmitt Bf 109
Messerschmitt Bf 110
Focke-Wulf Fw 190
Messerschmitt Me 163
Messerschmitt Me 210
Messerschmitt Me 262
Heinkel He 100
Heinkel He 111
Heinkel He 112
Heinkel He 162
Ý
Macchi C.200
Macchi C.202
Macchi C.205
Fiat G.55
Fiat G.50
Reggiane Re 2000
Reggiane Re 2001
Reggiane Re 2005
Nhật Bản
Kawanishi N1K-J
Nakajima Ki-43
Nakajima Ki-44
Nakajima Ki-84
Kawasaki Ki-61
Kawasaki Ki-100
Mitsubishi Zero
Mitsubishi J2M
România
IAR-80
Thụy Điển
FFVS J 22
Liên Xô
Yakovlev Yak-1
Yakovlev Yak-3
Yakovlev Yak-9
Lavochkin LaGG-3
Lavochkin La-5
Lavochkin La-7 'Fin'
Mikoyan-Gurevich MiG-3
Anh Quốc
Supermarine Spitfire
Hawker Hurricane
Hawker Typhoon
Hawker Tempest
De Havilland Mosquito
Gloster Meteor
Boulton Paul Defiant
Hawker Sea Fury
Hoa Kỳ
Grumman F4F Wildcat
Vought F4U Corsair
Grumman F6F Hellcat
Curtiss P-36 Hawk
Lockheed P-38 Lightning
Bell P-39 Airacobra
Curtiss P-40 Warhawk
Republic P-47 Thunderbolt
North American P-51 Mustang
Bell P-63 Kingcobra
Nam Tư
Rogozarski IK-3
Máy bay tiêm kích động cơ phản lực > Thế hệ thứ hai (1953 - 1960)

Thế hệ thứ hai mô tả sự hợp nhất của nhiều công nghệ mới để cải tiến tối đa khả năng chiến đấu của máy bay tiêm kích phản lực. Việc đưa vào sử dụng tên lửa điều khiển như AIM-9 Sidewinder, AIM-7 Sparrow, Kaliningrad K-5, Vympel K-13... đã chuyển không chiến từ tầm gần sang thành không chiến ngoài tầm nhìn của phi công (tuy nhiên việc phát triển các chiến thuật hỗn chiến trong tầm nhìn phi công vẫn là cần thiết), cần phải có sự tiêu chuẩn hóa radar để phát hiện theo dõi mục tiêu. Những công trình sư thiết kế đã thử nghiệm rất nhiều những sáng kiến trong hàng không, như cánh xuôi, cánh tam giác, cánh cụp cánh xòe, và thân máy bay áp dụng luật diện tích, khả năng chứa xăng cũng tăng lên nhờ những sáng tạo cấu trúc bình chứa. Những chiếc máy bay sử dụng cánh xuôi đã trở thành máy bay lần đầu tiên phá vỡ được bức tường âm thanh.
Thời kỳ này với sự phát triển mạnh của vũ khí tên lửa rất hiệu quả và gọn nhẹ, hiệu quả không chiến không còn phụ thuộc quá nhiều vào các đặc tính cơ động của máy bay. Những máy bay tiêm kích đã được chuyên môn hóa riêng biệt tùy nhiệm vụ như máy bay tiêm kích ném bom (F-105 và Sukhoi Su-7), nó vừa có thể tấn công mặt đất như máy bay tấn công, vừa có thể không chiến và xu hướng này đến nay vẫn là chủ đạo trong không quân tiêm kích của các cường quốc quân sự thế giới.
Đồng thời với sự ra đời của tên lửa mang đầu đạn hạt nhân phóng từ máy bay và bom hạt nhân xuất hiện yêu cầu phải có loại tiêm kích chuyên biệt đánh chặn từ xa không cho phép xuất hiện vũ khí hạt nhân tại khu vực được bảo vệ. Đó là xu hướng phát triển máy bay tiêm kích đánh chặn từ xa mà đi đầu trong hướng này là không quân Xô Viết: máy bay tiêm kích đánh chặn (tiếng Anh: Fighter-interceptor, tiếng Nga: Истребитель – перехватчик) là loại máy bay tiêm kích tầm xa mang tên lửa không đối không tầm xa để tiêu diệt các máy bay và tên lửa của đối phương từ rất xa ngoài khu vực bảo vệ. Các máy bay này trang bị các hệ thống radar và tên lửa rất hiện đại có tầm bay rất xa và tốc độ rất cao nhưng vì tiêu diệt mục tiêu bằng phóng tên lửa tầm xa nên không đòi hỏi tính cơ động tốt. Ở thời kỳ này các máy bay điển hình loại này là Mikoyan-Gurevich MiG-21 của Liên Xô, English Electric Lightning của Anh và F-104 Starfighter của Hoa Kỳ.
Trong giai đoạn này có các loại máy bay đáng chú ý như:
Ai Cập
Helwan HA-300
Canada
Avro Arrow
Pháp
Dassault Étendard IV
Ấn Độ
HAL HF-24 Marut
Thụy Điển
Saab Draken
Liên Xô Hình thiếu thông tin về bản quyền [[Tập tin:Su7u.jpg|nhỏ|[[Su&#x2D;7]] [[Không quân Xô Viết]]
Mikoyan-Gurevich MiG-19 'Farmer'
Mikoyan-Gurevich MiG-21 'Fishbed'
Sukhoi Su-7 'Fitter-A'
Sukhoi Su-9/11 'Fishpot'
Anh Quốc
English Electric Lightning
De Havilland Sea Vixen
Gloster Javelin
Hoa Kỳ
Chance-Vought F-8 Crusader
Grumman F-11 Tiger
North American F-100 Super Sabre
Convair F-102 Delta Dagger
Lockheed F-104 Starfighter
Republic F-105 Thunderchief
Convair F-106 Delta Dart
Nam Tư
SOKO J-22 Orao
Máy bay tiêm kích động cơ phản lực > Thế hệ thứ tư (1970 - 1990)

Bài chi tiết: Máy bay chiến đấu thế hệ thứ 4
Giới thiệu thêm

Để đối phó với chi phi liên tục tăng của máy bay tiêm kích và hoàn thiện sự thành công của F-4 Phantom II, máy bay tiêm kích đa chức năng đã trở thành phổ biến trong thời kỳ này, và thậm chí thiết kế máy bay cho một vai trò đặc biệt (như F-4 đã có) có thể có khả năng đa vai trò. Những máy bay tiêm kích mới như MiG-23 và Panavia Tornado có những phiên bản thích hợp đặc biệt cho những vai trò khác nhau, trong khi máy bay tiêm kích đa chức năng thật sự bao gồm F/A-18 Hornet, Sukhoi Su-27 và Dassault Mirage 2000. Điều này được làm thuận tiện nhờ hệ thống điện tử hàng không có thể luân chuyển liên tục giữa phương thức hoạt động mặt đất và không trung. Khi chi phí cho việc phát triển ngày càng tăng, thì nền kinh tế sẽ đóng vai trò nhân tố thúc đẩy hơn nữa sự phát triển máy bay đa chức năng.
Không giống như những máy bay tiêm kích đánh chặn ở thời kỳ trước, đa số những máy bay tiêm kích chiếm ưu thế trên không hiện đại đã được thiết kế để có thể không chiến tầm gần nhanh nhẹn. Hệ thống điều khiển trong buồng lái phần lớn dùng hệ thống điện – điện tử và máy tính fly-by-wire sẽ loại bỏ hệ thống điều khiển cơ – thủy lực đã lỗi thời, với các tính toán tham số bay tự động, do đó phi công có thể chú tâm vào việc tác chiến hơn là lo điều khiển máy bay, và sự tiện nghi thoải mái sẽ phổ biến trong các máy bay tiêm kích hiện đại.
Trong giai đoạn này có các loại máy bay đáng chú ý như:
Pháp
Dassault Mirage 2000
Israel
IAI Kfir
Nhật Bản
Mitsubishi F-2
Trung Quốc
JH-7 Flying Leopard
Shenyang J-8II
Đài Loan
AIDC F-CK-1 Ching-kuo
Panavia Tornado Thụy Điển
Saab Viggen
Liên Xô
Mikoyan MiG-29 'Fulcrum'
Mikoyan MiG-31 'Foxhound'
Sukhoi Su-27/33 'Flanker'
Yakovlev Yak-38 'Forger'
Anh Quốc / Đức / Ý
Panavia Tornado
Anh Quốc / Hoa Kỳ
BAE / McDonnell Douglas Harrier II
Hoa Kỳ
Grumman F-14 Tomcat
McDonnell Douglas F-15 Eagle
General Dynamics / Lockheed Martin F-16 Fighting Falcon
McDonnell Douglas F/A-18 Hornet
Northrop F-20 Tigershark
Giới thiệu thêm > Thế hệ 4.5 (1990 - 2000)

Thế hệ "nửa chừng" này là thế hệ chiến đấu cơ hiện nay - để biểu hiện sự trì trệ của các cải tiến khí động học (vốn bùng nổ ở thế hệ ba); nhưng lại tiến triển vượt bậc các hệ thống dẫn đường và các hệ thống điện tử khác - do việc áp dụng chip vi xử lý và kỹ thuật bán dẫn trong các thập niên 1980 và 1990, cũng như hình dạng tàng hình một phần dựa trên thiết kế các máy siêu tính. Điển hình của thế hệ này là chiếc F/A-18E/F Super Hornet dựa trên thiết kế cũ của chiếc F/A-18 Hornet thập niên 1970, hoặc Su-30MKI dựa trên thiết kế cũ của chiếc Su-27. Trong khi các đặc điểm khí động học căn bản không thay đổi, thế hệ máy bay này được cải tiến tính năng lái nhờ trang bị buồng lái toàn kính, radar quét bán dẫn cố định AESA, động cơ mới, cấu trúc bằng vật liệu composite nhẹ hơn, và hình dáng thay đổi chút ít để giảm phản xạ tín hiệu radar.
Trong giai đoạn này có các loại máy bay đáng chú ý như:
Pháp
Dassault Rafale
Ấn Độ
HAL Tejas
Trung Quốc / Pakistan
JF-17 Thunder / FC-1 Fierce Dragon
Trung Quốc
Chengdu J-10
Shenyang J-11B
Nga
Mikoyan MiG-35 'Fulcrum'
Sukhoi Su-30/35/37 'Flanker'
Sukhoi Su-32/34 'Fullback'
Nga / Ấn Độ
Su-30MKI 'Flanker'
Thụy Điển
Saab JAS 39 Gripen
Anh Quốc / Đức / Ý / Tây Ban Nha
Eurofighter Typhoon
Hoa Kỳ
Boeing F-15E Strike Eagle and all later derivatives
General Dynamics / Lockheed Martin F-16C/D Block 50/52 and all later derivatives
Boeing F/A-18E/F Super Hornet
Giới thiệu thêm > Thế hệ thứ năm (2000 - hiện nay)

Là thế hệ các máy bay hiện đại nhất đang được thử nghiệm hiện nay và tương lai gần và phải tổng hợp được các tính năng rất ưu việt sau đây:
Hệ thống phễu phụt phản lực đa hướng cho phép máy bay có lực nâng phản lực với độ cơ động cực cao. Hiện nay đang có các mẫu máy bay F-22 Raptor của Hoa Kỳ, Sukhoi Su-27 và các đời Sukhoi mới nhất của Nga, Eurofighter Typhoon của châu Âu đáp ứng được yêu cầu này trong đó dòng máy bay Sukhoi đáp ứng ưu việt nhất.
Tốc độ hành trình cơ bản là siêu âm không cần đốt nhiên liệu phụ.
Công nghệ tàng hình chống ra đa và giảm thiểu đến mức tối đa các trường vật lý của máy bay cho phép máy bay là vô hình đối với đối phương.
Hệ thống điều khiển hoàn toàn tự động với tương tác thông tin tương tác đầu ra đầu vào trực tiếp trên kính phi công tự động tổng hợp các thông tin chiến đấu, có khả năng bỏ qua các hành động sai sót của phi công khi thao tác bay.
Tính đa năng của máy bay cho phép thực hiện được nhiều chức năng chiến đấu.
Hệ thống radar hoả lực vòng tròn mạnh ở mọi phía có thể cảnh giới, nhìn và bắn về phía sau cũng hiệu quả như về phía trước và tiến đến có thể tác chiến vòng tròn.
Ở thế hệ này, duy nhất chỉ có F-22 Raptor của Hoa Kỳ, đã được đưa vào sản xuất vào năm 2004 hiện đang phục vụ trong không quân Hoa Kỳ, và thường được xem như là máy bay tiêm kích đầu tiên của thế hệ tiêm kích mới, gọi là "thế hệ thứ năm". Đối với loại F-35 Lightning II đang phát triển (trước đây là Joint Strike Fighter) và F-22 đều có ảnh hưởng tới sự phát triển không ngừng của thiết kế thế hệ thứ tư, và hầu hết các thiết kế thế hế thứ năm hiện này của các quốc gia trên thế giới đều có một số hình dáng đường nét khí động học giống nhau như Sukhoi PAK FA của Nga, dự án Shenyang J-XX của Trung Quốc, Máy bay Chiến đấu Tầm trung của Ấn Độ và KFX của Hàn Quốc. Những mẫu thao diễn công nghệ của thế hệ tiêm kích thứ năm hiện đã bị hủy bỏ bao gồm YF-23 Black Widow II, Boeing X-32, McDonnell Douglas X-36 của Hoa Kỳ cộng với Dự án MiG 1.42 mà sau này nâng cấp thành phiên bản 1.44 của Nga.
Giới thiệu thêm > Thế hệ thứ năm (2000 - hiện nay) > Đang hoạt động

Hoa Kỳ
F-22 RaptorLockheed Martin / Boeing F-22 Raptor
Bay thử nghiệm vào năm 2009 và bắt đầu hoạt động vào năm 2012

Nga
Sukhoi T-50
Sukhoi Su-75
Hoa Kỳ / Anh Quốc
Lockheed Martin / Northrop Grumman / BAE F-35 Lightning II / JCA
Bay thử nghiệm vào năm 2009 và bắt đầu hoạt động vào năm 2012 > Mẫu thử nghiệm công nghệ

Đã được chế tạo, bay và thử nghiệm (chỉ có mẫu thử nghiệm) - nhưng thiết kế không được lựa chọn
Sukhoi Su-47 Nga
Sukhoi Su-47 'Berkut'
Mikoyan Project 1.44 'Flatpack'
Hoa Kỳ
Northrop YF-23 Black Widow II
Boeing X-32 JSF
Bay thử nghiệm vào năm 2009 và bắt đầu hoạt động vào năm 2012 > Đang phát triển

Đang phát triển trong giai đoạn đầu hoặc trong giai đoạn dự án In very early development or rumored projects
Trung Quốc
J-20
Nga / Ấn Độ (Test Flights expected near 2012)
Dự án Máy bay tiêm kích Thế hệ thứ năm (dựa trên PAK-FA)
Ấn Độ
Medium Combat Aircraft (đang phát triển)
Nhật Bản
Mitsubishi ATD-X (đang phát triển)
Hàn Quốc
KAI KF-X (đang phát triển)
Nga
Dự án MiG LFI (đang phát triển)
Sukhoi Su-75 (Checkmate)  (đang phát triển)
A-10 Thunderbolt II, F-86 Sabre, P-38 Lightning và P-51 Mustang bay biểu diễn tại căn cứ không quân Langley, Virginia, Hoa Kỳ
Chiếc Sopwith Camel 2F1 cánh đôi tại Viện Bảo tàng Đế quốc London
Bản sao Fokker Dr.I tại ILA 2006, máy bay ba lớp cánh "Red Baron"
Một máy bay tiêm kích một tầng cánh đầu tiên: Boeing P-26 Peashooter bay lần đầu tiên vào năm 1932
Mitsubishi A5M
Supermarine Spitfire
Morane-Saulnier M.S.406
Dewoitine D.520
Messerschmitt Bf 109
Mitsubishi A6M-Zero
Nakajima Ki-27
Mikoyan-Gurevich MiG-1
Yakovlev Yak-9
P-51A Mustang
F6F Hellcat
Messerschmitt Me 262
Gloster Meteor F 3
Dassault Ouragan
MiG-15 trong bảo tàng tại Mỹ
MiG-17 thuộc Không quân Nhân dân Việt Nam
North American F-100 Super Sabre "thế hệ thứ hai". Đây là máy bay Hoa Kỳ đầu tiên phá vỡ được bức tường âm thanh.
Dassault Étendard IV
Sukhoi Su-7
MiG-19S, 
 Không quân Nhân dân Việt Nam
MiG-21PF
F-5C Freedom Fighter thuộc Không lực Việt Nam Cộng hòa
Một chiếc MiG-25 thế hệ thứ ba của Liên Xô
Một chiếc J-8 thế hệ thứ ba của Trung Quốc
Hai chiếc Mirage IIID (sau) và Mirage IIIE (trước) thế hệ thứ ba của Pháp
Một chiếc Harrier thế hệ thứ ba của Anh
F-15 Eagle
Su-27
MiG-31
Panavia Tornado
FC-1 Kiêu Long
Eurofighter Typhoon
X-35 JSF, mẫu thử nghiệm máy bay tiêm kích "thế hệ thứ năm"
Sukhoi Su-47
Scopula aphercta

| Scopula aphercta> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Tông (tribus): Scopulini
Chi (genus): Scopula
Loài (species): S. aphercta
Danh pháp hai phần
Scopula aphercta Prout, 1932 
Scopula aphercta là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.