stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Viêm tủy thị thần kinh

| Viêm tủy thị thần kinh |
| --- | --- |
Bệnh Devic, Hội chứng Devic
Chuyên khoa: thần kinh học, nhãn khoa
Triệu chứng: suy giảm thị lực, giảm cảm giác, liệt, rối loạn bàng quang
Khởi phát thông thường: Trung bình: 40 tuổi nếu AQP4-IgG, 31 tuổi MOG-IgG
Yếu tố nguy cơ: Nữ, yếu tố di truyền
Phương pháp chẩn đoán: Triệu chứng, xét nghiệm máu, MRI
Chẩn đoán phân biệt: Đa xơ cứng, các bệnh tự miễn khác
Tần suất: gần 1 trên 10,000
Viêm tủy thị thần kinh (NMOSD, còn gọi là bệnh Devic) là bệnh tự miễn, đặc trưng bởi tình trạng viêm cấp tính thần kinh thị giác và tủy sống. Các đợt viêm thần kinh thị giác và viêm tủy có thể xảy ra đồng thời hoặc nối tiếp nhau. Bệnh thường tái phát, đặc biệt là ở những bệnh nhân không được điều trị. Trong hơn 80% trường hợp, viêm tủy thị gây ra bởi các tự kháng thể (autoantibody) immunoglobulin G (IgG) với kênh aquaporin 4 (bệnh anti-AQP4). Aquaporin 4 là aquaporin (kênh vận chuyển nước) phong phú nhất trong hệ thần kinh trung ương. Một nhóm nhỏ các trường hợp âm tính với kháng AQP4 có liên quan đến các kháng thể chống lại myelin oligodendrocyte glycoprotein (anti-MOG).
Đa xơ cứng (MS) và viêm tủy thị có thể giống nhau về biểu hiện lâm sàng và X quang, và đa xơ cứng có thể rất hiếm khi biểu hiện kiểu hình giống viêm tủy thị. Do đó, viêm tủy thị trong quá khứ đã bị nhầm là một biến thể lâm sàng của đa xơ cứng. Tuy nhiên, viêm tủy thị không phải do đa xơ cứng gây ra trong phần lớn các trường hợp. Viêm tủy thị và đa xơ cứng khác biệt đáng kể về cơ chế bệnh sinh, biểu hiện lâm sàng, chụp cộng hưởng từ, xét nghiệm dịch não tủy, diễn biến bệnh và tiên lượng.
Triệu chứng cơ năng và triệu chứng thực thể

Biểu hiện ban đầu phổ biến nhất là viêm tủy sống. Viêm tủy sống gây ra rối loạn chức năng tủy, có thể dẫn đến yếu cơ, liệt tứ chi, mất hoặc giảm cảm giác, co cứng kiểu tháp (spasm), rối loạn bàng quang, ruột hoặc rối loạn cương dương.
Biểu hiện ban đầu phổ biến thứ hai là viêm dây thần kinh thị giác và/hoặc giao thoa thị giác, còn gọi chung là viêm thị. Viêm thị có thể dẫn đến giảm/mất thị lực. Mất thị trường hoặc mất khả năng nhìn màu sắc có thể xảy ra riêng lẻ hoặc trước khi thực sự mất thị lực. Khác với với viêm thị vô căn và viêm thị do bệnh đa xơ cứng, viêm thị do viêm tủy thị thần kinh dẫn đến mất thị lực nghiêm trọng ngay từ khi khởi phát, ảnh hưởng đến cả hai bên mắt và mù vĩnh viễn.
Về mặt cổ điển, viêm tủy thị thần kinh chỉ bao gồm các triệu chứng viêm tủy và viêm thị. Tuy nhiên, với việc phát hiện ra các kháng thể gây bệnh, một loạt các biểu hiện bệnh rộng hơn được xếp vào viêm tủy thị thần kinh. Viêm tủy thị thần kinh có thể ảnh hưởng đến thân não. Các tổn thương ở thân não hoặc tủy cổ trên có thể gây suy hô hấp. Tổn thương trong vùng nhận cảm hóa học (area postrema) tại sàn não thất tư ở hành não có thể gây nôn mửa hoặc nấc cụt, cũng như đau và co cứng (spasm). Có kèm theo tổn thương não nhưng thường không có triệu chứng. Các tổn thương cũng có thể ảnh hưởng đến trung não, chủ yếu ở viêm tủy thị thần kinh có aquaporin-4–Immunoglobulin-G (AQP4-IgG) dương tính.
Nguyên nhân

Viêm tủy thị thần kinh là bệnh tự miễn tác động vào hệ thống thần kinh. Trong hơn 80% trường hợp, nguyên nhân là do tự kháng thể IgG chống lại aquaporin-4 (anti-AQP4+). Trong 20% còn lại, có 10–40% trong số đó nguyên nhân là do kháng thể IgG chống lại MOG, còn lại vẫn chưa rõ nguyên nhân.
Chưa có lời giải thich cho sự tồn tại yếu tố "tự miễn dịch". Nhiều yếu tố di truyền và môi trường được biết là làm tăng nguy cơ phát triển viêm tủy thị thần kinh. Yếu tố nguy cơ lớn nhất là nữ giới, đặc biệt là ở viêm tủy thị thần kinh có AQP4-IgG dương tính. Nhiều alen kháng nguyên bạch cầu người (HLA) có mối quan hệ với viêm tủy thị thần kinh.
Viêm tủy thị trước đây có liên quan đến nhiều bệnh hệ thống. Một số nhà nghiên cứu đã chỉ ra rằng một số trường hợp khác có thể là hội chứng cận u. Dường như bệnh lupus có thể tạo ra các tự kháng thể viêm tủy thị-IgG, dẫn đến các trường hợp viêm tủy thị có nguồn gốc từ bệnh lupus.
Chẩn đoán

Viêm tủy thị thần kinh được chẩn đoán bằng các tiêu chuẩn chẩn đoán đã đồng thuận, đã trải qua nhiều lần sửa đổi, gần đây nhất là vào năm 2015.
So với các trường hợp xét nghiệm huyết thanh AQP4-IgG âm tính thì tiêu chuẩn chẩn đoán đối với trường hợp có xét nghiệm huyết thanh AQP4 – IgG dương tính được nới lỏng hơn. Nếu phát hiện AQP4-IgG thì chỉ cần 01 tiêu chuẩn chính và loại trừ được các chẩn đoán phân biệt là đủ để chẩn đoán viêm tủy thị thần kinh.
Nếu không phát hiện AQP4-IgG thì để chẩn đoán viêm tủy thị thần kinh cần có 02 tiêu chuẩn chính, mỗi tiêu chuẩn có kết quả MRI hỗ trợ, cùng với việc loại trừ các chẩn đoán phân biệt.
| Tiêu chuẩn chính | Các phát hiện trên phim cộng hưởng từ (MRI) nếu AQP4-IgG âm tính hoặc không xác định |
| --- | --- |
Viêm dây thần kinh thị giác: Hoặc (1) MRI não cho kết quả bình thường hoặc chỉ tổn thương chất trắng không đặc hiệu, hoặc (2) MRI thần kinh thị giác cho thấy tăng tín hiệu trên xung T2, hoặc tổn thương ngấm thuốc trên xung T1. Tổn thương lớn hơn 1/2 chiều dài thần kinh thị giác hoặc liên quan đến giao thoa thị giác
Viêm tủy cấp tính: Tổn thương trong tủy > 3 đốt liên tiếp nhau, hoặc teo cột sống ≥ 3 đốt liên tiếp nhau
Hội chứng vùng nhận cảm hóa học (các đợt nấc cụt hoặc nôn/buồn nôn kéo dài): Tổn thương vùng nhận cảm hóa học hoặc mặt sau của hành não
Hội chứng thân não cấp tính: Tổn thương thân não quanh ống nội tủy
Chứng ngủ rũ có triệu chứng/ hội chứng trung não cấp tính với MRI cho thấy hình ảnh tổn thương não: Không có
Hội chứng não có triệu chứng với tổn thương não điển hình của viêm tủy thị thần kinh: Không có
Viêm tủy thị thần kinh do MOG-IgG được coi là biểu hiện của viêm não tủy liên quan đến anti-MOG.
Điều trị

Viêm tủy thị thần kinh không có thuốc chữa triệt để, nhưng có thể điều trị được. Một số bệnh nhân hồi phục, nhưng nhiều người bị suy giảm thị lực và liệt tay chân, mức độ nghiêm trọng tùy trường hợp.
Điều trị > Điều trị tấn công

Suy giảm thần kinh dài hạn là tác động tích lũy của các đợt cấp tính. Như vậy điều trị các đợt cấp tính là rất quan trọng. Thông thường điều trị tấn công bằng corticosteroid tiêm tĩnh mạch liều cao, chẳng hạn như methylprednisolone IV (Solu-Medrol) trong 3–5 ngày. Bắt đầu điều trị sớm bằng steroid đã cho thấy cải thiện kết quả liên quan đến thị lực sau các đợt cấp tính. Tuy nhiên, không có bằng chứng chất lượng nào chứng mình hiệu quả của steroid đến kết quả lâu dài. Chiến lược điều trị này được "vay mượn" từ chiến lược điều trị các bệnh tự miễn tương tự (viêm dây thần kinh thị giác vô căn và bệnh đa xơ cứng).
Lọc huyết tương có thể là một phương pháp điều trị hiệu quả khi điều trị tấn công bằng corticosteroid. Máu của chính bệnh nhân được bơm ra, tế bào máu được lấy ra khỏi huyết tương và trộn với một dung dịch, sau đó hỗn hợp máu mới được bơm trở lại cơ thể.
Điều trị > Phòng ngừa thứ cấp

Có thể điều trị dự phòng để ngăn ngừa tái phát viêm tủy thị; nhưng thời gian chính xác của điều trị dự phòng vẫn gây tranh cãi.
Điều trị > Phòng ngừa thứ cấp > Dược phẩm được FDA chấp thuận

Dược phẩm được FDA chấp thuận điều trị viêm tủy thị thần kinh dương tính với AQP4-IgG, được chứng minh là có hiệu quả trong các thử nghiệm lâm sàng giai đoạn III lần đầu được cung cấp ra thị trường vào năm 2019. Tính đến năm 2020, đây là một trong những loại thuốc đắt nhất trên toàn thế giới. Vì thuốc không có ở dạng viên và giá thành đắt đỏ nên đã hạn chế khả năng tiếp cận. Chưa rõ hiệu quả của các loại thuốc mới này đối với viêm tủy thị thần kinh âm tính với AQP4-IgG.
| Thuốc (nhãn hiệu) | Nhãn hiệu | Ngày phê duyệt của FDA | Cơ chế hoạt động | Ghi chú |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Eculizumab | Soliris | 2019 | Kháng thể đơn dòng chống lại bổ thể C5 | Được chấp thuận cho viêm tủy thị thần kinh dương tính với AQP4-IgG |
| Inebilizumab | Uplizna | 06/2020 | Kháng thể đơn dòng kháng tế bào B CD19+ |  |
| Satralizumab | Enspryng | 08/2020 | Kháng thể đơn dòng kháng IL-6 | Được chấp thuận cho viêm tủy thị thần kinh dương tính với AQP4-IgG |
Điều trị > Phòng ngừa thứ cấp > Dược phẩm off-label

Nhiều thuốc điều trị mặc dù thiếu các thử nghiệm lâm sàng giai đoạn III để kiểm tra hiệu quả nhưng vẫn được đưa vào sử dụng, do các thuốc này tương đối rẻ và sẵn có ở dạng thuốc viên. Đây là các thuốc điều trị tiêu chuẩn hiện nay. Hầu hết các loại thuốc này tác động đến hệ miễn dịch theo nhiều cách khác nhau.
| Thuốc (nhãn hiệu) | Cơ chế hoạt động | Ghi chú |
| --- | --- | --- |
| azathioprine (Imuran, Azasan) | Ức chế chuyển hóa purin | Lần đầu tiên được báo cáo là có hiệu quả vào năm 1998 và là phương pháp điều trị chính trong hơn 10 năm sau đó. Đôi khi kết hợp với steroid do tác dụng kéo dài hàng tháng. |
| mycophenolat mofetil (CellCept) | Ức chế chuyển hóa purin | Đã thay thế một phần azathioprine do hiệu quả và khả năng dung nạp tốt hơn. Đôi khi kết hợp với steroid do tác dụng kéo dài hàng tháng. |
corticosteroid: 
| mitoxantrone | Chất ức chế tổng hợp/sửa chữa DNA |  |
| methotrexat | Ức chế chuyển hóa folat |  |
| cyclophosphamid | liên kết chéo DNA |  |
| rituximab (Rituxan) | kháng thể chống lại tế bào B CD20 | Phương pháp điều trị viêm tủy thị thần kinh được sử dụng phổ biến nhất hiện nay. |
globulin miễn dịch tiêm tĩnh mạch (IVIG): 
| ghép tế bào gốc tạo máu (HSCT) |  | có thể được sử dụng trong các trường hợp nặng của viêm tủy thị. Dữ liệu hiện có cho thấy quy trình này có thể làm giảm hoạt động viêm trong thời gian ngắn, nhưng phần lớn bệnh nhân sẽ tái phát trong vòng 5 năm. |
Điều quan trọng cần lưu ý là một số thuốc ức chế miễn dịch được sử dụng để điều trị đa xơ cứng (chẳng hạn như interferon-β, fingolimod, natalizumab và alemtuzumab) lại trầm trọng thêm sự tiến triển của bệnh viêm tủy thị và không được sử dụng để điều trị viêm tủy thị.
Tiên lượng

Bệnh có thể xuất hiện một đợt duy nhất (đơn pha). Tuy nhiên, ít nhất 85% bệnh nhân có tái phát với các đợt viêm tủy ngang và/hoặc viêm dây thần kinh thị giác lặp đi lặp lại. Ở những bệnh nhân có viêm tủy thị thần kinh xuất hiện một đợt duy nhất, viêm tủy ngang và viêm dây thần kinh thị giác xảy ra đồng thời hoặc cách nhau vài ngày. Mặt khác, bệnh nhân ở dạng tái phát có nhiều khả năng thời gian hai triệu cứng này cách nhau nhiều tuần hoặc vài tháng và phục hồi vận động tốt hơn sau khi viêm tủy ngang. Tái phát thường xảy ra sớm, khoảng 55% bệnh nhân bị tái phát trong năm đầu và 90% trong 5 năm đầu.
Khoảng 20% bệnh nhân viêm tủy thị thần kinh chỉ một đợt (đơn pha) sẽ bị suy giảm thị lực vĩnh viễn và 30% bị liệt vĩnh viễn ở một hoặc cả hai chân. Trong số những bệnh nhân viêm tủy thị thần kinh tái phát, 50% bị suy giảm thị lực hoặc liệt trong vòng 5 năm. Ở một số bệnh nhân (33% trong một nghiên cứu), viêm tủy ngang ở tủy cổ dẫn đến suy hô hấp và tử vong sau đó.
Dịch tễ học

Tỷ lệ hiện mắc thay đổi theo vùng, dao động từ 0,5 đến 10 ca trên 100.000 người. Viêm tủy thị thần kinh phổ biến ở phụ nữ hơn nam giới, với phụ nữ chiếm hơn 2/3 số bệnh nhân và hơn 80% những người mắc bệnh tái phát.
Một nghiên cứu hồi cứu cho thấy rằng tỷ lệ mắc Viêm tủy thị thần kinh là 1,5% trong mẫu bệnh nhân mắc bệnh thần kinh ngẫu nhiên, với tỷ lệ đa xơ cứng/viêm tủy thị thần kinh là 42:7. Trong số 13 bệnh nhân viêm tủy thị thần kinh, 77% bị tổn thương tủy sống, 38% bị viêm dây thần kinh thị giác nặng và 23% bị tổn thương não hoặc thân não. Chỉ 56% có viêm tủy thị thần kinh có xác định về mặt lâm sàng khi theo dõi.
Viêm tủy thị thần kinh phổ biến ở người châu Á hơn người da trắng. Trên thực tế, bệnh đa xơ cứng tủy thị châu Á (OSMS) (chiếm 30% các trường hợp mắc bệnh đa xơ cứng ở Nhật Bản) được cho là giống hệt với viêm tủy thị thần kinh. Trong quần thể bản địa của vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới, đa xơ cứng rất hiếm; nhưng khi tồn tại thì thường ở dạng đa xơ cứng tủy thị.
Phần lớn bệnh nhân viêm tủy thị thần kinh không có người thân bị ảnh hưởng và bệnh này được coi là không mang tính chất gia đình.
Bệnh nhân nổi tiếng

Christine Hà (đầu bếp người Mỹ gốc Việt)
Cassie Mitchell (vận động viên khuyết tật và giáo sư kỹ thuật y sinh)
Chụp MRI bệnh nhân viêm tủy ngang, một trong những tiêu chuẩn chẩn đoán viêm tủy thị thần kinh
Cấu trúc hóa học của methylprednisolone, được sử dụng để điều trị tấn công các đợt cấp
Peridiscus lucidus

| Peridiscus lucidus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng): Eudicots
Bộ (ordo): Saxifragales
Họ (familia): Peridiscaceae
Chi (genus): Peridiscus
Loài (species): P. lucidus
Danh pháp hai phần
Peridiscus lucidus Benth., 1862 
Peridiscus lucidus là một loài thực vật có hoa trong họ Peridiscaceae. Loài này được Benth. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1862.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Peridiscus lucidus”. Truy cập ngày 25 tháng 8 năm 2013.
Adeixis

| Adeixis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Geometridae
Chi (genus): Adeixis Warren, 1897
Danh pháp đồng nghĩa
 Paragyrtis Meyrick, 1905
Adeixis là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.
Các loài

Adeixis inostentata (Walker, 1861)
Quận Baldwin, Georgia

| --- | --- |
Quận Baldwin, Georgia
Bản đồ
 Vị trí trong tiểu bang Georgia
 Vị trí của tiểu bang Georgia trong Hoa Kỳ
Thống kê
Thành lập: 1803
Quận lỵ: Milledgeville
TP lớn nhất: Milledgeville
Diện tích  - Tổng cộng  - Đất  - Nước:   268 mi² (693 km²) 258 mi² (669 km²) 9 mi² (23 km²), 3.38%
Dân sốƯớc tính  - (2006)  - Mật độ:   45.275   173/dặm vuông (67/km²)
Múi giờ: Miền Đông: UTC-5/-4
Website: www.baldwincountyga.com

Quận Baldwin là một quận trong tiểu bang Georgia, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở thành phố Milledgeville 6. Theo điều tra dân số năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có dân số 45275 người 2.
Pterophorus aliubasignum

| Pterophorus aliubasignum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Phân bộ (subordo): Ditrysia
Liên họ (superfamilia): Pterophoroidea
Họ (familia): Pterophoridae
Chi (genus): Pterophorus
Loài (species): P. aliubasignum
Danh pháp hai phần
Pterophorus aliubasignum Gielis, 2000 
Pterophorus aliubasignum là một loài bướm đêm thuộc họ Pterophoridae. Nó được tìm thấy ở New Guinea.
Chú thích

↑  Review of the Pterophoridae from New Guinea, with descriptions of eight new species (Lepidoptera)
Phegopteris splendida

| Phegopteris splendida> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Pteridophyta
Lớp (class): Polypodiopsida
Bộ (ordo): Polypodiales
Họ (familia): Thelypteridaceae
Chi (genus): Phegopteris
Loài (species): P. splendida
Danh pháp hai phần
Phegopteris splendida F, 1850 
Phegopteris splendida là một loài dương xỉ trong họ Thelypteridaceae. Loài này được F mô tả khoa học đầu tiên năm 1850.
Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Phegopteris splendida”. Truy cập ngày 28 tháng 5 năm 2014.
Asota enganensis

| Asota enganensis> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Erebidae
Chi (genus): Asota
Loài (species): A. enganensis
Danh pháp hai phần
Asota enganensis Rothschild, 1897 
Asota enganensis là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Aderusincertae spinimanus

| Aderusincertae spinimanus> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Coleoptera
Họ (familia): Aderidae
Chi (genus): Aderusincertae
Loài (species): A. spinimanus
Danh pháp hai phần
Aderusincertae spinimanus Champion, 1916 
Aderusincertae spinimanus là một loài bọ cánh cứng trong họ Aderidae. Loài này được Champion miêu tả khoa học năm 1916.
Chú thích

↑  Hallan, J.  (2010) Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010
Sematophyllum calliferum

| Sematophyllum calliferum> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Plantae
Ngành (divisio): Bryophyta
Lớp (class): Bryopsida
Phân lớp (subclass): Bryidae
Bộ (ordo): Hypnales
Họ (familia): Sematophyllaceae
Chi (genus): Sematophyllum
Loài (species): S. calliferum
Danh pháp hai phần
Sematophyllum calliferum (Geh. & Hampe) Broth. ex Dixon, 1941 
Sematophyllum calliferum là một loài Rêu trong họ Sematophyllaceae. Loài này được (Geh. & Hampe) Broth. ex Dixon miêu tả khoa học đầu tiên năm 1941.
Chú thích

↑  The Plant List (2010). “Sematophyllum calliferum”. Truy cập ngày 10 tháng 8 năm 2013.
Thiacidas clathrata

| Trisula clathrata> Phân loại khoa học |
| --- | --- |
Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Arthropoda
Lớp (class): Insecta
Bộ (ordo): Lepidoptera
Họ (familia): Noctuidae
Chi (genus): Trisula
Loài (species): T. clathrata
Danh pháp hai phần
Trisula clathrata Grünberg, 1907 
Trisula clathrata là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Chú thích

↑  Bisby, F.A.; Roskov, Y.R.; Orrell, T.M.; Nicolson, D.; Paglinawan, L.E.; Bailly, N.; Kirk, P.M.; Bourgoin, T.; Baillargeon, G.; Ouvrard, D. (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
↑  Beccaloni, G. W., Scoble, M. J., Robinson, G. S. & Pitkin, B. (Editors). (2003) The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). (Geraadpleegd maart 2013).
Arsène Lupin

| Arsène Lupin |
| --- | --- |
Bìa của truyện "Arsène Lupin, Quý ông kẻ trộm" (1907)
Xuất hiện lần đầu: "The Arrest of Arsène Lupin" (1905)
Sáng tạo bởi: Maurice Leblanc
Thông tin
Giống loài: Nhân vật
Giới tính: Nam giới
Nghề nghiệp: Siêu trộm
Quốc tịch:  Pháp
Arsène Lupin là một nhân vật hư cấu xuất hiện trong loạt truyện thám tử, tiểu thuyết trinh thám của nhà văn Pháp Maurice Leblanc, cũng như một số phần tiếp theo và rất nhiều phim truyền hình, phim điện ảnh như Night Hood, Arsène Lupin, các vở kịch và truyện tranh phỏng theo.
Lịch sử

Cùng thời với Arthur Conan Doyle, Maurice Leblanc (1864-1941) đã sáng tạo ra nhân vật Arsène Lupin, một nhân vật có tầm phổ biến rộng khắp và lâu dài ở các nước nói tiếng Pháp, giống như Sherlock Holmes ở các nước nói tiếng Anh.
Serie Arsène Lupin gồm hai mươi tập truyện được viết bởi chính Leblanc cộng thêm năm phần tiếp đã được ủy quyền cho nhóm viết của Boileau-Narcejac thực hiện, cũng như nhiều tác phẩm khác phỏng theo. Nhân vật Lupin được giới thiệu lần đầu trên tạp chí Je Sais Tout qua một loạt truyện ngắn, bắt đầu từ số thứ 6, ngày 15 tháng 7 năm 1905. Ban đầu nhân vật mang tên Arsène Lopin, nhưng vấp phải sự phản đối từ một chính trị gia trùng tên, kết quả là "Lopin" đã bị đổi thành " Lupin "
Arsène Lupin là một siêu đạo chích có tài hóa trang, một tên trộm quý tộc chuyên trộm đồ của nhà giàu trong khi núp bóng quý ông lịch thiệp. Nhân vật Lupin có nhiều hành động giống với Marius Jacob nên có nhiều người cho là tác giả sáng tác nhận vật dựa trên nguyên mẫu này. Sau khi xuất bản 12 tập truyện ngắn được sự đón nhận của công chúng, cho thấy đây là một nhân vật có thể sánh ngang cùng với các nhân vật khác như Sherlock Holmes của Conan Doyle, Hercule Poirot của Agatha Christie. Hình tượng Lupin đã được Mangaka Aoyama Gosho lấy làm hình mẫu cho nhân vật Kaito Kid trong bộ manga nổi tiếng Thám tử lừng danh Conan.
Phim > Điện ảnh

The Gentleman Burglar (B&W., US, 1908) with William Ranows (Lupin).
Arsène Lupin contra Sherlock Holmes (B&W., Germany, 1910) with Paul Otto (Lupin).
Arsène Lupin (B&W., France, 1914) with Georges Tréville (Lupin).
The Gentleman Burglar (B&W., US, 1915) with William Stowell (Lupin).
Arsène Lupin (B&W., UK, 1916) with Gerald Ames (Lupin).
Arsène Lupin (B&W., US, 1917) with Earle Williams (Lupin).
The Teeth of the Tiger (B&W., US, 1919) with David Powell (Lupin).
813 (B&W., US, 1920) with Wedgwood Nowell (Lupin) and Wallace Beery.
Les Dernières aventures d'Arsène Lupin (B&W., France/Hungary, 1921).
813 - Rupimono (B&W., Japan, 1923) with Minami Mitsuaki (Lupin).
Arsène Lupin (B&W., US, 1932) with John Barrymore (Lupin).
Arsene Lupin, Detective (Arsène Lupin détective, B&W., France, 1937) with Jules Berry (Lupin).
Arsène Lupin Returns (B&W., US, 1938) with Melvyn Douglas (Lupin).
Enter Arsène Lupin (B&W., US, 1944) with Charles Korvin (Lupin).
Arsenio Lupin (B&W., Mexico, 1945) with R. Pereda (Lupin).
Nanatsu-no Houseki (B&W., Japan, 1950) with Keiji Sada (Lupin).
Tora no-Kiba (B&W., Japan, 1951) with Ken Uehara (Lupin).
Kao-no Nai Otoko (B&W., Japan, 1955) with Eiji Okada (Lupin).
The Adventures of Arsène Lupin (Les Aventures d'Arsène Lupin, col., France, 1957) with Robert Lamoureux (Lupin).
Signé Arsène Lupin (B&W., France, 1959) with Robert Lamoureux (Lupin).
Arsène Lupin contre Arsène Lupin [fr] (B&W., France, 1962) with Jean-Pierre Cassel và Jean-Claude Brialy (Lupins).
Arsène Lupin (col., France, 2004) with Romain Duris (Lupin).
Lupin no Kiganjo (col., Japan, 2011) with Kōichi Yamadera (Lupin).
Phim > Truyền hình

Arsène Lupin, 26 60-minute episodes (1971, 1973–1974) with Georges Descrières (Lupin)
L'Île aux trente cercueils, six 60-minute episodes (1979) The character of Lupin, who only appears at the end of the novel, was removed entirely.
Arsène Lupin joue et perd, six 52-minute episodes (1980) loosely based on 813 with Jean-Claude Brialy (Lupin).
Le Retour d'Arsène Lupin, twelve 90-minute episodes (1989–1990) and Les Nouveaux Exploits d'Arsène Lupin, eight 90-minute episodes (1995–1996) with François Dunoyer (Lupin).
Les Exploits d'Arsène Lupin (also known as Night Hood), 26 episodes for 24 min. (1996), produced by Cinar & France-Animation, with Luis de Cespedes (Lupin).
Lupin, Philippine series (2007) with Richard Gutierrez (Lupin).
The 2014 movie Kamen Rider × Kamen Rider Drive & Gaim: Movie War Full Throttle features a character based on Lupin named Kamen Rider Lupin.
Code: Realize ~Guardian of Rebirth~, anime television series (2017) based on the video game, produced by the studio M.S.C, with Tomoaki Maeno và J. Michael Tatum (Lupin in Japanese and English, respectively).
The 2018 42nd Season Super Sentai series Kaitou Sentai Lupinranger VS Keisatsu Sentai Patranger features two teams, one of which is the Lupinrangers. Consisting of three members, they are recruited by Kogure, Arsène's butler, and executor of Arsène Lupin's will, to retrieve the Lupin Collection, Arsène's personal collection of the most dangerous artifacts he ever stole, with the understanding that if they collect them all, they will be granted a single wish, to retrieve the people they care most about from the clutches of the Gangler, (later on they are joined by part-time Phantom Thief Noel Takao, the adopted son of Arsène Lupin, who seeks to destroy the Don of the Gangler, and bring together all the pieces of the collection to bring his father back, since when the Ganglers broke in they murdered Arsène and stole most of the pieces.)
The 2019 Girls X Heroine Series Secret × Heroine Phantomirage! features trump cards and phantom thief which is the Phantomirage.